Gb450_fol-2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Summa, 2 Alexander von Hales »* . 2 9 C. „ R+ ⏑ 8 7 * 2 — — ◻½ E O O =— n 2 = — — =æf O = N— — = 40 e V — GN . * — = =☛ 4 4 „ „ 2 . . 7 . * . . 1 2 5* 8– . . . „* — — ʒ1 ¶ Tabnla tractatunz bu?ſe⸗ cũde ꝑtis ſũme alexãdeide ales. (WDe Ackeptione perſonarum.q:cxxxvj. . Accidia quid quale ſit peccatum.qclvij. Adam qualis quando? vbi creatus ⁊ quo collocatꝰ ſi q.lxxxiij.⁊ ſequentibus. Adulterio ⁊ magnitudine eius.q/clxv. Agdulatione quale ſit peccatum.q·cxliiij Amoꝛe male accẽdente.q:clxxv-j. Angelis quo ad fieri.quo ad ſubſtãtiam.quo ad cogm tionem. quo ad actus.quo ad pᷣuidentiã.quo ad locutõ nem.quo ad eoꝝ li.ar.q.xix.⁊ ſequentibus. Animante rationali.q.lv. . Anime entitate ⁊ quidditate.q/lix.⁊ ꝗnq; ſequentibo. Vie viribo in ↄmũi ⁊ in ſpali.q.lxv.⁊ ꝗnq; ſequennbo. Anime ⁊ angeli ſenſu interioꝛi.qlxx. . Apoſtaſia quid ſit.q:clxxxij. Aqua ſuꝑiori ⁊ qualiter dici? celum criſtallinum.q.l. Auaritia quid ſit.qclxijj. De . S Plaſphemia quid ſit ⸗ Se differentie eius. q· cxl viij. Cauſa pꝛima ſiue pꝛimo pᷣncipio omnium rerum.q.j. Cauſaꝝ efficientis exemplaris finalis ⁊c. oꝛdine.q.ij.2 quatuoꝛ ſequentibu.. . Celo empireo an ſit ⁊ quid.q.xlvij. Celum criſtallinum qualiter dicatur.q.l. . Cogitatõibo inqtũ ſũt petʒ veĩale aut moꝛtale.q:cxxxiij Cognolſcibilium differentijs · q. xxiiij· Cõmiſſione quio ſit ⁊c.qcxxxij. Cõcupiſcẽtia carpis oculoꝝ ⁊ ſuꝑbia vite.q.chxxvij. Coniugum peccatis.q.clxvj.· Conſcientia quid ſit ⁊c .lxxvij. . Conſcientia recta.erronea 2 ꝑplexa.q. cxxxvij. Conſenſu peccati.q.cxxxvij. Contentione quid ſit ⁊ quale peccatum.q.cxl. Contumelia quale ſit peccatum.q cxlv. Coꝛꝑe adam q;tum ad cauſaz efficientẽ foꝛmalem mate rialem ⁊c.q.lxxviij.⁊ quatuoꝛ ſequentibus. Coꝛꝑis hũani digtate.aĩalitate ⁊c.qlxxxiiij.x⁊ ſeq̃ntibo Coꝛpoꝛis eue ↄditionibus.q.lxxxviij. —⸗ Creatione paſſiimn vel fieri qd ſit ⁊ cui ↄueniat ⁊c.qix. Creatione ſubſtantiarum in ↄmuni.q.xliiij. Creatione rerum coꝛpꝑalium in ſpeciali.qxlv. Creaturarum multitudine.q.xj. , Creaturarũ ſimplicitate.ↄpoſitione. mutabilitate? lo⸗ calitate.qxij.⁊ ſequentibus. Decimis ſi layci poſſidere poſſint ſine ſymonia.q.clxxx⸗ vij. arti. ij. Becimis pᷣdialibo ſi indᷣi teneãt᷑ dare.q.clxxx.mẽbꝛo.ij Delicto ⁊ differẽtia eius q̃tum ad ↄmiſſuʒ ·q.cxxviij. Demonũ pena ex ꝑte intellectus.ↄſciẽtie.voluntatis.et pena locali.q.cxiij.cum tribus ſequentibus· “ Bemonum temptatione in ↄmuni.qcxvij. . Demonũ temptatoe q̃ temptauit pᷣmos parẽtes.q.cxix. Demonum demeritis.q.cxviij. Beſperatõne qᷓ; enoꝛme ſit peccatum.qclxxiiij. Detractione ⁊ quot ſint eius ſpecies.q.cxlvj. Dininatõe quid ſit.⁊v que differẽtie eius.qclxxxiiij· Bominio pᷣſidentie de parentum.qrxcix. Ebꝛietate quando ſit peccatum.q.celx. Eternitate mundi⁊ ſi incepit mundus eſſe.q·xiiij (Loe Niliabus ſinguloꝝ capitalium peccatoꝛum. q.clxij. Toꝛncatione cuiuſmodi ſit peccatum.qclxiiij· e õ Bratie adiutoꝛio quã habuerũt pꝛimi parentes ex cre⸗ atione. q.xcvj. BGratia ſuperaddita.q.xcvijj. Bula quid ſit ⁊ quale peccatum.q.clix. (De Hereſi quid ſit ⁊ quotquplex. q· clxxx. õ Jactantia quale ſit peccatum.q.cxliij. Adolatria quid ſit⁊ in quibo conſiſtat.q.clxxviiſ. Ignoꝛantia an ſit peccatũ.aut pena peccati.q/cxxix. Ignoꝛantie peccato.q.clxxij. Inani gloꝛia quid ſit ⁊ quõ differt a ſuꝑbia.q· cliiij. Inceſiu⁊ qualitatibus ſuis.qclxix. . Intentione in genere 2 de ꝑtinentibus ad intentionem. q.cvj.⁊ ſequenti. Inuidia quid ſit ⁊ cuiuſmodi peccatum.q:clv. JYoculatione ⁊ riſu.q.cxlix. . Vpocrilſi quid ſit.qclxxxvj. —„ . Ira quid ſit ⁊ deↄpatõne eius ad inuidiã.q.clvj. Yrriſione quid ſit⁊ quale peccatum.q.cl. Judeis ſi tolerandi ſunt cum ritu eoꝛum.q.clxxix. Indicio ſuſpicionis.vſurpate pᷣumptõis ⁊c.q.cxxxiiij. 2 ſequenti. (De Libero arbitrio quid ſit ⁊ in quibus ſit ⁊c.q.lxxiij.⁊ ſe⸗ quentibus. 3 TLuce coꝛpoꝛali coadunata.q.xlvij. ⸗ Luce ſpnali que dicitur angelica intelligentia.q.xlix. Luciferi peccato ⁊ pena eius.q:cix.⁊.cxj. . Luminarium quadruplici vſu ⁊ de quo facta ſunt lumi naria.q.lij. . Luxuria quid ſit ⁊ tuiuſmodi peccatum.q.clxj. E-— Aaledictione cniuſmodi ſit peccatum.q.cxlvij. Aalo quid ſit ⁊ a quo ⁊c̃.q.c. Mali effectu.q.cj.⁊ duobus ſequentibus. Aſdalo in genere ⁊ ex circũſtantijs in cõmuni? in parti⸗ culari.q.ciiij.⁊ ſequenti. Aſendacio quid ſit ⁊ cuiuſmodi peccatum.q.cxxxix. AMiraculis.q/xlij. Aldiraculis 2 pꝛeſtigijs magoꝛum.q.xliij. Aſdoꝛtalitate pꝛimi bominis.q/xciij. Aſdoꝛte inqᷓtum eſt ſtatuta pena pꝛimi peccati.q.cxxj. ADotibus pᷣmis quid ſint ⁊ cuiuſmodi peccata.q:cxxv. Aldundi NMegligẽtia quid ſit ⁊ cirea quos actus.q.cxxxj. ene Ocio ſi ſit peccatũ moꝛtale aut veniale.q.cxxvj. Hmiſione cuiuſmodi ſit peccatum.q.cxxx. Operibus pꝛime diei ⁊ conſequentibus.q.xlvij.l.⁊ qua tuoꝛ ſequentibus. Oꝛdine vniuerſi quid ſit.⁊ q̃ ſit cauſa oꝛdinis.q/xvij. Hꝛnatu ſeptime diei ⁊ pꝛimo de oꝑe gubernatõis.mul tiplicatõnis ⁊ collocationis.q.lvj.⁊ duabus ſequẽtibo. Oꝛnatu veſtium cuiuſmodi ſit peccatum.q.clj. — aradiſo ſi ſit quid ſenſibile aut intelligibile.⁊ pt qd it hõ collocatꝰin ꝑadiſum. ⁊ de oꝛnatu erꝰ.q.lvuj. Paſſibilitate pꝛimoꝝ parentum.qlxxxix. o Peccato in genẽ ꝗd ſit ⁊ &ᷣ eiꝰdiuiſione.q/cviij. Peccato luciferi ⁊ de pena eiꝰ.q;cix.⁊.cxj. Peccato alioꝝ angeloꝝ.q.cr. PNeccato pꝛimoꝝ parentũ.q.cxxr. Peccato oꝛigĩali an ſit ⁊ quid ſit.q.cxxij. Peccato actuali in cõmuni.qcxxiij. Peccato veniali in cõmuni.q.cxxiiij. MPeccato moꝛtali.q.cxxvij. Peccato conſenſus.q.cxxxvij. Peccato taciturnitatis.q.cxxxvij. Peccato contentionis.q.cxl. Meccati diuiſione videlicʒ aliud ex infiꝛmitate aliud ex ignoꝛantia ⁊ aliud ex certa malitia.q.clxiij. Peccato contra naturam.q.clxxj. Peccato ex ignoꝛantia.q.clxxij. Peccatis in ſpiritũſanctum.q.clxxiij. Pena demonũ ex ꝑte intellectꝰ.ex ꝑte oſcĩe.ex ꝑte volun tatis ⁊ de pena locali.q.cxiij.⁊ tribus ſequẽtib. Perfſectione creaturaꝝ in vniuerſo.q xviij. Perſonarum acceptione.q.cxxxxj. oteſtate demonis ligata q;tum ad oꝑa.qcxij. Mꝛeſumptionis iudicio vſurpato.q.cxxxv. Pꝛolis ꝓpagatõne ⁊ pꝛole ꝓpagata.q.xciiij.⁊ ſequenti. Mꝛopꝛietatibo creaturaꝝ in ↄꝑatõe ad cauſaz.qvij. Pulchritudine vniuerſi quid ſit.cui ↄuenit ⁊c.q.xvj. Raptu ⁊ pena eius.q.clxviij. Rebo coꝛꝑalibo ĩtũ ad diſtictõʒ ⁊ oꝛnatũ ĩ ↄmũi:qxlvj MKeptilium pꝛoductione.q.liij. Riſu ⁊ ioculatione.ꝗ.cxlix. E Scandalo quid ſit⁊ vtrum ſit peccatum.q.clxxxix. Sacrilegio oceaſione foꝛnicationis.q.clxx. Sacrilegio pꝛout eſt ſpecies furti.q.clxxxviij. Scientia pꝛimoꝝ parentum.q.xcviij. Sciſmate quid ſit.q.clxxxij. Scurrilitate ⁊ turpiloquio.quale ſit peccatũ.q.cx lj. Sindeꝛeſi quid ſi it ⁊ ſi extingui ↄtingat.q.lxxvj. Symonia quid ſit 2 quot modis ↄtrahat᷑.q.clxxxvij. ꝛtilegio qnid ſit ⁊ vtrum ſit licitum.q.clxxxv. Stupꝛo quid ſit 2 quõ differt a raptu.q.clxviij. Super bia quid ſit ⁊c.q.cliij. E Taciturnitatis peccato quid. ⁊ de comꝑatione eius.q- exxxvüj. L Raiſint panteteag k⸗ 7 arboꝛes inſꝛuctuoſe oꝑe teꝛcie Eimoꝛe male bumiliante.q.clxxv. Tur piloquio quale ſit peccatum.q.cxlj. 4 Mecs quid ſit:quibus conueniat ⁊ cuius ſit effectus. Vita quid ſit.cuius ſit.a quo ſit.q.xc tibus. a quo ſit. q. xc. duabus ſequen Benedictus deug in donis luis. Directiuũ oꝛdinis queſtionũ ſcdᷣe ꝑtis Alexandri. ¶ Dueſtio pꝛima.de canſa pᷣ ma ſiue pᷣncipio pᷣmo oĩm rerum habet duo mẽbꝛa. Pꝛimo qrit᷑ ſi pᷣma cã vel pᷣmũ pᷣncipiũ ſit:quid ſit. Scðo vtʒ ſit vnuũ pꝛimum pꝛincipium vel plura.Et ba⸗ bet illud membꝛum tres articulos. 4¶ Pꝛimꝰ vtxꝝ ſint duo pᷣncipia.vnũñ boni.⁊ alteꝝ mali. 4l Scds vtꝝ ſint duo pncipia.vnũ boni ſpũalis.⁊ alte⸗ rum boni coꝛpalis. teria q neutꝝ ſit ab altero. 4l Teꝛcis vtꝝ bõi coꝛꝑał ſint duo pᷣncipia.ſ.opiſex ⁊ ma⸗ ¶qMueſtio.ij. de conſideratõ vel facta ſũt.an etiã reſpectu eoꝝ q̃ fieri pñt lʒ nũqᷓ fiãät. ne circa ratõeʒ cauſe habet tria mebꝛa. .” Pꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ rões cauſe efficientis exemplaris ⁊ ſi⸗ nalis ſint ab eterno. ferẽtes ſᷣm ſubaʒ ſeu eẽntia. Scðdo vty be tꝛes rões ſint ĩ eadẽ ſuba vł eentia:an diſ⸗ Terci te oꝛdine iſta ꝝ rationũ inter ſe. ueſtio.in. de ſingulis ra tionibus cauſe ſigillatim acceptis:⁊ pꝛimo ð ratõe cau ſe exemplaris habet tria membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ cauſa exẽplaris ſit de neceſſitate. Scdo vt⁊ ſit vna vel plures. brũ duos articulos. Tercõ reſpectu q̊ꝝ dicat᷑ exemplaris. Et bʒ hoc mem⸗ 4 Pꝛimovtꝝ cã exẽplaris dicat᷑ tm̃ reſpectu eoꝝ q fiunt 4I Scdus vtꝝ cã exẽplaris ſit in deo tm̃ reſpectu bonoꝝ ⁊nõ maloꝝ ⁊ reſpectu coꝛruptibiliũ? incoꝛruptibiliũ. „ ¶ NMueſtio.uij. de cauſa fina⸗/ Dun vtꝝ oĩa appetãt hãc ratõeʒ cauſe finalis. li habet tria membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ ſit vna cauſa finalis pꝛima. Scðdo vtꝝ ſit idem qð eſſentia pꝛima.ſ.deus. ueſtio.v.de cauſa efficu Pꝛimo qrit᷑ ratõe cauſe ĩ actu.ꝓut᷑ di ente habet tria membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ deꝰſit tm̃ cã efficiens eſſe.⁊ nõ ipᷣius nõ eſſe.vtpote ipᷣius eſſe deſtructiuua. Scðdo vtrũ pꝛima cauſa efficiens voluntate vel neceſſi⸗ tate ꝓduxit res in eſſe. ô Tercõ vt pᷣma cã efficiẽs agat ꝑ ſe vł etiã aliqͥ adiũcto ¶¶Mueſtio.vj.de cauſa ĩ actu id eſt de creatione habet duo mẽebas. icit ex ip̃o.⁊ per ipſum ⁊ in ipſo ſunt omnia. = Scdo de ipᷣa actione qua cauſa eſi in actu ſuo.Et habʒ hoc membꝛum ſex articulos. 4l Pꝛimus vtrum creare ſit facere. . 4¶ Scðᷣus vtrũ creare ſit pꝛimus actus actuum diuino/ rum vel dignioꝛ aliss. 4Al Tercius vtx ſit idem qð eſſentia diuina. 4l Quartus vtꝝ creare ſit ꝓpꝛium dei. 4 Quĩtꝰ vtꝝ ſit ex tꝑe.vł cu tꝑe.vł añ tpᷣus. . Sextꝰvtꝝ phᷣi ductu rõis ꝑueneꝛit ao agtõz cꝛeatoꝛis ueſtio.vij.de pꝛopꝛieta/ tibo creaturaꝝ in ↄꝑatõe ad cauſam habet ſeptẽ mebꝛa. NPꝛimo querit᷑ quid his rationibo deſignet᷑ Scðo vtꝝ ↄueniant creature vz. Tercio vtꝝ ſolum ↄueniant creature. NQuarto ex qua ꝑte accipiant᷑. B Nuinto quare tot ſunt ⁊ nõ plures. 4 Sexto vtꝝ creatura ſine his poſſit intelligi vel eſſe.ſᷣm ꝙ eſt in fieri. . . 82 Septimo de differentia iſtarum diſpoſitionũ ad alias que videntur conuenire. 4 ¶Mueſto nona de creatio’=e ¶ Queſtio octana de veſtigio habet ſeptem membꝛa. ð Pꝛimo queritur vtrum veſtigiuʒ dicatur vno modo de omnibus hbis vel differenter. , . Scðᷣo quid dicat᷑ veſtigium ſᷣm ꝙↄouenit creaturis. Tercio vtrum cõueniat omnibus creatuꝛis. Nunarto vtrum cõueniat ᷣm magis ⁊ minus. NQuinto vtrum dicatur veſtigium trinitatis ꝛie.aut vnitatis eſſentie aut vtriuſq;. . Sexto vtrum poſſit tolli ratio veſtigij a creÄatura. Septimo vtrum ꝑ veſtigium ſit manuductio ad cauſaʒ cnius eſt veſtigium aut abductio. palſiue vel fieri habet decem membi. Pꝛimo querit᷑.ſi creari eſt quoddã mutari vel non. Scðo vtꝝ creari ſit aliud qᷓ eſſe eiꝰqð creat᷑vel idem. Tercio ſi eſt creatum vt medium creature ⁊ creatoꝛis. Quar tto ſi ↄuenit tm̃ materie ⁊ foꝛme q̃ ſũt pᷣncipia rei ↄpoſite.an ↄueniat etiã his q̃ fiſt ex materia ⁊ fema. Nuito vtꝝ ↄueĩat rebo qᷓ fiſt a nata ⁊ a volũtate cꝛeata Serto vtꝝ ↄueĩat ſolis circũſtãtijs.an etiã accidentibo. Septimo vtrum ᷣm oꝛdinem coueniat creari vni rei ge nere pꝛiuſqᷓ alij. Octauo vtrum a creatoꝛe ꝓcedat miniſlerio creatuꝛe ⁊ hoc ꝓpter hereſim illoꝝ qui dicebãt angelos opꝑi creatõ nis coopari ⁊ ꝑ angelos alias fieri creaturas. Mono vtruʒ creari ſit in tempore.vel nõ ſit in tempoꝛe. Decimo quia creari eſt fieri ex nibilo.qualiter accipia⸗ tur bocipſum nihil. lo decima.de ſubſtã tia creature ſᷣm ſe habet tria membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ ꝑ ſe dicat᷑ creatũ opoſitũ ex materia et foꝛma.an alterum ↄponentium. vel vtrũq;. Scðdo quare ſub ratione celi⁊ terre creatio deſignatur potiuſq; ſub alijs xationibus. Tercio vtrum elſſe creati ſit ſub ratione vniuerſalis et articularis vel m altèrum tm̃. (Wneſto. rj. de multitudme creaturaꝝ ⁊ eius cauſa habet duo membꝛa. Pꝛimo qᷣrit᷑ vtꝝ vnũ tm̃ vł multa ꝓceſſerũt ĩ mediate. Due⸗ canſa multitudinis creaturarum. neſtõ. xvij. de ſinplieitate 7 ↄpoſitione creaturarum habet duo membꝛa. Pꝛimo querit᷑ viꝑ ſimplicitas ↄueniat omni creature. Scðdo queritur de cauſa ↄpoſitionis.Et babet hoc mẽ⸗ brum quatuoꝛ articulos. l Pꝛimus vnde veniat cõpoſitio m q; bhmõi. Il Secũdus de cã ↄpoſitõis ĩ qua ſũt diuerſa ↄponẽtia. i Terciꝰde cã ↄpoſitõis pᷣme ſub triplici dubio inſerto 4 Quartus vtrum ratio ↄponibilis conueniat om̃i rei aut a quadam re ãmoueatur. ——— te creaturaꝝ habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo queritur vtrum mutatio dicatur vniuoce vel e/ uoce in actu creationis. Scðdo vtx oĩs creatura ſit mutabił. aut q̃dã ĩmutabitł. Tercio vtrum creatura ſit mutabilis in nõ eſſe oĩno e eſſe. ſicut de non eſſe in eſſe. Quarto vtrum deus poſſit oferre creature oĩmodam et naturalem imutabilitatem =OOͦ́ͦ”́”VM Aeſtõ. xuij de eternitate munsqdi habet tria membꝛa. — VPꝛimo queritur vtꝝ eternitas ↄueniat mundo aut po⸗ ¶ Dueſtõ. rui. de mutabiitta cius tpalitas.Et illud membꝛum habet duos articulos Al Articulꝰpᷣmꝰqrit vm mũdeternꝰſit ex ꝑte finis. 4l Articulo ſcdᷣo querit᷑ vtrum mundus ſit eternus per pꝛiuationem pꝛincipij ratione motus. . Scðo mẽbꝛo queritur de coeuitate mundi vel eoꝛũ que pꝛimo creata ſunt ĩ mundo. , Terdio membꝛo queritur ſi mundus incepit eſſe.ᷣm ꝙ Hi loquũtur de verbo incipiendi. ¶Wueſtio xv. De localitate creature babet tria membra. . Pꝛune querit᷑ vtrum omnis creatura ſit localis. Scᷣo vta habeat eandem diſpoſitõnem localitatis. Tercio vtrum creatura poſſit eſſe ſine localitate. ¶ Mueſtio.xvj.de pulchbritun dine vniuere habet ſex membꝛꝛe.? Pꝛimo queritur quid ſit pulchrum. Scðdo de differentia pulchri⁊ apti. Tercio cui rei conuenit pulchrum. NQuarto vtꝝ pulchritudo poſſit augeri uerſo. Quito ex ꝗbo colligat᷑ pᷣncipaliter mundi pulchritudo. Sexto que conferant ad pulchritudinem.⁊ hoc mẽbꝛuʒ habet quatuoꝛ articulos. Pꝛio q̃rit᷑ vtꝝ mala ↄferãt ad pulchꝛitudieʒ vniueꝛſi. 4 Scðo ſi bona mutabilia. vel minni in yni Tercio ſi mirabilia. Quarto ſi ipᷣa incarnatõ cũ ſacramẽtis ↄſequentibo. ueſtio.xvij. de oꝛdie vm/ uerſi habet quinq; memas. Pꝛimo queritur quid ſit oꝛdo. Scðdo vtrum oꝛdo ſit in vniuerſo in ſe ⁊ in partibo ſuis vt ſcʒ nibil ſit inoꝛdinatum. Tercio vtrum omnia ſint oꝛdinata ad hominem. Quarto cuiuſmodi ſit oꝛdo.i.vtruʒ oꝛdo eſſet in vniuer ſo.ſi omnia eſſent paria. Nuinto que ſit cauſa oꝛdinis. . „ ¶ Mueſtio.xviij. de ꝑfectio- ne ereaturaꝝ in vniuerſo habet ſex membꝛa. Pꝛimo queritur ſᷣm quem modum dicatur vniuerſum perfectum. MU MMM Sebo ſi perſectio vniuerſi ſit tm̃ in bonis.an etiam in Tercio ſi ꝑfectio ſit in bonis vtrum aliquibo bonis de⸗ ficientibus ſit perfectio.Et habet duos articuloo. 4l Pꝛimus ſi deficientibus bonis nobilioꝛibus. 4 Secũdus ſi deficientibus bonis ignobilioꝛibus. Quarto membꝛo queritur in quo conſiſtat peꝛfectõ vni uerſi videlicet vtrum illud ſit anima mundi. NQuinto vtrum perfectio attendatur reſpectu rerum in genere vel in ſpecie.an etiam in indiuiduis. Sexto vtrum quodlibet qdð eſi in mundo dicatur imper fectum reſpectu illius perfectionis. Dueſtio. xwv. de angelis 2=ð quo ad fieri habet tria membꝛa. L Pꝛimo queritur vtrum angeli pꝛiꝰ creati eſſent qᷓ; alie creature que pertinent ad opera ſex dierum. Scðo ſi ſimul ſint creati in naturalibus ⁊ gratuitis.an tm̃ in naturalibus bonis. Tercio vbi ſint collocati in creatione.Et hoc membrũ habet tres articulos. P 4 Pꝛimꝰſi ncce fuit eſſe locũ coꝛꝑalẽ in quo crearentuꝛ 4 Secũdus ſi fuit cõuenientia.quod fuit illud coꝛpus. vtrum celum empizreuʒ vel aliquod aliud. l Tercius ſi fuit celum empirreuʒ.qua ratione fuit an gelig repletum. HDM ¶ Dueſtõ.xx. de angelis quo ad ſubſtantiã habet ſex mẽbꝛa. = Pꝛimo querit᷑ quid ſit ſm eſſe.ꝓpter ſaduceos negates angelicam naturam. . = Scðdo quid ſit angelus genere.Et h̊ membrũ hab du⸗ os articulos. . — Pꝛimꝰ vtꝝ ſit bonũ natale.ſpũale er ↄditõe ſue nate. Scðs ſi ſit ſuba:q̃li mõ ex q̃dꝛuplici differẽtia: Tercio membꝛo quid ſit angelus ᷣm ratõeʒ.Et h mem brum habet duos articulos. 4 Pꝛimꝰ?quõ angelꝰdiffinitur Sm damaſcenũ ¶ Scðᷣus quõ angelꝰdiffinitur ſm dyoniſiũ. NQuarto membꝛo vtrum angelus habeat ꝑſonalitatem vel non. Et habet tres articulos. Pꝛimꝰan ſit ꝑſonalitas in angelo. , *4 Scdus m qu ratõeʒz ↄueniat ꝑſona angelo. Terciꝰde dilcretõe ꝑſonali ꝓpter quatuoꝛ attributa . Nuinto mẽbꝛo querit᷑ de differẽtia angeli ⁊ anime. Serxto de differẽtia angeloꝝ inter ſe.Et hoc membꝛum habet tres articulos. Pꝛimꝰvtxꝝ inter ſe differant ſpecie vel non. 4l Scðdus ſi differant ſpecie vtrum ſub vna ſpecie ſicut multa indiuidua.aut non. - ¶ Tercius de cauſa multitudinis angeloꝝ. ¶ Nueſtio. xxr. de potentia K actibo angeloꝝ in genere habet tria membꝛa. Pꝛimo queritur vtrum potentia angeli eadẽ ſit ſᷣm ſub ſtantiam cum eſſentia. . Scðo vtrum talis potentia ſit ſemꝑ in actu. . Tercio vtꝝ vna ſit ſolum potentia angeli an plures. „ .7 ¶ Nueſtio. xxi.de potẽtijs⸗ actibo angeloꝝ in ꝑticulaꝛi habet quatuoꝛ mẽbꝛa. Pꝛimo queritur vtrum ſit potentia intellectiua in ange lies an etiam ſenſitiua. Sc&do ſi intellectiua:aut cũ ratõne.aut pᷣter. Tercio in angelo ſit intellectus ſᷣm differentias agẽtis ⁊ poſſibilis.actus ⁊ habitus. Quarto vtrum intellectus pꝛacticus aut ſpeculatiuus conueniat eis ᷣm naturam. ueſtio. xxiij. de ognitone n angeli habet ſex membꝛa. Pꝛimo queritur quare aꝓpelletur cognitio matutina 2 veſpeꝛtina. . Scðdo vtrum vtraq; cognitio ſit natuꝛalis. Tercio de ſufficientia huius diuiſionis. OQuarto de ↄpatõe vnioad aliã ſcʒ que ſit potioꝛ. Quinto vtrum cognitio qua cognoſcunt angeli verbũ. dici debeat matutina vel veſpertina. Sexto vtꝝ cognitõ q fuit ĩ angelis añq; caderẽt eẽt ma⸗ tutina vel veſpertina.vel nec ſic nec ſic. ¶ Nueſtõ. xxiiij de differen tijs cognoſcibiliũ ab angelo habet quatuoꝛ mẽbꝛa. Pꝛimo qrit᷑.q̃liter angelꝰ ↄgnoſcit qdð ſup̃ ſe eſt ſcʒ deũ. Scðdo q̃lit ↄgnoſcit qð iuxta ſe ẽ.ſcʒ vnꝰangelꝰ aliũ. Tercõ q̃liter agnoſeie q̃ infra ſe ſunt ſcʒ res coꝛpales. OQuarto qlit᷑ ↄgſcit habitꝰꝗ ĩ ſe ſũt ſcʒ natales ⁊ qtuitos ueſtio. xxv. de pᷣuidentia — 4 4 angeloꝝ habet tria membꝛa. Sꝛimo querit᷑ vtrum angeli boni p̃uiderint ſuã ꝑmanẽ tiam in beatitudunne. Scðdo vtꝛuz mali angeli p̃ſcij eꝛant ſui caſus. Tercio de qua ſapĩa intelligatur dictum augu. Sapia eſt frucetus pietatig ⁊c. ueſtio xxvi.de aꝛchanis cognoſcibilibo habet ſex membas. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ angeli pᷣſciuerint miſteriũ incarna⸗ tionis ⁊ humane redemptionis. Scðᷣo de ↄgnitõe angeli ex natura ſua reſpectu reꝝ na⸗ turalium an ſit ꝑ foꝛmas innatas. „ Tercio de cognitõe eoꝝ que ſubſunt libero arbitrio al⸗ terius angeli vel hominis. .. . NQuarto vtꝝ ãgeli a pᷣncipio potuer̃t naturali cognitio/ ne cognoſcere futura. —⸗ . 2 Nuito vtꝝ natali ↄgnitõe ↄgnouer̃t deũ veniſſe ĩ carnẽ. Seeo dæoꝑatõne ↄgnitõis angelice ad humanã in cele⸗ ritate cognoſcendi. Mueſtio.xxvij. de locutio- ne angeli habet ſeptem membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtrum ſit locutio in angelis. Scðo vtꝝ locutõ dicat᷑ multiplicit᷑ vel vno mõ.Fᷣm ꝙ di uerſi loquũtur.Et habet duos articulos. . 4 Pꝛimꝰ vtꝝ locutõ dẽ equoce reſpectu dei vel alterius angeli vel anime. èZMU ¶ Scõðs vtꝝ vna ſit locutõ dei ⁊ ãgeli aliqñ vel nõ. Tercõ ꝗd ſit locutõ ſᷣm q; ↄueĩt agelis reſpectu ãgeloꝝ Nuarto que differentia actus iſtius ab aljs. NQuinto vtꝑ oĩm angeloꝝ ſit locutio aut tm̃ ſuꝑioꝝ. Sexto vtꝝ locutio angeli fiat ꝑ mediũ.⁊ ꝑ quod. Pꝛimo queritur vtꝝ ſindereſis ſit in angelis. Scðo vtꝝ voluntas natuꝛalis ſit in eis. ¶ Mueſtõ. xxix. de libero ar bitrio angeloꝝ habet tria membꝛa. 4 Pꝛimo querit᷑ de ipᷣo libero arbitrio ꝓut eſt facultas do luntatis ⁊ rationis.Et habet ſeptem orticulos. 4 Pꝛimꝰvtꝝ liberum arbitrium ſit in angelo. Scðs gꝗd ſit libeꝝ arbitriũ ſᷣm ꝙ ↄuenit angelo. 4l Tercius vtrũ eque ſit in angelo ⁊ in homine vel non: ſimiliter in deo ⁊ in angelo. 4¶ Quartꝰ vtrũ ſilis vertibilitas fuerit vel ſit in angelo 7 in homine. ¶ Quintꝰſi libertas ar bitrij ſit in angelo ꝑ voluntatẽ. 4l Sextꝰvtꝝ vertibilitas liberi arbitrij ĩ hoĩe 2 ĩ ãgelo. ꝓut ẽ boni ⁊ mali ſit ex eodẽ pꝛincipio vel ex differẽtibo. 4¶ Septimꝰ vtꝝ verſio liberi arbitrij in ponis angeł fue⸗ rit in pᷣmo inſtãti.ĩ quo data fuit vertibilitas ipᷣi ãgelo. Scðo mẽbꝛo querit᷑ de duabo poꝛtionibo ratõnis. Tercõ ð potẽtia iraſcibili ⁊ ↄcupiſcibili vtꝝ ſint ĩ ãẽgeł. ¶ Vueſtio. xxx. de naturali Dilectõne angeloꝝ hʒ tria mẽbꝛa. articłos geĩatos Pꝛimo q̃rit᷑ de dilectõe nat᷑ali ĩ ſiatu ĩnocẽtie.⁊ hʒ tres 4¶ Pꝛimo querit᷑ ð numero diligendoxꝝ. ſi ſit ibi nume⸗ rus vel non:a quis. ð 4 Scdðᷣo ſi dilectio naturalis in angelis ſit oꝛdinata.Et quis ſit oꝛdo diligendoz. ¶Tercõ ꝗqrit᷑ de ratõe naturalis dilectõnis in angelo. Et ſi ſit diffeꝛẽtia int dilectõʒ natalẽ ãgeli ⁊ mercẽnaꝛiã Scðo mẽbꝛo q̃rit᷑ vtꝝ dilectõ natalł ſit mõ ĩ ĩgeł bonis ercõ vtꝝ dilectõ natalis ſit ĩ malis ãgeł.i.demonibo. Mueſtõ.xxx..de dilectione N electiua angeloꝝ habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo querit᷑ ſi dilectio electiua ſit in angelis. Scðdo vt tali dilectione diligant deum. Tercio vtꝝ tali dilectõne diligat᷑ ab eis ſuꝑ oi. Quar to vtꝝ tali dilectõe angelꝰdiligat ſe.⁊ aliũ ãgelũ. neſtio. xxxij. de localita te angeli habet tria membe Pruno goeritar vtrum angelus ſit in aliquo loco coꝝ porali. Scðo vtrum ſit vbiq; ſimul ⁊ ſemel. . Tercio vtrum ſimul poſſit eſſe in pluribus locis. ¶Wneſtio. xxxin. de motu angeli habet tria membꝛa. ä Benno querit᷑ vtrum angelus moueatur localiter. cõo vtrum mouendo neceſſe ſit ꝑtranſire medium. ercio vtrum ex ſe moueat᷑ localit᷑ ſine coꝛꝑe aſſumpto neſtio. xxxiij. de motu angeli coꝛꝑe aſſumpto habet ſeptem membꝛa. Pꝛimo queritur vtrum angelus de natura ſua habeat coꝛpus.aut ſit ſubſtantia ſeꝑata a coꝛꝑe.· Scðdo vtrum indigeat coꝛꝑe ad ſuam oꝑatõeʒ. Tercio quid ſit aſſumere coꝛpus. . Quarto cuiꝰnature ſit coꝛpꝰqð ab eis aſſumit᷑. Ouinto vtruz illud coꝛpus oꝛganiʒet vel oꝛganiʒatum aſſumat. Sexto vtꝝ aſſumet coꝛpus quo ad oẽm actum vel non. Septimo an deus faciebat ſpecies in quibus apparebat in ve. teſ.an angelus. quos exercet angelꝰ in coꝛꝑe aſſumpto bʒ q̃tuoꝛ mẽbꝛa. Pꝛimo queritur ſi motus ſenſitiuus ſit in coꝛꝑe aſſum⸗ pto ab angelo. HW . Scðdo ſi ſit ibi vera cõmeſtio cum tale coꝛpꝰſumit cibũ. Tercio de motu coꝛpoꝛis aſſumpti. ſi ſubito fiat vel in tempoꝛe. . NQuarto nõ exiſtente debito oꝛgano ad foꝛmandaʒ vocẽ trum poſſit angelus foꝛmare vocem ſenſibilem. (Dueſto. rrrvj de miſſio⸗ ne angeloꝛum habet quinq; membꝛa. Pꝛimo queritur ptrum miſſio angeloꝝ ſit a deo tm̃.an etiam vnus angelus mittat alium. Scdo querit᷑ ex ꝑte miſſoꝝ vtrũ tam boni q; mali mittã tur a deo vel etia boni a bono angelo ⁊ mali a malo. Tercio vtꝝ boni de ſingulis oꝛdinibo mittantur. an de aliquo oꝛdine mittãtur aliqui.⁊ de aliquo non. Nuarto ad quid pꝛincipaliter mittantur. NQuinto vtrum angeli mittãtur ad determinata officia 9 inguli indifferenter ad omnia. — eſtio. xxxvij. de pᷣſiden tia angelica reſpectu ſui habet tria membꝛa. Pꝛimo queritur vtꝝ angeli ex natura pꝛimitus inſtitu ta habeant ꝙ alij alijs pᷣſunt. . Scðo vtrum angeli boni ex gratia alijs pᷣſunt. Tercio vtꝝ angeli mali alijs malis pᷣſunt vſurpatione potentie vel oꝛdinatione diuine iuſticie. ueſtio. xxxvijj de renue latione ipſius angeli habet tria membꝛa. Pꝛimo queritur vtrum neceſſaria ſit reuelatio que fit mediantibus angelis. B Scðo ſi reuelatio ſit a natura angelica. . Eercio quomodo fiat iſta reuelatio. Aneſtio. xxxix. de pᷣſiden⸗ tia angeloꝛum reſpectu animaꝝ q;tum ad ꝑtem ſenſiti⸗ nam ſcz viſiones habet quatuoꝛ membe. Pꝛimo qrit᷑ vtꝝ angelꝰ habeat hãc ptateʒ rõe nate ſue. Scvo ſi ſit fallatia ĩ viſiõe q fit mediãtibo bonis angeł. Tercio quomodo ſiat hmõi viſio. Quarto de quibus fiat bmõi viſio. Mueſtio.xl. de pᷣidẽtiaan geli qᷓtů ad piẽ intellectinã cognitiuaʒ bʒ q̃tuoꝛ mẽbꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ angeli agãt in cognitiuaʒ ꝑtem homis. Scdᷣ vtꝝ poſſint ĩmittẽ cogitatões vel incendẽ. Tercio vtrum dicantur incentoꝛes cogitationũ tm̃ an affectionũ pꝛincipaliter. MQuarto quomodo dicant᷑ incẽdere cogitatões bonas. ¶ Mueſtõ. xl:.dẽ cuſtodia an gelica habet ſex membꝛa. Pꝛimo queritur vtrum angelus habeat poteſtatem cu⸗ ſiodiendi hominem ᷣm animam. . Scðo ſuppoſito ꝙ habeat vtꝝ babeat a natura vel gra. Xans vtꝝ angelꝰ habeat hac cuſtodiã reſpectu alteriꝰ ange 1. Muarto ſi cuſtodia angeloꝝ ſit reſpectu hoĩm.vtruʒ re⸗ ſpectu oĩm. Et hoc membꝛũ habet quatuoꝛ articulos. (¶ Pꝛimus vtrum adam in ſtatu ante peccatum indige⸗ ret cuſtodia angelia. Scðus vtꝝ xpᷣe habuerit cuſtodiam angelicam. ¶ Tercius vtꝝ ꝑuuli qui ſtatim poſt baptiſmum moꝛi⸗ untur habuerint cuſtodiam angelicam. ⸗ 4¶Quartꝰvtꝝ antixpᷣc habebit cuſtodiam angelicam. Quinto mẽbꝛo q̃rit᷑ vtꝝ angelꝰdeputatꝰad cuſtodiã ali quãdo recedit ꝓpter peccata hoĩs cuſtodiendi. Sexto vtꝝ aliqũ angelus peccet circa cuſtodiã homĩs. Et habet boc mẽbꝛum tres articulos 4l Pꝛimus vtrum aliquãdo negligant vel negligere poſ ſint circa cuſtodiam. Scðus vtꝝ velint pᷣſcitum dãnandũ ſaluari vel triſtã tur de danatione cuſtoditi. RJL Terciꝰvtꝝ angelꝰreſiſtat alij angelo cuſtodienti. fieri muaculum. neſtio. xin.de mizaculis habet ſex membꝛa. Pꝛimo querit᷑ que ſit ratio miraculi.⁊ que differentia miraculi ⁊ mirabilis? ſigni⁊ virtutis. H Scðdo cin ↄueĩat rõ miraculi.Et hʒ quinq; articulos. ¶ Pꝛimꝰvtꝝ ratõ miraculi ↄueniat oꝑi creationis ⁊ gu bernationis. (¶ Scdus vtꝝ opus incarnatõis xp̃i ſit miraculũ. 4¶ ZTerciꝰvtꝝ eua ſit miraculoſe de coſta ade facta. l Quartꝰvtꝝ iuſtificatõ impij ſit opmiraculoſum. 4Quitꝰvtꝝ opꝰr̃ſurꝛectõis vł glificatõis ſit miraculũ Tercio membꝛo querit᷑ vtrũ aliꝗd fiat a deo ð naturã. MNuarto de cauſis miraculi.Et hʒ quatuoꝛ articulos. 4l Pꝛimꝰ de cauſa finali ad quio ſit. ⸗ 4l Scdᷣus de cauſa efficiente vtrum cꝛeatoꝛis tm̃.an cre atoꝛis ⁊ creature. 4 Tercius de cauſa materiali vtrum de omni re poſſit 4 Quartꝰ de cauſa foꝛmali ſcʒ quibus modis fiat mul⸗ tiplicatio miraculoꝛum. Muinto mẽbꝛo querit᷑ de ratõibo ᷣm quas habent fieri miracula. Et habet quinq; articulos. 4 Pꝛimꝰvtꝝ ratõ naturalis? ſemiĩalis ſit idem. 4¶ Scdus vtxꝝ ratõ ſemialis ⁊ cauſalis ſit idem. Tercius vtꝝ rationes canſales ſiue pᷣmoꝛdiales ſint in rebus vel tm in deo. 4l Quartus quot ſint genera rationum. W 4¶ Quintus vtrum hmòi rationes indite ſint a princi⸗ pio creationis. Sexto mem bꝛo querit᷑ cuiꝰ virtutis ſit impetrari mira⸗ cula.Et habet tres articulos. 4l Pꝛimus an impetrari miracula ſit fidei vel ſpei. 4¶ Scðus ſᷣm quẽ articulũ fidei fiat miraculum. 4l Tercius an miracula fiant ad inducendam fidem. . „ „ „„ „77 ¶ Nueſtio. xliij. de pᷣſcigijs miracuſis magoꝝ habet tria membꝛa. Prio qrit᷑ vtꝝ feta ſint ᷣm veritatẽ aut ſm fantaſiam. Scðdᷣo quid faciant demones in his miraculis. Tercio vtꝝ ꝑ demones in hmõi deluſiombo fiat wuta⸗ tio ĩ ſenſu exfioꝛi vł intioꝛi vł ĩ obiecto.Et hʒ h̊ mẽbꝛu tres articulos. . Pꝛimgo demões ĩ hmõi delnſionibo imuttt. Scðs vtꝝ boni ãgeli plꝰpoſſint facẽ miꝛacła ꝙᷓ mali. Terciꝰ vtꝝ boni rpᷣiani poſſint facẽ miracła ꝑ publi⸗ cam iuſticiam: ⁊ quia ſit publica iuſticia. ¶ WMueſtio.xl uij.de creatio/ rrn ne ſubſtãtiaꝝ coꝛpoꝛaliũ in ↄmũi hʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. . Pꝛimo querit᷑ vtꝝ res coꝛꝑales dicant᷑ creqi rõne ma⸗ terie foꝛinate vel inſoꝛmis. Scðdo vtꝝ eadẽ ſit matia celi ⁊ terre aut differẽs. Tercõ ſi res coꝛꝑales ſint ſimul create.vel non. Nuarto vtꝝ creatõ celi ⁊ terre fuit ante oẽm diem. reꝝ coꝛꝑaliũ in ſpeciali habet quinq; membꝛa. ꝛimo qrit᷑ quid vocet᷑ pᷣncipium cum dicit᷑. In pꝛinci⸗ pio creauit deus celum ? terram. = Secũdo quid intelligit᷑ nomine celi ⁊ terre.cum dicituꝛ creauit celum terram. G Tercio quare nõ fiat mentio dæ alijs elementis ſed tm̃ e terra:cum ſint nobilioꝛa. NQuarto de h̊ qdð dẽ. Tenebꝛe erãt ſuꝑ faciẽ abyſſi. Muinto ð h̊ qð dẽ. Spũs dñi ferebat᷑ ſuꝑ aquas. ¶ Dueſtio.xlvi.de rebus coꝛ poꝛalibo q;tum ad diſtinctõnem ⁊ oꝛnatum in ↄmuni ba bet quinq; mem bꝛa. Pꝛimo qrit᷑ vtꝝ oĩa facta eẽnt illo tꝑe ĩ mat᷑ia.vel nõ. Scꝰdo vtꝝ oĩa dicũt᷑ tũc facta ĩ genẽ vel ĩ ſpecie.vel nõ. Tercio vtꝝ oĩa nat᷑alia facta ſũt ĩ genẽ vel ĩ ſpẽ.aut nõ. NQuarto vtꝝ oĩa naturalia facta ſunt ſimul in genere ⁊ in ſpecie.vel non ſimul. NQuito ſi ĩ diebo differẽtibo fcta ſũt.ſᷣm ꝗd tũc fiebat di⸗ es ⁊ quare tot.Et habet hoc mẽbꝛũ ꝗnq; articulos. Pꝛimꝰq fuerit lux coꝛꝑalis.ex cuiꝰpnitia ſiebat dies. 4l Scdus qualiter illa lux faciebat diem. 4l Terciꝰvtꝝ illa lux ſit adhuc.an deſierit eſſe facto ſo⸗ le.aut ſi mutat᷑ in quid ſit mutata. L 4 Quartꝰvtꝝ in vno die facta ſunt illa oꝑa de ꝗbo agit᷑ geñ.j.an in pluribo diebo. “ I¶ Quintꝰqre nõ dẽ nox facta eſſe ſicut dies: cũ dicit᷑ fa⸗ ctum eſt veſpere 7 mane dies vnus. ⸗R ueſtio. rivy de ope pᷣme +☛ diei.ſ.celo empirꝛeo habet quinq; membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ an celũ empirꝛeũ ſit aliquid in reꝝ natuꝛa. Secũdo an ſit coꝛpus. Tercio an celum empirꝛeum moueatur. Nuarto an ſit celum dicendum. Nuinto de ↄꝑatione ipſius ad alios celos. L „ ¶ Nueſtio. xlvm. ge luce coꝛ/ poꝛali coãdunata habet duo membꝛa. Pꝛimo qrit᷑ an ꝑ totã diẽ fecerit lucẽ.vel ĩ pncipio diei. Scðdo vbi ſit ↄdita.Et quare a luce incepit opus ſuum. Mueſtio. xlix. de luce ſpiru tnali que dẽ angelica intelligentia bʒ duo mẽbꝛa. Pꝛimo queritur vtrum cum dicitur fiat lux ⁊cʒ. intelli⸗ gatur factio pꝛima angelice nature naturalis aut gra⸗ Scðᷣo q oꝛdine verboꝝ ⁊ quibuſdã eoꝝ dubijs. Dixit celun Mueſtio. xlv. de creatione ei habet ſex membꝛa. . Pꝛimo querit᷑ vtꝝ ſint alique aque ſuꝑioꝛꝛee. Scðdo vtꝝ aque ſuꝑioꝛes ↄgꝛegent᷑ in modũ oꝛbis. Tercio vtꝝ moueant᷑ oꝛbiculariter. . Quarto qua neceſſitate ↄſtitute ſunt ſupꝛa firmamũ. Nuinto qualiter dicat᷑ eſſe celũ criſtallinũ. Serto de oꝛdine verboꝝ.Et hbʒ quatuoꝛ articulos. meſtö. 1. de oꝑe! 4l Oꝛimus cum multociens dictum ſit dixit deus vtruzʒ tot ſint verba. . . . 4¶ Scðdus quare in oꝑe ſede diei additum eſt fecit deus. 2 nen in dᷣpere pꝛime diei · . 4l Tercius vtꝝ firmamẽtũ qð eſt in medio aquaruʒ fa⸗ ctum ſit ex eadem materia vel ex aqua.· 4¶ Quartus vtrum cum vocauit firmamentum celum. minfoꝛmatum. . Pꝛimo queritur de oꝛdine verboꝛum. Secũdo de oꝛnatu terre. Tercõ vtꝝ ſpine ⁊ arboꝛes ĩfructuoſe tũc ſunt ꝓducte. — diei habet duo membꝛa. 2 Pꝛimo tractant᷑ quedã lr̃alia.⁊ de quo facta ſunt lumi naria tanq er materia ꝓginqua. * Secundo de quadruplici luminarium vſu.Fᷣm quatuoꝛ ſuos articulos. . — 4l Pꝛimꝰẽ de pᷣmo actu lucis.⁊ ad quid terminat. ⸗ 4l Scðdus de diſtinctõe tempoꝝ ? qualiter ſint in ſigna. 7 de anno lunari? ſolari. 4 Tercius de magnis luminaribo ſole videlicet 2 luna quomõ pꝛeſunt diei ⁊ nocti. L —=èDG ¶Quartꝰ? de oꝛnatu celi ſi intelligit᷑ de ſtellis fixis tm̃ an etiam de erraticis: ⁊ quo motu moueant᷑.ſ.pꝛopꝛio aut motu ſui oꝛbis. ⸗. ¶ DVueſtio.liij.deoꝑe quinte diei habet duo membꝛa. —R Pꝛimo circa lr̃aʒ mouẽt᷑ quedã q̃ſtiones de ꝓductõe re ptilium ⁊ modo ꝓductõis ſub ſuis ꝑagraphis. . Secũdo quare facta ſit bñdictio ſuꝑ ꝓductis de aquis nõ aũt pꝛimo ſuꝑ terre aĩantia. Mueſtio.luij. de oꝑe ſexte diei habet duo membꝛa. . Pꝛimo q̃rit᷑ quare dicit in ſingulari ꝓducat terra: dĩc oũt in plurali ꝓducant aque. Scõðo vtꝝ oĩa minutiſſima aiantia facta erãt in operi⸗ ribus ſex dierum. ¶ Mneſtio. lv. de aĩante rati⸗ onali habet ſex membꝛa. Pꝛimo qrit᷑ vtꝝ ↄueniẽter mutet᷑ oꝛdo loquẽdi:cũ pꝛiꝰ Dicebat᷑ fiat.mõ dicit᷑ in plurali faciamꝰ. Secũdo vtꝝ cum dicit᷑ faciamꝰ.dictum ſit ad angelos. vel ad filium ⁊ ſpiritũſanctum. Tercio vtꝝ imago ⁊ ſimilitudo ad quã factus eſt homo ſuponat creatum vel increatum. NQuarto ꝓpt᷑ qd dꝛ ad imaginẽ dei creauit illũ.poſtq; di⸗ ctum ẽ creauit de? boĩeʒ ad imaginẽ ⁊ ſilłitudinẽ ſuã. NQuito dæ diſtictõe ſexꝰcũ dꝛ maſculũ ⁊ feminã creauit il los.Et ſi ante peccatũ carnaliter ſint copulati. Serto queſtiones quedã ad lr̃am. Ecce dedi vobis eſcã Et factum eſt ita.Et vidit deꝰ cuncta que fecerat ⁊ erãt valde bona.Et de qua pfectione intelligatur. Igit᷑ ꝑfe⸗ cti ſunt celi:ſub ꝑagꝛaphis ſuis. „ me diei. Et pᷣmo de oꝑe gubernatõis habet tria mebèa⸗ Pꝛimo queſtiones quedam mouent᷑ circa lr̃aʒ ſub ſuis ꝓpagraphis. . Seðdo quare benedixit diei ſeptime 2 ſanctiſficauit illaʒ p̈ᷣseteris. l Tercio quio nomie celi terre ibi datur intelligi. * plicatõnis habet trig membas.ͤ Pꝛimo q̃rit᷑ ratõe ei dicit᷑.añqᷓ fenũ agri exroꝛtũ eſſet ſi etiã intelligat᷑ de ſemĩbo herbaꝝ ⁊ fructibo egneæ. Scðdo ratõe eiꝰ ꝙ dicit᷑ nõ em̃ pluerat deus ſuꝑ terram ⁊ homo nõ erat qui oparetur eam. Tercio ratõe eiꝰ ſubiũgit᷑ ſons aſcẽdebat de terra. qꝛe it ab oꝛigine ex ꝑte aque ⁊ nõ ex ꝑte terre. eſtio. lvuij. de ope collo catõis videlicʒ de ꝑadiſo terreſtri bʒ quinq; mẽbꝛa. Pꝛimo queꝛit᷑ vtꝝ padiſus ſit tm ſenſibilis aut tin intel ſigibilis vel quodãmodo vtrũg. HW Scdo ꝓpter quid eſt homo collocatus in ꝑadiſum. Tercõ de oꝛnatu fructibo ꝑadiſi⁊ de ligno vite.ad lit⸗ terã. ꝓduxit deꝰde humo ome lignũ pulchꝝ viſu rõnis. Quarto de factõe eue ex coſta ade ⁊ qbuſdam alijs circa hmõi ſub.S.ſuis.ad lr̃az. nõ eſt bonũ hoĩem eẽ ſolũ ⁊c. Quinto quedã mouẽt᷑ queſtiões ſub.S.ſuis de multipli catõe aĩantiũ irratõnabiliũ.⁊ de impoſitõe nominũ eo⸗ rum. ad lr̃azʒ.ſoꝛmatis igit᷑ dns deꝰ de humo cũctis ani⸗ mantibo terre 2 vniuerſis volatilibo celi. ¶ Nueſtio. lix.de entitateet quidditate anime habet duo membra. ꝛimo queritur an ſit anima rationalis. So quid ſit diffinitiue. eſtio.lx. de materiali cauſa ipᷣiꝰanime habetquatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo queritur ſi anima ſit de diuina ſubſtantia ſicut quidam heꝛetici ſomniaꝛũt. Scðdo ſi anime habeant materi fiant.Et habet tres articulos. 4l Pꝛimus de anima ade.ſi habuerit materiam ſpiꝛitua lem ex qua fieret. q Scðus de aia eue.ſi fuerit creata ĩ oꝑe ſexte diei. il Terciꝰde aĩabo alijs i teꝛcõ mẽbꝛo pᷣncipali hꝰqſtiõis Tercio mẽbꝛo auerit᷑ ſi anime habeat materiã coꝛꝑalẽ c qua fiant.⁊ habet tres articulos. 4l Pꝛimus de animabo vegeta bilib in plantis. 4¶ Scõdðᷣus de animabo ſenſitiuis in animalib. Tercius de animabo ratonabilibo in hominibo. ¶ Lueſtio.lxj.de tribus can ſis alijs.ſ.foꝛmali efficieti.⁊ finali bʒ tria mẽbꝛa. Pꝛimo querit᷑ de cauſa foꝛmali vtꝝ anima bumana ſit oↄpoſita ex mateꝛia ? foꝛma. l Scdo querit᷑ de cauſa efficiẽte vtꝝ anime habeãt aliaʒ cauſam efficientem q; dtea. Tercio queri?᷑ de cauſa finali vtrus anima bũana facta it ꝓpter repationem ruine angelice. ¶ Nueſtõo. lxij.de ſimplicita te aĩe ᷣm eſſe ſuũ abſolute habet ſex mẽbꝛa. Pꝛimo queritur de ſimplicitate eius.vtruʒ oĩno ſit ſim pler aut opoſita. H Scðdo vtrum anima in tribus potẽtijs ſuis.ſ.vegetabili ſenſibili ⁊ rationali ſit vna vel plures. Terxcio vtꝝ omnes anime ſint ſimul crete. Onarto y localitate anune m ſeipſam ſulcepte. Et ba veſtõ. lvj. deosnatn ſepti ge ope multi am ſpiritualem ex qua bet duos articulos. ððMB 4 Pꝛimus vtꝝ anima ſit in loco ſpũali. Scðdus vtaꝝ anima ſit in loco coꝛꝑali. è Muinto mẽbꝛo querit᷑ viꝝ anima ſit imago ad ſimilitu⸗ dinem diuinam. Et habet ſeptem articulos. I Ianimus an anima rationalis debeat dici imago aut tm̃ ad imagineʒ. Scðus vtꝝ dici ad imaginem cõueniat ſoli rationali an alteri creature. M 4l Tercius qua ratõne dicatur ad imaginem dci. 4 Quartque ſit differẽtia inter imaginem ⁊ ſimilitudi nem. ⁊ in. S. de pluribo alijs diſferẽtijs. 4l Quintus ſᷣm quid ↄueniat ipᷣi anime. Sextus ſi ↄueniat 'm ſupioꝛẽ ꝑtẽ tm.vtꝝ tm̃ ſᷣm natu ralia illiꝰptis.an cũ additoe gratuitoꝝ ſub.S.ſuis. 4 Septim quõ ſit aĩa rationalis repᷣſentatiua imagi diuine penes mentẽ intelligentiã 2 voluntatẽ. Sexto membꝛo queritur de oꝛdine ani vniuerſo. ¶Mneſtõ. lxiij. de ammaĩ cõ me rationalis in —— . paratone ad coꝛpus habet quatuoꝛ mẽbꝛa. Pꝛimo queꝛituꝛ ſi ſint ↄiũgibilia. Scvdo ſi ↄiũgunt᷑ vtꝝ ſine medio an ꝑ mediũ. Tercio ſi ꝑ mediũ vtꝝ ꝑ vnum an ꝑplura. . Nuarto quõ ↄiũgunt᷑ ſiue vniũt᷑ aĩa ratõnalis⸗ coꝛpꝰ. ¶ Mueſtio. lxxuij. de modoeſ ſendi aĩe ratõnalis in coꝛꝑe habet vnicũ membꝛũ. Quo querit᷑ vtꝝ aĩa ſit tota in qualibet ꝑte coꝛxis. Mueſtio. lxv. de viribꝰ? ani- me ratõnalis in ↄmuni habet duo membae. Eean querit᷑ an anima ſit ſua potentia. Scdo vnde fit diſtinctio virium ſiue potentiaꝝ. Et ha⸗ bet tres articulos. M 41 Pꝛimus vtu vna ſit vis tm̃. 4l Scdus ſi omnes debeant dici partes anime an que⸗ dam ⁊2 quedam non. Terciꝰſjm ꝗd accipiat᷑ diuiſio vel diſtinctio viriũ. te aĩali exterioꝛi ipiꝰ anime me in ſpali.⁊ pꝛimo de virtu habet tria membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ ſi tm̃ vna ſit vis ſenſibilis vel plures. Scðo ſuppoſito ꝙ ſint plures querit᷑ an quinq; aut pau cioꝛes vel plures. P JJMUẽ Tercio penes ꝗd accipiat᷑ numerꝰviriũ ſenſibiliũ. 27 ℳ₰G . Ixvij. ge vtute ſen ſibili intioꝛi ꝑtinẽte ad ↄgtõeʒ ſenſibilẽ hʒ qᷓtuoꝛ mẽbꝛa Pꝛimo querit᷑ vtꝝ oẽs vires quas ponit damaſcenꝰcõti neantur ſub virtute ſenſitiua. Scðo vtꝝ oẽs differẽtie diuiſionis facte ſᷣm auicẽnaʒ 2 pᷣm damalſ.ↄtineant᷑ ſub imaginatõne. YYVU· Terrcio vtꝝ oẽs vires intrinſecꝰↄgnitiue ſenſibiles vtã tur oꝛgano ⁊ quo vtantur ſingule. 2 NQuarto q̃ꝛit᷑ ð diſtictõe viꝛiũ int ſe.Et hʒ duos aꝛtictos ¶ Pꝛimꝰð ↄpꝑatõe ſenſuũ extioꝝ ꝗ dicũt᷑ ſenſꝰꝑticłares Scðus de nũero viriũ ſenſibiliũ ↄognitiuaꝝ interiꝰ. ueſtö. lxviij. de vinb? aĩe motiuis rõnał ⁊ pᷣmo de ſenſualitate hʒ qᷓtuoꝛ mẽbꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ ſit ꝑtis ſenſibilis vel ratõnalis. Scðo in quo genere virtutis motiue ſit. G Tercio vtꝝ ſenſualitas idẽ ſit qð inferioꝛ poꝛtõ rõnis. Muarto vtxꝝ ĩ ſenſualitate ſit pcem vel nõ.Occaſione pᷣ⸗ Dictoꝝ ↄcurrunt duo articuli. . MM A Pꝛimꝰſi phᷣi ꝑuenerint ad noticiã illiuis. A Scvᷣs penes ꝗd vis iraſcibil ⁊ cupiſcibil diſtiguãt. — ¶Mneſtõ. lrix. ge e pte ratio nali cognitiua 2 motiua babet quinq; membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ de diuiſiõe viriũ ↄgnitiuaꝝ ratõnaliũ vers aecipiat᷑ m vnũ modum indifferentẽ. Scðdo de ↄpatõne diuiſionis qu facit phus reſportu 4 lius quã facit damaſcenꝰ. Tercio q̃rit᷑ de oꝛdie diuiſionũ.Et bʒ tres articulos. Pꝛim? que ſit pᷣma diuiſio ad quã alie ſequãtur ? qſi ſuꝑ ipſam fundant. l Scðus te ſecũda diuiſiõe quã facit phs ꝑ intellectuz in triplici dꝛñtia.ꝗᷓ ſit nccitas ponẽ intellectũ matialẽ. 4Terciꝰq ſit nccitas ponẽ intellectũ agẽtẽ ⁊ poſſibilẽ. NQuarto qrit᷑ de intellectu poſſibili.Et habet tres artu⸗ culos. „4I Pꝛümdan ſit intellectꝰ poſſibilis. . 4 Scdðᷣus quõ ſit in aĩa.vel ᷣm ꝙ eſt actus coꝛporis an ßm ꝙ eſt hoc aliquid. 4Terciꝰvtꝝ ſit poſſibilis potẽtia eẽntiali vł accidẽtali Nuinto querit᷑ de diuiſionibo augul. 7 damal. Et babʒ tres articulos. 4 Pꝛimovty ingeniũ.ratio.memoꝛia.2 intelligetia ſint vna ⁊ eadem vis.aut differentes. 4Scdus de differentia inter opin ionem. mentem. in⸗ tellectum. . 4 Terciꝰde differentia inter intelligentiã.· excogitatio⸗ Rem. intentſonemn 7 Keneſem. rioꝛi anime angeli babet ſer membꝛa. Dꝛimo querit᷑ an hmõi ſenſus dicat᷑ ſpũalis· ahentialit im vel accidentaliter. Secũdo ſi ſit vnus ſolus vel plures. Tercio vtrum ſenſus hmõi ſit ſeꝑabilis a copoꝛe vel in in⸗ . ſeꝑabilis. Nuarto vtꝝ ſolũ hoĩes an etiã ãgeli babeãt hmõi ſenſꝰ Quinto de quibo eſt hmõi ſenſus.ſ.reſpectu ſenſi ibilinzʒ vel intelligibilium tm̃. to vtꝝ ſenſus interioꝛ inpecliak Tiertoꝛez. one viriũ motiuaꝝ r. atönaliũ babet duo merbea. . Pꝛimo qrit᷑ ſi vna ſola ſit potẽtia motiua aut plures. Scdo ſi aliquo mõ plures.penes quid ſummat᷑ eoꝛum diſtinctio.cum multiplex ſit diuiſio. ¶ Wneſtio. lxxyj. de libero ar bitrio ſᷣm ſui ſubſtãtiã vnicũ mẽbꝛũ habens quo querit᷑ libeꝝ arbitriũ ſit aliqui i in rerum natura. ueſtio. lxrii. berum arbitrium tria habet membꝛa. Pꝛimo qrit᷑ ꝗd ſit ſ̃in rem. Et hʒ tres articulos. Pꝛimeꝗd ſit genẽ vtꝝ potẽtia vel habitꝰ. Scdus ſi ſit potẽtia vtꝝ vna vel plures. Terciaſi ſit vna potentia vtꝝ ſit ratõ vel volutas el potentia ſeꝑata a ratõne ⁊ volũtate. Secũdo queritur quid ſit liberum arbitrium diffinit⸗/ ne. Et habet quatuoꝛ articulos. 4l Pꝛimꝰde diffinitõne li.ar. pᷣm Anſeł. 4 Scdðus t diffinitõne eiuſdem ſᷣm Augu. Terciꝰde diffinitõne ipᷣius ſᷣm Berñ. 4 Quartꝰq̃lit diſtinguãt᷑ he diffinitõnes inter ſe. Tercio mẽbꝛo querit᷑.quid ſit li.ar. vm nomen. Et ba⸗ bet quinq; articulos. Pꝛimꝰ vtꝝ li. ar. dicat᷑ libeꝝ eo ꝙ; eſt boni vel malii in differenter. vel eu billoꝝ magis. Scðus vtꝝ nomẽ libertatis habeat ex ꝑte ratis. xk ex ꝑte volũtatis.vel ex ꝑte vtriuſq;. 4 Cercidex q̃ libertate.nat᷑e.gre vel glie nomẽ ſoꝛciak. ¶Quartoqre duobo noĩbo cẽſeat᷑.· cũ äſit vna potẽtia. Quintꝰ cũ phi aliquo mõ puenerũt ad noticiã liar. Fm rem.quare nõ etiam ſᷣm nomen. ¶ Nueſhio. lxxuiij.in quibus ſit liberum arbi.habet octo membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ li.ar.ↄmũe ſit creature ⁊ creatoꝛi. . Scðdo an ↄueniat creature ratõnali ⁊ irra tõnali. Tercio vtꝝ ↄueniat omni rationali creature. ſcz bomi⸗ ni ⁊ angelo bono ⁊ malo. NQuarto vtꝝ homĩ ↄmũe ſit qᷓtum ad ſtatum innoctie. tn qad ſtatum culpe ⁊ gre. irlinto vtxꝝ li.ar.ↄmũe ſit xrᷣo homĩ ? alijs bomibo. Sexto vtꝝ eque ſit in omnibo quibo ↄuenit. Septimo vtꝝ in creaturã ratõnalẽ poſſit cadẽ coactõ. Nctauo vtruʒ li.arbi.poſſit ãmitti.vel minui in illis in guibus eſt. com ꝑatone ad actum habet quinq; membꝛa. Pꝛimo querit᷑ de differentia eius inqtum eſt cauſa ab alijs cauſis actuum. Scꝰdo vtrum ſit cauſa otingentium actuum tm̃.an ctiaz neremri ioꝛum. Tercio quoꝝ ſit vtꝝ ſcʒ libeꝝ ſit reſpectu interioꝝ 7 ex⸗ terioꝛum actuũ.an interioꝝ tm̃. MQuarto quoꝝ actuũ ꝗpꝛie ⁊ pꝛincipaliter dicat᷑. Nuinto ↄcludit᷑ tractatꝰde li.ar.illa qſtione vtꝝ ſit po⸗ habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtuꝝ ſit potentia vel habitus. . Scðdo ſi ſit ratõ vel volũtas vel differẽs potẽtia ab bis. Tercio vtꝝ ſᷣm eam ↄtingat peccaꝛe. Quar to vtꝝ ↄtingat eam extingui vel non. ¶ Oneſtio. lxxvij. de ſcien⸗ tia habet ſex membꝛa. Pꝛimo querituꝛ an ſit potentia pel habitus. Secundo ſi ſit habitus vtrum naturalis vel acquiſitꝰ. Tercio ſi ſit habitus naturalis vtrum ſit cognitiu⸗ vel motiuus. Nuarto vtrum ſempꝑ ſit in actu. MQuinto vtrum ſit idem qð lex naturalis. Serxto vtrum ſit idem qð ſindereſis. ¶ Mueſtio. lxxvin. de cauſa efficiente coꝛpoꝛis adam habet tria membꝛa. Pꝛimo querit᷑ ſi coꝛpꝰ humanũ.ſ.ade in ſtatu i innocen⸗ tie fuit a deo. Scðo ſi potuit eſſe a creatura ſpũali ſcʒ ab angelo. Et habet duos articulos. Pꝛimus ſi a bono angelo. 4 Sc&òus ſi a malo. neſtio.lxxv. de li.arb.in teentia ᷣm quã attendit᷑ meritũ vel demeritũ. (Mueſtö. lxxvi. de ſindeꝛeſi Tercio ſi a creatura copoꝛali cuiuſmodi eſt natuꝛa ali ua inferioꝛ creata. neſtio.lxxix .decauſa foꝛ mali ipᷣius coꝛꝑis habet tria membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtrum coꝛpꝰ pꝛimi homiĩs exiuit ineſſe ꝑ creationem vel aliter. Scðo vtrum maioꝛis potentie fuit creaꝛe de nihilo ipᷣm vel de limo. Tercio vtrum iſte modus educendi coꝛpus de limo. e⸗ tinet ad ꝑfectionem vniuerſi. ¶ Lueſtõ.lxxx.de cauſa ma⸗ teriali coꝛpoꝛis pꝛimi bominis habet duo membꝛa. Pꝛimo queritur quo ad cõpoſitõnem illius ex elemen⸗ — tis. Et habet duos articulos. ¶ Pꝛimus ſi coꝛpus illud fuit vel eſſe debuit ex quatuoꝛ elementis vel non. 4¶ Seðdus ſuppoſito ꝙ ex quatuoꝛ elementis: cur deno⸗ minatur ab vno ſcʒ de terra. Secundo membꝛo queritur quo ad equalitatem elemẽ⸗ toꝛum in cõpoſito.Et habet tres articulos. 4 Prunns ſi elementa ſᷣm equalitatem molis fuerũt in bore ade. Vesus de equalitate virtutis ⁊ potentie. Leꝛcius de equalitate iuſticie. Sanke lxxx). decauſafu nali coꝛꝑis ip̃ius ade habet tria membꝛa. SBroͤns, queritur ſi voluptas carnalis ſit finis illius. do ſi anima ſit finis eius. Tercio ſi deus ſit finis coꝛpoꝛis ipſius pꝛimi hominis. lxxxij. de coꝛpore Mueſtio. primi homims pꝛout conſideratur in eſſe habʒ tria mẽ⸗ bra. Pꝛimo queritur ſi congruebat ex vno coꝛpoꝛe in ſpecie bumana ꝓpagare omniũ hominũ coꝛꝑa. Secundo ſi hoc decebat fieri pꝛopter cauſam mutue diů⸗ lectioniᷣ . Ter cio ſi ꝓpter hanc vnitatem eſi maxima dilectio ſpe⸗ ciei bumane qꝙᷓᷓ inter indiuidua aliaꝝ ſpẽꝝ. ¶ ueſtio. lxxxii.de verita⸗ te coꝛpis ade habet tria membꝛa. Fauno queritur dæ veritate coꝛpoꝛis ade creata ſcilicet lerat vere coꝛpus humanum. Sackuco de veritate pꝛopagata.Et babet duos articn os. 4 Pꝛimus ſi tota veritas bumane nature fuit in coꝛpo re ade ad eſſe coꝛpoꝛale. 4Scõͤus te modo ꝓpagationis. rcio queriturde veritate occaſionata. Eueſto. .lxxxuij. de digni- tate coꝛpoꝛis bumani habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛuno queritur de comꝑatione coꝛpoꝛis humani. Secundo de diſpoſitõne quo ad rectitudinem habitus. Tercio de vnione quo ad animam rationalem. NQuarto de loco eius. o. lvrxxv. de animali tate coꝛꝑis bumani habet duo membꝛa. NPꝛimo queritur vtrum coꝛpus ade erat animale. Secundo vtrinn magis conueniebat eſſe animale qᷓ ſpi rituale. ¶ Mueſtio.lxxxv.de tempo re creationis pabzʒ duo membꝛa. Pꝛimo queritur ſi fuerit conditum vel creatum ſimlcs Aia creaturis. Secundo de oꝛdine tempoꝛis conditõnis illius ad tem us neſtie is aliaꝝ creaturaꝝ. Aueſtio. lxxxvij. de loco coꝛpoꝛis ade habet duo membra. — Pꝛimo queritur te loco conditionis videlicet vtꝑ cqn⸗ ditus fuerit in paradiſo. Rrcundo de loco habitationis. Et habet tres articn . 4 Pꝛimus quid ſit paradiſus terreſtris. 4 Scòdus vtrum paradiſus erat locus conueniens babi tationi pꝛimoꝝ parentum. 4 Tercius vtꝝ faraiſiſnul ſit locus tempatus. Mueſtõ. lxxxviin. de oditio nibus coꝛpoꝛis mulieris habet ſex membꝛa. Pꝛimo queritur vtrum coꝛpus mulieris foꝛmari debue rit in viri adiutoꝛium. Sc&dᷣo quid debuerit eſſe materiale pꝛincipiuʒ.ſcʒ coſta vel aliud membꝛum. Tercio vtꝝ illius coꝛꝑis foꝛmatio fuerit a deo ĩmedia⸗ te an ꝑ miſterium angelicum. NQuarto de illius coꝛpoꝛis integritate. Quinto de illius coꝛꝑis foꝛtitudine ⁊ virtute. Serto de illius coꝛpoꝛis dignitate. ¶ DVneſtio. lxxxix. de paſſibi litate pꝛimoꝝ parentũ babet ſex membꝛa. Pꝛimo qugrit᷑ de paſſibilitate nature.Si adam fuit na tura paſſibilis. Scðo ſi fuit paſſibilis ꝑ impᷣſſionẽ extriſecaꝝ rceptõnũ Tercõ ſi ꝑ mẽbꝛi vel ſube alicuiꝰablatõeʒ. H Quarto ſi ꝑ etatis mutatõeʒ. Duinto ſi ꝑ coꝛꝑis diſſolutionem. to ſi ꝑ anime ſeꝑationem. 6. xc. de vita incigtg circa moꝛtalitatis materiã habet duo membꝛa. Pꝛimo querit᷑ quid eſt vita ſᷣm diffinitionẽ. Scðo ꝗd ᷣm rem.Et h̊ mẽbꝛũ hʒ quinq; articulos. 41 ꝛin vty ſit ſubſtãtialis vel accidẽtalis. Scðs vtꝝ ſit aĩa vel aliquid aĩe.Et ſi aliquid aĩe. 4¶ Tercius vtrum ſit potentia. 4 Quartus vtrum ſit actus. Luintus vtrum ſit habitus. ¶ Queſtio. xcj. de vita a quo ſit imediate habet duo membꝛa. Pꝛimo querit᷑ d cauſa efficiẽte ⁊ ĩmediata ipᷣius vite 7 hoc habet duos articulos. 4¶ Pꝛimꝰde cauſa efficiente vite rationaliuʒ. 4¶ Scdus irratõnabiliũ vt aĩaliũ ⁊ plantaꝝ. Z0 q̃rit᷑ a quo ſit vita oꝛigialit᷑ ⁊ hʒ duos articulos. ꝛimꝰſi aliquid ſit in illa vnde viuit ĩ ſe. ð8us vnde alij vitam nibuit. Garih xcij. de vita ſit vt Apꝛij ſubiecti habet ſeptem membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ vita ſit in natura increata. Scðdo vtx vita creatoꝛis ⁊ creature ĩ aliq re vueniant. Tercio vtꝝ vita ſit ĩ creatura coꝛꝑali an tm in ſpũali. rto ſuppoſito ꝙ ĩ coꝛpali vtx ſit ĩ coꝛꝑibo ſupᷣceleſtibo Quinto vtx ſit in aĩaliboque carent ſ anguine. Sexto vtx ſit in embꝛione. Septimo vt⁊ꝝ ſit in bumoꝛe vel bumoꝛibo. S (Vu eſtio.xcm. demoꝛtalita te pumi hominis habet quatuoꝛ ͤmembꝛaa. Eaimo querit᷑ vtꝝ erat moꝛtalis q;tum ad coꝛpus. undo a quo erat illa imoꝛtalitas.a natura vel a Ga Tercio vtꝝ eadẽ erat cũ ĩmoꝛtalitate głie. narto vt eacdee erat potẽnia erat moꝛtał ⁊ imoꝛtał. Enci xcuij. de modo gandi pꝛolem l. quatuoꝛ membꝛa. ꝛimo queritur ſi in ſtatu innocentie poterat eſſe ſemi nis deciſio. Secũdo ſi indeciſione hmõi fuiſſet libidinoſe vel ſaltez intenſa delectatio. Tercio ſi ſolum cauſa prolis habende fuiſſet maris et femine ↄmixtio. Quarto ſi illicita fuiſſet continentia.ſine ↄmixtione bu ſaſinodi ceſſatio. ¶ Dueſtio. xcv. de Prole pꝛ'o * pagata habet quatuoꝛ membꝛ.. Prꝛim querit᷑ quales liberoe genniſſet tum ad iuſtici ⸗ am ⁊ hoc membꝝ hʒ tres articulos. Pꝛimo ſi geniti illo eſſent heredes paterne iuſliciif⸗ tum ad iuſticiam oꝛiginalem. .. 4 Secundus q;tum ad inſticiam gratuitam. ¶ Terciꝰ qᷓtum ad iuſticiam ofirinatam. Scðdo q̃les liberos genuiſſet qᷓtum ad ſcientiam. Tercio q̃les qtum ad virtutem coꝛpalem. Muarto qles qntum ad ſerum. ueſtio.xcvj.de Adinto. Scðs vtʒ in ſtatu illo potuit ꝓficere in bonum. Bueſtio xcvij De BGratia ¶neſtio centeſima de Mueſtio. xcvnij. pmoꝝ ꝑentum habet duo membꝛa. rio gre quam habuer̃t ex creatòe bʒ tria membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vꝝ pᷣmꝰ homo ↄditꝰ fuit in grꝗ ⁊ vᷣtutibꝰ aut in ſolis naturalibo. Secuntv vtxꝝ poterat ſiari ex accepto in ſui oditione.2 habet tres articulos. Eꝛimꝰvtꝝ ex accepto potuit ſtare ſimpliciter. 4 Scõdðs vtꝝ erx illo accepto fuit inuertibilis. Terciꝰ vtꝝ illi potuit dari inuertibilitas ꝑ naturam ſcʒ ſine additamento gre. Tercio membꝛo queri accep rat in bonum ꝓficere.⁊ hʒ duos articulos. 4l Pꝛim ꝰvtꝝ in ſtatu illo fuit tus 2 acceptꝰ deo. . “ .Mẽ ſuꝑaddita habet duo membꝛa. Pꝛimo querit᷑ ſi piimus homo habuit gram ⁊2 virtutem ante lapſum. Scðdo de jntitate gre 2 vᷣtutum q̈tum ad numen donoꝛꝝꝛ virtutum ⁊ graꝝ: inſuꝑ qᷓtum ad pt̃atem ⁊ efficaciam eoꝛundem.⁊ habet q̃tuoꝛ articulos. lOꝛimꝰ vtꝝ habuit fiddeaen. Secũdus vtꝝ habuit vniuerſitatẽ vᷣtutum añ lapſum ſiue tot.quot habuit pff. ATerciꝰ ſi pᷣmus homo poterat illis meꝛeri añ lapſum. OQuartꝰ vtꝝ gtuita erat efficatioꝛa añ lapſum ꝙᷓ poſt. 4 Pꝛimo querit᷑ qᷓtum ad tpᷣs vtꝝ ↄditꝰ ſtat entiam ſiue cognitõeʒ ꝑfectam. Secundo qᷓtum ad cognolcibilia tam de cognitione crea toꝛis ꝙᷓ etiam creature ⁊ hbʒ q̃tuoꝛ articulos. OPꝛimꝰ ſi cognouit deum in ſpẽ ſiue facie ad faciem. 4 Scs vtꝝ adam cognouit deum ꝑſi peculum creature. 1Tercius ſi ꝓſeciſſet in cognitione. neſtio xcir. de Dommio . Quartꝰ vtꝝ poſſet in cognitione errare. pᷣſidentie pᷣmi honninis hbʒ tria meinbꝛ. Pꝛimo querit᷑ ſi pᷣſidebat ſiue dominabat᷑ creaturis vtẽ⸗ nibo ratiorr. Scvdo ſi creaturis vtentibo ſenſu tm̃.i.aĩalibo. Tercio ſi creaturis caꝛentibo ſennn — lo habet nouem membaaa. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ malum ſit ponendum. Secundo ꝗd ſit malumnm. J Tercio a qͥ ſit malum ⁊ hʒ ſex articulos. 4l ꝛimꝰ vtꝝ malũ habeat cãm vel non. Scðds ſi habeat cãm vtꝝ de ſit cã vel creatura tm̃. 4l Terciꝰſi creat̃a vtꝝ qꝛ ex nihilo vel qꝛ ex aliq.ſ.bono. Enartus qꝛ malũ cuipe eſt ſolũ in a nab creatu⸗ ra vtꝝ ſit tm̃ a dy abolo aut etiam ab homine. Ouint ſi ẽ ab hoĩe aut rõne li.ar. aut tm̃ rõne ſui.aut ratione alicuiug conditionis ſuꝑaddite vt libidinis vel vtꝝ er acceptis in ↄditione pote ——..£ de ſcientia im habuit ſei⸗ alicuius alterius. — 2.. . 4Sextus de malo voluntatis 2 malo actõis ſub. S ſuis. Muarto mẽbꝛo q̃rit᷑ de ꝑmiſſione mali.⁊ hʒ.ij. articulos OPꝛimꝰ ſi deus ꝑmittat mala fieri · “M 4lISecundus q̃re deus ꝑmittit malafieri. Quinto mẽbꝛo in qͥ ſit malũ ⁊ bʒ tres articulos. H malũ ſicẽ in ſubiecto. . Scðs in qͥ ſit malum culpe. Terciꝰ in qͥ ſit malũ qð eſt cfectꝰ nature. r Serto membꝛo querit᷑ de diuiſione mali ꝑ malum culpe malum pene. . —„=ðMD Septimo de oꝛdine mali.vtꝝ ſit oꝛdinatũ rel non. Octauo de oꝓpoſitõe mali ⁊ bʒ ꝗnq; aꝛticulos. 4 Pꝛimꝰvtꝝ malum opponat᷑ bono increato. 4¶ Scõs vtꝝ opponat᷑ bono creato. lTerciꝰ ſi bono creato vtꝝ idem ſit malum qð oponit᷑ bono gre ⁊ bono nature. 4Quartus ſi bono nature vtꝝ ſit idem bonũ nature qð ei opꝓponit᷑ ⁊ qð ei ſubſternii. ¶Quintꝰvtꝝ bonum nature qð minuit᷑ ꝑ malum ſit fini tum vel infinitum. Mono mem bꝛo vtꝝ malum ſit cauſa alicuiꝰ.⁊ ſm quem modum dicat᷑ caula. ¶ Mueſtio.cj. de Primo effe ctu mali.ſ.ſpoliatione gtuitoꝝ bʒ duo mẽbꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ ſpoliatio ꝗtuitoꝝ ſit a xo. Scdo vtꝝ ois vᷣtus moꝛalis auferat᷑ ꝑ malũ culpe. Mneſtio. cij.de ſecundo ef fectu mali.ſ.vulneratõe naturaliũ ⁊ hʒ tria membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ de rõne q̃tuoꝛ vulneꝝ a beda poſitox. Scðo de dꝛa illiꝰnüũeri reſpectu aliaꝝ penaꝝ vł vulneꝝ. Tercio de ſinguł vulneribo illis qᷓ ponit beda.⁊ bʒ.v.ar. 4OPꝛimꝰ de vulnẽ pᷣmo.ſ.inſirmitate. 4 Secundus de pena ignoꝛantie. ́ñäs 4¶ Terciꝰ de malicia. . 4Quart? de vulnẽ ↄcupie. . OQuintꝰ de modo vulneris ⁊ cauſa vulneratõnis. neſtio. cin. ge tercio effe ctu mali ꝗ eſt pᷣuatio modi ſpẽi ⁊ oꝛdinis hʒ.iiij mẽbꝛa. Pꝛimo querit᷑ qd vnũqdðq; boꝝ dicat᷑ ⁊ qſit dꝛa int illa. Secundo q̃tr pᷣuent᷑ ꝑ malum culpe. Tercio vtꝝ ſimul pᷣuent᷑ 2 QNQuarto vrꝝ equaliter pꝛiuent᷑. nere vel ex genere hʒ qtuoꝛ mein bꝛa. MPꝛimo q̃rit᷑ qꝗd ſit malum in genẽ ſiue ex genere. Vcðo de oppoſitõe mali in genẽ reſpectu boni in genẽX. Tercio de comꝑatõne malicie in ꝓpoꝛtionabilitate ipſiꝰ Muneſto. cuj. de aloin ge babitus ad actum. . Quarto de comꝑatione ꝓpoꝛcionabilitatis maliciaꝝ int᷑ ſe reſpectu bonitatum. de Maloex cir cunſtantijs habet q̃tuoꝛ membꝛa. Pꝛmo querit᷑ xe malo ex circũſlantijs in vmuni vicʒ vtꝝ malum ex intentõne dicat᷑ malum ex circũſtantia. Secundo vtrum malum ex genere dicat᷑ malum ex circũ ſtantia. Tercio de comparatione mali ex ciꝛcũſtantia reſpectu mali er intentione ⁊ mali ex geneꝛe ⁊ hʒ tres articulos. Pꝛimus vtꝝ circũſtantia addita ſuꝑ genus actionis aggrauet peccatum. Secundus vtꝝ malum ex circũſtantia ſit deterius ma lo ex genere vel econuerſo. . 4Tercius vtꝝ ex circũſtantia dicat᷑ demeritoꝛium pter hoc ꝙ addit᷑ malum er intentione. Quartũ mẽbꝝ de malo ex circũſtantijs in ꝑticulari. ¶ Mneſtio. cvj. de intẽtione ĩ genere habet tria membꝛa. .. Pꝛimo querit᷑ quid ſit intentio ⁊ vtrum ſit idem qð vo⸗ luntas aut differens a voluntttez. Scðo vtꝝ attendat᷑ meritũ vel demeritũ ſm intẽtioneʒ. Er vtꝝ intentio vel voluntas reputet᷑ ꝓ facto. ad intentionem bonam babet tria membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ q̃litas boni oꝑis addat ĩ bonitate et in merito ſuꝑ bonitatẽ intẽtionnis. Scðdo vtꝝ opeꝝ numeroſitas addat in merito ſuꝑ poni tatem intentionis. . Tercõ vtꝝ quãtitas ex ꝑte materie oꝑis.addat ĩ meri⸗ to ſuꝑ bonitatẽ intentionis.Et habet ſex articulos. ¶ Pꝛimus vt⁊ intẽtio illa idem ſit qð credulitas.cum credit.ſ.hoc eſſe peccatum. 4I Scdus vtꝝ quãtulacũq; intentio ꝓ facto reputetur vt ſemiplena vel ꝓgreſſiua. . 4l Terciꝰvtꝝ actus additꝰ intentioni faciat duo pcta. 4 Quartꝰque pena rñdet malitie actus ⁊ intẽtioni. 4¶ Quintꝰ de ↄꝑatõe malitie actꝰ⁊ intentionis. 4¶ Sextꝰ vtꝝ ille qui intendit peccare moꝛtaliter:peccet moꝛtaliter. genẽ quid ſit ⁊ de eiꝰdiuiſione hʒ duo membꝛa. Pꝛimo querit᷑ de diffinitõne peccati.i.quid ſit peccatũ Et habet duos articulos. 4 Pꝛimꝰque ſit differẽtia quatuoꝛ diffinitõnũ peccati. 4¶ Scðdðus que ſit explanatõ vniuſcuiuſq; diffinitõis. Scðo querit᷑ de diuiſione peti videlicʒ.Peccatuzʒ aliud eſt angeli ⁊ aliud bominis. Dueſtio. cix. de peccatolun ciferi ⁊ de ꝑtinẽtibo ad ipᷣm habet vndecim mẽbꝛa. Pꝛimo querit᷑ ex ꝑte ſubiecti quis fuit ille angelꝰ.i.de quo oꝛdine.Et habet tręs articulos. ¶ Pꝛimus vtrum fuerit de ſuꝑioꝛi oꝛdine. 4 Scðus ſi fuit ſup̃ᷣmus. ¶ Tercius vtrum creatus fuit malus aut nõ ita creatꝰ ſed factus a ſeipᷣo malus. Secũdo mem bꝛo querit᷑ qdð fuit eius peccatum. Tercio quod fuit motiuum. Quarto de qualitate peccati pꝛimi angeli.Et habʒ tres articulos. Pꝛimꝰſi fuit yemediabile vel irremediabile. 4l Scðs vtꝝ fuit᷑ pcẽm in patrẽ aut filiũ aut ſpm̃ſanctũ. 4 Kati⸗ vtꝝ dyabolꝰ potuit vel poſſit peccare peccato veniali. Nuito mẽbꝛo q̃rit᷑ vtꝝ adbue peccet eodẽ genẽ pcti. Sexto ſi pctm illud eſt cauſa peccati ⁊ quõ. Septimo de h̊ ꝙ dyabolꝰ dꝛ caput maloꝝ.vi pite ⁊ coꝛꝑe.Et habet octo articulos. OPꝛimꝰ vtꝝ dyabolꝰſit caput maloꝝ hoĩm. Seðus vtꝝ oy abolꝰ cũ coꝛꝑe ſuo ſit vna ꝑſona. erciꝰvtꝝx dyabolꝰſit caput ðmonũ ſicẽ maloꝝ hoĩim Quaꝛtꝰ vtꝝ ſit caput maloꝝ hoĩm ᷣm oĩa peccata. Quiĩtoqd ſit vnitiuũ mẽbꝛoꝝ cũ capite dyabolo. Sertꝰvtꝝ mẽbꝝ xp̃i poſſit fieri mẽbꝝ dyaboli. Septim vtrum idem homines poſſunt eſſe membra rpᷣi ⁊ membꝛa dyaboli. Octauꝰq ſit differẽtia m dyabolꝰdẽ maloꝝ caput. ⁊ antixpᷣc ⁊ vtrum antixpᷣc ſit caput. Octauo mẽbꝛo q̃rit᷑ q̃re ſcriptura nõ fecit mẽtõez expᷣſſe d hoc pcto ſicut facit de ſecudo quo tẽptauit hoĩem. Nono vtx illi pcto ſtatim ãnexũ fuerit petm inuidie. Decimo que ſũt pct̃a dyaboli ſᷣm ſeipᷣm.i.que ↄueniunt ſpirituali nature ⁊ que non. neſtio. cvij. ge ꝑtinẽtiꝰ ¶ Nueſtio.cviij.de peccatoi delicʒ ð co Andecimo vtrum ſtatim peccauit cum factus fuit aut non ſtatim. ¶ Nueſtio.cx. de peccato ali orum angeloꝝ habet octo membꝛa. Bꝛuno querit᷑ quod fuit genus peccati. Scðdo quod fuit motiuum ad peccandum. Tercio qui erant peccantes ſiue de quo oꝛdine. NQuarto vtꝝ plures peccauerũt q; ſteterũt vel ecõuerſo. Quinto quo tꝑe peccauerunt vtrum ſimul cum lucifeꝛo vel poſt. Sexto de ↄꝑatione peccati ipſorum. Septimo de irꝛemiſſibilitate. Octauo q̃re nõ ꝑſeuerauerũt ſicut nec lucifer. ¶ Mueſtio.cxj. de pena luci-/ feri q;tum 384 prᷣatis ligatõeʒ habet quinq; mẽbꝛa. · Pꝛimo querit᷑ vtruʒ ligata fuerit poteſtas dyaboli qui pꝛius fuit lucifer. Scðo vtꝝ ꝑ aduẽtũ xpᷣi fuerit magis alligata q; pꝛiꝰ. Tercio vtrum aliquãdo vincatur a bonis ita vt vlteriꝰ temptare non poſſit. NQuar to ſi victꝰeſt ſuꝑ aliqͥ pcto vtꝝ ligata ſit ptas vt de illo vlteriꝰtem ptare nõ poſſit. — NQuinto vtꝝ ſic ligata ſit ptas eiꝰvł alioꝝ vt aliquã ꝑſo nam detmiate temptaꝛe nõ poſſit. ¶Mueſtio. cxij. de ligatione ptatis dyaboli qtũ ad oꝑa habet ſex membꝛaa. Pꝛimo queritur vtrum poteſtas dy aboli ſit ligata quo ad ſaciendum mirabilia ſᷣm veritatem. Secũdo vtrum poſſint in res coꝛpoꝛales.⁊ animalia et plantas ⁊ hmõi. Tercio vtrum creaturam rationalem poſſit mutare ex parte coꝛpoꝛis. NQuarto vtrum habeant poteſtatem tam in bonis qᷓ; in malis hominibo. Nuinto vtꝝ poſſit aliquid facere in creaturis coꝛꝑalibo non ꝑmiſſus. Sexto vtꝝ eius poteſtas tm̃ a deo ligata ſit an etiam ab angelis ⁊ ſanctis hominibo. ueſtio.cxii. de penade/ monũ q obfuſcatõ intellectꝰ ſiue pꝛiuatio cognitõis ha bet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo queritur de pꝛiuatione cognitionis quo ad deũ cum.S.ſuis. Secũdo q;tum ad ſe. Tercio q́;tum ad virtutes. MNuarto ꝙtum ad res in ꝓpꝛio genere. ¶ Mueſtio. cxuij. de pena de monum ex parte ↄſcientie habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo queritur vtrum pena motiue potentie.i.vermis Aſcientie ſit in demonibd. . Secundo ꝙtum ad quid attendatur pena vermis in de monibus. Tercio vtrum illa pena in eis ſit grauioꝛ carentia viſi⸗ onis ⁊ afflictionis iehẽnalis ignis. Nuarto vtrum puniantur ſimul aut ſucceſſiue pꝛo om⸗ nibus peccatis ſuis. (Queſtio. cxrv. de penade monum ex parte voluntatis habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo queritur vtrum gaudium aliquod ſit in ipᷣis de⸗ monibus. HJ Secũdo ſi eſt gaudium in eis vtrum cedat in penã. Tercio vtrum demones habeant doloꝛem. Quarto vtrum demones timeant penam. Mueſtio. cxvj. de Pena lo cali demonum babet quatuoꝛ membaa nolo. NPꝛimo querit᷑ vtꝝ ſit in eis pena in iſto aere caliginoſo⸗ Secundo quomodo ibi pꝛniant. „ Tercio vtꝝ tm̃ ille caſus localis ſit ĩ eis pena.an ſinꝭ eti am alij caſus locales eis in pemam. Quarto vtꝝ omnes ceciderunt in aerẽ caliginoſum aut ſolum aliqui ⁊ alij in inſernum. * err. tione demonum in ↄmuni habet decem membꝛa. Pꝛimo querit᷑ qꝗd ſit temptatio. Secundo a quo ſit temptatio. , Tercio cuiꝰ ſit temptatio ⁊ hʒ nouem articulos. Pꝛimꝰ vtꝝ tẽptatio ſit tm̃ hoĩs aut et angeli aut et dei. ¶ Secundus ſi ẽ temptatio bominis vtꝝ ſit mali tm̃ aut boni ⁊ mali ᷣm eundem modum. CTerciꝰ ſi xpᷣi aut tm̃ alteriꝰ hominis boni. . OQuartꝰ vtꝝ dyabolꝰ ita temptet bonos doꝛmientes ſiẽ 7 vigilantes. G 2 . 4Quintus vtꝝ dy abolus ſimiłr temptet exñtes in ſecu lo⁊ renunciantes ſeculo. .B 4 Sertꝰ vtꝝ dyabolꝰ ſiłr tẽptet ꝑfectos ⁊ imꝑfectos. Septĩꝰvtꝝ ſilłr ſit tẽptatõ rſpectu ſiſtẽtiũ ⁊ ↄſentiẽtiũ. Octanꝰvtꝝ ſiłr ſit temptatõ dyaboli reſpectu creden⸗ tium ⁊z non credentium. . . 8 Alionus vtꝝ magis temptet dyabolus exñtes in ↄmu⸗ nione ecclie ꝙᷓ ſeꝑatos ab eccia. Quarto mem bꝛo querit᷑ ex q̃ cauſa ſit temptatio. Quinto q̃ e cauſa ꝑmittit deus temptatões fieri. Sexto at dee ſiue ſpẽs tẽptatõis ſub ſex.S.ſuis. Septimo quõ vnaq̃q; temptatõ fiat ⁊ hʒ q̃tuoꝛ articlos. 4 Pꝛimus quõ fiat temptatio exterioꝛ qᷓ eſt ab hoſte ſub tribo. S.ſuis. Scðs quõ fiat interioꝛ q̃ eſt a carne ſub q̃tuoꝛ.S. ſuis. Terciꝰquõ fiat ĩterioꝛ q̃ eſt ab hboſte ſub qtuoꝛ.S.ſuis. Quartꝰ de temptatione inteꝛioꝛi ab hoſte reſpectu vᷣtu tis intellectiue ſub.S.quatuoꝛ. Octauo membꝛo querit᷑ de remedio temptationum. Nono vtꝝ dyabolus ſemꝑ temptet. ecimo vtꝝ ſꝑ eq̃ creſcat eiꝰappetitꝰ ad temptandum. demerito habet tria membꝛa. ”D Deine qrit᷑ vtꝝ dyabolꝰ poſſit in ſlatu in qͥ eſt demereri ecunoo vtꝝ ↄtinne demereat᷑. Tercio vt omni motu demereat᷑ 1 in generali. Scðdo in ſpali ſunt nouem articuli. Eꝛimꝰvtꝝ credẽ dyaboli ſit bonũ bonit ate moꝛis. ¶ Scðs vtꝝ dyaboli velint deum non eſſe. 1Terciꝰ an placeat dyabolo peccaꝛe. EQuartꝰ vt dyabolus babeat ſpem. ¶Quintꝰ vtꝝ habeat motum timoꝛis. Sertꝰ vtꝝ dy aboli ſuꝑbient in die iudicij dñm. 4 Septimꝰ vtꝝ demones velint ſe non eſſe. 4 Octanꝰvtꝝ in demonibo ſint paſſiones. 41Lonꝰ vtꝝ tantum puniant᷑ mõ qntũ ptꝰ diem iudicij. tione q dyabolus temptauit pᷣmos pentes hʒ.ix. mẽbꝛa. Pꝛimo qrit᷑ viꝝ pᷣmũ pctᷣm dyaboli fuit temptatõ pᷣmo⸗ rum pentum. Scðo vtꝝ fuit vna temptatio vel plures. Tercio ſi aliquomõ fuer̃t plures q illaꝝ fuit pᷣma. Quarto vtꝝ facta fuerit mediãte aliqͥ ſenſibili vel non. NQuinto qre mediante ſeꝛpente. Serxto vtꝝ ſonꝰemiſſus ꝑ ſerpentem foꝛmatꝰ fuerit a dy abolo vel a ſerpente expſſus. ”M Y Septimo qre pᷣmo temptauit mulierẽ ⸗ ꝑ mulierẽ viꝝ. Octauo vtꝝ ↄſili mõ in nobopleat᷑ temptatõ dyaboli. — Mono quare ꝑmiſit dens hmõi temptationem ſieri: cum ex ea ſciret tantum malum ꝓuentuꝝ. 8:. ueſtio. cxx. de Deccato vmoꝝ pentum habet nouem membꝛa. H:an querit᷑ qð fuit genus peccati. ecundo de cauſa peccati. D . Tercio de q̃ntitate pct᷑i reſpectu alioꝝ pcon Quarto de ↄꝑatõe pct᷑i ade ad pcĩm eue ſub.S.ſuis. Muinto vtꝝ pctm illud fnit remediabile. Sexto vtꝝ adam potuit peccare venialr pᷣmo. Septimo de gdibo peccati illius. Octauo de temꝑe peccati. . Mono de effectu illiꝰpct᷑i ſiune nocumento qð ex illo pcio q̃ eſt ſtatuta pᷣmi pcti pena bʒ decem membꝛa. NPꝛimo qrit᷑ vtꝑ moꝛs ſit bonum. an malun. Scðdo ſi ẽ pena ꝓ pcto vtꝝ ꝓ illo pcto qð fuit pᷣma inobĩa Tercio q̃ir pena iſia rñdet ꝓpoꝛtionabitr illi cupe. Nuartto q̃liter impleta eſt illa pena cum nõ illa die moꝛ⸗ tui ſunt moꝛte pene. NQuinto vtꝝ moꝛs ſit a deo. . . . Sexto vtꝝ ſit pena t̃ pᷣmoꝝ ꝑentũ an et᷑ alioꝝ ab ipᷣis deſcendentium. Septimo ſi deſcẽdentiũ vtꝝ maloꝝ tm̃.an etiaʒ bonoꝝ. Octauo qñ debʒ dici pena.an añ moꝛtem.an in ipᷣa moꝛ te an poſt moꝛtem. BM Mono q̃liter pena peccati ↄuerſa eſt in vſum iuſticie ⁊ pe na vicij in vſum vᷣtutis. . Decimo de penis ſpũalibo tam ex ꝑte viri qᷓ ex ꝑte mulie ris ſub pluribo ꝓbleumatibo. J cxxij. de Peccato oꝛiginali habet decem membꝛa. Peuno querit᷑ an ſit pctm oꝛiginale. ecundo gꝗd ſit ⁊ habet q̃tuoꝛ articulos. ¶ Pꝛimus vtꝝ ſit culpa tm̃ aut pena tm̃ aut neutꝝ. ¶ Scðs ſi culpa vtꝝ voluntarium vel non. 4l Terciꝰquid ſit ẽm diuerſas diffinitöõnnes. lQuartus ſi pctm oꝛiginale eſt pena.vtꝝ ſᷣm carentiam diuine iuſticie. . 4 Tercio membꝛo querit᷑ q̃ eſt cauſa oꝛiginalis peccati ⁊ habet tres articulos. SW 4OPꝛimꝰvtꝝ ſolum contrahat᷑ ꝑ pctẽm pᷣmi ꝑentis an eti am ꝑ pctm alioꝝ ꝑentum. 1¶ Scðs vtꝝ tm̃ ꝑ pctm ade an et̃᷑ ꝑ pctm eue. Tercius q fuit cauſa in peccato ade ꝓpter quam intro Ductum eſt petᷣm oꝛiginale. NQuarto membꝛo querit᷑ qualit᷑ traducat᷑ oꝛiginale pec⸗ catum. NQuinto in qͥ ſit vtꝝ tm̃ in ꝑuutł an et fueꝛit ĩ pᷣmis ꝑẽtibo. Serxto q̃lr tranſeat reatu ⁊ remaneat actuu. Septimo de ↄcupia q̃ eſt ſequela oꝛiginalis peccati bzʒ octo articulos. ¶OPꝛimus quid ſit ↄcupĩa. . ¶ Secundus q̃re dicat᷑ fomes. Tercius in quo ſit concupiſcentia. vtrum in carne vel in anima.an in coniugio ſub.S.ſuis. Quartus a quo ſit ↄcupia ꝓut eſt fomes. 4Quintus ad gd ſit ſiue cuius ſit cauſa. Sextꝰ vtꝝ equalr ſit in ꝗbo ſit. Septimꝰ vtꝝ erxt inguat᷑ ⁊2 quid ſit extingui.in quo ex⸗ tinguit᷑ ⁊ qualiter ſub.S.ſuis. buenit. . 4 neſtio. crrj. de Aloꝛte Octauus de comꝑatione concupiſcentie ad ſtimulum carnis ⁊ ad ea cum quibus videtur habere conuenienti⸗ Am. Octauo membꝛo queritur de vnitate oꝛiginalis pctᷣi — no de quantitate oꝛiginalis peccati habet tres arti⸗ —, ᷣ— 4 Pꝛimꝰ vtꝝ in eodem aliquo tꝑe ſit maiꝰ alio tꝑe minꝰ ¶ Scdᷣs vtꝝ in vna ꝑſona ſit maius ꝙᷓ in alaa. Tercius vtꝝ ſm diuerſas etates mũdi intẽdat᷑ magis 2 minus pcĩm oꝛiginale. .. . . . Decimo membro qrit᷑ ð pena peti oꝛiginalis. ſub. S. de pollutõne ⁊2 ſua cauſalitate. (M neſtio. cxxij. de Actnali pctoin communi habet duo membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ de diffinitionibo actualis pct᷑i. Secundo de diuiſionibo actualis pcti. (Mueſto. cxxiuij. de Pecca: to veniali in ↄmuni bʒ decem membꝛa. Pꝛimo querit᷑ ꝗd ſit pcem veniale ⁊ bʒ tres articnlos. ¶Pꝛim? vty ſit macula. Secundus ſi eſt voluntarium malum. ¶ Tercioqre dicat᷑ veniale. Secundo de dꝛa eius ⁊ ↄuenientia ad moꝛtale. Tercio an veniale pctm poſſit fieri moꝛtale. Quarto vtxꝝ aliq ꝓpoꝛtio ſit pcti venialis ad moꝛtale. Quinto querit᷑ de radice venialis peti Sexto in quo ſit veniale petm. M Septimo vtꝝ aliqꝗs poſſit eſſe ſine veniali pcto. Octauo cui opponit᷑ veniale pcim ſub.S.ſuis. . Mono gꝗd debeat᷑ veniali pcto vtu tm̃ pena tꝑalis aut eti am eterna. Decimo vtꝝ aliq̃ venialia remaneant ptꝰmoꝛtem in ipᷣis iuſtis ratione culpe. ¶ Lueſtio cxxv. motibo hʒ.xj.membꝛa. Pꝛimo querit᷑ ꝗd ſit pᷣmus motus. Secundo vtxꝝ ſit pctm. . Tercio vtx ſit in omni vi motiua ipᷣian ime. Nuartoa q̊ bʒ pꝛimus motus pctm. Quinto vtx ſit nccitas ad pᷣmos motus. Sexto vtꝝ pᷣmi motus cadant ſub. phibitione. Septimo vtꝝ rõ peccet ſi nõ repᷣmat motꝰin ſenſualitate Octano q̃rit᷑ de ogoſito ᷣmi motus. Leno an pmi motus ſint eq̃les in eadem ꝑſona vel in di neꝛſis. Decimo vtꝝ pena infligat᷑ a deo ꝓ pᷣmis motibo. Undecimo annectit᷑ de delectatione moꝛoſa. an ſit peẽm. de Primis ¶ Dueſtio. cxxvj. de Ocio bz ſex membꝛa. Deuno querit᷑ vtꝝ ocium ſit peẽm. cundo vtꝝ ſit pctm veniale aut moꝛtale. Tercio ſi reſpiciat aliq pᷣceptum vel/phibitõz. Quarto vtꝝ equaliter ſit culpabile ocium in ſermone 2 opere. Nuinto cui oꝓponit᷑. Sexto vtꝝ religioſi teneant᷑ ad opus manuale. ¶ Mueſtio.cxrxvij. de Pecca to moꝛtali bʒ ſeptem membꝛa. Pꝛuno querit᷑ q̃re dicat᷑ moꝛtale. Secundo de dꝛa vel ↄuenientia eius ad criminale. Tercio de comꝑatõe venialis ad moꝛtale vt ſit ibi ali⸗ qua ꝓpoꝛtio. M Quarto vtꝝ moꝛtale recipiat magis ⁊ minus. OQuinto de effectu moꝛtalis ᷣm diuerſum ſtatum ꝑſone. Serto vtꝝ diuturnitas pct᷑i inducat moꝛtale. Septimo de pena peccati moꝛtalis. . (Bueſto. crxxvinj de delicto bʒ ꝗqnq; membꝛa. Pumo querit᷑ q̃re dicat᷑ delictum. Secundo vtꝝ delictum oponat᷑ ↄmiſſo. Tercio vtꝝ magis ſit pcem velictum ꝙᷓ ↄmiſſum. Quarto vtꝝ delietum ſit ſimul cum commiſſo. Quinto ſi omne delictum ⁊ omne ↄmiſſum reducant᷑ ad vnam cauſam omunem. Mueſtio.cxxix. de Ignoꝛã tia hʒ nouem membꝛa. . imo querit᷑ vtꝝ ignoꝛantia ſit aliqͥ mõ pctẽm. ſi aliqͥ mõ non ſit pcẽm.an ſit pena pct᷑i. Tercio q̃ ſint dẽe ignoꝛantie ⁊ erroꝛis. Quarto ſi ↄcomitet᷑ qdᷣcunq; pctm. .K Nuinto cum ignoꝛantia dẽ pcẽm vel cum pcĩo vtꝝ ſit oꝛi ginale vel actuale vel medium. Sexto vtꝝ pctᷣ ignoꝛantie ſit qᷓuiſſimum. Septimo vtꝝ ignoꝛantia excuſet a pcto vel non excuſet. Octauo de excuſantibo q̃ magis excuſat. Mono de ↄꝑatione ipſius ad alias cauſas excuſatõis. MPfto vtꝝ ſit Mueſtio. cxxx. de Omiſſio- ne habet decem membꝛa. Renno querit᷑ vtꝝ omiſſio ſit peẽm. Secundo vtꝝ ſit pcẽ̃m actuale. Tercõ vtꝝ ſit pctm ſeꝑatũ a trãſgreſſiõe an ſeſe ↄcomitẽt᷑ Quarto vtꝝ multiplicet ꝑ ſpẽs pcti. NQuinto vtꝝ teneat᷑ aligs ad impoſſibile. Sextio de com ꝑatione eius reſpectu alioꝝ moꝛtalium qᷓ tum ad q̃ntitatem pcti. r Septimo qñ dẽ ꝑpet᷑ta omiſſio hoc ẽ quo tꝑe. Octauo de oꝛdine ipſius omiſſionis ad ↄmiſſionem. Mono ſi qntumcũq; ſit hõ ꝑfectꝰ ſemꝑ omittit. Decimo de pena q̃ debet᷑ in futuro pcto omiſſionis. ¶ Nueſtio.cxxxj. de Negligẽ tia hʒ nouem membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ viꝝ negligentia ſit pcẽm. Secundo vtx ſit ſemꝑ veniale vel ſemꝑ moꝛtale vel aliqñ hoc aut illud. Tercio de dꝛa eꝰ ad alia pctᷣa cũ ꝗbo videt᷑ hꝛe ↄueniẽtiã. NQuarto vtꝝ ſit de generalibo vel capitalibo pᷣmis pctis vel ad qð reducit᷑ Nuinto de radice ⁊ cauſa negligẽtie quaʒ aſſignat greg. ſuꝑ.xlviij. Jeremie. Serto circa quos actꝰ ſiue oꝑa dei dicat᷑ negligentia. Septimo vtꝝ negligentia eq̃liter ſit circa omnes circum ſtantias actuum. Octauo vtꝝ pctoꝛ ſemꝑ peccet pcto negligentie dum eſt in pct̃o ſuo. . NMono ꝗd eſt illud qð eſt pᷣncipłr oppoſitũ negligẽtie. ¶ Dneſtio. cxxxn. de Com/ miſſione hʒ q̃tuoꝛ membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ vna ſit trãſgreſſio voluntatis ⁊ oꝑis: an plures ⁊ ita plura pctᷣa. Secundo ſi ꝓpter diuerſaꝝ legum tranſgreſſiones debeat dici vnum pctm vel plura. Tercio ſi ↄmiſſio eſt trãſgreſſio legis tm̃. “ diuiſibile ĩ ſpẽs forales aut ñ ſit diuiſibile to cogitationis hʒ ꝗqnq; membꝛia. Pꝛimo querit᷑ viꝑ petm ſit in cogitatione. Secundo vtꝝ ſit moꝛtale an tm̃ veniale. . ercio de comꝑatione hꝰ pct᷑i ad illa q̃ ſunt oꝛis ⁊ oꝑis. to vtxꝝ peccet᷑ i ſẽſibo ex gabo ꝓdeũt cogitatões ĩtellectꝰ Nuinto de dꝛa huiꝰpct᷑i reſpectu reꝝ pᷣteritaꝝ pntium ⁊ ſhturaxꝝ. “ neſtio.cxxxun.de pꝛauo iudicio ſuſpitionis — —— Eeuno q̃rit᷑ ꝗd ſit ſuſpicio ⁊ vtꝝ ſit idẽ qð iudiciũ vel ñ. ecundo vtꝝ ſuſpicio ſit malũ vel bonum. Tercio vtꝝ ſit malum culpe vel pene. .ẽẽ j. de pecca Quarto vtrum iudicium ſuſpitionis ſit moꝛtale tm̃.aut veniale tm̃. aut aliqñ moꝛtale aliqũ veniale. Quinto ſi ſuſpitio eſt malum pene ex q̃ͥ caua. Sexto vtꝝ ſuſpitio ſit bominis ſm ſlatum innocẽtie vel angeli. vel tiñ bominis m ſtatum nature coꝛruptt. Septimo ex q̃ ſuſpitione pt eſſe iudiciũ rectum ⁊ ex 5 nõ ctauo de ꝗbo pt eſſe iudicium hmõi ⁊ de ꝗbo nonꝰ ¶ Mueſtio. cxxxv. De Juch cio p̃ſumptionis vel vſurpato habet qtuoꝛ membꝛia. Pꝛimo querit᷑ de vſurpatione iudicij diuini qð dẽ iudi⸗ cium hominis vſurpatum ⁊ habʒ qtuoꝛ ar ticulos. 4 Pꝛimꝰvtꝝ ſoliꝰ dei ſit iudicare de occultis coꝛdium. 4 Scðs vtꝝ hõ poſſit iudicare occulta coꝛdis pꝛij. 4lTerciꝰ vtꝝ de manifeſtis alioꝝ pt᷑ fieri iudicium. IMDuartꝰ vtꝝ in ꝑtem vtranq; ſit indrnter interpᷣtandũ vel tm̃ in melioꝛem. * Secundo querit᷑ pbinees. H Tercio de iudicio vſurpato ab eo ꝗ habet ptatem diſpa⸗ tam 27 babet tres articnllos. . 4l Pꝛimꝰ ſi prtas eccleſiaſtica vſurpet ea que ſunt ptatis ſecularis vtrum peccet vel non. . 4Secundꝰ ſi eſt vſurpanio iudicij q̃tum ad ſcientiam vł bonitatem ſicut quo ad pratenm. Terciꝰſm qͥs ⁊ q̊t modos fit vſurpatio iudici,j. Quarto querit᷑ de iudicio vſurpato/put eſt inter eccleſia⸗ ſticas ꝑſonas ⁊ ↄtingit dupliciter vicʒ in foꝛo pnie ⁊ in foꝛo cauſe.S.ſuo. Muelſho. cxxxvj. de Derſo naꝝ acceptione habet quatuoꝛ membꝛa. ꝛimo querit᷑ quid ſit ꝑſonaꝝ acceptõ. Secundo cum ſint tres dꝛe ꝑſonaꝝ acceptionis quomõ peccat᷑ vnoq; ſub. S. ſuis. Tercio querit᷑ q̃ de cauſa dicat᷑ acceptio ꝑſonaz?. uarto qᷓre remonet᷑ ita ſpecialiter ꝑſonaꝝ acceptio a in ſacra ſcriptura. „„ ¶neſtio crrxxvij. de Decca to ↄſenſus ⁊ ↄſcientia recta erronea ⁊ ꝑplexa habet qua⸗ tuoꝛ membꝛa. Pꝛimo qrit᷑ ꝗd ſit ↄſenſus ⁊ q̃ ſint dẽe ipᷣius. Secundo cum ſit dupler ↄſenſus vtꝝ ſm vtrũq; ſit moꝛ⸗ tale pctm. an veniale aliqñ. Tercio ſi ↄſenſus eſt moꝛtale petm cum eſt ↄᷣ ↄſcientiam 7 habet ꝗnq; articulos. Pꝛim vtꝝ ↄſcientia liget ſiue ſit recta ſiue erranea. Scðs vtꝝ magis liget q; pceptum pᷣlati vel non. Terciꝰ circa q liget ⁊ circa q̃ nõ.an circa omnia. 4¶lQuartus vtꝝ meritum ſit in agendo m oↄſcientiam ſi cut demeritum agendo 3 oſcientiam. Quintꝰvtꝝ in omni pcto ſit fieri ð ↄſcientiiom. Quarto ꝗd agendum eſt de perplexitate ↄſciẽtie ſi ẽ aliq̃ perplexitas 2 habet duos articulos. Pꝛimꝰ vtx ſit ꝑplexitas ↄſcientie. Seðs de caſibo in ꝗbo dꝛ eſſe ꝑplexitas ſub.S. ſuis. cato taciturnitatis babet tria membꝛa. Eino auerit vtrum tacere ſit peccatum. Secundo vtꝝꝶ ſemꝑ ſit pcẽm moꝛle. an aliqñ veniale ali qũñ moꝛtale. . Tercio de ↄꝑatõe pct᷑i taciturnitatis ad pcetm locutõis. 7 — uneſtio. c Pꝛimo querit᷑ quid ſit mendatium. Scðdo vt⁊ mendatiũ ex aliq circũſiãtia poſſit fieri bonũ. Tercio vtꝝ omne mendacium ſit peccatum. Quaꝛto vtꝑ omne mẽdatium ſit peccatum moꝛtale.· de vlurpatione hmõi iudicij a moyſeꝰ ————————= neſtio. cxrxrvm. de Pec tio habet octo membꝛa. ”è́ùẽB OQuinto vtrum pfectis liceat mentinrr. Serto de mendacijs ſᷣm dẽas pſonaꝝ. Septimo de ſpeciebo mendacij. Octauo de comꝑatione ad ſuum opoſitum indicendo. . (Bueltio. crl. de Peccato contentionis habet quatuoꝛ membꝛa. Feenoclernur quid ſit contentio. „ 5cdo ſi ſit vniuerſalr pctẽm vtꝝ moꝛtale aut veniale. Tercio vtꝝ ſit contendendũ cũ hereticis in diſputatõe. Quarto vtꝝ ↄtentio poſſit eſſe in repetendo ſua· Mueſtio. cxlj. de Ocurriu tatè ⁊ turpiloquio habet quinq; membaꝛa. Pꝛimo queritnr vtrum ſcuꝛrilitas ſem ꝑ ſit pꝑpctm. Secundo vtrum veniale tm̃ aut moꝛtale. Tercio vtrum in pᷣlato ſemꝑ ſit moꝛtale peccatum. Quarto de compaꝛatione turpitudinis in ſᷣmone ad tur pitudinem in opere. ””M —ä Quinto vtrum idem ſit ſcurrilitas ſiultiloquium. an iquo modo differant. . de MNlultuo quio habet quinq; membꝛa. Sruno querit᷑ an ſemꝑ in multiloquio ſit peccatum. ecundo vtrum ſit tm veniale aut etiam moꝛtale. Tercio de comꝑatione huiꝰpct᷑i ad alia pcĩa locutõnis. NQuarto de effectu huius peccati. Muinto de difficultate cauendi hoc peccatum. Mnueſtio. cxliij. De Jactan tia habet quatuoꝛ membꝛa. . “ Pꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ iactantia ſit veniale pcẽm an moꝛtale. Secundo ſub quo capitali peccato contineattur. Tercio vtꝝ ꝑfectoꝝ tm̃ ſit vitare iactãtiã ſiue oſtẽtatõʒ. Nuarto de com ꝑatione huiꝰpct᷑i ad pctm cupiditatis. luij. De Adula tione habet octo membꝛa. JòMU Pꝛimo querit᷑ Quid eſt adulalio ⁊ que dꝛe eius. Secundo vtrum ſit pcẽm veniale vel ſemꝑ moꝛtale. Tercio de grauitate buius pecaat. Nuarto de com ꝑatione huiꝰ peccati ad alig. Nuinto vtrum adulatoꝛ teneatur reſignare beneficium quod impetrauit ꝑ adulationem. Sexto ſi plus noceat ſibi adulatoꝛ ꝙᷓ alij. Septimo de ſequela adulationis. Octauo de remedijs adulationis. ¶ Mueſtio.cxlv.de Contume lia habet ſex membꝛa. E Pꝛimo q̃rit᷑ qd ſitotũelia ⁊ vtꝝ ſꝑ ſit idẽ qd ↄuiciũ vłñ. Seðo ſi ↄtumelia ſit pctm moꝛtale ſꝑ an aliqñ veniale. . — Tercio ſi ↄtumelia ſit ſuſtinenda. 4 Quarto vtꝝ maioꝛ ſit victoꝛia in ſuſtinẽdo qᷓ in reſiſtẽdo. NQuinto ad qð capitale peccatum reducatur. (Wn de magnitudine huius pct᷑i ⁊ comꝑatione. neſtio. crlvj. de Detꝛacti one babet vndecim membꝛa. S Pꝛimo querit᷑ qꝗd ſit detractio ⁊ quot ſint eius ſpecies. Sceðo an poſſit ruelaẽ aligs malũ alteriꝰoccłte ſine pcto Rercio cum detractio ſit petm vtꝝ ſit moꝛtale mim. Nuarto an ſit generale per̃m licʒ maxime peccent ſubdi ti hoc genere peceaait. W . Nuinto de pcto ↄſentientis ſiue audientis detractioneʒ. Sexto vtrum tenetur detractoꝛ ad reſtitutionem. Septimo de comparatione huius peccati. Dctauo de effectu peccati huius. Nono te remedio huius peccati. Decimo ꝙ tollenda eſt occaſio huius peccati. Vndecimo de pena bhuius peccati. qMueſtio. cxlvij. de Maledi 3 etione bʒ octo membꝛa. ꝛimo q̃rit᷑ vt maledicere ſit ſemꝑ malum. Beim ſi eſt im̃ moꝛtale petm. ercio vtꝝ ſit maledicendum creature non bñti ronem vel intellectum. —. Onarto vtꝝ ſit maledicendum creature rõnali vipote angelice vel bumane. NQuinto vtꝝ tm̃ dei ſit malidicere. Sextum ſi maledictio fert᷑ ſuꝑ humanam creaturam: ex q̃ cauſa ferenda eſt. —„ Septimo de comꝑatione huiꝰ pct᷑i ad alia pcta. ctauo vtꝝ eque ↄueniant maledictiones in nouo teſta mentd ſicut in veteri. — „ ueſtio. cxlvin. de blaſphe miã in deum bʒ ſeptem membꝛa. Seino querit᷑ ꝗd ſit blaſpbemare. ecundo que ſint dẽe eins. Tercio vtꝝ ſit ſemꝑ moꝛtale pcim. NMNuaꝛto vtꝝ ſit hominis tm̃ in pñti an et᷑ in futuro. NMNMuinto tæ comꝑatione huius pcĩi ad qᷓdam alia genera pctoꝝ vel ſpẽꝝ inter ſe. Serxto vtꝝx ſit pcẽm irremiſſibile. . eptimo vtx ſit tm̃ in dictis an etiam in factis. . . Wueſtio. cxlix. de riſu et io culatione coꝛꝑis hʒ qᷓtuoꝛ membꝛa. Pꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ ridẽ aut ludẽ aut ioculari ſit perm. Secundo ſi aliqñ eſt moꝛtale. . Tercio ſi inſpectoꝛes ludoꝝ aut iocnlationũ peccent ali qñ veniałr aliqñ moꝛtaliter. Quarto vtꝝ miſtrantes talibo nccia peccent. ¶ Nueſtio. cl. de Irriſione hʒ qnq; membꝛa. MHꝛimo q̃rit᷑ qꝗd ſit deriſidð ⁊ vtꝝ ſit idem qð ſubſannatõ. Secundo vtꝝ ſit pcẽm moꝛtale vel non. Tercio qð eſt in illo genẽ maius petᷣm. NQuarto vtꝝ ſuſtinens deriſionem mereat᷑ Muinto de damno qð actidit e deriſione. . (Dueſtio clj dge oꝛnatu veſti um bhʒ ꝗqnq; membꝛa. PHꝛimo querit᷑ vtꝝ pcrm ſit in pᷣcioſitate veſtium. Secundo vtꝝ pctrmn ſit viris hẽe veſtimenta muliebꝛia. Tercio vtꝝ oꝛnatus ꝑmiſſus mulieribo coniugatis ſit il licitus vᷣginibo. Nuarto vtꝝ r̃ligioſi viri peccẽt habẽdo veſtes delicatas. NQuinto vtꝝ artifices facientes.talia ad laſciuiam pec⸗ ¶Mneſtio.clij. Qnare ſunt tm̃ ſeptem pcta capitalia hʒ tria mebꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ plura debeant dici capitalia peccata. an vnum ſm. * Secundo ſi plura vtꝝ tm̃ ſeptem. an plura qᷓ ſeptem vel ſepiem p̈ciſe. . .n 2. d ercio 'm quam cãm attendat᷑ ſeptimẽbꝛis diuiſio. —— habet.xij. membꝛa. Pꝛimo querit᷑ ꝗd ſit ſuꝑbia. Secundo vtꝝ omne pctm ſit ſuꝑbia. Tercio ꝗd ſit motinum in pcio ſuꝑbie. Quarto ſᷣm quam vim attendit᷑ boc pcẽm. NQuinto de q̃ntitate huiꝰ peti. Sexto de inleꝑabilitate eius ad alia pctᷣa. Septimo de difficultate cauendi illud pcẽm. neſtio. cliij. de Supbia Octauo de effectu huius peccati. . Mono de pꝛioꝛitate huius peceati ad alia. Decimo de ſpẽbo hui pct᷑i ⁊ habet q̃oꝛ articulos. 1 Pꝛimꝰvtꝝ pautioꝛes ſpẽs ſufficiant. ISecundus vtꝝ plures debeant dieci. . Vercius de com ꝑatione illoꝝ in qᷓntitate pcti- 4Quartus de comꝑatione haꝝ ſpẽꝝ ad illas quas po⸗ nit Anß. 2 Berñ. . H Vndecimo mem bꝛo e o woſitione huiꝰ pcti. Suodecimo de ãdibo ſuꝑbie. . Dredecimo de Na apetitꝰpᷣmatꝰ in ſpũalibo⁊ tꝑalibo. Nueſtio. clun. de gnani gloꝛia hʒ vndecim membꝛaa. Pꝛimo q̃ri᷑ vtꝑ appetitꝰ inanis głie ſit pcẽm. Scðo vtꝝ ſit tm moꝛtale pcem. Tercio gꝗd ſit motiuum in hoc pcto. . Quarto de ouenientia ⁊ dꝛẽa ad pcĩm ſuꝑbie. Quiĩto de ↄpatõe ad pctm ſuꝑbie vtꝝ ſit generale ad illð Serto vtꝝ inanis glia ſit tm̃ in hoĩe aut etia in dy abolo Septimo vtꝝ ſit maius petm in gbuſdam ꝑſonis ꝙᷓ in alijs vt in religioſis. . ..ð Octauo de comꝑatione inanis gloꝛie ad inanem gloꝛiam m dẽas materiaꝝ. Nono de magnitudine bhuiꝰpcłi. Decimo de ſpẽbo euuis. AUndecimo de oppoſitione hui pcti. hʒ vndecim membꝛa. Pruno querit᷑ ꝗd ſit inuidia. ecundo vtxꝝ ſit peẽm vel non. Tercio vtx ſit moꝛtale vel veniale. NQuarto vtꝝ ſit capitale pctẽm. Quinto vtꝝ ſit ſpũale pcẽm vel carnale. Sexto de guitate huiꝰ pcei. Septimo de ſubiecto inuidie. Octauo reſpectu cuiꝰ ſit inuidere. Mono cui oponit᷑ inuidia. Decimo de dꝛa inuidie ad emulatõʒ. Vndecimo vtꝝ inuidia ſit mr omniũ pctoꝝ. xij. membꝛa. Keins querit᷑ ꝗd ſit ira. ecundo vtꝝ iraſci ſit malum m ſe. Tercio vtꝝ ſit aliqua q̃tuoꝛ paſſionum. Nuarto querit᷑ de motino huiꝰ pcti. Nuinto querit᷑ vtꝝ ſit pctẽm. Sexto an ſit capitale vicium. Septimo d comꝑatione eius ad inuidiam. Octauo an ſint ibi iſte dꝛe veniale moꝛtale. Mono de qntitate iſtius pcti. Gecimo an ſit cã omnium maloꝝ. Vndecimo de eius oppoſito. Duodecimo de pena huius pect̃i. ¶ Mueſtio. clvj. de Ara babz —¶— — ueſtio.clvij.de Accidia habet.xj. membꝛa. Sꝛimo querit᷑ de rõne ipᷣꝰ noĩs vnde trahit᷑ Secundo ꝗd ſit accidia ᷣm rem. Tercio in quo genere ſit. Nuarto de cauſa illiꝰ pcti ⁊ radice. Nuinto an ſit capitale vicium. Sexto de eius oſpoſito ꝗd ſit illud. Septimo de comꝑatione accidie ad inuidiam. Octauo de magnitudine huiꝰpcti. Mono q̃re accidia ponit᷑ pcẽm penes ſuꝑfluitatem ⁊ non penes diminutionem. Becimo ð qð pᷣceptum decalogi ſit. Vndecimo de eius effectu. ¶Mue ſtio. clix. De gula ba- ¶ Nueſtio. clviij. Pe auaeicia habet vndecim membaa Srund⸗ queritur quid ſit auaricia. ecundo an diligere tempoꝛalia ſit bonum m ſe an ma lum vel indifferens. 77„„„ Tercio quid ſit inclinatiuum ex parte nr̃a ad illicitum amoꝛem tempoꝛalun. . Quarto quare dica?᷑ ↄcupiſcentia oculoꝛum cum nõ tm̃ contingat peccare ſᷣm viſum in illo genere peccati. Muinto an ſit capitale peceatum. Serxto an ſit ſpirituale vel carnale. „ Septimo de alijs peccatis que ſunt circa amoꝛem tem⸗/ poꝛaliũ vtꝝ ſub auaricia contineantur. Octauo de oppoſito auaricie. Mono de magnitudine huiꝰ pct᷑i ⁊ comparasione. Decimo de caſibo cirea hoc peccatum. Vngecimo de effectu buius peccati. bet vndecim membꝛa. Primo queritur quid ſit. Secundo qð ſit motiuum in hoc genere peccati. Tertio vtꝝ pꝛimus motus nutritiue ſiue appetitiue in nutrimento ſit peccatum. uarto an ſit capitale peccatum. NQuinto vtrum contingat eſſe pctᷣm circa diminutionem cibi ſicut circa ſuperfluita ten. Sexto de circumſtantijs gule. Septimo de magnitudine huius peccati. Octauo de pꝛudentia caꝛnis que diſponit ad gulam vtꝝ ſit peccatum. Mono de oppoſito gule 2 contra quod pꝛeceptum decalo gi ſit gula. Becimo de tempoꝛe ꝓbibitionis buius peccati. Vndecimo vtrum quantitas ⁊ qualitas cibi ſint in vicio aut ſolus appetitus. Mueſho. clx. De Ebꝛietate habet vndecim membꝛa. Pꝛimo queritur quid ſit ebꝛietas. Secundo an omnis ebꝛietas ſit moꝛtale peccatum. Tercio an peccet moꝛtaliter inebꝛians alium. Quarto vtrum eedem ſint ↄditiones ebꝛietatis gule. Nuinto de magnitudine huius peccati. Sexto de aggrauatione eius ſᷣm ↄditõem ꝑſonaꝝ. Septimo de effectu huius peccati. Octauo de cognitione huius peccati. Mono de ꝓhibitione huius peccati. Decimo de pena huius peccati. Vngdecimo vtrum hoc peccatum fuerit ante diluuium. ¶ Nueſtio. clxrj. De Luxuria habet vndecim membꝛa. Pꝛimo queritur quid ſit luxuria. Secundo vtrum coire ſit malum 2 peccatum m ſe. Tercio vtrum omnis lururia ſit moꝛtale peccatum. Nuarto quare dicitur peccatum in coꝛpus. Nuinto de conditionibo huius peccati. Sexto de quantitate huius peccati. Septimo de comparatione bnius peccati ad ſupbiam. Octauo de oppolito huius peccati 2 in genere mali in genere boni. NMono de differentijs huius peccati. Decimo de effectu huius peccati. Vndecimo de pena huius peccati. ſinguloꝝ capitalium vicioꝝ babet ſeptẽ membꝛa. Mꝛimo queritur de filiabo inanis gloꝛie. “ Secundo de filiab inuidie. ¶ Mueſtio. clxvj. de pe peccet exigendo debitum. ¶ NMueſtio.clxir. de Enceſtn Tercio de filiabo ire. Quarto de filiabo accidie. NQuinto de filiabo anaricie. Sexto de filiab gule. Seu timo de filia bo luxurie. B 1. ¶ Wueſtio. clruj. De üla din ſione peccati.Aliud ex inſirmitate.aliud ex ignoꝛanti⸗ aliud ex induſtria aut certa malicia habet tria membꝛa. Pꝛimo querit᷑ penes quid accipiat᷑ hec diuiſio. Secundo vtꝝ idem pctm ↄtineat᷑ ſub diuerſis diffeꝛẽtüs. Tercio de comparatione differentiaꝝ inter ſe 'm ma⸗ nitudinem peccati. · R Dueſtio. clriin de ſomica tione habet tria membꝛa. .. .r Pꝛimo querit᷑ vtꝝ omne per̃m carnis dicat᷑ foꝛnicatio. Secundo ſuppoſito ꝙ non. vtrum concubitus cum ſolu⸗ ta ſit peccatum moꝛtale. G Tercio ſi eſt moꝛtale vtrum ſit minus peccatum an maius alijs. G ¶ Mueſtio. clxv. De ndulte rio habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtrum adulteriũ perpetret᷑ tm̃ cũ aliena. Secundo ſi peccat᷑ etiam cum ſua moꝛtaliter vtrum ſᷣm omnem modum debeat dici adulterium. Tercio de magnitudine iſtius peccati. Quarto de pena huius peccati. ccatis Pꝛimo queritur qñ ↄmixtio matrimonialis ſit peccatuʒ vel ex quibo cauſis. Secundo qũ fit moꝛtale pcẽm ⁊ qñ veniale. Tercio ſi peccat vna ꝑſona moꝛtaliter. vtrum alia ꝑſo⸗ na peccet reddendo debitum petenti. NQuarto vtrum in matrimonio poſt votum emiſſum ſem⸗ coniugum habet quatuoꝛ membꝛa. BGtupꝛo habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo querit᷑ quid ſit ſtupꝛum. Secundo vtrum ſtuprum ſit adulterium. Tercio in quo differt a raptu. Nuar to in quo teneatur virgini quam defloꝛauit conſtu pꝛatoꝛ. ⸗ habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo querit᷑ quid ſit raptus. B Secundo ſi raptoꝛ poſſit duceꝛe eam quam rapuit. Tercio de pena illoꝝ ꝗ ꝑticipant in rapiendo. Nuarto de pena raptoꝛis ⁊ euaſione a pena. Mueſtio. clrvi. dè Raptu 5 habet quatuoꝛ membꝛa. Pꝛimo querit᷑ quid ſit inceſtus. Secundo vtrum inceſtus ſit malum m ſe. Tercio de ↄꝑatione illius pct᷑i ad alia illius generis. Quarto de caſibo qui contingunt rõne ↄſanguinitatis ratione affinitatis. ¶Mueſtio. clrx. de Sacnale gio occaſione foꝛnicationis habet tria membꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtꝝ hmõi copula caꝛnalis ſit ſᷣm ſe pctẽm. Secundo de comparatione huiꝰ peccati ad petm inceſtꝰ qð dicit᷑ ratioue ↄſanguinitatis vel affinitatis. Tercio in ꝗbo caſibo ↄtingit peccare cũ rõne hꝰvel illiꝰ. ¶ Dueſtio.clxxj.de peccato ↄtra natura habet tria membra . Pꝛimo querit᷑ te ↄꝑatione hoꝝ peccatoꝝ inter ſe ᷣm ra⸗ tionem magnitudinis. Secundo de pena huius peccati. . Tereio te caſibus aliquibus in quibo dubitatur.vtruʒ ſit contra naturam vel non. ¶ Nueſtio.clxxuij.de peccato ex ignoꝛantia habet ſex membꝛa. . .- Pꝛimo queritur.vtrum actus malus ꝑ ignoꝛantia ꝑpe⸗ tratus ſit peccatum. . Secundo vtrũ actus malus ꝗ fit ꝑ ebꝛietatem vel furorẽ vel pueritiã dicat᷑ pcẽm ꝑ ignoꝛantiõ6. Tercio vtruʒ actꝰmalus ꝑ ignoꝛantiã iuris perpetrat ſit peccatum. sä . Quarto vtrũ actꝰ ꝑ igrantiã facti ſit pctm vel nö. Quinto vtrũ actus ꝑ ignoꝛantiã liget ad penam licet nõ ad culpam. to de quibuſdam caſibus ꝗ fiũt ꝑ ignorantiam. (Mueſtio. clrxii. de peccaa tis in ſpiñ̃ſanctũ habet ſex membꝛa. Pꝛimo querit᷑ quid ſit pem in ſpmſanctum. Secundo vtrũ idem ſit petm in ſpiritũſanctũ quod pec⸗ catum ad moꝛtem. Tercio qͥt ſunt differentie pcti in ſpiritumſanctum. Nuarto vtrum omne pctm poſſit dici ꝑ aliquam additi onem peccatum in ſpiritumſanctum. Quinto cui gratie pꝛimo ⁊ ꝑ ſe opꝑonaf. Sexto quare pct̃m in ſpm̃ſctm dicit᷑ irꝛemiſſibile. ¶ Mueſtio.clxxii.ge deſpe/ ratione habet octo membꝛa. Pꝛimo querit᷑ ſi deſperatio ſit pctm. Scðo vtrũ ſit pctm idẽ cũ ſpe ſiue ↄfidẽtia q̃ ẽ ĩ creat᷑a. Tercio vtrũ deſꝑatio poſſit eẽ cũ fide infoꝛmi aut non. NQuarto vtrũ deſpatio ſit de potentia dei ſicut de bonita te diuina. Quinto vtrum deſpergtio /ꝓut eſt peccatum ꝑmaneat in damna to ̃m actum. Sexto de ↄꝑatione deſperatõnis ad alia peccata ⁊ de cõ paratione pꝑtiũ inter ſe. Septimo vtrũ deſperaꝛe de ſalute ꝓximi ſit pcẽm. Octauo de remedio pct᷑i deſperatõnis. ¶ Mueſtio.clxxv.de timoꝛe male humiliante hʒ ſeptem membꝛa. Pꝛimo queꝛit᷑ꝗd ſit timoꝛ male humilians. Scðdo vtrũ ſit moꝛtale pctẽ̃ᷣm vel non. Tercio quõ ſunt dr̃ie timoꝛis ꝓut eſt pcim ſiue ſpecies ſiue non. W . NQuarto dæ eo quod eſt timendũ vel nõ timenduʒ et hoc eſt de materia timoꝛis. Nuinto de cauſa inducente timoꝛem bumanum. Serxto vtrum excuſet a pcto. Septimo dæ oppoſito ipſius. lo. clxxvj. de amore lale accendente bʒ ſeptem membꝛa. Pꝛimo querit᷑ quid ſit amor male accendens. Secũdo vtrũ amoꝛ ſui ſit cauſa moꝛtalis pcti. Tercio vtrũ ſit cauſa omnis peccati. Nuarto vtrũ amoꝛ ſui ſupꝛa deum ſitydolatria. Nuinto vtrum poſſit ſtare cum caritate. Sexto vtrum amoꝛ indebitus ſit odium. timo de pena huius peccati. Nueſtio. clxxvij. de concu⸗ er fupbia vite hʒ tria piſcentia cãaꝛms.oculo 3 tria membꝛa. ¶ LDueſtio. Pꝛimo q̃rit᷑Quid ſit ↄcupia ſᷣm ꝙ cõe eſt bis tribus. Sco ſi ipſa diuiſio trimembꝛis ſit ſufficiens et de oꝑpo ſitione iſtarum differentiaꝝ inter ſe. Tercio de vnaquaq; parte dimiſionis ſigillatim et ha⸗ bet tres aꝛticulos. . Pꝛimus de ↄcupia carnis ad quantũ ſe extendat. Secundus de ↄcupiſcentia oculoꝛum. Tercius de ſuperbia vite. ¶ Nueſtio. clxxvii. de ydola tria habet ſeptem membꝛa. Pꝛimo queꝛit᷑ quid ſit ydolatria. Scðo te cauſa ydolatrie. Tercio in quibus ↄſiſtit ydolatria. NQuarto de effectu eius. Quinto de magnitudine peccati. Sexto de tempoꝛe ⁊ de ceſſatione. Septimo vtrum ↄmunicandũ ſit cum ydolatris. clxrxix. Gi indei⸗ — gentiles cũ ritu ſuo ſint tolerandi hʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. Pꝛimo querit᷑ vtrũ tolerandi ſint iudei. Scðdo vtrũ ritus eoꝝ ſit quaſi ydolatria. Tercio vtrum ꝑmittendi ſint ritum ſuũ in ſolennitati/ bus et alijs obſeruare. NQuarto vtꝝ ad fidẽ ↄminationibo? penis ſint ↄpellẽdi ¶ Mueſtio.clxxx. de conuer⸗ ſatõne xpᷣianoꝝ cũ iudeis ⁊ paganis hʒ quatuoꝛ mẽbꝛa Pꝛimo q̃rit᷑ vtrũ eccłia iudicare debeat ipos infideles. Scðdo vtrũ iudei vel pagani poſſint xpᷣianis pᷣeſſe. Tercio vtrum ↄpellendi ſint ſoluere decimã pᷣdialeʒ vel alia que ſoluunt xpᷣiani. NQuarto vtrũ xpᷣiani poſſint habeꝛe mancipium iudeum vel paganum. habet.xiij.membꝛa. .. Pꝛimo querit᷑ qꝗd ſit hereſis ĩ genẽ ⁊ quid diffinitiue. Scðdo de differentia eius. Tercio ad quod genꝰſeptem capitaliũ reducit᷑ Quarto vtrum ſit initium omnium peccatoꝝ. NQuinto de quantitate peccati. Sexto ↄtra quod pᷣceptum ſit ſpecialiter. Septimo vtrũ hereſis ad oĩa credibilia ſe extendat. Octauo de oppoſitione. Mono de neceſſitate hereſis. Becimo de pꝛiuatõne coĩonis hereticoꝝ et pena. Vndecimo de tolerantia ipſoꝝ et oppoſito. Duodecimo de duratõne hereſum. Tredecimo de reuertentibus ab hereſi. NDueſtio.clxxxij. de ſciſma te habet ſeptem membꝛa. Pꝛimo querit᷑ quid ſit ſciſma. Scðo vtꝝ ſciſma ↄtineat hẽſim ⁊ ð ↄꝑatõe eiꝰin q̃ntitate Tercio de poteſtate ſciſmaticoꝛum. Quarto de ſacramentis ſciſmaticoꝝ. Nuinto de oꝛdinatis a ſciſmaticis. Sexto de coĩone cñ ſciſmaticis vel ſuo opoſito. Septimo de pena ſciſmaticoꝛum. * ¶ueſtõ. clxxxii. de apoſta ſia habet quinq; membra. Pꝛimo queritur quid ſit apoſtaſia et que ſit eius diffe⸗ rentia ad hereſim et ſciſma. Secundo quis dicendus ſit apoſtata. Tercio vtrum om̃is apoſtaia ſit infamis. Quarto vtꝝ oĩs apoſtata ſit excoĩcatꝰ vel excoĩcandus. Quinto vtꝝ clericꝰapoſtata pᷣuet᷑ puilegio clericali. „* neſtio. clxxxiiij. de diuĩa tione habet ſex membꝛꝛꝛ Pꝛimo queritur quid ſit diuinatio. Secũdo que ſint ierenete eins. Tercio vtrũ diuinatio ſi — Suarto vtrũ diuĩatõibo ſit fides adpibenda. NQuinto de pena hanc pena cöſequene. Sexto de gbuſdaʒ ꝑtinẽtibo ad aliquas differẽtias diui nationis. 4 ¶ Nueſtio. clxxxv. de ſoꝛtile⸗ gio babet ſeptem membꝛa. Dꝛimo queritur quid ſit ſoꝛs. Secũdo vtrum licitum ſit ꝓijcere ſoꝛtes. Tercio vtrũ ſic ſoꝛtiendo ſit temptare deum. NQuarto vtrũ om̃i tẽꝑe cõgruat ꝑmiſſio ſoꝛtis ſicut fuit tempoꝛe legis. „ Ain to webi exemplo apoſtoloꝝ ↄſulendũ ſit ſoꝛtibo in electõnibo vel hmõi factis. Sexto quare plus habũdat ſoꝛtilegiuʒ in ſexu muliebꝛi i; virili. ůð Septimo vtrum ſoꝛtilegium ſit maiꝰ peccatũ ꝙᷓ infide⸗ itas vel apoſtaſia. ueſtio. clxxxvj. de yÿpo⸗ criſi habet.xj.membꝛa. Pꝛimo queritur quid ſit ypocriſis. Secũdo vtrũ ſit moꝛtale peccatũ ſꝑ an aliqũ veniale. Tercio de motiuo huiꝰ peccait. Quarto te comꝑatione eiꝰ ad inanẽ głiam. Nuinto de grauitate buiꝰ peccati Serto vtrũ quis poſſit ſiłare ſe eẽ malũ vel ypocritã. Septimo de ſpeciebo huiꝰ peccati. Octauo de oppoſitione. . Mono de deteſtatione huiꝰ peccati: Decimo vtrum ſit irremediabile. Vngecimo de fructibo ꝗbo cognoſcit᷑ hoc peccatũ. Mueſtio.clxxxvij.de ſymo nia habet ſeptem membꝛa. Pꝛimo cõſiderandũ eſt de nomine. Secundo queritur quid ſit. Tercio ꝗbo modis ↄtrahat᷑ et habʒ tres articulos. 4 Pꝛimus de munere a manu. 4Secundus de munere ab obſequio. Tercius de munere a lingua. Quarto querit᷑ de materialibo differẽtijs ſymonie ⁊ ha bet tres articuloo. 4Pꝛimus de re ipᷣa ſpirituali. lSecundus de annexo ſpirituali. Tercius de illo qð eſt ſpũale ⁊ annerũ ſpũali. Quinto querit᷑ de pena ſymonie. Serto de quibuſda caſibo in quibo pt᷑ dubitari.vtrũ cõ⸗ mittatur ſymonia. Septimo de ſatiſfactõe que eſt in reſtitutõne. ueſtio.clxxxviij.de ſacri legio ꝓut eſt ſpecies furti hʒ q̃tuoꝛ membꝛa. Pꝛimo querit᷑ quid ſit ſacꝛilegiũ. Secundo que ſint differetie ſacrilegij. Tercio quando committitur ſacrilegium et quot mo⸗ Dis. NQuarto de pena ſacrilegij. õ ¶ Nneſtio. clxxxix. de ſcan/ dalo habet octo membꝛa. Pꝛimo queritur quid ſit ſcandalum. Secundo ſi ſit peccatum ꝑſe. Tercio an om̃e ſcandalum ſit moꝛtale peccatũ. — Quaꝛto vtruʒ neceſſe ſit eſſe ſcandala. Quinto de compatione ſcandali actiue et paſſiue dicti. Sexto ſi dimittendum eſt ſcandalum ꝓ veritate doctri⸗/ ne veritatis et iuſticie. Septimo quid ſit faciendum oꝓpter ſcandalum. Octano vtrum petrus ſcandaliʒzauerit ſeꝑando ſe a gen tibus et comedendo cum iudeis. Finis tabule ſecũde ꝑtis huiꝰ ſumme. — ECWneſtio ‚⸗ . ne ipitliber ſecſius ſimme Alexandri te ales:irre⸗ fragabilis doctoꝛis parlen —. SAAS NNNN⸗ , . — H 4 4 8 W õõ Cei. qui eſt factoꝛ omis creature: ſequit᷑ tractatus de his Aqulnue ptinẽt ad oſideratõneʒ creature.Et pᷣmo de his que Fptinent ad ipſaʒ creatuꝛã inquantũ eſt creatura. Deinde Dv his que ptinent ad lapſuʒ ſiue deterioꝛatõeʒz eiuſdem. Tercio ſequit᷑ tractatus de reꝑatõne. Conſideratio vᷣo creature inquantũ eſt creatura.attendit᷑ ̃m ipam pꝛimi tus bene inſtitutã: que biꝑtita eſt. m fieri vel ſᷣm eẽ. Cõ ſigderatio dᷣo eius m fieri⁊ eſſe: põt attendi ĩ cõmuni vel in ꝑticulari. Primo ꝗ̊ dicendũ ẽ de his que ꝑtinẽt ad cõ ſicgeratõeʒ eius ĩ cõmuni.⁊ pᷣmo m fieri. deinde ſᷣm eẽ Coonſideratõ vᷣo m fieri.pᷣmo eſt ſᷣm cauſas eius ꝗd ſit. Secũdo iꝙᷓtũ ad ꝓprietates ↄſequentes ſiue ꝑ ſe accñtia. DSe cauſa dᷣo agit᷑ duptr. ᷣm ſubam.⁊ ſm ratõneʒ. Con⸗ / ſideratio pᷣo de ſuba cauſe:ſi eſt cauſa ſiue pꝛincipiũ que⸗ mnnnt᷑ duo. Primo ſi pᷣma cauſa vel principiũ ſit.qꝗd ſit. Secũdo.vtꝝ ſit vnũ primũ principiũ vel plura. „ — . primũ. Supponendũ eſt ꝙ ſit vnũ primũ pricipiũ.quod principiuʒ ſit ex comꝑatione . que fluũt a pricipio. In omibo.n.inue⸗ it᷑ aliq mutabilitas.q̃ nõ cõueĩt pꝛicipio pᷣ⸗ mo.vñ Iido.Maeria mutabilis ẽ.qꝛ de infoꝛmi trãſit ad foꝛmatũ. Angeli ⁊ aĩe mutabiles ſunt.dum in bonuzʒ ⁊ in malũ ſunt vertibiles. In creaturis vᷣo coꝛꝑalibo pʒ ꝙ mutabiles ſunt.Ex quo ↄcludit᷑.cuʒ immutabile oino ſit prius mutabili.⁊ hoc ab illo dependet: igit᷑ eſt aliqð principiũ quod eſt immutabile. ¶ Preterea Jo. dama. intellectualia angelos ſcʒ ⁊ aĩas ᷣm electõʒ.⁊ eam que ẽ in bono pfectõneʒ.⁊ eaʒ que eſt ex bono acceſſioneʒ intẽ⸗ ſam ⁊ remiſſaʒ:dicimꝰ tranſmutari.reliq pᷣo ſᷣm genera tõneʒ ⁊ coꝛuptõeʒ ⁊ augmẽtatõeʒ ⁊ diminutõneʒ. ⁊ m qualitateʒ.tranſmutatõeʒ.⁊ localeʒ motũ.Omia autem hec cũ ſint veꝛtibilia:neceſſe eſt eſſe ex aliquo quod eſt in⸗ uertibile oĩno.&ᷓ ei cõuenit eſſe principiũ.cũ oĩs trãſmu⸗ tatio vltimo dpẽdeat ab oĩno intranſmutabili.⸗ Pre⸗ terea.nõ eſt aliqua creatura que nõ habeat poſſibilitatẽ ad aliquã ꝑſectõnẽ naturalit:nihil auteʒ ſeipſuʒ ꝑficit. diſtant.n.natura ꝑficiens ⁊ ꝑfectibile.& neceſſe eſt aliqð eſſe ꝑfectiuũ:erit &̊ aliqð principiũ.quo alia ꝑficient᷑ qʒ nõ aliũde ꝑficiet᷑. Hoc ideʒ poteſt elici ex alijs ↄditõnibo que ſunt cauſe vel principij.⁊ eius quod eſt ex principio ſiue cauſato.Qõð cũ ſit:oñdit᷑ oſequent᷑.ꝙ nõ eſt ſcire ꝗd ſit ̃ᷣ̃in modũ vie.ſᷣm ꝙ ſciẽtia eſt ꝑ prioꝛa.lñ Jo.dam̃. S:oꝛdinis minozũ obſeruan . Ane ptinent ad ſpeculatöez Pruma quid ðo ſit m ſubam a materiã incompbenſibile eſt Fm ſe ⁊ ignotũ:familiariꝰ aũt eſt magis ex oĩm ablatõne fa⸗ cere ratõneʒ. ¶ Abil.n. eſt eoꝝ que ſunt.nõ vt nõ ens ſ vt ſuꝑ omĩa ens.⁊ ſuꝑ ipᷣm eſſe ens.Si.n.eoꝝ que ſunt co⸗ gitatõnes ſunt.quod ſuꝑ cogitatõnes eſt.⁊ ſuꝑ eſſentiaʒ crit.¶ Pretea. ſic ratiocinat᷑ Dyo.in li.de dini.no. Si incõpꝑrehenſibilia ⁊ incõtemplabilia ſunt ſenſibo inmi⸗ bilia. ⁊ his que ſunt in figmento ⁊ ſilitudine ſimpla ⁊ ñ ſimulata iur eandeʒ veꝛitatis ratõʒ.ſuꝑ has eẽntias ſuꝑ eſſentiales magnitudo ⁊ omibo virtutibo:impoſſibile eſt quod ſuꝑ ſenſuʒ eſt archaniq; ratõʒ. ſuꝑ ratõnale bonũ. Et iteꝝ queʒ neq; cogitare poſſibile eſt.neq; diceꝛe. neq; totalit aliquo mõ ↄtemplari: ꝗpter hoc ꝙ ab omibo ipſe eſt ſegregatus ⁊ ſuꝑignotus. YPretea rõne põt aꝛgui. Omis.n.attributio eſt aliquo ꝗnq; modoꝝ quoꝝ nullo recipit principiũ ⁊ cauſa oĩm notificationũ ſeu diffiniti⸗ onuʒ. Prina attributio eſt ꝑ ſubſtãtialia coequata. hoc ait nõ ↄuenit huic principio: cũ ſubſtãtialia coequata ĩ⸗ poſſibile ſit haberi.eo ꝙ principiũ eſt oim. Secũda attri butio eſt ꝑ ſubſtãtialia nõ coequata.vt cum dici᷑ bomo eſt aĩal.vel homo eſt ſenſibile.⁊ ſᷣm eandẽ ratõeʒ hec at⸗ tributio remouet᷑ a prima.Tercia attributio eft ꝑ ꝓpri⸗ etates que egrediũt᷑ a ſuba.vt riſibile ab hoĩe.⁊ hec attri butio remouet᷑:principiũ.n.primũ nihil hʒ coequale qdð ſit pᷣ̃ter eius eſſentiam: prefer auteʒz eſſentiam ſunt ꝓprie tates. Quarta aũt attributio eſt ᷣm accñtia que intrin⸗ ſecus cõueniũt.vt ſunt quantitas ⁊ qualitas:⁊ hec attri butio remouet᷑.nihil.n.quod mutari poteſt ſᷣm naturazʒ ei eternaliter attribuit᷑cum ſit immutabile. Hoc etiam plane dicit Aug.in li.d trini.⁊ magjr recitat in li.ſentẽ. nullum accñs deo cõuenire. Quita vᷣo attributio eſt ſᷣm ea que extrinſecus ↄtingũt:que ſi varient᷑.nõ dicunt᷑ va⸗ riare ſubſtantiaʒ. vt eſſe a dextris vel a ſiniſtꝛis.vel ageꝛe vel nõ agere.hec attributio remouet᷑ etiaʒ a dicto pꝛinci⸗ pio.quia addunt aliquid preter ſubſtantiaʒ ad comple⸗ mentũ vel ſuum oppoſituʒ.vt ageꝛe ad complementũ. pa ti ad ſuum oppoſitũ.nihil auteʒ addere poteſt ad ꝑfectõʒ ſubſtantie principij. nec auferre ꝑfectioneʒ: ergo hec at⸗ tributio remouetur.ſed notio eius qdð quid eſt.eſt per at tributioneʒ aliquam: ergo nõ eſt cogitare primuʒ princi pium quid eſt ſm ſubſtantiaʒ. ¶ In contr ariũ videt᷑ qdð dicit apłs ad roma.j.inuiſibilia dei ꝑ ea que facta ſunt a creatura mundi intellecta conſpiciũt᷑. Et vt dicit Dyo niſius.oĩm eſt cauſa ⁊ principiũ ⁊ eſſentia ⁊ vita.⁊ deci⸗ entium ab eo reuocatio ⁊ reſurrectio.4 ꝓreterea. cuʒ ſit lux pꝛima.lux aũt ſui manifeſtatina eſi:pria eꝛgo ma⸗ rime ſui manifeſtatiua eſt. ergo primũ pricipinʒ ſeipſuʒ maxime manifeſtat. O autẽ ſit lux.patet ꝑ hoc quod dic Augꝰ.ſuper geñ.ad lam.nõ ita dicit᷑ lux quemodmodũ petra ⁊ leo.ſed lux ꝓprie:illa figurate.¶ Preterea. dic ph̊us.ꝙ ens eſt prima impreſſio intelligentie:ſed quo oꝛ dine ſe hʒ ens in cõmunitate.eo oꝛdine ſe hʒ primuʒ ens in cauſalitate: ̊ ⁊ pꝛimũ ens in oꝛdine cauſalitatis eſt pᷣ⸗ ma impreſſio.ſeipſo ̊ cognoſcit᷑ ſᷣm ſubſtantiazʒ ab intel ligentia. ¶ Reſpondendu ad hoc. ꝙ duplex eſt cognitõ. patrie ⁊ vie:cognitõne patrie cognoſcet᷑ m ſubſtantiaʒ. ſicut dicit᷑.j.YJo.iij.videbimus eũ ſicuti eſt. Cognitio vᷣo vie multiplex eſt. Eſt.n.cognitio natuꝛe ſcʒ rõnis.vt ẽ na tura quedã:⁊ eſt cognitio rõnis vt eſt ratio cogitando ⁊ ꝑtractando:⁊ eſt cognitio gratie que eſt ꝑ fideʒ ⁊ per do⸗ num ſapiẽtie ⁊ intellectus. tum ad cognitõez nature ſeipſo eſt primũ principiũ in intellectu.⁊ cognoſcit᷑:⁊ ſic intelligit᷑ quod habet᷑ a po. ¶¶Et quod obijcit᷑ de luce: intelligit᷑ qᷓtum ad hoc quod eſt ex ꝑte natuꝛe.qtuʒ autẽ ad cognitõeʒ rõnis vt eſi ratio in cogitando ptra ctãdo lz ſit lur que ſe manifeſtat. ꝓpter infiꝛmitateʒ tn ratõnis nõ cognoſcit᷑ quid eſt ſᷣm ſubaʒ. ſed ꝑ oꝑa cognoſcit᷑ vnũ principiũ opeꝝ.Et ſic intelligit᷑ quod dicit apls ad Ro. j. Inuiſibilia dei ⁊c.⁊ ſic introducit᷑ illud. xiij. Sap. A magnitudine ſpeciei ⁊ creature.cognoſcibiliter poterit hoꝛum creatoꝛ videꝛi.Et ꝙ ſe non manifeſtat intellectui noſtro ᷣm ſubſtantiam. hoc non eſt ex paꝛte ſui.ſed pteꝛ noſtrum cefectum:⁊ ſic dicit phᷣus. ꝙ intellectus noſter ſe habet ad mamifeſta natuꝛe ſicut viſus noctue ad lumẽ diei. Quod auteʒ dicunt Dyo.⁊ Dam̃,duplici ratõne poteſt attendi:tum quia prioꝛa non habet. nec aliquam multitudineʒ m ſubſtantiam ᷣm quam cognoſcat᷑ quid eſt diffinitiue:tum quia via ratiocinatõnis vel cogniti⸗ onis humane: ꝓpter deſectum ex parte noſtra.2 excellẽ⸗ tiam er parte ſua. non peruenit᷑ ad cognoſcendum quid eſt.ſed quid non eſt: ⁊ qm eſt cauſa ſeu principiũ.¶. Ad rationeʒ dᷣo de modis attributionum. reſpondendũ eſt. ꝙ modi attributionũ in creaturis.non ſᷣm illum modũ attribuũtur principio primo.ſed ſicut dicit Moe.in lib. c trini. Omia predicamenta preter ad aliquid. cum ad teum referuntur.ad predicatõneʒ ſᷣm ſubſtantiam con⸗ uertuntur:⁊ ideo lʒ attributõnes ille ſᷣm nmduʒz quo cõ ueniũt creaturis.non conueniũt principio: conueniunt tamen aliquo modo: dicũt.n.diuinam ſubſtantiã aligd cointelligendo.nullam auteʒ rei compoſitõez circa ipᷣm pripcipium deſignando. Cognitöõne vᷣo que eſt per gra⸗ tiam.lʒ non cognoſcatur in preſenti facie ad faciem: co⸗ gnoſcitur tamen per ſpeculuʒ in enigmate.⁊ quodã etiã modo cõmuni.hoc dicitur ꝓpter donum ſapientie.quod eſt cõmune vie ⁊ patrie.lʒ etiam hec cognitio non perue niat ad ipſam eſſientiam m ſeipſaʒ.ſed per veſtigia ĩ cre aturis per imagineʒ in intellectuali creatura.per ſimili tudineʒ in ipſis gratijs ſiue donis gratiaꝝ. cundum mem by buius queſtionis. vtrũ ſint plura pꝛincipia ſᷣm ſubſtantiaʒ. habet / tres articulos.¶ Primus.v.ſint duo pꝛĩa pncipia vnuʒ boni ? alteꝝ mali.⸗ Secũdꝰ vtꝝ ſint duo principia.vnũ boni ſpiritualis alterũ boni coꝛpoꝛalis. Tercius.vtꝝ boni coꝛꝑalis ſint duo prin⸗ cipia.ſcilʒ opifer ⁊ materia quorum neutrum eſt ab ali⸗ quo. . ticulus primus 4 Irrca primuʒ ſic obijcit Jo. dama. ꝙ non ſint — — uo principia. Contraria ſunt adinuiceʒ. bo nũ ⁊ pernicioſum.a ſuinuicem corruptiua. Si ergo ſunt in ſeinuiceʒ: non erunt ſubſiſtentia. Si vᷣo non ſunt in ſeinuicem ſed diuiſa:quis eſt qui regiõʒ ſin gulo diſtribuit: a ſi alius eſt qui diſtribuit: illud magis erit principium. IOtẽ neceſſe eſt alterum hoꝛum vel tan gere ⁊ coꝛumpeꝛe ſeinuiceʒ. vel eſſe medium in quo neq; bonum neq; malum eſt. ⁊ non tunc tm̃ duo principia ſed tria.¶ Item neceſſe eſt alterum hoꝛuz vel pacificare.qð id quod malum eſt non poteſt. quod enim pacificat ñ eſt malũ.vel preliari.quod id quod bonũ eſt nõ põt.qð pꝛe liatur.n.nõ eſt finaliter bonũ.¶ Itez quod malũ ẽ quidẽ preliari.quod aũt bonuʒ eſt.nõ ex adueꝛſo preliari ſed a malo coꝛumpi vel ↄtriſta:i ſemꝑ ⁊ malũ pati.quod ñ eſt boni:vnũ & eſt ab omni malicia exutũ ⁊c. 4 YZtez Aug. i li.de moꝛibo manicheoꝝ. Principiũ primũ boni ẽ ſum⸗ mũ bonũ.ſᷣ ſummũ bonũ nõ põt eſſe ſummũ bonũ niſi ſit incõmutabile.impenetꝛabile.⁊ inuiolabile ⁊c. Si.n.æ⸗ eſſet aliq boni ↄditio.nõ eẽt ſummũ.qꝛ intelligeꝛet᷑ meliꝰ tali aũt nature noceri nullatenꝰpõt:malũ aũt dicit᷑ eo æ nocet ſeu nocere põt. ¶. Preterea. cũ ſit ſunmũ bonuz. eſt ſumme potẽs:gᷓ ↄſeruare põt om̃e quod ꝑtinet ad re⸗ gnũ ſuũ.⁊ Gᷓ eſt regnũ lucis ſicut dicũt maĩchei: 8 poteſt ↄſeruare ome illud quod eſt in regno lucis a nocno. Et ga ſumme bonũ vult ↄſeruare 7 nouit:g in effectu erit cõ ſeruatio:nõ ̊ᷓ malũ ſiue pricipiũ mali.nocebit regno bo ni.neq; nocebit regno tenebraꝝ.coꝛu ptio.n.nõ eſt in ſe. ipſa.bᷣ in aliquo quod coꝛumpit:malũ aũt ẽ corruptio. nõ ſe corrumpit.cñ coꝛꝛuptio nõ coꝛumpat coꝛuptõʒ. „ MKegnũ g tenebraꝝ ſi omi bono caꝛet(vt dicũt maĩchei) coꝛꝛumpi nõ põt.qᷓ nec ei noceri:nõ q̊ malũ eſt. cuʒ nulli noceat:&ᷣ nõ ſunt duo principia.ſ.boni⁊ mali:(¶ Item ſi eſſet primũ principiũ mali:e diuerſo diuidens vtra prin cipiũ boni:eẽt ſumme maluʒz.ſicut eſt ſumme bonũ. Sed ſummũ bonũ eſt.ꝙ nihil poteſt habere de ſuo oꝓoſito.ꝗ̊ econtrario ſumme maluʒ diceret᷑ quod nihil habetet vel habere poſſet de ſuo opoſito. Nã ſi haberet:quo ad hoc dependeret ab ipſo.⁊ ita nõ eſſet equalit pꝛincipiũ.Sed impoſſibile eſt eſſe ſic ſumme malũ.nihil.n.hꝛet æ eſſe. oĩno eẽt ñ ens: nõ haberet rõneʒ principij.4:! Itẽ malu nõ eſt ſm eſſentiã ſ̊ ſᷣm priuatõeʒ dictum. pᷣuatio vᷣo nõ eſt nec intelligit᷑ ſine eo cuiꝰ eſt priuatio.OQð auteʒ pᷣuat bonũ eſt.ꝗ̊ malũ vpendet a bono:⁊ ſumme malũ nõ põt eſſe. cum ſit priuano.ꝗn habeat aliquid boni.̊ dependʒ a bono:ꝗ nõ eſt equaliter principiũ cum ſumme bono. 4 OPreterea.augꝰ. in encheri.ex bonis mala oꝛta ſunt.⁊ niii in bonis nõ ſubſiſtũt.ꝗ̊ malũ dependet a bono. gᷓ vt prius ſumme malũ nõ eſt equaliter principiũ cũ ſumme na Yona dicet᷑ ſupradicte rationi ꝙ ſumme maluʒ nõ nocet. vel coꝛumpit. vel aduerſat᷑ ſumme bono. ali⸗ cui bono inferioꝛi:Ipter quod ſic põt obijci.qᷓntũcũq; ſit malũ quod dicit᷑ ſumme malũ. põt tolli a ſumme bono. Sũme.n. bonum eſt ſumme potens.potentia.n.bonũ ẽ. gſumma potentia ad ſummũ bonũ pꝑtinet: ſᷣ̊ magis eſti⸗ ma bit᷑ potẽs.quod plus mali põt tollere.qᷓ quod min?: gſumme potẽs.ſumme malũ põt tollẽ.i¶ Jaʒ alit magis potẽs intelligeret᷑.⁊ ita magis bonũ:cũ ꝙ̊ ſumme maluʒ n poſſit tollere niſi de inferioꝛi bono.⁊ ſumme bonũ polſ⸗ ſit tollere quodcũq;ʒ malũ.nõ erũt ſumme bonũ⁊ ſi umme malũ equaliter principia.l Item ꝙ nõ ſit pꝛincipiũ ſᷣm modos pricipij in prima phᷣia dicti ſic argui põt. Dicit᷑ enĩ vno modo initiũ ex quo primo mouet᷑ aliqd. vt prici⸗ piũ longitudinis.Sʒ hoc mõ non dicet᷑ principiũ mali. principiũ.n.longitudinis vetermĩat aliquã ꝑteʒ entis.2⸗ ita nõ eſt oĩno ſine bono:vtpote ſi dicat᷑ pũctus prĩcipiũ longitudinis vel ex quo fit motus. Iteʒ dicit᷑ principiuʒ de quo facilioꝛ eſt diſciplina.nec hoc mõ malũ eſt princi⸗ piũ.cũ ꝑ bonũ cognoſcat᷑. Didit᷑ etiaʒ principiuʒ ꝑs ma terialis vt fundamẽtũ domus.nec ſic eſt principiũ.quia ex entibo ↄponit᷑ ens.Etiaʒ dicit᷑ principiũ ex quo fit in⸗ itiũ motus.vtpote cauſa efficiẽs.verbi gra.filius a paꝛẽ tibo.⁊ lis ab odio:nec ſic dicit᷑ principiu.qꝛ mali nõ Ecã efficiẽs ſ̊ deficiẽs.Dicit᷑ etiã principiu ꝗpter cuiꝰ volũta teʒ mouet᷑.⁊ hec eſt cã finalis inqtũ mouet efficientem. Hec aũt remouet᷑ a malo: finis.n.⁊ bonũ idẽ ẽ ĩ ſuba. F malũ ñ ẽ principiũ in rõne finis ſeu cauſe finalis.Dicit᷑ etia pᷣncipiũ ex qͥ ſci᷑ res primo.vtpote rei cã. nec ſic ma lũ eſi principiũ vel hʒ:malũ.n.ẽ incauſale vt dicit DOyo. in li. de di.no. Concludit᷑ ̊ ex iã dictis.ꝙ malũ ñ ẽ pnci piũ ſᷣm modos iaʒ dierns. ſ n ↄtriũ ſic obijcit᷑. Gonuʒ ⁊ malũ ſunt genera alioꝝ.h̊ aũt nõ videt᷑ dici niſi diuer⸗ ſoꝝ ſint principioꝝ.nõ.n.ſic dicũt᷑ genera ſicut ſubſtan⸗ tia ⁊ qualitas.⸗:! Iteʒz dicit᷑.xij.math.iQon poteſt arboꝛ mala.ibi dicit glo.non poteſt ex bono naſci malum.vxłex malo naſci bonum:⁊ alia glo.nibil medium. quin boni actoꝛis tm̃ ſint bona.⁊ mali mala.4.! Item bonuz ma⸗ lum ſunt oppoſita. opoſita habebunt principia.ꝙ ſi vl⸗ timo eſt ſtare in idemptitate principij.boni auteʒ ſit ſum mum bonum principium.ergo erit ⁊ mali.quod non eſt vnum. Vnde.iij. Romano.ui infert iram glo.ibi:illiꝰ vei deus vltoꝛ eſt cuius actoꝛ non eſt.id eſt iniquitatis. quam deus poteſt punire non facere. 4 Item Auguſli.ĩ libro.lxxxiij.q. Omne quod deficit ab eo quod eſt eẽ. de⸗ ficit ⁊ tendit in non eſſe:deficere autem maluz eſt. eſſe au tem ⁊ in nullo deficere bonum eſt. At ille ad quem nõ eẽ non pertinet.non eſt cauſa deficiendi:boni ergo tm̃ can⸗ ſa eſt.malũ aut factum eſt. ergo habet aliqð pᷣncipiũ.⁊ ñ idem cum bono:ergo mali ⁊ boni ſunt duo principia. . — — — —2—— — — = - r ¶ Lueſtio Item cum dicit᷑ liberum arbitrium deſiciens 2 cau⸗ ſa mali.defectus ille ab alio hʒ ꝙ eſt ꝙᷓ a ſe. Si non ab alio.ergo principium eſt ante quod nullum in illo ge⸗ nere.ſi habet.alicubi eſt ſtare in genere defectuum.aut bonũ erit per ſe cauſa mali.E ſi bonũ ꝑ ſe nõ eſt cau⸗ ſa mali.tũc.n.opoꝛteret ſummũ bonũ eſſe ꝑ ſe cauſam mali.erit aliquis defectus primus in genere defectuũ⸗ ergo eſt principiũ aliquod maloꝝ.¶ Iteʒ dicit᷑ in geñ. primo.Tenebre erant ſuper facieʒ abiſſi.⁊ poſt ſeqt.· ſpiritus dñi ferebatur ſuper aquas. ſiue incubabat Fm aliam lr̃am.ergo tenebre cum ſint priuatõnes.nõ ſemper oꝛtum habent a luce.Sequitur enim.dixit deꝰ fiat lux.⁊ facta eſt lux: Alia ꝗ̊ eſt cauſa illarum tene⸗ braruz ⁊ illius lucis.ſed hec eſt prima lux creata.vil le ſunt prime tenebre.ꝗ̊ tenebraruʒ ⁊ lucis differentia ſunt pꝛincipia. Item. viij. Yo. Dyabolus eſt mendar 2 pater eius id eſt mendacij:mendacium auteʒ dicit pec catum. fuit principium peccati: ſed non idem princi pium boni.ẽᷓ differentia ſunt principia.¶ Reſponden dum eſt.ꝙ boni ⁊ mali non ſunt duo principia vt ex eqͥ ſe diuidant.ſicut plures rationes concludũt.ſumendo bonum generaliter.lʒ enim malum geneꝛaliter aliquo modo bhabeat principium eo ꝙ factuʒ eſt: nõ tamen ex equo ſe habet contra principium boni. Item ad ũlõ auteʒ quod obijcitur.ꝙ malum nõ habet principiũ ſᷣm aliquam rationeʒ ſupradictam principij. Dicendum ꝙ babet ſᷣm illam rationeʒ pꝛincipij.ſᷣm ꝙ dicit᷑ effici⸗ ens large ſumptum principium. Eſi enim efficiẽs pꝛo⸗ prie ſumptum. quod eſſe facit a foꝛma completuʒ ⁊ eſt efficiens large ſub quo continetur id quod facit eſſe ſbᷣ priuatione determinatuʒ:⁊ hoc ꝓprie dictum vocatur cauſa deficiens. AUnde Nuguſti.in lib.de cini.dei diẽ̃. Si queritur cauſa mali.nõ eſt inuenire niſi cauſaʒ de⸗ ficientem:⁊ ꝗpter hoc poſuit phᷣus duo exempla ĩ illa ratione principij. Pater eſt cauſa filij.⁊ lis ẽ ab odio: lis enim eſt ab odio vt defectus a cauſa deficiẽte.⸗ Ad illð pᷣo quod obijcitur multipłr. ꝙ boni ⁊ mali ſunt di uiſa principia.Reſpondendũ eſt Fᷣm oꝛdinem. Primo hoc ꝙ dicit bonum ⁊ malum ſunt genera alioꝛum. Nut enim accipiunt᷑ boꝛum ⁊ malum cõmuniter. aut Aprie in genere moꝛis.Si ꝓrie in genere moꝛis. dicũ tur ꝓpter hoc genera: quia omia que ſunt in moribus ad iſta duo reducunt᷑:multoplus bonum ⁊ malum re⸗ ducũtur ad vnum principium ſcʒ voluntatem aut lib. arbitrium. ſᷣm ꝙ bonum ⁊ malum dicũtur recta ⁊ nõ recta.lib.arbitrium efficiens vel deficiens. Si vᷣo acci piũtur bonum ⁊ malum generaliter.dicũt᷑ eſſe geneꝛa. quia generaliter omia comprehendunt:non quia illis reſpondeant duo, pꝛincipia.ſed bono reſpondet pᷣmuʒ principium quod eſt ſummum bonum: malo voo reſpõ et eſſe ex nibilo.ſicut dicitur in fi.li.contra epiſtolaʒ fundamenti. Ad illud vᷣo quod ſecundo obijcit᷑ dom eſt.ꝙ malum ⁊ bonum ↄtrahũtur ad ea que pꝛocedunt ex voluntate vertibili.vnde volũtas bona dicit᷑ arbor bona.voluntas mala arboꝛ mala:⁊ ſᷣm hoc fructus re⸗ ſpondent arboꝛibus. Ende bona voluntas.boni actꝰ cauſa dicitur.⁊ mala mali: ſed non ꝓpter hoc boni 2 mali gener aliter prout hic intendimus: duo erũt prin cipia... Ad tercium obiectum eſt reſpondendũ. ꝙ bo⸗ num ⁊ malũ recipiũtur duptr.vt ſunt cõtrarie oppoſi⸗ ta.ſicut dicitur bonuʒ ⁊ maluʒ in actibus ⁊ habitibo: ſic ſtant in cõtrarietate principioꝝ large ſumendo principium. Sumunt᷑ auteʒ bonum ⁊ malum ꝓut ge⸗ neraliter dicũt᷑.nõ in oppoſitione contrarietatis: ſ̊ vel in opoſitõne priuatõnis ⁊ habitus.ſicut ſe habent vi ſus ⁊ cecitas.vel in opoſitõne ↄtradictõis aliq̊ modo in genere entis.ꝓut bonum dicit᷑ ens completũ.malũ vᷣo deſiciens a complemẽto.⁊ in hoc nõ ens: ⁊ ſᷣm bãc rationẽ oppoſitõnuʒ.nõ opoꝛtet reducere ad duo prin⸗ cipia.ſᷣ bonum dicit᷑ inꝙᷓ̃tũ tendit in ens quod ẽ finis. Prima malum vᷣo Fm ꝙꝓ tendit in nõ eſſe:boni g erit pꝛĩcipiuʒ ſummũ bonum.mali vo non erit principium:res enim defectibilis in ſeipſa deficit.ſed non a ſeipſa eſt.4lAd quartum obiectum doᷣm.ꝙ tæus eſt cauſa rei.non ſᷣm ꝙ deſicit defectu culpabili.Auguſti.iij.c li.ar. Oĩno non inuenio.nec inueniri poſſe. ⁊ proꝛſus non eſſe af⸗ firmo.quomodo tribuant᷑ peccata noſtra creatoꝛi deo quando ⁊ in ipſis laudabilem eum inuenio.nonſolum ꝙ ea punit.ſed etiam ꝙ tunc fiunt cum ab eius verita⸗ te receditur. Sed eſt duplex maluʒ. culpe ⁊ pene. ¶Da li culpe non eſt eus actoꝛ:mali do pene eſt actoꝛ.ſicut habetur in principio lib.de li.arbi.⁊ in libro retracta tionum. vbi explanat illam queſtioneʒ libri.lxxxiij.q. Mon putetuꝛ ex hoe ab illo non eſſe penam maloꝛum. que vtiq; malum eſt his qui puniuntur:ſed hoc ita di⸗ xi.quemadmodum dictum eſt.deus moꝛtem non fecit. cum alibi ſcoiptum ſit. ¶MNoꝛs ⁊ vita a domino deo eſt. Aaloꝛum ergo pena.malum eſt quidem malis. ſed in bonis operibus eſt ci.quia iuſtum eſt: defectum ergo culpabilem eſt reducere ſicut dictum eſt ad cauſam de⸗ ficientem. defectum vᷣo penalem inqtum iuſte inſtigit᷑ ad canſam efficienteʒ:ex parte vᷣo ſuſceptibilis ad cau ſam deficientem. 4 Ad quintuʒ ꝗbiectum dicendũ eſt. ꝙ defectus primus voluntarius eſt a libero arbitrio. non Fᷣm id ꝙ aſſimilatur primo. ſed ex ſeipſo inqꝗtum vertibile eſt ᷣm voluntatem in nihilum. ita mali in⸗ qtum malum eſt. non ponemus bonum inqtum bonũ principium.nec tamen ſine bono ſubſiſtit.⁊ ideo eius principium: ſicut contingit dicere non eſt primum vt e diuerſo diuidens contra principium boni.duo faci⸗ ciat principia cum illo.¶ Ad ſextum dicendum.ꝙ licʒ prius loquatur de tenebris qꝙᷓ luce. in principio ge⸗ neſeos:non tamen tenebꝛe habẽt ſubſiſtens principiũ: tenebre enim nihil aliud dicuntur.niſi ꝙ nonduʒ erat aduentus lucis. vnde per negationem ſe habent reſpe ctu lucis.⁊ ex hoc cauſabatur ꝙ nondum erat lux. Ad ſeptimum dicendum.ꝙ cum dicitur ab initio in veritate non ſtetit:non dicitur initium ſᷣm ratõnẽ cau⸗ ſalitatis.ſed ab initio.i.poſt initium duratõnis.Sed cum dicitur. Syabolus mendax eſt ⁊ pater eius.dici⸗ tur cauſa peccati veficiens. anteqᷓ; gratia nulla erat: nec ꝗpter hoc erit diuerſum principium mali.e diuer⸗ ſo diuidens contra primuʒz principium boni.defectus eniʒ prime cauſe deficientis non ſubſiſtit niſi in bono cuius boni eſt primum principium bonoꝛum beato⸗ um. NBaarticulum ſecũdum quo querit᷑. vtrũ ſint duo principia. vnum ſpiritualium. ⁊ liud coꝛpoꝛalium: quod videtur rati⸗ P onibus ⁊ auctoꝛitatibus. Ratio vna ẽ ex c.ꝙ principiatum aliquam habet ſimilitudinem cũ uo principio: principium vo rerum ſpiritualinʒ ſum⸗ mus ſpiritus eſt.ſimplex ⁊ incircumſcriptus.immuta bilis. Res vᷣo coꝛpoꝛales in omnibus his viſſimilitu⸗ dinem habent.neq; enim ſpiritus ſunt vel res ſpiritu⸗ ales:⁊ ſunt multe compoſitionis.habent etiam ciꝛcũ⸗ ſcriptionem diuiſiuam.⁊ ſunt multiplicis mutatioõis: ergo maximam habent diſſimilitudinem. non &̊ ſunt principiata a principio rerum ſpirimnalium.⁊ ſunt pᷣn cipiata:quia non a ſeipſis ſubſiſtunt.ergo habent ali⸗ ud principium. ¶¶ Item non eſt eadem materia rerum ſpiritualium ⁊ coꝛpoꝛalium. ꝓpoꝛtionalis enim eſt ma teria foꝛme:neq; enim adinuitem eſt tranſmutatõ foꝛ⸗ marum iſtarum xel illarum.neq; eſt continuatio:ergo principium primum ex parte ſuſceptibilium ſiue ꝑaſſi uoꝛum. xeſt differens in rebus ſpiritualibus 2 coꝛpora libus: ſed coꝛꝛeſpondentia ſunt principium actiuuʒ ⁊ principium ſuſceptiuum.ergo pari ratione erũt prin⸗ cipia actiua.vnum coꝛꝑalium alteꝝ ſpũaliuʒ. Item coꝛꝑalia in maxima parte vident᷑ eſſe confuſa.ſpũalia dᷣo oꝛdinata. Confuſio enim videt᷑ cũ vapoꝛ terreſtris ſuꝑfertur in aere vapoꝛi aquoſo. vel va poꝛ igneo: vel vapoꝛ etiam igneus includit᷑ in vapoꝛe aquoſo. Simi⸗ liter cum aĩalia rapacia dominant᷑ manſuetis.cũ ma⸗ li preſunt bonis. In ſpũalibus vᷣo non ſic eſt.non ꝗ̊ vi⸗ dent᷑ eſſe ab eodem pꝛincipio:ſi.n.eſſent ab eodẽ.elſent oꝛdinata inter ſe ⁊ ad vnũ:ſunt ꝗ̊ duo principia coꝛꝑa lium ⁊ ſpũalium. Item dicit᷑ in lib.ſapᷣ. Coꝛpꝰquod coꝛumpit᷑ aggrauat aiam. &⁊ declinat deoꝛſuʒ ſcʒ ad peccatum.ſed ipſe ſpũs quantũ eſt de ſe.tendit natura liter ſuꝛſuʒ: hoc aũt videt᷑ ꝑuenire ex dꝛñtibo pricipijs. differẽtia ſunt pꝛincipia.¶ Item dicit᷑ ecẽs vltio. Re uertat᷑ puluis in terram ſua.⁊ ſpũs redeat ad euʒ ꝗ de⸗ dit illũ:ꝗᷓ ſpirituũ videt᷑ aliud eſſe pricipiũ q; coꝛpoꝝ. i Zam ſi ideʒ eſſet principiũ.diceret᷑ vtrolq; ꝙ coꝛpus reuerteret᷑ ad eum qui dedit illud. ſicut ⁊ dicit᷑ de ſpũ. IYtem dicit᷑.vij.Ro.condelectoꝛ legi dei ſᷣm interioꝛẽ hoĩeʒ.video aũt aliã legezʒ in mẽbris meis.repugnan teʒ legi mentis mee.⁊ captiuanteʒ me in legeʒ peccati. que eſt in mẽbris meis.⁊ poſt ſequit᷑: ergo egoipſe car⸗ ne ſeruio legi peccati.mente autem legi dei. lex dei 2 lex membroꝝ ſiue carnis contrarie ſunt.⁊ vna ↄuenit menti.⁊ altera carni:g̊ mens⁊ caro inter ſe cõtrarian⸗ tur. Quod etiam videtur Gał.v. Caro cõcupiſeit ad⸗ uerſus ſpiritũ.⁊ ſpũs adueyſus carnem: ↄtrarioꝝ aũt ↄtraria ſunt principia:̊ cum deus ſit pꝛincipiũ ex ꝑte ſpũs.erit aliud principium ex paꝛte caꝛnis.Qnod eti⸗ am videtur ex eo quod dicit Apoſtolus prima Coꝛin⸗ thioꝛum ſecundo. Sapientiam loquimur inter perfe⸗ fectos:ſapientiam vᷣo non huius ſeculi.neq; pꝛincipuʒ huius ſeculi qui deſtruuntur: ſed dei ſapientiam que eſt in miſterio abſcondita.quam nemo principum hu⸗ ius ſeculi cognonit:ergo aliud eſt princeps huius mũ⸗ di ꝙ deus. Similiter habetur Johan nis decimoquar to. Aenit princeps mundi buius ⁊ in me non habet quicqᷓ.⁊ in decimooctauo. Regnum meum non eſt de hoc mundo:ergo dei regnum ⁊ regnum mundi diuer⸗ ſos habent principatus. 4 Item ad Epheſeos ſecun⸗ do. Aliquando ambulaſtis ſcõm ſeculum mundi hu⸗ ius.ſcõm principem poteſtatis aeris huiu S:qui nunc operatur in filijs diffidentie: ergo alius eſt princeps mundi. qꝙᷓᷓ ille de quo prius dicitur.viuiſicauit vos cũ eſſetis prius moꝛtui delictis. Sed qui conuiuificauit cus erat.ergo alius eſt princeps mundi a do:ſed mũ dus pro quo ſuponit niſi pro rebus corpoꝛalibus. er⸗ aliud eſt principium coꝛpoꝛalium ꝙᷓ ſpiritualium. en contrarium ſic obijcitur rationibus a auctori⸗ atibus. Mundus ſenſibilis reſpondet archetipo. ſi⸗ cut exemplum exemplari. ſed idem eſt mundus arche⸗ tipus quod ipſe deus. ſicnt infra oſtendetur. vbi age⸗ tur de cauſa exemplaꝛi: ̊ deus eſt cauſa efficiens mun⸗ di ſenſibilis.ꝗᷓ idem principium ſpũalium ⁊ coꝛꝑaliũ. Aldundus.n.ſenſibilis vtraq; compᷣhendit.diuidendo ↄtra archetipũ. Item ſpũalia mouent coꝛꝑalia. pri⸗ mũ auteʒ principium ſpũalium mouet ſpuales ſubas. ̊ ⁊ coꝛꝑales ipſis mediantibo.ſic habet᷑ ab Auðã̃. viij. ſuꝑ gen.mouet teus ſpũalem creaturam ꝑ tempꝰ. coꝛ⸗ poꝛaleʒ vᷣo ꝑ tempus ⁊ locum:coꝛꝑaleʒ po ſubdidit ſpi rituali.irratõnaleʒ ratõnabili. terreſtreʒ celeſti. minꝰ valentem valentioꝛi.qᷓ oꝛdo eſt inter creaturas coꝛpo⸗ rales 2 ſpũales.ad principium ſpũalium: oꝛdo autem iſte non eſt niſi ad principium. ergo idem eſt principiũ vtroꝛũq;.¶ Item ſi diuerſa eſſent principia. opoꝛteret ponere tercium principium:eſt.n.quedam creatura cõ poſita ex coꝛpoꝛali 2 ſpirituali.Sed poſſe pꝛincipij ſpi ritualis finiretur ĩ re ſpirituali.ſicut poſſe pricipij coꝛ⸗ poꝛalis in rem coꝛpoꝛaleʒ. Qam ſi extenderetur vltra iam haberet poſſe ſuper coꝛpoꝛa.⁊ ita magis eſſet pri⸗ cipium.¶ Preterea. ſicut dictuʒ eſt. caro ⁊ ſpũs adin⸗ uicem contrariantur. ergo eoꝛum vnio non erit ab al⸗ tero principioꝛum:non enim vult principium ſpiritu⸗ alium ꝙ ſpiritus ſuccumbat carni.vel principiuʒ car⸗ nalium. ꝙ caro ſuccumbat ſpiritui: non ergo tm̃ duo erunt pricipia.nec affectaret naturaliter ſpiritus car⸗ ni vniri.Quod cum videmus. accipitur ex hoc ꝙ non ſunt diuerſa principia ⁊ contraria carnis ⁊ ſpiritus. 4l Item Auguſtinus in libro.lxxxiij. queſtionuʒ. Om̃e bonum a deo eſt. omne ſpecioſum bonum inqtum bu⸗ iuſmodi:⁊ omne quod ſpecie continetur ſpecioſuʒ eſt. omne autem coꝛpus vt ſit coꝛpus. ſpecie aliqua conti⸗ netur. omne ergo coꝛpus a deo eſt.4¶l Ex auctoꝛitatibo etlam idem elicitur. dicitur enim in actibus apoſtolo⸗ rum.xvij. Deus qui fecit mundum ⁊ omnia que in eo ſunt:hic celi 2 terre cum ſit dominus.non in manufa⸗ ctis templis habitat. Et.iij.Roma. At omne os ob⸗ ſtruatur ⁊ fiat omnis mundus ſubditus deo. Et pᷣmo ad Hebre.Cocutus eſt nobis in filio quem conſtituit heredem vniuerſoꝛum. per quem fecit ſecula.Et pri⸗ mo ad coloceñ. In ipſo condita ſunt vniuerſa in celo ⁊ in terra viſibilia ⁊ inuiſibilia.ſiue throni ſiue domina tiones.ſiue pꝛincipatus ſiue poteſtates:omnia eniʒz in ipſo ⁊ per ipſum creata ſunt.ergo idem eſt principiuʒ vtroꝛũqʒ. 4¶ Item dicitur in Math. in fine. Data eſt mihi omis poteſtas in celo ⁊ in terra: ſi ergo aliꝰ erat princeps mundi.aut ille expulſus eſt per xpᷣm.aut ex ⸗ pulit xpᷣ̃m. aut adinuicẽ pugnant.Si eum expulit chri ſtus.cum ipſe eſſet prius princeps mundi. de iure xpᷣo erat iniurioſus.quod non concedit hereticus. Si vᷣo erpulit chriſtum. ergo erat potentioꝛ chriſto. quod eſt contra id qð dicitur in.xj. Cuẽ. Cum foꝛtis armatus cuſtodierit atrium ſuum in pace ſunt omnia que poſſi ct: cum vᷣo foꝛtioꝛ eo ſuperuenit.diripit omnia vaſa eius.In quo datur intelligi.ꝙ chriſtus veniens ĩ mũ⸗ dum.foꝛtioꝛ erat principe mundi ſcilicʒ dy abolo. Si ðo inuicem adhuc pugnant. ⁊ neuter ab altero victus eſt:quid eſt quod dicitur in.xij. Johan.i Qunc priceps mundi huius eijcietur foꝛas.¶ Item ſi dy abolus fu⸗ it principium ſcilʒ illoꝛum coꝛpoꝛalium. ⁊ deus ſpiri⸗ tualium.cauſa dicitur in. rij.apocali. ANichael 2 an⸗ geli eius preliabantur cum dracone. 2 draco pugna⸗ bat:⁊ angeli eius non valuerunt.neq; locus eoꝛum in⸗⸗ uentus eſt amplius in celo. Aut celum dicitur ibi ceꝛ⸗ pus celeſte. aut aliqua ſpiritualis creatura. Si cor⸗ pus celeſte:iniuria facta eſt ei. cum pꝛoiectus eſt de ce⸗ lo cui principabatur.Si vo aliqua ſubſtantia ſ piritu⸗ alis.non in eo habitabat.cum illa pertineret ad prin⸗ cipium ſpiritualium. ¶ Keſpondemium eſi ad obie⸗ cta.ꝙ mundus accipitur dupliciter. vel pro ipſa mun⸗ dana machina.vel pro mũdi amatoꝛibus: ſiue pꝛo ipᷣa mundana conuerſatione:que culpabilis eſt. Sicut di⸗ citur prima Johannis ſecundo. Molite diligere mun⸗ dum: ⁊ primo Johannis. AMdundus eum non cogno⸗ uit. Pro ipſa ᷣo mundana machina accipitur cum di citur.in mundo erat.ꝛ in decimoſeptimo act᷑. Si ergo fiat ſermo de ipſa mundana machina. prout continet in ſe res coꝛpoꝛales: idem eſt principium rerum ſpiri⸗ tualium ⁊ coꝛpoꝛalium. Si vo pro ipſa mundana con⸗ uerſatione que culpabilis eſt. vel pro amatoꝛibus mũ⸗ di inquantum huiuſmodi.quia deus peccati actoꝛ non eſt. dicitur dyabolus in mundo principari: non quia noteſtas dei non ſe extendat ad illa.vt bene oꝛdinat de eis.quorum malorum actor vel ſuggeſtor eſt dyabo⸗ lus ſiue poſſeſſoꝛ.⸗ Ad primum obiectum ergo reſpõ dendum eſt. ꝙ licz coꝛpoꝛalia magnam habeant diſſi⸗ militudinem reſpectu ſummi ſpiritus.quomodo ha⸗ bent ſpiritualia ſimilitudinẽ. nibilominus tamen ali quam habent ſimilitudinem. ᷣm quã ↄueniũt facta cũ ipſo faciẽte:hñt.n.ↄuenientiã ĩ his generalibus cõdi⸗ —* ri el 1 ſi 14 i/ di 19 u; n⸗ 4½ / 29 r: „ ¶ Nueſtio tionibo que ſunt vnitas.veritas bonitas ?2 ↄſimilibus cũ ſint veſtigia creatoꝛis.Ande Auguſti.in lib.ſecũdo te libe.aꝛbitrio:ea potentia qua foꝛtiter a fine vſq; ad fineʒ attingit:ſoꝛtaſſe numerus dicitur.ea vo que diſ⸗ ponit omia ſuauiter ſapientia proprie vocatur.cuʒ ſit vtꝛũq; vnius eiuſdemq; ſapientie:ſed quia dedit nume ros omnibus infimis.coꝛpoꝛa oĩa quis in rebus omiĩ⸗ bus extrema ſint habent numeros ſuos. ſapere auteʒ non dedit coꝛpoꝛibus.ſed animis rationabilibus. tãqᷓ in eis ſibi ſedeʒ locauit: perfudit ergo rationales ſub⸗ ſtantias luce ſapientie ſed coꝛpoꝛales ratione numero rum:lʒ ergo ſit minoꝛ ſimilitudo.non tamen oĩno nul⸗ la. 4. Ad ſecũdum obiectum dicendũ. ꝙ non eſt ſimile de principio actiuo ⁊ paſſiuo.Principiũ eniy actiuuʒ non tm̃ extendit ſe ad plura ſuſceptiua. vt plura fiant in ipſis vel ex ipſis.ſed etiaʒ primuʒ principiuʒ actm̃ extendit ſe ad boc.ꝙ ipſa fiant ex nihilo: ꝓpoſitio autẽ predicta locum habet.vbi actiuum appropriat ſibi paſ ſiuum. ¶ Ad tercio obiectum dicendum. ꝙ licʒ videa⸗ tur confuſio eſſe in mundo inſerioꝛi. nibilominus ta⸗ men eſt veriſſima oꝛdinatio. O enim videtur eſſe cõfu⸗ ſio in ipſis elementis.ſiue elementoꝛuʒ impreſſionibo: hoc non eſt niſi exterius conſideranti.Si eniʒ fiat con ſideratio ad virtutem ſuperioꝛum coꝛpoꝛum.quorum virtute fit vapoꝛum eleuatio.⁊ elementoꝛum commi⸗ xtio:inuenietur ibi pulcherrima oꝛdinatio.Eodẽ mo⸗ do eſt in ipſa oꝛdinatione animalium rationalium vel irrationalium. Unde dicit Auguſti. in libro de vera religione.Ita oꝛdinantur omia officijs ⁊ finibus ſuis in pulchritudineʒ vniuerſitatis.vt quod hoꝝemus in parte:ſi cum toto conſideremus.pluꝛimũ placeat:quia nec in edificio iudicando. vnum tm̃ angulum conſide⸗ rare debemus.nec in homine pulchro ſolos capillos. nec in bene pronunciante ſolum digitoꝛum motũ. nec in lune curſu aliquas tridui tm̃ figuras. Iſta eniʒ que propterea ſunt infima.quia partibus imperfectis to⸗ ta perfecta ſunt.ſiue in ſtatu ſiue in motu pulchra ſen⸗ tiantur tota conſideranda ſunt ſi recte volumus iudi⸗ care.¶ Ad quaꝛto obiectum dicendum eſt.ꝙ eſt loqui c coꝛpoꝛe ſᷣm naturamcoꝛpoꝛis.⁊ ſᷣm ꝙ coꝛumpitur coꝛꝛuptione penali.que procedit ex fomite.Si fiat ſer mo de coꝛpoꝛe ĩ natura eius:nõ ad aliud oꝛdiata ſunt finaliter anima ⁊ coꝛpus.ſed in idem tendũt.Si vo fi⸗ at ſermo de ipſo.ratione coꝛꝛuptõnis vicioſe.⁊ de ani⸗ ma rationc ſue nature.in diuerſa tendũt per inclinati⸗ onem:coꝛpus.n.quod coꝛumpitur inclinat animã de⸗ oꝛſum.i.ad peccatum:ſpiritus vᷣo natuꝛalit tendit ſur ſum.i.ad deũ.iec ꝗꝓpter boc ponenda ſunt duo pꝛinci pia.ſicut ex precadenti.qeſt ↄcluſuʒ.vbi agebat᷑ de pn cipio boni mali.¶ Conſimilit᷑ reſpondendũ eſt ad il illud qð obijcit᷑ ꝑ auẽtẽ.vij. Ro.CLex.n.carnis ſiue mẽ broꝝ.ex ipſo fomite ꝓcedit. vel eſt fomes ꝗ ex peccato ꝓcedit:⁊ ideo lʒ ex ꝑte carnis inclinet aiam ad pecca⸗ tũ ⁊ captiuet nõ ꝓpter hoc ponẽda ſunt duo principia ſicut poſtenſuʒ eſt.il Siliter quod dicit᷑.v.ad galł.Ca ro ↄcupiſcit aduerſus ſpiritũ ⁊ ecõuerſo: caro accipit᷑ ibi ꝓ ꝑte ſenſuali.nõ tĩ ꝓ ipſo coꝛꝑe:que inclinat de⸗ oꝛſuzʒ ſicut ſpũs inclinat lurſuʒ. Ex his patet.ꝙ ſiẽ bo ni ⁊ mali nõ ſint ponẽda duo principia.ex equo condi⸗ uidẽtia:ita nec carnis ⁊ ſpũs inqtuʒ ſic dicunt᷑. ¶ Ad quinto obiectũ de pꝛincipe mũdi huiꝰ.Reſpondenduʒ ꝙ princeps mũdi hmꝰ dicit᷑ dupłr. vel ipſe dyabolus vel homo qui in hoc mũdo male pricipat᷑: ſᷣm ꝙ bmõi nec iſte nec ille nouit ſapientiã de qua dicit aplus.no⸗ ticia ꝑ approbatõʒ.ſ̊ eſt alia ſapia.i.aliter dicta.q̃ d terrena aialis ⁊ dyabolica.iij. Ja.nõ ꝗpter ipᷣaz ↄgni⸗ tioneʒ in ſe.ſ̊ ꝑt᷑ inclinatõʒ volũtatis adiũctaʒ.⁊ hec dicit᷑ ſapia huiꝰ ſeculi.vel principũ huiꝰ mũdi.Sʒ nõ Apter hec ponẽda ſunt duo principia.poteſtatẽ.n.quã hʒ dyabolus vel princeps terꝛenus.a deo bʒ:ſᷣ a ſe ab⸗ Prima uſum illius ptãtis.vñ.xix. Jo. Mõ haberes poteſtatezs aduerſuʒ me.niſi tibi eſſet datũ deſuꝑ. Quod auteʒ dẽ xviij. Jo. Regnũ meũ nõ eſt de hoc mundo: accipit᷑ ſᷣm illuũ modũ.ſᷣm queʒ mũdus dicit ꝓ mũdi amatoribus nõ qꝛ nõ haberet ptãtez ſuꝑ illos.ſᷣ qꝛ nõ diligebãt do⸗ minatõʒ eius.i OPreterea.regnũ eiꝰ nõ erat 'ᷣm leges mũdanoꝝ. lex eni mũdanoꝝ eſt.vt cõmodo ⁊ vtili⸗ tate temꝑali dñi ſui laboꝛent.quod nõ apparuit in xpᷣo qui dicit de ſe. Singularit᷑ ſum ego donec tranſeaʒ.Et lxiij. Na. Loꝛcular calcaui ſolus.⁊ de gentibo nõ ẽ vir mecũ. Ad ullud pᷣo quod obijcit᷑ ꝑ auẽteʒ.ij.ad ephe. Dðm.ꝙ ambulare ᷣm ſeculũ mũdi.vel ſᷣm principẽ hꝰ mũdi.eſt ſequi ſuggeſtionẽ dyaboli.vel ↄuerſatõʒ mũ⸗ di:in quibo ᷣm ꝙ hmõi.dñat᷑ dyabolus. Vñ.ij.coꝛn. iiij. Oeus hꝰ ſeculi excecauit mẽtes infideliũ.vt nõ ful⸗ geat illuĩatio euãgelij gloꝛie xpᷣi: ⁊ ſm h̊ lʒ dicat᷑ deus huius ſeculanõ tamen ponet᷑ principiuʒ er equo diui⸗ dens ↄtra deũ:qui eſt creatoꝛ celi ⁊ terre:ſᷣ dicet᷑ prĩci⸗ piũ aliquo modo defectuũ culpabiliũ.nõ ꝙ h̊ nõ poſſit ex libero arbitrio ſuo vertibili in malũ eſſe principiuʒ ſuoꝝ defectuũ.ſed hoc dicit᷑ ex eo.ꝙ dyabolus ꝗ inuen toꝛ fuit mali.⁊ prio homĩ peccati ſuggeſtoꝛ.¶ð aũt infra dicit᷑ de pꝛincipatu xpᷣi ⁊ dyaboli in mũdo.Fſᷣm q; mũdus ſupponit᷑ ꝓ mũdi amatoꝛibo: Dicẽdũ ꝙ dyabo lus ex ꝑte ſui nõ iure pꝛincipatc.lʒ illi iuſte ſubditi ſint ſiue detenti. ſicut dicit Aug.de trini.xiij. Xpᷣus vo iu/ ſte principat de malis.oꝛdinando in bonũ. vt non cuʒ cis fiat quod volũt.ſed dæ eis fiat quod iuſtũ eſt ⁊c. ꝛticulus tercins Darticulũ tercium quo querit᷑.vtruʒ boni — coꝛꝑalis ſunt dno pꝛincipia.ſcʒ opifer ⁊ ma eria.quoꝝ vtrũq; nõ ſit ab aliquo.ſicut vi cebat᷑ platò dicere.ꝗ poſuit opificem ⁊ materiã eſſe ab eterno.⁊ eſſe duo principia. Quod ſic aſtruit᷑nam eſt principiũ actm̃.⁊ eſt principiũ paſſiuũ:⁊ ſicut agere ⁊ pati babent inter ſe oppoſitõʒ:ita neceſſe eſt actm̃ prin⸗ cipium ⁊ paſſiuũ.ſᷣ agere ⁊ pati diſtant m ſubſtantiã. ergo ⁊ actiuum ⁊ paſſiuũ.⁊ loquimur hic de pꝛio acti⸗ uo ⁊ primo paſſiuo:nõ enim Fm idem eſt ageꝛe ⁊ pati. ergo m diuerſa.⁊ tandem erit reducere ad prima qͥꝛũ neutrum eſt alterum. Ad hoc autem eſt argumentum. ꝙ pati non conuenit prĩo principio ᷣm ꝙ huiuſmodi: opoꝛteret enim tunc eſſe aliquid nobilius eo quod ĩ eo ageret.non enim in ſeipſum agit: ſed pati non eſt ſine principio ſᷣm ꝙ primo eſt paſſio.erit ergo aliud pꝛin⸗ cipium agendi in coꝛpoꝛalibus.⁊ aliud principiuʒ pa⸗ tiendi primum.ergo duo erunt principia.¶ Joꝛte di⸗ cetur.q; vnuz eſt ab altero.ſcilʒ mateꝛia ab opifice.ſᷣm ꝙ quida m poſuerunt(ſicut narrat Auguſti.x.d ciui⸗ tate dei) vt ſicut veſtigium pedis in pulueꝛe eſt a pede. ⁊ ſi ſemper eſſet pes in puluere.ſemper eſſet veſtigiũ. ita materia ſit ab opifice ⁊ ſemper exiſtente opifice. ſꝑ ſit materia. Contra hoc ſic obijci poteſt. ¶Materia ſi eſt ab opifice.non eſt de ſubſtantia opificis.nam ſi hoc eſſet.opifer eſſet de ſubſtantia eoꝛum que ſunt ex mate⸗ ria.ergo ſi cauſatur ſine principiatur.eſt in diuerſita⸗ te ſubſtantie:ſed eſt prius ſcilʒ in cauſalitate.⁊ eſt priꝰ Duratione. ſicut dicitur eternitas precedere tempus. Sed ſi hoc neceſſe eſt.ꝙ hec duo ſimul ſint in eo.a quo eſt alterum in diuerſitate ſubſtantie 'm iam dicta. nã aut eſt de primo.aut de nullo. De primo nõ poteſt eẽ. cum diuerſum ſit in ſubſtantia: ergo de nullo eſt: ergo non eſt eternum.ſed ſicut eternitas precedit nunc tem⸗ poꝛis.ita eſſentia opificis pꝛecedit materiam:non eꝛgo erit materia ab opifice eternaliter ens.¶ Yoꝛte dice⸗ tur.ꝙ eſt principium rerum coꝛpoꝛalium ⁊ nihilomi⸗ nus ab opifice:⁊ ita nõ duo principia. nec eternaliter eſt principium.quod eſt materia. Contra hoc ſic ob⸗ ijcitur. Poſſibilitatem habere ad omnia.nõ repugnat ei quod eſt non eſſe ex aliquo. nec ei quod eſt eſſe ꝑ ſe: ergo poſſunt ſimul concidere: ſed nõ niſi in prima ma teria.ergo prima materia poteſt eſſe.non tamen aba⸗ liquo principio. Hoc etiam aſtruitur per hoc.q; pma materia eſt ens in potentia ſm genus ſuum. ſicut opi⸗ fer in potentia ᷣm genus ſuum: ſi ergo haberet princi pium aliquis daret ei eſſe in potentia: ergo poſſot eſſe in potentia.cum nondum eſſet in potentia:ergo poten tiam illam precedeꝛet alia potentia.⸗ illa non eſſz niſi materialis.quia potentia reſpectu actus que nondum eſt in actu.quo ad hoc materialis eſt: ergo materiam precederet materia: ſed hoc eſt impoſſibile. ergo pᷣma potentia in recipiendo ſemper eſt in aliquo ſuo actu . ſicut prima potentia in agendo: ergo ſunt duo pꝛinci⸗ pia. Item potentia materialis ſiue materia eſt prin⸗ cipium omiĩis tranſmutatõnis.quod enim tranſmuta⸗ tur de vno in aliud poteſt tranſi mutari:ergo potẽtia iã eſt:⁊ ꝓgter hoc dixerunt philoſophi materiam eſſe in⸗ generabilem ⁊ incoꝛꝛuptibilem. Si autem materia de non eſſe in eſſe procederet.precederet eam tranſmuta⸗ tio: ⁊ ſic abiret in inſinitum. Meceſſe eſt ergo ſtare. vt materia prima ſit intranſmutabilis de non eſſe in eſſe. Fm quod ſic eſt immutabile. eternum eſt: ⁊2 cum ſit in diuerſitate ſubſtantie. ſine principio erit: hoc.n.dicit Apter hoc.ꝙ filius eſt a patre eternaliter.ſed non in di uerſitate ſubſtantie. ¶ Iem cum ſint quatuoꝛ genera cauſaꝝ.efficiens.foꝛmalis.fin alis ⁊ materialis: tres autez cauſe ab eterno ſunt. quarum nulla eſt ab alte⸗ ra: pari ratõne erit cauſa materialis eternaliter. que non exit ab effieiente. Aut ſi non eſt:que ratio differẽ⸗ rieE contrariuʒ vo ſic obijcit᷑. Enum natuꝛaliter eſt ante multa. ergo vnum in geneꝛe principij añ mnl⸗ ta in illo genere: cum ergo nobiliſſima conditio attri⸗ buenda ſit principio primo:erit principium pꝛimum. vnũ ſolum non multa. Item eſt potentia que ſempeꝛ eſt in actu. ⁊ eſt potentia que non eſt in actu ſemꝑ:lſed quod exit de potentia in actum. exit per id quod eſt in actu. Materia & cum exeat cæ potentia in actum. erxit E id quod eſt in actu. In pꝛimis ꝗᷓ dependet materia a principio.cuius potentia eſt ſemꝑ in actu:g̊ vnũ ſoluzʒ erit pꝛincipiũ.videlʒ id quod ſemp eſt in actu. 4 Item ph̊us.actus naturaliter precedit potentiam. ⁊ loquit᷑ de potentia que ꝑficit᷑ ꝑ actum.ſᷣ actus qui ꝑficit ma⸗ teriam ᷣm foꝛma.nõ ponit᷑ vnum principiũ eternalit᷑. ergo nec materia que ab eo perficit᷑: dignius.n. eſt ꝑfi ciens perfecto.¶j Itez materia ſi uſceptibilis eſt priua⸗ tionis.ſed quod eſt principium primũ eſt ſine priuati⸗ one: ꝗꝙ materia condiuidit in rõne principij ↄtra pᷣmũ principiũ.¶ Steʒ materia eſt ſuſceptibilis tranſmuta tõis ab vno in aliud.ſed quod eſt bmõi eſi defectibile: ſᷣ primũ principiũ nõ eſt ceficiẽs. g̊ materia prima nõ eſt ↄdiuidens ↄtra primũ principiũ in agendo.. IJtẽ materia hbʒ potentiaʒ determinatã. lʒ.n. habeat poten tiam ad hanc foꝛinã vel ad illam: nõ tamen hʒ potẽtiã ad omne eſſe quod ſit: ergo cum potentia primi princi pij actiui ſit infinita. non habent ſe ex equo in ratione principij.ex quibo cõcludit᷑. ꝙ non ſunt duo principia prima.opifer ⁊ materia.¶ Auctoꝛitatibo h̊ idẽ aſtrui⸗ tur. Cum.n.dicit᷑ in li.gen. In principio creauit deꝰ celum ⁊ terram.ꝑ celum 2 terꝛam intelligitur mateꝛia coꝛꝑalis ⁊ ſpũalis:q̊ materia cum ſit creata principiũ hʒ. Unde Aug.in li.oↄfeſſi. In principio fecit deus ce⸗ lum 7 terram.i.in verbo ſibi coeterno fecit materiam creature ſpũalis ⁊ coꝛpalis. 4¶. Item in eodeʒz li.dicit. Duo reperio que feciſſii carẽtia tꝑibo. Anũ qð ita for⸗ matũ.vt ſine vllo defectu.ſine vllo interuallo mutatio⸗ nis:qꝙuis mutabile: tñ nõ mutatuʒ tua eteꝛnitate atqʒ immutabilitate ꝑfruat᷑. Alteꝝ ꝙ ita infoꝛme erunt. vt ex qua ſoꝛma. in quaʒ foꝛmã vel motonis vel ſtationis mutaret᷑quo tempoꝛi ſubderet᷑ nõ haberet: ſ hoc fuit materia. ergo materia babuit principiũ:nõ ergo duo pꝛincipia:¶ Reſpondendũ eſt ad iam dicta. ꝙ opifex ⁊ materia duo dicũt᷑ principia rerum coꝛꝑalium.que fiunt ex materia.ſed differenter: opifex vt a quo. mate ria dᷣo vt de quo.vel ex quo.Sed non ſunt duo princi⸗ pia.quoꝝ neutrum ſit ab altero. Qaʒ ipſa materia eſt ab opifice.Ande Nugꝰ. in li.de ſymbolo. Ideo omni⸗ potens eſt.quia ex nihilo fecit quecunq; fecit.õ enizʒ eum aliqua adiuuit materies.ex qua demonſtraree aꝛ⸗ tis ſue potentiam.ſed ex nibilo creauit cuncta. Hoc eĩ eſt eſſe omnipotentie.vt nonſolum fa brica. ſed ⁊ mate⸗ ries ab illo eſſe inueniatur.qui non habuit initium. 4 Dicendum eſt ergo ad primũ. ꝙ lʒ agere ⁊ pati ſint oppoſita.⁊ reducantur ad actiuuʒ ⁊ paſſiuũ. primũ in his que fiunt vel ſunt ex materia:nihilomin us tñ pri⸗ mũ paſſiuum eſt a primo actiuo:qui nõ querit ſibi ſub iectam materiam.eo ꝙ facit de nibilo.Et lʒ primuʒ in ſeipſo non patiat᷑.eſt tamen principium eius quod pa⸗ titur ⁊ ipſius pati mediate. VUnde agere 2 pati redu⸗ cunt᷑ ad idem principium primũ in efficiendo.nõ ĩ ſub ijciendo. ¶q Ad illud vᷣo quod obijcitur. ꝙ materia ſit coeterna opifici.exiſtens tamen ab illo ꝑexempluʒ pe⸗ dis in puluere ⁊ veſtigij. Dicendum eſt. ꝙ non eſt ſule: quia pes in puluere non dicit ſolam cauſa m effectiuã. bͦ efficienteʒ ↄiunctã materiali.opiſex vᷣo de quo loqui⸗ mur efficientẽ tm̃ determĩat:eſficientẽ aũt dico omipo⸗ tenteʒ.⁊ ita de nõ eſſe in eſſe ꝓducentem oĩa.nõ de ſua ſubſtantia.ſᷣ in diueꝛſitate ſubſtãtie.⸗ Ad illud po qð obijcitur. ꝙ materia poſſit eſſe principium primuz. eo ꝙ bʒ poſſibilitateʒ ad omia: Reſpondẽdũ eſt.q; aliud eſt ha bere poteſtatẽ ad omia.⁊ꝛ aliud bre poſſibilitatẽ. habere.n. poſſibilitateʒ coartat᷑ ad foꝛmam. que fit in materia:ha bere vᷣo poteſtateʒ. extendit ſe etiaʒ ad hoc ꝙ fiat materia.que eſt poſſibilis ad omĩa ⁊ non eẽ ab aliquo.ſed non repugnat non eſſe ex aliquo.4 Ad il⸗ lud vpᷣo quod obijcitur conſequent. ꝙ in materia eſt p⸗ ma potentia ſᷣm ſuum genus.ſicut in opifice ẽ ᷣm ſuũ: eo ꝓ ſi potentiaʒ materie precederet alia potẽtia.ante materiaʒ eſſet alia materia.⁊ ita in infinituʒ. Dicẽduzʒ ꝙ eſt potentia materialis ad eſſe foꝛme que fit in ea.⁊ ſi taleʒ precederet alia foꝛma conſimilis. in infinitum opoꝛteret abire. Sʒ eſt potentia opificis.qua materia potuit eſſe anteqᷓ; et: ⁊ ex hac nõ eſt abiꝛe in infinitũ. H̊ eſt ſtare.⁊ ideo vnũ ſoluʒ eſt principiũ.nec eſt pꝛima materia in ſuo actu.ſicut eſt primus opiſex in ſuo actu ſemꝑ.⸗l Ad illud pᷣo quod obijcit᷑ coni equent᷑.ꝙ mate⸗ ria eſt incoꝛuptibilis ingeneꝛabilis ? ita intranſmuta bilis.Dicendum eſt ꝙ intꝛanſmutabilis dicit᷑ ᷣm viaʒ generatõnis ⁊ coꝛꝛuptõnis.inq;tum bhec ſunt a natura vm ꝙ geneꝛatio eſt mutatio te nõ eſſe deſſe ſubiecta ex⸗ iſtente materia. ⁊ coꝛꝛuptio dæ eſſe in nõ eſſe: nibilomi nus tamen tranſmutabilis eſt. eo ꝙ de nihilo ꝓceſſit ĩ eſſe. ⁊ iniᷓtum eſt de ſe poſſibilitate hʒ ad nõ eẽ.4: Ad illud pᷣo quod obijcit᷑ conſequẽter de hoc geneꝛe cauſe. ipſa ſit ab eterno ſicut ⁊ cauſe alie:veꝛbi gra exẽpla⸗ ris ⁊ finalis.Rñdenduʒ eſt.ꝙ hanc opoꝛtuit eſſe in di ueꝛſitate ſube reſpectu opificis.eo ꝙ eſt de ſuba creatu raxꝝ materialiũ.⁊ ideo ſimul fieri cuʒ primis illax. ſic ⁊2 foꝛmas que ſunt de ſuba eoꝛũdeʒ: nõ ſic aũt eſt de ex⸗ emplari ⁊ finali. Et ideo rõnes ille cauſarũ poterant ſimul eſſe cum rõne opificis. eo ꝙ eiuſdeʒ ſube ſiue el⸗ ſentięſunt he tres rõnes.ſicut.j.dicet᷑. io. ij. de oſiderati one eirca ratõneʒ cauſe. — Equituꝛoſideꝛatõ circa rõeʒ cãe q̃ ẽ duplex.tũ ſᷣm rõneʒ cãe hĩtuałr dicte: tũ ſᷣm rõeʒ cãe exñ⸗ tis creãdi.pᷣmo q̊ dom ẽ ð rõe cãe hĩtual: deĩde de rõe eiꝰĩ actu creãdi.Rõ dᷣo cãe hĩtualr dicte.qᷓ poit᷑ ¶ Lueſtio ab eterno:aut ẽ efficientis.aut exemplaris.aut finalis. dicetur ergo de comꝑatione iſtarum inter ſe cõmuniter deinde ſingulatim de vnaquaqʒ.¶ Primo fit queſtio.v. rationes cauſe efficientis.exẽplaris ⁊ finalis ſint ab et⸗ no. Secũdo vtrum he tres rationes ſint in eadem ſub ſtantia vel eſſentia.an differentes ᷣm ſubſtantiã ſeu eſ⸗ ſentiam.4. Tercio de oꝛdine iſtarum inter ſe. ma enim eſſentia omnino ſimplex eſt.nec eſt in diuinis ponere pluralitatem rationum. ꝛeterqꝙ illarum que ad perſonas pertinẽt. e ergo tres rationes nõ inerunt pꝛime eſſentie. vide⸗ retur enim additio fieri ad eſſentiam.cũ diceretur.prĩa eſſentia eſt cauſa efficiens. Prima item eſſentia eſt cau ſa exemplaris ſimiliter de finali.eſſentia autem diuina non recipit additionem vt ſit peꝛfecta in aliquo genere perfectionis.¶¶ Preterea.pꝛimum ſeipſo intelligit.⁊ ſe⸗ ipſo eſt pꝛincipium faciendi. ergo non querit cauſam exemplarem ᷣm quã cognoſcat vel ſᷣm quã faciat.Pro prioꝛum etiam cauſatoꝛum ſunt pꝛopꝛij fines.⁊ ita pꝛo⸗ prie cauſe finales.nõ ergo neceſſe eſt eſſe rationeʒ exem⸗ plaris cauſe vel finalis ab eterno.¶ Preterea ratõ cau le eſt.cuius eſſe ſequitur aliud per ſe.⁊ nõ ᷣm accidens ſed hoc dicitur ad cauſatum.ergo nõ exiſtente cauſato. nõ erit ratio cauſe.ſed cauſata non ſunt ab eterno. er⸗ go nec rationes cauſarum.i Similiter ſi accipiãtur ra tiones illarum cauſarum prout delſcribuntur a pho.nõ videbuntur cauſe ab eterno.dicitur emʒ cauſa vno mo do quod eſt principium tranſmutatioms ⁊2 quietis pri⸗ me.vt ambulatio eſt cauſa ſanitatis.⁊ pater filij.vel vni uerſaliter agens acti.Alio ᷣo modo dicitur forma 2 ex emplar.⁊ hoc eſt quod ſignat alicuius eſſe 2 genera eiꝰ. Dicitur etiaʒ alio modo quo ſit aliquid.⁊ eſt in eo ex q̃ ⁊ dicitur alio modo tanqᷓ complementum.⁊ hoc eſt pro pter quod fit aliquid. vt ſanitas eſt cauſa ambulatiois. ſed iſtis rationibus dicẽdo canſam.cauſa nõ eſt ab eter no.ergo rationes cauſe efcientis exemplaris ⁊ finalis non ſunt ab eterno.¶ Ad contrarium ſic arguitur. In creatura reperiũtur he tres cõditioões.vnitas.veritas. bonitas:⁊ quo ad hoc ſunt veſtigium prime eſſentie q̃ẽ cauſa omniũ.ergo in primo eſt reperire tres rationes. quibus hec reſpondent.ſed nihil nouum fit in primo.eꝛ go rationes ille ſunt eterne.ſed he ſunt ſumma veritas. ſumma vnitas.ſumma bonitas.ſed ſumma bonitas eſt idem quod cauſa finalis.ergo ⁊ alie due rationes cõue⸗ 6 niunt ⁊ alijs duabus rationibꝰ cauſe.ſ. ſumma veritas cauſe exẽplari.ſumma vnitas cauſe efficienti.ergo tres rationes cauſe ſunt ab eterno. Preterea ſi non eſſent he rationes ab eteꝛno.inciperet aliquando eſſe cauſa ex⸗ emplaris.ſed cauſa exemplaris eſt illud in ſubſtantia q̊ intelligit.non tamen ad cuius ſimi litudineʒ ſit res.idẽ enim eſt ydea ⁊ exemplar. ergo nõ ab eterno intellige⸗ ret.ſi exemplar non eſſet.ſed ab eterno intelligit nõ tm̃ ſe ſed etiã alia.ergo ab eterno fuit ratio cauſe exempla⸗ ris.pari ratione efficientis ⁊ finalis.nam quod poſſit efficere habuit ab eterno aut non. Si non. ergo qð ali⸗ quando habuit.⁊ prius non habuit:ab alio accepit. er go aliud erat nobilius:ſed hoc eſt impoſſibile. ergo ab eterno potuit quia a ſe potuit.erunt ergo rationes iſte ab eterno. SS hoc reſpondendũ. ꝙ prima eſſentia ſe ipſa habet as rationes cauſe. ¶ Ad hoc autem ꝙ que⸗ ritur. vtrũ ſint eterne vel non. dicẽdũ ꝙ ratio cauſe aut accipitur habitualiter. aut actualiter. Si ergo accipit᷑ actualiter.nõ ab eterno erant iſſe rationes.neq; enĩ eteꝛ naliter efficiebat ſua effecta.nec exemplabat ſua exẽpla⸗ ta.ſᷣm ꝙ exemplar dicit᷑.ad cuiꝰ ſimilitudinẽ fit aligd. nec ab eterno finiebat. ſed ſicut dominꝰ dicitur cũ tem⸗ pore ſiue cũ nunc temporis.quod ma gis pꝛopꝛie dicit᷑. embrumprimum Dpꝛimũ. non ſint ab eterno.videtur. pꝛi Becunda non tamẽ ex tẽpoꝛe.ita ⁊ cauſa dicitur ſᷣm hoc.ſecus ta⸗ men eſt in exemplari ſᷣm ꝙ habet rationem ydee.prout eſt illud quo fit cognitio.ſic enim dicitur eternaliter.ſi⸗ cut infra habebitur. Si voo accipiatur habitualiter. vt cauſa dicatur quod ſibi ſufficiens eſt ad cauſanduʒ. ſᷣm hoc rationes iſte erunt ab eterno.nõ enim ſufficientiam cum tempoꝛe vel ex tempore acceperunt.(¶ Ad illud vᷣo quod ſcðo obijcitur.dicẽdum ꝙ pꝛima eſſentia non indi get exemplari.nec habet exemplar alterum a ſe ſimiliteꝛ nec cauſam finalem. ⁊ ſ̃m hoc pꝛocedit predicta ratio- ſed quia ſe ipſo eſt cauſa exemplaris. ſeipſo eſt finalis. nulla adoitio fit ei vt in hoc perficiat᷑.⁊ licet diſtinguã⸗ tur he rationes.cauſe exempiaris.ſ.⁊ efficiens.nõ tamẽ ſunt duo pꝛincipia ab eterno ſicut poſuit plato. Duali⸗ tas enim principiorũ dualitatem ponit in eſſentia. non autem he due rationes ſunt in duabus eſſentijs. ſicut vi det᷑ plato ponere:vt quẽadmodũ opifer ⁊ matẽia dicũt᷑ duo pꝛincipia.ita opiſex forma dicũtur duo.quod lõ⸗ giſſimum eſt a veritate.niſi accipiatur foꝛma.que cum materia eſt pꝛincipiũ cõſtituendi com poſitũ. ¶. Ad ter⸗ cio obiectũ dicendũ eſt.ꝙ ph̊s loquitur de cauſa ſᷣm q; eſt in actu cauſe.cauſa vo in actu cauſe eſt cũ tempoꝛe vł ex tempore.ſicut in cauſis naturalibo.⁊ illo mõ non ha⸗ bet locum ĩ rationibus eternis ipſius cauſe.de quibo iã dictũ eſt. hoc enim etiam apparet per exẽpla que ipᷣe po⸗ nit.cũ dicitur pater cauſa filij.⁊ exercitium ſanitatis eo dem mõ cauſa ambulationis ſanitas. 2 foꝛma hoc quod ſignat alicuius eſſe. hec enim omnia ad cauſam cum tẽ⸗ pore vel ex tempore retorquentur. embruſecundum. O ſecundũ quo querit᷑.vtrũ he ratiões ſint vnius eſſentie aut differãt. O differant. vi Ddetur per ſimilitudinẽ ſumptam in artiſici Vus ⁊ naturalibo. Alteriꝰ eni eſſentie ẽ ani⸗ ma que agit. ars ſm quã agit.ꝛ finis propter quẽ agit vt patet in domificatione. Similiter i naturalibus.qð mouetur. ⁊ Fm ꝙ mouet᷑.⁊ pꝛopter quod mouetur.vt la pis ⁊ ponderoſitas ⁊ locus deoꝛſum.ergo videt᷑ ſimilit in his que fiunt a volũtate prima.cum hoc etiã fiat ĩ a⸗ lijs volũtarijs.ergo he tres rõnes differũt ᷣm eſſentiã. Item in cã exemplari dicunt᷑ plures ydee.in cã finali plures rõnes ᷣm ꝙ dicit Aug.in lib.lxxxiij.q.Singula ſunt ꝓprijs cauſata rõnibus.efficiẽs pᷣo oĩno ſine plura⸗ litate.nõ ergo videt᷑ vnũ in eſſentia exẽplaris ⁊ finalis cũ efficiẽte.¶ In contrarium vo ſic.Maioꝛ eſt ĩdiniſio in cauſa primã ꝙᷓ in alia ſequenti cauſa:ſed ĩ natura cũ eſt principium generationis. vniuoce cõcidunt in vnum efficiens.formalis ⁊ finalis.ergo multofortius erit in cauſa prima.vt eadẽ ſit in eſſentia exemplaris.efficiens foꝛmalis ⁊ finalis. Itẽ.xvj.pꝛouer.vniuerſa pꝛopter ſe⸗ metipſum operatus eſt deus.⁊ aug.de trini.dicit.ꝙ ipᷣe eſt ars ſumma omniũ rationũ viuentiũ ⁊ icõmutabiliũ. ergo exemplar nõ differt in eſſentia ab efficiente. nec fi nis ſimilit.Si enĩ ab alio haberet exemplar qᷓ a ſe.ha⸗ beret alind prius ſe. Similiter ſi ꝓgter aliud ageret qᷓ Apter ſe.⁊ finis mouet efficientẽ.eſſet aliꝰ motoꝛſi uip̃ius cũ ergo nõ habeat aliũ motoꝛẽ nec aliũ directoꝛẽ. erint idẽ exemplar ⁊ finis.quod ẽ concedẽdũ. ¶Ad obiectum autẽ pꝛĩo in cõtrariũ.dicendũ ẽ.ꝙ nõ ẽ ſimile in cã perſe cta ⁊ imꝑfecta.cauſe vᷣo artificiales vel naturales imꝑ⸗ fecte ſunt ĩ ipis creaturis.⁊ ꝓpt h̊ licet ĩ eis diſtinguan⸗ tur m eſſentiã tres pᷣdicte rõnes.nõ tñ ſic ẽ in cã pꝛima 7 perfecta que ſ̊ agit ĩ vnitate.quod alij agũt ĩ multipli⸗ citate.¶ Ad ſecũdo vᷣo obiectũ dicendũ ẽ. ꝙ lʒ cꝗ exẽpla ris m rationẽ y dee dicat᷑ pluꝛaliter. ⁊ finalis ſub boc nomine ratio.vel ꝓpteꝛ ipſas rõnes.nõ tamẽ differũt in eſſentia ab efficiẽti.nõ enĩ illa pluralitas ꝗr̃ niſi ĩ reſpe⸗ ctu eorũ que fiũt.⁊ ñ dicũt plu ralitatem eſſentie ex par⸗ te cauſe. . A Membrum. in. O tercium de oꝛdine iſtaꝛum rationum.cum enim pꝛima eſſentia ſcilicet deus ſit cauſa eſ⸗ ficiens exemplaris ? finalis.aut eſt ibsoꝛoo ſtarum rationum aut non eſt. Or ſit videtuꝛ.finis enim mouet efficientem: exemplar vo cum ſit pꝛincipium co⸗ gnitionis ſiue Fm ꝙ; eſt cognitio. pꝛecedit rationem fi⸗ nis ſicut ratio veri rationem boni.ergo rationes iſte or dinem habent.l Preterea cum enumerat phs hec tria genera cauſarum.primo koni foꝛmalem exemplarẽ.ſe⸗ i cundo efficientem.tercio finem. quia efficiens agit ſm exemplar aliquid pꝛopter finem.qui cõſequitur er eo ꝓ fit.¶¶ Ad contrarium videtur facere.ꝙ cum Aug. in li. confeſſ.enumerat modos pꝛioꝛes.illum mdoum inten⸗ dit eſſe pꝛimum.quo aliquid dicitur pꝛius eternitate. Ex quo videturꝙ que ſunt in eternitate.ſimul ſunt.et ita neqʒ pꝛius neqʒ poſterius. 4 Preterea in trinitate. vbi eſt perſonarum diſtinctio.ſicut dicitur ĩ ſimbolo a⸗ thanaſij.nibil dicitur pꝛius aut poſterius. imuſtofortiꝰ ergo cum ille rationes nõ ſunt aliud qꝙᷓ ipſa diuina eſſen tia.nõ erit in illis pꝛius aut poſterius.Si etiam dicere tur oꝛdo aliquis. eſſet oꝛdo in eternitate.ſed nõ eſt oꝛdo niſi vbi eſt pluꝛalitas.ſed nulla eſt pluralitas q pꝛeintel ligatur pluralitati perſonarum.ergo nullꝰ eſt oꝛdo.ſm modum illum ſᷣm quẽ dicitur.ꝙ in diuinis perſonis nõ eſt inequalitas ſubltantie.ſed oꝛdo nature.nõ quo alteꝛ eſſet pꝛior altero.ſed quo alter eſſet ex altero.mReſtat er⸗ go. cum bec referantur ad vnitatem diuine eſſentie.non attenditur oꝛdo vel nature vel tempoꝛis.⸗ Ad quod di cendum ꝙ he rationes cum ſint vna eſſentia.ſunt vnum ab eterno.nec pꝛopter hoc dicendum eſt plures res eſſe ab eterno. licet plures rationes. Mam ꝙ ſint plures.B eſt ex quodam reſpectu cauſatorum.ad pꝛimum. Fᷣm ꝙ; cauſata in differentibus diſpoſitionibus reſpiciunt pri⸗ mum.nõ ꝙ ipſum primunm ſit in ſe multiplex ſicut dici⸗ tur de pluralitate ydearum vel rationum.vnde ſicut di⸗ citur de tribus perſonis ꝙ ſunt tres res.quibus ẽ fruẽ⸗ dum ſicut habetur in lib.de doctrina xpᷣiana. ita non eſt dicendum. ꝙ tres rationes he ſint tres res quibus eſt fruendum.vel tres res ab eterno.ſed ſunt vna res.que tamen rationes licet communes ſint tribus perſonis. nihilominus tamen appꝛopriantur ipſis perſonis. VUn⸗ de in lib. de ciuita.dei:xj.cuʒ dicitur.dixit deus fiat lux 7 facta eſt lux.⁊ vidit deus lucem ꝙ eſſet bona.intelligi tur quis fecerit.⁊ per quid fecerit.⁊ pꝛopter quid fece⸗ rit pateꝛ intelligitur qui dixit vt fiat.quod auteʒ illo di cente factum eſt.pꝛoculdubio per verbum factum eſt. in eo dᷣo ꝙ dicitur.vidit deus ꝙ bonum eſſet.ſatis aſſigna tuꝛ deum nulla neceſſitate.nulla vtilitatis indigentia. ſed ſola bonitate feciſſe quod factum eſt.i.quia bonum eſt. vt res q facta eſt congruere bonitati propter quã fa⸗ cta eſt iudicetur.que bonitas ſi ſpirituſſanctus recte in⸗ telligitur.vniuerſa in ſuis operibus nobis trinitas inti matur.Seo conſtat ꝙ qui dixit vt fiat efficientis nomi⸗ ne deſignatur.cum dicere dei ſit facere:per quid vᷣo fec. ad cauſam pꝑertinet exemplarem:propter quid ad cauſã finalem. ¶ Bicendum eſt ergo ad obiecta. ꝙ licet ordo nature vel tempoꝛis attendatur in his ratioõibus.ſᷣm ꝙ inuenitur in creaturis.nõ tamen ita ſᷣm ꝙ inuenitur in creatore.Ende ſimul ſunt ille rationes vnius eſſentie. ſ.diuine.non ſᷣm prius ⁊ poſterius.aliquo illoꝛum mo⸗ dorum quos enumerat Ylugn.in lib. confeſ.Qeq; enim illo modo quo prius dicitur eternitate. vt ante omia de us quo prius dicitur tempore vt flos ante fructus vel electione vt fructus ante floꝛem.vel oꝛigine vt ſonus an te cantum./Ad ſecundo obiectum dicendum eſt.ꝙ non eſt ſimile in creaturis ⁊ diuinis. nam que ᷣm ꝙ ſunt in creaturis accipiuntur m prius 2 poſterius.in diuinis ,nñ vnñ aent᷑ exrẽplaria genere vel ſpecie differꝛe. ſed ita ẽ in exẽ⸗ ſimul attenduntur. ergo ponit phᷣs oꝛdinem in bis. hoc eſi ſᷣm ꝙ attribuuntur creaturis.⁊c̃. ¶ Mueſtio tercia De ſingulis rationibus cauſe ſigillatim acceptis.et primo Si cauſa exemplaris ſit de neceſſitate. Onſequẽter agituꝛ⸗ de ſingulis rationibus cauſe ſigillatim acceptis.Et primo de ratione cauſe ex mplaris. Et habet hec queſtio tria mẽ bra. Gtimum. vtruʒ cauſa exemplaris ſit de neceſſita⸗ te. Scom. v.ſit vna vel plures.Lercium reſpectu quo⸗ rum dicatur exemplaris. Dprimum arguitur ꝙ ſic eo ꝓ̈lnihil igno⸗ rans fecit deꝰ.ergo prius erant in ſua ſcien tia ꝙᷓ eſſẽt ĩ ſua natura.⁊ iõ dr.xj.ad hebr. ide intelligimꝰ aptata eſſe ſecula pᷣbo dei. vt ex inuiſi⸗ hbrlibus viſibilia fierent. vbi dicit glo.dicens ex inuiſibi⸗ libus.ſignatur inuiſibilis mundus qui erat in dei ſapi⸗ entia.ad cuiꝰ ſimilitudinẽ factus ẽ hic viſibilis mũdus. ⁊ poſtea ſequit᷑.hec ẽ diſpoſitõ qua diſpoſuit omnia iſta viſibilia.vt fierent iuxta inuiſibile exemplar.quod erat in mẽte dei.Oð autẽ repꝛobãt phᷣi ydeas ſicut habetur in fine prime phie.⁊ ſimiliter Auicẽ. in ſua phia.hoc E ꝙ loquunt᷑ de formis mathematicis.quas ponũt ydea⸗ les.ſed hic nõ eſt intẽtio illarũ foꝛmarũ exemplaꝛiũ ſiue ydealium.de quibus nos hic intẽdimus. intetio eniʒ Hᷣ eſt loqui de ydea.ſᷣm ꝙ diſtinguit ſeneca. dicit enĩ pret quattuoꝛ genera cauſaꝛũ eſſe ydeã.diſtinguẽs inter y de am ⁊ ydon. vt ydea ſit ſpecies diuina.ydon vo forma ĩ materia. Supponamꝰ ergo exemplarẽ cãm eſſe ex iaʒ di⸗ ctis.⁊ ex hoc qð dicit Aug.iĩ lib. retractationũ loquẽs de mũdo ĩtelligibili.mundũ itelligibilẽ nũcupauit pla⸗ to ipſam rationẽ ſempiternã qua lĩecit deꝰ mũdum. quã qui eſſe negat.ſequit᷑ vt dicat denʒ irrationabilit᷑ feciſſe qð fecit.aut cũ faceret vel antecꝙᷓ faceret neſciſſe quid fa ceret.ſi apud eũ ratio faciẽdi ñ erat.ſi vo erat ſicut erat. ipᷣam videt᷑ plato vocaſſe ĩtelligibilẽ mũdum.necẽ H cõ⸗ trarium qð dicit Oyoni.excludere volẽs cãm exemplaꝛẽ vt videt᷑ dicẽs ex ipſo ⁊ ĩ ipſo ſᷣm cãm omniũ noticiam ⁊ ſcientiã ⁊ ſubſtãtiã pꝛehabet a p̃concipit.nõ ſᷣm ydeã ſin gulis imittens. ſed ᷣm vnã cauſe excellẽtiã omia noſcẽs 2 cõtinens. Loquit᷑ eni de ydea ad ſimilitudinẽ formeĩ telligibilis que ẽ ĩ anima.q̃ nõ ẽ idẽ quod eſſentia ipſiꝰ anime. ſm quẽ modũ nõ cognoſcit peꝰ ſᷣm ydeã · hoc.n. eſlet ꝑ ignobiliꝰ ſe cognoſcere.nobiliꝰ enĩ habere nõ po teſt. nec par qð nõ ſit eiuſoẽ eſſentie.hoc enĩ dicit ꝙ filiꝰ eſt equalis patri.ſed eiuſdem eſſentie. * Atr ſecundũ membrũ quo querit᷑.ſi ẽ vna cã. exẽplaris aut plures.q enĩ plures ſint. vi⸗ get᷑ ꝑ H.ꝙ ꝓprio exẽplari reſpõdet ꝗꝓpriũ ex ſicxẽpla differẽtia ſunt ĩ genere vel ĩ ſpecie · vi platis ꝙ differũt genere vel ſpecie. ergo ⁊ exẽplaria dif⸗ ferũt. ¶ Itẽ ydee ſunt cauſe exẽplares. ſed de illis dicit Aug.ĩ li. lxxxiij.q/ꝙ ydee ſũt pricipales quedã foꝛme vkł rõnes rerũ ſiabiles atq; ĩcõmutabiles.que ⁊ ipſe ſoꝛma te nõ ſunt.q̃ diuina ĩtelligẽtia cõtinent᷑.vt cnʒ ipſe neq; oriant᷑ neq; intereãt ᷣm eas tñ foꝛmaꝛi dicit᷑ omẽ qð oꝛi ri ⁊ ĩterire põt.⁊ oẽ qð oꝛit᷑ ⁊ iterit. Hoc etia vult ꝓ⸗ bare tali rõne cõſtat.q; deꝰ omia rõnabilit᷑ cõdidit.nec ea rõne cõditꝰ ẽ hõ qua equꝰ. ⁊ ita de alijs rebo.ergo ſin gula cauſata ſunt ꝓprijs rõnibo:ſed he rõnes nõ ſunt ni ſi in mẽte creatoꝛis.ſacrilegiũ eniĩ ẽ opinari. vt extra ſe quicqᷓ poſitũ intueret᷑ m ꝙ cõſtitueret qð cõſtituebat. . . 1, ſ na on nec iin n aſe al ¶ Mébrũ.iij. bʒ duos arti. (NDueſtio ergo pluꝛes ſunt rõnes exẽplaꝛes.⸗ Pꝛeteꝛea ex ſimili⸗ tudine aꝛguit᷑.nõ eni ſᷣm eandẽ ſpeciẽ aĩa efficit domuʒ ⁊ efficit naui.⁊ ita de alijs artificijs ĩ ſpecie. Similit ꝗᷓ erit ĩ oꝑibus diuinis.vt diuerſa oꝑa diuĩa. ſᷣm diuerſa fiãt exẽplaria.¶ Ao cõtraꝛiũ ſic.vnꝰ ẽ mũdus ſenſibił. ⁊2 mũdus ſenſibił e exemplatũ.multo &̊ foꝛtiꝰ ẽ vnũ exẽ⸗ plar.ſ.mũdus archetipꝰ.nã maior eſt vnitas exẽplaris qᷓ exẽplati.¶ Itẽ ſicut ſupꝛa habitũ ẽ. cã exẽplaris eadẽ ẽĩ eſſentia cũ cauſa efficiẽte.ſi ergo eſſent exẽplaria plu⸗ ra.opoꝛtẽt vnũqðq; eſſe idẽ ĩ eſſentia cũ cã efficiẽte.⁊ ita plura eſſent ĩ eadẽ eſſentia cũ efficiẽte.quoꝛũ nullũ eſſet alterũ.ſʒ hoc nõ poſſet eſſe ꝓpter ſui ſimplicitatẽ.ergo ñ ſunt plures cauſe exẽplares.¶ Itẽ ꝑfectiꝰ ẽ vno cogno⸗ ſcere multa.⁊ ſimilit vno fieri multa.qᷓ; multis multa. ergo cũ exemplar ſit qͥ ↄgnoſcit᷑.⁊ ſᷣm ꝙ ſit erit g̊ ꝑfectiſ⸗ ſimũ oĩno ꝑ vnũ cognoſcẽ multa.⁊ ſᷣm id facẽ. Sʒ ꝑfec⸗ tiſſimũ cõuenit vno.ꝗ̊ vna ẽ cã exẽplaris ĩdiuiſa ſᷣm el⸗ ſentiã qdð eſt cõcedendũ.i Ad illud po qð obijcit᷑ in con trariũ.dicẽdũ ẽ ꝙ pluralitas ĩ eſſentia ĩ exemplari ñ ac⸗ cipit᷑ ex pluralitate eſſentie ĩ exẽplatis.ñ em ẽ ibi pluꝛa litas ĩ eſſentia. tñ cicunt᷑ plures ydee.̊ ẽ ꝓpter quã dam ſimilitudinẽ exẽplatoꝛũ ad ipᷣm exẽplar.⁊ quãdam appꝛopꝛiationẽ ad modũ qͥ loqmur ĩ exemplaribo? exem plis rerũ artificialiũ.ſʒ nõ ẽ oĩno ſimile.vnde pluraliteꝛ dicunt᷑ ex ꝑte illa q reſpiciũt ipſa ydeata.⁊ ꝓpter h̊ dici tur pluralit.xj.ad hebr.vt ex iuiſibilibo viſibilia fierẽt.ĩ uiſibilia enĩ vocat illa exẽplaria ſiue rõnes. Qð autẽ di cit aug.in lib.lxxxiij.q.nõ eadẽ rõne equũ cõditũ q̃ ho⸗ mo.nõ retoꝛquet ad diuerſitatẽ eſſentie.ſʒ ad differẽtiã rõnis.vna eni eſſentia ẽ rõ huiꝰ ⁊ illiꝰ.hʒ ergo rõ exem plaris quandã cõditionẽ ex ꝑte eſſentie diuine. vt cũ dr incõmutabilis ꝑ ſe ſubſiſtẽs.⁊ huiꝰmõi. Hʒ et᷑ aliã cõdi tionẽ ex ꝑte exemplatoꝛũ vt cũ pluꝛalit dicimꝰ.aſcẽdimꝰ enĩ a pluralitate exemplatoꝛũ ad pluralitatẽ ſic dictazʒ. Ad illud vᷣo qð vltimo obijcit᷑ dicendũ ẽ ꝙ nõ ẽ ſimile in exẽplaribo rerũ artificiatarũ.que fiũt ab aĩa. exẽpla⸗ ria eni ſunt aduẽticia.⁊ nõ eiuſdẽ eſſentie cũ cã efficiẽte. qð ĩ ꝑfectiſſimo agente nõ innenitur. Verit᷑ ſupoſita pluralitate aliqͥ mo exempla rium.vtrũ dicat᷑ cãẽ exemplaris tm̃ reſpectu eoꝛũ que fiũt vel facta ſũt.an dicat᷑ cã exẽpla & reſpectu eorũ que poſſunt fieri.licet nunqᷓ fiãt. nõ vltimo mõ videt᷑.dictũ eſt eni.ꝙ pluralitas ex ꝑte ex emplaris ẽ ĩ reſpectu exemplatoꝛũ ad ipſuʒ.cũ qᷓ id qð ñ eſt ĩ eſſe ſub rõne pᷣteriti vel pᷣſentis vel futuri.nõ habe⸗ at vnitatẽ.ergo reſꝑectu illiꝰ non poterit accipi vnitas. cõſequẽter nec pluralitas.ergo id qð tm põt eſſe.nõ ha⸗ bet rationẽ exẽplarẽ.¶ Preterea multa ſunt ipoſſibilia que deo ſunt poſſibilia.que nunqᷓ cõtingẽt.hoꝛũ ĩ ſe nec eſt vnitas nec pluralitas.conſequẽter ergo nec reſpectu eoꝛ ſũt roõnes exẽplares.¶ Cotra.ſi ſũt poſſibilia. poſ ſunt duci in actũ.qucant᷑ ergo ĩ actũ.ſi ergo nõ haberẽt rationẽ exemplarẽ cũ nihil nouũ fiat ĩ deo.fierent abſq; rõne exẽplari. ergo aliq facta eſſent a deo ſine rõne.qð abſiꝛdũ ẽ. ſicut babet᷑ ĩ.q.ſupꝛadicta lib.lxxxiij q. ¶¶ YItẽ cũ ĩfinita poſſit fieri a deo.finite autẽ eſſent ſᷣm iã dictũ rõnes exeplares eſſent finite ĩfinitoꝛũ rõnes:cuiꝰ cõtra⸗ rium videt᷑.eo ꝙ potẽtia dei extẽdit ſe ad ĩfinita.a nibil põt fieri a deo ſine rõne.ergo rõ erẽplaris potentiaʒ bʒ ad ĩfinita.ſʒ finitũ nõ hʒ potentiã ſuꝑ ĩfinitũ.ergo rõ ex emplaris ?ẽ ĩfinite vᷣtutis.¶ Reſpõdendũ ẽ ꝙ rõ ſiue cã exemplaris.nõ ẽ tm̃ reſpectu eoꝛũ que producunt᷑ ĩ eſſe. ſed que poſſunt ꝓduci.licet nõ ꝓducantur.intẽtio tamẽ exemplaris in effectu ẽ.vt ad ſimilitudinẽ eiꝰ fiat aliꝗd ⁊ patet ꝑ illud qð dicit᷑ ĩ lib.lxxxiij.q.cũ ipſe ydee ſiue rõnes.neq; oꝛiant᷑ neq; intereãt.Fᷣm eas tñ foꝛmari di⸗ cit᷑ quicqd oꝛiri vel ĩterire põt.⸗ Ad id vᷣo quod obijcit in cõtrariũ.dicendũ eſt.ꝙ licet ea que poſſunt eſſe ⁊ nõ Tercia erunt.nõ habeant vnitatem ſimpliciter. nibilominꝰ ha⸗ bent vnitatem reſpectu cuius põt ratio exemplaris dici pluraliter.nõ enim actus rationis exemplaris depẽdet a re exemplata.ſiue ſit actu ſiue ĩ potentia ⁊ nõ in actu. Si do dicatur ꝙ ſcientia diuina eſt reꝛũ exiſtentiũ.vt eo rũ q̃ ſunt vel fuerũt vel erunt.⁊ ita nõ poſſibilium.⁊ per conſequens q; ratio exemplaris nõ ſit illoꝛũ.reſponden dum ꝙ ſic res ſe habent ad eſſe ita ad vnitatem. ⁊ ita ad ſcientiã.vnde omniũ ſiue actualiũ ſiue poſſibiliũ.eſt di⸗ uina ſciẽtia.vnde ⁊ ratio exemplaris ſimiliter bonorũ ſ. Ad illud vpo quod obijcit᷑ ſecũdo ð iĩpoſſibilibo. que tamen ſunt deo poſſibilia.dicendũ ꝙ ſimiliter ratio ex⸗ emplaris nõ reſpicit poſſibilitatẽ vel impoſſibilitatẽ na ture inferioris.ſed ratio exemplaris eſt eoꝛum que ſunt poſſibilia deo.non autem eſt exemplaris. ꝙ fieri debe⸗ ant niſi ſint huiuſmodi q̃ congruant deo fieri impoſſibi lium autẽ des non eſt ratio exemplaris ⁊c̃. rticulus ſecundus Vm iam dictum ſit de ratione exemplari re⸗ ſpectu poſſibilium ⁊ impoſſibilium.ſequitur .AVe ratione exemplari ratione bonoꝛum 2 nõ malorum.corꝛuptibilium ⁊ incorꝛuptibilium. Ratio⸗ ne cuius introducitur queſtio de hoc quod dicituꝛ.j. Jo hãnis.quoo factum eſt in ipſo vita eꝛat.⁊ ſine ipſo factũ eſt nihil.ex his enim verbis peccatum quod nihil eſt. ſi factuʒ eſt ab alio qᷓ; ab ipſo.non eſt in ipſo vita.q! au tem ratio exemplaris non ſit maloruun. patet per ratio⸗ nem exemplaris.Exemplar enim eſt.ad cuius ſimilitu⸗ dinem fit vel fieri poteſt ab ipſo qui habet exemplar.ſeo mala culpe nec fiunt nec fieri poſſunt a deo. cuius ẽ ra⸗ tio exemplaris.ergo maloruʒ non eſt ratio exemplaꝛis. vnde ſuper illud in pſalmo.que ignoꝛabam interꝛoga⸗ bat me.Quomodo ars nelcit vitium.ſic ego qui ſuʒ aꝛs omnipotentis dei.⁊ loquitur xpᷣs.ergo malum non eſtĩ aꝛte ſumma.ergꝗo nec in ratione exemplari.¶ Item in li bꝛo de libe.aꝛbi.quicꝗd foꝛme cuiuſpiam rei deficientis remanet.ex illa foꝛma ẽ que neſcit deficẽ.motuſq; ipᷣas reꝛum deficientiũ vel ꝑficientiũ excedeꝛe numeroꝛũ ſuo⸗ rum leges nõ ſint. cũ ergo malum inq;tum huiuſmodi foꝛmam non habeat.licet aliquid foꝛme ſubſit: non ha⸗ bet foꝛmam exemplarẽ in deo.nec eſt ex ipſa.licet forma que ſubeſt malitie quo ad hoc ꝙ eſt. habeat foꝛmam ex⸗ HS emplarem.⁊ ſic ab ea. Item in.iij.de libe.arbi.natu⸗ re inꝙᷓtum ſunt.a deo ſunt.inq;tum auteʒ vitioſe.ab eiꝰ qua facta ſunt aꝛte recedũt. Intantũ auteʒz recte vitupe⸗ rantuꝛ.inq;tum eaꝛũ vituperator aꝛtẽ qua facte ſunt na⸗ tuꝛe vidit.⁊ hoc in eis vituperet quod ibi nõ videt.ergo maloꝛũ ſiue vitioꝛũ inq;tum huiuſmodi nõ eſt ars ſũma ſiue ratio exẽplaris. otra omnia ſciunt᷑ a deo ſiue bona ſiue mala.qð eni incognitũ ẽ iuſte punire nõ põt. punit autẽ iuſte peccata.eꝛgo pᷣcognita ſunt. eꝛgo ſunt i ſciẽtia eius.ſed ſciẽtia eius idẽ ẽ ꝙ ars ſumma ſiue ratõ exemplaris.eꝛgo ſunt ĩ ipſa ratione exemplari. Itẽ an ſelmus i monologis ſũmo ſpiritui dicere nihil aliud eſt q cogitãdo intueꝛi.ſed cogitando intuent᷑ mala ab ipᷣo. ergo dicunt᷑:ſed que dicunt᷑ ab ipſo ſunt ĩ ratione exem plari ſiue in arte.ergo mala ſunt in ratione exemplari. Keſpondendũ eſt.ꝙ ſᷣm ꝙ ea dicũtur eſſe in arte velĩ ra tione exemplaꝛi que fiunt ab ea vel m eã.mala nõ ſunt in arte vel in ratione exẽplaꝛi inqtũ huiuſmodi. nibilo⸗ minus tamẽ ſunt ĩ ipſa ſcientia.ſciẽtia enĩ ſᷣm modũ ſci⸗ entie ad plura ſe extẽdit q; ars.ars eni ẽ ſᷣm ꝙ buiuſmõi pꝛincipiũ faciẽdi ⁊ cogitadi que ſunt faciẽda. ſciẽtia vᷣo ẽ pricipiũ cogitãdi.⁊ ipas ſpẽs reꝛũ ⁊ pꝛiuatiões.pꝛiua⸗ tiões aũt ĩ q̊ ꝙ ñ iueniuut᷑ ſpẽs.vñ Dyoni.i li.de diui. no.c.vij.ð ſapia ĩtellectu ⁊ vᷣitate ſᷣm vnã cauſe cõtinẽtiã oĩa ſciẽs ⁊ ↄtinẽſ.ſiẽ lumẽ ꝑ ſemetip[ʒ pᷣaccipit tenebꝛaꝝ viſioneʒ nõ aliunde videns tenebꝛas ꝙ; a lumine.4 Ad obiectum autem reſpondendum eſt. ꝙ licet idem ſit ſci⸗ entia ⁊ ars diuina in eſſentia. cõmunius tamen dqr ſci⸗ entia q; as. Vnde licet ſcientia diuina extẽdat ſe ad bo⸗ na 7 mala.ars tamen vel ratio exemplaris que eſt ratõ faciendi.Determinat bona.non ꝙ ars vel habens artẽ non cognoſcat mala.vt vitet vel puniat.ſed non vt faci⸗ at. quo ad rationem autem cognitionis conuenit cum ſcientia.q¶ Ad ſecundo obiectum. dicendum eſt ꝙ dice⸗ re pꝛout pertinet ad creaturas. cum dicitur dist ⁊ fa⸗ cta ſunt.non habet in ratione ſua tm̃ hoc.ſcilicet cogi⸗ tando intueri.ſed manifeſtare id qð eſt in arte vel ratio⸗ ne exemplari.⁊ ideo licet mala intelligantur vel cogitã do inſpiciantur a ſummo ſpiritu.non tamen dicuntur. quia non ſunt ad manifeſtandum.ſiue non mamfeſtant ig quod eſt in ſumma arte.ſiue in ratione exemplari. Ranone hbuius queritur.ꝗd ſit eſſe vitam in ipſo hec enim videntur conuerti.habere rationem exemplarem. 7 eſſe vitam in ipſo.Cum enim viuere dicatur multipli⸗ citer.ſᷣm vegetationem.Fᷣm ſenſum.ſᷣm insellectum. Fᷣm motum.pᷣm quam ſimilitudinem dicantur res viuere habere vitam in ipſo. non enim ad ſimilitudinem eius vite que eſt ᷣm vegetationẽ. cum enim hec vita ſit tm̃ rei materialis ⁊ corpoꝛalis.nec pᷣm ſimilitudinem illiꝰ vi⸗ te que dicitur ᷣm ſenſuʒ. cũ illa vita nõ viuãt niſi coꝛpo ra.⁊ foꝛme que a coꝛpoꝛibus nõ ſeparantur.nec vita vi⸗ detur dici ᷣm eam ſimilitudinem que eſt ſᷣm intellectũ. ſi enim hoc eſſet.cum mala etiam intelligatur. ⁊ habe⸗ ant eſſe in intellectu.⁊ vitam in mente peccãtis.diceret᷑ malum in ipſo vita.quod cum non ſit.nõ dicetur viueꝛe Fm illam ſimilitudinẽ. 4¶. Item triplex eſt actus eſſe in⸗ telligere ⁊ viuere.viuere vᷣo addit ſuper intelligeꝛe ⁊ ſu⸗ per eſſe.quid ergo dicitur amplius cum dicitur. omnia in ipſo vita ſunt. Vltra hoc ꝙ dicitur.omnia in ipſo vel in intellectu ipſius ſiue q̃ diſterentia deſignat᷑. Iteʒ cũ dicitur ꝙ res habent vitam in primo. ⁊ quedam res ha bent vitam in ſuo genere. nunquid magis dicuntur vi⸗ uere cum habent vitam in ſuo genere. q; ꝙ habent vitazʒ in primo. ¶ O8 habeant plus de vita in ſuo genere. vi⸗ detur eo ꝙ in ſuo genere pꝛopꝛio habẽt eſſe ſimpliciter. in deo eſſe ᷣm quid. eſſe enim in cauſa eſt eſſe ᷣm quid. ergo res pꝛout ſunt in ſuo genere plus habent vite q cũ ſint in ipſo.¶ Contra dicit Augu.ſuꝑ Joh. omnia an⸗ teqꝙ; fierent.⁊ cum facta ſunt.⁊ cum variant᷑.ſunt in ipᷣo nõ in eo ꝙ ſunt in ſeipſis.ſed ſᷣm immutabilitatem rati onũ: cuʒ autẽ ſint in ipſo ᷣm immutabilem rationẽ.ma gis ſunt vita in ipſo ꝙ; in ſeipſis.¶¶ Item Anſel.quicqd factum eſt.ſiue viuat ſiue nõ viuat.aut quocũq; mõ in ſe ſit.in ipſo eſt vita ⁊ veritas.ſicut ergo ad ſcientiaʒ diui⸗ naʒ nihil facit.ſiue res ſint ſiue nõ ſint.ita nihil ad hoc ꝙ ſint vita in ipſo.ſiue ſint ſiue nõ ſint.¶ IJteʒ omnia di cuntur in ipſo vita.ſed quicquid eſt in deo nõ eſt niſi de⸗ us.⁊ ꝙ dicitur ꝙ ſunt vita.hoc nõ tollit illud ꝙ ſint de⸗ us.ergo oinnia que ſunt in ipſo.vita ſunt ipſe.ſed omĩa ſunt in ipſo vita.ergo omnia qð ipſe.Sed ex hoc ſeque⸗ retur.ꝙ omnia ſunt vnum.¶ Item omnia ſunt in ipᷣo vi ta.aut ergo hoc dicitur quia ſunt in eius eſſentia.aut h̊ dicitur ratione potẽtie. vel ſapientie.vel bonitatis ra⸗ tione eſſentie non videtur.eſſe enim in eſſentia. hoc ẽ eſ- ſe ipſam eſſentiam. hoc autem eſt eſſe idem quod ipſe. Si ðvo ratione potentie ratione potẽtie dicuntur ſubel⸗ ſe omnia.tam bona qꝙ; mala. ergo non dicuntur eſſe in ipſa vita ratione potentie.¶¶ Preterea in verbo dicun⸗ tur eſſe vita.ergo ratione ſapientie.cum ſapientia appꝛo pꝛietur verbo.¶ Qð autem non ratione ſapientie. vide tur. Nam ſapientia dei nõ reſpicit facta tm̃ ab ipſo.ſed quecũq; fieri poſſunt ab aliquo.ergo non dicitur ratio⸗ ne ſapientie.nec ratione voluntatis. voluntas enim re⸗ ſpicit ea que fiunt.que autem poſſunt fieri.x⸗ ſi nunqᷓ fi⸗ ant in ipſo vita ſunt.ergo non dicuntur eſſe vita in ipſo ratione voluntatis. ¶ SItem ſi omma ſunt in ipſo vita. ßm ꝙ ſunt in ipſo vita.aut ſunt vnum aut ſunt multa.ſi ſunt vnum.nõ aliud vnum ꝙᷓ ipſe.ergo omnia ſunt idezʒ quod ipſe.ſi omnia ſunt multa.ſᷣm ꝙ ſunt vita in ipſo. non alia multa ꝙᷓ in ſuo genere:ergo pꝛout multa ſuntĩ genere ſuo.ſunt in ipſo vita.¶ Cõtꝛa in ſeipſis ſunt coꝛ ruptibiliter entia.ſed pꝛout ſunt ĩ ipſa vita ſunt incom⸗ mutabiliter entia.nõ ergo ꝑꝛout multa ſunt in ſuo gene re.ſunt in ipſo vita ergo.¶ Ad iam dicta reſpondendũ eſt.ꝙ cum dicitur omnia ſunt vita in ipſo.reduplicatio facienda eſt huius determinationis in ipſo. vt ſic dica⸗ tur.omnia in ipſo.ſunt vita in ipſo.Si vᷣo queratur ſᷣm quã ſimilitudinem vite.dicẽdum eſt ꝙ vel ᷣm excellenti⸗ oꝛem modum qᷓ ſunt modi iam ſupꝛadicti. vel aptabit᷑ ille modus qui eſt viuere ᷣm intellectuʒ ⁊ motum.vt di⸗ cantur illa eſſe vita.q̃ ſunt ad modum intelligẽtie pra⸗ ctice.recte ſe habentis anteqᷓ; pꝛoducantur in actum.bo na enim ſunt in itellectu pꝛactico ⁊ habent quandaʒ vi tam.ibi anteq exeant in actum. excellẽtius auten longe in ipſa intelligentia diuina.Mec eſt ſimile qð obijcit᷑ de malis que viuunt in intellectu pꝛactico ipſius peccato⸗/ ris.hoc eniʒ viuere nõ proprie dicitur. ſed ſicut dicitur de peccatoꝛibus ꝙ viuunt in moꝛte.qui bꝰ ſcilicet moꝛs non deficit.ſed hoc viuere impoꝛtat eſſe incoꝛruptibile in ipſa mẽte agentis.vt a quo ᷣm ſimilitudineʒ poſſit a⸗ liud pꝛocedere.quia ergo in intelligentia practica recte diſpoſita habet de vtroq; ſcilicet de intellectu ⁊ motu. ideo per quandam ſimilitudinem dici poteſt reſpectu eo rum que viuunt ĩ intellectu pꝛactico.¶ Ad ſecũdum di⸗ cendum eſt.ꝙ viuere pꝛout dicituxr.omia in ipſo ſunt vi ta.Differt ſᷣm rationem ab eo ꝙ eſt eſſe in ipſo ⁊ eſſe in intellectu ipſius.Qam eſſe in ipſo hoc reſpicit ad poten tiaʒ eſſe in intellectu ad ſciẽtiam ſiue ſapientiaʒ .eſſe vᷣo in ipſo vita ſiue viuere ad ſcientiam beneplaciti.que ſu⸗ peraddit bonitatem reſpectu cognitionis.vnde dicit eſ⸗ ſe in intellectu practico.i¶ Ad tercinʒ dicendum.ꝙ non dicuntur magis vita.ea qᷓ habent vitam in pꝛimo vel in ſuo genere.qᷓ ea que habent ſolam vitam in pꝛimo.ſʒ di cuntur pluribus de cauſis viuere. Cũ eniʒ dicitur.xvij. act. In ipſo viuimus mouemur ⁊ ſumus. vita dicit᷑ ſm aliam rationẽ q; cum dicituꝛ omnia ſunt ĩ ipſo vita.Cũ enim dicitur in ipſo viuimus. ponitur conſeruatio vite iam exiſtentis.cum autem dieitur in ipſo erat vita.no⸗ tatur immntabilitas ſciẽtie beneplaciti.⁊ hec precedit res.illa ſequitur.pluribus ergo rationibus poſſunt di⸗ ci viuere.ſed non magis.quia non eſt ponere excellenti⸗ oꝛem vitam illa que eſt deus.vel ſᷣm ꝙ ſunt in illo vita. Qec eſt contrariuʒ ꝙ in ſeipſis habent cſ ſimpliciteꝛ. hoc enim eſſe ſimpliciter.nõ eſt niſi qᷓtum ad ipſas res in ſeipſis.nõ ꝙ ſit nobiliꝰ eſſe ĩ ꝓpꝛio genere.ꝙᷓ eſſe cau⸗ ſe quo ſunt cauſata cum ipſa cauſa⸗ Ad quartum dicen dum.qꝙ eſſe in deo dicitur duplicitex. vno modo dicunt᷑ eſſe in deo que ſunt idem m eſſentiam.vt potẽtia.ſapiẽ tia.bonitas.que ſunt ideʒ quod eſſentia dei. Et hoc mo do quicquid eſt in deo eſi deus. Alio modo dicuntur eſ ſe in deo ſicut in cauſa.⁊ ſᷣm hoc dicuntur cauſata eſſe ĩ ipſo.⁊ ſic dicuntuꝛ vita in ipſo.per hũc moduʒ nõ omia que ſunt in ipſo ſᷣm ſeipſa accepta.ſunt quod ipſe.ſʒ in⸗ qtum ſunt in ipſo.hoc eſt rationes exemplares ipſaruʒ ſunt idem quod ipſe.vnde homo cum ſit in deo vita. ſᷣm w homo nõ eſt deus.⁊ ita de alijs cauſatis.cũ ergo dici tur.ꝙ omnia ĩ ipſo ſunt vita in ipſo.nõ aliud eſt ꝙᷓ ſi di⸗ catur rationes exemplares ſunt in ipſo.ſᷣm quas eſt ſic dicta vita cauſatoꝛũ. Ad quintũ dicẽoum eſt. ꝙ cũ oĩa dicantur ĩ ipſo vita.hoc eſt ratiõe ſapiẽtie vel ſciẽtie be⸗ neplaciti. que eſt ĩ intellectu practico.in quo viuũt eter naliter cauſata cuʒ ratiõe ſciẽtie cũ ratione beneplaciti. Ad illud vᷣo quod videtur cõtrarium eſſe de ipſa ſapi entia vel ſciẽtia ꝑ ſe qua cognoſcũtur bona ⁊ mala.Di⸗ cẽdum ꝙ ſcientia beneplaciti reſpicit tiñ bona ex alia ꝑ⸗ te.licet beneplacitũ ſit ſufficiẽs cauſa exiſtẽtie rerum.et ita reſpiciat tm̃ res exiſtẽtes.nihilominꝰ ea que poſſunt eſſe.dicũtur vita in ipſo.beneplacitũ enim eternũ eſt. et ¶ Lueſtio reſpicit nõ tm̃ ea que ſunt.ſed ea que poſſunt eſſe ⁊ erũt. vnde quo ad hoc vitam habent in ſcientia beneplaciti. ¶ Ad ſextũ dicendum.qꝙ cũ dicitur omĩa in ipſo ſunt vi⸗ ta.nec dicendum eſt ſimpliciter ꝙ omnia ſunt vnum in ipſo.xvel ꝙ omiĩa ſint multa in ipſo.ſed ſi fieret redupli⸗ catio vt diceretur.omnia in ipſo ſunt vnuʒz in ipſo. vna eſſent. EUnde Anſel.in monologis.In ſeipſis ſunt eſſen tia mutabilis ſᷣm ĩmutabilem rationem creata. In ipſo ðo ſunt ipſa prima eſſentiã.⁊ pꝛima exiſtẽdi veritas.nõ tamẽ concedẽdum eſt.ꝙ omnia ſint vnum vel deſcendẽ⸗ Ddo. vt dicatur. aſinuo vel leo.eſt aſinus vel leo in deo.vł idem etiam cum homine in deo. Aliter enim fit ſermo ſub generali ratione ⁊ ſub ſpeciali.pluralitas ergo ex ꝑ te cauſatarũ prohibet dicere vnitatem. vnitas vᷣo omni⸗ moda que eſt in deo.pꝛohibet dicere pluralitatem. ſed media via incedendum eſt.ſicut iam dictũ eſt. eennn ¶ Nueſtio.uinj.de cã finali. dicendũ eſt de cauſa finali.circa quam queritur triplici membro. SPrio.virũ ſit vna cauſa finalis prima.4 Secudo vtrum ſit idem quod eſſentia pꝛima.ſ. btrum omnia appetant hanc rationem ercio cauſe finalis. — Bprimum ſic. finis 1 bonum idem eſt. qð ergo eſſet inſinitum in cauſis finalibus.ñ perueniretur ad bonum.quod vltimo que⸗ itur. ergo fruſtꝛa eſſet intentio querentis. nõ ergo eſt ĩ⸗ finitum in cauſis finalibus.ſed eſt aliqua cuius gratia alie queruntur.¶ Preterea cum finis ⁊ bonum ſint idẽ vltimus finis erit ſummũ bonum. ſed impoſſibile eſt eſ⸗ ſe duo ſumme bona. nain vnum. aut haberet omne qð aliud.⁊ tunc nõ differꝛet.aut ſi non haberet aliquid bo m. habeꝛet vnum quod nõ alterum.⁊ ita non eſſet ſum⸗ mum: impoſſibile eſt ergo ano eſſe ſumma bona. ergo et duos eſſe omnino vltimos fines.quoꝛum vnũ eſt pꝛeter alterum.. Preterea quicquid ſit in alijs cauſis. inten⸗ tio ſinis ⁊ infiniti oponũtur. ſi ergo eſt cauſa finalis. tollitur infinitum.ergo neceſſe eſt vnam ſolam eſſe vlti⸗ mam ad quam eſt xeruenire. ¶ Item quicunq; diſcrete agit.non facit id quod ſacit per intellectum. niſi quia ĩ⸗ tendit aliquem finem.ſi enim pꝛeter ſinem ageret.ſtultꝰ diceretur.¶¶ Item nullus ponit ſibi duos fines ex equo ſi enim poneret.inordinata eſſet actio eius.neceſſe ẽ er⸗ go agentem per intellectum ſibi ponere vnum finem a⸗ ctionis.Si autem ille ſinis pꝛopter aliud queritur.ꝛil lud pꝛopter aliud.nunꝙ; quieſceret intẽtio. ſed quieſcit intentio eius qui bene diſponitur.ergo neceſſe eſt eſſe vl timum finem. erit ergo vna ſola finalis cauſa vltima. e contrariuʒ ſic obijcitur.finis eſt ratio eius quod eſt ad finem.ſed non eadem ratione.ſicut dicit ANug.in libro.lxxxiij.q:conditus eſt homo 2 equus.⁊ loquituꝛ ð vltimis rationibus.⁊ ita de vltimis finibus.ergo diueꝛ ſarum cauſatorum diuerſi ſunt fines. ¶ Iem finis de⸗ terminat ſoꝛmam rei.⁊ ea que oꝛdinata ſunt ad illam. Si ergo eſſet vnus finis vltimus duoꝛum differentiuʒ. vnde veniret differentia. cum foꝛma reſponderet fini.et ita cum indifferens eſſet finis. indifferens eſſet forma. poſita ergo indifferentia finis.poneretur indiſferentia formarum.eꝛgo ⁊ eoꝛum que ſunt pꝛopter formas.ergo res erunt indifferentes.ſed neceſſe eſt eſſe rerum differẽ tiam. ergo neceſſe eſt eſſe finium itrent am. (d qðᷣ ninz. reſpondendum.ꝙ vna eſt cauſa finalis vltima om de qua dicit Dyoni.dedit nobis omnia quecũq; ſuntz fiunt.pꝛopter palchrum ⁊ bonuʒz ſunt ⁊ fiunt.⁊ ad ipᷣm Onſequenterergo enim queritur.pꝛopter bonum queritur.ſi Nuarta omnia inſpiciunt.⁊ ab ipſa monent᷑ ⁊ cõtinentuꝛ⁊ ißiꝰ gra.⁊ alibi.pulchꝝ ⁊ bonũ ſᷣm omnẽ cãm cuncta deſide rant.⁊ nõ ẽ aliquid exiſtentiũ.qð nõ ꝑticipet pulchro ⁊ bono.etiã nõ exiſtẽs ꝑticipat pulchro ⁊ bono.tũc enim ⁊ ipᷣm bonũ ⁊ pulchrũ ẽ.quãdo in deũ ſᷣm omnẽ oblati onẽ ſubſtãtialiter laudatur. ¶¶ Ad illud autẽ quod ob⸗ ijcitur ĩ contrariũ. primo dicendũ eſt. ꝙ licet diuerſe ra tiones ꝓrime ſint equi ⁊ hominis.nihilominꝰ tñ vna ẽ vltima ratio q̃ a fine omniũ accipit᷑.⁊ ſᷣm bãc accipitur vnitas in vniuerſo:erunt ergo rationes prime ſᷣm ipſuʒ modũ quẽ loquit᷑ in illo libꝛo.loquitur enim de rationi bus foꝛmalibo. nihilominus tamẽ rõnes q̃ ſunt in rebo oꝛdinabũtur ad vltimũ finem. ¶ Ad aliud dicendũ ẽ.q; licet finis vltimꝰ ſit vnꝰ.nõ propter hoc erit in differen tia rerum:ſed ex differẽtibus rebus vnitas vniuerſi col ligetur. Sicut enĩ ad vnum punctũ qui ẽ centrũ.omnes linee recte duęte ad circũferentiam.ex omni parte teꝛmi nantur.ſic per̃᷑ quandã ſimilitudinẽ omnia que ſunt in vniuerſo.tendũt ad vnũ finẽ.⁊ ille dicit᷑ finis finiũ.ſᷣm autem hũc finẽ nõ accipit᷑ rerũ differentia.ſed ſᷣm fines ꝓprios.penes quos differẽtia foꝛmarũ determinat᷑.⁊c. mbrum ſecundum Equitur dicere. vtrum iſta cauſa finalis ſit idẽ quod eſſentia diuĩa.qð nõ videt᷑.actio 2 motꝰ dicunt᷑ eſſe ꝓpter id quod nõ babet᷑ ſed ſunt propter finẽ.ergo finis nõ habetuꝛ ab agente ⁊ mouẽte.ſed diuina eſſentia agit.ergo agit propter finem nõ habitum.ſed ſiue ſit nõ habitus a ſe ſi ne ab alia re.erit differens ab ipſo agente. ergo nõ erit cauſa finalis eadem cum eſſentia agentis. 4 Iteʒ ĩ alijs agentibus ſic eſt. ꝙ id propter quod agit.nõ eſt idem cũ eſſentia agentis.vt domificator agit pꝛopter pꝛotectio⸗ nem ab imbribus ⁊ caumatibus. ergo in primo agente ſic erit.nihil enim querit ſeipſum.ſed finis a es⸗ go ipſum nõ eſt idem cum eſſentia agẽtis primi.(¶ Co⸗ tra.Dyo.in lib.de diuinis.no.omnia ad ſe ipſam boni⸗ tas conuertit.⁊ princeps cõgregatrix eſt diſperſorũ.vt principalis ⁊ viuiſica deitas:⁊ omnia ipſam vt princi⸗ pium.vt continentiã.vt finem appetũt.ergo viuifica dei⸗ tas eſt illa bonitas ꝗᷓ eſt omnium finis. ¶ Itẽ primũ eſt perfectiſſimũ agens.ergo nõ agit ꝓpter aliquid extra ſe ſi enim ageret ſic.deeſſet ei aliquid.ergo nõ eſſet perfe⸗ ctiſſimum.agit ergo propter ſeipſum.⁊ boc eſt quod di‚⸗ citur.xvj.prouer.vniuerſa propter ſemetipſum operatꝰ eſi dñs.impium quoq; ad diẽ malũ.Et de homine qui ẽ pricipalis creatura dicit᷑.xliij.yſa.omnẽ qui iuocat no men meũ.in gloriã meã creaui eũ.formaui eũ.⁊ feci eũ. Itẽ.x.marci:iemo bonꝰ niſi deꝰ vnd.2 bonum ⁊ finis idẽ.ergo ipſe ẽ pricipalis finis. Ad qð reſpõdenonʒ ipſe eſt cã finalis lſicut oſtẽſum eſt.¶l Ad obiectũ vo i contrariũ.dicendũ eſt.ꝙ agere propter finẽ dicit᷑ dupli⸗ citer.vel qui ẽ perfectio agẽtis.ſicut dictum eſt de domi ficatoꝛe.⁊ ſic nõ agit propter aliud a ſe.vel qui ẽ ꝑfectio eius quod agitur vel in quo agit᷑.⁊ ſᷣm hoc agit deꝰ ꝓ⸗ pter nõ habitũ ab eo qð agit᷑ rel ĩ quo agit᷑.¶ Si vo obij ciat᷑.ꝙ ſi deꝰ ageret ꝓpt ſe.ageret ſemꝑ ⁊ ita eternalit. dicendũ ẽ ꝙ niſi generare vel ſpirare vel ĩtelligere dicã⸗ tur agere.⁊ cõſimilia que ab eterno ſunt.nõ ſemꝑ egit. dicẽdo ſemꝑ eternitatis.ſemꝑ tñ egit.dicẽdo ſemꝑ tꝑis: ⁊ cũ agit nõ agit vt ſemꝑ ſibi aliꝗd acꝗrat. licet in h̊ ſua bonitas maniſeſtet᷑.qʒ ꝓpt᷑ finẽ ꝗ acquirit᷑ creature. ille tñ finis ẽ ꝓgt ſummũ finẽ.vnde dicit Dyoni.ipſe oĩum cꝗ ꝑ bõitatis excellẽtiã.oĩa amat.oia facitoĩa cõuertit. oĩa ↄtinet.Et iterũ ẽ oĩm principiũ.⁊ finis ſuꝑ pricipa le ⁊ ſuꝑ finale.qꝛ ex ipſo ⁊ ꝑ ipſuʒ ⁊ ĩ ipſo omia. vt ait ſa cer ſermo.Ad id dᷣo qð obijeit᷑ ſcdᷣo.dicendũ ꝙ nõ eſt Nmile in creaturis agentibus.⁊ in ipſo creatore.creatu ra enim agẽs agit ꝓt aliquã im ꝑfectionẽ ſui vel alteꝛiꝰ creature.creatoꝛis vo nulla eſt imperfectio. one hiũc finẽ.qð nõ videt᷑. ITinis eni iſte cõ iiſſtituit᷑ perfectio finalis creature. beatitudo d enĩ ⁊ finis iſte idẽ ſunt. Si ergo beatitudo nõ eſt finis cuiuſlibet creature.⁊ beatitudo ⁊ bonũ ſum mum ſunt idẽ.nõ ergo omnia appetũt hunc finẽ. ¶ Pre terea appetitus naturalis plãate eſt.vt ſoluet᷑ eſſe plante. ⁊ ita de alijs rebus naturalibo.ergo non tendit ad obti⸗ nendũ hũc finẽ. Itẽ ſicut dicit Hoetiꝰ decõſolatione bo num ⁊ vnũ idẽ in ſubſtantia.lapis vpᷣo partiũ ſuarũ appe tit vniiatẽ.⁊ ita de alijs cõpoſitis.⁊ hoc ſibi ſufficit.er⸗ go nõ appetũt hũc finẽ.cũ iſte finis ſit vltimoꝛũ.4!. Pꝛe⸗ terea cõpleto numero electoꝛũ cũ erit reſurꝛectio deſine ret boc eſſe.⁊ ita nõ peꝛficiet᷑ eoꝛũ apetitus ſi hũc finem appeterẽt pficit᷑ autẽ vel ꝑficiet᷑. nõ ergoeſte ẽ finis quẽ oĩa appetut.(¶ Cotra Dyoni.ĩ li.de diuis noĩbo. onũ eſt qð cõſiderat᷑ ab ommibo.⁊ ph̊s.bonũ ẽ qð oĩa optãt. ſed nõ eſt bonũ niſi ꝑticipatione ſummi boni.ſicut dicit Aug.in li.de ciui.dei ⁊ de trini. eꝛgo axpetitꝰ creature nõ terminat᷑ niſi ĩ ſummo bono. ſʒ iſteẽ finis ia dictus. ergo finis iã dictus ẽ.quẽ omnia appetũt. (S qð rñ⸗ dendũ.qꝙ duplex eſt appetitꝰ.vnꝰ ex cognitiòne pᷣhabita natur alit᷑.vel ex acquiſitiõe ſiue dono.⁊ ſᷣm hunc modũ nõ appetũt omĩa ſummũ bonũ.vel finẽ iſtũ.nõ eniʒ oiĩa habẽt appetitũ intellectualẽ.⁊ ſᷣm hoc que habẽt appeti⸗ tum huiuſmõi.appetũt naturalit beatitudinẽ. pᷣm ꝙ bo⸗ num ⁊ beatitudo ſunt idẽ.Alio ᷣo mõ ſumendi axpetitũ naturalẽ omnia aꝓpetũt bonũ.nõ indetermiata ratione beatitudiĩs.ſʒ in generali rõe q eſt.ᷣm ꝙ bonũ ſummum oĩa vſeruat 7 termiat. ¶ Aoiüllud dᷣo qð ſcdo obijcituꝛ. dicendũ ꝙ; plãte ⁊ alie creature coꝛruptibiles cum appe⸗ tũt cõtinuationẽ ſui eſſe.ẽ a fůmo bono.quod ẽ in eis eſ ſentialit᷑ ⁊ potẽtialiter ⁊ p̃ſentialiter. quo ad Hᷣ apetũt naturalit ſummũ bonũ. Ao terciũ obiectũ. dicẽdũ ẽ ſimiliter.de vnitate quã appetũt res cõpoſite. in hac ſcʒ vnitate ẽ ſũma vnitas.t illa ſũma boõital.ſiñ qᷓ nec ẽ nec eſſe poſſet.⁊ iõ eã naturalit᷑ deſiderat. 4! AZld vltio vᷣo obiectũ.dicenqũ eſt ꝙ ẽ finis quidã coꝛruptibiliũ crea⸗ turarũ ᷣm ꝙ ſunt ꝓpter hominẽ ⁊ illo fine euacuato.cõ⸗ gruit nõ vlteriꝰ ꝑmanere.⁊ hoc ẽ ſuplemẽtum neceſſita tis hũane.⁊ iſte eſt aliꝰ finis ab illo quẽ naturalit᷑ ĩtẽdit vnaqq; res m ſuã ſpeciẽ.nõ ergo mirũ ẽ. ſi nõ pueniãt ßm iſtů vel illũ finẽ ad beatitudinẽ q determĩata ẽ finis hominũ ⁊ ĩtellectnali creature.cũ nõ habeãt iĩmoꝛtalita tem cognit iue ⁊ motiue potẽtie ſᷣm quã poſſint ea fꝛui. . Mueſtio. v. ge cq efficiente. dicenduʒ eſt de canſa efficiẽte.omiſſa ᷣo queſtione. vtrum ſint plures cauſe ef⸗ ficientes rerum.eo ꝙ ipſa ſatis datur ĩ⸗ 4 telligi er premiſſa queſtione de pluꝛa⸗ litate pꝛicipioꝛũ onẽ triplici mẽbro de cã efficiẽte.¶ Primũ. vtrũ tm̃ ſit cã efficiẽs eſſe.⁊ nõ ipſiꝰ nõ eſſe.vtpote ipſiꝰ eſſe deſtru⸗ ctiua.¶ Secũdũ.vtrũ ſit volũtate.an neceſſitate cq eſ⸗ ficiẽs.al Terciũ.vtrũ ꝑ ſe ſit cã.an aliquo adiuncto. embrum pꝛimum D primum ſic proceditur natura boni eſt producere.ſaluare. mali autem coꝛrũ⸗ peꝛe ⁊ deſtruere.VIñ Byoni.ĩ li.de diui. NVo. 120 ignis infrigidare. neq; boni ñ bo num ꝓducere.ſed prima cã effciẽs ẽ ſummũ bonuʒ. er⸗ go nont eiꝰ coꝛrumꝑe deſtruere bonũ.ſed eſſe inqtuʒ eſſe bonũ ẽ.ergo eiꝰ nõ eſt deſteuere eſſe. ¶ Ite Aug. ĩ li⸗ lxxxiij.q·ad quẽ nõ eſſe nõ ꝑtinet.nõ eſt cauſa deficiẽdi. Rgdie conſequenti ipioꝛũ.⁊ dicit phᷣs ꝗ faciũt cas multas.deſteu unt natuꝛã boni ⁊ nõ ꝑcipiũt.trãſeundũ ẽ ad illã queſti –— ,α* P ſed pꝛia cã efficiẽs ẽ ſumme ens. ergo nõ eſt cã deficiẽdi. ergo nec deſtruẽdi.¶ Itẽ idẽ ſimilit ſe habẽs ſemꝑ na⸗ tũ e facere idẽ.ſed pꝛimũ efficiẽs ẽ ſemꝑ ſimilit᷑ ſe hbabes. ergo facit idẽ.nõ ergo facit eſſe ⁊ nõ eſſe.ſi eni diſſimilit ſe haberet.ſicut ſol in accedẽdo ⁊ recedẽdo.accedẽdo ꝓ⸗ duceret res. recedẽdo coꝛrũperet vel deſtrueret. ſed nec accedit nec recedit quantũ ẽ de ſe.ergo nõ ẽ cà deſtructi⸗ ua rerũ. 4! SYtẽ ſolis materialis ẽ iducere lumẽ. tenebre vᷣo inducunt᷑ ꝑ oppoſitionẽ terꝛe vł alicuiꝰ tenebꝛoſi. Si militer erit de ſole ſpũali ꝙ erꝰ ſit iducere lumẽ.tenebre vo.i.defectꝰ eſſe nõ erũt ab ipſo ſʒ ab aliquo alio ¶ Cõ⸗ tra.pꝛima efficiẽs cã eſt ꝑfecte potẽtie. ꝑfecta autẽ potẽ⸗ tia eſt cui nihil de eſſe vel addi põt. ſed plus ẽ poſſe face⸗ re ꝙ ſit.⁊ ꝙ nõ ſit.qᷓ; ꝙ ſit tm̃.ergo pꝛime caule efficien⸗ tis nõ eſt tm̃ facere.ſed poſſe deſtruere qð ẽ.¶ Itẽ dicit in yſa.xlv.Ego dominꝰ ⁊ nõ alter.foꝛmàs lucẽ.creãs te nebꝛas.faciẽs pacẽ.⁊ creãs malũ.Sʒ creaꝛe tenebras ⁊ facere malũ ẽ deſtruere eſſe.¶! Itẽ.xxxj. Hiere.ſicut vi⸗ gilaui ſuꝑ eos vt euellerẽ ⁊ demolirer ⁊ diſſiparẽ.ſic vi⸗ gilabo ſuꝑ eos vt edificẽ ⁊ plantẽ.ergo eiꝰ eſt euellere ⁊ demoliri ⁊c.prime ergo cauſe efficiẽtis eſt id deſtruere qð eſt. ¶ Stẽ.xj.eccleſiaſtici bona ⁊ mala vita ⁊ moꝛs. pauꝑtas ⁊ honeſtas a deo ſunt.ergo a domiĩo ẽ nõ ſoluʒ eſſe ſed et ñ eẽ. Ad qð reſpõdẽdũ ẽ.ꝙ duplex ẽ defectꝰ.ſic babet᷑ in teꝛcio lib. de libe.ar.⁊ vterq; defectꝰ ꝓpꝛie ẽ in natura ĩtellectuali.ſ.defectꝰ volũtariꝰ ꝗ eſt culpabilis. 7 defectꝰ inuolũtarius ꝗ eſt pena.pᷣter hoc ẽ tercius defe ctus nature coꝛruptibilis in ſe.vt ꝙ ignis in ſe deficit.⁊2 plãte in ſe deficiũt.De pꝛimo defectu dicendũ ẽ. ꝙ pꝛĩa cã efficiẽs nõ eſt cauſa illiꝰ.Se ſcðo vᷣo dicendũ.qꝙ in ꝑ⸗ te eſt ab ipſo.in ꝑte vᷣo a creatura rationali. Et iõ dicit᷑ primo ſapiẽtie.Deꝰ moꝛtẽ nõ fecit.nec letat᷑ in ꝑditione viuoꝛũ.creauit enĩ vt eſſent omnia.⁊ ſanabiles fecit na⸗ tiones oꝛbis teꝛrarũ.⁊ poſtea ſequit᷑. In iuſticia ẽ mor⸗ tis iquiſitio.Ecõtra dᷣo dicit᷑.xj.ecẽi.moꝛs ⁊ vita a deo quod exponit.Aug.ĩ queſtiõibo veteris teſtamti.xxxvj. q.dicẽs.nõ eſt deꝰ actoꝛ moꝛtis ſed vider.qꝛ moꝛtis a⸗ ctoꝛ peccatũ ẽ.quomõ ergo deꝰ poterat facere moꝛteʒ ꝗ neſcit peccare.ſʒ dũ peccatis retribuit ab ipſo dicta eſt moꝛs.cũ nõ ex ipſo ſit ſed ex hoc qui peccauit.De tercio ðᷣo defectu ꝗ eſt nature coꝛruptibilis in ſe.dicendũ ꝙ nõ eſt ĩ rebo a deo.ſed eo ꝙ; res ſunt ex nibilo.nibilominus tamẽ ĩ deo ẽ potẽtia deſtruẽdi.ſicut ⁊ cõſtruẽdi.Ad ſcðo obiectũ.dicenduʒ ꝙ defectꝰ ille de qͥ loquit᷑ Aug.in lib. lxxxiij.q.nõ eſt defectꝰ penalis inqtuʒ huiuſmõi.ſʒ ma⸗ gis culpabilis. vel ille defectꝰ qui ẽ ex hᷣ ꝙ res eſt coꝛru⸗ ptibilis.ex h̊ ꝙ de nihilo ⁊ ex ſe deficit. ¶ Ad tercio ob iectũ dicẽdũ.q; ꝓpoſitio illa phᷣi idẽ ſimilit ſe habet ⁊ c. intelligit᷑ de creaturis mutabilibooque ᷣm diuerſaʒ ſui inutationẽ apte nate ſunt agere vel pati.nõ autẽ intelli⸗ gitur de ipſo creatore.ꝗ ſemꝑ eodẽ mõ ſe habet.⁊ tamẽ cauſa ẽ oppoſitoꝛũ ſᷣm diuerſa temꝑa.⸗! Ylo quarto ob⸗ iectũ dicendũ ẽ.ꝙ nõ eſt ſimile omnino de ſole ſpũali.ſ. deo.⁊ de ſole materiali.a ſole enĩ materiali ꝑ abſentiaʒ ſunt tenebre materiales.ſed a ſole ſpuali.malicia q ẽ te⸗ nebꝛa ſiue diſceſſio luminis.nõ eſt ꝑ ſui abſentiaʒ ſed ſui abſentia.ſicut cõtingit dicere.eſt ex ipſa malicia.quo ad hoc tamẽ eſt ſimilitudo.ꝙ ſicut tenebꝛa materialis ha⸗ bet aliã cauſam.vtpote coꝛpus opacũ.ita tenebra intel⸗ ligibilis.ſ.peccatũ.habet liberũ arbitriũ.quod ſe auer⸗ tit a deo.Cum autem dicit Dyoni.ꝙ boni eſt ſaluare 2 mali coꝛrumpere.primo⁊ principaliter intelligendum intendit de corꝛuptione culpabili. . Bſcõm membrũ queſtionis qua queritur. vtrum deus volũtate vel neceſſitate cõdidit res.⁊ dicimꝰ neceſſitatẽ nature.nõ coactio⸗ nem ſic obijcit᷑. Honi eſt ratione bonitatis ſue bona adducere. VUnde dicit Angu.in. q· vete.teſta. nembrum ſecundum — — — „¾ — — — . . t ſee li⸗ re Si Ne RNe⸗ e⸗ en⸗ ſel⸗ te 884 1 ci⸗ ren here 06. li; ie in ls. deſe e pin n icit one tna nor⸗ deo is 4 ereio t inus ſcho illb. ma⸗ or⸗ ioob at. ſzſui mneli⸗ 1tatne oob⸗ alil⸗ entiaz qete⸗ 6 ſi vo⸗ 44 ſis be⸗ Uinte Eanet⸗ Gore? lNn fitur⸗ idit ctio⸗ lelt ¶ Lueſtio bonus eſt. quia fecit exiſtere que non erant. Et Syoni⸗ ſius de diui.no.optimi eſt optima adducere.ergo natu⸗ ra bonitatis ſummi boni.induxit optima ad manifeſta⸗ tionem ſui in creaturis.vnde Dyoniſius in libro de di ui.no. Si omnium ſummitas diuina bonitas. a ſubli⸗ miſſimis ⁊ maximis eſſentijs.vſq; ad nouiſſima perue⸗ nit.⁊ adhuc ſuper omnes eſt: neq; his que ſurſum ſunt anticipantibus eius excellentiam.neq; bis que deorſuz ſunt æmbit in tranſgrediẽtibus. ſed illuminat potentia omnia.⁊c.ſit diuine bonitatis ſignatiua imago ſol.ſᷣm multam conſonantiam.⁊ omnia quecunq; eum partici:⸗ pare poſſunt illum inat.ſed bonitas eius idem eſi quod natura eius.ergo ex neceſſitate cꝛeature eius condidit: creaturas. 4l Itez ſi potuit creaturas facere ⁊ noluit.ĩ⸗ uidius fuit vel ad minus non ſumme bonus. ita obijcit hereticus. Si autem voluit ⁊ non potuit impotens fuit ſed a deo remouetur impotentia. ⁊ potentia in eo ſum⸗ ma bonitas.ergo bonitas eius reducit neceſſarie volũ⸗ tatem. ¶¶ IJItem Auguſtinus in libro de ciui.dei. xxij. hãc cauſam id eſt ad bona creanda bonitatem dei.hanc cau ſam tam iuſtam atq; ydoneam. que diligenter conſide⸗ rata ⁊ pie cogitata omnes controuerſias querentiũ mũ di onginem non viderunt:cum ergo dei bonitas ſit cau ſa iuſta.⁊ cauſa iuſta ſit neceſſaria:ex neceſſitate ſue bo nitatis bona creauit.¶ Ytem Moetius. quia bonus eſt deus ſummus.ergo bonitas erit ratio neceſſaria eſſe re rum. 4 Preterea.per ſimile poteſt argui.quod inducit Dyoniſius de igne ⁊ ſammo bono. ignis enim eſt cale⸗ facere ſummi boni producere 2 ſaluare: ſeo ignis neceſ⸗ ſitate nature ſue calefacit.ergo ſummum bonum ex ne⸗ ceſſitate nature ſue bona producit? ſaluat. auteʒ voluntate fiant creature.habetur ex hoc quod dicit au⸗ guſtinus.iij.de trini. oluntas dei eſt prima ⁊ ſumma cauſa omnium ſpecierum ⁊ motionum.nihil eniz fit qð de intellectuali atq; interiori aula ſummi imperatoris nõ egrediatur. Et iterum in libro.lxxxiij:q.querit.qua⸗ re deus mundum voluit facere.querit cauſam volunta⸗ tis diuine.nihil autem eſt maius voluntate eius.nõ er⸗ go cauſe mundi id eſt voluntatis. alia cauſa querenda eſt. ¶ Item in. xxiiij.ca.xj.de ciui.dei ſatis ſignatur deũ nulla neceſſitate.nulla ſuevuiuſq vtilitatis indigentia: ſed ſola bonitate.i.bona voluntate feciſſe quod factum eſt. ¶ Item q̃ differentia eſſet inter proceſſioneʒ filij a pa de natura produriſſet creaturas.¶ Ad obiecta ergo re ſpondendum eſt.ꝙ ſua volũtate gratuita condidit crea turas.ſicut habetur ex auctoritatibus precedentibus. 4 Av aliuo po quod primo obijcitur in contrarium. de neceſſitate bonitatis.Dicendum eſt.ꝙ nomen neceſſita tis non congrue hiodicitur de deo.vnde Anſelmus i li⸗ bro cur deus homo.in deo nulla cadit neceſſitas.Qeceſ tre.⁊ proceſſionem creature.ſi de ⸗ te nature ſiune E ſitas emm videtur dicere coactioneʒ. ſed nec neceſſitas vtilitatis ex parte ſua.ſicut habitum eſt in precedẽti au⸗ ctoritate.Si vo dicatur neceſſitas congruitatis ſiue y⸗ doneitatis.ſicut tangitur in quadam auctoritate. tunc poteſt dici.ꝙ ex neceſſitate bonitatis condidit res.õ tamen videtur congruere ꝙ dicatur ex neceſſitate natu⸗ re.licet enim idem ſit bonitas quod natura cius.tamen ſi diceretur ex neceſſitate nature.videret᷑ poni talis ne⸗ ceſſitas.qualis eſt in rebus naturalibus. In rebus eniĩ naturalibus.ignis ex neceſſitate nature generat ignem 7 bomo hominem.non ſic autem eſt.cuʒ creature fiunt a deo. Ad ſecũduʒ dicendum eſt.qꝙ cum dicitur.deus Fm rationem bonitatis creat res in ratione bonitatis. vt a bono neceſſarie ſit bonnʒ.notatur igitur neceſſitas ex congruentia cauſe finalis ⁊ eius quod ordinatur ad eam.nec ex hoc ſequitur. ꝙ ex neceſſitate nature condi⸗ derit creaturas. Ad illud vᷣo quod tercio obijcitur.ꝙ; bonitas dei eſt iuſta cauſa conditionis rerum.aita ne⸗ ceſſaria. Reſpondendum eſt.ꝙ iuſticia vnomodo ipor⸗ tat debitum ſicut dicit Anſelmus.⁊ ſᷣm hunc modũ nõ Nuinta dicit᷑ bonitas dei cauſa rei iuſta ſed ex debito. Alio vᷣo modo dicitur iuſticia ᷣm congruentiam.quia decet bo⸗ nitatem eius.⁊ ſᷣm hunc modũ dicitur bonitas dei iu⸗ ſta cauſa. AUnde in auctoꝛitate additur ydonea ad de⸗ terminationeʒ. 4 Ad quaꝛtum vᷣo dicendum eſt.ꝙ cum dicitur quia bonus eſt deus ſummꝰ. vel bona ſunt que ſunt ab ipſo.notat᷑ ex iam dictis neceſſitas congruentie que eſt tauſati ad cauſam. non auteʒ neceſſitas inferen⸗ di:nam ab eterno deus fuit bonus. nec ab eterno eſt bo nitas creature. Similiter natura dei ab eterno fuit bo⸗ na.nec tamen creatura ab eterno fuit bona. 4 Ad vlti⸗ mum dicenduʒ eſt.ꝙ non eſt ſimilitudo in agentibo Fᷣm naturaʒ. ⁊ in primo agente ᷣm voluntatem. naʒ agens ſᷣm naturam producit ſibi ſimiles ſpecie vel in genere. agens vᷣo ᷣm voluntatem rectam. producit ſimile.i.ꝓ⸗ portionabile in diſpoſitione: vt a bono bonum.ab vno vnum. ita de alijs diſpoſitionibo que conueniunt cau ſe ⁊ cauſato. Preterea.lʒ ſit ſumme bonus:tamen ꝗa in ipſo ideʒ eſi natura quod voluntas.que eſt ſumme li⸗ bera:non creat res niſi m libertatem ſue volũtatis. lembe tercinz Einde dicendum eſt de tercio mẽbro que⸗ ſtionis.ſcilʒ vtꝝ agat per ſe.an aliqͥ addi⸗ to. O agat aliquo addito hoc videt. Pꝛi ma eniʒzʒ cauſa ponit cauſatum ſuũ in eſſe: ſi ſit miuerſalis. addit᷑ ei aliquid ꝑ quod eſt ꝗꝓpria cau ſa illius:ſed cauſa prima eſt cauſa vniuerſalis.ꝗ̊ᷓ addit᷑ ei aliquid ad hoc ꝙ ſit cauſa ꝓpria hꝰ vel illius: ergoẽ cauſa aliquo addito.¶ Itez ſol nõ eſt cauſa ꝓpria huiꝰ vel illius diſpoſitõnis. niſi cum addit᷑ aliqua ↄditõ ſuꝑ eſſe ſolis.maxime in oppoſitis diſpoſitõnibo: cũ q̊ h̊ ſit iĩ ſole naturali reſpectu ſuoꝝ effectuũ.pari rõne erit ĩ ſo⸗ le ſpũali reſpectu ſuoꝝ effectuũ.4¶ Item cauſa vniuer⸗ ſalis cũ ſit ꝓpria.aut ſeipſa fit ꝓria huiꝰ cauſati vel il lius.aut per aliud:ſi ſeipſa fit ꝓgria.hoc non videt᷑.ꝗa aliunde eſt cõmunitas.⁊ aliunde eſt ꝓprietas: &̊ ex alia re videt᷑ eſſe ꝓprietas: h̊ ſeipſa eſt vniuerſalis. alia re qᷓ ſeipſa erit ꝓpria hꝰ cauſati vel illius.Quod etiaʒ vi⸗ ct?᷑ in vniuerſali vel ꝑticulari in creaturis.Vniuerſale enĩ ⁊ ꝑticulare ex diuerſis rõnibo accipiunt᷑.⁊ ꝑticula⸗ re addit ſuꝑ vniuerſale:ſic &ᷓ erit in ſuꝑnis. vt vniuerſa le ⁊ ꝓprium ex diuerſis rõnibo accipiant᷑. ⁊ ꝗꝓpriũ huiꝰ cauſati vel illius.addat ſuꝑ cauſam vnineꝛſaleʒ d ↄtrariũ ſic obijcit᷑. ſi ageret aliquo addito vt eſſet cauſa nõ eſſet prima cauſa.Qam illud additum.aut eſſʒ pri⸗ ma cauſa aut cauſatũ:cum vna ſola ſit cauſa prima.il⸗ lud aũt cauſatum exit in eſſe.nõ niſi ꝑ cauſam primazʒ. ſed eſt cauſa vniuerſalis.&̊ aliquid addit᷑ ei ad h̊ ꝙ ſit.ꝓ pria cauſa illiꝰ: ⁊ iteꝝ querit᷑ de illo.⁊ ita erit abire in infinitũ.aut opoꝛtebit ſtare in primis.vt nõ ſit cauſa il lius cauſati vel iſtiuns aliquo addito:ꝗ erit ꝑſe cauſa. Itez in aligbo cauſatis agentibo apparet ꝙ ꝑ ſe agãt. vt ſol per ſe illumiat.⁊ ignis per ſe generat ignẽ. cum nobilioꝛ ſit actio prime cauſe qᷓ; actio alicuius deſcendẽ tis ab ipſa.ergo erit actõ prime cauſe per ſeipſaʒ.⸗ Iiẽ cum ſit cauſa que dat eſſe.⁊ iterum cauſa que dat mo⸗ tum:nobilioꝛ eſt cauſa que dat eſſe.qᷓ illa que facit mo⸗ tum tm̃. Sed in cauſis focientibus motuz. eſt aliqua qᷓ per ſe facit motum.vt in motoꝛe ſpere ſuperceleſtis. er⸗ go aliqua erit earum que dãt eſſe.que per ſe dat eſſe.ſed que per ſe dat eſſe.nobilioꝛ eſt ea que aliquo addito dat eſſe:cum ergo nobilioꝛ diſpoſitio attribuenda ſit pꝛime eſſentie.erit illa conditio cauſe que ꝑ ſe dat eſſe.¶ Itez eſt cauſa per ſe ⁊ cauſa peꝛ accidens.Cauſa vo ꝑ ſe·que agit per naturam ⁊ per intellecium. habet a cauſa pᷣma que deus eſt ꝙ agit: ᷓcanſa pᷣma ꝑ ſe młtoſoꝛtiꝰ agit qᷓ cauſa ſecũda.Ex his ꝗ cõcludit᷑. ꝙ cauſa pᷣma ꝑ ſe agit nõ aliquo addito in bis q̃ fiſt ꝑ creatõʒ. hec.n.ſunt pri ma cauſata.. Ad iã dicta rñdendũ eſi.ꝙ ꝑ ſe agẽ dicit᷑ Fm plures modos.Dicit᷑n.ꝑ ſe ageꝛe.hoc eſt ꝑ ſuã na⸗ » turam agere.dicit᷑ etiã ꝑ ſe agere ꝑ ſuũ intellectum ? vo luntatẽ agere.primo ergo mõ ñ dicit᷑ ꝑ ſe agere ꝓducè do cauſata.nõ enim de ſua natura ꝓducit.ſecũdo mo⸗ do dicitur ꝑ ſe agere qꝛ per ſuũ intellectũ ⁊ voluntatem agit.⁊ Fm hũc modũ deus dicit᷑ ꝑ ſe agere.excludendo ꝓ accidẽs agere.Itẽ excludẽdo agere ꝑ aliud in primis cauſatis.in ſequẽtibus vᷣo cauſatis nõ ſic eſt.ſʒ agit ali quo mõ.nõ ꝓpter ſui inſufficientiã.ſed ꝓpter caouſatorũ rectã oꝛdinationẽ:quoꝛũ quedà ſunt nobilioꝛa.quedaʒ vo minus nobilia. Ao illud pᷣo quod obijcit᷑. ꝙ in infi nitũ eſſet abire. ſi pꝛĩa cã eſſet ab aliquo addito cauſa. reſpondendũ ẽ.ꝙ aliter eſt ĩ primis cauſatis ⁊ cõſequẽ⸗ tibus.In cõſequẽtibus enim nõ eſt incõneniens pone⸗ re additionẽ cauſe.In primis vᷣo ẽ incõueniens ponere additionẽ cauſe.vnde ĩ illis attendendũ eſt. ꝙ cauſa pri ma vniuer ſalis ſeipſa ẽ ꝓpria horũ cauſatorũ. hec autẽ additio ſuꝑ vniuerſale.nõ eſt per aliꝗd extrinſecũ.ſed ꝑ voluntatẽ eius.quod eſt idẽ ꝙ eſſentia etus.qua vult fa cere rem nũc.⁊ hoc nũc nõ eſt nic eternitatis. ſed tẽpo⸗ ris ſiue eui.¶ Ad id vᷣo quod obijcit᷑ ex alia ꝑte.ꝙ aliũ⸗ de ẽ cauſa vniuerſalis ⁊ aliunde ꝓpria. dicendũ ꝙ non ſic eſt i cauſa prĩia vniuerſali.que ſe agropꝛiat.⁊ cauſis cõſequentibus que inveniunt᷑ in cauſatis in quibus ali unde eſt cõmunitas. aliunde eſt pꝛopꝛietas. Primũ eni ſicut boecius eſt foꝛma ſine materia. ⁊ cõditionibus ꝑ⸗ ticulantibus que ſunt in materia vel ſubiecto.⁊ ideo nõ habet pꝛoprietatẽ ex illo modo quo dicitur ĩ creatuꝛis. ſed ſua volũtate eſt actio.que cauſam vnineꝛſaleʒ axpꝛo⸗ priat.⁊ licet illa actio ſit ipſa volũtas.⁊ voluntas ſit e⸗ terna:actio tamẽ eſt cũ ipſo nũc tẽpoꝛis. Ad aliud di⸗ cenduʒ. ꝙ nõ eſt ſimile de ſole materiali ⁊ cauſa pꝛima. ſol enim materialis ᷣm diuerſum ſui ſitũ. vel rerũ reci⸗ pientiũ ſui effectũ vel cõicãtiũ.diuerſos ꝓducit effectꝰ. Sol vᷣo ſpũalis ab oĩ diuerſitate ſitꝰ abſtrabit᷑.⁊ ꝓpt᷑ h nõ ẽ actio eiꝰ ꝓcedẽs ĩ cauſata actio naturał. ſed cũ ĩdit᷑ ferẽs ſit ſm eſſentiã.ſᷣm actionẽ volũtariã ea ꝓducit. Mueſtio ſextade cauſa in actu. id eſt creatione. AIctuʒz eſt ſupra de cauſa pria ſᷣm ſubſtãtiã ⁊ ᷣm rõnẽ. ſeq tur de ipſa cã ĩ actu. Ad cãm vᷣᷣo in actu duo ꝑtinẽt querẽda. SPrio de rõe cau⸗ . ſe in actu ꝓut dr̃.xj. Ro. ey ipſo.⁊ per ipᷣʒ.⁊ ĩ ipo ſũt oĩa.⁊c.q¶ Scðo ð ipſa actiõe q c ẽ ĩ actu ſuo.pria actio ad ipᷣaʒ eſſentiã videt᷑ referꝛi.actiões vᷣo appꝛopꝛiari ꝓſonis diuĩs que ſũt vniꝰ eſſentie.prio q̊ fi⸗ at ſermo ð illis rõnibus que ꝑ illas pᷣpoſitiões deſignã tur. Et põt q̃ri que differẽtia ſit illarũ rõnũ iter ſe.⁊ q̃⸗ re ille ponãtur ⁊ ñ alie.que ꝑ alias pᷣpoſitiões deſigna⸗ tur.aut ſi ſint alie q̃ ſunt ille.⁊ quare ñ plures q tres. cauſe materiał nõ cõuenit pꝛie cauſe.̊ nõ ẽ dicẽdũ.ꝙ ex ipᷣa ſint oĩa. Itẽ cũ dicunt᷑ oĩa embrum prunum cotinẽtia foꝛme ĩtelligit᷑.ſicut cũ dr.xvij.act.in D primũ ſic põt obici.hec ppoſitio ex.deſi⸗ gnat cõditionẽ cauſe materiatł.ſed conditio ißo viuimꝰ mouemur ⁊ ſumꝰ. Mꝛ autem iße ſit foꝛma oĩuʒhabet᷑ ĩ fine libri de veꝛa reli.foꝛma eſt omniũ que ab vno facta ſũt.⁊ ad vnũ nitunt᷑.⁊ loqꝗtur ibi de ſũma veritate. Itẽ hec pᷣpoſitio ꝑ.dicit rõnẽ efficiẽtis ð vi⸗ dent᷑ deſignari he tres rõnes cauſe. efficiẽs. formałet materialis.ſʒ he tres nõ coĩcidũt ĩ vnà eſſentiã.q ñ ſunt rõnes prie cauſe cauſantis ĩ actu. ¶ Pꝛeterea oꝛdo ver⸗ boꝛũ nõ pꝓmittit has rõnes cauſe.ratio enĩ cauſe mateꝛi⸗ alis.nõ ẽ ante efficientẽ.nec rõ efficiẽtis ĩ actu ante for⸗ malẽ. Formalis enĩ ſᷣm quã ẽ efficiẽs. Itẽ.iiij.ad ephe. dẽ.q eſt ſuꝑ om̃s.⁊ ꝑ oĩa.⁊ ĩ oĩbo nobis.vbi alia pᷣpoſi⸗ tio primo ponit᷑.alie ðo due manẽt. Similiter ad coł.j. Omia ꝑ ipᷣm ⁊ in ipo creata ſunt.⁊ ipᷣe eſt añ oẽs: ⁊ oĩa in ipo ↄſtant.vbi ponit᷑ hec pᷣpoſitio añ.ſ̊ pᷣmittit᷑ pᷣpo⸗ ſitio ꝑ. Quid ̊ dõm ẽ de oꝛdine iſtaꝝ rõnũ ⁊ dꝛñtia pᷣ⸗ poſitõnũ.⁊ ꝙ ad coł.gemĩat᷑ hec pᷣpoſitio in.alie vᷣo nõ gemĩant᷑.4¶ SItez in li.de di.no. dr.ꝙ oĩs ſtatus ⁊ motꝰ eſt ex ipſo.⁊ in ipᷣm.⁊ ꝑ ipᷣm.⁊ ꝓpt᷑ ipᷣm:⁊ alia trãſlatõ dicit.⁊ oĩs ſtatio ⁊ motꝰ ẽ ex q̊.⁊ in qͥ.⁊ ad qð.⁊ cꝰ gẽa. vbi ponit ĩ quo.in loco eiꝰ qð ẽ ꝑ ipᷣm.¶ Iteʒ alibi dic̃. ex ipo.⁊ ꝑ ipᷣm.⁊ ĩ ipᷣo.⁊ ĩ ipᷣm ſunt oĩa:vbi q̃tuos videt᷑ ceſigre rõnes. Pretea.dr.xj.ad ro.ĩ glo.ex ipᷣo dicimꝰ ꝓpter patrẽ.ꝑ ipᷣm ꝓpt filiũ.in ipᷣo ꝓpt ſpiritũſctm.que rõ ẽ aꝓpꝛopꝛiãdi iſta tria his tribo ꝑſoĩs.quare.n.dqr q; ex patre ſint oĩa.potiꝰ qᷓ; de pr̃e:⁊ q̃re potiꝰ ex pr̃e qᷓ; ex filio vel ex ſpũſctᷣo.cũ illð qð ↄueĩt vni ꝑſone ꝑ effectuʒ ĩ creaturis.ↄueĩat ⁊ alijs. Rñndendum ẽ.ꝙ cũ dr ex ipᷣo. nõ notat᷑ ↄoditio cauſe materialis.ſ̊ notat᷑ oꝛigo. VUñ au guſti.ſuꝑ illud ex ipſo ⁊c. In illa trinitate ſumma oꝛi⸗ go ẽ oĩm. ⁊ ꝑfectiſſima pulchritudo.⁊ beatiſſima dele⸗ ctatio: vbi noĩe oꝛiginis vult appropꝛiare qð ẽ pr̃is.rõ⸗ ne potẽtie. Hoc aũt ꝙ dr̃ in ipᷣo.nõ ſumit᷑ rõne ↄtinẽtie que refert᷑ ad cauſaʒ foꝛmalẽ exemplarẽ.ſ̊ rõne ↄtinen⸗ tie q̃ ↄueit bonitati.qᷓ aꝓpropꝛiat᷑ ſpũiſcto.ſᷣm ꝙ dicit᷑.j. Sapi.h̊ qð ↄtiet oĩa ſcientiã hʒ vocis. Hoc aũt ꝙ dꝛ ꝑ ipᷣm.appropꝛiat᷑ filio.lʒ dicat cauſazʒ efficientẽ:ẽ.n.cau⸗ ſa efficiẽs.q hʒ ab alia ꝑſona ꝙ ſit efficies:⁊ ſᷣm hãac ra⸗ tionẽ dẽ de filio.ſilius.n.hʒ a pr̃e ꝙ ſit efficiẽs:⁊ qꝛ per verbũ facta ſunt.q facta ſunt.ideo ↄuenient apropꝛiat᷑ pſone filij:ñ tñ ſic H appropriãt᷑ vt ñ ſint coĩia omibo.vñ Amb.in li.de tri. Id vigilãt attẽde.ne ſic intelligas oĩa eẽ ex pr̃e.vt negas eẽ ex filio vel ſpũſcto: cũ ex pꝛe ⁊ per pꝛeʒ ⁊ ĩ pꝛe oĩa ſane dici poſſint.ſiłr ⁊ de filio ⁊ ſpũicto Dici pᷣt.¶¶ Ad illið vᷣo qð obijcit᷑ ſeo dom ẽ.ꝙ hec pᷣpo⸗ ſitio ꝑ.lʒ dicat cãm efficiẽtẽ vt frequẽt.ñ tñ ſꝑ.bſᷣ deſiqt᷑ rõ exeplaris.ꝑ quã ⁊ ſᷣm qua res fiũt. Alit᷑ tñ exponit Hꝛige.in ꝑte ſu ꝑ epłaʒ ad ro.ꝙ dic̃ ex ipᷣo.hocipſuʒ qð ſumꝰ indicat. ꝑ ipſuʒ.p eius ꝓuidẽtiã diſpenſamur in vita. aũt dicit᷑ in iplo.ꝑfectio oĩm ⁊ finis deſigna tur. 4! Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ de hoc ꝙ alie differẽtie notant᷑.iij. Ephe.dicendũ eſt. ꝙ hoc eſt ᷣm aliaʒ appro pꝛiatõeʒ factã patri:ſicut ibi tangit glo. Suꝑ.eni dicit pr.qꝛ ñ hʒ aliũde.quod ones creaturas excellit.vynde rõne excellentie que ↄuenit rõne oꝛiginis. dicit᷑ pat eſſe ſuꝑ omĩia:filius vᷣo ꝑ queʒ.quia ꝑ ipſuʒ fit reꝑatio.ſpi⸗ rituſſanctus dᷣo eſt cui attribuit᷑ eẽ ĩ omibo nobis ꝑ gra⸗ tiazʒ.ĩ alijs pᷣo creaturis ꝑ eſſentiã.⸗ Ad illud vᷣo qð dr de differentia poſita pꝛimo ad coloceñ.vbi primo dicit̃ omia ꝑ ipᷣm creata ſunt ⁊ in ipſo ⁊c᷑.dðm ꝙ ly ꝑ notat ibi efficientiã que eſt aliũde.q appropriat᷑ filio.In ipſo vo notat immenſitatẽ ipᷣius.vñ dicit glo.eum ñ excedũt quia immẽſus eſt: vt nõ vocet᷑ filius ex temꝑe. ſᷣ̊ añ oẽz creaturã.Per immẽſitatẽ dicit᷑ etiaʒ eſſe an oẽs.vt oñ⸗ dat᷑ excellentia eiꝰ in dignitate ſuꝑ creaturas. NHec oĩa attribuũt᷑ filio.ł̊ diuerſis rõnibus. vt notet᷑ cauſali⸗ tas ᷣm ſubſtantiaʒ.immẽſitas ſᷣm ↄtinentiaʒ virtutis. excellentia vᷣo rõne dignitatis. O aũt ſequit᷑ ⁊ omĩa in ipſo ↄſtant.refert᷑ ad ↄſeruatõʒ bonitatis.¶ Ad illð pᷣo quod dicit Dyo.de di.no. vbi ponũt᷑ qᷣtuoꝛ ex ipᷣo ⁊ per ipᷣm ⁊c.dðm eſt.ꝙ prima rõ deſignata ꝑ hãc pᷣpoſitionẽ ex.attribuit᷑ patri rõne oꝛigims.q̃ ẽ potẽtie: ꝑ ipᷣm.ipᷣi filio rõne ſapientie: in ipᷣm vᷣo ⁊ ꝓpter ipᷣm ſpuiſcto.ra⸗ tione bonitatis.que dupliceʒ habet ꝓrietatẽ.ſcʒ ꝙ ter⸗ minat ⁊ finit.⁊ hoc patet per hoc quod in alia traſlati⸗ one dicit᷑ex quo.quod ꝑtinet ad oꝛigineʒ:in quo quod ꝑtinet ad foꝛmaʒ exemplareʒ ſapientie: ad qð.qð ꝑtiet ad rõnẽ termi:cuius gra.qð ꝑtiet ad rõneʒ finis:⁊ hec duo ↄplectit᷑ bonitas. Et ſiłr pᷣt exponi illð qð ibidẽ dĩ ex ipᷣo.⁊ ꝑ ipᷣm.⁊ ĩ ipᷣo.⁊ ĩ ipᷣm: vt ĩ ipo ⁊ ĩ ĩm ad boĩta tẽ terminãtẽ ⁊ finientẽ referat᷑reliq ᷣo axpropriẽt᷑ ſicut dictũ ẽ.ql¶ Ad illud po qð vltio obijcit᷑ de appropꝛiatiõe facta.xj.ad ro.dõm ẽ.ꝙ alið ĩ ſcript᷑a ſonat eẽ ex ipᷣo.⁊ alið eẽ de ipo.Nã ex ipo dicũt᷑ eẽ creature.nõ aũt de ipᷣo 87 04 ntaß⸗ leno no mote träſlat ci. ibi die, d pider dicims ein que Precer eſtenzi Nerio, 'Gnan mmmaoni, imn de, pfiso/ eotiniti etinen dicki. gdi oncal⸗ hbiefa⸗ iper Mropwat onüdon Aigngcin tpierpe nſpcſi⸗ Pheeipe Nboſc terpont Neipſizd penſann isdiigne dbiſtnine lazapto venide llt nte tporcſe no.ſpi opgeu⸗ ogof nodiet pnora Fipſo ſercedit banoh isNoß .heon kaauſli/ riruns⸗ vonmid 1 ilötn ſpo 10e „ ſinone „ ini iſcko,n ti dicet:n ¶ LNueſtio hic tñ ꝙ dicit ex ipo cõmnneẽ. Vñ glo. qð de ipᷣo ẽ. põt dici eẽ ex ipo.nõ aũt oẽ qð ẽ ex ipᷣo ẽ de ipᷣo.quia nõ ẽ de ſubſtãtia ſua.ex ipo em ſunt celũ terra.qꝛ ipᷣe fecit ea: nõ aũt de ipᷣo.qꝛ nõ de ſubſtãtia ſua. „V. nſequẽter dicẽdũ ẽ de ip̃a actõne ſᷣm q; dr cauſa eẽ in ſuo actu pꝛimo.Eſt aũt illa actio creatio.Circa vᷣo creatõem querun tur hec. Pꝛimo vtꝝ creare ẽ facere.Secũ vtrũ ſit pꝛimꝰactus actuũ diuinoꝝ vel dignioꝛ alijs. Tercio vtrũ ſit idẽ qð eẽntia diuina.Quarto vtrũ cre⸗ are ſit ꝓpꝛiũ dei. Quinto vtrũ ſit ex tpe.vel cũ tꝑe vł añ tpᷣus. Sexto an phi . uenerũt ad notitiã creatois. rticulus pꝛimꝰ D pꝛimuʒ ſic obijcit.ea q dicunt᷑ de deo. ſᷣm modũ alicuius pᷣdicamẽti dicunt᷑.cũ q̊ crea⸗ Je dicat᷑ de deo m modũ alicuius p̃dicamẽ⸗ i d niſi ᷣm rõem actõis.qᷓ creatõ ẽ actio et crea re ẽ agere. Itẽ aug.in li.ð cini.ði exponẽs illud qð d In pꝛincipio creauit deus celũ et terrã.hoc ẽ vel qꝛ pꝛi⸗ mo fecit vel qꝛ in verbo vnigenito fecit:g̊ creare ẽ facẽ. MPꝛeterea dr̃ in ps. Qui fecit celũ et terram mare et omia que ⁊c. Ibi glo.oĩa dicit.ne quẽ aliũ putes crea, toꝛẽ.ergo creare ẽ facere. oera in yſa. xlv.dr. Ego oñns foꝛmãs lucem et creãs tenebras.faciẽs pacẽ et cre ans malu.Nõð exponẽs aug.in li.de moꝛibo manicheo fũ.pter hoc ꝙ in quadã traſlatõe ita innenit᷑.ego facio bona et condo mala. Iacere ẽ omino qð nõ erat. condẽ aüt ſiue creare ẽ oꝛdinare.qꝙ illud qdð vtiq; iam erat me lius ſit. Itẽ in li.cõtra aduerſariu legis et ꝓphetaꝛum Faceꝛe ẽ quod omnino non erat.creare po ex eo qð iam erat.oꝛdinãdo aliquid cõſtituere. IOJdeoq; loco h̊ dictus e cus cres mala quõ peccãtibo ea cõuertit in malũ. q̃ bonitatis eius largitate facta ſunt bona. Ecõtra videt᷑ xſignari ꝑ hoc qð dr ĩ pꝛicipio Geneſeos. Vbi pꝛimo dr. In pꝛincipio creauit deus celũ et terrã.⸗ poſt lequi dixit deus fiat lux.et factaẽ lux:et ita e alijs. creare aut facere. Ex quo deſignat᷑ ꝙ creare ẽ ex nihilo.facere ex aliquo.¶ Similiter ſuꝑ illud in cantico deutro. Qui poſſedit et fecit et creauit.glo.pᷣpoſterus oꝛdo.pꝛimo eĩ creauit deus diſponẽdo vt eet/ſecũdo fecit infoꝛmando tercio poſſedit dominãdo. Itẽ alia glo.creauit dũ na⸗ turã vn foꝛmari poſſit cõdidit: fecit.cũ ad ymaginẽ foꝛ⸗ mauit.poſſedit cũ ꝑ fidẽ ſibi vẽdicauit:q̊ pꝛius ẽ natura liter creare q; facẽ.¶ Sed quid ẽ cuʒ dĩ in pᷣs.vpᷣe dixit et facta ſunt: ipe madauit et creata ſunt. Abi dicit que⸗ dã glo.dirxit et facta ſunt pᷣmittendo ei eẽ factũ qð ẽ eſſe creatũ.¶ Ao quod rñdendum ẽ. ꝙ creare dr̃ młtiplici ter. pꝛie em dr ex nihilo facẽ.h̊ ſicut eẽ ex nihilo dẽ dif⸗ ferẽter. ita creare dz differẽter. Ano mõ dr creare. oĩino de nihilo facẽ.et Fm hoc dr. In pꝛincipio creauit deus celũ et terrã. Alio vo mõ dr de nibilo facẽ cũ recreat:F em dæ nõ eẽ culpe reducere ad eẽ gratie.et ſm hoc põt illud dici qð dr in illo p̃s. Exultate iuſti in dño. in ille verſu dixit et facta ſunt.dicũtuꝛ em̃ ibi creata.qᷓ ꝑ grãʒ ſunt recreata.Tercio vpo mò dr creare.cũ ill quod de⸗ ficit ĩ bonũ cõuertit᷑ et hoc ẽ malũ ad bonũ oꝛdinare.et ſic accipit᷑ cũ dẽ. ego dñs.faciẽs bonũ et creans maluʒ. mala em in bonũ ↄuertit. Abilũ ergo dr tripliciter vł quod omnino nihil ẽ.vłqꝛ nihil ẽ rõe culpe. vel ꝙ nihil ? rõe pene.⁊ ꝑ hoc ſolui pñt ea q obiecta ſunt ᷣm diuer ſas acceptões eius qð ẽ creare. ¶ Articulꝰſecundꝰ Dſecũdũ ꝓcedendũ ẽ.⁊ pꝛimo obijcit᷑. q; nõ „ babet bonũ in pꝛĩcipio ⁊ bonũ in termino. qᷓ; q̃ habet bonũ tm in termino. Sʒ creatio habet bonũ in teꝛmino.nõ in eo ex quo.alie vᷣo actões habẽt bonũ vtꝛo ẽ creatio pꝛima actio.Qobilioꝛ em ẽ actio: q̃ Bexta biq;.& alie actões ſũt nobilioꝛes. Itẽ cre atõ ſᷣm ꝙ dĩ in pꝛicipio creauit deus ⁊c̃᷑ terminat᷑ ad infoꝛme. Vnde aug.in.xij.ofeſ. Infoꝛmis illa mateꝛia.quã de nihilo de us fecit. appellata ẽ celũ et terra.cũ dictũ ẽ. In pꝛicipio creauit deus celũ et terrã.nõ qꝛ hoc iã eꝛat.ſ̊ qꝛ eẽ pote⸗ rat.i D poſtea ſcribit᷑ celũ factũ: ſ̊ facere terminat᷑ ad id qð habet ſpẽm.ꝗᷓ dignioꝛ ẽ actõ.q̃ nomiĩe eiꝰqð ẽ fieꝛi Janat Entser nobilioꝛ ẽ actõ q dat eẽ inqtũ bmõi ꝙᷓ q̃ ꝓrimo dat᷑ aliqua additõ ſuꝑ eẽ.oĩs eĩ pꝛima cauſa ⁊ vniuerſalis.plus inſfluit ſuꝑ catuʒ q; cã ſecũda.ſᷣ a cã pꝛima influit eẽ eis.g nobilioꝛ ẽ actõ:p̊ actõ illa ẽ erea⸗ tio. cꝛeatio ẽ nobilioꝛ alijs actõibus. Itẽ actio q̃ ꝓce dit ex vno ſibi ſufficiẽti.ẽ dignioꝛ actõe q querit neceſſa rio młta.ſ̊ alie actões exigũt nęceſſario młta.creatõ vᷣo ex vno ẽ. creatio ẽ dignioꝛ. Pugenai ẽ. ꝙ creatõ di gnioꝛ ẽ alijs tõibo ꝓpter ſimplicitatẽ.ex ꝑte actõnis et pꝛĩcipij. Ad obiectũ dᷣo in ↄtrariũ pꝛimo dicẽdũ eſt.q; licet creatõ nõ habeat ĩ vtroq; ſuo termino ens.ſiue bo⸗ nu.nõ ꝓpter hoc ẽ minus nobilis.ſᷣ eo nobilioꝛ.qꝛ nõ q̃⸗ rit ſibi materiã ſubiectã.i.Qõ em̃ exꝑte ſui pꝛicipij hbabʒ impfectõem.ſᷣ pꝛicipiũ ex ſuꝑfluẽtia alia ꝓcedit ex nihi lo.Eſt tñ diſtinguẽdũ.ꝙ ſumpta actõe quodã generali mõl(ſi licʒ dicẽ) nobilioꝛ ẽ aliq̃ actio.q ẽ ð exiſtẽti.q; illa q̃ ẽ ð nibilo.Sʒ ulud exiſtẽs ẽ añ nihil.ſiue nõ aliquid Vnde dicẽdo ꝙ ſpirare vł generare ẽ agẽ. vt nõ ocioſa dicat᷑ dei bonitas ab eterno.ſicut phᷣi vł betici obijciũt. erit actio ſic dicta nobilioꝛ creatõe.Si vᷣo accipiat᷑ actõ de pexiſtenti qð fuit ex nihilo.erit cꝛeatio nobilioꝛ actio vel actõnibo illis ↄſequẽtibo.generatõ gᷓ eterna nobilioꝛ ẽ.agẽs vᷣo de pᷣexiſtẽti materia minus nobile./ Ad illð o qð obijcit᷑ ꝙ actio dignioꝛ ẽ.cuius terminꝰẽ dignioꝛ et ita facere digniꝰꝙ; creare.Dicẽdũ ẽ ꝙ licet creare re⸗ cipiat materiã infoꝛmẽ.nihilominꝰtñ ea que foꝛmata ſunt.⁊ foꝛme eoꝝ create ſunt.ñ aug.in li.de ſymbolo rectiſſime credit᷑ deũ oia de nihilo feciſſe. vt oꝛdinatiſſi⸗ mo dei munere.pꝛima capacitas foꝛmarũ fieret.ac deĩ⸗ de oĩa que foꝛmatur. Itẽ ſuꝑ gen.ad litte.iõ tꝑali ſed cãli oꝛdie pꝛius facta ẽ infoꝛmis foꝛmabiliſq; materies ⁊ ſpũ alis et coꝛꝑalis.nec inſtituta ẽ niſi ab illo ſummo o:ex quo ſunt.Fᷣm illud.xvij.ecci.Qui viuit ineternũ ereauit omnia ſimul. ¶ Articnlꝰ.iij. D terciũ vo articlm ſic ẽ ꝓcedẽduʒ.qͥ querit vtrũ creatio ſit ipᷣe deus ſiue diuina eẽntia. M nõ ſit veruz. creatio em̃ nõ fuit ab eterno Nſine eterna. Creatio eĩ ẽ᷑ cũ creatũ ẽ. ſ̊ diuina eẽntia eſt eterna. ꝭnõ ſunt eiuſdẽ eẽntie.nõ ꝗᷓ hoc pᷣdicabit᷑ de eẽn tiea illius.¶ Itẽ cꝛeatio multiplicitatẽ quadãa iĩ effectibo recipit.cũ drĩ huiꝰvł illius.diuina vᷣo eẽntia nullatenus õtra.omnimoda ſimplicitas ẽ i o.q̊ ſui actio eſt młtiplicitatẽ.&̊ nõ ẽ eẽntia huius eẽntia illius. C ſui potẽtia 2 ſua eẽntia.hec eĩ oia ſᷣm ſubſtatiã dicunt᷑. creatõ cũ ſit actio diuina.erit ipᷣa diuina eẽntia.¶ Itẽ in ſimplici nõ differũt.ꝙ et q̊ ẽtſ̃ ꝙ creat. creatõe creat Snõ differt ĩ deo ꝙ creat et qͥ cregt.ſ̊ diuina ſba ſiue eſ⸗ ſentia ẽ q creat.&̊ ẽ ipᷣa cꝛeatio.¶ Oð ↄcedendũ cẽ.qAd obiectũ vo in ↄtrariũ rñdendũ ẽ. ꝙ; licet creatõ dicat nõ eternũ.rõe eiꝰ ꝙ ẽ ex nihilo.vł rõe acti.nihilominꝰ tam eternũ põt dici.de ea rõe ipᷣiꝰ eẽntie creãtis.⁊ ipᷣa pt᷑ di ei de eterno:cõnotat᷑ eĩ effectꝰtꝑalis.ſ̊ ſuponit᷑ actio.q̃ ĩ ceo idẽ ẽ qð deꝰ.¶ Ad ſecũdũ obiectũ dicẽdũ ẽ.ꝙ licet creatio multiplicitatẽ quãdã habeat ex ꝑte effectuũ: nõ tñ dr diuina eẽntia multiplex q̃ eadẽ ẽ ᷣm rẽ:nõ em̃ dic reſpectũ aliquẽ ad creaturã. Et ne crederetur miltiplici tas aliqͥ mõ eẽ ĩ eẽntia diuĩa.nõ dr creatõ actõ miltiplex Et lʒ nõ eternũ dicat᷑ de eterno.cũ dr diuina eẽntia ere at.nõ dr̃ tñ diuĩa eẽntia variabilis.eo ꝙ nũc creat nũc nõ creat:creare em̃ nõ dr eternũ ex ꝑte q reſpicit creatũ ſeð ex ꝑte q̃ reſpicit diuinã eẽntiã.Et ita licet creatũ di cat᷑ mutabile.ꝙ ẽ vnũ extremũ in rõne dicẽdi:non.pter pec diuina eſſentia eſi mutabilis.qᷓ eſi alteꝝ ertremũ ex q̃ ꝑte nõ eſt mutabilitas. „, rticulus. uij. 45 ſic obijcit. Lriplex eſt potẽtia.volendi oẽ uplicẽ potẽtiã ↄtulit ⁊ ↄferre potuit alicui creature. Plice potetig ofun V creat 1 terciã potẽtiã ſimiliter potuit oferre. 4¶¶ Itẽ maius vel eq̃le eſt dimittere pcta.et creare celũ et terrã:ſᷣ potẽtiaʒ dimittẽdi pcta põt ↄferre miĩſtris eccleſie. et cõtulit xpᷣo homĩ:̊ potẽtiã creãdi potuit oferre.¶ Itẽ dinĩa eſſentia eſt cã ſede bonitatis.vt eſſe bonũ in genẽ vel in ſpẽ:qð ñ repugnat creature ↄtulit alicui creature. Aut potẽtia creandi repugnat aut nõ repugnat. Si nõ epugnat. co⸗ tulit:ſi ᷣo repugnat.in quo eſt illa repugnatia. nullũ ei genus oppoſitõnis videt᷑ impoꝛtare. antra ugüis in p̃a. Ipe mãdauit? creata ſunt.glo.facẽ nos poſſumꝰ ſ nõ creare.qð pꝛie ẽ de nihilo aliꝗd facere.ipᷣe Sſolus creat.qð ꝓpꝛiũ ẽ deitatis. Itẽ actõ ꝓcedẽs a ſuba. nõ eſt nobilioꝛ ipa ſuba:ſᷣ resꝓcedẽs ey nibilo.minꝰ nobit ẽ ꝙᷓ actio ſᷣm quã ꝓcedit res ex nihilo: ſ creatõ eſt hmõi actio.ẽᷓ cũ ſit nobilioꝛ.nõ ꝓcedit ab aliq̃ re creata tanqꝙ a pꝛincipio.ꝗ ex potentia creãdi cũ ſit pꝛioꝛ ipᷣa actõne. diſcõuemit a ſuba creata:nõ & erit aliqᷓ creatura babens potentiã creãdi ex natura creature.ꝙ em xpᷣc habuit po tẽtiã creãdi.hoc fuit rõne diuine eſſentie.¶¶ Dð ocedẽ⸗ dũ ẽ. Flñ Aug.in li.de trini.ſicut nec ꝑentes dicimꝰcrea toꝛes hoĩm.nec agricolas creatoꝛes fructuũ.quis eoꝛũ extrinſecus adhibitis motibo dei virtus iſta creadi inte rius oꝑet᷑.ita nõſolũ malos.ſ̊ etiam bonos angelos ne⸗ phas eſt putare creatoꝛes. Eadẽ ſentẽtia habet᷑ ſuꝑ De ne. ad lit. ¶ Ad obiectuʒ in cõtrariũ dicendũ ẽ.ꝙ nõ eſt ſimile de potẽtia creãdi et de potẽtia ſciendi vel volendi he em̃ potẽtie nõ repugnãat creoture intellectuali.ſ̊ᷣ ſunt ad pfectõem eius:potẽtia vᷣo creadi repugnat.cũ ſit no⸗ bilior ſubſtãtia creata.Et ſi obijciat᷑ de potẽtia dei vtrũ poſſet dare. Dicedũ ꝙ ſicut poſſe dei nõ eſt ad facienduzʒ melioꝛẽ ſe.ita nec ad faciendũ creaturã parẽ ſibi:nec ad dandũ ꝓpꝛietatẽ ſuã.vtpote ꝙ creatura ſit vbiqʒ.qdð eſt ꝛiũ dei:ſic nec ꝙ potẽtia creãdi res.ſit create.Si etiã potẽtia creãdi oĩa ꝗ eſt dei attribueret᷑ creature. ha bẽt potẽtiam creandi ſe:et ita eẽ cãm ſuipᷣius.Habet tñ ali⸗ qua creatura potẽtiã ſciẽdi oĩa,vt aĩa xp̃i: nõ ſimile ẽ dæe potẽtia.et ſciẽtia.Et ſi dicat᷑ nunqd eſt deꝰ impotẽe? reſpõdendũ ẽ ꝙ nõ:poſſe em qð nõ decʒ nõ ẽ poſſe.⸗Ad illud pᷣo qð obijcit᷑ de potẽtia dimittẽdi pcta. q̃ eſt eqᷣlis vel maioꝛ qᷓ creare.Rñdendũ eſt.ꝙ eſt duplex potentia dimittẽdi.Eſi em potẽtia delẽdi ipam culpꝑã.et hec ẽ ꝓ⸗ pꝛia dei. Vnde Yſa.xliij. Ego ſum ꝗ deleo inigtates ꝓpt me.Eſt potẽtia dimittẽdi peccatũ rõne pene:et hãc po⸗ tuit ↄocedere creature.⁊ ↄceſſit xp̃ᷣo homini. Judei ðᷣo ꝗ nõ crediderũt ipᷣm eſſe xpᷣm. dicebant ipᷣm blaſphemare cũ dicebat math.ix.Confſide fili remittũt᷑ tibi peta tua. Rñdit aũt rpᷣs.vt ſciatis qꝛ filius hoĩs hʒ ptãtem in ter⸗ ra dimittẽdi pcta.ait ꝑalitico. Surge ⁊c. Poſt ſequit᷑:2⸗ gloꝛificauerũt deũ.ꝗ vedit talẽ poteſtatẽ hoĩbo. Abi diẽ hiero.eſciẽtes vnũ dicebãt.qꝛ nullus põt dimittẽ pec cata niſi deus:qꝛ ꝑ eos dimittit gbo dimittendi tribuit ptãtem.l Ad tercio obiectũ dicẽdũ eſt. ꝙ ex fecũditate bonitatis diuine eſt dare alicui creature ſᷣm ſuã virtutẽ ſcʒ creature.Sʒ potẽtia creandi ſicut dictũ eſi.nõ ↄueĩt virtuti creature.imo repugnat.Vnde nõ decuit diuinã bonitatẽ eã creature ↄferre. At eẽt ex virtute creature. NDð em̃ dicit᷑ de rpᷣo. Puer ille creauit ſtellas.rõne ꝑſo ne diuine attribuit᷑. qͥ communis erat diuine creature 7 humane. Irtũ articulũ. An ſit ꝓpꝛiũ ſolius qi? ad 3JI o eternũ. n bonũ.ſciẽdi om̃e vnũ.faciẽdi de nihilo. Sed K”s.ü . ☛ ¶ Articulus quintus Pquintum articuluũ. Atrũ creatio ſit cũ tꝑe 1ex tpe vel ante tpᷣs.Ad qð arguit᷑ ſic.Creatõ gctõ inqtũ creatõ nõ eſt eterna.ſed qð nõ eſt õͤ pmetitur ſe eternitati:et ↄmetit᷑ ſe.ꝗ̊ tꝑi.⁊ ſu⸗ mamus tp̃s large ad euũ:ꝗ̊ creatõ fuit cũ tꝑe.⸗ Itecuz deus creat hãc aiam.creatõ eſt in hoc nũc:łᷣ ante h̊ nũc. fuit aliud nũc tꝑis.Sʒ om̃e quod eſt in nũc tꝑis.qð bʒ aliud nũc tpis ante ſe eſt in tꝑe.i Itẽ qð exit in eſſe cum prius nõ fuerit eſt cũ tꝑe:pᷣ creatõ exit in eẽ cũ prius nõ fuit. eſt in tꝑe vel cum tꝑe.( Contra.qð eſt pꝛincipiũ tpis nõ eſt in tꝑe nec cũ tꝑe ꝓprie:ſed creatõ eſt principi um tpis. 5 nõ eſt in tꝑe vel cũ tꝑe ꝓpꝛie:principiũ em̃ nõ parifſicat᷑ ei cuius eſt pꝛincipiũ.ſᷣ qʒð eſt cũ alio.inqtum hmõi.aſſociat᷑ ei: principiũ creatũ nõ erit cũ temꝑe.ſᷣ ante tps. ¶ Ao qð dicẽdũ ꝑ h̊ qð dicit aug.xij. de ciui. cei. ego ſicut dñm deũ aliqn dñm nõ fuiſſe dicere nõ au deo.ſed ſemꝑ fuit dñs:erat quippe ante illã ſcʒ creatuꝛã qᷓuis nullo tꝑe ſine illa ſit creatõ. Actio nõ eſt ſine tꝑe. et ↄpꝛehẽdo ſub tꝑe nũc.quod eſt principiũ tꝑis:non ta men eſt in tꝑe cum ſit actõ dei pꝛima in creatuꝛã.ec cũ tꝑe ꝓpꝛie dicit᷑.qꝛ nõ ei aſſociat᷑ vel parificat᷑.ſed nõ ſi⸗ ne tꝑe.i.ſine nũc tꝑis. Ante vo dicit᷑ eſſe rõne cauſalita⸗ tis.¶ Ad id aũt quod obijcit᷑ de creatõne huius anime. Reſpondendũ eſt.q; creatõ actõ q̃ dei eſt et deus eſt:nec eſt in nunc tꝑis.nec poſt nũc.quo ad hoc:ſed quo ad teꝛ minũ tꝑalem quẽ reſpicit eſt poſt nũc tꝑis: nõ ꝙ cauſam ha beat tpᷣs.ſicut eſt de rebo que creant᷑ mediante primo motu. culus. vj. Extus articulus. Atrũ philoſophi babuer̃t poſſe ex ductu ratõnis ad cognitõem creatio nis.quod videtur ꝑ hoc quod dicitur Ro.j. ſempiterna quoq; virtus eius et diuinitas:cum ergo di uinitas et virtus dei diuina cognoſci poterant ductu ra tionis. multofoꝛtius ipᷣa credtio que nõ eſt eterna.Et di cit gloſa ꝙ per naturalem ratõem ⁊ creature reuelatio⸗ nem cognouerunt. Reuelationem autem dicit ꝑ opera creatõnis.Quod videtur per hoc.ꝙ philoſophi poſue⸗ rũt creatoꝛem eſſe.ſicut dicit auicenna in ſua prima phi loſophia. Si fuerit eius eſſe poſt non eſſe abſolute tunc aduentus eius a cauſa erit creatõ.et hec eſt dignioꝛ om⸗ nibus modis dandi eſſe:quia priuatio remota eſt omni no et inducitur eſſe. Sed ſi ponat᷑ priuatio taliter. ꝙ el⸗ nni ibilia dei ꝑ ea que facta ſunt intellecta ↄſpiciunt᷑. ſe precedat eam. tũc generatõ eſt inppoſſibilis niſi ex ma teria:et inductio eſſe.ſcilicet eſſe res ex re.quod eſt debi⸗ le et breue futurũ.q¶ Item dicitur in libro de celo ⁊ mun do.per hunc numerum adhibuimus noſipᷣos magnifi⸗ care deum vnum creatoꝛem eminentem proprietatibus eorum que ſunt creata:et loquitur ibi ternario ſignã te trinitatem. Ex quo accipitur.ꝙ philoſophi peruene⸗ runt ad cognitionem creatoꝛis.inquantum creator eſt. Seo videtur contrarium per hoc. ꝙ in ſimbolo poni tur articulus.creatoꝛem celi et terre: ſed ea que fidei ſũt ſuper ratõem ſunt:nõ ergo ex ductu ratõnis eſt perue⸗ nire ad illud.4 Item ratõ decurrit ab ente ad ens.qua⸗ liter ergo perueniret ad cognitionem creationis. ßᷣm ꝙ creatio eſt ex nihilo.ratio enim non poteſt quieſcere in nihilo.quieſceret autem ſi vltimo veniret ad creationẽ. que eſt exitus in eſſe de nibilo. ¶ Reſpondendum eſt. ꝙ triplex eſi cognitio.per inſpirationem.per ſcriptura rum declarationem.et operum reuelationem.omnibus iſtis modis contingit venire in cognitõnem creationis. Primo ꝑ inſpirationem fidei.cũ fides ponat creatõem Item ꝑ ſcripturaꝝ diuinaꝝ inſpectionem. que eſt ex le⸗ ge ꝓphetis et euãgelio.Itẽ ꝑ opeꝝ reuelatõz. ã reue⸗ latõ oꝑum indicat omipotentiã eſſe in deo:omipotentia ge ib eſ ſu⸗ u; ſe. ly un 8n ſpii cipi ſind tum le. cini⸗ ögn Uund etpe. on ech 6 ſi lta⸗ imne. ſbnee dte guſann Prino Whveft ntano Po. ciunt. nodi eiun 1Etd elato⸗ openn ir upbi etune nond konmn c⸗ ſern ſab onmun mgnif⸗ anbu⸗ oſigi eruene⸗ ork. lopon⸗ figeiſi rne/ es n ſrin tone n ſ. pture nibus ſonis⸗ wen lerle jrene⸗ Nenna ex pte qᷓntitatis.p̊ magis ex pte q̃litatis. duũ:q; hic accipiũt᷑ p qᷓndã ſimilitudinẽ. relpectu eoꝝ in qquilo ꝓprie h dicunt: hec aũt ꝓpꝛie dicunt᷑ in rebo coꝛ⸗ (Lueſtio ðvᷣo ponit creatõeʒ.ſcʒ ꝓductõez de nihilo.nã ſi nõ poſſʒ ꝓducere niſi ex aliquo.nõ eſſet omipotentia:cum oir potẽtia poſſit intelligi m veritatem. et ita alia nõ eſſet oĩpotẽtia.⸗¶¶ Pꝛeterea ſi potẽtia eẽt alligata materie.no eẽt om̃ipotentia:crearõ . eſt actus om̃ipotẽtie. at quid phᷣi nõ puenerũt ad cognitõem creatõnis. hoc eſt qꝛ nõ aſcenderũt vltra ratõem materie. Oꝛ etiaz puene⸗ rin.tum ex ſcripturis.tũ ex operũ ↄſideratõibo.patet ꝑ H qð dicit᷑ in.vij.li.ↄfeſſ.vbi dicit᷑.ꝓcuraſti mibi ꝑ quẽ⸗ dam hominẽ quoſdã platonicoꝝ libꝛos ex greca lingua in latina verſos: et ibi legi nõ quidẽ hiſdẽ verbie. ſᷣ hec oĩno multis et multiplicibo ſuaderi ratõnibo ꝙ in pꝛin⸗ eipio erat vᷣbũ et verbũ erat apud veuʒ.vſqʒ ad illud.et mũdus eũ nõ cognouit. Quod aũt ſequit᷑.in ꝓpria ve nit et ſui eũ nõ receperũt ⁊c̃.Et iterũ et verbuʒ caro fa⸗ ctum eſt et habitauit in nobis.nõ ibi legi.Ex quo patet certũ ꝙ ex ſcripturis tũ ex rõnibo cognouerũt ꝙ om̃ia ꝑ verbũ facta ſunt.ꝙ ſolo verbo fecit oia et ita materiã.⁊ nõ de ſeipᷣo.quare de nihilo. tatibo creaturaꝝ in comꝑatõne ad cauſam. Ranlſeundüu eſt cõ⸗ ſequenter ad conſideratõnem creatu⸗ re in fieri ratõe ꝓpꝛietatũ ſiue ꝑſe acci dentiũ.Querit᷑ & de illis ꝓpꝛietatibo ſi⸗ ue pſe accidẽtibo.q relinquũtur ex rati onibo cauſaꝝ ſiue cauſis:ſub diuerſis rõnibo.q ſunt mẽ ſura.numerus ⁊ pondus:⁊ poſt h̊ de veſtigio:inde de ꝓſe accidẽti.qð ↄcomitat᷑ ipᷣm fieri.demũ de ꝑſe accidẽ⸗ ti ſiue ꝓprietate q̃ eſt creati inqtũ eſt ex nibilo. Primo dicendũ de his tribo ↄditionibo qᷓ̃ ſunt in ↄpatone ad cauſam.ſub ſeptem membꝛis. Et primo querendũ eſt ꝗd his ratõnibo deſignet᷑. 4Scðdo vtrũ ↄueniãt creature vninerſaliter. Tercio vtrũ ſolũ cõueniant creature. Quartto ex qua parte accipiant᷑. Quinto quare tot ſunx ⁊ nõ plures. Sexto vtrum creatura ſine his poſñt intelligi vel eſſe Fm ꝗ eſt in fieri. Septimo de differentia iſtaꝝ diſpoſitionum ad alias que videntur ouenixe. (Membꝛum. ſ. Irca pꝛimũ ſic ꝓcedendũ eſt dicit aug.ſu⸗ per Beñ. Aldenſura eſt illud q aligd meti⸗ mur. umerꝰpo qͥ numeramus. Pondus quò appẽdimus.Suꝑ illud aũt.xj. Sap̃. Om̃ia in menſura ⁊c.glo.in mẽſura qualitas.in nume⸗ ro qntitas. In pondere rõ ↄſiderat᷑. Sʒ he diſtinctõnes nõ vident᷑ inter ſe ↄuenire nã mẽſura in quãtitatibo det miĩatur quẽadmodũ et numerus:mẽſurat᷑ em̃ ad q̃ntita⸗ tẽ ↄtinua refert᷑.ſic 1 numerus ad diſcretã.¶ Itez ſicut Aug.ſupꝑ Geñ.numerus omi rei ſpẽm pᷣbet.q ex ꝑte q̃li tatis videt᷑ accipi.nõ & recte dicit᷑ in numero quatitas. Ilẽ ſi mẽſura ⁊ numerus recipiunt᷑ m qntitatẽ et q̃li tatẽ.penes quid accipiet᷑ pondꝰ.cũ nõ ſint niſi tria.ſ.q̃n titas.qᷓlitas.relatio.penes aũt relatõem nõ videt᷑ acci⸗ pi.pondus em̃ eſt qntitatis vel q̃litatis.vt ſᷣm maioꝛem qᷓntitatẽ vel minoꝛẽ ferat᷑ doorſum.inqꝗtũ plus bʒ de ma teria.vel m q̃ntitatẽ grauitans q̃ eſt ↄditõ materialis ita vidẽt᷑ m ꝓpꝛietatẽ oĩa ad qntitatẽ referri.vt nũerꝰ ad diſcret qntitatẽ: mẽſura adotinuã.põdus vo ad mo tũ.ꝗ ſm phm inter ↄtinuas q̃ntitates nuerat᷑.¶ Sʒ ob⸗ uiat h qð dicit oug:ſuꝑ geñ. NQumerꝰ oi rei ſpẽm pᷣbet: mẽſura modũ pᷣfigit.pondꝰ do in ſuo loco oꝛdinat ⁊ ge⸗ ALAo qð dicẽ ſcere facit: ̊ iſia tria.ſ.modus ſpẽs⸗ Ne accipiũt Mueſtio. vij. de propꝛie/ Beptima. poꝛalibo.ꝑ qᷓndã vo ſimilitudinẽ trãſſerunt᷑ ad res ſpua les.Ende claudianus in tractatu te aia. MMẽſura ineliĩ aĩe ſᷣin ſuã capacitatẽ. numerꝰ vᷣo ſᷣm virtutũ numeroſi tatẽ.pondus ᷣm appetitũ in id in qð tẽdit: et aĩa rõalis tribo indiuiduis memoꝛia.intellectu.volũtate ſubſiſtit. gbo apax eſt numeri mẽſure ponderis. Aug.ðᷣo ſuper BGen. ſic diſtinguit.In aĩabo mẽſura ẽ aliqd agendi. ne ſit irreuocabilis 2 immoderata ꝓgreſſio:numerꝰaũt eſt affectõnũ vᷣtutũ.quo a ſtulticie deſormitate.ad ſapien⸗ tie foꝛmã colligi᷑:põdus volũtatis ⁊ amoꝛis vbi appetit quid cui pponat᷑.Cũ ꝙ̊ hec nõ accipiãt᷑ hic ſm ꝓpietatẽ b m ſimilitudinẽ:attedẽda eſt rõ ſititudinis.vt mẽſura dicat᷑ diſpoſitio.ſᷣm quaʒ res eſt in ſe finita.qͥ ad eẽ ⁊ ad vᷣtutẽ:numerus inqtu bʒ ſpẽm et foꝛmaʒ.q̃ diſcernit᷑ ab alia:pondꝰ vᷣo diſpoſitõ.ſm quã oꝛdinat᷑ in finẽ. ¶ Ad illud aũt qð obijcit᷑. ꝙ mẽſura attẽdit᷑ ĩ q̃ntitate ↄtinua. quẽadmodũ numerus in diſcreta ⁊ ita nõ in mẽſura q̃li tas. Iiẽ numerus pꝛebet ſpẽʒ rei.̊ ad qualitatẽ potius referri dʒ.ꝙᷓ ad quãtitatẽ. Rñndendũ eſt.ꝙ mẽſura vbi/p pꝛie accipit᷑. mateꝛialit᷑ ſupponit q̃ntitatẽ.ſᷣ foꝛmalit᷑ ſup ponit io qð ternnat q̃ntitatẽ. bic aũt accipit᷑ foꝛmaliter ct ideo dicit᷑ in mẽſura q̃litas:ſᷣ nõ attẽdimꝰ hic qualita tẽ. m ꝙ eſt vnũ genus eoꝝ q ſunt:ſᷣ ſicut qualitas dicit finire ſiue terminare q̃ntitatem. ita bic diſpoſitõ termi⸗ nat vel finit rei eẽntiã aut virtutẽ. vt dicat᷑ eſſe eius.non vlterius ſe extẽdẽs.2 ſimiliter vᷣtus ſiue potẽtia rei.iQu merus etiã accipit᷑ multiptr. ꝓprie em dicit᷑ numerꝰ q̃n titas diſcreta. Iẽ dr numerꝰ nõ illa qᷓntitas que habet ꝑtes in ſe diuiſas:̊ rõ diuiſionis ab alio. VUñ vnũ nüe⸗ ro dr.qð eſt in ſe indiuiſuʒ.et ab alio diuiſum: et h̊ mõ vtunt᷑ numeratoꝛes.ꝗ volũt res abinuicẽ diſcernẽ. Ad ſimilitudinẽ pꝛimi modi accipit Rabanꝰ in glo.cũ dicit in numero q̃ntitas:res em̃ q in ſpẽ cõſtituit.hʒ plura ex quibo ↄponit᷑.ðet iſte eſt numerꝰ eẽntialis ñ accidẽtalis: ſicut de vna linea ꝑ diuiſionẽ fiũt due. Scᷣm aug.ðo ac cipit᷑ ſcdᷣo mõ.inqtũ numerus ẽ diſpoſitõ.ſᷣm quam res diſcernit᷑ ab alia re. Vnde numerꝰ ſᷣm ethimologiã dici tur amicꝰ memeris.q.diuiſio ſiue diſcretio ſᷣm ſignifi⸗ catõem:et ideo dicit numeꝝ om̃i rei ſpẽm pᷣbere.¶ Ad illud ᷣo qð obijcit᷑ de pondẽ.q debeat accipi ſᷣm q̃ntita tẽ vel m q̃litatẽ q eſt grauitas. Dicẽdũ eſt.ꝙ nõ accipi⸗ tur bic ꝓpꝛie ſᷣ ↄmũiter.Fʒ quãdã ſimilitudinẽ:vt ſicut pondẽ fert᷑ coꝛpus ad ſuũ locũ ſcʒ deoꝛſuʒ.ita diſpoſitõe iſta que hic ꝑ pondꝰ ſignat᷑. refert᷑ ſiue oꝛdinat᷑ vnaq̃qʒ res ad ſuũ fintc.¶ E aut dic claudianꝰ.ꝙ mẽſura ĩ aia attẽdit᷑ ſm ſuã capacitatẽ.refert᷑ ad H.ꝙ vnaqqʒ res cꝛe⸗ ata hʒ qndaʒ extenſionẽ pᷣtutis termĩatã. ⁊ ad hũc mo⸗ dũ dic ipᷣe de aĩia. aũt diẽ numeꝝ ſᷣm vᷣtutũ numero⸗ ſitatẽ.h̊ refert᷑ ad h̊ qð diẽ̃ aug.ꝙ numerꝰ d affectõnuʒ ⁊ vᷣtntũ ec᷑.qͥ a ſtulticie defoꝛmitate.ad foꝛmã ſapie colii git.vnde attendit mẽſurã ⁊ numerũ.nõ qᷓtũ ad eẽ ip̃ius gie in ſe. qtũ ad eẽ eiꝰ vᷣtuale. Vñ numeꝝ attendit ipᷣe penes ea q̃ oꝛdinãtur ad ſapiẽtiã. vt numeroſitas bm̃oi virtutũ numerꝰ dicat᷑.põdꝰ ðᷣo ex ꝑte motiue q̃ oꝛdinat ad bonitatẽ:et h patʒz ꝑ h̊ ꝙ ſubiũgit: ꝙ aĩa tribo ſubſi⸗ ſtit. intellectu ſiue ↄſilio memoꝛia ⁊ volũtate.i Lam ſᷣm memoꝛiã attẽdit᷑ pᷣma capacitas.ſᷣm ꝙ eſt vis ↄtentiua ſpẽꝝ. De memoꝛia em̃ ancedẽte intellectũ ⁊ volũtatẽ lo⸗ qtur. Intellectꝰpᷣo ſiue ↄciliũ ad rõem ꝑtinet.q̃ ſuas vir tutes colligit ad ſapiẽtiãa. Nolũtas vo ſuo pondẽ ſpũali inclinat᷑ ad bonitatẽ. Nos aũt ꝗ loqmur te his tribo di⸗ poſitõnibo. ꝓut pꝛio attẽdunt᷑ circa eẽ ipius rei. deinde circa diſpoſitões ↄſequentes eſſe. . (Wembꝛum. ij. Vod aũt ↄñter qſitũ eſt. vtꝝ hec tria ↄueni ant omi creature.ſic terminat᷑. Numerus nõ ineſt niſi rei numerabili:res ar̃ natura lis que numeꝝ habet:habet et multitudi⸗ nem. 7 bnaqueq; creatura in ſe oſiderata.nõ ponit mul titudinem.ergo nec ponit numerum.E ſi numerus ex⸗ — tendat᷑ ad G. vt res que habet vnitatẽ. dicat᷑ habere nu⸗ meꝝ. Om̃is vo res creata hʒ vnitatẽ ꝑ ſei pᷣam:et boc pʒ ꝑ hoc qð diẽ aug.i li.xæ vera reli.oimis res vl ſubſtatia vel ſi q alio mõ melins enũciant᷑ ſimul habent hec tria. vt vnũ aliquid ſit.et ſpecie ꝓpria diſcernat᷑ ab alijs.⁊ re rũ oꝛdinẽ nõ excedat:⁊ ita vnitas ↄuenit omi rei greate Si ẽ ꝓpter boc dicat᷑ numerus eẽ diſpoſitio in q ſit res creata.boc nõ videt᷑:qꝛ pꝛima ↄditio q attribuit᷑ in li.de vera relig. omi rei eſt vnitas. Scða vᷣo ↄditio qᷓ attribu — itur ab aug.ſuꝑ geñ.eſt numerus.ꝙ numerus nõ reſpo⸗ K — det vnitati: qd etiã intelligit᷑ ex boc.ꝙ numerus om̃i rei ſpẽm pᷣbet.̊ reſpondet ſpeciei.ſ̊ ſpẽs eſt ſcða oditio. in li.de vera relig. qua ſcz res ab alia diſcernit᷑. Seinõ re⸗ ſpondet vnitas.Cui rñdet vnitas? ã numero rñdet ſpẽs.ponderi vᷣo oꝛdo:ꝗᷓ menſura vnitati.ſ̊ ex qua rõne cũ vnitas non videat᷑ terminatõne dicere. Preterea. cũ magnitudo ſit infinitũ diuiſione:et multitudo infini⸗ tũ appoſitõne:et materia infinitũ ſuſceptõe ſiue poſſibi⸗ ltate: menſura aũt nõ eſt vbi eſt infinitũ.ᷓ nõ in om̃i re eſi menſura.4 Item pondus dicit᷑ ſᷣm ſimilitudinẽ eius qð habet grauitatẽ.̊ ſᷣm ſimilitudinẽ eius qð fert᷑ de oꝛ ſum:ſed quedã res naturaliter ferunt᷑ ſurſum vel ßm ſi⸗ militudinẽ. vt leue fert᷑ ad locũ ſurſum.aĩa pᷣo ᷣm volun tatẽ naturaliter fert᷑ ad ſummuʒz bonũ:nõ ponduseſt ↄmũis diſpoſitõ omi creature.¶ Itẽ ſi ſunt diſpoſitões ois creature.cũ ipᷣe ſint creature.habebũt meſuram nu⸗ meꝝ et pondus:cũ hoc nõ ſint ſine diſpoſitõne.et ſint de numero eoꝝ qꝗᷓ fiũt. 4¶ Item quare ponit aug.has diſpo⸗ ſitõnes creature.vbi loquit᷑ de fieri creature:cũ ſcʒ logt de opibo ſer dieꝝ. vbi dicit. In me erant alicubi anteq; crearet᷑ vniuerſa creatura. An etiã creata ſunt. et ſi erat vbi erãt:neqʒ em̃ ante creaturã erat aliquis niſi creatoꝛ Itẽ aug.ce li. arbi. Om̃em rem niſi numerũ et menſu rã ⁊ oꝛdinẽ in diuinis.xo artifici tribuere ne cuncteris ergo de re artificiata a ſummo artifice loꝗt᷑.et ita de cre⸗ atura. 4l Item nõ vident᷑ iſta ↄuenire omi creature. diẽ em̃ ambꝛo.in examerõ.lucis natura eſt. vt nõ in menu⸗ ra.nõ in numero.nõ in pondere ſe habebit vt alia crea tura. ᷣ oĩs in ↄſpectu eius gra fit. cũ &̊ lux creatura ſit. videt᷑ ꝙ nõ in om creatura reꝑiant᷑ illa tria.¶ Seo cõ tra dicit aug.in li.de natura boni. vbi hec magnia bona ſunt.magnũ bonũ eſt.et ecõuerſo: et vbi ꝑua bona ſunt. 1 illud ꝑuũ bonũ eſt.et ecõueꝛſo.ſed lux eſt de magnis bo nis.g̊ multo magis debʒ habere iſta bona.¶ Ad pꝛimũ reſpondendũ eſt.ꝙ numerus ſicut dictũ eſt. ↄuenit om̃i rei create:et accipit᷑ numerus ꝓ diſpoſitõne.qua diſcer nit᷑ res a re alia. que tñ diſpoſitõ vbi ſunpliciteꝛ eſt.ſicut in rebo ↄpoſitis ex materia ⁊ foꝛma.vel q eſt et qð eſt hʒ intrinſecus numeꝝ. Sed nõ accipit᷑ h̊ numerus ꝓ multi tudine aggregata in vnũ.quẽadmodũ obiectuʒ eſt. Qec hec diſpoſitio numerus idẽ dicit. quod illa diſt pſitõ que eſt vnitas in li.de vera reli.ſed rñdet illi diſpoſitõni que ibi ſpẽs dicit᷑.vnitas vᷣo rñdet illi diſpoſitõni q̃ drẽ men⸗ ſura.¶ Ad obiectũ añt in ↄtrariũ dicendũ eſt.ꝙ menſu ra eo ꝙ dicit eſſe in ſe ſiniti.rñdet vnitati.Fm ꝙ vnum dr ens diſtinctũ.⁊ vnitas diſtinctõ eſſe in ſeipo.ad ponẽ dũ differẽtiã reſpectn numeri aut ſpẽi rõne cuius ſit di⸗ ſcretio ab alio.¶ Ad tercõ obiectũ de pondere ꝙ nõ ↄue nit om̃i creature.Dicendũ eſt.ꝙ pondus ſi accipiat᷑ pꝛo pꝛie.vel ᷣm ſimilitudinẽ reſpectu ponderis in grauibo. nõ extẽdit ſe ad omem creaturã:ſed ſi accipiat᷑ 'm illam ſimilitudinẽ ᷣm quã eſt inclinatõ in finẽ.quẽadmodum pondus eſt inclinatõ in terminũ.ſᷣm h̊ omi ↄuenit crea⸗ ture.om̃is creatura inclinatõem bʒ aliquã ad finẽ natu raliter.¶! Ao illud vᷣo qdð obijcit᷑ de magnitudine que eſt infinitũ diuiſione.et ita de alijs. Rñdendũ eſt. ꝙ ſic di⸗ cendo infinitũ:nõ tollit quin magnitudo vel multitudo ſit finitũ in eſſe.et virtute:eo mõ qͥ pꝛimũ dicit᷑ infinituʒ virtuteet eſſentia.i.nõ habens finẽ:eſt em̃ ſibi finis:nũ⸗ em eſt vere dicere. ꝙ intantũ ertendit᷑. ꝙ nõ plus põt extendi.q QDð aũt obijcit de materia ſimiliter dicendũ cauſam ergo eius tri eſt. ꝙ nõ intelligit᷑ ꝑ hoc.ꝗn materia babeat aliquo mõ numeꝝ menſurã ? pondus. Añ aug.de lib.arbi. Si foꝛ me pfectio nõnullũ bonũ ẽ:nõnullũ bonũ ẽ ſoꝛme incho atio. Et in li. de vera reli. ꝙ in com ꝑatiõe ꝑfectoꝝ infoꝛ me dicit᷑ ſi habet aliꝗd foꝛme.qᷓuis exiguũ.qᷓuis incho⸗ atũ nondũ eſt nihil.? ita er teo eſt. qð aũt ex deo eſt mẽ⸗ ſurã et numeꝝ ⁊ pondus habet.⸗!. Ad illud ðᷣo qð obijci tur. ꝙ menſura numerus ? pondus ſunt creature. e ita hñt menſurã numerũ et pondus: dupliciter põt reſpon⸗ deri:q de alijs creaturis intelligit᷑. vel iſte res diſpolite ſunt in menſura ⁊ numero ⁊ pondere.ſᷣm ꝙ ceo bic at⸗ tribuunt᷑. Vnde aug.ad oroſiũ.i Qumerus põdus ⁊ mẽ⸗ ſura. ipe deꝰ eſt: ipe em eſt numerus ſine numero.a quo eſt ois numerus. Jpᷣe eſt menſura ſine menſura. a qͥoĩs menſura. Ipye eſt pondus ſine pondere.a quo eſt omne pondus.omia ᷓ in numero pondere et menſura diſpoſu it. tanꝙᷓ ſi dicẽt: omia in ſe diſponit. Intelligit et aliter. om̃ia numero et pondẽ ⁊ mẽſura diſpoſuit.i.oĩa qᷓ fecit. numeꝝ.pondus ⁊ mẽſurã bñt.Ao aliud dicenduʒ ꝙ iſte ſunt diſpoſitõnes creature.ſᷣm ꝙ in fieri: nibilomi⸗ nus tñ extendit᷑ ad creatura ſᷣm ꝙ eſt in eſſe. VUnde ſupeꝛ illud.xj. Sapᷣ. Om̃ia in numero.pondere et mẽſura diſ⸗ poſuiſti. dicit glo.q; in bis ↄſtituit deus mũdũ.et guber⸗ nat. et iudicaturus eſt:ↄſtitutio em mũdi ꝑtinet ad fieri gubernatõ adↄſeruatoem ip̃ius in eſſe. ¶ Ad illud vo ambroſij de luce. licet quidã velint exponere de luceſ puͤ⸗ ali: videt᷑ ᷣm intentõem am bꝛoſij ꝙ velit exponẽ de luce coꝛꝑali.qᷓ eſt in mẽſura numero ⁊ pondere:dicit tñ eẽ ſi⸗ ne his.reſpectu coꝛpoꝝ q̃ recipiunt᷑ a luce:ipᷣa em̃ multi plicat ſe dando effectũ alijs coꝛꝑibo inferioribo: et ideo dicit᷑ eſſe ſine menſura et ſine numero et pondere.reſpe⸗ ctu effectuũ ꝗ ꝓcedũt ab illa. Si eĩ maioꝛ eſſet capaci⸗ tas mði.qᷓ ſit:ad maius ſe extendeꝛet effectus eius ⁊ ad plura. 5 . ( Membrũů. ij. Oterciũ mẽbꝛum ꝓcedendũ eſſ.q̊ querit᷑. geꝗd eſt.aut eſt creatoꝛ aut creatura:crea toꝛ aũt nec termninat᷑ nec foꝛmat᷑ nec oꝛdia . Itur ad aliud. alia oꝛdinant a ip̃m: &nõ ei iſta ↄoueni · unt.ᷓ ↄueniũt tĩ create.i Cptra.aug. ad oꝛoſiũ. nue⸗ rus põdus 7 mẽſura. xæꝰ e. ¶ Ad qð rñdendũ eſt ſicut ibidẽ dr.et ſuꝑ geñ. Ipe eſt numerus ſine numero.a q ẽ oĩs numerus. Ipe eſt mẽſura ſine mẽſura.a qͥ eſt oĩs mẽ ſura. Ipe eſt pondus ſine pondere.a qͥ eſt om̃e pondus. Vñ pñt hec ſumi vel foꝛmaliter vel effectiue: ſi foꝛmalit pꝓut menſura dicit᷑ habere qð mẽſurat᷑ et ita de alijs:cõ uemiũt ſoli creature. Si aũt ſumax effectiue. ſic poſſunt conuenire creatoꝛi ⁊c. — embꝛu. m. BDquartum queſitum quo querebatur ex qua parte acciꝑent᷑ ſic obijcitur. acci⸗ ſant᷑ vt conſequentia creaturam. inꝗ tuʒ creatura: eſſe em̃ finitum eſt ↄſequens creaturã inqtum buiuſmodi.ſimiliter eſſe ſpecioſum eſt eſſe ordinatũ: dico autem ſpecioſum a ſpecie. que nõ eſt id cuius eſt ſpecies. ergo menſura numerus ⁊ pondus. erunt per ſe accidenti creature.inq;tum nec ad aliud pᷣ cedens referentur. Konra ini reſpondent.modus et ſpecies et oꝛdo:ſ iſla tria 'm tres ratõnes cauſe acci⸗ piuntur. modus enim ad cauſam efficientem. ſpecies ad foꝛmalem exemplarem.oꝛdo ad finalem. ergo he tres di ſpoſitiones ex parte rationum in cauſa accipiũtur. VUn⸗ de Auguſtinus in libro. lxxxiij. queſtionum. AVniuerſa ereatura habet.quo cõſtat.quo diſcernit᷑ quo congruit: mnã eſſe opoꝛtet. qua ſit. qua bic lit. et qua ſibi amica ſit. Creature autem cauſam dicimus deum:opoꝛtet ergo eſſe trinitatem. qua nihil preſtantiꝰ ſiue intelligentius ſiue beatius inuenire perfecta ratio Vtꝝ ↄueniãt ſolũ creature.Qð videt᷑: a nonn Diſ incho inſo⸗ incho⸗ eſt mie⸗ biel Aita eſpon⸗ ſpolte biean 8 me⸗ iqno agois Komme diſpon taliter. iͤſeet endoz tbilonnn deſupen ſurg d⸗ tguber⸗ noſieri ud do ceſpi⸗ ed ttheeſi ziü muli . et ice⸗ e⸗reſpe capach ing709 . ianert. iet:e turgiger necotcin ,Nen. „. dſii⸗nie⸗ cklat noage toisne onaus, ſomelt r led deſoſm „ 4 ebature⸗ Macei h.inchen, ſequens ſolumel gnenp ponhi⸗ delo ltof⸗ tesdd ensri ur On. nuntil nghi abe l⸗ Ocinns eſtne⸗ n d (Wueſtio poteſt. qð ↄcedendũ eſt.. Ad obiectum vo incõtrari⸗ nm reſpodendũ ꝙ licet he ↄditõnes ꝓprie oueniant crea ture:nihilominus tñ ↄueniũt ex quadã relatõne ad rõ⸗ nes cauſe.que ſunt in creatoꝛe.Et eſt attẽdẽdum.q du⸗ pler eſt differẽtia oditõnũ in creatuꝛa.Eſi em̃ quedã Fᷣns ↄditões aliquo mõ ſimiles ĩ creatoꝛe ⁊ creatura:vtpote ſunt vnitas.veritas.bonitas. Sũt ⁊ alie q ſunt in crea⸗ tura.in relatõe ad rõnes que ſunt in creatoꝛe:a iſte non ꝓceqũt ſm ſimilitudinẽ.quẽadmodũ ⁊ pdicte:et de tali bus ſunt menſura.numerus et pondus. licet em aliquo mõ ↄueniat creatoꝛi. ꝓut eſt menſura ſine mẽſura ⁊c. G tamen eſt vniuoce. (Mlembrum. v. NOquintu membrũ quo querit. quare tot uunt ꝓprietates ⁊ nõ plures:cũ em ſit rela tio ad eſſentiã diuinã inq tũ eſt cauſa.⁊ ſit tres ratõnes. accipiunt᷑ he tres ꝓprietates: erit q̃r ta in relatõne ad eſſentiã cauſe: ſicut em relucet veſtigi⸗ um trinitatis in creatura.ita relucet veſtigiuʒ vnitatis ipᷣius enie, qð rñdendũ eſt.ꝙ ſicut he tres ratõ nes ꝓprietates.vñdent tribo rõnibo cauſe. ita eſſe cauſa ti rñdet eſſe cauſe:eſſe ᷣo cauſati nõ numerat᷑ cum ſuis ꝛietatibo.ꝓpter quod nõ erit maioꝛ numerus ꝓprieta tũ.Cũ em he tres ratõnes cauſe ↄueniaãt ipᷣi eẽnnie cau⸗ ſe: materialis aũt nõ ↄueniat.nõ crunt niſi tres ꝓpꝛieta⸗ tes.reſpodentes trib ratõnibo cauſe ſupradictis. D ſextũ membrũ qͥ querit᷑. Vtrũ creatuꝛa ſine his intelligat᷑ aut eſſe poſſit. videt᷑ ꝙ . detibo: 5̊ hec ꝑ ſe ſunt accidẽtia. ſine eis ei create intelligit᷑. Oð etiã videt᷑ ſi nos oſide⸗ remus vbi hec ꝓprie accipiunt᷑.Eſſentia em̃ lapidis põt intelligi ſine ſuo pondere.et ſine ſua mẽſura. et ſine ſpe eie accidentali:nõ em̃ hic accipit᷑ ſpẽs ipa rei eſſentia. qᷓ ſine his poteſt eſſentia rei intelligi:pari rõne vbi hec ac⸗ eipiunt᷑ ꝑ ſntudiue⸗d benr. nõ põt intelligi eẽ ni ſi finitũ:infinitũ em̃ ꝑ remvtõem finis intelligit᷑. ſ̊ ↄdi⸗ tio menſure ponit finitũ.̊ᷓ ſine mẽſura nõ põt intelligi. 4l Preterea res nõ intelligit᷑ ꝑfecte ſine ſuis cauſis.ſed he ꝓprietates dicũt ratõem cauſati ad cauſaʒ.ſub diffe⸗ renti ratõe:g ſine eis nõ põt ꝑfecte intelligi.multofoꝛtiꝰ nec eſſe. ¶ Reſpondendu eh.ꝙ onplex eſt intelligẽ. In⸗ telligere ipam eſſentiã abſolute vt hboĩem.qꝛ homo eſt.2 uia de alijs:et ſic tingit intelligi his ↄditõnibo. Eſt aũt intelligere in comꝑatõne ad cauſas extrinſecas: 2 Fm H relatõne ad pꝛima tauſam.q eſt ſub triplici ratõe.nõ ẽ intelligere eſſe cauſati ſine his. Unde aug.in li. de eiui. ci.a deo eſt om̃is numerns.omis ſpẽs.oĩs oꝛdo: ſine ꝗ⸗ bus mhil reꝝ inueniri nec cogitari põt.i Ad illud vo qð obijcit in ↄtrariũ.ꝙ ſunt ꝑſe accidentia. Reſpondẽ⸗ dũ eſt.ꝙ ſunt quedã ꝓpꝛietates ↄſequẽtes eſſe oĩno.q̃ nõ reſpiciũt cãm.vt dicant habitudinẽ cauſati ad cãm.a ſi ne talibo ↄtingit intelligi vnoq; modo eẽ rei. huiuſmodi aũt non ſunt numerus menſura et pondus: et licet non ſint de eſſe rei.nihilominꝰ tñ dicũt babitudinẽ ad cẽm. ſine qua nec fit.nec res eſt. ¶¶ Ad ſcdᷣo obiectũ dicenduz. eſt. ꝙ nõ eſt ſimile de his ꝓprietatibo in rebo.vbi ꝓpꝛie ac cipinnt᷑.et in rebo in ꝗal accipiunt᷑.Ein extenſioneʒ. In rebo em̃ vbi ꝓprie accipiunt᷑.ſunt ꝑſe accidenna ↄſequẽ tia eſſe et fieri rei totaliter:vbi pᷣo accipiunt᷑ m ertenſi⸗ onẽ nõ ſic.ſᷣ dicũt habitudinẽ ad ratões cauſe.Fm quas: eſt fluxus in eſſe. ¶ Membꝛü. vij. Oſeptimũ mem bꝛũ ſeʒ de vifferẽtia iſtax ↄditonũ ⁊ aliaꝝ.que attribuũtur rebo cõ⸗ muniter.vt ſunt modus.ſpẽs ⁊ oꝛdo.ſicue elatõ ad ipᷣaʒ rõem caule: ᷣm aũt relatõʒ (Miembrum. vj. ſic. eſſentia em̃ rei intelligit᷑ ſine ꝑ ſe acci⸗ Octaua. dicit aug.in li natura boni. Cũ em ſint diuerſe diſpo ſitõnes q internario accipiunt᷑et nõ Fm eandem rõnem 2ueniũt:nõ em̃ ᷣm eandẽ rõem ↄueniũt ei creature men lura numerus et pondus: ſpẽs et oꝛdo:et ꝙ ↄoſtat ꝙ con⸗ gruit quo diſcernit᷑et iterũ eſſentia.virtꝰet oꝑatio.Cũ hec creature.et nõ ſᷣm eandẽ rõem ſ̃ differentẽ: rõnes aũt in xe ſint oꝛdinate.erũt & iſte rõnes ᷣm pꝛius et po⸗ ſterius in creatura. Qð ↄcedendũ eſt. be em ratões. mẽé⸗ ſura numerus ⁊ põdus accipiũt᷑ pꝛimo in re creata ᷣm ꝙ ſint: He aũt rõnes.modus ſpẽs et oꝛdo. accipiunt᷑ ꝓ re ſᷣm ꝙ eſt a pꝛimo:he aũt q; ↄſtat ⁊c̃.accipiũt᷑ ſᷣm re git᷑ a primo in eſſe: he aũt eſſentia.virtus et oꝑatio: ſᷣm 4 habẽt rõem efficiendi a pꝛimo.inqtuʒ in eis oꝑat᷑.ſic poſſunt diſtingui ſᷣm pꝛius et poſierius:nibilominus tñ in ſcripturis accipiunt᷑ queda ꝓ ꝗbuſdam. Mtũ aũt ad pꝛeſens pꝛime ſunt mẽſura numerꝰ 2⁊ pondus. de mõ aũt ſpecie et oxdine.diffuſius dicet᷑.vbi aget᷑ de pcto ſᷣm ꝙ eſt coꝛruptõ modi ſpẽi ⁊ oꝛdinis.in tractatu de pecca⸗ to.Oe eſſentia aũt virtute et oꝑatõne. ꝓpter boc ꝙ mẽ⸗ tõem facit dyoniſiꝰ:in tractatu de angelis.. Dꝛdo añt iſtaꝝ ↄditõnũ attendit᷑ ̃ᷣm H. ꝙ menlſura refert᷑ ad ißm eſſe.quod terminatũ eſt ex potẽtia q̃ axpꝛopꝛiat᷑ pꝛi.Qu merus vo attendit᷑ q̃tũ ad diſcretõeʒ ſiue diſtinctõem qᷓ appꝛopriat᷑ filio ꝓpter noticiã. Pondus vo attẽdit᷑ qtũ ad oꝛcinẽ ſiue bomitatẽ que aſpꝛopꝛiat ſpuiſancto. neſtio. vi de veſtigio cauſe:dicit᷑ em creatura.veſtigiũ ipius creatoꝛis.Circa qð querendũ eſt pꝛio. VVltrũ dicat᷑ multipliciter aut vmiuoce. de qbo dicit. Nidunt᷑ em creature veſtigia. ſic dicit augꝰ in li.de trini. Opoꝛtet vt creatoꝛẽ ꝑ ea q facta ſunt intel lectu ↄſpiciẽtes.trinitatẽ intelligamus:cuius in creatu⸗ ra appaꝛet veſtigiũ. Dicunt᷑ etiã veſtigia oꝑa redẽptõis. Vnde Gre.ſuꝑ illud Job.xj. Foꝛſitan dei veſtigia ↄpre hendes.veſtigia dei ſunt benignitas viſitatõnis. q̃ viaʒ nobis oñdit.Dicunt᷑ etiam veſtigia oꝑa vpᷣi.Yob.xxiij. Veſtigia eius ſecutus eſt pes meus.Dicũt᷑ eti veſtigia effectus diuinoꝝ iudicõꝝ.xlij.Ecci.mReuelabis veſtigia occultoꝝ.vel dicunt᷑ ibi occulta que ſunt in cognitõe hu mana.⸗ Querit᷑ ;̊. vtrũ veſtigiuʒ dicat᷑ vno mõ de oĩib⸗ his vel differenter. SZð Scðdo quid dicat᷑ veſtigiũ ſᷣm q; ↄuenit creaturis. 4 LTercio vtrũ ↄueniat om̃ibo creaturis. Quarto vtrũ conneniat 'm maius et minus. 4 Quinto vtrũ dicat᷑ veſtigiũ trinitatis ꝓprie aut vni⸗ tatis eſſentie aut vtriuſq;. — — ¶ Sexto vtrũ poſſet tolli ratõ veſtigij a creatura. Septimo vtrũ ꝑ veſtigiũ ſit manuductio ad cauſam euius eſt veſtigiũ aut abductio 767. ((Membru. j. D pꝛimũ ſic obijcit᷑ ꝙ multipliciter dicat᷑. Dpus em̃ dicit᷑ multipliciter de io oꝑan te ⁊ de re oꝑata:ᷓ cũ opus dicat᷑ veſtigiuʒ ‚eoicet᷑ mltiplir de ip̃is actõnibo et de rebo 4. gut. eñ de rich dicat᷑ ſiẽ pʒ ex pᷣmiſſis.⸗¶ Pretẽa ſᷣm velecgis dicũt᷑ oꝑa xpᷣi.nõ faciũt oberrare: h̊ ᷣm ꝙ ve⸗ i gia dicunt᷑ creature.dãt occaſionẽ oberrãdi.VUñ aug. in li.de libe.ar.le ꝗ derelinquũt te ducẽ ⁊ lucẽ.⁊ ober⸗ rãt in veſtigijs tuigiꝗ nutꝰ tuos ꝑ te amat.⁊ obliuiſcun tur ꝗd innuas. (onrae in oĩbo bis notat᷑ impᷣſſio effe etus a cã.q qdãmõ aſſimilat᷑ ei.ſic veſtigiũ in puluẽ aſſi milat᷑ figure pedis.¶¶ Ad qð dicẽdũ ꝙ ſunt veſtigia po⸗ tẽtie ꝑ axpropriatõʒ ipᷣiꝰpotẽtie diuĩe vt oꝑa creatõis.⁊ ſunt veſiigia diuĩe ſapĩie ꝑ appropꝛiatõeʒ.vt ea in abore lucet ſapia.⁊ de his d in li.de libe.ar. qͥeunqʒ te vteris Abuſqdã veſtigija oꝑibo ſins imp̃ſſis ſapia logt᷑ tibi· Sũt VOnſequenter dicẽ qũ eſt de veſtigio.qð ſiłr refert᷑ ad rõeʒ ʒ—rM C et veſtigia bonitatis diuĩe.⁊ ſm hoc accipit᷑.xj. et.xxiij Job. In oĩbo aũt his qdã eſt rõ ↄmũis.licʒ ſᷣm priꝰ po ſteriꝰ dicta: nec ita dicũt᷑ veſtigia potẽtie.qn illa eadez dicant᷑ veſtigia ſapiẽtie ⁊ bonitatis.⁊ ita de alijs.Indi uiſa ſunt em̃ oꝑa potentie et ſapiẽtie ⁊ bonitatis diuine licet ſic appꝛopꝛient. ¶¶ Ad io aũt qð obijcit in cõtrariũ. dicendũ eſt ꝙ nõ eſt ſiłe de h̊ noĩe opus.et de h̊ noie veſti giũ:hoc em̃ nomẽ opus.nõ habet vnã rõem ſᷣm quã dici tur de ope opante et re oꝑata.et ad diuerſa genera refe⸗ rant᷑: veſtigi aũt ſub rõe noĩs vtrobiqʒ dicit effectũ ali⸗ quo mõ ſimilẽ ſue cauſe.rõne diſpoſitonis.etiaʒ ſi nõ ſit ſimilis in genere vel ſpẽ vel natura.¶! Ao ſcðo vo obie⸗ ctũ dicẽdũ eſt.q; lʒ veſtigia ꝗ ſunt actões.nõ dent occaſi onẽ errandi.veſtigia ᷣo que ſunt res oꝑate. occaſio ſint erroꝛis:hoc nõ eſt ſᷣm ſe.ſ̊ rõne ꝑuerſe ↄſideratõnis et affectõnis:nec quo ad hoc dicunt᷑ veſtigia. embꝛum. ij. . S ſcom membꝝ ſic ꝓcedit᷑. Veſtigiũ dicit̃ Fmn ſimilitudinẽ. ꝓpꝛie em̃ dicit᷑ veſtigium pedis.trãſferentes aũt ſᷣm aliã ſimilitudi Nnẽ traſferũt. Querit᷑ q̃ ſit ſimilitudo ve⸗ igij traſlatiue dicti.ad veſtigin ꝓprie dictũ. Veſtigium aũt ꝓpꝛie dictũ dicit impᷣſſionẽ figure in puluere vel in re hmõi.a figura pedũ:pᷣ diuina eſſentia infigurabilis ẽ et ſiłiter ipᷣa trinitas ſumma:ꝗᷓ nõ relinꝗt figurã ꝑſimi⸗ litudinẽ in re creata.̊ nõ dicet᷑ veſtigiũ ſᷣm aliquẽ pᷣdi⸗ ctoꝝ modoꝝ.iQec alia videt᷑ ſimilitudo eſſe.nõ em̃ ſicut veſt:igiũ eſt ſemꝑ ſił cũ pede in puluẽ.ita creatura ncẽrio fuit ſimul cũ eẽntia creatoꝛis.tũc em̃ eẽntia creature eẽt eterna. ter illa ratõem nõ dr eſſe veſtigiũ:qua ̊ rõe dicet᷑ eẽ veſtigiũ.¶ ¶Rñdẽdũ cẽ.ꝙ lʒ eẽntia diuia ſit infi⸗ guralis.et ſiłr ſũma trinitas: nihilominꝰ hʒ ĩ ſe rõnes. vt ꝙ ſüme ẽ.⁊ ꝙ ſũme vnũ ẽ.⁊ ꝙ ſũme bonũ ẽ:q licʒ ideʒ ſunt in deo.nibilominꝰ tñ viſſinguit᷑ in re creata: et ſic qndam bñt ſimilitudinẽ reſpectu ſue cauſe.q. eẽnt que⸗ dã impſſiões.et pter h̊ dicunt᷑ noĩe veſſigij.nõ pter fi⸗ guratõeʒ.hſ̊ᷣ ꝓpter ipᷣ̃am rõem.iQec ſicut ibi erat ſimili⸗ tudo in figura.ſic hic ſit ſimilitudo in rõe q̃ lʒ indiſſicta ſint ĩ deo ꝓpter ſimplicitatẽ diuĩe eẽntie: diſtinguũt᷑ tñ ĩ creatura ꝗꝓpter compoſitõem eſſentie. bꝛũ ꝓcedit᷑ in hũc modum. An ſcʒz veſtigiũ ↄueniat omibo creaturis. QDð ſic videt᷑.qꝛ ea ſᷣm q̃ attẽdiẽ veſtigiuʒ. 7 modꝰ ſiue vnitas.ſpẽs et ordo:vel ſicut ſup dictũ eſi.numerꝰ pondꝰ mẽſura:oĩ creat᷑e ↄueniunt Srõ veſtigij. Nug.in li.vj.de trini.Hec oĩa q̃ arte diuia facta ſunt.⁊ vnitatẽ qndaʒ oñdũt in ſe ⁊ ſpẽm ⁊ oꝛdinẽ. qð oñdit tam in corꝑalibo qᷓ in ſpũalibo.⸗ ſubdit.Ergo opoꝛtet vt creatorẽ ꝑ ea q̃ facta ſũt intellectu oſpiciẽtes. trinitatẽ intelligamus. In illa em trinitate eſt ſũma oꝛi go reꝝ.pfectiſſima pulchritudo: veriſſima dilectio. Ex. aqbo colligit᷑.ꝙ in oĩ creat᷑a eſt veſtigiũ creatoꝛis 4Itez AVli.de ſũmo bono.li.j.ex pulchꝛitudine circũſ cripte cre ature.pulchꝛitudinẽ ſuã q circũſcribi negt.facit deus in telligi:vt ipᷣis veſtigijs reuertat᷑ hõ ad de:ſ hec pulchꝛi tudo meſt omi creature. ¶ Contra. non eſt idẽ imago et veſtigiũ.qð ſic ꝓbat᷑.imagõ eſt expᷣſſa ſimilitudo. veſti⸗ giũ do eſt inexpᷣſſa ſiłitudo.ꝗ id qð eſt imago nõ eſt veſtꝛ iũ:ſ̊ aliqua creatura eſt imago vt ratõnalis. nõ ẽ ve⸗ igiũ.¶ Itẽ veſtigiũ 2 ꝑfecta ſilitudo opponũt᷑.h̊ aliq eſt cereatura q eſt ꝑfecta ſimilitudo ſiẽ ↄtingit in creaturis vtpote beitudo creata. vel gr̃a pfecta. vel virtꝰ ꝑfecta: nulla bmõi creatura dr veſtigiũ.¶ Rñdendũ eli m dicit Aug.in.li. de aĩa et ſpũ. Capabilis pticipabilis eſt deus oĩbo.qꝛ naturali ſuo munere ⁊ vſu ex muneꝛe ab oĩbo ꝑticipat᷑ ad eſſentiã q̃ ſunt.et ſᷣm illã ad ydoneã ſpe ciẽ.qua ab alijs differũt:et ſᷣm vtraqʒ ad cogruum vſuʒ qua ꝓficinnt:tria hec omni exiſtẽti inſunt. quaſi quedã veſtigia ſumme eſſentie.imaginis et mu neris.eternitas eſt in pr̃e.ſpẽs in imagine.vſus in munere. Ad illð dᷣo qð obijcit᷑ in cõtraꝛiũ.icendũ eſt. licʒ veſtigiũ ⁊ ima go differãt 'm rõem.mhilominus tn vni et eidẽ rei ↄtin git ineſſe rõem rei ⁊ imaginis.ᷣ nõ ſᷣm eadẽ. Vleſtigium em̃ attendit᷑ m diſpoſitões ↄmunioꝛes ⁊ minꝰ ↄfoꝛmã⸗ tes rei.cuius eſt veſtigiũ.im ago vo ſᷣm ↄditõnes magis . exprimẽtes:vtpote eſſentia ſiue vnitas.ſpẽs et oꝛdo.ad veſtigiũ ꝑtinẽt: eternitas vᷣitas ſiue ſapientia 2 caritas ad imaginẽ.Vñ augin.xj.de ciui.dei:qm̃ hoĩes ſumus ad ↄditoꝛis nr̃i imaginẽ creati ſumus:cuius eſt veꝛa et⸗ nitas. eterna veritas. etna et vera caritas. In bis re⸗ bus q infra nos ſunt.qm et ipe nec aliquo mõ eſſent nee aliq ſpẽ otinerent᷑.nee aliquẽ oꝛdinẽ vel appeterent vel te nerèt niſi ab illo facta eſſent: ꝗ ſumme ẽ.ſũme ſpecioſus eſt. ſumme bonus eſt. q.queda veſtigia colligamus. In hoĩe ꝗ̊ qꝛ in vtroqʒ ratõ diſpoſitõnũ inuenit᷑: ⁊ veſtigiũ dicit᷑ ⁊ imago. Ad id vo qð ſcðo obijcit.dicendũ eſt ⸗ etiã ille creature q̃ dicũt ſimilitudinẽ dei.ſiue ſumme bo nitatis: vtpote beatitudo creata.vel gra ꝑfecta ſiue vir⸗ tus: dicũt illã ſᷣm id qð abundãt vltra alias creaturas. IA creatura intellectualis naturaliter vertibilis eſt in bonũ ⁊ in malũ:he aũt creature nõ ſunt vᷣtibiles in vtrũ q;: nõ em̃ beatitudo poteſt eſſe mala.nec virtus. vel gra mala.et ꝓter hoc habẽt rõem ſimilitudinis:deſiciũt tñ a ſumma ſimilitudine.qꝛ pñt nõ eſſe qᷓtũ eſt de ſua natu ra.ſicut et alie creature d ſe:hñt qᷓ aliqd ↄmũe cũ alijs: ⁊ rõne illius ↄmunis.ſcʒ eẽntie.ſpẽi et oꝛdinis.pñt dici veſtigia: hñt etiã aliqo in qͥ abundãt ſicut dictũ ẽ. et rõne illius pñt dici ꝑfecta ſi imilitudo.ſicut ↄtingit ĩ creatura 2 2munius eſt q veſtigiũ qᷓtũ ad res ſubiectas in ꝗboẽ. qᷓ ſit imago aut hmõi ſimilitudo. Wen brum. mj. Dequartũ ſcʒ an ↄueniat ſᷣm magis mi⸗ nus ſic ꝓcedit᷑.ꝙ eq dicat᷑.oñdit᷑ ꝑ ſilitudi nẽ. Si magnus pes ponat᷑ ĩ puluẽ. deferẽti tãtũ derelinqret ſimilitudinis vno in pul uere ſicut? in alio:niſi eſſet aliqua repugnãtia ex ꝑte re cipiẽtis. Idem em̃ ſilr ſe hñs.natũ ẽ facere idẽ: ꝗ cũ vo⸗ lũtas ſumma ſit cã impmẽdi in creaturis q̃ndã obſcurã ſimilitudinẽ.tantũ impmet vni creature de vnitate ſpẽ. et oꝛdĩe qᷓntũ ⁊ alij: ̊ eq dicet᷑ veſtigiũ de hac creat᷑a.ſicẽ de illa.ſic em in rebo nõ dr vna ſpẽs magis ſpẽs qᷓ alia. et vna vnitas magis vnitas ꝙᷓ; alia. vnus oꝛdo magis ordo ꝙᷓ alius.cũ ſint in ſuo ſummo:ita nec dicet᷑ veſtigi⸗ um. cũ m iſta attẽdat᷑.¶ Contra.aug.de ciui.dei.Cre atoꝛis tanq ꝑ oĩa que fecit mirabili ſtabilitate currẽtis q:.quedã eius alibi mag:s alibi minus. impᷣſſa veſtigia colligamus.Ex qͥ arguit.ꝙ veſtigiuz picit᷑ im magis et minus.4 Pꝛeterea pulchrũ dicit᷑ ̃m mogis et minus. bonũ ſᷣm magis et minus.et ens ſᷣm magis et minꝰ.naʒ incoꝛruptibile magis dr̃ ens ꝙᷓ coꝛruptibile: g ens pul⸗ chrũ.bonũ.que ſunt cã veſtigi. dicunt᷑ m magis et mi⸗ nus.Vñ Dyo.de diui.no.Oibo eſt bonũ ⁊ optimũ ↄcu⸗ piſcibile.⁊ ꝗꝓpter ip̃ᷣm.minora amãt meliora ouerſabili ter ⁊ ſociatiue eq̃ foꝛmia eq̃ honoꝛabilia. ⁊ melioꝛa mi noꝛa.lult ꝗᷓ dicc.q eſt minus bonũ et magis et mediũ. Et augin li.lxxxiij.q.nõ eẽnt omia.ſi eſſent eq̃lia: ꝑ qZ dat intelligi.ꝙ in vniuerſo quedã ſunt magis bona. q̃⸗ dã minus bona.⁊ ſimiliter pulchra. Siłr in li.de nata boni. Om̃ia qᷓntomagis moderata.ſpecioſa.oꝛdinata. tanto magis bona ſunt.Ex quibo colligit᷑. ꝙ dicit᷑ veſti⸗ giũ ym magis et minꝰ.(¶ Oð concedẽdũ eſt. 4¶.. Ad ob⸗ iectũ do in cõtrariũ rñdendũ.qꝙ nõẽ ſile de pede.q nat᷑a lit impꝛimit veſtigiũ.⁊ de actoꝛe ſummo.qꝗ ſuũ impᷣmit veſtigiũ ꝑ rõnalẽ volũtatẽ. Eo em ꝙ ꝑ rõnalẽ volũtateʒ agit: alij onicat plꝰ de pulchro ⁊ bono. alij minꝰ. et ſilr c eſſe. Nec h ẽ driũ lilr ſe bʒ ex ꝑte ſui.ab ipo em̃ vno mõ ſe hñte.exeunt diſſimilit entia vt maniſeſtet᷑ eiꝰboni tas et ſapia.¶ Ad illð dᷣo qð obijcit᷑ q vnitas nõ dicit᷑ vm magis et minus vel ſpẽs:diſtinguendũ ẽ. ꝙ ẽ ſpeciẽ acciꝑe reſpec tu eoꝝ quoꝝ ẽ ſpecies.et ſᷣm hoc logice di⸗ — fh f f f—————ð Ae, mna tigtin igion ſoeni⸗ nages 1,ed ntas Umns get⸗ n hee ttelte cioſus 1.) eligi ſeſt nebo nevi turgg. deſin nptri elgf füͤtei natn Ais: dici tröne Ature i5 7mi⸗ litudt fereni nprl here ſri tſe. kaſi alia. ogis igi⸗ Cre rens ſigie go nns⸗ pl tnni nch ſbi uni dii. eed 4. 0 hata te⸗ ſ , i nit e; 1 no ni i ; ld. ¶ Lueſtio cẽdo.nõ dr ᷣm magis ⁊ minus. Eſt itẽ acciꝑe ſpẽm.cõ⸗ ꝑando cũ alia ſpecie reſpectu generis.et iterũ nõ dicun:⸗ tur ſ̃m magis et minꝰhabere illud genꝰ.Lercio vo mõ ẽ loqui de illis ſᷣm ꝙ in vniuerſo oꝛdinãtuꝛ.habẽtia ma ioꝛẽ dignitatẽ vel minoꝛẽ:et ſic dicũtur ſm magis ⁊ mi nus ſpes m ſpecioſitateʒ. Similiter ẽ dupliciter loqui de vnitate.ẽ em̃ loqui de vnitate ↄꝑando ad aliã vnitatẽ eiuſcẽ ſpeciei:et ſic nõ dẽ magis vnũ vel minus vnũ.ſi⸗ militer in numero qui er bis ↄponitur. Eſt aũt referre ad ſumimã vnitatẽ a qua habẽt ꝑ ꝑticipatõem vnitatem et ᷣm hoc dr magis vere vnũ.et minꝰvere vnũ. Per iaʒ dicta gwaret.qualiter rũdendum eſt ad ſuppꝛadicta. embrum qanuintum SBquintũ mẽbrũ.vtrũ veſtigiũ ꝓꝛie dica tur trinitatis.vel eẽntia.vel vtriuſq;. ip̃ius trimtatis.videt᷑ ꝑ boc.quia veſtigi⸗ m diſtinctõnem ponit ſiue diſcretionem: idetur reſe ri ad ip̃am trinitatem. ¶ Quod etiam rgo videt᷑ ex hoc.ꝙ dicit aug.in li.d trini Intelligamtri⸗ nitatẽ.cuius in creatura quõ dignũ ẽ ere w . In illa em̃ trinitate ⁊c. ſicut ſupꝛa dictũ ẽ. ¶Coõtra vi⸗ det ꝙ dicat᷑ veſtigiũ dei reſpectu eẽntie. Vñ yſi.de ſum mo bono in li.j. Veſtigia dei ſunt.qꝛ nũc deꝰ ꝑ ſpeculuʒ cognoſcitur.ad ꝑfectũ pᷣo omnipotens reperietur dum ĩ futuro facie ad faciẽ electis pñtabitur.vt ipam ſpeciẽ cõtemplẽtur.cuius nũc veſtigia ↄpꝛehendere conatur. Sed cõſtat ꝙ ipᷣa ſpecies ẽ ipᷣa eẽntia.eꝛgo veſtigia dicũ tur eẽntie diuine.Similiter dicit greg.veſtigia ði ſunt. benignitas viſitatõnis.qua viã nobis oñdit. vt nõ duʒ viſum ſequamur donec ad contemplandum veniamue. Rñdendum ẽ, ꝙ veſtigiũ licet dicat᷑ ip̃ius eẽntie.ra tone eius qð eſt. ↄditões tñ in quibus attẽditur veſtigi⸗ um.referũtur ad trinitatẽ ꝓpꝛie.Vñ nihil/phibet ⁊ ipi⸗ us dei ſiue diuine eẽntie.et ipius trinitatis dici veſtigi⸗ um. vt trinitas in creatura.trinitati increate reſponde⸗ at.vnitas vᷣo que ſubeſt ipi ſumme vnitati. lembrum ſertun DOſextũ.vtrũ tolli poſſit rõ veſtigij a crea⸗ tura qð videt᷑. Si ei modus.ſpecies et oꝛ do minui pñt et coꝛrũpi.que aũt pñt coꝛũ pi pñt deſinere eẽ ⁊ omnino tolli. veſtigi cũ attendat᷑ in his vł cõſimilibo.poterit omnino tol li.q¶¶ Pꝛeterea ſi ẽ accidẽs creature.acciqẽs aũt ẽ qð ab⸗ eſſe põt. intentio veſtigij abeſſe põt. ¶ Cõtra.ſicut ſe habet rõ ymaginis ad id cuius ẽ ymago:ita rõ veſtigij ad id cuius ẽ veſtigiũ:ſ̊ rõ ymaginis nõ põt tolli ab eo cuius ẽ ymago.ꝭ eorõ veſtigij ab eo cuius ẽ veſtigium. AlItẽ hoc videt᷑ ꝑ auctoꝛitatẽ aug.de ciui.dei.xj.dicẽtis . pecie et oꝛdine. in ꝗbus attẽdit᷑ veſtigiũ.¶ Ad qð dicẽ dum ẽ. ꝓ id qð dicit aug:de ciui.dei in li.xix. Qullum vitiũ ita ↄtra naturã ẽ.vt nature extꝛeme deleat veſtigia Vñ manẽte natura creata.remanet rõ veſtigij nec oino nõ tollitur. Aliud ẽ aũt quereꝛe.vtrũ veſtigiũ poſſit tol⸗ li manẽte natura creature.et aliud ẽ vtꝝ omnino poſſit tolli cũ ipᷣa re creata.Pꝛimo mõ verũ ẽ ꝙ nõ poſſit tol⸗ li. Secũdo mõ põt.Cũ em̃ res delinit ee.illud veſtigiũ xcſinit eẽ.nõ tñ deſinit eẽ veſtigiũ.quia nõ oĩno cedit ĩ nõ ens. Vñ rõne eius in quo ſe cedit ẽ etiam veſtigium, 4¶ Ser hoc põt ſolui illud qð pꝛimo fuit obiectũ. licʒ eĩ modus.ſpecies et oꝛdo minuant᷑ vel coꝛrüpantur.ñ tñ omnino deſinũt eẽ re manẽte:et ita manet adhuc veſti⸗ giũ creatoꝛis.in re illa:ᷣ ſi res deſtꝛuat᷑ ſᷣim quãdã ſpeci eʒ.nihilominus tñ alia ſpẽs remanet:et ita remanet ve ſtigiũ.et ſi nõ illud.¶¶ Ad ſecũdo obiectũ dicendum ẽ.q; eẽ veſtigiũ ẽ ꝓpꝛietas rei eẽntialis ſecũdo mõ.⁊ ita nõ ẽ accidẽs ſepabile.et quia dicit cõꝑatõem ad ſuã eẽntia⸗ lem cãm.iõ nec põt illo mõ intelligi ſine illa ↄꝑatõe: pt tñ intelligi ſicut eẽntia intelligit᷑ ſine ſus ꝓpꝛietate.iQec e ſimile oino de rõe ymaginis reſpectu illius cuius eſt 6 ſine iſtis nihil inueniri nec cogitari põt.et loꝗt᷑ ð mõ Nona ymago.ſicut te tꝑe veſtigij reſpectu illius cuius ẽ veſti⸗ giũ · quia id cuius ẽ ymago incoꝛruptibile ẽ.id vᷣo cuiꝰ e rõ veſtigij.põt eẽ coꝛruptibile. — eptimu. vte p veſtigiũ fit manuductõ ad cauſam cuiꝰẽ veſtigiũ · ꝙ ſic · Aug. ð li⸗ be.arbi.exponẽs illud.vj.ſapi.In vijs ſu oñdit ſe hilariter. ⁊ in oĩ ꝓuidentia ſua 6. — * e 5 HH ccurrit illis. Quocuq; te verteris· quibuſdaʒ veſtigijs oxibus ſuis impꝛeſſis loquit᷑ tibi.et te ĩ exterioꝛibo la⸗ bẽtẽ.ipᷣis interioꝛũ foꝛmis intꝛo reuocat. Itẽ ĩ eodem artifex quodã mõ innuit ſpectatoꝛi oꝑis ſui.ð ipᷣa oꝑis pulcritudine.ne ibi totus bereat:ſᷣ ſpẽm oꝑis fabricati ſic ꝑcurrat oculis.vt ĩ eũ ꝗ fabricaueꝛit recurꝛat affectꝰ Itẽ pꝛimo ro. Inuiſibilia dei ꝑ ea que facta ſunt a cre at᷑a mũdi ⁊c.Ex q̊ͥ babet᷑ ꝙ ꝑ iſta viſibilia fit manudu⸗ ctio ad inuiſibilia. Hoc etia ꝑ totũ babet᷑ a beato dyo⸗ niſio in libro de ſymbolica theologia.¶ Cõtra. xiiij. ſa pi. Creature facte ſunt ĩ odiũ ⁊ in muſcipulã pedibo in⸗ ſipiẽtiũ. Iẽ aug.de lib.arbi tãqᷓ; doꝛſum a te ponentes ĩ carnali oꝑe velut ĩ vmbra ſua deſignãt᷑. ẽ tñ ibi qð eos delectet. habẽt em̃ adhuc aliquid de circũfulgẽtia lucis tue.Ex ꝗbo colligit᷑.ꝙ hec vilibilia abducũt a ↄtempla⸗ tõe inuiſibiliũ.¶ Ao qð dicẽdũ ẽ.ꝙ ẽ dupliciteꝛ ↄlide⸗ raꝛe has creatuꝛas viſibiles ⁊ etiã inuiſibiles.Cõtingit eĩ eas ↄſideraꝛe rõe pulchꝛitudinis ſiue delectabilitatis qᷓ ĩ eis:nõ refeꝛẽdo illa ad deũ a qͥ habet.⁊ ſᷣm hũc mo dũ ẽ occaſio erroꝛis. Alio vo mõ inqꝙtũ hʒ pulcꝛitudinẽ a ſumme pulchro.et delectatõem a ſummo velectabili. et ᷣm hũc modũ veſtigia manuducũt ad illũ cuiꝰſũt ve⸗ ſtigia. Et ẽ exemplũ phᷣi ſiłe.ꝙ ↄtingit dupliciter ↄſide⸗ raꝛe picturã.vt ẽ pictura.vel vt ẽ ymago. Si vt pictuꝛã pm hec ſignat᷑ oſideratõ in ipᷣa re ſm ſe.Si vt ymago. pᷣm hoc ducit ad id cuius ẽ ymago.Vñ aug.in li.de ve⸗ ra reli. Sicut nõnulli magis amãt veꝛſum ꝙᷓ artẽ q̃ cõ⸗ ficitur verſus.qꝛ plus ſe auribo ꝙᷓ intelligetie credide⸗ rũt. Ita multi tꝑalia diligũt.cõditricẽ ðᷣo ac modeꝛatꝛi⸗ cẽ tꝑaliũ diuina ꝓuidẽtia nõ requiꝛũt.atq; in ipᷣa dile⸗ ctõe tꝑaliũ nolũt trãſire ꝙ amãt.Ex iã dictis patet.q̃li⸗ teꝛ ſunt occaſio eꝛꝛoꝛis. Peꝛ ſe vᷣo cã ẽ ĩ ipᷣis eꝛãtibo.et hoc pʒ ꝑ boc qdð dr in li.ſapi.vbi dr ĩ muſcipula pedibo inſipiẽtiũ. O aũt dr cꝛeatuꝛe facte ſunt ⁊c. õ intelli⸗ gẽdũ ẽ ꝙ deus ad hoc feceꝛit cꝛeatuꝛas.ſᷣ eoꝛ hoĩm ad hoc eas ↄueꝛtit.vt tꝛaherẽtuꝛ hoĩes ĩ odiũ dei.et adhere rẽt mutabilibo boĩs tãq; ydolis.¶ at᷑ dicit aug.ĩ li. ð libe.arbi.attendendũ ẽ.ꝙ ibi tãgit cãm eꝛꝛoꝛis ex ꝑte hoĩs.et ꝙ habẽt aliquã rõem delectabilis.hoc ẽ ex qͥdã effecto relicto ĩ ip̃a creatuꝛa a ſumme delectabili.et iðo dr ꝙ bʒ aligꝗd de circũfulgẽtia lucis tue:ſᷣ qꝛ plusẽ ibi delectatõis qᷓ; cõgꝛuẽt.iõ dr illicita delectatõ.vel qꝛ nõ ſeſe ad id ad qð refeꝛẽdũ eẽt.ſed ibi inoꝛdinate quie⸗ citur. ¶ Mueſtio nona de creatõ ne paſſiue vel fieri. Onſequẽter pꝛoce dẽdũ ẽ ad ↄſideratõem ipᷣius fieꝛi ⁊ eo rũ qᷓ ncomitãt᷑ ſᷣm ſe.Et pᷣmo de ipᷣo fie ri agẽdũ ẽ qð ẽ creaꝛi.Querit᷑ ̊ ¶ Pꝛi mo ſi cꝛeaꝛi ẽ qdᷣda mutaꝛi ł n.¶ Scðo vtrũ creaꝛi ſit aliud q; eẽ qð creat᷑ vł idẽ.¶ Tercõ ſi eſt creatũ vt mediũ creat᷑e ⁊ cꝛeatoꝛis. Quaꝛto ſi ↄueit tm̃ matie ⁊ foꝛme q̃ ſũt pᷣncipia rei oppoſite.an ↄueiat et᷑ hiſ fiũt ex matia ⁊ foꝛma.¶ Quito vtꝝ ↄueĩat rebo q̃ fiſta nata ⁊ a volũtate creata. Sexto vtꝝ ↄueiat ſoł ſbijs an et᷑ accñtibo. Septio vtrum ᷣm oꝛdinẽ ↄueĩat cꝛeaꝛi vni rei ĩ genẽ.pꝛiuſꝙ; alij.¶ Octauo vtꝝ a creatoꝛe ꝓce dat miſterio creat᷑e.et h̊ ꝓpteꝛ beſiʒ illoꝝ ꝗ dicebãt age⸗ los oꝑi creatõis cooꝑari.⁊ ꝑ agelos alias fieꝛi cꝛeatu⸗ ras.qli Qono.v.cꝛeari ſit ĩ tpe vł ñ.¶ Decio qꝛ cꝛeari ẽ fieri ex nihilo q̃liteꝛ accipiat᷑ hocipᷣm nihili. 7 2 — ¶ Membrũ pꝛmũ tari vłẽ ſᷣm ſubſtãtiã vł ᷣm acecidẽs:crea⸗ ri erit alterũ iſtoꝛũ:s̊ᷣ mutari ᷣm ſubſtan⸗ 7 , jà ẽ generari vel coꝛrũpi.ſieut dicit phᷣus creari ſi ẽ mutari ſm ſubſtãtiã.eẽt generari vel coꝛrũ⸗ pi:p̊ vtrũq; ẽ ſubiecta exiſtẽte materia. creari nõ eẽt de nibilo. Similit ſi eẽt mutaꝛi ̃m accidens.multomagis accideret incõueniẽs.ſᷣm boc eĩ ſubſtãtia ñ creaꝛet᷑ cum tñ ſit nobilioꝛ ſpſtãtia ꝙᷓ accidẽs.et cꝛeatõ nobilioꝛ alia ione creature.qð cũ nõ ſit.nõ erit creari mutari. otra. qð creat᷑ de nõ eẽ ꝓcedit in eẽ.̊ qð de nõ eẽ in ee pcedit mutat᷑.ꝭ qð creat᷑ mutat᷑.¶JItẽ yſido.Creatu⸗ ra bonũ ẽ ̊ nõ ſummũ.qꝛ mutabilig ẽ.oẽ aũt qð muta. bile ẽ mutat᷑.ᷓ creatura mutat᷑.(¶ Rñndendũ ẽ ꝙ muta⸗ ri d dupliciter. Ano mõ ꝙ iã ẽ ens potẽſa vel actu. et mutat᷑ ab vno in aliud.et 'm bhũc modũ qð creat᷑ nõ dr mutari:qꝛ nec pꝛius fuit potentia nec actu.et loquit᷑ de creatõe ꝓpꝛie dicta. Scdm aliũ modũ quo vjr aliꝗd exi⸗ re in eẽ poſt nõ eẽ.dẽ mutari.qꝗ hoc nõ ẽ ꝓpꝛie dictũ.Sᷣ cõ muniter. qꝛ qð mutat᷑ aliqͥ mõ dr eẽ vnũ:ibi vo nõ rema net vnitas.cuũ nõ eẽ oĩno et eẽ.nõ bhabeãt cõmune.⸗l!Ad obiectũ ꝗ̊ dicẽdũ ẽ.ꝙ nõ dr̃ creari mutari.eo mõ quo ge nerari dẽ mutari.nihilominus tñ dr eẽ aliqua mutatio ſ ẽ quedã mutatõ creatuꝛe.ᷣm qð dr in pᷣs.mutabis ea et mutabũtur ⁊c.Et hec ẽ rei exiſtẽtis in nõ eẽ.vel ĩi non bene eẽ. Et ᷣm hũc modũ creatura cũ ẽ.mutabilis eſt.⁊ ſic logtur yſido.Alio vᷣo mõ loꝗtur aug.cũ dicit.muta⸗ bilia ſunt.qꝛ nõ de illo.ᷣ de nihilo facta ſunt. O ſecundũ quo querit᷑.vtrũ creari ſit ali⸗ ud qᷓ eẽ creature vel idẽ. ſit aliud vid eo ꝙ nulla res ẽ ſuũ fieri:vtpote generatũ n6 ? ſuũ generari.⁊ coꝛruptũ nõ ẽ ſuũ coꝛ ũpi. et ita de alijs: pari rõe creatum noẽ ſuuʒ creari. iihte qð ẽ ⁊ quo ẽ ĩ cõpoſitis differt.ſᷣ̊ qð ẽ:ẽ creatuʒ:& quo ?.c ipᷣa creatõ:et intelligo de creatoe paſſiue dieta: Screatũ nõ ẽ ſua creatio.⸗! Itẽ ipᷣm creari tranſit:ipᷣm do creatũ manet.cũ nõ ẽ creatõ. nõ ẽ idem creari et eẽ creati.Itẽ terminus no ẽ illud cuius ẽ terminus. ſᷣ eẽ e⸗ ẽ terminus creatõis: eẽ creati nõ ẽ ipa creatio. Cõtra.ſicut ſe habẽt adinuicẽ eẽ cauſe et eẽ cãti.ſic ſe nt creatio actiue dicta et paſſiue: &̊ò ꝑmutatim. ſicut ſe babet creatio actiue dicta ad eẽ cauſe.ita creatio poſſi⸗ ue dicta ad eẽ cauſati.ſ̊ creatio actiue dicta idẽ ẽ ꝙ eſſe canſe.g creatio paſſiue giera ge eẽ cati. ¶ Itẽ creaꝛi nihil aliud ẽ.niſi nũc pꝛimo eẽ poſt nõ eẽ oino.hec eĩ cõ⸗ uertũtur: nibil aliud ? cꝛcari nili eẽ eũ hmõi oditõib. ſ̊ hoc nõ variat eẽntiã eius qð ẽ eẽ.ſ.eũ addit᷑ nüc pmo & creari ẽ idẽ ꝙ eẽ eius qð creat᷑.ij Itẽ ſicreari pᷣcedẽt eẽ creati.ſicut mutari pᷣcedit eẽ eius in qd mutat᷑: tunc aliquid pᷣcedẽt qdð nõ ect eternũ.pꝛimũ eẽ cauſati:ſᷣ̊ hoc ẽ impolſſibile cũ an pꝛimum eẽ cati.nõ eẽt niſi creatoꝛ. creari ñ eẽt aliud qᷓ; eẽ creati. ¶Rũñdẽdũ ẽ ꝙ cũ dupler ſit fieri.vno modo ei ſeqꝗtur ſi fit ẽ:alio mõ ſi fit nõ ẽ qð creat᷑:fit et cũ fit e. Vñn creari nõ ẽ aliud niſi nũc eẽ pꝛi⸗ mo.poſt oĩno nõ eẽ ab eo ꝗ põt dare ec.i¶ Ad illð ᷣo qð obijcit᷑ ĩ cõtrariũ qð ĩ alijs mutatõibo nõ ẽ factũ ſuũ fie ri. Rñdendũ ẽ.ꝙ aliter loquẽdũ ẽ de fieꝛi.et ð eo qdð fit. Ma illud qð ẽ pꝛimo ẽ qð pꝛimo fit. fieri tñ nõ ẽ qð fit. ſᷣ tñ ẽ ſimul cũ eo.nec pꝛius ens qᷓ ipᷣm.nec duo entia ꝓp pꝛie.Mec ẽ ſimile de fieri ĩ alijs mutatõibo?⁊ in creatõe. qʒ ĩ aliis mutatõibo fieri antecedit id qð fit tꝑe vel natu ra.hic aũt nõ ſic.ſᷣ fieri ẽ ſimł tꝑe et natura.¶ Ad ſecũ⸗ do obiectũ dicẽdũ ẽ.ꝙ licet id qdð fit.nõ ſit idẽ cũ eo qð ẽ fieri:tñ nõ penitus ẽ diuerſuʒ.⁊ ſic põt eẽ ĩ alijs cõpoſi⸗ tis. Ao tercio obiectũ dicendũ ẽ.ꝙ licʒ fieri trãſeat.eẽ vᷣo maneat:nihilominus iñ hoc eſt quodammõ illð. aũt dr traſire.hoc ẽ rõe ↄditõis addite.ſ.nũc pꝛimo pꝰ Opꝛimũ ſic.ſi creaꝛi ẽ mutaꝛi.qꝛ om̃e mu rum. . * nõ eẽ.et rõe eius trãſit: lʒ em̃ nũc ſit.nõ tñ pꝛimo ẽ poſt nõ eẽ.et hoc dr fieri creatõis ꝙ ẽ creaꝛi.¶ Ad quartum vᷣo dicẽdũ ẽ.ꝙ nõẽ ſimile ĩ hoc fieri ⁊ ĩ alijs.hoc em fieri ẽ nõ pꝛius qᷓᷓ res ẽ:ĩ alijs vo ↄtingit.et iõ ibi ꝓpꝛie dr teꝛ minus.Hic aũt nõ dr niſi ᷣm quãdã rõem.ſic inſꝛa pa/ tebit.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ ex pꝑmutata ꝓpoꝛtõe:dicẽ dũ c.ꝙ nõ ẽ ſimile ĩ creatõe actiue dicta reſpectu eẽntie creãtis.i Aã creatio actiue dicta.ẽ ab eẽntia creãtis.⁊ꝛ ẽ — –— 2 idẽ cũ eentia creãtis m rẽ:eẽntia vᷣo creati ñ ẽ a qua fit creari.bᷣ ſimul ſunt et quodã mõ idẽ. quodã mõ nõ idẽ. In hoc aũt ẽ cõueniẽtia.ꝙ creari tràſit et creare trãſit. hᷣ vnũ m ſe et alterũ ᷣm accidẽs. Mã cꝛeaꝛe rõe eẽntie creãtis.nõ trãſit.ſ̊ rõe habitudinis ad creatũ. ex q̃ rõe trãſit creari. AYld vltimo obiectũ dicẽdũ ẽ.ꝙ creari cũ eẽ creati.nec penitus ẽ idẽ.nec penitus differẽs:additio em̃ focta ponit trãſitũ rõe cuius dr̃ creaꝛi trãſire.eẽ vᷣo ꝑmanere:ſ̊ nõ ſub hac rõe pꝛimo poſt nõ eẽ. (Membrum. ij. creatũ.an mediũ inter creatura et creato rẽ.Ad qð ſic.creari nõ ẽ creatoꝛis. ẽ velẽ . ecxeatũ.vel ẽ via ĩ creatura:ſi ẽ dicẽ ſᷣm ali luã ſimilitudinẽ᷑.ꝙ ſit ibi via:pᷣ ſi ibi ẽ via.videt᷑ eẽ me h nõ niſi mediũ ꝙ teneat ſe cũ altero extremoꝛũ.ſ̊ nõ ex ꝑte creatoꝛis.ᷓ ex ꝑte creati.Quod vidr̃ ꝑ ſimile ĩ alijs mutatõibo. Aſdutatio em̃ mediũ ẽ inter trãſmutatõem. ⁊ illud in qð fit trãſmutatio. Eära quod ẽ.aut ẽ creatoꝛ aut creatura.ergo ſuꝑuacuũ ẽ ponẽ᷑ mediũ inteꝛ hec.immo ꝓ damnata hereſi baberet᷑ in cõcilio ſenoñ. qð dr in libro pariſiſion. in quo dicebat᷑ ꝙ ydee erant mediũ inter creatoꝛẽ et creaturã.ergo creaꝛi nõ dʒ poni mediũ.Qec ẽ creatũ.qꝛ ſi eẽt creatũ.exiret in eẽ de nibi lo.ergo crearet᷑.ergo ꝑ creatõem:⁊ ſic eẽt in inſinitũ abi re:qð cũ nõ ſit.nec erit creatũ neq; mediũ. Rñdendũ ẽ.ꝙ nõ ponit᷑ mediũ inter creatoꝛẽ et creatura:nõ em̃ eſt mediũ inter ens ab alio.et ens nõ ab alio.iQeq; ẽ ſimi⸗ le ĩ mutatõibo.qꝛ mutatõesꝓpꝛie dicte.pñt media eẽ in⸗ ter trãſmutatõem.⁊ id in qð ſt trãſmutatõ.eo ꝙ nõ ſũt pꝛima oppoſita m affirmatõem et negatõem:ſi t intẽ⸗ tio creati coartaret᷑ ad creatũ ſimpliciter.⁊ includeret ĩ ſe cõcreata.ſ̊ ſᷣm hoc nõ eẽt ſufficiẽs diuiſio ĩ creatoꝛeʒ creatũ.Et ꝑ talẽ modũ loquẽdi dicit pᷣs. Quedãa di cũtur entia.qꝛ ſunt ſubſtãtie:quedã qꝛ ſunt paſſiones.⁊ quedã qꝛ ſunt via ad ſubſiãtiã aut ad relatõem: aut ꝗa ſunt nõ ens.aut agẽtes aut patiẽtes a ſubſtatia, aut ali quid alioꝝ q dicuntur eẽ in ſubſtãtia.Conſueuimus tñ creatũ ⁊ cõcreatũ ſub vno generali wĩe.ſ.creature com pᷣbendẽ:et ſic creari ẽ cõcreatũ.¶ Ad illud vo qð obijci⸗ tur. ꝙ fit ꝓceſſus in infinitũ.Rndendũ ẽ ꝙ nõ: cum em̃ dr ꝙ creatũ ꝑ creatõem creatũ ẽ.intelligit ꝓpꝛie de crea⸗ tõe actiue dicta:qð ſi intelligat᷑ de creatõe paſſiue dicta ibi ſtabit᷑. nõ em illa creatõ ꝑ aliã creatõz paſſiue dictã ẽ.̊ ꝑ creatõem actiue dictã:et ſic deuenit᷑ ad eẽntiã ipiꝰ cauſe.Vñ licet creatũ ꝓpꝛie dicat᷑ creari.ipᷣa tñ ereatio paſſiue dicta non dicitur creari.niſi large ſumendo vo⸗ cabulum. 2„ (Membrum. imj. O quartũ quo querit᷑.an creari cõueniat tĩ materie ⁊ foꝛme.q ſunt pꝛicipia rei cõ poſite:an ↄueniat etiã eis que fiũt ex ma⸗ teria ⁊ ſoꝛma. ꝛ nõ cõueniat niſi pꝛinci pijs.ſ.materie et foꝛme.vel qð ſe habet ꝑ modũ hoꝛum ſic oñdit᷑. Ea que ſunt ex pꝛincipijs vtpote ex materia ⁊ fo:ma.ex aliquo vel aliquibo ſunt.quod aũt ex aliquo vel aliquibo eſt.nõ ẽ ex nihilo.ergo que ſunt cõpoſita ex materia et foꝛma vel ex hmõi pꝛincipijs.nõ ſunt creata AItẽ alind ẽ exire de nõ eẽ in eẽ.et aliud de potentia in actũ.ſᷣ̊ que babẽt materia exeũt de potẽtia in actũ: q̃ ᷣo O terciũ quo querit᷑ vtrũ creari ſit aliq diũ.iᷣ creari vel ẽ creatũ.vel ẽ mediũ creatoꝛis ⁊ creati: —, — — —— ——⅓w—— — — anti Zinter non. erant poni enibi abi endi eſt ſimi⸗ Ein⸗ höſt jinte⸗ ſereti norz ddi les,7 rga tgli noti econ i nen es⸗ dien N hiß rcano 10 dæ nõ eẽ oĩno.in eẽ creant᷑.̊nõ dicunt᷑ illa creaꝛi.i Itẽ m aliã expoſitõem quã ponit aug.in li.ↄfeſ.Celi et ter⸗ re nomine materia vtroꝛũq; deſignat᷑.ex quo videt᷑ ctum infra ſequet᷑ de his q̃ fiunt in diſiinctõibo dierũ. ꝙ erũt materia creatꝗ:que aũt ſunt ex materia:nõ dicent᷑ crea ta ſed facta. .õtra cũ dr. In pꝛicipio cꝛeauit deus ce lũ et terram ⁊c.dicit aug ↄtra manicheũ.qꝙ celi et terre noĩe-vniuerſa creatura ſignata ẽ.quã fecit et cõdidit de us. ¶ Rñdendũ ẽ.fieri de nihilo dr dupliciter.vel qð ñ ſit ex materia.et ſᷣm hũc modũ materia ⁊ foꝛma dicunt᷑ fieri de nibilo.et que tenẽt rõem hmõi pꝛincipioꝝ.Alio dᷣo mõ dicũtur fieri de nihilo qð ꝓcedit in eẽ.cũ pꝛius ñ eẽt:et ſᷣm hũc modũ dicũtur ñ tm̃ materia et foꝛma cre ata.ſᷣ que pꝛimo erãt ex illis.Vñ aug.ↄtra manicheum Rectiſſime credit᷑ oĩa de nihilo feciſſe.ipᷣa materia etiã cæ oino nihilo facta ẽ.etiã ſi foꝛmata oĩa ð iſta materia ſint facta.i 2õ em̃ pꝛius extitit materia m ſniam aug. 7 poſtea ex materia facte ſunt res:pᷣ ſimul de nõ eẽ in eẽ exieꝛũt pꝛincipia.et que erãt ex illis.Per iã dicta patet rñſio ad pꝛimo obiectũ.eẽ em̃ ex nihilo et eẽ ex aliqͥ op⸗ ponũtur.ſi ↄſimiliter accipiant᷑:ſᷣ nibil/ ꝓhibet eẽ ex ali quo.vtpote ex materia.et eẽ ex nihilo boc ẽ poſtꝙᷓᷓ nõ fu it:et ẽ talis modus accipiẽdi.ſicut cũ dr ex mane ſit di⸗ es.i.poſt mane:nõ ꝙ mane ſit materia diei.¶ Ad ſecun do obiectũ dicẽdũ ẽ.ꝙ exire de potẽtia in actũ dr ꝓpꝛie ð his.que habẽt pᷣexiſiẽtem naturã.⁊ ſᷣm hũc modũ diſti guunt iſti exitus ex oppoſito. Si vᷣo dicat᷑ exitꝰde poten tia actiua in actũ.nõ ex oꝓoſito ſe habẽt exire de poten tia in actũ.⁊ exire de nihilo in eẽ:h̊ vtrũq; ↄuenit crea⸗ tis. Ao terciũ patet rñſio ex dictis. DOquintũ quo querit᷑.vtꝝ creari ↄueniat his que fiũt a natura.vel a volũtate crea⸗ ture rõnał. Ad qð ſic.MNatura ⁊ volũtas ele anenfn ponere materiã vel ſubiectum id ꝓductõem ſoꝛme:cũ aunt facta diſpoſitõ ẽ.tunc datur foꝛma:ẽ em̃ ita de his ſicut de agricolis. Agricola em̃ ex trinſecus oꝑat᷑.creatoꝛ pᷣo ẽ ꝗ pꝛicipia iſta foꝛmat:ſed foꝛmare dei ẽ creare.&̊ ea que fiũt materialiter a natu, ra vel volũtate.creãtur rõe foꝛme a deo./ Itẽ aug.xiij. de trini.ſicut matres grauide ſunt fetibo.ſic mũdꝰ cau⸗ ſis naſcẽtibo:q̃ in illo nõ creant᷑.niſi ab illa ſumma eẽn⸗ tia.vbi nõ oꝛi᷑ aliꝗo nec moꝛit. Itẽ aug.ſuꝑ Geñ/ad litte.ↄſumaſſe illa intelligimꝰ deũ.cũ creauit oĩa ſimul ita ꝑfecte.vt nihil ei adhuc ĩ oꝛdine tꝑm creandũ eſſet. qð nõ hic ab eo in oꝛdine cauſarũ creatũ eẽt.Ex quo re linquit᷑.ꝙ creatio extendit ſe ad ea que fiũt natura vel volũtate.¶ Cõtra æa que fiüt natura vel volũtate. fint ex aliquo pꝛius exiſtẽti:bᷣ qð fit ex aliquo pꝛiꝰexiſtẽti nõ ẽ creatũ.q̊ᷓ ea que ſunt a volũtate oino vel natura.non ſunt creata. Itẽ nature ẽ pꝛincipiũ ex ſimilibo ſilia pcre andi in genere vel in ſpecie:eodẽ mõ volũtas ẽ pꝛincipi⸗ um ᷣm foꝛmã faciẽdi appꝛehenſam:ecũ q̊ i natura ſit ſuſ⸗ ficiẽtia ꝓducẽdi ſibi ſimilẽ foꝛm.nõ ẽ neceſſe in his po⸗ nere extrinſecus pꝛincipiũ ad creatõem foꝛmarũ. Item requieuit dñs ſeptimo die ab omni oꝑe.ꝙ aũt nũc oꝑa tur.hec ẽ quedã indiuidua creãdo virtutẽ nature et vo⸗ lũtatis gubernado ſufficiũt in ſuis oꝑibo pᷣteꝛ creatõʒ nouã natura et volũtas. Ad hec dicẽdũ ẽ.ꝙ aliter eſt᷑ in his que fiũt mirabiliter.et aliter ĩ his que fiũt natu⸗ raliter vel ſola volũtate creature. In his & que fiũt mi rabiliter.diſpoſitio fit ꝑ angelos vel ꝑ hoĩes.ipᷣa vᷣo foꝛ ma fit a doo. Vñ aug.in li.de tri.qualibuſcũq; angelis vicinas cauſas ex elemẽtis ↄtrahere quãtofacilius ẽ.tã to miꝛabilioꝛes in huiꝰoꝑibo exiſtẽt eoꝝ cauſalitates:hſᷣ nõ ẽ creatoꝛ niſi qui pꝛincipaliter iſta foꝛmat.nec quiſ⸗ quã hoc pt᷑ niſi ille apud quẽ pꝛimitꝰſunt omniũ mẽſu⸗ re.numeri ⁊ põdera.In his vo que fiũt naturaliteꝛ ali ter ẽ.i Aã ipᷣe creatoꝛ natura mediãte foꝛmã inducit.vt⸗ pote ignis ex igne.lumẽ ex luce.In his gᷓ nõ ẽ neceſſe vt S embrum quintum Nona ip̃a foꝛma de nihilo cauſet᷑ que generat᷑.ſᷣ̊ ꝑ generatõeʒ Q Sgempneßt ꝓducitur. Rationes ſeminales vel naturales create ſunt.ſed ſᷣm illas poſtea fit naturaliũ cõditio:ſunt etiã quedam foꝛme que a cꝛeatoꝛe inducũtur.licet mediante natura inducatur diſpoſitio. ſicut ẽ in anima ratõnali. et in his in quibus nõ dicimus foꝛm habere virtutẽ ge nerandi ↄſimilẽ foꝛmã in materia vel ſubiecto. Ad ſe⸗ cundũ dicẽdũ ẽ. aug.loquitur ibi de cauſis oꝛigina libus.que creature ſũi in oꝑibꝰ ſex dierũ.ſᷣm quas po⸗ ſtea tpᷣus opoꝛtune ꝓducerent res naturaliter in eẽ. vel ex natura ſuperioꝛi vel inferioꝛi. Vñ aug.aliud ẽ ex in⸗ timo ac ſummo cauſarũ oꝛdine.condere creaturaʒ.que fecit ſolus creatoꝛ.Aliud ꝓ diſtributis ab illo viribus aliquã operatõem foꝛinſecus admonere.vt tunc vel nüc ſic vel ſic exeat quod creatur. Diſtinguit autem ſic inter naturalia et mirabilia.Cum fiunt res ↄtinuato q̃i quo⸗ dam fluuio ldbentium rerum.⁊ ex occulto in pmptum. atq; ex ꝓmpto in occultum.vſitato itinere tranſeuntiũ naturalia dicũtur:cum autem amouendis hominibus inuſitata mutabilitate ingeꝛuntur.magnalia nuncupã tur. Ad tercio obiectum dicendũ eſt. ꝙ licet cõſuma⸗ tio eẽ dicatur in operibus ſex dierum.quo ad genera et ſpecies rerum naturalium:nibilominus tamẽ opeꝛatuꝛ deus adhuc multiplicando.gubernaãdo.mirabilia faci⸗ endo.mediante natuꝛa vel voluntate natuꝛalia vel vo⸗ luntaria ꝓducendo.que opera nõ dicentur creatio.niſi quia a creatis virtutem accipiunt.vel ipe creatoꝛ com⸗ plet ad que non ſufficit natura vel voluntas. embrum ſextum DO ſextum quo querit᷑.vtrũ creari cõueni⸗ at ſolis ſubſtãtijs.an etiã accidentibo.ad quod ſic.Creatio eſt pꝛimũ opus creato⸗ s. ergo ↄuenit creatum habere ſimilitu⸗ ipo creatoꝛe:łᷣ creatoꝛ eſt ens ꝑ ſe con⸗ ditü.ergo qð habet ſimilitudinem eius in eo ꝙ eſt ꝑ ſe. dicetur creatum. Mon em̃ conuenit. Pꝛimo nõ cõmuni care huius diſpoſinone.cum poſſit cõueniꝛe creatuꝛe:hᷣ ens nõ per ſe.hoc eſt ens in alio.non eſt hmõi.ergo non cõuenit ei ratio creati. Item quod eſt creatum depen⸗ det in eſſe a ſolo creatoꝛe. ſed ens in alio non dependet ab illo ſolo.ſed dependet ab ente peꝛ ſe in cꝛeatuꝛa.eꝛgo nõ eſt numerandum inter creata.¶ Cõtra.tam accidẽ tia qᷓ; ſubſtãtie pꝛima operatõne/ꝓducũtur & nõ eſſe in eſſe a ſummo opifice.ergo ſunt creature. uo ẽcon cedenduʒ et diſtinguendum eſt in accidentibus ſicut in ſubſtantijs. Sunt em̃ quedam que operatõne creatiõis pꝛocedunt.quedam vo opere generatõis ſimpliciter vel m quid ſiue alteꝛius geneꝛis mutatõnis. In his vo ac cidẽtibo que pꝛocedunt opeꝛe cꝛeatõnis. ſicut eẽ hoꝛum eſt in eſſe.ita cõcreata dicuntuꝛ.ipᷣe pðo ſubſtãtie peꝛ ſe ⁊ ſimpliciter create.Et ſicut totum dicit᷑ vnum ens.ita ⁊ vnum creatum. Ald illud eꝛgo quod obijcit᷑ in cõtꝛaꝛi⸗ um dicendum eſt.ꝙ quodlibet ens peꝛ ſe quo ad h̊ plus conueniat cum ipᷣo ſummo ente per ſe quod cꝛeat.nihil⸗ ominus id quod eſt ens nõ peꝛ ſe.dicetuꝛ cꝛeatum:quia vtꝛũq; poſt omnino nõ eſſe in eſſe eſt pꝛoductum: vᷣ boc habet ens per ſe.quia alia dependent ab ipᷣo.vt ſimplici teꝛ dicatur cꝛeatum.ſicut et ſimpliciter ens in illo gene⸗ re.¶ Ad ſecundo obiectum dicendum eſt.ꝙ licet ens in ſubiecto dependeat a ſubiecto quod eſt per ſe.et ideo ha beat ens pꝛius ipᷣo:hoc pꝛius non eſt pꝛius duratione. ſed nature.neq; dicituꝛ etiam poſterius in opeꝛe.ſᷣ ſunt ſimul in opeꝛe.⁊ ita vnũ creatum. DOſeptimum membrum quo querit᷑. vtrũ oꝛdo ſit in creatione reꝛum. an nobilioꝛa et ignobilioꝛa ſimul creantur. ſit oꝛ⸗ d videtur.Oꝛdo enim oſtendit ſapiẽtiaʒ ſicut & oꝛdo in eẽ oñdit ſapiam: ita oꝛdo ĩ fieri vidr̃ oñ⸗ dere. 4 Pꝛeterea numerãtur dies ĩ gbo diuerſe ſunt fa⸗ cte creature.̊ dies ñ ẽ ſimul cũ die.ꝗ̊ creature facte ſũt pm oꝛdinẽ.erit &̊ oꝛdo in creatõe.( Pꝛeterea nobiliꝰ et minus nobile creata ſunt.̊ ita ẽ ĩ oꝛaine facture hũane ꝙ; pponit᷑ ĩ faciẽdo nobilius minꝰnobili: multofortiꝰ ꝗ ĩ ſapiẽtia diuia pᷣponit᷑ ᷣm fieri nobiliꝰminꝰnobili.̊ in creatõe attẽdebat᷑ oꝛdo.¶ Coõtra.ꝑfectio potẽtie ondit᷑ ampltꝰiĩ creãdo ſimul q creãda ſunt.qᷓ ĩ creãdo ᷣm oꝛdi nẽ:ſignũ em̃ imꝑfectõis ẽ nõ ſimul facẽ diuerſa.Cuzʒ ꝗ creatio exeat a potẽtia ꝑfecta.erit creatio rerũ ſil.maxi me ĩ generibo 2 ſpẽbo.et ita nõ erit oꝛdo ĩ fieri q̊ ad oꝑa pꝛime creatõis.¶ Itẽ ſił ſunt rões rerũ ĩ mẽte diuina.ſᷣ m rões rerũ ĩ mẽte diuia/ ꝓcedũt res ĩ eẽ ꝑ creatõeʒ.ad oñndendũ g aſſiłlatõem reꝝ cũ ſuis rõnibo.ↄgruit magis ſimul creari res.qꝙᷓ ſᷣm oꝛdinẽ.et dico oꝛdinẽ.vt vna añn⸗ cedat duratõe alterã.¶ Itẽ qð creat᷑ ð nihilo fit. ex il la ꝑte ñ ſumit᷑ differẽtia ĩ duratõe tꝑis. vt hoc fit pꝛius illud poſteriꝰ. ¶Rñndendũ ẽ ᷣm intentõʒz aug.ſuꝑ gen. ad litte. ꝙ res ſimul create ſunt.licet ſit oꝛdo inter ipᷣas res creatas ſᷣm minꝰnobile et magis nobile.⁊ iſte ẽ oꝛ⸗ do 'm dignitatẽ.Quẽ oꝛdinẽ tãgit damaſce.cũ dic. De cebat pꝛimũ intellectualẽ ſubſtãtiã fieꝛi.⁊ ita ſenſibilẽ: ⁊ tũc ex vtroq; hoĩem. Poõt tñ hic intelligi vt ſit pꝛioꝛi⸗ tas tꝑis ſᷣm intentõem btoꝝ gre.et hiero.⁊ alioꝝ expo ſitoꝝ. Ad illud dᷣo qð obijcit᷑ ĩ cõtrariũ.ꝙ oꝛdo ondit ſapiam ⁊c̃.⁊ ita ſit oꝛdo ĩ fieri ⁊ nõ tm̃ ĩ eẽ.Rñdenduʒ ẽ.ꝙ qꝛ ↄcurrũt ſapia et potẽtia ⁊ bonitas ad hoc ꝙ fiat res.et ad h̊ ꝙ ſint in vtriſqʒ oñdi. Potẽtia em̃ ondituꝛ maxie ĩ hoc.ꝙ fiũt ſił.ſapia vo ĩ hoc ꝙ pulcherrime fiũt ⁊ decẽtiſſime.bonitas vo ĩ hoc:ꝙ optuno mõ fiũt.In eẽ ðo oñdit᷑ potẽtia ĩ H̊ ꝙ tot fint. In h̊ vo ꝙ inter ſe habẽt oꝛdinẽ.oñndit᷑ ſapia. In h̊ aũt ꝙ in quada ſufficiẽtia fi⸗ unt.ondit᷑ ißa bonitas.( Zld ſecũdũ dicẽdũ.q; numeꝛa tio dieꝝ attẽdit᷑ duplicit.vel Fm differẽtiã tꝑis. vel ᷣm ↄgnitõis differẽtiãqͥ ad oꝛoinẽ cognitoꝝ ſᷣm pꝛimũ mo dũ diceret᷑ eẽ oꝛdo ſᷣm tp̃us ĩ ĩo.Fſm intentõeʒ.b. greg. ⁊ bti biero.Fm aliũ pᷣo modũ diceret᷑ oꝛdo ↄgnitõis ĩ re ſpectu cognitoꝝ.iQec ẽ dicẽdũ q angeli eẽnt creati pꝛiꝰ tꝑe.añ oẽm diem.ſicut videt᷑ innuere btus hieꝛo.dicẽs. ſex milia nec dũ nr̃i tꝑis implent᷑ annoꝝ.⁊ quãtas eter nitates. quãta tꝑa fuiſſe aꝛbitradũ ẽ᷑.ĩ ꝗho angeli thꝛo ni et dnatoes deo ſeruierũt.Silr bylariꝰi li.de trinit. Quid magnũ ẽ vt añ teꝛra deꝰdñm nr̃ᷣm ih̊m vpin genu erit.cũ angeloꝝ oꝛigo terre creatõe reꝑiat᷑ antiquoꝛum. Sʒ h̊ videt᷑ hiero.dicẽ.recipiẽdo alioꝝ opi.Hylariꝰ vo dr in nuere.ꝙ nõ funit deꝑpendẽtia creatõis angeloꝛuʒ a creatõe terre cũ nõ habeãt rõeʒ coꝛꝑalitatis ꝓpꝛie.. Ad tercio obiectũ dicẽdũ.ꝙ nõ ẽ ſimile ĩi huana oꝑatõe⸗ di uina: huana em̃ oꝑatõ ꝓpter ſui imꝑfectõem nõ ſił extẽ⸗ dit᷑ ad plła:diuĩa vᷣo ꝓpter ſui ꝑfectoeʒ põt ad plura ex⸗ tendi.nõ facta variatoe aliq ex ꝑte ipius oꝑantis. 17 7 (Membru. vnj. O octauũ quo querit᷑.vtruʒ creatura co⸗ oꝑet᷑ ĩ creatõe.qð vidr̃.qꝛ diſpoſitõ mate rie cooꝑat᷑ ad ꝓductõem foꝛme. h̊ creatu⸗ ‚r opat diſpoſitõeʒ materie. cooꝑat᷑ ad iſpoſitõem foꝛme.̊ ꝓpouctõ foꝛmeẽ creatò. creatura coopat᷑ ad creatõem.¶ Quod et᷑ vidr ex vᷣbis aug.dicen tis in li:de trini.Exterioꝛes oꝑatõnes ſiue bonoꝛũ ſiue maloꝛũ angeloꝛũ vel hoim.ſiue qͥrũcũq; alioꝝ.ſᷣm impe riũ ſuũ ⁊ a ſe imꝑtitas diſtributões poteſtatũ.et appeti⸗ tões cõmoditatũ.ita rerũ nature adhibet qͥ creat omia. quẽadmodũ terre agricultuꝛã.de agricultura vᷣo ſimili⸗ tudinẽ aſſumẽs eit.ego plantaui:appollo rigauit:deus aũt incremẽtũ dedit.j/coꝝ.iij.vult & dicc.ꝙ natuꝛa ſiue alia creatura coopat᷑ ad creatõeʒ. ¶ Cõtra. qð creat᷑ de mnibilo fit. nõ requirit᷑ materie adoptatõ:cũ & creatu⸗ ra tin opet᷑ ao diſpoſitõem materie.nõ dicet᷑ cooꝑari in creatõeʒ. Itẽ creatura ẽ nobilioꝛ actio ꝙᷓ ſit ſba creatu⸗ re:q̊ nec ipᷣa pt ꝑ ſe creare.ſic.S.hoabitũ ẽ:nec eẽ ꝑticeps ĩ oꝑe creatõis.Itẽ ſi cooꝑaret᷑.inſufficiẽtia videret᷑ ipiꝰ creantis:et equalitas qda creature ad creaturã.quoꝛuʒ vtꝛũq;(cũ ſit impoſſihile) nõ erit creatura.ꝑ quã a crea⸗ toꝛe ꝓcedat erius ↄcedẽdũ ẽ.¶ Ad obiectũ aũt ĩ ↄtrariũ dicẽdũ ẽ.ꝙ licʒ creatura oꝑet᷑ ad diſpoſitõʒ ma terie.nõ tñ cooꝑat᷑ ĩ fieri foꝛme.⁊ ita nõ ẽ qᷓ mediãte fit creatõ.alia em̃ penitꝰẽ hec oꝑatio et illa.Quid & fac cꝛe atuꝛa ? miniſtꝛat.ſ.ĩ re minꝰnobili.ercitado deũ ad ꝓdu ctõeʒ rei nobilioꝛis.Et h̊ põt ondi ꝑ exemplũ aug.Sic i ip̃a vita nr̃a mẽtẽ iuſtificado foꝛmare ñ põt niſi deus. Fdicare aũt extrinſecꝰeuãgeliũ ⁊ hoĩes pnt.nõ ſolũ bo⸗ ni ad veritatẽ.ſ̊ mali ꝑ occaſionẽ.ita creatõem rerũ viſi biliũ deus intꝰoꝑat᷑.exterioꝛes pᷣo oꝑatõnes ꝑ angelos bonos vel malos vel hoĩes fiũt.Attendendũ ẽ aũt q; cꝛe ari nõ oino ſilłr dr hic.et cuʒ dr. In pꝛcipio creauit deꝰ celũ.iAã ibi nulla coaptatõ materie pᷣeriſtentis regrit᷑. vñ iĩ illa creatõe nullũ affuit miſteriũ.Et hũc duplicem modũ eiꝰqð ẽ creari.vidi poni aug.ĩ li.de tri.cuʒ dicit. Inniſibiliũ ſeminũ creatoꝛ ipe ẽ creatoꝛ oim rerum.qm̃ quecũq; ad oclos nr̃os naſcedo exeũt.ſ̊ᷣ occultis ſemini bus accipiũt ꝓgꝛediẽdi pꝛimoꝛdia ⁊ momẽta debite ma gnitudinis.diſtinctõeſq; foꝛmaꝝ.ab oꝛigẽtibo tãꝙ regu lis ſumũt. Ad auctoꝛitate aug.dicẽdũ c.ꝙ lʒ videatur As creature vel⸗ sfutura terẽt:nullũ eẽt tᷣus omnino.Moueri aũt creatura no creatura pᷣbere miſteriũ.vt fiat excitatõ ad hoc ꝙ crea⸗ toꝛ creet foꝛmã:nõ tñ dr creatura ereare vel in illo oꝑe miſhore.Elñ aug.iĩ li.lxxxiij.q.i 20õ pnt artifices de nibi lo aliqd fabricare.qꝛ ꝑ coꝛpꝰoꝑant᷑:cũ tñ eos numeros ⁊ ↄueniẽtiã lineametoꝝ quã ꝑ coꝛpꝰ coꝛꝑi impꝛimũt in aĩo.accipiũt ab illa ſũma ſapia.q̃ ipos numeꝛos ⁊ ipᷣaʒ ↄueniẽtiã lõge artificioſiꝰ ipᷣo mundi coꝛꝑi impꝛeſſit.qð e nobis eſt fabricatum. BD nonũ ꝗqͥ querit᷑ de ↄditõe ꝑtinẽte ad ipᷣm creari ſiue fieri:vtrũ creari ſit ĩ tꝑe vł nõ nõ ſit ĩ tꝑe. O nõ ſit ĩ tꝑe.ſic ꝓbat᷑. Cp̃s Im cepit ec. nã ſi nullus eẽt motꝰ.vtł ſpua oz palis. q̊ ꝑ g pnᷣs pᷣteritis futura acce poſſet.ſi nõ eẽt.ẽ at᷑ eo q creat᷑.̊ tꝑe ẽ poſterius ipᷣo cre aꝛi: ergo nõ ẽ in tꝑe.i Itẽ ſi ereatio eẽt in tꝑe.tꝑus pce⸗ deret:ſ̊ nihil ẽ pꝛius creatõne niſi deus.qui ẽ eternus: ergo tpus eẽt eternũ:ſ̊ hoc nõ ẽ verũ eternitas em̃ cẽ pꝛi oꝛ tꝑe.ergo creatõ nõ ẽ in tꝑe.¶ Itẽ tpᷣus nõ ẽ in ſui ini⸗ tio.nec ſilł cũ illo.ergo cũ creatio paſſiue dicta ſit cũ ini tio tꝑis vel ante initiũ.nõ eꝛit creatio ĩ tꝑe.¶ Contra aug ↄtra manicheũ. Cũ ipᷣa creatuxa qua fecit deus. eẽc tꝑa ceperũt.et loquit᷑ de factura mũdi:ergo tpᷣus ẽ coe⸗ uũ creatuꝛe vł ipi creatõi paſſiue dicte.Iteʒ vlti.ad ro. dr Em reuelatõem miniſterij tꝑibus eternis taciti.eꝛgo ipᷣa dicũt᷑ eteꝛna.ſ̊ creatõ nõ.ergo tpᷣus ẽ ante creatõeʒ vel cũ creatõe. In ipᷣa etia glo.eteꝛna tꝑa dic q pceſſeꝛũt mũdi exoꝛdiũ.Itẽ ſuꝑ ullud.ij.thimo.j.ante tpa ſecula⸗ ria haymo in oꝛiginali.Lemꝑa ſecularia intelligimꝰ. que ex eo eẽ cepeꝛut:quo mũdus factus ẽ ad diſfectiaʒ tempo:ũ cteꝛnoꝛũ:ſiue ergo accipiunt᷑ tꝑa eteꝛna ſiue ſe culaꝛia.eꝛit tpᷣus ſimul cũ creatòe vel ante.¶ Ad quod dicendũ ꝙ tpᷣus accipit᷑ młtipliciteꝛ. Vno mõ ꝓ meſuia motus ſuꝑceleſtis. Zlio mõ vo accipit᷑ ꝓ meſuꝛa cuiuſ⸗ q; motus.ſiue rei ſpũalis ſiue coꝛꝑalis: et ſm neutꝛum iſtoꝛũ modoꝝ ẽ cũ creatõe.Alio vo mõ ſumit᷑ tpᷣus pꝛo mẽſura mutatõis que ſubito fit.vł exitꝰ creatuꝛe ð nõ eẽ in eẽc et m h dicit᷑ eẽ in creatõe paſſiue dicta.ſiue cũ cꝛe atuꝛa:ſᷣm hũc modũ pꝛincipiũ duratois ſucceſſiue ꝗᷓ dr tpᷣus.large accipit᷑ ſub tpe.Elñ aliqn inuenit᷑ ꝙ in pꝛici pio temꝑis creauit deuo celum et terra.hoc ẽ in nũc. ſic expoit aug.ſᷣm vnũ modũ ĩ li.ſuo ↄtra manicheũ. Alio ðᷣo modo dicit᷑ et eẽ in tꝑe. ſicut habitum eſt in pꝛedicta auctoꝛitate.cũ dierk cũ ipᷣo cꝛeatuꝛa quã fecit deus.tem⸗ poꝛa eẽ ceꝑeꝛũt.? Alio o mõ dicit᷑ iᷣns p duratõe. ſic hrigpe rekſh quong creyr i abti tinn fͤte ſt ſae dpc ſidng. ü bor rerüſſ Angeles utgae guit de regnt,. hpplicen Pdicit rumn Cſenmni biene önege Geatur pcea⸗ lloohe SAnbi umeros Auniiir wrſ eſſitc I. adin eknõ Xi ſpüa raacee turand ſpocte no pee⸗ emus: fiipei ſuiini⸗ tcünni Tontn dns be co. na eade peeleit ſeculn iigin⸗ feretia; ſinel 0 gvol neſn Ncui eutun uhn⸗ znoee dcücr ei n gnn ſe⸗ſ. .Do AAts ¶ Lueſtio Fm vnã expoſitõem.idẽ ẽ dicere tpᷣa eterna.qð duratõ⸗ nẽ eternã.quẽadmodũ dicit hay. Scðm aliã vᷣo rõnem dicũtur tꝑa eterna.q̃ ſemꝑ ſunt cũ mũdo:et ſᷣm hoc dĩc aug.ↄtra manicheũ.Ideo dicũtur tꝑa eterna.no tamẽ ſic eterna quõ deus ẽ eternus.quia teus ẽ ante tꝑa.qui fabricatoꝛ eſt tym. ¶ Per hoc patet ſolutio ad obiecta. NMQã m ꝙ tpᷣus dr̃ mẽlura motus rei ſuꝑceleſtis.vł etiã rei motus coꝛꝑalis vel ſpũalis.dr creatio añ tpᷣs.ĩ tꝑe vel cũ tꝑe.i¶ Ad hoc pᷣo qð dicit aug.cõtra manicheuʒ. ꝙ cũ ipᷣa creatura quã fecit deus tꝑa eẽ ceperũt. Dicen⸗ dũ ꝗꝙ tpᷣus ibi accipit pꝑ menſura creatõnis q ſubito ſit. ſiue exitus rei de nõ eẽ in eẽ:et ſᷣm iſtũ modũ cõcedendũ ẽ.ꝙ tpᷣs ẽ cũ creatõe paſſiue dicta.q Ad hoc qð dr ro. vlt.tꝑa eterna:et etia haymo tꝑa ſecularia.ad differẽ⸗ tiã eternoꝝ tꝑm que p̃ceſſerũt mũdi exoꝛdiu. Dicẽdum ꝙ tpᷣus accipitur ibi generaliter ꝓ duratõne.⁊ ſm hec tꝑa eterna.dicet᷑ duratõ eternitatis que pᷣceſſit mũdi ex oꝛdiũ.ad differẽtia tꝑm ſeculariũ:vel tꝑa eterna que ſꝑ ſunt cũ mũdo ſicut ſupꝛa dictũ ẽ. DO decimũ qͥ querit᷑.Cũ creaꝛi ẽ fieri ex ni hilo:q̃lit᷑ accipiat᷑ hoc ipᷣm nihil.Ex quo⸗ cũq; em̃ fit aliqꝗd.illud ẽ cã eius qð ex illo fit:ſi &̊ factũ ẽ ex nihilo.ipᷣm nihil ẽ cã eiꝰ 8 ex ipo factũ ẽ:hᷣ id qð nihil ẽ nullũ habet eẽ:qð nul⸗ lũ habet eẽ.nõ adiuuat aliud vt ꝑueniat ad eẽ: cũ di⸗ cit᷑ ex nihilo nõ notat᷑ cã.¶¶ Pꝛeterea vox oĩm ẽ.de nihi⸗ lo nihil fit:& quicꝗd fit.fit ex aliquo.ſ̊ qð creat᷑ ex nihi⸗ lo ſit ̊ nihil creat᷑.¶ Itẽ ſi creari ẽ ꝓcedere nõ ex aliqͥ: aut hoc ẽ eĩ ex aliquo qð fit alterius ſubſtãtie:et ſᷣm hG̊ diceret᷑ filius ꝓcedere ex nihilo.quia nõ ẽ alterius ſub⸗ ſtãtie a patre.aut dr ꝓcedere non ex aliquo generaliter ſcʒ q̃ nec ẽ eadẽ ſubſtatia nec diffeꝛẽs:et 'm hoc.cũ ma⸗ lũ nõ ſit eadẽ ſubſtãtia nec differẽs qð ex malo ꝓcedit. dicit᷑ creari:qꝛ ꝓcedit ex nihilo. ꝛeterea dr ꝙ hõ lo/ quit᷑ de nihilo.cũ loquit᷑ e re inutili.vel omnmno nõ en te:bᷣ loqui ẽ agere quodd.iõ aũt dr hõ cꝛeme:& nõ oẽ ꝓcedere ex nihilo ẽ creare.ſicut nõ oẽ agere de nihilo ẽ cꝛeare. ꝛeterea qð infoꝛme eſt quodammõ djr nibhil. Vnñ mat eria cũ ẽ infoꝛmis dr nihil:g̊ fieꝛi ex matia ſᷣm illũ modũ.ẽ fieri ex nihilo:ſ̊ hoc nõ ẽ creari.ergo nõ oẽ fieri de nihilo ẽ creari. Pꝛeterea cũ aliꝗs de nulla re loquit᷑.dr ꝙ de nibilo loquit᷑:nũquid eode mõ dicet᷑ cre ari fieri ex nihilo d qð dicendũ ꝙ fieꝛi ex nihilo dẽ multipliciter ſiue d nibilo.iAã de vel ex.põt dicẽ oꝛdi⸗ nẽ nõ canſaʒ.qui tñ oꝛdo ñ ſaluat᷑ niſi ĩ altero extremo⸗ rũ:et ſᷣm hunc modũ dr̃ creari fieꝛi ex nibilo vel ð nihi lo.qꝛ poſt oĩno ñ eẽ ꝓcedit creatura ĩ eẽ.Et ſic diẽ aung. in li.d ciui.dei.que facta ſunt.mutabilia ſunt.quia nõ d illo ̊ ð nihilo facta ſunt.Si vᷣo dicat cãm.pᷣm illum modũ nõ ẽ creari fieri ex nihilo.et ꝑ hoc ſoluit᷑ pᷣmo ob⸗ iectũ.¶¶ Similiter põt ſolui ſcdᷣm.qð em omnino nõ eſt ens.nõ põt eẽ materia entis.et ita nõ ꝓducet᷑ materiali ter aliquid.hoc tñ nõ ẽ ↄtrariũ ei qð dicit:poſt ñ eẽ pdu cat᷑ aliquid in eẽ.¶ Ad terciũ dicẽduʒ.qꝙ ſilius nõ dr ex nibilo ꝓcedẽ vel de nihilo.ᷣ de pre.Vn hilarius.xij.de trini.cũ ex manẽte natus ẽ.nõ ẽ natus ex nihilo: nõ em̃ poſt nõ eẽ filiũ.ꝓcedit filius eẽ.nec poſi omnino nõ eſſe Itẽ cũ or creari ſieri ex nihilo.nõ intelligit᷑ pꝛiuatiue ſicut nihil malũ d nihil.Malũ em̃ nulla ſubſtãtia eſt. ſicut dĩc aug.in.j.ioh.ſine ipᷣo factũ ẽ nihil.i.peccatum cũ & aliquid or fieri ex malo.i.peccato.pꝛiuatõeʒ habʒ ꝓoꝛigine.cũ at aliquid dr creari ex nihilo.ſumit᷑ nega⸗ tiue nõ cauſaliter. Item fieri ex nihilo põt intelligi.qꝙ ũ ſit ex cã aliqua.ſicut dicit anſel.cõtriſtat᷑ de nihilo.i.nõ ↄtriſtat᷑ ex aliqua cã.vel cõtriſtat᷑ ſine aliqua cã licet de pre poſſet dici.pateꝛ nõ fit ex aliquo.nõ ↄcedit᷑ tñ ꝙ pr ſit de nihilo:in foꝛma em̃ dicẽdi dat᷑ intelligi.q pꝑ̃ fiat. qð nullatenus ẽ cõcedendũ.Si vᷣo dicatur fieꝛi de nihi ecima lo.hoc ẽ fieri ſine ca.cũ nihil fiat ſine cã:oppoſitõ eẽt ĩ h verbo creari.poneret em̃ ꝙ fieret.et ꝙ nõ ex aliqua cau ſa fieret. Iſta aũt duo nõ ſunt oppoſita fieri ex aliquo.i. ex aliqua cã.et fieri ex nibilo ꝓut cõtinetur ĩ rõne eius qð ẽ creari.ñ anſel.ĩ monologio.ſine omni repugnan tia ea q̃ ſunt eẽntia di.pñt eẽ facta ex nihilo.eo mõ quo dici ſolʒ.diues ex pauꝑe.et ſanitatẽ recepiſſe ꝗs ex egꝛi tudine.i.qui pꝛius erat pauꝑ nũc ẽ diues.⸗Ad quar⸗ tũ dicendũ ẽ.ꝙ cũ dr hõ loquit᷑ de nihilo.dupliciter in⸗ telligit᷑:vel negatiue.i.nõ loquit᷑ de aliqua re.et ſic non ponit᷑ hoc verbũ fieri.vt ex boc ſequat᷑ ꝙ aliquis fiat. Si vᷣo pꝛiuatiue vł negatiue in geneꝛe.ſᷣm hoc ponitur loquitur.Et licet loqui ſit agere:nõ tñ ſic agere de nibi lo ẽ creare.QAihil em̃ dr inutile vel oino nõ ens. ſiẽ chi⸗ mera qð ẽ materia locutõis.Ex nihilo aũt ꝓut ponitur in rõe eius creari:nõ ponit materiã.et ita differẽter ac⸗ cipit᷑. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ de materia.ꝙ mateꝛia ni hilẽ ſᷣm quẽdam modũ.Dicendũ ꝙ ſic fieri ex nihilo p̃ᷣ⸗ uatiue dicetur.nõ pure negatiue. Item materialiteꝛ nõ tm̃ oꝛdinaliter.et per hoc ſolui poſſunt ea q pꝛimo obijci untur. ¶ Mueſtio decima de ſlb ſtantia creatuꝑe Em ſe. — Ranſeunduẽ dein ceps ad eẽ creature ſᷣm ſe. Circa quaz hec ſunt cõſiderãda.ſ.ipᷣa ſubſtãtia cre ati.vnitas et multitudo.ſimplicitas ⁊ cõpoſitio.mutabilitas vel immutabili tas.coeternitas vel tꝑalitas.localitas: diſpoſitõnes ex ꝑte qualitatis.et ex ꝑte relatõis.pᷣdicte eĩ ſunt quaſi ex ꝑte quãtitatis. Pꝛimo ̊ ↄſiderandũñ ẽ de ſubſtantia rei create.rõne cuius querit᷑.¶ Pꝛio vtꝝ ꝑſe dicat᷑ creatũ ↄpoſitum ex materia et foꝛma.aut alteꝛũ cõponẽtiũ.vel vtrũq;. Secũdo.quare ſub rõe celi et terre deſignatur creatio potius ꝙᷓ ſub alijs rõibo. Tercio cũ bic cõtin⸗ gat accipi et eẽ ſub rõe vniuerſalis vel ꝑticularis.Atꝛũ Fm vtrãq; rõnem ſit eſſe creati vel ſᷣm alteram tm̃. lembrũ pꝛimũ Dpꝛimũ ſic obijcit.compoſitũ ex mateꝛia et foꝛma ẽ in ſuo genere ꝑfectũ:a ꝑfecto at᷑ ſimpliciter ſᷣm rõem potẽtie et ſapiẽne et bonitatis.ↄuenit ꝓcedere ꝑfectũ ſᷣm pᷣmã rõem:̊ hoc ẽ ↄpoſitũ ſicut dictũ ẽ.cꝛeatõ aũt ẽ pꝛima rõ ꝓcedẽdi in creaturis.q̊ cõpoſitũ dicet᷑ ꝑ ſe creatũ.Qec obuiat rõ creati.q̃ ẽ ꝓcedẽs de nõ eẽ in eẽ omnino in eẽ. hoc em̃ ↄuenit ip̃i ↄpoſito. Itẽ cum ꝑ ſe ens conueniat his tꝛibo.ꝓpꝛie et pꝛimo ↄuenit ↄpoſito materie.ſecũdo quia nõ ẽ in ſubiecto.ł̊ ẽ alterius ſubiectũ:foꝛme vᷣo vt qua foꝛmaliter res ẽ.id quod ẽ.ſᷣ̊ cui cõuenit pꝛie et pꝛi mo eẽ ſubſtãtiã de nihilo factã h̊ ẽ creatũ ꝑſe et pꝛimo.jq cõpoſitũ dicet᷑ ꝑ ſe et pꝛimo creatũ.i Itẽ hic ẽ ĩ quo ſtat actꝰ nature vel volũtatis.multofoꝛtius q̊ actus creatõ nis.(¶ Cõtra aug.in li.de ſy mbolo.Materia de nihi⸗ lo facta ẽ.ita vt oꝛdinatiſſimo dei munere.pꝛimo capa⸗ citas foꝛmarũ fieret.ac deinde poſtea foꝛmarent᷑ quecũ qʒ foꝛmata ſunt.Itẽ qð cõuenit plus cũ pꝛincipio creã⸗ te.plus habʒ ſimilitudinis:ſᷣ materies a q̃ foꝛmatus ẽ mũdus.ↄuenit in hͥ cũ pꝛimo ᷣm quãdã ꝓꝓoꝛtõein. vt di cat᷑ oꝛigo rerum.quod nõ eſt dicere de aliqua foꝛma vł de cõpoſito.VIñ aug.ĩ li.ↄſeſ.Dateria a q foꝛmatus ẽ mũdus oꝛigine ñ tꝑe.res ex ſe factas pᷣceſſit.cũ ́ plꝰba beat ſimuitudinis.magis ꝑticipabit rõem entis. et ita eius quod creatũ eſt.¶ aũt ↄueniat foꝛme videt᷑.ſoꝛ⸗ ma em eſt que dat eẽ materie et ipi ↄpoſito. at᷑ dat eẽ materie.ĩ hoc hʒ amplioꝛẽ ſilitudinẽ cũ ipᷣo creatoꝛe.et fluit de nõ eẽ.̊ habet plus rõem creati. ¶ Ed h̊ dicen⸗ dũ ẽ.ꝙ cũ cꝛeatũ dicat terminũ actꝰꝗ ẽ creatõ.vnũ crea⸗ ſit appendi ⁊ vtrũqʒ ponderari. tum eſt qð eſt ex his.ſcʒ materia et foꝛma. et ipᷣa mate⸗ ria et ip̃a forma:nibilominus tñ ꝓpter aliquã ſimilitu⸗ dinem dicit᷑ ↄpoſitum pꝛimo creatũ ſiue primo hñs ra⸗ tionẽ entis: pter aliã aũt dicit᷑ foꝛma. ꝓpter aliam aut materia: ꝓpter ratõem em̃ ꝑfecti vel eius qð eſt ꝑ ſeet in ſe ſufficiẽter.ↄuenit ei primo ratõ creati:ſed ter ra tõem actus ⁊ foꝛme.ſᷣm quoꝛũ vtrũq; aliquã hʒ ſimili⸗ tudinẽ cũ pꝛimo.dicet᷑ foꝛma:ſᷣm vᷣo rõeʒ oꝛiginis ⁊ po tentiã primã in ſuo genere habẽtis.dicet᷑ materia.Ex is patet ſolutio pꝛedictoꝝ. ¶ Wembrum. . O ſcom quo queritur.quare ſub ratõe ce li et terre deſignatur creatõ potius q; ſub MNalijs ratõnibo. Ad qð ſic. Lerra in gene⸗ re principioꝝ minus eſt nobilis. Ignis aũt et aer ⁊ aqᷓ coꝛpoꝛa ſunt nobilia: cũ ꝗᷓ creata quo ad ſubſtãtiã ſuaʒ cbent nomiari:magis noĩanda eſſent ſub ratõne iſtoꝝ ꝙᷓ ſub rõe terꝛe.¶ Itẽ celũ coꝛꝑalẽ deſiẽt natura. noie celi et terre nõ deſignant᷑ niſi coꝛꝑales creature:h̊ nobili oꝛ eſt creatura ſpũalis corꝑali. aliquo noĩe ↄueniente ſpiritibo debeat deſignari. Item cũ vtrũq; ſit intelligi bile. et vtrũqʒ ſenſibile:quare dictũ eſt in pᷣs.qui fecit ce los in intellectu.de terra vo dicit᷑. qui fundauit teꝛram ſuꝑ aqͥs. IJtem Aſa.xlviij.dici.anꝰ mea fundauit terrã.et dertera mea menſa eſt celos: ꝓpter ꝗd ſine diſti⸗ ctõne dicit᷑.q manus fundauit terrã. cũ diſtinctõne vo dicit᷑.dextera ⁊c.¶ Itẽ Ylſa.xl.dicit᷑.celos palmo ponde ranit.ꝗs appẽdit tribo digitis mołẽ terre: cũ vtrũqʒ poſ⸗ d quod reſponden qũ ꝙ noie celi ⁊ terre ſᷣm vnã expoſitõeʒ.deſignat᷑ ſpũa⸗ lis creatura ⁊ corꝑalis:vt noĩe celi deſignet᷑ ſpũalis.no mine terre coꝛꝑalis.Alio vᷣo mõ poteſt exponi.vt noĩe celi deſignet᷑ celũ empirreũ cũ ſuis ↄtẽtis: noĩe vo terre deſignet᷑ inferior coꝛꝑalis creatura.q̃ alio noĩe dicta eſt aqua.cuius aliq̃ ꝑs extẽdit᷑ vſqʒ ad celũ aqueũ ſiue cri⸗ ſtallinũ.ſᷣm ꝙ diuerſe ſunt aque ſu ꝑioꝛes ab inferioꝛibo Tercio modo põt dici celũ tota materia coꝛpalis. q eſt ſine ↄtrarietate cũ ſuis ↄtentis.terra vᷣo natura coꝛpo⸗ ꝑalis.hñs ↄrietatẽ cũ ſuis ↄtetis.Scðʒz pᷣmã expoſitõʒ dicit᷑ ſuꝑ id in pᷣs.qui firmauit terꝛ ſuꝑ aquas.glo.vni uerſam creatuꝛã ꝑ ſe.nõ ꝑ creaturã fecit: cuius aliq̃s ex cellentõres ꝑtes poſuit ex quibo oĩa cogitent᷑.i.intelligi biles celos et viſibilẽ terrã. Scoᷣm ſcᷣam expoſitõeʒ di⸗ cit aug.in.xiij.ↄfeſſ.ꝙ noie celi intelligit᷑ ſpuũalis creatu ra.noiĩe terre coꝛꝑalis. Vtraqʒ vᷣo expoſitio. ſcʒ ſcda et tercia habet᷑ in li.de ciui.dei.xj.cũ dicit᷑. In pꝛincipio fe cit deus celũ et terrã. His noĩbo vniuerſa liter eſt ſigna ta creatura coꝛꝑalis et ſpũalis.vel magne due mði par tes:ꝗbo oĩa q̃ creata ſunt ↄtinent᷑.¶ Ad primũ ꝗ̊ dicẽdũ ꝙ licet terra ſit minus nobile pꝛincipiũ ſiue elemẽtũ.ni hilominꝰtñ noĩe celi teꝛre deſignant᷑ creature.Sũt em ſenſibilia manuductões ad intelligibilia:celũ aũt ⁊ ter⸗ ra ſunt extrema coꝛꝑa.q̊ꝝ vnũ habet plus de ſpũalitate rõne lumis.alterũ plus de coꝛpulẽtia ratõne materiali tatis ⁊ opacitatis:et ꝓper hoc iſta duo deſignauit:terꝛã qꝛ plus habuit de materialitate.nomie eius voluit deſi⸗ gnare materiã iſtoꝝ tꝛaſmutabiliũ inferioꝝ:media & cũ habeãt ↄcomitãtiã cũ vtriſq; extremis.et habeãt ↄmũeʒ materiã maxime cũ ipᷣa terra.ꝑ eelũ et terrã deſignant᷑. Ad ſcðo obiectũ dicendũ eſt. ꝙ vtentibo ſenſu oportet ĩtelligibilia ꝑ ſenſibilia declarare. Spũales voo ibſtãtie licet ſeꝑate ſint ꝑ eẽntiã a corꝑalibo:nihilominꝰtñ a coꝛ poꝛalibo ↄtinent᷑.vtpote angeli 'm ſuã pꝛimã creatõem collocati ſunt in celo:aĩe vᷣo in coꝛꝑibo terrenis. hoc eſt in quibo plus abũdat ſm grauitatẽ terra:recte ̊ ꝑ celũ et terrã apud vtentes ſenſu exterioꝛi ⁊ interioꝛi.non tm̃ clarant᷑ corꝑales creature.ſ̊ etiaʒ ſpũales que ab bis ↄtinent᷑. ¶ Ao tercõ obiectũ dicendũ. ꝙ licet vtꝛaqʒ ſint ſenſibiles ſe q; celũ et terra:celũ tñ dicit᷑ intelligibile. yt ſui ſpñalitatẽ ⁊ ſimplicitatẽ: et ideo diſtinguẽdo inter ce . ſale inqtũ hmõi ſimilius eſt cauſe ꝓgter ratõem ꝓpꝛieta lum et terrã. dixit celos fieri in intellectu.& terra vðᷣo nõ dixit.nihilominus tñ vtrũqʒ el ſt intelligibile. et vtrunqʒ ſenſibile.Fᷣm alterã et alterã rõnem.¶ Ad quartũ vo di⸗ cendũ.ꝙ terra dicit᷑ fundari a manu ꝑ quandaʒ metha⸗ phoꝛã.non qꝙ diuina eſſentia manum habeat.vel dexte⸗ ram vel ſiniſtrã.ſed moꝛe fabꝛicatoꝛis loquit᷑.manus ̊ accipit᷑ ibi in genẽ.vel qꝛ diuidit ↄtra dextrã accipit᷑ pꝛo ſiniſtra. et ſiuè ſic ſiue ſic.oñdit minus eẽ ↄplemẽtũ ĩ ter. ra q; in celo.minus em̃ ↄplemẽtũ eſt in gene qᷓᷓ in ſpecie. ꝓut hinoi.et ſiniſtra minus nobilis eſt qᷓ; dextera.dexte ra em̃ eſt principiũ motus.ſiniſtra vᷣo eſt ꝑ quaʒ regnat motus.et in hoĩbo magis eſt pꝛincipiũ ſuſtinẽdi qᷓ; agen di.et ꝓpter hec noĩe manus in genẽ dicendo. vel ꝑ appꝛo priatõem cointelligẽdo ſiniſtrã fit agropꝛiatõ potentie diuine reſpectu ipᷣius terre qͥ minus nobilis eſt.ꝑ derte⸗ ram dᷣo ſignat᷑ appꝛopꝛiatõ diuĩe potẽtie reſpectu celi qð eſt nobilius. Hoc etiaʒ videt᷑ ꝑ ̊ qð dicit᷑ Canti.ij. Le⸗ ua eius ſub capite meo.⁊ dextera illius amplexabit᷑ me. ꝑ leuã em deſignãtur iſta inferioꝛa que nomie terre deſi⸗ gnant᷑ in ſcriptura.ꝑ cæxterã vo celu ⁊ celeſtia. Simili ter.iij. ꝓuer.Longitudo dieꝝ in dxtera eius.:et in ſini⸗ ſtra eius diuitie et gloꝛia. Res em ꝑpetue q̃ ad celũ ꝑti⸗ nẽt noĩe dextere intelligũt᷑.noĩe vᷣo ſiniſtre ea in quibus hoĩes gloꝛiant᷑ et ditant᷑ ſcʒ terrena. Ad quintũ dicen dũ eſt.ꝙ celi dicunt᷑ pondeꝛaꝛi palmo ꝓpt ſui magnitudi nẽ ⁊ capacitatẽ. et qꝛ extẽdit᷑ ad illũ modũ q̃ndã hñs in ſe ↄtinuitatẽ.vt ꝑs a ꝑte nõ ſit ſeꝑabilis natura.Zerra vo dicit᷑ apendi tribo digitis. ꝓpter ſui minoritatem et ſeꝑabilitatẽ.et qꝛ triplex vᷣtus eſt in ea. Habet em̃ virtu tẽ opacitatis.et qualitatis ꝑtinẽtis ad mutatõeʒ ſᷣm ſb⸗ ſtantiã.⁊ qlitatis ꝑtinẽtis ad motũ localẽ ſᷣm rõem opa citatis.habet ſitũ centralẽ.tanq; minus nobile coꝛpus inter pꝛincipia et plus materiale. Scm vᷣo q̃litatẽ ge⸗ nerabilẽ oꝛdinat᷑ ad generatõem. ſᷣm vo grauitatem ad motum localẽ.⁊ he ſunt differentie impᷣſſionũ q̃ͥs ipa teꝛ ra recipit.Ad diſcernẽdũ & iſtã triplicẽ differẽtiã.dicit appendi tribo digitis.¶ Preterea ꝑ tres digitos deſigt potẽtia q̃ apꝛopꝛiat᷑ pr̃i.noticia qᷓ aꝓpꝛopriat᷑ filio. vᷣtꝰ recognitiua q appropꝛiat᷑ ſpniſancto. Habet aũt potẽtiã ſuſceptiuã et rõne huius oꝛdinat᷑ ad potẽtiã. Habet eti am rõne ſue opacitatis ſplendorẽ.ſplendoꝛ em̃ fit ex re⸗ flexione opaci ſiue denſi.et quo ad h̊ oꝛdinat᷑ ad ipᷣaʒ no titiq. Habet etiã virtutẽ motiuã.ratõne cuius refert᷑ ad 1717 ſpm̃ſanctũ.recte &̊ tribo digitis dicit᷑ apendi. . (Membrum. . D terciũ quo querit⁊᷑ cũ hoc ↄtingit accipi et eſſe ſub rõne vniuerſalis ⁊ ꝑticularis. rũ ſm vtrãqʒ rõem ſit eſſe cꝛeati.vł ᷣm rõem vniuerſalis videt᷑.eo ꝙ vniuer⸗ tis. Itẽ ſimilius eſt rõne virtutis ↄtinẽdi multa.Simili us eſt etiã rõne foꝛme.rõne em̃ foꝛme magis eſt vniuer⸗ ſalitas.¶ aũt ratõne ſingularitatis vel ꝑticularita⸗ tis videtur. eo ꝙ actus ſunt circa ſingularia.creatõ aũt actus eſt ergo circa ſingulare.¶. Itẽ ſingulare eſt oĩno completũ in eſſe:qð magis ↄuenit rei create.hoc etiam magis rõne ſubſtãtie tenet:ex gbo colligit ꝙ magis con uenit rõ creati in e orrt⸗ ſic oñdit᷑ ꝙ vtriqʒ · vtꝛũ qʒ em̃ exit de nõ eſſe oĩnò in eſſe.̊ vtrũqʒ habet rõeʒ cre⸗ ati. Itẽ ſuꝑ illuo reꝗeuit ab om̃i oꝑe.a generibo ſcz rex et ſpẽbo.p̊ hec nõ ſunt ſine ſuis ſingularibo.ꝗ cũ reꝗes il la diceret᷑ a creatõe erat creatõ tã vniuerſaliũ ꝙ ꝑticula riũ.¶ Ad qð dicendũ ꝙ vtrinſqʒ eſt creatõ vnius ſcʒ in altero.vniuerſale em̃ rone ꝑpetuitatis. hʒ eſſe diuinum ſicut dicit phᷣs.q poſitũ eſt in ſingulari.vt ſi non poſſit ſaluari in vno.ſaluet᷑ in alio.̊ & in illo eſt terminus cre atõnis.pticulare ſcʒ ſiue ſingulare in quo ſaluat᷑. Vni⸗ uerſale aũt eſt qð ſaluat᷑.⁊ ꝙ habet in ſingulari virtutẽ ſaluãdi ſe.ꝓpter dictas &̊ rões vtrũqʒ hʒ rõem creati.h Fm vnam ratõem.illud no ſᷣm aliã peminẽtiam. — – –☛ e — —— rrCrar —MNUẽ Wrun ti d merhen el Nte⸗ hanns; hrpo⸗ etlliter⸗ nſpeee. adete Preynt liign Apag, potente hodete tnclad ltleh. e⸗ dabikne, epre dſ⸗ .Bimni etinſin⸗ Dalüe⸗ qulbus tüdicen Mgnitgdit Pübisin 4 Torm itatemen tenfin eʒ nh benope e corpis litate ge ſtatema jsihate tii dieit osdeſßhl filio. d itpoliti habeten jfiterte⸗ dißezno refert ad 4 Graßi tculans. cnicn nun⸗ greis Bnii ſt mminn ſculoric reatot eeſtoin oc etian agio ricßinn rocze wſö . ſn 1 Achla in Futnun npott vsce 4 Cnn jeirun genni 4 dine creaturarum ? eius cauſa. Ranſeundũ eſtad queſtioneʒ de vnitate ⁊ multitudine in bis que creata ſunt. vtrum vnuʒ tm̃ ſit a pꝛimo immediate an multa. Item de cauſa multitudinis ſi eſ. mũu. Bpꝛamũ. creatũ ꝓcedẽ debeat ĩ vnita te ſic arguit᷑.Exẽplũ em̃ ĩmitat᷑ ſuũ exem⸗ plar:ſ̊ exeplar eſt in oimoda vnitate.g ex emplũ debet eſſe ĩ vnitate. Hãc ratõeʒ vi⸗ Ocxtur aug. inducẽ ex veꝛbis platonis. q mũgſenſibilis ſit vnꝰ.eo ꝙ mũdꝰ archetipꝰ ſit vnꝰ.Et ſi dicat᷑ ꝑ ſilitu⸗ dinẽ exẽplaris inferioꝛis a quo plura ꝓcedũt exẽpla:cõ⸗ ſtat ꝙ ab vno exẽplaꝛi ĩ ſpecie nõ ꝓcedit niſi vnũ exẽplũ in ſpecie.licet ſint plura numero. Si &̊ ſic ẽ in ſũmo exẽ plari nõ ꝓcedit niſi vnũ exẽplũ in ſpecie.⁊ ita vnũ crea⸗ tum ĩ ſpecie. Ab vno em̃ libꝛo ꝗ eſt vnũ exẽplar ĩ ſpecie. nõ ꝓcedit exẽplũ miſi vnꝰliber i ſpecie: ⁊ ab vno ſigillo ĩ ſpecie.vna impᷣſſio ĩ ſpecie.Si ðo dicat᷑ ꝙ diffeꝛẽtia ſint exẽplaria ꝓpter pluralitateʒ ydeaꝝ vt huic ydee rñdeat hoc creatũu ĩ ſpecie.ili ðo aliud ᷣm hoc cũ ydee ſint ea⸗ dem i eſſentia:eſſent ydeata eadẽ ĩ eſſentia.⁊ ita remane rẽt vnũ creatũ ĩ eſſentia:etſi oẽs ydee ſũt vna ydea.oĩa creata eſſent vnũ creatũ.Qðõ cũ nõ ſit.nõ ex hoc tm̃ acci pietur vnitas..¶ Itẽ ſi iin numerũ ydeaꝛũ eſſet nũeꝛus ipſoꝝ creatoꝝ ĩ ſpecie vel ĩ genẽ.nõ poſſet nũerꝰcreato⸗ rum ĩ ſpecie creſcẽ.cũ nũerꝰ ydeaꝝ nõ poſſet creſcẽ.nul⸗ la em̃ mutatõ mẽti diuine põt ↄuenire. Sʒ ↄſtat ꝙ nu⸗ merꝰcreatoꝝ poſſet creſcẽ.cũ potẽtia dei ſit omipotẽtia 7 ita infinita:⁊ ita põt plura creare ꝙ; creauit.4 Yte⸗ rum ſi ꝑueniret pluralitas ex aliq̃ ratone:aut h̊ eſſet ex pte cauſe finalis.aut foꝛmalis.aut efficiẽtis.aut matia lis.Ex ꝑte vpᷣo cauſe materialis nõ põt eſſe.cũ nõ habe⸗ at cãm materialẽ:creatũ em̃ eſt de nihilo. Alie vᷣo rões cauſe ſũt vnũ in eẽntia.ſicut ſupᷣ habitũ eſt: ꝗ̊ ex ꝑte nul lius cauſe põt accipi ratõ multitudis.4! Item volũtas dei ẽ efficies cauſa:pᷣ volũtas eꝰẽ vna ⁊ imutabilis. ex illa ꝑte nõ põt ꝑuenire rõ multitudis. Iteʒ ẽ multiplex modꝰ ꝓcedẽdi a teo pr̃e:ꝑ generatõʒ.ꝑ ſpiratõʒ.ꝑ crea tionẽ.ꝑ factõeʒ ꝓut differt a creatõe:ſᷣ duobo pᷣmis mo⸗ dis nõ dicit᷑ niſi vnũ ꝓcedẽs.vt filiꝰꝑ geneꝛatõeʒ.ſpũs ꝑ pꝓceſſionẽ:̊ pari ratõe videt᷑ m alios duos modos.vt vnũ ꝓcedat ab vno..qItẽ ſi diceꝛet᷑.qꝛ ex nihilo ꝓcedũt creata.ideoẽ pluralitas creatoꝝ:ↄtra hoc ẽ:q; nihilum illo mõ dictũ.nulliꝰ rei ẽ cauſa.⁊ ita nõ ẽ caula multitu dinis.4.¶ Itẽ ꝓcedẽs a pᷣmo quocũq; modo ꝓcedat: ꝓce dit ſᷣm aliqua ſilłitudinẽ.ſ̊ multitudo oĩno diſſilis ẽ ſũ⸗ me vnitati.ſiẽ ⁊ coꝛruptõ:nõ ꝗᷓ dicet᷑ creatũ ꝓcedẽ a pꝛi⸗ mo ĩ ratõe multitudis.4¶: oꝛte dicet᷑ ſic ⁊ qdazʒ phᷣi di⸗ xerũt.qꝙ a pᷣmo qð ẽ vere vnũ.nõ ꝓcedit imimediate niſi vnũ:mediate pᷣo ſiue ſᷣm pꝛiꝰ⁊ poſteriꝰplura.vtpote pꝛi mo creauit ĩtelligẽtiã angelicã. ĩtelligẽtia vᷣo ãgelica qꝛ ſe ĩtellexit illũ a qͥ erat.⁊ ita ĩtellexit multitudinẽ: me diãte ĩtelligẽtia ãgelica ꝓceſſit multitudo. Sʒ hec rõ ñ ↄgruit.hm h̊ em maioꝛis potẽtie eẽt pᷣmũ mediãte crea⸗ tura.qꝙᷓ; m ſeipᷣm:nã mediãte creatura poterat ꝓduceꝛe multa.ſᷣm ſeipᷣm vᷣo ñ poterat pducẽè niſi vnuʒ. Itẽ ſi młtitudo ꝓducta ꝓducebat᷑.ꝓpt intellectũ młtitudis q̃ erat ĩtelligẽtia ãgelica.eo ꝙ ĩtelligat ſe ⁊ illð a qͥ erat.⁊ ita młtiplex erat itellectꝰ.cũ hẽat młtitudinẽ.nõ habẽt ipᷣm pᷣmũ:nõ em̃ ĩtelligebat illð a qͥ erat:potẽtioꝛ vr ipᷣa ĩtelligẽtia ãgelica q; diuĩa.nã intelligẽtia ãgelica poſſʒ ſm h̊ młta facẽ imediute.diuĩa vpᷣo nõ.qð ẽ incõueniẽs. Si noo ꝓpt ĩtellectũ młtitudis ĩ genẽ.erat potẽtia ꝓducẽ di mlta:⁊ ꝑ ↄns młtoꝝ ꝓductõ.cũ diuĩa ĩtelligẽtia ĩtel⸗ ligat ſe ⁊ illð qð ẽ ab ea.ãgelica vo ĩtelligat ſe ⁊ illð a qͥ „* xj. eſt magis ↄᷣueĩt diuĩe ĩtelligẽtie ꝓducẽ młta iĩmediate ipᷣe ãgelice.i ã rõ ĩtelligẽdi illð qdð ẽ a ſe.ẽ rõ ĩtelligẽdi ſe eẽ cauſã ⁊ illð eẽ cꝛeatũ ab illo.Ratõ vo ĩtelligẽdi qð eſt ab alio.ẽ rõ ĩtelligẽdi ſe eẽ creatũ:̊ cũ rõ ꝓducẽdi cõ ueniat cauſe.⁊ nõ ↄueĩat cauſato vt hmõi:diuia ĩtelligẽ tia plłꝰhẽbit rõeʒ creãdi młta.q; ãgelica.¶ Alij vᷣo dixe rũt.ꝙ vnitas ẽ a fſoꝛma.⁊ młtitudo a matia:⁊ ꝓpt h̊ rõ multitudis nõ fuit a ſũmo eo ꝙ; ẽ foꝛma.ᷣ fuit a matia. 4 Sʒ ↄtra h̊ ſic obicit.ſiue ponat᷑ matia coeterna.ſiue creata ⁊ nõ coefna: ſi eĩ ponit᷑ coet᷑na.fſoꝛma vᷣo nõ:aut erit vna ſola foꝛma creata.aut plures ĩ illa matia. Si vna ſola matia:ſola ⁊ foꝛma:nõ ꝓducet᷑ niſi vnũ.Si vo dicat᷑ ꝙ foꝛma vna młtiplicat᷑ ꝑ materiã. hec młtiplica tio nõ ẽ ꝑ ſpẽm vel ꝑ genꝰ:⁊ ita diueꝛſitas reꝝ Fᷣm genꝰ 7 ſpẽm nõ erũt a matia.4 Si foꝛte dicat᷑(ſiẽ reꝑit᷑ ĩ li. de vnitate ⁊ vno) ꝙ matia cũ habeat diſcẽſionẽ.aliq ꝑs eꝰfit remotioꝛ ⁊ alia ꝓpingꝗoꝛ:⁊ ſᷣm h̊ attẽdat᷑ diuerſitas fſoꝛmaꝝ i materia ĩ genẽ ⁊ ĩ ſpecie. vtpote ĩtelligẽtia ſit ſimplicioꝛis materie. aĩa ᷣo minꝰ ſimplicioꝛis ⁊ ita de alijs.ſic obijcit᷑ in cõtrariũ.i 20 põt eẽ ꝓpinꝗtas ⁊ elõga tio.reſpectu diuĩe eẽntie ſᷣm locũ aut ſitũ:a deo eĩ nõ re cedit᷑ loco ſᷣ diſſiłtitudĩe.ſicut dĩc aug.in li.de ciui.dei.⁊⸗ de natura boni.⁊ĩ plurip locis:⁊ G ẽ qꝛ ẽ vbiq;.diſſilłi⸗ tudo vᷣo attẽdit᷑ ſm pᷣuatõeʒ maioꝛẽ vel mĩoꝛẽ q ẽ foꝛme vel ſᷣm ↄpoſitõeʒ maioꝛẽ vel mioꝛc.ↄpoſitõ ðᷣo maioꝛ v mĩoꝛ nõ ẽ ſine foꝛmis.nec pᷣuatõ maioꝛ vel mĩoꝛ niſi re⸗ ſpectu foꝛmaꝝ:non ꝗ̊ a matia erit vniuerſalit᷑ reſpectu młtitudis. Si eĩ dicat᷑ matia ꝑtes habẽ.ꝑtibilitatẽ ha⸗ bebit g. ꝑtibilitas at᷑ nõ ẽ ſine foꝛma. Si etiã ĩ vna ꝑte ſui ſit ſimplicioꝛ.a altera ꝑte coꝛpulẽtioꝛ:h̊ nõ erit niſi rõne foꝛmaꝝ.Aateria eĩ ex h̊ ẽ matia.q hʒ poſſibilita tem ad foꝛmas.4. Pꝛetea mateꝛia rõne coꝛpoꝛeitatis ẽ diuiſibilis.ſᷣ diuiſio aliũde veĩt qᷓᷓ a diuiſibili.̊ aliudẽ pncipiũ diuiſiõis ſiue młtitudĩs q; matia. Hꝛetea ſi ꝑtibilitas ẽ in matia rõe coꝛpoꝛeitatis erit diuiſio rõe foꝛme.cũ coꝛpoꝛeitas ĩ matia ſit ſoꝛma.¶ Itẽ ſi tm̃ rõe matie eẽt młtitudo.oĩa eẽnt vnũ ĩ foꝛma:cuᷣ ꝗ̊ vnitas di cat᷑ rõne foꝛme. ſic młtitudo rõe matie.oĩa eent vnũ:qð vᷣo matia ponat᷑ creata ⁊ ñ coet᷑na.ñ erit ab ipᷣa mititu⸗ do creatoꝝ ſiue ↄditoꝝ.Qaã aut ipᷣa ſola exit i eẽ tũc ð ñ eẽ aut cũ eo etiã exit foꝛma ſi ſola matia ñ eꝛit młtitudo ſi at foꝛma cũ matia.vñ erit dꝛñtia foꝛme ⁊ matie:nõ eĩ matia da bit foꝛme ꝙ differat.ſic nec foꝛma dabit mate rie ꝙ diffeꝛat a foꝛma:młtitudo q qᷓ ẽ matie ⁊ foꝛme nec a mat᷑ia nec a foꝛma erit.⁊ ñ ẽ alið niſi opiſex:q̊ erit ab opifice.¶ Si vo dicat᷑ ſic alij dixert ꝙ młtitudo reꝝ ẽa foꝛma.ᷣm h̊ obijcit᷑aut foꝛme ſũt młte.aut ñ ſũt milte ĩ ſeipᷣis. Si ñ ſũt multe ĩ ſeip̃is.̊ vna foꝛma inq̃ntũ vna eẽt pᷣncipiũ młtitudis.Cõtꝛa vna foꝛma ẽ pᷣneipiũ vnita tis ĩ re.̊ ſᷣm h̊ ñ erit pncipiũ młtitudis. Si vo ſũt ſoꝛ⸗ me mlte ĩ ſeip̃is.vñ veiĩt illa młtitudo.cũ foꝛme a ſe nõ habeãt eẽ.nec ꝑ ↄns vnitatẽ młtiplicatã.¶ OPꝛetea ſi in ſola foꝛma eẽt pᷣncipiũ młtitudis.nõ eẽt aliq diuerſitas a matia vł ſubo.lidemꝰat᷑ 'm materiã vel ſubᷣm foꝛmã diuerſificari:dẽ eĩ aliꝰignis ⁊ aliꝰ.qꝛ alia matia:⁊ alia albedo qꝛ ĩ alio ſubo. (Meit etiã alij ꝗ dixert multitu⸗ dinẽ reꝝ ↄditaꝝ ꝓcedẽ a do: ſᷣm hũc modũ dinia eẽntia ĩtelligit ſe.i ĩtelligẽdo cã ẽ eoꝝ q̃ ſũt ab ea:qꝛ ñ tm̃ itelli git ſe. ĩtelligit itellige ſe.⁊ ita deinceps ⁊ ſic ꝓcedit mł titudo:⁊ ita ĩ ĩfinitũ n tĩ ẽ pncipiũ filij ꝗ ẽ ſapiẽtia ſiue noticia.ſᷣ etiã alioꝝ ꝑ filiũ ſcʒ reꝝ ↄditaꝝ ⁊ pᷣme rei ↄdi te. qꝛ ĩtelligit ĩtelligẽ ſe.ſcðᷣo vo qꝛ intelligit ĩtelligẽ ſe.⁊ ita deinceps.⁊ ſic ꝓcedit młtitudo.⁊ ñ tin młtitudo ſed etiã oꝛdiata młtitudo ſic videt᷑ illð ĩtelligi qð dĩc Ho etiꝰ. Dia q̃ a pᷣmeua reꝝ nata ↄdita ſũt.nũeroꝝ rõne vi dẽt᷑ eẽ foꝛmata.q Itẽ ad h̊ videt᷑ facẽ qð dĩic aug.ĩ li.de libe.ar.ꝙ idẽ ẽ ſapia ⁊ nũerꝰ.AVñ exponit illð ſapi.vij. attigit a fine vſqʒ ad finẽ foꝛtit.⁊ diſponit oĩa ſuauit:vt vnũ referat᷑ ad roeʒ ſapie.alteꝝ vo ad rõeʒ nũeri ſic di⸗ cẽs.Ea potẽtia q̃ foꝛtit a fine vſq; ad finẽ attigit.nume⸗ tia ꝗpꝛie vocat᷑.vt ſit vtrũq; vniꝰeiuſdẽqʒ ſapiẽtie.¶ Mõ⸗ tra ꝙ intelligit intelligẽ ſe.nõ facit in ipo aliquã plura⸗ litatẽ.ergo ꝓyter hoc non dicet᷑ eſſe multitudo in rebus. Item nõ magis ſe habet ad vnã rẽ conditã intelligẽ ſe. ꝙᷓ ſi ter dicat᷑ vel quater reflectẽdo:q̊ nõ ꝓpter h̊ erit re⸗ rum conditaꝝ differẽtia. Lantũ em ꝑtinet intelligẽ re⸗ flerum bis vel ter ad angelũ quãtũ ad aĩaʒ ⁊ ecouerſo. cũ vtrũq; ſit a doo ĩmediate.¶¶ Pꝛetea ſi hec eſſet ratio ꝓcedẽdi res in multitudie.vnaqueq; res ꝓcedẽs ꝑtici⸗ paret intellectũ.qua ratõe ⁊ alia res.⁊ ita nõ magis di⸗ cẽt᷑ angelus ⁊ aĩa rationalis.qᷓ ſenſibilis.⁊ ita de alijs reboↄditis:qdð cũ nõ ſit.nõ eſt hec ratõ ꝓcedẽdi in mul⸗ titudine.¶ Stẽ ſi angelꝰ ꝓcedẽt a deo.eo ꝙ intelligit in telligẽ ſe.vnde eſſet multitudo angeloꝝ: no em̃ eſſet niſi vnꝰangelłꝰ.cũ nõ ſit niſi vna rõ nũeralis:reſtat gᷓ aut q; nõ ſit multitudo in eo ꝙ creat᷑ vel condit᷑ a deo.aut nõ ẽ ex dictis cauſis.¶ Si vo dicẽt᷑ ꝙ multitudo ĩ his q cõ⸗ dita ſunt a dro.eſt a multitudie actꝰ diuini qui ẽ creatõ creat em̃ hoc ⁊ creat illð.⁊ differẽtie creatoꝝ rñdet dif⸗ ferẽtia actuũ.ſicut apaꝛet ĩ alijs actõnibo.oↄtraꝛiũ videt᷑ Creatõ eĩ actio vna ẽ quãtũ ẽ ex ꝑte creantis.Si ꝗᷓ alia ⁊ alia dicit᷑ creatõ.hoc ẽ reſpectu alteriꝰ ⁊ alteriꝰcreati attendit᷑ ̊ differẽtia in ipa creatõe ratõe creati.nõ econ uerſo. Si em̃ creatõ habẽt differentiaʒ nõ ex ꝑte creati. tũc opoꝛtẽt aliquã differẽtiaʒ aſſignare ex ꝑte creantis 7 qꝛ nulla ẽ.nõ attendit᷑ differẽtia creatoꝛis aliũde.q; a differẽtia rei create.Ex pᷣmiſſis ꝗ̊ videt᷑ colligi.ꝙ nõ eſt a ſũme vno multitudo imediate inꝙ; tum hmõi qð exit. ratõe vniꝰexit.¶ Adotrariũ ſic põt obijci.potẽtia diui na ẽ infinita.declaratõ aũt potẽtie infinite ẽ ampliꝰper multitudinẽ q; ꝑ ſingularitatẽ: ⁊ ꝑ multitudinẽ ſił ꝓce dentẽ in eſſe.q; nõ ſimul ꝓcedentẽ:ꝗ creatõ cũ maĩfeſtat potẽtiaʒ ſũma declarabit ↄueniẽter.magis ĩ multitudie qꝙᷓ in ſingularitate. Itẽ bonitatis ẽ coĩcare.̊ ſũme boni tatis maxie coĩcare.⁊ eius q̃ magis eſt magis coĩcare:ſᷣ magis eſt coĩcare cũ coĩcatur pluribo.qꝗᷓ; cũ coĩcatuꝛ vni ſoli.ꝗ̊ diuine bonitatis q̃ ẽ marĩe bonitas.ẽ pluribo bo⸗ nitatẽ coĩcare.¶ Item tata eſt noticia ſiue ſapientia in co.qua maioꝛ nõ põt excogitari ̊R maioꝛ ẽ noticia plu⸗ rus foꝛtaſſe dicit᷑:ea pᷣo qua diſponit oĩa ſuauiter.ſapiẽ P rium q̃ ſunt ab ipᷣa noticia.q; vniꝰ ſolius qð fit ab eadẽ ergo illa ẽ tribuẽda deo:qð nõ ↄtingat.niſi plura fiant ab ipo: gᷓ multitudo eſt in ip̃is creaturis.ſiue in his q̃ fiũt a deo.Nec hoc obſtat.ꝙ vnũ multa oonũt᷑.vnũ quodq; aũt.qð a ſũma vnitate eſt ⁊ vnũ eſt.licʒ em̃ vnũ⸗ quodq; ſit vnũ cũ ex illis elicit᷑ młtitudo:vnũ em̃ ⁊ mul ta nõ ſic oponũt᷑.qn vnũ ſit pꝛicipiũ multitudis.4¶ Itẽ vnũ eſt pᷣncipiũ materiale multitudis ſine quo nõ ẽ mul titudo.ſ̊ magis ↄgruit vnitas efficiẽti pᷣncipio qᷓ mateꝛi ali:g magis ouenit ꝙ vnũ ſit effectiuũ pᷣncipiũ multitu⸗ dinis.q; mateꝛiale multitudis.⸗ Iitẽ ſi querẽt᷑ ante om nem differẽtiaʒ alia differẽtia.⁊ ante oẽm multitudinẽ multitudo.opoꝛtẽt ire in infinitũ. alicubi eſt ſtanduʒ: ſed in pᷣmo actu rerũ que fiũt nõ ẽ poſſibile inuenire mł titudinẽ ex ꝑte faciẽtis.cũ ſit omimoda ſimplicitas:2 ſi eſt ibi pluralitas ꝑſonarũ illa nõ eſt pᷣm quã diſlingui⸗ tur pluralitas rerũ conditarũ. Indiuiſa em ſunt opera trinitatis ſicut habet᷑ in li.de trini.Quoꝝ em̃ eſt eadeʒ eſſentia inſeꝑabilis.eſt ⁊ eadẽ operatõ: ex qno reli nqui tur.cũ ratõ diuerſitatis nõ ſit ex ꝑte faciẽtis. erit & pꝛi⸗ ma diuerſitas ſiue multitudo:ex ꝑte eiꝰ ꝙ fit.⁊ pᷣma ad nullã aliã eſt reducẽda. nde ſicut ex ꝑte cauſe volũta⸗ tis diuine nulla ẽ ratõ alia querẽda.ita ex ꝑte multitu dinis in eo q fit pᷣmo. nõ eſt alia multitudo pꝛioꝛ querẽ Da. 4¶q Ad idẽ differẽtia oꝛit᷑ ex his quoꝝ eſt diſſerẽtia. ſed ea ſunt vnũ ⁊ vnũ.Anũ aũt in ſeẽ indiuiſum ab alio diuiſuʒ. boc aũt eſt vnũquodq; in eo ꝙ eſt: ẽᷣ cuʒ poſito ente ponat᷑ vnũ.⁊ poſito iterũ ente ponat᷑ vnũ.multitu⸗ do aüt ſur git er vno ⁊ vno. ita ex ente ⁊ ente:̊ multitu Dinis ratõ nõ queretur aliũde.¶ Item differẽtia eſt in ip̃is ſpeciebo ⁊ huic reſpõdet vnitas generis. Si autez querat᷑ de differẽtia ſpecieꝝ. aut ſeipᷣis differũt aut dif⸗ ferẽtijs.differꝛe aũt nõ alijs q; ſeip̃ᷣis differũt.Similiteꝛ que differũt nũero ſunt vnũ ſpecie:que aũt differũt nũe ro ſeipᷣis differũt. Similit que ſũt multa genẽ ſiue mul ta ꝓceſſionibo.ſunt vnũ pᷣncipio.q̊ ⁊ hec ſimul erunt ſe⸗ ip̃ᷣis differẽtia oĩno.cũ ante iſtã differẽtiaʒ nõ ſit aliam Differẽtiaʒ reꝑire:ante em̃ multitudinẽ ꝓceſſionalẽ nõ ẽ alia multitudo. ſicut neq; ante vnũ a quo ꝓcedũt ẽ alia vnitas: ̊ᷓ multitudo ĩ rebo pᷣmo creatis.nõ habet añ ſe aliã multitudinẽ.¶ Itẽ in his que ꝓcedũt a volũtate.ẽ inueniꝛe pᷣmaʒ differẽtiã que nõ ad aliã reducit᷑.ſimilit᷑ in his q̃ fit a natura ẽ inuenire pᷣmã differẽtiã. In his em̃ que fiũt a volũtate pᷣma differẽtia ẽ volũtas bona et mala. In his aũt que fiũt a natura.differẽtie elemẽtoꝝ in inferioꝛibo cauſis.differꝛe pᷣo ſuꝑioꝝ coꝛpoꝝ ſuꝑioꝛi bus cauſis: multo ergo fortiꝰ ẽ pᷣma multitudo ſiue di uerſitas.in his q̃ ſiũt a pᷣma cauſa agẽte.que nõ hʒ aliã ante ſe d qð dicendũ ẽ.ꝙ multitudo ẽ a pᷣmo effici enti.in aljs etiã multitudo ẽ ab vno pᷣncipio:vnũquod⸗ q; tñ qð eſt a pᷣmo pᷣncipio ſcʒ deo.qui ſũme vnꝰ eſt. ꝓce dit ſᷣm ratõeʒ vniꝰ:ipᷣa etiã multitudo quodãmõ ẽ vnũ. 4l Ad ülud vᷣo quod obijcit᷑. ꝙ multitudo nõ pᷣmo ꝓce⸗ dit ꝑ creatõeʒ a deo.ſᷣm tm̃ vnũ:dicẽduʒ ẽ ꝙ aliter dicit vnũ.cũ dicit᷑ mũdꝰſenſibilis ẽ vnũ.⁊ cũ dicit᷑ vnũquodq; creatũ vnũ..aAlũdꝰ em̃ ſenſibilis ſᷣm ratõeʒ vniuerſi ab vnitate nomẽ accipit.ſicut dicit augu.ↄtra manicheos hec aũt vnitas ẽ multitudis oꝛdinate ad ſũme vnũ. ha⸗ bentis ↄplexionẽ in ꝑtibo.De hac vnitate dicit in illo li bꝛo augu.tanta ẽ vis ⁊ potẽtia integritatis.vt que młta ſunt bona tũc placeãt. cũ in vniuerſuʒ aliqd ↄueniũt at q; ↄcurrũt:⁊ ſᷣm hoc illud dicit᷑.j.geñn.lidit deꝰcuncta q fecerat ⁊ erãt valde bona:recte & dicit᷑ ꝙ mũdo arche tipo tanqᷓᷓ exẽplari.reſpõdet mũdꝰſenſibilis tanq exem plum:a accipiat᷑ large hic ipᷣm ſenſibile.vt ↄtincat in ſe res ſpũales. Vnde ſi alie res crearẽt᷑ vel fierẽt ad mun⸗ dum ſenſibilẽ ꝑtineꝛẽt.ſic infra patebit.MMõ ſic aũtẽ de vnoquoq; creato ſigillatim accepto.eo ꝙ nõ dicit ratõʒ oĩno ꝑfecti in conditõne.nde licet mũaꝰ ſenſibilis ſit vnꝰ.nõ tñ hoc creatũ vel illud ẽ vnũ ſolũ.ĩmo ex hoc ſe quit᷑.ꝙ non eſt vnũ ſolũ advoc ꝙ fiat vniuerſuʒ.¶à:d ſecũdũ ðᷣo dicendũ ẽ.ꝙ nõ ẽ ſimile in exẽplaribo inferio⸗ ribo⁊ exẽplari ſũmo. Exemplar em̃ in inferioꝛibo alli⸗ gatum eſti materie.⁊ boc habet oĩno eſſentiã efficientis. Vnge diuerſe foꝛme in exemplari in ſpecie:reſpõdet di⸗ uerſa foꝛma in ſpecie in exemplo.⁊ eidem in ſpecie.ea⸗ dem in ſpecie.non ſic aũt eſt in exemplari ſũmo:vna em̃ eſt eſſentia ſpecies exemplaris.cui reſpondẽt diuerſa ex empla in ſpecie.⁊ etiã diuerſa in geneꝛe:ipᷣa em̃ omnino eſt abſtracta eriſtens omniũ foꝛma.ſicut habet᷑ in fine li bri de vera reli.¶ Ad tercium dicendũ.licʒ dicat᷑ ydea hmõi.⁊ dicatur ydea illius.⁊ ita ydeis reſpondẽt ydea ta:nõ tamen ſi vna eſt eſſentia huiꝰ ydee ⁊ illius.⁊ ita ĩ infinitũ fit cauſatũ in eſſentia:quia aliũde accipit᷑ vni: tas ⁊ multitudo in ipᷣis rebus creatis vel ↄditis m eſ⸗ ſentiam qᷓᷓ ab ipᷣe exemplari m eſſentiam. Jpa ei eſſen tia exemplaris deus eſt. vnde ydea huiꝰ ydea illiꝰ ſũt eſſentialiter vnũ.hoc aũt creatũ ꝓpꝛiam eſſentia habet. qua ab alio creato diſtinguit᷑:⁊ hoc accidit ꝓgter omni⸗ modam vnitatẽ quo ad eſſentiam que ẽ ex ꝑte cauſe agẽ⸗ tis.⁊ multitudinẽ eſſentialem que cõtingit eſſe ex parte creatoꝛis:foꝛma em huiꝰ non eſi ſoꝛma illius. nec mate⸗ ria huiꝰeſt materia illius.⸗ Ad quartũ quo videt᷑ con⸗ cludi.q; numerꝰconditoꝝ in ſpecie nõ eſt a nũero ydea⸗ rum. Rñdendũ eſt.q numerꝰydearũ nõ ꝓpꝛie dicit᷑ niſi exr quadã relatõe ad ipᷣas res ↄditas. in ſe po ẽ vna eſſen tia:⁊ ideo nihil phibet plures res vł paucõꝛes ꝓcedẽ ĩ eẽ. IJpᷣa em̃ ẽ vna ſapiẽtia.q nec creſcẽ nec decreſcẽ pt.li cet res creſcat vel decreſcat. Ande aug xj. ð ciui.dei.nõ ſunt multe ſ̊ vna ẽ ſapiẽtia.in qua ſunt infinita quedã. eiq; ſunt inſiniti theſauri rerũ intelligibiliũ.in quibus ſunt omnes inuiſibiles atq; incõmutabiles rõnes rerũ — — — — — cel pſtund Qlßlite dftiti⸗ ne ſie ſn l erunntſe⸗ öſitglinn ſonnſeſi Rciteglig betaſſe lünte⸗ hai ſimit eti ahis tasbonget etenine pop ſupiet oinedn enöhzali apnoeke Drpnühan mndeſ e länösni. pno per alterdiat Migpo Pniuerſigo nanicheos mernd. H⸗ Mcitinnon Prqvennttn dyenüte t deennen mücoorche tanieren Ntinenne ſetadinun oſicadted 5 dielttath ſenlibilsſt notrbor⸗ crin. D ritvinſero⸗ montvelu jeffaens. tpocro ſeceen nopnaen idinerſger Konnnino bekinſcreti dielkee vondet e lins in ceſpien ins nc⸗ Paicſi ſea illoit tiu hale⸗ Nerom cauſehe ſſe er 1 ,eenne hficcktan ſepſcen Anokniit n eſen nli rſeſel i ind nantii nauſ⸗ eoreiu . ¶ Lueſtio viſibiliũ æ mutabiliũ. Vnde licʒ res mutabiles creſcãt nüero vel vcreſcãt.nõ ꝓprea creſcũt ille rõnes:nõ pe nitꝰaccipit᷑ nũerꝰin bis ab illis.q¶ Ao ꝗntũ dicẽduʒ eſt ꝙ licet vna cã ſic ĩ vnoquoq; genẽ cauſe.vtpote vna ẽ eſ⸗ ficiẽs pᷣma.vna finalis.vna exẽplaris.nihilominꝰ tñ ẽ multitudo ĩ rebo ↄditis ſᷣm vnãquãq; cauſaꝝ:nõ ꝙ mł⸗ titudo ſit a multitudie.ſ̊ multitudo ſit ab vno ⁊ ĩ vno et ad vnũ.Sitr ei qð obijcit᷑ de volũtate diuĩa. q̃ ẽ efficies cã vna ⁊ ĩmutabilis.ab ipᷣa tñ ẽ młtitudo effectiue: ſᷣm eã tñ nõ ẽ multitudo foꝛmalit᷑ vt foꝛma dicat᷑ q̃ ẽ de eẽ. Mec ſic ẽ ſiẽ̃ ĩ factis hũanis:ĩ factis eĩ hbũanis cũ ẽ mul titudo. creat᷑ a multitudie volũtatũ.qꝛ volũtas hũana mutabilis cẽ.⁊ nũerat᷑ ᷣm volita.diuia vᷣo ẽ imutabilis. nec nũerat᷑ ſᷣm illa.eadẽ eĩ volũtate q̃ vult h.vult illuo nec quod mõ vult.poſtea nõ vult.¶ Ad ſextũ dicẽdũ q; nõ ?ẽ ſimile i ꝓceſſionibo eternis ⁊ ꝓceſſiõibo tꝑalibo:ꝓ ceſſio eĩ eterna vtrãq; ꝑfectõeʒ bʒ i ſũmo.hec at᷑ ẽ ꝑfectõ ꝓcedẽtis.vt ĩ rõne vniꝰ detmĩet᷑.qð ꝑticularit᷑ habet᷑ a multis:creatura vo ꝑ ꝑticipatõeʒ hʒ.ꝑſona do diuĩa/p cedẽs totalit᷑ hʒ. Vnde nõ ↄgruit duos eẽ filios ab erno nec duos ſpũſſanctos:oↄuenit at eẽ multitudinẽ reꝝ ↄdi tarũ.eo ꝙ vnaqueq; ꝑticipat eẽ ⁊ vᷣtutes.⁊ oẽs inſimul ſum pte deficiũt etia ab eiꝰ vᷣtute:filiꝰvᷣo eſt eiuſdẽ eẽntie cũ pr̃e ⁊ equalis ĩ vᷣtute ⁊ ſier ſpũſſanctꝰ.ꝓcedẽs ꝗᷓ eter⸗ nalit᷑ demõſtrat illũ a qͥ ꝓcedit totalit᷑.ꝓcedẽs vᷣo tꝑali ter demõſtrat ꝑticularit ⁊ ĩ quadã ꝑticipatõe.4 Ad ſe⸗ ptimũ dicẽdũ ꝙ rõne eiꝰ ꝙ res create ꝓcedũt ex nibilo. nec dicimur habẽ vnitate nec multitudinẽ: licʒ res vna cũ diuidat᷑ in multa ꝑ diuiſionẽ tẽdat ad nõ eẽ. ſ̊ de tali multitudie nõ loꝗmur.h̊ de multitudie pᷣmo ĩ eẽ ꝓcedẽ⸗ te de nõ eẽ.vbi vᷣtꝰ factoꝛis demõſtrat᷑.⸗XàſAd vltimũ ĩ il lo oꝛdie dicẽduʒ ẽ.ꝙ licʒ res ꝓcedẽs in eẽ a pᷣmo bʒ ali⸗ quõ ſilłitudinẽ cũ pꝛimo:nõ ex h̊ excludit᷑ multitudo.qn ꝓcedat a pᷣmo.ſᷣm ꝙ multitudo ẽ vnũ ⁊ vnũ:hʒ eĩ ſilitu dinẽ ĩ rõne vniꝰĩ rõne boni.⁊ ita de alijs coꝛrñdẽtibo.ſi⸗ cut nec lapis ĩ eo ꝙ lapis hʒ ſilłitudinẽ.ſᷣ in eo ꝙ vnum aut bonũ.i ec ẽ ſimile de multitudie ⁊ coꝛruptoe:coꝛru ptio ei ẽ q tendit res ĩ nõ eẽ. multitudo at᷑ de q iaʒ dictũ eſt.ẽ in q̃ firmat᷑ ĩ eẽ:firmiꝰ eĩ ẽ res ĩ eẽ cꝰeẽ ẽ ĩ młtis.ita + ₰ . .- .— „ ⸗ — . ĩvnoqͥq; illoꝝ.qꝙᷓ; vbi ẽ in vno ſolo de numero illoꝛũ. brumſecundum. buſdã ratoibo ẽ oſlẽſuʒ.⁊ loquoꝛ maxie de pᷣma multitudie:querẽda ẽ cã multitudis Ad qð dicẽdũ ẽ ꝙ cãm multitudis ẽ que⸗ rerẽ mũultiplicit.Si eĩ querat᷑ cã efficiẽs multitudis di⸗ cet᷑ ꝙ vna ẽ pᷣma cã efficiẽs multitudis:⁊ ſm h falſa ẽ/ ꝓ poſitõ phᷣoꝝ.ab vno ñ ꝓcedit niſi vnũ ſolũ imediate.ni ſi ſic ĩtelligat᷑.qð ꝓcedit ab vno.hʒ ratõneʒ vniꝰ.Si ᷣo ſumat᷑ cã exẽplaris dicet᷑ tũc.ꝙ ab vno multa.pluralit᷑ tñ dicte ꝓpt quẽdaʒ reſpectũ multitudis ad ip̃am:⁊ ᷣm hoc dicit᷑ vna cã exẽplaris in eẽntia.ydee vo vel ratões Dicũt᷑ pluralit.Si vo qrat᷑ vñ dicat᷑ diuerſitas tãqᷓ; a cã in re.Dicẽduʒ ꝙ queda ẽ a foꝛma.quedã ẽ a matia.que Dam ẽ a tꝑe.verbigr̃a. Diuerſitas a mat᷑ia vel ſubiecto eſt cũ foꝛma.ignis diuerſificat᷑ hac matia⁊ illa.⁊ albe do alia ẽ in niue alia ĩ calce.Diuerſitas at᷑ a foꝛma.ẽ in generibo ⁊ ſpeciebo. Diuerſitas vᷣo a tꝑe ẽ.vt albedo in mane. ⁊? albedo i veſꝑe vel curſus ĩ mane ⁊ curſus ĩ ve⸗ ſpere:⁊ actꝰĩ vno tꝑe ⁊ in alio.Sʒ tũc dicemꝰꝙ ißo tge ſit diſtinctõ.⁊ ſi nõ ſꝑ cauſalitas.Si vo q̃rat᷑ de pᷣma di uerſitate rerũ creataꝝ ſiue ↄditaꝝ.Dicẽdũ eſt ꝙ ſeipᷣis differũt. vtpote materia ſeipᷣa differt a foꝛma alteriꝰ:et materia vniꝰdiſfinguit᷑ a foꝛma alteriꝰ. Itẽ ſi querat᷑ in eadẽ re.de differẽtijs foꝛmaꝝ q̃ ſunt ĩ ea.vtpote de diffe rentia modi ſpeciei ⁊ oꝛdis ⁊ hmõi.Reſpõdendũ ẽ.ꝙ ꝑ apꝛopꝛiatõem ex ꝑte cauſe.ſũt rõnes appꝛopꝛiate tribo ꝓſonis.⁊ m h̊ ratõ pluralitatis accipiet᷑ ex illa parte. Si aũt querat᷑ de alijs foꝛmis q̃ ſũt abſolute ĩ re.vt quã tiutate ⁊ hmõi. Reſpõdet᷑ ꝙ ad pᷣncipia eĩntialia ĩ re re- Einde ſuppoſito ꝙ multitudo ſit.ſic qui⸗ — “l ducũt᷑ ex ꝗbo habẽt eẽ:nihilominꝰ tñ quãdã inter ſe hñt differẽtiã. Qð g ſupꝛa dicebat᷑.ꝙ diuerſitas ẽ a matia. Reſpondendũ eſt ꝙ nõ pꝛima ſed aliqua poſierioꝛũ po teſt eſſe a materia:ſicut aliqua etiaʒ poteſt eſſe a foꝛma. Mec eſt contrariũ. ꝙ foꝛma eſt pꝛincipiũ vnitatis? ita non multitudinis:non em̃ ſic eſt de oppoſitõne vnitatis ⁊ multitudinis ſicut albi ⁊ nigri.⁊ contrarioꝛuzʒ.ſed ab eodem pꝛincipio ſicut ſᷣm pꝛius ⁊ poſteꝛius:nibilominꝰ tamen in aliquibo ab alio pꝛĩcipio eſt vnitas.⁊ ab alio multitudo.vtpote vnitas ſpeciei dicit᷑ eſſe foꝛma.multi⸗ tudo aũt indiuiduoꝝ a materia vel a ſeipſis: aliquãdo eſt econtrario.vt vnitas ſic quodãmodo ab vnitate ma⸗ terie vel ſubiecti.multitudo ſiue differentia a foꝛma.⁊ ſic non ſemper ſᷣm vnum modũ eſt querenda ratõ mul⸗ titudinis aut diuerſitatis.¶ Reſponſionem vo illoꝛuzʒ qui dicebant ratõnem numeri aut diuerſitatis eſſe ex re plicatõne intellectus diuini ſuper ſeipſum non appꝛobo M em̃ ſapientia pꝛima pꝛout eſt numerus numerans. ſicut dicit augu.eſt cauſa rerum que numerãtur. nõ eſt Fm illum modum.ſed exemplariter ſicut dictum eſt:⁊ HG bene apparet per hoc quod dicitur in li.de libe.arbi. ſi⸗ cut ſupꝛa habitum eſt.4¶. Si vᷣo queratur.quare pꝛodu cta eſi rerum diuerſitas prima. Reſpondendum eſt ad manifeſtationem diuine potentie ſapientie et bonita⸗ tis. Aſanifeſtatur em potentia plus in multitudine qᷓ; in vnitate.ſapientia in multoꝛum oꝛdinatõne:bonitas vo in multitudinis perfectõne creata.ergo ſunt multa oꝛdinata in ſufficientia ſiue perfectõne que vocatur vni uerſitas.iQec fuit crcatõ multitudinis pꝛopter indigẽ⸗ tiam creantis. ſicut contingit in conditõne eoꝛuzʒ que fi unt a voluntate humana:homo em̃ facit aliquando res pꝛopter ſui indigentiam.⁊ natura multiplicat foꝛmam in materia pꝛopter ſui conſeruatõnem:non ſic auteʒ eſt in multitudine creatoꝛum.ſed eſt non ex indigentia.ſed ex ſuperfluentia bonitatis diuine.cuius eſt cõmunicaꝛe eſſe im omnem eius differentiam. 4 Attendendum eſt etiam ꝙ dupliciter eſt diuiſio ſiue diſcretio.vna ẽ ex de⸗ fectibilitate rei exiſtentis.⁊ de hac nõ loquimur.hec em̃ ſi reducitur ad pꝛincipium.poteſt dici vt reducatur ad pꝛiuatõnem materie:materia enim pꝛiuata eſt cauſa de ficiendi. Eſt autem alia diſcretio que eſt rerum in ſe vel ratione foꝛmarum.⁊ hec eſt ad oſienſionem diuine bo⸗ miati — *— Onſequẽteꝛ traſeũ dum eſt ao queſtionem de ſimplicitate creaturarum ⁊ compoſitõe.¶ Pꝛimo ergo querenduʒ eſt. vtrum ſimplicitas conuenmiat omni creature.aut compoſi . . . . „„ tio. aut cuidam ſimplicitas.cuidam compoſitio.¶ Se cundo de cauſa compoſitõis multiplici. an ſit vna cau⸗ ſa compoſitionis in omnibus. L embrumprimmm. DOD pꝛimum ſic.vnitas ⁊ ſimplicitas ſunt rationes cauſe: qua ergo ratione ab vno procedit vnum. ea ratione a ſimplici debʒ pꝛocedere ſimplex. 4 Pꝛeterea ſimplici⸗ tas eſi quedam conditio 1 non repugnat creature vt vi⸗ ergo ſimplicitas eſt conditio creature.¶ Contra Oo⸗ etius in ſuis ebdomadibus.om̃i compoſito alind ẽ ꝙ ẽ. et quo eſt:⁊ cui aliud eſt quo eſt ⁊ ꝙ eſt.illud eſt compo ſitum:ſed in omni creatura aliuo eſt ꝙ eſt ⁊ quo eſt. er⸗ go omnis creatura eſt compoſita.¶ Item ſi aliqua cre⸗ atura eſſet ſimplex omnino in eſſe? intellectu.coequa⸗ retur pꝛimo.ſed non ſunt duo pꝛima.nec aliquid in re⸗ bus que fiunt ci coequale. ergo nulla creatura eſt ſim⸗ ctur. et potentia eſt ex parte creantis in — „— tate et compoſitione creaturarum. tP plex. quelibet ẽ cõpoſita. . aũt aliqua ſit ſimplex alia vᷣo ↄopoſita ſic aꝛguit᷑. Om̃e oↄpoſitũ ex aliquibo ẽ cõ poſitũ. vel ex ſimplicibo vel ex ↄpoſitis.cuʒ ſimplex ⁊ oↄpoſitũ ſufficiẽter diuidãt ens.Si aũt ex ↄpoſitis. hoc eſſet ſemꝑ abire in infinitũ. aliqñ erit deueniꝛe ad ſim plicia.ſ̊ alterũ illoꝝ ſimpliciũ nõ põt eſſe ipᷣm pᷣmũ. exqͥ em̃ aliquid ẽ cõpoſitũ materiale.ẽ reſpectu illiꝰ:diuina aũt eſſentia nõ ẽ materialis reſpectu alicꝰ.ꝙ diuina eẽn tia nõ eſt alteꝝ ↄponẽtiuʒ. Vtrũq; q̊ illoꝝ ſimpliciũ eſt creatura.q̊ aliqua ẽ creatura ſimplex aliqua ↄpoſita 4l Item ſimplex ⁊ apoſitũ ponũtur ĩ diuiſione entis poſ ſibilis.qð dicit᷑ ens creatũ.ꝗᷓ aliqua creatura ſimplex ⁊ aliqua ↄpoſita.ꝗ4! Itẽ augu.de aĩa ⁊ ſpiritu. Aiĩa nõ ꝑ ꝑtes diuidit᷑ cũ ſit ſimplex ⁊ indiuidua.Et ſi aliqñ paꝛ⸗ tes dicit᷑ habẽ.ratõe potiꝰ ſiłitudinis q; veritate ↄpoſi⸗ tionis intelligẽduʒ ẽ:ex h̊ relinquit᷑.ꝙ aliqua ẽ cꝛeatuꝛa ſimplex.¶ AYo hoc rñũdendũ.ꝙ ſimplex dicit᷑ młtis mo dis. Eno mõ dicit᷑ qdð caret materia diuiſiua.ſm hunc modũ ſubſtãtie ſpũales ſimplices dicũt᷑. Alio vᷣo mõ di citur ſimplex qð oĩno caret materia.⁊ ſic dicit᷑ pᷣma ſoꝛ⸗ ma ſimplex ſᷣm Hoe.in li.de trini.ſᷣm hũc modũ nõ di citur aĩa ſimplerx.qꝛ hʒ materiã ⁊ foꝛmã ſpũalẽ:⁊ ſi hoc nõ eſſet adhuc dicẽt᷑ habẽ ↄpoſitõeʒ. ratoe eoꝝ q̃ inſũt ipᷣi:⁊ nullũ illoꝝ eſt.qð ipᷣa eſt.Qð aũt dicit᷑ in li.ð ſpũ 7 aĩa.ꝙ ratõe foꝛme ſiłitudinis intelligẽduʒ ẽ.nõ ratõe oↄpoſitoõis:hoc ẽ Fm ꝙ loquimur de ↄpoſitõe rerũ coꝛꝑa lium quã nõ hʒ aĩa.p̊ ſilitudinẽ dicit᷑ habẽ ꝓpter virium multiplicitatẽ.¶ Ad aliud aũt qð obijcit᷑ ꝓ alia parte KRñdendũ ẽ.ꝙ ↄpoſitũ dicit᷑ duobo modis. Vno eĩ mo⸗ do dicit ↄpoſitũ.qð ex pluribo ſimul ĩ vnũ poſitis ſubſi⸗ ſtit. Alio mõ dicit᷑ ↄpoſitũ qð alij vnitũ ẽ.vel qð habet ĩ ſe depẽdentiã ab altero.ratõe cuiꝰſuũ eſſe.eſt ab illo ſiue ad illud. ⁊ intellectꝰde pẽdet ab illo. Pꝛimo mõ nõ dici⸗ tur oĩs creatura opoſita.ſ̊ quedã ſimplex quedã ↄpoſi⸗ ta.Scðo mõ quelibʒz eſt ↄpoſita.¶ Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑.dicendũ eſt.qꝙ nõ eſt ſimile de hac ↄditõne vnũ 2 de hac ↄditõe ſimplex:oditio em̃ vniꝰnõ repugnat crea⸗ ture.ↄditio vᷣo ſimplicis vno mõ repugnat.vt nulla cre⸗ atura ſimplex dicat᷑. ᷣm illũ modum vᷣm quẽ dicit᷑ ſim⸗ plex.qð nõ depẽdet cauſalitate ab aliquo:nõ eĩ poſſunt ſimul ſtare ꝙ; ſit creatũ.⁊ nõ depẽdeat cauſaliter ab ali⸗ quo. 4 Ad ſcdᷣo do dicẽduzʒ. ꝙ rõ ſimplicitatis vno mõ põt coĩcari a creatura.illo ſcʒ mõ quo dicit᷑.hoc nõ ẽ ex alio.ſicut materia ⁊ foꝛma nõ ẽ ex alio. licet ſit ab alio. ⁊ hoc ẽ nõ eſſe ex alio.tanqᷓ ex ꝑte ↄpoſiti.ſᷣm quẽ modũ põt de coĩcare ↄditõneʒ ſimplicitatis creature:alio vo mõ nõ põt:cuũ ex ratõe creatiꝛe alio mõ depẽdeat ſᷣm ra tionẽ ⁊ m intellectũ. Ao illud aũt qð dicit Hoetius in ſuis ebdo.Attẽdendũ ẽ ꝓpꝛie in his q ſimplicit ſũt.q opoſita ſũt ex qͥ eſt ⁊ qð eſt.ã ſi qð eſt ⁊ quo ẽ ↄpoſita dicerent᷑.non ſic intelliget᷑.de quo pleniꝰhabebit᷑ infra. ¶ Ad ſequẽs dicẽduʒz eſt. ꝙ accipiẽdo vno mõ ſimplex ĩ eſſentia.ſi diceret᷑ creatura ſimplex. om̃i mõ diceret᷑ coe qualis ip̃i creatoꝛi.Alio modo accipiendo differt ĩ cre⸗ atoꝛe ⁊ erit plurima diſſimilitudo. lembrum ſecudum. O ſecũdũ quo qrit᷑ e cauſa ↄpoſitõis.ciꝛ ca qð diuerſa qrunt᷑. Pꝛimo vñ veiat cõ⸗ poſitõ ſᷣm ꝙ hmõi. Scðo dæ cauſa ↄpoſi⸗ tõnis in q ſut diuerſa ↄponẽtia. Tercõ ð is pꝛime.Quarto vtrũ ↄponibilis oueni 7 cauſa ↄpoſitõ NJat omni rei.aut a quadam re remouetur. AG (Articulus primus. Vnde veniat ↄpoſitio.ſᷣm ꝙ hmõi. maius põt intelligi.ã id qð nec actu nec intellectu pt diſſolui.maiꝰ cẽ.qᷓ; id qð actu ⁊ intellectu eſt diſſolubile: cũ ꝗ̊ pꝛimũ ſit ſimplex.ↄpoſitõ nõ cauſabit᷑ ab eo.eo ꝙ ñ habʒ ſilitudinẽ cũ ip̃ᷣo.Si aũt cauſat᷑ a creatura.cũ oĩis creatura habeat aliqð genꝰↄpoſitõis:erit ꝓceſſus ĩ infi nitũ.ex q̊ relinquit᷑ ꝙ nõ erit aliq̃ cauſa ↄpoſitõis. Jtẽ dicit aug.xj.de ciui.ci.creata ab ipᷣo nõ ſunt ſimplicia ob h̊ mutabilia:qð aũt mutabile ẽ dicit aug.i li. ↄtra epłaʒ fundamẽti.aliũde eſt:⁊ aliũde ẽ mutabile.eſt eĩ a eo.ſ̊ mutabile ex h̊ ꝙ eſt de nibilo.⁊ ↄtra aduerſariũ le gis ⁊ ꝓhetaꝝ. pterea bona ſunt.qꝛ a fümo bono bona facta ſũt.mutabilia vᷣo qꝛ nõ de ipᷣo ſ̊ de nihilo facta ſũt cũ g̊ mutabile ſequit᷑ ↄpoſitũ. ⁊ mutabilitas ↄpoſitum erit:opoſitõ rei nõ eſt qꝛ eſt ab aliquo ſᷣ qꝛ eſt ex mibilo. Cõtra dicit᷑ in li.de articulis fidei cuiuſlibʒ ↄpoſitõ⸗ mis neceſſe ẽ eſſe aliquã cauſaʒ.ex qͥ derelinquit᷑ ꝙ opoſi tio cauſaʒ hʒ. Itẽ om̃e ↄpoſitũ in eo ꝙ hmõi ꝑtes habet vel ꝑs ẽ vt aliud fiat ex eo.Si g̊ nihil ſeipᷣm ↄponit.eꝛit aliqua alia cauſa ↄpoſitẽis:̊ ↄpoſitõ cauſaʒ bʒ cũ ñ ſe⸗ ipᷣa ſubſiſtat.¶ Rndendũ eſt ꝙ ↄpoſitõis aliqͥ cauſa ẽ. Cũ aũt querimꝰcauſaʒ aut querimꝰ efficiẽteʒ aut mate rialẽ.dicẽduʒ ꝙ ↄpoſitõ hʒ cauſaʒ efficiẽteʒ.ſimiliter ⁊ cauſaʒ materialẽ ex quibo fit ↄpoſitõ. Si vᷣo q̃rat᷑ cauſa foꝛm alis ↄpoſitõis inqᷓtuʒ eſt ↄpoſitio.nõ dicet᷑ habere cauſaʒ foꝛmalẽ aliã a ſe:⁊ qꝛ opoſitõ nõ ꝑtinet ad ꝑfecti onẽ rei ̊ ad imꝑfectõeʒ.ideo dicet᷑ hic habẽ.qꝛ ex nihilo pꝓceſſit ĩ eſſe. ¶ Ad pᷣmo obiectũ dicẽduʒ ẽ.ꝙ licet pᷣmũ ſimplex ſit.nihilominꝰtñ ↄpoſitõ eſt ab ip̃a.Sʒ ſᷣm hãc ratõeʒ nõ ẽ ꝑ viã ſiłitudinis.ſ̊ ꝑ viaʒ diſſimilitudinis. 4 Ad ſcdo obiectũ dicẽduʒ.ꝙ alia ratõ ẽ quodãmõ eiꝰ qð ẽ ↄpoſitũ.⁊ eꝰqð ẽ mutabile.i Aã mutabile ĩ̃ſpicit t⸗ minũ a qͥ ⁊ in ꝗd. aũt mutabile.ẽ ĩ nihil mutabile: hG eſt ꝙ ex nihilo eẽ tñ mutabile ẽ ab eo qð ẽ ĩmutabile:cõ poſitũ vᷣo ꝙ eſt ↄpoſitũ hʒ.tũ ex ratõe ↄponibiliuʒ.tũ ex ratõe ↄponẽtis:⁊ ita ſemꝑ ad ens reducet᷑.ſcʒ ad ens in creatum ex parte pꝛimo ↄponentis.ad ens creatum ex parte cõponibilis. rticulus ſecundus. B ſecudũ quo q̃ret᷑ de cauſa ↄpoſitõis ĩ qua dinuerla ſüt ↄponẽtia. Eſt eĩ ↄpoſitõ mateꝛie foꝛme.⁊ iteꝝ ↄpoſitõ generis ⁊ differẽtie. Eſt ⁊ ↄpoſitio ex ꝑe homogeneis vt coꝛpus ex coꝛpoꝛi⸗ bus.⁊ linea ex lineis.Eſt iteꝝ ↄpoſitõ ex ſuba ⁊ ſuis po tentijs. Eſt ↄpoſitõ ex ꝑtibo integralibo vt coꝛpꝰ huma⸗ num opoſituʒ eſt. Eſt iterũ ↄpoſitio ex partibo numera libus.vt numerꝰ dicit᷑ ↄpoſitus.His ergo exiſtentibus differentijs.querit᷑ de cauſa iſtius multiplicis ↄpoſitio nis.ſi ſᷣmn pꝛius ⁊ poſterius ſe habent aut ſimul:quia ſi Em pꝛius ⁊ poſterius ad vnã cauſam pꝛim reducũtur. Si do ſimul ꝓcedunt ab vna cauſa.neceſſe erit oſtẽdere ratõeʒz exitus diuerſarũ ↄpoſitionũ ab vna cauſa imme diate. aũt ᷣm pꝛius ⁊ poſterius. videtur per hoc.ꝙ; cõpoſitio ex partibo numeralibo cum ſint actu entes ſit alijs cõpoſitionibo poſterioꝛ que non habent ꝑtes actu entes.ſed potentia diſcrete ſunt partes adinuicẽ.quod non eſt in alijs generibo ↄpoſitionũ.Compoſitõ etiaʒ ex partibo integralibo ponit ante ſe illã que eſt ex ꝑtibo cõ tinuis. Illa po que eſt ex partibo ↄtinuis.ponit ante ſe illam que eſt ex materia ⁊ foꝛma.i Qam ipᷣe partes cõti⸗ nue ex materia ⁊ foꝛma ſunt:opoſitõ vᷣo eoꝝ que ſunt ex materia ⁊ foꝛma.ponit ante ſe illã que eſt ex genẽ? dif⸗ ferentia.i Qam hãc habet foꝛmã ſᷣm ſeipᷣam accepta.hec aũt habet ante ſe illã que ẽ ex potẽtijs.ſᷣm vnũ modũ ac cipiendi.Qam vnũ genꝰmultiplicẽ habet potẽtiaz. ſi ine vna res generis.Reſtat &̊ ꝙ ᷣm pꝛius ⁊ poſterius dicet᷑ ↄpoſitio. Z ita videt᷑ vna eſſe cauſa pꝛima omnis opolſi⸗ — — ]ySðᷣni ſic.cõpoſitõ elõgat᷑ a ᷣmo cũ ſit om̃i no ſimplex. Elñ aug.xj. de ciui.dei.eſt bonũ tionis. ¶ Contra quedã differentie ↄpoſitionũ ſic ſe ha — bẽt.vt vna excedat alterã ⁊ excedatur ab ea:nõ ſe ha⸗ bent ᷣm pꝛius ⁊ poſterius.verbigr̃a.Compoſitio queẽ ſubſtantie cũ potentijs.ſequit᷑ ↄpoſitionẽ ſubſtantie:ſed . ſolũ ſimplex ⁊ h ſolu ẽ incõmutabile.qð ẽ de 2 s. It̃ Anſel.cuiꝰ ꝑtes ercogitari nõ pñt.id ĩ ꝑtes nul⸗ lus intellectꝰ diſſoluẽ põt.Si &̊ deꝰẽ ↄpoſitꝰ:aligd deo — — — — —, ————— llennre Pie 040 nain nbiif 1, 6e mplieea 1 . Nra eeſteig rſaräͤle nobonn ſenͤſit ppoſitun rnibi. ppoſi⸗ ce tes habet niteit zcͤffe lcauſge, autmnate imnllier: micauſ thabere dpſteti er nibilo icetpnni zfnbie itudinis. gamoe fſpieitt⸗ tabilerb tabilerc ing tüer weſonn anumcr . isina omnatene diſerite⸗ rccponi 1 ſuispo dpunv hunnen ſennitns poſtio hlgnut ocuwvr. glcere inmme re enteſit gesatn ci⸗ enine⸗ rheln itant nescin eſuner guhe o e Pdiel p⸗ ſeſehe öſehe⸗ ſocee ntieſes Dueſtio cõpoſitõ ſube ex matia ⁊ foꝛma ẽc.ꝗᷓ ↄpoſitio er matia ?⁊ foꝛma.eſt pꝛioꝛ ↄpoſitõe ſube cũ potẽtijs. Sʒ ſicẽ̃ habitũ eſt pꝛiꝰ.ↄpoſitõ eẽntie cũ potẽtijs eſt pꝛioꝛ ↄpoſitõe ma⸗ terie ⁊ foꝛme:vna em ⁊ eadẽ ſoꝛma ẽ multiplex in pote⸗ tijs.ᷓ he diuiſiones ſe habẽt ſᷣm excellentiam ⁊ exceſſa. Pꝛetea cũ ſit multiplex differẽtia ↄpoſitõnis.ſiẽ pᷣha bitũ eſt. vna queq; aũt ↄpoſitõ cauſet᷑ mediate vel ĩmedi ate ꝗ pᷣma cauſa q dedeſi:q neceſſitas ẽ.ꝙ tot ſunt opoſi tõnes ĩ genẽ: ⁊ ĩ qͥ iudicat᷑ viꝛtꝰdiuĩe eẽntie.eũ ĩ qbuſdã videat᷑ aliq ſilitudo.ĩ ꝗbuſdã vo aliq diſſimilitudo ma rima. ¶l! Pꝛetea in gbuſdã videt᷑ maioꝛ apꝑpꝛopinquato ad ſimplicitatẽ.in ꝗbuſdã maioꝛ elõgato a ſimplicitate Ad qð dicẽdũ eſt. ꝙ differẽtia ↄpoſitõnũ oꝛdinata ẽ m pꝛiꝰ poſteriꝰ:ſ̊ aitẽdendũ eſt ꝙ quedã dicit᷑ ↄpoſi⸗ tio nõ ꝓpꝛie.vbi totũ nõ trahit eẽ ab ipis qᷓ dicunt᷑ ꝑtes ſed magis ecõuerſo:ſiẽ eſt vbi ẽ totũ poſſibile: ꝑtes em̃ poſſibiles plus trahũt eẽ a toto q; ecõuerſo.ſiłr ꝑtes ge neris a genere:⁊ ꝓpter h̊ illa ↄpoſitõ q dicim ptes poſſi⸗ biles ↄponi in ſimplicibo accipit᷑.que aliqũ habẽt oꝛdi⸗ nem ᷣm pꝛiꝰaliqñ ᷣm poſteriꝰ reſpectu alioꝝ ↄpoſitoꝝ In alijs vo q vere dicũt᷑ ↄpoſitões.eſt oꝛdo ſᷣm pꝛiꝰa po ſteriꝰſimplicif᷑. AUnde ante ↄpoſitũ ex ꝑtivo nũeralibo.ẽ ↄpoſitũ ex ꝑtibo integralibo. Ante vo ↄpoſitũ ex ꝑtibo iĩ⸗ tegralibo.eſt ↄpoſitũ ex ꝑtibo vmꝰ foꝛme ſcʒ hbomogeneo rũ.ante vo ↄpoſitũ illð ẽ ↄpoſitũ ex matia ⁊ foꝛma.ñ ðo illud eſt ↄpoſitũ ex ꝑtibo ſᷣm diffinitõeʒ. Ante vo il⸗ lud eſt opoſitũ.ex qͥ eſt ⁊ ꝙ eſt:ᷣ iſta duo vltima genera ↄpoſitionũ.inueniũt᷑ in ſoꝛmis ſᷣm ſeipᷣas acceptis.vbi nõ inuenit᷑ ↄpoſitõ materie ⁊ foꝛme. aũt nõ veꝛe di⸗ cat᷑ ↄpoſitõ vbi totũ nõ trahit eẽ a ꝑtibo:ptʒ ex rõne cõ⸗ poſiti.Compoſitũ em̃ dicit᷑ qð ex aligbo eſt.pars aũt in plus extẽdit᷑:h̊ ꝓpꝛie ĩ his dicit. Bicik ei paꝛs a pho vno mõ in qͥ poſſibile ẽ quãtitatẽ diuidi qͥquo mõ:⁊ ſᷣm hunc modũ dicunt᷑ ꝑtes integrales ⁊ ꝑtes quãtitatiue.Alio ðdo mõ dicit᷑ pars qð nuerat totũ.vel qð cũ alio ↄſtituit aliud nũeratũ:⁊ ſic dicũt᷑ duo ꝑs triũ.⁊ vnitas ꝑs triũ: vnitas eĩ aliquotiẽs ſũpta reddit binariũ.binariꝰ at᷑ cũ vnitate t᷑nariũ ↄſtituit. Dicunt᷑ etiã ꝑtes ĩ q̃ diuidit᷑ ali quid.ſic̃ ſunt foꝛma ⁊ mat᷑ia: vtpote foꝛma cupꝛi ⁊ ma⸗ teria cupꝛi ſũt ꝑtes ſpeciecupꝛee.Dicũt᷑ etiã ꝑs illa que ſunt ĩ diffinitõe.vt genꝰẽ ꝑs foꝛme ſcʒ ſpẽi.Pꝛet hos eti am modos dicit᷑ illud ꝑs in qͥ poſſibile eſt ſoꝛmã diuidi abſq; quãtitate.ſᷣm ꝙ ſpẽs dicũt᷑ ꝑtes generis.nõ qꝛ ex illis ↄponit᷑.Similit ad hũc modũ poſſunt reduci ꝑtes vᷣtuales.nõ em̃ ex illis ↄponit᷑ ſubſtatia cuiꝰſũt ꝑtes vir tuales:vt ſubſtãtia aĩe nõ ↄponit᷑ ex mẽoꝛia intelligẽtia 2 volũtate. 4 Ao illud aũt qð obijcit᷑ pᷣmo ꝑ iam dicta. TRñdendũ eſt.ſũt em̃ genera ↄpoſitõnũ q ꝓpꝛie dicũt᷑ or dinata ſᷣm pꝛiꝰ⁊ poſteriꝰ.4!. Ad illud qð ſcðo obijcieba tur dicẽduʒ ẽ.ꝙ differẽtie ↄpoſitõnũ ſimplicit ſic accipi pñt:ſũt em quedã ↄpoſitões ſᷣm ratõeʒ.quedã vᷣo in eſſe ſimplicit. Que vo ſut ĩ eẽ ſimplicit.aut habẽt ꝑtes actu diſcretas. aut q̃ nõ ſũt actu diſcrete. Si ſũt actu ꝑtes di ſcrete.dicet᷑ ↄpoſitõ nũeralis.Si do ꝑtes nõ ſũt actu di ſcrete.aut differũt ĩ foꝛma aut nõ differũt.Si differũt ĩ foꝛma.ↄpoſitõ integralis nũcupat᷑.ſiẽ coꝛpꝰhũanũ ↄpo⸗ nit᷑ ex ꝑtibo⁊ ea q̃ ſunt hmõi:⁊a iſtud genꝰopoſitõis ſub ſe bʒ plura genera.de ꝗbo nõ cẽ ad pñs dicẽdũ.ſũt em̃ al terius negocij. Si aũt ꝑtes nõ differũt in foꝛma: habẽt ↄſimilẽ foꝛmãa. aut vnũ eſt foꝛma alteriꝰ.Si habẽt cõſi/ milem foꝛmã.dicunt᷑ ꝑtes homogenee.ſiue quãtitatiue a quibuſdã.ſicut coꝛpꝰex coꝛpoꝛibo ↄponit᷑. Si aũt vnũ eſt ſoꝛma alteriꝰ.dicet᷑ ↄpoſitõ ex materia ⁊ foꝛma q̃ vo cat᷑ naturalis.Pꝛeter has ſũt due ↄpoſitões ſᷣm ratõeʒ vbi ſcʒ duo ↄueniũt ad ↄſtructõeʒ vniꝰ foꝛme. ſicut ſunt ptes diffinitiue.aut vnũ eſt foꝛma alteriꝰ ſicut qͥ eſt foꝛ⸗ ma eſt eiꝰ qð eſt. ¶ Ad tercõ obiectũ dicẽduzʒ.ꝙ licet cõ poſitũ inquãtũ hmõi diſſimilitudinẽ habeat reſpectu pᷣ mi qð eſt oĩno ſimplex:habet tñ ſimilitudineʒ ſᷣm ꝙ te⸗ net ratõeʒ vniꝰ:⁊ ſᷣm ꝙ vere vnũ eſt. magis axpꝛopinq̃r ſimilitudine ad pꝛimũ.ſᷣm vᷣo ꝙ minus vere vnũ eſt.mi⸗ nus appꝛopinquat vel magis elongatur. 7 ulus tercuuns KRN B terciũ quo querit᷑ de cauſa ↄpoſitõis pᷣme ON Jaã aũt dictũ eſt. ꝙ pᷣma ↄpoſitõ ⁊ vniuerſali oꝛ eſt. ex quo ⁊ qð eſt. Sicut eĩ ĩ oino ſimpli ti idẽ eſt qð eſt. ⁊ quo ẽ:ita in ↄpoſitis differt qð ẽ ⁊ qᷣẽ MQuerẽduʒ eſt ̊ vtrũ cõneniat om̃i creature deinde ſi ſit vyvniuerſalioꝛ qᷓᷓ illa que Ar 7 foꝛma vel nõ. Tercõ Fᷣm quã ratõeʒ accipiat᷑. ↄueniat om̃i creature vi det᷑: eo ꝙ nullũ creatũ eſt ſua eẽntia.nec a ſe ha bʒ eſſe hſᷣ aliũde depẽdet:&ᷓ in creatura om̃i qð eſt ⁊ quo eſt.diffe⸗ rũt.g hec ↄpoſitõ ↄmũis eſt om̃i creature.4 Pꝛeterea iſta duo ſimplex ⁊ opoſitũ.diuidũt ſufficiẽter ens.ĩ deo aũt ſolo idẽ eſt qð ẽ ⁊ qno ẽ.̊ in om̃i alio.nõ ẽ idẽ qð eſt ⁊ quo ẽ:ſ om̃e in qͥ nõ eſt idẽ.eſt ↄpoſitũ:g̊ oĩs creatura hoc genẽ ↄpoſitõis eſt ↄpoſita. nral oĩs creatura hoc genere ↄpoſitõis eſt ↄpoſita:illud qð dicit᷑ qð eſt vł quo eſt.aut eſt creatura vel nõ. Si nõ eſt creatuꝛa vtrũ⸗ q; illoꝝ aut alterũ eſt creatura aut nõ:neutrũ aũt crea⸗ toꝛ eſſe poteſt. cũ creatoꝛ non ſit materiale reſpectu ali⸗ cuiꝰopoſitõnis ſiue materia.VInde augu.in libꝛo ð tri nitate. In ſma perſona pars nõ poteſt eſſe deus.q̃nto⸗ magis pars trinitatis eſſe nõ poteſt:multofoꝛtiꝰnec ꝑs alicuiꝰcreature:cũ pars ſit poſſibilis ad totũ.diuĩa vᷣo natura reſpectu nulliꝰeſt poſſibilis.vtrũq; ergo eſt crea tura.Sed dictũ eſt omnẽ creaturã eſſe ↄpoſitaʒ ex quo ẽ ⁊ quodeſt.ergo quo ẽ.habet in ſe vtrũq;.⁊ ſic erit abue in ifinitũ:nõ oĩs creatura ẽ ↄpoſita. Itẽ vnitas cre⸗ ata.aut ẽ qͥ ia vnitas ẽ vnũ.aut nõ:ſi ſeipᷣa vnũ ẽ.g idẽ eſt quo ẽ 1 qð eſt. Si eĩ ſeipᷣ̃a vnũ eſt.ſeipᷣa eſt.eo ꝙ vnũ 7 eſſe ↄuertũt᷑.Si vᷣo alia re a ſeipᷣa eſt vnũ: aut illa res ſeipᷣa eſt vnũ.aut nõ. Si nõ ſeipᷣa eſt vnũ.erit abire ĩ in⸗ finitũ.Si aũt ſeipᷣa eſt vnũ.cũ om̃is res vna ſcʒ vnitate Dicat᷑ vna.illa res erit vnitas:⁊ ita ſtãdũ erit in pꝛimo aut erit reſlexio:ſed reflexionẽ impoſſibile eſt eſſe in cau ſis.ergo vnitas ſeipᷣa eſt vna: ergo idẽ eſt in ea qð eſt et quo eſt:⁊ eſt creaturꝗ.ergo in aliqua creatura nõ eſt ſu⸗ pꝛadicta ↄpoſitio. ſ quod dicẽduʒ eſt ꝙ om̃is crea tura dicit᷑ ↄpoſita.iſto genere ↄpoſitõnis vno duoꝝ mo doꝛum:aut quia habet in ſe ↄpoſitõneʒ illam. aut quia cum alio venit ad ↄponẽduʒ terciũ. Quo em̃ eſt res vni⸗ tur cuʒ eo qð eſt.in illo qð ↄpoſitũ eſt ex vtroq;:⁊ ita cõ poſitũ dicet᷑ ex alijs ↄſtitutũ.vel ex quo cũ alio aliquid conſtituit᷑. Si ergo accipiendo ↄpoſitum aliquo duoꝛũ modoꝝ.dicet᷑ omnis creatura ↄpoſita.Si vo coartare tur ad intentõneʒ ↄpoſiti.ſᷣm ꝙ ↄpoſitum dicit᷑ ex alijs conſtitutũ.nõ eſt omnis creatura ↄpoſita hoc genere cõ poſitõnis:a ꝑ boc ſoluit᷑ pꝛimo obiectũ.¶ Ad ſcðᷣm ob iectum de vnitate dicenduʒ eſt. ꝙ licet vnitas ſeipᷣa foꝛ⸗ maliter ſit vnũ.nõ tamẽ ſeipᷣa effectiue.Pꝛimũ aũt dici⸗ tur vere vnũ ſcʒ teus: quia nec foꝛmaliter nec effectine habet vnitatẽ ab alio. VUnitas vᷣo creata effectiue habz a deo. ſed foꝛmaliter non habet ab alio q a ſe:homo vᷣo vel lapis ab alio habet effectiue ⁊ foꝛmaliter. Cum er⸗ go dicitur in ſimplici idem eſt quo eſt ⁊ quod eſt. ſi attẽ datur omnino ſimplex. opoꝛtet accipere quo eſt. ſᷣm om ne genus cauſe. Si vᷣo accipiatur ſimplex per extenſio⸗ nem. poteſt dici vnitas cauſa creata ſimplex quo ad ge⸗ nus cauſe foꝛmalis.ſed non ſimplex quo ad genus cau ſe efficientis: dependet enim m eſſe ab efficienti. Item cum materia vel ſubiecto vnum conſtituit.⁊ ita in vno genere dicetur eſſe ſimplex alio genere dicetur eſſe ↄpo⸗ ſitum. ¶ Sed adhuc poteſt obijci.loquendo de vnitate aut foꝛma m ſeipſam accepta. Intelligatur enim for⸗ ma creata non indigens materia:conſtat ꝙ huiuſmodi foꝛma creata eſſet. aut ergo eſſet ſimplex aut compoſi⸗ ta. Simplex omnino non poteſt eſſe.cuʒ hoc ſoli deo cõ ueniat.Vnde auguſti.in libꝛo ð ciui.dei. Ideo ſimplex dicitur.quia qð habet hoc eſt quod habet. VUnde natu⸗ ra dicitur ſimplex.cui non ſit aliquod habeꝛe quod poſ⸗ ſit amittere. nec alind ſit babens? io ꝙ babet᷑.fſoꝛma Sg iſta cũ nõ ſit ſimpler erit ↄpoſita. a liero duoꝝ modo⸗ rum:S nõ eſt ex alijs oſtituta.nec cũ alio poſita ad cõſti tuendũ terciũ. nõ eſt ↄpoſita. Pꝛopter h̊ addendũ eſt vt ↄpoſitũ etiã dicat᷑.nõ tm̃ vno duoꝝ modoꝝ ſupꝛadi⸗ ctoꝝ:pᷣ cuiꝰeſt eẽ depẽdens ab alio.2 intellectꝰdependet ab intellectu: licet gare⸗ nõ habeat.nec pars alteridſit tñ nihilominꝰↄpoſitũ dicet᷑. ꝓpter ſui depẽdentia in eſſe ⁊ intellectu. Accipiendo ꝗ̊ ↄpoſitũ aliquo triũ modoꝝ. dicet᷑ ois creatura ↄpoſita.nec alio modo põt intelligi. Et cũ querit᷑ ſi ſit vniuerſalioꝛ qᷓ illa.q ex materia ⁊ oꝛma vel nõ? nõ videt᷑. Om̃e em creatũ habet in ſe vt poſſit reciꝑe ab alio.⁊ vt poſſit agẽ in aliud.vel eſt illuo a quo eſt potẽtia recipiẽdi.vel ẽ illud a qͥ eſt potẽtia age di. Sʒ qð habet in ſe vtrũq; eſt ↄpoſitũ ex his: ̊ ↄpoli⸗ tio iſta extẽdit᷑ intãtuʒ.quãtũ illa ↄpoſitõ que ẽ.ex quo ẽ 7 qð eſt:̊ ſunt equalis ambitꝰ.4: YItẽ in li.de articulis fidei.materia ⁊ foꝛma ẽ ex materia ⁊ foꝛma:a quo vo eſt potẽtia recipiẽdi.ẽ materia.a quo hʒ potẽtiaʒ agẽdi eſt foꝛma:ꝗ eſſe creatũ eſt materia vel ſoꝛma vel ↄpoſituʒ.⁊ illaꝝ ↄpago tria pꝛoꝛſus iuerſa ſũt.que ĩ cuiuſlibʒ ſub ſtãtie creatõe exigũtur. ¶ Cotra.nõ eſt idẽ qð eſi mate⸗ ria ⁊ quo ẽ materia. ſiłr qð ẽ foꝛma? quo ẽ ſoꝛma:ergo hec ↄpoſitõ vniuerſalioꝛ ẽ illa. Pꝛetea ↄpoſitõ materie 2 foꝛme ratõe vtriuſq; ↄponẽtiũ.nõ videt᷑ habẽ ſilitudi⸗ nem ĩ pꝛimo.In nulla em̃ re poſſumꝰ dicẽ idem ẽ foꝛma ⁊ materia.ſicut dicit᷑ idẽ ẽ quo ẽ ⁊ qð eſt:cũ ̊ aliqua cõ⸗ ueniẽtia ſit in illa ratõe cũ pᷣmo:in hac vo non ſit.pꝛioꝛ erit ↄpoſitõ eiꝰqð ẽ ⁊ a quo ẽ.qᷓ materie ⁊ foꝛme.¶l. Ad qð obijcit.q ↄueniẽtioꝛẽ ⁊ pꝛioꝛ naturalit.ↄpoſitõ ex qͥ eſt 2⁊ qð eſt:qꝙ; materie ⁊ foꝛme.ſicut iam dictũ eſt.⸗¶ ARo obiectũ aũt in cõtrariũ dicẽduzʒ ẽ.ꝙ licet materia ⁊ foꝛ⸗ ma 2 qð ẽ ex his.extendat᷑ ad oĩa:nihilomiꝰtñ alia cõ⸗ poſitõ eſt vniuerſalioꝛ.qꝛ ſe extẽdit fᷣin quẽdazʒ modum ad ea q̃ ſunt materie vel foꝛme ſᷣm quẽ modũ nõ dicimꝰ materie ⁊ foꝛme eẽ in foꝛma vel eẽ in materia.4 Pꝛete rea maioꝛis vnitõis ſũt qð ẽ ⁊ quo ẽ.q; mateꝛia ⁊ foꝛma vnũ em̃ de altero dicit᷑.qð non eſt reꝑire in materia ⁊ in foꝛma. vt foꝛma dicat᷑ de materia vel ecõuerſo.¶ Et cũ querit᷑ ſᷣm quã ratõeʒ accipiat᷑ dignitas iſtiꝰↄpoſitõis. ad qð dicendũ. ꝙ nulla alia ↄpoſitõ habet ↄponẽtia in aliqua ratõe.pᷣm quã poſſunt cõuenire diuine eẽntie.ſic̃ eſt in ↄpoſitõe materie ⁊ foꝛme:neq; eĩ materia ⁊ foꝛma ↄueniũt pꝛimo.ſimilit᷑ ꝑtes diffinitois nõ ↄueniũt pᷣmo. 7 ita de alijs generiboↄpoſitõnũ.q̃ magis elõgant᷑:ergo bec ſola ↄpoſitõ nobilioꝛ ẽ alijs ↄpoſitoibo.In pᷣmo em eſt reꝑire qdð eſt ⁊ quo eſi.licet nõ ᷣm ratõeʒ ↄpoſitõis. deſcẽdit ꝗ̊ ab idemptitate eiꝰomimoda ꝙ eſt cuʒ eo quo eſt. differentia pꝛima huiꝰab illo.4¶ Sed obijcit᷑ nõne q̊ eſt.pᷣdicat᷑ de eo qð eſt:cũ dicit᷑ homo ẽ homo. aut lapis eſt lapis ⁊ ita de alijs:ꝗ eſt ibi idẽptitas:ĩ quo & differt a pꝛimo? Itẽ ſicut habet᷑ in li.de articuł fidei.niateria 2 foꝛma ⁊ hoꝝ ↄpoſitõ.ſunt veſtigiũ trinitatis. Vnde di⸗ citur ibidẽ in vna eadẽq; ſubſtatie creatõne trinus effe⸗ ctus.vno eodẽq; actoꝛe ſcʒ trinitate ꝓducit᷑.⁊ poſt ſeqꝗt᷑ licet in cuiuſlibʒ ſubſtãtie creatõe.materiã patri.foꝛmã filie.ↄpoſitõeʒ ſpũiſancto poſſet oꝛdo pgruꝰ deſtinaꝛe: tamen in qualibet triũ tota trinitatẽ neceſſe eſt operaꝛi Ex quo videt᷑ꝙ illa ↄpoſitõ cũ ſuis ↄponentibo.repiat᷑ in pꝛimo ᷣm exemplaritatẽ:ſicut quo eſt ⁊ qð eſt.cũ ſua opoſitõne reperiũtur in pꝛimo ᷣm exemplaritatẽ.¶ Ad pꝛimũ dicendũ.ꝙ licet quo eſt.yᷣm quẽdaʒ modũ dictuʒ pꝛedicetuꝛ de eo qð eſt.⁊ ita ſit idez.illi quo eſt:tamen ſi Em ſeipm accipiat᷑.nõ eſt idem cũ eo qð eſt: vt homo nõ eſt ſua humanitas. In diuinis aũt quocũq; modo acci⸗ piatur hoc eſt idem. vt deus eſt teitas 2 pater eſt pater nitas. ita d alijs. 4 Ad ſcõᷣm dicendũ eſt.q; nõ eſt cõ cedendũ ↄpoſitõeʒ eſſe exemplariter in deo. nec / ꝓpꝛie re⸗ pꝛeſenta⁊᷑ ibi trinitas nõ em dicimꝰmateriã ↄuenire pa⸗ tri:nec foꝛma pcedit a materia ſicut filius ꝓcedit a pa tre. Vnde extraneo modo facta eſt illa adaptatio trini⸗ tatis create ad increataz;. Quood ſi etiam aliquo mõ po⸗ teſt ↄuenire.nõ ſic tamen ſicut de qͥ eſt ⁊ qð eſt ⁊ idẽpti⸗ tate hoꝝ.iIam hec inueniũtuꝛ in ipᷣa ſubſtantia dei ſᷣm ſe accepta.nõ cointellectis perſonis:illa ᷣo nullatenus datur itelligi niſi perſonis cointellectis.vt materia ra⸗ tione potentie ſit veſtigium ſumme potentie que apro⸗ pꝛietur patri.ſoꝛma vᷣo ratione actus ſit reſtigium ſum me foꝛme. compoſitio vᷣo ratione oꝛdinis ſit veſtigum ſumme bonitatis: ſed ab expoſitoꝛibus ſacre ſcripture qui multas numerant trinitates in creaturis.que ſunt veſtigium ſumme trinitatis.non inuenitur hec trinitas pꝛo veſtigio. s quartus. ODquartum quo querit᷑ vtrum ratio compo nibilis conueniat omni rei.aut ab aliqua re⸗ moueatur.ꝙ ſic videtuꝛ.Qulla enim res eſt ue non cedat in rationem alicuius vnius.ſed vnuʒ di O citur multipliciter: ſed qð cedit in rationem vniꝰ cedit tabilitate in ratõnem ↄponibilis.ergo quelibet res cedit in ratio nem ↄponibilis.¶ Item ſi illud de quo minus videtur cedit in ratõnem ↄponibilis.⁊ illud cedet ð quo magis videtur:ſed magis cõueniunt ereatura ⁊ creatura qᷓ; cꝛe atoꝛ ⁊ creatura:ſed creatoꝛ ⁊ creatura cõueniunt ad ra tionem vmius.Fſᷣm ꝙ vpᷣc in duabus naturis eſt. crea⸗ tura ⁊ creatura magis poſſunt conuenire vt ex illis fiat vnum. hoꝛa vnũ in actu.actus em̃ diuidit:eꝛgo ex ſubſtantijs q̃ ſunt in actu.nõ erunt vna ſubſtãtia.nõ ergo eſt quodli⸗ bet cũ quolibet ↄponibile.Item totũ ⁊ pars ↄponũtur. ſed quod eſt ↄponibile põt habere ratõneʒz ꝑtis.ergo qð habet ratõneʒ totius nõ eſt ↄponibile:ſed res ↄpleta hʒ ratõeʒ totiꝰ.̊ nõ eſt ↄponibilis. Iteʒ om̃e a qͥ remouet᷑ ratõ poſſibilis ad aliud.remouet᷑ ratõ ↄponibilis.ſ̊ di⸗ uina eẽntia ẽ a qͥ remouet᷑ ratõ poſſibilis ad aliud.ꝗ̊ di⸗ uina eẽntia nõ ẽ ↄponibilis:nõ ergo oĩs res ẽ ↄponibił. 4l Ad qð dicẽduʒ.q; nõ ↄuenit om̃i rei ratõ ↄponibilis vt ex eo fiat aliqd.⁊ hoc maxĩe remouet᷑ a diuina eẽntia que ẽ ↄpletiſſima.iAec ẽ ↄtrariũ ꝙ vpᷣc ẽ vna ꝑſona ĩ du⸗ abus naturis.nõ em̃ ex illis dua bo naturis ↄſtituit᷑ ꝑſo⸗ na.nec diuĩa natura poſſibilis ẽ ad illã ꝑſonã.bᷣ huma nã natura q̃ indigẽs erat ꝑfectõne poſſibilis erat:neu⸗ tra tñ erat ꝑs.pꝑſona em̃ in ſe ſimplex eſt ⁊ cõpleta.Et ſi obijciat᷑ in cõtrariũ ꝙ ↄueniũt in illa.Rñdendũ ꝙ hoc nõ eſt ad eũ ↄſtituẽdũ.ſ̊ que pꝛiꝰ erat in vna natura.de⸗ inceps ſubſiſtẽt in duabo naturis. Unde ĩ iohe damaſ. dicit᷑ ↄpoſitũ.¶ Ad aliud dicẽduʒ.ꝙ licʒ vnũ dicat᷑ mł tis modis. nõ tñ ex quibuſcũq; fit quodcũq;: excepto g vno qð vniuerſuz dicit᷑.nõ eſt quelibʒ creatura oꝛdiata d opoſitõʒ alicꝰ vniꝰ.Creat᷑e em̃ q̃ ſ it ĩ ſe ↄplete actu 6 oꝛdinãt᷑ ad vlfiꝰoplemẽtũ:nihilomĩꝰtñ relata ad cꝛe atoꝛẽ poſſibilitatẽ habet vt c ea fiat quod vult. ueſtio tre creaturarum. Rocedendũeſt ad queſtionẽ de mutabilitate.In q̃ pᷣmo q̃ rẽdũ vtꝝ mutatõ dicat᷑ equoce an vni⸗ uoce ð pᷣmo exitu ĩ eẽ ð ñ eẽ q̃ dẽ creatõ D ðexitu ↄſeq̃nti ꝗ dẽ ↄditõ.ꝓut res er⸗ it de potẽti ĩ actũ.¶. Scðdo vtꝝ oĩs creat᷑a ſit mutabił: aut q̃dã mutabilis q̃dã ĩmutabilis.¶ Tercõ vtꝝ crea⸗ tura ſit mutabił ĩ nõ eẽ oĩno de eſſe.ſic nõ eſſe in eſſe. 4¶ Quarto vtꝝ dꝰpoſſz ↄferre creature oĩmodã ĩmuta⸗ bilita tẽ.videlicʒ vt eẽt imutabilis ſᷣm naturã. Membrũ primũ. Irca pᷣmũ ſic.mutatõ q̃ ẽ ð oĩno nõ eẽ ĩ eẽ nihil habz omũe. Mutatio vᷣo q̃ ẽ de eẽ in nõ eſſe habʒ aliquid ↄmũe.ſᷣm qð dicitur Contra. duo que ſunt i actu.nõ erunt aliqua niͤo⸗ diken Stenng ia ⸗ gppro⸗ nſum gun Ppture deſunt lnings conp⸗ quater reseſt nuzd ecct nrato aernr nagis Ngae tora igen⸗ sfiat Aigna nne guodlit nütur. rgoqs etabʒ nmonet Geß di⸗ d 6di⸗ ontbik. nibilis eintis gio⸗ itgo⸗ Mumna hehen⸗ Etſi pboe .de, mmal. tnemt epto; iata eoctu gocte nn nog non gend s0 aehit ec ele. uta⸗ l. ic cein iwr. ¶ Nueſtio generatõ vniꝰeſt coꝛruptio alteriꝰ. ſm ꝙ dicit. ꝓñ om⸗ nino ſecedit in nõ eẽ. q̊ mutatõ nõ dqr̃ ßm vnã rõeʒ ð exi tu pmo ⁊ exitu ↄſequẽti.¶ Oꝛ aũt dicat᷑ rõne pini exitꝰ mutatõ ſic aꝛguit᷑.oppoſitio eſt inter creaturã ⁊ creatoꝛẽ inqᷓ tũ bmõi: ied creatoꝛ inꝙtũ hmõi eſt imutabilis crea tura & inꝙtũ crestura ẽ mutabilis:ſed creatura m ꝙꝙ bmõt dicit exitũ de nõ eẽ in eẽ. ̊ m hoc eſt mutabilis. vtroq; &̊ modo dẽ mutabilis. ꝑ opoſitionem ad cꝛeato⸗ rẽ qai nec mutat᷑ de nõ eẽ in eẽ.nec de eſſe in nõ eẽ.¶¶Cõ tra.que eſt cã rerum vt ſint poſt nõ eẽ ea eſi cauſa rerum vt ſint poſt eẽ.ſicut ̊ eidẽ eſt cauſa. ita ideʒ effectꝰ :ſen ille effectus eſt mutatõ ſiue vaꝛiatõ. vaꝛiatõ ſiue muta tio dicet᷑ vniuoce. Itẽ licʒ generatio ſit mutatõ de nõ eẽ in eẽ. ⁊ coꝛruptio ſit de eẽ in nõ eẽ.nihilominꝰtñ mutatõ dz vniuoce c generatõe ⁊ coꝛruptõe.ꝭq a ſimili dicet de pᷣmo exitu ⁊ ↄſequẽti.¶ Ao hoc rñdendũ.qꝙ; mutatõ ꝓ⸗ pꝛie dicta fundat᷑ ſuꝑ aliqð ſubiectũ.qð mutari dẽ. extẽ dit tñ vt dicat᷑ mutatio a nõ ſubiecto in ſubiectũ.vła ſſ iecto in nõ ſubiectũ.vel a ſubiecto in ſubiectũ.laꝛge ſum pto nõ ſubiecto.ad nõ ſubiectũ negatiue ſumptũ ⁊ pua⸗ tiue.⁊ ſᷣm buũc modũ dicet᷑ mutato ĩ exitu pmo.Sed at⸗ tendẽdũ eſt. ꝙ mutatõ de nõ eẽ in eẽ.reſpicit in qð muta tur pꝛincipalr: mutatio vo de eẽ in nõ eẽ reſpicit a qͥ fit mutatio.nõ negat᷑ quin ſumpta generali rõne. dicat᷑ vninoce de pᷣmo exitu ? conſequenti.pꝛopꝛie ðo ſumpta O ſecundũ quo querit᷑ an o ñis creatura ſit mutabilis:aut quedã imutabilis.que⸗ dã nõ. O om̃is ſit mutabilis aꝛguit᷑ ex H ꝙ om̃is creatura eſt de nihilo ſicut dicẽ̃ au u. in. xij. de ciui.dei. Omia que facta ſũt.mutabilia ſũt qꝛ de nihilo facta ſũt.¶¶ Itẽ qð recipit maius ⁊ minꝰmu tabile eſt. ſeo creatura recipit mains ⁊ minus in eſſe re⸗ ſpectu bñ eẽ.ꝗ̊ eſt mutabilis.¶ Item in queſtionibo ve. 7 no.teſta. Qð vicibo tꝑm miniſtrat᷑.ita vt ipᷣa tꝑa ali⸗ qñ nõ ſeruẽt ſua officia.quõ aſppellat᷑ illud eternuʒ:ex qͥ reuera vult innuere.ꝙ aliquã mutatiõʒ recipiũt in tẽꝑe ꝓpt᷑ quã ñ debẽt dici res = at᷑ qdã ſit mutabit᷑ qdã imutabił accipit᷑ ex hoc.q illud quod ẽ imoꝛtale ẽ ĩ⸗ mutabile. aliqua vo res creata eſt ĩmoꝛtalis. eſt imuta bilis. Pꝛeterea. vniuerſale eſt ↄditio creature.ſeo cõ⸗ ditõ vniuerſałl eſt incoꝛruptibile.& eſt imutabile:ꝑ cõſe⸗ quẽs eꝛgo aliqua crestura ẽ ĩmutabitł. Itẽ gre. Ange⸗ lus ĩ ſtatu ſuo imutabił ꝑmãet.eꝛgo aliq creatura ẽ im⸗ mutabilis. ¶ Voꝛte dicet ꝙ imutabit eſt aliqua creata q̊ ad eẽ.ſed mutabił qͥ ad bn eẽ. ⁊ ita aliquo mõ mutabił aliquo mõ iĩmutabilis:vicʒ qtũ ad eẽ.qð videt᷑ ꝑ hoc qð dicit damaſ.quoꝝ eẽ auerſio ẽ incipit.h̊ veꝛſioni ſbiecta ſũt vel coꝛrupta.vł p̃m electõʒ alterata.intellectualia eꝛ go ãgelos.ſ.⁊ alas m electõʒ.⁊ eã q eſt ĩ bono ꝑfectõeʒ eã que eſt ex bono abſceſſiõʒ intẽſã.reliqua vo ſm ge⸗ neratõʒ ⁊ coꝛruptõʒ a eã que ẽ ſᷣm qualitatem trãſmu⸗ tatõz. ⁊ m quãtitatẽ.⁊ ſᷣm localẽ motũ.Ex q videt᷑.ꝙ ĩ⸗ tellectu alẽ creaturã imutabilẽ dicat ſᷣm eẽ:mutabilẽ ᷣm bñ eẽ ⁊ male. Seo videt᷑ ↄriũ ꝑ hoc ꝙ dic alibi in eo⸗ dẽ li.Angelꝰĩmutabił ẽ.nõ natura ſ̊ gra.Et ph̊s loqns de ſu ꝑioꝛibo coꝛꝑibo dic̃.Dij deoꝝ quoꝝ opifer ego ſuʒ natura quidẽ dil ſolubiles me aũt volẽte indiſſolubiles eꝛgo hmõi creature mutabiles ſũt nata etiã quo ad eẽ. Itẽ vniuerſũ creatura eſt:aut eꝛgo mutabilis.aut im mutabilis. Si eꝛgo imutabilis qͥ ad eẽ.eꝛgo nõ oĩs crea tuꝛa muta bił. Si dᷣo mutabilis.cũ potẽtia nõ ſit infini⸗ ta.rei nõ finite nõ eſt potẽtia infinita.aliqñ mutabit᷑ q ad eẽ.ergo aliqñ vni ueꝛſũ deſinit eẽ.¶ Itẽ beatitudo eſt quedã res creata ſᷣm ꝙ ſupponit foꝛma hoĩs beati:aut g eſt mutabilis aut imutabił. Immutabił nõ pt eẽ.cuʒ ſit creatura.mutabilis nõ pt᷑ eẽ.cũ ſit beatitudo:beatitudo at᷑ eſt ſtatus oim bonoꝝ aggregatõe ꝑfectꝰ. ſed iſte ſtatꝰ nõ pt eẽ cũ mutabilitate.eꝛgo nõ eſt mutabilis.nõ ergo %6 £ vüj. om̃is creatura mutat᷑. ¶ Ao qd dicendũ ꝙ oĩs creatu⸗ ra inqtũ hmõi mutabil ẽ ſᷣm aliquẽ modũ.iAã ſi obijci⸗ at᷑ de ip̃a mutabilitate cũ ſit ereatura vtꝝ mutabil ſit. Rñdẽdũ eſt ꝙ alit᷑ dicit᷑ res mutabił q̃ mutat᷑.⁊ aliter ip̃a mutabilitas.iIs mutabilitas vẽ mutabit. tãqᷓ cau⸗ ſa foꝛmał rei q̃ mutat᷑.creatura vo alia q ſimpłr dẽ cꝛea tuꝛa.mutabił dꝛ ſᷣm ſeipam. Et ſi dicat᷑ mutabilitas ñ mutabił ſᷣm quẽdã modũ.eo ꝙ mutatõʒ ñ ꝑticipat ĩ ge⸗ neratõe foꝛme.tũc em̃ eẽt pceſſus ĩ infinitũ.nõ tñ ĩmuta bilis dẽ ſiẽ diuĩa eẽntia dẽ imutabił. Diuĩa em̃ eẽntia dr ĩmutabit ↄ hoc ꝙ mutatõ mutabil dẽ.⁊ mutabilitas mutabilis res q̃ ſm ſeipᷣaʒ mutat᷑ mutabil.4!. Ad obie⸗ ctũ at pᷣmo qͥ ondit᷑ ꝙ quedã creatura ẽ ĩmutabił qꝛ im⸗ moꝛtal eſt. Rñdendũ ẽ ꝙ imoꝛtale nõ tĩ remonet muta tõʒ quo ad eẽ.ſed quo ad eẽ bñ vel male.elñ licʒ aliqua creatura dr imoꝛtalis.qꝛ moꝛi nõ pt.nõ tñ dẽ imntabił ſunt em̃ alia genera mutationũ.¶ Ad illud vo qð obijci tur de vniuerſali in q̊ͥ notat᷑ ↄoditio creatuꝛe ex hoc ꝙ dr incoꝛruptibile.Dicendũ eſt ꝙ incoꝛruptibile dẽ eo ꝙ ex rõe buivniuerſał nõ bt cauſa coꝛruptõis ꝑ ſe.lʒ ᷣm ac cidẽs ſᷣm hoc aũt nõ dicat᷑ mutabile.nihilominꝰ tñ hᷣm ↄmunẽ ↄditõcʒz creature eſt ip̃a mutabił de ſe niſi otine⸗ at᷑ a creatoꝛe in eẽ. VUñ aug.ſuꝑ Geñ.ad lit.li.iiij.Crea toꝛis potẽtia ⁊ oĩpotẽtis virtꝰcauſa ſubſiſtẽdi eſt oĩ cꝛe⸗ ature:que virtus ab eis que creata ſunt regẽdis.ſi aliqñ ceſſaꝛet.ſimul⁊ illoꝝ ceſſaꝛet ſpecies.oĩſq; creatura cõ⸗ cideret. Ex quo accipitur.ꝙ ſi aliqua creatura dicit᷑ im⸗ mutabilis.nõ eſt de ſe ſed de voluntate ⁊ dono ↄditoꝛis Ad terciũ dicenduʒ.ꝙ licet angelus ſit immutabilis Fm ſtatũ genere vel gloꝛie.tamen eſt muntabilis in eo ꝙ eſt ex nibilo. Vnde greg.ſuꝑ illud.iiij. YOob. Ecce qui ſeꝛ uiunt ei nõ ſunt ſtabiles ⁊c. Angelus ⁊ ſi in ſtatu ſuo ĩ⸗ mutabilis permãet.in hoc tamen ꝙ creatura eſt viciſſi⸗ tudinem mutabilitatis habet. ita ſtabilis nõ eſt. Si eĩ natura mutabilis nõ eſſet.cũ eſſet bene cõdita in nullis cecidiſſet:⁊ hoc eſt qð dicit Jo.dama.qꝙ angelus eſt im⸗ moꝛtalis nõ natura ſed gratia. Ad quaꝛtũ ſcʒ vtruʒ ã elꝰmutabil ſit qͥ a d eẽ.⁊ ſimilit de corpoꝛibo celeſtibo icendum ꝙ; de ſe nõ habent imutabilitateʒ quo an cẽ ſed de bonitate creatoꝛis:qui cuidaʒ creature dat ſimi⸗ litudinem ſue immutabilitatis. ſicut illi creature con⸗ gruit. Fm ꝙ nõ mutatur de eſſe in nõ eſſe.licet poſſibilis ſit ex eo ꝙ eſt de nibilo.¶ Ad quintum dicendum de eo quod obijcitur de vniuerſo. ꝙ aliter dicitur vniuerſum muta bile.⁊ aliter aliqua paꝛs vniuerſi:dicitur em̃ vni⸗ uerſum mutabile rõne quaꝛundã ſuaꝛuʒ paꝛtium. En⸗ de Aug.in queſtionibus ve.teſta. Inconueniens ẽ mü⸗ dum eternũ dicere quẽ cũ videmus paſſioni ſubiectũ.⁊ ꝑ ſingula ſeneſcere deficere credemꝰ⁊ finiri. dicit᷑ etiaʒ vniuerſũ mutabile. qꝛ de nibilo factuʒ eſt. ⁊ rõe huius dicit᷑ conſimiliter mutabile. ſicut 2 ſingule creature.di citur cuʒ immutabile.eo ꝙ nõ mutabitur ratione nobi lium creaturaꝛum in nõ eè ex diſpoſitione conditoꝛis. Ad ſextum dicenduʒ ſcilicet de beatitudine creata.de us beatitudo creata immutabilis dicitur.eo ꝙ nõ mu⸗ tabitur.nõ aũt dicitur immutabilis.eo ꝙ non poſſit in eo ꝙ creatura mutaꝛi.nec mutabile ex ratione creatu⸗ re oponitur beatitudini.licet eniʒ beatitudo ſit ſtatus om̃iuʒ bonoꝛum ↄgꝛegatione ꝑfectus.tñ beatitudo cꝛea ta nõ habet om̃e bonum. niſi 'm ꝙ ei ↄgruit.vnde non habet immutabilitateʒ eo mõ quo deus dicitur imuta⸗ bilis. Dicetur ergo beatitudo creata ſtatus oĩm bonoꝛũ ſufficientium congregatione ꝑfectus.⁊ ſic non opponet᷑ mutabilitas que congꝛuit creature. ſed mutabilitas qᷓ eſt defectus bonoꝛum ſufficientium. habet oppoſitioneʒ reſpectu beatitudinis. Et ſi obijciatur. ꝙ mutabile diẽ poſ ſibilitatem.poſſibilitas autẽ non eſt infinita. et ita aliquando reducetur ad actum: ſi vero reducituꝛ ad actũ non fuit beatitudo.cum beatitudo ſit vita eterna. quod autem eternum eſt. non deſiciet. Dicendum eſt. ꝙ poſſibilitas illa infinita dicitur quo ad boc ꝙ non 4 reducet᷑ in ſuũ actũ.eo ponit ĩ ſe eternitatẽ boni.que opponi᷑ cefectui boni.ſiue bono deſiciẽti.Qec eſt mirũ ſi poſſibilitas ſit infinita.cũ ſit rei infinite duratiõe: ꝙ aut nõ eſt reducibił in actũ.nõ eſt tm̃ ex ipᷣa.ſed ex volũ tate conditoꝛis. Mlembꝛum tercium G tercin quo querit᷑ vtꝝ creata ſit muta⸗ bilis in nõ eẽ oĩno de eẽ.ſic de nõ eẽ in eſſe quã queſtionẽ mouet Aug.in li.ↄtra ad⸗ uerſaꝛiũ legis ⁊ ꝓphetaꝝ.⁊ reliꝗt eãa inde⸗ erminatã. Quod nõ videt᷑ ſic. pᷣncipij dãtis eẽ.eſt oſer⸗ unaꝛc eẽ. qᷓtũ eſt de ipo.nõ cedit in oĩno nibil.¶ Itẽ na tura ipins rei ↄdite.tẽdit ad ↄſeruatõʒz ſui: ⁊ ſi nõ pt ſe ſaluaꝛe in vno ſolo bẽ virmtẽ ↄſeruãdi ſe in alio.q̊ qua⸗ tũ ẽ de intẽtõe nature nõ perit.¶ Itẽ res q̃ bʒ ↄtraꝛiũ ex intẽtõe ↄtraꝛij nõ oĩno cedit in nihil.qꝛ intẽtio ↄtraꝛij eſt ↄuertere in ſuã foꝛmã.ex nulla ꝗ̊ᷓ ꝑte eſt ꝙ oĩno cedat in nõ ens. Itẽ ſi res aliq̃ cedit in nõ ens.aut illa ẽ ſpũał aut coꝛpalis:ſpũalis nõ eſt.cũ ſit potẽtioꝛ coꝛꝑali ⁊ ſi⸗ milioꝛ pᷣmo cuiꝰẽ res ↄditas ſeruaꝛe.coꝛꝑał vo nõ ẽ :ꝗa aut ẽ ſimplex vtpote pᷣncipiũ reꝝ coꝛꝑaliũ. aut ↄpoſita ex illis.ↄpoſita vᷣo nõ oĩno cedit in nõ ens.Cõpoſitũ eĩ oẽ diſſolubile ẽ ⁊ reſulubile in ſua pᷣncipia ſimplex non erit ĩ illo genere.qꝛ ſimplicia aut ſũt coꝛꝑa ſuꝑioꝛa cele ſtia bec etiã nõ ſecedũt ĩ nõ ens.qꝛ nõ coꝛrũpũt᷑. Si vo ſũt elemẽta nõ oĩno cedũt ĩ nõ ens.qꝛ adinuicẽ generãt᷑. ⁊ vniꝰcoꝛruptõ ẽ alteriꝰgeneratio.nulla ̊ creatura coꝛ palis ſecedit in nõ ens oĩno.¶ oꝛte dicet᷑ ꝙ h̊ veꝝ eſtĩ ipſtãtijs.ſ̊ in foꝛmis accidẽtibo nõ ſic.Contra qð eſt.q; foꝛme accidẽtales ſi hñt ↄtraꝛietatẽ adinuicẽ.fit adinui cẽ trãſmutatõ:⁊ ita ſi vna deſinit eẽ ĩ ſba.altera ſit ĩ ſba 4 Pꝛe.foꝛme accidẽtales creãt᷑ a pᷣncipijs in ſba.ſ̊ pᷣnci pia in ſba ſbe ſũt.ꝗ̊ creant᷑ a ſubſtãtijs. Si &̊ pᷣncipia q̃ ſũt ſbe.nõ oĩno cedũt in nõ ens. nec foꝛime accidẽtales q̃ ex illis creãt᷑. Pꝛeterea ſi dicat᷑ ꝙ lʒ nõ ſecedãt in ñ ens oĩno.poſſũt in ſecedẽ:reducat᷑ hec potẽtia i actũ ſi reducit᷑.nõ magis reducit᷑ qᷓ cũ mũdꝰ ĩnouabit᷑. Sʒ in⸗ nouatõ mũdi erit ꝓcedẽte igne.ꝗ ↄburet faciẽ mũd:ᷣ ſic eſt de natura ignis.ꝙ ↄuertit ea q ↄpurũt᷑ ĩ ſe :g cĩa q̃ ñ ꝑmanebũt ĩ ſua foꝛma pꝰↄbuſtiõʒ.ꝑmanebũt ĩ ſpẽ ignis vel reſoluẽt᷑ in ſua pᷣncipia.ſ̊ ſua pncipia ꝑmanebũt in ſua eẽntia.pterit em figura hꝰ mũdi ſ nõ ſba.ſicut bꝛ.j. Coꝝ.vij.¶ Itẽ ſi oẽ quod ꝓcedit de nõ eẽ in eẽ.ex hac ra tiõe poſtea de eẽ veꝛteret᷑ in nõ eẽ:qua rõe vnũ verteret᷑. aliud verteret᷑t̊ quedã ſũt q̃ nõ veꝛtũt᷑ in ñ eẽ.nec veꝛ: tent᷑:imo coꝑalia ſut.ꝗᷓ ↄſiłi rõe ⁊ alia nõ vertẽt᷑ ĩ nõ eẽ oĩno.¶ Cõtra.dẽ ad heb.j.ſuꝑ illud ps.Ipi ꝑibunt tu aũt ꝑmãaes.⁊ oẽs ſicut veſtimẽtũ veteraſcẽt ⁊c.vetereſce re dẽ illuo qð moꝛe veſtis paulatim ↄſumit᷑.Si Soſumi tur H mõ.tadẽ oĩno deficiet. Itẽ AUpoca.xxj. dꝛ. Elidi ce⸗ lum nonũ ? terꝛã nouã.⁊ maꝛe iã nõ ẽ.gꝗᷓ maꝛe ⁊eſinet eẽ Itẽ yſa.lj.celi ſic fumꝰliqueſcẽt:cũ ᷓ celi euaneſcẽt de ꝗ bo minꝰvidet᷑.alia cedẽt ĩ nõ eẽ de ꝗo magis videt. Itẽ Brego.in moꝛał.cũcta ex nihilo facta ſũt.eorũq; eſſen⸗ tia ad nihilũ tẽderet.niſi ea actoꝛ oĩm mãu regimis re⸗ tineꝛet.h̊ actoꝛ oim nõ retinebit manu regimiĩs ſꝑ ea q̃ Apter ſolã hoĩs neceſſitatẽ ſũt.Cũ q̊ creature inferioꝛes coꝛꝑales vt aĩalia ⁊ plate ⁊ hmõi.pᷣter ſolã hois neceſ⸗ ſitatẽ ſint ablata.neceſſitate ſecedẽt iĩ nihilũ. Itẽ grego. Dia q a deo creata ſũt que mõ ſic.mõ aliter ſũt.iuxta ñ eẽ ſũt.tẽ.xiiij.Ecẽi.oẽ opꝰcoꝛruptibile i fine deſiciet.ſᷣ mſłte creature ſũt oꝑa coꝛruptibilia.eꝛgo ĩ fine deficiẽt. Itẽ corꝛuptõ generatõi opponit᷑.⁊ qͥꝝ eſt generatõ.eoꝝ ẽ coꝛruptio.q ſũt generabilia ſũt coꝛruptibilia.ergo a ſi mili ẽ.qð creat᷑ de nõ eẽ in eẽ mutet᷑.qdð aũt ꝑit de eẽ.mu tat᷑ ĩ nõ eẽ.eꝛũt eoꝝ quoꝝ eſt creatio in nõ eſſe mutatio. Itẽ dama. Oia que ſũt creabilia oĩ no ſũt coꝛruptibilia ergo creabilia ſũt corruptibilia.( qð dicẽdũ ꝙ ea q̃ ſut creabilia.ſũt q̃ntũ eſt de ſe in nõ eẽ vertibilia.ᷣ eſt ſi nõ haberẽt aliam cauſam ↄtinentẽ vel ↄſeruãtẽ.nõ tamẽ oĩa ſũt vertibilia in nõ eẽ de volũtate ditoꝛis:ea em̃ ꝑ⸗ manebũt ex volũtate ↄditoꝛis.q̃ ſũt ad fruẽdũ ipᷣo/.vł oꝛ dinata ad illud.⁊ ſi nõ ꝑmanẽt ad glłiaʒ.ꝑmanẽt ad pe nã.Ad illud vᷣo qð obiectũ ẽ in ↄtraꝛiũ ꝗ oĩa debeant ꝑpm anere.Dicẽdũ eſt ꝙ nõ ꝑmanebũt ĩ ſeipᷣis.cũ in ſeip ſis oꝛdinent᷑ ad hoĩeʒ ſᷣm ꝙ eſt res coꝛruptibilis.Vnde amota coꝛruptõe.nõ erit indigẽtia eoꝝ.⁊ ſic ĩ ſeipᷣis ñ ꝑ manebũt.Et lʒ volũtas creatoꝛis q̃ntü eſt ð ſe ſit imuta bilis.⁊ cã ſit ſufficiẽs ſaluãdi:tñ nõ ſꝑ ſaluabunt᷑ hmõi res.dũ ſũt neceſſe vſui hũano:ita ab eterno fuit volũtaſ ad nõ ſaluãdũ.cũ nõ erũt neceſſe:nec tñ hoc eſt eo ꝙ do⸗ minꝰſubtrahit vᷣtutẽ ↄtẽtiuaʒ ſiue ↄſeruatiuã. ſ res ipe in ſeipᷣis deficiũt.cum ſint ex nihilo.⁊ nõ oponit᷑ virtꝰ ↄſeruatiua.cũ nõ eſi neceſſe.¶ Ad id vo qð querit᷑. ꝙ ſi aliqua foꝛma ſecedit in nõ eẽ.vtꝝ ſit ſpũalis aut coꝛꝑat Dicẽaũ eſt ꝙ aliqua eſi ſpũalis.vt ſenſibił ĩ bꝛutis aut vegetabilis ĩ plãtis. alia eſt coꝛꝑalis vtpote ſũt ea coꝛ⸗ ꝑa ꝗᷓ ad iſtã vl illa aĩiazʒ oꝛdinat.Et ſi dicat᷑ ꝙ ad ſua pꝛi cipia reſoluant᷑.nõ eſt hoc veꝝ de ſẽſibili aĩa vł vegeta⸗ bili.que nõ bñt pꝛincipia coꝛꝑalia ĩ que reſolnãt᷑.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ e foꝛmis accidẽtalibo.Dicẽdũ eſt.ꝙ foꝛme accidẽtales quedà ſecedũt ĩ nõ eẽ.quedã vᷣo ꝑma⸗ nebũt.ſic̃ eſt de pꝛincipijs illaꝝ foꝛmaꝝ ex ꝑte ſubſtan⸗ tie.ꝙ quedã ſecedũt in nõ eẽ:quedã vo ꝑmanebũt.ſic ei ſubſtãtia aĩaliũ irꝛationabiliũ ⁊ vegetabiliũ ⁊ numeꝛa lium ⁊ aꝛtificialiũ.cum pꝛicipijs ꝓpinquis ſecedẽt ĩ non eẽ.ita ꝙ foꝛme accidẽtales que ex bis ꝑ ſe ↄſequent᷑.non ſic at eſt e his foꝛmis accidẽtalibo.que inſũt coꝛꝑalibo ſuꝑioꝛibo.inqᷓtũ ſũt de oꝛdine vniuerſi.⁊ nõ oꝛdinãt᷑ ad motũ vł mutatõʒ ꝑ ſe:ille eĩ q̃ oꝛqinant᷑ ad motũ vł mu tatõʒ. ꝑtinẽt ad figurã buius mũdi que pᷣ̃teribit.ſubſtã tia vᷣo eas qualitates habebit.que incoꝛruptibilibo coꝛ ꝑibo ↄueniũt.ſicut dicit Tugu.in li.de ciui.dei.¶ Ad il lud vᷣo qð obijcit᷑ de igne ↄflagratõis que ↄuertet omia coꝛruptibilia corꝑa in ſe.⁊ ita in ipᷣo ſaluaꝛi ont.Reſpõ dendũ ꝙ nõ.agit em̃ ille ignis ĩ hmõi res.oↄſumedo non ſibi aſſimilãdo.Alie em̃ res ſũt quoꝝ erit inouatio.et ĩ illas aget purgãdo ⁊ ſibi qdãmõ aſſimilãdo:nõ rõe foꝛ me ignis.ſed rõe lumioſitatis.¶ Ad illud vo qð poſtea obijcit᷑.ꝙ eadẽ rõe vnũ vertet᷑ ĩ nõ eẽ.⁊ aliud.Reſpõdẽ⸗ dũ eſt. ꝙ licʒ quo ad h̊ ↄueniãt ꝙ ex nihilo fiũt oĩa q cꝛe ata ſũt.nõ tñ ↄſilis eſt rõ oĩm ex alia ꝑte.quoꝛũdã ei vo⸗ lũtas ẽ diuĩa.vt naturatr oꝛdinẽt᷑ ad ꝑticipatõʒ btitu⸗ dĩs.⁊ qꝛ ꝑticipaꝛe nõ pñnt btitudinẽ.niſi ea q hnñt imor⸗ talitate vel hꝛe poſſũt.iõ ex volũtate ↄditoꝛis ⁊ muificẽ tia quedã res create ꝑticipãt ĩmoꝛtalitatem.⁊ que /pſe oꝛdinant᷑ reꝝ habitatoʒ ꝑpetuã. Ille vo que ñ ſũt hmõi ſibi relicte cedẽt in nõ eẽ.¶¶ Ad id vᷣo qð ↄſequẽter oꝑpo nit᷑ ꝑ autoꝛitates ſacꝛe ſcripture.ꝙ celũ ⁊ terꝛa ꝑibũt.⁊ ita ᷣm ſe cedẽt in nõ eẽ.tRndẽdũ ꝑ hoc quod dicit᷑ ĩ glo. ſuꝑ iund heb.om̃es vt veſtimẽtũ veteralſcẽt:glo.celi me⸗ lioꝛẽ ſoꝛma recipiẽt:⁊ ſicut amictus extẽdit᷑ ⁊ plicat᷑ita tãfacile mutabit deꝰcelos.⁊ poſt mutatõʒ manebũt:ꝗa facta dei ſub eternita te ſtabunt.nec ad coꝛruptioneʒ re uertent᷑.⁊ iterum celi aerei ꝑibũt ab eo ꝙ ſũt.dum im⸗ mutabunt᷑ in meliꝰcreature.Oe teꝛra etiã dicit᷑.j.ecẽs. teꝛra ineternum ſtat.licʒ em̃ a coꝛruptibili foꝛma traſe⸗ at.ꝑmanebit tñ ſub incoꝛruptibili. oũt dicit᷑ de ma⸗ ri in Apoca.quod iam nõ eꝛit.dicẽduʒ ꝙ licet aqua ᷣm ꝙ fluxibilis eſi ⁊ mutabilis traſeat.remaebit tñ ᷣm na⸗ turã ꝑſpicui ⁊ lucidi. He em̃ qualitates ↄgruẽt ⁊ coꝛpo⸗ ribo iam exiſtentibus incoꝛruptibilibus.¶ Ad auctoꝛi tatẽ beati gregoꝛij.dicẽdum.qꝙ nõ omia ſuccedũt in nõ eſſe.quia a bonitate creatoꝛis ↄſeruantur ⁊ ↄſeruabun⸗ tur ſicut dictum eſt. Et licet quedam dicantur eẽ pꝛope nõ eẽ. ꝓpter quandam diſpoſitionem:nihilominus ta⸗ men permanẽt ꝓpter conditoꝛis bonitatem. ¶ Ad illud dᷣo quod obijcitur de ſimilitudine generationis ⁊ coꝛru ptionis ex vna paꝛte.⁊ creationis ⁊ mutationis omni⸗ no in nõ eſſe ex altera.Dicẽdum ꝙ nõ eſt ſimile.genera⸗ tio em̃ ⁊ coꝛruptio ſunt in materia foꝛmaꝛum ↄriarum ſi lne a geſig⸗ hoſkon etadde Aten ninſes Ge ßisf, t Unuta nini wolingf⸗ gd rtsiß nibpirs⸗ i, nonget utis an Gtegcon dſuapi kyegenn 3,4 dopine ſubſkan⸗ itſ⸗ Muneng Ktinon n non opard Ginata otükn bit ſſi biltwen 14d rtetoßia jtho nidonon gatoeti ͤfoeſer göpoſt Reſpoci ia diei N hitu t inor⸗ nuiftce gepſe inbmi nerof ſctigo⸗ eline⸗ hietkia nebirga tieſezte Dumin ki ecis na träſe gvafn fmn co oucten itinſ⸗ oken⸗ eipope us ta⸗ goidoo 1Cr gonnn Cenerc⸗ ianun tatẽ ex gra.cu ¶Oueſtio ſiue ↄtraꝛioꝛum. que agunt ? patiunt᷑ adinuicem. ⁊ ꝓpt᷑ hoc quoꝝ eſi generatio.eoꝝ eſt coꝛruptio.⁊ vniꝰgenera tio eſt alteriꝰ coꝛruptõ:nõ ſic aũt eſt de creatõe ⁊ muta- tione in oĩno nõ eſſe. Ea em̃ que ð nibilo creant᷑.quedã in eſſe a bonitate conditoꝛis conſeruantur.⁊ pꝛopter i⸗ moꝛtalitatis paꝛticipationem. aꝛtũ quo querit᷑ vtꝝ deus poſſit cõ⸗ Oqu ſit immutabilis 'ᷣm naturã. Quod vi⸗ det. Sicut em̃ potẽtia dei ↄfert ĩmutabili⸗ i indifferẽs ſit potẽtia.poteſt ↄferꝛe imu⸗ tabilitatẽ ex natura.4 Pꝛeterea queda res ĩ vltimo ſta⸗ tu ꝓducent᷑ ad ĩmutabilitatẽ. ſed indifferẽs ẽ potẽtie di⸗ uince.pꝛimꝰſtatꝰ⁊ vltimꝰ .ergo in pᷣmo ſtatu pt conferre imuta bilitatẽ ennarc enake⸗ que ſunt de nihilo ſũt mutabiles.ſed om̃e qð eſt a pᷣmo.Ael eſt a ſeipᷣo ſic filiꝰ de ſubſtãtia pr̃is ⁊ lpũſſacti.vel eſt de nihilo:⁊ ſi eſt de nihilo.eſt creatura.⁊ ita mutabilis.cũ ergo impoſſi⸗ bile ſit de ſua ſubſtãtia creaturã facere ſed de nihilo.er⸗ go impoſſibile eſt creature ex natura ſua ↄſeꝛre imutabi litatẽ. ¶ Ao qð dicẽduʒ.ĩmutabilitas dꝛ duobo modis vel remonẽdo actũ nõ eſt impoſſibile creaturã.vł remo uẽdo potẽtiã. Sed remouẽdo actũ.nõ eſt impoſſibile cꝛe aturãa eſſe iĩmu tabilẽ.⁊ potuiſſet creatoꝛ ↄtuliſſe creatu⸗ re:ſᷣm aũt ꝙ remouet potẽtiã ſiue poſſibilitatẽ.ſic nõ po teſt de ſua ſubſtãtia ſibi diuerſum in ſubſtãtia ꝓducere. ſic nõ pateſt oferꝛe incõmutabilitatẽ ex natura rei exiſtẽ tis ex nihilo:nõ qꝛ nõ poſſit oĩpotens daꝛe incõmutabi litatẽ nature.ſed nõ differẽti in ſba a ſe.ſiliꝰem̃ eſt incõ⸗ mutabilis natura quẽadmodũ pꝛ.⁊ ſimilit᷑ ſpũſſanctꝰ: creatura vᷣo ex hoc ꝙ creatura.natura mutabil ẽ.nõ q̊ eſt capax ĩmutabilitatis m naturã. Incõmutabilitas em̃ ſᷣm naturã idẽ eſt ꝙ ſubſtãtia ſᷣm ꝙ eſt dei.⁊ hec ẽ im poſſibilis creature.¶ Ad obiectũ aũt dicẽdũ.q nõ eſt ſi mile de incõmutabilitate ex gra ⁊ de illa que eſt ex na⸗ tura.iAã ꝙ dico ex natura ad creatũ inq;tũ creatũ refeꝛ tur.vt ex ſe eẽt mutabile. aũt dẽ ex gra.refert᷑ ad do⸗ nũ ↄditoꝛis natuꝛe ſuꝑadditũ. Et iõ dicit damaſ.ꝙ ãge lus ĩmoꝛtalis eſt.nõ natua ſed gr̃a.Et ſi dicat᷑.ꝙ ſicut eternitas in qua creat᷑ ãgelus ⁊ aĩa rõnalis eſt ei natu ralis.ita poſſet eẽ de imutabilitate ꝙ poſſet eẽ naturatł. Rñdẽdũ ꝙ; eternitas illis attribuit.nõ qꝛ ñ poſſint ha bere finẽ.ſed qꝛ nõ habebũt finẽ:nec aliꝗd eſt actiuũ in illas res.ꝑ cuiꝰpotẽtiã poſſint deſtrui.ꝙ aliud ſit a ſub ſtãtia gubernatoꝛis. Incõmutabilitas vᷣo ſic nõ ſe ht.ẽ em̃ quedã incõmutabilitas liberi aꝛbitrij.que ſi eſſet in illis creaturis nõ mererent᷑ bonũ aut malũ. Vñ poſita libertate ad merẽdũ que ↄuenit creature rõnali.ↄgꝛuit mutabilitas ⁊ ex alia ꝑte ſicut dictũ eſt eternitas: ⁊ ita Fm eundẽ modũ ſũt eternitas ⁊ incõmutabilitas. ꝓut vtrũq; eſt ꝓpiuʒ dei.¶ Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ ꝙ pꝛimꝰ ſtatꝰ⁊ vltimꝰſunt indifferẽtes potẽtie diuine. Reſpon⸗ dendũ ꝙ licʒ ex paꝛte potẽtie ſit indifferẽtia.ex ꝑte tamẽ creature ad ipᷣam eſt differẽtia. Quod em̃ ha bet ex na⸗ tura.minꝰꝑfectũ eſt.qᷓ; quod habet ex dono nature ſuꝑ⸗ addito.Si vᷣo ↄiũgeret hec duo a pꝛincipio.dicerẽt᷑ ſᷣim quendam modũ naturalia.q modo dicunt᷑ gratuita:et Fm hũc modũ poſſet ĩmutabilitas naturalis.ſed ex paꝛ⸗ ticipatõe creature conuenire.¶ Conſideratio de eterni⸗ tate mundi. Mueſtio decimaquaꝛta eternitate mundi. ——r anſeundum ad conſiderationẽ de eternitate vł de tꝑali tate mundi.circa quod hec ſunt querẽ⸗ da.4 Pꝛimo vtrum eternitas oueniat mundo aut tꝑalitas. Scðdo queritur feꝛre creature oimodã immutabilitatẽ.ſcʒ 97*% xuy. de coeuitate mundi ⁊ eoꝛum que erant pꝛimo creata in mundo.ij Tercio ſi mundus incepit eſſe ſm ꝙ philoſo⸗ loquuntur de verbo incipiendi. embꝛum pꝛimum rea pꝛimũ ſic.bonitas dᷣi nũq; vacua cꝛe dẽda eſt.ſed ab eterno fuit bonitas. ergo ab eterno fuit mũdus. Itẽ voluntas dei NVeterna ẽ.ſ̊ ſi noluit ab eterno facere mᷣm voluit facẽ mm pꝰ.galiq̃ mutatõ videt᷑ eẽ volũtatis. ſiẽ ẽ ĩ volũtate nr̃a.ſi volumꝰnos faceꝛe aliꝗd nũc.⁊ no⸗ luimꝰpꝛiꝰfacere.mutabi łvidet᷑ volũtas nra:ergo cũ vo lũtas eiꝰſit ĩmutabilis.nõ aliqñ voluit facere mũdũ. et aliqñ nõ.] Itẽ eſſentia dei fuit eterna ⁊ volũtas ei ſilłr: aut nõ ſtatim mũdũ fecit aut fecit. Si ſtatim ab eter⸗ no fuit mũdꝰ.habet᷑ ꝓpoſitũ:ſi vᷣo nõ ſtatim. ergo pꝛior erat vacatio q; oꝑatio:ergo potẽtia diuia exiuit ab otio in actũ:ſed potẽtia que exit ab otio in actũ mutabilis ẽ g potẽtia diuia mutabilis ẽ:ſed h̊ eſt impoſſibile.q̊ mũ⸗ dus fuit ab eterno. Itẽ creatio ẽ actio qua deꝰfecit mũ dũ. vel alio noĩe nücupet᷑. Aut ergo deus fuit ſꝑ in illa actione.aut ñ ſꝑ. Si ſꝑ fuit illa actio in deo.ſꝑ fuit mũ dus.⁊ ita ab eterno. Si nõ ſꝑ in aliquo inſtanti erat di cere.ꝙ actio illa infuit⁊ añ nõ infueꝛat.cum ergo de nõ agente tũc fieret agens.tũc mutatio eꝛat.ſed deus eſt im mutabilis ergo ⁊ eius actio immutabilis.ergo ſẽꝑ eꝛat mũdus. Itezʒ Augu.in li.d ciui.dei.ſicut dĩũm deum aliquãdo dñm nõ fuiſſe dicere nõ audeo.ita hoĩeʒ nunqᷓ a natura fuiſſe:⁊ in quodam temꝑe pꝛimuʒz homieʒ crea tuʒ fuiſſe dubitaꝛe nõ debeo:eꝛgo deꝰ ab eterno fuit dñs deus.ſed dñs nõ dicit᷑ niſi alicuius rei dñs:ſed nõ ẽ ali qua res cuius dicat᷑ dñs. niſi aut mundi. aut alicuius paꝛtis mundi: ergo vel mundus vel aliqua ꝑs erat ab eterno.reſpectu cuius dñs diceret᷑.¶ Itẽ ſit a nũc.in qͥ p us erat mundus:aut illud nũc pꝛeceſſit aliud nũc.ant ñ ſi aliud pᷣceſſit nũc.cum nũc ⁊ nũc nõ ſint ſine vaꝛia tiõe aliqua vaꝛiatio pᷣceſſit mundum.ſed nulla vaꝛiatio pᷣceſ ſit mundũ.ergo ante illud nõ erat aliud nũc:ergo erat nũc eternitatis.ergo mundus fuit ab eterno. Iteʒ aut deus potuit facere mundumab eterno.aut voluit ab et no ⁊ nõ potuit.aut potnit ab eterno ⁊ nõ voluit.Si ab eteꝛno voluit ⁊ potuit habet᷑ ꝓpoſituʒ.Si vo voluit ⁊ nõ potuit impotẽs fuit.quod eſt impoſſibile:ſi ᷣo potuit ⁊ noluit.nõ ſũma bonitas in eo fuit.qð iterum eſt incõ⸗ ueniẽs:reſtat ergo ꝙ mũdus ab eterno fuit.¶ Itẽ deus ab eterno fuit.rõne potẽtie ſapiẽtie ⁊ voluutatis.omni moda cã ipius mũdi ſiue creature: cũ cauſa poſita po nat᷑ effectꝰab eterno fuit mũdꝰſiue creata.¶. Stẽ creat᷑a ſiue mũdus nõ ſemꝑ fuit.ergo mutatõe aliqua ꝓceſſit ĩ eẽ.ſed illa mutatõ nõ eſt niſi creatura.ergo ad mũdũ ꝑ⸗/ tinet.ergo nõ ſꝑ fuit:mutatõe eꝛgo ꝓceſſit in eẽ ⁊ ſic ĩ in⸗ finitũ.ſed hoc eſt impoſſibile.eꝛgo mũdus ſꝑ fuit. Itẽ iuũdꝰaꝛchetipꝰeſt.ad cuiꝰſimilitudinẽ factꝰẽ mũdꝰſen⸗ ſibilis. mũdus aut aꝛchetipꝰplenꝰeſt rõnibo eternis.q̃ ſufficiũt ad rõeʒ creaturaꝝ.ergo mũdꝰſenſibił ꝗ eſt cre⸗ atꝰſufficiẽtẽ habet cauſã ab eterno.cũ mũdꝰ aꝛchetipus ſit eternꝰ.ergo mũdꝰſenſibił ẽ eteꝛnꝰ.¶¶ Itẽ aliqd ꝓcedit ab eterno ꝗ eſt cõſubſtatiał illi a quo ꝓcedit.ſicut filius ꝓcedit a pꝛe:⁊ aliqd ꝓcedit a re eterna.quod eſt diſtin⸗ ctum in ſubſtãtia ab illo 2 nõ eſt eternũ.ſicut generabi⸗ lia ⁊ coꝛporalia: cum ergo hec duo extrema ſint in vni/ nerſo.⁊ in oꝛdine vniuerſi nihil eſt incõpletum.duo aũt cõtingit aſſignaꝛe mediavnum quoo eſtilli conſimile. et non eternum. aliud quod eſt diuerſum et eternum: erunt ergo illa duo media ſi non obuiet eis impoſſibili⸗ tas ratioms.ſed vnum eſt quod differt in ſubſtantia a pꝛimo ⁊ ſic eternum.Si ergo nõ obuiet impoſſibilitas rationis erit aliquid huiuſmodi. ſed tale non eſt niſi mundus aut creatura aliqua mundi.ergo mundus vel aliqua creatura mundi eſt eterna:et dico eternum non ſine pꝛincipio cauſalitatis.ſed ſine pꝛincipio dura⸗ 4 tionis. ¶ Item diuina bonitas maniſeſtatiua fuit ſui ĩ ſumo ab eterno.̊ em̃ ẽ de natura boni vt ſe maifeſtet. et ſũmi boni vt ſe ſũme maiſeſtet ⁊ eterni ſũmi boĩ vt ſe ſũ me ab eterno maifeſtet. Si q̊ młtitudo creaturaꝝ facit ad eiꝰ manifeſtatõz. debuit eẽ multitudo creaturaꝝ ab eterno.⁊ ita mũdꝰ.⸗. Itẽ oĩs oꝑatoꝛ ꝑ volũtatẽ ⁊ ꝓpter ſinẽ.ſi oꝑat᷑ in vna hoꝛa ⁊ nõ in alia.ſ̊ eſt ꝓpter ꝓbiben tia vł er ꝑgeſaciẽtia:ſed de eſt oꝑatoꝛ ꝑ volũtatẽ ? ꝓpteꝛ finẽ.nec bi/ phibitiua nec exꝑgefaciẽtia.̊ͥ ñ oꝑat᷑ in vna boꝛa aliter ꝙᷓ in alia.vł in vna oꝑat᷑? in alia nõ opꝑat᷑: cũ ergo oꝑat᷑ ſimilit oꝑabit᷑.ꝗ̊ nõ plus ẽ rõ qua ĩ vna qᷓ in alia hoꝛa.qᷓ ab eterno opat. Itẽ ſilr ſe bns idẽ.ſem ꝑ natũ eſt facere iq?:ſed deveſt ſimilit ſe hñs ſꝑ · ergo ſꝑ facit idẽ ergo ⁊c. ¶ Cõtra.mundꝰrenonat᷑ in ꝑtibo ſuis renouatio aũt ꝑtiũ dat intelligere renouatõʒ totiꝰ.ar⸗ boꝛ ei vna ſi ꝓcedit.ꝓcedit ab aꝛboꝛe alia.⁊ illa ab alia ita aliqñ erit ſtatꝰ.qꝛ nõ eſt ad infinitũ ꝑuenire. Sed eyñte ſtatu.illa aꝛboꝛ nõ ſe ꝓducit in eẽ ̊ habebit facto⸗ rẽ:eodẽ mõ eſt de alijs q̃ fiunt. Sicut ergo eſt renouatõ in ꝑtibo.ita erit renouatõ in vniuerſo. Iẽ nõ eſt ꝓceſſꝰ cauſaꝝ in infinitũ.ergo neceſſe ẽ in cã materiali ꝑueni⸗ re ad pmã cãm materialẽ:ſed illa nõ ꝓducit ſe in eẽ.nec eſt de ſpa agẽtis.ergo nõ de aliquo.ergo ꝓcedit in eẽ pꝰ pᷣnatõz ꝑfectã. ergo nõ eſt eternuũ.mundꝰergo nõ eſt eteꝛ nꝰ. Itẽ ibe mũdi.vel ſunt ↄiũcte tm̃.vel ſepate tm.vel q̃ dã qñq; ↄiũcte qũq; ſeꝑate.Si tm̃ eẽnt ↄiũcte:ñ diuide⸗ rent᷑. Si aũt tm̃ diuiſe.nõ ↄiũgerent᷑.ergo aliqñ diuidũ tur.aliqñ ↄiungũt᷑.ergo neceſſe eſt motoꝛẽ eẽ a quo iſta fiãt.ſed motoꝛ ẽ añ motũ ᷣm ſubſtãtiã.ergo mũdꝰꝗ ẽ ex rebo ſic ↄgregatis aut ſegregatis nõ ẽ ab eterno. Item mundꝰaut bi eſſe ↄtingẽs aut neceſſaꝛiũ.Si ht᷑ neceſſaꝛi um. nõ indiget alio vt ſit.⁊ ita eẽt creatoꝛ:ht ergo eẽ cõ⸗ tingẽs.ſed qð ht eſſe ↄtingẽs nõ eſt eternũ.ergo mundꝰ nõ eſt eternꝰ. Itẽ ea que ſunt in mũdo oꝛdinant᷑ ad ali⸗ qð genꝰmotꝰ.ſed que oꝛdinant᷑ ad aliqð genꝰ motꝰ.re⸗ cipiũt innouatõz.ergo ea que ſunt in mũdo recipiũt re⸗ nonatõʒ:ergo mundꝰꝗ ex his ↄponit᷑.nõ ergo ẽ abeter⸗ no. Itẽ eternũ dꝛ qð nõ babet pꝛincipiũ duratõis.eꝛgo nõ erat dicere nũc in quo pꝛiꝰfuit mũdꝰ.⁊ eſt ſũmere ali ꝗqd qð pꝛimo fuit ⁊ nõ añ.ergo mund?ꝰ pᷣceſſit illud ſicut eternitas pᷣcedit tpᷣus :nõ ergo deꝰ tm̃ pᷣcedit eternitate res ↄditas. Itẽ motꝰ⁊ celũ ſunt coequa.ſed celũ fuit ſił cũ mũdo ergo motꝰſił cũ mũdo. ſed motꝰfuit in nũc tẽ⸗ ꝑis.ergo mũdꝰ.Sed pus eſt nüc eternitatis q; nũc tꝑis ergo mũdꝰpoſterioꝛ nũc eternitatis.ñ eꝛgo eternꝰ. SItẽ nullũ ↄpoſitũ eſt nobiliꝰſuis ↄponẽtibo:ſed mũdꝰoponi⸗ tur ex rebo oditis ergo nõ eſt nobilioꝛ eis.Aut ergo cõ⸗ ponit᷑ ex rebo mutabilibo tm̃. aut rebo iĩmutabilibo tm̃. aut ex iſtis ⁊ ex illis. Sed videmꝰquaſdã res in mũdo eẽ mutabiles.nõ ergo ↄponit᷑ ex imutabilibo tm̃.reſtat ergo altera duaꝝ differẽtiaꝝ.ergo mũdꝰ eſt mutabilis ꝗ ↄponit᷑ ex illis.nõ ergo eſt eternꝰ. Itẽ mundꝰ ↄponit᷑ ex materia ⁊ foꝛma.ſed cuiꝰalteꝝ pᷣncipiũ eſt mutabile vel vtrũq; ipᷣm eſt mutabile.ſed foꝛma eſt mutabilis ad minꝰ.⁊ materia ſᷣm ꝗd vł ſimpłr.ergo mũdꝰꝗ ex bis cõ ponit᷑ ẽ mutabił.nõ ergo eſt eternꝰ. Itẽ ſi ea q nobilioꝛa ſũt i mũdo nõ ſũt eterna.q̊ neq; mũdꝰerit eternꝰ. ſed de nobilioꝛibo in mũdo videmꝰeẽ aĩias rõnales.aĩe vᷣe rõa⸗ les ſiłr ſe hñt ad ſui pᷣncipiũ:cũ ergo vna nõ ſit eterna. ſiẽ nec coꝛpꝰĩ qͥ eat.⸗ner alia aĩa erit eterna.ergo nul⸗ la aĩia rõnalis eterna:mũdꝰergo ꝗ ↄponit᷑ ex his aĩabo tãqᷓ; nobilioꝛibo ꝑtibo.nõ erit eternꝰ. Itẽ ſi poneret᷑ eteꝛ no. eẽnt duo eterna:qua ergo rõe diceret᷑ br̃e pᷣncipium a ceo ꝗ eſt eternꝰ.cũ hꝛet a ſeipᷣo eternitatẽ.ſᷣm h̊ videꝛe tur equal.his oĩbo rõibo aparere prĩ mũdũ nõ eẽ eternũ SBolur dicẽdũ ꝙ mũdꝰnõ eſt eternꝰ.ſᷣm q; eternũ dẽ qð nõ habet pᷣncipiũ duratõis.de eterno em̃ ſᷣm ꝙ non ht finẽ in ꝓximo dicet᷑.EIñ opinio illoꝝ phoꝝ ꝗ poſue⸗ rũt mũdũ eẽ eternũ.repꝛobãda ẽ tãqᷓ; fidei inimica:cũ in lege ⁊ ꝓphetis ↄtraꝛia inueniãt᷑.¶ Ad illud vᷣo qð obijci tur.ꝙ bonitas i nũꝙᷓ fuiſſe vacua credẽda eſt.ſic intel ₰. * ligi debet. Aut nũꝗqᷓ dicit ibi eternitatẽ aut tp̃s.Si eter nitatẽ.veꝝ ẽ ꝙ nũqᷓ vacua fuit bonitas dei.id ẽ eſſentia nũqᷓ; vacua fuit.ꝗn deus deũ generauit.ꝗn pater ⁊ filiꝰ ſpirauerũt ſpm̃ſctm: ſed ſi hec dictio nũꝙ; dicit tpᷣs.boĩ⸗ tas dei nũꝗꝙᷓ vacua fuit a fluxu reꝝ ↄditaꝝ.qꝛ nõ fuit tẽ pus in quo nõ flueret creatura ab ipᷣo. Hec aũt ſnia in⸗ troducit᷑ in li.de ciui.dei ſub ꝑſona phoꝝ aſtruetiũ mũ⸗ di eternitatem. AUnde m hec falſa eſſet.vt his eſſet ſen ſus:bonitas dei nũꝙᷓ in eternitate vacua fuit a factura mundi.¶ Ao ſcdᷣm dicendum. ꝙ voluntas dei non eſt mutabilis non em̃ noluit ab eterno facere mũdũ. ita q- hec determinatio ab eteꝛno determinet hoc verbum no⸗ luit. ſed ſi determinet hoc verbum facere tũc noluit fa⸗ cere ab eterno:volũtas at᷑ diceret᷑ mutabilis.ſi pᷣus nol let poſtea vellet.Si aũt nollet facere pꝛiꝰ.⁊ vellet face re poſt.nõ pter hoc diceret᷑ mutabilis:ſed mutatõ tm̃ eſ ſet ex ꝑte rei facte.j Ad terciũ dicẽdũ.q nõ dẽ diuia vo lũtas exire ab ocio in actũ.eo mõ quo dꝛ bumana volũ tas:humana em̃ volũtas eſt.ſᷣm quã hõ nõ vult mõ ⁊ po ſtea vult. Vñ pꝛiꝰceſſauit a volẽdo.⁊ poſtea voluit eẽ ꝗ tꝑaliter fuit. Añ mutatõ nõ eſt ex ꝑte volũtatis. ſed eſt ex ꝑte eiꝰreſpectu cuiꝰeſt voluntas.nõ ergo mutatõ ab otio in actũ fuit ĩ deo.ſed mutatõ de nõ eẽ in eſſe ĩ ipᷣa re ↄdita.⸗: Ad q̃ꝛtũ dicẽdũ.ꝙ cũ deꝰcreat ⁊ pᷣus ñ creauit nõ ꝓpter hoc actio mutat᷑:ſed res mutat᷑ que ſit Fm eaʒ. vñ nõ eſt de ipᷣo ſimile ⁊ & creatura agẽte.creatura em agẽs educit᷑ de potẽtia in actũ ꝑ id qð ſꝑ eſt in actu.vnð apud ipᷣaʒ creaturã eſt mutatio.dꝰ aũt cũ de potẽtia a⸗ gente fit actu agẽs.vt de potẽtia creãte fit actu creans. nullã ex ꝑte ſui recipit vaꝛiatõʒ ipᷣe em̃ ſꝑ eſt in actu vo⸗ lũtatis eterne.¶ Ad ꝗntũ dicẽdũ.ꝙ ſꝑ eẽ dñm dr̃ duptxr vel vt ſꝑ dicat ſꝑ eternitatis.vł vt dicat ſꝑ eui aut tꝑis. Si diẽ ſꝑ eternitatis ũ ſꝑ fuit dñs.ſi ſꝑ fuit eui vł tꝑis. ſꝑ dñs.ſed aliter dꝛ ſᷣm hoc deꝰſꝑ dñs.⁊ aliter creatuꝛa ſꝑ creatura.creatura em̃ ſꝑ dẽ creatura.qꝛ cum euo vel cũ tꝑe exit in eẽ.dñs vᷣo nõ eſt rõe tꝑis.Eiñ nõ ꝓpꝛie di⸗ cet᷑ ꝙ aſſociet᷑ dñiũ tꝑi.eſt em̃ dñs tꝑis.¶ Ad ſextũ dicẽ dum ꝙ nunc illud in quo creatꝰeſt mũdus.nõ pᷣceſſit ali ud nũc tꝑis vel eui.⁊ ita nulla pceſſit variatio: ſed pꝛi⸗ fuit nũc eternitatis.ex hoc nõ ſequit᷑ vaꝛiatio.Oꝛdo em̃ iſte ꝗ eſt eternitatis ad euũ vet tps.nõ ponit vanatõeʒ ĩ ꝑtibo tꝑis.ſed tim̃ ꝙ variatio tꝑis ſeꝗt᷑ vł ↄmunicat᷑ eteꝛ nitatẽ.¶ Ad ſeptimũ dicẽdũ.q; hec deterninatio ab eter no.pt᷑ determiaꝛe hec vᷣba potuit voluit.⁊ hoc veꝝ eſt ꝙ ab eterno potuit ⁊ voluit.nec tñ mundꝰab eterno fuit: ꝛ volũtas fuit faciẽdi rẽ tꝑalẽ in tꝑe vel cũ tꝑe.Si vᷣo de termĩatõ illa xetẽmĩat h̊ vbũ facẽ oppoſitõ notatur.?ã qð pᷣmo facit.de nõ eẽ in eẽ ꝓducit:qð aũt eſt eternũ.nõ eſt pꝰnõ eẽ.⁊ iõ inter ᷣbũ ⁊ ſuã determĩatõʒ notat᷑ oppo ſitõ.Oñ reſpectu eiꝰſic dici.nec ẽ volũtas nec ẽ potẽtia 4l Ad octauñ dicẽdũ ꝙ licʒ cã ab eterno fuit ſufficiẽs fa cere.ñ tñ fuit cã ad faciendũ ab eterno ſine eternaliter ſed ad facẽ in tꝑe ſiue euo.⁊ iõ nõ ſeꝗt᷑ ꝙ mundꝰ ſit eter⸗ nꝰ. Et ſi obijciat᷑ de hbac aꝛgumẽtatioe. Quicqd voluit ꝰfecit.ſed deꝰ voluit facẽ mũdũ ergo fecit.ſᷣ mioꝛ ẽ ab eterno vera.ergo ↄclnſio.Dicẽdũ ꝙ nõ ſeꝗt᷑.nazʒ maior ꝓpoſitõ ↄplectit᷑.qð ẽ eternũ ⁊ qdð ẽ tꝑale.elñ ſenſꝰẽ qð⸗ cũq; voluit facẽ ĩ tꝑe fec.⁊ loꝗt᷑ ð factura mũdi.ꝓpteꝛea ↄcluſio pt ſeq q̃ reſpicit tp̃s.ſic ex vna ꝓpoſitõe de necelſ⸗ ſaꝛio ⁊ altera de ↄtingẽti:ſeqꝗt᷑ de ↄtingeti ꝓpoſitõ? ſilr ð in eẽ vt nũc.¶¶ Ad nonũ dicedũ.q mũdꝰnõ ꝓceſſit in eẽ mutatõe pambula ̊ ocomitãte.nec tñ ſine mutatiõe.et iõ nõ ſeꝗt᷑ ꝙ imntabit ſiue eternꝰſit mũdꝰ. Illa vᷣo mu⸗ tatõ nõ hũit mutatõz añ ſe.nec tñ ⁊ ipᷣa ĩmutabitłẽ vel eterna.⸗ Ao decimũ dicẽdũ ẽ.ꝙ lʒ aꝛchetipꝰ ſit ſufficiẽs reꝝ exẽpiaꝛ ↄditaꝝ.⁊ hẽat in ſe ydeas ſine rões etnas. ydea ðoo vel rõ dicat᷑ ad id cuiꝰẽ rõ:ñ tñ mũdꝰcũ ſuis ↄtẽ tis ẽ ab eterno.qꝛ ydea ⁊ ydea tñ ⁊ exẽplaꝛ ⁊ exẽplũ.et rõ.⁊ io cꝰẽ rõ.nõ ſic dicũt᷑ adinuicẽ ſiẽ̃ relatiua q ſił ſũt vt pᷣ nõ ẽ ſine filio ⁊ ecõuerſo.ydea vo ẽ.lʒ nõ ſit ydea⸗ tũ ⁊ exẽplaꝛ lʒ ñ ſit exẽplũ ſed ecõuerſo.⸗ Ad vndecimũ — — „ — ( n. n i lig ni. Rierr eſſehtig ern fſ löfuitts tſinginn ei müͤ⸗ eſſet ſen faemn inoneſt ſ. ing bum no⸗ hoſutfu iptone teletſaee taiörſtel dingc anafoſi tmone Nluitet i. ſac dvtatöab ſeitzane ammut tfmen, amurgen Ntu.end datiag⸗ Rcregno. ngemſo or duptt auttpe⸗ n Ktis⸗ rgeammn mn euo ſl ͤpned⸗ ſeridic⸗ aſſitali ſopn Ooen anatörzi nicaten vabeter rc mofuit: Sidode nur ſ gernund nmtee ti porine ſcüsft ternalint cſiteen drolu miorich 9 ngiot beigh ptenn ne⸗ rſcre teſſitine⸗ gtatide mnlitl ficis nds, viplue⸗ t ſifaer ndeinu lton ¶ Nueſtio dicendũ.ꝙ nõ eſt acciꝑe mediũ huiꝰinter iſta duo extre⸗ ma.illud em̃ mediũ impoſſibile eſt in ſe.ſ. ꝙ ſit differẽs a ſba diuiĩa vel eternũ.ex hoc em̃ ꝙ eſt differẽs a ſba di⸗ uina.cũ nõ ſint duo pᷣncipia.ponit᷑ eẽ creatũ.⁊ ita poni tur de nõ eẽ in eſſe ꝓcedere:⁊ ita eſt hñs pᷣncipiũ durati⸗ onis.nõ ergo eternũ.Reſtat ꝗ̊ ꝙ inter illa duo extrema nõ ẽ acciꝑe hmõi mediũ ad ↄpletõʒ vniuerſi.¶ Ad duo decimũ dicendũ eſt.ꝙ; manifeſtatõ diuine bonitatis eſt duplex.vł quo ad magnitudieʒ potẽtie vel qͥ ao multitu dinẽ in effectibo:quo ad magnitudinẽ potẽtie.maĩfeſta⸗ uit ſe deꝰ pz ab eterno generado filiũ.ꝗ eſt ſubſtantiat ⁊ coeternꝰ⁊ cooĩpotẽs.ſiłr eſt in pceſſione ſpũſſancti.lñ aug.in li.q.noui teſ.circa pᷣncipiũ. Deus pꝛ cũ ea q̃ nõ erãt voluiſſet exiſtere.⁊ maieſtati ſue ñ hoc ↄdignũ opꝰ eẽ ſciret.pᷣus de ſe filiũ generauit.ĩ quo ipᷣe videret᷑ ꝗ ni⸗ hil ab eo diſtaꝛet.vt magnitudini ſue ↄgruꝰrñderet effe⸗ ctꝰ. Quo ad multiplicatõʒ in effectibo maifeſtat᷑ diuina bonitas.ſ̊ nõ ab erfectibo ab eterno:nõ em̃ creatura po tuit eẽ eq̃lis creatoꝛi.ſic hẽ ſuꝑ illð ĩ põ.ↄfoꝛtata ẽ ⁊ nõ potero ad eaʒ.¶ Ad tredecimũ dicẽdũ.q diuĩa potẽtia nõ indiget exꝑgefactõe. ſilr nec diuia volũtas.eo ꝙ eteꝛ naliter ſe hñt.nec habet aliqð /phibẽs.nec ſꝑ oꝑat᷑ qͥdcũ q;. i 26 em̃ eterna volũtas fuit ad oꝑandũ niſi in tꝑe de⸗ termiato ⁊ ad hoc oꝛdiat ipᷣa diuina ſapia. q̃ diſponit vnũqnodq; ſic ↄgruit.pma ðvo que oꝑata eſt in nuc tꝑis teterminant᷑:nec ibi eſt aſſignaꝛe rõem quaꝛe nõ pᷣus cũ pᷣus ibi nõ dicat niſi eternitatẽ ꝓut eſt pꝛioꝛ tꝑe. Pꝛius em̃ dꝛ alio mõ multipłr.ſicut Augu.in.xij.ↄfeſ.Dicit᷑ em̃ vno mõ pꝛiꝰoꝛigine.ſicut ſonus pᷣoꝛ eſt cantu.Alio mõ tꝑe ſic̃ flos pᷣoꝛ ẽ fructu.Alio mõ electõe ſiue digni⸗ tate.ſic fructꝰ poꝛ floꝛe.Quaꝛto mõ pus eternitate.ſicut teᷣpoꝛ oĩ creatura. Si vᷣo querit᷑ cauſa ꝓpter quã deꝰvo luit tunc facere quod fecit.dicendũ eſt ꝙ eius ꝙ eſi tunc facere non eſt alia cauſa.niſi illa que eſt eius ꝙ eſt face⸗ re mundum.ſ.dinĩa volũtas.Cũ facto em̃ eſt iᷣm nunc in qͥ fit:nec aliã ht᷑ cauſã. Ad vltimũ dicẽdũ.q ꝓoſitõ illa nõ intelligit᷑ ð c ꝗ eſt cã pᷣma ⁊ immutabilis.⁊ fa cit res mutabiles.ſed de cauſa que apꝛopꝛiat᷑ reſpectu ſui cauſati.¶¶ Et H̊ mẽbꝝ habet duos aꝛticulos.pᷣmo q̃⸗ ri vtꝑ mũdꝰſit eternꝰex ꝑte finis.ſcðo qꝛ᷑ vtrũ mũdꝰ ſit eternꝰꝑ pᷣuatõeʒ pᷣncipij rõe motus. (uetuculus paumus — B pꝛimũ quo querit᷑ de mũdo vtꝝ eternꝰ ſit ex ꝑte finis.Et q̊ pt᷑ duplicit᷑ attẽdi.vł vt iſte muũdꝰfinẽ nõ habeat:vł poſt iſtũ mũdũ ſit ali us mũdꝰ? ita ſꝑ fiet renouatõ.Et hãc queſtionẽ mouet aug. xij.ſuꝑ Geñn.ad lit.Circa qð ſic dꝛ.xxiiij. Mathᷣ.ce li ⁊ terꝛa traſibũt.⁊.j.Joh.ij.Mũdꝰtrãſit ⁊ ↄcupiſcẽ⸗ tia eiꝰ.Ex quibo colligũt mũdũ eẽ defecturũ. Itẽ ex ꝑ⸗ tibo mũdi h̊ colligũt.ſic eſt in etate hoĩs ꝙ diminuit᷑ viꝛ to. Vñ mioꝛis etatis ſũt mõ hoĩes.qᷓ; a pncipio mũdi.mł to foꝛtiꝰin alijæ re:ergo debilitat᷑ virtꝰ in ꝑtibo mũdi. 2 iĩ ipo mũdo ꝗ ex eis ↄponit᷑.¶ Itẽ in apocrifis eſdre. Aat nr̃s de qua dixiſti mibi adhuc viuẽs ẽ.iã ſenectu⸗ ti apꝑꝛopinquat ⁊ reſpõdit ad me ⁊ dixit mibi. Quare qs peꝑilli nuc.nõ ſint ſimiles eis quos peꝑiſti añ.ſᷣ mi⸗ noꝛes in ſlatura.⁊ dicet tibi:ſũt ꝗ in iuuẽtute vᷣtutis na⸗ ti ſũt.⁊ alij ſᷣ tempoꝛe ſenectutis. deſinẽte matricis vᷣtu te. ¶ Itẽ ſuꝑ illud.xxx.yſa.Lux ſolis ſeptemplłꝛ.Gloſa. Dia ꝓpter pctin hois deterioꝛata ſũt. Suꝑioꝛa ꝗᷓ cũ peꝛ motũ ad hoieʒ oꝛdinata ſũt.deterioꝛata ſunt ꝓpter pec⸗ catũ hoĩs:ſed ꝗ deterioꝛant᷑ ad finẽ tendũt:ſed bec ſunt coꝛꝑa nobilioꝛa.̊ ⁊ ip̃e mũdꝰtẽdit ad finẽ.4. Itẽ augu. in.q.ve.teſ. Incõueniẽs eſt mũdũ eternũ diceꝛe:quẽ cuʒ videmꝰ paſſiõi ſubiectũ.⁊ ꝑ ſingła ſenectute deficere cꝛe dimꝰ⁊ finiri.¶ Itẽ quõ eternꝰcoꝛruptibilia generabat. cũ d eterno debeat eternũ ↄſiſtere.Et qð viſibile ẽ ⁊ tã⸗ git.qua audacia vocat᷑ eternũ.⁊ qð vicibo tꝑm miſtꝛat᷑. ita vt ipᷣa tꝑa nõ aliqñ ſeruẽt officia ſua:quõ alpellat et nũ.Ex his oĩbo colligit.ꝙ mundꝰnõ eſt eternꝰex ꝑte fi ruij. nis. ¶. aüt ſit eternoer illa pte. babet er hoc q dicit In hiere.xxxj. Hec dicit dñs ꝗ dat ſolẽ ĩ lumie diei.oꝛ⸗ dinẽ lune ⁊ ſtellaꝝ in lumie noctis.ꝗ tur bat maꝛe ⁊ ſo⸗ nãt fluctꝰeiꝰ.Si defecerit leges iſte coꝛã me dic dñs tũc ⁊ ſemẽ iſrahel deficiet.ſi ̊ ſemẽ iſrahel nõ deficiet.nec iſta deficiẽt. Iẽ yſa.xxx.erit lux lune ſiẽ lux ſolis.⁊ lux ſolis ſeptẽplicit ex quo videt᷑ mũdi innouatõ nõ deſicio Itẽ vniuerſale ex hoc q; eſt vniuerſale.habet in ſe quã⸗ dã vᷣtutẽ ꝑpetuãdi ſe.vel in vno vel in młtis.ẽ̊ cũ nature vniuerſales ſint in ↄtextu mũdi.erit ꝑpetuitas in mᷣo. Itẽ ea que cauſãt motũ in mũdo:veniũt ex pꝛicipibo in⸗ coꝛruptibilibo:ſed nõ veniũt niſi ex pꝛicipijs mũdi:̊ pᷣn cipia mũdi incoꝛruptibilia ſũt.ꝙ mũdꝰeſt eternꝰ ex pꝑte finis qui ex his ↄponit᷑.¶ Pꝛeterea nõ ſeneſcũt virtutes aĩales nęc pᷣtutes natales pme.ꝗg̊ nec mũdus ꝗ ex his de pedet. Beinge querit᷑.ſi nõ ſit eternus.ꝓpter h̊ ꝙ iſte mundꝰeſinat ⁊ aliꝰſuccedat:an ſit earũdẽ veꝝ ꝑpetua reuolutio quod videt᷑ ꝑ hoc qð habet᷑ in ecẽs.j. Quid ẽ qð fuit:ipᷣm qð futuꝝ eſt.Quid eſt quod factuʒ eſt:ipᷣm qð fiendũ eſt.i Qihil ſub ſole nouũ nec valet quiſq; dice⸗ re.ecce hoc ẽ recẽs.Jã em pᷣceſſit ĩ ſclis q̃ fuerũt añ nos Ex qua auctoꝛitate videt᷑.ꝙ fiat ſecnloꝝ innouatõ ⁊ ite ratõ.¶ Sed otra hoc eſt qd dicit Aug.in li:de ciui.dei obijciẽs de aĩa rõnali.que ᷣm hoc a btitudie ad miſeriã rediret.⁊ a miſeria ad beatitudinẽ. Item ſicut habet᷑ ſu per illud Ecẽs.j.Oixit donatus.pereant qui ante nos noſtra dixerunt. Si ergo ita eſt in ſermonibus.qᷓ;toma⸗ gis in adminiſtratione ſeculi.que ab initio ſeculi ſic peꝛ fecta eſt.vt requieſceret deus ab omnibus operibus ſuis die ſeptimo.¶¶ IJtem philoſophus quoꝛũ ſubſtantia coꝛ⸗ ruptibilis eſt mota.nõ reiteratur eadem numero.ergo eoꝛum que ſunt in mundo cum ſit generatio ⁊ coꝛruptio nõ reiterantur eodem numero.ergo non peꝛ hoc eſt eter nitas mundi.quia huiuſmodi fit continua reuolutio.pᷣ terea coꝛpoꝛa ſuperioꝛa habent ſuam reuolutionem et m diuerſos ſui ſitus adſeinuicem. diuerſi perueniunt effectus.nunquid ergo ̃m iteratos ſitus ⁊ aſpectus cõ ſimiles conſimilis ꝓuenit effectus. ¶ Quod ſi eſſet pꝰ completionem magni anni omnia reuocarentur in pꝛi⸗ ſtinum ſtatum. Dicitur autem magnus annus cum om nes ſtelle peruenerint ad ſlatum illum in quo pꝛimo ce⸗ perunt moueri. Sed contra effectus qui pꝛocedunt.nõ pꝛocedunt tñ a cauſis ſuꝑioꝛibus.ſed etiam a cauſa in⸗ ferioꝛibus.Licet em̃ cauſe ſuperioꝛes redirent ad conſi milem ſtatum cum cauſe inferioꝛes nõ ſimiliter redeant nõ erit idem effectus:magis etiam ſequentur ipſi effectꝰ quo ad hoc. cauſam inferioꝛem qᷓ; cauſam ſuperioꝛem. 4l Pꝛeterea.x iiij. YJob habetur.nõ reſurget homo donec atteratur celum.ex quo ſignatur ꝙ celum ante atterituꝛ Sed ſi eſt attritio celi.nõ erit in infinitum renouatio. HBeſtat ergo ꝙ mundus ᷣm illam viam nõ erit eternus d quod dicendum ꝙ mundus multipliciter accipi tur.aliquando em̃ pꝛo vniuerſitate rerum coa uprivig um ⁊ incoꝛruptibilium.ſcilicet inferioꝛum ⁊ ſuperi ⁊ ᷣm hunc modum mundus nõ eſt eternus ex paꝛte fi⸗ nis.Aliquando accipitur pꝛo ipſa vaꝛiatione que eſt in mundo ſiue ſit ſim motum localem ſiue pᷣ m alium motũ cum diſpoſitionibus oꝛdinantibus ad illum.⁊ ſᷣm hoc dicitur.j.Coꝛin.vij. Pꝛeterit figura huius mundi.Ali quando accipitur pꝛo ipſa delectabilitate variabili.et Fm hoc poteſt accipi illud.j. Johannis.ij. tranſit mũdꝰ ⁊ concupiſcentia eius. Quaꝛto vᷣo modo poteſt accipi pꝛo ipſis pꝛincipijs primis que ſunt in mundo.⁊ Fᷣm G̊ poteſt dici mundus eternus ex paꝛte finis:nõ ex eo ꝙ ẽ ex nihilo.ſed ex cõditoꝛis dono.⸗] Ao illud ergo qð ob iectum eſt in contraꝛium de ipſa debilitatione mundi pᷣ⸗ tutis ſiue ſenectutem. Reſpondendum eſt ad primum. ꝙ aliter eſt in aliqua paꝛte mundi et in toto mundo.i⸗ã in aliqua paꝛte mundi poteſt pꝛouenire defectus.qui ta men defectus nõ reſpicit ipᷣm totum. VUñ ꝙ dicit᷑ huma na natura debilitaꝛi. hoc non eſt rõne nature pꝛimitus inſtitute. ſed rõe coꝛruptionis ex pcto ſuꝑaddite. 4 Ad aliud dᷣo dicendũ. ꝙ cũ dꝛ mundſeneſcere ⁊ paſſionibo eſſe ſubiectꝰ 1 bꝛe ↄtrarietatẽ.hoc totũ dẽ rõe eius qð oꝛ dinat᷑ ado motũ.ſed ex alia ꝑte accipit᷑ eternitas mundi ꝓpter pᷣuatiõʒ finis:qꝛ rõe pꝛincipioꝝ que oꝛdinant᷑ ad hoĩez in ſtatu ĩmoꝛtalitatis.¶ Ad terciũ dicendũ eſt ꝗ⸗ auctoꝛitas que dẽ in glo.ſuꝑ illud yſa.xxx.erit lux lune 7c.intelligẽda ẽ de ſtatu hoĩs rõe nature coꝛrupte.lñ ꝓgreiſus ille ꝗ dẽ in etatibo ſcłi ad modũ etatis humãe intelligit᷑: nõ ꝓpter naturã hoĩs pᷣmitus inſtitutã.vel ꝓ⸗ pter naturã eoꝝ que ſunt ĩ mũdo:ſed vt ondat᷑ꝙ ſic ex pcto recipit bõ maioꝛẽ ⁊ mĩoꝛẽ appꝛopinquatõz ad moꝛ tẽ. ita mundꝰſᷣm ꝙ ad hoĩeʒ ſic exiſtentẽ in pena refert᷑ minoꝛẽ ⁊ maioꝛẽ ht᷑ apꝛopinquatõʒ ad finẽ.Ex iam di ctis ptʒ quõ intelligẽda eſt illa auctoꝛitas in apocriſis eſdre. In illis em deſignat᷑ vaꝛiatõ mũdi a pncipio vſq; ad finẽ.ſiẽ legit᷑ in dan.ij. AUbi legit᷑ de ſtatua que babe⸗ bat caput aureũ 2 deinde pectꝰ bꝛachia erãt de aꝛgeto ceinde venter 2 femoꝛa de ere:tibie aũt eraãt ferꝛee:pedũ aũt quedã ꝑs erat feꝛrea ⁊ quedã fictilis. ex quiba deſi⸗ gnat᷑ differẽtia ꝑtiũ mũdi ᷣm pꝛiꝰz poſtẽiꝰ.4. Ad illud vo qð obijcit᷑ ex alia ꝑte.dicendũ ꝙ rões que inducũt᷑ ꝓ illa ꝑte ſumũt᷑ ex bis q ꝑtinẽt ad mũdũ.inqtũ mundꝰoꝛ dinat᷑ ad hoĩis immoꝛtalitatẽ:nihilominꝰtn poſſẽt qᷓdazʒ illaꝝ auctoꝛitatũ retoꝛqueri ad ꝑpetuitatẽ tꝑis. ſic illa bieꝛe.xxxj. Ila vo que dẽ yſa.xxx.refert᷑ ad mũdi inno uatõz. Rõnes vᷣo adiuncte:ſiẽ̃ dictũ eſt. referunt᷑ ꝓ illo ſtatu qͥ ad immoꝛtalitatẽ hoĩs oꝛdinãt᷑.vel ſm ꝙ babẽt quãda ꝑpetuitatẽ in eẽ tꝑali a diſpoſitõe diuina.4¶ Ad illud aᷣo qð obijcit᷑ de ꝑpetua reuolutõe ? reꝝ iteratiõe Dicẽdũ ꝙ; nõ eſt e ueratlo in nũero.ſed eſt ipiꝰ ſpẽi ĩ indiuiduis differẽtibo ↄſeruatõ ſᷣm pꝛiꝰ poſteriꝰ. Reuo lutõ tñ qᷓntũ eſt ð ſe.eẽt ꝑpetua.niſi eẽt finis ex ꝑte boĩs ad quẽ cetera oꝛdinãt᷑. ¶ Quod q̊ obijcit᷑ ꝑ auctoꝛitatẽ in li.Ecẽs.nõ intelligendũ ẽ de iteratõe qẽtũ ad numeꝝ ſed de ydẽptitate in ſpẽ vł genere:ſᷣm quãdã expoſitio⸗ nẽ tñ intelligit᷑ de idemptita te eoꝝ q̃ ſũt in pᷣcia diuina 7 qᷓ ſũt ĩ eẽ exterioꝛi:qdð eĩ fuit ĩ p̃deſiinatõe diuina aliꝗꝗ eoruʒ erit ĩ eẽ exterioꝛi.q¶ Ad illud ðᷣo qð obijcit᷑ e reuo lutõe ↄpleta ſuꝑioꝝ coꝛ ꝑũ q̃ vidẽt᷑ redire ad pᷣmũ ſtatũ 7 ſic ꝙ nonꝰfiat mundꝰ.⁊ iterent᷑ etiã q̃ ſunt in mundo ERñdendũ eſt.q; nõ eſt illa iteratio.nec eſt alteriꝰ mũdi renouatõ.i.õ em̃ ſuꝑioꝛa coꝛꝑa oĩno ſũt cauſe eoꝝ que ſũt in inferioꝛibo:⁊ iõ licʒ redirẽt ad pᷣmã ↄfoꝛmitatẽ.nõ ꝓPter hoc oĩno eẽnt ĩ ↄſimili ſtatu.De qͥ ſic logẽ Augu. Abſit a recta fide.vt his pᷣbis ſalomõis illos circuitus eẽ credamꝰſignificatos ꝗbo illi putãt.ſic eadẽ tꝑm tꝑali umq; volumia repeti.vt vᷣbi gra.Sicut in iſto ſecło pla to ppᷣs in vꝛbe athenienſi.⁊ in ea ſcola que achademi⸗ ca dicta eſt. diſcipłos docuit:ita ꝑ inumerabilia retro ſe cula idẽ plato ⁊ eadẽ ciuitas ⁊ eadẽ ſcola.⁊ idẽ diſcipli ſint repetiti:a ꝑ innũerabilia ſcła cride repetẽdi.Abſit vt iſta credamꝰ.ſemel em̃ rpᷣc moꝛtuꝰeſt/p pct᷑is nr̃is re ſurgẽs.⁊ iã nõ moꝛit᷑.moꝛs illi vltra nõ dnabit᷑.õ er⸗ go iſti circuitꝰſcłoꝝ ponẽdi ſũt.quẽadmodũ fingũt phᷣi ne aia a veꝛa miſeria.ad falſã beatitudinẽ ꝓdeat.⁊ iteꝝ redeat ad miſeriã circulaꝛiter:ſed ponẽdꝰeſt finis mun⸗ di. ꝓ volũtate ↄditoꝛis.ↄpleto nũero electoꝝ. Eñ.xiiij. JYob ſuꝑ illud.nõ reſurget hõ dicit glo.Nilſi mũdi huiꝰ finis aduenerit.humanũ genꝰa ſomno moꝛtis nõ euigi⸗ labit. Innuẽs ꝑ hoc ꝙ finis mũdi adueniat.⁊ tũc hõ re ſurget. (Articulus ſecũdꝰ QO Dſecũdũ quo querit᷑ de eternitate ꝑpᷣuatio nẽ pᷣnci pij rõe motꝰ. Ad qð ſic. Mundꝰſi ñ Veſt eternꝰexiuit in eẽ moteius.ſed oĩs moiꝰ exit in eẽ.pᷣus ẽ in potẽtia mobilis.⁊ dinde exit ĩ actũ ſed exitꝰ de potẽtia in actũ eſt motꝰvł mntatio.ergo mo tũ pᷣcedit motꝰvł mutatõ. Iteꝝ querit᷑ vel mutatõ de il⸗ lo motu vel mutatõe:⁊ ſic erit abire in infinitũ.¶ Item ita mũdꝰerit infinitꝰ. alia rõ om̃e elongatã a cõtraꝛietate.eſt elongatũ a mu⸗ tatõe terminabili. Oꝛ em̃ terminat᷑ mutatõ.eſt rõne cõ traꝛietatis.que attẽdit᷑ in eo ꝙ mutat᷑. ſed materia celi elongata eſt a cõtrarietate ⁊ foꝛma. ſimilit ergo celum elongatũ eſt a mutatõe terminabili.ergo celũ h motuʒ ĩ infinitũ:ſed motꝰnõ pt᷑ eſſe infinitus.niſi mobile ſit in finitũ.ergo celũ eſt infinitũ:eꝛgo ⁊ mundꝰ.cuius ꝑs no⸗ bilioꝛ eſt celũ.¶l Itẽ in circulo nõ eſt pᷣncipiũ neq; finis ſed circulatio ĩ motu celi.ſequit᷑ circulatõʒ eiꝰ.̊ motus celi nõ bt pꝛincipiũ neq; finẽ cũ ſit circulaꝛis:ſedo qð nõ hĩ pꝛincipiũ infinitũ eſt a ꝑte añ:mobile ergo infinitum eſt a ꝑte añ.ergo ⁊ mundꝰ. Itẽ motꝰẽ cum tpe. ergo ſi tp̃ᷣus ẽ infinitũ a ꝑte añ ꝭ̊ ⁊ motus. ꝛ tpᷣus ſit infinitũ a ꝑte añ.ſic ondit᷑. Ome qð incipit eẽ in tꝑe cepit eẽ:ſed tempꝰnõ cepit eẽ in tꝑe.qꝛ tunc añ tempus eſſet tempꝰ. 7 ĩ infinitũ eſſet abire.ergo tpᷣus nõ incepit eẽ:ſed qð ñ cepit eẽ ⁊ eſt.ſꝑ fuit:⁊ qdð ſꝑ fuit eſt eternũ. tempꝰẽ eteꝛ nũ:g motꝰ.ergo ⁊ mundꝰ. Item om̃is motꝰꝗ exit a potẽtia infinita inqtũ hmõi eſt infinitꝰ:ſed potetia mo toꝛis pᷣmi eſi potẽtia infinita.ergo motꝰpᷣmus eſi infini tus et ipᷣm mobile ⁊ ꝑↄſequẽs mundꝰ.¶ Stẽ ſi aliqñ inciꝑet moueri illud mobile ⁊ nõ pꝛiꝰeẽt motũ.⁊ fimilr e motoꝛe aliqᷓ fieret innouatio vel ex ꝑte motoꝛis vł ex ꝑte mobił. Innonatõ aũt facta ꝑ aliquã mutatõz indu ceret᷑:cũ ᷣ hᷣ nõ poſſit eẽ motꝰ ille infinitꝰerit a ꝑte añ.⁊ KLonnrn motdille eſt ꝓpter ali⸗ ad. eo ꝙ ois motꝰ ꝓpter aliqd.ſed motus ꝗ eſt ꝓpter ali⸗ qd. eo obteto ceſſat:& motus ille eo obtẽto ceſſabit.ſed om̃e qð bt finem ht᷑ pꝛincipiũ:ᷓ motꝰille eſt finitꝰa ꝑte añ.nò ergo eternꝰ. Itẽ mot?eſt exitꝰ de potẽtia in actũ.ꝗ potẽtia eſi pꝛioꝛ exitu duratõe.ſed oẽ qð habet cauſã pꝛi oꝛẽ duratõe.nõ eſt eternũ.&ᷓ motꝰille nõ eſt eternꝰ.ꝑ cõ⸗ ſequẽs nec aliꝰmotꝰ:⁊ ita nullus motꝰeternꝰ.tẽ om̃is motꝰab ĩmobili oꝛiginẽ ht.nã aliter eſſet abire ĩ ifinitũ in cauſis:ſed immobile eſt a motũ.eꝛgo motꝰcũ babe at pᷣncipiũ.ñ erit eteꝛnꝰ.¶ E ocedendũ ẽ. ¶¶ Ad pᷣmũ di cendũ.ꝙ motꝰexit in eẽ nõ ꝑ aliquã mutatõʒ. ⁊ ita erit ſtaꝛe ĩ pmo.Si vo celũ cũ ↄditũ fuit.ñ ſtati motũ eſſʒ:eſ ſet quedã mutatõ pᷣcedẽs:ſed illã nõ pᷣcederet alia ⁊ ita ſtandũ eẽt.ſie &̊ motꝰẽ finitꝰa ꝑte an. Ad ſcdᷣm dicendũ eſt. ꝙ illa rõ no inducit.ꝗn neotus habeat pᷣncipinz ſue Duratõis:h̊ ad H̊ tẽdit vt ð ſe ñ hẽat finẽ hñt tñ finẽ ſibi poſitũ ab eo ꝗ ↄdidit ⁊ mobile ⁊ motũ. Ad terciũ dicẽ⸗ dũ eſt. ꝙ lʒ in circulo nõ ſit pꝛincipiũ neq; finis rõe figu re:nihilominꝰtñ motꝰcirculaꝛis ſiue oꝛbiculaꝛis ht pꝛi cipiũ duratõis ⁊ ſui eẽ.ſᷣm ↄditõeʒ ſᷣm quã magis ↄgru it. ꝙ motꝰceli ſit ab oꝛiẽte in occidentẽ.tãqᷓ a dextroi ſi⸗ niſiꝝ:ſiẽ ↄgruit in coꝛꝑe humão.qð pᷣncipiũ motus ma⸗ gis ſit a ꝑte væxtꝛa qᷓ a ſiniſtra.⸗. Ad quaꝛtũ dicendũ ꝙ; tempus in quo eſt motus incipit eẽ.ſed nõ incipit ĩ tꝑe. ſed in nũc qð eſt pꝛincipiuʒ tempoꝛis:illud aũt nũc qð eſt pꝛincipiũ tem ꝑis.nõo incipit in alio nuncnunc em̃ eſ⸗ ſet abire in infinitũ aut reſflecti. Anie voo illud nũc tem⸗ poꝛis.eſt nũc cternitatis.quoð excedit vtrũq;.¶ Ad ꝗn tũ dicenduzʒ. ꝙ licet potentia ſit infinita a qua pꝛocedit ille motus pꝛimns:nõ tamen motus infinitus eſt a paꝛ te ante.ſed ex hoc aꝛguitur magis habere pꝛincipiuʒ a paꝛte ante:ſicut em̃ habet eſſe pꝛincipium ab illa poten tia infinita. ita ⁊ pꝛincipium durationis.ſed ad boc tẽ⸗ dit ratio.ꝙ motus nõ hebeat finem a paꝛte poſt.niſi ali unde trahatur ratio finitionis. Ad ſextum dicendum ꝙ ex paꝛte mobilis nõ eſt eſt alia innouatio niſi influen tia virtutis ab ipſo motoꝛe ſupꝛa mobile. Hec aũt influ entia nõ eſt ꝓpter aliquam innouationem ex paꝛte mo⸗ toꝛis.pꝛimum em̃ mouens immobile nõ recipit innoua tionem: mobile autem quod pꝛius nõ fnit motum.ſicut nec pꝛius ens recipit innouationem. ſed nõ permutati⸗ onem aliquam pꝛecedentem. 1. 5 di n li⸗ ͦ⸗ ſed gte n; inn c, ¶ Mueſtio embrum ſecundum. D ſecũduʒ membꝝ pᷣncipale huiꝰqueſtio⸗ nis quo querit᷑ de coeuitate mũdi vel eoꝝ que pᷣmo creata ſunt ĩ mũdo. Dicit em be da.qꝙ facta ſunt celuʒ ⁊ terra.angelꝰ.aer. qua.de nihilo:⁊ hoc accipit ex hoc qð dicit᷑ in pᷣncipio HGeñ. In pᷣncipio creauit deꝰcelũ ⁊ terra: celu ? terra ⁊ nibilo. Itẽ ſpũs dñi ferebat᷑ ſuꝑaquas.Cuʒ & de aqᷓ legat᷑ ibi.nec dicat᷑ ex quo babet᷑ ꝙ aqua de nihilo. Et ſpuᷣs dñi ſᷣm vnã expoſitõeʒ lĩ̃alem dicit᷑ aer.qui factꝰ ẽ a dño.cuiꝰ locus eſt ſuꝑ aquã:nõ dicit᷑ factꝰer aliquo. Ande ex hoc accipit᷑ ꝙ aer eſt ex nihilo. Angeli item qꝛ eſt pᷣma res ſpũalis.ex quo colligit ꝙ iſta vtroq; erãt co equena in pᷣncipio mũdi.¶¶ Albinꝰvo ſuꝑ Gen.dicit ſe ptẽ fieri ð ibilo:celũ.tra.ãgeli.lux.aqua.aer.⁊ aĩa do minis:addit em̃ aĩaʒ homis. qꝛ eſt res ſpũalis ſic ⁊ an⸗ gelus:lucẽ po addit.qꝛ lux inter res coꝛꝑales magis eſt ſpũᷣalis.4: Ieẽ in li.de ſentẽtijs ſanctoꝝ collectis dicit. Ante oẽm diẽ ⁊ añ om̃e tpᷣus tres res ↄdidit deꝰex nibi lo:infoꝛmẽ materiã.angelos ⁊ aiazʒ ade. De aĩa vᷣo ade dicit ⁊ ce angelo.ꝙ añ om̃e tpus ſint creati: qꝛ nõ depẽ dent ex tẽpoꝛe nec dependẽt ex die. ſm ꝙ dies ẽ ex pñtia lumiĩaris ſuꝑ terra.ſic ̊ iſta tria ſunt coequeua.4 Au⸗ gu. in queſtione ad oꝛoſiũ ſic rñdet introgatõni facto:ſi pncipiũ oĩm eſt celũ ⁊ terra angeli poſtmodũ facti ſunt. Si aũt angeli poſtmodũ facti ſunt.nõ ſimul. Item videt᷑ extrabi ex glo.ꝙ tpᷣus ſiue mutatõ ſunt coequena celo ⁊ terre.Aã in pᷣncipio creauit deoceluʒ ? terrã: ̃m vnã erpoſitõeʒ dicit᷑ ibi pncipiũ tꝑis.ergo tempꝰ ratõe ſui pᷣncipij dicit᷑ coeuũ celo ⁊ terre.Eodẽ mõ cũ creatuʒ ereat ð nõ eſſe in eſſe.exitꝰfit aut mutatõ.mutatõ aũt ñ ſit pꝛioꝛ tꝑe ꝙᷓ mutatũ:erũt celũ ⁊ terꝛa ratõe ſui ⁊ mu tatio coequeua. ’l Itẽ in li. ↄfeſſ.dicit᷑. DOuo reꝑio q fe⸗ ciſti carẽtia tẽpoꝛibo. cũ tñ neutrũ tibi ſit coeternũ. Anũ qð ita foꝛmatũ c.⁊ ſine vllo defectu ↄtemplatõis.ſiue in teruallo mutatõis:qᷓuis mutabile. tñ nõ mutatũ tua ĩ⸗ cõmutabilitate ꝑficiat᷑. Alterũ qð uia iſoꝛme erat.vt ex qua foꝛma in quã foꝛmã mutatõis vel ſtatõis mutaretk: quo tꝑi ſubderet᷑ nõ babit:er q̊ relinquit᷑.ꝙ duo ĩ pᷣnci⸗ pio tm̃ erãt coequena.¶. Item exr li. ſentẽtiaꝝ accipit ⁊ colligi põt er glo.in pᷣn.geñ.ꝙ q̃tuoꝛ ſũt coequeua ĩ cre atone. angelica natura. materia ĩ ſoꝛmis qᷓtuoꝛ elemẽ⸗ toꝝ. ? celu empirreũ.⁊ tpᷣus: ̊ qua ratõe dicit᷑ tp̃us eſſe te pmis coequeuis. eadẽ ratõe ⁊ motꝰ. 4 Ratõe Silla⸗ rũ ſentẽtiaꝝ diuerſaꝝ põt obijci. Si em aer ⁊ aqua di⸗ cunt᷑ de pᷣmis coequeuis cũ fra:multofoꝛtiꝰ 2 ignis qui nobiliꝰdicit᷑ q̃tuoꝛ elemẽtoꝝ:⁊ ita nõ ſuſſiciẽter diſtinx it beda ponẽs illa quqʒ. Pꝛetea aĩia pᷣma ratonalis de ni⸗ hilo creata ẽ:qua q̊ röne dicit de angelo.ꝙ ẽ de pᷣmis co equeuis:eadẽ rõne de aĩa rõnali.4 Matoe vo ſcde ſen⸗ tẽtie pt᷑ obijci:ſi ĩ pᷣncipio geñ.dicit᷑ tm̃ de creatõe celi et terꝛe.⁊ in oꝑibo ↄſequẽtibo ſer dieꝝ dẽ de alijs.⁊ ĩ pᷣmo Die dicit᷑ fiat lux ⁊ facta ẽ lux.vbi noĩe lucis ᷣm aug:da tur ĩtelligi lux ſpũalis q̃ ẽ angelꝰ.⁊ ð aia hoĩs dẽ ĩ ſexto die:ſuꝑuacuũ 4 fuit ponẽ illa ſeptẽ coequa.Itẽ cũ celuʒ ⁊ lux ñ diuidat᷑ ex oꝑoſito.ñ ↄgruebat ponẽ hec tãcᷓ co eq̃ua:⁊ ſi aq̃ ⁊ aer ⁊ fra ponũt de pmis coequis.q̃re nõ ponebat᷑ ignis cũ eis.¶ Ratõe vᷣo tercie ſentẽtie ꝗᷓ tan⸗ git᷑ ĩ libꝛo de collectõibo. vbi ponit tria.ãgelos infoꝛmẽ matiã ⁊ aĩaʒ ade.Obijcit ꝙ ãgelꝰ 2 aĩa ade int᷑ fſcta nu merãat᷑.⁊ factũ diuidit creatuʒ.ſiẽ apparet ex li.geñ.& nõ ſũt coeq̃ua cũ matia ĩfoꝛmi.q noĩe celi ⁊ tre deſigna tur. Pꝛetea aĩa eue cũ ſit creata er nibilo.ſic ⁊ aĩia ade nec depẽdeat ab illa vt aĩa ſit ex aĩa: pt ꝗd non dicebat᷑ aia eue coeqᷓua ſiẽ 1 aia ade.4l Matõe vo ſentẽtie q̃rte ſcʒ aug.obijcit. Si eĩ ãgel dicebat᷑ de pᷣmis coequis.ea⸗ dẽ rõne ⁊ aĩa rõnalis. ꝛetea cũ fra habeat ſua atenta ſiẽ ⁊ celũ.ↄtẽtũ aũt celi ẽ angelꝰq coeq̃uꝰdꝛ in creatõe cũ celo:eadẽ rõe aliqð ↄtẽtoꝝ tre dicet᷑ coeq̃uũ cũ fra. Itẽ motꝰz tps ſũt accidetia:qͥꝝ vnũ ſcʒ motꝰ depẽdet a mo⸗ xuij. bili ſiue mutabili.alteꝝ.i.tpᷣus a re tꝑali:& hʒ eſſe ſuuʒ ab illo:nõ ᷓ recte dicũt᷑ iſta coequa c celo ⁊ tra. Item nõ videt᷑ ſufficiẽtia ĩponẽdo duo pᷣma coeqᷓua ᷣm mate riã ĩfoꝛmẽ ⁊ naturã agelicã: ſiẽ em matia infoꝛmis dici tur pᷣmo creata:ita 2 foꝛma coꝛꝑalis. ¶ Rñdens dicet pmo creata anteqᷓ ſcʒ nõ ẽ alia fſoꝛma.⁊ ita ñ erũt tm̃ il⸗ la duo coeqᷓua.̊ teꝛciũ ſcʒ pꝛia ſonna coꝛꝑalis:hec at vi det᷑ eẽ ipa foꝛma celi vł foꝛma lucis.¶ Ad illð ᷣo ꝙ ma giſter ĩ ſen. videt᷑ ponẽ q̃tuoꝛ.ſcʒ materiã iſoꝛmẽ.⁊ natu rã angelicã.⁊ empirreũ celũ ⁊ tpᷣus:obijcit᷑ ꝙ tps nõ vi⸗ det᷑ eẽ de nueꝛo coequoꝝ.qꝛ tpᷣus ex motu pẽdet.⁊ mo tus ex mobili:⁊ ita mobile ſit pꝛimũ nõ ꝗ̊ᷓ tpᷣus ẽ coeque nũ cũ pᷣdictis.Ald h̊ ẽ̊ dicẽduʒ. ꝙ ᷣm diuerſaʒ ↄſidera⸗ tionẽ attẽdũt᷑ iſta pꝛima coeq̃ua ſᷣm maioꝛẽ nũeꝝ vł mi noꝛẽ.Si em̃ ponũt᷑ tm̃ duo ſcʒ matia infoꝛmis ⁊ natuꝛa angelica:noĩe matie intelligũt᷑ ea q̃ habẽt eẽ i bmõi ma teria vel ſubiecto. Vñ Fᷣm illã expoſitõeʒ.vᷣm quã dicit tra matia infoꝛmis coꝛpoꝝ. celũ vo natura ãgelica:no mie tre ↄpᷣhẽdũt᷑ ea q̃ ſunt ĩ matia ſiẽ foꝛma aeris ⁊ ter⸗ re ⁊ hmõi.Si vo ponãt᷑ tria coeq̃ua.ſcʒ matia ĩſoꝛmis 7 angelꝰ aĩa ade:nomiĩe tre ↄpᷣhendũt᷑ ſoꝛme coꝛꝑales pter illã ᷣo deſignãt᷑ duo genera foꝛmaꝝ incoꝛpaliũ.q̃ de nihilo exeũt ĩ eẽ. Si hᷣo ponãt᷑ q̃tuoꝛ ſeʒ angelꝰ⁊ ma⸗ teria infoꝛmis.⁊ celũ empirreũ.⁊ tpᷣus:nomie tꝑis deſi gnat᷑ ipᷣm nũc.in qͥ fit exitꝰ de nõ eſſe ĩ eſſe creatũ. Ceꝛra vᷣo deſignat materiã infoꝛmẽ inferioꝝ coꝛpoꝝ ſcʒ muta⸗ biliũ:tpᷣus vo accipit᷑ ꝓ ipᷣo nũc q̊ fint hmõi res. Si vᷣo ponãt᷑ qnq;.deſignat᷑ tria elemẽta ſub tribo nomibo. CLe⸗ lũ vo ꝗpt᷑ ſui lumioſitatẽ ↄtinet ſperã ignis. INuerũt em quidã phᷣi.q dixerũt quartã eẽntiã eẽ lucẽ:angelꝰꝗẽ ſub ſtãtia ſeꝑata.pᷣteꝛ iſta accipit. Si vᷣo ſeptẽ ponaãt᷑.lux ac cipit᷑ v coꝛꝑe ignis.⁊ ita qᷓtuoꝛ elemẽta nũerãt᷑ cũ quita eſſentia.qᷓ noiĩe celi deſignat᷑: pᷣter illas do ꝗnq; deſignãt due incoꝛꝑales creature ſcʒ angelꝰ⸗ aĩa.4 Ad obiecta g̊rndendu ẽ ex iã dictis.qꝙ in illa diuiſione ꝗqnquimẽ bꝛi ignis nõ nuerat᷑ taꝙᷓᷓ id qdð rõne lucis nomiat vnũ etnuz terꝛa dᷣo alteꝝ rõne tenebꝛoſitatis:aer vᷣo ⁊ aq̃ ſunt duo media int illa tãqᷓ lucis receptiua ꝑ tranſpaꝛẽtiã. Celi &̊ noie illð eternũ voluit deſignare.vt in qᷣ pᷣncipalit lu⸗ cis natura reſultat. ¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ de aia ra⸗ tõnali.Dicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſimile de ip̃a ⁊ de angelo. Ange⸗ lus em̃ ẽ ſubſtãtia incoꝛpoꝛea.cuiꝰeẽ nõ ẽ in coꝛꝑe ꝑ vni onem vel aliqͥ mõ ꝑ depẽdentiã.⁊ iõ tq; de pꝛimis coe⸗ queuis cũ pꝛĩcipijs coꝛpoꝝ ponebat᷑:nõ ſic at de aĩa ra⸗ tõnali.q̃ ex coꝛꝑe quãdã hʒ depẽdentiã.4. Ad tercõ ob⸗ iectũ. dicẽduʒ ꝙ licet angelꝰz aia rõnalis int facta ĩ oꝑi bus ſex dieꝝ ↄputẽt᷑:nibilominꝰtñ qꝛ nõ habẽt eẽ ex ma teria ſ̊ ex nihilo.cũ pꝛicipijs coꝛpoꝝ ↄnũerant᷑ inqtum illa ſũt ex nihilo:alia & alia rõe int facta ⁊ creata deſi⸗ gnant᷑. De luce vo diceduʒ.ꝙ accipit᷑ ibi p luce ignea.qᷓ alteriꝰẽ nature qᷓ lur celeſtis. Habʒ em lux ignea ↄtra⸗ rietatẽ.⁊ naturalit mouet᷑ motu recto:lux aũt celeſtis ñ habʒ ↄrietatẽ.⁊ mouet᷑ motu oꝛbiculari.¶ Vo quaꝛto obiectũ ꝙ licʒ factũ inqꝛtum hmõi diuidat᷑ creatũ per diſꝑatõeʒ. nibilominꝰtñ inqtum illa duo ſũt ex nihilo. diuidãt᷑ ↄ creatũ ĩ eadẽ diuiſiõe.Qec ẽ ſimile de aĩa ene licet em̃ ex nihilo ſit ereata:nibilominꝰtñ habet natura liter pꝛiꝰin ſuo genẽ qdð dicit᷑ pꝛvin ſilitudie.Cũ eĩ coꝛ⸗ pus eue foꝛmatũ ſit de coꝛꝑe ade. aĩa aũt creãdo infun⸗ Dat᷑.x in fundẽdo creet᷑erit aĩa eue poſt aĩaʒ ade:⁊ iðo pꝛiꝰin ſilitudine ſpecifica ẽ ĩa aĩa ade.ꝗpter quod int pꝛima coeqᷓua nũerat᷑. ¶ Ad illud vo qð obiſcit de age⸗ lo.quare ponit᷑ vnũ de coeqᷓuis.nõ aũt aĩa rõnalis in di uiſione vna ſcʒ trimẽbꝛi. Dicẽduz ẽ: aliter ẽ de angelo 7 de aĩa rõnali. Angelꝰem̃ nõ habet depẽdentiã ſᷣm ſuũ eſſe a re coꝛꝑali tanꝙᷓ ſubſtãtia: aĩa ðo rõnalis habet. et ideo nõ ↄnuerat᷑ cũ pꝛincipijs coꝛpoꝝ ſubiectoꝛum.Cõ tentum aũt celi aliter ſe habet qᷓ; contentum terre.Con tentum enim celi non eſt eius generis cum ipᷣo celo:hoc em̃ eſt coꝛpus. illud vo incoꝛpoꝛeũ a coꝛꝑe in eſſe ſeꝑatũ Contentum vo terre eſt eiuſdem generis:⁊ ideo ponen⸗ do pᷣma coequa in hac diuiſione trimẽbri nõ dnüeratuꝛ 4 Adilluo vᷣo qð obijcit᷑ de tꝑe ⁊ motu.ꝙ ſũt nõ ꝑ ſe en tia ſed ĩ alijs fundant᷑.⁊ ita nõ debẽt poni int᷑ pᷣma.:ñn dendũ.qꝙ licet m ratõez accidẽtiuz ſint poſterioꝛa ſub⸗ iectis.in hoc tñ ꝙ de nõ eſſe ꝓcedãt ĩ eſſe.pꝛimo int᷑ pꝛi ma coequa ſm quãda diuiſionẽ nũerant᷑. ¶ Ao illð vo qð obijcit᷑ de diuiſiõe bimẽbꝛi.ꝙ nõ eſt ſufficiẽs: dicẽdũ ꝙ loquit᷑ materia foꝛmaꝝ coꝛꝑaliũ.in qua ꝑ quãdaʒ indiſiinctõeʒ fũt ille foꝛme: pter qð pᷣmo dicit᷑ opꝰcrea tionis.⁊ deinde opus diſtinctõis. Unde foꝛma ꝑ h̊ noĩe materie dat᷑ intelligi.vt ſic duo pꝛicipia intelligant᷑ coe⸗ queua. pꝛimũ ex ꝑte ↄditoꝝ incoꝛpoꝛeoꝝ ⁊ ſecũdum er ꝑte ↄditoꝝ coꝛpoꝛeoꝝ.¶ Ad vltimũ dicẽduʒ· ꝙ licet tẽ⸗ pus ſequat᷑ motũ ᷣm quẽdam modũ.nihilominꝰtñ ma⸗ gis ponit᷑ tpᷣus inter pᷣma coequa ĩ pᷣma diuiſiõe ꝗᷓ mo⸗ tus ratõe ipius nũc.qð ẽ pꝛicipiũ tempoꝛis:eo ꝙ mot Fm illud nüc nũerat᷑:dat᷑ tñ motꝰ ꝑ illud intelligi ſᷣm ꝙ ↄmũe eſt ad motum 2 ad mutatõeʒ ⁊c̃. Mlembrum tercin. verbũ phoꝝ ꝗ dicũt mũdũ incepiſie.Atꝝ mũdꝰ incepit eẽ. Ex iã dictis em̃ habet᷑.q; incepit eẽ:ꝙ aũt nõ incepit eẽ ſic arguunt. Ome qð ĩcepit eẽ. generat᷑ ſimpłꝛ vel 'm ꝗo:łᷣ mũdꝰnõ generat᷑ ſimplꝛ vł ᷣm ꝗd:qð eĩ generat᷑ materiã habuit piacẽtẽ.mũdꝰaũt nõ habuit materia p̃iacẽtẽ:nã illa ma teria ẽ ens ↄditũ.ꝗ̊ ẽ pars mũdi.nõ ̊ mũdꝰ incepit eſſe Itẽ ex intẽtõe eiꝰ ꝙ ẽ inciꝑe arguũt. Incipe em̃ ẽ in ſe eẽ caꝑe:ſᷣ nõ põt caꝑe eẽ in ſe.niſi qð mõ aliqͥ pꝛieſt.noõ aũt põt pꝛiꝰaliqͥ mõ eẽ niſi ſit ens ĩ potẽtia.nõ dũ ens in actu:ᷣ tale nõ ẽ mũdꝰ.q̊ mũdꝰ nõ incepit eẽ: nulla em̃ ẽ potẽtia facta e mũdũ. 4l Itẽ qð incipit ĩ tꝑe incipi: ꝙ aligꝗd tꝑis pᷣceſſit.⁊ aliꝗd ẽ pᷣſens.⁊ aliqd futuꝝ:qð ſiẽ tpᷣus pᷣceſſit mũdũ:ᷣ h̊ ẽ impoſſibile.cũ mũdꝰdicat ↄtinẽ tiã factoꝝ oĩm viſibiliũ ⁊ inuiſibiliũ.tr̃s aũt ẽ alteꝝ ho ru. C,⸗. at᷑ inceꝑit arguit᷑ ex q̃daʒ ſilitudine quã ponit aug.maioꝛis mũdi ad mioꝛẽ mũdũ:ſic em̃ hõ ꝗ ẽ minoꝛ mũdꝰ. hʒ iuuẽtutẽ 2 alias ꝑtes etatis.ita ⁊ maioꝛ mun⸗ dus:ſ ome qð hʒ has differẽtias etatis incepit eẽ.g̊ mũ Dus ĩicepit eẽ. Itẽ ĩ mũdo ẽ mutabilitas. ſ̊ mutabilitas inditiũ ẽ inceptõis.ꝙ̊ mũdꝰ incepit eẽ.Itẽ qð finẽ habʒ ſᷣm modũ ſᷣm quẽ ſinẽ hʒ deſinit eẽ: ſ̊ qꝗ; deſinit eẽ inci⸗ pit eẽ ſiue incepit.gꝗ̊ mũdꝰincepit eẽ¶ Ad qð dicẽdũ ꝙ; alit acceperũt ipᷣi phᷣi intẽtõeʒ eiꝰ qd e inciꝑe.⁊ alit ſa⸗ cre ſcripture expoſitoꝛes: dicũt eĩ inciꝑe qð ĩ matia pᷣia cẽti capit eẽ.ſic ea q̃ generãt᷑. ẽ qð generat ĩ aliq ma⸗ teria ſubiecta generat:⁊ ſᷣm q mũdꝰn icepit.niſi ſᷣm illũ modũ ſᷣm quẽ dicit᷑ matia pꝛĩo creata fuit ĩfoꝛmis.2 ptꝰrecepit diſtictõeʒ fſoꝛmaꝝ. Alio vᷣo mõ dicit᷑ iciꝑe eẽ nũc pᷣmo eẽ.ſiue aliqd eiꝰfiũt ſiue aliqd ñ:⁊ ſᷣm h̊ mũdꝰ incepit eẽ.¶ Per dicta pt᷑ ſolui qð obiectũ ẽ.ſᷣm em̃ hũc vltimũ modũ.nõ om̃e qð incipit generat᷑ ſimplꝛ vel ſᷣm ꝗqd.̊ ſegtur fit nũc pᷣmo ĩ eẽ.Eodẽ mõ ẽ ſoluẽdũ de alijs i A inciꝑe cũ ſit ĩ ſe caꝑe eẽ.G̊ nõ ẽ.qꝛ pꝛiꝰaliqͥ mõ fiunt duratõe matia ꝙ; foꝛma:ł̊ qꝛ matia in ſe capit foꝛmam. Sisꝛ rñdẽdũ ad tciũ. Incipe ei ſic dictũ ẽ ñ ponit ali⸗ (ueſti it nũc pᷣncipiũ tꝑis ↄcomitãs. localitate creature. Ranſeũdũẽ ad cõ ditõez localitatis creat᷑e.ciꝛca qð q̃rit᷑. 4 Pꝛimo vt oĩs creatxq᷑xa ſit localis. nem localitatis. cio vtrum poſſit eſſe ſine localitate. embrum primuʒz 4 D terciũ mẽbꝛũ quo queri? ter quoddã Scdo vtꝝ habeat eandeʒ diſpoſitio Voo nõ oĩs creatura ſit locał ſic habet᷑. locꝰẽ teꝛminꝰrei ↄtinẽtis aliã rẽ.Si g̊ oĩs creatura eẽt localis.q̃libʒ res habẽt rẽ cõ tinẽtẽ ipᷣaz:qdð ſi eẽt.in infinitũ eẽt ꝓgreſ⸗ us:nõ oĩs creatura ẽ localis.¶¶ Itẽ damaſ.locꝰeſt fi⸗ nis coꝛꝑalis eiꝰqð circũſcribit᷑:cũ q̊ nõ oĩs crearura ſit coꝛꝑalis.nõ oĩs creatura ẽ localis.¶ Itẽ terminꝰnõ di cit ꝓpꝛie rei niſi habẽtis quãtitatẽ:ſᷣ̊ nõ oĩs creatura hʒ quatitatẽ.̊ nõ oĩs creatura ẽ localis. aũt aliqͥ rea⸗ tura nõ hʒ quãtitatẽ.ptʒ in aĩa.qꝛ nõ eſt ĩ maioꝛi coꝛꝑe maioꝛ.nec in mĩoꝛi mioꝛ.¶ Cõtra Herñ.ſuꝑ Can.vj. omeł.demꝰſoli deo ſic ĩimoꝛtalitatẽ ſic incoꝛpoꝛeitatem. cuiꝰnatura ſola nec ꝓyt᷑ ſe nec ꝓpt̃ aliud ſolatõ indiget ĩ ſtrumẽti coꝛpoꝛei: liquet at᷑ oẽm ſpiritũ creatũ coꝛpoꝛeo indigẽ ſolatõ.ſ̊ qð indiget ſolatõ coꝛpoꝛeo. locale eſt. oĩs ſpũs cꝛeatꝰlocalis.Sʒ de coꝛpꝑe ↄſtat. oĩs creatuꝛa cũ ſit coꝛꝑalis vel ſpũalis.localis erit. Itẽ aug.in li.de aĩa ⁊ ſpũ.Ex eo intellectuales naturas coꝛpoꝛeas dice⸗ mus.ꝙ loco circũſcribũt᷑.ſᷣ̊ qð loco circũſcribit᷑ locale ẽ Soĩs creatura localis ẽ.cũ illa ſit de qᷓ minꝰ videt᷑. Iteʒ ambꝛo.in li.de ſpũſcto.Ois creatura certis ſue nature circũſcripta ẽ limitibo.ſ̊ qð tale ẽ locale dicit᷑ ̊ ⁊c. Ad idem facit qð dic hieꝛo. in li.de ſpũſcto. Ois ſubſiãtia facta.circũſcriptã hʒ ſubſtãtiã.licʒ eĩ quedã locis finibo coꝛꝑalibo nõ ↄtineãt᷑.circũſcriptõe tñ ſubſtãtie nõ carẽt Er his colligit᷑. ꝙ oĩs creatura coꝛꝑalis ſeu ſpũalis lo calis ẽ.¶¶ Ad qð dicẽduʒ. ꝙ locale dicit᷑ duobo modis. ſicut tãgit᷑ in li.de aĩa ſpũſcto. Dicit᷑ eĩ locale vno mõ qð coꝛꝑalẽ hʒ dimẽſionẽ ⁊ circũſcriptõneʒ. q̃ aſſignat᷑ ei pᷣncipiũ.mediũ ⁊ finis:⁊ ſᷣm hũc modũ nõ dicit᷑ oĩs cꝛe atura localis.Dicit᷑ iteꝝ localis.q̃ ita alicubi pñs ẽ to ta.vt alibi nõ ſit.⁊ ᷣm h̊ dicit᷑ oĩs cꝛeatuꝛa ex ↄditõe pu re creature localis.¶ Per hãac diſtictõʒ pt᷑ ſolui qð ob⸗ iectũ ẽ.Cũ eĩ dicit᷑ locꝰẽ terminꝰrei ↄtinẽtis aliã rẽ:ĩtel ligit ̊ ꝓpꝛie ĩ coꝛpalibo.in ſpũalibo ᷣo ꝑ quãdã ſiłitudi nem:h̊ nõ dicit᷑ ois creatura ſic localis.vt vnaqueq; cõ tineat᷑ ab aliq̃ alia creata:ſic em̃ ĩ vltimo ⁊ ſupᷣmo ẽ di⸗ cẽ.ꝙ ↄtinet alia.ipᷣm aũt nõ dicit᷑ eẽ ĩ loco.eo ꝙ ab alte⸗ ro coꝛꝑe ↄtĩet᷑.ſic ĩ creatuꝛis ſpũalibo ſeꝑatis:qᷓ maioꝛis vᷣtutis c.dicit᷑ ↄtinẽ aliã q mioꝛis ⁊ẽ vᷣtutis. In aliq̃ vᷣo ẽ ſtaꝛe.q̃ ñ ab aliq cꝛeata ↄtiet᷑.On ſupᷣmis ꝗᷓ dẽ locales ſũt.qꝛ ꝓpꝛio tmio ↄtinẽt᷑.vł vere.vł ᷣm ſilitudinẽ.⸗ d ſcðm ẽ dicẽdũ.q finis pt᷑ dici pꝛie vł coĩt᷑:ſi ꝓpꝛie ſic ẽ ĩ coꝛꝑibo.ſi coĩt ſic ertẽdit᷑ ad ſpũales creatas:dẽ eĩ eccs iij.ſuꝑ illð oia tp̃s hñt.ꝙ ſube ſpũales ñ ↄtinẽt᷑ loco.ſᷣ h ĩtelligit᷑ ð loco ꝓpꝛie.De loco vᷣo coĩt᷑ dĩc aug.ĩ li.de fide ad petꝝ ineſt ſingulł fminꝰnaturał.qͥ ad ſeinuicẽ diſceꝛ nũt᷑.¶ Ad illð vᷣo qð vltĩo obijcit᷑ ꝙ tminꝰẽ quãtitatis. Dicẽdũ ꝙ tpᷣs ẽ quãtitatis dimẽſiue.⁊ ẽ fminꝰquãtita⸗ tis vᷣtuał.ſic oñdit aug.ĩ li.ð quãtitate aĩe.Liczʒ eĩ quã titas dimẽſiua ñ ↄueiĩat ſpiritibo.oↄueit tñ quãtitas vᷣtu⸗ alis.Dicũt᷑ etiã eẽ ĩ loco vł ꝗꝓpt᷑ diffinitõeʒ ſube.vel ꝓpt oꝑatõeʒ: ⁊ ſic poſſunt adeẽ loco coꝛꝑali ipᷣe ſpũales ſbe Fm ꝙ dic Damaſ.dicit᷑ angelꝰeẽ in loco.qꝛ adeſt intelli gibiliter ⁊ circũſcribit᷑ vbi operat᷑. (Mlembru ſecundum. D ſecũdũ q̊ͥ qrit᷑ viꝝ oĩs creat᷑a habeat eã dem differẽtiã localitatis.q ſic videt᷑.locꝰ eĩ coꝛꝑał coĩt᷑ accipit᷑.ſiue rſerat᷑ ad ſpũs line ad coꝛꝑa:a vtrũq; dẽ circũſcribi. Uñ aug. de eccliaſticis dogmatibo. Ex eo coꝛpeas credimꝰi⸗ tellectuales natas.qꝛ localit᷑ circũſcribũt᷑:de coꝛꝑibo at maiĩfeſtũ ẽ. Cũ & vna ſit rõ loci.⁊ vtrobiq; ↄueĩat circũ⸗ ſcxibi.vꝛ locale dici ð ilł ſᷣm eãdẽ differetiã localitatis 3 Zriũ ſic ondit᷑.locale eĩ dẽ qð figurã bzʒ. ſic dicit loh.damal.vt coꝛꝑalit᷑ ↄpᷣhẽdat᷑ ⁊ alibi ñ ſ natuꝛã figu rãt᷑ itellectuales. nec tres dimẽſiões hñt.qꝛ ĩtellectu lit aſſunt. Sʒ ñ ſic ẽ ð coꝛꝑibo. locale ũ dꝛ ſᷣm eãdẽ rõneʒ localitatis ſ differẽteʒ: reſtat g ꝗ; aliter dicitur ſpiritꝰ localis ⁊ aliter coꝛpꝰ.l Sʒ nũquid intantũ extenditur neo⸗ l5 Ma d cce⸗ lee e; tre Do ina iv ret 8lo g. n atei ce to po ob⸗ eel tyci cᷣ di⸗ lte⸗ ons zoi gles A cei ccs Eb ſide iſcer atis. nitv qi brn⸗ pt ſbie elli ſit ſez ur ¶Mueſtio locale.vt om̃e genꝰtermĩatõis ↄtineat:quoddã eĩ ↄtine tur loco.quoddã ↄtinet᷑ tꝑe.quoddã ↄtinet᷑ ↄpᷣhenſione Cũ g̊ oibo his modis dicat᷑ ↄtineri ſiue ↄpᷣbẽdi.nũquid ex h̊ dicit᷑ locale.¶ Ao qð dicẽdũ.ꝙ ſicut dictũ ẽ.ſpũs ⁊ coꝛꝑa localia dicũt᷑ in aliã ⁊ aliã differẽtiã localita⸗ tis. licʒ eĩ locꝰ coꝛpalis vtrobiq; accipiat᷑. ⁊ circũſcpᷣtio coĩter dicat᷑: alit᷑ tñ ⁊ alit dicit᷑ coꝛpꝰcircũſcribi ⁊ ſpũs. coꝛpꝰeĩ dicit᷑ circũſcribi loco.vt ꝑs ſit in ꝑte loci.mĩoꝛ ĩ mioꝛi:maioꝛ ĩ maioꝛi.⁊ totũ ĩ toto.h̊ excepto q de coꝛpe dñico dicit᷑ ꝙ ẽ ſub ſacramẽto. hʒ pꝛia diſquiſitõem ſpũs aũt dicit᷑ circũſcribi vt totũ ſit intra ⁊ nihil eiꝰ ey. nõ ↄmetiẽdo ꝑtẽ ꝑti cũ hmõi nõ habeat. Ad aliud vᷣo dicẽduʒ.ꝙ licʒ ſint diuerſi modi ↄtinẽdi loco.tꝑe.⁊ ↄpᷣ⸗ hẽſione: tñ ꝑ quãdã anologiã ſe habẽt.vt qð ↄtiet loco ptinet᷑ tꝑe.qð vᷣo ↄtinet᷑ tꝑe.ↄtinet᷑ ↄpᷣhbẽſione.nõ ecõuer ſo.qꝛ vᷣo verbũ ↄpᷣhẽſionis(ſic̃ habet᷑ ĩ libꝛo de videndo teo) dicit᷑ de re illa.cuiꝰfines circũſpici poſſunt.ꝑ quã⸗ dam ꝓpoꝛtõneʒ ſine ſimilitudinẽ ſe habet ad eſſe in loco vbi ſᷣm gcceptionem ↄmunioꝛem dicitur finis. embꝛum tercium. rð D terciũ quo querit᷑ vtꝝ poſſit eẽ ſine lo⸗ calitate.ad qð ſic.localitas depẽdet a rõe coꝛꝑis.̊ angelica natura.cũ ſit ſuba ſeꝑa ta a coꝛꝑe.nõ hʒ depẽdentiã a coꝛꝑe vel cõ ditõibo eiꝰ: põt eſſe ſine localitate. ¶ Joꝛte dicẽt ꝙ q̃ ad ſubaʒ põt eẽ angelꝰſine loco ł̊D nõ quo ad oꝑatõʒ ſiue actũ.Cõtra ꝙ ſic.duplex eſt actꝰ:actſcʒ ↄtemplatõnis quo ↄtẽplat᷑ ũ.⁊ actꝰ ꝓpꝛie cognitõis quo ſe cognoſcit vel alia a ſe:ſ quo ad nentꝝ actũ bʒ depẽdentiã a coꝛꝑe Vnde aug.ad oꝛoſiũ.ſpũs ↄditꝰ ſicut ẽ ãgeloꝝ.qᷓᷓ ſine tꝑe ↄ tẽplet᷑ dei eternitatẽ.xveritatẽ.caritatẽ:tñ qꝛ ex tꝑe in inferioꝛibo iuſſa dei ꝑficiũt iure credũt᷑ moueri ĩ tꝑe p boc excludẽs locũ.⁊ ptꝰſequit᷑.ſpũs hoĩm mouet ĩ txe remiſcẽdo p̃terita.futura expectãdo.alia noua diſcẽdo: nec tñ motꝰ iſte ẽ in loco:multoſoꝛtiꝰh̊ eſt ĩ angelis.cuʒ ſe vł alia cognoſcũt.qᷓ creatura aliq vel ̃m ſubaʒ vł ſᷣm actũ.nõ hʒ depẽdentiã a loco ⁊ ita nõ dicet᷑ localis.hᷣ ſi ne localitate poterit eẽ.¶ Itẽ intellectꝰ ꝑ impoſſibile.; nullũ coꝛpꝰeẽt.⁊ tñ ſuba incoꝛpoꝛea eẽt:abſtrahẽt᷑ tũc a localitate.ᷓ aliq̃ creatura põt eẽ ſine localitate:nõ eꝛgo Aꝛiũ ẽ creature eẽ localẽ.¶ Sed tũc obijcit᷑ nũquid ſiẽ te deo ꝓpꝛiũ ẽ eſſe vbiq;. nũquid ſumilit᷑ ꝓpꝛiũ ẽ creature eſſe hic.⁊ ꝙ nõ alibi:pᷣ ⁊ ſi nõ eẽt coꝛpꝰ.diceꝛet᷑ deꝰeẽ vbi qᷓ; in ſeipᷣo.ſiẽ videt᷑ dicẽ aug.a dardanũ. vbiq; ẽ deꝰ.qꝛ nuſeỹ ẽ abſens. in ſe aũt ipo.qre nõ ↄtinet᷑ ab eis ꝗbo eit pñs.Et iteꝝ aug.ↄtra maximinuʒ. ꝗᷓrenteʒ anteq facẽt celũ 2 terꝛã.anteq facẽt ſctos.vbi habitabat:babita bat ĩ ſe ꝰapud ſe habitabat.apð ſe fuit.Silr videt᷑ di cere cæ ſubſtãtijs ĩcoꝛpoꝛeis ſeꝑatis.qꝙ ſint hic:ita ꝙ nõ ibi. Ad qð dicẽdũ.ꝙ localitas put depẽdet a coꝛꝑe.ẽ ↄditõ ſine q̃ põt eẽ aliq creatura:ſ̊ pᷣm ꝙ extẽdit᷑ vt dica tur vnaqueq; creatura habẽ ꝓpꝛiã termiatõeʒ. ſic nõ põt elſe creatura ſine illa termatõe. ſiẽ nõ põt eẽ ſine mo: ſ oc nõ ↄſueuit ſcpᷣtura vocare localitatẽ. ¶ Ad h̊ autẽ qð obijcit᷑ de deẽt vbiq;. ⁊ ſi nõ eẽt coꝛpꝰ:⁊ ſiłr angelꝰ babẽt eẽ h.ita ꝙ nõ ibi. dicẽdũ ẽ:q eẽ vbiq; dicit᷑ dupli⸗ cit. ꝓpꝛie dicit᷑ ẽ pnteʒ om̃i loco.⁊ ſic nõ exiſtẽte coꝛꝑe. nõ dicẽt deꝰ vbiq;ʒ. Alio vᷣo mõ dẽ eẽ pnñteʒ om̃i creature vel ñ deficiẽtẽ reſpetu alicꝰ.⁊ ſᷣm h̊ ñ erñte coꝛpꝑe.dicẽt᷑ t vbiq;: ſi ſic acciꝑet᷑ dupłr.tũc vno mõ dicẽt᷑ ð an⸗ gelo. ꝙ eẽt H.et ſi ñ eẽt coꝛpꝰ:̊ nõ ẽ ↄſuetudo ſcpᷣture ſic chritudine vniuerſi. dicẽ eẽ h. ſ̊ magis eẽ h̊ vel illð.vt ꝑtitõ attigat ſubaʒ nõ locũ aut ſitũ. Si at᷑ qrat᷑ vtx ſit ꝓpꝛiũ create eẽ alicubi. Rñdendũ.q ꝓpꝛiũ dꝛ dupłr.vel vt ſimpłr.xł vt ſᷣm tps ſiue vt dicat alis nomĩbo pᷣm ſubazʒ ⁊ ſm actũ ꝗ nũc eſt pꝛimo modo non dicit᷑ eſſe ꝓpꝛiũ creature.vt ꝙ ↄueniat om̃i creature eſſe alicubi.ſcðo vᷣo modo dicitur. xvjſ. Ertitur oſideratio temũ poſt ↄditões creature ex ꝑte quã titatis. circa ↄditõnes ex ꝑte q̃litatis q̃ ſunt verũ bonũ ⁊ pulchrũ. De veritate at᷑ ⁊ bonitate dictũ ẽ ſuꝑiꝰĩ tractatu de eẽntialibo dictis ð deo. ſeqtur oſideratõ ð pulchritudie ⁊ pulchro.Circa quod ſic poſſunt diſtingui queſita. 4 Pꝛimo quid ſit pulchrum. Secundo que ſit differentia pulchri ⁊ apti. Tercio cui rei conuenit pulchrum. Quaꝛto.v.pulcꝛitudo poſſit augeꝛi hminui ĩ vniueꝛſo OQuito er ꝗbo colligat᷑ pᷣncipalit᷑ mdᷣi pulchritudo. Sextog que conferant ad pulchritudinem. embrumprimum. Irca ratõeʒ pulchri ſic. Pulchrũ ⁊ bonũ Querit᷑ ̊cũ vtrũq; addat ſuꝑens: ꝗd ad⸗ dit pulchrũ . diſpoſitõneʒ reſpectu alicmiꝰ cauſe.pᷣ bonũ dicit reſpct᷑u cauſe finalis:cũ ẽᷓ pulchrũ differat rõe a bono reſpectu altiꝰcauſe ſumet᷑ n niſi rſpet᷑u cauſe foꝛmal. ð etiã vr cũ em̃ tria inſint creature.modꝰ.ſpecies ⁊ oꝛdo:ſpecies maxime videtur eẽ illud pᷣm qð determĩat᷑ pulchritudo Vnde ſpecioſuʒ pulchrũ dicere ſolebamꝰ.ſᷣ ſpẽs ſumit᷑ ex ꝑte foꝛme:ergo pulchrũ ex ꝑte foꝛme.Sʒ ſi ex ꝑte foꝛ me.cũ veꝛitas ſimilit᷑ accipiat᷑.ex illa ꝑte nõ differũt ve rum ⁊ pulchrũ:ꝙ ſi differũt.que ẽ ̊ differẽtia vł cauſa diſterẽdi. Rñdet ꝙ veritas ẽ diſpoſitõ ex ꝑte foꝛme rela ta ad interiꝰ:pulchꝛitudo vᷣo ẽ diſpoſitõ ex ꝑte foꝛme re lata ad exteriꝰ. Solebamꝰ eĩ pulchꝛũ dicẽ qʒ ĩ ſe hẽbat vñ ↄueniẽs eẽt ĩ aſpectu. O aũt pulchꝛũ accipiat᷑ ex ꝑte foꝛme.ptʒ ꝑ h̊ qð dic dyoni.ſᷣm ipᷣm pulchꝛũ oĩa diſtin⸗ guũt᷑.⁊ aug. de natura boni. In hoĩs foꝛma qꝛ maioꝛẽ pulchꝛitudo.ĩ eiꝰ ↄpꝑatõe ſũme pulchꝛitudo defoꝛmitas dẽ. Sʒz Em H̊ ad diceduʒ ẽ de eo qdð dĩc dyomi.in li.de di ui.no.Decoꝝ ⁊ bonũ ſᷣm oẽm cazʒ oĩa affectãt.Ex qͥ vi⸗ det᷑ cũ appetitꝰ ſit ſinis.q decoꝝ ſiue pulchꝛũ reſpicit ſi⸗ nem. Ad qð dicẽdum ꝙ affectare ſiue appetẽ dicit᷑ xꝛie ⁊ coĩter reſpectu finis ꝗq cauſa finalis dicit᷑: coĩter ſm ꝙ om̃e in qͥ quieſcit appetitꝰdicit᷑ finis.vt qð delectabi⸗ le intellectui dicit᷑ apetẽ intellectꝰ.⁊ qð ẽ delectabile vi ſui viſus.⁊ ita de alijs:⁊ ᷣm bunc modũ decoꝝ ſiue pul chꝛum cadit in naturali appetitu omnium rerum. embrum ſecundũ. ferẽtia pulchꝛi 2 apti. Ad qð rñdet yſið. c ſũmo bono. decoꝛ elemẽtoꝝ oĩm in pul chꝛo ⁊ apto oſiſtit: ſ̊ pulchꝝ ẽ qð ꝑ ſeipᷣm mentũ.⁊ vt victꝰ. Ideoq; hoĩeʒ dicimꝰ pulchꝛũ ad ſe.qꝛ nõ veſtimẽto ⁊ victui ẽ neceſſariꝰ.ſᷣ iſta homini ideo at illa apta.qꝛ ad alið.i.ad homini accõmodata. ſibimet ſunt neceſſaria.̊ᷣ ⁊ de elemẽtoꝝ naturis dicẽduʒ eſt. Vi detur ꝗᷓ differẽtia pulchꝛi ⁊ apti ĩ hoc.ꝙ pulchꝛũ dicat᷑ ĩ ſeip̃ᷣo: aptũ vᷣo ſᷣm ꝙ homĩ accõmodat᷑ vł alteri rei cui ↄueit.vñ vẽ pulchꝝ ꝗpꝛie ex ſpẽ dici ſine foꝛma.large ac cipiẽdo ſoꝛmã:aptũ vo ex ↄiũctõe decẽti cũ alio. embrum terciũ. Diterciuʒz quo querit᷑ eni rei ↄueniat pul⸗ chꝛum. hoc eſt vtrum malũ culpe dicatur pulchꝛum vel malum pene.vel minus bo⸗ num ↄpꝑatõne maioꝛis.⸗ malum cul enõ dicatur pulchꝛũ ſic accipit᷑. Malũ culpe inqtum hmõi nõ eſt veſtigiũ dei.̊ pulchꝛum ĩ creatura inq tum ſic eſt. eſt veſtigium dei.ergo malum culpe non eſt pul⸗ chꝛum.ꝗl Quod etiam videtur ex hoc.quicqd em̃ defoꝛ⸗ ſunt idẽ in ſuba.ſiẽ habet᷑ a dyoniſio ĩ li. c diui.no.ſ̊ aliquaꝝ ẽ differẽtia ratõis. ens quo differt a bono. vtrũq; aũt dicit Apoſia hac diſteretia. ↄſeqnt qrit᷑ ð dir 4 — — (puleti ?.vt hõ ex aĩia ⁊ mẽbꝛis ↄſtans:aptũ vo vt veſti mat pulchrũ oſpontt pulchro. malum culpe defoꝛmat pulchrũ.ſᷓ maln culpe nõ eſt pulcprũ ¶ Cotra dic dyo ni. in li. de diui:no. Malũ ẽ ad ↄpletõeʒ oĩs. ↄferẽe to ti. nõ impſectũ eſſe ꝑ ſeipᷣm largiẽs:ſᷣ qð eſt hmõi.ẽ ali⸗ quo mõ bonũ.qdð aũt eſi aliquo mõ bonũ? pulchrũ. Itẽ malũ nõ vſq;quaq; pꝛiuat᷑ bono. nec pulchro: cuʒ pul chrum ? bonũ ſint idẽ. ¶ Ad qð dicẽdũ ꝙ malũ ineqtũ bmõi tefoꝛme ẽ.⁊ ipa malitia defoꝛmitas. Vnde qͥ ad hᷣ nõ eſt bonũ:tñ nihilominꝰ inĩtuʒ er malo elicit bonuʒ Dicit᷑ qᷓtum ad h̊ ↄferẽs.ꝛ ſic in oꝛdine dicit᷑ pulchrum nõ ᷓ pulchrũ dicit᷑ abſolute.ſᷣ pulchrũ ĩ oꝛdine.ĩmo po tius dicẽduz ẽ. ip̃e oꝛdo ẽ pulcher. Ande auqin li. de ci⸗/ ui. dei. rj. ſicut ↄtraria ↄtrarijs oppoſita Fmõis pulchri tudinẽ reddũt.ita quadã nõ verboꝝ ſ rerũ eloquentia ↄtrarioꝝ oppoſitõne ſeculi pulchritudo oponit᷑.qꝛ recte poſitũ eſt in Eccleſiaſtico. xxxiij. boc mo. Cõtra malum bonũ ſtat 2 ↄtra vitã moꝛs:ſic ↄtra virũ iuſtũ peccatoꝛ. ſic intuere in oĩa opa altiſſimi.bina ↄtra bina.⁊ vnuʒ ↄtra vnũ. I;tẽ in eodẽ li. non crearet de vllũ angeloꝝ vel bominũ quẽ malũ futuꝝ eſſe pᷣſciſſet: niſi pariter noſſet quibo eos bonoꝝ vſibo cõmodaꝛet:atq; ita oꝛdinẽ ſingu lorũ tanqᷓ pulcheꝛrimũ carmen ex quibuſdã anthitecis boneſtaret. 4 Ad illud vo qð poſt obijcit .· dicẽduzʒ ſi eut malũ ſubſtãtificat᷑ in bono qð eſt bonũ ſᷣm quip:ita ſubſtãtificat᷑ in pulchro qð ẽ pulchrũ ſᷣm qd ⁊c inde obijcit᷑ de malo pene.ꝙ ſit pulchrũ.qꝛ eſi iuſte inſli ctum a deo:om̃e aũt iuſte inflictũ pulchꝛũ. Ende augu. in li.de libe.arbi. habitatõi celeſti talis aĩa nõ ↄuenit ꝑ peccatũ.terreſtri aut ↄuenit ꝑ ſuꝓpliciuʒ · vt qð libet ele⸗ gerit ſemꝑ ſit pulchra vniuerſitas cẽtiſſimis ꝑtibo oꝛ dinata. Itẽ aug. xiij. de ciui. dei. Per ineffabilẽ dei miſe ricoꝛdiã.ipᷣa pena vitioꝝ trãſit ĩ arma virtutis ⁊ loqui⸗ tur ibi de moꝛte.Cum ergo moꝛs ſit malũ pene.⁊ ſit in/ ſtrumẽtũ virtutis: erit moꝛs hmõi pulchrũ:om̃e em̃ qð eſt inſtrumẽtũ virtutis.tenet ratõeʒ pulchri. Cõtra. a quo remouet᷑ bonũ.ab eo remouet᷑ pulcbrũ:ſ̊ malum bonũ ſunt differẽtia genere.ᷓ cũ malũ pene ſub malo ↄtineat᷑.remouet᷑ ab eo bonũ. etiã pulchrũ ꝑ ↄſequẽs Item aug.de ciui.dei.loquẽs de moꝛte ſic dicit.lex nõ ẽ bonũ quãdo auget peccantiũ ↄcupiſcètiaʒ. ita moꝛs nõ eſt bonũ quãdo auget patiẽtiuzʒ gloꝛi:ex quo accipit᷑ ꝙ moꝛs vel hmõi mala pene nõ ſũt bona? ita nec pulchꝛa Ad quood dicẽduzʒ ꝙ malũ pene licet ſit malũ illi qui punit᷑nihilominꝰtn eſt bonũ ⁊ pulchrũ.⸗! Ad illud vo quod obijcit᷑.q; malũ pene eſt ſub malo ĩ genere. Dicen dum eſt. ꝙ malũ nõ dicit᷑ de malo culpe ⁊ malo pene tã q̃; de duobo ſpeciew. ſ̊ ſicut de malo ſimplicit᷑ . qð aũt dicit᷑ ſimplicit᷑ ⁊ Fm quid.nõ determĩat ſpecies: licet ergo malũ pene ſit maluʒ ?ᷣm quid.nihilominꝰtñ ẽ bonũ ⁊ ꝑ ↄſequẽs pulchrũ.4 Ad illud vo quod obijcit᷑ de moꝛte. dicẽduʒ eſt ꝙ moꝛs habet duplicẽ ↄſideratõeʒ. Vno mõ ſᷣm ꝙ eſt delectꝰ ipᷣius vite ⁊ ita nature. Nlio mõ ᷣm ꝙ eſt malũ pene ei qui patit᷑.⁊ boc eſt cnʒ moꝛit Hſᷣm q; moꝛs ẽ coꝛruptio vite: ⁊ ſᷣm pꝛimũ modũ dicit᷑ ꝙ moꝛs nõ eſi bonũ.cũ ſit defectꝰeẽ.ſicut nec defectꝰ ignis bonũ dicit᷑:ſ malũ oppoſitũ eſt bono nature ſm ſe.dici⸗ tur aũtalio mõ malũ pene⁊ ita ẽ bonũ. Si q querat᷑ de bmõi defectibo nature.dicẽduʒ ꝙ in vniuerſo cõſiderati er ordie ad aliqð bonũ ſunt ↄferẽtes.⁊ ſic hñt quãdam pulchritudinezʒ oꝛdinis. in ſe aũt ↄſiderata nec ſunt nec pulchra nec bona. Deinde querit᷑ de rebo mõſtruoſis vtrũ dicẽde ſũt pulchre.qð nõ videt᷑.quia res mõſtruo⸗ ſa deeſt in mõ vel ſpecie ſimplicit vel oꝛdine qð aũt defe ctum habet ĩ his.defoꝛme dicit᷑: ꝙ̊ res mõſtruoſa non di cetur pulchra cũ ſit defoꝛmis.q Pꝛeterea.res mõſtruo ſa ex erroꝛe nature ꝓuenit.Qð ant ꝓuenit ex erroꝛe de⸗ foꝛme dicit᷑.nõ eꝛgo decoꝝ.(¶ Cõtra.mõſtra ſunt entia 7 que ſunt entia.in eo ꝙ hmoi dicunt᷑ bona ⁊ pulchra. pꝓ ↄſequens & res mõſtruoſe ſunt pulchre. Pꝛet ea nihil ſit ceo actoꝛe qð nõ eſt pulchrũ ſicut em̃ a ſůme bono bo num.ita a ſũme pulchro pulchrũ:ſed hmõi res ſunt deo m gd. auctoꝛe. Vnde aug.de ciui.dei.xvj.ſi hoĩes ſunt de qui⸗ bus illa mira ſcripta ſũt.quid ſibi: Pꝛoptea deꝰ voluit nõnullas gẽtes ita creare.ne in bis mõſtris que apud nos opꝑtet ex hoĩbo naſci.eiꝰſapiẽtiaʒ quã natuꝛ fingit hũana velut artẽ cuiuſpiã minꝰ ꝑfecti opificis putare⸗ mus erraſſe.¶ Rñdendũ ꝑ illud qð dicit augu.in.xvj. te ciui.dei.viij.c.Qualis aũt ratõ reddit᷑ de mõſtruoſis apud nos hoĩm paꝛtubo talis de mõſtruoſis quibuſdaʒ generibo reddi põt.Deꝰem̃ creatoꝛ ẽ oĩm. qui vbi ⁊ qñ creari ꝗd opoꝛteat vel opoꝛtuerit ipᷣe nouit.ſciẽs vniueꝛ ſitatis pulchritudinẽ.quaꝝ ꝑtiũ vel ſilitudinẽ vł diuer ſitate ↄtexat:̊ qui totũ inſpicẽ nõ põt.taniꝙ; defoꝛmita⸗ te ꝑtis oſtẽdit᷑.qm̃ cui ↄgruat ⁊ quo referat᷑ ignoꝛat.Li cet ergo in mõſiris ſit defectꝰ.nihilominꝰ tñ dro actoꝛe fiũt res que habẽt defectũ:ſ res ẽ a deo.defectꝰaũt ex ꝑ⸗ te pᷣncipij deſectibilis. Sed attẽdendũ cẽ.ꝙ mõſira dicũ⸗ tur duplicit.vel que fingũtur ex imagine vel eſtimatõe bũana.⁊ ſᷣm hoc nõ dicunt᷑ mõſtra eſſe deo actoꝛe: velq̃ vident᷑ habeꝛe imꝑfectõʒ ſᷣm curſuʒ nature.ſic ꝙ hõ ha beat ſex digitos.vel ꝙ vniꝰcoꝛꝑis ſint duo capita.⁊ ita de alijs:⁊ hec deo actoꝛe fiũt.nõ ꝙ apud cauſaʒ pꝛimaʒ ſit erroꝛ.̊ apud cauſaʒ ali ꝑticularẽ. Vnde aug.abſit vt quis ita deſipiat.vt extimet in numero humanoꝝ di gitoꝝ erraſſe ereatoꝛ?. qᷓuis neſciẽs cur hec fecerit: et ſi maioꝛ oꝛiatuꝛ diuerſitas.ſcit ille quid egeꝛit.cuiꝰopera iuſte nemo repᷣhendit. embru quartum. D quartum quo querit᷑.vtꝝ pulchritudo poſſit augeri vel minui.qð videt᷑.Cũ eĩ vi — miarebors Gᷣea q̃ moꝛiũtur vel deficiũt habeant tefoꝛmitatẽ:ſᷣ ↄtigit ĩ vniuerſo plura eẽ viuẽtia vł pau⸗ cioꝛa.̊ ↄuenit pulchritudinẽ vniuerſi augeri vel minui. Itẽ ſicut mĩoꝛ dicit᷑ pulchritudo cũ hõ ſeneſcit q; hõ ẽ in iuuẽtute.ita videt᷑ ĩ vniuerſo. Cũ & ſicut dic aug.mõ ſit qſi ſenectꝰmũdi. in pᷣncipio ðᷣo erat q̃i inuentꝰ:maioꝛ erat tũc pulchritudo qᷓ; nũc ſit.4 Itẽ ↄtingit aiaʒ ratõ⸗ nalẽ ꝑ peccatũ deficẽ a bono vcũ deſicit a bono.quo ad hoc minuit᷑ pulchritudo creat᷑e ĩ vninerſo.⁊ ita ↄtingit pulchꝛitudinẽ vniueꝛſi diminui. otra quocuch mõ ſe babeãt ꝑtes mũdi ꝑfecta ẽ vniuerſitas:qdð aũt ꝑſectũ eſt ⁊ manet hmõi.non auget᷑ vel minuit᷑.ᷓ pulchritudo mũdi nec auget᷑ nec minuit᷑. Vnde aug.in.iij.de libe.ar bi.cũ vᷣo peccãtibo adeſt beatitudo ꝑfecta ẽ vniuerſitas. cũ vᷣo peccãtibo adeſt miſeria.nihilominꝰ ꝑfecta eſt vni⸗ uerſitas. ipᷣe aũt nõ deſinit anime quas vel peccan⸗ tes ſequit᷑ miſeria.vel recte faciẽtes beatitudo:ſemꝑer ĩ naturis omnibo vniuerſitas plena atq; ꝑfecta ẽ. d quod eſt dicẽduʒ. ꝙ ꝑfectio attendit᷑ dupliciter: ſm foꝛ⸗ mam totius.⁊ vᷣm foꝛinã partiũ. Si ergo attẽdituꝛ ſᷣm foꝛmã totius.ſemꝑ eſt ꝑfecta vniueꝛſitas.Si vᷣo ſᷣm foꝛ mam ꝑtiũ.· ↄtingit augeri vel minui: foꝛmã etiã partiuʒ põt attendi ſm eſſe vel ſm bene eſſe.¶ Ad pᷣmo obiectũ dicẽdnzʒ eſt ꝙ licet ſint plura viuẽtia vel paucioꝛa.nõ tñ pulchritudo mũdi quo ad genera ⁊ ſpecies auget᷑ vł mi nuit᷑.vel etiã ꝑfectio mũdi quo ad foꝛmã.¶ Ad ſcdo ᷣo obiectũ dicẽduʒ.ꝙ licet deterioꝛet᷑ iuuẽtꝰmũdi ⁊ ſenectꝰ quo ad hoc attendat᷑ pulchritudo maioꝛ vel mĩoꝛ.ſᷣm ꝙ magis vel minꝰ dominat᷑ ipᷣa pena peccati: nibilomi⸗ nus eſt pulchritudo eſſentialis.que in mũdo nõ auget᷑ nec minuit᷑. Reliqua ðdᷣo que erat ex accidẽti ꝓpueniens. poterat augeri vel minui. Vnde ſi ſietiſſet adã in ſtatu innocẽtie.nõ deterioꝛaret᷑ iuuẽtꝰmũdi vel ſenectꝰ. ̊ pul chritudo remanet indifferẽs.¶ Ad tercio vᷣo obiectum dicẽduʒ.ꝙ ſiẽ dictũ ẽ.eſt pulchritudo in vniuerſo ratõe pulchritudĩs ꝑtiũ.ꝑs em̃ vna e nobilioꝛiboẽ ipᷣa aĩa ra⸗ tõnalis.ſ̊ hec hʒ duplicẽ pulchritudinẽ.vna ratõne ſub ſtãtie ſiue eſſentie.⁊ aliã ratõe voltatis actualis:qᷓtuʒ ad pꝛimã nõ dicit᷑ pulchritudo mũdi augeri vel minui. q̈tum ad ſcoõam ptingit. uentia in eo ꝗq bmõi pulchritudinẽ bhabe⸗ ſect fn oni Ne⸗ ſo un n ſe ri⸗ ub ; Ni Dquĩtũ quo querit᷑ ex quibo colligat᷑ pᷣn⸗ cipalit᷑ mũdi pulchritudo:ad qð ſic. Pul chrum ⁊ bonũ ſeſe ↄcomitant᷑.cũ ̊ boni⸗ s determĩet᷑ ꝑ modũ ſpeʒ ⁊ oꝛdinẽ i vni⸗ nerſo. p lrque⸗ determĩat᷑ pulchꝛitudo.QOð videt᷑.dici tur em̃ pulchra res ĩ mũdo. qñ tenet modũ vebitũ ⁊ ſpe citm oꝛdinẽ.⁊ que plus hʒ de his.plus hʒ de pulchri tudine.que vᷣo minꝰ. habet minꝰde pulcbritudie: pꝛin cipalit᷑ mũdi pulchritudo ex iſtis ↄponit᷑.¶ Ad idẽ pul chrimdo mũdi eſt deſcẽdens a pulchbritudĩe pma.ſic pa tet ĩ libꝛo ↄfeſſ.xj. Zu feciſti ea qꝛ pulcher es. pulchra em̃ ſũt.nõ tñ ita ſicut tu conditoꝛ eoꝝ.quo ↄꝑato ñ pul⸗ chra ſunt nec bona ſũt:pulchritudo ꝗ̊ creature ẽ veſtigi um quoddã. ꝑueniẽdi ad cognitõeʒ ad pulchritudinẽ ĩ⸗ creatã. Vnde yſi.ex pulchritudie circũſcripte creature. pulchbritudinẽ ſuã qͥ circũſcribi nequit.facit deꝰ intelli⸗ gi: veſtigiũ attẽdit ſm modũ ⁊ ſpẽʒ ⁊ oꝛdinẽ:pꝛĩcipa⸗ liter ꝗ̊ pulebritudo mũdi determĩabit᷑ pncipalit᷑ penes ſpẽm modũ ⁊ oꝛdinẽ.ſed modꝰſpẽs ⁊ oꝛdo deſinẽtibo cre aturis deſinit eſſe.̊ pulchritudo mũdi ĩ illis rebo pt᷑ de ſinere eſſe. ¶ Sʒ videt᷑ ↄtrariũ qð dicit aug.in li.de na tura boni:ſit decedẽtibo⁊ ſuccedẽtibo rebo tꝑalis qdam in ſuo genẽ pulchritudo. vt nec ipᷣa que moꝛiũt᷑ vel deſi⸗ nũt eſſe qd erãt turpẽt aut turbent modũ ſpẽm ⁊ oꝛdinẽ vniuerſe creature:ſic ſᷣmo bñ apoſitꝰ vtiq; pulcher ẽ:q⸗ uis in eo ſillabe atqʒ oẽs ſoni tanqᷓ; naſcendo moꝛiendo trãſcurꝛãt:qᷓ deſinẽtibo rebo vel ſuccedentibo non deſinit pulchritudo.¶ Ad qð dicẽdũ ꝙ pulchritudo ſurgit in mũdo ex tribo pdictis:p illa tria ↄtingit duplicit ↄſide⸗ rare: vel ſᷣm q ſunt ĩ generibo ⁊ ſpeciebo que ꝑmanent. vel ſᷣm ꝙ ſunt ĩ rebo traſeũtibo. Pulchritudo aũt in re⸗ bus trãſeũtibo duplicit᷑ cõſiderat᷑.vel in re q̃ tranſit ſᷣm ſeipᷣam.vel inqtuʒ com ꝑat᷑ alteri qᷓ ſuccedit illi:pᷣmo et ſedᷣo mõ pulchritudo manet ĩ vniuerſo ᷣm ſtatũ ꝗ nunc eſt. ⁊ attẽdit᷑ ᷑m modũ ſpẽm ⁊ oꝛdineʒ in his ſᷣm vtrũq; modũ:in futuro vo qñ quieſcent coꝛꝑa mobilia. nõ erit pulchritudo niſi ᷑ᷣm pmũ modũ.ratõe pᷣncipioꝝ ⁊ earũ reꝝ que ĩ ſe hbabẽt ꝑmanẽciaʒ ex dono ↄditoꝛis:pulchri⸗ tudo aũt in re traãſeũti ſᷣm ſeip̃am accepta.ſicut ip̃a res tranſit.ita tranſeũt modꝰſpẽs ⁊ oꝛdo ⁊ ꝑↄſequens ipſa pulchritu do. 2 de iſta non loquitur augu. Bſextũ mẽbꝛũ quo querit᷑. Que oꝓferãt ad pulchritudinẽ vniuerſi. Et hʒ h̊ membrũ q̃tuoꝛ articulos. Pꝛimo querit᷑ vtrũ ma⸗ la ↄferãt ad pulchritudineʒ vniuerſi. Se⸗ cundo ſi bona mutabilia. Tercio ſi mirabilia. Quaꝛto ſi iipa incarnatio cum ſacramentis oſequentibo. . ) 6 ticulus primus. pꝛimũ ſic videt᷑.ꝙ mala nõ ↄferant:ea em̃ aue deturpãt pulchritudinẽ reru.oꝑponũtur pulchritudini reꝝ:ſed que opponũt᷑ pulchri⸗ jtudini rerũ opponũtur pulchritudini mudi.ſicut qð de⸗ foꝛmaret manuʒ vel pedem in coꝛꝑe hũano.defoꝛmaret corpus:mala ergo cũ deturpent ipᷣas res que ſunt ĩ vni uerſo.oꝑponũtur pulchritudini vniuerſi.nõ ergo confe runt ad pulchꝛitudinẽ. Item dyoni.de diui.no.ducit ad incõueniẽs ponẽtibo malũ eſſe ⁊ bonoꝝ generatiuũ. Incõnueniens aũt eſt quod malũ ↄferat ad ↄpletõeʒ oĩs 7 toti nõ imꝑfectũ eſſe ꝑ ſeipᷣm largiat᷑.ex quo videt᷑ re⸗ linqui.ꝙ malũ nõ ↄferat ad pulchritudinem vniuerſi. ¶ Item in vnoquoq; genere ſi oꝑpoſitũ ↄiungat᷑ cũ oꝑpo ſito.minuit virtutẽ ipius.quare malũ ſi ↄiungat᷑ bono. ſed pulchritudo eſt vnũ quod ꝑtinet ad virtutẽ boni.er⸗ go minuit᷑ pulchritudo:non ergo malũ ↄfertur ad pul⸗ chritudinẽ vniuerſi. Wonir oppoſita iuxta ſe poſita pulchrius eluceſcũt.ergo bona malis oꝓpoſitis pulchꝛi * xvſ. ora appᷣarẽt: ergo malum oſertur ad pulchritudinẽ vni⸗ uerſi.tem ſi non eſſet malũ culpe.malũ pene indecen⸗ ter in vniuerſo oꝛdinaret᷑.ſed decẽter oꝛdinat᷑ergo ma⸗ lum culpe ↄfert ad pulchritudinẽ vniuerſi ſicut ad xecẽ tiam. Item ſi nõ eſſet moꝛs que eſt malũ pene.non eſſet ſuſtinẽtia moꝛtis:etſi nõ eſſet ſuſtinẽtia moꝛtis.nõ eſſet ſuſtinẽtia moꝛtis ex cauſa debita.⁊ ſi nõ eſſet illa ſuſtinẽ tia ex cauſa debita.nõ eſſet martiriũ:⁊ ſi nõ eſſet marti⸗ rium.deeſſet aliquid pulchritudini vniuerſi.ergo malũ confert ad pulchritudinẽ vniuerſi:eodem modo intelli⸗ gendum eſi de alijs penis. Item vilioꝛibo locis ↄgruunt res viles. VUnde augu.in li.cæ libe.arbi. Seruus in ta li peccato deiectus.vt mundande cloace dignus habea tur. oꝛnat eam turpitudine ſua:⁊ vtrũq; boꝛum.i.turpi tudo ſerui ⁊ mundatio cloace iam ↄiũctum ⁊ redactum in quandam ſui generis vnitatẽ ita diſpoſite domui co⸗ aptatur.vt eius vniuerſitati oꝛdinatiſſimo decoꝛe cõue⸗ niat:ſic voluntaria que in peccato fit turpis eſt affectio cui ꝓpterea penalis adhibetur. vt oꝛdinet eam vbi tale eſſe turpe nõ ſit:⁊ decoꝛi vniuerſitatis ↄgruat.vt pecca⸗ ti dedecus emũdet pena peccati. Ex qua auctoꝛitate eli citur ꝙ malũ ↄfert ad decoꝛem vniuerſi.Item augu.in enche.xj.c. Simul vniuerſa ſũt valde bona.quia ex om nibus ↄſiſtit vniuerſitatis admirabilis pulchritndo:in qua illud quod malũ dicit᷑ bene oꝛdinatũ ĩ loco ſuo po⸗ ſitum.eminẽtius ↄmendat bona.vt magis placeãt?⸗ lau dabilioꝛa ſint cum ↄꝑentur malis. Ex quibo colligitur ꝙ mala ↄfeꝛant ad pulchritudinẽ vniueꝛſi. quod dicendũ.ꝙ aliter eſt de malo culpe ⁊ de malo pene:ma⸗ lum em̃ culpe nec in eo ꝙ eſt malum. nec in eo ꝙ eſt cul⸗ pe.ꝑ ſe eſt ad pulchritudinẽ vniuerſi.EUnde aug.nõ ip̃a peccata ⁊ ipᷣa miſeria ſunt ꝑfectioni vniuerſitatis neceſ ſaria. Inq;tum aũt malum culpe eſt ex quo elicit᷑ bonũ. ſicut dicit augu.in enche.ꝙ nõ ꝑmitteret deus mala fie⸗ ri.niſi ex eis bonũ eliceret: ⁊ iterum inq;tum malũ cul⸗ pe debetur pena.Fm hoc ↄfert ad pulchritudinẽ vniueꝛ ſi. Item inq;tum bonũ oꝓpoſitum magis apparet bonuʒ ex comꝑatòne mali.De ſcdᷣo habetur in.iij.ð libe.arbi. Si peceatis animaꝝ detractis mileria perſeuerat aut peccata pꝛecedit. recte defoꝛmabitur oꝛdo aut admiſtra tio vniuerſitatis:rurſus ſi peccata fiant ⁊ deſit miſeria nibilominꝰ dehoneſtat oꝛdineʒ iniquitas:cum aũt non peccantibo adeſt beatitudo. pfecta eſt vniuerſitas. cum vᷣo peccantibo adeſt miſeria.nihilominꝰ ꝑfecta eſt. De tercio ponit augu.exemplũ in li.ð ciui.xei.Sicut pictu ra cũ coloꝛe nigro in ſuo loco poſita ↄgruit.ita vniuerſi tas rerum cũ peccatoꝛibo pulchra eſti:qꝙᷓuis ꝑ ſeipos cõ⸗ ſideratos ſua defoꝛmitas turpet. Item yſido.in li.ð ſũ mo bono.ꝑmiſit deus mali ſiatum aboꝛiri.vt ex cõtra⸗ rijs malis bone nature decoꝛ emineret. Ex his auctori⸗ tatibo patet qualiter malũ oↄfert ad pulchritudineʒ vni⸗ uerſi.Fm ſtatum qui nũc eſt. nõ ſᷣm ſtatum eſſentialem ipᷣius. Per hoc poteſt ſolui pꝛimo obiectũ.licet eĩ de turpet bonũ illud cuiꝰeſt defoꝛmitas:nihilominꝰex alia ratõne ↄfert ad pulchritudinẽ occaſionalit.¶ Ad ſcðo vo obiectum dicendũ.ꝙ ↄferre ad pulchritudinẽ vniueꝛ ſi dicitur dupliciter. vel ita ꝙ ſit de eẽ ipius rei pulchre 7 Fſm hoc malũ culpe nõ ↄfert.⁊ ideo pꝛo incõueniẽti ba betur. ꝙ toti nõ imꝑfectum eſſe largiat᷑. ſicut dicit dyo⸗ niſiꝰ. Si pᷣo ↄferens dicat᷑ ꝑ occaſionẽ.nõ repugnatꝗn malũ ſit ↄferens.põt ergo dyoniſiꝰvno mõ habere ꝓ in cõueniẽti.alio mõ nõ.¶ Ao terciũ vpᷣo dicenduzʒ. ꝙ licet malũ minuat virtutẽ boni qð defoꝛmat aut coꝛrũpit:nõ tñ tollit᷑ ꝗn ſit ↄyferens ad pulchritudinem vniuerſi.Ex alia em̃ ꝑte oꝛdinat᷑ ad bonũ maiꝰ.vel ipᷣa res que pec⸗ cat rõne vilitatis peccati ĩ loco ſibi debito collocat᷑:non dico debito nature ſ̊ debito defoꝛmitati. Vñ aug.in li. tæ libe.arbi. Iit vt peccãs creatura ſuꝑioꝛ.a creaturis inferioꝛibus puniant᷑.quia ille tam ſunt infime vt oꝛna ri a turpibus animis pñt.atq; ita decoꝛi vniuerſitatis congruere. ticnlus ſecundus. Ecũdo querit᷑ ſi bona mutabilia ↄferant ad pulchritudinem vniuerſi.qð videt᷑.qꝛ bona muta bilia licet mioꝛa ſint ꝓut bmõi ꝙᷓ¶ bona imutabilia(⁊ dico mutabilia ea q mutant᷑ ĩ eſſe nihilo minꝰfaciũt ad ſubſlãriã pulchritudis:cũ eĩ dicũt᷑ maio ra ⁊ mioꝛa ponit᷑ oꝛdo: poſito aũt oꝛdine decenti ponit᷑ pulchꝛitudo bona mutabilia faciũt ad ſubſtãtia pul⸗ chꝛitudimis ĩ vniuerſo. Ad qð inducit aug.ſiłitudinem in.iij.de libe.arbi.de coꝛꝑibo que magis clara ſunt ⁊ mi nus clara:ſi em̃ equalis eſſet claritas lune vt ſolis.non eſſet aliud dicẽ q; ꝙ eẽnt duo ſoles:ᷣ qui ſic eſtimat du⸗ plicit errat.eo ꝙ ꝑfectõi reꝝ addẽ cupit.cũ deſiderat al terum ſolẽ:etiã imineꝛe.cũ lunã vult tetrahi ad pulchꝛi tudineʒ.̊ requirit᷑ alia alijs ſint clarioꝛa.alia vo ob⸗ ſcurioꝛa:nec erit vniuerſitas ꝑfecta. niſi vbi maioꝛa ſic pꝛeſio ſũt.vt mĩoꝛa nõ deſint: cũ ̊ mutabilia ſint mino ra bonis q̃ nõ mutant᷑.nõ erit pulchꝛitudo vniuerſita⸗ tis ꝑfecta ſine bonis mutabilibo. ¶ ꝓtem maioꝛa bona ex com ꝑatõe bonoꝝ mioꝝ pulchꝛioꝛa aparẽt.Cũ ꝗᷣ ex⸗ cellẽtia pulchꝛitudis in ſuꝑioꝛibo faciat ad pulchꝛitudi nem vniuerſi:inferioꝛes creature mutabiles.ex quaruʒ com ꝑatõe alia relucẽt.faciũt ad pulchꝛitudinẽ vniuer⸗ ſi.ꝗ Hoc etiã er ↄſider atõe coꝛꝑis hũani patet. in quo ſunt mẽbꝛa nobilioꝛa ⁊ ignobilioꝛa vt dicit᷑.j Coꝛin.xij. er quoꝝ ↄiunctõe reſultat coꝛꝑis pulchꝛitudo: & a ſimi liea que ſũt ignobilia ĩ vniuerſo.vt mutabilia conferũt ad pulchꝛitudinẽ vniuerſi.¶ Cotra mutatõ tendit ad nõ eſſe vnde ẽ defectꝰ.ꝗ̊ ⁊ mutabilitas eſt defectibilitas. Seo dicit aug.in li.ↄtra epłaʒ fundamẽti.Cũ dicitur res coꝛruptibilis.duo dicũtur:ipᷣa res.⁊ ipᷣa coꝛruptõ. KRes ad aliꝗd ꝑtinet. Coꝛruptõ vo ad nihil:g̊ eadẽ rati one ⁊ mutabilitas.cũ intelligat᷑ ð mutabilitate qͥ ad nõ eſſe.Qð aũt ad nihilũ ꝑtinet.remouet᷑ a bono.⁊ ꝑ cõſe⸗ quẽs a pulchꝛo. d qð dicẽduʒ.ꝙ cũ dicit᷑ mutabile ſiue coꝛruptibile duo ſũt ſicut dictũ eſt. licet ̊ mutatio ſiue coꝛruptõ ad nihilũ ꝑtineat.res tñ que babẽt hmõi potẽtiaʒ ſiue poſſibilitatẽ. ꝑtinẽt ad bonũ ⁊ pulchꝛũ cũ etiã mutat᷑ alie his ſuccedũt.ſᷣm ꝙ vniꝰcoꝛruptõ alteri⸗ us eſt generatõ.⁊ ſic etiã ẽ queda pulchꝛitudo. Vlñ au⸗ gu.de natura boni.ſit decedẽtibo ⁊ ſuccedẽtibo rebo tem poꝛalis quedã in ſuo genẽ pulchꝛitudo: ſicut ſpᷣmo bene ↄpoſitꝰ ꝑulcher ẽ.q;uis quedã ſillabe deſinãt⁊ alie oꝛiã tur. SBed adhuc querit᷑ ſi res hmõi mutabiles pᷣpoſi te rebo que nõ mutant in eſſe faciãt ad pulchꝛitudinem vniuerſi.qð nõ videt᷑.Si em̃ inferiꝰponat᷑ ſuꝑiꝰ⁊ econ⸗ uerſo oꝛdo deturpat᷑.vt ſi pes poneret᷑ ſuꝑiꝰ ⁊ caput in⸗ ferius:&̊ᷓ a ſimili cũ res mutabilis ĩ eſſe.ſit poſterioꝛ na turalit᷑ re que nõ mutat᷑.nõ erit pulcbꝛitudo vniuer ſi ſi ſupponat mutabile ĩmutabili.i¶ Cõtra.aĩa cũ punit᷑ ꝑ coꝛpꝰ. creature inferioꝛi que mutabilis ẽ ſubdit᷑ patien⸗ do:⁊ ſi patit᷑ iuſte vel vtiliter.decoꝛ eſt vniuerſi.q̊ rema⸗ net pulchꝛitudo vniuerſi licet imutabilia in eſſe p̃ferant᷑ imuta kiin qð dicẽduʒ.ꝙ duplex ẽ pulchꝛitudo vna que ſurgit er gradibo natuꝛalibo reꝝ.⁊ hoc mõ pul chꝛitudo eſt.cũ pꝛefer᷑ mutabile mutabili.⁊ ĩmutabile imutabili.Alia ẽ pulchꝛitudo q̃ ſurgit ex gradibo diſpo ſitionũ adueniẽtiũ.⁊ ſᷣm hũc modũ illud qð ẽ mutabile in eſſe.qð cũ ſeruat bene eſſe.p̃ᷣfert᷑ imutabili in eſſe qd nõ ſeruat ſuũ eſſe.⁊ ſᷣm hoc aĩa peccans ſupponit᷑ coꝛpi. qð modũ ſpeciẽ ⁊ oꝛdinẽ ſeꝛuat ſuũ.Vnde aug.loquens c gradu natur ali reꝝ in li.de libe.arbi. In coꝛꝑalibus lux tenet pꝛimũ locũ:ↄſequens aũt eſt vt pꝛimo coꝑi aĩa ertrema pᷣponat᷑.Et alibi dicit. Fit vt peccãs creatura ſuꝑioꝛ a creaturis inferioꝛibo puniat᷑.⁊ iteꝝ:habitatio ni celeſti aĩa peccatrix nõ ↄuenit ꝓpter peccatũ:terreſtri aũt ↄuenit ꝑ ſuppliciũ. vt ꝙ licet elegerit ſemper ſit pul⸗ chbra vniuerſitas. ticulus tercius. Ercio querit᷑ ſi mirabilia ↄferãt ad pulchri⸗ R tudineʒ vniuerſi.Ad qð ſie.Oꝑa mirabilia imediate ꝓcedũt a ſũmo pulchꝛo. ſ̊ que ime⸗ e diate ꝓcedũt minꝰelogant᷑: inqtum hmõi pl?habẽt de pulchꝛitudĩe.g̊ mirabilia plꝰhabẽt.ergo oferũt ampliꝰ ad pulchꝛitudinẽ vniuerſi.⸗ Itẽ artifex ſapiẽs cuʒ agit aliqua ꝑ ſe. pulchꝛioꝛa ⁊ oꝛdinatioꝛa facit ꝙ; cũ operat᷑ ꝓ miſtrũ.eo ꝙ ꝑ ipᷣm plus reſidet de ſapiẽtia.niſi foerit impedimẽtũ ex ꝑte ipᷣius oꝛgani:cũ ergo de operet᷑ non indigens oꝛgano.⁊ quedã operat᷑ ꝑ ſe.quedã vo mediã te natura vel volũtate ratõnali:pulchꝛioꝛa erũt que ab ipo ꝑ ſe fiunt.qᷓ; que mediãte natura vel hũana volũta⸗ te.Sʒ hec ſũt mirabilia ſic̃ dicit Anſel. illa vᷣo natura⸗ lia vel volũtaria:q̊ mirabilia plꝰaferũt ad pulchꝛitudi⸗ nem q; naturalia vł volũtaria.¶ Cõtꝛa.ea que ſũt na⸗ turalia ſũt de pulchꝛitudie vniuerſi.ergo ea que ſũt con tra naturã.defoꝛmãt illã pulchꝛitudinẽ. ſ̊ hec ſũt mira⸗ bilia &̊ mirabilia nõ ↄferũt ad pulchritudinẽ vniuerſi. M aunt hec ſint mirabilia.patet ꝑ H̊ qð dicit aug.cõtra fauſtũ./( 2õ incõgrue dicit᷑ aliꝗd facere ↄtra naturã.qn facit ↄtra id qð nouimꝰin natura.hanc appellamꝰcogni tum nobis curſuʒ ſolitũq; nature:ↄtra quẽ cũ deꝰaliꝗd facit.magnalia vel mirabilia noĩant᷑.¶ Item ſi mirabi lia eſſent de pulchꝛitudie vniuerſi.ſiue mirabilibo nõ eſ⸗ ſet ↄpleta pulchꝛitudo vniuerſi:ſ̊ poſito ſtatu innocẽtie 7 ꝑmanẽte nõ eſſent mirabilia.gᷓ incõpleta eſſet pulchri tudo:qð cũ falſuzʒ ſit dicit᷑ em̃ pᷣmo Beñ.Vlidit deꝰcun⸗ cta que fecerat ⁊ erãt valde bona.xvbi notat᷑ ↄpletio bo⸗ nitatis 1 ꝑ ↄſequẽs pulchꝛitudis.⁊ ita patet ꝙ mirabi⸗ lia nõ ſũt de pulchꝛitudie vniuerſi. ( qð dicẽduʒ ꝗ eſt acciꝑe pulchꝛitudinẽ vniuerſi ſᷣm triplicẽ ſtatuʒ.ſᷣm pꝛimũ ſtatũ in qͥ factꝰeſt mũdꝰ.⁊ ad illiꝰpulchꝛitudineʒ nõ ꝑtinẽt mirabilia. tum vᷣo ad ſcdᷣm ſtatũ.qui ẽ ptꝰ lapſuʒ peccati.ꝑtinẽt mirabilia.qꝛ in illo fit reꝑpatõ na⸗ ture deſiciẽtis.ſᷣm diuerſos modos defectuũ. tuʒ ad terciũ ſtatũ qui ꝑtinet ad ĩnouatõeʒ mũdi ꝑtinẽt mira⸗ bilia ? ſi nõ miracula. Innouatõ em̃ mũdi ⁊ eoꝝ q̃ ꝑti⸗ nẽt in mũdo.ſupꝛa naturaʒ erit.⁊ ita mirabilis.¶ Ad obiectũ pᷣo pꝛimo dicẽduʒ ẽ.ꝙ eſſe ↄtra naturã dicit᷑ du⸗ plicit. lno mõ qð ẽ deſtructuũ nature.⁊ ſic miracula nõ ſũt ↄtra naturã. Alio vᷣo mõ dicit᷑ ↄtra naturã qð eſt ↄtra ſolitũ curſuʒ nature.⁊ ẽ ad reꝑatõeʒ eiꝰ:⁊ ſᷣm hoc dicũt᷑ mir acula eſſe ↄtra naturã qꝛ ↄtra ſolitũ curſum ↄſona tñ nature.qꝛ ad reꝑatõeʒ eiꝰtendũt illa que ſũt p mo mõ ↄtra naturam.quo ad hoc ꝙ ſũt hmõi nõ faciũt ad pulchꝛitudinẽ. Ea vo que ſũt ↄtra naturã ſcðo mõ. qꝛ ꝑficiũt naturã ⁊ ſupplẽt defectũ eiꝰ.oↄferũt ad pulchꝛi⸗ tudinẽ. ¶ Ad ſcðo obiectũ dicẽduʒ ꝙ licet nõ ꝑtineant ad eſſe pulchꝛitudinis ſᷣm pꝛimũ ſtatũ.tñ ꝑtinet ꝙtũ ad ſcðm vel terciũ. ticnulus quartus Varto q̃rit᷑ ſi incarnatõ cũ ſacramẽtis ſequẽ tibo ꝑtineat ad pulchꝛitudinẽ vniuerſi.⁊ vi⸗ der ꝙ ſic. Hõ ẽ finis vniuerſi ĩ tra.de aũt eſt inis vniuerſi ſimpłꝛ: p̊ ĩ vniuerſo ſicẽ ad pulchꝛitudinẽ eiꝰ.ꝙ ſemꝑ ẽ aliq̃ aueniẽtia int᷑ diuerſa q̃ ſibi ↄiũgũt᷑.vt int᷑ coꝛꝑa ſuꝑceleſtia ⁊ elemẽta ẽ qdaʒꝝ ↄueniẽtia.vltimũ ei coꝛpoꝝ ſuꝑceleſtiũ ſcʒ luna recepit lumẽ.a in h̊ ↄuenit cũ ipᷣis elem̃tis:⁊ dat lumẽ.⁊ ĩ ̊ ↄuenit cũ ipᷣis coꝛꝑibo ſuꝑceleſtibo. Siłꝛ ignis qð ẽ pᷣmũ coꝛpoꝝ elemẽtarium dat lumẽ.⁊ qͥ ad G̊ cõuenit cũ ſuꝑioꝛibo:a recipit.⁊ qͥ ad hoc ↄuenit cũ inferioꝛibo.Silꝛ vetermiĩiare ẽ in elemẽta⸗ tis.qdam eĩ ſũt media int᷑ terꝛena:cẽtia ⁊ mieralia.ſic dicit᷑ de ſpõgia. q̃dam int᷑ terꝛenaſcẽtia ⁊ aĩalia ſicut de quiduſdaʒ auibo anteq; naſcãt᷑ ex arboꝛibo. Inter bꝛu⸗ ta vdᷣo ⁊ hoĩes mõſtra qdaʒ.q̃ ratõe coꝛꝑis ĩ ꝑte ↄueniũt cũ hoĩe.in ꝑte cũ bꝛutis.ſicut eſt de ſyrenis.ad ꝑfectã g vnitatẽ ſiue ↄiũctõeʒ.neceſſaria ẽ vnio diuĩe nate cũ bu mana. vmt ſic reluceat pulchꝛitudo vniuerſi:ſᷣ nõ hoc ni⸗ ſi ꝑ incarnatõeʒ.ergo incarnatõ ↄfert ad pulchꝛitudinẽ * hi i ne⸗ d d. igit as erit on dis o Uta⸗ Ura, c⸗ nan con lra⸗ rſi. tra gi n iad abi eſ⸗ tie hbei un bo⸗ bi⸗ 3 ſin nez do⸗ na⸗ 0 ra⸗ et⸗ Do du⸗ ni (ueſtio vniuerſi. ¶ Item reꝑatio bumani generis lapſi decẽtil⸗ ſima eſt ꝑ incaꝛnatõʒ.ſicut dicit aug.in li.de tri.aliꝰmo ⸗ dus erat nr̃e reparatõis poſſibilł.ſed nullus ↄueniẽtior. Cũ ergo pulchꝛitudo vniuerſi nõ poſſit eẽ oino pꝰ detur patõʒ bumani generis.niſi ꝑ reꝑatõz:⁊ hec ſit decẽtiſſi⸗ ma reꝑatõ.ꝑ hanc erit ↄpleta pulchꝛitudo. 4l Itẽ nulla maioꝛ fuit gra q; ꝙ diuina natura vniuit ſe humane. ſ. iẽ habet᷑ ſuꝑ illud.ps.Et cũ glia ſuſcepiſti me.dꝛ emĩ glo. que maioꝛ glia ꝙ; vniri veꝛbo dei ⁊ ad dertrã dei locaꝛi. Cum ergo gr̃a det pulchꝛitudinẽ nature et hec ſit maioꝛ gratia.hec gr̃a dat maximã pulchꝛitudinẽ. ptinet ad O pulchꝛitudinẽ vniuerſi.¶ Cõtra.bonitas vniuerſi cõſi⸗ ſtit in ſinguł ⁊ in toto.⁊ hoc dicit᷑.j.Geñ. Pꝛimo em̃ dẽ de ſingul· Nidit deꝰ eẽt bonũ. Scðo cum dẽ vidit deꝰ cũcta que fecerat ⁊ erãt valde bona.ſed bonitatẽ ↄſequi tur pulchꝛitudo eꝛgo pulchꝛitudoↄſiſtit in bis dnobo:ᷣ vtraq; pulchꝛitudo ſiue incaꝛnatõe poterat eẽ.ergo in/ caꝛnatõ nõ eſt de ↄferẽtibo pulchꝛitudinẽ. Itẽ vnio hu mane nature cũ diuĩa.nõ eſt aliud q; incarnatio.ſᷣ vnio hũane nature cũ diuina eſt in ꝑſona diuina: ſed vnitas diuine ꝑſone nõ ↄnumerat᷑ cũ ꝑtibus vniuerſi.ergo nec ea que vniũt᷑ inqtũ hmõi.nõ ergo incaꝛnatic ꝑtinet ad pulchꝛitudinẽ vniuerſi tanqᷓ ꝑs eius. ¶ Pꝛeterea.ſi eſſʒ ð ſubſtãtia vninerſi nõ intellecta ĩcaꝛmatiõe ſiue nõ exi⸗ ſtẽte.nõ eſſʒ pulchꝛitudo vniuerſi.ſed aliꝰmodꝰe ꝛat poſ ſibilis reꝑatõis hũane.ꝗ ſi eẽt. pulchꝛitudinẽ ſuã ha be⸗ ret in vniuerſo.nec eẽt incaꝛnatio vel ea que incaꝛnatõʒ ↄſequunt᷑.ergo incaꝛnatõ nõ eſt ↄferẽs ad pulchꝛitudinẽ vniuerſi.¶ Ad qð dicendũ ꝙ pulchꝛitudo vninerſi attẽ dit᷑ ſᷣm ea que ꝑtinẽt ad pꝛimaꝛiũ ſtatũ.qui erat ſtatus ĩ nocẽtie:⁊ ᷣm hoc incaꝛnatõ nõ fuit ad pulchritudinem vniuerſi ↄferẽs. Attẽdit᷑ etiaʒ pulchritudo qtũ ad ſtatũ gratie repantis naturã lapſã.⁊ q;tũ ad hoc ↄferẽs eſt i⸗ caꝛnatõ ad pulchritudinẽ vniuerſi. Sed adhuc diſtin⸗ guẽdum.ꝙ ſtatus ille pt᷑ attẽdi in genere vel ſᷣm optimũ mi ipo ⁊ cecẽtiſſimũ. Incaꝛnatõ ergo nõ fuit ↄferẽs ad pulcbꝛitudinẽ vmuerſi.vt ſine quo nõ potuit natura la⸗ pſa reꝑari:ſed ſine quo nõ potuit dcẽtiſſime. Ad obie etum ergo rñdendũ eſt.ꝙ licet pulchꝛitudo vniuerſi ſᷣm pmũ ſtatũ potuit eẽ ſine micaꝛnatõe nõ tñ qtũ ad ſcðᷣm ſtatũ in optima ↄgruẽtia. Ad ſedm vo dicẽduʒ · ꝙ licz ꝓſona diuia vniẽs nõ ſit ꝑs vniuerſi vel alteꝝ vnitoꝛũ. ſcʒ diuina natura:nibilominꝰhũana natura q̃ eſt alte⸗ rũ vnitoꝝ que ſᷣm ſe ⁊ m ꝙ vnita tꝑalis eſt nõ eterna. ad pulchꝛitudinẽ ſpectant vniuerſi tanqᷓ; ꝑs eius.⸗.Ad terciũ dᷣo dicẽdũ. licʒ pulchritudo vniuerſi qtum ad ſcdðᷣm ſtatũ potuit eẽ ſine incaꝛnatõe.nõ tñ potuit vt mul tiplex ↄgruẽtia ſeruaꝛet᷑.quaꝝ vna ẽ.vt ſic hõ offẽdit of⸗ feſa extendẽte ſe ad genꝰ humanũ.eo ꝙ voluit eẽ ſic deꝰ ita fieret reꝑatõ ꝑ hoc ꝙ dev voluit fieri hõ. Alia ẽ ſicut hõ offẽdit ĩ apetitu ſapiẽtie deiſoꝛmis.cũ dictũ fuit eri tis ſicut dij ſciẽtes bonũ ⁊ malũ:ita ſapia dei hũanũ ge⸗ n'reꝑaꝛet:qð nõ ogruent fieret.niſi filiꝰdei hõ ſatiſſace ret.Lercia rõ eſt.ꝙ qꝛ hõ ↄſiat ex re intelligibili ſenſi bili.vt totꝰhõ ꝑficiat᷑.neceſſaꝛiũ fuit.vt ꝑſona diuia coꝛ poꝛalẽ naturã ſibi vniret.vt vteꝛq; ſenſus reꝑaꝛet᷑.ſenſꝰ inſerioꝛ in ↄtẽplatõe diuitatis.⁊ exterioꝛ incõtemplatio ne hũanitatis:vt ſiue ingrederet᷑ ſiue egrederet᷑ paſcua inuemret.ſic̃ dicit aug.in li.de aĩa ⁊ ſpuũ.Quaꝛta rõ eſt vt infirmitatẽ nr̃i affectm anuduceret ad ſũmã bonita⸗ tẽ. Si eĩ tãtũ hũiliauit ſe deꝰvt hõ fieri dignaꝛet᷑.ĩ diui⸗ nã bonitatẽ affectꝰnẽ debet attẽdi.⁊ ſibi quẽdã gradum aſcẽſiõis ĩ humana natura vnita ↄſtituere.Quĩta rõ eſt vt caritas in hoĩe augeret᷑:pꝛimo em̃ erat caꝛitas reſpe ctu ↄditoꝛis.ĩ hoc vᷣo aucta eſt vt ſit caꝛitas reſpecu re⸗ demptoꝛis.Sexta no rõ eſt.vt coꝛpꝰhumilitatis nr̃e cõ⸗ figuraꝛet᷑ coꝛꝑi claꝛitatis ſue.Et vt diẽ̃ aug.ſuꝑ Joh.ꝑ verbum fit animaꝛum reſurꝛectio.per verbum vero fa⸗ ctum caꝛnem fit coꝛpoꝛe reſuꝛrectio. ¶ Mueſtio decimaſeptia 6 — xvij. de oꝛdine vniuerſi. Gſignatis conditi onibo ex ꝑte quãtitatis ⁊ ey ꝑte quali⸗ tatis:dicẽdum eſt de cõditiõe ex ꝑte re⸗ latiõis.que cõditio eſt oꝛdo.Querẽdũ a ergo de oꝛdine vniuerſi.Circa quod uerit.4 Pꝛĩo quio ſit oꝛdo.¶¶ Scdo vtꝝ oꝛdo ſit ĩ vni⸗ uerſo ⁊ in ſe ⁊ in ſuis paꝛtibus. vt ſcʒ nihil ſit inoꝛdina⸗ tum.4 Tercio vtꝝ omia ſint ordiata ad boĩem.¶ Quaꝛ to cuiuſinõi ſit oꝛdo.i Quinto que ſit cauſa oꝛdinis. NRado aũt ſic diffinit᷑ ab Aug.xirx.ð ciui. Hꝛdo eſt paꝛiuʒ diſpariũq; rerũ ſua cuiq; loea tribuẽs diſpoſitõ. Sed videt᷑ ꝙ bec „* diffinitio nõ ſit conueniẽs quia oꝛdo eſtĩ ſpũ alibo vbi nõ eſi localitas. reſtat ergo ꝙ nõ oĩ oꝛdini ↄuenit hec diffinitõ.⸗. Pꝛeterea.oꝛdo attedit᷑ ̃m pꝛius 7 poſterius.q̊ᷓ nõ eſt oꝛdo paꝛiũ ſed diſpaꝛiũ tm̃.i Ad pᷣ mũ dicendũ.ꝙ locus hic accipitur ↄmunit.ſᷣm ꝙ vnuʒ dicit᷑ ſupꝛa aliud alteꝝ vᷣo infra ſᷣm rõeʒ ſpũalem.⁊ ſᷣm huũc modũ in aĩabus ⁊ in ãgelis oꝛdo.quia quidaʒ ſimi lioꝛ ẽ deo.quidã minꝰſilłis.quedã aĩa ꝑſpicatioꝛis intel ligẽtie.quedã nõ. Ad ſcᷣm dicendũ ꝙ oꝛdo attẽdit᷑ h ↄmũiter.ad hoc qð ẽ eẽ pᷣm pᷣus ⁊ poſieriꝰ.⁊ ad hoc qð ẽ eẽ ſimul ſiẽ eĩ ĩ ſitubo dꝛ vnũ ſurſũ ⁊ alteꝝ deoꝛſũ.alteꝝ ðo iur vt dextꝛoꝛſũ vel ſiniſtroꝛſũ:ita eſt ſpũaliter in ſub⸗ ſiãtijs. ꝗ quedã oꝛdinantur ſm pꝛiꝰ poſteriꝰ.quedã vo ĩ rõe oꝛdĩs dictũ ẽ paꝛiũ diſꝑiũq; ⁊c̃· brüſecundum. Oſcðm quo querit᷑.vtꝝ oꝛdo ſit ĩ vniuer⸗ ſo ĩ ſe et in ꝑtibo ſuis.vt nihil ſit inoꝛdina tũ. ſic videt᷑. Aug.de libe.aꝛbi.Qullũ ius nullꝰcaſus. nulla reꝝ labes io vnqᷓ ef⸗ ecit vt iuſtum ñ ſit omia eẽ oꝛdiatiſſima.eꝛgo oĩa ſũt oꝛ⸗ dinata ĩ vniuerſo.q Iteʒ a lapiẽte aꝛtifice ꝓcedũt res oꝛ dinate.q̊ a ſũmo ſapiẽte ꝓcedũt res oꝛdinatiſſime: ſed oẽs res ꝓceſſeẽt a deo ꝑ cognitõʒ ergo ſũt oꝛdinatiſſime Vñ aug. v. de ci. dei veriſſime credit᷑ cũcta ſcire añqᷓ fi⸗ ant.⁊ nihil inoꝛdinatũ relinꝗʒe:a quo ſũt oẽs prĩᷣates.qᷓ uis nõ ſint oĩm volũtates.( Contra.Ecẽs.x.Eſt malũ q̃ᷓi ꝑ eꝛroꝛẽ egrediẽs a facie pncipis.vidi ſtultũ poſitũ in dignitate ſublimi.⁊ diuites cadere deoꝛſũ.vidi ſeruos ĩ eꝗs ⁊ pᷣncipes ãbulãtes ſuꝑ terꝛã.Ex qͥ accipit᷑ ꝙ nõ eſt oꝛdo ĩ vniuerſo.qꝛ rectꝰoꝛdo eẽt vt boni dñaꝛẽt᷑ mal.lIñ aug.de ciui.dei.xix.ſQaturał oꝛdo h̊ pᷣſcribit.ita em̃ de⸗ us hoĩeʒ odidit Inquit em̃ dñet᷑ piſcibo maꝛis⁊ volatili bo celi:rõnalẽ factũ ad imaginẽ ſuã noluit niſi irꝛõnabi libo dñaꝛi. Inde pmi iuſti paſtoꝛes pecoꝝ magis qᷓ; ges hoim ↄſtituti ſũt.vt inſinuaꝛet deꝰꝗd poſtulet.oꝛdo crea turaꝝ ꝗd exigat meꝛitũ pctoꝝ.Et.xiij.ꝓuẽ.dẽ iacebũt TE vt lil. ⁊ iõ 7 impij an poꝛtas iuſtoꝝ.⁊ ſuꝑ eos erit vir bonꝰ. Ex qͥ ac cipit᷑.ꝙ nõ eſt oꝛdo ĩ ꝑtibo vniuerſi. Itẽ aĩa pᷣfert᷑ crea ture coꝛꝑali.ſic hᷣ ab aug.ſuꝑ Geñ.viij.li.⁊ in li.de li⸗ be.aꝛbi.ſed aĩa vel angelꝰ in pena ĩfernis oꝛdinat᷑ q; cre ata coꝛꝑal.qð pʒ ꝑ boc ꝙ dic aug.in li.de ciui.dei.xxj. Abi oñndit᷑ ꝙ ignis iehẽne vł purgatoꝛiꝰeſt coꝛꝑal.⁊ tñ punit ãgelos ⁊ aĩas dãnatas:eꝛgo non eſt oꝛdo ꝑtiũ in vniuerſo.¶ Itẽ creature irꝛõnales poteſtatẽ habẽt nocẽ di rõnalibo.ſed oꝛdine nature pꝛefert᷑ rationalis irꝛati⸗ onali. nõ eſt oꝛdo in vniuerſo cũ ecõtraꝛio fiat. Quod enim nocet ·habet poteſtatem ſupeꝛ alterum em nocet. l Item temptatoꝛ inducit aliquando tem ptatum in tẽ⸗ ptatiõem.⁊ cum hoc eſt.ſupponit᷑ temptatoꝛ ei qui tem⸗ ptatur:ſed qui temptat eſt dyabolus.qui temptatuꝛ eſt homo iuſtus. eꝛgo ſupponitur dyabolus homini iuſto: Inõ eſt oꝛdo in vniueꝛſo.¶ Ao quod dicenduʒ ꝙ oꝛdo eſt in paꝛtibus vniuerſi. Ad obiectum aũt in contꝛaꝛi⸗ um dicendũ.ꝙ duplex eſt oꝛdo:maĩfeſtꝰ⁊ occultꝰ.Aa⸗ nifeſtus cũ boni pᷣferũt᷑ malis.occultꝰcũ ecõuerſo mali p̃erunt᷑ bonis.hoc em̃ eſt ad ꝓbatõeʒ bonoꝝ.Vñ Gꝛe. upꝑ illud Job. xxij. Cũ impleſſet dmos eoꝝ bonis ⁊c̃. oꝛdinãs deviuxta meritũ ſinglłoꝝ diſponit.vt malꝰdiuti us viuat.vt mala augeat ꝗho boni ꝓbent᷑. AUñ occultuʒ eſt iudiciũ dei.quo mali ĩ pñti dñant᷑ ⁊ boni ſubijciun Honi em̃ in pñti puniunt᷑ vt nõ reſeruẽt᷑ ad penã.mali dᷣo in pñti ꝓſperãt᷑.vel vt ad bonũ alliciant᷑.vł in futuꝛo Fuiꝰpuniẽt᷑. Añ ſuꝑ illð.xxxv. Job.nec vlciſcit᷑ ⁊c. Ali⸗ qñ feꝛiꝛe incipit ꝙ eterna dãnatõ ↄſũmat. Quedam vᷣo punit ne credat᷑ n curaꝛe hũana.Quedã reſeꝛuat.vt iu⸗ diciũ reſtaꝛe ſẽtiamꝰ.Exr iã dictis pʒ qualr ſolnenduʒ eſt ᷣmo obiectũ.In illis em̃ eſt oꝛdo occultꝰſiẽ in illis ð quibo dꝛ.v.Ecẽs.Si videris calũnias egenoꝝ ⁊ violẽ⸗ ta iudicia.⁊ ſubueꝛti iuſticiã in ꝓuincia:nõ mireris ſu⸗ per h̊ negocio. In pñti em̃ eſt occultũ iudiciũ ſed ĩ futu/ ro eſt maifeſtũ.¶ Ad ſcðᷣo obiectuʒ dicẽdũ.ꝙ lʒ ſpũalis creatura pᷣferat᷑ coꝛꝑpali.rõe tñ culpe qua inferiꝰoꝛdina tur.p̃fert᷑ creatura coꝛꝑalis ſeruãs oꝛdinẽ ſuũ.creatuꝛe ſpũali nõ ſeruãti oꝛdinẽ ſuũ.¶ Zld terciũ dicendũ.qꝙ cꝛe ature irrõales ptateʒ hñt nocẽdi rõnalibo.⁊ in hoc pᷣſe⸗ runt᷑ eis:hoc nõ eſt er pᷣma inſtitutõe qua dictũ ẽ de ho mine.vt pᷣſit volatilibo celi ⁊ piſeibo maꝛis ⁊c̃.ſed h̊ ẽ rõe pene pct᷑i:vt qꝛ nõ ſeruauit hõ volũtaꝛiã ſubiectõʒ ⁊ de⸗ bitã reſpectu ſui ſuꝑioꝛis.nec debita ſbiectio ſernaꝛet᷑ ei a ſuo inferioꝛi:nõ ꝙ ampliꝰdatũ ſit ip̃is iꝛrõabilibo ſᷣ ſſᷣ tractũ eſt ex pcto ipis rõabilibo.q Ad quaꝛtũ vo dicẽdũ ꝙ tẽptatoꝛ duo habet in ſe.vnũ rõe nature alteꝝ rõe ma licie. Rõne nature ht᷑ ãgelꝰtẽptatoꝛ. At in quodã pᷣfera tur hoĩ:natura em̃ eiꝰẽ potẽtioꝛ.Añ ãgelꝰ pt tẽptaꝛe ho minẽ.hõ po nõ pt᷑ tẽptaꝛe angelũ. Sed rõe malitie bhabʒ volũtatẽ temptadi.ſed inferioꝛ eſt hoĩ iuſto.inqᷓtũ iuſtꝰ eſt. Vñ Caſſio.de aĩa.Lales aĩe do p̃ſtãte norijs ſpii tibo imperãt.⁊ illi qs mũdꝰpatit᷑ ifeſtos:a creatura ini noꝛe ſuꝑant᷑. Adhuc ĩ coꝛꝑe caꝛnis iubẽt potẽtibo aeꝛis quoꝝ tẽptatiõibo ũñ cedũt eis diuĩa vᷣtute dominãt᷑. Si ðo cadat in pctm quo ad hoc ſubijcit᷑ ei. Eñ qtũ ad pꝛi mũ dꝛẽ.xlj. Job.ſuꝑ illud nõ ẽ pfas ſuꝑ terꝛã ⁊c. Gloſa Si btitudinẽ ꝑdidit.magnitudieʒ tñ nature nõ amiſit qua oia ſuꝑat.⁊ ſi meritis meꝛitis ſcẽoꝝ ſbiecerat.ð ſe cũdo.pᷣo dꝛ.ij.petri.ija q̊ ꝗs ſuꝑatꝰẽ ⁊ eius ſeruus eſt. embzꝛumtercium. O terciũ quo querit᷑ vtꝑ omia ſint oꝛdia⸗ ta ad hoiĩem. Oð ſie videt᷑. SBicit᷑ a beato ture: ꝙ hõ noie oĩis creature deſignat᷑. hbr m̃ oueniẽtia cũ oĩ creatura vt eẽ cũ lapidibo.viuere cũ aꝛboꝛibo.ſentire cũ aĩalibo.intelligere cũ ãgelis:ſed h̊ ñ eèt niſi alie creature haberẽt oꝛdinatõeʒ ad hoĩeʒ tanqᷓ ad finẽ quodãmõ.qᷓ ꝑtes vniuerſi oꝛdinãt᷑ ad hoiem:de alijs em pʒ.ſic̃ de ſuꝑioꝛibo coꝛꝑalibo ⁊ elemẽtis. ſic hr ſuꝑ illud.viij. Ro.Expectãtes redẽptõʒ coꝛꝑis nr̃ioĩa elemẽta cũ laboꝛe explẽt ſua officia.ſic ſol ⁊ luna nõ ſñ laboꝛe ſtatuta implent ſpacia.qð eſt cã nr̃i.vnð geſcent nobis aſſumptis.Ex quo hẽ.ꝙ taʒ ſuꝑioꝛa qᷓ; inferioꝛa alia ad hoĩeʒ oꝛdinãt᷑.¶] Itẽ aug.ĩ li.lxxxiij.q. diſtiguẽs inter frui 2 vti.dicit ꝙ vtẽqũ eſt vtilibo:xti pᷣo aliqua re nõ poteſt niſi qð rõnis eſi ꝑticeps. Vtilia vᷣo ſic diſtin⸗ guit dicẽs.ꝑfecta rõ q virtꝰ vocat᷑.vtit᷑ pꝛio ſeipa ad ĩtel ligendũ deũ.vtit᷑ ceteris rõabilibo ad ſocietatẽ irratio⸗ nabilibo ad eminẽtiã.vtit᷑ etiã coꝛꝑibo viuificãdis ad be neficientiã.ſic em̃ vtit᷑ ſuo coꝛꝑe.quibuſdã aſſumendis vel reſpuẽdis als reſpiciẽdis ad valitudineʒ.quibuſdã tolerãdis ad patientiã.quibuſdã oꝛdinandis ad iuſtici am,quibuſda conſiderãdis ad veritatis documentum ſi ue pꝛudentiam: vtitur etiã bis a ꝗbo abſtinet ꝑ temꝑan⸗ tiã·Ex quo ↄcludit.Omnia ergo que facta ſunt. in vſũ homiĩs facta ſũt.ſed que ſunt facta in vſum hominis ad hoĩem oꝛdinant᷑.eꝛgo om̃ia que facta ſunt ad hominem oꝛdinantur. ergo vniuerſum ratiõe paꝛtium oꝛdinatur Bre. ſuꝑ illud pᷣdicate euãgeliũ om̃i cꝛea⸗ ad hominem. 4 Item omnis cereatura aut eſt ſpirituał aut coꝛꝑalis.ſed ſpũalis ad hoĩeʒ oꝛdi nat᷑. De angelo em̃ ad hebᷣ.j.dicit᷑.om̃es ſunt adminiſtratoꝛij ſpiritꝰ in miniſterium miſſi ꝓpter eos ⁊c̃.⁊ apoc.vltimo.Conſer⸗ uus tuꝰſum ⁊ fratꝝ tuoꝝ.De coꝛ pali aũt patʒ.ergo om nis creatura oꝛdinat᷑ ad boenr Tonmmdinſenon⸗ cꝛe antur a ſuꝑioꝛibo in mundo:generatões em̃ ⁊ coꝛruptio nes ⁊ alie ꝑmutatiões. dependẽt a motibus ſuperioꝛuʒ in maxima paꝛte.Sed motus ſu ꝑioꝛum ſunt oꝛdinati. vt dependeat a pꝛimo mobili.pꝛimũ aũt mobile ñ habet a ſe ꝙ moueat᷑.cum ſit coꝛpus. erit ergo aliqua natura ſpiritualis a qua de pendent.illud erit perſectio ipſius: ſed nobilioꝛ eſi motus circulaꝛis qꝙᷓ ſit rectus.ergo quod perficit mobile in motu circulaꝛi:erit nobilius eo quod perficit mobile motu recto.ſed aĩma perficit mobile mo tu recto in rebus animatis.illa ̊ ꝑfectio ſiue ſit aĩa ſiue nõ.cũ ab ea depẽdeãt tã mobi liamotu circulaꝛi q; mobi lia motu recto.erit res illa ad quã oꝛdinat᷑ ꝑtes vniuer ſi.ᷣ illa perfectio płlimũ diſtat a ꝑfectiõc hominis.cum ergo nõ ponant᷑ duo fines intra ĩ vniuerſo. erit illa ſo⸗ la ꝑfectio ſinis mundi intra. Ad idem motoꝛ in re di⸗ citur reri foꝛma. ſicut anima que mouet paꝛtes. foꝛma dicit᷑ totius coꝛpoꝛis.eodem modo motoꝛ vniueꝛſi.dice⸗ tur foꝛma vniuerſi.⁊ ad foꝛmaʒ oꝛdinant᷑ ea que ſunt de ↄpoſitõe totiue.ergo ad illam ꝑfectõeʒ oꝛdinant᷑ paꝛtes vniuerſi.¶ Quod enã videtur ꝑ hoc quod dicit Augu. in li.j.retractationũ eſſe ſpiritualẽ vitalemq; virtutem. etiã ſi nõ ſit aĩal mundus.que virtꝰin ãgelis ſãctis ad ccoꝛãdum atq; ad miniſtrandum mũdũ o ſeruit.⁊ a quibus non intelligitur.rectiſſime creditur. Cum ergo ſit huiuſmodi vitalis virtus ⁊ ſpũalis qua mundus ad miniſtrat᷑ ⁊ decoꝛat᷑.ad illam virtutem oꝛdinabunt᷑ paꝛ⸗ tes mũdi.Itẽ illud qð ↄtinet ↄpagẽ alicuius rei.ne diſ⸗ ſoluat᷑ ⁊ diffluat.ꝑfectio dicit᷑ totius:. ſicut ptʒ in aĩa q̃ ↄtinet ꝑtes coꝛꝑis:ſed nõ eſt alia vis que ꝓximo teneat ↄpageʒ mũdi.niſi illa qua mouet᷑ pmũ celuz mobile er⸗ go ad illã tanꝙᷓ ad ꝑfectõʒ ſiue finẽ oꝛdinant᷑ ꝑtes mũ⸗ di.¶ Ad quoo dicendũ ꝙ vno modo dicit᷑ aĩa rõnalis finis mũdi intra.alio ᷣo mõ dicit᷑ ꝑfectio que mouet ce lũ fins intra:hõ ei dicit᷑ finis intra. ꝓpter hoc ꝗ ſeruiũt neceſſitati eius.quouſq; veniat ad completaʒ dignitatẽ que erit in reſuꝛrectione.vis aũt motiua pꝛimi mobilis dicetur finis.non quia alia ſerniãt neceſſitati ſui coꝛpo ris.ſed quia ad eius motum conuenienter oꝛdinant᷑ tã⸗ q ad cauſaʒ.alia ergo ⁊ alia ratiõe dicet᷑ hinc ⁊ inde fi nis nec eſt incõueniens fineʒ duplicẽ ponere vni rei.dũ⸗ modo diuerſificetur in rõe finis.¶ Ad obiectũ ergo re⸗ ſpondẽdum ꝙ licet homo dicat᷑ finis nõ repugnat quin ſit finis alius ſub alia rõe cum hoc dicat᷑ finire a paꝛte anterioꝛi.id vᷣo a paꝛte poſterioꝛi.⁊ foꝛte pꝛopter hanc ratiõem dicebant illam perfectionem animam mundi. ¶ Ao ſcdᷣm dicendum eſt ꝙ motoꝛ ille quo mouetur pri⸗ mus oꝛbie.nõ ſic ſe habet ad oꝛbem vt ex motoꝛe ⁊ moto vna natura componatur. quemadmoduʒ ex coꝛpoꝛe bu mano ⁊ anima vna natura ↄficitur.⁊ ꝓpter hoc ñ eſt di⸗ cẽda ſimilis ꝑfectio.ſed hec ꝑfectio dicet᷑ eẽ ſicut foꝛma illa vᷣo ſicut motoꝛ ꝓpinquus.X Ad illud idem ſoluitur quoo dicit augu.in li.retracta.nõ em̃ vult illaʒ vim ſpi ritualem eſſe aiam. vt aqua mundus animal dicatur ſi⸗ cut platonici ſentire videbant᷑. VUnde nõ ſic erit perſectõ vniuerſi ad modũ aĩme cõtinentis membꝛa coꝛpoꝛis:qð etiam patere poteſt ꝑ hoc ꝙ ſi nõ eſſet motus celi ꝗ mo⸗ do eſt. vel coꝛpoꝛum inferioꝛum ſicut erit poſt iudicium nibilominus erit ꝑfectio vniuerſi.⁊ tunc configurabit ipᷣe mundus tanqᷓ habitatio ipᷣi creature rationali.Ex quo appaꝛet ſolutio eiꝰ qð vltimo obijc iebatur.vt nõ ex hoc dicat᷑ illa vis ſpiritualis perfectio mundi eo ꝙ cõ⸗ tineat paꝛtes mũdi ne diſſoluantur.niſi loquamur de ꝑ tibus mũdi que generabiles ſunt ⁊ coꝛruptibiles. Nueſtio —8.m ———f—ʒ—f —— Dequaꝛtũ quo querit᷑ cuiuſmodi ſit oꝛdo rõne cuiꝰquerit᷑·vtꝝ diceret᷑ ordo in vni⸗ uerſo. ſi ola eẽnt paꝛia. qd videt᷑ ꝑ ↄſideꝛa Sʒ in ꝑtibo vniuerſi. ꝗð colligit ex ꝑtibo eniaſpẽi. vel vni generis.· vt vniuerſũ in ſ pẽ hoĩm vl ge⸗ nere aialiũ: cũ ergo paꝛia dicant᷑ ꝗᷓ ſint eiuſdẽ ſpẽi . vl q̃ ſut eiuſdẽ generis:inqᷓtũ hmõi colliget᷑ vniuerſũ ex qua dã pte ex paribo pari rõe ĩ ipᷣo toto. cũ vniuerſũ ſit ex ptibo keerten vniuerſũ eſſe ſi oĩa condita eent paꝛia.¶ Contra. Aug.in. li.de ci.dei. xj. A teꝛrenis vl⸗ qʒ ad celeſtia: a viſibilibo vſq; ad inuiſibilia ſunt bona alia alijs melioꝛa adhuc inequalia. vt eẽnt oia. Et iteru in. xij. Cũ deus ſit ſũma eẽntia.rebo quas ex nihilo cre⸗ auit eẽ dedit.ſed no ſũme.⁊ alijs dedit eẽ amplius. alijs minꝰ. atq; ita naturas eſſentiaꝝ gradibus oꝛdinauit. Itẽ aug. in. lxxxiij. ꝗ· nõ eſſẽt omia ſi eẽnt equalia.nõ em eſſent multa rerù genera qinbo ↄficit᷑ vniuerſitas.p⸗ mas ꝗſcdᷣas ? deinceps vſq; ad vltimas oꝛdinatas ha⸗ bẽs creaturas.a hoc eſt qð dicit᷑ oĩa.ex quo accipit ꝙ ñ eſt vniueriũ ſine oꝛdine creaturaꝝ. ſm pꝛius 7 poſteri Ad qð dicẽdũ.ꝙ oꝛdo in ꝑtibo vniuerſi attendit᷑ ſm N?7 poſteri*. ſimul. 1 iõ ſupꝛa in rõne oꝛdinis dictũ eſt pariũ ⁊ diſpaꝛiũ diſpoſitõ.iñ magis reſpicit pꝛius ⁊ poſleꝛiꝰ. In illis etiã que dicunt᷑ eſſe ſimul inuenit᷑ alio mõ pꝛius ⁊ poſteriꝰ.veꝛbigratia.ſpẽs hburgeneris aĩal ſimul ſũt.inqtũ paꝛticipãt genꝰ: nihilomin tñ alio mõ pꝑticipãt pꝛiꝰ⁊ poſteriꝰdignitate:rõnale em aĩal pꝛiꝰ eſt dignitate iꝛrõnali:irꝛõnabilia etiã inter ſe hñt pꝛiꝰ po ſteriꝰdignitate. Similiter eſt in indiuid uijs eiuſdẽ ſpẽi aliqua em̃ p̃eminẽtia inuenit᷑ in vno.qᷓ nõ inuenit᷑ in al tero. ⁊ ꝓpter hoc Aug. cũ loquit᷑ de oꝛdine vniuerſi attẽ dit pꝛiꝰ⁊ poſteriꝰſᷣm que deſcribit ipᷣm. ¶ Ad obiectum ant incõtraꝛiũ dicendũ eſt. ꝙ nec in ꝑte vniuerſi nec ĩ to to vniuerſo inuenit᷑ ibi ſimul eẽ ꝙ nõ inueniat᷑ pꝛius 2 poſteriꝰ. Vñ ſi eẽt tm̃ ſimul nõ eẽt pfectꝰoꝛdo vniuerſi. Lo hoc doo qð dicit. Aug·ſi eẽnt equalia nõ eẽnt oĩa: Intelligendu eſt ꝙ ꝑ equꝗalitatẽ nõ tollit᷑ multitudo re⸗ rũ dita ꝝ. ſed ſufficiẽtia: ſed ſi eẽt ſola equalitas. tollere tur ſufficiẽtia q ꝑ eſſe deſignat᷑. Ome eĩ dĩ cui nõ poteſt addi:addi aũt pt᷑ equalitati plꝰem ẽ eſſe equalia ineq̃⸗ lia qᷓ equalia.⸗¶ Pꝛeterea.phᷣs dicit oẽ 2 totũ ſuꝑ tres ponimꝰin pᷣmis.magis aũt⁊ magis recedẽdo ẽ plus ð inequalitate. equalitas eĩ manet indiuiſa. ineqᷓtitas ðo dinuiſibił?: ⁊ iõ ad ↄpletõʒ vniuerſi neceſſaꝛia fuit ineq̃⸗ litas. ¶ Itẽ querit quid ſit oꝛdo ꝑtiũ ſuppoſito poꝛi et poſterioꝛi. Ad qð rñdet aug.ſuꝑ geñ.· ad lit. li. v ij. Be i ꝓuidẽtia regẽs atq; admiſtrãs vniuerſã creaturã. 2 na⸗ turas 2 volutates. naturas vt ſint. volũtates aũt vt ne⸗ qʒ infꝛuctuoſe ſint bone.nec impuiĩte male.ſubdidit pmi tooia ſibi.deinde creaturã coꝛꝑalẽ creature ſpũali.irra tionalẽ rõnali.teꝛreſtrẽ celeſti.ſeininceã maſculine.miꝰ valẽtẽ valẽtioꝛi. fructuoſioꝛẽ copioſioꝛi. In voluntatibo at boaſ ſibi ceteras vo ipis ßuiẽtibo ſibi.vt hec patiatvo lũtas mala.ꝙ ex iuſſu dei fecerit bona. ſiue ꝑ ſeipᷣaʒ ſiue ꝑ malã. Ex his ptʒ ꝗs oꝛdo ſit in naturis.qꝗs ĩ volunta⸗ tibo. De oꝛdine gũt maliĩ vniuerſo dẽ infra ĩ tractatn ð malo ⁊ pcto. ¶ Sed adbuc querit᷑.cũ pꝛiꝰ? poſieriꝰdi⸗ cat᷑ multipłr.ſiẽ Vug. tagit iĩ li. ofeſ xiij. pꝛiꝰ.ſ.tꝑe.pꝛiꝰ dignitate pꝛi oꝛigie.pꝛiꝰ eternitate.vtꝝ oẽs mõi poꝛis conueniant ad oꝛdinẽ vmiuer ſi ſi ↄueniũt ꝗs illoꝝ dicat᷑ pncipalioꝛ⁊ ſᷣmquẽ modũ ↄueniat. Ad quod dicenduʒ oẽs madi ↄueniãt:oueniũt aũt ſm oꝛdinẽ. ã pᷣmo eſt pᷣus eternitate. deide eſt pꝛiꝰoꝛigine.tercio eſt pꝛius dignitate.quaꝛto ⁊ vltimo ẽ pꝛiꝰtꝑe:⁊ ex hoc ptʒ ꝙ pᷣnci palioꝛ ẽ modꝰpoꝛis ⁊ pᷣmꝰquo d aliquid pꝛiꝰ alio eter⸗ nitate. hoc em̃ ſoli deo ↄuenit.Alij ᷣo modi pñt dineꝛſis creaturis ↄmunicaꝛi. ¶ Et ſic queratr᷑ vtꝝ alij modi ſint eiꝰqð eſt pꝛꝰ.qᷓ; qui dicti ſũt. Dicendũ ꝙ ſᷣm phᷣm ſũt et erD. alij modi pꝛioꝛis enũerat em̃ mõs pꝛioꝛis ſic. Dicunt᷑ q̃ dam añ ? quedã poſt. Ante em dẽ quod eſt pꝛimũ ens 2 pncipiũ in vno quoq; genere.dicit etiã añ quod eſt/ꝓxi⸗ mũ alicui determinato pᷣncipio.dẽ etia ante ſᷣm tp̃s. vt qð eſt in pᷣterito id quod remotiab in ſtãti in futuro vᷣo id qð eſt ꝓpinquiꝰ. Dicit᷑ etiã an ſᷣm locum qð ꝓpinquiꝰ eſt alicui loco termĩato. Dicit᷑ etiã an ſᷣm motũ qð eſt,p pinquiꝰad motorẽ.ſicut iuuẽcañ ſenectutẽ.dicit᷑ et ßᷣm potẽtiã ⁊ virtutẽ.ſicut dñs añ dnatũ:dicit᷑ etiaʒ añ qð eſt foꝛtiꝰ. ⁊ tale eſt id quod cogit alteꝝ ſequi ſua volũta tem. dicit᷑ etiã añ ſᷣm oꝛdinẽ.ſicut que in ſe Fm relatõem adinuant᷑ ad aliqꝗd vnũ. diuidunt᷑ m diſtinctõz. ſicut ſtãs ẽ ̃ᷣm impꝛopinquitatẽ ad terminũ. Dicit᷑ etiã alio mõ añ ꝑ ſcientia. ⁊ hoc añ dicit᷑ modo ſimplici dicit᷑ eti am ſm diſtinctõz ⁊ ſenſũ.ſᷣm diſtinctõʒ qð eſt añ modo vniuerſaliter. m vᷣo ſenſũ res ꝑticulaꝛes.⁊ ſm diſtin⸗ ctõʒ vniuerſaliter accidẽs añ totũ.ſicut muſicꝰañ hoĩeʒ mulicũ.totũ em̃ nõ erit penitſine ꝑte.dicunt᷑ etiã ante paſſiua ſicut rectitudo ? leuitas vñ em̃ eſt paſſiuum li⸗ nee ꝑ ſe aliud ſuꝑficie: dicunt᷑ etiã quedã añ naturalit᷑ 2 ſubſtãtialiter.que ſũt illa que poſſibile eſt vt ſint. i. q⸗ bus poſitis nõ eſi necelle alia eẽ. iſtis aũt ñ exiſtentibo neceſſe eſt alia nõ eẽ.i.que ſic dicunt᷑ añ. ſunt talia a q⸗ bus nõ ↄuertit᷑ ↄſequẽtia.Cuʒ ergo tot ſint modi poꝛis poſterioꝛis.omes iſtiↄueniũt ad ꝑfectõz oꝛdinis i vni uerſo:ſed ille modꝰmaxime attẽdit᷑. ᷣm quẽ attẽdit᷑ oꝛ⸗ do in vniuerſo ꝓut dẽ añ.quod eſt. primũ pꝛincipio: Fm hoc em̃ ꝙ ꝓpinquioꝛa ſunt pᷣmo pꝛicipio aut remotioꝛa. ſm boc hint oꝛdinẽ in vniuerſo.añ em illuʒ modũ nõ eſt alius modꝰ. niſi quo pꝛincipiũ eſt añ pꝛicipiatum.2 ille modus deo conuenit qui eſt ante omnia caulſalitate et eternalitate. (Yembꝛum quintum erx magnitud — —–— finis.Ex ꝑte emcientis videt᷑.ꝙ ſapiẽtia diuina ſit canſa. Pᷣm ꝙ dicit beatꝰ Bre. ꝙ; ine creatura ꝝ intelligit᷑ oĩpotẽs.ex oꝛdine diſpoſitione ſapiẽs.ex gubernatione bonꝰ. ᷓoꝛdo in creaturis atteſiat᷑ ſapie diuĩe tanqᷓ cauſe.e aũt volũ⸗ tas diuĩia 7 ptas ſint cã habet᷑ ex hoc qð dicit aug. i. v. te ciui.dei.ipᷣm cauſaꝝ oꝛdinẽ ⁊ quãdã ↄnexiõʒ dei ſũ⸗ mi tribuũt volũtati ⁊ prati. ex quo habet᷑ ꝙ volũtas di uina 7 pfas ſunt cauſa oꝛdinis in creaturis.q̃ ſunt paꝛ⸗ tes mũdi. ¶ Ao quod dicẽdum. ꝙ; oꝛdo in creaturis eſt a diuina poteſtate.ſapiẽtia.⁊ voluntate. Indiuiſa enizʒ eſt operatio.dicitur tñ pꝛopter axppꝛopꝛiationem ꝙ cou⸗ gruit ſapientie diuine oꝛdo quia oꝛdinaꝛe res decenter in ſe congruit ſapientie. Poteſt enim homo eſſe potens bonus nec tamẽ babet rationem oꝛdinandi vnumquod q; decenter in ſuo oꝛdine.ſed hoc congruit ſapienti per quam ſimilitudinem nos de deo loquimur. licet ſit ĩ eo potentia ſapientia et voluntas.qꝙ ergo dicitur ex oꝛdi⸗ ne 2 Brrnn ſapiens. attenditur per appꝛopꝛiatio⸗/ J TY Dquintum quo qnerit que ſit ca oꝛdinis 4 Ad quod ſic.iũ er ꝑte efficientis.iũ ex ꝑte nem. ¶Seo ſimiliter queritur. ex paꝛte cauſe finalis ip ſius oꝛdinis vniuerſi.ratione cuius queritur.ſi vniuer⸗ ſum ſiue mundus habet oꝛdinem in paꝛtibus. vtrum p: ter illum neceſſaꝛio oꝛdinem habeat ad aliquid quod ñ eſt de vniuerſo. Qam ſi nõ habet oꝛdinem ad aliquid ex tra. cum finis ſit cauſa extrinſeca. nõ habet oꝛdinem ad finem ergo vniuerſui totaliter finietur in ſeipſo. Si ve ro babeat oꝛdinem ad aliquid extra. tunc eſt queſtio· Vtrum magis perficiatur ab oꝛdine paꝛtium inter ſe. an ab oꝛdine ad illud ꝙ eſt quaſi extra. et videtur ꝙ ab oꝛdine paꝛtium inter ſe.ſicut eſt in compoſitione coꝛpo⸗ ris humani.quod ex oꝛdine paꝛtiuʒ eſſentiatur. 4 Sed contra hoc eſt.ꝙ finis nõ dicitur.eſſe ſimpliciter in cre⸗ atura. NQaã ſi eẽt finis ĩ creataopteret ꝙ creata ñ oꝛdia ret᷑ ad ali. oꝛdĩat᷑ at:ñ & ĩ ip̃a ↄſtituit᷑ ſinis ipiꝰmundi — 4 — te per ſectione creaturaꝝ in vniu erſo. ¶ Ad boc dicendũ ꝙ ſic.patʒ ꝑ boe ꝙ dicit Augu. ſuꝑ HBeñ.ad lit.ipᷣ̃a vniuerſitas creatura q ſex diebo ↄſum⸗ mata eſt. aliud diẽ in ſua natura.aliud ĩ ſuo oꝛdie.quo in teo eſt nõ ſic teꝰ:ſed tñ ita vt ei quies ꝓpꝛie ſtabilita⸗ tis nõ ſit.niſi in illiꝰgete qui nibil ꝓter ſe appetit. qͥ ad⸗ epto regeſcat. Ex quo accipit᷑.ꝙ eſi finis intra ipiꝰvni⸗ uerſi ꝗ determinat᷑ in ſer diebo. ⁊ finis extr a ſm rõem ipᷣius vniuerſi.ꝗ in ſeptimo die determinat᷑.⁊ ꝑ boc ptʒ illud qð obiectuʒ eſt: illud em̃ qð obicectuʒ eſt aut reſpi⸗ cit finem extra.aut finem intra. Ompletis cõditiõi lo que ꝑtinẽt ad creaturã ex ꝑte quãti⸗ tatis.qlitatis ⁊ oꝛdiĩs:que ꝑtinẽt ad re latõz. Segt de pfectõe ipaꝝ creatura⸗ rũ in vniuerſo rõe cuiꝰquerit᷑.¶ Pꝛĩo tis mõis ſᷣm quẽ modũ dicat᷑ vniueꝛ ſũ ꝑfectũ.q¶ Scðdo ſi ꝑfectõ vniuerſi eſt tm̃ in bonis.an etiã in malis.⸗:ꝑ&Tercio ſi ꝑfectõ eſt i bonis.vtꝝ aligbo bonis deficiẽtibo ſit ꝑfectõ.¶ Quaꝛto ĩ qͥ ↄſiſtat ꝑfectio vniuerſi.vicʒ vtꝝ illud ſit aia mdi.¶ Quito vtꝝ ꝑfectõ attẽdat᷑ reſpectu reꝝ in genere vel in ſpẽ:an etia in indi uiduis. Sexto vtꝝ qðlibet qð eſt in mũdo dicat᷑ imꝑ⸗ fectũ reſpectu illius perfectionis. (Membꝛum pꝛimum. T pꝛimũ ſic.ꝑfectũ dꝛ vno mõ qð impoſſi bile eſt hẽe aliquã ꝑtẽ oĩno extra illud.ſic tpᷣus dẽ etiã aliquo mõ quo nihil ẽ digniꝰ in illo genere. ſiẽ medicꝰ dẽ ꝑfectꝰ⁊ muſi⸗ enane Ecpfectꝰ. ⁊ ſm hũc modũ ꝑ trã ſumptõʒ ſermonis dẽ la⸗ tro ꝑfectꝰ.ſiẽ dꝛ bonꝰlatro.dẽ etiã ꝑfectũ quod hĩ nobilẽ ꝓfectõz m finẽ. Dicit᷑ etiã ꝑfectũ.qñ nõ inuenit᷑ magis vł minꝰde bonitate.⁊ ſᷣm h̊ dicit᷑ ꝑfectũ ꝑ ſe.alia ðᷣo que dicũt᷑ ꝓfecta.in relatõe ad aliqð iſioꝝ dicunt᷑. Cũ &̊ hi ſint mõi dicẽdi ꝑfectũ.querit᷑ m quẽ modũ.dicẽduʒ ſit vniuerſũ ꝑfectũ:nõ em̃ dicit᷑ ꝑfectũ ꝑ ſe.de quo nõ eſt di cere magis vł minꝰhůe ð bono:ſic em̃ ↄuenit ꝑfectũ ðo ꝗ eſt ipa ſũma bonitas:nec ꝑſectũ dr eo mõ quo aliquid dẽ ꝑfectũ ꝑ ſuũ finẽ.nõ em̃ vniuerſũ ſᷣm ꝙ mõ eſt ꝑfectũ. eſt in ſuo fine:nec dẽ ꝑfectũ ad modũ eiꝰ ꝙ digniꝰ in ge⸗ nere aꝛtis.alia eſt em̃ ꝑfectio aꝛtificis ⁊ aꝛtificiati:arti⸗ fex vᷣo ſm illã rõeʒ dẽ perfectꝰ.aꝛtificiatũ dᷣo nõ.reſtat q̊ qð dẽ ꝑfectũ ſᷣm pᷣmũ modũ.ſᷣm quẽ dꝛ ꝑfectũ.c ui nihil ceeſt de ꝑtibo ſibi ↄueniẽtibo.vł extra qð nihil eſt:ex em̃ vniuerſũ nihil ẽ.dicet᷑ ꝗ̊ vniuerſũ ꝑfectũ.ſᷣm illũ modũ. e m ſecundum. Oc ſuppoſito querit᷑.ſi ꝑfectio vninuerſi ẽ tm in bonis an etiã in malis. O aũt pfe⸗ ctio ſit ĩ bonis tm̃ videt᷑. Aniuerſũ em̃ bo⸗ nũ eſt ⁊ valde bonũ:ſ̊ bonũ nõ ↄponit᷑ ni⸗ ĩis.oↄponit᷑ eĩ ex ſuis ꝑtibo.ꝗ̊ ꝑtes ſũt bone:ſ̊ ma lũ nõ eſt bonũ.̊ malũ nõ ẽ q ↄpoſitoe vniuerſi:vniuer ſũ &̊ tm̃ ex bonis ↄponit᷑.(¶¶ Eꝛ aũt ↄponat᷑ ex malo ⁊ bo no.videt᷑ ꝑ H̊ qʒ dic̃ Aug.in.xj.d ciui.dei.Cõtraꝛioꝛũ oppoſitõe ſcłi pulchꝛitudo ↄponit᷑:g̊ hec ↄꝛia ſũt malũ ⁊ bonũ. pulchritudo ſcli ↄponit᷑ ex bono ⁊ m alo.ſᷣ h̊ eſt vniuerſũ.̊ vniuerſũ ↄpõit᷑ ex bono ⁊ malo.⸗:.ĩÄItẽ aug. ſuꝑ Geñ.mala nullo mõ efficiũt vt nõ ipᷣa recte oꝛdĩata cũ toto atʒ vniuerſo ſint mala.̊ᷓ vniuerſũ ↄponit᷑ ex ma lis.¶] Iiẽ dyoni.malũ ẽ ad oẽ aferens.ſᷣ oẽ oꝛ vniuerſũ. S malũ ↄfert ad vniuerſũ.¶¶ Ad qð dicẽdũ q; vniuerſũ nõ hẽ ꝑ ꝑtes ſui niſi bona m ꝙ bmõi.vt ↄſonẽt ꝑtes to ti. Vã aug. ʒ manich.tãta vis ⁊ potẽtia integritatis ẽ. vt qᷓ multa ſũt bona tũc placeãt.cu in vniuerſũ aliquod oueniũt atq; ↄcurꝛũt.. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ ð malis. dicendũ eſt. ꝓ vniuerſũ hr in ſe mala tanꝙᷓ ꝑtes.nõ ſᷣm geſſen rõem maloꝝ ̊ m rationẽ bonoꝝ. Ad obiectũ aũt pꝛi mo dicẽdũ .ꝙ cũ dꝛ pulchritudo ſcłi ↄponit᷑ ex opoſui⸗ one ↄtraꝛioꝝ.faciẽda eſt vis in noĩe pulchꝛitudis.eo q; bona pulchꝛioꝛa apꝑeat ex adiũctõe maloꝝ:nõ ꝙ mnala in eo ꝙ mala vnã ꝑtẽ dicãt pulchꝛitudinis:malũ em ĩ ſe ↄſideratũ turpe eſt ⁊ deſoꝛme. Ao ſcᷣm vo obiectũ di⸗ cẽdũ eſt.ꝙ mala nõ ſᷣm rõeʒ maloꝝ.ſed ſᷣm rõeʒ ex pedi⸗ entiũ(nõ dico honeſtoꝝ)ↄferũt ad vniuerſũ.⁊ ꝑ idẽ ſol⸗ uit᷑ qʒ diẽ̃ dyoni.⁊ ita integritas vniuerſi.ex bonis ſim plr. bonis ſᷣm quid conſtituitur. 1 nobilioꝛibo.¶¶ uerit᷑ g̊ ð ipᷣis angeł ſi Pvtꝝ deeſſet ꝑfectio vniuerſi qð videt᷑. ꝑfectũ dẽ cui nibil deeſt de ꝑtibo:ſ̊ nobilioꝛes ſibe ſũt ꝑtes vniuer ſi.ergo ſi deſint.nõ erit ꝑfectio vniuerſi.¶ Peꝛ ſile vide tur etiã.cũ in coꝛꝑe hũano ſint ꝑtes nobilioꝛes ⁊ minus nobilioꝛes:ſi deſit aliqua illaꝝ nõ eſt ꝑfectio coꝛꝑis hu mani. ergo a ſili ĩ mũdo ſi deſit aliqua ꝑtiũ ⁊ maxime nobiliũ.nõ erit ꝑfectio vniuerſi.( Cõtra.ſi deeſſent an geli adbuc remaneret ſufficiẽtia diuĩe ꝑr̃atis ad regẽdã mũdi vniuerſitatẽ: dũ aũt ↄueniẽter regit᷑ vniuerſitas mũdi.eſt ꝑfecta vniuerſitas mũdi:ergo nõ exiſtẽtibo an geł eẽt ꝑfecta vniuerſitas.¶¶ Itẽ malitia adueniẽs alig⸗ ho ãgelis nõ tollit ꝑfectõz vniuerſitatio.VIñ aug.iij.de libe.aꝛbi.cũ peccãtibo adeſt miſeria. nihilominꝰꝑfecta eſt vniuerſitas :ergo a ſimili videt᷑ ſi nõ eẽnt ageli eſſet perfectõ.nõ eẽ em̃ oino nõ dẽ de foꝛmaꝛe paꝛtẽ vniuerſi q̊ eẽ malũ dẽ defoꝛmaꝛe.ergo ſi nõ eẽnt ãgeli nibilominus eẽt perfecta vniuerſitas. d qð dicẽduʒ ꝙ perfectio vniuerſitatis dꝛ dupłr. Eno mõ cũ nulla paꝛs deeſt illa rũ paꝛtiũ q̃ ſũt ð integritate vniuerſi:⁊ ſic ᷣm h̊ ſi ceſſẽt nobilioꝛes paꝛtes vniuerſi.nõ diceret᷑ vniuerſũ.Añ au⸗ u. de libe. aꝛbi.ſine iſtoꝝ officijs iuſtis atq; perfectis eſ⸗ e vniuerſitas nõ pt᷑.Si vo ꝑfectũ dicat᷑ in vniuerſo qᷓtũ ad ſufficiẽs regimẽ vniuerſi.ſᷣm hoc diceret᷑ eẽ ꝑfectõ in vniuerſo:⁊ ſi nõ eẽnt ãgeli vłſi nõ peccaſſẽt. Vñ Aug. Etiã ſi oẽs peccaſſẽt ãgeli.nuũllã inopiã facerẽt ad rege⸗ dũ imperiũ ſuũ creatoꝛi ãgeloꝝ.Et iteꝝ:ſi ipᷣa peccaret ſeʒ ãgelica creat᷑a.ſufficeret dei ptas ad regẽdã iſtã vni⸗ uerſitatẽ.vt oĩbo ↄgrueret ↄdigna retribuẽs. nibil in to⸗ ta vniuerſitate ſua turpe atq; indecoꝝ eſſe permitteret. vna ergo perfectio eſt ipᷣiꝰ vniue rſi ex ſufficiẽtia paꝛnũ. altera voo eſt ex perfectõe agẽtis in regẽdo quotcũq; ſint paꝛtes.Eodẽ mõ intelligẽdũ eſt de ipᷣis aiabo.ſine nõ eſ ſẽt.ſiue per pctm deſeciſſẽt. VUñ aug.ſi deeſſent q ſiue pec caꝛẽt ſiue nõ peccaꝛẽt.nihil vniuerſitatis oꝛdini minuet᷑ etiã ſi płimũ deeſſẽt aĩe. inde q;tũ ad æfectũ mino rũ creaturaꝝ querit᷑. AUtꝝ ſine his eẽt perſectũ vniuer⸗ ſũ.Ad qð dicẽdũ per h̊ qð dic̃ Aug.xij.de ciui.dei.Ce⸗ leſtibo nõ fuerãt terꝛena eq̃nda.nec iõ vniuerſitati deeſ⸗ ſe iſta debueẽt.qm̃ ſũt illa melioꝛa.cuz eꝛgo in his locis vbi eẽ talia ↄpetebat.alijs deficiẽtibo alia oꝛiũt᷑.⁊ ſuccũ bũt mĩoꝛa maioꝛibo.atq; inequalitates ſuperãtiũ ſupe⸗ rata vertũt᷑.Reꝝ eſt oꝛdo traſeũtiũ.Ex quo accipit᷑ ꝙ ⁊ maioꝛa ⁊ mioꝛa ad peꝛfectõʒ faciũt vniuerſi 4 PRoe at q̃ꝛũdã reꝝ mioꝝ vt reꝝ q̃ vident᷑ noceꝛe hoĩ querfit᷑.vtrũ ſpᷣtractis alijs adhuc remanẽt vniuerſitas ꝑfecta. Nð videt᷑.ſi eĩ oĩia hmõi oꝛdinata ſũt ad hoĩeʒ.oa dñt eẽ ↄfe rẽtia.ergo ſi nõ ſũt ↄferẽtia nõ ↄgruẽt ipi vmuerſo.ð etiã videt᷑ accipi ex hũanis aꝑpe titibo.elñ aug.xj.& ci. cei.Eſit alſꝰeſtimatõis modꝰ.vt quedã ſenſu caꝛẽtia qui buſdà ſentiẽti b pponamꝰintãtum vt ſi poteſtas eẽt.ea ꝓrſus de natura reꝝ auferꝛe vellemꝰ. ꝗ Seo otraꝛium videt᷑ ex hoc.ꝙ nihil eſt in vniuerſitate reꝝ.qð nõ ꝓpꝛie deſeꝛuiat vniuerſitati:ſicut eſt de officijs ĩ ciuitate oꝛdi⸗ natis.nullũ eſt qð nõ ↄferat ad rempublicaʒ ciuitatis. ergo nõ eſt aliqua res etiã de minoꝛibo rebus q ñ ↄferat — bdPb⸗ f e ee f f —————1——l — — ſti Poſuͤ⸗ el bnola clü d⸗ kpedi⸗ lsſin inbois ctoͤfe oin ngekſi ectüd Pniner lepige ninns pisben narine lntan ſegidi Iitas ſwen alig⸗ hiid ſeetn li eſſet nerlis ninus fectio eſtilla dellet In en⸗ tnig eſ ſoqfti ctoin Ang. drege⸗ ccaret pni⸗ in to⸗ teret. ani. Gſint eno epet nnuet mino luer⸗ Ce⸗ el⸗ leis ſuccin ſape⸗ ſt öeſ kper . 1 ra. ,en futn nie 42 tie⸗ gat ¶ LNueſtio ad ꝑfectõʒ vniuerſi. VUñ aug. in. xj.de eiui.dei. Nõ attẽ⸗ dũt quãtũ in ſuis locis naturiſqʒ vigeãt.pulchꝛoq; oꝛdi ne diſponant᷑.quãtumq; vniuerſitatis reꝝ ꝓp ſuis diſpo⸗ ſitõibo decoꝛis tanq; in omunẽ rempublicã oferãt.nõ no biſip̃is ſi eis ↄgruet atq; ſcient vtamur ↄmoditatis at⸗ tribuũt.ita vt ipa venena ↄueniẽter adhibita in ſalubꝛia medicamẽta vertant᷑. Ex quo accipit᷑ ꝙ in oꝛdine creaturaꝝ ↄferũt ad pfectõz vniue rſi. (Ao qð dicen⸗ dum ꝙꝙ eſt dupler oſideratio. Eſt em oſideratõ rõnis q̃ oſiderat bec mioꝛa m id.ſᷣm qð ſunt ꝑtes vniuerſi.⁊ oꝛ dinate ad hoĩeʒ.vt quodã mõ finẽ:⁊ in hac ↄſideratioõe inuenit᷑ pulchꝛitudo in vniuerſo.⁊ vtilitas reſpectu ho minis. Eſt alia ↄſideratio ſᷣm eſtimatõʒ.qua magis ne ceſſaꝛia ᷣm eſtimatõʒz hoĩs pᷣferunt᷑ minneceſſaꝛia.⁊ vo luptuoſa minꝰ celectabilibb. Qnis em̃ in domo ſua non plus panẽ hr̃e velit q; muꝛes ⁊ nümos ꝙᷓ pulices:i Neceſ ſitas aũt quid ꝓpter quid expectat cogitat.⁊ voluptas quid io cundũ ſenſiba coꝛꝑis plandiat᷑ expectat.hac er⸗ Gopſider atõe eſtimatiua.nõ omia dicunt᷑ eẽ de ꝑfectiõe vniuerſi. In altera vo ↄſideratõe rõnis recte.ea qᷓ oꝛdi⸗ nata ſũt.ad ꝑfectõʒ faciũt vniuerſi: ſᷣin ꝙ ſentiẽtia pᷣfe⸗ runt᷑ nõ ſentientibus.⁊ viuentia nõ viuentibus.⸗ intel ligentia nõ Daquaꝛtũ quo querit᷑ in quo ↄſiſtit ꝑfectõ vniuerſi.vtꝝ illud ſit aia mũdi.dixerũt em̃ qdã ph̊i ꝙ microcoſmꝰſuã habebat pfecti onẽ.⁊ illud erat aia rõnalis megacoſmus ſuã habebat ꝑfectõʒ 2 illud erat aĩia mũdi.qdð recitat au gu.in.j.li.retractationũ.v.ca.pꝑ aĩaʒ coꝛpꝰſubſiſtit.⸗ eo ipᷣo eſt ꝙ aĩat᷑ ſine vniuerſalr vt mundꝰ. ſiue ꝑticularit vt vnũquodq; aial intra mũdũ.⁊ poſtea ſeꝗt᷑ hoc totum pꝛoꝛſꝰtemẽ dictũ eſt:ꝑ quod innuit᷑ ꝙ ꝑfectio mũdi ñ re⸗ cte dr̃ aĩa.nec ipᷣe mũdus aĩal.ñ in eodẽ li.Aug.Ani⸗ mai eẽ iſtũ mundũ ſicut plato ſenſit.alijq; phi:nec rõne certa indagaꝛe.nec diuĩaꝝ ſcripturaꝝ auctoꝛitate ꝑſua dere poſſe ↄgnoui.vñ tale aliqd a me dictũ quo id acci⸗ pi poſſit in li.de ĩmoꝛtalitate aĩe.temere dictuʒ notaui. Exr quo accipit᷑ ꝙ mũdꝰnõ eſt aĩa.nec ꝑfectio eiꝰeſt aia Sed videt᷑ ſic ꝑſuadeꝛi roe. Aia eſt pꝛincipiũ vite in ip ſo coꝛpe aĩato. IJndiciũ aũt vite vnũ eſt ꝙ moueat᷑ nõ de natura ipius mobilis:aliud etiã ẽ iudiciũ q ꝑpetuet᷑ in ſuo eẽ quantũ ↄgruit ꝑ ipᷣaʒ.ſeꝛ hoc mõ eſt impfectõe ip ſius mũdi:ſuꝑioꝛa eĩ coꝛpa. a gbo motꝰ qdãmõ in inferi oꝛibo mouent᷑:⁊ motꝰilliꝰnõ ẽ natura ipᷣiꝰ mobilis.cum indifferent qᷓntũ eſt ð natura mouent᷑ in quamcũq; ꝑteʒ O pᷣncipiũ eiꝰeſt aĩa.que ſibi determĩat hmõi motuũ.ſi ne in ſiniſtrũ ſiue in dextrũ:ſed motꝰhmõi atteſtat᷑ vite aĩa lis.ꝗ̊ coꝛpꝰquod ſic mouet᷑ eſt aiĩal.⁊ ſic ꝑfectio illius eſt aĩia.! IOtẽ motoꝛ celi mouet ꝑ intellectũ ipᷣm celũ.⁊ qð mouet ꝑ intellectũ dicit᷑ aia illiꝰqdð mouet:motꝰ em̃ ille cũ nõ ſit naturalis.quo ad hoc erit volũtaꝛius.a eſt rei ſibi ↄiũcte.ᷓ eſt motꝰaĩalis.ergo pꝛincipiũ eius eſt aĩia. ſed pᷣncipiũ eiꝰeſt ꝑfectio mũdi.ergo ꝑfectõ eiꝰẽ antvia. vtẽ duo ſũt genera mobiliũ.quodd eſt qð mouet᷑ mo tu recto.⁊ aliuo qð mouet᷑ motn oꝛbiculaꝛi.ſed qð mo⸗ uet᷑ motu recto ht᷑ duplicẽ ꝑfectõeʒ.ſ.nature ⁊ aĩe.qua⸗ rũ vtraq; ẽ ꝑfectio mobilis: ſed nobilioꝛ eſt ea que fit ꝑ aĩaʒ. ergo illud qð mouet᷑ oꝛbiculaꝛit.cũ ſit nobilius p⸗ fectũ.habebit vtrãq; ꝑfectõʒ: ⁊ que eſt nature ⁊ que eſt aĩe vł ad mĩꝰq ẽ aĩie:& coꝛꝑa ſuꝑioꝛa erũt aĩata.ſiue iſto mõ dicat᷑ ſiue illo.¶ Quidã aũt int phos dicebãt hãc ꝑ⸗ fectõʒ eſſe ſeꝑatã.hoc mõ ita ꝙ nõ eſſet vnũ ex illa ꝑfecti one ⁊ mũdo.⁊ nihilominꝰdicebãt eſſe aiam mũdi ⁊ hãc eſſe deũ. Sed hoc repꝛobat᷑. Aia eſt ꝑfectio que fac vnũ cũ ſuo pfectibili.nõ tm̃ ſicut motoꝛ cũ mobili:ſed ſic foꝛ ma ſubſtãtialis cũ ſubiecto qð ꝑficit.Cũ eꝛgo diuia eſ⸗ ſentia cũ mũdo nõ faciat vnũ eo ꝙ nihil ſit.ad quod di⸗ uina natura 7 mundus ſint poſſibilia.cũ nec diuina na tura ſit poſſibilis ad aliquã ꝑfectiõeʒ.nec vniuerſum ſit xvüij. poſſibile nec aliquid aliud. ergo nihil vnum fiet ex diui na eſſentia ? vniuerſo:nõ ergo teus eſt anima mundi. Ad idem facit quod dicit auguſtinus recitans opini⸗ onem vaꝝonis in.vij.de ciui.dei.dicens ꝙ opinatus eſt eſſe deum animam mundi.⁊ ipᷣm mundum elſſe animal. ⁊ q̃quo modo ceũ ſicut homo ſapiens cuʒ ſit ex coꝛpoꝛe ⁊ aia ab aio tm̃ dici ſapientem.ita mũdũ deũ vel deiſoꝛ mem ab aio dici.¶ Seo contra hoc poteſt obijci ſᷣm q; obijcit Aug.iiij.libꝛo de cini.dei. Si animus mũdi deẽ eiq; aĩo mũdꝰvt coꝛpus ẽ. vt ſit vnũ aĩal.cõſtãs ex ani⸗ ma ⁊ coꝛpoꝛe:cuʒ tota moles huius mũdi viuificet᷑ ex hac aĩma:quis nõ videat quanta impietas cõſequat᷑.vt quod calcauerit quiſq;.paꝛtem dei calcet. ⁊ ĩ omi aĩan⸗ te occidendo paꝛs dei trucidet᷑ qd cum impiũ ſit ⁊ inreli gioſuz dicere nõ eſt deus aia mundi. Ao quod dicẽ⸗ dum eſt ꝙ nõ eſt mundus aial.nec pfectio eius eſt aĩa. ſed habet duplicẽ ꝑfectioneʒ. vnam intra ⁊ hoc dicit᷑ eẽ natura pꝛimi celi.ad quaʒ oꝛdinantur alie nature infe⸗ rioꝛes ꝑ quandaʒ influentiaʒ motus.⁊ hec pfectio eſt ĩ⸗ tra. Eſt at alia ꝑfectio extra. que tenet rõneʒ motoꝛis ſepaꝛati.2 tæ iſta dicit aug. in li.retractationũ. Eſi q⸗ dam ſpũalis virtus ⁊ vitalis.etiã ſi nõ ſit aial mundus que virtus in agelis ſactis ad coꝛandũ atq; miniſtrã dum mũduʒ deo ſeruit.⁊ a quibns nõ intelligit᷑.rectiſſi⸗ me credit᷑.ꝑ quod deſignat᷑ q eſt quedaz virtus ſepaꝛa ta que ꝓximo mouet celũ:a quia eſt ad miniſtrandum. nõ eſt illa virtus diuina:que tamẽ virtus diuina. peꝛ il⸗ lam tanqꝙ miniſtrã mouet.Qulla ergo iſta:ũ ꝑfectionũ dicetur eſſe aĩa.nõ em̃ natura ipᷣius mobilis recte dicit᷑ anima:aĩa em̃ eſt motoꝛ diſtinctus per eſſentiam a cor⸗ poꝛe mobili.natura vo illa nõ eſt diſtincta per eſſentiaʒ a mobili.i Aeq; virtus illa ſpiritualis de qua loquitur auguſtinus. que eſt in q gelis. recte dicitur aia. Angelꝰ⸗ em̃ eſt ſubſtantia ſeparata a coꝛpoꝛe.nõ faciẽs vnaz na⸗ turam cum coꝛpoꝛe:ergo nec virtus eius.ſed anima fa⸗ cit vnuʒ cuʒ coꝛpoꝛe.ergo illa virtus ſpiritualis que eſt in ggelis nec recte dicetur anima mundi. Sed nec virtꝰ diuina recte diceĩ aĩia mundi:virtus em̃ diuina eſt ipſa eſſentia diuina. eſſentia aũt diuina cum aliqua natura creata ſpirituali vel coꝛpoꝛali.nõ conuenit ad faciendũ vnum in natura. ergo virtus diuina nõ eſt anima mun⸗ di. ſi ergo perſfectio mundi nõ eſt anima.neq; mundus aĩal erit. 4. Ad pꝛimo obiectum in contrariuz. dicendũ eſt.ꝙ licet celum habeat alium motoꝛeʒ in dextruz vel ĩ ſiniſtruʒ q; ipſaʒ naturam ipſius mobilis.nõ tamẽ mo toꝛ ille eſt aima.ſed eſt aliqua ſubſtantia ſeparata a coꝛ poꝛe.mouens coꝛpus.vnde nõ recte dicitur aĩa.Et licet motus ille ſit voluntaꝛius.nõ tamen eſt ab aia.ſed eſt a pꝛincipio mouente per intellectuʒ. nõ em om̃is motus voluntaꝛius ẽ animalis..ilEt ſi obijciatur ꝙ motoꝛ ille mouet per intellectuʒ.nõ mouet tamẽ peꝛ intellectũ vni cum cuʒ mobili.⁊ ideo non eſt motus aial rationalis. Seod nec eſt motus aĩal ſenſibilis.cum ille motus regat᷑ Fm appꝛehenſioneʒ cõuenientis vel inconuenientis ipſi mobili.¶ Ao illud po quod obijcitur.ꝙ duplex eſt per⸗ fectio mobilis ſᷣm motuʒ rectuʒ natura ſcilicet ⁊ aĩa.et aĩma nobilioꝛ qᷓ; natura.ergo a ſimili in eo ꝙ mouetur oꝛbiculaꝛiter.dicenduʒ eſt ꝙ nõ eſt ſimile.perfectio em̃ ĩ coꝛpoꝛe mobili quod mouetur motu recto.vnitur cuʒ ip ſo coꝛpoꝛe.nõ tm̃ vt faciat motum in ipſo. ſed vt ↄtine⸗ at ⁊ ſaluet eſſe eius.cuʒ habeat eſſe coꝛruptibile.et ideo cõgruẽter vltima perfectio ⁊ nobilioꝛ talis coꝛpoꝛis di⸗ cetur anima:non ſic auteʒ eſt ĩ coꝛpoꝛibus.que ex dono conditoꝛis ſũt incoꝛruptibilia.nõ em̃ indigent perfecti one continẽte eſſe ⁊ cõſeruante.que ſit intra. ſed indigẽt peꝛfectiõe qua eliciatur motus ⁊ ideo celum non babet aĩaʒ pꝛo perfectione.ſed nobilioꝛem ſubſtantiam ſcʒ an⸗ gelicam intelligentiam. ¶Mlembꝛum quintuz Ad quintũ quo querit᷑ vtꝝ ꝑfectio adten⸗ am ĩ indiuiduis. fit ĩ generibo ⁊ ſpẽbo videt᷑ ꝑ hoc ꝙ dic in Geñn.j.ĩ fine. Igit᷑ ꝑ⸗ cti ſũt eeli vis oꝛnatus eoꝝ:ſ̊ hec ꝑfectio fuit ĩ gene⸗ ribo 1 ſpẽbo oĩbo.nõ aũt in oĩibo indiuiduis.⁊ tũc fuit ꝑ fectũ vniuerſũ.̊ ꝑfectio vniuerſi ↄſiſtit in iſtis. Itẽ au gu.ſuꝑ Geñ.ad litte. Si aliquã creaturã ſic inſtituere putauimꝰvt genꝰeꝰpme illi ↄditioni nõ inſeruerit.aꝑte ↄtradicimꝰdicẽti ſcripture.qꝛ ↄſũmauit oẽ opus die ſe⸗ zto 26trapius eſt eẽ vnũ numeꝛo qᷓ eẽ vnum ſpẽ vł genere: pfectio & multitudinis plus colliget᷑ er his.que hnt vnitatẽ indiuiduatõis.ꝙᷓ vnitatẽ generis vł ſpei:hᷣ hec ẽ ꝑfectio ipius mũdi.ꝗ̊ pfectõ mũdi nõ oſiſtit tm in miltitudie geneꝝ vł ſpecieꝝ. Sn qð dicẽdũ.ꝙ duplex eſt ꝑfectio vna ĩ rebo actu entibo.⁊ alia eſt in ipis pnci⸗ pijs hñtibo virtutẽ multiplicãdi res actu exiſtẽtes. M⸗ tũ ad pᷣmũ m odũ nõ fuit oĩmoda pfectõ in oꝑibo ſex die rũ. tũ ad ſcõðᷣm modũ fuit ꝑfectio ſufficiẽs.ñ aug. ſuꝑ Geñ.ad litt.pt᷑ intelligi deũ reqꝗeuiſſe a ↄdẽdis gene ribo creature.qꝛ vltra iã nõ ↄdidit aliqua genera noua deinceps aũt vſq; nũc ⁊ vltra oꝑat᷑ eoꝛundeʒ geneꝝ ad⸗ miſtratõʒ. Itẽ Aug.ſuꝑ Geñ.nõ defuit aliqo tũc cauſa liter ↄoditum.qð poſtea viſibiliter ↄdebatur. embeumſertum. D ſextũ quo querit᷑.vtꝝ quodlibʒ qð eſt ĩ mũdo dicat᷑ impfectũ reſpectu illius ꝑfe⸗ Actõis. Nõ videt᷑ quodlibet em̃ qð ẽ i mũ⸗ do ꝑs eſt iius mũdi:vᷣ ꝑs poſſibilis eſt re Apectu pꝑfectionis totiꝰ.⁊ qð eſt poſſibile reſpectu ꝑfecti onis totiꝰ.dẽ imꝑfectũ reſpectu illiꝰ:& qͥdlibet qð eſt in mũdo eſt imꝑfectũ reſpectu ꝑfectõis mũdi.i Hoc etiaʒ aꝛguit᷑ ex ↄꝑatõe coꝛꝑis hũani.ptes em̃ coꝛpis hũani i⸗ pfectõʒ hnt reſpectu aie que eſt ꝑfectio totiꝰ. q̊ᷓ ſic eritĩ mũdo ⁊ ꝑtibo eiꝰ. btrarcelu pᷣmum qð mouet᷑.non querit aliud ad ſui motũ ꝙᷓ illã ꝑfectõeʒ: ſed ad ſui eſſe nõ querit᷑ illud.ſed rõe ſui eẽ dẽ ꝑs ipius mũdi.ergo ra tiõe ſui eẽ nõ eſt imꝑfectũ reſpectu illiꝰ ꝑfectiõis mũdi. Pꝛeterea ſi ponat᷑ quedã ꝑfectõ mũdi int᷑ ſicẽ lux que dinudit ſe ꝑ ꝑtes mũdi.celũ illud qð pᷣmo hĩ lucẽ ĩ actu nõ in potẽtia.nõ Loag ſiue imꝑfectũ reſpectu huiꝰꝑfectõis mũdi.¶¶ Ad qð dicẽdũ eſt.ꝙ ẽ duplex pfe ctio in aliquo toto.Eſt em ꝑfectio que dat eẽ ꝑtibo mũ⸗ di ſᷣm qð ẽ in toto:⁊ eſt ꝑfectõ qᷓ ↄſeruat oꝑatõzʒ paꝛtiuʒ ſiue motũ.pꝑfectõ iã dicta ipiꝰmũdi.nõ dat eẽ ꝑtibus mũdi.ſᷣm ꝙ ſũt in mũdo.ſed ſeruat quãdã ↄtinuatiõem ĩ motu vł oꝑatõe:⁊ ꝓpter hoc licʒ poſſibilia ſint ad ipᷣaʒ Eſectõeʒ rõne motꝰ:vel opis.non tñn rõe ipᷣiꝰeẽ in ꝑtibus nobilibo maxiĩe.Nec eſt ſimile de aĩa que eſt ꝑfectio coꝛ⸗ ꝑis hũani:ipᷣa em̃ ↄſeruat eẽ in ꝑtibo viuificàado ⁊ motũ in eiſdẽ.⁊ iõ omnino dẽ ꝑfectio.hec aũt dẽ eẽ ꝑfectõ ſᷣm quid iniꝙtũ ꝑtes mundi ſubiecte ſũt motui.Si aũt loꝗ⸗ mur de ipᷣis ꝑtibo in eẽ ſuo hñt quandẽ ꝑfectõʒ intra.q̃ Fm Aug.vocat᷑ ↄnexio:que tñ ↄnexio nõ eſt ſine vᷣtute di uina.res mũdi in oꝛdie ↄnectẽte.Iñ Aug. v.de cini.di ipᷣm cauſaꝝ oꝛdinẽ ⁊ quãdã ↄnexiõz dei ſũmi tribuũt vo lũtati. De hac iteꝝ ↄnexione dicit TRug.in.iij.de libe. aꝛ bi. Si rebo deeſſent aĩe. que ipᷣm faſtigiũ oꝛdinis ĩ vni⸗ uerſa creatura ſic obtinerẽt:vt ſi peccaꝛe voluiſſẽt infir⸗ maꝛet᷑ vniuerſitas.magnum quiddam deeſſet creaeture illud em̃ deeſſet.quo remotu ſtabilitas reꝛum atq; con⸗ nexio turbaretur. , , (Mueſtio decimanona gde uo ao fieri. Ypedita ꝑte que ꝑ tinet ad ↄſideratõzʒ creature in ↄmum. adiuuãte dño ꝓcedẽdũ eſt ad ↄſiderati onẽ creature in ſpeciali.qtũ ad natuꝛe dat᷑ reſpectu reꝝ in genere vł in ſpẽ.vl eti Aquo accipit᷑.ꝙ añ viſibilẽ mũdũ facti ſũt angeli ſiue cre inſtitutõeʒ. Pꝛimo ð natura ſpũali ↄſiderandũ eſt.De⸗ inde de coꝛꝑali.Lercio de illa q̃ ↄpoſita ẽ te coꝛꝑali ⸗z ſpũali.ſ.hoie.Spũalis voo creatura de qua pᷣmo eſt agẽ dũ eſt angelꝰꝗ hoc nomẽ habet ex officio.nõ ex natura ſicut dicit gre.Circa vᷣo angelũ ſũt hec ↄſiderãda. Pꝛi⸗ mũ qð ꝑtinet ad fieri.Scom qð ꝑtinet ad eẽ ſubſtatia⸗ le eiꝰ. Cerciũ qð ꝑtinet ad potẽtiã eiꝰ ⁊ oꝑatõz. Hec at duo ſũt piũctim tractãda. q; vnũ illoꝝ ꝑ ſe ↄgnoſcit᷑ ex alteno. Ninca ðᷣo pᷣmũ fieri querit᷑. Pꝛimo vtꝝ pꝛiꝰ creati eent ꝙᷓ alie creature.que ꝑtinẽt ad oꝑa ſex dieꝝ. Scðdo ſi ſimul ſint creati.ita ꝙ ↄpᷣhẽdant᷑ ĩ oꝑi bo ſex dieꝝ vtꝝ ſimul ſint ↄditi in naturalibo⸗ gratuitis: an tm̃ in naturalibo bonis. Tercio vbi ſint collocati in creatione. . embeum pꝛeimmm. D pꝛimmũ ſic dẽ in libꝛo de eccleſiaſticis , dogmatibo.cũ adhuc tenebꝛe ipᷣ̃aʒ aquaʒ occultarẽt.facti ſũt angeli ⁊ oẽs celeſtes vᷣ 6 Autes: vt nõ eẽt ocioſa dei bonitas.ſed ha⸗ qbo ꝑ multa añ ſpacia bonitatẽ ſuã oñderet.Ex ati. Siłr Hiero.ſuꝑ epłaʒ ad Chitũ.idẽ videt᷑ ſẽtire di cẽs:quãta tꝑa.quotas ſeculoꝝ oꝛigĩes fuiſſe aꝛbitrãdũ ẽ in quibo ꝗgeli thꝛoni ⁊ dnatões ceteriq; oꝛdines deo ſer uiẽtes abſq; tꝑm vicibo atq; mẽſuris iubẽte deo ſubſtite rũt ¶ Ao ↄtraꝛiũ ſic. In pma die creataẽ lux ſiue ↄdi⸗ ta ſᷣm aug.qtũ ad vna expoſitõʒ ꝑ lucẽ deſignat᷑ creatu⸗ ra ãgelica.S creatura ãgelica facta eſt in oꝑibo ſex dieꝝ Itẽ Aug.ſuꝑ Geñ.cuũ dictũ eſt fiat lux ⁊ facta eſt lux: illa natura pri coeterna intelligẽda ẽ. ꝑ quã oĩia ſũt fa⸗ cta.ſᷣ illa de qua dici potuit.pᷣoꝛ oĩm creata eſt ſapiẽtia hec aũt nõ ẽ niſi creatura ãgelica.ergo creatura ãgelica facta ẽ inter oꝑa ſex Dier⸗NA qð dicẽdũ.q; creatuꝛa ãgelica ſimul creata eſt cũ alijs.⁊ inter oꝑa ſex dieꝝ tã⸗ q̃ᷓ pꝛimũ opus.i Ad illud vpᷣo qð pꝛimo obijcit᷑ in jriuʒ. dicendũ eſt.ꝙ ñ ex hoc voluit ille qui cõdidit eccłiaſtica Togmata.daꝛe intelligere.ꝙ ãgeli eẽnt facti anteqꝙᷓ crea ret᷑ celũ ⁊ teꝛra:qð ex veꝛbis ei euidẽtius elici poteſt.di cit em̃.cũ adhuc tenebꝛe ipᷣam teꝛrã occultaꝛẽt ⁊ aq̃ ter⸗ ram abſcõderet.facti ſũt ageli:ex quo accipit᷑ ꝙ ſił tẽꝑe vł poſleriꝰnatura vł tꝑe facti ſunt angeli reſpectu celi ⁊ terꝛe:ꝙ eĩ tenebꝛe aquã occultarẽt hoc dr ꝓpter h̊ quod hꝛ in Geñ. ꝙ tenebꝛe erat ſuꝑ faciẽ abiſſi:aqua aũt ter⸗ rã abſcõdebat.qꝛ nõdũ diuiſio facta fuit aquaꝝ nec aq̃ a teꝛra. aũt ſubiũgit.vt nõ eſſet ocioſa dei bonitas. ſed haberet in quibo ꝑ multa ante ſpacia bonitatẽ ſuaʒ oſtenderet.hoc intelligit᷑ dupliciter.vlł vt angeli creati eſſent cum celo creato añ om̃eʒ diẽ.⁊ ita deꝰſuã bomita⸗ tẽ oſtẽderet añ opera ſex dieꝝ.quadã exigẽti diſtãtia tẽ ꝑali.ſᷣm ꝙ dẽ a quibuſdã expoſitoꝛibo.ꝙ iam celũ crea⸗ tum erat cũ tꝑe.⁊ poſt facta eſſent que fiebãat in ſex die⸗ bus:nõ aũt intelligit᷑ ꝑ hoc ꝙ dicit ꝑ multa añ ſpacia. ꝙ creauerit deꝰangelos añ celũ ⁊ terꝛã quodã ĩteꝛuallo tpꝑali. Vel intelligit᷑ illa pꝛioꝛitas tꝑis qua pmus dies pceſſit ſequẽtes.⁊ ille dies pꝛimꝰ quãdã dicat diſtantiã tempoꝛale reſpectu eorum q ſequunt᷑. O: aũt dẽ ne ſit o⸗ cioſa bonitas dei. nõ ſic intelligendum eſt ꝙ etiã in eteꝛ⸗ nitate fu erit ociſa:non em̃ deꝰ eterna caꝛuit generatiõe 7 eterna ſpiratõe.⁊ eterna cognitõe ⁊ dilectiõe: niſi di⸗ cat᷑ ocioſum.ꝙ caꝛet actu exterioꝛi ſine effectu. nõ eniʒ eternaliter creauit res:ſed nõ congruit nomẽ ocioſita⸗ tis deo attribuere. Similiter illud verbum quod dicit Augu.in li.de ciui.dei ex quoꝛundã opinione.bonitatẽ ſcʒ dei nunqᷓ fuiſſe vacuam.ſi intelligat᷑ ratione eterne generationis ⁊ hmõi veruʒ eſt:ſi ᷣo ratione effectuum in creaturis non eſt verum vbi hec dictio nunqᷓ reſpici⸗ at tempus:tempoꝛe em̃ vel pꝛincipio tempoꝛis exiſtente bonitas dei nunqꝙᷓ fuit vacua ab effectibus.4 Quod at dicitur ab Aug. in. xij. de ciui. dei. ꝙ ſemper fuerunt an geli.⁊ igit᷑ ante celum? terꝛam:ſic intelligendum eſt. ñ De dalr ſtati ed ſater n ley., hr ſran egllin 4 aſtics te ſaäban et ſinege etiedt tradi doſer nbſtite e d⸗ ceany erdie⸗ eſtlur: ſit peena elca atina enti⸗ in. aſtea enen dekdi i⸗ ſiline ncen He ͤttet nect aj nitas⸗, teſucg enti onlec⸗ itat ices r an. llo dies ntii ſto⸗ nten rgtit ſon ß olt t ſate ene, umn cl te da ton i Queſtio Hſemp dicat ſemꝑ eternitatis. b ſemꝑ eui vel tꝑis. Vñ aug. bidem. DBeus ſemp fuit eternitate immutabili iſti aũt facti ſunt.ſᷣ ideo ſꝑ fuiſſe dicunt᷑.qꝛ omi tꝑe fuerũt. ſine qbo tꝑa nullo mõ eſſe potuerũt.Et iterũ. ſicut dici⸗ mus creatũ tpᷣs ſꝑ fuiſſe.q;ꝛ om̃i tꝑe tps fuit.ita nõ Eↄſe⸗ quẽs vt ſi ſemꝑ fuerũt angeli.ideo nõ ſint creati.vtꝓpte: rea ſemꝑ fuiſſe dicant᷑.qꝛ oĩ tpe fuerũt. O aũt dicit pri⸗ or om̃i creatura eſt ſapia.ſi intelligat᷑ de angelica ꝓpter rõnem eius ꝙ eſt creatũ.nõ intelligẽdũ eſt ꝙ pꝛioꝛ tꝑe ce lo? terra ſit creata:ſᷣ prioꝛ dignitate.rõne ſue incoꝛpo⸗ reitatie.⁊ ſue ſeꝑatõms a coꝛponbo. Vñ aug · xj · de ciui. tei. Angelica creatura eſt qᷓ oia qᷓ deus ↄdidit. nature di gnitate pᷣcedit.vel dr̃ prioꝛ oĩm.qꝛ pꝛima inter creatas. eo ꝙ cũ celo creet᷑.vel qꝛ primo die ſit facta.Fᷣm ꝙ noĩe lucis ſpũalis intelligit᷑. Similiter illud qdð dr in. xl.iob. Zpe eſt principiũ viaꝝ dei:attendendũ eſt pꝛincipiũ ſᷣm iam dictã rõem.vel rõne dignitatis vel rõne tꝑis: eo ꝙ; inter angelos hũc pꝛimũ dignitate ↄdiderit. Vnde gre. SPrincipiũ actionũ dei vehemot dicit᷑.qꝛ cũ tãta crearet hũc pꝛimũ ↄdidit.quẽ eminẽtioꝛẽ religs angelis fecit.⁊ hoc ad dignitatẽ ꝑtinet.Cũ angelis vᷣo primus dicit᷑ cõ⸗ ditus tꝑe.qꝛ ſᷣm quoꝛundã ſanctoꝝ opinionẽ.pꝛimo die conditus eſt.et intelligũt pꝛoꝛitatẽ diei.ad diẽ pꝛioꝛita⸗ te tꝑis. Nec hec eſt ↄtrariũ ꝙ ibidẽ dr.ecce vehemot quẽ feci tecũ: nõ em̃ intelligit᷑ õᷣn beatũ Gregorium de vni⸗ tate tꝑis.ſᷣ cognatõe rõis. Vñ grego.cũ hoĩe factus eſt. nõ vnitate tꝑis ſ̊ cognatõe ratonis.qꝛ in cũcta rerũ na tura.nullũ rõnale atal eſt niſi angelus ⁊ hõ:ꝗcquid rõ⸗ ne vti nõ põt.cum homine factũ nõ dicitur. Dſcõm quo querit᷑.an ↄditi ſint in nat᷑ali bus tm̃.vel etiã in gratuitis. Oð auctoꝛi⸗ tatibo et rõibo ꝓbat᷑. Dicit em̃ aug.in li.de ci. dei. xij. WMonã volũtatẽ ꝗs fecit.niſi ille gqui eos cũ bond volũtate.i.cũ amoꝛe caſio qͥ illi adherẽt creauit.ſimul in eis cõdens naturã et largiẽs gratiam. Itẽ aug in li.de coꝛrectõne ⁊ gra. Angeli beati erant anteꝙ; caderẽt.eratq; qð adbuc eoꝝ beatitudini addeꝛe tur.ſi ꝑſtitiſſent donec ſumme beatitudinis plenitudinẽ tanq; pꝛemiũ ꝑmanſionis ſuſciꝑent. Ex qͥ arguit᷑/cũ bea titudo nõ ſit ſine gra:ꝙ ipᷣi erãt nõ tm̃ in naturalibo cre⸗ ati ſᷣ etiã ĩ gratuitis.q¶ IStẽ Zoh.dama. loquẽs de ange lis dicit. Per vᷣbũ dei creati ſunt om̃s angeli.⁊ a ſpũſan cto ꝑ ſanctificatõem ꝑfecti:Fᷣm ꝓpoꝛtionẽ dignitatis ⁊ oꝛ dinis.illumĩatõne ⁊ gra ꝑticipates.⸗ Itẽ dama.lumen creatus eſt a conditoꝛe ⁊ bonus facius eſt.¶ Itẽ augꝰ. c fide ad petꝝ.De angelis h̊ diſpoſuit ⁊ impleuit.vt ſi gꝗs eoꝝ bonitatẽ volũtatis ꝑderet.nunqᷓ eũ diuino mu⸗ nere reꝑaret. (Pen rõnibo põt oñdi cũ em̃ angeli cre ati eſſent in ſtatu.in qͥ aliqua lege nature aſtricti erant. poterãt demereri tranſgrediẽdo legẽ illã:̊ ꝑ oppoſitum implẽdo qð legis erat poterãt mereri:ß mereri nõ pote⸗ rãt niſi habẽdo gram gratũfacientẽ.q̊ᷓ ↄditi erant nõ tm̃ in naturalibo ſ etiã in gratuitis.4l Itẽ in mẽte angelica ſcriptũ eſt pᷣceptũ dilectõnis diuĩe.cũ pᷣcepto aũt datũ ẽ adiutoꝛiũ implẽdi:nihil em̃ repugnãs erat ex ꝑte recipi entis.nec defuit bonitas diuina ſue creature:łᷣ adiutoꝛi um iſtud nõ eſt niſi gre.g ↄditi ſunt cũ gratuitis. IJtem arguit᷑ ex ̊ qdð dicit aug:in li.de fide ad pe.creauit eos. vt p ſeipᷣis illũ diligerẽt.cuiꝰ ſe tales creatos oꝑe cogno uiſſent:ſ̊ nõ poterat diligeꝛe ipᷣm pᷣ ſe.niſi gꝛatia eleuãte naturã:q̊ habuerũt gram a principio creatõnis.⸗ Iteʒ ſumit᷑ rõ a minori:ſi em̃ hõ ꝗ nõ hʒ tãtã ſimilitudinẽ na ture oditus ẽ in gratuitis. multofoꝛtius angelus ↄditus fuit in gratuitis. O aũt hõ ↄditus fuit in gratnitis ac⸗ cipit᷑ ex ̊ qð dr ſuꝑ illud luce.x.ſpoliauerut cũ ⁊c.Per hominẽ em illũ intelligit᷑ ada: vuineratus & fuit in natu ralibo.⁊ ſpoliatus gratuitis.̊ habuit gratuita.Item ſi e angelo cadente verum eſt ꝙ conditus fuit in gratui⸗ tis:multo vel eque eſt veruzʒ de alijs:ſed de ipᷣo dicit ſub INrS vxix. figura Eʒech.xxiij. Plenus ſapia ? ꝑpfectus decoꝛe ĩ de· licija ꝑadiſi dei fuiſti·ſed delicie ꝑadiſi ſpũalis ſunt gra tie. ̊ fuit ↄditus in gratuitis. pari ̊ rõne vel ampliori boni angeli erant ↄditi in gratuitis,. G ontra.aug. ſu per geñ. ꝙ angelica creatura pꝛimo erat infoꝛmis crea⸗ ta et celũ dicta: deinde dicit ea formatã ⁊ lucẽ appellatã. hec aũt foꝛmatõ eſt in ↄuerſione ipᷣius angeli ad ſuũ cõ⸗ ditoꝛẽ.qᷓ ↄuerſio eſt ꝑ grãm: ergo nõ pꝛimo cũ creati ſũt. cõditi ſunt in gratuitis.¶: Item ſi gratiã habuiſſent gꝛa tumfacientẽ:qua rõne vnus ↄuerteretur ad deũ merito⸗ rie.eadẽ ratõne alter ↄuerteret᷑. ſi quidã ſtetiſſent.pa⸗ ri ratõne et alij.¶. Item dicit aug.in encheri. ſic factus ẽ hõ rectus.vt manere in ea rectitudine poſſet.nõ ſine di⸗ uino adiutoꝛio.et ſuo fieri ꝑuerſus arbitrio.ſed hec re⸗ ctitudo fuit gratie gratis date ipi nature. Si vᷣo habuiſ ſet gram gratũ facientẽ:ex adiutoꝛio illius gratie poſſ- manere in illa rectitudine:ergo non habuit hõ a princi⸗ pio adiutoꝛiũ gratie gratũ facientẽ.̊ nec angelus.Iteʒ creati erant in tali ſtatu. in quo indifferẽtes erãt ad bo⸗ nũ ⁊ ad malũ.vt ſi vellent ↄuerterent᷑ ſi vellent auerte⸗ rẽt᷑:ſ̊ hec differẽtia eſt naturaliũ nõ gratuitoꝝ.ergo an⸗ geli ↄditi erãt tm̃ in naturalibo ⁊ nõ ↄditi in gratuitis. qð dicũt quidam.q angeli creati erãt in natura⸗ libus et ↄditi in gratuitis.4¶ Ad obiectũ aũt in vtrariũ primo dicũt q; nõ eſt ↄtrariũ.q pꝛimo fuit creata natu⸗ ra angłica infoꝛmis.et poſtea fozata facta ẽ lux. Scoᷣm enim opinionẽ aug.bic prius ⁊ poſterius nõ referuntu niſi ad ordinẽ nature.nõ ad oꝛdinẽ tem ꝑis: et ſic ſimul creati ſunt in naturalibo ⁊ aditi in gratuitis. Scõm au tem opinionẽ alioꝝ ſanctoꝝ. pꝛius et poſterius dicit᷑ in tꝑe:et ſic prius erãt in naturalibo creati et poſtea in gꝛa tuitis ↄditi. Aliqui tñ ꝗ illud opus pꝛime diei de ipᷣa lu ce facta referunt ad confirmatõnem. vnde diuiſio lucis a tenebris eſt ſeꝑatio confirmatoꝝ in bono.a conſirma⸗ tis in malo.dicunt angelicam naturam eſſe infoꝛmẽ. qꝛ nondum habuit confirmationem: ſed non dicunt infoꝛ⸗ mem.quia nõ habuit foꝛmam gratie: et hoc modo ſimul creati erant in naturalibo et gratuitis.q;tum ̊ ad duas opiniones ſuſtineri poteſt.i Zec eſt ↄtrariũ qð dicit Au⸗ guſti. qꝛ non intelligitur de hoc quod eſt prius et poſte/ rius tempore.ſed natura ſiue origine. Ad ſecundum dicendum. ꝙ licet angeli boni et qui nunc ſunt mali ſint conditi in gratuitis:nihilominus remanebat apuo eos libertas arbitrij.ᷣm quam illi poterãt perſiſtere in gra⸗ tia ex dono dei.et iſti cadere a gratia: et hoc non fuit ex parte gratie ſed ex parte roluntatis . cuius erat perſi⸗ ſtere in bono vel cadere a bono: et eſt ſimilis reſponſio reſponſioni auguſtini.qua reſpõdet obiectioni facte de duobus qui pares ſunt in omnibus.pꝛeter hoc ꝙ vnus reſiſtit peccato et alter cadit in peccatum: dicit enim ꝙ hoc eſt ex ipᷣa libera volũtate.que facit qdð in ſe eſt vt ad bonum conuertatur.vel deſicit a bono ad qð poſſet con⸗ uerti:ſicut em̃ eſt in bominibus duobus.quoꝛum vterqʒ pabet gratiam. vnus cadit per peccatum. alius vo non cadit:ita potuit eſſe angelis.⸗¶ Ao tercium dicenduʒ.qꝙ licet homo vel angelus factus ſit rectus non tm rectitu⸗ dine nature ſed rectitudine gratie:non tamen er illa re⸗ ctitudine accipit perſeuerantiam ſicut oſtẽdit Anſel. de caritate diuina. Sicut enim homo.et ſi habeat gratiam gratum facientem: non tamen babet donum perſeueran tie quo non poſſit cadere a bono:habet tamen donũ gra⸗ tic. cui ſi adhereat manebit in bono:ita angeli. licet ha⸗ berent gratiam gratumfacientem. nõ tamen habuerunt donum perſeuerantie.quo iu bono confirmarentur. ſed habuerunt donum gratie quo in bono poſſent permane⸗ re. Ad vltimum dicenduʒz. ꝙ licet creati eſſent ſᷣm q̃n⸗ dam in differentiã ad bonũ et malum. hoc modo vt poſ⸗ ſent ſcilicet conuerti 2 auerti ſi vellent: tamen poterant ⁊ hi ⁊ illi habere gratiam. hcet enim gratia inclinet li⸗ berum arbitrium vt conuertatur ad bonnm: nihbilomi‚ mnus tamen ſibi relinquitur vt adhereat gratie ſequendo eam. vel repellat eam cadendo in peccatũ. ¶ Alij vo ſu ſtinent aliam ꝑtem. exponẽtes auctoꝛitates que expꝛeſſe loquunt᷑ de gratia ꝓ gratia gratis data. Ad illud vᷣo qð oſtẽdit᷑.ꝙ liberũ arbitriũ erat in tali ſtatu. quo po⸗ tuit tranſgredi preceptũ: ꝓpter qð etiã erat in ſtatu tali in quo poterat implere. Dicendũ eſt ᷣm boc.ꝙ nõ eſt ſi⸗ niile.trãſgredi em eſt ex ipᷣo libero arbitrio creato de ſe. implere vo eſt ex ipo libero arbitrio infoꝛmato ꝑ gratiã potuit tamẽ facere qð pꝛeceptũ erat.ſed ad hoc ꝙ meri⸗ toꝛiũ eſſet.requirebat᷑ gratia gratũfaciens.quã habeꝛe poterat ſi ſe inclinaret.¶. Similiter reſponderi poſſz ad hoc qð obijcit᷑ de dilectõne ꝑ auctoritatẽ aug.in li.de fi⸗ de ad pe.Ao hoc em̃ creauit vt pꝛe ſe deũ diligeret: nec tamen opoꝛtet ꝙ in creatoꝛe ſit datuʒ vt pꝛe ſe diligeret xxũ et ſuꝑ o:mia.cũ ceteris circũſtãtus que requiruntur ad motũ caritatis.4l Si vo obijceret᷑. ꝙ ſi in ſolis nat᷑a libo creatus eſſet angelus.nõ poſſet mereri ↄfirmatõem ex illo ſtatu.Reſpondendũ eſi ꝙ ex ſtatu illo non meret᷑ ↄfirmatõeʒ.niſi ſuꝑadderet᷑ gratia.VUnde ſᷣm hoc opor⸗ teret ponere triplicẽ ſtatũ.nature.gratie ⁊ ↄfirmatõnis Keſpondendũ eſt ſᷣm hoc.ꝙ hoc videbit᷑ incõueniẽs:na tura em̃ inclinat᷑ ad gratiã. gratia vᷣo meret᷑ ↄfirmatõeʒ qð in rõnabili creatura manifeſtũ eſt.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ ꝑ ſimilitudinẽ de homine.reſpõderi poteſt idẽ de hoĩe ⁊ angelo. Ande ſicut auctoꝛitates.que loquunt᷑ de gratia data angelis a pricipio.exponunt᷑ gratia gꝛa tis data.Fᷣm hanc opinionẽ:ita auctoꝛitates que inueni unt᷑ de homiĩe.poſſent ᷣm eandẽ rõnem exponi.⸗ Ad il lud vᷣo qð obijcit᷑ de angelo.dicit᷑.xxviij.Eʒech.in ꝑadi⸗ ſo in velitijs ꝑadiſi ⁊c.dicendũ ꝙ illud intelligit᷑ de gra Gtiſdata.Et ſi querat᷑ ꝓpter quid ratõe taliũ gratiaꝛuʒ dicatur fuiſſe in delitijs ꝑadiſi. Dicendũ eſt ꝙ hoc fuit ratõne ſtatus innocentie.in quo attẽdit᷑ quaſi quedam beatitudo. Videt᷑ aũt melius dictum.q nunq habuit gratiã gratũfacientẽ. Hac ratõne.natura ratõnalis na⸗ turaliter ſemel vertibilis eſt de ſe.nõ pluries niſi ex vni one cũ aliquo alio:ſicut eſt de anima rõnali.que ſeꝑata a coꝛꝑe.neceſſario ꝑmanet in ſtatu ĩ quo erat ante ſeꝑa⸗ tõnẽ. Unde angelica natura ſemel vertibilis eſt. Unde ſemel auerſa a deo ſemꝑ ꝑmanet in auerſione: ⁊ ↄuerſa ad deũ ſemꝑ ꝑmanet in ↄuerſione.ſed cõſtat ꝙ angelus habens gratiã gratũfacientẽ. nõ poteſt nõ ↄueꝛti ad deũ ↄuerlus ſemel.nõ poteſt auerſus eſſe.ex quo patet ꝙ an geli apoſtate nunꝙᷓ babuerũt gram gratumfaciẽtem. DO terciũ quo querit᷑ de loco in quo angeli neceſſe fuit eſſe locũ coꝛporalẽ in quo crea rent᷑.⸗ꝑãqꝗScðdðo querit᷑ ſi fuit ↄuenientia qð fuit illud coꝛpus. vtrũ celũ empirreũ vel aliqð aliud coꝛ pus.q:n CTercio eſt queſtio.ſi fuit celũ empirreũ qua rõe dicit eſſe repletum angelis. lus pri Darticulũ primuʒ ſic obijcitur. Angelus eſt 1 lſubſtantia incoꝛpoꝛea.nõ indigẽs coꝛpoꝛe in ſuo eſſe:ſubſtãtia vᷣo que nõ indiget coꝛpoꝛe ĩ Iuo eſſe.nõ indiget coꝛpore in ſuo fieri.ſimiliteꝛ em̃ ſe bʒ dad eſſe ⁊ ad fieri.ergo angelus nõ indiget loco in ſuo fie ri.ſed ſuũ fieri eſt creari. angelus nõ indiget loco ĩ ſua creatõne.4l Item angelica ſubſtãtia habet quẽdã motũ ſiue actõem que no determiatur loco. ſed nobilioꝛ eſt eſ⸗ ſentia rei ꝙᷓ ſuus motus vel actio:ergo eſſentia eiꝰ ĩ ſuo fieri nõ indiget loco. aũt motus eius nõ determinet᷑ loco ſiue actio.patet ꝑ auguſti.ad oꝛoſiũ dicenteʒ. ; ſpi ritus increatus mouet ſpiritũ creatum 6 1 tus mor ꝑ tempus et nõ ꝑ locũ.contingit enim reminilſci p̃teritoꝝ ⁊ intueri pre⸗ ſentia ſine loci determiatõe.qui pertineat ad motũ remi niſcentie vel motum cõtuitiõis. et ita motus ſubſtantie ſpiritualis poteſt eſſe non per locum: multofortius ergo creati ſunt.Circa qð querit᷑.¶ Primo ſi ipᷣa ſubſtantia in eius creatõne nõ indiget loco.¶ Item ſi nõ eſſet coꝛpus.nihilominus ſubſtantia ſpũalis ſepꝑa⸗ ta quandam aſſimilatõem habet ad pꝛimũ:cum ergo bo nitas dei eſſet ſuꝑfluens.et ſi nõ eſſet coꝛpus. nibilomi⸗ nus crearet angelũ ad ſue bonitatis in creatura declara tõem.ſ̊ hoc exiſtente nõ eſſet creatõ angeli in loco. et in⸗ telligit᷑ de creatõne qua cꝛeatus eſt.non creatõne actõne ipᷣius creatoꝛis:ergo angeli nõ indigent loco in quo fue runt creati.4. Item locus qui eſt d neceſſitate ad fieri alicuius rei.dicitur pꝛincipiũ generatõis illius rei.ſed coꝛpus cum ſit ignobilius non eſt pꝛincipium fieri ipᷣiꝰ rei nobilioꝛis.ſcʒ ſubſtantie incoꝛpoꝛee.quantũ eſt de ſe ſeꝑate a coꝛpoꝛe:ergo nõ indiget angelus corpoꝛe tanqᷓ; loco ſue creatõnis. ¶ Lontra.dicit aug.in libꝛo de aĩa ⁊ ſpiritu.ꝙ ſolus ſpũs increatus incircũſcriptꝰ.ſpũs vᷣo creati loco circumſcribunt᷑.ſed illa que circũſcribuntur loco.propoꝛtionẽ habent ad locum. Idem dicit augꝰ.de eccleſiaſticis dogmatibo.Ex eo coꝛpoꝛeas dicimus intel ligibiles naturas.ꝙ loco circũſcribunt᷑. Et ſimiliter be atus bernardus ſuꝑ canti.liquet om̃em ſpirituʒ creatũ corpoꝛeo indigere ſolatio.quod ſi eſt:erit pꝛopoꝛtio ſpi⸗ ritus angelici ad corpus aliquod.ratõe cuius dicentur angeli creati eſſe in loco.¶ OPreterea.nõ om̃ia coꝛpa eq̃⸗ lis ſunt diſſimilitudims reſpectu ipius ſpũs angelici.bᷣ quedã minus elongantur.et quedaz minime:ſunt enim coꝛpoꝛa opaca et ſunt quedam coꝛpoꝛa traſꝑentia.⁊ ſũt quedaʒ luminoſa.Angeli vo ſicut dicit dyoniſius.ſunt lumina intellectualia:eſt enim ſumma lux intellectualis a qua deſcendũt lumina creata.Coꝛpoꝛa ergo lummoſa minime diſtant in ordine rerum a lumibo intellectuali⸗ bus:cum ergo extra mundum nec ſit oꝑatõ nec ſit eſſen⸗ tia.ↄuenit ꝰt lumina intellectualia in coꝛpoꝛe luminoſo collocentur.¶ Ad quod dicendũ.qꝙ angeli licet ſᷣm eẽn tiam ſuã nõ dependeãt a loco coꝛꝑali: eſt tamẽ quedam cõuenientia angeloꝝ cum coꝛpoꝛibo quibuſdam.ſicut di cit beatus berñ.in quinta omeł.ſuꝑ canti.rõne miniſte⸗ rij.et cuiuſdam congruentie in vniuerſo. enim rõne miſterij(dicit bẽs berñ.ĩ illa omeł)inferioꝛ ſuꝑioꝛq; ſpi ritus ꝓprijs corpoꝛibo egẽt.ſed tm̃ quibo iuuẽt nõ iuuen tur. ̊¶ pecus quidã ex debite ſeruitutis et vſus tm̃ tẽpo⸗ raliũ corporaliũq; neceſſitatũ iunãdo ſeruit. IJdeoq; il: le ſpũs et cũ tꝑe traſit ⁊ cũ corpoꝛe deficit:angelus pᷣo cu rat in libertate ſpũs admiſtrare officiũ pietatis ſeſe mi⸗ ſtrũ exhibens moꝛtalibo.vtpote ſuis ineternũ futuris ci uibo et coheredibus eterne iocunditatis.Ex hoc patʒ ⁊ multis alijs rationibus quas ibi ponit.de quibus infra dicet᷑ in tractatu de aſſumptõne coꝛpoꝝ: ꝙ angeli habẽt ↄueniẽtiaʒ ratõe miniſterij cum coꝛꝑibo. Ratõne autem ↄgruentie in vniuerſo.habent em̃ coꝛpoꝛa ſuos oꝛnatus Inter dᷣo iſtos oꝛnatus eſt lux ſpũalis et corꝑalis.que inter ſe habent ↄueniẽtiam. Vnde ſuper illud.et vſq; ad nubes veritas tua.dicit glo.Celi ſuꝑ nubes ſũt.in qui⸗ bus celis eſt ſedes angeloꝝ. Vnde q̃i qdam cõgruentia eſt in vniuerſo inter lumina intellectualia et lumina coꝛ poralia.¶ Ad obiecta ergo dicendũ ꝙ licʒ angelus nõ indigeat corꝑe ad ſui eẽ. et poſſit ſine loco coꝛꝑali crea⸗ iꝛnibilomin? tñ ratõe dicte ↄgruentie in ꝑte vniuerlſi magis ↄueniẽti collocat᷑.¶ Ad ſcðᷣm vo dicẽdũ ꝙ cũ an⸗ gelꝰ duplicẽ habeat actũ ↄtẽplatõis ⁊ miſterij.rone actꝰ ↄtemplatõis.ſic̃ dicit btũs berñ.in pᷣdicta ometł. nõ req rit coꝛpꝰ:rõe vᷣo actꝰ miſterij reqrit.Vñ illa rõ ñ ↄcludit aliud.niſi ꝙ angelus rõne ſue eẽntie.nõ depẽdeat a coꝛ⸗ poꝛe.nec reqrit coꝛpus.⸗! Ad terciũ vᷣo dicendũ. ꝙ ſicut ibi ↄcludit᷑.et ſi nõ eſſet coꝛpus.nihilominꝰ poſſʒ creari angelus in ſuo eſſe ſubſiſtẽ. VUnde nõ ꝓpter h̊ dicit᷑ locus creatõnis.qꝛ in ipa creatõe neceſſarius ſit locꝰ: ſ̊ qꝛ cxe atum a pꝛĩcipio ſue ↄditõnis ibi ↄueniẽter eſt collocatũ. Ad quartũ dicendũ.q; locꝰ in ꝗgbuſdazʒ rebo coꝛꝑalibo vr̃᷑ pꝛincipiũ generationis.in coꝛporalibo vo nõ eſt pꝛin⸗ cipiũ generatõis.ſᷣ põt eẽ pꝛĩcipiũ aliqͥꝝ coꝛꝑm in ꝗbo ⁊ cũ quibo vniant᷑ ſubſtãtie incoꝛpoꝛee.Ande cũ ſubſtãtia 2 G.de mtel terbe, creatii tentur gleq⸗ lici5 elum aſuͤt deſunt tnals nunoſa crali⸗ teſſen ninoo nn ein hedarn ſitdi niniſte nrone ſpi funen tipo⸗ rtoqhil pocu ſemi⸗ is ci atz infra babet gutenn mmats 6. g0e e nu jentia naco ns no⸗ crec⸗ inerſi hon⸗ leaet ö A Ncor ſaut reart dens bche li⸗ pin⸗ y⸗ lina (ueſtio incoꝛpoꝛea ſeꝑata elt a coꝛpe in eſſe.nõ requirit locũ coꝛ po ꝛalẽ qui eſt principiũ generatõnis:cum nullũ habeat coꝛpug cui vniat᷑ ſicut foꝛma materie. iculus. ij. Oſcõðm articulũ quo querit᷑.ſuppoſito ꝙ fue rit ↄueniẽtia locũ eſſe coꝛpalem in quo condi ti eſſent angeli:querit᷑ quod fuit illud coꝛpus ue rũt aũt qui dixerũt creari in celo empireo. ꝓter boc qꝛ illud celũ eſt ſupꝛemũ celoꝝ ⁊ nobiliſſimũ. Eñ dicit ſtrabus.celũ nõ viſibile firmamẽtũ ̊ appellat ſ̊ empirꝛe um.i.igneũ vel intellectuale.qð nõ ab ardoꝛe ſ̊ ſplendo re dicit᷑.qdð ſtatim factũ repletũ eſt anglis.Et Ali.dicit in diſtinctõne celoꝝ in glo.ſuꝑ illud.x.deut? En domini cei tui eſt celũ:et celũ celi:qð ſupꝛemũ celũ eſt celum an⸗ geloꝝ.Johᷣ.dama.vocat illud celũ ↄuenientiã viſibiliũ et inuiſibiliũ.eo ꝙ ipᷣm eſt ſupremũ.⸗e aũt nõ ſint cꝛe ati in illo celo.videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ Yſa.xiiij. Aſcendam in celũ⁊ ſimilis ero altiſſimo:ſᷣ aſcenſus dicit᷑ eſſe reſpe ctu ſu ꝑioꝛis loci eo in quo creatus eſt:&̊ nõ fuit creatus in ſupꝛemo loco:ſ celũ empireũ ſupᷣmus locus eſt.q̊ non fuit creatus in celo empirreo.pari rõe nec angeli.i¶ Itẽ aug.ſuꝑ Geñ.ad litt.iij.li.ſuꝑioꝛ ꝑs aeris ꝗꝓpter puram tranquillitatẽ celo cui collimitat᷑ omuni pace ↄiungit᷑. ⁊ eius vocabulo nuncupat᷑.in qua foꝛtaſſis ꝑte ſi fuerũt ante traſgreſſionẽ ſuaʒ angeli trãſgreſſoꝛes. cũ pꝛincipe ſuo nũc dyabolo tũc archangelo.nõ mirũ eſt ſi poſt pec⸗ catũ in hanc ſunt detruſi caliginẽ:ex quo videt᷑ accipi illi angeli creati fnerũt in ſup̃ma ⁊ puriſſima ꝑte aeris. que celum ethereum dicitur:pari ratione et alij angeli. 4 Item dicit ꝓohᷣ.dama.loquẽs de angelis cadentibb. Ex bis angelicis virtutibo qui pᷣerant terreſtri oꝛdini.2 cui terre cuſtodia a o ↄmiſſa erat.nõ natura malꝰ fa⸗ ctus ̊D bonus exñs et in bono genitus.libe.arbi.ſui ele⸗ ctõne.verſus eſt ab eo qð eſi ſᷣm naturã.in id qð eſt pre⸗ ter naturaʒ. Si cuſtodia terre deputata fuit angelis. ↄuenit cuſtodes aꝓpꝛoximari ſue cuſiodie:angeli gᷣ iulli lo co approximati erat terrene habitatõni.ſᷣ celĩ empirreũ remotiſſimũ eſt a terrena habitatõne. in initio creatio nis nõ ↄueniebat illos ibiaẽ collocari.¶ Ad contrariũ videt᷑ facere auctoꝛitas a ratõo. Dicit᷑ em̃ in cẽteſimoter⸗ cio pᷣs.ſuꝑ illud.Oraco iſte quẽ foꝛmaſti.glo.ſᷣm ſubſtã tiã foꝛmaſti in qua bonus erat 1 in empirreo locatus. 4Ao idem facit qð dr Eʒech.xxviij.poſui te in monte ſcto dei. Interli.in ꝑadilo tercio ſcʒ celo. ad qð paulus ſcʒ raptus eſt. Sʒ alubi dr ꝙ terciũ celũ fuit empirreũ. 8 poſitus fuit in celo empirreo ab initio ſue creatõnis. cx illa em̃ poſitõne loquit᷑ ibi.( Hoc idẽ rõne põt ꝑſua⸗ deri.cũ em̃ coꝛꝑa ſint oꝛdinata ⁊ ſic finitas in coꝛꝑibus erit aliqð ſupꝛemũ coꝛpus:illud ſupmũ vocat᷑ empirꝛeũ M em̃ ſit coꝛpus patet ex auctoꝛitate ſtrabi et bede.ꝗ in glo. ſuꝑ pꝛincipiũ geñ.de hoc loquunt᷑: ſ̊ ſupremũ celuʒ eſt nobilius inter coꝛꝑa.Si ꝗ aliqð coꝛpus ↄgruat ha⸗ bitationi angeloꝝ illud erit ſuꝑꝛemũ.ꝗᷓ celũ empirreum duenit vt ſit eoꝝ habitatio.¶¶ Ad qð dicendũ.ꝙ ſᷣm p̃⸗ dictas auctoꝛitates angeli crèati in celo empirreo ſunt primo collati.] Ad obiectũ aũt primo in ↄtrariũ. Di⸗ cendũ eſt ꝙ aſcenſus ille de quo dicit᷑ in ſa.aſcendã in celũ ⁊c̃.nõ fuit aſcenſus coꝛpoꝛeꝰ.ſeo loquit᷑ methapho rice.vt aſcenſus dicat᷑ affectus rei excelſioꝛis re illa quã habet. Vnde affectus ſiue appetitus eꝗꝑpantie diuine.vᷣm quendã modũ dicebat᷑ aſcenſus. Si em volebat aſcẽde⸗ re ad celũ trinitatis.hoc nõ erat vt te loco infeꝛioꝛi aſcẽ deret ad ſuꝑioꝛẽ.ſᷣ ꝙ appetebat nõ eſſe ſub alio.et ꝓprie poteſtatis eſſe.qð ſoli deo ↄuenit.Celũ etiã trinitatis ñ eſt coꝛpus.et nõ eſt alind ꝙᷓ ipᷣa trinitas:nõ tñ appetebat eſſe eiuſdem ſubſtãtie cũ pre quõ eſt filius et ſpũſſanctus De affectu aũt eius ſine axetitu infra dicet᷑ in ꝓpꝛio tꝛa ctatu.⸗ Ad ſcdo vᷣo obiectũ dicendũ.ꝙ illud qð dic au⸗ guſti.in.iij.h.ſuꝑ geñ.opinãdo dicit.Inde addit dabi⸗ tatonis ſignũ dices foꝛtaſſe:et cũ hac ↄiũctõe ſi.qᷓ notat 2 Lix. dubitatõem:et hoc accipit ex hoc.ꝙ quidaz phi dicebãt cemones habere aerea coꝛpoꝛa.⁊a angelos ſimiliter:ra⸗ tione quoꝝ coꝛpm ↄueniebat eis ratio aeris.vel in ſuꝑi⸗ ori ꝑte ſicut bonis,.vel in inferioꝛi ſiẽ malis.⸗ Xl terci um vᷣo dicendũ.qꝙ illud qð dicit damalſ.de cuſtodia terꝛe ſtris oꝛdinis.nõ cogit dicẽ q; fuerũt in loco ꝓpinquo ter rene inhabitatõni cũ creati fuerũt: angeli em exntes in celo.ſunt cuſiodes hoĩm qui ſunt habitatoꝛes terre: di⸗ ſtantia aũt localis hmoi nõ impedit quin poſſint cogno ſcere ea q agunt᷑ in terra.Fᷣm ꝙ accipiũt a verbo eterno Vel ratõne etiã ꝑſpicacitatis naturalis. poſſunt etiam quedã cognoſcere pñtia.q tñ remota ſunt in loco. Oterciũ quo querit᷑ de hoc.ꝙ dicit᷑ celũ em⸗ dN piktreũ ſanctis angelis eſſe repletũ: et dicunt ſancti angeli. vel ꝓpter bonitatẽ in nomie. vł Apter ſanctitatẽ gratie:nõ qꝛ adhuc eẽnt oↄfirmati.⸗ Tli get᷑ aũt ꝗ; nõ ↄueniẽter dicat᷑ celũ eſſe repletũ. Illud em dicit᷑ replere aliud.cuius ꝑs occupat partẽ.et alia pars aliam.vt nõ ſit vacuũ: ſed angeli cũ ſint ſubſtãtie incoꝛ⸗ poꝛce.nõ habẽt ꝑtem et parte quãtitatiuã. & nõ ſunt re⸗ pletiui loci coꝛꝑalibo. Preterea repletũ dicit᷑ illð cuiꝰ plenitudini nõ põt fieri additio:ſᷣ celũ empirreum nõ ſic fuit repletũ angelis. vt eis nulla poſſz fieri additio.peſ ſent enim creari alij angeli ⁊ in celo empirreo collocari⸗ yItem repletio coꝛꝑis quã facit angelus.nõ eſt ad mo⸗ duʒ coꝛꝑis replẽtis aliuo corpus.ſicut aqua replet vas. nec ſicut aĩa replet coꝛpus vt tota ſit in toto coꝛꝑe. et ex nõ poſſit eſſe:ſicut foꝛma alterius coꝛꝑis: nõ em angelꝰ eſt foꝛma corꝑpis qð replet:nec ſicut deus dicit᷑ replẽ mũ⸗ qu.· Hiere. xxiij. Celnʒ et terrã ego impleo. bec em imple tio eſt ꝙ eſſentialiter eſt in rebo.ↄſernãs res in eſſe: quo ergo mõ dr celũ ab angelis repleri.¶ Prererea ſi celuz dicit᷑ repletũ eſſe angelis.quibo angelis dicit᷑ repletum Apter illud verbũ qð dicit beda.ANox vt celũ creatũ eſt. ab angelis ſanctis repletum eſt. An enim intelligit᷑ hoc de angelis ↄmuniter.ant tm̃ de bonis. Oꝛ nõ de angelis bonis tm̃.videtur:nõdum enim facta fuit diuiſio lucis a tenebꝛis.in qua diuiſione intelligit᷑ diuiſio ſanctoꝛum angeloꝝ a repꝛobis. Si vᷣo intelligat᷑ de angelis cõmu⸗ niter.tam hi q; ili dicebantur celum replere:ergo cadẽ⸗ tibus malis angelis.ad hoc ꝙ nõ eſſet vacuitas in celo. eſſent alij angeli ſubſtituendi:repletõ em illa aliquid fa cie bat in celo.ergo defectus plenitudinis eſſet quedã im perfectio:nõ autem conuenienter dicitur. ꝙ nobiliſſimũ et ſupꝛemum imperfectõnem haberet in eſſe.vel in bene eſſe. cum inferiora coꝛpoꝛa obtinuerunt perfectionem vtroq; modo.4! Preterea.ex hoc qð dicitur ꝙ celuʒ ſta tim vt factuʒ eſt.repletum eſt angelis:aut ita intelligit᷑. ꝙ angeli pꝛius eſſent facti ſine loco.⁊ poſtea illum reple uerunt locum: quoo nõ videt᷑.eo ꝙ nihil ſit creatũ ante celũ et terrã.ſic het᷑ ex vna expoſitone eiꝰ qð dr. In pᷣn⸗ cipio creauit deꝰ ce.⁊ terrã. Aut poſteriꝰ facti ſũt.⁊ B ñ· videtur ex ipᷣa intentõne auctoꝛitatis.qua dicitur ꝙ ce⸗ lum ſtatim repletum eſt vt factum eſt. Unde videtur de⸗ ſignare.q tempus non interciderit:ex quo derelinquit᷑. qꝙ; ſimul creati ſunt cũ celo.Sed videt᷑ ꝑ ſimile ꝙ hoc nõ ſit verum.prius em̃ facta eſt habitatio. in qua debebãt homines habitare:q; homines.qui debebant habitare. Similiter prius facta eſi habitatõ volatiliũ qᷓ; ĩa vola tilia.et ſic de alijs.ergo prius videtur q; conueniat celũ fieri tanq; habitationem et poſtea angelos tanq; habita o quoðd dicendum ꝙ celum empirreum dici angelis repletum. propter ipᷣ̃am ſufficientiam et cogrui tatem oꝛnatus:ſufficientia autẽ dicitur eſſe 'm numerũ * eoꝛum qui oꝛdinati ſunt ad deum. 4 Ad illud vðᷣo quoo obijcitur de repletione.dicendum eſt.ꝙ non accipitur re pletio eodeʒ modo quo corpus dicitur replere aliud cor pus.iQon em̃ angelus habet partes quantitatiuas. Sʒ dicitur repletio quo ad congruentiam oꝛnatuę: et ſuffi⸗ — cientiaʒ oꝛdinatoꝝ a deo.¶¶ Ad ſecundũ uᷣo dicenduʒ ꝙ; repletio dicit᷑ celi.nõ qꝛ non poſſit fieri additio: poſſent em plures anime gloꝛiſicari ꝙᷓ fiũt caſus angeloꝛum. et ita additio fieret ſuꝑ repletõem iam dictam: ſed dicitur repletio.qꝛ de numero angeloꝝ nõ fiet additõ.nõ qꝛ nõ poſſit.ſed dei beneplacitũ.¶ Ad terciũ dicendũ ꝙ nõ eſt repletio illa as modũ repletõms coꝛpoꝛis.nec ad modũ quo aĩa replet coꝛpus.nec quo deus replet mundũ: ſed quo ad ſuſſicientiã illoꝝ angeloꝝ.qui immediate deum ↄtemplant᷑:nõ ꝙ alibi nõ poſſint deũ ↄtemplari illi qui facti ſunt.ſed quia ille locus dicit᷑ vuenientioꝛ.ſᷣm illud quod dicit Dama.ꝙ deus dicit᷑ eſſe in celo quo manife⸗ ſtioꝛ eſt eius opatio:ſed dicit eſſe repletio quo ad ſuffici entiã in multitudine illius creature in ſpecie.et quo ad oꝛnatũ celi.q¶ Ad quartũ vo dicẽdũ ꝙ repletio illa dici⸗ tur de angelis ipᷣis creatis.ꝗ tunc habebat ſanctitatem innocentie.licet aũt aliqui poſtea ceciderunt. nihilomi⸗ nus erit reꝑatio illius ruine angelice.et ꝑficiet᷑ numerꝰ quo ad animas ſanctas que ſubſtituen?᷑. et ita erit oĩno da repletio.Et ſi dicat iterum vacuitas vel imperfectõ quod indecẽs eſt coꝛꝑi nobiliſſimo. Dicendum eſt. ꝗ ex hoc nulla eſt indecẽtia illi corpoꝛi.ſed illis angelis qui ceciderunt:ſicut ſi fiat palaciũ pulcherrimũ aliquibꝰ a⸗ micis alicuius regis.et illi poſtea delinquũt ꝓpter quod erpellunt᷑.indecentia eſt in expulſis nõ palatõ a quo ex⸗ pellunt᷑.remanet em̃ in ſua pulcbritudine. Qec legit in ſcriptura ſacra.ꝙ celo empirreo daret᷑ ita oꝛnatus. ſic firmamento vel aeri vel aque vel terre. Cum em̃ ſit vni⸗ foꝛme in lumĩoſitate.habet ſuũ oꝛnatũ in ſe a quo nõ de⸗ ficiat.i¶ Ad quintũ dicendũ.ꝙ creatõ angeloꝝ non fuit ante creatõem celi.ſed ſimul cũ ipᷣo celo empirreo: nec ẽ ſimile de habitatõne bhũana et angelica:habitatio enim bhumana ᷣm quandã expoſitõeʒ ſanctoꝝ prius facta eſt ⁊ poſtea homo qui debebat inhabitare:homo em ꝓpriaʒ habuit foꝛmatõem dæ limo terre.ergo opoꝛtuit ꝙ priꝰ eſ ſet terra. Angelus aũt ad ſui creatõeʒ nõ indigebat ma teria pꝛeexiſlente.nec coꝛꝑali nec ſpũali.⁊ ideo nõ requi rebat᷑ vt celum prius eſſet creatũ tanqᷓ ex cmus pꝑte fie⸗ rent angeli.Et ſi obijciat᷑ de anima homis que de nihi⸗ lo facta eſt. Reſpondendũ eſt ꝙ ipa nõ dicit᷑ habere ha⸗ bitatõem niſi in quadã oꝛdinatõne ad ſuum coꝛpus. O⸗ em̃ anime ſancte poſt ſepatõem a coꝛpoꝛe habitãt in ce⸗ lo.hoc nõ eſt niſi quia tunc ſunt ſicut angeli dei:ſed non eſt ille locus qui competat ab initõ cõditõnis ipi anime exiſtenti in coꝛpoꝛe:anime em̃ exiſtẽti in coꝛpoꝛe.habita⸗ tio terrena pꝛimo deputat᷑.nec fingendum eſt ſicut qui⸗ dam finxerũt.ꝙ aĩe ſint ſimul create in celo cũ angelis. et poſtea vnaqueq; deſcendat ad coꝛpus terꝛenuʒ ſibi de⸗ putatũ.ſ̊ creando infundit᷑ et infundendo creatur. ¶ Mueſtio viceſima de an⸗ gelis quo ad ſubſtantiim. Onſequenter con ſiderandũ eſt de his q̃ ꝑtinẽt ad ſubſtlã⸗ tiam angeli.quoꝝ primuʒz eſt. ¶: Ouid ſit. ꝓpter quoſdã aſtruẽtes ipos nõ eſſe ſcilicet ſaduceos. Secũdo quid ſit genere. Tercio quid ſit ̃m rationem. ¶ Quarto vtrũ perſonalitatẽ habeat vel nõ. ¶ Quinto de differẽtia angeli et anime. 4 Sexto de differẽtia angelox inter ſe. WMiembrumprumumm Irca primũ videt᷑ ꝙ nõ ſit angelus.i Qam quicqd eſt bʒ oꝛdinẽ in vmuerſo. ſ̊ angelꝰ nõ videt᷑ babere oꝛdinẽ in vniuerſo.qꝛ aut bret oꝛdinẽ infra hoĩem.aut ſupra:aut eẽt in pari oꝛdine cũ eo.i õ ſupꝛa.qꝛ ſicut dicit augꝰ. Inter ũ et aiam ratõnalem ꝓut eſt ad imaginẽ ⁊ ſimilitudi⸗ nẽ dei. nihil eſt mediũ:ſed ſi eſſet ſupꝛa eſſet medius in⸗ ter hoĩem et drũ. Similiter infra aut in pari non videt᷑ ↄpetenter oꝛdinari.qꝛ ↄſtat ꝙ nobilioꝛis cõditõnis eſt qᷓ homo:nobilioꝛi pᷣo ſᷣm ꝙ buiuſmodi eſi debet᷑ locus no bilioꝛ et ſuꝑioꝛ.videt᷑ ergo ꝙ nõ poſũt habere oꝛdinẽ in vniuerſo et ita nec eſſe.¶ Preterea.ph̊s et remigiꝰ⁊ eti⸗ am aug.et fere om̃s ſancti volũt.ꝙ quecũq; ſunt.ſunt ꝓ⸗ pte: boĩem.ergo et angelus.ſi ergo eſt.eꝛgo determinat᷑ eſſe eius ratõe actuũ quos habet in oꝛdinatõe ad homi nem. aut rõe alicuius illoꝝ:ſed ꝓpter homineʒ nõ habet niſi actus iſtos.reuelare.cuſtodire.miniſtꝛare:vᷣ neceſſi⸗ tas ſui eſſe aut ſui oꝛdinis.nõ videt᷑ determiari ratione iſtoꝝ actuũ aut alicuius eoꝝ.qꝛ nõ rõe duoꝝ pᷣmoꝝ.qꝛ illi ad ſuꝑioꝛẽ ꝑtinẽt:⁊ oñſuʒ eſt ſuꝑius ꝙ ſupꝛa hoiem nõ põt hr̃e oꝛdinẽ in vniuerſo.Silłr rõne miſterij.qꝛ mi niſtrare eſt inferioꝛis:cũ g̊ miſtraꝛe ↄueniat ei rõe hoĩim Em dẽ ad heb.j.Oins ſunt admiſtratoꝛij ſpũs ĩ mini⸗ ſteriũ miſſi.ꝓpt eos ꝗ hereditatẽ capiũt ſalutis:rõne eiꝰ ↄpetẽt ei ſolũ locꝰ inferioꝛ ꝗ tñ ei ñ ↄpetit ſicut oñſuʒ ẽ. et ita vt pꝛius videt.ꝙ nõ babeat oꝛdinem in vmnuerſo. 4¶ Preterea.eiuſdẽ cae eſt dare eſſe rei ⁊ cuſtodire eã ĩ eẽ et etiã reuelare ei reuelãda.et dare ei q̃ ſũt ncẽria ei.ita ꝙ miſterio alterius nõ indigeat.dũmò ſit cã ſufficiens. nec indigẽs aliquo tanꝗᷓ medio ĩ ſuis oꝑatõibo: ſ̊ deus eſt hmõi câ reſpectu hois.ᷓ nõ indigʒ aliqͥ medio qͥ ad p dicta.q̃re nec angelo.g̊ nõ ẽ ponẽdũ eẽ angelũ ꝓpter ho⸗ minẽ.qre nec eſſe.cũ oĩa ſint ꝓpt᷑ hoĩem vt dictũ ẽ.¶¶ Sʒ otra.Oꝛdinẽ creaturaꝝ ᷣm ſuꝑius ⁊ inferiꝰẽ ponẽ ĩ vni nerſo ſᷣm aꝓproximatõeʒ maioꝛẽ et minoꝛẽ ipaꝝ ad deũ m ꝙ ma oꝛẽ ⁊ minoꝛẽ hñt ſiłitudinẽ ad ipᷣm:ł̊ cuʒ ipſo hñt maioꝛẽ ſimilitudinẽ aut minorẽ.Fſᷣm ꝙ magis ſuam bonitatẽ ↄmũicat.ſᷣm q; ↄtingit reciꝑe ex ꝑte creature:pᷣ eſt ſuba intellectualis hnñs ſimilitudinẽ cũ ipᷣo.q̃ ad eiꝰ imaginẽ facta ẽ.ſicut anima q̃ ẽ vnibilis coꝛꝑi.⁊ qͥ ad H̊ nõ hʒ ſilitudineʒ cũ ipᷣo:ſᷣ ↄſtat ꝗ ſi eſt ſuba intellectua⸗ lis nõ vnibilis coꝛꝑi.qꝛ h̊ maioꝛẽ ſilitudinẽ habebit cum deo.rõne eius ꝙ eſl coꝛꝑi nõ vnibilis.⁊ ex ꝑte creature ñ eſt repugnantia qñ talis poſſit inueniri.cũ ergo deus ve lit ſuã bonitatẽ ↄmunicare creature.videt᷑ ꝙ hmõi ſub⸗ ſtantiã ſit neceſſe eſſe in vniuerſo.aut aliter eſſet imꝑfe⸗ ctio in vniuerſo:huiuſmodi aũt ſubſtãtiã vocamus an⸗ gelum. quare videt᷑ ꝙ ad ꝑfectõnem vniuerſi neceſſe ſit ponere angelũ.et ſupra hominem in vniuerſo oꝛdinari. Itẽ ad ideʒ. FAnima babet intellectũ poſſibilem qui re cipit ab inferioꝛi ſicut a fantaſmatibo.⁊ intellectũ agen tem m quem reciꝑe poteſt a ſuꝑiori:ſed nobilior ⁊ eti⸗ am plus habens ſimilitudinem cũ deo.eſt ſubſiantia in⸗ tellectualis.recipiẽs a ſuperioꝛi ſolum. ergo ad ꝑſectio⸗ nem vniuerſi neceſſe eſt huiuſmodi ſubſtantiam ponere Hec eſt aũt angelus ⁊c̃.¶ Item ph̊s in li. cauſis.Eſt quedam ſubſtãtia.cuius ſubſtãtia eſt in eternitatę.et a⸗ ctio in temꝑe:vt anima quedã cuius ſubſtãtia et actioẽ in tꝑe vt ſubſtãtia coꝛpoꝛea.et quedaʒ cnius ſubſſiatia et actõ eſt in eternitate.⁊ G̊ ↄgruit ad ꝑfectõeʒ vniuerſi.ex quo in vniuerſo eſt reꝑire reliqua duo ſubſtantiaꝝ ge⸗ nera.erit ⁊ reꝑiꝛe terciũ.hmõi aũt ſubſtatia eſt angelus qð ptʒ.qꝛ ibi accipit eternitatẽ ꝓ euo.cũ in eodẽ libꝛo di cat qðᷣdã eſſe.eſſe ante eternitate.⁊ ↄſtat ꝙ nõ põt acciꝑe eternitatẽ niſi ꝓ euo.q̊ neceſſario eſt ponẽ angelũ.⸗ Itẽ ꝙ angelus ſit ſumit᷑ ex motu celoꝝ. cuʒ em̃ moueant᷑ ex cã extrinſeca.cã vᷣo extrinſeca ſit ſuba ſeꝑata. nõ eſi aũt aliqua ſuba creata ſeꝑata a coꝛꝑe preter angelũ 5 ange⸗ lus mouet.g angelus ẽ in vniueꝛſo.¶ Itẽ H̊ oñdit᷑ rõe ne ceſſitatis humane.cũ em̃ habeat im ꝑfectõem multiplicẽ ad modũ paruuli:habet em̃ imꝑfectõnem ex parte aĩe. habet etiã im pfectõnem ex ꝑte coꝛꝑis. indiget cuſtode ĩ bono ⁊ tutoꝛe a malo.ſᷣ cuſios ſiue tutor inꝙ tũ hmõi ſuꝑioꝛ ẽ ꝑuulo.ꝭ illa ſuba ẽ ſuꝑioꝛ creata.cũ pᷣ ſit qddã miſteriũ.nõ niſi angłs.ꝗᷓ ncce ẽ angelũ eſſe.et h̊ ẽ qð dĩ AXſa.lxij. Suꝑ muros tuos ihrłm ↄſlitui cuſtodes.et ꝙ angelꝰ thobie debebat eũ cuſtodire euntẽ ⁊ reuertentem —— —m.mrr c f f —— ——0ẽ —̃⸗ —- ſcet eſi 3no Nein eti⸗ p⸗ inae honnt dabet deſi tione drche Mien Gumi hoin min⸗ nees lze. erd. ties ieit lens. Nus zuc; er ho⸗ GS elmi d di 3ipſo ſuann turer aden gaob Cctua ſtcunn turei eus fe ſub⸗ npte⸗ s an⸗ ſſe ſit hari⸗ goire agen 11etn ai to Chere et⸗ ctoe iad ſſic g elis boo Nene N nttg ſant nge⸗ ene d ale⸗ lode ni di 5 Dr. eg ten ¶ Dneſtio ſicut dicit Thob.v.¶ Solutio ↄcedendum eſt q; ange⸗ lus ſit. VUnde de eius effectibo ſatis babetur in veteri te⸗ ſtamẽto et nouo. ¶ Ad ea vo que obijciunt᷑ in ↄtrarium intelligendũ primo eſt.ꝙ eſt angeli ad hominẽ ſuꝑiori⸗ tas.et inferioꝛitas.⁊ paritas quo ad diuerſa tñ:quo ad hoc ꝙ ſolus deus nõſolũ eſt pꝛincipiũ creaturaꝝ·ſᷣ etiã finis.ita et homo eſt finis creatuꝛaꝝ.eſt hõ qdammodo ſuꝑioꝛ. Scðᷣm vᷣo ꝙ homo dicit᷑ ad imaginẽ dei.nõ ẽ an gelus eo ſuꝑioꝛ dignitate quo ad hoc:ſᷣ qtũ ad memoꝛi am. intelligẽtiã ⁊ volũtatem.eſt inter ipos paritas.ſᷣm ꝙ ratõne hoꝝ determiatur abſolute imago dei in ipſis: bᷣ quo ad actũ intelligẽdi. eſt angelus ſuꝑioꝛ dignitate. qꝛ habet ſimplicioꝛẽ modũ in intelligendo qᷓ; bomo.⁊ be ne ↄcedimus ꝙ angelus datus eſt bomi ad cuſtodiã.⁊ ei multa renelat. Vnde qdðammõ eſt ei ſubiectus qᷓtum ad intellectũ.nõ tñ ſimpliciter:ſed ſoli deo(cuius ſolũmo⸗ do eſt dare eſſe)eſt ſimpliciter ſubiectus. Vñ angelꝰ nõ dicit᷑ datoꝛ ſeo miſtratoꝛ.q Ad hoc qð obicit᷑ ꝙ angelꝰ eſt ſimpliciter inferioꝛ hoĩe.cũ miſtrare ad inferioꝛẽ ꝑti⸗ neat:dicimus ꝙ nõ ꝓpter boe babet᷑.ꝙ in hoĩe reſideat aliqua dominatio reſpectu angeli: ̊ ꝙ illud miſteriũ ſit ad vtilitatẽ hoĩs. Vnde ꝓpꝛie rõne buius miniſterij.eſt miniſter vi.nõ homĩs. Ad alia vᷣo dicendũ eſt. ꝙ an⸗ gelus ratõne miſterij oꝛdinat᷑ ad hoiĩem.nõ cũ ratõne cõ templatõnis intime qua ⁊veũ ↄtemplat᷑.ſ̊ oꝛdinat᷑ ſupra hominẽ.et ita oꝛdinẽ habebit in vniuerſo vtroq; mõ.ſed differenter. ¶ Ad illud vo qð obijcit᷑. ꝙ eius cuilodire ẽ ecuius eſt dare eſſe.dicendũ eſt ꝙ eius eſt cuſtodire aucto ritate.et illumĩare auctoꝛitate.et ita te alijs:nibilominꝰ tñ habet miniſtros.ſicut eſt de rege magno.qui auctoꝛi⸗ tate cuſtodit ea que ſunt in regno ſuo.nihilominꝰ vo bʒ ꝑticulares cuſtodes.ꝗ diuerſis cuſtodijs ſunt deputati. Membeum. ij. Dſecundum quo queꝛitur.quid ſit ange⸗ lus genere.Circa qð queruntur duo. Dꝛi mo.vtrũ ſit lumẽ ſpũ ale ex ↄditione ſue na ture:qð videt᷑ ꝑ hoc.qð dicit dyo.in li.de diuinis nomĩbo. Demones integri ſunt et clariſſimi:et ſi ip̃ᷣi nõ vident claudentes ipius boni inſpectiuas viꝛtu tes:ſed ↄſtat ꝙ hmõi claritàs nõ ↄtingit ex aliquo acci⸗ denti ſupꝛa naturã.dico aũt naturã primã reꝝ inſtituti onẽ:ſed eſſe clariſſimũ nõ ↄuenit niſi lumini.q̊ angeli ex ſua prima inſtitutione naturali.ſunt lnina.4! Ite dy⸗ oni.in eodẽ li.Angelus eſt imago dei.maniſeſtatõ occul ti luminis.ſpeculu pnrũ ſplendidiſſimũ.̊ qð eſt ſplendi diſſimũ ratõne lumis dicit᷑ hmõi.ergo angeli ſunt lumi na ſiue luminoſi.i Item dyoni.loquẽs de angelis in li. ierarchia angelica. dicit ꝙ angeli ſunt lumina a pr̃e luminũ deſcẽdentia.⸗ Iiẽ Joh̊.dama. in ſcdᷣa diſtincti one.lumẽ creatus eſt a conditoꝛe ⁊ bonus factus an, geli ex ipa ↄditione ſunt lumina.et ↄſtat ꝗ; loquit᷑ te lu⸗ mie intellectuali.vnde premittit᷑.bonũ eſt lumen intelle etuale angeli:̊ ex ſua ↄditõe ſunt lumia intellectualia. Preterea ſicut dicit ambꝛo.lumĩs eſt mamifeſtare ſe ⁊ alia. ̊ hanc ꝓprietatẽ habet angelus vt ſe mamfeſtet. et ſic ab alio cognoſcat᷑.⁊ alia faciat cognolce: ex quo pꝛe⸗ ſumit᷑ꝙ angeli ſint lumina.cũ ꝓprietatẽ ei ↄuenientem habeãt.⸗ Pꝛeterea cũ dicit᷑ in geñ.fiat lux ⁊ facta ẽ lux. lucis noĩe( ſᷣm q; exponit btũs deſignat᷑ angelica ereatura: angeli ſunt lumina. ¶ Contra. lumen nõ po teſt eſſe tenebra.ſed angelus poteſt fieꝛi tenebꝛa ſpũalis peccatũ.Vnde dama.malũ eſt tenebra intelligibilis. Auer ſi em a ſummo lumie facti ſunt tenebꝛe.ergo ange⸗ li de ſua natura nõ ſunt lumina. ¶ Item cñ dicit᷑. dens diuiſit lumen a tenebꝛis.noĩe lucis deſignant᷑ angeli ſan eti.noĩe tenebꝛaꝝ angeli ꝗ ceciderũt ꝑ peccatũ.ergo an⸗ geli de ſua natura indifferẽtiã hñt ad lucẽ et tenebras. nõ ſunt de ſua natura prima lumina.4. Preterea. lo⸗ eus et locatum ſunt ꝓportionabilia.ſᷣ loco tenebroſo p⸗ portionant᷑ demones,ergo ſunt tenebroſi. VUnde et dicũ 9 Vivx. tur angeli tenebꝛaꝝ.ſicut habet᷑ vlti.ad ephe.iꝛõ eſt no bis colluctatõ aduerſus carnẽ ⁊ ſanguinẽ.ſed aduerſus rectoꝛes tenebraꝝ haꝑ.ergo angeli de ſua natura nõſũt lumioſi.4 Preterea ſi eſſent in ſua natura lumina mali angeli.cũ ſeipᷣos cognoſcãt.cognoſcerẽt ſe eſſe lumioſos. hᷣ cognoſcẽdo ſe eſſe lumioſos ſequeret᷑ delectatio.tal au tem nõ eſt in angelis malis: angeli de ſua natura non ſunt lumia (Ao qð dicendũ ꝙ dupler eſt lumẽ. ſcʒ na ture et gratie.qð etiã dicit᷑ lumẽ nature bhoc eſt donũ dei Vnge vtiqʒ lumia ad donũ dei ꝑtinent ſed differenter. Vñ in lib.de diui.no.data ipᷣis angelica dona.nequaqᷓ; ipᷣa mutata eſſe dicimus.ſed hoc intelligit᷑ e dono natu re.qdð nõ ex toto mutatũ eſt.ſed donũ gratie(ſuppoſito habuit gram gratũ facientẽ) oĩno eſt ablatũ.¶ Ad obie⸗ ctũ aũt primo dicendũ ꝙ illud qð vicit dyo.in li.de diui nis no.intelligit᷑ de lumine nature nõ de lumie gratie g⸗ tumſfaciẽtis.VUnde nibil ꝓhibet demões eſſe clariſſimos qᷓtũ ad ipᷣm lumẽ nature.qð eſt in ipa ꝑſpicacitate intel ligentie:et nibilominꝰ eſſe nõ vidẽtes ꝓpter defectũ gre gratũ faciẽtis quã nõ habent. ꝓpter ſaſiũ elatõis in quã ceciderũt.¶! Ad ſcdᷣm dicendũ ꝙ auctontas beati dyo. intelligi videt᷑ de angelo iam babẽte foꝛmã gre. ꝓpter h ꝙ dicit᷑ ſpeculũ ſplendidiſſimũ.ſi tñ accipiat ꝓ ſplendo re nature angelus dicit᷑ eſſe ſpeculũ ſpledidiſſimũ.i.val⸗ de ſplendidũ. ꝓpter reſultatõem cuiuſdaʒ lucis create a luce increata.M aũt dicit᷑ manifeſtatõ occnlti lumis.̊ intelligit ꝓpter hoc ꝙ lumẽ diuinitatis dicit᷑ occultiſſi⸗ mũ.maniſeſtatõ aũt eius eſt in lumme intelligẽtie ange⸗ lice pꝛimo.¶! Ad terciũ dicẽdũ.qꝙ illud qð dicit᷑ qꝙ ange li ſunt lumiĩia.intelligit᷑ de illumiatis ꝑ gratiã.ſic em̃ pꝑ⸗ cedit tractatꝰde ierarchia angelica.loqt᷑ em̃ de oꝛdinibo angeloꝝ ꝓut iã hñt gratiã gratũ faciẽtẽ.ꝗ¶ Ad quartuʒ dicendũ.ꝙ verbũ Joh.dama.poteſt intelligi. vel de lu⸗ mine nature.vel de lumie gratie gratũ facietis.qð datũ fuit a pꝛincipio.ſuppoſito ꝙ angeli habẽt gram gratum faciẽtẽ qcito fuerũt creati.⸗¶ Ad ꝗntum dicẽdũ.ꝙ intẽ⸗ tio beati am bro.refert᷑ ad hoc qð intelligit᷑ de lumie na ture.qð em ſe põt cognoſcere ⁊ alia:bhoc reſfert᷑ ad lumẽ nature:angelica em̃ intelligentia. et ſi nõ aſſit gratia.bʒ potẽtiam cognoſcẽdi ſe ⁊ alia.⸗: Ad ſextũ dicendũ. ꝙ in telligit᷑ ↄditio angeli dupliciter.qtũ ad eẽ et qtũ ad be⸗ ne eſſe. Mtũ aut ad eſſe intelligit᷑ ↄditio angeli in ↄditi⸗ one celi:qᷓtũ ad bene eſſe in ↄditõe lumis. ſicut dicit ibi⸗ dẽ glo.fieri em̃ lucẽ.nihil aliud eſt qᷓ; angelicã creaturaʒ ↄuerti ad lumẽ eternũ.⁊ cuius habeat ſimilitudinẽ et in ea haheat deſideriũ perſeuerãdi. Orti. ſcas binꝰ mẽbꝛi. Dhuc etiã queri?᷑.qd ſit angelus genere.Eſt em̃ duplex eſſe ꝗtũ ad eẽ pure natale ⁊ qᷓtuʒ . eẽ gratuitũ. O em̃ dĩ lumẽ h̊ ꝑtinet ad eẽ gratuitũ ꝙ; dr ſuba a dama. B ptinet ad eẽ natale. Que⸗ rit᷑ &̊ cũ nõ ſit accidẽs.eo ꝙ in nullo alio eſt ſic in ſubie⸗ cto erit ſuba.Suba aũt dicit᷑ tripliciter. materia et foꝛa et qdð eſt er his:adadit᷑ etiã qͥrta drñtia vt ſuba dicat᷑ illð qð ꝑtinet ad quidditatẽ rei.Querit᷑ ̊. vtrũ engelus ſit ſuba iſto mõ vel illo.q aũt nõ dicat᷑ ſuba materia ſic ondit᷑. Subſtãtia materia eſt receptiua foꝛmaꝝ. qᷓ cum ipᷣa faciũt vnũ in natura:vᷣ ſi angelus eſt ſuſceptiuꝰ ali⸗ euiꝰ foꝛme.nõ erit receptiuus foꝛme q faciat vnũ in na⸗ tura cũ angelo.ꝙ̊ᷓ angeluo nõ eſt ſuba materia:nec ſuba foꝛma.cũ ſuba foꝛma pficiat aliqua materiã.4. Pretẽa foꝛma ineſt materie ſᷣm quẽdã modũ.nec hʒ rõnem ꝑ ſe ſubſiſtẽdi:angelꝰ aũt nullũ iſtoꝝ habet. nõ dicet᷑ ſubᷣa forma. Mec dicet᷑ ſuba q̃ eſt ex his:ſuba em̃ que ẽ ex his. eſt opoſita.angelus aũt ſim plicitatẽ hʒ reſpectu mateꝛie Simplicitatẽ etiã hʒ reſpectu foꝛme.cũ vtraqʒ rõ ſit en tis ↄpoſiti coꝛpalis.nõ ergo angelus eſt ſuba cõpoſita. Si do foꝛte dicat᷑.ꝙ angelus habet in ſe ↄpoſitõnem materie et foꝛme.et ei atteſtat᷑ ꝙ bʒ potẽtiaʒ recipiendi ⁊ agendi: im hoc obijcit᷑.ꝙ pari ratione foꝛma angeli 2= erat compoſita.qꝛ habet ratõem potẽtie receptiue a deo et actiue in creaturas:qð cum ſalſuʒz ſit.eo ꝙ in infini⸗ tũ oporteret abire ſᷣm hũc modũ.nõ ꝗ erit angelus ſub2 ſtãtia ↄpoſita ꝓpter hanc ratõem. Ita nec erit ſubſtãtia que exprimit rei quidditatẽ. hoc enim nõ ↄuenit abſolu te ſᷣ reſpectiue.dicit᷑ em diffinitio alicuius ſubſtãtia dif ffinita.qꝛ ↄtinet quidditatẽ eius:ſed iſto mõ nõ dicit᷑ an gelus eſſe ſubſtãtia.cũ ad nihil aliud referat᷑ ꝑ hunc mo dũ.nõ ꝗ̊ dicet᷑ angelus eſſe ſubſtãtia aliquo modoꝝ pᷣdi⸗ ctoꝝ.¶:! Preterea.ſuꝓpoſito ꝙ ſit ſubſtãtia.aut eſi ſuba ſimplex aut ↄpoſita.. ſit ſimplex videt᷑ ꝑ cõꝑatõeʒ ad animaʒ:cũ em̃ anima ſimplex dicat᷑.ſicut habet᷑ in li.de aĩa et ſpiritu.angelus aũt ſubtilioris eſſentie ſit qᷓ ſit a⸗ nima.erit q̊ angelus ſimplex. aũt anima ſit ſimplex dicit Hama.ponẽs talẽ ratõem. Anima eſt ſubſtãtia vi uens ſimplex ⁊ incoꝛpoꝛea.et in li.de aĩe et ſpũ. Anima eſt ſubſtatia ſpũalis ſimplex ⁊ indiſſolubilis. preterea angelus eſt ſubtilioꝛis eſſentie qꝙ; ſit punctus. Punctus aũt dicit᷑ eſſe ſimplex.̊ multofoꝛtiꝰangelus eſt ſimpler. Eenan om̃i qð eſt citra primũ.differt quod eſt et o eſt:ſ̊ angelus eſt citra pꝛimũ. in eo dicit᷑ qð eſt ⁊ q̊ eſt. H̊ om̃e in qͥ differt qʒð eſt et quo eſt.eſt ↄpoſitũ.gᷓ ange lus eſt ſubſtãtia ↄpoſita.i¶ Itẽ angelus habet vires ᷣm quas attẽdit᷑ ꝙ eſt imago.ſcʒ memoꝛiã intelligentiaʒ et volũtatẽ:ſed vires ſiue potentie non ſunt ipᷣa eſſentia.qꝛ nulla eſſentia eſt ſua potentia niſi in deo. angeli eſſen⸗ tia nõ eſt ſue vires.g̊ angelus eſt ſubſtãtia ↄpoſita. Itẽ quecunq; ↄueniũt genere ſᷣm ratõem.ſm eſſe nature cõ⸗ uenit ꝙ habeãt materiã.genus em̃ reſpõdet materie.er⸗ go cũ ſubſtãtia que eſt angelus.ↄueniat cuzʒ coꝛpꝑe in ge⸗ nere.habebit ratõem materie:ſed ſi habet rõem materie habebit rõem forme. angelus eſt ſubſtatia compoſita. Aod qð dicendũ ꝙ licet ſᷣm quoſdã phᷣos. intelligen⸗ tiã que dicit᷑ angelus ſit forma ſine materia.videt᷑ tamẽ dicẽdũ q; ſit ↄpoſitũ ex materia et foꝛma.Qõ ſi aliquibo videbit᷑ ꝙ ſit foꝛma ꝑſe ens ſine materia.habebit ↄpoſi tõem ey quo ẽ.et qð eſt cũ vtoq; mõ dicat᷑ ↄpoſitũ aliqͥ ge nere ↄpoſitõnis.¶ Ad primo obiectũ in ↄtrariũ dicẽdũ eſt. licʒ angelus habeat ſimplicitatẽ reſpetu materie coꝛ poꝛalis et foꝛme.q̃ ſimplices ſunt in genere ſuo.nihilo⸗ minus tamẽ ↄpoſitꝰ eſt in ſe.ſed reſpectiue ſimplex. em dicit᷑ ſimplicioꝛ his.hoc eſt qꝛ hʒ eſſe ſpũale.qð non hʒ forma hmõi coꝛꝑalis vel materia.Materia aũt dici tur ſunpler.qꝛ nõ reſoluit᷑ ad ali materiã. et ſfoꝛma pri ma qꝛ nõ reſoluit᷑ in alia formã.et ita alio ⁊ alio mõ dici tur vtrobiq; ſimplex.⸗¶¶ Ad ſcðm vo dicẽdũ eſt.q hoc po ſito ꝙ angelus habeat materia et foꝛmã ſpũalẽ.n ſic eſt in foꝛma ſua.vt pari rõne habeat potentiã receptiuã et actiuã ſicut angelus.Qam foꝛma dicit᷑ h̃e receptiuazʒ potentia.vc recipiat eſſe a deo. Sed angelus pꝛeter illã potentiã q ↄuenit creature inqᷓtum hmoi.hʒ ꝗpriã potẽ riã.vt recipiat foꝛmas intelligibiles.quã nõ hʒ illa for⸗ ma de le. ¶ Ad terciũ dicendũ ꝙ cũ dr angelus ſimplex. aut aia ſimplex ↄpatiue dr reſpectu inferioꝛis dignitate q̃ plus hʒ de ↄpoſitõne.⸗. Ad illud vo qð obijcit᷑ de an⸗ gelo reſpectu puncti dicendũ q; nec angelus nec punctꝰ oĩmoda hʒ ſimplicitatẽ.̊ pũctꝰ dr̃ ſimplex in genẽ ma⸗ gnitudinis.opoſitõeʒ tñ eſſentie hʒ reſpectu rei incoꝛꝑa lis.Similit angelus licʒ dicat᷑ ſimpler reſpectu aĩe: ni⸗ hilominus dr hre in ſe ꝓpꝛia ↄpoſitõem.⸗! Ad illud vo qð obijcit᷑ de mõ ↄpoſitõis angeli.q bʒ ↄnem materiaʒ cũ coꝛpe ſicut dicit᷑ hĩe genus ↄmũe.Dicendũ q hoc fal ſum eſt:licet em in h̊ ↄueniãt.ꝙ vtrunq; dr̃ habere mate riã m ſuũ modũ.nõ tñ eandem:nõ em eſt eadẽ materia coꝛpoꝛalium et ſpiritualiũ.ſicut infra oſtendetur in tra⸗ ctatu de oꝑibus ſex dierum. Vnde ex hoc eſt genus com mune.quia aliqua ratõ materialis cõmunis eſt ſᷣm rati vonem.nõ ꝙ eadem ſit materia. embꝛum in. 4₰ D terciũ quo querit᷑.quid ſit angelus ſᷣm ratõem.Et primo querit᷑ qᷓtũ ad illã diffi nitõem quã ponit Oama.ij.li.ij.ca. Ange eſt ſubſtatia incoꝛpoꝛea.intellectualis O emꝑ mobilis.ſemꝑ arbitrio libero deo miniſtrãs.Fm g tiã nõ naturã immoꝛtalitatẽ ſuſcipies.¶ Obijcit᷑ aũt cõ tra hãc rõem multipliciter. Videt᷑ em̃ ꝙ pꝛima differen⸗ tia ibi poſita vel tercia ſuꝑfluat.vident᷑ ibi eſſe ↄuertibi les adinuicẽ cũ om̃is ſuba arbitrio libera ſit intellectua lis.et ecõuerſo.¶] Itẽ ↄtra ſcõam differentiazʒ obijcit᷑. et primo ratõe eius ꝙ dicit᷑ mobilis.qꝛ ſicut ꝓbat phᷣus. nulllũ impartibile eſt mobile.ſ̊ angelus eſt im ꝑtibilis. cũ ſimpliciter ⁊ abſolute ſit ſimplex vt ꝓbatũ eſt. ¶ Itẽ obijcit᷑ ↄtra hanc ꝙ dicit᷑ ſemꝑ mobilis.aut em̃ hoc dici tur eo ꝙ ſꝑ actu moueat᷑.aut qꝛ ſemꝑ poſſit moueri:nõ primo mõ.qꝛ hoc falſum eſſet.Si ſcdðo mõ.ſed hoc ſimi⸗ liter verũ eſt in coꝛꝑibus.quid ergo adderet angelus ſu pra coꝛꝑa.rõne huius differẽtie.¶¶ Item obijcitur de oꝛ⸗ dine tercie differẽtie ad ſcdᷣazʒ.qꝛ ↄſtat q prius eſt cogno ſcere bonũ aut malũ.et poſtmodũ boc.et illo cognito ſe, quitur electio hbuius ⁊ fuga illius.tercio ſequit᷑ motꝰ ad boc aut ad illud.et ita ᷣm hoc ſic deberent ordinari iſte differentie. vt diceretur angelus eſt ſubſtantia intelle⸗ ctualis.arbitrio libera.ſemꝑ mobilis.¶ Item cum dici tur angelus eſt ſubſtantia libera arbitrio. de qua liber⸗ tate intelligitur.nature ſcilicet aut gratie:non gratie.qꝛ tunc illa differentia nõ conueniret malis angelis.quod falſum eſt:ſi nature adhuc nõ videtur conuenire malis angelis.Et pꝛimo qꝛ ſᷣm ꝙ aliquis plus vel minꝰ remo⸗/ uetur a ſumma libertate.plus aut minus cadit in ſerui⸗ tutem:ergo qui ꝑfecte et plene cadit in ſeruitutem culpe et pene.ſimpliciter recedit a ſumma libertate.ſed malus angelus in plenam et perfectam cadit.ſcilicet in ſeruiiu tem pene et culpe ſine fine.⁊ ſine aliquo remedio.ergo ſimpliciter a ſumma libertate recedit. ergo libertas ar⸗ bitrij ei nõ conuenit.¶ Ad idem Anſelmus.poſſe facere malum nõ eſt libertas aut pars libertatis.ſed pꝛius ſo⸗ lũmodo cõuenit malis angelis.ergo vt prius.¶ Itez cũ arbitrium ſit rationis.et quod eſt intellectuale eſt ratio nale.videntur eſſe cõuertibiliaꝰqueritur quomõ diffe⸗ rant.¶ Stem cuius differentia ponitur hec differentia incoꝛpoꝛea.et planũ eſi ꝙ non ad differentiam ſubſtãtie incoꝛpoꝛee.cum ratõe huius conueniat cum angelo.Si⸗ militer videtur ꝙ nec ratõne coꝛpoꝛum. quia ipſa iam erant ab angelo diuiſa.per hoc ꝙ pꝛemiſſa erat hec dif⸗ ferentia intellectualis.¶ Item queritur per qu am diffe rẽtiã poſitam differt angelus ah aĩa.et videt᷑ ꝙ ꝑ nullã 4¶ Itẽ querit᷑ de hac differentia deo miniſtrans. videt᷑ ꝙ nõ ſit differẽtia angeli eſſentialis.quia angelus deſinet miniſtrare:cum ꝓpter homines miniſtret. vt capiant he reditatẽ ſalutis eterne.vt dicitur heb.j.et igitur ceſinet miniſtrare.cũ hoĩes ceperint hereditatẽ illã.g male po⸗ nit᷑ hec dr̃ntia in pᷣdicta diſfinitõe.¶ SItẽ querit᷑ de vltia Orntia pꝛimo q̃re nõ aſſignet᷑ imoꝛtalitas angelo ſimpli citer ⁊ abſolute.cũ aug.dicat aĩam ſimplicit eſſe immoꝛ talẽ.cũ ĩmoꝛtalitas magis videat᷑ angelo qᷓ; aie ↄuenire Itẽ querit᷑ vtrũ ĩmoꝛtalitas ↄueniat tã angelo qᷓ aĩe ꝑ naturã vel ꝑ graʒ.⁊ ꝙ nõ ꝑ naturã p̊ ꝑ gram djr in diffi⸗ nitõe.h̊ etiã patʒz ꝑ h qð dicit gre.qꝛ oĩa creata qꝛ ex ni⸗ hilo ſunt in nibilũ tenderẽt niſi manu creatoꝛis retinerẽ⸗ tur:ꝗ ꝑ naturã tendũt i nõ eẽ. ̊ nec angelus nec aĩa per naturã hñt ꝙ ſint ĩmoꝛtales.& ſi ſint immoꝛtales.h̊ erit gra nõ nata. ¶ Rñdendũ ad euidentiã diffinitõis huiꝰ ⁊ ꝑtiũ eiꝰ.Prio notandũ ẽ ꝙ ſunt duo modi diffinitõis vnꝰ attẽdit᷑ qᷓtũ ad illã diffinitõeʒ in qᷓ ponũt᷑ genꝰ⁊ dĩn tie.qᷓ vnaqqʒ ꝑs extẽdit ſe in plus.tñ oẽs veniũt in eqli tatẽ:et hec diffimtõ ẽ ex genẽ et drntia:vel drntijs.q noti ficat eſſe ſubſtãtiale rei.Alius ẽ ꝗ attendit᷑ in diffinitõe Fm quẽ coõſcimꝰ potẽtias ꝑ actꝰ et ſubazʒ ꝑ potẽtias. et pec notificat eẽ vᷣtuale rei.⁊ talis ẽ pᷣdicta diffinitõ ãgeli Quo ad hoc ðᷣo pt᷑ notiſicari duplicit᷑.vel ĩ ſe vł in cõ⸗ ᷓ— — — —-—ðẽ - ge lis n⸗ ⸗ 1 — — — — — —wſ — — — —— ¶ LNueſtio paratõe.In ſe pꝛimo dupliciter. vel 'm virtualẽ poten tiã quã habet ad cognoſcẽdum.et ſic dicitur ſubſtantia intellectualis.vel ad monẽdũ.⁊ hoc adhuc dupliciter. vel q;tum ad cõditõem loci.et ſic dicit᷑ ſemper mobilis. vel q;tum ad cõditõem affectõnum.⁊ ſic dĩ aꝛbitrio libe ra.et ad ꝑfectõem ſuã.ſ.ad gram et ſic drĩ immoꝛtalita⸗ tẽ gra nõ natura ſuſcipiẽs.et ibi ſub gratia ↄpꝛehẽditur gloꝛia..¶ Ad illð pᷣo qð pꝛimo obijcitur patet ſolutio ex p̃dictis.aliud em̃ eẽ virtuale angeli determinãt᷑ ꝑ hanc differẽtiam ⁊ illã.quia ꝑ pꝛimã eẽ virtuale ad cogno⸗ ſcẽdum.ꝑ alia eẽ virtuale ad mouẽdum ᷣm affectõnes. ¶ Ad aliud dicẽdum.ꝙ illud quod dicit phᷣs.ꝙ nulluʒ imꝑtibile mobile. intelligitur de mobili in coꝛꝑibus vbi ẽ neceſſe ꝙ mobile ↄmeciat᷑ ſe loco.ita ꝙ totũ toti.⁊ ꝑs ꝑti:et tunc verũ ẽ.ꝙ om̃e qð mouetur.ꝑtim eſt in termi no a quo.ꝑtim in teꝛmino ad quẽ.ſed ſic nõ eſt mobilis angelus:ſᷣ licet moueatur de loco ad locũ.licet etiã deo aſſiſtat d cõtemplatõem.quia neceſſe ẽ vt ibi ſit vbi oꝑa tur ſic̃ dicit dama.tñ nõ eſt neceſſe ꝑtranſeat mediuʒ vno mõ ſumẽdo trãſitum ꝑ mediũ.quia nõ ſe ↄmetitur loco.hoc tñ magis alibi explanat᷑.¶ Ad aliud dicẽdũ. qꝙ; dicitur ſemꝑ mobilis.ad differẽtiã tam rectoꝝ coꝛpo rũ ꝙᷓᷓ circulariũ.Coꝛpus em̃ rectum qð motu recto mo⸗ uetur.nõ ſeiper ẽ in hac cõditõe vt nihil ei deſit ex ꝑte ſui ad hoc vt actualiter moueatur.quia cũ exiſtẽs ĩ loco ſibi debito ꝑ naturã.ſᷣm ꝙ ẽ exiſtẽs.nõ habet quicquid exigit᷑ ex ꝑte ſui.pt᷑ iterũ eẽ ꝙ actualiteꝛ nõ moueat᷑ ꝓpt indigẽtiã motoꝛis.Coꝛpus vo circulare ⁊ ſi ſemꝑ habʒ quicꝗd exigitur ex ꝑte ſui.quia tñ adhuc motoꝛẽ extra exigit.põt eẽ ꝙ actualiter nõ moueat᷑. Si enim nõ eẽt motoꝛ celi.ſtaret celũ:ſed angelus habet ſemꝑ in ſe om̃s ↄditões que exigũtur ad ſui motũ.vñ nõ indiget moto⸗ re.Et loquit᷑ de motoꝛe ꝓut dicimus.ꝙ aia mouet coꝛ⸗ pus.nõ de motoꝛe ſeꝑato quod ẽ deus.cuius imperium exigitur ad motum angeli. Aod aliud dicimus ꝙ ange lus habet ↄpatõem ad coꝛpoꝛa mobilia ⁊ motu recto ⁊ motu circulari.quo ad vtrũq; motũ.qꝛ ſᷣm ꝙ dicit dyo⸗ ni.vtroq; mõ põt moueri.ln motus ſᷣm locũ nõ ẽ in eo deteꝛminatus q;tuʒ ad vnã differentiã.ſ̊ ᷣm motũ qui ẽ ᷣm affectões ↄꝑatur adſpũs rõnales.qꝛ orbitrio libe ri ſunt:̊ iſte motus ẽ in ipo determinatus q;tuʒ ad vnã differẽniam.ſ.quo ad hoc.ꝙ ſi ẽ motus ĩ bonũ ꝑ affectõ⸗ nẽ ſtat in illo.ſi in malũ ſimiliter ſat in illo.ñn etiam ĩ loco qui cõgruit bono angelo et malo rõne affectõis ſtãt ſ̊ hoc nõ ẽ rõne motus localis.ſ̊ rõe motus m affectõ⸗ nes. Vñ demones nõ habent ptᷣatem redeundi ad para diſum.ſunt em̃ inſuſceptibiles penitẽtie.ſᷣm ꝙ dicit da⸗ ma. Patet ergo ꝙ maioꝛ ẽ libertas in angelo q;dtum ad motũ ᷣm locũ.qᷓ; qtũ ad motũ ᷣm affectões:et iõ nobili oꝛ ẽ hec diffẽrẽtia ſemꝑ mobilis quo ad hoc.q; hec diffe rẽtia arbitrij libera.et iõ pꝛioꝛ in diffinitõe.i Ad aliud dicẽdũ.ꝙ duplex ẽ libertas natuꝛe.quedã que nõ poteſt tolli nec minui ꝑ peccatũ.que pure naturalis ẽ.⁊ hec re ſpicit ſubſtãtiam rõnalẽ ſᷣm id qð eſt. Alia autẽ ẽ liber: tas nature.que põt minui ꝑ peccatũ magis ac magis.q̃ attendit᷑ in oꝛdine ſiue in abilitatõe potẽtie ad bonũ. et ð hac dicit anſel.q poſſe facere malũ.nõ ẽ libertas aut pars libertatis:et hoc ſᷣm ꝙ hmõi nõ ẽ in angelis mał quia ex quo ſemel peccauerat ſunt inabiles ad bonum. Vñ libertatẽ arbitrij iſto mõ nõ habent ſed p̃mo.qAd aliud dicimus.ꝙ cũ dr arbitrio libera.arbitriũ hic ſu⸗ mitur pꝛo iudicio.Fᷣm ꝙ aliquis põt cõiter eligere bonũ vel malũ:qð tñ angelo cõuenit ſine collatõe rois.homiĩ do cũ collatõe. Et iõ ꝓpꝛie loquẽdo aĩa nꝛa dr̃ ſubſtãtia rõnalis.angelus vo ſubſtãtia intellectualis.vt rõne col latõis aſſignetur differẽtia inter ſubſtãtiale ⁊ intellectu ale. Vñ vtrũq; cognitõe reſpicit. ſᷣ iᷣm arbitriũ rõnis potẽtiã reſpicit motiuã. Ad aliud dicimus. ꝙ ꝑ hanc differẽtiã incoꝛpoꝛeã differt angelus ab aĩa.licet eĩ aĩa nõ ſit ſubſtãtia coꝛpoꝛea.tñ ẽ vnita aut vnibilis coꝛpoꝛi angelus vᷣo nec ẽ ſubſtãtia coꝛpoꝛea nec vnibilis coꝛpo⸗ Xx. ri nec vnita.et hoc totũ pꝛiuat᷑ ab ipo ꝑ hanc differẽtiã incoꝛpoꝛeã.differt em ꝑ banc differẽtiaʒ ſemꝑ mobilis. quia angelus ſemꝑ mouet᷑ vt explanatũ ẽ ſuperius.ſed nia mouet᷑ moto coꝛꝑe. Si vᷣo queꝛat᷑ vtrũ ſimpliciter debeat dici incoꝛpoꝛea.dicimus ꝙ ſic.cũ hoc abſolute et Fm ſe ei cõueniat.licet quo ad damaſ.inueniatur quid groſſuʒ et materiale.hoc em̃ ſolũ cõꝑatiue ei ↄuenit.ſᷣm ꝙ dicit dama.⁊ hoc ſᷣm vnã ꝓpꝛietatẽ coꝛꝑis q̃ ẽ diffiniꝛi loco.que angelo ↄuenit ſicut et coꝛꝑi. Ad alið dicimꝰ licet nõ ſit neceſſariũ angelũ ſemꝑ mmiſtraꝛe ad vtilita⸗ tẽ hoĩm.nihilominꝰcũ ipo ſemꝑ remanebit vᷣtus ⁊ potẽ tia miſtrandi.⁊ iõ ꝙ dicitur miniſtrãs.eẽntialiter ei cõ uenit ſᷣm ꝙ ſonat in habitũ:⁊ ſic in diffinitõe ſumit᷑. AUł põt dici.ꝙ licet nõ ſemꝑ cõueniat ei mĩſteriũ qð habet reſpectu hoĩs:tñ illud qð ẽ ipᷣivus in ſe ad deũ ſemꝑ ei cõ uenit.ipᷣos em̃ angelos volũtate dei ſemꝑ ſubiectos eſſe dicimus. Ad aliud dicimꝰ ꝙ ꝓut ꝑ immoꝛtalitatẽ pꝛi⸗ uat᷑ quecũq; mutabilitas.q immoꝛtalitas ſoli deo ꝑna turã cõuenit.Fᷣm ꝙ dr.j.thi.vlt. Añ bene concedimꝰ.q; angelus ⁊ aĩa habẽt vᷣtibilitatẽ ſᷣm affectões ⁊ in nihil. tñ immoꝛtalitas cõuenit eis gr̃a nõ natura./ Ad alið ꝙ querit᷑ quare nõ dixit angelnʒz ſimpliciter ⁊ abſolute eẽ immoꝛtalẽ.cũ hoc dicat aug.de aĩa rõnali dicẽduʒ q; ibi nõ diffinit eã ꝑ differẽtiaʒ ad angelũ.ſᷣ potius ꝑ dif ferẽtiã ad ſenſibile q̃ ẽ ĩ brutis.et vegetabilẽ que ẽ ĩ plã⸗ tis.qᷓ deſinũt eẽ cũ coꝛꝑe.tñ ꝙ hic dĩ angelũ eẽ immoꝛta lẽ.intelligit᷑ ſpãliter de immoꝛtalitate.ꝓut pꝛiuat mu⸗ tabilitatẽ q̃ ẽ ſᷣm affectões: ꝓut dicimꝰ.ꝙ poſtq; angelꝰ ſemel bonus ẽ.ſemꝑẽ bonus.⁊ poſtq; ſemel malus ſemꝑ malus.nõ ſic ẽ de aĩa.Pꝛeteꝛea immoꝛtalis dr qꝛ ðᷣfaci li nõ ẽ mutabilis:⁊ hoc habʒ a ſua natura ſiue a ſuo pᷣn cipio:ex ſe em̃ ſolũ habet vt ſit vertibilis ĩ nibil quodã⸗ mõ.vñ habet ĩmoꝛtalitatẽ q̃ſi ex quodã dono gre.tñ qð⸗ ammõ ex pꝛicipio naturali põt nõ moꝛi.ſ̊ ania defacili comparatiene ad angelum eſt vertibilis in nihil. vnde ex ſe et ex abilitatione ad coniunctionem vertibilis. ¶ Axti.ij. huius membri Verit᷑ poſtea de diffinitõe quã ponit dyoni. in li.de diui.no.c.ꝰj.Angelus eſt imago dei. maifeſtatõ occłti luis.ſpeculũ puꝝ.ſplẽdidiſ ſimũ.ĩmaculatũ.incõtamĩatũ.incoĩqnatũ.rcipiẽs totã (ſi iuſtũ ẽ dicẽ)ſpecioſitatẽ.benefoꝛmate deifoꝛmitatis ⁊ pure declaꝛãs ĩ ſeipᷣo ſic poſſibile ẽ bonitatẽ q̃ ẽ ĩ abdi tis.¶ Querit᷑ ̊ pᷣmo qtũ ad pᷣmã differẽtiq.circa qð q̃ rũt᷑ duo.ſ.Vtꝝ angelꝰſit imago.Et ſi ſic.cũ h ſir dicat de hoĩe.vtꝝ G̊ eq̃lit eis ↄueiat.aut vni ſᷣm pᷣeminẽtiam. Circa pᷣmũ ſic pᷣo vidr̃ ꝙ ãgelꝰñ debeat dici imago di cũ dieat aug.ĩ ſᷣmõe de imagiĩe.ꝙ nulli creat᷑e dedit deꝰ vt eẽt ad imagĩeʒ niſi ſoli hoĩꝛ⁊ h̊ vult acciꝑe ex eo qð dẽ ð ſolo hoĩe: Jaciãꝰhoĩeʒ ⁊c.¶ Pꝛetea obijcit᷑ ð h ꝙ dr ĩ rectitudie gelꝰẽ imago.qꝛ dic aug.q; Apꝛiũ eſt filij ꝙ ſit imago.⁊ rõ hꝰpt᷑ accipi ex h.qð dicẽ hyla.q imago ẽ ad quã imaginat᷑ ſpẽs indifferẽs.Fᷣm ꝙ recitat᷑.j.ſen.diſ.x⸗ xxj.⁊ idẽ ibidẽ. mago ðẽ rei ad rẽ coequãdã imaginata ⁊ indiſticta ſilitudo.ſ̊ ↄſtat ꝙ nulli create ↄueĩt ꝙ ſit ĩ⸗ diffeꝛẽs a deo.̊ nulla creatuꝛa ꝓpꝛie dr imago.̊ ſolũ ad imaginẽ.xt ꝑ h̊ denotet᷑ diuerſitas creat᷑e ad creatoꝛẽ.⁊ m hec vidr᷑ dictũ geñ.j.faciꝰhoĩeʒ⁊c.¶ Cuca ſcdm ſic pᷣmo.ꝙ rõ imagis ꝑticipet᷑ eq̃tr ab ãgelo ⁊ ab hoĩe.ꝗa ab ip̃is ꝑticipat᷑ rõe eiꝰ ꝙ tã ĩ hoie qᷓ; ĩ ãgelo ẽ reꝑiꝛe.ſcʒ vnitatẽ ſbe ⁊ tꝛinitatẽ potẽtigaꝝ ſᷣm quã imitat᷑ deũ vnũ ĩ eẽntia ⁊ trinũ ĩ ꝑſonis: ↄſtat ꝙ bec eq̃lit ſũt ĩ h ⁊ ĩ il⸗ lo g eqlit ẽ imitatõ.q̊ eq̃lis ẽ rõ imagis.i¶ Si dicatur q; ibiẽ eqlitas qͥ ad h.n tñ qͥ ad eẽntie ſimplicitatẽ vł abili tatõis ꝑſonaꝝ.ĩmo rõe hoꝝ ẽ p̃eminẽtia ĩ ãgelo.Vlñ ꝓ⸗ pꝛie loqndo.filiꝰimago hõ vo ad imaginẽ.agelꝰvᷣo ñ ſo lũ ad imaginẽ ſ̊ et᷑ imago.i Sʒ ↄ aug.i li.de tri. ingrit Fm ꝗd aĩa dicat᷑ eẽ ad imaginẽ.⁊ oñdit ꝙ nõ ſᷣm ſenſua litatẽ.neq; ſᷣm ꝑtẽ rõis inferioꝛẽ.neq; iteꝝ ſᷣm ſuꝑioꝛeʒ ↄppatam ad inferioꝛẽ· aut ſm ſe ↄſideratã: ̊ ſolum Fm bmõi.ſᷣm qð ↄpꝑatur ad deuzʒ. Vñ ᷣm hoc vult dicere.ꝙ rõ ymaginis eterminat in aĩa.ſ. ꝓut ẽ capar dei. 2 cõ ſtat ꝙ ſm idẽ teterminatur i angelo:cũ ergo hec capaci tas ñ dvependeat ab illa.vidr̃ ꝙ adbuc ſit equalitas in⸗ ter hoĩem 2 angelũ qᷓtum ad rõem ymaginis. Si di⸗ catur q' hoc ẽ verũ qᷓtum ad habitũ.nihilominus tamẽ qᷓ̃tũ ad actum ẽ pemmẽtia ĩ angelo.Vnde angelus ma⸗ gis capit deũ ꝙ; homo.Coõtra. cõſtat ꝙ ſubſtatia rõna⸗ ſis ſᷣm naturã habet poſſe ad actum quam participat a gratia:pᷣ aliqua aĩa a gratia habet.q; magis capiat de⸗ um q; aliquis angelus.ſicut aĩa xp̃ᷣi et beate virginis. adbuc habẽt poſſe ꝑ natura.ꝗᷓ nõ eſt ſimpliciter dicere. ꝙ angelus ſit magis capax dei qꝙᷓ aĩa.eadeʒ rõe nec aia ꝙ angelus.quaꝛe vt pꝛius videt᷑.ꝙ adhuc ſit ibi equali tas quo ad rõem ymaginis. Pꝛeteꝛea cũ ſᷣm ꝙ dictuz ẽ.aĩa ſit ad ymaginẽ ci.qtum ad ꝑtem ſuꝑioꝛem rela⸗ tã ad deũ.et ea creatura nulla interpoſita foꝛmet᷑ a deo videt᷑ ꝙ adhuc nõ poſſet eẽ ꝑpʒecminẽtia angeli ad aĩam qtum ad rõem ynloginto⸗ d Rndetur ocedimns ꝓp⸗ pꝛiũ ẽ filij eẽ ymago patris.ymago em̃ ꝓpꝛie dĩ ſpecies indifferens.ſicut dicit hylarius.et iõ ad hoc ꝙ aliquis ſit ymago duo exiguntur.ſ.ꝙ ſit ſpecies.et ꝙ ſit indiffe⸗ rẽs ab eo cuius ẽ ymago ĩ eẽntia.Quia ergo nulla crea tura ẽ eadem in eẽntia cum deo.ideo ꝓpꝛie nulla creatu⸗ ra dr ymago.niſi ſolus ſilius.Iñ ſᷣm dama.adhuc nõ ẽ ſimpliciter dicere.ꝙ ſpiritꝰ ſit ymago.Fᷣm ꝙ habʒ ali/ quam rõem ymaginis. Iſto ergo mõ accipiẽdo ymagi⸗ nẽ.nõ eſt dicere ꝙ angelo aut aĩia ſit ymago.̊ ſoluʒ ad ymaginem.vt per h̊ denotetur quida oꝛdo et quid re⸗ ſpectus ad deum. Alio tñ mõ cõmunius dr̃ ymago ꝙ ẽ ab alio.et ꝙ ẽ eius ſimilitudo.ſ.dei.ſᷣm ꝙ poſſibile ẽ in creatura:et ſᷣm hoc ymago ẽ ſimilitudo ph̊ nõ ecõuerſo. Fm ꝙ dẽ in li.lxxxiij.q et ſᷣm ꝙ dicit phᷣs.ymago ẽ cniꝰ generatio ẽ ꝑ mutatõem.et ponit ibi aug.exemplũ ĩ du obus ouis.inter que ẽ ſimilitudo:quia tñ neutrũ eſt ab altero.ideo neutruũ ymago alterius dr:hoc ergo mõ ac⸗ cipiendo cõmuniter ymaginẽ.dicũt ſancti ꝙ angelꝰaut aia ẽ ymago ði.ſᷣm ꝙ dicit yſido.quãto ſimplicioꝛ ẽ na tura.tãto ĩ ea inuenit᷑ ymago dei magis impꝛeſſa: veriꝰ tamẽ et magis ꝓpꝛie loquẽdo eſt dicere angeluʒ ⁊ hoĩeʒ ad ymaginẽ᷑.vt ꝑ hoc notetur diuerſitas:nõ ſolum ĩ ꝑ⸗ ſona.̊ etiã in eẽntia creature ad creatoꝛẽ.et hoc ratiõe trãſitõis ſignate ꝑ pᷣpoſitõem.¶ Ad aliud qð queritur de rõe ymaginis in angelo et in aĩa.et in quo ẽ peminẽ⸗ tia. Rñnderi põt.ꝙ expꝛeſſa ſimilitudo põt attẽdi ratõe potẽtie pᷣſidẽtis.et ſᷣm hoc intelligit᷑ illa auctoꝛitas que ẽ in ſermone aug.ꝙ nulli creature dedit vt eẽt ad yma ginẽ niſi hoĩ:de eo em̃ dictuʒ eſt.vt pᷣſit piſcibus maris et volatilibus celi ⁊c.qᷓtum q̊ ad hanc differẽtiam potẽ tie pᷣſidẽtis.driĩ homo ad ymaginẽ nõ ſic angelus.Dicit᷑ iterũ expꝛeſſa ſimilitudo rõe ꝓpꝛietatis in cognoſcendo creaturas.et ſᷣm hoc dr tam angelus q; aia ymago vel ad ymaginem: et q;ꝛtum ad hoe intelligitur auctoꝛitas Dyoni.ſupꝛadicta.Dicit᷑ iterũ rõe ſimplicitatis eſſentie ⁊ ſic intelligituꝛ auctoꝛitas yſido.Dicitur iterũ rõe ca⸗ pacitatis in cognoſcendo deũ.et ſic vtriq; ↄuenit.Bicit᷑ etiã rõne immoꝛtalitatis.ſicut ponit caſſiodo.et ſic con uenit vtriq;. SOicitur etiã rõne finis creaturarum.et ſic cõuenit bominiqð nõ angelo.et ſic poſſunt ſolui om̃ia obiecta.q Querit᷑ cõſequẽter de tribo ↄſequẽnbus diſſe rẽtijs.qᷓtum ad differẽtiam eaꝝ et oꝛdinẽ et numerum: et videtur ꝙ nõ differant.cũ quelibet earũ videatur di⸗ cere rõem manifeſtatõnis reſpectu dei. Si dicatuꝛ ꝙ ꝓp⸗ pꝛie dicit᷑ ſpeculum.ꝓut ab alio recipit lumen:ſᷣ ymago et maniſeſiatio dicũt rõem expꝛeſſionis vel mamiſeſtatõ nis. differũt tñ.quia ymago qtum ad habituʒ. et ideo Mꝛic dr.ꝙ ipᷣa ẽ cuius generatio ẽ ꝑ imitatõnem. mani feſtatõ vᷣo qᷓtum ad actu. Sed tunc obijcitur de oꝛdine. quia videtur ᷣm hoc.ꝙ tercia differẽtia debeat p̃cedere ſecundã.qꝛ pꝛius ẽ cõſiderare angelũ qtũ ad eius viꝛes ſecũdo qᷓtum ad receptõem factã ĩ ipis.tercio qᷓtum ad manifeſtatõem ſpecierũ iã receptaꝛũ:et ſᷣm hanc repnta tõeʒ ymago qtum ad pꝛimũ videt᷑ ſumi: ſpeculũ q;tum ad ſecũdũ:maniſeſtatio occulti luminis q;tum ad terciũ 4 Pꝛeterea videt᷑ ꝙ differẽtia pᷣaſſignata inter imaginẽ q nanifeſtatõem nulla ſit.quia cuius ẽ actus.eiuſdem ẽ habitus:q̊ ᷣm illã differẽtiã imago et manifeſtatio ad idem dicerẽtur.ſ̊ manifeſlatio dr ad inferius.̊ ſᷣm hoc etiã imago qð falſum ẽ.ſᷣm ; oſtenſum ẽ ſupꝛa ꝑ aucto⸗ ritatẽ aug.in li.ð trini.¶¶ Itẽ dicimus ꝙ in trinitate po tẽtia apꝑpꝛopꝛiat᷑ patri.et ſapiẽtia filio.bonitas ſpũiſan cto:ſᷣ cõſtat ꝙ pᷣdicte tres diffeꝛẽtie reſpiciũt ſolumodo ſapiẽtiã.Queritur ꝗ̊ cũ angelus ĩ ſua creatõne recipiat effectus totius trinitatis.quare ſolũ in ſua diffinitione que eẽ eius indicare debet.ponũtur differẽtie reſpicien tes ſopiẽtiaʒ.nõ potẽtiam nec bonitatẽ.¶ Itẽ queritur vtrũ ꝑ aliquã iſtarũ differẽtiarũ.ſit aſſignare differen⸗ tiã angeli ad aĩiam:et videt᷑ ꝙ nõ.quia cõſtat q; ẽ imago ſicut et angelus.ſimiliter ⁊ ſpeculũ:rõne ciius dicũt ꝗ⸗ dã.ꝙ ꝓphete videt in ſpeculo.et rõe huius ponimus in, tellectũ ſpeculatiuũ in aĩia.Similiter aĩa eſt maniſeſta⸗ tio occulti lumis.ꝑ ipᷣ̃am em̃ ẽ manifeſtare deũ. et ſi nõ plene ſicut per angelũ.¶ Querit᷑ ſimiliter de ↄſequenti⸗ bus differẽtijs.que vidẽtur explanare rõeʒ ſpcculi. ꝓut angelus dicit᷑ ſpeculũ.et queꝛitur quõ differãt.videtur ꝙ ſit ibi ſolũ inculcatio ᷣboꝝ. Ad quod dicenduʒ.q; bec tria ponuntuꝛ in rõe angeli.ꝓut oꝛdinãtur ad cõtẽ platõnem.Eſſentialiter em̃ et pꝛimo ſe habent ad hunc actum.exigitur em̃ ꝙ ſit eẽntia potẽs intelligere.et qtũ ad hoc tenet rõem imaginis:requiritur etiã lumen quo effectiue intelligit:et q;tum ad reſpectũ illius.dicit᷑ ma⸗ nifeſtatio occulti luminis.exigitur etiaʒ quo intelligat foꝛmaliter.ſ.ſpecies recepta ab intelligẽte.et reſpectu il lius dr ſpeculũ.Sicut em in ſpeculo recipiũtur ſiue re⸗ ſultat ſpecies ſenſibiles.ita in hoc ſpeculo ſpecies intel⸗ ligibiles. Rõne ergo hoꝛum triũ que exigũtur ad ↄtem platõem.potens intelligere.lumẽ et ſpecies.et quaſi ad tres rões cauſe referũtur. Dicitur angelus qui eſt pᷣma creatura cõtemplatiua.imago dei.maniſfeſtatio occulti luminis.ſpeculũ purum ⁊c̃.iex his etiã patet oꝛdo iſta⸗ rum differẽtiarum. 4¶ Sed cũ queritur.quare angelus magis diffiniatur rõne ſapiẽtie q; bonitatis aut poten⸗ tie.Dicẽdũ ꝙ omnia dant᷑ intelligi. Mã noĩe imagims intelligitur potentia intelligẽdi que ẽ pꝛima ipᷣius ange li:per hoc etiam ꝙ dicitur ſpeculũ purũ.incõtaminatũ notatur bonitas.et ſic om̃ia dantuꝛ intelligi:ᷣ illud ma xime ꝑtinet ad cognitõem.quia de natura pꝛima oꝛdia⸗ tur ad cõtemplandum deum.et alia cõſequenter.⸗ Ad aliud pᷣo quod queritur.vtrũ ꝑ aliquã iſtarũ differẽtia⸗ rum differat aia ab angelo.dicimus ꝙ ſi ille tres pꝛime differẽtie ↄueniant aĩe et angelo.diffeꝛẽter tamẽ:angeli em̃ ſunt pꝛima lumina creata.ſed aĩe ſecunda. Itez ani me cõuenit rõ ſpeculi.ſᷣ̊ hoc rõe eius ꝙ ↄgnoſcit per ab⸗ ſtractõem ſpecierũ a fantaſmatibus:nõ ſic angelus. ſed magis ꝓut recipit a ſuperioꝛi.vnde terminamus q̃ſi triplex ſpeculum creatũ.Vnũ ſᷣm quod dicimus ꝙ oẽs creature ſunt quaſi ſpeculũ dei.ſᷣm ꝙ ipᷣa ſunt veſtigiuʒ trinitatis. Aliud ſpeculũ dr aia.Lerciũ angelus. PDer differẽtias vo ſubſequẽtes differt angelus eẽntialiter. licet em̃ aĩa q;tum ad ſtatũ innocẽtie poſſet eẽ ſpeculuʒ purum.nõ tamẽ perlucidiſſimũ. ſ̊ angelus dr ſpeculuʒ perlucidiſſimũ.cõtra hoc ꝙ aĩa in ſtatu innocentie et ſi dicit᷑ ſpeculũ nõ tñ perlucidiſſimũ.ſeo minus lncidum purũ cõtra hoc ꝙ aĩa ĩ ſtatu peccati ſpeculũ obſcurũ e: H ꝑ reliquas differẽtias remouetur triplex genus macu le ab angelo.ſpeculũ em̃ põt eẽ oꝛdidũ.vel quia in ſe hʒ maculã.et qᷓtũ ad hoc dr immaculatũ:xvel quia ĩ ſe reci piat ab extrinſeco.ſ̊ hoc dupliciter.vel quia res ſoꝛdi⸗ da ei adiungitur.vel quia rei ſoꝛdide adiungitur:quẽ⸗ admodũ dicimus.q; manus munda per motuʒ eius ad lutũ ſoꝛdidatuꝛ.ſᷣm ꝙ dicimus ꝙ aliquis ponit manuʒ — — — — —— — — ——S—— ſ ⁶ ⁶⁸ — ,— „ „ ——— — d n unn keſi ine me boe to⸗ o lan odo higt lone cien itur ren⸗ go t 4 , eſlo⸗ ino nti⸗ put tur tott ne Fii go na⸗ ot il fe⸗ tel⸗ en a Ina ulti ſla⸗ us ken⸗ ni nge auün li⸗ ime i ¶ Lueſtio mũdã in luto.vel etiã ecõtrario ꝑ motũ luti ad manuʒ. pꝛimo incõtaminatũ.ſecũdo mõ incoingqnatũ.Remoue tur ergo ꝑ hoc om̃e genus macule.qð cotingit reꝑire in aĩa.ſ.oꝛiginalis per hoc ꝙ dr immaculatũ.et actualis per hoc ꝙ dr incoinquinatũ ⁊ incõtaminatũ.quia actu⸗ ale peccatũ põt eẽ ĩ aia.aut ex cõtaminatõe.aut ex coin quinatõe.⁊ per hoc vult oſtẽdere dyoni.ꝙ malũ nõ eſtĩ angelo. Quod vᷣo ſequit᷑.recipiẽs totã(ſi iuſtũ ẽ dicere) ſpecioſitatẽ ⁊c. ꝓpter hoc dr ꝙ filius ſimpliciter ẽ ſpeci es.vñ tota ſpecies patris dr.ſ̊ angelus nõ hbabet totaʒ ſpeciẽ. ⁊ iõ dicit totã ſi iuſtũ ẽ dicere ſpecioſitatem hñs dicimus.i.ſᷣm ꝙ ↄtingit ſᷣm poſſibilitatẽ nature.ſic̃ di⸗ cimus.ꝙ ſᷣm cõueniẽtiam recipiẽtis dat dñs gratiam. Vñ mathᷣ.xxv.dedit vnicuiq; ſᷣm ꝓpꝛiam virtutem:⁊ il lud. ᷣm nõ dicit cau ſalitatẽ ̊ quadam cõgruẽtiã ex ꝑ⸗ te recipiẽtis.Vñ in iſta datõe duo ſunt attendẽda.ogru entia quedã ex parte recipientis.⁊ liberalitas ex parte dantis. ſm ꝙ dẽ heſter.j.ꝙ aſſuerus largitus eſt mune ra ſᷣm magnificẽtiam pꝛĩcipalẽ.⁊ li.iuxta hic cauſalita tẽ nõ notat.ſimiliter hec pᷣpoſitõ ſᷣm.cũ dẽ ecci.j.ſᷣm da tũ ſuũ pᷣbet illazʒ diligẽtibus ſe.¶ Pꝛeterea.videt᷑ ꝙ bec differẽtia totũ ſi iuſtũ ẽ dicere.fſuperflue ponatur ĩ bac diffinitõe.videt᷑ em̃ ſine illa ſufficiẽter manifeſtari eſſe angeli.per pᷣcedẽtes differẽtias.Rñdetur verũ ẽ ꝙ per pᷣcedẽtes differẽtias ſufficiẽter maniſeſtatur eẽ angeli. quod habet ex natuꝛa.Quo ad hoc em conueniũt ei ille differẽtie.nõ tamẽ quo ad hoc ꝙ habet eẽ ey gratia ſuꝑ⸗ addita:et iõ ad eẽ illius manifeſtãdũ quo ad hoc.addit᷑ illa differentia vltima.Sicut em̃ angeli mali facti ſunt deſoꝛmes ꝑ culpã.ſic boni per gratiã bonifoꝛmes vł be⸗ nefoꝛmati. VUnte gratia hec appellatur ſpecioſitas.Fᷣm quã angeli bene foꝛmati ſunt dei foꝛmes.et iõ ſignanter addit᷑ bene foꝛmate dei foꝛmitatis.¶ Iteʒ ad ꝗd ibi ac⸗ ditur totũ. Ad quod dicimus.ꝙ ad differẽtiam aĩe: aĩa em̃ et ſi in pnti poſſit ſuſcipere gratiã.⁊ ita hmõi ſpecio ſitatẽ.nõ tn totã ſicut poſſibile eſt ip̃am ſuſcipere.pᷣm ꝓ⸗ poꝛtõem cõtiingẽteʒ ipam.ſiue etia ſit cõfirmata ſiue ñ Vñ etſi in pñti poſſit ſuſcipere gr̃am.⁊ etiã cũ cõfirma tõe.ſicut fuit in quibuſdã.licet in paucis:nõ tñ põt reci pere in plenitudinẽ actus:ſ̊ ſolũ in futuro quãdo gloꝛi⸗ abit᷑.et tũc totã ſuſcipiet ſᷣm qð poſſibile ẽ ᷣm ꝓpoꝛtõeʒ ↄtingẽteʒ ipᷣaʒ.ſ̊ angeli nõ ſolũ iam recipiũt ſpecioſita tẽ gratie.ᷣ etiã cõfirmãtur in ea.⁊ etiã cu hoc gloꝛiaʒ.⁊ ideo plenitudinẽ actus.ſᷣm ꝙ poſſibile ẽ ſᷣm ꝓpoꝛtõʒ cõ tingẽtem ipos.ſᷣm illud math.xxv. Inicuiq; Fᷣm ꝓpꝛiã virtutem ⁊c.⁊ iõ iã ſuſcepeꝛũt hmõi ſpecioſitatẽ. Que ritur poſtea de hoc quod in fine addit᷑.⁊ puꝛe declaꝛãs in ſeipᷣo ſicut poſſibile ẽ bonitatem que eſt in abditis.et alia trãſlatõe dicitur.ſpecificãs benignitatẽ ſilencij que eſt in abditis.hoc em̃ oĩno videtur ſupeꝛflueꝛe qtum ad manifeſtatõem eẽ ipius angeli.qꝛ cõſiat ꝙ nõ habʒ niſi duplerx eẽ.ſ.nature ⁊ gratie.Rñndet᷑ ꝙ verũ ẽ ꝙ hic dil⸗ finitur qᷓtum ad vtrũq; eẽ.⁊ pꝛimo q;tum ad eẽ nature. q;tum ad hoc dicebant᷑ pꝛincipaliter tria de ipo.ſ.ꝙ eſt imago dei.manifeſtatio occulti luminis ⁊ ſpeculũ qtũ ad ſecũdam differẽtiaʒ. determinabatur poteſtas mani⸗ feſtãdi lumẽ mcreatũ.que erat a natura in ipᷣo.q;tum ad terciã poteſtas ſuſcipiendi aut recipiendi a pꝛedicto lumine.Scðm pꝛimã differẽtiaʒ indifferẽter ſe habent ad hoc et ad illud. dᷣo poſſibilitates ille que inſũt ei a natura ad actũ reducãtuꝛ.gratie eſt nõ nature:⁊ ideo ſicut ex parte illa qua diffiniebatur quo ad eſſe nature. determinabat᷑ duplex poſſibilitas:ſic ex parte qua diffi niebatur quo ad eſſe gratie.rñdet ei diſticte duplex actꝰ Vñ ei quod pꝛius dicebatur ſpeculũ.rñdet ex parte gꝛa tie pꝛimus actus qui eſt ſuſcipere:ei ꝙ dicebatur mani⸗ feſtatio occulti lumims.actus ſecũdus qui ẽ teclarare: ei dᷣo quod dicebatuꝛ imago nõ rñdet aliquis actus.cũ ißa ſit cõmunis reſpectu vtriuſq; poſſibilitatis.ne ipᷣam determinetuꝛ diſtincte aliqua poſſibilitas.i. Sed xx. tũc eſt opoſitio de oꝛdine ſᷣm pꝛedicta videtur q; actus ſecũdus deberet pꝛimo loco poni ⁊ actus pꝛimus ſecun⸗ do. Ad quod dicendũ.q manifeſtatio habet reſpectum ad illud quod manifeſſatur.a ad eos quibus fit mani⸗ feſtatio. Angelus em lumẽ creatũ eſt.in ſe lucem increa tam manifeſtãs.ſicut effectus cauſaʒ.⁊ quo ad hoc ra⸗ tõne eius ꝙ manifeſtat᷑ pꝛius ẽ manifeſtatio qᷓ; ſpeculuʒ Em oꝛdinẽ nature:cõpaꝛatõe tñ ad eos quibus ſit mani feſtatio.pꝛius ẽ ſpeculuʒ. Angeli em ſupeꝛioꝛes manife ſtãt inferioꝛibus que ſuſceperunt a pꝛima luce: ſ pꝛius eſt ſuſcipere qᷓ; declarare.quod ſuſceptuʒz eſt.Ex quo pa tet.q; ecõtrario põt attendi oꝛdo inter manifeſtatõem ⁊ ſpeculũ ex vna parte.⁊ actus eius coꝛreſpõdentes.quia q;tum ad pꝛimũ moduʒ ẽ oꝛdinatio inter illa.q;tum ad ſecundũ inter iſta./. Sed queritur quid vult dicere cuʒ dicit beniꝗnitatẽ ſilẽtij quod ẽ in abditis:et quid appel⸗ letur ibi ſiẽtium.⁊ quid abdita ſiue occulta:⁊ etiã que ẽ iſta benignitas? o quod dicimus.ꝙ ſummũ veruʒ 2 incꝛeatũ in ſe ẽ incõpꝛebẽſibile ⁊ occultum:⁊ de eius be nignitate eſt. ꝙ permittit ſe declarare. Iſta & permiſſio benignitas vicitur hic.incõpꝛehẽſibilitas vᷣo eiꝰ dr ſilẽ tium m methaphoꝛã. Silentiuʒ em̃ dicitur ſoni pꝛiua tio.ſ̊ quãdo aduenit ſonus tunc eſt declaratio: verbum vo eternum in ſe declaratuʒ ẽ.et iõ anteq; ad manifeſta tõem veniat.que fit per aliquẽ ſonũ cꝛeatum.dẽr ſilentiũ ꝓteꝛ pꝛiuatõem declaratõis.ſᷣm hũc modũ accipit᷑ ſilẽ tin.xij.apoca.⁊.xviij.ſapĩie dũ mediũ ſilẽtium ⁊c᷑. Ra⸗ tõe ergo incõpꝛehẽſibilitatis dr ſilentiũ:ratõne eius q occultum ẽ.dicit᷑ ꝙ ẽ in abditis.i Item quare in libro ð hieraꝛchia angelica ponit tres actus.illuminaꝛe.pur gare.pficere.quare potius diffinit᷑ per pꝛimũ actum q; ſecũdu vel terciũ. Ad quod dicimus ꝙ iſti tres predicti actus aſſignantur in eſſe angelis ſuperioꝛibus reſpectu inferioꝛum.aut reſpectu aĩarum. Eꝛ do hic diffiniatur hoc ẽ ꝓut cõꝑpantur ad deum.Fᷣm ꝙ expoſitum eſt ſupe⸗ rius.ꝓut dicimus ꝙ deus ẽ ſumme intelligibilis.ſum⸗ ma lux ⁊ ſpecies.En nulla ẽ pdicta queſtio.qꝛ illi actus quos dyoni.aſſignat.nõ referũtuꝛ ad eſſe ongeli hic diſ finiti:ſed potius cõſequuntur. embrum uartum Onſequẽter pꝛocededũ cẽ að perſonalita⸗ tem angeli.de qua querunt hec.¶ Pꝛimo an ſit perſonalitas in angelo.. Secundo pᷣm quã rõem ineſt. Tercio de hoc ꝙ di ſcretio perſonalis ẽ vnũ attributum angelo.cõdiuidens cũ ſimplicitate eſſentie ⁊ ꝑſpicacitate intelligẽtie.⁊ libe ri arbitrij pt ate ſeu facultate. rticulus pꝛimus — No pſonalitas nõ ſit in angelo ſic arguit. — dDicit em boetius in li. de duabus naturis et dvna perſona.ꝙ ꝑſona ẽ rõnalis nature ſub⸗ ſtãtia indiuidua:ſ̊ rõnalis natura non cõuenit angelo. cũ ratõnale ſit ꝓpꝛia differẽtia hoĩs ⁊ ſpecifica·eꝛgo nec perſona.¶ Pꝛeterea.indiuiduitas ſicut dicit phᷣus ẽ a materia vel ab accidente.ſed penes accidens non ẽ hec indiuiduitas perſonalis.nõ em̃ cõuenit angelo habere patriam parentelam ⁊ tempus et hmõi accidẽtia indi⸗ uidunatia. ergo non erit indiuiduitas peꝛſonalis per accidens.nec per mateꝛiam.cum non poſſimus materi am aliam ⁊ aliaʒ diceꝛe in angelis.ſicut anulus dicituꝛ alterius materie cum ẽ aureus et cũ ẽ argenteus:nõ er⸗ go ẽ peꝛſonalitas in angelo. Item nõ accipitur perſo nalitas ita cõmuniter ſicut in gramatica. vt de omni ſb ſtantia indiuidua ſit dicere peꝛſonam:ſed coartatur ad illam que habet poteſtatem ſermonis. vt que dirigit ſeꝛ monem.vel ad quam dirigitur ſermo:ſed ſicut dicit da maſ.ñ indigẽt angeli ᷣmõe.ſʒ ᷣqũt adiuicẽ ſi nas intelli⸗ gẽtias ſine Voce 4 rõ ꝑſone ſᷣm hũc modũ ñ ↄueiĩt ägek. Itẽ ſicut angelus habet diſtinctõez intellectualis na⸗ ture.ita et anima: aia nõ habet ꝓpter diſtinctõz bmõi intellectual nature pſonalitatẽ.i 20 em dr vna nia vna pſona.& nec angelus ꝓpteꝛ ↄſimilẽ diſtinctõʒ.4! Itẽ ma gis ẽ ↄpleta humana natura in xpo.ꝙᷓ angelica natura in angelo:ſ̊ nõ accipit᷑ fin bumanã natura ꝑſonalitas in xpᷣo.ſ2c em̃ ſunt due ꝑſone licz ſint due nature.ergo ym angelicã naturã in aliquo angelo nõ erit acciꝑe ꝑ⸗ is isrrar ꝑſone quã ponit rich.i li.de tri.ↄueit ei. ſ. ꝙ ſit res ꝑ ſe ſubſiſtes.ſᷣm quẽdã exiſtẽtie modũ ſin gularẽ. Itẽ hugo de ſancto victoꝛe ꝗ ponit attꝛibuta an gelis. Et magiſter ĩ ſentẽ.j.di.ij.lib. ponit vnũ attribu⸗ tũ angelo diſcretõem pſonalẽ. vItẽ inteꝛ xeũ et hoiem an gelus ẽ mediũ et ſm quẽdã modũ ẽ dicẽ intellectualem naturã: in his cũ in extremis ſit ꝑſonalitas. ĩ medio Fm ꝙ uenit cu extremis erit rõ ꝑſone.(¶ Ao qð dicen dũ ꝙ pſonalitas ↄuenit angelis. Zid obiectũ aũt ĩ cõ⸗ trariũ dicedũ ẽ. q roõnalis natura dupliciter accipit in ſcripturis: ꝓpꝛie.et ſm hoc ẽ homo ronalis natura. ſic rõ ẽ ꝓpꝛia vis eius. Alio mõ or̃ cõmuniter ꝓ intellectu⸗ ali materia.et ſm hunc modũ põt ↄuenire angelo.et rõ ꝑlone in qua ponitur bec ↄdito.ſ.ronalis nature..¶ Ao aliud dicendu ẽ ꝙ indiuiduitas nõ tm̃ ẽ ab accidẽte vel a materia ſicut dic phs:ſ̊ phus locutus ẽ ſicut in natu⸗ rali phia.hic aũt cõmuniter accipit᷑ rõ indiuidui ꝓ in⸗ comutabilitate. vt dicat᷑ et in diuinig indiuidua ypoſta ſis.vbi nõ ẽ materia vel accidẽs.ſᷣ attendit᷑ ̃m ꝓpꝛieta⸗ tes pſonales diſtinguẽtes.¶ Ad terciũ dicendu ꝙ licet angelo nõ aptet᷑ ptas foꝛmãdi ſermonẽ. mibilominus ẽ ꝑſona. Oꝛ em̃ nõ foꝛmat ſermonẽ.hoc nõ ẽ ꝓpteꝛ defectũ ex pte ſui h̊ ꝓpter fectũ oꝛgani.Elñ cũ aſſumit coꝛpus foꝛmat ſermon?. Pꝛeterea aliqua ẽ natura ꝑ ſe incomu⸗ nicabilis.ſ.intellectualis natura que ↄueit angelo.xt᷑ qð in ypoſtali otigit eẽ pſonalitate..Ad quartũ dicen du ꝙ nõ ẽ ſimile de angelo et de aĩa. 42 aia nõ habz eẽ diſtinctũ et ſeꝑpatũ ab oĩ alia re.ↄuenit em in vnũ cẽ cũ coꝛpe.eẽ vo ꝑſone ẽ eẽ ꝑ ſe entis et diſtincti.et iõ angelꝰ habet rõem ꝑſene.Et ſi obijciat ſi ↄtingit aĩam eẽ ſepa⸗ tã.nũquid tũc erit ꝑſona.Rñnde q; nõ.qꝛ licet ſit ſepata babet rõem poſſibilitatis ad vnũ aliquiq ↄſtituendũ. et ita oꝛdinat᷑ ad rõem ꝑtis:ſᷣ qð ẽ bhmõi nõ habet rõnem P ſe ſonatis,et ita no ẽ perſona:̊ nõ ſic ẽ de angelo.cuʒ habeat et i actu diſtinctũ et ſepatũ ab altero. nec babe⸗ at poſſibilitatẽ ad aliquid aliud alterius. Ao vltimũ dicedũ:ꝙ; nõ ẽ ſimilis rõ de humana natura in xpᷣo et angelico.licet em̃ humana natura in rpᷣo om̃imodã ha⸗ beat peꝛfectõem q;tum ad eẽ et bene eẽ. nec habeat rõeʒ paꝛtis vt dicat᷑ ꝙ perſona illa ↄpoſita ſit exr bumana et diuina natura:nibilominus rõ perſonalitatis ẽibi ᷣm ypoſtaſim diuine nature.cũ qua pexiſtẽti et digmioꝛi bu mana natura vnn 0 ſic aut ẽ de angelo:bhabet em̃ rõem ſue ypoſtaſeos.nõ pendentem ab alteꝛo qᷓ; a ſua natura intellectuali.⁊ ↄgruit habere roem ꝑ ſe cntis. ex quo eliet᷑ ꝙ angelo ↄuenit peꝛſonalitas. Articulus ſecuqus Sticulo ſecũdo querit᷑.Fm quã rõem ↄueni⸗ at perſona angelo:cũ em perſona ſit ypoſta⸗ ſis diſtincta ꝓpꝛietate.opoꝛtet in angelis at⸗ ſtendere aliquas ꝓpꝛietates.qbo perſone diſtinguãt᷑.non aut vnus angelus ẽ ab alio.quẽadmoduʒ eſt in diuinis et bumanis. nõ & o m quã diſtinguitur vna peꝛſona ab alia in angelis. ¶ Pꝛeterea ſol et luna ñ dicũtuꝛ duo indiuidua eiuſdem ſpei.ſᷣ vtriq; ſpei ſuũ rñdet indini⸗ dnũ. Abi at nõ ẽ diſferẽtia indiuiduoꝝ ſub eodem ſpẽ in creaturis.nõ ẽ dicẽ differẽtes perſonas. cuʒ perſona ſit indinidua ypoſtaſis nature:ſᷣ ſic ẽ in angelo vt viar Cum ei ſpẽs ſit in ſubſtatia incoꝛruptibili.nõ indiget multiplicatõe indiuiduoꝝ. Hoc em̃ videt᷑ eẽ rõ in ſole et in luna.in aĩalibus at᷑ aliter ẽ.reſtat ̊ ꝙ vni ſpeciei an⸗ geli rñdet vnuʒ indiuiquũ et alij aliud:ñ g funt duo in⸗ diuidua ſub eadẽ ſpecie ĩ angelis.ꝗᷓ nec due perſone.er⸗ go nec perſonaꝛũ diſtictõ fm talẽ rõem. ¶ Pꝛeteꝛea dic richaꝛ.in li.ð trini/ꝙ peꝛſona ẽ rénalis nature incõmu nicabilis exiſtẽtia.exiſtẽtia aũt dr̃ cuʒ vnns habet eẽ ex alio vel ab alio.ſᷣ hoc ñ ẽ ĩ angelis.ergo ñ ẽ peꝛſona ſᷣm bac ronem.. ꝛeteꝛea vbi ẽ rõ peꝛſone.dr vna peꝛſona pꝛioꝛ alteꝛa.intelligẽtia vel natuꝛa:ł̊ ĩ angelis ñ ſic.ſũt em ſimul natura. et intelligẽtia vnius ñ depẽdet ab in⸗ telligẽtia alterius.¶. Pꝛeteꝛea ĩ creaturis viar̃ peminẽ⸗ tia perſone vnius ad alterã.vt perſona regis peminet ꝑ ſone ducis.et peꝛſona ducis perſone militis. In agelis aũt nõ diſceꝛnit hec peminẽtia.nõ ꝗ̊ vidr̃ ratõ per ſe eẽ. Item ponat᷑ ꝙ oẽs angeli eẽnt equales in ꝓpꝛietatibo. vt tam perſpicatio intelligẽtie eẽt vnus ſicut et alius.2⸗ equalis ſacultatis in volũtate.nũquid dicerẽtuꝛ habeꝛe rõeʒ peꝛſone? ñ.vidr̃.quia nulla ẽ peminẽtia vnius ad alterũ.Sʒ cõtrariũ vidr̃ per hoc ꝙ differrẽt in ſub⸗ ſtatia ⁊ ꝓpꝛietatibo peꝛſonalibo.̊ differrẽt ſm rõem peꝛ ſone. Itez nũꝗd differẽtia quarũcũq; pſonaꝝ dat rõe ꝑſone vel veterminat. ANiniſtrat eĩ vnus ãgelus 7 aliꝰ nõ miniſtrat:nũquid hec diſtinctõ dat rõem pe:ſone. q; ſi daret cũ ceſſaret miniſteꝛiũ ceſſarent ꝑſone.⸗ Jtẽ vnꝰ angelus habet cognitõem alicutus rei aliuns no.nunqo hec diſtinctõ eſt Fm quã differt perſona a perſona?:?ð ſi eẽt. ceſſante cognitõe. deſinerẽt habere roem perſone. lItẽ vonitas et malicia attribuũtuꝛ angelis.et ſᷣm illa & diſtictio vnius ab altero:nũquid m boc accipit᷑ ratᷣ perſone: Qò ſi eẽt.a pꝛicipio quo cõditi ſunt.nõ habe⸗ rẽt diſtinctõem perſonalẽ.¶¶ Ite dicit hugo de ſancto vi ctoꝛe.ꝙ immoꝛtales ſunt.equa le ẽ oibo:& ñ differũt m magis et minus ĩ imoꝛtalitate.g̊ quo ad rõem immoꝛ⸗ talitatis nõ ẽ diſtinctõ ꝑſonalis.¶ Sʒ videt᷑ ↄtrariuʒ. quia dicit dama.ꝙ angelus ẽ ſuſcipiẽs immoꝛtalitateʒ nõ natura ſ gratia: ↄtingit in vno angelo eẽ amplio⸗ rem gram ꝙᷓ in alio. ↄtingit eẽ amplioꝛem immoꝛtali⸗ tatem: S cũ differãt 'm magis et minus ĩ immoꝛtalita⸗ te.dicetur diſtinctio perſone ſᷣm hoc. Item ſunt diuerſa officia angeloꝛum.vt a quibůs ↄcipiuntur bec nomina cherubin.ſeraphin.nũquid m differẽtiam iſtam offici oꝛum ẽ diſtictio ꝑſonalis in angelis.¶ Ad qð diceduʒ Fm ꝙ dicit richar.de ſcto victo.in li.de trini.Exiſlẽtia tribus modis generaliter põt variaꝛi.Variari nãq; pt ſm ſola rei qualitatem.aut ſᷣm ſolam rei oꝛiginem. aut Fm vtriuſq; cõcurſionẽ. Scdm ſolam rei qualitatẽ va⸗ riatur exiſtẽtia:quãdo pluribus perſonis ẽ vna eadem q; oꝛigo per omia.ſingulis tñ ſingularis Apꝛiaq; ſubſtã tia:plures naq; ſubſtatie oĩno nõ poſſunt eẽ᷑.ſine differẽ ti qualitate.ẽ autem hec talis variatio exiſtẽtie Em q̃li tatem nihil varietatis habens 'm oꝛiginem. Scom vo oꝛiginẽ eſt varietas eriſtẽtie.quãdo pluribus perſonis eſt vnum et indifferens eẽ: inueniũtur tñ ſᷣm oꝛiginem adinuicem differẽtiam habere.ſ̊ vnus oꝛiginem babet alius oꝛigine caret. vel ſi oꝛiginẽ habẽtium.oꝛigo vnius differt ab oꝛigine alterius:bmõi g exiſtẽtia variat᷑ m oꝛiginẽ ſolam.nõ ſᷣm aliquã qualitatis diffeꝛẽtiaʒ. Lã Em rei qualitatem q; Fm oꝛiginem variatur exiſtentia. vbi ſingulis ꝑſonis ẽ ſubſtãtia ſingularis. et ppꝛia oꝛi⸗ go diuerſa. In humana em̃ natura eſt diſtictio ſm q̃li⸗ tatem et oꝛiginẽ.Eſt em qualitas ꝓpꝛia ⁊ ſingularis per quam vnus homo differt ab alio.⁊ ſimiliter oꝛigo pꝛo⸗ pꝛia.i Qam aliud eſt pꝛicipium iſti et aliud illi.In ange lica autẽ natura nulla eſt ꝓpagatio.ſed ſola ſimplex cꝛe atio. eſt ergo omium ſimul vnum ſolum indiffereſq; pꝛi⸗ cipium. Sunt aũt ĩ angelica natura tot ſubſtaãtie quot perſone:ctidciꝛco opoꝛtet eas qualitate vifferre. Mam ſi nulla qualitate differrẽt ꝓculdubio plures nõ eſſent. In diuinis autem perſonis nibil omino diſſimilitudis nihil inequalitatis.et ideo ᷣm qualitatem differre non poſſunt,. Reliquitur ergo vt credatuꝛ 'm moduʒ oꝛigis 2 f — -- C—— eer⸗ adie n ceer afn ſona ſüͤt bim nind⸗ netg gelis ſe ei. Ni. ns. bere Nius ſub⸗ mper lNroe valis eeg n hnad⸗ 6 ſone. mila kras be, bopi tm mnoꝛ⸗ riuz. tatez plio⸗ Nalu⸗ hlita⸗ erſa nina fſici duz ena v⸗ den iel mqli 3 nis nem bet hius fn tin⸗ cnn i w. lte i⸗ hot nt⸗ s, ℳ (Nueſtio differẽtiam habere.ſi vnus extet a ſeipᷣo.alter oꝛiginem trahat ab altero.et ſi oꝛiginẽ babẽtes differãt in obtinẽ di mõ. In dinina ergo natura circa oꝛiginẽ ſolã opoꝛtet querẽ ta perſonarũ ꝙ; ypoſtaſum differẽtiam. Vñ ĩ an⸗ gelis eſt diſtinctõ ꝑſonalis ſᷣm abſolutã et naturalẽ q̃li tatẽ ypoſtaſeos angelice nature.he aũt qualitates ſunt ꝓſpicacitas intelligẽtie.et facultas volũtatis.q̃ ſequun tur ſimplicitatẽ eẽntie.q Ad pꝛimo q̊ obiectũ dicenduʒ ꝙ m aliã rõem accipitur diſtinctio peꝛſonalis in ange lis et in diuinis.Qã in diuinis omis qualitas natura⸗ lis cõmunis eſt tribus perſonis.Eſt em̃ ipᷣa ſubſtantia vt bonitas ſapientia et ita de alijs. Sed diſtinguit᷑ in H ꝙ; vnus ẽ ab alio.alter a quo alius.vnde diſtinctõem il lam vocat ᷣm oꝛiginẽ:nõ ſic aũt ẽ in angelis.cũ omniũ angeloꝛũ ſit vna oꝛigo.ſ.deus.a quo ſunt ſimul per cre⸗ atõem. Ad ſecundũ vᷣo dicẽdum.ꝙ multiplicatio indi uiduoꝝ nõ accipitur in angelis ꝓpter hec quia ſpecies nõ poſſit ſaluari in vno angelo.ſicut nec animaru mul-/ tiplicatio:ſed hoc eſt vt ſit multitudo fruentiuz ſumma bonitate.nõ tamẽ in differenti ſpecie.ſed in eadem. IJn hoc em̃ manifeſiatur bonitas diuina.ad quaʒ recurrũt bonifoꝛmia.Nec eſt ſimile de ſole et luna: ſufficit enim ſol vnus pꝛopter ſui perfectõem et magnitudineʒz ad cõ plementum vniuerſi.⁊ luna ſimiliter.¶ Ad terciũ dicẽ dum ꝙ illa rõ perſone ᷣm quam dicitur exiſtẽtia incom municabilis. ꝓut exiſtere dr ex alio eẽ:nõ ẽ ratio cõmu nis diuine nature et angelice.ſed diuine et humane.Si vo accipiatur exiſtẽtia ꝓ ſubſiſtẽtia.ſubſiſtẽtia aũt eſt/p pᷣetatis naturalis abſolute vel reſpectiue ᷣm h̊ cõuenit ratio perſone.angelice perſone. Ad quartũ dicenduzʒ ꝙoꝛdo nature vel intelligẽtie ibi dicituꝛ.vbi attendituꝛ diſtinctio ᷣm oꝛiginem.nõ vbi attenditur ſᷣm abſolutã qualitatem.¶ Ad quintum dicenduʒ.ꝙ eſt perſona ac cidentaliter dicta.vt cum dicitur perſona regis aut du⸗ cis.⁊ in talibus pꝛeeminentia attenditur:ſic per quen⸗ dam modum eſt in naturalibus pꝛopꝛietatibus angeli cis.vt dicatuꝛ alter altero pꝛeeminentioꝛ et excellentioꝛ Eſt iterum peꝛſona naturaliter dicta.ſicut perſona pa⸗ tris.⁊ perſona filij in hominibus.⁊ bec eſt peminentia alia.Aliꝗd em̃ habet pater naturaliter qð nõ babet fi⸗ lius.Sed in diuinis nõ ſic eſt. Quieꝗd em̃ habet pater habet filius et ecõuerſo.⁊ iõ nõ dicituꝛ peminentia:ſᷣm quẽ modum in porte cõtingit in angelis.nõ em̃ vnus pᷣ̃⸗ eminet alteri tãꝙᷓ oꝛigo illius.¶ Ad ſextum dicendum. ꝙ licet habeant paritatem perſpicacitatis et bmõi.ni⸗ hilominus eſſent differẽtes perſone.quia differrẽt ypo⸗ ſtaſes et differrẽt ꝓpꝛietates.ſicut eſt de duobus gẽmis. qui plurimum aſſimilantur.tamen ſubſtantia iſtius nõ eſt ſubſtantia illius:nec ꝗpꝛietas huius eſt ꝗpꝛietas illiꝰ vnde in differentia perſone ad perſonam. non opoꝛtet ſeinper ponere oꝛdinem vel pꝛeeminẽtiam:differunt em nõ per pꝛius et poſterius.vel magis et minꝰ:ſed ſeipᷣis Ao ſeptimũ dicendũ ꝙ differẽtia accidentaliũ ſoꝛma⸗ rum. vt eius quod eſt miniſtrare.vel cognitionem buiꝰ rei vel illius babere:et ſimiliter bonitatem vel maliciaʒ nõ eſt pꝛima rõ diſtinguendi perſonas in angelis. ſed il larum foꝛmarum que adherent y poſtaſi angelice natu⸗ raliter. ¶¶ Ad octauũ dicenduzʒ. ꝙ immoꝛalitas dicitur dupliciter in angelis.Ino modo pꝛo immoꝛtalitate ex natura.⁊ alio modo pꝛo immoꝛtalitate ex gratia:ſm ꝙ moꝛs dupliciter dr. vel defectus nature vel cefectꝰ gra⸗ tie. tum ad pꝛimum modum ſumit hugo de ſancto vi cto.⁊ ſic eque cõuenit omibus angelis. tum ad ſecũ⸗ dum vᷣo modum nõ.ſed conuenit bonis angelis.malis autem nõ conuenit.ĩmo moꝛtui ſunt in peccatis. vtraq; tamẽ immoꝛtalitas vno modo eſt ex gratia diuina con⸗ ſeruante res in eſſe vel in bene eſſe.⸗. autem dicitur gratiam magis vel minus eſſe in alio et alio. Reſpon⸗ dendum eſt.nõ ſequitur ſi gratia maioꝛ vel minoꝛ.ꝙ im moꝛtalitas ſit maioꝛ vel minoꝛ.data em̃ eſt a gratia di⸗ nina.ꝙ ſit eque in omnibus. vxxr. icnlus tercius Rticulo tercio queritur de diſtinctõe ꝑſona⸗ li rõe huius ꝙ ponitur vnũ quatuoꝛ attribu Rtoꝝ angelo. Dicit em̃ hugo de ſancto victo. quatnoꝛ eẽ attributa angelo. Pꝛimũ ẽ ſimplicitas ſub⸗ 0 R 2 ſtãtie. Secũdum diſcretio ꝑſonalis. Leꝛciũ foꝛma ſapi entie ⁊ intelligẽtie rõnalis. Quartũ poteſtas libere vo⸗ luntatis inclinãde ſiue in bonũ ſiue in malũ.¶ Sʒ obij citur de diſcretõne Rironal que attribuitur angelo cũ ſimplicitate eẽntie. Nidet᷑ em̃ incõueniẽs.eẽntia em̃ ſim plex ẽ ð ipa ꝑſona.ergo eẽntia ſimplex ⁊ ꝑſona diſcꝛeta nõ cõnumerãtur:nõ ergo erunt duo.diſcretio perſona⸗ lis et eẽntie ſimplicitas:et ita nõ ponẽtur in diuſione. Item queritur qualiter accipiat᷑ diſcretio perſonalis que ei attribuitur.cũ nõ accipiatur de veteri vel ð nouo Qon em̃ inuenitur angelum dici perſonam hic vel ibi. Pꝛeteꝛea.cum in angelo nõ ſit tm̃ differẽtia eius qð ẽ et quo eſt. ſed inter qð eſt et quis eſt:aliter em̃ nõ eẽt di ſcretio perſonalis in creaturis.neceſſe eſt eẽ q̃ſi duplicẽ cõpoſitõnem:nõ ergo in angelo ſe cõpatiũtur adinuicẽ diſcretio perſonalis et ſimplicitas eẽntie.nec eſt ſimile de deo. quia ibi idem eſt qð ẽ ⁊ quoẽ.⁊ quod eſt et quis eſt. In creaturis vo nõ ſic eſt:nõ ergo ſimplicitas in an gelis eẽntie et diſcretio perſonalis cõueniunt. Itẽ cũ ſit duplex cõpoſitio.videtur maioꝛ cõpoſitio in angelis ꝙ in creaturis in quibus nõ eſt perſonalitas:in illis eĩ nõ differt niſi quo eſt et qð ẽ. In angelo autẽ videtur eẽ compoſitio duplex.ideo requiritur ꝙ ex parte ꝑſone ſit noua cõpoſitio i angelis.vltra illã que ẽ ſubſtatie vt vi⸗ detur. Sicut em̃ ſi paternitas nõ eẽt pater.paternitas adueniẽs ypoſtaſi faceret vnã cõpoſitõem in angelo.ſed hec ẽ cõpoſitio perſone.g̊ ꝑſona angelica ꝓpꝛiã habʒ cõ poſitõem.pᷣter illã que ẽ ſubſtãtie.¶ Pꝛeterea. ſi perſpi cacitas maioꝛ vel minoꝛ eſt ꝓpꝛietas perſonalis.⁊ diſtin guẽs angelũ ab ãgelo:qͥ mõ erit attributũ ↄdiuidẽs cũ diſcretõe ꝑſonali.eodẽ em mõ videt᷑ de diſcretõe ꝑſona/ li.¶ Ad quod dicendũ. ꝙ quatuoꝛ ſunt attributa ange⸗ lis ſicut ſupꝛa habitum ẽ. Rõ aũt eſt.quia quicqd credi tur attributum angelo.ꝑtinet ad cõditõem angeli.el pertinet ad ſubſtãtiom eius.vel ad potẽtiam. Cum eni tria ſint in angelis.ſubſtãtia.potẽtia ⁊ operatio.ꝙ dici tur eſſentia pꝛo ſubſtãtia accipitur:ſed ad ſubſiantiam duo pertinent.ſ.eſſentia et peꝛſona.dicitur em̃ ſubſtan⸗ tia duobus modis.per modum ſubſtãatie pꝛime et ſecun de.pꝛopter quod ex parte eſſentie dicitur ſimplicitas eſ ſentie.ex parte vᷣo perſone que eſt ſubſtantia indiuidua dicitur diſcretio perſonalis:ex parte vo potẽtie cum ſit duplex in genere reſpectu veꝛi et reſpectu boni.reſpectu veri dicitur intelligentia.reſpectu boni voluntas:dice⸗ tur ergo ex parte intelligẽtie perſpicacitas.ex parte vo⸗ luntatis libertas.Si ergo queꝛitur qualiter diſcretõ ꝑ⸗ ſonalis ⁊ ſimplicitas eẽntie cõnumerantur inter attri⸗ buta.cum eẽntia ſit de perſona.Reſpondetuꝛ ꝙ nihil ꝓ hibet cõnumerari in ratõe attributi.licet vnum ſit ð ra tione alteꝛius:nõ em̃ fit cõnumeratio.niſi ratõne eius quod addit perſona ſuper eſſentiam:ſi vᷣo nihil addeꝛet ſeg penitus eſſet idem.nõ cõnumerarentur.¶ Ad ſecun dum dicendum.ꝙ diſcretio perſonalis attribuitur an⸗ gelo.licet nõ de nouo vel veteri habeatur expꝛeſſe.habe tur em̃ implicite.cognoſcit᷑ em̃ angelus eẽ ſubſtantia in⸗ diuidua diſtincta ab alio.ex hoc ꝙ multi ſimul apparue runt.cognoſcitur etiam rationalis natura ſiue intelle⸗ ctualis.ex multiplici officio.⁊ ita tota ratio perſone eli citur ex veteri ⁊ nouo. Pꝛeterea licet ex veteri vel nouo non habeatur expꝛeſſe.nomen perſone dictuzʒ de deo:ni bilominus ſicut dicit aug.in li.de trini.quadam neceſ⸗ ſitate ducti ſunt catholici.vt dicerent tꝛes eſſe peꝛſonas ita q̃dã rõe poterat duci ad dicẽdũ diuerſos ãgelos di⸗ uẽſas eẽ ꝑſonas.ſicẽ diueꝛſos hoies diueꝛſas eẽ ꝑſonas Ao tciu dðᷣin.ꝙ cũ dꝛ ſimplicitas xẽntie attꝛibuit᷑ an⸗ gelo. ſimplicitas dr reſpectiue ad ea qᷓ habẽt ↄpoſitõem manifeſta:ſicut ſunt coꝛꝑa aut coꝛꝑales foꝛme.nõ antẽ dẽ ſimplicitas eẽntie abſolute.et iõ nihil ꝓhibet angelo inſimul attribui ſimplicitatẽ eẽntie et diſcretõnem ꝑſo⸗ naleʒ ſicut ↄtigit attribui ſimplicitatẽ eẽntie reſpectiuã ⁊ opoſitõem abſolutã. Ad quaꝛtũ dicẽdũ ꝙ licʒ ſit du plex ↄpoſitio in angelo.nõ ꝓpter hoc ẽ maioꝛ qᷓ in reb ĩ quibo nõ ẽ ꝑſonalitas.iAã ille res ſimpliciter hñt cõpo ſitõem. cũ ſint ſubſtãtie coꝛpales. Angelus aũt nõ habz opoſitõem quãtitatiuã cum ſit ſpũs.Pluribo ergo mo⸗ dis põt dici cõpoſitus ſ̊ ſpiritualiter:ſubſtãtia vo coꝛ⸗ poꝛalis maioꝛẽ habet ↄpoſitõem.¶ Ad quintũ dicẽduʒ ꝙ licʒ ↄpoſitio ſit ex ꝑte ꝑſone alia ab illa que ẽ eius qð ẽ.cũ eo quoẽ:nõ tñ ẽ ſeꝑata ommino abilla cõpoſitõe q̃ ẽ eius qð ẽ ab eo qͥ ẽ.ĩmo illa inuenit᷑ in ꝑſona.Et iteꝝ licet pſona diſtinguat᷑ pꝛietate ꝑſonali:nihilominꝰre⸗ ducẽda ad pꝛimum.opoꝛtet ꝙ diſtinguat᷑ ꝑ ſe ißam. Vñ iſte angelus differt ab iſto angelo ꝓpꝛietate ꝑſonali.⁊ pᷣ ler hoc differt ab illo ſua ꝓpꝛietate y poſtaſi. Ad vlti⸗ mũ dicendũ ꝙ licet ꝑſpicacitas maioꝛ vel minoꝛ diſtin⸗ guat ꝑſonà angeli.nihilom inus ẽ aliud attributũ.qꝛ pᷣ⸗ ter hanc diſtinctõem ẽ alia diſtinctio ꝑſone a ꝑſona ĩ ſe ipᷣa.et rõe illius fit cõnumeratio cuʒ attꝛibutis:que ex partę potentiarũ attribuuntur. lembrumquintum Onſequẽter ꝓcedendũ ẽ ad quĩto queſitũ ſcʒ de differẽtia aĩe.et angeli eẽntiali.Ad quoꝛũ differẽtiã quidã ꝓcedũt differẽter. Quidã em̃ dicũt ꝙ differẽtia eoꝝ eẽntiał ẽ in hoc.ꝙ angelus ẽ ſubſtãtia ſeꝑata a coꝛꝑe.aĩa vo eſt vnibilis coꝛꝑi:Sʒ videt᷑ ꝙ hoc nõ ſit eẽntialis differen/ tia.Eſt em̃ loqui de aĩa vt aĩa:et ẽ loqui de ea vt ẽ ſpũs Et pꝛioꝛ ẽ cõſideratõ de ea vt ẽ ſpũs.q; vt ẽ aĩa:qꝛ de ſpi ritu ẽ cõſideratõ abſolute.de anima reſpectiue.Cũ eꝛgo ſpũs rõnalis differat ab angelo.aliqua habebit differẽ tiã in ſeipo:ſᷣ eẽ vnibile ẽ in reſpectu.ꝗ̊ pꝛioꝛ erit diffeꝛẽ tia que ẽ ſpiritus in ſeipo.¶ Pꝛeterea ẽ loqui de ſpũ an gelico et ſpũ rõnali in ↄꝑatõe ad deũ.⁊ pᷣm hãc differũt eẽntialiter ſpũs angelicus et ſpũs rõnalis. In hac autẽ ꝑte nõ occurrit rõ vnibilitatis coꝛpoꝛi.& nõ ẽ pᷣma diffe rẽtia eẽntialis.¶ Pꝛeteꝛea ſi ſpũs rõnalis vnibilis ẽ coꝛ poꝛi.rõe ſuaꝝ diſfferẽtiaꝝ.vel alicuius in ipᷣo:neceſſe eſt Ddicẽ aliquid eẽ in ipo ſpiritu.vt potẽtia vel aliud.rõne cuius ſit vnibilis:et ita illud erit ĩ quo pꝛius differt ſpi ritus rõnalis ab angelico.¶ Pꝛeterea intelligamꝰ ꝑ im poſſibile.ꝙ ſpiritus rõnalis remaneat ſeꝑatus a coꝛpo re:nũquid eẽt idem in ſpẽ cũ angelo.oↄſtat ꝙ nõ. aliꝗd babẽt per quod differret.⁊ nõ tm̃ indiuidualiter qꝛ plꝰ differret qᷓ; angelus ab angelo:ꝗ̊ differẽtia aliqua ſpeci ſica erit inter angelũ et ſpiritũ rationalẽ ſic exiſtentem. Pꝛopteꝛ hoc volebat alij aliã diffeꝛẽtiã aſſignare ĩ G ꝙ anima rõnalis ſiue ſpũs eẽt ad ymaginẽ dei. angelꝰ vo nõ.et hoc volebãt ex ſcriptura ſacra acciꝑe. De hoĩe em̃ legit᷑ hac rõe aie rõnalis.de angelo vᷣo nõ. Dicebãt em̃ ꝙ ſpũs rõnalis hʒ potẽtiã cognoſcẽdi om̃ia ad ſimi⸗ litudinẽ dei. Sʒ vidr eodẽ mõ ꝙ angelus ex iſta rõne. qm̃ ſicut deus cognoſcit oĩa tã coꝛpoꝛalia q; ſpiritualia ſpũaliter.ita angelus.q̊ hac rõe dicet᷑ ad ymaginẽ ſicut ſpũs rõnalis.iec hoc ẽ verum qð quida dicũt.q ſicut in deo ſunt exemplaꝛes rões tam coꝛpoꝛaliũ q; ſpᷣaliuʒ ita ſint in aĩa rõnali exemꝑlares rões oĩm ta coꝛpoꝛali um ꝙᷓ ſpiꝛitualiũ. O. em̃ nõ ſic ſit.habere põt ex boc q; rõnes factiue omniũ rerũ ſunt in deo.nõ aũt in aia ro⸗ nali.Et ſidicatur ꝙ ſunt ibi cognitiue.pari rõe ĩ ange⸗ lo.ſicut oñdit aug.ſuꝑ gen.ad litte.dicit em̃.ꝙ angelus habuit cognitõem faciedoꝝ omniũ que fiebãt in ſex die bus:de aia vo rõnali nõ ſic dr.vñ dicit ꝙ pꝛimo cogno⸗ uit angelus res in verbo.deinde ĩ ſe.tercio ĩ ꝓpꝛio gene⸗ re.nõ aũt hoc legit᷑ de aia rõnali:reſtat ̊ q angelus rõe cognitõis deberet dici ad ymaginẽ potius qᷓ; aĩa rõna⸗ lis. nõ & differẽtia ſpecifica angeli et aĩe in hoc. ꝙ aĩa ſit ad ymaginẽ der angelus ðᷣo nõ.¶ Pꝛeterea ymago ſi cut dicit aug.in li.de trini.et in pluribus alijs locis.in⸗ telligitur ᷣm intelligẽtiam. memoꝛiã et voluntatẽ:hᷣ iſta hec ẽ differẽtia ſpeciſica.¶ Alij dixerunt in hoc differt oueniũt angelo. en e eẽ ad ymaginẽ.nõ gᷓ angelus ab aĩa.ꝙ aĩa rõn is habet intelligẽtiam poſſi bilẽ.reſpectu foꝛmarũ intelligibiliũ in fantaſmate acce ptarũ vel a fantaſmatibo.angelus aũt habet intellectũ poſſibilẽ reſpectu foꝛmaꝝ intelligibiliũ a ſuperioꝛi reci piẽdaꝛũ:⁊ ita intellectus poſſibilis ᷣm ſeipᷣm vtrobiqʒ Differt: ꝓpter qð angelus et anima.i Cõtra.ſicut ange⸗ lus põt recipere a ſuperioꝛi.ita et aĩa rõnalis.g̊ quo ad hoc nõ differunt eẽntialiteꝛ. Itẽ angelus r̃cipit ab in⸗ ferioꝛi.qð patet in malis angelis.qui multa noſcũt per experiẽtiam.et ſimiliter boni rõne natuꝛe ſue.q̊ vtrobi⸗ q; attẽdit᷑ ↄueniẽtia angeli et aie ĩ cognoſcendo a parte ſuperioꝛi et a paꝛte infeꝛioi.nõ ᷓ ſᷣm hec attendit᷑ diffe⸗ rẽtia. ¶ Similiteꝛ põt obijci.ſi quis ponat differẽtiã an geli et anime ex parte motiua.vt dicat angelũ eẽ ſubſtã⸗ tiã impaſſibilẽ.aiam vo rõnalẽ ſubſtantiã paſſibilem eo ꝙ coꝛpoꝛi cõpatitur.¶ Obijcit᷑ peꝛ h̊ qð dicit dama.im⸗ moꝛtalis ẽ nõ natuꝛa ̊ gratia.ſimiliteꝛ et impaſſibilis: ſi ergo ſue nature relinquatur dicitur paſſibilis. non ergo eſt differentia ſpecifica inteꝛ angelum et animam 4 Pꝛeteꝛea ſicut angelus nõ oꝛdinatur ad patiendũ ni ſi mediante culpa.ita aĩa rõnalis nõ oꝛdinatur ad pati enduʒ niſi mediãte culpa.ↄſimilis ẽ rõ vtrobiq;. Sicut ergo angelus impaſſibilis vel paſſibilis.ita aia.⸗. Pꝛe⸗ teꝛea obijcituꝛ ꝙ nõ diffeꝛũt ſpecie.quoꝛũ em̃ ꝑfectio eſt indifferẽs ſpecie.ipᷣa indiffereẽtia ſũt ſpecie:ſed peꝛfectio angeli et anime rõnalis ẽ ſpecie indifferẽs.ſ.gr̃a in pñti vel gra in futuro. AUna em̃ ẽ beatitudo vel gloꝛia que eſt viſio dei ergo peꝛfectio in futuꝛo eadẽ in ſpecie.Simiłr illa que ẽ in pnti gr̃a vel caꝛitas.quia vtꝛobiq; ẽ dilectio dei et ꝓximi. cũ nõ diffeꝛũt ſpecie.peꝛfectibilia nõ diſ⸗ feꝛũt ſpecie.¶¶ Pꝛeteꝛea videt᷑ ꝑ ſimile.ſicut em̃ ẽ in bru⸗ tis.ꝙ licet leo et aſinus ſpecie diffeꝛãt:nihilominus mo dus cognoſcendi peꝛ ſenſum ſimilis eſt vtrobiq;ita ex boc paꝛte videtuꝛ eſſe.licet qngelus ponatuꝛ diſteꝛꝛe ſpe cie:nibilominus modus cognoſcendi vł intelligendi ñ videtuꝛ differre ſpecie et ita ex illa paꝛte ñ accipituꝛ ſpe ciſfica diffeꝛentia.(¶ Ad quod dicendũ ꝙ diffeꝛẽtia ange li et anime rõnalis.aliteꝛ attendituꝛ ſᷣm eẽ natuꝛale. in quo angelus dicituꝛ intelligẽtia:et aliteꝛ ĩ eẽ rõnali:ali⸗ teꝛ in eſſe methaphiſico:aliter in eſſe theologico. Mtuʒ ad eſſe natuꝛale in quo fit ↄſideꝛatio coꝛpoꝛum mobili⸗ um.et eoꝛum que oꝛdinantuꝛ ad illa:et ſᷣm bec differen tie eẽntiales ſunt ſepaꝛatum ᷣm ſubſtantiam. et vnibi⸗ le ſᷣm ſubſtantiaʒ:et in hac ratõne inueſtigat natuꝛalis phᷣs. vt oſtendat inter animã ratõnaleʒ et alias animas differentias ſeparabilis et inſepaꝛabilis a coꝛpoꝛe.In, teꝛ intelligentiam vᷣo angelicam et rõnalem diffeꝛentia eſt ſeꝑata ſᷣm ſubſtantiam.et vnibilis:vt dicatur ſeꝑa⸗ ta que non habet intentõem ad coꝛpus.vnibilis dᷣo que habet intentionem ad coꝛpus:anima enim ratõnalis et cum ſeꝑata eſt.ſicut dicit augin.xij.ſuper geñ.habʒz in⸗ tentõnem ad coꝛpus.iQec dicituꝛ ſeꝑatum.hoc quod ñ eſt vnitum coꝛpoꝛi:ſic enim anima rationalis poteſt di ci ſeꝑata poſt moꝛtẽ.donec iteꝛũ coꝛpoꝛi vniatuꝛ.Scðm vᷣo ratõnale eẽ ſiue loycum.diffeꝛt per potentias pꝛopꝛi as et eẽntiales que adduntuꝛ ſupeꝛ genus. Cum enim vtraq; ſit ſubſtantia incoꝛpoꝛea intellectualis.Incoꝛpo reum diuidit a coꝛpoꝛe ſubſtãtia:intellectuale vo abin⸗ coꝛpoꝛea que nõ habet potentiam intelligendi vt eſt ſen ſibilis.et per hanc potentiam cognoſcendi differunt ad inuicem intelligentia angelica et humana:et hec eſt in⸗ tellectualis cum ratõne.illa vo intellectualis abſtracta a ratõne.DPico autem intellectũ cum ratõne cõponenteẽ et diuidentem. et ab extremo ad extꝛemum per mediuʒ decurrentem:quomodo non eſt intelligentia angelica. di agoli iei⸗ in no dſſent poſſ agece lectü uwei ſbics Ange⸗ uoad itper trobi⸗ parte difſe⸗ Etiäan ſubſti⸗ ilemeo ng,imn⸗ lbilio⸗ 8,Don hiinatn endüni adpati Lient 4Pre etid el eſeetio ninpini ageeſt Cimnir aileetio noͤd⸗ in bru⸗ nus mo⸗ itg e eneſpe genoſi⸗ lurſpe gange gle, in gluali⸗ Qtmz nobi⸗ diſſeten kpibi⸗ tols Oniinas ꝛe⸗ N erentia r ſepe⸗ doque nolioet wbzin ogf oteſtol Lon H poper 1 CN po abimd tſen ntad eſtin⸗ roctd nente edinz elc⸗ qMueſtio intelligit.n. modo ſimplici ſine diſcurſu rõnis. Nec B obſtat.ꝙ aliq dr eentia angelica rõnalis.qꝛ ratõnale ibi accipit᷑ ꝓ intellectuali.ſic dictũ eſt ĩ diffinitõe ꝑſo⸗ ne. Scom eſſe ᷣo metaphicũ differ̃t eẽntialit ꝑ intelle⸗ ctũ poſſibile ad ſpẽs ĩ fantaſmatibo.⁊ intellectũ abſtꝛa ctũ ab hac poſſibilitate.Et lʒ angelus accipiat cogni⸗ tõneʒ inferioꝝ ex ꝑte inferioꝝ. nõ tñ accipit ꝑ moduʒ materialis intellectus. cuiꝰ eſt ſpẽs reciꝑe abſtractas a fantaſinati. Cum.n. deſit vis ſenſibilis q̃i pambu⸗ la intelligentie angelice deeſt rõ fantaſmatis ↄſequẽt. ⁊ ita ſpẽꝝ in fantaſmatibo.⁊ ꝑ ↄñs abſtractio ſpecieꝝ ab his. Scðm vo eſſe tbeologicũ.qꝛ intelligẽtia ange⸗ lica eſt ſubſtantia libera.vertibilis immutabilit: aĩa ðo ſiue ſpiritus rationalis vertibilis eſt mutabilit: vt deus ſit eſſentia libera inueꝛtibilis in bonũ ⁊ malum. angelus vo ⁊ aĩa rationalis eſſentia libera vertibilis ĩ vtꝛũq;:ſᷣ in boc differunt eſſentialit.quia intelligentia angelica cum ſit vertibilis. verſione facta determinat᷑ in illo.vt ſi vertat᷑ in bonuʒ determinat᷑ de natura ſua ibi.ſi in maluʒ determinat᷑ de natura ibi.Et ideo dicit Jo.dama.qꝙ inſuſceptibilis eſt pnĩe.Aia vo ratiõalis vertibilis eſt in vtrũq;ʒ.⁊ poſt verſioneʒ de natura ſua ↄuertibilis.vnde ẽ ſuba libeꝛa.pnĩe ſuſceptibilis. Pꝛo pteꝛ quod vident᷑ in eſſe theologico ↄuenient᷑ diſtigui. vt angelica intelligẽtia ſit libera ſuba veꝛtibilis immu tabilit. Hoc.n.dicit᷑ ſine pꝛeiudicio potioꝛis ſnie. Si quis.n.in eſſe theologico potuit ↄuenientioꝛeʒ dꝛñtiaʒ inueniꝛe acquieſcendũ eſt: cum res bmõi ſint altiſſime ſpeculatõnis. Qec obſtat ꝙ deus poſſet faceꝛe angeluʒ vertibilem immutabilit᷑.quia nõ agit᷑ bic de ꝑotentia dei. ̊ de ↄgruitate aut de ↄuenientia nanneEer iã dicta poteſt iufficient reſponderi ad ea que obiciũtur Fm oꝛdineʒ.¶.. Ad obiectũ primo ſic.ꝙ lʒ ſit ↄſideꝛaꝛe ſubſtantiã aie in ſe ꝑ modũ ſpũs:nihilominus tñ in eẽ naturali eſt ꝑfectio coꝛꝑis oꝛganici.⁊ ita rõneʒ hʒ vni⸗ bilis ſemꝑ.lʒ ſit ſeꝑata actu.4!. Ad ſecundũ dom.qꝙ lʒ vterq; ſpũs poſſet ↄſideraꝛi in comꝑatõne ad deum. ⸗ ibi ſuam habere dꝛñtiam:cum in comꝑatione phyſica ſiue naturali.aĩa reſpiciet coꝛpus.angelus vdo nõ:ex il lo recipiant differentiaʒ ꝓpꝛiaʒ.⸗¶j Ad illud quod ter⸗ cio obijcit᷑ de ipſa aĩa.cum ſit vnibilis rõne cuiꝰ ẽ vni⸗ bilis? dm ꝙrõne ſuipſius. nec eſt ad aliud principiũ in ipſa reducere:⁊ ideo hec diſfeꝛentia recte dicit᷑ eſſen tialis in illa ↄſideratõne:⁊ lʒ vniat᷑ cum ſuis potẽtijs. ſe tñ eſt vnio ſubſtantie ad ſubſtantiaʒ coꝛꝑis.4. Ad quaꝛtũ dicendũ ꝙ lʒ aia eſſet ſeꝑata.nihilominus hac Differentia eſſentialit᷑ diſtingueret᷑. quia ſeꝑatuz dicit᷑ dupłr:quod actu eſt ſeꝑatum.⁊ hoc modo nõ differũt: vel quod eſt ſeꝑatum ꝑ intentõneʒ. hoc modo nõ ẽ aĩa ſeꝑata.quia intentioneʒ quandaʒ hʒ ad coꝛpus.ſic di⸗ cit Augꝰ.ſuꝑ geñ.ad lit.xij. Vnde loquens de aĩa ra⸗ pta a caꝛnis ſenſibo.⁊ de ſtatu poſt moꝛteʒ:dic̃ ꝙ ineſt aie quidaʒ naturalis apetitus in admiſtrando coꝛpꝰ quo appetit᷑ ⁊ tardat᷑ quodamodo ne tota intentõne ꝑ⸗ gat in illud ſummũ celuʒ.qᷓdiu nõ ſubeſt coꝛpꝰ.cuiꝰad⸗ miſtratõne appetitus ille ↄquieſcat. Intelligentia autẽ angelica ñ ſic habet.⁊ ideo lʒ aĩa ſit ſeꝑata actu a coꝛ poꝛe:nihilominꝰ illa dꝛñtia eẽntialiter differt m cõſi⸗ deratõʒ naturalis phᷣi.4 Ad illaz vo differentiaʒ q̃ dr differre ab angelo.quia ſit ad imagineʒ dei rõne ↄgno ſcendi: Dicendũ ꝙ nõ eſt in hoc diſeꝛentia eſſentialis. ſed eſt alia ratio Ipter quaʒ inter eas poſſit attẽdi difᷣ feꝛentia.que dicet᷑ in illa parte vbi aget᷑ de aĩa rõnali. qualiter ↄdita ſit ad imagineʒ.Dicit᷑ aũt a bio Greg. angelus conditus ad imagineʒ di. in li.moꝛał.xxxij. quo in eo ſubtilioꝛ eſt natura.eo in illo imago dei ſub⸗ tilius inſinuat᷑ expꝛeſſe: ⁊ poſt de ſigillo talis ſiłitudo imaginabiliter expᷣmit᷑.qualis in ſigillo eodeʒ eẽntiali ter habet᷑.¶ Ad aliud vᷣo ꝙ dicit᷑ diferentia eſſe ratiõe intellectus poſſibilis ad ſpẽs in fantaſmatibo.Reſpõ⸗ Xx. dendũ eſt ꝙ hoc verum eſt ſicut ſup habitũ eſt.in conſi tcratõne metaphica. Mec hoc obſtat.ꝙ aĩia vt eſt ſpũs intelligibilis.põt reciꝑe illuiatõʒ a ſuꝑioꝛi ſicut ange⸗ lus. Hoc.n.nõ intendit oſideratio metaphica.que hbʒ inueſtigatõz iſtaꝝ eſſentiaꝝ ꝑ ea que ſunt notioꝛa quo ad nos. VUnde ab actibo cognoſcũt᷑ potentie.ꝑ potetiã do ſubſtãtia:modus aũt cognoſcendi qui eſt ab inferi⸗ oꝛi ꝑte diſtinguit ↄueniẽter aĩiam ab angelo in hac cõſi deratõne. Poſſet tñ angelus diſtingui ab aĩa m illaʒ differẽtiaʒ. ꝓut dicit᷑ angelus ſubſtantia intellectualis illuĩationũ a primo.pᷣma relatõne ꝑceptiua.aĩa vᷣo vl⸗ tima relatõne ꝑceptiua:h̊ illud nõ ↄuenit aie xpᷣi.lʒ cõ⸗ uemire poſſit aljs aiabo.eo ꝙ aĩa xpᷣi nõ recipit illumi⸗ natõneʒz ꝑ angelũ illuminantẽ. ſᷣ immediate ꝑ ipᷣaʒ di uinam eẽntiaʒ.ideo melius eſt a ꝑte infeꝛioꝛi ponẽ dif⸗ ferentiam aĩe ⁊ angeli quo ad illam ↄſideratõʒ.4!.qAd illud ᷣo quod obijcit᷑ de demonibo ꝙ accipiũt a ꝑte in⸗ ferioꝛi: dõm eſt ꝙ nõ recipiũt ſpẽs reꝝ intelligibiliũ a fantaſmatibo.lʒ ſumant ab ipſis rebo: ⁊ nõ ſumũt per modũ intellectus poſſibilis.bᷣ ꝑ modũ agentis qui ſibi ſuſſicit ad ſpẽs accipiendas.Ge hoc aũt diſſuſius aget in tꝛactatu de cognitõne angeloꝝ.¶ Ad hoc qð obijcit de hac differentia paſſibile ⁊ impaſſibile.dðm eſt ꝙ lʒ impaſſibile ↄueniat angelo:tñ nõ ↄuenit ꝓut paſſibile ꝓ ↄpaſſibili ſumit᷑. In hac differt aia ab angelo. ꝙ cõ⸗ paſſibilis eſt aĩa rõnalis coꝛpoꝛi.angelus vo nõ.cũ nõ ſit vnitus coꝛpoꝛi ſicut foꝛma vel ꝑfectõ cuzʒ ꝑfectibili. Sed iſte differentie ſunt poſterioꝛes illis que ſunt vni⸗ bilis ⁊ nõ vnibilis:⁊ ideo ponende ſunt pᷣme diſſerẽtie eſſentiales.4. Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ ↄſequẽt.q an⸗ gelus ⁊ aĩa nõ differũt ſpecie.qꝛ hñt ꝑfectõʒ indifferẽ⸗ teʒ ſpecie.dðm eſt.ꝙ eſt ꝑfectõ prima ⁊ ꝑfectõ ſecũda: lʒ & angelus 2 aĩia ↄueniãt in ſecũda ꝑfectõne indiſfe⸗ renti p̃ᷣm ſpẽʒ.nõ tñ oꝑtet ꝙ ↄueniãt in pᷣma. Pretea. gra differt in ſpecie ꝓut eſt in angelo.⁊ ꝓut eſt in aia. Eſt.n.gr̃a quedaʒ in aia que nõ eſt in angelo.ſ.gra vni onis.ſicut fuit in xpᷣo.⁊ gra reꝑatõnis ſicut ĩ alqs qui⸗ buſdam. 4 Ad vltimũ dõm. ꝙ lʒ modus cognoſcendi ſit indifferens vel quidã modus mouẽdi in bonũ ſ in⸗ differens ſpecie:tamen alius eſt differens.ſicut ſupᷣ ha bitum eſt. embx ſextum D ſextum membꝝ bhuius.q.quo agit᷑ de differentia angelorũ inter ſe. Et bʒ tres articulos. 4 Primo querit᷑ .vtꝝ inter ſe iffer ant ſpecie vel nõ.¶ Secũdo.ſi dif⸗ ferant ſpecie. vtꝝ ſub vna ſpecie ſint multa indiuidua vel Aatic de cauſa multitudinis angeloꝝ. ꝛticulus pꝛumus Vod differant ſpecie arguit᷑ ex hoc.ꝙ ange⸗ li de ſupᷣma hierarchia plus differũt reſpe⸗ Actu eoꝝ qui ſunt ĩ infima: ꝙᷓ illi qui ſunt in nſima bierarchia:ſᷣ illi qui ſunt in eadeʒ hierarchia: vel ſpecie ſunt ideʒ.⁊ differũt ſm multitudinẽ numera lẽ:vel ſunt idẽ genere ⁊ differt ſpecie.̊ᷓ angeli qui ſunt in ſuꝑioꝛi hierarchia.cũ plus differãt ab his ꝗ ſunt in infima.differũt ſpecie.¶¶ Item ſiłr obijcit᷑ de his ꝗ ſunt in oꝛdine ſeraphin.plus ↄueniũt inter ſe.qᷓ; nneniuũt cũ illis qui ſunt de oꝛdine cherubin aut tbꝛonoꝝ.ᷓ cũ illi qui ſunt de oꝛdine ſeraphin int ſe ↄueniant in ſpecie.⁊ Differũt 'm numeꝝ: vel ↄueniãt ſᷣm genꝰ ⁊ differat ſpe cie.ita illi qui ſunt de oꝛdine ſeraphin different ab his qui ſunt de oꝛdine cherubin.4! Preterea.cum oꝛdines diſtinguant᷑ ſᷣm officia.officia auteʒ ſunt differentia ge nere vel ſpecie: ̊ angeli qui ſunt in oꝛdinibo differunt genere vel ſpecie. ¶¶ Preterea.angeli ſunt naturaliter quedam lumina ſpiritualia.que cõdita ſunt i celo em⸗ pirreo.nõ de ipſo celo:ſed ſic eſt in luminibo coꝛꝑalibo que condita ſunt in ipſo firmamẽto.ꝙ differunt ſpecie inter ſe.̊ multofoꝛtius ſpũalia: cũ magis differat dif ferent ſpecie.¶ Itez m phᷣm. ꝓpoꝛtio motoꝝ eſt ⁊ mo biliũ.h ſᷣm ipᷣm ſubſtantie ſeꝑate.ſ.intelligẽtie angeli ce ſunt motoꝛes diuerſoꝝ oꝛbiũ:ᷣ ↄſtat ꝙ oꝛbes diſfe⸗ runt ſpecie.vt oꝛbis ſolis ⁊ oꝛbis lune: angeli ꝗ ſunt motoꝛes differũt ſpecie.4 Itez aĩe ſenſibiles in coꝛpi⸗ bus diuerſoꝝ brutoꝝ. plus vident᷑ ↄueire inter ſe. qa ↄueniũt in modo ſentiendi ꝙᷓ; nueniũt angeli quoꝝ dif ferens eſt modus intelligẽdi:h̊ aĩe ſenſibiles in diuer⸗ ſis ſpẽbo brutoꝝ differũt ſpecie.̊ ⁊ angeli int ſe diffe⸗ runt ſ Fecieontra mace 2 minꝰ nõ diuerſificant ſpẽmm. ð̊ angeli differũt inter ſe im magis ⁊ minꝰ.in ꝑ⸗ ſpicacitate intelligẽne.⁊ ſimplicitate natuꝛe.2 in habi litate volũtatis:ꝗnõ differũt ĩ ſpecie. Iteʒ angeli de ſingulis oꝛdinibo ↄueniũt in eiſdeʒ officjs. Licʒ. n. ſe⸗ rapbin dicant᷑ ab officio incendẽdi ꝑ caritatẽ aut dile ctionẽ:cherubin ab illuĩatione: nibilominꝰ oẽs ad oĩa pargti.⁊ in omibo ↄueniũt: ꝗ̊ m hec officia nõ diſtin⸗ guũt᷑. 4 Iez aie rõnales diſtinguũt inter ſe. ß differẽ⸗ tia illaꝝ ñ eſt in ſpecie. nec angeli differũt ſpẽ. 4 Itẽ duo ſunt officia angeloꝝ.ſ.otemplari ⁊ miſtrare.ſed in vtroq; ↄueniũt m eundeʒ modũ in ſpecie. vtrobiq; eĩ eſt ↄtemplatio 'm magis ⁊ minꝰ.2 vtrobiq; miſteriuz m aliud ⁊ aliud: angeli ñ diſfeꝛũt in ſpecie qͥ ad iſta officia. Quod aũt dicit᷑.vij.dañ. milia miliũ miniſtra bant ei ⁊ &cies milies ⁊c.nõ ad hoc reſpicit vt quidã ſint miniſtrantes ⁊ nõ aſſiſiẽtes: quidã aſſiſtentes 2 miniſtrãtes. ¶ Ad quod dom. q angeli differũt inter ſe ſpecie.¶ Ad obiectũ aũt in cõtraꝛiũ dᷣm eſt. ꝙ ma⸗ gis ⁊ minꝰ dicit᷑ dupłr. Aliqñ.n.vni ⁊ eideʒz rei acci⸗ dunt.ſicut albedo intenſa põt eẽ remiſſa.⁊ minus cali dũ põt eſſe magis calidũ: ⁊ J̊ modo accipiendo magis ⁊ minꝰ nõ diuerſificant ſpeciẽ.Alio ᷣo modo magis ⁊ minus diuerſis naturis attribuũt᷑. vt magis calidum appropriat᷑ nature ignis. ⁊ minus calidũ nate aeris: ⁊ tũc magis ⁊ minꝰ atteſtant᷑ differẽtie in ſpecie.ſicut dicit phᷣus. ꝙ multũ ⁊ paucũ aliquando diuerſificant aliqñ non diuerſificant.⸗ Ad aliud dðm. ꝙ diuerſitas in ſpecie nõ attendit᷑ m illa officia. niſi ſic eſſet. ꝙ illa officia ita eſſent appropriata quibuſdaʒ angelis. ꝙ nõ ↄuenirent alijs.diuerſitatẽ angeloꝝ in ſpecie ſequitur differentia officioꝝ in ſpecie: ſed cum eildeʒ angel vᷣm diuerſos ſtatus poſſunt illa officia conuenire.non ſᷣm illa accipitur differentia angeloꝝ in ſpecie. Preterea cum mali angeli in nullo illoꝝ oꝛdinũ ſint ⁊ diuerſifi⸗ centur in ſpecie.non g m illa officia accipit᷑ differen⸗ tia ſpecifica.¶ Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ de aĩabo rati⸗ onalibo que indifferentes ſunt in ſpecie.dom nõ eſt ſimile in aiabus. Aie.n.rõnales oꝛdinant᷑ ad coꝛpus 7 coꝛpus oꝛdinat᷑ ad aiam tanq; ꝓprium pfectihile ꝓ⸗ prie ꝑfectõni. Unde ſicut coꝛꝑa no diuerſiricant᷑ ĩ ſpẽ. ita ⁊ nec ꝑfectõnes diuerſificant᷑ in ſpecie. Angeli vᷣo Diuerſitateʒ quam hñt.nõ ex diueꝛſitate coꝛpoꝝ vel el⸗ ſentiali habitudine ad coꝛꝑa accipiũt. p in ſeipſis ꝑ ea ad q oꝛdinãt᷑ diuerſificãt᷑: ⁊ ideo hñt poſſe determiatũ ad vnũ genꝰ tm̃ vel ſpẽm:ſᷣ ſuꝑ oĩa coꝛꝑa.⁊ iõ nihil, p⸗ bibet in eis diuerſitatẽ ſpecificã accipi.. Ad quartũ obiectũ dõᷣm.qꝙ dꝛñtia eẽntialis prima.ñ eſt ꝑotẽpla⸗ ri ⁊ miſtrare.ſ̊ eiſqẽ angelis ſimul ſel pñt ↄueĩre:ꝙ⸗ pter quod ncce eſt querere drñtiaʒ angeloꝝ ſpecificaʒ inter ſe. ¶ Huiꝰ rei gra querit᷑.eltꝝ oꝛdo natuꝛalit᷑ĩ⸗ eſt angelis. Primo.n.ↄditi ſunt. vt dicerex᷑. iſti ſu nt ð iſto oꝛdine.illi de illo:nec fit illoꝝ oꝛdinũ ꝑmutatõ. ⸗ aũt oꝛdo ↄueniebat illis in ſua ↄditõne videt᷑ p B.q; ꝓ⸗ ceſſerũt a ſapia diuina ꝑ creatõeʒ. ̊ ſapie dine atteſiat oꝛdo in creaturis.ſicut dicit btũs Breg. cum angeli eſſent ĩ multitudine ⁊ oꝛdine ↄditi erãt. Hoc etiã atte⸗ ſtat aug. in li. xij. de ci. dei dicẽs.ꝙ nõ eẽnt oĩa. ſi cẽnt equalia:innuẽs ꝑ h̊ oꝛdineʒ nõ tm in generibo creatu⸗ raꝝ.hetiaʒ in ſpeciebo. Et iteꝝ dicit aug. in eodeʒ lib. Cum deus ſumma eſſentia ſit.⁊ ideo immutabilis ſit: rebus quas ex nihilo creauit. eſſe tedit:̊ ñ ſumme eẽ ſicut ipſe eſt:⁊ alijs dedit eſſe amplius.⁊ alijs minns: atq; ita naturas eſſentiaꝝ gradibus oꝛdiauit.Ex quo accipit᷑.ꝙ angeli creati in oꝛdine determĩato ſunt cõſti tuti. Ad ideʒ facit quod dicit aug. in pluriba locis. vt ſupꝑ geñ.quod in coꝛꝑibo eſt ponaꝰ.h̊ eſt in ſpiritibo oꝛ/ do: ſed in coꝛꝑibus videmꝰ ꝙ coꝛꝑa diuerſifican?᷑ ĩſi pe cie ſᷣm diuerſitatẽ pondeꝝ: Pʒ.n. ignis pondus ſurſuʒ terra dvoꝛſum. ⁊ terra ⁊ ignis no habent eandẽ rõeʒ ponderis.ſimilit᷑ nec aqua ⁊ terra:ꝑ quod ceſignatur ꝙ ratio ponderis diuerſi.atteſtat᷑ diuerſis ſpeciebus. Cum ergo oꝛdo ſit in ſpiritibo:erit oꝛdo deteꝛminatus in pꝛima conditione in angelis. O autez ſic ſit. accipi tur ex h.quod dicit Dyo.d ſummo bo. Inter angelos Diſtantia poteſtatũ eſl: 7 graduũ dignitate miſteria eiſdeʒ ſunt attributa: alij ꝙ alijs preferunt᷑ tam culmi ne poteſtatis qᷓ ſcia virtutis ſubmiſtrant.i Louẽ autem eſſe oꝛdines angeloꝝ ſacre ſcripture atteſtant᷑.i.ange⸗ los archangelos ⁊c. Quoꝝ oꝛdinuʒ numeꝝ Ezʒzechiel Pheta deſcꝛibit.ſub tot nominibo lapidũ.cuʒ de pᷣma⸗ tu apoſtate angeli loqueret᷑:quo numero lapidũ deſi⸗ gnaii ſunt oꝛdines angeloꝝ. quos apoſtata angelꝰ? añ lapſum qi in oꝛnatu veſtimẽti ſui affixos habuit:ad à⸗ rũ ↄpatõʒ dum ſe clarioꝛeʒ aſpexit.ↄfeſtim intumuit ⁊ coꝛ ſuũ ad ſuꝑbiã eleuauit.Silr dicit btũs Hern.ĩ li. ce oↄſideratõne ad Eugeniũ.vbi gdus ⁊ oꝛdines diſtin guit.ex quo accipit᷑. ꝙ cũ lucifer ſe clarioꝛẽ ↄſ piceret i⸗ ter hos oꝛdines.⁊ ꝙ oꝑimẽtũ eiꝰ erãt: ꝙ erat oꝛdo ĩ an gelis determĩatus ex ↄditõne naturati:ᷣ iſte oꝛd eꝛat ſicut accipit᷑ in auẽte ad diuerſa officia. reſtat w dik ferẽtia in ſpecie determĩata erat ſᷣm diuerſitates pote⸗ ſtatũ: ⁊ diuerſitas ptãtũ ſᷣm dꝛñtiaʒ officioꝝ:ex poſte rioꝛibo.n. in hmõi oꝑtet nos ad pᷣma deueĩre. Qð etiã videt᷑ ꝑ ſile in rege terꝛeno. Rex.n.terrenꝰ hʒ puos no bilioꝛes ⁊ minꝰ nobilioꝛes. ſᷣm maioꝛa ⁊ mioꝛa officia oꝛdiatos.q aũt ſunt ſerui aule celeſtis niſi illi de gbus iij. Reg. x. Meati ſerui tui ꝗ ſtãt coꝛã te tota die. Hi at ſunt angeli ꝗ ſunt coꝛã vrero Galomone. aſſiſtẽtes p cõ cẽplatõʒ. Oꝛdo tñ nõ tm̃ reſpicit naturã ſᷣ graʒ.vtroq; Eeniĩ mõ hñt oꝛdinẽ boni angeli. mali vo etſi ñ babeant oꝛdinẽ gratie.nihilominꝰtñ bñt oꝛdinẽ natuꝛe: vt dicã⸗ tur maioꝛis pſpicacitatis. ⁊ ita de alns. Et ſicut ↄſtitu ti in aligbo om̃cijs deijciũt ꝓpt ſuã indignitatẽ ⁊ petm ita bi ꝗ mali ſunt angeli deiecti ſunt de celo ⁊ ab hono re quẽ habituꝛi eẽnt ſi ſtetiſſent. Poſſunt.n. hr̃e oꝛdieʒ naturaleʒ. S̊ deiecti ſunt ab illa cooꝛdinatõe ſcta.ſcloꝝ ngeloe E p̃ᷣmiſſis ᷓ põt patẽ aliqᷓ veritas drñtie in ſpecie.i ec h̊ obſtat.qꝙ ideʒ angeli hnt caritatẽ ſciam ⁊ ꝓprietates conſiles.ñ.n. ꝓpter G̊ diſtinguũt᷑.ſ̊ ſm ea officia q ↄueniũt excellentioꝛibo naturis 1 minꝰ excel⸗ lenti: nõ ꝙ; ñ poſſet tradi minꝰ excellens officiuʒ ex⸗ cellentioꝛi nature.ſ̊ ñ ↄgrueret:officia & ĩ ſua peminẽ⸗ tia atteſtãt᷑ dꝛñtie ſpecifice ĩ anget.ᷣ ñ ↄſtituũt. riiculus ſecũdus Kticulo ſecundo queritur. Atrum in vna ſpecie angelica ſit multitudo angelorũ: an ſingulis ſpeciebus ſingula reſpondeant in⸗ autem ſingulis ſpeciebus ſingula reſpon cant indiuidua videtur peꝛ hoc.ꝙ multiplicatio indi uiduoꝛum in rebus naturalibus eſt propter coꝛꝛupti⸗ bilitatẽ ex parte materie: vt ſi ſpecies non poſſit ſe ſal⸗ uare in vno indiuiduo.ſaluet ſe ĩ alio. vbi ᷣo materia eſt incoꝛuptibilis.non eſt hoc neceſſitas.vt ĩ ſole 2 lu⸗ na:ergo cum angelus habeat materiã incoꝛꝛuptibileʒ. aut mater ia nõ indigeat: nõ erit in angelis neceſſe eſſe multitudinem indiuiduoꝝ.qᷓ vnicuiq; ſpeciei reſi ponde bit ſuuʒ indiuiduũ: quot ſunt angeli.tot ſunt ſpẽs an⸗ — — — — — —— ———— – — — — — — — iceretß⸗ Woign weigt Goor s pole⸗ er polte Werti Hosno officia wgbus .hiai espo vtroq; lbeant tdici⸗ ſitu 1pam bbono ordie ſcor ſtiein ſim geel⸗ zer nini⸗ pna fütan utin ipon oni Gpn⸗ hin eria zl⸗ lez. ale ne an⸗ Mneſtio — — geloꝝ. 4 Itez diuina eſſentia aliquã bʒ pmunitateʒ. 7 tñ no ↄĩcat ſe niſi vni quod eſt: ſicut.n.diuina eſſentia eſt vna.ita vnus eſt deus. Cum ꝗ ſimilitudinẽ primaʒ recipit angelus put eſt poſſibile in ſpecie creature.eꝛit in angelo reꝑire oñeʒ eentiaʒ. que nõ coicet ſe niſi vni qð eſt:̊ eẽntia coĩs eſt ſpẽs.quod eſt vᷣo in angelis in⸗ diuiduũ.vni ꝗᷓ ſpeciei vnũ rñdebit indiuiduuʒ. 4 Nð etiã videt᷑ ex hoc.ꝙ magis aꝓpropinquat ĩ vnitate ſpi⸗ ritualis creatura ad tdeũ q; coꝛpalis. ſed in coꝛꝑali cre atura inuenit᷑ hec ſimilitudo. ſicut eſt in ſole 2 luna: S& multofoꝛtius in ſpũali.ſ̊ hoc nõ eſt niſi in angelo.j̊ in angelo erit repire ſ vna ſpecie vnũ indiuiduũ.Cõ tra.maioꝛ eſt virtus coĩcare ſuã eſſentiã ſine diminu⸗ tione pluribo.qᷓ; vni ſoli: ̊ in magis virtuoſo erit hec virtus inueniẽda.ſ̊ magis virtuoſa eſt ſpualis creatu⸗ ra qᷓ; coꝛꝑalis.⁊ in coꝛpali inuenit᷑.q̊ multofoꝛtiꝰ ĩ ſpi⸗ rituali:ſed ꝑſona ſpũalis eſt angelus.q repit᷑ ĩ angelo: Sangelus in vna ſpecie hʒ multa indinidua. 4! Itẽ di⸗ uina eſſentia coĩcabilis eſt pluꝛibo ꝑſonis.⁊ eſt oĩno ĩ⸗ diuiſa eẽntia.vt nullatenꝰeſſentia diuidat᷑:cuʒ &̊ deus nãõ ſit innidus.nec repugnet hoc creature.ꝗn eẽntia ſit coĩcabilis pluribo ꝑſonis ſᷣm ſuũ modũ. ſ inter eſſen⸗ tias que plus tenet indiuiſionẽ in eẽntia eſt ſpẽs: ſpẽs enĩ nõ coicatur niſi ab indiuiduis.genus aũt coĩcatur a ſpeciebo. hec ſimilitudo inuenit᷑ in ſpecie:pᷣ cũ ꝑſo⸗ na nõ inueniat᷑ niſi in rõnali creatura ſiue intellectua⸗ li. oꝑtet & ꝙ in rõnali ereatura ſiue in angelo inueiat hec ſimilitudo.ſicut poſſibile eſt: Hoc aũt nõ eſſet niſi ſub vna ſpecie eſſent multa indiuidua. ꝗ̊ ſ vna ſpecie angeli eruũt plures.quoꝝ vnuſquiſq; ſit pſona. Ad quod dm. ꝙ vni ſpeciei rñdent plures indiuidue ꝑſo ne ſub illa ſpecie. 4 Ad obiectum aũt in ↄtrariũ dom eſt.ꝙ alia eſt ratõ ꝙ plura indiuidua ſunt ſub vna ſpe cie:qᷓ coꝛuptibilitas materie aut indiuidui.que ñ põt ſuſficienter ſaluare eſſe ſpeciei: in ſpiritibo.n.plurali⸗ tas indiuiduoꝝ nõ eſt ꝓpter hanc cauſazʒ.ſ̊ ad manife⸗ ſtationẽ diuine bonitatis.que vult coĩcare pluribo ꝑti cipatõneʒ beatitudinis:vt ſicut multiplicat᷑ numerus indiuiduoꝝ in ſpecie aĩe rõnalis ad fruitõz beatitudis ita multiplicat᷑ numerus engelorũ ſub quacũqʒ ſpecie ad fruitõz beatitudinis. Pꝛetea.poſſe regis temꝑalis decens diſpoſitio in aula eiuns ondit᷑. cum multi cõſi⸗ milis diſpoſitõnis ſeruiũt.magis qᷓ ſi vnus ĩ vno offi⸗ cio ſeruiret:vt ſi multi pincerne.qᷓ ſi vnus ſolus piceꝛ⸗ na.? ita de alijs officijs:cũ &ᷓ poſſe regis ſit impropor⸗ tionale in infinitũ ſuꝑ poſſe regis temꝑalis.⁊ decẽtioꝛ diſpoſitio aule celeſtis ꝙᷓ terrene: ↄueniẽs eſt angelos ꝗ ſunt ſummi miſteriales.plures eſſe ſub vna ſpecie:ñ eſt &̊ in ſpiritibo accipienda rõ multitudinis indiuidu oꝛu que eſt in coꝛꝑalibo.¶ Ad ſecũduʒ pᷣo dðm.ꝙ di⸗ uina eſſentia nõ coĩcat ſe niſi vni ꝙ eſt.⁊ hoc ẽ: qꝛ nõẽ poſſibile plures eſſe os:obuiaret.n.pfectõni diuine. vt oñſuʒ eſt: nõ ſic eſt in angelis. immo magis cõgruit pluralitas ſupoſitoꝝ:nõ.n.ſimile eſt de dño ⁊ ſeꝛuo ↄuenit.n.magis ꝑfectõni dñi vnitas ⁊ indiuiſio.ſᷣuo aut magis multiplicitas:cũ ̊ᷓ angeli ſint admiſtrato⸗ rij ſpũs. magis eis ouenit pluralitas ſuꝓpoſi itoꝝ ſbᷣ ea⸗ xzʒ ſpecie.i Zec eſt ſile de ſole ⁊ luna.ſunt.n.lũaria ſuf ficiẽtia: ſol.n. eſt ſufficiẽs ad illuĩatõeʒ totius oꝛbis in die.luna vo cum ſuis ſtellis ad totius oꝛbis illuĩatõeʒ in nocte.ſicut expedit: ſtelle tñ ad aliud officiũ ſint di⸗ recte per ſe ⁊ eẽntialit᷑. rticulus tercius Kticulo teꝛcio querit᷑ ð cauſa multitudinis angeloꝝ. ꝓpter quid ſcʒ neceſſe fuit tãtã an eloꝝ multitudinez: ſi.n. hoc eſt ꝓpter mul⸗ titudinẽ hoim. cuʒ homo ſit ſuba coꝛuptibilis. angelꝰ añt ſuba incoꝛꝛuptibilis.eẽt dignioꝛ creatura ꝓpter ĩ⸗ dignioꝛẽ.Silłr ſi dicat᷑ ꝓ h ẽ ꝓpt aĩas rõnales.ad q̃rũ cuſtodiã vel exercitiũ dant᷑.nec hoc videt᷑.Cum.n.aĩe ſucceſſiue creent᷑ ſic coꝛꝑa ſucceſſiue geneꝛãt᷑.poſſʒ vnꝰ angelus multas aias cuſtodire vel exercitare: vñ ñ eẽt ncce tantã eẽ multitudineʒ.¶¶ SOꝛetea.dr ĩ.xxxij.deut. ſtatuit filios hoĩm iu? numeꝝ filiorũ dei. numerus G hoĩm vel aiaꝝ rõnaliũ.magis videt᷑ ſumi iu numerũ angeloꝝ·/ ꝙᷓ ecõnerſo.Dr̃.n.ĩ cantico.qñ diuidebat al⸗ tiſſimꝰgentes ⁊ ſeꝑabat filios adaʒ. ſtatuit termios gẽ tiũ iu numeꝝ filioꝝ dei.ſiue angeloꝝ ſ̃m aliã lIr̃am. Iteʒz neq; iuxta officia aut miſteria ſumit᷑ rõ młtitu⸗ dinis.ſ õ.n. pter miſteria ncce fuiſſet tantã eẽ multi tudinẽ. ¶ Pꝛefea.cũ młtitudo creatuꝛaꝝ ꝓcedat a deo ſm ſititudinẽ maioꝛẽ vel minoꝛẽ: q̃nto maioꝛ eẽt receſ⸗ ſus a ſumme vno.tãto maioꝛ deberet eẽ młtitudo.⁊ q̃n to maioꝛ aꝑpꝛopinquatio mĩioꝛ młtitudo:q̊ ĩ maxia ap⸗ ꝓrimatõe mima mititudo:ſ̊ maxia ẽ aproxĩiatõ ange⸗ li ad ſummã vnitatẽ. mĩma ẽ multitudo in genere an geloꝝ. ¶ Cõtra dañ.vij.milia miliũ miſtrabat ei ⁊c.⁊ math.xxvj. Mõne poſſeʒ rogare patrẽ meũ.⁊ exhibe⸗ ret mihi pluſꝙ. xij. legiones angeloꝝ. Ex q̊ videt᷑ ꝙ ma rima ſit młtitudo angeloꝝ. Pꝛetea.Job.xxv.iQunꝗd eſt numerꝰ militis eiꝰ? milites.n.vocat ſpũs ãgelicos. S videt᷑ ꝑ ̊ vicẽ.ꝙ innumerabiles ſunt angelici ſpiitꝰ d quod videt᷑ dõm.ꝙ angeli ſunt miſiri dine pote ſtatis ĩ his creaturis mũdi.ſic hbabet᷑ ab aug.ſuꝑ geñ. ad lit.ix.li. Cũ ea viſa ꝑ angeloꝝ obediẽtiã deſuꝑmi⸗ niſtꝛant᷑. ꝑueit iuſſio dei.nõſolũ ad aues aut pecoꝛa.ve rũetiaʒ ad ea q̃ ſub agꝗs latent.ſicut ad cetuʒ ꝗ glutiuit Jonã.⁊ etiã ad vᷣmiculũ:nã ⁊ hic legimꝰ diuinitꝰiuſſũ ⁊ radicẽ cucurbite roderet ſub cuiꝰ vmbꝛaculo ꝓpheta regeuerat.Si.n.dominiũ donauit deꝰ ſic eũ inſtruens. vt carnẽ peccati poꝛtãs. poſſit nõſolũ pecoꝛa ⁊ iumẽta ſuis vſibo ſubdita.nõſoluũ domeſticas aues. veꝝ ⁊ libẽ volitantes.etiaʒ ſeuas feras ⁊ caꝑe ⁊ mãſuetas facẽ.2⸗ eis im ꝑaꝛe potẽtia rõnis nõ coꝛꝑis:.cũ eaꝝ appetitus ⁊ coloꝛes captãs.paulatimq; illectãdo laxado pᷣmendoq; moderans agꝛeſti eas exuit ↄoſuetudine:quatomagis h̊ angeli pñᷣt.ꝗ eius iuſſa quẽ ſempiterne intuent᷑.incom⸗ mutabili veritate ꝑſpecta.mouẽtes ſe ꝑ tẽpus ⁊ corꝑa ſibi ſubdita.ꝑ tempꝰ ⁊ locuʒ agilitate mirabili.⁊ vila abo moueat᷑. ⁊ appetitũ carnalis indigẽtie pñt efficẽ oĩ aie viue: vt quocũq; venire opus eſt.venire neſciẽs ad⸗ Oucat᷑.Et ita pʒ ꝙ nccia eſt maxia multitudo angeloꝝ Fm ↄgruentiã:nõ ꝙ mediantibo paucis nõ poſſit deus iſtas creaturas diſpẽſare 2 admiſtrare.ſ̊ qꝛ decet ma⸗ gis ꝑ miſtros multos hec fieꝛi: ⁊ ſicut accidit in Rege terreno ꝗ hʒ regnum terrenũ.qꝙ plures bʒ miſtros.qͥn tomagis eſt apnd regeʒ celeſteʒ. ad quẽ ꝑtinet oim gnu⸗ bernatio.Et nihilomin ſi ñ eſſent iſte creature coꝛpa-⸗ les.deceret multitudinẽ angeloꝝ eſſe aſſiſtentẽ ſumme ptãti.tanq; paratã obedire vel iuſſa ꝑficere.¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ rõ numeri vel młtitudis ñ bet ſumi er ↄpatõne hoim vel creaturaꝝ cũ ſint dignioꝛes.DBicen⸗ dũ ꝙ rõ nõ ſumit᷑ ex hbis infeꝛioꝛibo:̊ iſta infeꝛioꝛa de⸗ clarant multitudinẽ ſpirituũ ſuꝑioꝝ.⁊ ideo ſumitur ex reſpectu dine ptãtis ⁊ bonitatis.q nobilioꝛ ẽ om̃i ſub⸗ iecta creatuꝛa.q¶ Ad aliud dðᷣm.ꝙ in pluꝛibo ẽ veꝛũ.q; diſtãtia a pᷣino ᷣm diſſilitudinẽ ↄcomitat᷑ młtitudineʒ maioꝛẽ reꝝ diſtãtiũ. Vñ maioꝛ ẽ młtitudo nũeraliũ qꝙ; plantaꝝ.plataꝝ vᷣo q; aĩaliũ:ſ̊ vtꝝ ſic ſit de angelis.ſo li deo notũ eſt.cui definitus eſt nuerus ſpirituũ creato xrũ.homiĩ vᷣo incertus eſt.ſicut habet᷑ in glo.ſuper illud Job.xxv.ũqd eſt nũerus milituʒ eiꝰ.Aliud.n.eſt de his q̃ ſpectãt ad multitudinẽ ſapie dei.cuiꝰ ſunt incõ⸗ prehen ſibilia iudicia ⁊ inueſtigabiles vie. aũt ma xima multitudo:conijci pᷣt ex ſupdictis. ¶ Sʒ q̃ri põt vtꝑ numerꝰ angeloꝝ ſit ceꝛtus apud angelos beatos. Rñqdet᷑ ꝑ ̊ quod dẽ ĩ encheridion.vbi dr.q angeli no uerũt de quot deberet fieri ſupplemẽtũ.vñ dicit.lix.ca. 125 ꝓ angelig moꝛtuꝰ ẽ xp̃s. bᷣ̊ ideo etid ꝓ angelis fit quicꝗd hoim ꝑ eius moꝛtẽ redimit᷑ ⁊ liberat᷑ a malo: qm cũ eis qͥdãmodo redijt ĩ gam poſt inimicitias q̃s int᷑ hoĩes ⁊ ſanctos angelos pcta feceẽt.⁊ ex ip̃a hoĩm redemptõe ruine angelice detrimẽta reꝑàt᷑: ⁊ vtiq; no⸗ uerũt ſaneti angeli docti ð deo.cuiꝰ veritatis eteꝛna cõ templatõne beati ſunt.quãti numeri ſupplemẽtũ.de ge nere hũano integritas illiꝰ ciuitatis expeteꝛet.⁊ ita vi det᷑ ↄſtare.ꝙ in verbo accipiũt ñ tm̃ illũ nũeꝝ.hetiã il⸗ lũ ĩ qͥ ſunt.vñ apud ipos ĩ ᷣboẽ nũeri pᷣdicti ceꝛtitudo. neſtio. xxj. de potẽtia 2 actibus angeloꝛ in genere. Ranſituz faciamꝰ adiuuante dño poſt oſideratõz oditi⸗ onis angelice.ad oſideratõz potẽtiaꝝ 7 actuũ. Primo &̊ faciamꝰ ſermonem de potẽtia in genere. Scðo deſcẽdẽdo ſm dꝛntias potẽtiaꝝ ⁊ actuũ.¶ Primo & fiat queſtio cx potẽtia.vtꝝ eadeʒ ſit m ſubaʒ in angelis cũ eẽntia. 4 Secũdo.vtꝝ potẽtia ſit in actu ſꝑ. Tercio.vtruʒ vna ſit ꝑotẽtia ſola.an plures. emby primũ Vod aũt potentia ſit eadẽ cũ eẽntia ĩ an gelis.videt᷑ ex ↄpatõe ad aĩazʒ rõnalẽ.di cit.n.aug.in li.de tri.ꝙ memoꝛia intelli gẽtia ⁊ volũtas ſunt vna mẽs.vna vita. . vna eẽntia: ̊ nõ niſi eẽntia aĩe rõnalis. potẽtia ĩ gia rõnali eſt eadeʒ cũ eẽntia:hᷣ maioꝛ ſimplicitas ẽ in an⸗ gelo. ſiẽ dicit Iſið.ᷓ ĩ angelo erit potẽtia ad minꝰaliq eadeʒ cũ eẽntia.¶ Iteʒ in li.de aĩa ⁊ ſpũ dr.q deꝰ ẽ el⸗ ſentia ſua.aĩa vo ẽ q̃daʒ ſua vt potẽtie.q̊ multofoꝛtiꝰ ẽ in angelo.4l YItez angelus ẽ ſuba ſimplex. ſiẽ dicẽ dyo. ontra.ſumme ſimplicitatis ẽ ꝙ potẽtia ſit eadem alers ſuba ideʒ ẽ potẽtia ⁊ eẽntia.ᷓ ĩ angelo ⁊c. cũ eẽntia:ſᷣ angelꝰ ñ ẽ ſumme ſimplex. q̊ ñ oĩno idẽ eſt potẽtia ⁊ eẽntia. 4l Preterea. ſi idẽ eẽt oĩno.ñ oꝑteret ponẽ potẽtiã mediã ĩ angelis int᷑ eẽntiaʒ ⁊ oꝑatoʒ. ſic dicit dyo.ꝙ ſuꝑceleſtia diuidũt᷑ in tria.ſ.eẽntiã. vᷣtutẽ ⁊ oꝑatõʒ:virtutẽ aũt vocat potentiã.ᷓ potẽtia ñ ẽ idẽ cũ eentia.¶¶ Pꝛetea.potẽtia multiplex ẽ ĩ ſuo actu.eſ⸗ ſentia dᷣo nõ eſt niſi vnica ĩ ſuo actu:ꝗqᷓ potẽtia ñ ẽ ideʒ Fm ſubaʒ cũ eẽntia.i Ad qð dᷣm.q potẽtia ñ ẽ idem penitus qð eẽntia:dici tñ põt ideʒ ſic ĩ aia rõnali.qꝛ ſe ipſa oĩno põt.¶¶ Ad primo obiectũ dðn. ꝙ cũ dicit᷑ ꝙ „ memoꝛia itelligẽtia ⁊ volũtas ſunt vna eẽntia.n ẽ alis dictu.niſi ꝙ vna eẽntia aĩe ẽ q̃ pᷣGt meminiſſe intelligẽ 2 velle:nõ ꝙ ſit eadeʒ eẽntia in genẽ potẽtie.tũc.n.eſſent vna potentia.Siłr põt intelligi de eẽntia rõne eius q; ſubeſt.nõ aũt ꝙ potẽtia dicat᷑ eẽntia vel ſuba ſicut ẽ in deo.ꝗ¶ Ad aliud dðm.ꝙ aĩa eſt quedã ſua.vt fiat diſti ctio int potẽtias ſubales ſiue vires ex vna ꝑte.⁊ acci⸗ dentia ex alia.qᷓtũ ad h.ꝙ potẽtie ⁊ viꝛes ſuhalit᷑ inbe rẽt.⁊ vnũ ſunt cũ aia qtũ ad ſubaʒ.ñ dico qtũ ad eẽn⸗ tiã:potẽtijs.n.ſubalibo ſubſiſtit aĩa.accñtia vᷣo vt pru⸗ dentia foꝛtitudo ⁊ hmõi.ñ adherẽt ſubalit.qꝛ h̊ accñta liter adſunt.Vñ potẽtie ⁊ vꝛes ſubales dicũt᷑ ideʒ qð aia.rõne indiuiſionis ⁊ ad herẽtie ſubalis: accñtia nᷣo nõ.qꝛ ſubalit᷑ ñ adherẽt.¶ Ad terciũ dm.ꝙ lʒ ſimpli citas ſit in angelo.ñ eſt tñ oĩmoda ſimplicitas: ⁊ ideo nõ eſt potentia quod eẽntia oĩno.quia nihil eſt ſua po⸗ tentia penitus pꝛeterq; deus ⁊c̃. G eccudum DOſecũduʒ quo querit᷑.vtꝝ potẽtia ſit ſꝑ in ſuo actu. Dõ videt᷑. qꝛ ↄtigẽ ſiue poſſe ⁊ eſſe.ſimul ſunt ĩ ꝑpetuis:ſᷣ angeli ſunt he ꝑpetue. in eis nõ differt poſſe ⁊ eẽ. mpedimentũ ſube angelice. cum oĩno — — ſit liberata a materia ⁊ conditionibo mateꝛialibo.ꝗᷓ cũ omiĩs potentia indiſtans ab actu ⁊ non impedita exi ab actu ſtatim cum eſt.q̊ potentia angeli ſtatim cuʒ eſt. exit in actum.⁊ ita ſtatim eſt in ſuo actu. 4.(Ztẽ maior indiſtantia eſt ſpũalis potentie ad ſuũ actum.qᷓ; coꝛpo ralis: ſed potentia primi mobilis qᷓto cito potuit mo⸗ ueri mouebat᷑.q̊ angelica ſuba ſic eſt.ꝙ qcito potuit ĩ actu.ſtatim fuit in actu. ¶ Contra. potentia hmõi eſt potentia voluntaria.ſed potentia volũtaꝛia mediante voluntate exit in actum:ſed non ſemꝑ eſt voluntas.q̊ ñ ſemꝑ eſt actus.¶ Item prius eſt eſſe rei in creaturis qᷓᷓ agere:ſed poſſe ſimul eſt cum eſſe.q̊ poſſe eſt prius q agere:nõ ̊ potentia ſemꝑ eſt in ſuo actu.¶ Item potẽ tia in creatura eſt ad oppoſita Fm ſuũ genus ſicut eẽn⸗ tia:eẽntia.n.creature põt eſſe ⁊ non eſſe.ꝗ potetia cre⸗ ature ſic ſe habet.vt poſſit agere ⁊ nõ agere: non ̊ᷓ ſem per eſt neceſſario in ſuo actu. ¶ Ad quod dm.qꝙ eſſe ſemper dicit᷑ dupłr. vel ita ꝙ ſit coeuum reſpectu eius cuius dicitur ſemper:⁊ ſᷣm hoc non eſt potentia crea⸗ ture ſemper in actu. actus.n.nõ eſt coeuus potentie. Si dᷣo ſemꝑ in actu dicat᷑ indiſtant.⁊ cum eſt in actuẽ inceſſanter:nihil ꝓhibet eſſe aliquam potentiaʒ ange⸗ licã.q ſtatim qñ erat exit ĩ eſſe: ſᷣ nõ eſt hͥ in omi ſua po tentia. Vnde poſſe ⁊ velle ſemꝑ ſunt ĩ ſuo actu.i.indi⸗ ſtanter. ⁊ poſt inceſſant reſpectu alicuiꝰ voliti.¶ Ad obiectum ̊ dicendũ eſt. ꝙ cum dicit᷑ poſſe ⁊ eſſe nõ dit fert in peꝛpetuis:ſenſus eſt.ꝙ nõ prius eſt poſſe ex po⸗ tentia mateꝛie qᷓ; eſſe quod eſt ex ſoꝛma.̊ ſic nõ eſt ĩ ge nerabilibo ⁊ coꝛuptibilibo.vbi prius dicit᷑ eſſe ex potẽ tia materie.⁊ poſt eſſe a foꝛma: ſᷣ in peꝛpetuis ſimul ẽ materia ⁊ ſoꝛma.⁊ ideo poſſe a materia ⁊ eſſe a foꝛma ſimul. Vnde non potuit celum eſſe ex potentia mateꝛie priuſꝙᷓ fuit ex actu foꝛme: ſed prius fuit potentia agẽ⸗ tis ꝙᷓ eſſe in actu ſuo.prius potuit creare deus qᷓ crea⸗ uit: non ergo de actu potentie actiue intelligitur. ᷣ de actu potentie paſſiue: in aliquibo enim actiuis poten⸗ tijs verum eſt. ſicut deus poteſt intelligere? intelligit. Ad ſecundum dicendum eſt.q eo ꝙ nullum eſt impe dimentuʒ potentie angelice.nihil prohibet ſemꝑ⁊ in⸗ diſtanter in ſuo aliquo eſſe:ſed nõ opoꝛtet in om̃i actu volũtario:lʒ.n.impedimentũ non ſit tamẽ nõ ſemꝑ eſt in ſuo actu. quia nõ ſemper adeſt volũtas: vt nõ ſemꝑ videt viſus.Iʒ nullum ſit impedimẽtum ex parte oculi ⁊ medij ⁊ viſibilis:quia nõ ſemper adeſt volũtas ſ̊ con uertit ſe ad aliud. ¶ Ad tercium vᷣo dm eſt. ꝙ eum dĩ potẽtia coꝛpalis ſemꝑ ẽ in ſuo actu.ðvbi gr̃a:celũ ſemꝑ mouet᷑.intelligẽdũ eſt ſꝑ.i.ſtati poſtq fuit⁊ inceſſant᷑ qꝛ ſemꝑ ↄtinuatus ẽ motua: ñ ſic aũt ẽ ĩ potẽtijs ⁊ acti bus angelicis.qꝛ in actũ exeũt ꝑ volũtatẽ. ille vo exitꝰ quantu erat ex ꝑte ſui.erat ⁊ eſt naturalis. embx tercinz O terciũ quo querit᷑. vtxꝝ ſit potẽtia vna vel plures:⁊ videt᷑ ꝙ vna ſuficiat.Cum enim angelus ſit creatura ꝓcedens a pᷣ⸗ o m primã aſſimilatõʒ quã ↄgruit na atnra:in deo aũt ſic eſt.ꝙ ꝑ vnam po⸗ alit eẽ in cr tentiã agit omĩa que agit.nõ ꝑ multipliceʒ: erit tũc in angelo qð aſſimilabit᷑ in hac ꝑfectõne.q oĩa que aget. vna potentia aget.¶ Itez ꝑfectius eſt agere vno q plu ribus:cum ſumma perfectio conueniens ſᷣm naturã cxreature ſit in angelo.vnica potentia aget in pluribo. Wontramn quocunq; differens eſt potentia ab eẽn⸗ tia ⁊ eſt compoſituʒ.neceſſe eſt eſſe plures potẽtias: eo enim ꝙ potẽtia differt ab eẽntia.neceſſe eſt ꝙ ſit ab eſ⸗ ſentia.⁊ quia eẽntia eſt compoſita. ratõne vtriuſq; bʒ potentiam.q̊ᷓ cum angelus ſit eſſentia compoſita ĩ quo differt potẽtia ab eẽntia. habebit nccio plures potẽti⸗ a8.4 Btẽ angelꝰ ẽ ꝓcedẽs a deo vno ? trino ꝑ pᷣmã al⸗ ſilatõʒ creature.ᷓ habet aliqꝗd qð rñdet vnitati diui⸗ kic⸗ anl eingior Pconpe lit mo⸗ votliti möleſt dcante sgi reqtoris Priuoih ten hote cutein, itiacre⸗ Dnſen negeſe tu eins lacren⸗ tehtie, mmacmi 3 ange⸗ iſiapo leinci⸗ enodif cer bo/ eſtige er pol⸗ ſimule afoꝛnna matenie lia age⸗ ïcren⸗ Ur. 5 R poten⸗ telligit ſtimpe npzin⸗ ſni getn enopelt öͤſen cochli ßcon cumd' üͤſenp ceſſunt 61 ati oo⸗ ena Cunm gaß⸗ gitna mpo/ ücin rage pn ar ln. enn⸗ geo ben⸗ b⸗ io titi⸗ iui/ 9 ¶ Lueſtio ne eẽntie ⁊ trinitati ꝑſonaꝝ: ſᷣ̊ vnitati eẽntie rñdet eſ⸗ ſentia. trinitati ꝑſonaꝝ rñndent aliq̃ alia: nõ niſi po⸗ ſentie⸗ ad minug erũt tres potẽtie. cognoſcitina.effe⸗ ctiua. motua. ¶ Ad quod rñdendũ. ꝙ eẽntie angelice rñndet pluralitas potentiaꝝ.4! Ad pmo obiectũ dom. ꝙ lʒ angelus ꝓcedat a pᷣmo ſm primã aſſimilatõʒ cre ature naturalit᷑ ogruenteʒ. nõ tn hʒ vnitatẽ ſiue ſingu laritatẽ potẽtie: eſt.n.creatura ↄpoſita.ſ̊ᷣ ſi aliq crea⸗ tura eſt talis.ſ.hñs vnitatẽ eẽntie.ipſa erit materia vł foꝛma vnita: materia.n.ñ hʒ niſi potentiã ad foꝛmas. foꝛmare aut alicuiꝰ determĩate poteẽtie ñ eſt. niſi ꝑficẽ numeꝛ in eſſe. ̊ ̊ ñ eſt niſi in ↄpoſitis eẽntijs.¶ Ad ſe cundũ dðm.ꝙ lʒ pfectius ſit vno agẽ qᷓ; pluribo.nõ tñ ↄuenit angelo ꝗ eſt pꝛima creatuꝛa in oꝛdine naturali. Obuiat.n.ↄpoſitio.rõne cuiꝰneceſſe eſt habeꝛe pluꝛes potẽtias:⁊ h̊ eſt ei ꝑfectius.q; ꝙ, materia bʒ vnicaʒ po tẽtiã. Añ illa ſumma ꝑfectio qua oĩa vno agũt᷑. ñ oue⸗ nit niſi ſoli deo.in quo eſt ideʒ potẽtia ⁊ eẽntia.⁊ indi uiſa eſt potẽtia quẽadmodũ qa natura. — 2* tijs 2 actibus angeloꝝ in ꝑticulari. Einde procedẽdũ eſt ad ↄſideratoeʒ potentiaꝝ ⁊ actuuʒ ꝑticularit᷑.Soteſt aũt depᷣhendi in ge nere numerus potentiaꝝ ? actuũ.ſᷣm rõneʒ actuũ. Sũt.n.tres actus ꝗ de⸗ relinquut ſimilitudinẽ ſumme trinitatis in angelis. ſ. peſſe creaturis ſᷣm regimẽ aut ptãteʒ ↄgnoſcere cũ ſuo iudicio.motus exterioꝛ ⁊ interioꝛ.Preeſſe.n.ſᷣim regi⸗ men ⁊ ptãteʒ axpropriat᷑ patri:ↄgnoſcere cũ ſuo iudi⸗ cio qð eſt locutio filio appropriat᷑:motus ðᷣo interioꝛ ⁊ exterioꝛ apropriat᷑ ſpũilancto tanq principio:ſic &̊ in bis actim relinquit᷑ quedã ſimilitudo trinitatis in an gelo.ꝑ actus aũt cognoſcũt᷑ potẽtie. Erit &̊ triplex po⸗ tentia.ſ.pᷣſidendi.ↄgnoſcẽdi in ſuo iudicio.⁊ mouendi motu interioꝛi vł exterioꝛi.Ex bis aũt poſſet videri q; potẽtia pᷣſidendi derelinqt ſiłlitudinẽ ꝓpter apropria⸗ tionẽ reſpectu patris.⁊ ita prioꝛ debet eſſe. Sed videt᷑ ecõtrario.ꝗpter h.ꝙ preeſſe ſᷣm regimen ĩ angelis de⸗ pendet ex ↄgnitõne ⁊ motu.⁊ ideo prius dõm ẽ de po⸗ tentia cognitiua cũ ſuo actu.deinde de potẽtia motiua ⁊ tercio de potentia pᷣſidendi ſᷣm regimẽ vel ꝑtãteʒ re⸗ ſpectu creature angelice vel hũane vel alteriꝰ. Mec ob⸗ ſiat ꝙ potẽtia pᷣſidendi appropꝛiat᷑ patri:qꝛ tunc debet vnũ pᷣoꝛdinari alteri.q intelligit᷑ abſolute. illud vᷣo ĩ ↄꝑatione.⁊ ideo cũ potentia ↄgnitina: q̃ſi dicat.id qð ptinet ad intelligentiaʒ angelicã ᷣm ſe.potẽtia vo pᷣſi⸗ dendi vt ad alteꝝ.⁊ ex prioꝛibo actibo dirigat᷑:recte pᷣ⸗ mo exiſtimamus agendũ de potẽtia cognitiua cuʒ ſuo actu.⁊ deinde de alijs. MDotẽtia vᷣo cognitiua dupir at⸗ tendit᷑.vel rõne ꝓprij actus.vel rõne ↄſequẽtis.ꝗ eſt po tentie indicatiue cuiꝰ eſt locutio. Primo ꝗ̊ dm eſt de potentia cognitiua cum ſuo actu ꝓprio ⁊ princiꝑali.⁊ primo eſt oſideratio de potẽtia.poſtea de actu.¶ Cir⸗ ca potentiaʒ cognitiuã bec ↄſideranda ſunt.⸗. Pꝛimo vtꝝ ſit potentia intellectiua ĩ angelis.an etiã ſenſitiua Scðo.ſi intellectiua:aut cũ rone:aut pᷣt.¶ Tercio ſi ẽ intellectiua excellẽtioꝛ rõe. vtꝝ ſit ĩtellectꝰ agẽs tm̃ aut poſſibilis ſiue materialis cũ illo.cuʒ alijs dꝛntijs qᷓ Etinẽt ad intellectũ:ſicut ſunt intellectus ĩ actu ⁊ intei lectus in habitu.q¶] Quarto.cũ ſint due dꝛñtie.ſ.intei⸗ lectus ſpeculatiuus ⁊ practicus.an vtraq; angelice cõ ueniat intelligetie.an alteꝛa tm̃. Membx primum Arca primũ ſic videt᷑ ꝙ ñ tm̃ potẽtia in⸗ tellectiua ſit in angelis. ſ̊ etiã ſenſitiua: ↄgnoſcũt.n.res ꝑticulaꝛes ſm ſignata.ſ. (Queſtio. xxij. de poten/ .xxy. tempa ⁊ loca:bᷣ vis ↄgnitiua ſingulariũ ᷣm ꝙ h̊ ⁊ nũc eſt vis ſenſitiua.&̊ angelus hʒ potentiã ſenſitiuã.q Itẽ poſſe ſentire calidũ in igne ſᷣm ↄtactũ nõ eſt niſi poten tie ſenſitiue.⁊ h̊ ↄuenit ipſis malis angelis ꝗ igne pu⸗ niũt᷑.⁊ h nõ eſt niſi ſᷣm potentiã a principio datã.g̊ an geli hñt potẽtiã naturaleʒ ſentiẽdi caliduʒ in igne. aut ſic p uniũt᷑.pʒ ꝑ hoc quod dicit Aug.i.xxj.de ciui. dei.Cur nõ dicamꝰ.quis miris.tñ veꝛis modis etiam ſpũs in corporeos poſſe pena corpꝑalis ignis affligi: ſi ſpũs hoĩm incoꝛpoꝛei.⁊ nũc potueꝛũt includi coꝛꝑali⸗ bus mẽbꝛis.⁊ tũc potuerũt coꝛpoꝝ ſuoꝝ vinculis inſo lubiliter alligari:adherebũt & ſi eis nulla ſint coꝛpoꝛa ſpũs demonũ:immo ſpũs demones lʒ incoꝛpoꝛei.cor⸗ poꝛeis ignibo cruciãdi.nõ vt ignes ipſi quibo adhẽbũt eoꝝ iũctura inſpirent᷑.⁊ alia fiãt que ↄſtẽt ſpũ ⁊ coꝛꝑe ᷣ vt dixi miris ⁊ ineffabilibo modis adherendo. accipi entes ex ignibo penã.nõ dantes ignibo vitã.4 Item ſi cut dicit Iſido.⁊ augꝰ.multa nouerũt angeli ꝑ experi entiaʒ.que a principio nõ ↄgnouerũt:ſᷣ̊ exꝑientia ẽ pᷣn potẽtiã lſenſibileʒ. ̊ angeli hñt potentiã ↄgnoſcendi ꝑ ſenſuʒ.¶q Itez fantaſie ſunt ſᷣm ꝑtem ſenſibileʒ. Sᷣ ↄgni tio aliqua fantaſmata ẽ ĩ aligbo angelis ſcʒ demonibo: Hᷣ nõ eſt actus ſine potẽtia.̊ habebit potentiã ↄgnoſcẽ⸗ di ᷣm fanta ſiaʒ.⁊ ita potentiã ↄgnoſcẽdi ſᷣm ſenſum ĩ⸗ terioꝛeʒ.i¶ Itez nibil põt dare alteri niſi qð bʒ. ſed in ſomno dant᷑ fantaſmata aut viſiones ſᷣm ꝑtẽ imagina riã ab angelis.& angeli hnñt fantaſmata vel foꝛmas ta⸗ les.q̊ hñt potentiã ſenſibileʒ interioꝛeʒ.4! Itez diẽ au⸗ guſti.in li.de ci.dei.viij.ꝙ angelus nõ tm intelligit ſed etiã ſentit.vñ dicit ibi.vj.ca.vniuerſi mũdi coꝛpꝰ.figu⸗ ras.q̃litates.oꝛdinatũq; motũ.a elementa diſpoſita a celo vſq; ad terꝛã.⁊ quecũq; coꝛꝑa in eis ſunt.ſiue oẽm vitã.vel que nutrit ⁊ ↄtinet qualis ẽ in arboꝛibo:vł q̃ 2 HG bʒ ⁊ ſentit.qualis ẽ in pecoꝛibo:vel q̃ ⁊ B̊ hʒ ⁊ intelli⸗ git.qualis ẽ ĩ homĩbo:vel q̃ nutritoꝛio ſubſidio ñ indi⸗ get. ᷣ tñ ↄtiĩet.ſentit.intelligit.q̃lis ẽ i angelis: niſi ab illo eſſe nõ poſſe ꝗ ſimpłr eſi: &̊ᷓ angeli hnt potentiã ſen ſitiuaʒ interioꝛeʒ vel ero. Aonrd on⸗ ſenſus exteꝛioꝛ eſt mediate oꝛgano coꝛpoꝛeo.vᷣ angelꝰ eſt ſuba ſeꝑata a coꝛꝑe.nõ indigens oꝛgano coꝛpoꝛeo.ᷓ nõ ſen⸗ tit exterioꝛi ſenſu.ꝗ Itez intelligentia angelica ẽ excel lentioꝛ intelligẽtia hũana ſiue ronali. Intelligẽtia vᷣo rõnalis excellẽtioꝛ ↄgnitiua ſenſibili. intelligetia an⸗ gelica eſt excellẽtioꝛ potẽtia.defeꝛente ↄgnitinã ſenſibi leʒ.nõ & intelligentia angelica hʒ cognitiuã ſenſibilẽ. 4l Iteʒz foꝛma ſenſibilis eſt aliquo modo coꝛꝑalis.ᷣ̊ in⸗ telligẽtia angelica eſt totałr ſpiritalis:&̊ ñ eſt ↄuenien⸗ tia inter ſoꝛmã coꝛpaleʒ ꝓut hmõi? intelligẽtiã ange⸗ licã: nec int intelligentiã angelicã ⁊ ſ. s intel⸗ ligẽtia ſiue angelus n hʒ potẽtiã ſenſitiuã.¶ Ad quod dðm.ꝙ in angelo ñ eſt potẽtia ſenſitiua diſtincta abĩ⸗ tellectiua.ꝑ ũlũ modũ ꝑ quẽ ſenſitiua hodie diſtiguit᷑ ab intelligẽtia. ¶¶ Ad pᷣmo ꝗ obiectũ doᷣm ẽ.ꝙ lʒ cogno ſcat angelꝰ ſingłaria.ñ tñ hʒ illã potẽtiã ſenſitiuã q ꝓ⸗ prie ẽ ſingłariũ.Eſt.n.ↄgnoſcè ſinglare ſenſibilłr.⁊ eſt ↄgnoſcẽ ſingłare intelligibiłr. Cognoſcẽ vo ſingulare ſenſibiłr ẽ.qñ ſingłare qð ẽ h̊ ⁊ nüc immutat potẽtiaʒ iniũctã oꝛgano h̊ ⁊ nũc.ſic̃ pʒ inuiſibili.qð imutat po tẽtiã ↄiũctã oꝛgano h ⁊ nũc.Vñ ſpẽs rei viſibilis reci⸗ pit᷑ ĩ ꝑte pupille.⁊ cũ ↄditõe deteꝛmĩati tẽꝑis.Cogno⸗ ſcere ðᷣo intelligibiłr ſenſibile ſiue ſingłare ẽ. qñ qð ſin gulare ẽ.⁊ ẽ H ⁊ nüc.ↄgnoſcit᷑ tale eẽ ab intellectu: ſ̊ ñ m foꝛmã ſenſibilẽ ſiue ſpẽʒ relictã ĩ intellectu.ſed ſᷣm ſpẽʒ intelligibilẽ.q nec dr̃ hr̃e ↄditõʒ loci aut tꝑis.niſi tpᷣus laꝛgiꝰ accipiat᷑.¶ Ad ſcdᷣm vᷣo dõm.ꝙ lʒ angelus poſſit pati ab igne ꝗ adheret ei:ñ tñ adheret ei ſic for⸗ me ↄiũcte cũ coꝛꝑe ꝑfectibili:recipit &ᷓ ſpẽʒ calidi affli⸗ ctiuũ ñ ꝑ modũ ſenſus.ſᷣ ꝑ modũ intellectꝰ paſſibił q ẽ ſic ſenſus.Cũ.n.calidũ ĩmutat ſenſuʒ.ſpẽs calidi ſen⸗ ſibił ẽ ĩ oꝛgano qð patit᷑ ab ipo ſenſibili.⁊ aia ↄpatit᷑: hec aũt ſpẽs calidi intelligibilis accipi?᷑ ĩ intellectu.ſᷣ accipiendo vt ſibi nociuũ patit᷑ intellectꝰ: ⁊ ſic angelꝰ patit᷑ qᷓi intelligẽdo ad modũ ſenſus.⸗ Ad teꝛcium ðo dðm.ꝙ lzʒ ſit exꝑientia in angelis. nõ tñ potẽtia ſenſi⸗ tiua.Expientia.n.dicit᷑ dupłr.ſᷣm ſenſuʒ ⁊ m intel⸗ lectũ. Scðm ſenſuʒ dicit᷑ qn ſenſibile ꝑcipit᷑ apud ſen⸗ ſuʒz. ⁊ ex h̊ delinquit᷑ erꝑientia ↄſequẽt apud intellectũ ⁊ Fm h̊ dicit᷑ er ſenſu fit memoꝛia.ex memoꝛia multoti ens facta expientia ⁊c. Scðm intellectũ vᷣo dĩ exꝑien tia.qñ intellectus ĩmediate ↄpᷣhedit rẽ ſenſibilẽ.ñ me⸗ diãte ſenſu.⁊ ꝑ bũc modũ ẽ exꝑientia apud intellectuʒ angelicũ.multa.n.tpalia cognoſcũt ſenſibilia ꝑ tꝑis exꝑientiã.¶¶ Ad q̃ꝛtũ dom. ꝙ lʒ ĩ aliqi angelis dicat eſſe intellectꝰ fantaſticꝰ.G̊ nõ ẽ niſi ꝓgter erꝛoꝛẽ ſiue de⸗ ceptõʒ qᷓ eſt apud eos.ſ.demones: ñ qꝛ hẽant fantaſti⸗ ca ſenſibilia ĩ potẽtia aliqᷓ. ᷣm ꝙ fantaſma dr ſpecies ſenſibilis.ñ in pñti materia. Fantaſia q̊ ſic ↄueit ipſis demonibo.qũo oueiĩt fantaſia intellectui bũano.cũ fal⸗ lit᷑ circa cognoſcenda. Ad ꝗntũ dðm. ꝙ lʒ poſſit in⸗ telligẽtia angelica immutare virtutẽ ſenſibileʒ. ᷣm vi?ꝛ tutẽ imaginariã.ſicut ↄtingit in ſomnis: h̊ nõ eſt qꝛ ba beat in ſe angelꝰpotẽtiã ſenſibileʒ vt hmõi. h̊ q̃ eſt intel lectualis apud intellectũ angeli. in recipiẽdo recipituz Em potentia vᷣtutis receptiue:⁊ ita apud recipienteʒ ẽ ſenſibilis.Explanatio iſtiꝰ rei oſtendet᷑ infra.vbi aget de cognitõne demonũ ⁊ eoꝛũdeʒ temptatõnũ.q Ad vl⸗ timũ dðm.ꝙ hG quod dicit aug.in li.de ci.dri ſic intel⸗ ligit᷑.vt intellectiua in angelis hẽat poſſe viuificãdi vł ↄcidendi ſᷣm quendã modũ hẽat ⁊ poſſe ſentiẽdi ⁊ ĩtel⸗ ligẽdi ꝓpꝛie:vis.n.intellectiua ĩ eis ẽ ita ꝑfecta. vt poſ⸗ ſit aliquo mõ qð põt inferioꝛ. vñ cũ inferioꝛ poſſit ↄci⸗ dere ⁊ viuificare. põt etiã ſentire pᷣter iſta ſuo mõ ⁊ ꝑ⸗ fectioꝛi mõ quodã:nõ ꝗ̊ hʒ illa ßᷣm modũ pticulareʒ ⁊ differentez. ̊ ſm modũ generaleʒ. vt qð põt vegetabi⸗ lis vitaliter.⁊ ſenſibilis ſenſibiłr. hoc poſſit intellecti⸗ ua intelligibilit᷑ ⁊c B embrum ſecüdum Dſecũdũ quo querit᷑.vtꝝ in angelo ſit ĩ⸗ tellectus cũ rõne.aut ſine rõne. ñ cuʒ rõne videt᷑.qꝛ diſtinguit᷑ angelꝰ ab boĩe B ĩB/q; angelus ↄgnoſcit pᷣncipia ⁊ q̃ ſunt a principijs.nõ decurrẽdo a pricipijs ad ↄcluſionẽ. aĩa aũt rõnalis ñ ↄgnoſcit ↄcluſiones.decurrẽdo a princi⸗ pijs ad illas. ̊ intellectꝰ angelicꝰ ẽ ſine hmõi ratõne. Pretea.rõnale eſt ꝓpria drñtia hoĩs.qua diſtiguit᷑ ab om̃i alia re.⁊ ita ab angelo:łᷣ nõ dicit᷑ rõnale niſi a potetia rõnis. hõ diſtinguit᷑ ab angelo ĩ potẽtia rati⸗ onali:ñ g angelꝰ hʒ potẽtiaʒꝝ hãc.⸗. Iteʒ in li.de aĩa ⁊ ſpũ.Animꝰ ẽ q̃dazʒ ſuba rõnis ꝑticeps regẽdo coꝛpori accõmodata:ꝗᷓ eẽ ꝑticipẽ rõms.eſt ꝓpria dꝛñtia aĩe ra tionalis:g nõↄueit angelo.¶¶ Iteʒ in eodẽ li.rõ ea vis eſt aĩe.q reꝝ coꝛpoꝛeaꝝ naturas.foꝛmas ⁊ accñtia ꝑci pit:oĩa incoꝛpoꝛea.ſ̊ nõ er coꝛꝑa.Ex quo argnit᷑ ꝙ nõ eſt potẽtia ĩ angelo ipᷣa rõ.¶ Iteʒz ĩ eodeʒ.ratiocinatio eſt rõnis inqſitio:pᷣ ingꝗſitio rõnis ñ ẽ in angelo.q̊ñra tiocinatio: nec actꝰ rõnis:̊ nec ipa potẽtia.⸗ Itẽ in eodẽ.ad rõnẽ ꝑtinẽt viſibiliũ rõnes ⁊ diffinitões. inni ſibiliũ inueſtigatõnes: E̊ G̊ nõ ꝑtinet ad angelü. g rõñ eſt potẽtia angelica.¶¶ Cõtra. Dama. loquẽs de ange⸗ lo dic.vt rõnalis ⁊ intellectuał arbitrio libera E. gᷓ an⸗ gelus hʒ potẽtia hmõi. Pretea. aug.in li.de ci.dei. cuz loquit᷑ ð demonibo dicit.ea eẽ ronalia aĩalia mẽte paſ⸗ ſiua. YIteʒ Moe. in li.de duabo naturis 7 vna ꝑſona di cit: ꝙ ꝑſona eſt rõnalis nature.indiuidua ſuba:ſᷣ ꝑplo⸗ na eſt in angelis.ᷓ rõnalis natura ↄueit eis:h ñ oueni ret niſi hrent rõneʒ. ⁊c. IJteʒ Oyo.in li.de di.no. qd eſt malũ in demonibo niſi furoꝛ irrõnalis. ſᷣ ᷣ nõ dieit m ſilitudineʒ brutoꝝ.ſ̊ ſᷣm ſiłitud inez hoim male vtẽ tiu rone. rationeʒ habent. Preterea.cum angelꝰ ſit ſubſtantia compoſita.quid pꝛohibet angelum ipᷣas re⸗ rum compoſitiones comprehendere:ſed comprehen⸗ re rerum compoſitõnes eſt ratõnis.ᷓ habet ratõeʒ. Item cum angelus quedaʒ cognoſcit ⁊ quedam igno⸗ ret.⁊ per cognita poſſit venire in noticiaʒ incognitoꝝ quid ꝓbibet inceſſum ratõnis eſſe in angelis. ange⸗ lus habebit potentiaʒ rationis. d quod dicẽdũ. ꝙ ratio dupliciter accipit᷑.ſimilit᷑ ratõnale.lno mõ ꝓprie.⁊ alio modo cõmunit. Proprie cum dicit᷑ vir⸗ tus cogitatiua conferens vnũ cum altero. decurrens a principijs ad concluſiones.ab vno extremoꝝ ad aliud medium. ſm ꝙ dicit Dama.excogitatiui ſunt indi⸗ cia ⁊ compoſitiões ⁊ inceſſiones ad actus.⁊ occaſiões ⁊ fuge actionum: Apꝛie vᷣo intelligentie intelligibiliuʒ 7 virtutes ⁊ doctrine.⁊ artiũ rõnes ⁊ conciliatiuum ⁊ electiuum.Et iteꝝ ideʒ ſcʒ Oama.diuidit᷑ rõnale aie ĩ interius diſpoſitum ſermonem ⁊ prolatum. Eſt auteʒ interius diſpoſitus ſermo motus aiĩe in excogitatiuo. fiens ſine aliqua enunciatõne: ſᷣm hoc maxime ratio⸗ nales omnes ſumus.eteniʒz qui a natiuitate ſunt muti vel ꝓpter aliquã egꝛitudineʒ vel paſſioneʒ voceʒ amiſe runt. nihilominus rõnales ſunt: ꝓlatus vᷣo ſermo in voce ⁊ ĩ ſillabis oꝑationeʒ hʒ.qm̃ ꝑ linguaʒ ⁊ os pfert᷑ ſermo.ideoq; ⁊ ꝓlatiuus dicit᷑. Eſt auteʒ annũciatiuꝰ intelligentie.⁊ ſᷣm hunc moduʒ eſt ꝓpꝛium homĩs ſᷣm aiam ratõnalez. Alio modo accipit᷑ cõmunit ꝓ intelle ctu cognoſcente ſuꝑioꝛa 2 inferioꝛa intelligibilia ⁊ ſen ſibilia intelligibilit᷑: ⁊ em hunc modum nõ eſt vis di⸗ ſtincta ab intellectu.⁊ hoc modo ↄuenit angelis.⸗ Ad obiecta ̊ reſpondet᷑.ꝙ Iʒ ratio dicat᷑ eſſe in angelis.ñ tamen ſᷣm omẽʒ actum. Sunt.n.quidaʒ actus qui at⸗ teſtant᷑ imꝑfectioni.ſicut decurrere ꝑ collationẽ a com poſitis notis ad compoſita ignota:⁊ ꝑ hunc modũ nõ ↄuenit angelis ratio.cuʒ ſint ſimplicioꝛis intelligẽtie: ↄgnoſcũt.n.multa in vno ſine decurſu ratiocinatõis. NMec prohibet quin in angelis ſint naturalit quedam nota quedam ignota:⁊ per nota aliquo modo poſſunt ignota cognolci.ſed hoc non eſt per viam inquiſitõis: ſed in malis eſt ꝑ quaſdaʒ coniecturas.in bonis vo ꝑ rreuelatõeʒ ſuꝑnam. Et ꝙ homo cognoſcat decurrendo a ꝓpoꝛtione nota ad ignotam. hoc nouit angelus: non ꝑ modũ ꝓpoſitõnis.ᷣ indiuiſibilit. Eñ ſi coprebendit veritates ↄpoſitõnuʒ.hoc eſt ſᷣm ꝙ veritates ille redu⸗ cit᷑ ag veritates reꝑ.q̃ ab ipis angeł ↄgnoſcũt᷑. ebꝛu tercmuz D terciũ quo querit᷑ de drñtia intellectꝰ poſſibilis ⁊ agentis.vtꝝ ſit in angelis ſi⸗ cut in homibo.Quod videt᷑.qꝛ angelꝰ hʒ portentiam recipiendi cognoſcibilia:ᷣ po 7 rentia receptiua cognoſcibiliuʒ dicit᷑ intellectus poſſi⸗ beilis. habet intellectum poſſibileʒ. 4 Itez hʒz aligd ĩ ſe ꝑ quod educit᷑ de potentia in actũ in genere intelle⸗ ctus.⁊ hoc eſt intellectus agens.̊ hʒ intellectũ agẽtẽ. 4 Itẽ compoſitus eſt ex materia intelligibili ⁊ foꝛma intelligibili.⁊ ex parte materie ẽ reciꝑe intelligibilia. ⁊ ex parte foꝛme ſacere.ergo habet intellectum poſſibi lem 7 agentem. (Konarahimelleane poſſibilis ĩ no/ bis eſt reſpectu ſpcieꝝ abſtrabendaꝝ a fantaſmatibo ſed fantaſmata ſenſibilia non ſunt in angelis. intelle ctus poſſibilis per hanc viam nõ eſt ĩ angelis. ¶ IJtem intellectus materialis impedimentum quoddam reci pit per leſioneʒ cuiuſdam paꝛtis cerebri.ſ intellectus in angelis nullo coꝛpoꝛeo impedit᷑: &̊ intellectꝰ materi alis ſiue poſſibilis nõ eſt in angelis. Itẽ qdã colliga tio ẽ intellectꝰ poſſibilis ſiue materialis cũ vᷣtutibo ſen ſibilibo.ſᷣ ĩ angeł nlła ẽ vis colligata hũs depedentiaʒ ab illis:&̊ ñ ẽ intellectꝰ poſſibilis vł materiał ĩ angel. Agd quod dm. ꝙ intellectꝰ poſſibilis ẽ ĩ ãgel. ᷣ nõ Fmn omẽʒ modum ſᷣm quem eſt in aĩabus rõnalibus. — — „ —„ 2——— — — — ec- = — 6sre then⸗ toez. igno⸗ nitor nge⸗ idi. omn wir, ensg cliu inch, ſioee bliß un leci aun htino, vatio⸗ timutl amie Won Pſert gtius fin nelle 1ſen sdi⸗ (Do hiat⸗ conn lüno inie: töis. edarn une fis: vop endo non ndit edu⸗ llect⸗ lsſi⸗ lbz oo gi lle⸗ e. man lia. ſſibi no/ nbn telle ten l s ri 6 n 3 no : ¶ Nueſtio babet enim angelus intellectũ poſſibilẽ ad recipien duz cognitionẽ a deo.⁊ etiam ab angelis ſupioꝛibus ſi ſuꝑi oꝛes habet.ha bet etiam intellectũ poſſibilem ad capien dum noticiã iſtoꝛũ inferioꝛũ.ſed nõ illo modo quo intel lectus poſſibilis humanue.intellectus eni poſſibilis hu manus indiget miniſterio ſenſus pꝛeambulo.⁊ miniſte⸗ rio virtutũ ſenſibiliũ.qð nõ eſt in angelo.⁊ ideo diſſimi liter dicit᷑ ex illa parte poſſibilis.¶ Ad obiectũ ergo di⸗ cendum.qꝙ licet habeant intellectũ poſſibilẽ.nõ tamẽ re ſpectu ſpecierũ abſtrahendarũ a fantaſi matibus. nec re ſpectu agentis abſtrabedis ſpecies a fantaſmatibo. nec indiget memorijs pꝛecedẽtibus vel ſenſibilibus.nec im⸗ peditur per impedimentũ coꝛpoꝛei inſtrumẽti. ſicut dici tur in his qui habent maniacã paſſionẽ. nõ enim intel⸗ lectus paſſibilis in angelis ſeꝑabilis tm̃ ẽ a coꝛpoꝛe vel ab actu ſenſibiliũ virium.ſed leꝑatus eſt.ideo no occur⸗ rit ei impedimentũ ex ꝑte illa.¶ Ad aliud quo queritur de intellectu agente.dicendũ. ꝙ in tellectus agẽtis pꝛie ſumpti. eſt educere potentiã intelligẽdi.⁊ hoc per abſtra ctionẽ ſpecierũ a fantaſmatibo. In angelo autẽ non ẽ ac ceptio ſpecierũ per abſtractionem a fantaſmatibus.vn⸗ de qᷓtum ad hanc conditionẽ non dicitur intellectus an geli agens. Sumendo autẽ cõmunius intellectum agen tem. pꝛout agentis eſt educere potentiam intelligendi in actum per acceptionem quandã ſpecierũ. intellectus an geli poteſt dici agens. Vtrum intellectus ſpeculatiuus aut practicus ſit in angelo. Oaquartũ quo queritur de his differentijs que ſunt intellectus ſpeculatiuus practi⸗ cus.vtrum cõueniant angelo ſᷣm naturam. & non videtur. Cum enim ſpeculatiuns a peculo dicatur. cognoſcere autem per ſpeculum ⁊ eni⸗ gma. ſit cognoſcere ſuperna per hec iferioꝛa.angeli au⸗ tem ᷣm naturam ſuam eſt nudã veritatem contemplari cum nihil interſit inter ipſum naturaliter 7 deum. eꝛgo non habet intellectum ſpeculatiuum a ſpeculo dictum. Preterea.intellectus ſpęculatiuꝰ ſicut dicit phᷣus eſt cum continuo tempore.ſed intellectus angelicus natu⸗ raliter abſtrahit a continuo. ergo nõ eſt intellectus ſpe⸗ culatinus in angelis. Bimmter arguitur ꝙ non ſit ĩ tellectus pꝛacticus. Aa extendente ſe intelligẽtia fit ꝑpꝛa ctica. ergo ſi nõ eſt ſpeculatiua in angelis. nec pꝛactica que conſequitur ad ipſam. 4 Item intellectus practicꝰ indiget cuſtodia angelica. ꝓut angelus datur ad cuſto⸗ diam in bono ⁊ ad fugam mali.ſed angelus ratione ali⸗ cuiꝰ potentie ſue non indiget cuſtodia angelica. ergo nõ eſt intellectus pꝛacticus in angelis. ¶¶ Preterea.intelle⸗ ctus pꝛacticus retardatur per fantaſiam. ſed intellectꝰ in angelis nõ retarqatur. ergo non eſt in angelis intel⸗ lectus practicus.¶ Contra.itellectus ſpeculatiuꝰ ẽ vis qua cognoſcuntur res intelligibiles. vt angeli æ anime ⁊ buiuſmodi.ſed hec vis eſt in angelis. ergo intellectus ſpeculatiuꝰ eſt in angelis. ¶¶ Item in lib. de anima ſpi ritu dicitur.ꝙ anima ſimilis eſt per intellectum angel. ſed propꝛie differentie intellectus. ſunt ſi peculatiuus et practicus. ergo he differentie cõueniunt angelis. 4 Ytẽ intellectus ſpeculatiuus ẽ vis nata cognoſcere verum. Intellectus practicus vis nata monere ad bonũ. ſʒ be due differetie ſunt in angelis. ergo in angelis eſt ſpecula tiuũ ⁊ practicũ. Ee qð dicendũ.ꝙ ſpeculatiuum põt dici du pliciter.vel a do⁊ ſimiliter pꝛacticus ab opando. ſᷣm hoc bñᷣ poſſunt he due differẽtie eſſe ĩ angelo. ſʒ bm ꝙ dicit᷑ a ſpeculo.2 mediãte ſenſu recipiunt᷑ ſpecies in telligibiles ꝗqbus aĩa ſpeculat᷑.⁊ in ſpeculo videt.⁊ ſᷣm hũc modũ nõ dicitur ſpeculatiuũ in angelo eſſe m naturã. Et nota ꝙ alia ẽ obſcuritas quã habet angelꝰ malꝰ cũ videt ſpeculum. cũ homo videt naturaliter. Qaʒ illa quã babet homo natnraliter. eſt ex cõiunctione cũ coꝛpulẽtia ipſius cor⸗ ſpeculãdo vel a ſpeculo.ſi aſ peculãa racticũ. „. . Hueſtio. rxriij. de modis olcedi. poris coeruptibilis. Unde Greg. bhumanũ cor ipſo cor- poris carnalis põdere grauatũ.hanc ipſam coꝛpulẽtiaʒ quaſi obicem retinẽs.ſumma nõ penetrat.⁊ graue exte⸗ rius iacet.qꝛ leuãtem manũ interiꝰ non babet banc aut nõ habet angelꝰ malus.ſed habet eã per peccatũ: quam etiam peccatoꝛ homo ſimilit᷑ habet.vnde dupliciter dici tur hbomo malus videre per ſi peculũ.angelꝰ vᷣo malꝰ al⸗ tero mõ tmi:homo vᷣo bonus altero mõ tm̃. cũ erat in ſta tu inocẽtie.aliter vᷣo cũ eſt in ſtatu penalitatis.angelus vᷣo bonꝰ neutro modoꝛũ.ſed clare videt aut ſi peculatur. Ad id quod obijcitur de intellectu ſpeculatiuo.p iam dicta põt reſpõderi. Ad illud o qð obijcit᷑ de ĩtellectu pꝛactico.dicẽdũ ꝙ ĩtellectꝰ pꝛacticꝰ põt dici vis.que na⸗ ta ẽ mouẽ vel moneri ad b nũ.2 HB mõ ẽ ĩ angelo. Si vo accipiat᷑ ꝓut ĩdiget cuſtodia angelica ne labat᷑. vel põt reciꝑe impedimẽtũ ꝑ fantaſiã ſenſibilẽ. nõ ẽ ĩtellectꝰ pꝛa cticꝰ ĩ angelis.ꝑ hec patet ſolutõ obiectoꝛũ cõtra intelle Icto de potentia cognitiua. dicendũ eſt de actu. Et prĩo de modis cognoſcẽdi. ſcdᷣo de differen⸗ J tijs cognoſcibiliũ. O tum ad primum ʒAgquerit᷑ de duplici cognitione angeloꝛũ. matutina ? veſpertina que ponit᷑ ab Aug.i lib.ſuꝑ geñ. ad litt. ⁊ in lib.de ciui.dei ad oroſium. 4 Prio querit᷑. quare appellet᷑ cognitio matutina ⁊ veſptina. ¶ Scðo. vtrũ vtraq; cognitio ſit naturalis. Tercio de ſufficien tia huius diuiſiõis.¶ Quarto de comꝑatione vnius ad aliã.ſ.que potioꝛ ſi ſcunt angeli verbũ.debeat dici matutina aut veſi peꝛtia. Sexto. vtrũ cognitio que fuit in angelis anteq; cade⸗ rent.eſſet matutina vel veſpertina vel nec ſic nec ſic. mornz primu; primunm ſic primo videtur. ꝙ aliqua co⸗ gnitio beatoꝛum angeloꝛum nõ debeat dici ND matutina aut veſpertina. hanc enim dupli⸗ cem cognitionẽ angeli accipit Augu. ex boc uod dictum eſt gen. j. factuʒ ell veſpe 2 mane dies vnꝰ. Cognitio ergo matutina aut veſpertina dicitur iuxta prietatẽ eius ꝙ dicit᷑ mane ⁊ veſꝑe.ſed mane eſt luxr ad mixta cũ tenebris.ſimiliter in veſꝑe.ergo cũ ꝑ lucẽ ĩtel⸗ ligat᷑ cognitio.ꝑ tenebras ignorãtia. patet q; cognitio matutina ⁊ veſꝑtina ẽ.cui aligd admixtũ ẽ ð ignoꝛãtia. Sʒ in cognitiõe bonoꝛũ angeloꝛũ nihil ẽ admixtũ de ic⸗ rantia.imo potiꝰ videt᷑ dici diurna. ſᷣm dies nomĩat cognitionẽ.cui nihil eſt admixtũ de ignoꝛatia.⸗ Prete⸗ rea videt᷑.q cognitio in verbo nõ debeat dici matutina qm̃ cognitio ĩ verbo ẽ ſᷣm rationẽ verbi.qm̃ verbũ lux ẽ incõmutabilis.elõgans a ſe omnẽ tenebrã.Cognitõ au⸗ tem matutina ꝓut ẽ matutina. nõ elõgat a ſe omnẽ tene⸗ brã igꝛãtie.ſiẽ nec mãe tenebrã mateialẽ.q̃re ⁊c.¶ Pre terea vr ꝙ cognitio boni ageli de quacũq; creatura ſit. ſiue ſit de ſe ſine de alijs.ñ debeat dici matutĩa.ſᷣm ꝙ di cit Dama.angeli lumĩa ſunt. Et ſᷣm ꝙ exponit aug. lu⸗ HBeñ. ad litt. ꝑ diẽ ſignat᷑ cognitio angeloꝛũ ꝑ noctem priuatio eiuſoẽ.vñ ſᷣm ꝙ expoit cognitio nihbil aliud eſt ꝙᷓ dies.⁊ dies totiẽs repetitꝰ nihil alið Eq; cognitõ agłi totiẽs repetita.Sʒ cõſtat ꝙ veſꝑa dicit declinationẽ ad noctẽ.ↄgnitõ vo veſptia poſſibilitatẽ vel declinationeʒ ad ignorãtiq.ſʒ ↄgnitõ bõi ãgeli nullo mõ eſt poſſibił ad ignorãtiꝭ. m ꝙ huiꝰmõi.ꝗ cognitio ãgeli nõ dʒ dici ve⸗ ſꝑtina.¶ Ad h̊ dicẽt aligs.qꝙ cũ angelus ſit creatura.et iõ de nihilo.ꝙ de natura ſua q creatura ẽ poſſibibł ad iq⸗ rantiã. ſua ↄgnitõe admixta ẽ qͥ ad h̊ ignorãtie.⁊ iõ mãe ⁊ veſꝑe q dicũt admixtõeʒ cũ tenebꝛis põt aſſignaꝛi vt dicat᷑ eꝰ ↄgtõ matutiĩa ł veſi ꝑtia. ¶ Sʒ tũc obijcit vi t. Quito. vtrũ cognitio qua cogno detuꝛ ꝙ cognitio angeli nec debeat dici matutina nec ve ſpertina:qm mane habet tenebrã antecedentẽ a lumen ſequẽs:econtra veſpera:ſeo neutro modo eſt in angelis ergo neutra cognitio.i¶ ¶ Reſponſio dicimꝰ ꝙ ſicut patʒ in libro ſuper geñ.ad litt.Cũ aug.ponit pꝛedictã dupli⸗ cem angeli cognitionẽ.ibi intendit diuidere diẽ a nocte. ſᷣm ꝙ fit huiuſmodi diuiſio.Geñ.pꝛimo cũ dicit᷑. deꝰ di uiſit lucẽ a tenebꝛis.⁊ vult ꝙ cognitio angeli dicatuꝛ di es cuius ſunt due partes.mane.ſ.⁊ veſi pera. vult co⸗ gnitionem angeli comꝑare diei ſiue luce eiuſdẽ: ignorã⸗ tia nocti vel tenebris.⁊ cũ mane ſit principium diei ve⸗ ſpera finis.vult ſimiliter ſᷣm hoc.q ↄgnitio angeli ĩ ver bo dicatur matutina.cũ ſit tanqᷓ in principio rerũ. Sʒ cognitio eius vel rerũ in ſeipſo.vel rerũ in propꝛio gene re eſt veſpertina.cũ ſit in creatura: q̃ inqtum eſt creatu ra ẽ ĩ declinatione ⁊ caſu.⁊ iuxta hoc accipiunt᷑ hec no⸗ mina matutinũ ⁊ veſpertinũ.reſpectu cognitionis an⸗ gelice.⁊ per hec patet ſolutio ad omnia obiecta. ꝓcedũt enim ex ſu ppoſitione cuiuſdam falſi.ſ.q cognitio angeli dicatur matutina aut veſpertina. qꝛ ſit cognitio in ma⸗ ne ⁊ in veſpere lucis cũ tenebris.quod falſum eſt.⸗ Itẽ vt patet gen.j.anteqᷓ; fieret mentio de mane ⁊ veſpe.iam erat dies diſtinctus a nocte.⁊ ſimiliter in cõfirmatione angeli cognitio eius fuit diſtincta ab ignorantia.Fm q; exponit Aug.ſuper geñ.ad litte.Si ergo querat᷑.quare tunc cognitio angeli nõ dicitur diurna. dicimus ꝙ be⸗ ne ſic poteſt vocari.Ande aug.in.xj.de cimi.dei capitu⸗ lo.xxir. In verbo cognoſcunt angeli tanqᷓ diurna cogni tione.in ſeipſis tanq;ᷓ veſpertina.Item in quarto libro ſuper geñ.ad litt. Cognitio que eſt in verbo ad diem P⸗ tinet.que eſt in ſeipſis ad veſperam. ¶ Seo foꝛtaſſe que⸗ retur ·. cum meridies ſit quaſi media pars diei ĩter ma ne ⁊ veſperam. videtur ſᷣm hoc.ꝙ debeat poni tercia dif ferentia cognitionis angeli que diceret᷑ meridiana. Zid quod qdicimus.ꝙ hoc nõ opoꝛtet.nõ enim poteſt angel? cognoſcere res.niſi aut in creatoꝛe aut in creatura.⸗ 6 vel cognoſcẽdo in ſeipſo res.vel in proprijs generibus. prima cognitio dicitur matutina.ſecunda deſptina. embrum ſecundum ecundũ quo queritur. an cognitio in an gelis matutina vel veſpertina dicatur natu ralis.Ad quod ſic. Illud dicit᷑ naturale qʒ principio fuit in angelis. ſed cognitio ve⸗ pertina fuit in eis a principio.¶ Preterea. aliquã ha⸗ buerunt de creatore cognitionem. ergo cũ illa nõ dicat᷑ veſpertina erit matutina.⁊ ita vtraq; cognitio eritĩ an gelis naturalis. ¶ Contra. cognitio matutina eſt ange lice nature foꝛmate cum dictum elſt fiat lux.⁊c̃. ergo cũ non ſit angelus ᷣm naturam ſuã formatus.non habuit cognitionem matutinam ſed primitiuam cognitionem. Preterea.hec ẽ cognitio reruʒ in verbo.ſed bec cogni tio eſt ſpirituum habentium gloꝛiam. ſed angeli mali ñ habuerunt iſtum ſtatum. ergo nec cognitionem matuti⸗ nam.⁊ habuerunt naturalem. ergo illa nõ fuit matuti⸗ naen quod dicenduʒ. ꝙ veſpertina cognitio põt di ci dupliciter.vel cum cognoſcunt res in ſuo genere. vel cum ex ipſis rebus ſiue er ipſa natura cognoſcitiui ſine adminiculo gratie gratũfaciẽtis.aſcendit creatura ange lica ad cognitionem creatoris. Cum ergo dicitur ꝙ an⸗ gelus de natura ſua vel ex conſideratione rerum creata rum cognoſcit creatorem.dicitur hec cognitio non ma⸗ tutina ſed veſpertina.que non incipit a creatore 2 per⸗ nenit ad creaturam. ſed icipit a creatura.2 peruenit ad creatoꝛem. Mec hoc eſt contrarium quod ponit beatus Herñ.differentiam inter cognitionem angelice nature 7 humane. idetur enim dicere. ꝙ angelus immediate cognoſcat deum nõ ſic autem homo. ſed hoc intelligen⸗ dum eſt ꝗ aſſignare intendit differẽtiam inter hanc co⸗ gnitionem ⁊ illam:q; angelus non indiget adminiculo creature coꝛpoꝛalis ſicut homo. nõ enim per cognitio⸗ tionem dicitur cognitio angeli matutina. ſm terciaʒ ve nem ſenſibilem venit ad intelligibilem. ſed nõ excludit quin creatura intelligibilis per ſe mitatur aſcendere ad cognitionem creatricis eſſentie.¶ Ad illud ðᷣo qð queri⸗ tur.vtrum altera iſtarum cognitionũ ſit naturalis.dicẽ dum natur ale dicitur dupliciter.vel ad quod ſufficit na tura.vel qð datum eſt a principio ipſe nature ⁊ reputa⸗ tur quaſi naturale.Secũdo modo poſſet dici altera ea⸗ rum iſtarum naturalis.pꝛimo vᷣo mõ dicitur naturalis quedam cognitio.qua potuerunt angeli cognoſcere res in ſeipſig vel in pꝛoprio genere. . Membꝛmm tercium Dtercium quo queritur de ſufficiẽtia huiꝰ diuiſionis. Ad quod ſic aug.ponit.ꝙ ange lus cognoſcit res in verbo.⁊ in ſe ⁊ in pro/ io genere.quare ᷣm hoc ſunt tres ratiões oſcitur angelus.⁊ patet ꝙ; ᷣm primã ra⸗/ ſpertina.quare he due differẽtie nõ ſufficiunt.¶ At poſ⸗ ſet dici.ꝙ debet poni media differentia cognitiõis que dicitur meridiana.ſed hoc ẽ ſupra poſitũ ⁊ ſolutuʒ. Re ſpondetur concedimus ꝙ iuxta primã cognitionem an⸗ geli ſumitur cognitio matutina.ſed veſptina nõ ſolũ iu⸗ xta terciã ſed ⁊ iuxta ſcdᷣam.vt manifeſtatũ eſt ſupra.cũ vtraq; cognitio ſit in creatura.⁊ ideo dicit Aug.ad oro ſium. Ipla creature cognitio in ſemetipſa veſptina que dei cognitione erat mane.⁊ idẽ in eodẽ. Sciẽtia angelo rum in ſeipſis.in comꝑatione ad ſcientiam q̃ eſt in ver⸗ bo dicitur veſpeꝛtina.ſic eꝛgo tam ſcdᷣa diffeꝛentia ↄgni tionis angelice ꝙ; tercia dicituꝛ veſpeꝛtina.tamen tercia ſumpliciteꝛ.ſed ſcdᷣa quodãmodo. Sed tũc queꝛit᷑ que eſt diffeꝛẽtia inter hanc duplicem cognitionem veſperti nam. Et videtur ꝙ nulla.qm nec a ꝑte cognoſcentis.cũ cognoſcens poſſit eſſe idem angelus.nec a pte rei cogni te.qm̃ eandem rem cognoſcit angelus ĩ ſeipſo? in gene: ribus reꝛum.nec a ꝑte eius quo cognoſcuntuꝛ res ꝑ ſu⸗ as ſpecies:ſed nihil aliud videtur ratione cuiꝰ poſſit al⸗ ſignari diffeꝛẽtia.quaꝛe ze.(stra angeli ↄgnouerũt res fiendas in ſeipſis angelig.⁊ ita pᷣm oꝛdinem nature anteꝙᷓ fieꝛent:ſed in pꝛopꝛijs geneꝛibus reꝛum.nõ cõtin⸗ git res cognoſceꝛe anteq; fiant.ſed ſolum iaʒ factas.ſᷣm ꝙ ponit aug.ſed cõſtat ꝙ alio modo cognoſcitur res fi⸗ enda nõdum facta.⁊ res que cognoſcitur ſᷣm ꝙ ia facta eſt. EVnde aug.ſuꝑ geñ.ad lit.accipit illa tria verba que ponũtuꝛ in cõditione firmamẽti. geñ.j.fiat.fecit.⁊ factũ eſt:⁊ vult illa diſtingueꝛe refeꝛẽdo ad triplicẽ cognitiõʒ angeli . qm ꝙ dicit᷑ fiat.refert᷑ ad cognitionẽ angeli quã habet in verbo.fecit ad cognitionẽ reꝛũ in ipſo angelo. ⁊ factũ eſt ad cognitionẽ reꝛum in pꝛopꝛio genere.lqʒ.n. hec ſimul fuerit tẽpoꝛe tñ ibi ẽ pꝛioꝛitas oꝛdine ⁊ digni⸗ tate.Vnde li fiat dicit quaſi diſpoſitionẽ ad opeꝛanduzʒ. quod cognouit angelꝰ in verbo. li fecit quaſi ipᷣm opera ri qð cognouit.iĩ ſeipo li factũ ꝙ iã oꝑatũ.qð ↄgnouit an gelus ĩ rebo iã creatis.⁊ hoc ſic cognoſceꝛe dedit deꝰ an gelo. ᷣm ꝓꝙ ibi dicit aug.ſic eꝛgo patet ꝙ diffeꝛunt huiꝰ⸗ modi cognitiões quod cõcedimꝰ.¶ Ad illud eꝛgo quoo obijcit᷑ in cõtraꝛiũ.dicimꝰ ꝙ angelus cognoſcit res in ſe angelo ꝑ ſpecies ſibi datas.ſed ĩ ꝓpꝛio geneꝛe accipiẽdo ſpecies ab ipſis rebo.licet eꝛgo vtrobiq; cognoſcat res ꝑ earũ ſpecies diffeꝛẽter tñ.Et patet exempluũ de artifice. qui aliteꝛ cognoſcit aꝛcham anteꝙᷓ fiat.⁊ poſtq facta ẽ: ⁊ tñ vtꝛobiq; ꝑ ſuã ſpeciẽ ↄgnoſcit.patet eꝛgo ex pᷣdictis. quomõ ẽ ponẽ tm̃ duas diffeꝛctias ognitiõis in angelo. tñ ſunt eiꝰ tꝛes ratiões cognoſcẽdi.⁊ quomõ buiꝰmõi tres rationes diffeꝛãt.qm̃ illa que eſt in verbo nullo mõ depẽdet a re cꝛeata. ſed illa que ẽ in angelo ad minꝰ de⸗ pendet a foꝛma vel ſpecie cõcreata ipſi angelo.qꝛ intelli gentia ẽ plena foꝛmis.ſʒ illa que ẽ reꝛũ i ꝓgꝛijs generibo a rebus creatis ſimplicit dependet.Ex hoc patet. ꝙ iſte tres rationes cognoſcendi.ᷣm nobilitatẽ earũ differũt. nobilioꝛ enim ẽ foꝛma increata qᷓ conereata ipſi angelo Oldt dere gaten ladc citn reputa⸗ ergen⸗ turolis dcre eo tilu cenge I Po⸗ rarioes rimäta reiczſe Arhn ise p ſe neman princh doro⸗ naqge anceo kinten aygni Infcia i ce ſſert, ns icogti ngene⸗ gpſ ſſtaß⸗ nerüt ature cötn 48. n eres fi iſacrn baqte 1ſven mnin⸗ iqri ngeo⸗ ,F. . pera tan Can hoi, guod⸗ ginl. piic⸗ fes ſie ene⸗ i⸗ n o no ge⸗ elti iw⸗ iſe rit geo ¶ Vneſtio a ꝙ; foꝛma a rebus accepta. embruz quartum cognitiõis ad aliã que potioꝛ ſit. Ad quod ſic. Aſdelius cognoſcunt᷑ res in arte qua fi⸗ unt ꝗᷓ; in ipſis rebus.ſicut dicit Aug. in li. de ciui.dei.⁊ idẽ ſuꝑ illud Yoh.j.quod factũ ẽ in ipſo vi ta erat.archa viuit in mẽte qð fit traſit cũ tẽpore.ſʒ co⸗ gnitio rerũ in arte.ẽ in ipſo verbo.rerũ in ſeipſis in ꝓ⸗/ pꝛio genere.ergo potioꝛ eſt cognitio ĩ verbo.qᷓ que eſt in ipſo genere ꝓpꝛio. Itẽ meliꝰ ↄgnoſcũtur res.cũ cogno ſcuntur ſᷣm ꝙ habẽt eſſe imutabiliter. qᷓ; ̃m ꝙ haber el⸗ ſe mutabiliter.ſed ĩ verbo habẽt eſſe imutabiliter. in ꝓ⸗ prio genere mutabiliteꝛ:⁊ ĩ hoc ⁊ ĩ illo cognoſcunt᷑ ꝓut ibi ſunt.ergo potioꝛ ẽ cognitio rerũ in verbo q; in ꝓprio genere.¶ Itẽ Aug. ad oꝛoſiũ.plus videt᷑ creatura ĩ ver⸗ bo.qᷓ in ſeipſa videat᷑.plus videt᷑ in arte ĩ qua fit qᷓ ĩ ſe ipſa videat᷑.vnde aug.in.xj.de ciui.dei.vij.ca.Scientia creature in comꝑatione ſciẽtie creatoꝛis quodammõ ad ueſpaſcit.itẽq; luceſcit ⁊ mane fit.cũ ipſa refert᷑ ad lau⸗ dem dilectionẽq; creatoꝛis.nec in noctẽ vergit.vbi non creator creatuꝛe dilectiõe relinquit᷑.¶ Itẽ ibidẽ cognitõ creature ĩ ſeipſa decoloratioꝛ ẽ(vt ita dicã) qᷓ cũ ĩ dei ſa⸗ pientia cognoſcit᷑ velut ĩ arte qua facta eſt.iõ veſpera qᷓ nox cõgruẽtius dici põt. Itẽ matutinũ pᷣm ꝙ buiꝰmõi nobilius ẽ veſpertino. exgo cognitio matutina potioꝛ ẽ veſpertia cogni niöe Ebtr potioꝛ ẽ cognitio qua res diſtincte cognoſcunt᷑ ꝙ qua indiſticte. Sʒ in ꝓprio gene re cognoſcunt᷑ diſticte.in verbo vo indiſticte. ergo poti⸗ oꝛ eſt cognitio ĩ ꝓpꝛio genere q; in verbo.¶ Item ſicut ſe habet eſſe ad eſſe.ita cognitio ad cognitionẽ.cũ cognitio rei ſequat᷑ eſſe eiuſdem.⁊ iuxta ꝓpꝛietates eſſendi ſuma⸗ tur rõ cognoſcẽdi.ſed eſſe rei in ꝓpꝛio genere eſt eſſe ſim pliciter.eſſe ĩ verbo eſt eſſe ſ̃m ꝗd.ergo ⁊ cognitio.ſj rei cognitio que ẽ cognitio ſimpliciter. potioꝛ ẽ qᷓ illa que ẽ Fm quid.eꝛgo ⁊c. ¶ Iteʒ ſi.b.cognoſcit᷑ ꝑ.a. ita ꝙ ꝓpꝛia rõ cognoſcẽdi ſit a.ſi a nõ cognoſcit᷑ niſi ꝑ priuationeʒ. ergo nec b.a ſimili arguit᷑.Coſtat enim ꝙ verbũ ẽ rõ co⸗ gnitionis angeli cũ ngnoctt ĩ verbo.ſʒ ipſum verbũ nõ cõtingit cognoſcere niſi ꝑ priuationẽ.vt videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑.j.thimo.vlti.qui habitat lucẽ inacceſſibileʒ. Et H̊ oſtẽdit Dyoni.dicit enim ꝙ certioꝛes ſunt de deo nega⸗ tiones ꝙ; affirmationes.licet enim multe affirmationes de deo ſint vere.tamen incerte. ſed negationes ſunt cer⸗ tiſſime.vt ꝙ nõ eſt lex aut lapis aut aliquio huiuſmodi ergo angelus cognoſcit res in verbo ſolũmodo priuati⸗ ue.ſed talis cognitio nõ eſt certitudinalis. ſed cognitio reꝛum in propꝛio geneꝛe ẽ certitudinalis.potioꝛ autẽ eſt cognitio certitudinalis nõ certitudinali. quare vt priꝰ. Item videt᷑ ꝙ nullo modo poſſint angeli cognoſcẽ res in verbo.qm̃ verbũ eſt infinite lucis.potentia auteʒ an⸗ geli finita eſt.ſed nõ videtur ꝙ finitum copuletur finito per infinitũ.quod eſſet ſi diceretur ꝙ angelus cognoſce ret in verbo.vel ꝙ verbũ eſſet ratio. ſᷣm quã vniretur in telligibile cum intelligente. Quod cum videatur impoſ ſibile.vxigetur ꝙ angelus non poſſit res in verbo cogno⸗ ſcere.¶ Reſpõdetur ſᷣm Aug.ſuper Geñ. ad litt.⁊ ad oꝛoſium̃.potioꝛ ẽ cognitio que eſt in verbo. qᷓ qᷓ in ꝓpꝛio genere. qm̃ in verbo cognoſcitur res eternaliter ⁊ incor ruptibiliter. ⁊ vt in cauſa.ſed in propꝛio genere vt tẽpo⸗ raliter. ⁊ vt corꝛuptibiliter. ⁊ vt create.ſʒ nobilioꝛ ⁊ po⸗ tioꝛ eſt illa cognitio qᷓ; illa.quẽadmodum enim dicimꝰ. ꝓ certius cognoſcemus res in futuro qᷓ; modo.quia ĩ fu⸗ turo cognoſcemus in verbo. modo autẽ cognoſcimus ĩ proprio genere.ita dicimus ꝙ melius cognoſcunt ange li res in verbo q in genere pꝛopꝛio. Ao pꝛimo obiectũ dicendum eſt. ꝙ deus vno eodem modo cognoſcit res diſtincte.ſ.ſeipſo.⁊ ideo dicimus ꝙ potiſſima eſt ſua co⸗ gnitio.cum vno ⁊ eodem modo poſſit cognoſcere plura. ? in potentia eſt intellectus creati ꝙ nõ poſſit cognoſce⸗ Oaquartũ quo querit᷑ de cõparatione vniꝰ xxij. re plura niſi pluribus:ſicut enim dicimus ꝙ nobilioꝛ ẽ motus vnius motoꝛis habetis virtutẽ plurium. qᷓᷓ pluri um habentiũ ſolũ huiuſmodi virtutẽ. ita dicimus ; de nobilitate dei eſt.ꝙ vno ⁊ eodẽ mõ poſſit ↄgnoſcere plu ra ⁊ diſtincta.illnd enim vnum habet virtutẽ ipſo manẽ te vno.diſtinguẽdi res ipſas.iQõ enim eſt deus ſicut ſpe culũ materiale.quod ſᷣm vnã ſpeciẽ nõ poteſt diſtiguere plura.ſed eſt etiam diſtinctiuũ ipſarũ.⁊ ideo ſoluenduʒ eſt ꝑ interemptionẽ.¶. Ad illud vo qð obijcit᷑. ꝙ angelꝰ in verbo cognoſcit res indiſticte.dicenduʒ ꝙ põt eas ibi cognoſcere diſticte.nõ quia ſit diſtinctio in verbo.ſed in rebus ipſis a verbo.⁊ ipſuʒ ſpeculũ angeli cũ in recipiẽ do eas diſtincte recipit. Inde deꝰ facit ĩ angelo buiꝰmo di diſtinctiõm.¶ Ad ſecundũ dicimus.q eſſe rerũ in pꝛi mo. eſt eſſe ſimpliciteꝛ.qm illud eſſe eſt nihil aliud qᷓ eſſe primi.ſᷣm ꝙ dicit Anſelmus. ꝙ creatura ĩ creatoꝛe ni⸗ hil aliud ẽ ꝙᷓ creatrix eſſentia.nõ enĩ dicimꝰ ꝙ lapis ha⸗ beat eſſe lapidis in deo.⁊ ſic de alijs.ſed eſſe quod hbabet in deo. eſt eſſe increatum. 2 ideo eſt eſſe ſimpliciteꝛ. qm̃ quicqꝗd eſt in ipſo vt eſt in ipſo eſt ipſe.nõ ſic in anima in qua ſunt ſpecies rerũ.que nõ ſunt ipſa ama.⸗ ideo cuʒ cognitio ſequatur eſſe.manifeſtũ eſt.ꝙ ſimpliciter eſt co gnoſcere res in verbo.vnde etiã dicit phus ꝙ cognoſce⸗ re creatũ in cauſa eſt cognoſcere ſimpliciter ipſuʒ.⁊ mi⸗ tomagis in cauſa que ſupꝛa omnẽ cauſam ẽ. ſicut ẽ cau⸗ ſa prima.i Ad terciũ dicendum.q aliter ẽ in cognitiõe noſtra q; angeloꝛũ ſᷣm ꝙ oſtendit Merñ.v.omeł. ſupꝑ cã⸗ tica dices.ſuꝑceleſtis ſpiritꝰ abſqʒ; adiutoꝛio coꝛporis.2 abſq; intuitu hoꝛũ que ꝑ coꝛpus ſentiunt᷑.ſola perfectio ſue vicinitate ac viuacitate natuꝛe ſufficit apꝛehendere ſumma? infima penetrare. an nõ hoc aplus intellexit qui cum diceret.inuiſibilia dei per ea que facta ſunt in⸗ tellecta conſpiciuntur.adiecit pꝛotinus a creatura mun di. nimirum qm a cre atura celi nõ ita.quo enim his in⸗ uolutus carne ac incola terꝛe ſpiritus. er cõſideratione ſenſibiliũ pꝛofitiens.gradatim quodãmodo paulatiʒzqʒ nititur puenire.eo ille celeſtium habitoꝛ ingenua ſubti litate a ſublimitate ſua ⁊ omni facilitate pertingit. nul⸗ lo vtiq; ſenſus coꝛpoꝛei ãminiculo fultus.nullo coꝛpoꝛei mẽbriadiutus officio. nullo coꝛpoꝛee cuiuſcũq;ʒ rei re⸗ foꝛmatus intuitu. Et idem ſubdit exempla notabilia di cens.Cuꝛ eni ĩter coꝛꝑa ſpeciales ſcrutent᷑ ſenſus.quos in libro vite ⁊ abſq; cõditione legit.⁊ abſq; difficultate ĩ telligit.Cur in ſudoꝛe vultꝰ ſui laboꝛet excuteꝛe gꝛana de paleis.de vineis vuas.⁊ de amurca oleũ.qui de omĩ bus ſatis habũdeq; ad manum habet.Quis mẽdicet vi⸗ ctum ſuũ in domo ſua babudans panibo.quis puteũ fo dere curat.⁊ terꝛe viſceꝛibo venas aquaꝝ cũ laboꝛe rima ri cui vltro affatim aquas lipidas fons viuꝰ emanat.⸗ dẽ dicit augu.ſuꝑ Geñ·.ad litt.ij.li.circa mediuʒ.i leqʒ eni ſicut nos ad ꝑcipiendã ſapientiã eius pꝛoficiebãt an geli.vt inuiſibilia dei ꝑ ea que facta ſunt intellecta con⸗ ſpiciẽt.ꝗ ex quo facti ſunt.ipᷣa ete:nitate ſancta ⁊ pia cõ templatiõe ꝑſꝛuunt᷑. Facit eꝛgo Meꝛñ. vim ĩ h̊ ꝙ dicit a creatuꝛa mũdi.i.a cꝛeatura hũana.⁊ nõ dicit a cꝛeatuꝛa celi.i.a cꝛeatuꝛa angelica.quaſi diceꝛet.licet ĩtellectꝰ hu monus veniet ad cognitionẽ inuiſibiliũ ꝑ cꝛeatuꝛas.nõ tñ intellectꝰ angelicꝰ. ᷣm hoc ergo dicimꝰ. ꝙ veꝛum ẽ cꝛeatuꝛa hũana qꝗtum ẽ de ſe.nunqᷓ venit ado cognitionẽ inuiſibiliũ.ſed ſolũ aut ꝑ pꝛiuationeʒ aut ꝑ effectus . Fm etiã quod dicit Dyoni.veꝛbi ga.pꝑ pꝛiuationem ſicut ſi velim ſciꝛe quid ẽ deus.inducẽdo in cꝛeaturis remouen do eas a deo.vt dicatur.ꝙ nõ eſt lapis.aut equus.⁊ ſic de alijs.⁊ ſic conicituꝛ ꝙ eſt ſupꝛa omnẽ cꝛeatuꝛaʒ. Alio mõ ꝓ effectꝰ eiꝰ reꝑtos iĩ cꝛeaturis.ſicut ſi dicat᷑.hec cre⸗ atura ẽ bona.⁊ nõ ẽ bonaa ſe. ab alio. Sʒ tũc queꝛit᷑. vel ab alia creatuꝛa.vł ab alio ꝙ; a cꝛeatura. tũc conici tuꝛ ꝙ ab alio qᷓ; a cꝛeatiꝛa.⁊ tũc conicit᷑ aliqua ſubſtãtiã eẽ ĩcatã pᷣmã.qm abix ñ ẽ ĩ ifinitũ.ſʒ ſic ñ ẽ ĩ ãgło.ſʒ ãgłs ↄſcit ðdu.łꝑ ipʒ.łꝑ ſilitudieʒ ab ipᷣo accepta.⸗ iõ ceꝛtiſ ſima ẽ eiꝰ ↄgnitõ q̃ ↄſcit res ĩ ᷣbo.qm ꝑ ipʒʒ vᷣbũ ↄgſcit verbũ.⁊ ꝑ ipſum alia.¶ Ao vltimum dicimus.q; ? ſi lu ram angelicã quã illuminat.⁊ bec pꝛeſentia eſt in cõuer — ſione ad lumen eternũ. ſed nõ poſſunt cõuerti ad illud. ⁊ illud nõ cognoſcere.ergo in conuertendo cognoſcunt ipſum lumen.ſed poſtea ſubditur.factũ eſt veſpere ⁊ ma ne ⁊c̃.ergo ex ordine verboꝛũ videtur.ꝙ iſta cognitio ñ fuit matutina aut veſpertina¶ Cõtra.angelus cogno ſcit verbũ.⁊ res in verbo ꝑ ipſum verbũ. ergo vtrobiq; eſt idẽ pꝛincipiũ cognoſcẽdi:ergo eadẽ eſt cognitio ĩ ſpe⸗ cie.ſed illa eſt matutina q̃ cognoſcũt res in verboꝑ ver⸗ bum.ergo ? reliqua. ( boc reſpõdendũ ꝑ auctori⸗ tatem Aug.ad oroſium dicẽtis ſic. hoc ĩtelligi poſſe ar⸗ bitror.qð nõ in ipſo die tanꝙᷓ eius bono indigẽs quo ſit beatioꝛ requieuit.ſed ipſum diẽ ſeptimũ id eſt angelicã naturã adduxiſſe ad requiẽ ſuã.vt viderẽt.ſ.in deo ſicut .xxxj. de ciui.dei. Innotuit demonibus nõ per illud ꝙ ẽ vita eterna ⁊ lumen incõmutabile.ſed per quedam tem gnatos.per ſedem poteſtatem in illos quos vtiq; in pre ſcientia dei quãto ei vicinioꝛ.tanto ceteris perſpicatior preuidens nullo ſapientie radio choruſcãtes.nullo ſpi⸗ ritus amoꝛe feruentes.velut vacuum reperis locum.ex quo accipitur ꝙ vidit ĩ preſcientia.⁊ ita ĩ verbo. ¶ Co/ tra.primo videtur ꝙ nec cognitionem matutinam habe ant nec veſpertinam.quod dicitur geñ.primo. In prin⸗ cipio creauit deus.⁊c. Exponit Augu.ſuper geñ.qꝙ per celum intelligitur factura angelice nature de nihilo.et cum dicitur fiat lux.intelligitur factura eiuſdem in con uerſione ad lucem primam.ſed hoc ſcdo modo nõ intel⸗ liguntur facti mali angeli. ergo illud fiat lux de malis nõ intelligitur. Sed vt dictũ eſt veſpere ⁊ mane ibi ſub⸗ diuidunt lucem.que pꝛedicta eſt fieri. ergo quod ſubdi⸗ men increatũ ſit inſinitũ quãtũ eſt de ſe.tñ ĩtelligẽs ſᷣm . de ſui poſſibilitatẽ ipſum recipit.⁊ ita finite.omne eniʒ re⸗ Foꝛalis diuine virtutis effecta.⁊ occultiſſima ſigna pre⸗ tn ceptum eſt in recipiẽte per modũ recipiẽtis.⁊ nõ ꝑ mo⸗ cientie. que angelicis ſenſibus malignorum ſpirituum fe dũ recepti.a hoc magis explanatũ eſt in queſtiõe de viſi potiuſqᷓ infirmitati hominũ poſſunt eſſe perſpicua. ſed G one vel cognitiõe dei: vbi oſſeſum ẽ.quomõ deus licet ſit huiuſmodi effecta diuine virtutis ſunt res ĩ pꝛoprio ge ſe infinite virtutis. tamẽ ſe cõtemperat intelligẽti. vt ipᷣm nere.ergo cognoſcũt res in proprio genere.⁊ hec eſt co⸗ in poſſit recipere m ſuã poſſibilitatẽ.nec valet oppoſitõ ſi gnitio veſpertina ergo ⁊c. ¶ Item in eodẽ.demones nõ ne ꝑ infinitũ virtute intelligat᷑ finitũ.nõ enim opoꝛtet itel⸗ eternas tempoꝛũ cauſas ⁊ cardinales in dei ſapiẽtia cõ tun lectũ ꝑ tranſire id vt eſt infinitũ.ſed attingere illud vtẽ. templantur.ſed quorundãa ſignoꝛũ nobis occultorũ.ma e iori experientia.multoplura q; bomines futura conſpi⸗ re⸗ em m nin 1 um ciunt.⁊ ita vt prius.¶ Item idẽ in eodẽ aliud eſt tempo gn 9 ralibus tempoꝛalia cõiecturare.aliud eſt in cõmutabili KWS D quintũ quo queritur. vtrũ cognitio qua bus legibus mutationes temporuʒ pꝛeuidere.⁊ vult ꝙ * cognoſcit angelꝰ verbũ.ſit matutina aut ve primũ referatur ad malos angelos.ſecundũ ad bonos. ei L ſpertina.⁊ videt᷑ q nõ matutina.qm aliud 7 ita vt pꝛius. Item videtur ꝙ malus angelus habuit eſt intueri lumẽ ſolis ⁊ rem in lumine ſolis cognitionem matutinã anteqꝙᷓ; caderet.per hoc quod di⸗ ii rgo ſimiliter aliud ⁊ aliud eſt intueri verbũ ⁊ res ĩ ver cit Hern.ſuper cañ.xiiij.ca. Potuit contingere( ſi tamẽ 5 bo ⁊ alius modus intuẽdi videt᷑. Sed cognitio reruʒ in credibile non putetur)plenum ſapientia ⁊ decore peꝛſe verbo dicit᷑ matutina.ergo cognitio ipſius verbi non vi ctum homines pꝛeſcire potuiſſe futuros ⁊ profecturos ĩ 9 detur dici matutina.⁊ conſtat ꝙ nõ dicitur veſpertina. paꝛem gloꝛiam. ſed ſi preſciuit in dei verbo abſq; dubio ſo Itẽ cũ dicitur geñ.primo.dies vnus vel ſecundus ⁊c. vidit.ergo babuit cognitionẽ matutinam.¶ Ytez bern. du dies ibi accipitur pꝛeſentia luminis eterni ſuꝑ creatu⸗ puto peꝛ aquilonem repꝛobandos homines fuilſe deſi⸗ P omnẽ formandã creaturã.ita ⁊ illũ viderẽt.ꝙ nullã cre⸗ tur de veſpere ⁊ mane.nõ intelligitur de malis angelis. d aturam ꝓ indigẽtia.ſed pro ſola bonitate feciſſet. Ex q̊ ſeo iuxta veſpere ⁊ mane ſumitur cognitio matutina et videtur ꝙ eadẽ eſt cognitio qua vidẽt veꝛbũ.⁊ qua videt veſpertina.ergo nõ habent Hanc aut illam cognitionẽ. res in verbo.¶¶ Ad primo obiectũ dicendũ ꝙ nõ eſt ſimi Itẽ ſᷣm ꝙ exponit Aug.dies ibi dicit preſcientiã lumi. le de viſione ſolis ⁊ eiꝰ quod videt᷑ in lumine.⁊ de ↄgni nis eterni ſuper angelicã creaturaʒ. qm ꝙ dicit᷑ fiat lux tione verbi.⁊ eius quod videt᷑ in verbo.viſio enim alicꝰ ſic exponit᷑i.cõuertatur angelica creatura ad lumẽ eter in lumine ſolis nõ eſt idẽ quod viſio ſolis.viſio auteʒ ali num. in qua.ſ.cõuerſione fiebat dies ſpũalis.ſed hec cõ cuius in verbo.eſt idẽ quod viſio verbi.res enim in ver⸗ uerſio nõ fuit in malis angelis.ergo vt priꝰ. Iteʒ hoc bo eſt idẽ quod ipſum verbũ.viſum autẽ in ſole nõ ẽ idẽ oſtendit᷑ ex oꝛdine littere.qm ſicut dicit aug.ibi ꝑ diuiſi quod ſol.cũ ergo matutina vel diurna dicatur viſio illa onem lucis a tenebris.iĩtelligit᷑ diuiſio perſiſtentinʒ an⸗ que eſt cognitio rei in verbo.dicetur ſimiliter matutina geloꝛum a cadẽtibus.ſed poſi huiuſmodi diuiſionẽ ſub⸗ ſiue diurna ipſa cognitio verbi. Ad ſecundũ dicendũ. ditur. 2 factum eſt veſpere ⁊ mane dies vnns. patet er⸗ ꝙ licet pꝛemittat᷑ de factura lucis anteqᷓ dicat᷑ de veſxe⸗ go ꝙ li veſpere ⁊ li mane ſoluʒ habent referꝛi ad bonos re ⁊ mane·nibilominus tamen ipſa lux cõprehẽdit in ſe angelos. ⁊ ide vt pꝛius. ¶ Solutio cõcedimus ꝙ huiꝰ⸗ veſpere ⁊ mane.vt in h̊ intelligat᷑ omnis cognitio ange⸗ modi differẽtie cognitionis ꝓut ibi accipiũt᷑.nõ conue⸗ V lica.que ꝓcedit ex ꝑlectione ipſius angeli. omnis enim niunt demonibo. vt enim ibi accipiunt᷑. hoc eſt inqᷓ tum cognitio vel ẽ in pꝛicipio.vel ẽ in bis que ſunt a princi⸗ primũ lumẽ ⁊ eternũ angelos illuminat ad cognoſcedũ . pio.Cognitio autẽ in prĩcipio eſt cognitio principij.prĩ res certitudinaliter. ⁊ hoc. vel in ſe ipſo.ſ.primo lumiĩe. cipiũ eniʒ ſe oſtedit ⁊ alia que ſunt in illo.⁊ iõ cognitio 7 ſic dicit᷑ cognitio matutina.vel in ſeipſis angelis.vel ĩ 4 ipſius principij dicet᷑ cognitio matutina ſiue diurna. co ipſis rebus.ſ.in ꝓprio genere. ⁊ vtroq; mõ dicit᷑ cogni⸗ 4 gnitio autẽ que ortũ habet ab his que ſunt a principio. tio veſpꝑtina. Sed cõſtat ꝙ ſic tm̃ bonos illuminat. qm̃ 1 licet fiat ex pꝛeſentia lumis diuini effectiue.nõ tamẽ foꝛ mali nõ cognoſcũt certitudinaliter ſʒ cõiecturando.⁊ H ſe maliter.⁊ ideo talis cognitio non dicitur matutina ſed plane dicit aug.iĩ auctoritate ſupradicta. ĩnotuit demo⸗ veſpertinn. nibo ⁊c. ¶ Et ad aliud eiuſdẽ in eodẽ. Aliudẽ tempora⸗ 3 ¶ WMembrũ ſe extum libus tempoꝛalia ⁊c. Si tamẽ querat᷑.vtrũ ᷣm naturaʒ c — ſorc ” ſuã pꝛimitꝰ inſtitutã habeãt aliquã ↄgnitionẽ rerũ natu 4 — ſextũ quo querit᷑.an demones habeãt co ralẽ. an ſint creati nudi quo ad eorũ cognitionẽ.ſicut i gnitionẽ veſpertinã. ⁊ videt᷑ ꝙ ſic. Aug.ſuꝑ tellectꝰ hbumanꝰ.⁊ que dicat᷑ eſſe huinſmõi cognitio eo⸗ gen. ad litt, a malis angelis. 2 ſi mali ſint. rũ.dicendũ ẽ ꝙ nõ eſt de ĩtellectu eoꝝ ſicut de intellectu e. eis tamẽ nõ aufert᷑ poteſtas nature. ſed bũano.ĩmo ĩ natuꝛa ſna bñt formas datas ad ↄgnoſcẽ⸗ er ſui natura habuerũt poſſe cognoſcẽdi res veſptina co dũ res ſm naturã.⁊ huiꝰmõi eoꝛũ cognitio ad pricipiũ gnitione.ergo demones habẽt huiuſmõi cognitionem. naturale reducit᷑.nõ ad gratuitũ. Et cũ dicituꝛ fiat lux. 4— Item idem in eodem. deus ſic malam punit volunta⸗ ⁊cibi notatur cognitio que eſt ex gratia naturalibo ſu⸗ tem.vt nec perimat dignitatem.⁊ inde vt prius. IJtem peraddita.q; ꝑ hoc ꝙ dicit creauit celũ2 terꝛã. notatur — = ¶ Lueſtio 76 xxiiij. n creatio reꝛũ de nibilo. ꝑ ea q̃ ſubiungunt᷑ fiãt fecit fa⸗ lum enim eſt rei habentis pꝛopꝛiã figurationẽ. ſʒ lux ñ gnpn ctum ?.notat᷑ eoꝛundẽ foꝛmatio diſpoſitio ⁊ oꝛnatꝰ. VUn babet. ergo nõ eſt eius y dolũ. Cõtra autẽ eſt de colerato niumn de ꝑ hoc ꝙ dicitur ſiat lux. notat᷑ foꝛmatio angelice na⸗ quod habet ydolũ mediante quo depꝛehendit᷑ a viſu. Si n, ſc ture.que quidẽ fit per gratiã.⁊ hoc patet ſi fiat vis in h militer dicimꝰ. ꝙ lux ſumma ⁊ icreata y dolũ nõ habet. + verbo fiat.creare enim ꝓprie eſt de nihilo. facere ðᷣo de vnde no intelligitur deus ab angelo vel ab anima ſub ſi rſch aliquo vł aliquo ſ uppoſito.huiuſmõi autẽ foꝛmatio que militudine aliqua illo medio.ſed ſeipſo. nec aliqð aliud * ſic fuit per gratiã nõ fuit in angelis malis. ⁊ ideo neu⸗ ex pte ſi ui requiritur. tamẽ ex ꝑte cognoſcẽtis requiritur an tra cognitio in eis fuit.ſi tamẽ ertenderemꝰ nomẽ veſꝑ⸗ aſſimilatio que aſſimilatio fit in intellectu cognoſcente anal tine cognitionis.poſſet dici illa cognitio naturalis.que vel per donũ nature.ſ.ꝙ ẽ ad imaginẽ dei factus. ⁊ hec enan tunc fuit in angelis malis. veſ ptina reſpectu cu iuſſibet eſt prima aſſinnilatio. vel ꝑ gratiã. ⁊ hec ẽ maior: vel P inſh cognitiõis gratuite.cũ hec multũ obſcuritatis habeat gloriã. ⁊ hec maxima ⁊ perſectiſſima.ſic ergo exigitur tenpo reſpectu illius.ita ꝙ illud quod gratie ẽ a veſpertina co hec aſſimilatio vel iſta vel illa.per quã cõiungatur vł v⸗ mmundbin gnitione tollatur. Ad auctoꝛitatẽ tamẽ Merñ.reſpon niatur intellectꝰ cũ deo.vt eũ cognoſcat. Poteſt etiã co⸗ 1piltg dendum eſt. ꝙ beatus Merñ. nõ ſimpliciter aliud aſſe⸗ gnoſci ꝑ ſuos effectus.⁊ hoc explanatũ eſtſi upra in pri‚⸗ obonns. rit ſed ſub quadã dubitatione ponit.ſi tamẽ verũ eſt.nõ mo libn ohabut accipitur ibi.vidẽ in verbo.qm̃ viſio in verbo ẽ merces ghoa⸗ angelorũ ⁊ animarũ ſanctarũ.ſed dicitur videre in ver⸗ rum — H. (ſitani bo accipere a verbo illud quod eſt ſupra intellectuʒ ſuũ. B ſecunduʒ quo queritur. qualiter cogno⸗ orepelfe Supra enim intellectũ naturalẽ demonũ fuit pꝛeuidere ſcat angelꝰ quod iuxta ſe ẽ.ſ.aliũ angeluz: Leturosi ꝙ hic habiturꝰ eſſet parẽ gloriã. & autẽ aliquã babuit oĩs enĩ cognitio fit.aut ꝑ pntiam. aut ꝑ ſpe gdubio cognitionẽ de boc homine creato. habet᷑ per hoc quod cciem. ſiue ſimilitudinẽ. Si ergo vnꝰ ange⸗ tg bei. dicitur in queſtionibus de veteri teſtamẽto.vbi dicitur. lus aliũ cognoſcat.aut ergo primo mõ.aut ſcdᷣo.Qõ pꝛi hiſedeſ⸗ dyabolus inimicus extitit homini.pᷣuidit enĩ ꝙ ad cꝛea mo mõ.qm vnus angelꝰ nõ ẽ pᷣſens in ĩtellectu alterius. ſginpre tionẽ eius factus ẽ homo.ſʒ hec pꝛeuiſio potuit eſſe poſt nõ enim ẽ ibi ꝑ pñtiam.ſicut nec ꝑ eſſentiã.ſi ergo vnns ſcanor calſum ſuũ ante caſum bominis.quod videtur ex verbis aliũ cognoſcat.hoc erit ꝑ ſpeciẽ. aut ergo ꝑ ſpeciẽ inna⸗ nulloſpi ſequẽtibus. ſubtilitate ſua id egit.vt in eandẽ illam pꝛe⸗ tamaut ꝑ acquiſitã. ⁊ quocũq; mõ dicatur. oʒ ſemꝑx beumneer uaricationẽ in quã ipſe irꝛuit induceret.vt accuſatorem ſimilitudo aut ſpecies illa ſit pᷣſens in itellectu. Si eꝛgo .C⸗ luũ participẽ ſue damnationis efficeret. .. diest ꝑ ſpeciẽ nat; cũ ñ nnt ſpecies atei tot en mm babe (R 4444 fffe gelorũ quot creati fuerũt. Si mõ crearet᷑ vnꝰ angelꝰ.a Nprin⸗ H AC eſtio .xxi de dif / alio nõ poſſet cognoſci.niſi deꝰ de nouo daret ei ſpecieʒ nepper — 8 ognoſcibilium ab angeuWel. D ageli creati. ſʒ ſic mnöf loqmur de Goenise ageli. ſ. nbiloer 2 S„α Fm id ꝙ de ei põt dare.ſʒ ſᷣm eiꝰ naturalẽ potentiꝗ. aut nincon . J cto de cognitioe vreurercte viger nõ dſpeci inatã. Si Reatg⸗ p ſpe⸗ innet⸗ angeli qtũ ad modũ cognoſcẽdi. conſe⸗ ciẽ acꝗſitã.ᷓ aut de nouo a deo datã aut ab alio.Si pꝛi demalis quẽter querit᷑ de ipſa rõne ↄgnoſcibiliũ mo mõ.q de ſe vel de potẽtia ſibi ĩ creatiõe data nõ poſ⸗ eibiſab circa quã querunt᷑ quatuor.¶¶ SPrio q̃li ſet vnꝰ aliũ cognoſcẽ.Si ſcdᷣo mõ.tũc ſequeret᷑ ex h.q ĩ⸗ 0dſuboi ter cognoſcit quod ſupꝛa ⁊.ſ.deũ.¶Se tellectꝰ angelicꝰ eſſet poſſibił ⁊ receptibił ⁊ creatꝰ nudꝰ zngeis. cũdo qualiter cognoſcit qð iurta ſe ẽ.ſ.angelũ.4 Tercõ reſpectu aliquarũ ſpecierũ poſſibił pfici ab illis qð vi⸗ Uurnae qualiter cognoſcit q ſunt ifra ſe.ſ.corꝑalia. EOQuarto q̃ det eſſe falſuʒ. ¶ Preteꝛea. ð natuꝛa lucis ẽ facẽ daꝛe vł Gntin⸗. liter cognolcit habitꝰ ꝗ ſũei ſe. naturales ⁊ gratuitos. . pecies.nõ reciꝑe ſne. Hagel nõ n ſũt ſpecula. 3 q8 ni . — icut dyoni.⁊ dama.ſʒ etiã lumĩa.ꝗ̊ natura ĩ angeł erit i 4 ern bruz primuz HM datia ſpẽrũ.nõ tm̃ receptĩa.ſʒ ſi illa telligerẽt ab alio re uniar⸗ Irca primũ ſic. Angel⸗ cognoſcit deũ. aut cipiẽdo ſpeciẽ ð̊ nou o.eſſet qͥ ad hoc.i ipſis natuꝛa tm̃ re obes ergo ꝑ mediuʒ. aut ſine medio. Et vider ꝗꝙ ceptiua ſpecierũ.⁊ eſſẽt ſolũmõ ſpecula ꝙtũ ad hoe ñ lu (hur neceſſe ẽ hoc eſſe ꝑ mediũ.cõſtat enim ꝙ; deꝰ mia.qꝛe nõ videt᷑ ꝙ illa cognoſcat ꝑ ſpeciẽ ab alio de no thli Nelſtifinite virtutis. ⁊ angelꝰ ẽ finite virtutis uo habitã.¶¶ Itẽ iferiꝰ nõ agit ĩ ſupius.nec par ĩ pareʒ. mnizn ergo nõ eſt ꝓpoꝛtio ĩter hec. Ad hoc ergo vt angelꝰ deũ cũ oẽ agẽs ſempꝑ ſit nobiliꝰ faciẽte.vm ꝙ dicit augu. ſuꝑ ſiniſid aſpꝛehẽdat.neceſſe ẽ vt prius fiat ꝓpoꝛtio inter hec. Sʒ Beñ. ad litt. iferioꝛ angelꝰ nõ põt ageè in ſi uperioꝛẽ im⸗ vuntch inter duo ſic diſꝑata ⁊ impꝛopoꝛtionalia de ſe nõ fit pro primẽdo ei ſpeciẽ ſuã. nec par ſimilit in parẽ.ſi vnꝰ a⸗ zolonds poꝛtio niſi per mediũ.oʒ ergo aliqð eſſe mediũ ꝓoꝛtio⸗ liũ cognoſceret ꝑ receptionẽ ſpeciei.nõ cognoſceret infe lud⸗ nãs.mediate quo poſſit angel? deũ cognoſcẽ. ſ. aliquod rior ſuperioꝛẽ.nec par parẽ. Sʒ occaſiõe iſtoꝛũ queri 2 ue⸗ creatũ vt ẽ ſimilitudo vel ſpecies vł aliqð huiuſmõi quẽ tur.vtrũ in angelo poſſit eſſe vtraq; natura.ſ.natura fa oc in admodũ qicimꝰ.ꝙ aĩa nõ põt ĩmediate ↄgnoſcẽ lapidẽ. ctiua ſpecierũ.⁊ receptiua.aut tm altera.⁊ viſuzʒ ẽ.ꝙ tm̃ e i ſed potiꝰ ꝑ ſpeciẽ lapidis aut ꝑ ſimnlitudinẽ. 4 Si autẽ altera. Sʒ cõtrariũ videtur.ſ.ꝙ vtraq; natura.qꝛ cuʒ i boc cõcedatur.querit᷑ quid ẽ mediũ. ⁊ obijcit de illo me angeli ſint lumia.neceſſe ẽ ponẽ ĩ ipſis naturã factiuam olun dio ſicut de angelo ẽ obiectũ.qm̃ cõſtat q illud mediuʒ. ſpecierũ.cũ natura lucis ſit facẽ ſpẽs.loqmur ð vno an eis ex quo ẽ creatũ erit finite virtutis. ergo ipſi deo qui eſt gelo cognoſcẽte aliũ.cõſtat ꝙ ille ꝗ cognoſcit᷑ cũ ſit lux. tcoh infinite virtutis nõ erit ꝓpoꝛtionale. ergo nõ poterit eſ⸗ facit ſpeciẽ ſuã ĩ alio cognoſcẽte. ⁊ ĩ angelo cognoſcẽte nat,n ſe mediũ oꝛtionans.niſi pꝛius pꝛopoꝛtionaret᷑ peꝛ ali oʒ ponẽ naturã receptiuã. pᷣter naturã factiuã que ĩ eo andoh) quod aliud mediũ.x ſimilit᷑ poſſet queri de illo alio me⸗ eſt. eo ꝙ ẽ lux.¶ Itẽ ſi aliqð cõe ineſt diuerſis.neceſſe ẽ ꝙ nicen Dio. 2 ſic ſemꝑ in infinitũ. quare videt᷑.ꝙ nõ poſſet deus ſm naturã cõem inſit illis. Sʒ tã ĩ natura ſenſibili qᷓ i⸗ Zenpon cognoſci ab angelo ꝑ mediu.ſed potius ꝓ ſui pnñtiam vł tellectuali ẽ fieri ſpecies.q̊ ẽ natura cõis a q̃ fiũt ſpẽs h hnmnmnc, eſſentiam. Preterea. aĩa ſeipſaʒ cognoſcit ſine medio ibi.Sʒ cõſtat ꝙ h̊ nõ põt eſſe aliq̃ foꝛma elemẽtaris. i uu nec oʒ mediũ inteꝛcidẽ qm̃ ſibi pᷣſens ẽ. cũ ergo de⸗ ſemꝑ qm̃ talis natura ñ poſſet dare eſſe ſpũale ſpeciei aut foꝛ iſend ſit pᷣſens anime ⁊ angelo.videt᷑ ꝙ ab angelo cognoſcat me viſibili.cũ ipſa nõ habeat eſſe hꝰmõi.oʒ & vt ſit talis nnoco⸗ ꝑſui pñtiam ⁊ ſine medio.⸗! SPreterea. nobiliſſima co natura q̃ trõſcẽdat oẽʒ aliã foꝛmã ſimplicit coꝛꝑalẽ.ſʒ h eleem gnitione videtur cognoſci deus.ſed nobilior ẽ cognitio ñ videt᷑ alia niſi lux.qm lux ĩter coꝛpꝑalia magis ẽ id qð hoe que ẽ per pñtiam.ꝙ que eſt ꝑ ſimilitudinẽ aut ſj peciem. appꝛopiĩquat ſpũalitati.lʒ ſit coꝛpalis.Sʒ adhuc ñ q̃cũ⸗ fipi⸗ quare vt prius.¶ Ad hoc dicendũ.ꝙ deus vno mõ ſine qᷓ lux.ſed lux ĩ actu.qm oculꝰ lucẽ babet de ſua compo⸗ ſatlor⸗ omni medio videtur ab angelo.⁊ nibilominꝰ ꝑ effectum ſitiõe.⁊ tñ ſua lux nõ facit ſpẽs.ſʒ reqrit᷑ lux er. ſic & in altoſt⸗ ſiue ſimilitudinẽ. Lux enim nõ cognoſcit᷑ ꝑ ydolũ.ydo⸗ ſenſu ⁊ ĩtellectu reqrit᷑ natura cõis.que ẽ datia ſpecieꝛũ pm naturã lucis:ſed in ſenſu lux coꝛpoꝛalis in intelle⸗ ctu lux ſpũ alis.ſicut eſt in aĩa ĩtellectus agens:angeli g babent naturã datiuã ſpecierũ. cũ habeãt ſimilit᷑ natu⸗ rã lucis.ergo ĩ eis erit natura dandi ſpẽs ſibinuiceʒ ſi⸗ ue ſimilitudines.⁊ ſimilit natura recipiẽdi:qm̃ ſi vnus angelꝰ facit in alio ſpeciẽ· aliꝰ erit ĩ quo fiat illa ſpẽs.er go in eis ẽ vtraq; natura.q Itẽ mediũ ꝑticipat naturaʒ vtriuſq; extremi.ſed ſi talia duo ſunt extrema.qð ẽ que⸗ dam natuꝛa que tm̃ facit ſpecies.ita ꝙ ĩ ea nõ fiũt ſpẽs. vt ẽ natura ſuprema que ẽ deus.Alia ẽ ĩ qua tm̃ fiũt ſpe cies ⁊ ipſa nõ facit.ſicut ẽ natura coꝛporał. ſicut xatet ĩ viſu coꝛporali.ſʒ media natura ĩter hec extrema ẽ ſubſtã tia itellectualis.vt aima ⁊ angelꝰ.ergo tã ĩ aĩa qᷓ i ange lo exit vtraq; natura.ſ.natura dandi ſpẽs ⁊ recipiendi. een tũc obijcit᷑ de duobo angelis parẽ lucẽ habenti 8.quomõ vnꝰ aliũ cognoſcit. cũ neuter ĩ alterũ poſſit agere.⁊ ſimilit᷑ de duobo quoꝛũ vnꝰ ẽ ſuꝑioꝛ aliꝰ ĩferioꝛ.· quõ inferioꝛ poſſit cognoſcẽ ſuperioꝛẽ ſicut fuit obiectũ. foꝛte dicet᷑.ꝙ angelꝰ cognoſcẽdo ſe.ↄgnoſcit ſuũ ſimile. ⁊ hoc videt᷑ velle Tug.ĩ lib.de trini.ibi enĩ dicit.ꝙ alit eſt de oculo materiali.⁊ de oculo ſpũali.oculꝰ enĩ mate⸗ rialis minꝰ ſe cognoſcit q; alia.ĩmo ſe non videt.⁊ alia bñ videt:ſʒ oculꝰ ſpũalis prio videt ſe.⁊ in ſe videt alia ſicut aima vidẽdo ſe videt aliã aimã ⁊ angelũ ſimilit.et hec ſunt verba eiꝰ. Aldẽs ergo ipſa ſiẽ ꝑ coꝛporearũ re⸗ rũ noticias ꝑ ſenſus coꝛpoꝛis colligit.ſic incoꝛporearũ ſemetipᷣam.ergo ⁊ ſeip̃am ꝑ ſeipᷣam nouit.exẽplũ etiã patet. Aligꝗs enĩ ꝑ hoc ꝙ cognoſcit caꝛtaginẽ quã vidit. cognoſcit aliã cartaginẽ ſibi ſimilẽ quã nunqꝙᷓ vidit.Si⸗ militer videt᷑ eſſe de angelo.ꝙ ꝑ hoc ꝙ ſe cognoſcit: co⸗ gnoſcit alios ꝗ ſunt ei ſimiles ĩ natura.¶ Sʒ adbuc ob⸗ ncitur.qm̃ ⁊ ſi verũ ſit.ꝙ vnꝰ angelꝰ poſſit alios cogno ſcere:quo ad hoc ꝙ ſunt ei ſimiles ĩ natura.nõ tñ ꝓpter hoc cognoſcet eos diſticte.cũ ipſe nõ magis ab vno an⸗ gelo qᷓ;ᷓ ab alio diſtinguit᷑. Si ergo nõ poneret᷑ alia via q̃ vnꝰ aliũ poſſet cognoſcẽ.nõ poſſet tũc vnꝰ angelꝰ aliũ ab alio ĩ cognoſcẽdo diſtiguere.qm̃ angelꝰ nõ bʒ virtu⸗ tem diſtinctiuà rerũ ſicut deꝰ.⁊ ita nunqꝙ; ꝓfecte quo ad hoc poſſet vnꝰ aliũ cognoſcẽ.qð falſum eſt.⁊ ita videt᷑ ꝙᷓ opꝑoꝛteat ponere ſicut priꝰ.ꝙ ꝑ ſpeciẽ aliaʒ fit cognitio. ( Saiudi quadruplex ẽ modꝰ cognoſcẽdi vnũ angelũ alio.Primꝰ ẽ ꝑ effectũ.⁊ iſte ẽ comunis angelo ⁊ aĩe ſicut eni vna anima cognoſcit aliã ĩ ſuis effectibo. vtpo⸗ te ĩ hoc ꝙ ẽ mouere coꝛpꝰ.dare ſenſum ⁊ locutioneʒ.⁊ ꝑ huiꝰmõi actꝰ deuenimꝰ ad cognitionẽ potẽtiarũ.⁊ ꝑ co gnitionẽ potẽtiarũ ad cognitionẽ eſſentie.ita ⁊ vnꝰ an⸗ gelus põt cognoſcẽ aliũ ꝑ ſuos effectꝰ.ſunt eni quedam oꝑationes mirabiles.que nõ poſſunt fieri niſi ab ange⸗ lo.ꝑ quas hõ põt deuenire ad ↄgnitionẽ angeli.bᷣbigẽa. Certi ſumꝰ.ꝙ aima ꝑ ſe pꝛona ẽ ad lapſum.⁊ ex ſe non hʒ ꝙ nõ labet frequẽter.⁊ ꝑ h̊ depꝛehẽdimꝰ .ꝙ h.ſ.q nõ labat᷑ habet ex cuſtodia alteriꝰ.⁊ hoc dei vel angeli. Sʒ poſtea deprehẽdimus.ꝙ nõ ẽ ſolũ ex dei cuſtodia.ſʒ ma gis ex quadã ſpeciali cuſtodia.que data ẽ ei pter ſuam nobilitateʒ. ⁊ hec ẽ cuſtodia angeli.a ita ſi ꝑ oꝑationes angelorũ deuenimꝰ ad cognitionẽ eoꝝ.multoſfortiꝰ vnꝰ angelꝰ ad cognitionẽ alteriꝰ.qꝛ vidẽt angeli effectꝰ ſuos iter ſe magis q; aime ſuos.⁊ angeli boni ⁊ aĩme ſancte meliꝰ qꝙᷓ; angeli mali ⁊ anime nõ ſancte. ꝓpter maiꝰ poſ⸗ ſe qð ẽ in animabo ſanctis ex gratia q; ĩ demonibo.De Hh̊ Augĩ lib.de trini.x.Mõ ita dicitur mẽti cognoſcere ſe ipſam.ſicut dẽ cognoſcẽ cherubin ⁊ ſeraphin.de ablſen⸗ tibus eni illis credimꝰ que celeſtes queda poteſtates eſ⸗ ſe pᷣdicant᷑.neq; enĩ ſicut d; cognoſcẽ volũtatẽ illius ho minis.que nobis nec ad ſentiendũ vllo mõ nec ad itelli gendũ p̃ᷣſto ẽ.niſi coꝛporalibo ſignis editis.⁊ hoc ita.vt magis credamꝰ ꝙᷓ itelligamꝰ.neq; ita vt dici᷑ homĩ co⸗ gnoſcere faciẽ tua.qdð nili ĩ ſpeculo ſieri nõ põt. Itẽ aliꝰ modꝰ cognoſcẽdi ẽ ꝑ ſcripturas.ſᷣm ꝙ iuenimus eos di uerſos ⁊ diuerſimode apparuiſſe.⁊ in diuerſis locis.vt patet tã in veteri teſtamẽto qᷓ; in nouo.LTercius ⁊ quaꝛ⸗ tus ſunt circũſcripta omni oꝑatione. ⁊. ſic ẽ ſimpliciter cognoſcere.⁊ hoc dupliciter.qm̃.vel ĩ ver bo.vel in ꝓpꝛio geneꝛe ſiue in ſe.his enĩ duobus modis cognoſcit ange⸗ lus vnus aliũ in deo.vel in genere ꝗpꝛio.vel in ſe.loquẽ do ergo de hoc quarto mõ cognoſcẽdi angelũ ſcilicet in ſe.dicimus ꝙ vnus angelꝰ cognoſcit aliũ angelũ.⁊ per ſpeciẽ nõ innatã.ſed potius acquiſitaʒ . qꝛ ipſe eã ſibi fa cit in ſe.⁊ cõcedimus ſicut oꝑponebat᷑ ꝙ in angelo ẽ du⸗ plex natura.ſ.dandi foꝛmas intelligibiles.⁊ recipiendi eas ab alio. Et iſte due nature ſunt i angelo ſicut in ani ma.nã in eis eſt natura ſpeculi.⁊ ſic poſſunt recipꝑe for⸗ mas intelligibiles.⁊ ratio luminis.⁊ ſic poteſt daꝛe eas nõ tamẽ ᷣm rationẽ ꝓpꝛij luminis.ſed ſᷣm rationẽ pꝛimi luminis ſuꝑinſfluentis.dicimus ergo ꝙ vnus angelꝰ co gnoſcit aſiũ peꝛ ſpeciẽ ſiue ſimilitudinẽ ſuã.⁊ accipit ſpe ciem illam a ſpecie alteꝛius angeli.qm̃ ſimilitudiuẽ illiꝰ ſpeciei accipit.Cõſtat enim ꝙ nõ accipit ſpeciem eſſenti alem angeli.ſed remanet in eo ꝓpꝛia ſpecies.⁊ ipſa re⸗ manente in pꝛopꝛio ſubiecto.angelus cognoſcẽs ſimili⸗ tudinem illius accipit.⁊ ſic dicitur recipeꝛe ⁊ ſibi dare. qm̃ facit ꝙ in ſe ſit illa ſimilitudo q̃ pꝛius erat. Ecõtra eſt quo ad hoc in intellectu angelico.⁊ in intellectu ani⸗ me potentiali:qm̃ ĩ intellectu angeli.nõ fit ꝓprie abſtꝛa⸗ ctio.cum ſic vnus aliũ intelligit.⁊ hoc ẽ.quia fit abſtꝛa⸗ ctio.vt res fiat ſpũalioꝛ.ſed angelus non facit illam ſpe ciem ſpiritualioꝛẽ.nec indiget vt ſit ſpiritualioꝛ ſed hoc tm̃ indiget.vt ipſi cognoſcenti cõiungatur.⁊ hoc eſt.ꝗa iam eſt abſtracta a materia ſenſibili. Sed econtra eſt in foꝛma viſibili materie cõiuncta.Si enim eſſet ſoꝛma vi⸗ ſibilis a materia abſtracta.iam nõ requireretur maior abſtractio.ad hoc vt viſus fieret.ſed tm̃ ſufficeret ipſam coniungi viſui.Concedimus etiam. ꝙ non ſufficit ange li preſentia.ſed vlterius requiꝛituꝛ conueꝛſio ipſius co⸗ gnoſcentis ſupꝛa cognitũ.accipiendo eius ſimilitudinẽ vt dictum eſt.iec ad hoc requiꝛituꝛ aliquod adiutoꝛiũ extrinſecũ.vnde Meꝛn.in omeł.v.ſuꝑ canti.nec brutus nec angelicꝰ ſpũs ad ea capeſcẽda.que beatã ⁊ ſpiritua lem faciunt creaturam.ſuis vllo modo coꝛpoꝛibus adiu uantur.ille quidem pꝛo innata ſtoliditate non capiens. iſte ᷣo pꝛo excellentioꝛis glorie pꝛerogatiua ñ indigẽs. Ad hoc qð obijcitur.ꝙ intellectus angelicus eſſet nu⸗ dus ⁊ poſſibilis.ſicut intellectus humanus.poteſt dici. ꝙ intellectus põt dici poſſibilis dupliciter. vno mõ pꝛo pter admixtionẽ cum fantaſinatibus ⁊ poſtmodũ depu⸗ tationem ab eis.⁊ ſic eſt intellectus poſſibilis in anima vnita:⁊ tm̃ in ea ſᷣm ꝙ ſic eſt. Alio modo propter ſolam receptionem ſpeciei intelligibilis.⁊ ſic poteſt manere in anima ſeparata.⁊ ſic poteſt etiam eſſe in angelo. ¶Ad illud quod obijcitur.qꝙ infeꝛior nõ videtur poſſe agere ĩ ſupeꝛioꝛem.nec par in parem. Dicẽdum ꝙ hoc eſſet ve⸗ rum.niſi hoc poſſe ineiſet eis ex virtute ſuꝑeffluente.vt dictum eſt ſupra.vel põt dici.ꝙ pꝛoprie non dicitur ibi actio nec paſſio.nõ enim angelus quia intelligitur dici⸗ tur pati.vt loquimur de actione ⁊ paſſione proprie.vt accipiatur actio que eſt per dominiuʒ ⁊ infert paſſionẽ. de tali actione verũ eſt. ꝙ opoꝛtet ꝙ agens ſit nobiliꝰ patiente.ſed ſic non eſt hic.non enim vnus agit in aliuʒ per modum dominantis.ſed cum vtrumq; ſit lumen.v⸗ trumq; habet alterius ſimilitudinem.cum ſeinuicem co gnoſcunt ⁊ ſe circũincẽdunt.ſicut videmus in duabꝰ cã⸗ delis.ꝙ quando ſunt in eadem domo.vtraq; totam illu⸗ minat.⁊ ſe circumincendunt adinuicem.nec agit vna in aliam pꝛoprie loquendo⸗ Bed adhuc queritur circa eundem articulum. vtrum vnus angelus cognoſcat ali⸗ um tripliciter.ſcilicet in verbo.⁊ in ſeipſo.⁊ in pꝛoprio genere.ſicut tripliciter ceteras creaturas ↄgnoſcit.⁊ vi detur ꝙſic. qm̃ illius poteſt habere ſimilitudinẽ vel ſpe⸗ ciem in ſeipſo.ſicut ⁊ ceterarum reꝛũ.⁊ huiuſinodi ba⸗ bet foꝛmam datam ab initio ſicut ⁊ ceterarum reꝛum.et eſt res ab ipſo diſtincta ſicut ⁊ ceteꝛe res ergo ⁊c.Cõ tra querit Auguſtinus ſuper geñ.ad litte.quare de ſola t h ſee ho bel 6 1 — -– — —W—— —, — (Lueſtio hid luce ꝑ quam angelica natura intelligit᷑. dicitur fiat lux ſuo affectu: ſed malus ſpeculatiue tm̃ iuſticiam cogno⸗ an, et facta eſt lux:⁊ nõ de ea dicit᷑ et fecit luceẽ. cũ de ceteris ſcit per ſeipſam. ſm ꝙ eſt in intellectu. id eſt per ſimili⸗ 4 rebus dicta ſint ̊ fiat fecit ⁊ factuʒz eſt: Et ad hoc rñdet tudineʒ. que non eſt aliud ꝙᷓ res que eſt in intellectu tm. lani dicens.ꝙ angelꝰnõ potuit bre cognitõez de ſe faciendo. Einde bonus quaſi ſumpliciter eaʒ habet.ſed malus nõ i 0 H ſol de ſe facto ⁊ ꝑ factõeʒ lucis intelligit factio ange⸗ babet eam niſi ſᷣm quid. Cognoſcit etiam iuſticiain nõ W li.ſi bene habnit cognitõeʒ nõſolũ de rebo factis hᷣ etiaʒ ſe ummod o per ſpeciem. ſed etiam per priuationem. nn faciendis.adminꝰqꝗtum ad oꝛdinẽ nature.et ſi nõ qtuʒz Di do queratur.vnde habet malus ſpecieʒ iuſticie et ben ad oꝛdinẽ tꝑis:ſᷣ nõ de ſe faciendo.nec qtum ad hũc or- ceteroꝛum habituum.Dicimus ꝙ ſpecies omnium iſto pengt dinem.nec qtum ad illũ.ſᷣ cognitio qua cognoſcit ange rum date ſunt eis ab exoꝛdio ſue conditionis.nec eas inani lus in ſeipᷣo hec eſt cognitio rei faciende et nõ tm̃ facte. amiſit per peccatum:qm habere ſpeciem rei.quã tamen beſoe vt pʒ de artifice ꝗ cognoſcit in ſeipſo domũ anteqᷓ fiat:et rem ipᷣe non habet nec habere poteſt. non eſt ei niſi pe⸗ dmeig hmõi cognitio quã ſic hʒ angelus notatur ꝑ boc ꝙ dicit na.DOe iuſticia vᷣo gratum faciente dicimus.ꝙ bonus an Nepnin fecit.Cognitio aũt in ꝓpꝛio genere de re facta.notat᷑ per gelus eam cognoſcit per ſeipſam.ſed malus tm̃ peꝛ eius ngebe⸗ hoc ꝙ dicit᷑ ⁊ factũ eſt:ſic &̊ de ſe faciendo nõ potuit ha⸗ effectum. ſcilicet per hoc ꝙ videt opera gratuita.que a apuſe bere cognitõeʒ aligs angelus.eadem ratõne nec de alijs ſe diſtincta et ab alijs habentur:ſubtilius tamen videt 2⁊ inello angelis faciendis.qm ſimul natura et tꝑe ſacti ſunt: qᷓ⸗ maioꝛi erpientia cognoſcit res qᷓ; bomines cognoſcunt. neſen re nõ põt vnus angelus alios cognoſcẽ in ſeipᷣo cogno⸗ Fm ꝙ dicit augꝰ.in li.de diuinatione demonum. Vnde tipſare ſcente.cũ bec ſit cognitio rei faciende.¶ Rñdetur vernʒ generaliter dicimus. ꝙ gratiam per ſeipſam non ↄgno⸗ 8ſünin eſt ꝙ nulluo de alio pᷣuidit ipᷣm eſſe faciendũ.ſicut nec ð ſcit nec ꝑ ſpeciem eius.qm̃ nec eius intellectus nec eius bider. ſe:ſed ꝓpter hoc nõ oportet ꝙ vnꝰnon poſſit aliũ cogno⸗ ) effectus deifoꝛmis eſt: ſed conſtat ꝙ aliquo modo eſſet EKoörta ſcere in leibo an non ielnngg. tognitt⸗ qᷓ cognoſl (Wue⸗ ſpeciem gꝛatie apud ſe haberet. “ðYYDUDU etuon⸗ angelus aliquid in ſeipᷣo.ſolũ ſit de re facienda.ſᷣ etiam 1 U ſt . . ſit dbſen de re iam facta:2 barerexemmpla de artilfice. Põt em ar⸗ Nnͦ ne 10 vicelunaquinta abln fex in ſe vidͤ rem ſiend etiam iann factã:licet &̊ ange⸗ S pꝛeuidentia angelorum. lanſpe lus nõ cognoſcat in ſeipo angelũ fiendum. põt tn ↄgno⸗ E N igin ſcere iam cri⸗ Pretere noͤ valet illa ratio qm̃ a ſimii inde agitur de Pe dl,gn poſſet argui.qm vnuſquiſq; angelus nõ habuit cognitõ uidentia ſiue pꝛeſcientia angeloruʒ. Et tacktin nem de alio faciendo ſicut nec dæ ſe. tñ etiã adhuc nõ eſt circa hoc queruntur tria. demacd ſimile.qm̃ poſſet intelligere vnꝰangelꝰꝙ alij creati fuert Primo vtrũ angeli boni pꝛeuiderint r madr ſucceſſiue.et ſic quo ad intellectũ poſſet pᷣuidere alios fi ſuam permanentiam in beatitudine. eripenn endos.licet tñ bene ↄcedamꝰqð nõ eſt dictũ de luce ſicut Secumdo vtrũ mali angeli pꝛeſcij erant ſui caſus. ritang⸗ &æ alijs creaturis fecit deus lucẽ. ꝓpter hoc nullus an Tercio de que ſapientia intelligatur dictum auguñ. ſuscn gelus pᷣuidit ſe fiendum vel alios. WES eſt fructus pietatis ⁊c. embꝛum tercium . Mlembzum beimum rnmuo ù . FB pꝛimum quo queꝛitur. vtꝝ pꝛeuiderint Piinn Rterciũ qᷣ querit᷑. qualiter angelus cogno ſuam pmanentiam et videtur ꝙ pꝛeſcij fue Gbadir ſcat res coꝛꝑales inferioꝛes.Cũ em̃ res hu rint. Heatitudo em̃ non eſt ſine certitudi⸗ “ iuſinodi ſint angelo inferioꝛes.nõ pñt fim — A. ne ſtatus.ſed angeli boni ſicut dicit augꝰ. diens. naturã in angelu agere. cuz ipſe ſit ſpũs. g . heati erant in illo ſtatu. Vnde dicit in lib. de fide ad pe⸗ Diſe õͤ impꝛimũt in ipᷣm ſpẽm ſuaʒ.nec ipſe deꝰdat ei. ¶ Et trum. Angelici ſpiritus.pꝛo eo ꝙ rationales facti ſunt. enn onamꝰꝙ alicuiꝰrei coꝛꝑalis nõ det ei ſpẽm.quõ ꝗ̊ᷓ pote eternitatis et beatitudinis donuʒ in ipſa nature ſpiritu ici Frrit eam cognoſcẽ. exquo nec ipᷣe res põt ſuã ſpẽm in eius alis creatõne diuinitus acceperunt. Et in li. de eccleſia⸗ nofho HM intellectũ impꝛimẽ.nec ipᷣe de dat ei. Si dicat᷑ ꝙ ſibi fin ſticis dogmatibus. Angeli qui in illa qua creati ſunt be depe⸗ gat bmõòi ſpẽm.videt᷑ boc eẽ impoſſibile.qm̃ nõ eſt in an atitudine perſeuerant.non natura poſſident vt non mu Aumd gelo imaginatiua virtus.ſᷣm quã eſt fictio. ſicut eſt i no tentur cũ ceteris:beatitudo aũt nõ eſt ſine certitudie ſta ſſcon bis. Ad qð dicendũ.ꝙ ſic lux hʒ potentia multiplica⸗ tus. Vñ aug. ſcti angeli eterne vite ſue ac hẽitudinis nõ Mmeſen di ſe in diuerſis ꝑtibo aeris.⁊ etia ſpẽm rei alteriꝰ vt rei ſunt incerti:nam quõ beati ſi incerti.̊ angeli boni pre⸗ ,4 coloꝛate:ita dicimus ꝙ angelꝰex ꝑte qua eſt lumen. ha⸗ ſcij erant ſue ꝑmanſionis.¶ Item excellẽtioꝛ fuit ſtatus rageret bet poſſe tm̃.vt det eſſe ſpũale ſiłitudini coꝛꝑali. et ſic es angeloꝝ tunc qᷓ nunc ſit hoĩim: nunc em̃ ſunt homies in eſerw⸗ intelligat. Inde hmõi res nõ agit in angeluz.ſed potiꝰ mileria aliqua.ſ̊ angeli in nulla:ſᷣ homies boni dicunt᷑ ntr,t ipſe agit in reʒ.ſicut nobiliꝰin ignobiliꝰ: ex hoc etiã pʒ. nũc beati in ſpe.⁊ ita habent certitudinem ſpei.ꝗ̊ angeli turibi ꝙ non eſt ibi fictio ſed vera cognitio. boni multofoꝛtius tunc erant in ſpe beati: ſed certitudo roic ſpei nõ eſt ſine cognitione in qua radicatur.ergo habu⸗ nie⸗ t erũt cognitõnez ſue ꝑmãſionis.ergo pꝛeſcij erat.⸗ Item ſoni. 8 grtum p̃ſcientia futuroꝛũ eſt eſſentialiter in dro.⁊ põt pꝛeſcien hobilu — quartnz quo queritur. quõ tam bonus tia ↄuenire creatuẽ ex dono creatoꝛis:nec hoc repugnat naliz angelus q; malus. cognoſcunt taʒ natura intellectuali nature condite:nulli aut ↄuenientius apta mnen. lleers habitus ꝙ; acquiſitos et gratuitos. vt ri potuit qᷓ; angelice.⁊ in angelica natura conuenientiꝰ cenc iuſticiam naturalẽ acquiſitam et gratuitã illis qui ꝑmanſuri erant:ergo angeli illi ex conduõe ac⸗ abyc 4l Ad quod ſic. In om̃ibo habitibus ita eſt. ꝙ ſeipᷣis co ceperunt ꝙ preſcij erant ſue ſalutis. Contra. ſi preſcij mmüle gnoſcunt᷑:cum ergo angelus malus eas nõ habeat.eas fuiſſent ſue ſtabilitatis.neceſſario per maſiſſent. Si au⸗ gan non poterit cognoſcere.MNMinoꝛ patet.non eniʒ angelus tem ex neceſſitate permanſiſſent. non eis imputaret᷑ ad aiea malus habet iuſticiam. quare nec ſpeciem iuſticie: cum meritum permanere. Sed imputabatur ad meritum. g Tol⸗ ſpecies iuſticie ſit idem ꝙ ipſa.et ſic de ceteris habitibo non neceſſario ꝑmanſerunt:ergo non preſcij erant: cum nio gratuitis. Ad quod dicendum. q; tam bonus angel? em eſſet futurum ↄtingens.poterant non ſtare.et ita nõ ri ỹÿᷓ malus cognoſcit iuſticiam naturaleʒ et acquiſitam ꝑ eſſent preſcij ſue permãſionis.¶ Pꝛetẽa.aut paꝛes erat lſe⸗ ſpeciem ſuã.que tamen ſpecies non eſt aliud qᷓ; ipᷣa res. angeli in conditione ꝗ;tum ad gram donoꝛũ.aut no erat . e Sed tamen Fᷣm ꝙ vult auguſti.aliter eſt de bono ange⸗ pares. Si erant pares. ſed illi qui erant caſuri nõ ert net lo iᷓ de malo:bonus enim ipſam iuſticiaʒ cognoſcit ſpe preſcij ſue ſtabilitatis in bono.cum nõ futura erat:ergo culatiue et pꝛactice.vnde preſens eſt in ſuo intellectu et nec ipſi boni p̃ſcij erant. Si vᷣo impares ert. datũ eſt ꝑ⸗ cſol⸗ S . (— manentibo quod nõ datũ eſt cadentibo:ergo nõ eſt impu tandũ iſtis ſi ceciderũt.ꝗ hoc dono caruerũt.¶ Iteʒ ſcĩia eſt fructus pietatis.ſ̊ anteq; adhererẽt ſuo creatoꝛi non abuerũt fructũ pietatis.&O nõ habuerũt illã ſcientiam. Ao qð dicendũ eſt. ꝙ nõ habuerũt pᷣſcientiaʒ ſue ſta⸗ bilitatiS. ̊ nũc hñt ſcientiã illã. Vñ aug.ad oꝛoſiũ.Om nes angeli creati ſunt eqͥles.ſ̊ cadentibo illis ꝑ ſuꝑbiaʒ ceteri dno pia obedientia coheſerũt accipientes certam ſcientiã ſue ſtabilitatis.qð illi nunq; habuerũt.⁊ ſic ſũt gratia dei omibo circũdati vt non poſſint cadẽ a bra vi/ ta. Itez aug. dæ ciui. dei. xj. Si certi ſunt ſue felicitatis eterne.cuisilli alij ꝗa certi nõ fuerũt: nõ em̃ eterna erat eoꝝ felicitas.cuiꝰcerti eſſent.que finẽ erat habitura: re ſtat vt aut impaꝛes fuerũt.aut ſi paꝛes fuerũt.pꝰiſtoꝛuʒ ruinã illis certa ſcientia ſue ſempiterne felicitatis acceſ ſerit.4. Aod pꝛimũ g dicendũ.ꝙ btitudo dicit᷑ młtis mo⸗ dis. Vno mõ dicit᷑ btitudo ſtatus intellectualis nature ſine om̃i miſeria.⁊ ſᷣm hoc poterãt dici beati in illo pꝛi⸗ mo ſtatu. Alio vᷣo mõ dicitur btitudo ſtatus intellectua lis nature in delectatõne ſummi boni.cũ certa ſcia ꝑma⸗ nendi:ſᷣm hunc modũ nõ erãt beati. De pᷣma bẽitudine loꝗtur aug.in li.de fide ad petrũ.et ſilr in li.de eccleſia⸗ ſticis dogmatibo.De ſcdᷣa vo aug.ſuꝑ geñ.ad litt.in anu⸗ ctoꝛitate ſupᷣpoſita.vnã ↄcomitat᷑ certa ſcientia ꝑmanſi onis.alteraà vᷣo nõ ↄcomitat᷑.¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ ſta⸗ tus ſanctoꝝ hoĩm.qᷓ;tum ad aliqꝗd.magis beatꝰ põt dici q; angeloꝝ. In pꝛimo ſtatu qtum ad aliꝗd minꝰbeatus qtũ ei ad mirtionẽ miſerie.minꝰbẽs ẽ iſte ſtatꝰ. qtuʒ at᷑ ad gratiã ſpei.q ꝓuenit ex gratia ⁊ merito xpᷣi et ecx di citur beatioꝛ ſtatus hominum:nõ em̃ angeli in illo ſtatu habuerũt ofidentiã ex gratia et ſuis meritis vel alienis. Suppoſito aũt ꝙ conditi eſſent oꝛnati gratuitis.ↄfiden: tiam talem habuerũt er gratia.ꝙ ꝑuenirent ad vlterio⸗ rem gratiam: et ꝓpter hoc dicit aug.ſuꝑ geñ. de angelis quibuſdaz. ꝙ fuerunt beati in quodã genere incerti ſue ſalutis.quibo nec ſpes ſubeſſʒ.ꝙ aliqñ ⁊ ipſi aliqua mu tatione in meliꝰ certi de hac re futuri eſſent vix ferenda eſt pᷣumptio.i Ad terciũ ſciendũ.ꝙ pᷣſcientiã quã habʒ ceus eſſentiałr et naturałr.nulla creatura habet niſi ex dono quodãmõ ꝑticipando.niſi hũana natuꝛa in chꝛiſto ſed hoc non eſt ex initio ſue cõditõnis.ꝙ angelus habet pᷣſcientiaʒ ſue ſtabilitatis.Vnde in li.ſenten.ij.li.di.v. enumeratis diuerſis opinionibo.dicit ꝙ ꝓbabilius vi⸗ ctur ꝙ non fuerunt preſcij ſue ꝑmanſionis. nec alij ſui caſus:et ꝙ nõ fuerunt beati.niſi beatitudine innocẽtie. embzum ſecundum Oſecundum quo querit᷑ de illis qui futu⸗ ri erant mali. Vtrum pꝛeſcij erant ſui ca⸗ ſus.e nõ.arguit aug.ſic.on potuit lu cifſer eſſe pꝛeſcius ſui caſus. qm̃ ſapientia ructus eſt pietatis: ſed non habuerũt pietatem. eꝛgo nõ habuerunt illam ſapientiam. 4 Item aug. de coꝛrectiõe et gratia. Dya bolus et angeli eius. etſi beati erant an⸗ teq; caderent.et ſe in miſeriã neſciebant caſuros:erat ta men qð eoꝛum adderetur beatitudini. ſi ꝑ liberum ar⸗ bitriũ in veritate ꝑſtetiſſent.¶ Item ſic arguit Anſel.in li.de caſu dyaboli.Scientia non ẽ niſi cum aliquid cer⸗ ta rõne intelligit᷑.ſed qð põt non eſſe.non põt certa rati⸗ one intelligi eſſe:potuit aũt eſſe vt nõ caderet lucifer.er⸗ go non potuit tũc certa rõne caſum ſuũ intelligere.ᷓ nec ſcire:q̃re nec pᷣſcire.¶ Item ſi in bona volũtate ſtans pᷣ⸗ ſciebat ſe caſurum.aut volebat vt ita fieret aut non vo⸗ le bat:ſed ſi cum pᷣſcientia voluntatem habebat aliquan do cadendi.iam ipſa mala voluntate ceciderat: nõ ergo volendo cadere pꝛius ſciuit ſe caſurum q cecidit. Aut ſi pᷣſciebat ſe caſuruʒ et nolebat. tanto miſer erat dolendo quanto ſtare volebat.ac tanto iuſtitioꝛ quanto ſtaꝛe vo leboat:et quo erat iuſtioꝛ.eo debebat eſſe felicioꝛ: &̊ ſi no⸗ lendo pꝛeſciebat eſſe ſe caſurum. tanto erat miſerioꝛ q̃n⸗ nnn dono. planũ ? i to debebat eſſe felicioꝛ.quod non cõuenit.¶ Item berñ. Si preuidiſti pᷣcipicium.que fuit inſania.vt cum tanta mileria cuperes pꝛincipari. vt malles miſere preeſſe.q; feliciter ſubeſſe:aut non expediebat participem eſſe illa rum plagarum luminoſarũ magiſꝙ pꝛincipem tenebꝛa⸗ rum. Ex his rationibus et auctoꝛitatibus videt᷑ ꝙ non erant pꝛeſcij ſui caſus.¶ Iternʒ pꝛeſcientia pene in eo ꝗ puniendus eſt.non poteſt eſſe ſine dolore.Doloꝛ autẽ pe na quedam eſt:ſed nondum fuit culpꝑa.ergo deus pꝛius ſuit vltoꝛ in pena qᷓᷓ eſſet culpa.¶¶ Contra Herñ. Si in pᷣſcientia dei tuum pᷣuidiſti pᷣncipatum. quare nõ et pᷣci⸗ picium:quaſi diceret.ſimilit poteras pᷣuidiſſe.4¶ Item aug.in.q.ve.teſta.pᷣuidit quod ad accuſatõneʒ eius fa⸗ ctus eſt hõ.Sʒ ſi pᷣuidit accuſatõem ex ꝑte hbomis.accu ſatio aũt nõ eſt niſi de culpa.&̊ pᷣuidit culpam ſuaʒ.ergo et caſum ſuum.4 Item Herñn.eyponens illud. Ponaʒ ſedem meã ad aquilonem dicit. Puto per aquiloneʒ re pꝛobandos homines intelligi per ſedem poteſtatem ĩ il⸗ las:ſed ſi pᷣuidit dominium ſuuin ſuper illos.pᷣuidit ſuũ peccatum.per quod quaſi ꝑ effectum pᷣnciparetur: ergo erat pꝛeſcius ſui caſus.(¶ Ad quod dicendũ.ꝙ nõ erat pᷣſcius ſui caſus.Vñ bern.de gradibo humilitatis.Cre⸗ dibilius eſt.q; non pᷣuidiſti.aut ꝓpter illam cauſaʒ quã ſuperius dixi.quia bonitatẽ dei attendens.dixiſti in cor de tuo nõ requiret:ꝗpter quod impie deum irꝛitaſti:aut quia viſo pricipatu in oculo ſtatim ſuꝑbie trabes excre uit:que interpoſita caſum videre nõ potuit. Sic ioſeph cũ vidiſſet ſuã exaltationem.non pᷣuidit venditiõem:nõ ꝙ; tantum patriaꝛchaʒ in ſuꝑbiam crederim incidiſſe:ſᷣ vt eius exemplo pateat.ꝙ hi qui futura pꝛeuident ſpiri⸗ tu ꝓphetie.et ſi nõ omnia.non ideo tamen putandi ſunt nulla vidiſſe. Item anſel.de caſu dyaboli.quia rationa⸗ lis erat.potuit intelligere ꝙ iuſte puniretur ſi peccaret. Sed qm̃ iudicia dei abiſſus multa.et inueſtigabiles vie eius:neouiuit comp̃hendere ꝙ deus faceret quod iuſie facere poſſet.¶ Ad pꝛimo obiectũ dicenduʒ. ꝙ non eſt ſi mile videre pꝛincipatũ videre pᷣcipicium: videre enim pꝛincipatũ non impoꝛtat ſecum penã. ſed potuit videre pncipatũ.et recte.et non recte:⁊ ita hbuiuſmodi cognitio ꝑtinebat ad primũ ſtatum: ſed videre pᷣcipiciuʒ quo ad hoc cum impoꝛtet penam ſecum in eo qui punit᷑ pena at᷑ non pᷣcedit culpã:illa cognitio ſiue pᷣmiſſio.non congꝛu ebat pꝛimo ſtatui angeloꝝ.X Ad aliud dicendũ.qꝙ illud quod dicit aug.de p̃ᷣuiſione accuſatoꝛis.hoc fuit in rati one poſt caſum ſuũ.non añ:ſicut ex ipᷣa ſententia aucto⸗ ritatis in his q̃ ſecũtur elici põt.¶¶ Ad terciũ dicendum ꝙ pᷣuidere dominiũ ſuũ ſuꝑ malos.nõ potnit neceſſario videre caſum ſuuʒ. Eſt em duplex domiatio.na q̃ pec⸗ catoꝛ ſubijcitur dyabolo.inſequendo voluntatem eius vel ſuggeſtionẽ.que nõ eſt ſine peccato dyaboli pᷣcedẽte. Eſt iterũ olia domĩatio.q eſt in angelo ex ↄditõne natuẽ vel ex dono gratie:et hanc poterat pᷣuidere añ caſuʒ ſuũ nec tñ pᷣuideret caſuʒ ſuũ:⁊ ꝑ hũc modũ potuit intelligi illud qð dicit berñ. AVel illa poſitio ſedis ad ogꝗlonem. ad appetitũ eiꝰrefert᷑ in qͥ peccauit.⁊ ſic videt᷑ exponẽ be atus bern. VUnꝰaltiſſimꝰſua ſapia ac bonitate omibo fi⸗ lijs obedientie p̃erat.ita ⁊ tu ſuꝑ omes filios ſuꝑbie cõ⸗ ſtitutus.tua aſtuta malicia pꝛeeſſes. embꝛum tercium 5 BDterciũ quo querit᷑ rõne illins verbi.qð ſupᷣ dixit aug.ꝙ nõ potuit pᷣuidẽ caſũ ſuũ qꝛ ſapia ẽ fructꝰ pietatis. Querit᷑ em̃ de q̃ Nſapia idem logꝗtur. Si em̃ loq̃tur cæ ſapia aẽ ꝑtinẽs ad pietatẽ.q eſt theoſebia. — gd ad h ꝙ angel'no p̃ſciat caſuʒ ſuũ. Si ei alicui habẽ⸗ ti pᷣſciẽtẽ iuſticiã reuelaret᷑ ſua dãnatio.h̊ poſſet eẽ ocea⸗ ſio ꝙ abſtinẽt a malis plłibo.vt minuetł᷑ ſua dãnatõ:⁊ ita hmòi ſapia oꝛdinaret ad ↄmodũ illioin qͥ eſſet. ¶ Ao qð dicendũ eſt.q cũ dr ſapia ẽ fructꝰpietatis. ibi accipitur — ſapia / p ſcia deifoꝛmi. data rõnali creature ad ſuũ ↄmo⸗ Sn nbes. Nann reſe; eſſeila enebia⸗ Pphon meog aute pe Ohins Giin eſe⸗ Nen cins ſ⸗ nisen naz eng Ponaz llonezte nidit ii tur erg⸗ Pno ert AtisCe⸗ nuſczgni tltiincor ſtaſtiaut lbesercre Seioſepd ſtemno ſneichles ſent ſpiri⸗ kandkſunt nranione⸗ ipetcaret, vbleesvie gvo uſe Pnoncktſi dereenin tuit nicere ticognino inztont it ponn on congen i gilu uitin tn tia aucto⸗ dicendpnn heceſſano Mmoqpee gten eins nenut ſiz ſui ntelligi ſonen. pohebe hmnibpf ſbiec erbict cnſilt bo.et in ꝓpꝛio genere:pꝛimo modo cognouerũt a pꝛinci⸗ 7 Mueſtio dum ſpirituale:⁊ dicitur fructus pietatis.qꝛ dat᷑ illi in quoẽ pietas.i.theoſebia:ſed ſcia pꝛeuidendi ſuaʒ dam⸗ natõneʒ. eſt diſpoſitõ ꝓpinqua ad hoc vt homo cadat in ꝑpetuam triſticiã ⁊ deſperatõnem:et ita nõ dat᷑ homini exiſtenti in ſtatu innocẽtie vel in ſtatu gre.hoc em plus diſponeret ad damnũ qᷓ; ad cõmodũ ſpuale.4¶l Ao illud vo quod obijcit᷑.ꝙ licʒ hec ſcientia poſſet eſſe occaſio ali cuiꝰboni.in eo cui eſſet data:tñ ꝗa vt frequentiꝰ diſpone ret ad damnũ.ideo exñtibus in bono ſtatu nõ congruit bmõi ſcientia:nec eſi ſimile de ſcia pᷣuidendi ſuõ ſaluati onem.quia illa diſponit bñ ſe habentẽ ad maius bonũ ſpũale. ¶¶ Item obijcit᷑ ſic.Mõne deus poſſet ei reuela? caſum ſuũ.dicendo tu cadas ꝑ ſuꝑbiam. ſicut reuelauit petro dicens. ter me negabis.Et ſi dñs reuelaſſet ei.pᷣ⸗ ſciret:ergo potuit pᷣſcire caſum ſuũ.¶ Ad qð dicunt.q licet deus ſic pᷣdiceret ei.nõ tñ poterat pᷣdicere caſuz ſu⸗ um: qꝛ licut pdixit ꝑ Jonã niniuitis de ſubuerſiõe nini⸗ ue ſpuali.tñ ipſi intelligebãt de ſubueꝛſione coꝛpoꝛali:⁊ ſub ↄditõne ſi nõ peniterẽt:⁊ ita poſſet intelligẽ dictum dñi ſub ↄditõne.niſi ipᷣe caueret:⁊ igitur nõ eſſet certus ce ſua damnatõne.¶ Alij dicũt ꝙ nec potuit pᷣſcire nec ceus potuit reuelare.ſed videt᷑ dicendũ.ꝙ reſpicienduʒ eſt qdð xæcet ſummã bonitatẽ.et quid expedit rõnali cre⸗ ature:nõ expedit em̃ creature rõnali hmõi certitudo dũ eſt in ſtatu bono.nec decet dominũ dare ſic exiſtenti niſi qð eſt ad cõmoduʒ ſpũale. Ande licet poſſit de potentia abſoluta.nõ facit niſi qʒ decet iᷣm. Nec ẽ ſimile de reue latõne facta petro.hmõi em̃ reuelatio fuit de caſu ad tẽ pus.nõ de caſu ꝑpetuo:reuelatio vᷣo de caſu ad tempus oꝛdinat᷑ ad hoc.ꝙ homo foꝛtioꝛ reſurgat poſt penitentiã Meuelatio vpo de caſu ꝑpetuo magis oꝛdinat ad ↄriuʒ. quibulſ. archanis ↄgnoſcibilibo hʒ.vj. membra. Onſequenter pro⸗ cedendũ eſt ad quedã archana ab an⸗ gelis ↄognoſcibilia. Circa hoc q̃runtur ſex.¶ ꝛimo vtruʒ angeli pᷣſciuerit mi⸗ ſteriũ iſcarnatõnis et humane redem cognitõe angeli ex natura ſua reſpe: ptõnis. Scðo ctu rerũ naturaliũ.¶. Teꝛcio de cognitõne eoꝝ que ſub⸗ ſunt libero arbitrio alterius angeli vel hoĩs. . Quarto vtrũ angeli a pᷣncipio potuerunt naturali cognitõne co⸗ gnoſcere futura.¶ Quiĩto vtrũ naturali cognitõne ↄgno uerũt deũ veniſſe in carnẽ.¶ Sexto de ↄꝑatione ↄgniti⸗ onis angelice ad humanã in celeritate cognoſcendi. Uembzum pemũu ODpꝛimũ quo querit᷑ de cognitione miſte⸗ rij redemptiõis. Vtruʒ pꝛehabita fuit ab angelis.vel a pᷣncipio habita:et videtuꝛ ꝙ; ſic.ꝑ hoc qð dicit aug. ſuꝑ geñ.v. Sic fu⸗ tabſconditũ a ſecłis mũdo.vt tñ innoteſcẽt pᷣncipatibo ⁊ ptatibo in celeſtibo ꝑ eccłiam.qꝛ ibi pᷣmitꝰeccłia. qͥ ptꝰ reſurꝛectõeʒ ⁊ iſlaogꝛeganda ẽ:illis &̊ a ſeculis iĩnotuit ꝗa oĩs creatura nõ an ſecula ſᷣ a ſeculis:ex qͥ videt᷑ an geli a pncipio ↄgnouerũt miſteriũ incarnationis.¶Sʒ ↄtraꝛiũ videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ yſaie.lxuj. ꝗs eſt iſte qui ve nit de edom ⁊c.ſuꝑ quo dicit hiero.ꝙ angelice poteſta⸗ tes non intellexerũt ad plenum miſteriũ redemptõnis. Pꝛeterea illa littera videtur hoc dicere que dicit vt ĩ⸗ noteſcat per eccleſiam.a igitur ab eccleſia didicerũt mi ſterium dianpeinis qdð dicendum. ſicut habet᷑ in glo.ſuper illud ad eph.ij.vtrũq; verum eſt.ſed hoc ꝓ diuerſis angelis:dicitur eniʒ ꝙ quidam nouerunt a pᷣn cipio.ſed non dico a pꝛincipio creationis. ſed a pᷣncipio conditionis.cum dictum eſt fiat lux et facta eſt lux.Alij vᷣo non cognouerũt.ſed poſt plene cognouerunt cum im pletum fuit.Ael poſſet diſtingui duplex noticia. in ver tio viceſimaſertade vxxvj. pio.ſecundo modo non.ſed innotuit ꝑ eccleſiaʒ cum fu⸗ it impletum. Unde.v.li.ſuꝑ geñ.q; non in do tiñ inno⸗ teſcit angelis quod abſconditũ eſt.verum et hoc eis ap⸗ paret cum manifeſtat᷑ atq; ꝓpalat᷑. Idem apoſtolus ita teſtis eſt.j.thi.iij.magnũ eſi pietatis ſacramentũ.quod manifeſtatum eſt in carne.iuſtificatum eſt in ſpũ appa⸗ ruit angelis ⁊c. De cognitione angeloꝛuʒ ex natura ſui aturalium. embrum ſecundum reſpect habere potuit angelus.ex ſui natura pᷣmi tus reſpectu rerum naturalium. Si enim habuit cognitõem illoꝝ.aut habuit ꝑ for am innatã.aut datã.aut acquiſitam. Per formaʒ in⸗ Wnatam nõ videt᷑. qꝛ ille foꝛme nõ poſſent eſſe niſi vniuer⸗ ſalium foꝛmaꝝ.ſed cognitis vniuerſalibo ſoꝛmis.nõ ꝓ⸗ pter hoc fieret cognitio ſingularium.· et ita angelꝰ neſci⸗ ret ſingularia.Si vo diceret᷑.ꝙ eſſent ibi foꝛme ſingula rium:nõ poſſent eſſe nüero equales. ꝗa infinita poſſent eſſe ſingularia.foꝛme vᷣo ſiue ſimilitudines in intellectu eſſent finite.Si vᷣo fuit ̃m foꝛmas datas ſed nõ ab infe⸗ rioꝛi ſubſtantia.qꝛ inferioꝛ natura nõ dat ſu ꝑioꝛi.ergo pm datas a deo-Aut ergo tot date erãt a principio con ditõis.quot eſſent cognoſcibiles.aut alicuiꝰ rei naturał eſſet neſcientia.Si vo tot eſſent a pꝛincipio.hoc non vi⸗ cextur.quia res ſingulaꝛes poſſunt młtiplicaꝛi ſᷣm id io⸗ han. v. Pater meus vſq;modo operatur et ego operoꝛ. Foꝛme aũt date a pncipio erãt in certo nüero. Aut opꝑ⸗ teret facta rerũ multiplicatõne.multiplicaꝛi ſpecies.vel ſiłitudines apud intellectũ angelicũ.O nõ videt᷑:non ꝗ̊ᷓ cognitõ oĩm naturaliũ naturalis ẽ ꝑ foꝛmas datas a pᷣn cipio.Si vᷣo ꝑ foꝛmas acquiſitas.ẽ̊ cum intelligibile di catur ꝑfectio intelligẽtis.eẽt illa foꝛma nobilioꝛ intelle ctu angelico.¶ Pꝛeterea ſi reciperent a rebus.ant reci perent per modum illum quomodo ſpeculuʒ recipit aut quo recipit ſenſus:ſed ſiue ſic ſiue ſic.oporteret eſſe ali⸗ quã ↄtinuatõeʒz inter rem a q̃ reciꝑet.⁊ intellectũ ange⸗ licũ recipientẽ:cũ &ᷓ nulla ſit ↄtinuatio rei coꝛꝑee ſeꝑate ad incoꝛpoꝛeã.nõ erit cognitõ angeli natalis ꝑ ſoꝛmas receptas vel acqſitas a rebo.¶ Ad qð dicendũ.ꝙ cogni⸗ tio naturalis rerũ naturaliũ.aut fuit q;tum ad foꝛmas vniuerſales q̃ fuerũt omes primitꝰcreate.et ᷣm hoc po⸗ tuit eſſe ꝑ ſimilitudines innatas.vel a pᷣncipio ↄditõnis datas.Aagis aut vident᷑ innate eſſe a pᷣncipio in intel ligentia angelica exñtes.q; poſt ↄditõeʒ date.ne videret᷑ intelligẽtia angelica a pᷣncipio eẽ q̃ſi tabula nuda.Inð aug.ij. li. ſuꝑ geñ.ad litt. In ſeipa longe atr nota ẽ crea⸗ tura angelis ꝙ nobis:illis em pᷣmoꝛdialłr (vt ita dicã) vel oꝛiginałr licut eã deꝰpꝛimitꝰodidit.⁊ pꝰeã ↄditõeʒ a ſuis oꝑibo reꝗeuit.nõ ↄdendo aliꝗd ampliꝰ: nobis aut Fm rerũ ↄditaꝝ admiſtratõneʒ.iaʒ ꝑ oꝛdines tꝑoꝝ.Fᷣm quã deꝰiam illis rebo ꝑſonaria diſtinctõeʒ ↄſũmatis vſ⸗ q;modo oꝑat᷑.Cognitio aut ſingulariũ eſt ꝑ ſilitudines qs ſibi capit ex rebo exrñtibo. ec oꝑtet ꝓpter h ꝙ foꝛme intelligibiles rerũ ſint nobilioꝛes intellectu angelico ꝗa res nõ faciũt ſuas ſilitudines in intellectu.ſᷣ intellectus angelicꝰſua vᷣtute capit a rebo. Nec oꝑtet ibi eẽ receptõ⸗ nẽ admodũ ſenſus vel ſpeculi.cũ nõ ſit acceptio ꝑ modũ rei ſenſibilis vᷣ rei intelligibił. Nec diſtãta aut interpo ſitio coꝛpalis tollit hãc cognitiõeʒ.cũ incoꝛpoꝛei ad coꝛ poꝛeũ nõ dicat᷑ ꝓprie diſtãtia: Fm accidẽs tñ poſſet dici. Vnñ intellectꝰangelicus exñs in oꝛiente.poſſet cognitõe naturali cognoſcẽ ꝙ eſſʒ ĩ occidẽte. Si em̃ lumẽ coꝛꝑale qð eſt in oꝛiente.ſtatim apparet in occidẽte: multofoꝛtiꝰ lumen intellectuale accipit ſimilitudinem ſtatim. lembzum tercium D terciũ qͥ querit᷑ ð his q ſoſunt libero ar bitrio alteri anglłi vel alicuiꝰhoĩs: q̃liter poſũt ex ſe ↄgnoſcẽ.Si em̃ hõ ſᷣm aĩaʒ ra: Dſecunduʒ quo querit᷑ de cognitone quz⸗ tionale põt aliquando ex ſe cognoſcere.q ſubſunt libero arbitrio alteriꝰpomiĩs.vt ꝙ velit hoc vel illud. ꝑ effeetꝰ ↄſequentes.vel ꝑ indicia:nobilioꝛ aũt eſi cognitõ ange⸗ li de natura ꝙ; cognitio hominis.ᷓ põt aliquo modo co⸗ gnoſcere ea que ſubſunt libero aꝛbitrio/põt ̊ queri.ſᷣm quem moduũ? Per cauſam em̃ nõ põt cognoſcere.h̊ eniʒ ſolius dei eſt.vel illius cuiꝰeſt liberũ arbitriũ.Dicit᷑ em j. Reg.xvj. deus intuet᷑ coꝛ:et.j.coꝛin.ij. Quis ſcit que ſunt homis niſi ſpũs qui eſt in eo. Non g̊ ꝑ cauſam co⸗ qnoſcunt.q̊ cum om nis certitudo ſit ꝑ caulam vel ꝑ effe ctum. cognoſcit per effectũ. nec differt a cognitõne ho⸗ minis. Pꝛeterea ſi cognoſceret ꝑ effectum. cuʒ nullus ſit effectus niſi intelligibilis aut ſenſibilis.altero iſtoꝝ cognoſcit:non ſenſibili vt videt᷑.ꝗa ſenſibile vt ſenſibile non cognoſcit᷑ ab intellectu.cum nõ moueat intelleciuʒ ſi vᷣo intelligibili effectu cognoſcat:pari ratiõe ĩmediate poſſet cognoſcere illud qð ſubeſt libero ar bitrio. ſicut il lud:cũ vtrũq; ſit intelligibile.¶ Ad qð dicendũ.qꝙ ãge⸗ li naturałr vident amplioꝛi ꝑſpicacitate cognoſcendi q; homĩes.VIñ cum in h̊ differat cognitio creature intelle ctualis a diuĩa cognitõne.ꝙ deꝰ cognoſcit ea q̃ ſubſunt libero arbitrio ꝑ ſe:intellectualis vᷣo non cognoſcit ea q̃ ſunt liberi arhitrij ſᷣ ꝑ iudicia.lIñ aug.in li. de eccleſia⸗ ſticis dogtiba.xlix.c. Int᷑nas aie cogitatões dy abolũ ñ dere certiſſimũ eſt.F̊ motibo corꝑis ab illo et affectionũ indicijs colligi experimẽto didicimus.Secreta aũt cor⸗ dis ſolus ille nouit.ad quẽ dicit᷑.tu ſolus noſti coꝛda fi lioꝛum hoĩm. In hoc differt angelus ab homĩie.ꝙ ange⸗ lus cogno cit ea q̃ ſunt liberi aꝛbitrij vt affectõnes ꝑ in⸗ dicia.que ab eis diſcerni pñnt.a nobis aũt nõ diſcernun tur.⁊ hoc eſt ꝙ vigent maioꝛi acumie intelligẽtie.⸗. Si vᷣo abijciat᷑ aut indiciũ illud eſt ſenſibile.aut intelligibi⸗ le in ſe:dico ꝙ illud indiciũ eſt aliqᷓ impᷣſſio facta in coꝛ⸗ poꝛe ab affectõne aĩe.qᷓ latet nr̃am cognitõeʒ aliqn:⁊ li⸗ cet ſit apꝛehẽſibile ſenſu interioꝛi vela nr̃a rõne.tñ latʒ cam ꝓpter marvimã ſui inclinatõeʒ ad coꝛpꝰnr̃m. non la tet aũt intellectũ angelicũ ꝓpter ſui abſtractõeʒ a coꝛpo⸗ re et nature ſubtilitatẽ: hoc tñ nõ niſi opinando dr ꝓpteꝛ verbũ.Aug.in li.retractatõnũ.lvj.c.ſic dicẽtis.In qͥdã loco vbi dixi demones aliqñ hoĩim diſpoſitõnes. nõſolũ voce ꝓlatas.verũetiã cognitõne ↄceptas. cũ ſigna q̃daʒ ex aio expꝛimunt᷑ in coꝛpe.tota facilitate ꝑdiſcere:dixi h audatioꝛe aſſeneratõne q; ebui. Qam ꝑuenire iſta ad noticia demonũ.pꝑ nõnulla ⁊ exꝑimenta ↄpertuʒ eſt: ſed vtrũ ſigna quedazʒ dentur ex coꝛꝑe excogitantium.illis ſenſibilia nos at latẽtia:an alia vi et ea ſpiritali ea ↄgno ſcunt.aut difficilime põt ab bomilv. aut oĩno nõ põt in⸗ ueniri.¶ Si vᷣo querat᷑ de his q̃ ſunt liberi arbitrij ĩ an- gelis. Rñdet᷑ ꝙ in his naturaliter habent cognoſcẽ per indicia intelligibilia.ad q impotens eſt rõ nr̃a te ſe niſi hec fiũt adiutoꝛio gre.i Et ſi obijciat᷑.ꝙ pari ratõe poſ ſent ĩmediate cognoſcẽ ea q̃ ſunt liberi arbitrij. Dicẽduʒ ꝓ nõ.qꝛ indicia illa nõ ſunt tante ſimplicitatis.q̃nte ſũt affectõnes ſiue volũtates quoꝝ ſunt indicia.et ideo põt cognitio angelica imediate extendere ſe ad indicia. et ꝑ indicia ad illa quoꝝ ſunt indicia:ipſas dᷣo cogitatõnes ſiue voluntates ſit ſolius dei cognoſcere ꝑſe. embꝛum quartuʒ Oquartum quo querit᷑ de angelis. Vtruʒ habuerũt poſſe a pꝛincipio naturali ↄgni⸗ tione cognoſcere futura.O non videt᷑. ꝗa dei videtur cognitio certitudinalis futuroꝝ ↄtingentiũ ⁊ ſingulariũ:cu em̃ poſſint eſſe et nõ eſſe. non põt illarum rerũ haberi certa cognitio.ſicut di cit Anſel. in li.de caſu dyaboli. Si de illa ſcientia q̃rit᷑ que nõ eſt niſi cũ aliqꝗd certa ratione intelligitur omni⸗ no. Reſpondeo nõ poſſe ſciri quod poteſt no eſſe. ¶ Sʒ obijceret aliquis.ſᷣm hec deus non poſſet habere cogni⸗ tionem futuroꝝ hmõi:ſed nõ eſt ſimile ſicut ideʒ anſel. oſtendit.deus nõ habet cognitionem futuroꝛum hꝰmõi niſi vt ei pꝛeſentiũ.Vnde quia ſeipſo cognoſcit omnia. non poteſt ſua cognitio eſſe niſi imutabilis et certiſſima non ſic eſt de creatura.que ꝑ aliud quod creatum eſt co⸗ gnoſcit quod cognoſcit.Si ergo angeli cognoſcunt per aliquid qð cognoſcunt:de futuris non poſſunt certitudi naliter vſq;quaq; cognoſcere futura huiuſmodi cogniti one.¶ Contra.maioꝛ eſt cognitio angeli q; bominis: ſᷣ homo ex ſuperna diſpoſitõne aſtroꝛũ poteſi multa futu⸗ ra pꝛedicere.vt euentum imbꝛium et ſiccitatis ventoꝛuʒ multo ergo foꝛtiꝰangeli naturali cogmiõne q̃ fuit apud eos.potuerũt futura cognoſcere ⁊ pᷣdicere cũ quadãa cer titudine.¶ MPꝛeterea.in demonibo ſicut dicit aug:in li. retractationũ oↄpertũ eſt.ꝙ multa futura pᷣditũt.quẽad⸗ modum cueniũt: vᷣ nobilior fuit illa naturalis cognitio quã habuerunt angeli a pᷣncipio.qᷓ; cognitio nature coꝛ: rupte vel obſcure in demonibp:ergo multomagis potue rũt tunc pdicere futura.¶ Ao quod dicendum videtuꝛ diſtinguendum eſt inter cognitõem futuroꝛum pꝛout ẽ in bonis angelis iã ↄfirmatis.et ꝓut ẽ ĩ demoĩbꝰ.⁊ ꝓut fuit in angelis in pꝛima poteſtate nature:angeli em̃ bea ti cognoſcunt futura.que cognoſcunt in eternis rationi bus ſiue legibus.demones vo ex quibuſdaʒ coniecturis per res ipſas nouerũt.vel ex diuturna expientia. vel ex acumine intelligentie licet obſcure. vel cognoſcunt ea q facturi ſunt ex rationibo que ſunt apud ipſos.vel accipi unt ex reuelatõne ſpirituum ſuꝑioꝛum que fienda ſunt. Vnde augꝰ.in li.de ciui.dei.Aliud eſt tempoꝛalibus tẽ poꝛalia.mutabilibus mutabilia coniecturaꝛe.eiſq; tem poꝛalem motum ſue voluntatis et facultatis inſerere qð cemonibo certa ratõne ꝑmiſſum eſt. Aliud autẽ in eter⸗ nis incõmutabilibo dei legibus.que in eius ſapientia vi uunt.mutatõnes tempoꝝ pꝛeuidere.deiq; voluntatem: que tam certiſſima q; potentiſſima eſt omniũ ſpiriꝰ eius pticipatõne cognoſcere.qð ſanctis angelis certa diſcre⸗ tione donatũ eſt. Item yſidoꝛus in li.& inſtitutõe eccle⸗ ſiaſtica. Lriplici modo pᷣſcientie acumine vigent.ſubti litate nature.exꝑientia tempoꝝ.reuelatione ſuꝑnoꝛum ſpirituum. Et aug.ſuper gen j.ii.Aliqñ ipſi nephandi ſpũs.que ipᷣi futuri ſunt diuinãdi pᷣdicunt: angeli vo ex pꝛima ptate nature poterant pᷣcognoſcere futura que ſe⸗ cũtur legem aſtroꝛum ⁊ ſuꝑioꝝ coꝛpoꝝ:potuerũt etiam cognoſcere illa futura que ꝑipſos fienda erant.Que vo erant oĩno in diſpoſitõne diuina. vel in libero arbitrio alterius angeli vel hominis.non potuerũt cum certitu⸗ dine pꝛeuidere.ſed tm̃ conicere. Ad illud ðo qð obijcit ſuperius.ꝙ nullius rei future babere poterant ſingula⸗ rem pᷣſcientiam.quia poterat res talis non foꝛe.Dicen⸗ dum ẽ. ꝙ licet res futura nõ ſit ſic ſtabilis ſicut res q̃ de terminata ẽ in eſſe:nihilominꝰtñ alio modo ſcibilis eſt. Apter cauſe pᷣcedentis certitudineʒ. vel ſigni pᷣcedentis. Vnñ de imbꝛibo ⁊ ventis. licʒ ſint res ſinglłares et future potuit haberi certitudo ex lege ſoꝑnoꝛum coꝛpoꝛum ſal ua tamen diſpoſitione diuina. que poteſt mutare aliter cũ vult:⁊ ideo non dicitur ſimpłr certitudo. ſed tñ cum ↄditione niſi deus aliter oꝛdinauerit. Ex ſignis etiaʒ co gnocunt naute mutatõnes tempoꝝ:multo em̃ eminen⸗ tius q; naute vł aſtrologi cognoſcũt hmõi futura. Vnde aug.de ciui.dei.quorũdam ſignoꝝ nobis occultoꝝ.ma⸗ ioꝛa exꝑientia multo plura qᷓ; homines ꝑſpiciũt. Sʒ at⸗ tendendũ.ꝙ illa certitudo q;tumcũq; ſit. nihil eſt reſpe⸗ ctu illius certitudinis futuroꝝ qua deus in ſeipſo coo⸗ ſcit futura:qtumcunq; enim aſcendat certitudo ꝑ hanc viam.nõ eſt ꝓpoꝛtio reſpectu diuine:in hoc eſt comꝑatio ꝙ diuina eſt maioꝛ.et hec mĩoꝛ. Silr ſi comꝑetur reſpe⸗ ctu illius cognitõnis.qua angeli ſancti cognoſcũt in veꝛ bo.nullatenus ꝓpoꝛtionat᷑ incertitudine.ᷣ in hoc ↄpan/ tur.ꝙ illa q̃ eſt in angelis ſctis ẽ maioꝛ.⁊ iſta ẽ minoꝛ. ¶Membꝛum quintum ben Onnnig. tillina eſtco Unt Per rtituct cogniti inig: 5 taſorn enn arucd nadacer tugenl. tgnegc cognino tunecen Gobpone nylden uington ſgpnt ienben otottont nlearno in eler buntea Wacdh ndaſunt. mlibuste eiſgzten ſereregs eineter⸗ ientia pi ntaten: irbeius adiſcre⸗ boe eccle⸗ nt. ſubti norum ephandi gelipoer aqyeſe⸗ itetiam Que do arbürio certit⸗ gdobiet t ſingola⸗ e. Dicen⸗ tresq bilisel. genns. ſuture orum lal re aliter At cum etiazco eminen fa.Vnee liornn t. G t lchreh⸗ lpoos Got bmn⸗ S quintũ quo querit᷑ vtrũ angeli natura li cognitõne.poterãt cognoſcere deum ve⸗ niſſe in carne cũ venit:dico aũt naturaleʒ MNulam. que eſt pᷣter gratia gratũfacientem el gꝛatiã gratis data ſicut in ꝓpbetis. Oꝛ nõ videtur: ſi em̃ boni angeli nõ cognouerũt miſteriũ incarnationis. h eis datum fuit cognoſcẽ. inferior aũt eſt cognitõ natu ralis in angelis. ex cognitõne naturali cum xp̃c venit in carne nõ poſſent cognoſcere. ¶ Contra. Eminentio fuit cognitio naturalis in angelis. ꝙỹp illa qᷓ eſt vel fuit in demonibo inqᷓntũ bmõicũ per peccatũ ſit obſcurata in⸗ telligentia: ̊ demones poterãt cognoſcere xpᷣm veniſſe in carne. VUnde luc. iiij. ſup illð.exibant aũt demonia 76c. glo. nũc ꝑ ſignoꝝ potentiã iam certioꝛ effectus filiũ dei arbitrat᷑ Pꝛeterea mar. j. eniſti ante tpᷣs:et ergo bis verbis inſinuat᷑ ꝙ cognoſcebũt ipſum eſſe filiũ dei.ſQaʒ de iudicio loquent᷑ in quo filius dei veniet ad puniendũ ſathan cuʒ complicibus ſuis:multo ergo foꝛtius angeli ex naturali cognitõne petuerũt cognoſcere xpᷣm veniſſe in carne. Sed adhuc obijcit. ꝙ iſia cognitio quã habu erũt emones nõ fint certitudo ſiue ſcientia: pter illud ·j.coꝛin.ij.ſi ↄgnouiſſent nunꝙᷓ deũ gloꝛie crucifixiſſent. glo. de demonibo nunqỹ xpᷣm cruciſigi ſuggeſſiſſent. eꝛgo cognitio quã illi babebat xpᷣm veniſſe in carne nunꝙᷓ; ſu it certitudo. quid ̊ dicendum tdæ angelis ꝙtum ad ogni tionem naturalẽ vtrũ potuerũt cognoſcere ⁊c. ¶ Pꝛete⸗ rea adhuc videt᷑ ꝙ potuerũt cognoſcere. ſi eniʒ ſciebant ipᷣm iam veniſſe ex ſcripturis ꝓphetie et alijs veteris te⸗ ſiamenti.ſicut habet᷑ ſuꝑ illud luce.viij · Quid mibi ⁊c̃. EGlo.ſciebant demones ꝑ aduentum dni ſe aliquãdo in — abiſſum mergendos. nõ futura ſdininantes.ᷣ phbetaꝛũ dicta recolentes: ex quo accipit᷑ ꝙ ſciebãt aduentũ ipſiꝰ multo ergo foꝛtius angeli ex naturali cognitione pote⸗ rant ꝑuenire ad noticiam ſcripturaꝝ.et ita cognoſcere filiũ dei veniſſe in carne.i Item.ix.de ciui.dei. Innotu it demonibo non ꝑ id quod eſt vita eterna.et lumen i ncõ mutabile quod uluminat pios:ſed ꝑ tempoꝛalia quedã — ſue virtutis effecta et occultiſſima ſigna ſue pꝛeſentie. qᷓ angelicis ſenſibo malignoꝝ ſpirituũ poſſet eſſe oſt picua. formſa infirmitati oni henn ergo de ange is in natura ſua ↄſideratis. virum poſſent ꝑ iſta ſigna cognoſcere:qð videtur.quia dum demones habuerunt noticiam hoꝛuʒ ſignoꝝ. aut habuerũt ex naturali ↄgni⸗ tõne. aut ex dono:ſi ex dono pati ratione ĩmo multofor-/ tius angelis in natura ſua dat᷑ boc donum: 2 ita ſiue ex naturali cognitione. ſiue er dono babuerunt. angeli in ſua natura poſſunt hre. et ita poſſent cognoſcẽ filiũ dei geniſſe in carne.4 Ad primũ dicendũ.ꝙ boni angeli ali qui nõ cognouerũt ad plenũ xpᷣm veniſſe in carne: nihi⸗ lominus tamen poterant cognoſcere ipo aparente ĩ caꝛ ne. Pᷣm ꝙ dicitur.j.thi.iij.manitfeſtũ eſi in carne pietatis ſacramentuʒ apparuit angelis:ſed aliquo modo cogno⸗ uerunt mali angeli quõ non cognouerunt boni. quia qᷓ⸗ dain cognitio eſt in pena vel impedimento male operati onis.ſiue cohibitõne poteſlatis et hoc modo poterãt co gnoſcere mali angeli xrpᷣm veniſſe in carne.quõ non coj⸗ nerunt boni. ¶ Ad illud vo quod poſſet obijci.ꝙ nobili⸗ oꝛ eſt cognitio bonoꝛum angeloꝛum gratuita.ꝙ illa que eſt naturalis. vel illa que eſt maloꝛum angeloruʒ dicen⸗ dum ꝙ hoc eſt verum.ſed tñ aliqua eſt cognitio maloꝝ angeloꝛum bm aliquem modum m quem nõ eſt cogni⸗ tio bonoꝛum:nec hmõi cognitõ que eſt in malis ſpectat ad nobilitatem: nec eſt aliqua cognitio naturalis que ñ poſſit eſſe in bonis angelis:et bene ſequit᷑.ſi non cogno uerunt ad plenum boni angeli cognitione gratuita. nec ad plenum cognouerunt vel cognoſcere potuerunt cog⸗ tione natuꝛali.cognitio enim naturalis diminuta eſt re ſpectu gratnite.¶ Ad hoc quod obijcitur. vtrum cogni⸗ tio quam babuerunt demones eſſet ſcientia.Dicendum . nomen ſcientie aliquandoſi umitur ↄmuniter. aliquã: do pꝛopꝛie: cõmuniter cum dicitur ſcire eſt vehementer —- Oòè”ðñü „ P 4 LYxxvſ. opinati et non falli.et hoc modo ſciebant filium ei re⸗ niſſe in carne. Alio modo dicitur ſcire certa ratione in⸗ telligere. et 'm boc dicitur iteruz ſcire in eis. quia ex di uinis ſcripturis ceꝛta ratõne compᷣhenduntur chꝛiſtum peniſſe in carne. Si vo accipiatur pꝛo eo ꝙ eſt cognoſce⸗ re cauſam.et qm illius eſt cauſa.et qm impoſſibile eſt a⸗ liter ſe hbabere:hoc eſt ſcire ſimpliciter.et iſto modo non ſciuerunt ipſum eſſe filium dei. VUnde by laꝛius ſuꝑ ma⸗ the.magis ſuſpicari qᷓ noſſe credendi ſunt:et ſic aceipit illud. ſi cognouiſſent.nunꝙᷓ deum gloꝛie crucifixiſſent. Vel aliter õm quandam expoſitionem. cognouerũt ip⸗ ſum eſſe filium dei.ſed non crediderunt ipſos ſua moꝛte damnandos. Ande ſuper illud luce.iiij. Exibant autem cemonia. Glo.non ideo crucifigit eũ.vt filium dei igno ret.ſed quia eius moꝛte ſe damnandum non preuidit:H enim miſterium a ſeculis abſconditum.ſi eniʒ cognouiſ ſent nunꝙᷓ deum gloꝛie crucifixiſſent. Vnde gꝛego. Dya⸗ bolus redemptoꝛem veniſſe in carne ſenſerat. ſed ꝓpter bumilia que paſſus eſt quicqd de deitate ſuſpicatus eſt. ci in dubium venit pꝛo ſuperbia ſua.et non dei natum. ſed dei gratia cuſtoditum credidit.4l Ad aliud vo quod obijcitur de ſignis occultiſſimis.dicendum ꝙ q̃daʒ ſunt ſigna occultiſſima potentie.que communiter poterãt ex cogmitione naturali fuiſſe in angelis et er cognitione ob ſeurata in demonibus: et ſunt alia que ſunt pꝛopria de⸗ monibus. IYlla enim ſigna potentie q veniebant ex ope⸗ ribus mirabilibo. inqᷓtum erant mirabilia ↄmunia erãt vt ꝑ iülla poſſet haberi et iſta noticia.⁊ illa cũ gratia gea tis data ip̃is bonis angelis:malis vᷣo bmõi cognitõ fu⸗ it ad penã. Illa vo ſigna potentie q ꝑ ſe erant inflictiue pene vel cohibitõne potentie erant ꝓpria. vt ꝑ que pote⸗ rant cebebãt cognoſcẽ demones potenti ⁊ iuſticiã in dicis:a ideo dicebãt.vt quid veniſti ante tpᷣus toꝛquere nos. VUñ ſuꝑ illud Exo. v. Quis eſt dñs 7c.glo.poſt tor menta ſciũt quem ante ſcire noluerant. mnbzumſertum Pſextũ quo queritur de ↄꝑatione cogni⸗ tionis angelice ad humanaʒ in velocitate cognoſcendi.Si em̃ mens humana intan “ tum aſcendat.vt nihil ſit inter ĩm deũ: apientia enim diuina attingit vbiq; pꝛopter ſui mundi ciam ſine pꝛioꝛi et poſterioꝛi.mens autem humana cuz pꝛioꝛi et poſterioꝛi· ſed celerꝛime pꝛopter ſui axpꝛopinq tionem ad pꝛimum imediatum: ſed ſi celerꝛime mẽs hu⸗ mana attingit cum poſterioꝛi 2 pꝛioꝛi·non erit differen⸗ tia inter mentẽ humanaʒ 7 angelicam in celeritate: cum vtrobiq; ſit celeritas in termino:S adequabitur intelle⸗ ctui mentis angelice. ¶ Item acies oculi humani imper ceptibiliter traſit ab oꝛiente in occidentẽ inſpiciẽdo:cuʒ Gacies mẽtis bumane ſit ſimplicioꝛ. erit tranſitus eius im ꝑceptibilioꝛ. et ita quaſi in termio:ꝗ adequabitur in/ tellectui mentis angelice in celeritate. (Contra qꝗᷓ eſt/ p poꝛtio in ratione mouendi angeli ad ſuum coꝛpus. ea ẽ ipſius anime rõnalis ad ſuum coꝛpus:ᷓ peꝛmutatim q̃ eſt ꝓpoꝛtio coꝛpoꝛis ad coꝛpꝰin celeritate.ea erit intelle⸗ ctus ad intellectum: ſed coꝛpꝰ apꝛopatuʒ quod mouet᷑ ab angelo. excedit in velocitate coꝛpꝰhumanum. ſic ha betur ab aug. ſuper geñ. xij. et a beato Gꝛego. qui dicit. babent aerea coꝛpoꝛa:ergo maioris velocitatis ſunt: intellectus ergo angelicus ercedit humanũ in celeꝛitate intelligendi vnum poſt aliud.⸗ Item maioꝛ ẽ ſimplici⸗ tas iſtiꝰ intellectus qᷓ illius.ſᷣ qð ſimpliciꝰẽ.ſi mouetur celeriꝰmouet᷑: ergo intellectus angelicꝰnobilioꝛ eſt itel⸗ lectui hũano. Quod etiã videt᷑ er hoc qdð dicit augꝰ.xij. ſuꝑ geñ.poſſunt hoc efficere angeli.nõſolum acrimonia cernendi coꝛꝑalia incomꝑabiliuter pᷣſtontioꝛẽ ꝙᷓ noſtra⸗ leg ipoꝛum coꝛpoꝛũ longe ſubtilioꝛum mira velocitate. Ao quod dicendum.ꝑ hoc ꝙ dicit augu. ſuper Beñ. im. li. Si oculoꝛum carnalium acies celeritate tantum poteſt. quid mentio humane acies quanto magis ange⸗ lice:quid autem de ipſius ſumme lapientie dicatur que attingit vbiq; celeritate ⁊ diſponit omĩa ſuauiter. Ex ꝗ bus verbis elicitur oꝛdo quidã in celeritate aſpectꝰ. Fᷣm appꝛopinquatõem maioꝛẽ et minoꝛẽ ad aſpectũ diuinnʒ qui ſimul et indiuiſibiliter oĩa aſpicit:aſpectus & ange⸗ licus amplioꝛis ẽ celeritatis ꝙᷓ hũanus. ¶. Ad illud qð obijcit᷑ in ↄtrariũ.dicenduz ꝙ licet celerꝛima dicat᷑ viſio intellectualis hũana:tñ nõ dicit᷑ ſuꝑlatiue nomen cele⸗ ritatis.ſed intentiue:cũ em̃ diuinꝰſpũs(ñſicut dicit aug. ad oꝛoſiũ)monet ſpm̃ creatũ. mouet ipᷣm ꝑ tempꝰ non ꝑ locũ.et patet ꝙ nõ loquit᷑ de motu locali ſed de motu co gnitõnis vel affectõnis:quare neceſſe eſt ibi eſſe menſu⸗ raʒ tem ꝑis ſed ĩ hac differentia maioꝛ eſt celeritas.licet ſit inꝑceptibilis apud ſenſum ⁊ minoꝛ.vñ angelicus in⸗ tellectus quia nõ habet colligatõem ad coꝛpus ꝑ inten tionem maioꝛis ẽ celeritatis:hoc etiã eſt ex ꝑte effectus. recoꝛdat᷑ em̃ ſpũs humanꝰin motu ad celeſtia ꝑ intenti⸗ onem ad coꝛpus:coꝛpꝰem quod coꝛrũpit᷑ vel coꝛruptibi le eſt aggꝛauat oiam. Silr ex ꝑte cognitionis. vñ berñ. inuolutꝰcarne accola terꝛe ſpus ex ↄſideratõne ſenſibili um ꝓficiẽs paulatim gꝛadatimq;ʒ nitit᷑ ꝑuenire illo.q̊ ce leſtin habitatoꝛ ingenua ſubtilitate in omi velocitate fa cilitateq; ꝑtingit.¶. Ao ſcᷣm ꝙ licet in inſenbili temꝑe ſiue repente fiat intellectiua motio: nibilominꝰpm rati⸗ onem eſt oiſcernere plus ⁊ minꝰin celeritate intelligen⸗ tie angelice et hũane. qᷓntũ eſt d vtriuſq; natura. aliter em poteſt eſſe ᷣm gratie elenatõnem. neſtio viceſuimaſeptima tione angeli. 6 8 Icto de potentia cognitiua angeli ⁊ actu pᷣncipali et ab⸗ ſoluto.ↄñter dicendũ eſt de actu ↄſequẽ ti eius quẽ hʒ in ↄparatõne ad alterum ſcʒ de locutõne.Circa qð querunt᷑ bec. Oꝛimo vtrum ſit locutio in angelis. Scðdo vtrum locutio dicat᷑ multipłr vel vno modo. Tercio quid ſit locutõ ſᷣm ꝙ ↄuenit angelis reſpectu angelorum. Muarto q differẽtia actiſtiꝰab alijs quibuſdam. uinto vtꝝ oĩm angeloꝝ ſit locutõ aut tm̃ ſu ꝑioꝛuz. Sexto vtrũ fiat ꝑ mediũ ⁊ per quod medium. Septimo vtrum neceſſe ſit auditio exiſtente locutõne (Membrumpemum Dpꝛimum videtur. ꝙ locntio nõ ↄueniat angelis.cum em̃ loqui ſit actus ꝑoꝛgana egana.vtpote lingua ⁊ bmõi. ergo nec lo qui eſt in angelo.¶ Item loqui eſt actio rõnalis creatu re ad alterum. data ei vt alij ſignificet quod apud ſe m⸗ terius habet. Unde aug.in li.de trini.foꝛmata cognitio ab ea re quam ſcimus. verbũ eſt quod in coꝛde dicimus quod nõ grecũ eſt nec latinum nec alterius lingue. ̊ cuʒ id opus eſt in eoꝝ quibo loquimur ꝓferꝛe noticiã.aliqð ſignum quo ſigniſicet᷑ aſſumit᷑ et plerũq; ſonus aliquã⸗ do nutus. vbi ergo non eſt neceſſe alij ſignificare nec ne- ceſſarium eſt loqui.Sed in angelis non eſt neceſſe vnuʒ alij ſignificare quod apud ſe babet.quia conſcientie eo⸗ rum ſunt adinuicem manifteſte.ſicut dicit oↄmentatoꝛ ſu⸗ per hierarchiam angeli non indigent locutõne quia cõ: ſcientias ſuas adinuicem ↄtemplantur. ¶ Ieem ſic eſt in luce coꝛꝑali:ꝙ ſeipſam per ſeipam manifeſiat. et ea que circa ipam ſunt.nde oculus materialis lucem coꝛpo⸗ ralem videt ſine alio medio. dummodo ſit ſibi pꝛopoꝛti⸗ onalis.et non ſit aliund impedimentum. g cum angelus ſit lux ſpũalis.videt᷑ ꝙ ſeipſum offerat oculoſi pirituali alterius angeli.ergo nõ exigit᷑ locutõ media: Snulla eſt neceſſitas locutòis in angelis.ĩmo fruſtra ibi eſſet.quia id ꝓpter quod / ꝓprie ẽ locutio.ſufficiẽter ẽ in eis (Mon exterius.in angelo autem non ſunt hmõi tra.idem cõmentatoꝛ dicit ſi dixrerimꝰꝙ angelici ſpirit om̃es ꝓꝛſus ↄſcientias ſuas adinuicẽ ↄſpiciunt. neceſſe eſt vt fateamur mioꝛes ſcire oĩa q̃ maioꝛibo nota ſunt: quod nequaq verũ eſt. Multa em ſciũt excellentioꝛes. q ignoꝛãt inferioꝛes:ex H̊ arguit᷑. multa ſciũt ſuꝑioꝛes q̃ neſciũt inferioꝛes. ̊ ad ̊ ꝙ inferioꝛes ea ſciant. neceſſe eſt interuenire manifeſtatonez. ſm ꝙ eis ↄpetit: ſ̊ hmõi manifeſtatõ eſt ꝑ locutõeʒ. ᷓ neceſſaria ẽ locutio.⸗ Itez ſuꝑioꝛes habundãt ab inferioꝛibo in illumĩatõne.qꝛ eos illuminãt vt dicit dyoniſiꝰ dama.q̊ habundãt in ↄgni⸗ tione ⁊ inde vt pꝛiꝰ.¶¶ Si aũt inſtet᷑ ↄtra hec argumenta quia angelꝰqui plura ſcit.nõ habet pr̃atem manifeſtan⸗ di.⁊ ita nec loquẽdi.Contra.cognitio in angelo nobili⸗ oꝛ eſt ꝙᷓ in hoĩe:quia q cognoſcit homo. ꝑ duo ſcʒ ꝑ ſen⸗ ſum et intellectũ cognoſcit angelꝰp vnũ ſcʒ intellectum: vtraq; em̃ cognoſcit intelligibiliteꝛ: cũ in homĩe nõ de⸗ ſit potentia manifeſtandi id qð cognoſcit. multomagis nec in angelo dreſt. ¶ Item idem videt᷑ ꝑ dama. qui dĩc nõ lingua ⁊ auditu indigent.ſine ſermone voce pꝛolata tradunt ſibinuiceʒ ſuas illumiatõnes ⁊ ↄſimilia. lutio notandũ ꝙ eſt duplex locutio ſpũalis angeloꝛum. vna qua loquunt᷑ deo.de qua dicit augꝰ.de trinit.habet cxus ſuos nũcios.i.angelos.non tñ aliquid ei quod ne⸗ ſcit nũciant.ł̊ bonuʒ eoꝝ eſt de ſuis oꝑibo eius cõſulere veritatẽ:et ꝙ dicunt᷑ ei nunciare.hoc nõ eſt vt ab eis di⸗ ſcat.ſed ecõuerſo:cũ etiã nos oꝛamꝰnon neceſſitates no⸗ ſtras cũ docemꝰ. De hac locutõne nõ intendit᷑ hic pꝛinci paliter. Eſt alia locutio qua loquunt᷑ angeli adinuicem vt. . patebit.¶ Ad hoc qð obijcit.ꝙ manifeſte ſunt eoꝝ ↄſcientie adinnicem. põt ſolui bꝛeuiter.ſi inſpiciat᷑ finis auẽtis:ſic em̃ finit᷑.qꝛ ↄſcientias ſuas adinuicem ↄtem⸗ plant᷑.ad alterutrũ ſine voce qdammõ loquunt᷑.q.dicẽt nõ loquunt᷑ ſenſibiliter.ſᷣ intelligi biliter.⁊ hoc bene di⸗ cimus.el aliter dicendũ.ꝙ duplex ẽ manifeſtatio con⸗ ſcientie in bonis.qꝛ de malis nõ loqmur nũc.vna quam hñt in verbo.⁊ ſᷣm hoc verũ eſt.ꝙ ↄſcie eorũ ſibinuicem ſunt manifeſte.qꝛ vnꝰin verbo videt ↄſcientiã alterius. tᷣ hoc nõ eſt ex ꝓpria natura angeli.ſed ex natura verbi. vnde hoc magis eſt ex gra qᷓ e natura.ñ greg. de no⸗ bis in patria vniuſcuiuſqʒ menteʒ ab alteriꝰ oculis coꝛ⸗ pulentia nõ abſcondet:coꝛpoꝝ em̃ gloꝛiſicatoꝝ tãta erit ↄfoꝛmitas ad ſpm̃.ꝙ ad effectus qui erũt in ꝓpiritibus. ſequunt᷑ quida nutus in eoꝝ coꝛpoꝛibo. in quibo potue⸗ runt dinoſci ipſi effectꝰtanqꝙᷓ in illis nutibo relucentes. Siiłr dicimꝰeſſe manifeſtas ↄſcias angeloꝝ adinuicem. quo ad cognitõeʒ quã hñt in verbo.iAecc tin negandũ eſt qn alij alijs plura cognoſcũt in verbo ꝓ volũtate ipſius verbi:nec tamen eſt in angelis locutio quo ad illa.quia poteſtas manifeſtãdi illa nõ reſidet apð angelũ.ſᷣ apud verbum. VUngde vellet nollet angelus.qui plura cogno⸗ ſcit in verbe.manifeſtaret verbũ.et iſta eadem ei angelo qui paucioꝛa ſcit.Eſt alia cognitio quaʒ habent angeli in ſeipſis.et de hac nõ eſt verũ ꝙ ↄſcientie eoꝛum ſint ad inuicem manifeſte: ĩmo plura ſcit vnus qᷓᷓ alius.a habʒ poteſtatẽ naturalem ille ꝗ plura cognoſcit. manifeſtadi ea illi qui neſcit:⁊ iſta maniſeſtatio dicitur locutõ ſicut oꝓponebatur. Ad aliud quod obijcit de luce.Rñdetuꝛ ꝙ nõ eſt ſimile ⁊e luce coꝛpoꝛali et ſpũali:coꝛpalis enim non agit ꝑ voluntatẽ ſed ꝑ naturam.et ideo nõ eſt ad op poſita ſcilicet ad manifeſtandum ⁊ occultandum.ſᷣ ſem per qᷓntum eſt de natura ſua ſe manikfeſtat et diffinit:ſed ſpiritualis lux quia agit per voluntatem ad opꝓpoſitã eſt vnde poteſt ſe manifeſtare quando vult.et occultare q̃n do vult. ¶ Wembꝛum ſecundum D ſecundũ qͥ querit᷑. Eltrũ locutõ dr mul⸗ tiplicit.aut vno mõ:cũ dr angelꝰ loqt᷑ deo et cũ dr̃ angelꝰloꝗt᷑ alio anglo.⁊ cũ dr an⸗ lꝰlogꝗtur aiĩme. Et videt᷑ ꝙ dicat᷑ multi⸗ c do.h̊ nõ ẽ vt deo maiſeſtet ſuã ↄgnitõ⸗ plicit. Cũ eĩ logꝗ 0 —, S- --- ——ʒ—k k — — —— ⏑d — — — — 6 9 d ſpirie ſeceſe ſunt lores, oes ecteſſe hro leos nenta ſeſan⸗ hobilt Ppſen ectun nöde mage guidi lonn. bober vdne, ſulere disd⸗ lesho⸗ dprinei hnicen nteor kfinis enn⸗ dicit ne di⸗ locon⸗ quam icenn trius, erbi, Nno⸗ iscon taeri fbus⸗ votne⸗ cntes⸗ icem dück pplins gpio rud no⸗ eo ngeit ad pabz cici ſicut ſdetue geninn ade⸗ len iſe ſic eqe l do fans t5 (Lueſtio nem vel affectõem. cũ ip̃e pᷣcognoſcat eã. Cũ aũt loqui⸗ tur alij angelo.hoc eſt vt maifeſtat ei. Similit᷑ cũ loqui tur aĩme.Elñ greg. Angelici ſpũs volũtatem dei ꝓphe⸗ taꝝ ſenſibo innoteſcũt.atʒ eas ad ſublimie ſubleuant. et que in rebo futura ſũt in cauſis oꝛiginalibo futura de mõſtrãt:̊ nõ ſᷣm eandẽ rõem dicit᷑ loqui de angelo.cum dicit᷑ angelꝰ loquit᷑ deo.⁊ cũ dicit᷑ angelꝰ loquit᷑ alij an⸗ gelo vel aime.¶ Pꝛeterea dicit greg. vox angeloꝝ ĩ lau ce cõditoꝛis eſt admiratio intime cõtemplatõis.Sʒ lo⸗ cutio qua loquit᷑ angelus angelo vel aĩe.nõ eſt admira tio: g different dicit᷑ locutio reſpectu di.et reſpectu cre ature rationalis.¶ Cõtra. vtrobiq; eſt cognitõis vel af fectõis expꝛeſſio.¶ IJtem aug.de trini.formata cogita⸗ tio ab ea re quã ſcimus eſt verbũ qð in coꝛde dicimus. Hͦ intentio foꝛmate cogitatõis a re quã eian⸗ eſt locutioni.vtrobiq; ergo vno mõ dicitur. ¶ Reſpõdetuꝛ Locutio quandãa rõem habet ex ꝑte ſinis.? ſᷣm hoc locu tio dicet᷑ nõ ̃ᷣm eandem rõem.cu dicit᷑ reſpectu dei ⁊ re ſpectu alteriꝰ angeli.vel aime:ex ꝑte vo foꝛme dici ſᷣm vnam rõem ꝑ pꝛius et poſteriꝰ.que expꝛeſſio vel euiden tia cogitatõis vel deſiderij:hoc aũt reſpectu dei nihil ali ud eſt ꝙᷓ ipᷣm deſideriũ vel cogitatio.et ꝙ ita ſit patet.ꝑ ſile de locutõe aime ad deũ.Bicit em̃ greg. Mimaꝝ ver ba ſũt ipa deſideria.nã ſi deſideriũ ſermo nõ eſſet: ꝗphe⸗ ta nõ diceret. deſideriuʒ coꝛdis eoꝝ audiuit auris tua. Similiter ꝑ boc qð dicit greg.de locutõe mali ongeli. dy abolũ loqui ad deum eſi omipotẽti maieſtati eius nil poſſe celare.ex hoc pʒ ꝙ loꝗ angeli nihil aliud ẽ qᷓ eius cogitatio vel deſideriũ expꝛeſſũ.Reſpectu vo alteriꝰ an geli vel aime eſt eoꝝ indicatio ꝑ aliꝗd vt ab eis cogno⸗ ſcatur.⸗. Ad id qð pꝛimo obijcit.dicẽdũ ꝙ nõ ẽ vna rõ. lm ꝙ loꝗ ex ꝑte finis diffinit.⁊ ſic ibi accipiebat᷑.⸗ Ad ſecũdũ dicẽdũ.ꝙ cũ dicit greg. vocẽ angeloꝝ eẽ admira⸗ tõem. poc ẽ laudẽ illoꝝ eſſe admiratõem.notificauit vo cem eoꝝ nõ ꝑ illud qð eſt eẽntiale voci.ſᷣ ꝑ cõcomitãs: admiratio em cõcomitat᷑ cognitõem ſiue cõtemplatõem angelicã que eſt de diuinis q ſunt ſupꝛa ipᷣm. rticulus pꝛimus Vm locutio dicat᷑ de doo reſpectu angeli vel reſpectu aĩme.et de angelo reſpectu dei vl al terius angeli vel aime.vtruʒ dicat᷑ equiuoce vel nõ. Et videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ vtrobiq; eſt volũta⸗ tis expꝛeſſio:cum em̃ deus loquitur angelis ſuaʒ volun tatem oſtendit.cum aũt angelus loquitur.aliquid deſi⸗ Lat et deſiderãdo deſideriũ ſuum in cõſpectu dei poĩt Contra greg. Coquitur deus ad angelos eoip̃o quo coꝛdibo eoꝝ occulta ſua iuiſibilia oſtendit. vt quicquid agunt. in ipa cõtemplatõe veritatis legant.et velut que dam pᷣcepta vocis ſunt ipa gaudia cõtemplatõis.⸗ Itẽ alibi.diceꝛe ẽ ꝑ vim intne vilionis eoꝝ mẽtibo exhibẽda indicia motibo occultis inſpirare:cũ aũt deus loquitur aĩme ꝑ ſe vel cum verbo ſuo ſine verbis coꝛ docet᷑:cũ aũt angelus loquitur vel verbis vel rebus vel imaginibus ſua voluntas indicatur. Ex quo accipitur. ꝙ loqui dei ad angelos vel animas differenter accipitur ab illo lo⸗ qui. quo angelus loquitur deo vel angelo.¶ Ad quod dicendum. ꝙ differenter accipitur ſicut dicit gregori: us.et quaſi equiuoce.i Ahil enim recipit deus ab ange⸗ lo. ſed econtrario angelus vel anima a ceo aliquem reci pit effectuʒ. ¶ Ad illud vo quod obijcitur ꝙ vtrobiq; eſt expꝛeſſio voluntatis.Dicendum ꝙ expꝛimere non dicit᷑ vniuoce vtrobiq; quia cũ deus loquitur ſine verbis coꝛ docet᷑. Cũ aũt angelus loquitur verbo aliqͥ vtitur. Dſecundũ articulũ quo querit᷑ vtrũ vna ſit locutio dei et angeli aliq vel nõ. QOð nõ vi⸗ detur. Diuerſaꝝ em̃ eſſentiaruzʒ diuerſi ſunt actus. cum diuina eſſentia ſit alia ab ange⸗ lica.nõ erit actus iqem: ergo cum locutio ſit actus. non erit eadeʒ locutio. Pꝛeterea.cũ deus loquit᷑ ꝑ angelũ us no motus mouet.angelus aũt motus mouet.mo⸗ uere aut ĩmobilis et eius qð eſt mobile diuerſum ẽ.eꝛgo diuerſa eſt locutio qua loquit᷑ teus et qua loquit᷑ ange⸗ lus. ¶ Contra cum agens ſecat ꝑ ſecurim. vna dicitur ſectio:̊ a ſimili cum deus loquitur ꝑ angelum. vna di⸗ cetur locutio. aũt deus loquatur ꝑ angelum Apoc. j·ſigniſicauit deus que opoꝛtet fieri cito angelum ſer uo tuo ꝓohi⸗ Pꝛeterea.ſicut dĩc aug.in li.de trini. De us in vete. teſta.ꝑ ãgelos loquebatuꝛ.¶ Pꝛeterea. ſicut cum dominꝰ loquitur ꝑ ꝓphetam vna eſi locutio domini et ꝓphe:ita cum dñs loquitur ꝑ angelum vna eſt locutõ dei et angeli.¶ Huius etiam gratia querit᷑.vtrum ſem per loquatur æ creaturis rationabilibo ꝑ angelos quã⸗ do loquitur.an aliquãdo ꝑ ſeipᷣm:nec fit bic mentio de locutione qua deus in xpᷣo homine loquebatur. vel rpᷣe bic loquebatur.¶ OE teus ſemper loquatur ꝑ angelos quando loquitur.videtur per hoc.ꝙ loqui dei reſpectu creature rõnalis ẽ indicare volũtatẽ ſuã rebo vel verbis Sʒ cũ deꝰ loquit᷑ rebo vel ᷣbis.miſtrãtibo anglis b̊ fit: Scum deus loquit᷑ rõnali creature.ꝑ angelos loquitur. Contra.cuʒz ſeipᷣo loquitur rationali creature.nõ ꝑ mediam ſubſtatiam aliam loquitur ſic ꝓbat᷑. Quod fit ꝑ mediam ſubſtantiã creature.nõ ſimul totum datuꝛ ſed ꝑ pꝛius et poſterius:ſic em̃ agit creatura. Sed noti cia plurimũ aliqñ ſimul a deo datur.ergo cum hoc fiat locutione diuina.deus per ſeipᷣm aliquando loquitur. Item grego.dei locutio ad nos intrinſecus facta vide tur potiuſq auditur quia duʒ ſeipᷣm ſine moꝛa ſermoĩs inſinuat.repentina luce tenebꝛas noſtre ignoꝛantie illu⸗ ſtrat:ſ̊ cũ ſit viſio:ſubito fit multoꝝ viſio: ergo locutio dei aliqñ fit ꝑ ſemetipᷣm.cũ ſimul multoꝝ noticiã infun dit:et hoc videtur ꝑ hoc quod dicit᷑ actu.ij.factus eſt re pente de celo ſonus adue.ſpi.⁊c.¶ Item maioꝛ eſt potẽ⸗ tia angeli qᷓ hominis.dei vo eſt maxima. Si ergo vtra⸗ q; natura pt᷑ ꝑ ſe loqui multofoꝛtius ſumma eſſentia ſcʒ diuina.pt ꝑ ſe loqui rõnali creature.(¶ Ad qð dicẽduʒ eſt.ꝙ deus ꝑ ſeipᷣm loquit᷑et aliqñ ꝑ crẽaturã rõnalem vel angelicãa.ſicut dicit greg.¶ Ad illud qð obijcit᷑.vtꝛũ vna ſit locutio dei et angeli:qn deus loquit᷑ ꝑ angelum. Dicẽdũ.qꝙ vna eſt locutio dei.vt pꝛimo mouẽtis angeli vt ꝓximi. Ad obiectũ dicendũ.ꝙ licet ſint ſubſtantie differẽtes.tñ vnꝰ eſt actus.qm̃ vna ſubſtaãtia agit aliqñ altera mediãte: vbi em vnuʒ ꝓpter alterũ.vtrobiq; tm̃. Ad illud vo qð ſecũdo obijcit᷑.ꝙ alius eſt motus iſte q; ille.Oicendum ꝙ motus ille quo mouet deus ange⸗ lum et quo angelus mouet aliã rem.diſferẽs eſt ĩ nũeꝛo. ſed motus quo deus mouet rõnalem creaturam ꝑ ange lum.et quo angelus mouet eam vnus reputatur. cum cus mouet eam ꝑ angelum.¶ Ad illud po quod queri tur.vtrum ſemper loquitur deus ꝑ angelos an aliquan do ꝑ ſeipᷣm. Dicendũ.ꝙ aliqñ ꝑ ſeipᷣm loquitur ſicut ha betur ex ſacra ſcriptura.et aliquãdo ꝑ angelum ſicut di cit beatus grego.his verbis.ſpm̃ dei quaſi quedã ver⸗ ba nobis dicere.eſt occulta in ea que ſũt agenda intima⸗ re.et coꝛ homĩs ignarum nõ adhibito ſtrepitu et tardi⸗ tate ſermonis.pꝑitum de abſconditis reddere. Cum em loquitur ꝑ angelum.aliqn voluntatem ſuam rebus in⸗ dicat.aliqũ imaginibo an coꝛpeos oculos ex aere aſſũ⸗ ptis.aliqn celeſtibo ſubſtãtijs: aliqñ terrenis.aliqñ ſi⸗ mul terrenis ⁊ celeſtibo:nõnũq; po hũ anis coꝛdibo ita ꝑ angelũ loquit᷑:vt ipe quoq; ꝑ angelũ mẽtis obtutibus pᷣſentetur:verbis nãq; ꝑ angeluʒ loquit᷑ tñ nihil ꝑ ima⸗ ginem oſtendit᷑.̊ ſuꝑne locutõnis verba audiũt᷑.ſic̃ di⸗ citur in YJoh.xij.clariſicaui et iteꝝ clarificabo.icq; eĩ deẽg ſine tꝑe vi intime impulſioĩs clamat.ĩ tꝑe vocem ſuam ꝑ ſubſtãtiaʒ edidit quã incircũſcriptã temꝑe ꝑ hu⸗ mana verba diſtinxit:ſᷣ de celeſtibo loquẽs verba ſua q̃ audiri ab homibo voluit.rationali admĩſtrãte creatuꝛa foꝛmauit. Aliqñ autẽ ꝓꝑ angelos loquitur deus rebus. Abi vult inu cum nihil verbo dicit. ea que futura ſunt aſſumpta de elemẽtis imagine nũciant᷑.ſicut eʒechiel electri ſpẽm in medio ignis vidit.Aliqũ vᷣo ꝑ angelos verbis ſimul et reh loquit᷑ſicut in gen.iij. cũ audiſſet vocẽ dñi deam bu lantis ad aurã poſt meridiẽ abſcondit ſe ada. Aliquan do imaginibo coꝛdis oculis oſteſis.ſic geñ.xx viij. Jacob doꝛmiẽs vidit ſcalã ſubnixã celo. Aliqñ imaginibo añ coꝛpoꝛeos oculos ad tẽpus er aere aſſumptis. ſic abra tres viros videre potuit.et mõ angeli mõ dñs vocant᷑. Aliqñ loquit᷑ celeſtibo ſubſtãtijs.ſic cũ vox de nube ſo⸗ nuit. hic eſt filiꝰ meꝰ ⁊c. Aliqñ terrenis ſic oꝛe aſine per ꝑ angelũ hũana verba foꝛmauit. Aliqñ ſimul terrenis et celeſtibo ſubſtatijs ꝑ angelos loquitur deus. ſicut ad moyſen ĩ mõte.cũ viſionis ſue verba edidit.ignẽ rubũ⸗ q; ſociauit.atz aliud ſu ꝑiꝰ aliud inferius iũxit. Aliqñ ꝑ angelos hũanis coꝛdibo ſecreta eoꝝ pᷣſentia virtutis ſue inſpiratõem infundit.ſicut zacharie pᷣmo. dixit ad me angelꝰ qui loquebat᷑ in me.Ex his pʒ qualiter deus diuerſis modis ꝑ angelos loquit᷑.⁊ vna ẽ locutio.iQec negat᷑ quin deus ꝑ ſe poſſit verba efficere vel res quibo loquat᷑ ſine mĩſterio angeloꝝ: ̊ in hmõi voluit ipe mini ſierio ãgeloꝝ agere.vt ſicut ſũt medij inter creaturã ra⸗ tionalẽ et deũ.ita deo miſtrẽt ⁊ diuinã naturã ratõnali nature indicarent. embꝛũ tercium Dterciũ membꝛũ huiꝰ qõnis quid dicat᷑ locutio.ſᷣm ꝙ angeli adinuicẽ loquũt. Et videtur ꝑ verbũ ioh.damalſ.qꝙ locutio ſit intelligẽtie vel cõſilij cõmũicatio.ſine ſer⸗ one voce ꝓlato.Sed de hoc dubiũ eſt.q̃liter pt nſſer ri intelligẽtia iſtiꝰ angeli ad intellectũ alteriꝰ: cum illð qð tradit᷑ vel cõmuĩcat᷑.ad alterũ trãſſerat. Reſpõdet᷑ ꝙ hec cõmũicatõ ẽ ꝑ aliquã ſilitudiem.vt ſi ſpeculũ cuʒ vellet daret ſuam ſititudinem alteri ſpeculo:ita angelꝰ cũ vult cõmũicat ſuã intelligẽtiaʒ alteri angelo.¶¶ Sed que diffeꝛẽtia eſt inter traditõem itelligẽtie 2 cõſilij. Re ſpõdet ꝗ ntelligenia eſt de re cognoſcẽda.traditio conſi hendaa. DOquartũ quo querit᷑ comꝑatõe ad alios actus angeli vel oꝑa⸗ tões.Et querit᷑ vtrũ locutõ in angelis ſit Rern qð iuſſio. Ad qð ſic aug.in li.ð tri. igare verbũ increatũ ꝑ verbũ creatũ dic ꝙ ſecus ẽ in verbo coꝛꝑali ⁊ ſpũali:qꝛ in coꝛꝑali ſᷣm aliã vim eſt loqui et ſᷣm aliã intelligere:nõ ſic in ſpũali:ł̊ ad eandẽ vim pꝑtinet.ſic eꝛgo in angelis ꝑtinet ad vim intel ligere: querit᷑ ergo aut addit ſu ꝑintelligẽ.aut nõ.ſi nj. habeo ꝓpoſitũ. Si addit queritur quid addit.et cuiꝰpo tentie eſt illud qð addit:et nõ videtur alteriꝰ ꝙ intelligẽ tie.hec aũt ſunt verba aug.Ioꝛis cum ꝑ coꝛpus hec fiũt aliud eſt auditio et viſio:intus aũt cũ cogitamꝰ vtrunq; vnum eſt:ſicut auditio et viſio duo quedaʒ ſunt inter ſe diſtãtia in ſenſibo eoꝛꝑis.in aĩmo aũt nõ eſt aliud vidẽ atz audire.¶ Item aug. in eodẽ.qñ dicimꝰiſte dicit apð ſe.ſᷣm ꝙ dicit᷑.ij.ſapie.Dixerũt impij ⁊c. IJllud dicere ñ eſt aliud ꝙ;ᷓ intelligẽ ex quadã relatõe.ſ̊ ioqui in angelis eſt dicere apud ſe:qð patet.qꝛ nõ addit verbũ exterius. cũ nõ habeat inſtrumẽta. Et hoc etiaʒ dicit damaſ.ſine ſermõe voce ꝓlato loquũt᷑. dicere in eis.nõ eſt aliud qᷓ intelligere.¶¶ Iẽ angelus eſt quaſi medius int deũ ⁊ ho miem. Querit᷑ ᷓ̊. aut cõueit eũ deo magis in loquendo. aut magis cũ homiĩe:patet aũt ꝙ nõ cũ homiĩe.qꝛ nõ ꝓ⸗ fert verbũ ſicut homo.ergo cũ deo:ſᷣ in deo eſt idem loꝗ intelligere. ergo ſimilit in angelo vel dicat᷑ quare nõ ¶ Solutio dicimꝰ ꝙ angelus habʒ potẽtiam cognoſcẽ⸗ di vel a fficiẽdi circa cognitũ.et poſt maĩfeſtandi cogni⸗ tum et affectum: et quicqd ſit de potentia.i.ſiue ſit vna ſiue differens quod modo nõ determiamus cum bi ſunt actus differentes et oꝛdinati naturaliter. quia pꝛimo ẽ cognoſcere.ſecũdo affici.tercio manifeſtare:quia vt di⸗ cit cõmentatoꝛ.manifeſtatio eſt iudiciũ voluntatis ⁊ cõ ceptus. Ad obiectũ dicendũ.ꝙ cum angelus ſit medi⸗ um inter deum et homiem vt dicebat᷑.nõ cõuenit tñ cuʒ altero extremoꝝ.ſed cum vtroq;. In deo em̃ eſt verbum interius et non exterius.et pꝛeter hoc in re noticia et verbum. qᷓuis em̃ dicẽs et verbum ad diueiſas ypo⸗ ſtaſes ptineat.tñ verbum et noticia ad eandem pꝑtinent ſcʒ ad filiũ.tamẽ differenter.quia noticia vt aꝑꝛopꝛia⸗ tum:verbum vt ꝓpꝛium. tum ergo ad hoc ꝙ in deoo ñ eſt verbum exterius.cõuenit locutio angeli cũ locutione cei. differt autem.quia in deo vt dictum eſt idem penitꝰ eſt noticia et verbum. ſed in angelo nec eſt penitus idẽ. nec penitus diuerſum:imo quo ad hoc ꝑtinet ꝑtim con uenit partim diſſonat.et hoc eſt qdð dicit damaſ. Sicut nr̃m verbum de intellectu ꝓcedens.nõ ꝑ omnia idem ẽ cum intellectu:nec omnifariam aliud.ita et dei verbum in eo ꝙ ſubſiſtens ſᷣm ſeipᷣm. ſeparatur ab eo a quo ha⸗ bet exiſtentiam. In eo vo ꝙ eadem oſtendit in ſeipo que circa deum inſpiciuntur.idem eſt cuʒ ip̃o. In ſumma g dicendum.qꝙ locutio angeli in hoc conuenit cum locuti one dei.quia ibi eſt verbum interius ſolum:et pꝛet boc quia non idem eſt noticia cum verbo.in deo ᷣo omnino idem. Cum verbo vpᷣo hominis conuemit in hoc. ꝙ ſicut verbum hominis partim conuenit. partim diuerſum ẽ ab intellectu ſiue a noticia.ſimiliter in angelo partim ẽ diuerſum non ſimpliciter. Differt autem in hoc.ꝙ ver⸗ bum hominis per vocem extra traditur.non ſic autem verbum angeli. Ad auctoꝛitatem autem dicendum:.qꝙ auguſtinꝰ qtum ad hoc intendit ponere differentiamil lam.quia in coꝛpoꝛibus audire et videre.⁊ potentia au Oitiua et viſiua differunt penes oꝛgana diuerſa:qꝛ que libet potentia habet oꝛganum ſibi pꝛopoꝛtionale.nõ ſic intellectiua. ElInde buiuſmodi differentia non eſt in in⸗ tellectualibo ſubſtãtijs:ſed ex hoc non ſequitur ꝙ diſfe⸗ rant. Eltrum tamen differant penes virium diſſerenti⸗ am viſio vel intellectus in angelis et locutio. modo nõ determinamus. ¶ Item circa hec obijcitur ſic. Triplex eſt actus angeli vt dicit dyoni.illuminare.purgare.ꝑ⸗ ficere.et non determinat plures actus:ergo cum aliꝗs ſit actus angeli. vel eſt aliquis hoꝛum trium.vel ad ali⸗ quem hoꝛum trium reducitur. Queritur ad quem. Ke⸗ ſpondetur nec eſt aliꝗs hoꝛũ triũ.nec ad aliquẽ reducit Iſte em̃ actꝰ ꝗ eſi loqui.eſt pꝛioꝛ omibus illis.qꝛ ẽ ĩ eis rõe nature. IHli vᷣo tres actꝰ ſunt in illis in rõe gratie.qᷓ cõſequit᷑ naturã. Vñ poſterioꝛes ſunt iſto ſm viã gene⸗ ratõis. nõ dico ſᷣm viã nobilitatis.et ſunt illi tres actꝰ tantũmodo ſuꝑioꝝ reſpectu inferioꝝ vel aĩarum. lembeum quintum Paquintũ quo queritur de locutione ꝙtũ ad ſubiecta. AUtrum ſcʒ loqui ſit indiſſe⸗ renter in omibus angelis reſpectu oĩm.vt M ſuꝑioꝛũ reſpectu inferioꝝ ⁊ ecõuerſo.Su p illud j. COꝛin. xiij. Si linguis hominũ ⁊c.glo.quibo angeli pꝛepoſiti ſignant. minoꝛibuſq; de domini volun⸗ tate pꝛeſentiunt.Et greg. Angelici ſpiritus voluntate cei bumanis coꝛdibus inſinuant. Fᷣm ꝙ ab ipo accipiũt IZtem ille qui loquitur. videtur quaſi aliquid influere in illo cui loquitur:ſic cum deus loquitur angelo. ali⸗ quid influit:et angelus aliquid recipit. Unde angelus vel anima non pꝛopꝛie dicitur loqui do.quia deus ab eo nihil recipit.Sed inferioꝛ angelus non inſfluit ſuper ſuperioꝛem.nec malus ſuper bonum.ergo non loquun⸗ tur inferioꝛes ſuperioꝛibus nec mali bonis.⸗ Itẽ agẽs nobilioꝛ eſt patiente inqtum huiuſmodi: ſed loquens inqᷓtuʒ huiuſmodi eſt agens.ergo nobilioꝛ eſt eo cui lo quit᷑ſegꝗ inferioꝛ nõ eſt nobilioꝛ ſupioꝛe.nec malꝰ bono ergo. (Contra. dama. Angeli tradunt ſibinuicem con ſilia ſua et intelligentias ſuas. Itẽ hay mo angeli inter nindi 4 bed⸗ lis765 1 meci⸗ tim ag eerbum noticna 8 ppo⸗ Penent Nopn⸗ in doon ehtioe npenid tug il. tim cn Giant gidemi Kerban quobe⸗ ſißohe unnag nloeut ner hoe ounino glicnt Uefſain i partini Nig ſer⸗ ſe Auten endumg rentionl tentigen ſarcepe gle noͤſie eſl inin⸗ g dſſt⸗ ifferentn modono Tnpler ore. ’ n oligs Aad ali⸗ em. Pe⸗ techet gi ies egratei vii gehen Gres ar n⸗ D (Queſtio ſe loquũtur: ſ̊ eoꝝ locutio eſt eoꝝ inter ſe ↄcoꝛdatõ: nec neceſſe eſt vt ſonẽt verba illa vbi ↄtemplatõe dei cõcoꝛs eſt volũtas bona. Ex hoc ꝙ dama. dicit inuiceʒ.et hay⸗ mno dicit int ſe. patz ꝙ inuicẽ ẽ locutio. Itẽ h̊ pʒ ꝑ rõem / creatura intellectualis de natura ſua habet potẽtiã maĩ feſtãdi qð apud ſe habet. g̊ vbicũq; ẽ hec natura.eſt hec potẽtia maifeſtãdi. Ytẽ nõne ſathan legẽ loq.j. Job. Itẽ angelꝰ ſuꝑioꝛ eſt hoĩe m naturꝗ.ſ̊ quilibet hõ hʒ bmõòi potẽtiã. et angelꝰ quilibet.¶ Solutio duplex eſt locu tio angeloꝝ. vna que ſequit᷑ eoꝝ naturã. hec eſt ĩ oĩbo reſpectu oĩm:alia que ſequit᷑ gram.et ſicut ſuꝑioꝛ pᷣemi net inferioꝛi in gr̃a.ſᷣm ꝙ bmòi inqꝙtũ eſt ex cõditõe gꝛa tie ⁊ nõ ecõuerſo:ita ſuꝑioꝛ iſto mõ dicit᷑ loqui inferioꝛi et nõ ecõuerſo.Vñ quicuuq; iſto modo loquit᷑ alij.qͥ ad hoc ſuꝑioꝛ eſt. Inferioꝛ aũt nõ dicit᷑ ꝗꝓpꝛie loqui iſto mõ bᷣ magis ꝓpꝛie diceret᷑ referre aliꝗd ſuꝑioꝛi.qꝛ quaſi ex⸗ citat eũ ad aliquid agendũ. Suꝑioꝛes aũt influũt infe⸗ rioꝛibo.Fm q; ipᷣi receperũt a pꝛimo.et hec locutio ſequi tur illniatõem gratuitã.¶. Ad illud qð obijcit.ꝙ agens nobilius ⁊c. pt᷑ dici ꝙ hoc intelligit᷑ de agẽtibv vbi nõ ẽ recipꝛocatio.loqui vᷣo ſᷣm natura eſt agere recipꝛocum. iſte em loquitur illi et ecouerſo. Ratões ad oppoſitũ pꝛo bantes ꝙ loqui oĩm eſt cõcedimꝰ.ſᷣm ꝙ ꝓcedũt de locu⸗ tione que eſt a potẽtia naturali.nõ ab illuiatõne gratui ta. um.ſic em̃ ẽ ꝙ locutio hoĩs ſit ꝑ medium. ſcʒ ꝑ aliqð ſignũ:vel ꝑ ſignũ audibile vt ꝑ ocẽ.aut ꝑ ſignũ viſibile vt ꝑ nutũ ſᷣm illð nutu ſigniſq; loquũt᷑.Querit᷑ ꝭ̊. vtrũ in locutione ange⸗ lica requirat᷑ aliq mediũ.vt aligs nutus ſpũalis.Eli⸗ de tur ꝙ lic. ꝑ illud.j.coꝝ.xiij. Si linguis ⁊c.glo.quibo angeli p̃poſiti ſignãt mioꝛibuſq; qð de voluntate pꝛimi ſentiũt qð fit aliꝗbo nutibo aut ſignis. Lunc querit᷑ de illis nutibo.aut em̃ cognoſcũt᷑ ab angelo cui alius loqꝗt᷑ aut nõ:ſi nõ.g ꝑ illos nõ venit in cognitõem alteriꝰ. cũ ſcʒ neſcit illũ nutũ ſignũ eſſe.Si vo dicat᷑ ꝙ cognoſcit il los. Querit Aut angelꝰ iſte cui loquit᷑ cognolſcit iſtos nut ꝑꝶ ſe.aut ꝑ aliud.Querit᷑ ſimilit᷑ te illo alio. et ſic ĩ infinitũ:opoꝛtet ergo dicere ꝙ ↄgnoſcit iſios ꝑ ſe.Lũc querit᷑ vlteriꝰ.aut ita cognoſcit iſios ꝑ ſe ꝙ intellectus eius adbereat eis ꝑ ſe.i.de natura ſua.aut hoc fit volũ⸗ tate angeloꝝ.ſcʒ ad ſignãdũ illa que intendũt maiĩfeſta re.Sed nõ videt᷑ ꝙ in ipᷣo aliqua fiat ibi ad ſignandum intellectꝰ angeli adheret illis nutibo ꝑſe te nata ſua. Sed ſiłr videt᷑ aaherere ꝑſe ſpecieb quaꝝ ſunt illi nu⸗ tus.&̊ ꝑ nutus nõ deuenit ipᷣe in cognitõem illaꝝ ſpecie rum./l!teʒ ſit a.ſpecies intelligibilis.quã debet notifi⸗ care vnus angelꝰ alij.b.ſit nutus ꝑ quẽ dicis eã notifica ri.tũc obijcit Angelꝰ cognoſcit a ꝑ b.̊ cognoſcit b eſſe ſignũ. iã cognoſcebat illud ſignũ.aliter em nõ cogno⸗ ſceret ꝙ ſignu eſſet.ᷣ nõ pꝛimo cognouit a ꝑ b.¶ Itez ſi illi nutus ſint diſtincti ab illis ſpeciebo. cõſtat ꝙ illi nu tus habent ſuas ſpecies ꝑ quas diſcernuntur.ſicut alie res habent:nõ em̃ veniũt ipi nutus ĩ intellectum cogno ſcentis ꝑ ſui eſſentiam.ſed ꝑ ſui ſpeciem vt videtur: illa ſpecies eſt pꝛincipium cognoſcendi nutum illum cuiꝰ eſt ſpecies.ergo nutus eſt pꝛincipale cognoſcibile.ergo non eſt medium cognoſcendi. Item Aug.xv.de trini. rxxvij. ſtandi ſe et alia. Unde nõ requiritur aliud a ſe.ergo ſiłr nec lux ĩtellectualis:ergo nõ requirit᷑ aliquis nutus qui ſit ibi ex natura.vel ex volutaria impoſitione. Iteʒz vi⸗ demus duo coꝛꝑa luminoſa potẽtia recipere a ſeinuiceʒ Vnge ſi ſibi obijciũt vnum recipit ab alio ſine medio. ſicut patet in duobus ſpeculis.eꝛgo ſimiliter videtur in luce ſpirituali.ꝙ duo angeli ratione lucis quam habet videant ſine medio.nec requiritur nutus tanq; mediuʒ Sic reuera nutus ſi ꝓpꝛie accipiatur refertur ꝛie ad vim ſenſibilem. Vnde aug.xv.de tri. Innuere quid alið eſt qᷓ viſibiliter dicere.nde cum in angelis nõ eſt vis ſenſibilis.nec ꝓpꝛie eſt ibi nutus. Concedimus tamẽ q; ibi eſt nutus ſpiritualis.ſᷣm ꝙ dicit glo.ſuꝑ.xiij.pꝛimo coꝝ. vidẽdum aũt qualiter hoc ſit.ſ Qotanduʒ ꝙ; in angelo quem loqui dicimus pꝛimo eſi ſpecies intelli⸗ gibilis in eius intellectu ſᷣm ꝙ eam cognoſcit.ſecundo ĩ eius affectu.ſᷣm ꝙ circa eam ſic afficitur. tercio eadem ſpecies ſiue illud quod ſic conceptum eſt. et circa eam ſic afficitur.mouet vel inclinat ip̃ᷣm angelum ad hoc.vt eam alij manifeſtet. Vnde tunc angelus habet manife⸗ ſtandi eam volũtatem.et ipᷣa ſpecies pꝛout ſic eſt ſub vo⸗ lũtate manifeſtãdi.dicitur verbum. Vnde pꝛimo eſt in ratione conceptus.ſecũdo in ratione affectus:tercio ĩ ra tione verbi.et boc eſt quod dicit damaſ. in auctoꝛitate ſupꝛapoſita.Verbum noſtrum te intellectu pꝛocedens nõ per om̃ia idem eſt cum intellectu.nec omniſariã ali⸗ ud. Item iſta ſpecies pꝛout eſt ſub voluntate manifeſtã di dicitur verbum. pꝛout vo eſt in actu maniſeſtandi di⸗ citur nutus. vt itelligamus ibi verbum habere ſimilitu dinem noſtri verbi interioꝛis.nutum autem ſimilitudi⸗ nem noſtri verbi exterioꝛis ſiue vocis:quia ſicut vox no ſtra eſt vehiculum verbi interioꝛis ad alium.ita ibi nu⸗ tus.quaſi vehit ad alium: ſuo modo ipᷣm verbum erxte⸗ rius.i.ipᷣa ſpecies pꝛout eſt ſub actu manifeſlandi.et ſic quaſi exterius ſuo modo vehit ſeip̃am.pꝛout erat interi us ſub voluntate manifeſtandi.nde nõ diſfert ibi ver bum et nutus niſi pᷣm rationem alteraʒ et alterã. Per hec patet ſolutio ad obiecta.Quatuoꝛ em̃ obiectões q̃ fi ebant pꝛimo de illis nutibo.ꝓcedũt ac ſi eſſet ibi aliud ĩ eſſentia.verbum et nutus.ſicut in nobis eſt.nõ ſic auteʒ eſt.¶ Juxta hec nota.q; ĩ nobis differt vox et nutus.qꝛ vox eſt vehiculũ verbi nr̃i interioꝛis ad auditũ alterius nutus vᷣo eſt vehiculũ verbi nr̃i intenioꝛis ad viſum:con ueniũt aũt ĩ hoc.qꝙ vtrũq; ẽ vehiculum verbi.q¶ Ao alia duo vltia reſpõdemꝰ.cõcedẽtes ꝙ lux coꝛꝑalis hʒ vim teclarãdi ſe ſeu maifeſtãdi ⁊ multiplicãdi.Silłr lux ſpi ritualis habet vim maifeſtãdi ſe ſi adeſt volũtas.Alio⸗ quin ſi abſit voluntas.nõ ſe maifeſtat.et ĩ hoc differt a coꝛpoꝛali.Vnde nõ ẽ oĩno ſimile. 1B ſeptimum quo queritur. vtrum angel? loquens impꝛimat in audiente velit nolit: aut requiritur conſenſus eius qui debet audire ſicut in nobis. In nobis enim exi⸗ 8 loquentis ad hoc vt manifeſtet: exigi⸗ gitur volun gitur etiam voluntas recipientis aliquid ad hoc vt au⸗ diat vel conuertat ſe ad illud an ipᷣe audiat velit nolit. et hoc ex parte loquentis.conuertentis audientem. ad ſermonis attentionem. 4 Reſpondetur ſecus eſt in locu UVerbum qð intus ſonat eſt pꝛincipium quod intus lu· cet.cui magis competit nomen verbi.Nam illud quod pꝛofertur oꝛe.vox verbi eſt.ex hoc videtur q; ꝓpꝛijſſime ſit locutio iſta que abſtrahit a nutibus et ydeomatibus et ponit aug:exemplum de verbo diuino.quod ꝑ ſe indi cat dicentem ſine ſigno. Similiter facit verbum interiꝰ ſuo modo.Sed verbum illud interius non eſt nutus ne qᷓ; ꝑ nutũ fit.qꝛ nutus reſpicit viſum ſicut vox auditũ vł qſi auditũ. ſine nutu ꝓpꝛijſſime dicemꝰ locutõeʒ eſſe in angelis. Item lux coꝛpoꝛalis habet virtutem mamife⸗ tione que eſt ꝑ gratiam.et in ülla que ẽ ꝑ naturã:q;ꝛ in lo cutõe q̃ eſt ꝑ gram loquẽs hʒ potẽtiã maifeſtãdi qð vult et etiã ↄuertẽdi aliũ cui loquit᷑ ad attẽtõʒ. Sʒ ĩ locutõe que eſt ꝑ naturaʒ.nõ habet loquens talem poteſtatẽ.im mo in volũtate audiẽtis ẽ ꝙ ſe conuertat vel nõ.vnde re uuritur voluntas eius ad hoc vt habeat effectũ locutio Inaiqitet illa queſtio articularis. trũ in locutio⸗ ne angeli requiritur pꝛopinquitas localis int᷑ loquẽteʒ et audientẽ.vel diſtatia aliq̃ ꝓgpoꝛtõnalis.ſicut videmus in locutõne nza.¶ Ad qð dicendũ.ꝙ diſtãtia vel ꝓpinꝗ⸗ ¶Vlius:et eſt ſeintilla L tur g̊.vtrũ ſindereſis ſit in angelis.Oð videtur.qꝛ ſin⸗ tas localis nihil facit ibi:ĩmo quãtũcunq; diſtent.pt lo qui vnus alij.niſi vbi actus ſpũalis cõmetit᷑ ſe coꝛpoꝛi: exigit᷑ tñ ꝓpinꝗtas vel diſtatia ſpũalis q̃ nos latet ad⸗ huc.Oicit᷑ aũt actus eins cõmetiri ſe coꝛꝑi.qñũ aſſumit coꝛpus.Vñ qñ loquit᷑ aĩiabo ad quas mittit᷑ que ĩ coꝛꝑe ſunt.exigit᷑ ꝓpinquitas aliqua:ſᷣ cũ vnus angelus loqꝗt alij. nihil videt᷑ facere ibi localis ꝓginquitas. ¶ QNueſtio.xxvij.de potẽ⸗ tia motiua angeli. Ompleto tractatu de potentia cognitiua ĩ angelis cuʒ ſuo actu ⁊ iudicio ſui:cõſequẽter erit ↄſide artor motiua ⁊ ſuo actu.Et pꝛimo ð motiua interioꝛi cum ſuo actu. Secun do de motiua exterioꝛi cũ ſuo actu. Motiua em̃ interioꝛ plures hʒ differẽtias.Eſt em̃ motiua ꝑ naturã et eſt mo tiua ꝑ electõem. Adotiua vo ꝑ natura.aut ex ꝑte rõnis aut ex ꝑte volũtatiſ. Motiua ſᷣm natuꝛã ex ꝑte rõis ſin⸗ dereſis.Ex ꝑte volũtatis volũtas naturalis. Aldotiua ðo pᷣm electozʒ liberũ arbitriũ cũ his que ꝑtinent ad illð e (Mier dicetur. Membꝛum pꝛimum. — —ʒ— Mumeratis ergo differẽtijs ex ꝑte motiue interioꝛis.pꝛimo dicẽdũ eſt de ſindereſi.q eſt naturale iudicatoꝛiũ ſicut dicit Haſi⸗ ntilla cõſciẽtie ſicut dicit gregoꝛiꝰ.Queri⸗ dereſis eſt ſcintilla conſciẽtie que remurmurat malo.et dictãdo naturaliter inclinat᷑ in bonũ:ł he due differen⸗ tie cõueniũt nature angelice.Eſt em̃ natura angelica in clinatiua ad bonũ nat᷑aliter.et fugitiua mali naturalit᷑ 4 Pꝛeterea in demoĩbo eſt pena exterioꝛ ſcʒ ignis qui ñ extinguet᷑.q̊ multoſoꝛtiꝰ pena interioꝛ ſcʒ vermis cõſci⸗ entie qui nò moꝛiet᷑:ſ̊ nõ poteſt eſſe veꝛmis niſi fuerit cõ ſciẽtia in natura angelica:ergo cõſciẽtia inerit angelo et ſcintilla oſciẽtie ſcʒ ſindereſis.¶ Pꝛeterea ſindereſis eſt naturale iudicatoꝛiũ naturale aũt iudicatoꝛiũ boni⸗ mali nõ deeſt angelis.q̊ ſindereſis ñ deeſt angelis⸗s tra.nulla vis ocioſa debet eſſe ĩ ſubiecto in quo eſt quin aliquando eliciat actũ:ſ̊ remurmurare malo eſt actus vnꝰ ſindeꝛeſis.⁊ ẽ ad reuocãdũ a pct᷑o:ſed in angelo nõ eſt reu ocatio a peccato.qꝛ ĩ bono angelo non eſt illud: cum ſemper ſit in bono et nunq ceciderit in illud: in malo aũt angelo nõ eſt.qꝛ nũqᷓ; reuocat᷑ a peccato: cum peccatũ eiꝰ ſit irremiſſibile:&̊ iſte actꝰnõ pt᷑ ineſſe.ᷓ vis a qua egredit᷑ talis actus eſſʒ ocioſa:ſed illa eſt ſindere⸗ ſis.̊ nõ habet ſindereſim. Pꝛeterea ſindereſis ẽ ſcin tilla cõſciẽtie.et ſicut dicit gregoꝛiꝰ ſignat᷑ ꝑ faciẽ agle. que erat eminẽtioꝛ ĩter facies aĩmaliũ:ſed he facies aĩ⸗ maliũ nõ cõueniũt angelo ſed homĩ:nõ em̃ eſt diſtinctio viriũ vel potẽtiaꝝ ĩ angelo.quibus aptent᷑ facies aĩali⸗ um. ſindereſis nõ cõuenit angelo ̊ homi./ Itẽ ſinde⸗ reſis ẽ ſcintilla cõſciẽtie ⁊ ẽ iudicatoꝛiũ qdðᷣdam ad reſur gendũ a pcto.ſ̊ angelꝰ nõ reſurgit a pcto.q̊ nõ hʒ ſinde⸗ reſim. Pꝛeterea ſindereſis eſt ſcintilla cõſciẽtie. Si gᷓ cõſciẽtia remouet᷑ ab angelo.ergo ſindereſis. at᷑ con ſciẽtia remoueat᷑.videt᷑ ꝑ hoc.q eiꝰ differẽtie remouent᷑ ſᷣ eius differẽtie ſunt cõſcia recta et erronea.illeſa et cau teriata.trãquilla et ꝑtuꝛbata:hec aũt nõ cõueniũt ange lis.quare nec ſindereſis.(¶ ¶ld qð dicendũ ꝙ licet ſinde reſis ſub rõne quadã nõ inueniat᷑ in angelis ſcʒ pꝛout ſindereſis et ꝓhereſis ſunt vnius cooꝛdinatõis:nihilo⸗ minus natnurale iudicatoꝛiũ ineſt angelo. Ad illo qð obijcit᷑ dicendũ eſt. ꝙ nõ eſt hec vis ocioſa:licet eĩ nõ ha beat om̃em actũ in angelo.quã habere poteſi vel habet in homine.non pꝛopter hoc eſt ocioſa.Vnde licʒ remur murare malo iam exiſtenti vt peniteat nõ inſit angelo: nihilominus angelus habuit ante lapſum naturale iu⸗ dicatoꝛium boni et mali ne caderet.ſed non adheſit illi malus angelus.ſed ſue libertati.id eſt flexibilitati ĩ ma⸗ lum.Hoc autem naturale iudicatoꝛium.licʒ nõ habeat effectum in demonibus.qui ceciderũt vt reſurgant.ha⸗ bet tamen effectum quia cedit eis in penam. 4¶ Ad ſecũ⸗ do obiectum dicendum/ ꝙ licet ſindereſis vt tenet ratio⸗ nem faciei aquile nõ ſit in angelo: nibilominus tamen vis naturalis iudicatoꝛij ineſt illi.q¶ Ad tercium dicen⸗ dum. ꝙ licet nõ habeat hanc vim vt adiutoꝛium ad re⸗ ſurgendum a peccato vel ad penitẽdum:habet tamẽ eaz angelus bonus vt indigẽtem intra ad bonum. malus vo habet eam vt affligentem.eo ꝙ nõ ſtetit in bono.cuʒ ſtare potuit.¶ Ad quartum dicendum.ꝙ licet difſeren⸗ tie cõſcientie nõ cõueniant angelo m omnem modum nibilominus tamẽ naturale iudicatoꝛium eſt in eo.ſᷣ ex⸗ tinctum eſt ad bonum in malis angelis.multomagis qᷓ in aimabus damnatis vel eque. ¶ WMembꝛumſecundum. naturalis ſit in angelis vel fuerit. quod videtur. Omnia enim naturaliter optant L bonum. et rationalia et irrationalia mul o ergo foꝛtius angeli optauerunt naturaliter bonum. ſed iſta optatio nõ eſt niſi ſm volũtatem naturalem.er⸗ go voluntas naturalis infuit eis et ineſt.¶ Pꝛeterea da maſ.Volũtas eſt appetitus ratõnalis ⁊ vitalis.ex ſolis dependẽs naturalibus:ſᷣ hec volũtas ineſt angelis.ſᷣm ꝙ rationale cõmuniter accipitur.ergo volũtas natura⸗ lis ineſt vel infuit angelis.¶ Item Anſel. Angelis iſer⸗ tus eſt naturaliter appetitus beatitudis.ſed iſte apeti⸗ tus erat volũtas naturalis.ergo volũtas naturalis in⸗ eſt vel infuit ipᷣis.¶ Item dyoniſius in li.de diui.no.ꝙ ſunt.et ꝙ viuunt.et intelligũt:eſt in ipis quidam deſide rij motus. Item ꝙ ſunt ex bono.ſunt et boni:et bonũ et pulcrum deſiderant eſſe et vinere et intelligere exiſtẽ⸗ tiam eneranteCekennu. Molntale naturali diligi⸗ tur deus.ſed iſta naturalis volũtas ſi exit in actum.exit in bonis angelis aut malis.In bonis nõ videtur: quia veniente ꝑfectione euacuatur quod eſt imperfectum.ſi⸗ cut dicit apoſtolus. Sed motus natuꝛe impeꝛfectus eſt reſpectu motus gratuiti.ergo adueniente perfectione motus gratuiti.euacuat᷑ motꝰ naturalis: ᷣ ꝑfectio mo⸗ tus naturalis eſt gloꝛia.̊ cũ angeli boni ſint in glia nõ mouẽtur motu naturali ſed motu gratuito in deũ. ¶Mo tus em naturalis ⁊.qñ diligit deus a creatura ꝓt ipazʒ creaturã. In angelis aũt malis nõ ẽ iſte motꝰ.qꝛ pabẽt odio deũ. Vñ aug.ꝙ dixi nulliꝰ ↄſciẽtia pt᷑ deum odiſſe. nõ videt᷑ fuiſſe dicẽdũ.multi em̃ ſunt.de ꝗbo ſeriptum ẽ. ſuꝑbia eoꝝ qui te oderũt aſcẽdit ſemꝑ.Sed quid ẽ alið Pir rria n i volũtas ꝓut h ſumit᷑:q̊ volũtas ĩ demoni⸗ habʒ odio deũ.ergo in illis nõ exit hec potẽtia ĩ actũ dilectõis naturalis.ꝗ hec potẽtig eſt ocioſa:nõ ergo eſt volũtas naturalis in angelis.(¶ Ad qð dicẽdũ.ꝙ eſt vo lũtas naturalis in angelis.et fuit.ſicut dicit dyoni.et alij ſancti.¶¶ Ad illud vo qð obijcitur in cõtrariũ.dicen dum.ꝙ eſt voluntas naturalis in bonis:nec eſt cõtrari um ꝙ euacuata eſt ĩ eis imꝑfectio. Iinpꝑfectio em̃ illa eſt ex ꝑte nature.ꝙ natura que pꝛiꝰ diligebat deũ reſlecten⸗ do in ſe. ꝑ gr̃am et gloꝛiã eleuat᷑ ſuꝑ ſe.et diligit ipʒʒ ſuꝑ om̃ia ꝗpt᷑ ſe. De hoc aũt pleniꝰ infra requiret᷑.vbi aget᷑ de dilectione naturali in angelis. Ad illud vo qð obij citur de malis angelis.Dicẽdũ ꝙ in eis eſt volũtas na turalis.et licet odio habeãt deũ.nõ tñ natuꝛali volũtate ſi electiua coꝛrupta.cõſciẽtia aũt ibi nõ accipit ꝓ volũ⸗ tate naturali cũ dicit. nulliꝰ cõſciẽtia deñ odiſſe pt.ſᷣ ꝓ D ſecundum quo queritur.vtꝝ voluntas rõneę vel intellectu coꝛrupto ꝑ pꝛauã electõem. Dueſiio viceſimanona de libero arbitrio in angelig et gra rationis et poten⸗ — — — —— — — ̃S——— ſ̃nI» – —- mrm=rvſ ð — ðÜITL—- - ̃=²—— Urale e ſbeſti tatiimna⸗ öhaben d ſeci⸗ etratio⸗ 8 tamen ndicen, n edre⸗ anſten n. mmalus bono. 1 difkeren n modhn ineoßer⸗ onnageo⸗ n. wolunnns erit grol teroptant Malannl r bonum. Urdlenner⸗ Neiereada igerlols ngelis n nönamuta Gelisſſe⸗ ſſeapenn uralisin diui No jam dſce nitet boni irciſi falidilig ctum ern nr: quin veuumn. ſi⸗ ſeeuus eſt rfectione ctiono/ nglia n di. A pt ipi irt⸗ balſe⸗ riotumt. n glis anon/ ig igenn yond rib dicen ſtcörteft ß ilae⸗ reſteeey i ißſi rfe vbbh iuons liͤtate owi/ peen/ . (ueſtio tia iraſcibilis. Einge pꝛocedẽduʒ eſt ad liberũ arbitriũ de quo pꝛimo eſt de gratia rõis.Tercio de potẽtia ira⸗ ſcibił. Vñ pꝛio mẽbꝛo q̃rit᷑ de libero ar bitrio vt eſt facultas volũtatis et rõnis circa qð occur⸗ runt ſeptẽ articuli.¶ Pꝛimo querit᷑vtrũ liberũ arbitri um ſit in angelo.¶ Secũdo quid ſit.¶ Tercio vtrũ eq̃ ſit in angelo et ĩ hoĩe vł nõ ſiir ĩ deo et ĩ angelo.q¶ Quar to vtrũ ſimilis vertibilitas fnerit vel ſit in angelo et in hoĩe.¶ Quito ſi libertas arbitrij ſit in angelo ꝑ volun tatem. 4 Sexto vtrũ vertibititas liberi arbitrij in hoĩe et in angelo. ꝓut et boni et mali ſit ex eodem pꝛincipio vel ex diferẽtibo. ¶ Septimo vtrũ verſio liberi arbitrij in bonis angelis fuerit in pꝛimo inſtanti.ĩ quo data fu⸗ it vertibilitas ipᷣi angelo. Mlébꝛi pꝛim Aeticnl“.). I Vod nõ ſit liberũ arbitriũ iĩ angelo obijcit ꝑ rõem liberi arbitrij quã poit aug.Liberũ ar biiriũ ẽ facultas volũtatis et rois qua bonũ Aliigit᷑ gra aſſiſtente.⁊ malũ gra deſiſtẽte:ſᷣ nõ ĩ bonis an gelis nec ĩ malis ẽ liberũ arbitrium ſᷣm banc rõem. In bonis eĩ nõ eſt qꝙtũ ad illã ꝑtem.qua malũ eligit᷑ gra de ſiſtente. In malis vo nõ eſt quãtũ ad illã ꝑtem.qua bo⸗ nũ eligitur gra aſſiſtẽte:g̊ nec cõuenit bonis nec malis. liberũ arbitriũ nõ eſt in angelis. Item qð naturale eſt in aliquo.ipᷣo manẽte nõ pt᷑ tolli:p̊ liberũ arbitrium ꝓut impoꝛtat flexibilitatẽ ad bonũ et malũ potuit tolli nec em neutri ꝑti cõuenit:g liberũ arbitriũ nõ ẽ natura le in angelis:̊ᷣ ſi eſſet in eis eſſet naturale. nõ ẽ in eis. Itein nõ poſſe peccare cõuenit dĩne eſſentie. et pt᷑ ꝑti⸗ cipari a creatura itellectuali: ſ̊ nulli potius cõueit mu nicare qꝙᷓ creature nobilioꝛi in natura.et hoc ẽ angelus. ↄnicabit angelo:ſp liberũ arbitriũ ꝓut eſt flexibile ad bonũ et malũ oꝑonitur illi.q̊ nõ erit liberũ arbitriũ in agnlie rnn damaſ. Om̃e qð creatũ eſt.vertibi⸗ le eſt. vel m eſſe.vel ſᷣm electõem.̊ angelꝰ nõ eſt verti⸗ bilis ſᷣm eſſe.cũ ſit imobilis.q̊ vertibilis ẽ ſᷣjm electõem: vertibilitas aũt ſm electõem ꝑtinet ad liberũ arbitriũ. liberũ arbitriũ ẽ in angelis.q¶ Item penes liberũ aꝛbi triũ eſt meritũ vel demeritũ:bſᷣ̊ meritũ vł demeritũ eſt in angelis. liberũ arbitriũ eſt in angelis.¶¶ Item aug. de ſide ad petrũ.vt dilectio haberet iuſtã et cõgruã laudeʒ volũtatis:tribuit angelis libertatẽ:vt eſſʒ poſſibile ſiue ad eũ qui ſupꝛa eos eſt intentõem ſancte dilectõis erige re.ſiue ad ſe declinare:ex q̊ accipit᷑.ꝙ libeꝝ arbitriũ eſt in angelis.¶ Item damaſ.deſcribẽs angelũ dicit.eſt na tura intellectualis.arbitrio libera.vertibilis ſᷣm volun tatẽ:om̃e em̃ creabile eſt vertibile.⁊ om̃e rõnale eſt arbi trio liberũ.¶ Itẽ ang.de coꝛrectõe et gr̃a. Sciuit deus magis ad ſuã omipotẽtiſſimã boĩtatez ꝑtinere.et ð ma lis benefacere.qᷓ mala eſſe nõ ſinẽ:et ſic oꝛdiauit angelo rũ et hoĩm vitã.vt ĩ ea pꝛius oſtẽderet ꝗd poſſit liberum arbitꝛiũ.et deinde ꝗd poſſet gratie beneſicium. Ex bis Ś colligit᷑ liberũ arbitrium ẽ in angelis.¶ Ad qð dicẽ Dum . ꝙ liberũ arbitriũ nataliter ẽ in angelis.¶ Ad ob⸗ iectũ in cõtrariũ dicẽdũ ẽ.ꝙ illa diffinitio ſup̃ dicta libe ri arbitrij.ꝓpꝛie ẽ liberi arbitrij. ꝓut ẽ in boĩe.in qͥ rema net electio dñi ꝑ gram et mali ꝑ ſe.Si vᷣo ſumat᷑ ↄñ̃iter ad liberũ arbitriũ in angelo.ſᷣm hoc cõueniet angelo ra tione pꝛimarij ſiatus:tunc em̃ potuit eligi bonum gꝛatia aſſiſtente et malum gratia teſiſtente. Hic autez ſciendũ. ꝓ liberum arbitrium poteſt dici liberũ arbitrium a co⸗/ actione.vel poteſt dici liberum a miſeria. ſᷣm pꝛimum modum dicitur eſſe liberum arbitrium in angelis. tam bonis qᷓ; malis.et pꝛimo ſtatu et conſequẽti. Scõᷣm vᷣo modum ſecundum nõ dicitur cõmuniter in bonis 1 ma queſtio rõne liberi arbitrij in ſe.Oein⸗ rxxix. lis.ſed in bonis tm̃. Ad ſecũdo obiectum.dicendum. ꝙ liberum arbitrium a coactione cõmune eſt et natura⸗ le ipis angelis.et hoc modo non tollitur ab eis.ſed pꝛo ut liberum arbitrium dicit flexibilitatẽ in aſfectu de bo no in malum. vel econuerſo non eſt cõmune:ſed pꝛout di cit fler ibilitatem in bonum et malum naturaliter ſic eſi com mune.et hoc eſt quod dicit damaſ.At ereabilis vᷣo vertibilis eſt.babens facultatem manendi et pꝛoficien⸗ di in bono.¶ Ao tercium dᷣo dicendum.ꝙ non poſſe pec care.non eſt de natura creature intellectualis.ſed ꝙ ꝑ⸗ ticipatur a creatura hoc eſt ex gratia. on negatur &ᷣ quin communicet dæus creature banc libertatem: ̊ hec libertas non eſt creature intellectualis inqtum eſt ex ni hilo.Qec in hoc liberum arbitrium inq;tum eſt in an⸗ gelo ſimilitudinem dicitur habere liberum arbitriũ di⸗ uini.ſed in hoc ꝙ non cogitur ad bonum. Unde anſel. ſic liberum arbitrium erat:vt nulla alia rei cogi poſſet ad recte agendum vel ad peccandum.et ideo iuſte repꝛe benditur cum peccat.quia cum hanc haberet arbitrij ſui libertatem. non aliqua re cogente.nõ aliqua neceſſi tate.ſed ſponte peccauit. ¶ Articulus ſecundus Dſecundum quo queritur quid ſit liberum arbitrium.ſᷣm ꝙ conuenit angelo. Et ponit᷑ in li.ſniaꝝ talis diffinitio. Liberum arbitri⸗ um eſt facultas voluntatis et rationis:ſᷣ ra⸗ tio non conuenit angelo. In hoc em̃ diſtinguitur hbomo ab angelo. vnde et eius differentia eſt rationale. ergo liberum arbitrium pꝛout ſic diffinitur:non eſt in ange⸗ lo.¶ Eodeʒ modo poteſt obijci ̃ᷣm hoc quod dio Berñ. in li.de libero arbitrio.Liberũ arbitriũ dicit᷑ liber ſui ter voluntatem.iudex ſui ꝓpter ratõnẽ.Si &ᷓ iſte due differentie cõueniũt angelo.nõ erit hic ratio liberi aꝛbi trij pꝛout eſt in angelo.q¶ IJtem Merñ. oluntas habet quocunq; ſe vertit rõem ſemper comitem et quaſi pedilſ⸗ ſequam: non ꝙ ſemper ex ratione.ſed nũqᷓ abſq; ratiõe moueatur.ita vt multa faciat ꝑ ip̃am cõtra ipᷣam: ſ̊ hoc nõ cõuenit angelo.qꝛ in angelo nõ ſunt cõtrarij appetitꝰ Gᷓilla ratio quã ponit beatus Merñ.nõ erit diffinitio li⸗ beri arbitrij pꝛout cõuenit angelo.q¶ Item anſeł.ponit talem ratõem. LCiberum aꝛbitrium eſt poteſtas ſeruan⸗ di rectitudinem pꝛopter ip̃am rectitudinem. hec iteruzʒ diſfinitio liberi arbitrij non conuenit libero arbitrio. ut eſt in angelis.conuemiret em bonis et malis.ſed ma⸗ li non habent hanc rectitudinem. et illud quod non ba⸗ betur.non poteſt conſeruari.ergo poteſtas cõſeruandi rectitudinem non eſi in angelo.ã non eſt hec diffinitõ li beri arbitrij in nrlieidi qð dicẽdum ꝙ pꝛima dif finitio ꝓpꝛie videt᷑ ↄuenirè libero arbitrio pꝛout ẽ in ho mine:nibilominus tamen ſi nomen rationis extendat᷑ ad intellectum qui eſt in angelis.poſſet conuenire. autem extendatur nomen rationis ad intellectum ange licum. patet per hoc quod dicit Joh.damaſce.Opoꝛtet ſcire ꝙ angeli rõnales entes. arbitrio liberi ſunt.et vt creabiles ⁊ vertibiles.Et iterũ Aut non erit rõnale aut ratõnale ens.dñs actuũ erit et liberi arbitrij. vnde irra tionalia nõ ſunt libera arbitrio: agunt᷑ eĩ a natura ma⸗ giſq agũt.Ex quo accipit᷑.ꝙ ratio ſiue rationale com⸗ mune eſt homini et angelo ĩ ſacra ſcriptura.⸗ Per hec poteſt patere qualiter reſpondendum eſt ad hoc quod dicit Merñ.in vtraq; auctoꝛitate.accipitur enim ibi ra tio communiter pꝛout in angelo et bomine. VUnde poſt in eodem libꝛo oſtenditur illam diffinitionem angelo cõ uenire que eſt. iberuʒ arbitrium ẽ volũtarius cõſenſ⸗ Et iterũ. Deus ẽ actoꝛ ſalujs libeꝝ arbitꝛiũ capax.Vñ ſi anglłs ẽ capax ſalutis.hʒ liberũ arbitriũ ſᷣm pᷣdictam rõem. Vñ ſubiũgit Derñ. Libertas a nccitate ĩ ãglo ẽ 2 ĩ hoĩe.¶ Ad h̊ no qð obijcit᷑ ꝙ ĩ ẽgto ñ facit libeꝝ arbi triũ multa ꝑ rõem ↄtra rõem.qꝛ nõ ſũt ↄtrarij appetit? ſimul in angelo.dicendũ ꝙ ſumpta ratõe large boc acecꝛ dit in demonibo:demones em̃ multa faciũt ꝑ rationẽ.i. in intellectu cõtra rõem recta:et ſunt ibi quo ad hoc con trarij appetitus. ꝓut appetitus nature cõtrariat᷑ appeti⸗ tui peccati. ᷣ̊ nõ ſunt ibi cõtrarij appetitꝰ bonus et mal? ſm idem genus.vel vt bonus ſit ſᷣm fantaſiam aliꝰ ßm intellectũ. ſicut cõtingit in hoĩe in quo eſt duplex moti⸗ num de quo infra dicet᷑. 4¶ Ad illud qð obijcitur de dil⸗ finitõe Anſel. dicẽdũ eſt. ꝙ illa diffinitio cõuenit ſic ipᷣe dicit libe. arbi. ꝓut eſt ĩ angelis:eſt em ibi ptᷣas ſeruan di rectitudiem ⁊c.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ ꝙ illa rõ nõ cõuenit demoĩbo. Dicẽdũ ẽ.q eſt queda ptas. que eſt ex pte eius qᷓ pĩ ſeruare. Alia vo ex ꝑte rei ſeruade:ſic po⸗ teſtas viuẽdi dicit᷑ cũ res viſibilis pñs eſt.dicit etiã po⸗ teſtas videndi cũ nõ eſt pnño. Si ꝙ fiat ſermo de poteſta te naturali ex ꝑte rõnis.et ptas ſernãdi in demoibo. ſi nõ ſeruet᷑ rectitudo:nõ tñ eſt potẽtia oꝛdinata ao ſeruã⸗ dum rõe impoſſibilitatis ex ꝑte rei ſeruande. Elñ ſi ali quid eſſet iuiſibile ab oculo.et ſi eſſet ĩitegritas viſus.di ceret᷑ ꝙ nõ eſſet poſſibilitas videndi rem illam. Vno er⸗ go mogo dicit᷑ ptas in demonibo.alio mõnõ. ODterciũ quo querit᷑. Atrũ liberũ arbitriuʒ eque ſit in angelo ⁊ in homie. aũt ſit eque in vtroq; ſic ondit᷑. Libertas in intellectuali eatura attendit᷑ ex eo ꝙ eſt intellectuale ex nibilo ⁊ a o:ſ̊ eſſe rem intellectualẽ ex nibilo et a deo eque pꝛin⸗ cipaliter ineſt aime et angelo.qꝛ neutri ineſt ꝑ alterũ.ſᷣ immediate vtriq;:ergo et ratio libertatis eque ineſt hoĩ et angelo. 4 Ytem ro libertatis ſumit᷑ penes imaginis ratõem vt dicit berñ.diſtinguẽs int libertateʒ cõſilij.et cõplaciti.et libertatem arbitrij. Dicit em̃.ꝙ libertas cõ ſilij ⁊ libertas cõplaciti attendit᷑ penes rõem ſilitudinis ei.libertas vᷣo arbitrij penes rõem imaginis:cum ergo tam angelꝰ q; aia eque gerant dei imaginẽ.q ſcʒ neutꝝ mediãte altero.ᷓ equaliter habent libertatẽ. ¶ Item li⸗ bertas fundat᷑ in volũtate intellectualis nature:ſᷣ habe re volũtatem vel eſſe volũtariam naturã et nõ cogibileʒ eque cõuenit angelo ⁊ aĩe.ergo ſũr libertas.Loꝗt᷑ autẽ hic de libertate a coactõe.¶Cõtra videt᷑. ꝙ maioꝛ ſit li⸗ bertas in angelo qꝛ eſſentiã ſequit᷑ potẽtia.⁊ nobilioreʒ eſſentiã nobilioꝛ potẽtia.et miꝰ nobilem eſſentiã minus nobilis potẽtia:ergo cũ angelus nobilioꝛis ſit eſſentie q̃ aĩma.nobilioꝛẽ habet potentiã ꝙ; aĩa.̊ potẽtiã ſequit᷑ libertas.ergo nobilioꝛ eſt libertas in angelo qᷓ in hoĩe. Item ſic dicit᷑.ij.ſen.ij.diſt.quatuoꝛ ſũt attributa an⸗ gelo.ſcʒ ſimplex eſſentia.ꝑſonalis diſcꝛetio.ꝑſpicacitas intelligẽtie. libertas arbitrij:et iſta ſe habẽt ꝑ oꝛdinem. ita vt in quo eſt magis de pꝛimo.magis ſit alijs: in j Geſt maioꝛ ſimplicitas eſſentie eſt maioꝛ ꝑſpicacitas in telligẽtie. et maioꝛ libertas arbitrij:ſ inter angelos ad⸗ inuicem ſic eſt.ꝙ vnus aliũ excellit in ſimplicitate eſſen tie. et in ꝑſpicacitate intelligẽtie 2 libertate arbitrij. Hoc etiã dic plane magiſter eadẽ diſ.ca.ij.cũ &̊ plus ex cellat angelꝰ aiaz in ſimplicitate eſſentie.q; vnus ange⸗ lus aliũ:g& multomagis excellit angelꝰ aiam in liberta⸗ te arbitrij.¶ Item libertas eſt ĩ deo angelo et hoie rõne volũtatis.que tñ voluntas ſequit᷑ intellectũ. VUñ ſicut ĩ illis eſt excellẽtia penes intellectũ.ſic videt᷑ eſſe penes li bertatẽ volũtatis.que ſcʒ ſequit᷑ intellectũ:ſᷣ pꝛimũ itel⸗ ligit ꝑ vnũ ſolum qð ẽ idem cũ ipᷣo:angelꝰ intelligit ſolũ ꝑ com ꝑatõem ad ſuꝑiꝰ ſcʒ ad cũ.qꝛ nõ recipit mediã⸗ te fantaſmate a rebo inferioꝛibo ſicut ĩtellectꝰ hũanus.q plus elongat᷑:ꝗᷓ maioꝛ eſt libertas in angelo q; in aima Item libertas eſt voluntatis facultas et rõis.ſᷣ maioꝛ eſt facultas ſiue facilitas in angelo ad exeũdũ in actum ꝙᷓ in boie.qð pʒ.qꝛ angelꝰ qcito ẽ. pt᷑ velle vel diligere 6 hõ nõ ſic. vt pʒ in puulo ꝗ habet impedimẽtũ a carne. et expectat tẽpus vt habeat vſum rõis.ꝗ̊ et libertas ma⸗ ioꝛ eſt in angelo ꝙᷓ; in hoĩe.q. Quod ſi concedatur.iCõ⸗ tra. Libertas arbitrij videtur dici eo ꝙ vertibilis ſit vo⸗ luntas quo vult:ſed homo plus vertibilis ꝙᷓ angelus. qꝛ homo pt verti a bono in malũ.et inde rurſus ĩ bonũ nõ ſic angelus.ĩmo ſolum ſemel vertit᷑ vel in bonũ vel in malum ſine regreſſu ad alterum:plus ergo homo ẽ ver tibilis.ergo et plus liber:pꝛopter hoc conceditur ꝙ libe rioꝛ eſt homo ꝙᷓ; demon.quia ſcʒ homo poteſt egredi pꝰ caſum demon autem nõ.4 Item ſicut ſupꝛa dictum eſt Libertas ſequitur rõem imaginis: ſed ratio imaginis magis pꝛopꝛie videtur eſſe in homĩe ꝙᷓ in angelo.cum ĩ vtroqʒ ſit:qð patet ex eo ꝙ in canone ſacre ſcripture legi tur.ꝙ homo ſit ad imaginem.nõ ſic autem legitur ð an gelo. g̊ ſᷣm hoc magis erit libertas.vel magis ſaltẽ pꝛo⸗ pꝛie in homine ꝙᷓ in angelo.¶ Solutio.pꝛenotandũ eſt ꝙ triplex eſt libertas.pꝛima ẽ libertas a coactione ſiue a neceſſitate. Secunda eſt libertas a peccato.de qua.ij. Coꝝ.iij. Abi ſpiritus dñi ibi libertas.et ioh.viij.ſi filiꝰ vos liberauẽit.vere liberi eritiſ. Lercia ẽ libertas a mi ſeria de qua Ro.viij. Ipa creatura liberabit᷑ a ſeruitu⸗ te coꝛruptõis in libertatem gloꝛie filioꝝ dei. De hac tri plici libertate habet.ij.li.ſentẽ.di.xxv.ca.eſt nãq; liber⸗ tas triplex. Dicimius &. ꝙ ſcdᷣa libertas ⁊ tercia nõ ſũt eque in homine ⁊ in ongelo:ſed maxima eſt ĩ angelo bo no.minoꝛ in homine bono.minima ĩ homie malo. nul⸗ la in demone. Sʒ pꝛima libertas que eſt a coactione. ẽ eque in homine et angelo tam bono ꝙᷓ; malo. Vñ berñ. in li.ð libe.arbi.Libeꝛtas a neceſſitate nec peccato nec miſeria amittitur.nec ꝑ oꝓpoſitum auget᷑.nec plenioꝛ ẽ in homine qᷓ; in angelo:et ſubiũgit hac pꝛerogatiua con ditoꝛ rationalem creaturam iſigninit.vt ſicut ſue iuꝛis ſueq; voluntatis nõ coactionis erat ꝙ bonus eſt: ita et ſui iuris exinteret.vt nõ niſi vellet.bona vel mala fieret Erx bis patet. ꝙ ſicut nõ cogitur angelus vt bene vł ma le faciat.ita nec bomo:et ideo hec libertas equaliter eſt binc et inde. Qualiter aũt hoc ſit infra patebit.Conce⸗ dimus autem tres poſitas rationes ad hoc additas. Ad pꝛimum obiectum in contrarium ſcʒ de nobilita te eſſentie. dicimus ꝙ nobilitas eſſentie nõ facit ad eſſe ipſius libertatis:nobilitas em nature ineſt creature in⸗ tellectuali condite abſolute.libertas aũt eſt quedaʒ di⸗ gnitas deſcendens a deo in rationalem creaturam per conuenient iam ad ipᷣm pꝛimum. Vngde libertas nõ ſeꝗ tur naturam creatam eo ꝙ eſt creata.ſed in relatione ad pꝛimum ſm conuenientiam:et ideo nõ ſequitur.ſi ma⸗ ioꝛ eſt nobilitas &̊ maioꝛ libertas:bene concedunt tamẽ ꝙ abilioꝛ dicereiur voluntas in ſimplicioꝛi eſſentia ꝙᷓ ĩ minus nobili et ſimplici: nec ſequitur ſi eſt abilioꝛ vo⸗ lũtas ꝗᷓ liberioꝛ.¶! Et ſi videatur ſequi ſicut pꝛobabat ſequens ratio.quia libertas et facultas ⁊c. Ad hoc ſoluendum ſciendum.ꝙ duplex eſt facultas in rationa⸗ li creatura. VUna que ſequitur voluntatem inꝙ̃tum eſt voluntas.pꝛout ↄtingit dicere.q voluntas libere vult quod vult.nec ab aliquo poteſt impediri:et hec facultas equalis eſt in ommni rationali creatura.ſiue intellectua⸗ li.quia omnes eque ſunt ſine coactione ſicut patuit per auctoꝛitatem Mernar. Eſt alia facultas non ſequens ipſam voluntatem pꝛout volũtas eſt.ſed ipſam naturaʒ que ſubiecta eſt illi:Fᷣm ꝙ contingit dicere ſimplicioꝛ eſt facilioꝛ et abilioꝛ ad ſuum actum:et illa que minus ſimplex eſt minus facilis. Scom hoc veruʒ eſt.ꝙ maioꝛ eſt facilitas in angelo qᷓ in homine. ſᷣm ꝙ ſimplicioꝛ eſt eius natura et ſubtilioꝛ: et ideo minus potens impedi⸗ ri ab ingreſſu in ſum actum. Scom hanc viam pꝛocede bant omnes rationes adducte.ꝙ maioꝛ eſt libertas in 2 . . angelo qᷓ in homine.quia omnes ſumuntur penes es j reſpiciunt ipſam naturam ſubiectam voluntati.pꝛima enim ſumitur penes nobilitatem eſſentie ſiue potentiè angeli: ſecunda penes ſimplicitatem eſſentie: tercia et quarta penes perſpicacitatem intelligentie: hec autem omnia ſequũtur naturam ſubiectam voluntati. nõ ipaʒ voluntatez Similiter facultss de qua vltimo obijcit eſt „* — —, — , — „ 2 — — blisfteg „angelus, onüln onoi ſer lturg libe ſegrec 5 dietumeſ uagimis geocuni Tiprureſegi keginrden isſaltipro notandi ed ctione ſe qun, bertasann Kaleruin⸗ .Deheent näqglber rciano ſüͤt tianggobo emnalo Vol⸗ (actione⸗⸗ epecenonet nee pleniote roganinncn icut ſveinns nuoelk inct A mals ſianen Tbeneft nn equalirrh ebit Coner⸗ Naditns⸗ denoblin foettadek creawrein etapetn⸗ aturan bertas ſoe relanionetd guitur ing ncedumtn zieſſentinci ſt abilon on uut hoheht i. be olnronoh⸗ injtumel jlrfe fut beeſneultus ntelleaua⸗ annißer on ſegtene ſam haun gunpiun ape nii⸗ , lignnn ſinecn⸗ eii (Lueſtio lELT0 — facultas talis que ſequit᷑ ißam naturã ſubiectam.cum vo dicit. libertas arbitrij eſt facultas ⁊c. ſumit᷑ facultas ꝓ facilitate q ſequit᷑ iam voluntatẽ.inqtu volutas eſt. Ab hac em facultate dicit᷑ liberũ arbitriu.ſi nõ dicat᷑ q vtranq; facultatẽ ſequit᷑:illa tñ que ẽ nature ſubiecte vo luntati ᷣm ꝙꝙ hmõt nõ eſt a qua dicit᷑ liberũ arbitrium. Zld ea ꝗᷓ obijcit ꝙ maioꝛ eſi libeꝛtas in hoĩe.Ad pꝛimũ dicendũ ꝙ nõ valet.qꝛ procedit a libertate q eſt a ſerui⸗ tute peccati ⁊ nõ a coactõne:bene em ſ. equit᷑ homo cũ ce⸗ cidit in malum põt reſurgere ad bonũ·et no angelus. 6 quo ad hoc liberioꝛ eſt homo vel minus ſeruus:hᷣ nõ ſe⸗ quitur q̊ minus poteſt cogi. De hac aũt libertate que ẽ a peccato dixrimus. ꝙ nõ eſt eque in homine ⁊ in angelo AVnde berñ.diuĩe ſimilitudinis ſummũ gradũ tenẽt an geli boni.nos infimũ.adam mediuʒ.demon nullum. Et nota ꝙ dicit ſimilitudinis nõ dicit imaginis:q; ſimili⸗ tudo magis attendit᷑ penes gratuita.et ideo nulla eſt in demonibo imago.magis penes naturalia: et ideo ſalteʒ in aliquo gradu remanet in demonibo. Si aut ad hoc obijcit.q hõ in pluribo vertibilis eſt ꝙᷓ angelus.q; ange⸗ lus ſol ũ ſemel vertit᷑.ergo hõ eſt liberioꝛ.Cicendũ q nõ ſequit᷑.qꝛ ex alia rõne eſi vertibilitas.⁊ ex alia ratone li bertas: qꝛ libertas eſt dignitas exiſtens in intellectuali creatura ꝑ conuenietiam ad pꝛimũ.vertibilitas aũt ſeꝗ⸗ tur ipᷣaʒ naturã creature ratõnalis m ſe. VUnde nõ ſegt ꝙ maior libertas.ſed qꝛ maioꝛ mutabilitas ⸗ H eſt veꝝ · Ad illud qð obijcit᷑ ſedᷣo.ꝙ libertas ſequit᷑ ratõeʒ ima ginis. Dicẽdũ ꝙ lʒ in canone ſcriptuꝛe inueniat᷑ de hoĩe ꝙ ſit ad imaginẽ ⁊ nõ de angelo expreſſe:nihilominꝰin⸗ uenit᷑ ibi ᷣm beatũ grego.implicite. in ratõne ſignaculi ſimilitudinis.Eʒech̊.xxviij.et imago vno mõ eque eſt in homine et angelo. ꝓut alio mõ attendit᷑ penes memoꝛiã ſiue mentem.et intelligentiã et voluntatem:et illo mõ cõ ſequit᷑ libertas rationem imaginis. Oquartũ quo querit᷑.vtrũ ſimilis vertibili⸗ Agelo em̃ eſt vnica vertibilitas vel in bonũ vel n malũ. ned eſt regreſſus.n boĩe vo eſt multiplex ver⸗ eedẽ ſint ⁊ ↄmũes angelis ⁊ hoĩbo.¶ Si dicat᷑ ꝙ hoc eſt ꝓpter vnionẽ cũ coꝛpe.qꝛ multiplex eſt et variabile et v⸗ tibile. hoc nihil videt᷑.qꝛ vertibilitas coꝛꝑis.boc eſt in ñ eſſe ſiue in coꝛruptõne:hec aũt nullã videt᷑ habere habi⸗ tudinẽ ad illã que eſt in ignoꝛantiã vel in culpaʒ.¶ So lutio.dicimus q; hmõi vertibilitatẽ duplicẽ.et poſſibili⸗ tatem ad reſurgendũ a culpa ad gratia et ecõuerſo. ha⸗ bet anima ꝓpter vnionẽ cũ coꝛpoꝛe coꝛrupnibili:coꝛpus em̃ quod coꝛrumpit᷑ aggrauat aĩazʒ. vt dicit᷑ Sap̃. ix. Et dicit᷑ coꝛpus coꝛruptibile.nõ tm̃ ſᷣm ſtatũ in quo nũc eſt neceſſe coꝛrũpi:bᷣ ſᷣm ſtatũ primuʒ. in quo poſſibile fuit coꝛrumpi.et ideo ꝓpter huiuſinodi aggrauatõem. excu⸗ ſatõem habet cũ peccat. Inde ꝓnioꝛ eſt deus ad indul⸗ gendũ ſᷣm ꝙ ipe dicit geñ.vj.i Ion ꝑmanebit ſpũs meꝰ inenats mea vſq; ineternũ in hoĩe.qꝛ caro eſt.i.fra gilis eſi ex natura coꝛpoꝛis. Angelus ant nõ habet hu⸗ iuſmodi vnionẽ nec vnibilitatẽ.⁊ ideo nõ ſic excuſabilis eſt cũ peccat.nec reſurgit poſt caſum. IUnde angelus dx ſpũs vadens etnõ rediens. anima aũt ſpuũs vadens ? re diens:ponamus tñ ꝙ anima vnita eſſet cũ coꝛꝑe incoꝛ⸗ ru ptibili ſicut erit in patria.tũc ꝗꝓpter corpus nõ habẽt hymoõòi duplicẽ vertibilitatẽ. qꝛ nõ aggrauat᷑ ex eo.ꝗ⸗ Per predicta patet rñſio ad illud quod querebat᷑.q̃ ſit beati tudo hmõi coꝛruptibilitatis coꝛporis. ad illã vertibili⸗ tatẽ aie.qꝛ hec eſt ratõ. Vñ greg.in moꝛa.Angeloꝝ ſpi⸗ ritus idcirco irremiſſibiliter peccauerũt: qꝛ tanto robu ſtius ſtare poterãt.quãto eos carnis fragilitas nõ ago⸗ uabat. Homo ðvᷣo poſt culpã veniam meruit.qꝛ ꝑ carna⸗ le coꝛpus aligo quo ſemetipᷣo maioꝛ eſſe accepit. ras ſit vel fuit in bomine ⁊ in angleo. In an tibilitas:q; eſt regreſſus a bono in malum er ecõuerſo. Hec aũt nõ debet᷑ anime ratõne alicuius potẽtie ſue cu, Ve in bonũ et quidam in malum. Atrum in eodem inſlã⸗ eeodem principio. quia poſſe in bonum habet quia eſt a Articulus. v. Dquintũ quo querit᷑.vtrũ hmòi libertas q̃ cogi nõ poteſt inſit angelo ᷣm ſe ⁊ ꝑ ſe.nõ me 2 diante aliquo tanꝙᷓ cauſa: aut inſit mediãte Aliquo tanqᷓ; canſa.ſcʒ cauſans illã ꝓprietatẽ in intelle⸗ — ctuali natura.¶l Si dicat᷑ ꝙ ineſt intellectuali nature ꝑ ſeipᷣam.tũc obijcit᷑.ꝙ abſtracta potentia intellectuali.et abſtracta inclinatõe ad volendũ:adhuc eſſet in ea liber⸗ tas.qꝛ adhuc remanẽt ipᷣa ſubſtãtia intellectualis. Hoc aũt videt᷑ impoſſibile.ſcʒ ꝙ remaneat libertas.vbi nõ eſt volũtas ſiue inclinatio volũtatis.Reſtat ergo ꝙ ineſt ei libertas ꝑ mediũ.ſeʒ mediãte voluntate. Ideo em libe⸗ ra.qꝛ poteſt facere quod vult.aut qꝛ poteſt velle qð vult Ex hoc aũt ſequit᷑ incõueniẽs qꝛ nõ equa eſt libertas in deo et in alijs intellectualibo naturis:/qð eſt ↄtra berñ. Mꝛ aũt inde ſequat᷑ patet. hoc em̃ poſſe ſcʒ velle qð vult in do eſt ꝑ ſufficientiã et independentiã: qꝛ cũ dico. deꝰ poteli velle quod vult.oia illa tria.ſcʒ poſſe ⁊ velle et qd vult:in deo ſunt idem qð ipᷣe.in alijs aut ſunt nõ ꝑſuffi⸗ cientiã.ſᷣ ꝑ aliquã dvependentiã ab extrinſeco. Cum em̃ dico. angelus poreſt velle qð vult. et ſi li poſſe et li velle in angelo ſunt:tñ li quod vult nõ eſt in angelo ſed extra ipᷣm. Vnde patet ꝙ hoc totũ ſcʒ poſſe velle ⁊ qð vult.nõ eſt ꝑ ſufficientiã omimodã in angelo. Similiter nec in homiĩe:quod eodẽ mõ poteſt oñdi.Si g& in deo eſt ꝑ omi modã ſufficientiã.g̊ magis eſt in o poſſe velle qð vult. & nõ eque eſt libertas in deo et in alijs. Scðo dicimꝰ.ꝙ pꝓ pꝛius et poſterius dicta libertas eſt in do? in ceteris et hoc ſolũ pꝛobat rõ nũc dicta:volũtas em̃ dei ſibi ſuffi cit ad exeundũ in eſſe in qdᷣcunq; vult. et preeſt alijs vo⸗ luntatibo:volũtates dᷣo angeli et homis ſubiecte ſunt vo luntati eius.nec etiã ſibi ſufficiũt ad qdðcunq; volitũ. vt pote reſpectu boni gꝛatuiti.imo opoꝛtet ꝙ deus adiuuet eos ꝑ gram. VUnde quo ad hoc prius eſt hmõi libertas ĩ deo.pꝑ poſterius in alijs:nõ tamẽ ideo ſequit᷑ ꝙ nõ eque. q; pꝛius et poſterius nõ remonẽt equalitatẽ huiuſmodi qua loquimur.qꝛ taʒ deus q; homo ꝙᷓ angelus liberi ſunt a coactione equaliter.ſcʒ quo ad hoc ꝙ nullus eoꝝ cogitur. Blſextum quo queritur. vtrum libeꝛtas arbi S trij in homine ⁊ in angelo ſunt ex eodẽ prici⸗ pid aut ex vifferentibus. Et videtur ꝙ nõ ex to:poſſe autem in malum inqtum eſt in malum nõ ha⸗ bet ex eodem.quia deus nõ eſt pꝛincipium mali.ergo ex alio. et dicitur ꝙ ex nihilo ſicut dicit Auguſtinus.Sed ex hoc videtur ſequi. poſſe in bonuz et poſſe in malnʒ ſunt ex duobus pꝛincipijs.et vtrunq; a libertate eſt ergo libertas a duobus principijs. ꝗ Reſpondetur ꝙ nõ ſeq⸗ tur ex duobus pꝛincipijs. ſed ſe equitur ꝙ vnuz ſcilicʒ poſ ſe in bonum eſt ex vno.et reliquum ſcilicet poſſe in ma⸗ lũ eſt nõ ex pꝛincipio pꝛopꝛie loquendo. ſed ẽ ex defectu. quia huiuſmodi poſſe eſt potius nõ poſſe ꝙᷓ poſſe. Elnde dicit Anſelmꝰ in libro de libero arbitrio. Poteſtas pec candi que addita voluntati minuit eius libertatem. et ſi cmatur auget.nec libertas eſt nec pars libertatis. Itẽ idem in eodem. poteſtas peccandi nõ ad potentiaʒ per⸗ tinet.ſed potius ad impotentiam.vel poteſt dici ꝙ vtrũ qʒ eſt a eo. Atrunq; enim eſt poſſe. ſed vnum eſt ꝑ con⸗ foꝛmitatẽ alterum non. ¶Articulus. vij. DODſeptimum quo queritur. Cum vertibilis fuit angelus naturaliter ſᷣm libertateʒ in bo num et in malum. et quidam etiam verterut ti potuerunt eſſe hec duo in angelo ſcilicet vertibilitas et verſio et hoc eſt querere.Atrinn qcito eſſet angelus. verteretur in bonum vel in malum in inſtanti in quo p⸗ mo fuit. Si dicatur ꝙ nõ potuit in eodem inſtanti.ſit ᷓ inſtans in quo pꝛimo fuit.a.inſtans voo in quo primo v⸗ tit ſe.b.tunc obijcit᷑. Inter quelibet duo inſtãtia eſt tem⸗ pus mediũ.ergo inter.a.et b.ſit ergo illud tempus.c. et nõ fuit in. c.ocioſus.quia intellectus angeli nõ eſt ſicut intellectus pueri qui ocioſus eſt. ergo intelligebat in.c. ſed intellectus eius plus ordinabat᷑ ad cognoſcendũ de⸗ um ᷓ; ad aliuo.ergo deũ intelligebat.ſed intellectuʒ ne⸗ ceſſario ſequit᷑ inchinatõ ad illud ꝑ affectõem. marime aũt que ſummi boni.ergo afficiebat᷑ in deo.ergo iaz me⸗ rebat᷑ et ſic vertebat᷑ in bonũ.ergo nõ primo in.b.ſed in c.¶ Similiter poteſt queri de inſtãti ip̃ius.c.in quo pꝛi us vertebatur in b. angelus.et ſic ſemꝑ ↄtingit deduceꝛe vſq;q̊ veniamus ad idem inſtãs in quo pꝛimo fuit. Re⸗ liat ergo ꝙ in eodeʒ inſtanti fuit in eo vertibilitas ⁊ ver ſio huius.ql! Item aug.dicit ꝙ quatuoꝛ ſunt coeua. ſcʒ celum.tp̃us.motus.materia prima.Si ergo celũ ⁊ mo⸗ tus eius ſunt coequeua.ergo qᷓcito fuit celũ inceꝑit mo⸗ ueri.ſed multo ſimplicioꝛ eſt iſte actus velle in intelligẽ tia angelica qᷓ; motus in celo: ergo multomagis in eodẽ inſtanti primo fuit angelus.⁊ motus eius m volunta⸗ tẽ. ¶ Item dicit aug. ꝙ creatõ et diſtinctio reꝝ ſimul fu⸗ it. ᷣm id Ecci.xviij. Qui viuit ineternũ creauit omia ſil. vnde computatõ iſta dieꝝ Geñ.primo ſᷣm aug. nõ acci pitur ad litteraʒ:ſed ſᷣm ꝙ res ſunt in intelligentia ſiue cognitõe angelica.ꝑ oꝛbem ſuaꝝ nobilitatuʒ.ergo ſᷣm H̊ ſimul creatõ celi 1 diuiſio lucis a tenebꝛis.ſed iſta diui⸗ ſio vt idem aug exponit nihil aliud eſt qᷓ; diuiſio confir⸗ matoꝝ angeloꝝ a cadentibo. Per celum autẽ intelligit᷑ angelica natura infoꝛmis.ergo ſimul creati ſunt.⁊ ↄfir⸗ mati ſunt.et ceciderũt alij. 4 INem Joh. viij. YAle bomi⸗ cida erat ab initio.nõ poteſt exponi ab initio cuʒ pecca re fecit bominẽ.quia etiam ante peccauit ſuperbiẽdo er⸗ go intelligitur ab initio ſui eſſe. (Wonran ĩexquo fu⸗ it.fuit malus.ergo creatus eſt malus:quod eſt incõueni ens.¶ Item obijcitur de bonis. Aduertendũ ſe in bonuʒ aut ſufficit natura.⁊ tunc omnes vertiſſent ſe in bonuʒ. cum omnes cõmunicaſſent in natura:aut ſuꝑaddita eſt eis gratia in creatõne:et ſi ſic.qua ratione addita eſt ꝗ⸗ buſdam.eadem ratõne omnibo:alioquin iniuſticia vide⸗ ret᷑.cum adhuc nullus eoꝝ meruiſſet vel demeruiſſet. et in alijs pares eſſent.ergo quocunq; modo ponatua.ſi in eodem inſtanti vertiſſent ſe quo primo fuerunt. om̃s eo dem modo vertiſſent ſe vel in bonum vel m malum. Re ſtat ergo ꝙ nõ ſimul nec in eodem inſtanti.¶ Quod cõ cedimus dicentes.q; nec mali ſemꝑ fuerũt mali.nec bo⸗ ni bonitate confirmata.quam poſtea conſecuti ſunt:di⸗ cimus ergo ꝙ in alio inſtati inceperunt eſſe.⁊ in alio ſe verterũt.iAec opoꝛtet inter duo illa eſſe tempus mediũ vel duratõem. EUnde dicimus ꝙ illa ꝓpoſitio.inter que⸗ libet duo diſtãtia ⁊c.intelligitur de inſtantibo que ſunt in tempoꝛe.ꝓut eſt menſura cõtinuoruz.et nõ tenet hic. imo poſſunt eſſe duo inſtantia quaſi contigua.ſine inter medio.Si tamen ſupponat᷑ ꝙ fuerit aliqua moꝛula ſiue diſtantia intermedia.et queritur quid in iſta egerit an⸗ gelus:poteſt oici ꝙ tũc mouebatur per intellectum.⁊ nõ mouebat᷑ ꝑ affectum motu.ſcilicet penes quem ⁊etermi⸗ natur ſcilicet bonitas actualis vel conuerſio. on eſſet iamẽ incõueniens dicere.ꝙ moueretur per affectuʒ mo⸗ tu naturali nõ gratuito.per quem motum non merebat᷑ nec demerebatur. 4 Ad illuo Johannis. viij· ab initio. KReſpõdetur.id eſt poſi initiũ.quia valde parũ ſtetit. et hoc notat hec pꝛepoſitio ab: nõ dicitur in initio. Ad il lud de celo et motu eius dicimus.ꝙ nec in celo nec in an gelo nec in aliqua creatura cõtingit illud. ꝙ in eodẽ in⸗ ſtanti in quo pꝛio eſt.habeat actũ aliquem. In omi em̃ alio a primo.pꝛius eſt potentia qᷓ; actus.nõ ſolũ natura ſed etiam duratõe:qᷓuis in quibuſdaʒ ſimul ſit potẽtia et eſſentia. ſm ꝙ dicitur in perpetuis non differt eſſe et poſſe.Vnde nõ eſt verum.ꝙ in pꝛimo inſtãti in quo fuit celum. fuit eius motus: ſed verum eſt ꝙ in illo inſtanti incepit eius motus. Hoc autem quod dico incepit. licet Dicat id quod dicit ꝑ modum actus.nõ tamẽ dicit actuʒ ſed inclinatõneʒ quandaʒ pꝛoximi ad motuʒ. que quaſi media eſt inter potentiam celi et eius motum. ¶ Quod autem dicitur ab Auguſti.motus coeuus celo.ideo dici tur.nõ quia in eodem inſtanti quo pꝛimo ſuit celuʒ ince pit eius motus:ſed cum incepit nonduʒ erat. quia id in cipere nõ dicit motuzʒ.¶¶ Ad aliud quod obijcit de diſtin ctione lucis ⁊ tenebꝛaruzʒ. dicendum ꝙ licet computatur vno die cũ factura lucis.et factura lucis ſᷣm Auguſtinũ ſit ſimul cuʒ creatõne:non tamẽ diuiſio illa lucis ſimul fuit cum creatõne.ĩmo fuit poſterioꝛ.ſicut ſi vno die ali quid pꝛius fieret.⁊ aliud poſterius. Non enim peccatũ angeli quo facta eſt tenebra. nec diuiſio tenebꝛaruʒ a lu ce.que ſpectat ad diuiſionẽ beatoꝛum a malis. fuit cum creatõne in eodem inſiãti.¶ Sed ad hoc obijcitur. ꝙ ſi⸗ mul fuit cum creatione.Aam conſtat ꝙ in angelo ſimul eſt eſſentia cum ſua potentia.et eſt talis potẽtia que nõ eſt impedita ab actu ſuo.nec recipit impedimẽtuʒ.ergo et actus eius ſimul eſt cum ſua potentia.et vlterius cuʒ ſua eſſentia:eque autem vel magis libera eſt motiua ꝙ; cognitiua. vt videtur.ergo ſimul fuit actꝰ cognitiue cuʒ potẽtia et eſſentia.ergo ſimul fuit actus motiue. ſeilicet cõuerſio ⁊ auerſio.ergo ſimul fuit conuerſio vel auerſio cum eſſentia in angelo. ¶ Contra. duplex eſt mutatio. prima eſt ante eſſe in eſſe. alia ab eſſe tali in eſſe tale. et hec dicit᷑ verſio:ſed pꝛior eſt mutatio ante eſſe in eſſe. q; ab vno eſſe in aliud eſſe. ſiue ab altero in alterum. ergo pꝛius eſt creatio qᷓ; verſio.¶ Item incõueniens eſſet di⸗ cere in animabus ipſis.ſtatim cum ſunt eſſe malas. niſi ex coniũctõe ad coꝛpus traberent maliciam originaleʒ: cum ergo angelus ex nullo trahat oꝛiginem.nec etiaʒ ex ipᷣo deo.quia ipᷣe tm boni principiuz eſt. ergo incõueni⸗ ens eſt dicere ipᷣm angeluʒ cum pꝛimo eſt.ſtatim eſſe ma lum. ergo eadem ratione inconueniens eſt dicere. ipſuʒ ſtatim bonum eſſe: bonitate dico illi malicie oppoſita. 4 Item de malis ſpecialiter oſtenditur. ꝙ non ſiatim fu erũt mali.Oicit em̃ Auguſtinus. et ẽ in libro ſentẽtiaꝝ. ꝙ deus in angelis ſimul condidit naturam. et largitus eſt gratiam illis qui modo ſunt boni. ergo eadem ratõe illis qui modo ſunt mali:quia eodem modo erant capa/ ces ſᷣm naturam:ſumma auteʒz bonitas cõmunicat ſe re cipienti ᷣm motum recipientis.ergo ſtatim fuit gratia in malis a pꝛincipio creationis:ſed nõ ſecuʒ cõpatitur gratia maliciam. ergo non ſtatim fuit in eis malicia. Ton tio concedimus vt ſupꝛa.ꝙ nõ ſimul in ipᷣo in⸗ nti in quo fuerunt angeli fuerũt mali.¶ Ad illud au tem quod obijcitur in cõtrariuzʒ patuit iam ſolutio.dici mus enim ꝙ in nulla creatura ſimul eſt actus in eodez inſtanti cum potentia nec cum eſſentia ſimul. dico nec natura nec duratõe. Ende nec in cognitiua nec in moti ua angeli ſimul eſt actus cum potentia. ſimul dico in eo deʒ inſtanti:exitus enun de potẽtia in actuzʒ. vel etiaz ꝗ ab ocio in actum ſicut eſt ibi.quia potẽtia angeli nõ ha⸗ bebat impedimentũ.eſt poſtqᷓᷓ res eſt:et boc eſt ex ratõe creature.que nõ patitur ꝙ ſimul ſit omnio. id eſt in eo⸗ dem inſtãti.Aiſi foꝛte dicatur ſimul pꝛo repente. vel ſi⸗ mul id eſt ſtatiz poſt:ſicut dicitur ꝙ radius viſualis ab oculo emiſſus.ſimul pertraſit remotioꝛeʒ cũ propinqui⸗ oꝛe parte aeris vel ſpacij.loquamur m opinionem que ponit ꝙ videmus extra mittẽtes: nõ em pertraſit in eo⸗ dem inſtanti.ſed ſimul id eſt repente.hoc eſt in tꝑe perce ptibili. Ia poſſet hic dici. ꝙ angeli exqͥ pꝛimo fuerũt ſta tim vel paru poſt verſi ſunt.alij in bonũ ꝓlij in malum. Adherenduʒ eſt em̃ ſentẽtie magiſtri ſententiarũ.qui di cit.qꝙ fuit ibi moꝛula.et hoc dicit hec dictõ repẽte. Ad illud quod dicit auguſtinus.ſimul condiens naturaʒ et largiens gratiam.reſponſuʒ eſi ſupra. — — —, — — — —=— - — — — — — — inſtuni ctaetg que quaſi 4Qo iceodici ceſnz inee qyuigidin lddiin Onpotatur uſini locss ſinnl bno diegi im pecca beangzal . fuitcun citur.gſ geloſinnl drig qvend metzen⸗ terinsan nti;, gineen tlie ſcllicer elauerſi⸗ eltmnnto. eſetaleer ſein ; erum. e ens eſendd malas. ni originale⸗ hec etigzer inconen⸗ tim eſſema icere. ipſi; eoppoſita⸗ n Katünfn ſentetiar. etlangims cem ratoe rantcapa⸗ unicatſere fut Gatin (öpanu s malienn. glin ißo in Dillon ſolunio dl gs in eole⸗ l. dicontt gee in morn dico ineo elciin gelinon eſter ne ſdeſtin e ente. e ſͦ vinelsk propnnn onen ge ärunco Purtere olien htſt⸗ unn⸗ nugni n4 he differentie in angelo. ¶Mneſtio (WMembꝛum. ij. Bmẽbꝛum ſcom quo queꝛit᷑ de duabo poꝛ tionibo ratõis.ſcʒ ſuꝑioꝛi ⁊ inferiori.vtꝝ ſint in angelis.Et videt᷑ ꝙ ſic.Si em ratõ in angelis ſicut ſupra babitũ eſt. ꝑ boc qð dicit beatus berñ.et Joh.dama.ptes aũt ſiue poꝛtõ nes ratõis ſunt due qusꝝ vna ſupius inſpiciẽdis ⁊ ↄſu⸗ lendis inhereſcit.ſicut dicit aug.in li.de trini.altera vᷣo intendit gubeꝛnatõi inferioꝝ. Cũ aũt in angelis eſt ↄſi⸗ derare duplicẽ reſpectũ.ſcʒ ad deũ qui ſupra eſt⁊ ad in⸗ ferioꝛa que ſubſunt.̊ vtraq;ʒ portio ratõis debet eſſe in angelis.¶ Preterea ſuꝑ illud.j.Coꝝ.xj. Vir nõ debet velare caput ſuũ qꝛ imago eſt. Et dicit aug.ꝙ ſuꝑioꝛ ꝑs rõis nõ eſt cohibenda.vt ſe ab eternis abſtineat. Inferi oꝛ vdo q̃ deriuat᷑ ad actõeʒ tꝑaliũ cohibẽda ẽ:cũ ꝗ̊ in prio angelo ſi ↄtinuiſſet ſe ab inferioꝛibo totaliter adheſiſſʒ ſummo bono.nõ fuiſſet peccatũ.patet ꝙ vtranq; ratõeʒ ↄſiderandi habuit primus angelus.ꝗᷓ vrtanq; ꝑtẽ rati⸗ onis habuit.ſᷣm ꝙ ratio motiua eſt ad ſuꝑna vel inferi⸗ oꝛa.¶ Contꝛa. he differẽtie ſicut dicit aug.ſic diſtingnũ tur.vt vna ꝑtineat ad virũ.altera ad mulieꝛẽ.ſᷣ differen⸗ tia viri et mulieris vere ⁊ ꝓpoꝛtionaliter nõ inueniunt᷑ in angelo: nec iſte differẽtie ſeu ꝑtes ratõnis.¶ Prete⸗ rea dicit aug.ꝙ ſerpens ſuggerit inferioꝛi ꝑti rationis ſcʒ ſenſualitas cũ ſuo motu mouet᷑.ſ motus ſenſualita⸗ tis nõ eſt in angelo nec eſſe poteſt.q̊ ſuggeſtio talis ſᷣm quã inferioꝛ pars ratõis que eſt ad modũ mulieris poſ⸗ ſit moueri.nò eſt in angelis: nõ ergo pꝛedicte differẽtie ſunt in angelis.¶ Preterea dicit auguſ. q; ſᷣm vtranq; differentia eſt peccatũ.ſed in angelo nõ eſi duplex diffe⸗ rentia ᷣm quã poteſt eſſe Etdrne⸗ vnica tm̃.q̊ non ſunt A d qð dicendũ. ꝙ be differẽ⸗ tie ᷣm ꝙ diſtinguunt᷑ ab aug. in li. de trinita. ꝓprie ſunt bomis.cuius ratõ mediũ eſt inter deũ et corpus ꝓpꝛiuʒ ſiue ſenſualitatẽ regendã. et qꝛ in angelo nõ eſt rato me⸗ dia inter illa duo:ratõ em̃ in angelis ſeꝑata eſt a coꝛꝑe ꝓrio ſibi vnito ⁊ aſſumpto.ido nõ habet duplicẽ reſpe⸗ ctum. 4! Ad illud po qdð obijcitur in ↄtrariũ.dicenduʒ q; licet ratõ ſiue vis motiua in angelo habuit naturaliter duplicẽ reſpectũ.ſcʒ ad ſuꝑioꝛa et ad inferioꝛa:nõ tamẽ habuit hane duplicẽ differentiã. nõ em habet reſpectuʒ ad corpus ſibi vnitũ.quẽadmodũ ſubiectum ſiue foꝛme aut ꝑfectõni.aut ꝑ ſenſualitatẽ: er hac aũt comꝑatõne ud inferius.ſumit᷑ vna differentia in hoĩe ratõis.nõ ex comꝑatõne ad quodcũqʒ inferius.et ideo nõ eſt ibi vu⸗ plex rõnis poꝛtio aut diſeretia: nõ em̃ ex quacunqʒ gub natõe inferioꝝ accipit᷑ duplex poꝛtio ratõis.ᷣ ex guber⸗ natõne ſenſualitatis.et coꝛꝑis eius eſt ꝑfectio. ⸗ Ad ſe⸗ cundũ pᷣo dicendũ.ꝙ licet ex vtraq; ꝑte mouẽdo indebi⸗ te potuit peccare angelus.nõ tñ erat hec duplex differen tia:.quaꝝ vna viro cõꝑatur.altera mulieri:non enim eſt lectatio ſenſualis. vt ex qua moueatur ratõ in ange⸗ lis:ſed delectatio in re mutabili poteſt eſſe in angelo:pe nes aũt illa nõ attendit᷑ predicta differentia. VUnde niſi poneret᷑ duplex motiuũ in angelo.quoꝝ vtrunqʒ poſſer ouerti ad bonũ ↄmutabile.⁊ auerti ab immutabili hono nõ poneret᷑ hec duplex ratõnis differentia.Aliqñ em in ferioꝛ ꝑs rõnis peccat ſine ſupioꝛi: aliqñ aũt ipᷣa ſi uꝑioꝛ ꝑs rõnis peccat ↄſentiendo inferioꝛi.⁊ tunc dicit᷑ mulieꝛ cdiſſe cibũ viro.(¶ Suꝑ quo incidit queſtio.ltrum in angelo poſſit eſſe duplex motiuũ ꝑ modũ intellectus ct ꝑ modũ fantaſie.OQð videt᷑ ꝑ hoc.qð dicit dyo.qꝙ fanta ſia ꝓterua eſt in demonibo.hec aũt nõ eſſet niſi aliquãdo moueret᷑ ſim fantaſiã. ̊ fantaſia poteſt eſſe in angelis tã ꝙᷓ motiuũ.: Preterea dicit phᷣs: ꝙ intellectus ſempꝑ eſt rectus.fantaſia aũt recta et nõ recta.ergo cuʒ poſſibili⸗ tas ad rectitudinẽ ⁊ ſuũ opoſitũ fiũt a pꝛincipio in an⸗ gelis.videt᷑ in angelis potius motiuũ ad modũ fantaſie ꝙᷓ intellectus.nũc aũt in bonis ꝑ modũ intellectus.ĩ ma⸗ lis ꝑ modũ fantaſie.¶ Contꝛa.fantaſia eſt ſm ſenſibilẽ Xvxix. partem:ſenſibilis aũt ꝑs nõ eſt in angelis.ergo nec fan⸗ taſia.Qð ex ratõne fantaſie arguit᷑eſt em motus a ſen⸗ ſu m actũ factus:ſed in angelis nõ eſt iſte motus. nec fantaſia.¶ Ad quod dicendũ eſt. ꝙ fantaſia dicit᷑ dupli citer. Vno mõ ſumit᷑ ꝓ motiuo ex ꝑte ſenſibilis.⁊ ſic nõ eſt in angelis. Alio mò ſumit᷑ ꝓ motu ratõnis vel intel⸗ lectus.inqtũ decipit᷑ circa apparens bonũ.ſine vt nunc. ⁊ hoc mõ poteſt eſſe fantaſia in angelis malis ſicut dicit Dyoni.ꝑ hec patet qualiter ſoluit᷑ primo obiectũ.⸗qAd ſcðᷣm vᷣo dicendũ.ꝙ intellectus dicit᷑ ſemꝑ rectus.qꝛ in⸗ tellectus ille de quo loquit᷑mouet᷑ in bonũ ſimpliciter: ex ꝑte aũt boni ſimpliciter nõ ↄtingit acciꝑe errorẽ: ni⸗ hilominus ↄtingit intellectũ ꝓut eſt ꝑs motiua aie ſiue practica eſſe nõ rectũ.qꝛ aliqn ſequit᷑ fantaſiazʒ.fantaſia aũt licet dicat recta ⁊ nõ recta.nõ ↄpetit angelo in pꝛĩo ſtatu.qꝛ eſt ꝑtis ſenſibilis.ſᷣ ↄueniebat intellectus ꝓut de ſe vertibilis eſt.⁊ ad bonũ ſimpliciter ⁊ ad bonum vt nũc. Vnde in bonis angelis vertebat᷑ ad bonũ ſimplicit in malis ad bonũ apparens:et ideo hi ceciderunt.illi vᷣo in bono ſteterunt. (Membꝛum. i.. Dterciũ membrũ quo querit᷑ t iraſcibili et ↄcupiſcibili.vtrũ ſint ĩ angelis. Quod videt᷑.qꝛ ꝑ ↄcupiſcibilẽ eſt appetitus.ꝑ ua⸗ Vſei bilẽ eſt fuga mali:ſed in angelo natura⸗ „ iter eſt appetitus et fuga mali.& in angelis ſunt he due vires. 4! Ytem angeli nram ſalutem diligũt. dilectio aũt eſt ſᷣm ↄcupiſcibilẽ.̊ angeli habent ↄcupiſcibilẽ.Et ite⸗ rum apoc.xij.Deſcendit ad nos dyabolus habens iraʒ magnaz. ſed ira eſt ſm iraſcibilem.gᷓ habet iraſcibilem. Item angeli boni habent gaudiuʒ.et angeli mali hnt timoꝛẽ ſeruilẽ.ſ̊ᷣ gaudiũ eſt in vi ↄcupiſcibili.metus vel timoꝛ eſt in iraſcibili.̊ angeli nataliter habuerũt iſtas vires.iraſcibilẽ ſcʒ ⁊ ↄcupiſcibilẽ.¶¶ Itẽ d in li.de aĩa et ſpũ.ꝙ hec eſt trinitas ᷣm quã anima aſſimilat᷑ deo.ſcʒ ĩ ratõnabilitate.ↄcupiſcibilitate ⁊ iraſcibilitate.Si g& al⸗ ſimilatio ꝑfecta naturaliter eſt in angelo.habet ratona⸗ bilitatẽ ↄcupiſcibilitatẽ ⁊ iraſcibilitatẽ. Oð videt᷑ ꝓ diſ⸗ ferentiã quã aſſignat: ꝑ ↄcupiſcibilem appetit. ꝑ iraſci⸗ bilem ↄtemnit.pꝑ ratõem inter vtrunqʒ diſcernit.ſ̊ appe⸗ tere ↄtemnere diiudicaꝛe ſunt in angelis. et potẽtie ᷣm quas inſunt. Preterea Glo.ſuꝑ illud.xxvj.exoð.appẽ dẽs ante quatuoꝛ columnas.quatuoꝛ columne ante q̃s appenſum eſt velũ.ſunt ptãtes celi.quatuoꝛ viꝛtutibo ex⸗ imijs pꝛedite.i.fſoꝛtitudine.tꝑantia.pꝛudẽtia.iuſticia:q̃ aliter ſeruant᷑ in celis ab angelis z animabo ſanctis. et aliter hic. Similiter interlineari. Angelicos ſpũs ꝗ q̃tu oꝛ virtutes colũt plenarie.ſᷣ̊ virtutes non inſunt eis niſi Em potentigꝗs quas bnt naturaliter. pꝛudentia aut ineſt Em ratõnalẽ.foꝛtitudo m iraſcibilẽ.tpantia ſᷣm ↄcupi⸗ ſcibilẽ. Juſticia vᷣo vel circuit om̃es.vel eſt in rõnabili. Fm ꝙ intellectualis creatura oꝛdinat᷑ ad alterã. ange⸗ lis naturaliter inſunt be vires.¶ Itẽ diſtiguunt᷑ be tres vᷣtutes.fides ſpes caritas.vt fides ſit reſpectu veri.ſpes reſpectu ardui.caritas reſpectu boni: ſᷣm ratõnalem fi⸗ des.Fſᷣm ↄcupiſcibilẽ caritas.ſᷣm iraſcibilem ſpes.Cum ergo cognitio eternoꝝ et ↄſideratio habendi poterit cõ⸗ uenire angelis ⁊ dilectio:erũt tres vires in angelis.ſᷣm quas hec inſunt.¶! Item angelus naturaliter mouebat᷑ in bonum.et verum ⁊ arduum:̊ motus eſt naturaliter Fm vires motiuas. ergo habuit naturaliter vires mon⸗ uas reſpondentes.ſed he ſunt tres vires pꝛedicte.¶Cõ tra.leticia eſt ſ̃ᷣm ↄcupiſcibilem. ira eſt ſᷣm iraſcibilem: ſed iſta nõ inſunt naturaliter angelo: ergo nec potentie bis reſt ponden tes. O aũt leticia nõ inſit.habetur ꝑ hoc ꝙ damaſ.diuidit leticiã in anun alem et corpalem. ſed nec animalis nec coꝛpoꝛalis ineſt angelo naturaliter. er go nec cõcupiſcibilis potẽtia.que eſt illius propꝛia. Si militer triſticia que ei oꝑponitur.cuius partes ſunt acci dia.achos.inuidia.miſeꝛicoꝛdia.Iſie em ſunt compaſſi ones.vel paſſiones. Seð paſſiones vel ↄpaſſiones nõ in ſunt naturaliter angelis.g zc. Similiter ondit᷑ de ira· Ira em̃ eſt furoꝛ eius qui circa coꝛ eſt ſanguĩs.ex euapo ratõne:ſed iſte furoꝛ naturaliter nõ ineſt angelis. ̊ nec iraſcibilis. cuius ꝓpꝛia paſſio vel actus dr ira.q¶ Prete rea d ibidẽ.cũ ↄcupiſcimꝰ ꝗd et ꝓhibemur ab aliqͥira⸗ ſcimur aduerſus eũ vt inuſia paſſi mẽte.ſcʒ iudicate di gnũ anguſtia.h̊ hoc nõ eſt naturaliteꝛ in angelis. Snec ira.4! Itẽ ira eſt appetitus pene ꝓpter aparentẽ exami natõem.h̊ apparens examiatio nõ eſt in angelis natura⸗ liter. g nec ira.4¶ Item aug in li.de ciui.dei dicit.qꝙ; ſunt quatuoꝛ ꝑturbatões.leticia. gaudiũ.metus et ſpes. He oũt ꝑturbatões nõ inſunt naturaliter angelis.et ſunt p pꝛie illaꝝ viriũ: nec iſte vires.4¶. Item dicit beda. Foꝛ titudo eſt in ꝓferendis moleſtijs. tꝑantia in coberendis æ lectabilibo.prudẽtia in p̃cauendis inſidijs: ſ̊ bec non inſunt naturaliter angelis.ꝙ nec fſoꝛtitudo nec tꝑantia nec pꝛudẽtia.Sed he ſunt ꝑfectões potentiaꝝ p̃dictarũ & ronabilis iraſcibilis.ↄcupiſcibilis.nõ inſunt natura⸗ liter angelis.q Pꝛeterea.victoria tẽptatõnũ ↄuenit ꝓ⸗ pꝛie iraſcibili.Cõcupiſcibile aũt ſicut dicit Criſoſto.pᷣn cipiũ eſt indigentia: cũ teptatões nõ ſint ĩ angelis nec victoꝛia temptatõnũ ineſt.̊ nec ꝛꝛaſcibilis cuius eſt hec ꝓpꝛiũ. Similiter indigẽtia nõ fuit naturaliter in anget Fm ꝓpꝛiũ ſtatũ.&ᷓ nec ↄcupiſcẽtia que ↄſequit᷑ indigenti an qð dicendũ.q ↄcupiſcibilis ꝓut actus eius ẽ appetitus boni.et iraſcibilis ꝓut actus eius eſi ſuga ma li.m ꝙ dicit᷑ in li.de aĩa et ſpũ.q ꝑ ↄcupiſcibilitatem ⁊ ir aſcibilitatẽ eſt abilitas affectõnis ad appetendũ vel fu giendũ.amandũ vel odiẽdũ.ſunt naturaliter in angelis Fm naturã pꝛimitus inſtitutã. Similiter ↄcupiſcẽtia ꝓ⸗ ut ꝓcedit ex indigetia. pena nõ fuit in angelts m ſtatũ innocẽtie.¶ Ad illud qð obijcit᷑ pꝛimo dicẽdũ.ꝙ leticia aĩalis dicit᷑ dupliciter.vel ipᷣius aiĩe in ſe.et ſᷣm ꝙ bzʒ po tentias nõ depedẽtes a coꝛꝑe.et ſic dicit leticia in ange⸗ lis.quia illa eſt que diuidit᷑ ex oppoſito cõtra coꝛꝑalem. Alio mõ dicit᷑ animalis ip̃ius aie.ꝓut ↄſiderat᷑ in diun ctõe ad coꝛpus. ꝓut eſt alicuius potẽtie cuius actus de⸗ pẽdet a corpe:et ſic nõ eſt leticia aĩalis in angelis.⸗ Si militer ad illud qð obijcit᷑ de triſticia dicendum.ꝙ licet pric due differẽtie nõ ſint in angelis.ſcʒ accidia ⁊ achos nihilominus alie dne.ſcʒ miſcdia et inuidia pñt eſſe in angelis.vt miſcðia in bonis.et inuidia in malis: ſᷣ non Fm naturã pꝛimitus inſtituta. ſᷣ m naturã coꝛruptaʒ. Et qð obijcit᷑.ꝙ paſſio vel ↄpaſſio nõ eſt in angelis na tur aliter.dicẽdũ ꝗ boc eſi verũ ſᷣm ꝙ ↄpaſſio ſonat ĩ pe nã.cũ ſᷣm ꝙ dicit᷑ paſſio a patim grece.qð eſt inſoꝛma⸗ tio.dicunt᷑ in eis eſſe paſſiones.¶ Ao h̊ qð obijcit᷑. eſt feruoꝛ eius qui circa coꝛ eſt ſanguinis.dicendũ.ꝙ hec ẽ diffinitio ire. Fm ꝙ eſt in hoĩe tm et nõ in angelo.¶ d illud qð obijcit.ꝙ cum ↄcupiſcimus quid.⁊ ꝓhibemur. iraſcimur tanꝙᷓ iniuſta paſſi 7c. Dicendũ ꝙ ira ſᷣm bãc rõem nõ eſt in angelis ſᷣm naturã primitus inſtituta:po teſt tñ eſſe in angelis malis ᷣm naturã coꝛruptã.Et eo⸗ dem mõ reſpondẽdũ eſt ad illud. Ira eſt pene ⁊c.¶ Ad illud quod dicit aug.ꝙ q̃tuoꝛ ſunt ꝑturbatões ⁊c. Re⸗ ſpõdẽdũ ꝙ faciẽda eſt vis in hoc ꝙ dicit ꝑturbatões.qꝛ bm ꝙ ſunt pturbatões nõ ſunt in angelis 'm naturã pꝛi mitus inſtitutã: licet ſint in demonibo ᷣm naturã coꝛru⸗ ptã in eis:Fᷣm tñ ꝙ paſſio dicit᷑ vt ſupra a patim grece. qð eſt infoꝛmare.poteſt eſſe paſſio leticie in angelis ſᷣm primũ ſtatũ nature. 4 Ad aliud dicendũ. ꝙ licet pꝛudẽ⸗ tia et tꝑantia ⁊ ſoꝛtitndo nõ ſint in angelis. vtpote qᷓũ ad actꝰ ſupᷣ dictos. ſunt tñ in eis qᷓtuʒ ad aliquos actꝰ nobilioꝛes.ſᷣm quos etiã actus remanebũt bmõi virtu⸗ tes in aĩabus glorificatis.ſicut dicit aug. ¶ Ad vltimũ dicẽdũ ꝙ licet nõ ſit iraſcibilis in angelis qᷓtuʒ ad hunc actũ.ſcʒ vincẽ tẽptatões.tñ ẽ in eis qtũ ad alios actus. neſtio triceſimadena — turali dilectõne angeloꝝ. Ompletis diffeꝛen tijs que pertinẽt ad vim motiuã interio rẽ.ſequitur dicere de actu virtutis mo tiue naturalis:et deinde de actu virtu⸗ tis electiue ꝑ liberũ arbitꝛiũ. Actus au tem virtutis naturalis eſt dilectio naturalis. Actus vir tutis electiue ꝑ liberũ arbitriũ dilectio ex electõe rõna⸗ li ꝓcedens.¶ Querit᷑ ergo pꝛimo de dilectõne naturali vtrũ fuit in angelis in primo ſtatu. ¶ Secũdo vtrum ſit mõ in bonis angelis. Tercio vtrũ ſit dilectio naturalis in malis angelis. Frino membro quo querit᷑ de dilectõe natuꝛali ĩ ſta innocẽtie ↄcurrũt tres articuli.¶ Prĩo querit᷑ de nu mero diligẽdoꝝ ſi ſit ibi numerus vel nõ.et ꝗs.¶ Scðo querit᷑ ſi dilectõ naturalis ĩ angelis ſit oꝛdinata.et quis ſit oꝛdo diligendoꝝ.il Tercio articulo querit᷑ de ratõe nat᷑alis dilectõis in angelo.Et ſi ſit differẽtia inter dile ctõem naturalem angeli ⁊ mercenariam. — 7 Ebri pꝛmi. Irca pꝛimũ ſic.Scriptum eſt in mẽte angeli ſicut in mẽte homis de dilectõe dei et ꝓximi. ergo plura ſunt diligibilia.¶ Preterea.ex co gnitõne naturali cognoſcit angelus creatoꝛeʒ quo con⸗ ditus eſt. et creaturam que coudita eſt ad ſimilitudineʒ dei ſicut ipe:cognitõeʒ vᷣo ſeꝗt᷑ dilectõ.⁊⸗ a He ralẽ dilectõ naturalis:̊ plura ſunt diligibilia.¶¶ Quo ſuppoſito querit᷑ de numero.videt᷑ em ꝙ quatuoꝛ ſunt di ligibilia:ſicut em̃ homo ex canitate diligit ſupra ſe.et ſe 7 iuxta ſe.et infra ſe:ita dilectio naturalis homis.ad il la quatuoꝛ extẽdit᷑:ſed angelus habuit bonũ diligenduʒ ſupꝛa ſe.et in ſe.a⸗ iuxta ſe.et infra ſe.Creature em cũ el⸗ ſent infra angelũ.⁊ eẽnt bone.diligẽde exãt. q̃tuoꝛ erãt diligẽda dilectõe naturali ab angelo. ¶ Eõtra. dilectio naturalis oꝛdinat᷑ ad caritatẽ.caritas em eſt oplemẽtuʒ nature.ᷣ ex caritate nõ habuit angelꝰ diligẽduũ infra ſe. &nec ex dilectõne naturali aliqd erat diligibile infra an gelu. 4¶ Aobuc etia querit᷑.ſi hõ erat diligibile infra an gelũ.erat em̃ inferioꝛ creatura ad minꝰ ratõe coꝛrupti⸗ bilis nature. vtrũ ratõe ulius eſſet bõ diligẽdus taꝗᷓ bo nũ inferius angelo. QOõð ſi ſic eſſet:tuc hõ diligeret dile⸗ ctiõe naturali ab angelo.⁊ tãqᷓ; bonuʒ par.⁊ tanqᷓ; bonũ inferius:⁊ ita eſſet in duplici rõe dilectõis.Quod nõ vi detur.quia angelus ſeip̃m nõ diligit dilectõe naturali. niſi in vnita ratõe.et cũ plus diligit ſe q; bomiem. na⸗ turali dilectõe nõ diligit boĩem niſi vnica dilectiõe: ᷣ il⸗ la aut erit eius ꝑ modũ paris. aut ꝑ modũ inferioꝛis: ꝑ modũ inferioꝛis nõ videt᷑.qꝛ dilectõe naturali diligit᷑vt vtile diligeti. ſed hõ ſᷣm ꝙ eſt inferioꝛ nõ eſt vtilis agelo ſ☚ ergo illa ratõe nõ diligit᷑ dilectõe naturali ab angelo: & tin ꝑ modũ paris.qꝛ ratõ nature intellectulis ẽ vbiq; cõ mũis. ¶ Ad qð dicendũ ꝙ plura fuerũt diligibilia dile ctõe naturali ab angelo. Si vo querat᷑ quis ſit numerꝰ. Dicẽdũ eſt ; dilectio naturalis põt accipi multipliciter. aut em dr dilectõ naturalis ꝗcqd ꝑ ſe iuuit nataʒ vt eẽt vel iuuat vt ꝑmaneat:et hac rõe diligit᷑ tm̃ deꝰ dilectõe naturali ab angelo:nihil em aliud eſi nccariũ ad eſſe an geli pꝛeter illuð qð eſt de eſſe.nõ em̃ indiget vnꝰ alio vt ſit. vel vt ꝑm aneat in eſſe. Alio mõ põt dilectõ natural reſpiceꝛe ome ↄueniẽs nature.ſiue ſit ↄſimile vel ↄfoꝛme in natura: et H̊ mõ ẽ dilectõ naturalis nõ tm̃ creatoris. vel gubernatoꝛis.̊ alterius angeli ꝗ eſt ſimul ĩ natura angelica vel etiam bomis ꝗ eſt conſimilis in natura in⸗ tellectuali creata. Lercio mõ põt dici dilectio natura⸗ lis.reſpectu illius boni qdð oꝛdinatũ eſt ad ꝑticipanduʒ opletũ delectabile.qð ẽ glia:⁊ ſʒ hũc modũ caritas ſiue gra eſt ꝑfectio nature.ᷣm hũc modũ eſt intelligibile ab angło.nõ tm aĩa hoĩs.ſ̊ etiã coꝛpꝰ hũanũ.qð põt ꝑtici⸗ pare dotes. vñ aĩa ĩ ſcᷣa ſtiola ꝑficiet᷑.⁊ ẽgelꝰ ex Bͥ qndazʒ cõſequit᷑ dilectönem. Quarto modo d dilectõ natura⸗ fer huͤinn⸗ rtutis o etu pirnn⸗ Dansen Getus Gir te önn⸗ mnngti angels Atmaliie weriidenn 4Sd gtg,etgeis t dennz⸗ ninterde 7 nitemngen ietynm, unnereo zchocen/ hllunine, gioeznarn nosſunro praſeetſe vonisadil dlligenen reencie inorerit nolleeno pplenin; Pinftaſe. keinfgen leinitaan ecorupti ustiißbo gerek i tanqjl Mooöfl Pnaturt. ien ,n ectöehl⸗ ſenois, ligte lbae⸗ ntelo ſbiche⸗ binoe nuncr. eptcie⸗ taz ſic 9dileett deſen nglo vnnnn oſen feons. iound zutnin Moturcy pnen 166 ſe Ktenn hiſa nuure ¶ Lueſtio lis.reſpectu omnis boni.inqtũ eſt bonũ: et ſic extendit ſe ad omnẽ creaturã ⁊ creatoꝛc.⸗: Per hec poteſt pateꝛe qualiter rñdendũ eli ad pꝛimo obiectũ. Si em̃ accipiat᷑ Dilectio hec vltimo mõ extendit ſe nõ tm̃ ad ſuꝑius vel ꝓpriũ bonũ.vł qð eſt iuxta.ſed ad bonũ inferius. Si vo accipiat᷑ mõ tercio.nõ extendit ſe ad om̃em creaturam coꝛꝑalem.cũ nõ om̃is ptineat ad ꝑticipatõeʒ gloꝛie.Si vᷣo accipiat᷑ ſcdðo mõ. diligit᷑ coꝛpus bumanũ ab angelo dilectõne naturali. Si vo accipiat᷑ puimo mõ. extendit tm̃ ad dilectõem creatoꝛis ⁊ gubernatoꝛis.! Ad illud vo qð obijcit᷑ ꝑ ſimile de bomine.dicendũ ꝙ nõ eſt om̃i⸗ no ſimile.hõ em̃ vna dilectõe naturali diligit coꝛpus ſu um.Fᷣm ꝙ dicit᷑ ephe.v.iQemo vnqᷓ carnẽ ſuam odio ha buit.et hoc mõ nõ habuit angelus dilectionẽ naturaleʒ ad aliqð coꝛpus.licet em̃ aſſumat coꝛpus ethereũ.tñ nõ eſt ibi illa dilectio naturalis.nõ em̃ ex illo coꝛꝑe et ange lo fit res vnius nature. Alio vᷣo mõ diligẽda ſunt quatu oꝛ ex dilectione naturali.ꝓut natura habet inclinatõeʒ ne predictoꝝ. ſi dilectio naturalis quodãmõ mediuʒ eſi inter dilectõnem gratuitã a libidinoſaʒ. mediũ aũt ſolet habere ↄuenientiã cu vtroq; extremoꝝ:habebit dilectio naturalis ↄueniẽtiã aliquã cũ vtraq; dilectione. querit quãdam ad vltimã ꝑfectonem.ſed nõ ſic babet angelus quin etiã ꝑficiatur ſua perfectõne eſſentiali. et ſi bomo nõ accipiet ſcdᷣam ſtolam. 4 Ad terciũ vo dicendũ. ꝙ; li cet angelus ſe diligat vna naturali dilectiõe.hominẽ ůvᷣo½ vnũ eſt par alterù inferius. rticulus.. ſi dilectio naturalis ſit oꝛdinata aut inoꝛdi⸗ nata. Secundo ſuppoſito ꝙ ſit oꝛdinata.que⸗ ritur quis ſit oꝛdo diligendoꝝ.¶ Ad pꝛimũ ſic.DBilectõ AInaturalis totaliter eſt ordinata. ſed dilectio totaliter oꝛ dinata eſt caritas vel ex caritate.ergo dilectio natura⸗ lis eſt caritas.vel ex caritate:quod falſuʒ eſt.cũ ſint di⸗ uerſorum generũ gratnita dilectio et naturalis. Si ᷣo eſt inoꝛdinata.ſed dilectio inoꝛdinata eſt peccatũ. q dile ctio naturalis eſ peccatũ.i Pꝛeterea.oſtenditur ꝙ dile ctio naturalis eſt inoꝛdinata. quia in primo ſtatu tene⸗ batur angelus diligere deũ ſuꝑ om̃ia.et ita plus qꝙᷓ ſe.ſᷣ nõ dilexit plus qᷓ; ſe.iĩmo ꝓpter ſe.ergo fuit inoꝛdinata ſi ue ↄtraria oꝛdini ad quẽ tenebat᷑. ꝛeterea.triplex di ſtinguit᷑ velle. Ro.vij. Vlelle mibi adiacet ⁊c̃. ſcʒ velle vᷣ⸗ tutis vel gratie.velle nature.velle vicij:ſed velle gratie ẽ oꝛdinatũ.velle vicij eſt inoꝛdinatũ.velle aũt nature me⸗ diũ eſt quodãmõ.ergo nec dicet᷑ oꝛdinatũ nec inoꝛdina⸗ tũ:ſed adueniente gratia vel virtute oꝛdinatũ eſt. virxtꝰ em̃ eſt oꝛdo amoꝛis: adueniente vicio inoꝛdinatũ. S quod dicendũ ꝙ dilectio naturalis eſt oꝛdinata ſᷣm luuʒ modũ.ſed nõ ꝑuenit ad ſummũ oꝛdinẽ ex ſe: nec dicitur inoꝛdinata.i.directe ↄtraria ordini gratie vel virtutis. vt inoꝛdinatũ ſonet in cõtrarietatẽ reſpectu dilectionis gratuite:ſimul em ſtare pnt.qð nõ eſt ↄtrarioꝝ.ſed ĩoꝛ⸗ dinatũ poſſet dici.i.nõ ad ſummũ oꝛdinẽ ꝑtingẽs ex ſe. et ſic diceret abnegatõeʒ perfectõis in oꝛdine. Ad obie ctũ aũt pꝛimo dicendũ.qꝙ cũ dicit᷑ dileciõ oꝛdinata eſt ca ritas:intelligit᷑ de dilectõne totaliter ꝑfecte oꝛdinata. Dilectio aũt naturalis.et ſi ſit oꝛdinata. nõ tñ totaliter ⁊ pfecte.licet ꝑfecte in ſuo genere.q Ad ſcom dicenduʒ ꝙ licet in pꝛimo ſtatu teneret᷑ diligere veũ ſuꝑ omia. licʒ etiã ſuppoſito ꝙ nõ hr̃et gratiã gratũ facientẽ ⁊ nõ dile⸗ xit ſuꝑ omia:noõ ꝓpter hoc fuit inoꝛdinata.i.oꝛdini ſum mo ↄtraria.qꝛ ſi data fuiſſet caritas.poſſet diligere et di ligeret ſuꝑ omia:ſᷣ inoꝛdinata poterat dici.i.nõdũ hñs illud vnge ſuſficiẽter et plene ſic oꝛdinaxet᷑ ad diligẽdũ. Ao terciũ dicendũ. ꝙ velle nature qdðaãmodo eſt medi um.⁊ quodãmõ nõ eſt mediũ.inter velle gratie ⁊ vicij.q̊ ad hoc eſt mediũ.qꝛ poteſt ſimul ſtare cũ vtroqʒ. Vnde Dilectõ naturalis poteſi ſimul ſtare cũ gratuita ⁊ cũ libi dinoſa.licet ille nõ poſſint ſimul eſſe reſpectu eiuſdẽ rei. nõ aũt eſt media qͥ ad hoc. vt nec dicat᷑ oꝛdinata nec in⸗ oꝛdinata:ĩmo oꝛdinata eſt.et quo ad hoc plus tenet ſe ex parte dilectõnis gratuite.ꝗl Sed adhuc obijcit᷑ occaſio⸗ duplici.nõ ideo magis diligit hominẽ ꝙᷓ ſe.ſed rõe ꝑlun- riñ. qu Kticulo ſecũdo queritur de oꝛdie. Et primo 2O—ð S &in q̊. Sʒ videt᷑ ꝙ nõ habeat rõeʒ medij.qꝛ mediũ inter bonũ et malũ dʒ eſſe indifferẽs.ᷣ dilectõ naturalis nõ ẽ indifferens bono ⁊ malo.h̊ cadit in genẽ boni:ꝗ̊ dilectio naturalis nõ eſt media inter gtuita ⁊ libidinolazʒ. 4Ad pꝛimũ dicẽdũ ꝙ dilectio qtuita diligit ſummũ bonũ po⸗ nendo finẽ in illo. dilectio libidinoſa diligit creaturam ſiue mutabile bonum ponẽdo finẽ in creatura.Vñ dili⸗ git mutabile bonũ ꝗpter ſe.dilectõ vᷣo naturalis diligit ſummũ bonũ.ſᷣ̊ ꝓpter ſe.i.ipter diligẽtẽ. Vñ rõ dilectio nis ↄſtituit᷑ in creatura ipᷣa intellectuali vel rõnali. bʒ & dilectio natalis in ̊ ↄuementiã cũ gtuita.qꝛ diligit ſum mũ bonũ:p in h differt.ꝙ ratõ ponit᷑ in ſe diligẽte ⁊ ita in creatura.Cũ dilectõne aũt vicioſa bʒ ↄuenietiã. qꝛ re fert ao creaturã ſuũ diligibile:ᷣ ĩ differt.ꝙ dilectõ na⸗ turalis nõ ponit creaturã finẽ ſ̊ vicioſa ponit.¶. Ad ali ud dicendũ.ꝙ licet ſit media inter gtuitã ⁊ vcioſaʒ.nõ tñ eſt media inter bonũ ⁊ malũ.niſi reſiringet᷑ bonuʒ ad bonũ geu tũ. vñ eſt tale mediũ qð tñ plus tenet ſe in rõe generis cũ dilectõe gratuita qᷓ vicioſa. BS altera ꝑtẽ huiꝰ gemĩati articuli querit̃ de oꝛdine diligẽdoꝝ.⁊ circa q̃tuoꝛ verſat᷑ hec q Diligat᷑ a ſe naturali dilectõe. Scdo vtrum dileetõne natali magis diligat᷑ deꝰſe q; ecõnerſo.¶ Ter cio vtrũ aliũ angelũ diligat dilectõne naturali ſicut ſe. uarto in qͥ oꝛdine diligat᷑ hõ rõne aiĩe vel coꝛꝑis. q pꝛmũ ſic vide/ nõ eſt aũt vinculũ eiuſdẽ ad ſe vel copula. ICt dicit au⸗ guſti. in li.de trini.dilectio vt ſic ſꝑ in alterũ tẽdit.ꝗ̊ nõ ẽ eiuſdẽ ad ſe.q¶ Itẽ amoꝛ eſt donũ.donũ aũt eſt inter dan⸗ tẽ ⁊ recipiẽtẽ:nõ eſt aũt idẽ dans ⁊ recipiẽs a ſe.̊ nõ eſt dilectio ſui ad ſe.¶ Itẽ donũ eſt pꝛius dãtis.et poſt reci⸗ piẽtis:h̊ nõ eſt idẽ in eodẽ ſimul ſᷣm pꝛius et poſterius.q cũ dilectõ ſit donũ.nõ erit eiuſdẽ a ſe. E ſegꝗt᷑ cognitõeʒ.ſ̊ idẽ põt cognoſci bonũ a ſe.ꝗᷓ poteſt dili gi a ſe. ¶ Stem naturaliter vnũqdq; aĩal querit qð ſibi vtile eſt. vt cibũ et locũ ↄpetẽtẽ:amor aũt ſiue dilectõ ni hil aliuo videt᷑ niſi apetitus eiꝰ qð eſt vtile. vel ſalubꝛe ei qʒð diligit.ꝗ̊ᷣ vnũqðqʒ aĩal ꝓpter ſe diligit aliud ſiẽ ꝓ⸗ pter ſe querit.et ita ꝓpter ſe pꝛimo diligit. Rñdenduʒ eſt dilectõ amicicie.et eſt dilectio ↄcupiſcẽtie:dilectio ᷣo ↄcupiſcẽtie aut eſt reſpectu ↄcupiſcibilis aut reſpectu eiꝰ cui ↄcupiſcit᷑. Dilectio amicicie in alteꝝ tendit.ſiliter et dilectio ↄcupꝑiſcẽtie ratõe eius qð cõcupiicit᷑.ᷣ nõ rõe eiꝰ cui ↄcupiſcit᷑:aliꝗd em̃ ocupiſcit aliqo ſibi preter h̊ autẽ eſt dilectio placentie. . „„ 7 „„ ſecundu obijci S. ij. tur ꝙ dilectõe naturali deus magis diligat᷑ ſe: dilectõne em naturali diligitur deus vt ſummũ bonũ.ſed ſummũ bonũ eſt ſuꝑ om̃ia diligẽdũ.̊ᷓ dilectõe natuꝛali diligitur deus ſuꝑ omia: ̊ dilectõe naturali diligit᷑ deus inqtuʒ bonus: ſed angelus nõ eſt ſumme bonꝰ. nõ eſt ſumme diligedꝰ.q̊ nõ natali dilectõe plꝰ diligit angelꝰ deũ q ſe. Stẽ h̊ pceptũ diliges do.dxũ tu.ex to.coꝛ.ẽ pᷣceptũ mo⸗ rale:pᷣceptũ aũt moꝛale ſcriptũ ẽ ĩ mẽte.̊ in mẽte angeli ſcriptũ erat nat᷑alit. Si gexiuit in actuʒ ex nata dilige⸗ bat deũ ex toto coꝛde.⁊ ita ſuꝑ oĩa.(¶ Itẽ natali dilectõe diligit aliquis qdð ſibi ẽ bonũ.q̊ magis ſibi bonũ magis diligit: O maxime ſibi bonũ maxime diligit:ſ dens ẽ ma xime bonũ ipi qgelo. angelus marime dilexit crũ dile⸗ ctõe naturali.̊ plus ꝙᷓ ſe.¶ Itẽ dilectõ ſeꝗt᷑ ad cognitõ⸗ nem.ꝗ naturalis dilectõ ad naturalẽ cognitõeʒ. ̊ natu⸗ rali cognitõe cognoſcit deũ eẽ ſummũ bonũ ſimplicit.et ſibi: natali dilectõe diligit deũ plꝰ qᷓ ſe. ¶ Itẽ delecta⸗ ſtio ſub qᷓtuoꝛ ꝑagraphis. Prĩo vtx angls tur ꝙ nõ diligat᷑ a ſe.dilectõ em̃ eſt vinculũ ſiue copula: otra. dilectio bile ſenſibile ſenſuʒ bene diſpoſitũ lm ꝓoꝛtõez ſue volu ptatis bʒ affſicere et trahere.&ᷣ ſpuale lectabile ſimilit in ſuo genẽ.g ſumme delectabile ſũme trabit et cxlectat⸗ angelica natura in primo ſtatu erat bene diſpoſita. et ſm ĩtellectü. 1 m affectũ:̊ ſumme afficiebat᷑.a ſumme delectabili ſcʒ deo: diligebat᷑ dilectõe naturali plus qᷓ aliqua alia creatura. 4 Itẽ omis potẽtia magis ſe babʒ ad id ad qð pꝛincipaliter eſt.qᷓ ad io ad qð no pꝛincipa⸗ liter eſt: et hoc eſt dictãte natura. Sʒ vis cõcupiſcibilis pꝛincipaliter eſt ad diligẽdũ deũ ꝓpter ſe.nõ eſt pꝛincipa liter ad diligẽdũ creaturã: ꝗ̊ magis habet ſe ad diligẽ⸗ dũ deũ ex natura ꝙᷓ creaturâ aliquã. & er natura diligit txũ plus qᷓ; creaturã aliquazʒ. 4¶. Preterea.ſi ex naturali potẽtia ſuſficiens eſt ad diligẽdu creaturã ꝓpter ſe:ex na turali potẽtia poterat deũ diligẽ ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oĩia:⁊? ita naturali dilectõe diliget᷑ deus ſuꝑ oĩa ꝓpteꝛ ſe. ¶ Ad cõ trariũ ſic.Qaturaliter diligit᷑ deus ab angelo ꝓpt bonũ angeli:cũ & illuo qdð ꝓpter ſe diligit᷑. magis oiligit᷑ qꝙᷓ; io qð ꝓpter ipᷣm diligit᷑: angelus naturali dilectoe magis diligit ſe qᷓ deũ.ꝗ Itẽ natura reflectit᷑ in ſe qð aꝓaret i naturalibo. Intedit em ſe ↄſeruare ꝑ acium generatiue. Intẽdit ↄſeruare indiuiduũ p actũ nutritiue. Vnde di⸗ lectio naturalis eſt ao ↄſeruãdũ ſe: ꝗcꝗd &̊ diligit᷑ natu⸗ rali dilectõe ꝓpter ſe diligit᷑.ꝗ̊ᷓ angelus magis ſe diligit qᷓ deñ.¶. Item dilectio naturalis eſt ſᷣm ↄcupiſcẽtiã.ↄcu piſcẽtia aũt oꝛtũ hʒ er indigẽtia. Indigẽtia aũt refertur ad indigẽtẽ.q̊ dilectõ naturalis ad ipᷣm diligẽtẽ. diliget em̃ qð ſuã ↄplet indigẽtiã.¶ Itẽ diligẽ eſt dilectõem ha⸗ bere in ↄueniẽti.̊ᷓ naturaliter diligẽ eſt hr̃e dilectõeʒ in ↄueniẽti naturaliter.⁊ maxime in maxime ↄueniẽti: ſed maxime ↄueniẽs eſt angelo ꝙ eſt de eſſe angeli: O magis diligit᷑ naturaliter ab angelo ꝙ eſt de eſſe eius ꝙ ꝙ non eſt:̊ deus uõ eſt dæ eſſe eius.̊ nõ maxime diligit. ¶ Ao obiecta ſic poteſt rñderi pꝛimo facta diſtinctõne.Eſt na⸗ turalis dilectõ duobo modis. vno mõ ᷣm ↄuenientiã ad bruta.pᷣm ꝙ ome aial diligit qð ↄueniẽs eit ſibi in eſſe.2⸗ hoc mõ ſicut bꝛutũ nõ aſcẽdit ad dilectõem dei.quẽ non cognoſcit naturaliter.licet ſit pꝛincipiũ ſui eſſe.ita nec natura ratõnalis.ſ̊ oĩno ſiſtit in ſe.Alio pᷣo mõ natuꝛa ratõnalis qꝛ abũdat in potẽtia cognoſcẽdi deũ.⁊ cũ boc habet cognitõem dei naturaliter inſitã.hʒ dilectõem dei naturaliter inſitã. in qua diſtinguit᷑ a bꝛutis: et hac di⸗ lectõne diligi᷑ deus vt maxime ↄueniẽs ⁊ maxime dele⸗ ctabilis angelo vel homĩ ſᷣm aiam rõnaleʒ.Si g querat vtrũ deus magis diligit᷑ ꝙᷓ angelus a ſeipo vel ecõueſo. Dicendũ ꝙ prima dilectoe q ↄuenit cũ bꝛutis nõ diligi⸗ tur deus ſicut nec cognoſcit᷑.dilectõe pᷣo ſcða /put eſt ocu piſcẽtie diligit᷑ deus naturaliter. Iſta aũt dilectõe nõ eſt magis ⁊ minus vel eque diligeꝛe deũ et ſe:qꝛ dilectio iſta nõ diſtinguit inter bonũ qð ↄcupiſcit᷑⁊ cui ↄcupiſcit.tã ꝙᷓ ſint duo ↄcupiſcibilia:̊ eſt vna dilectio huius et illiꝰ VUnde aſſignat᷑ vna regula.q; amore naturali ꝗ eſt ↄcu⸗ piſcẽtia.diligit vna dilectõe qð maxime ↄcupiſcit᷑ ⁊ cui ↄcupiſcit᷑. Si vo diceret᷑ diligẽ adherere bono ꝑ affectuʒ ſiue affici delectabile circa bonũ inqtũ hmõi:quẽadmo⸗ dũ eſt in dilectõe q̃ ex deliberatõe ꝓcedit.ſᷣm hoc enge⸗ lus magis vel minus potuit diligere. ꝓut diſtinguebat vnũ eſſe altero melius vel minus bonn:et m G̊ deꝰ ma⸗ gis eſt diligẽdus ab angelo naturaliter qᷓ ip̃e a ſeipᷣo.et ſic dilectõ ſeqtur electõem. Eligere em̃ eſt alterũ alteri pᷣ optare.l Vo primo obiectũ dicẽdũ eſt deus natura⸗ liter diligit᷑ vt ſummũ bonũ.et ſumme diligit᷑ id ẽ ſũme diligẽti ſibi ↄcupiſcit᷑.ſᷣ ex natura niſi eleuet᷑ ꝑ grãm nõ ſumme diligit᷑.i. ꝓpter ĩm ſumme appetit᷑. et hoc vltimo mõ diligit᷑ deus ex caritate vel ex rõne:cũ ꝗ̊ naturali di⸗ lectõe deus ſumme ↄcupiſcat᷑in h̊ mõ diligit angelus ſe ipᷣm: nihil em̃ ſeipᷣm ↄcupiſcit.ᷣ ſe diligit tanq bonũ cui cupiſcit. tdq; bonũ ſibi ↄuemiẽs:diligit ̊ ſe maxime. vt roem ꝓpter quã ↄcupiſcit:deũ maxie.vt maxime ſibi cõ⸗ cupiſcibile.et ita difſferent dr maxie.et vnica tñ eſt dile⸗ ctio.qꝛ rõ diligẽdi et dilectũ.nõ mltiplicat actũ dilectõ⸗ nis.¶¶ Ao ſcõm vᷣo obiectũ dicendũ eſt.ꝙ licet iſtud pce⸗ ptũ.ſcʒ diligere deũ in toto coꝛde ⁊c.ſit ſcriptũ in mente naturaliter:nõ tñ natura ſufficiẽs ẽ pꝛincipiũ ad elicien dũ illũ actũ.ſᷣ reqꝗrit᷑ gr̃a gtũfaciẽs.iAec exit ĩ hũc actũ niſi pꝛius data gratia.Et eſt ſimile. Lenet᷑ hõ ex libero arbitrio ad diligẽdũ ex caritate.nõ tñ ſufficit liberũ ar⸗ bitriũ ad hmõi dilectõem.niſi cũ hʒ caritatẽ.⸗.] Ad ter⸗ ciũ dicẽdũ.ꝙ dilectõe naturali diligit angelꝰ deũ vt ma xime bonũ ſibi:ñ tñ ſeꝗtur.ꝙ ex natura diligat eũ plus ᷓ ſe.h̊ mõ dilectõis.ſ.ↄcupiſcẽtie.cũ angelꝰ ſit rõ illius Dilectõis nat᷑alis.vñ vltima ratõcinatõ nõ valet.4 Ad quartũ dicendũ.ꝙ licet dilectõ ſeq̃t᷑ cognitõeʒ.⁊ cogno⸗ ſcat dũ eſſe ſummũ bonũ.⁊ ita eẽ maius bonũ qᷓ ſit ipᷣe. nõ tñ ex natura magis diligit dilectõe ↄcupiſcẽtie:qꝛ ꝓ⸗ pter ſe diligit deũ:ſ̊ in cognitõe naturali q̃ ↄfoꝛmat gtui te. bene ſeꝗt᷑ illud. Ibi em natura ꝑ gram eleuat.vt dili⸗ git deũ ꝓpter ſe tanq; ſummũ bonũ.⸗ Ad quintũ dicẽduũ ꝙ licet eus ſit ſumme delectabile ⁊ ſumme trabens ad ſe ꝑ dilectõem affectũ bene diſpoſitũ: nõ tñ appetitus an gelicus ſumme trahebat᷑ ex diſpoſitõe nature.ſᷣ ſi habẽt diſpoſitõʒ gr̃e aut gloꝛie.tũc poſſet ſumme trahi ſᷣm ſuã Aportõeʒ:nõ ꝗᷓ eſt vefectus ex ꝑte attrabẽtis ſiue allicie⸗ tis.ſ̊ ex ꝑte eiꝰ qð dʒ trabi.qꝛ nõ habebat diſpoſitõezʒ/ p poꝛtionalẽ.gre ſcʒ vel gloꝛie.q¶ Ad ſextũ dom.ꝙ licet po tẽtia naturalit᷑ inclinet᷑ ad diligẽdũ plus ꝙᷓ ſe vel alia cꝛe aturã.nõ tñ nata ꝑ ſe ſufficiẽs ẽ ad exitũ in actũ dilecti⸗ onis iſtius.vt diligat plꝰ qᷓ ſe: ſᷣ bene poſſet diligẽ ex na tura deũ plus q; aliã creaturã. O aũt exeat ad diligẽdũ plꝰ q; ſe.G̊ ẽ ꝑ graz q̃ ẽ ↄplemẽtũ nat᷑e: nõ ſic aũt ẽ ↄple⸗ inẽtũ quẽadmodũ ars ẽ ↄplementũ:qð em̃ ars pt᷑ facilit᷑ nat᷑a pt᷑ cũ difficultate implẽ.iõ ſic aũt eſt de gra. Qð em̃ gra põt.̊ natura nõ põt.niſi adiuta ꝑ gram. ¶. Ad vltimũ pᷣo dicendũ ẽ.q; licet natura poſſit ad diligẽdum creatura ꝓpter ſe nõ tñ pt ad diligẽaũ deũ ꝗpter ſe. niſi adiuta ꝑ gram:qꝛ diligẽ creatura ꝓpter ſe vel eſt motus vicij.vel motus nature:natura aũt põt ex ſe deſicere. nõ põt ex ſe ꝑfici:̊ cũ ꝑficit᷑.tũc mouet᷑ ad diligẽdũ deũ ꝓpt deũ:ex nata aũt pt᷑ ad diligẽdũ deũ ꝓpter ſuã vtilitatẽ. 4l Ad obiecta aüt ĩ ꝑtẽ ↄtrariã.ꝗbo videbat᷑ oñdi.ꝙ an⸗ gelus magis diligebat ſe q; ceũ dilectõe naturali: ſic vi⸗ det᷑ rñdendũ.ꝙ licet angelꝰ ſit ipᷣa rõ diligẽdi.nõ tñ ma⸗ gis diligit᷑.i.ↄcupiſcit᷑.qꝛ nibil a ſeipᷣo ↄcupiſcit᷑: maxrĩe diligit᷑ angelus vt rõ.maxie deus vt ↄnicabile.q Hoc etiã ex ſcõᷣa rõe apparet.qꝛ nat᷑a inflectit ĩ ſe tq; ĩi rõem. n tãqᷓ; in pꝛimũ ↄcupiſcibile.⸗. Ad idẽ tẽdit tercia rõ. angis diligit rũ.ſ.vt ↄplemtũ ſue nat᷑e.⁊ ita ꝓpter ſe. Ad q̃rtũ dicẽdũ.q cũ qrit᷑.v.angłs magis diligat di⸗ lectõe natali deũ q; ſuã foꝛmã vel ecõuerſo. Rñdendũ ꝙ cũ dicimus dilectõem naturalẽ.intẽdimꝰ eã ꝓcedẽ medi ante foꝛma angeli:dilectõ aũt q̃ eſt in cõcupiſcẽtia.ſemꝑ tẽdit in aliud tanq; ↄcupiſcibile.vnde h̊ modo nõ eꝛit foꝛ ma angeli ↄcupiſcibile.ſed ratõ ↄcupiſcendi:deus aũt vt ip̃ᷣm cõcupiſcibile. ,„ Ad terciũquo que/ S.iij. rit. Atrũ vnus angelus diligat aliũ angelũ dilectõe na⸗ turali ſicut ſe.Quod nõ videt᷑.ſe em̃ diligit tanꝙᷓ rõnem omniũ ↄcupiſcibiliũ.alium aũt angelum nõ ſic diligit.̊ nõ diligit alium angeluz ſicut ſe.¶ Preterea.ſi diligere nature dicat᷑ apetere ei bonum qð ſibi ↄpetit.hoc non videt᷑.i Qam ſicut diuerſa ſunt aparẽtia. ita diuerſa ſũt appetibilia.et ita non idem appetit alteri angelo qð ſibi. Preterea.diligere alium angelum ad vitam eternam ad quã ſe diligit eſt motus caritatis.ergo nõ eſt motus nature ad quem ipᷣa natura ſufficit. 4 Item ſi diligere ſicut ſe.eſt diligere eum quia eſt imago tei.cuius eſt ipᷣe imago.et ita in ratione imaginis ſit hec ſimilitudo.ſᷣm quam attenditur dilectio naturalis. Scõm hec ex natu rali dilectione eque diligetur angelus ab angelo alio.vt Diligetur a ſe et in tantum.ratõ enim imaginis eſt eque naturaliter in vtroq;. ergo ratio diligendi naturaliter: etiſitd tinmene nadeieen tibi dets erlbben ſberi r⸗ 4 d len⸗ üena fucipln toilios let. D ez. 7 Cogno⸗ möſtſfe iſeine fonnni euak ordi⸗ Intü dicici trahensg wpetitusge re ſibaber raheßnl ſineglici⸗ ſpoſtoczp n lierpo edaliicne actü dilen tdilgeern nddligit⸗ baüte e⸗ ropefele defa G famn. 4 ſdiligicn Ppterſerni leſt motns deſicere ſo di üpt ttllitht⸗ ſic gan rralitſient⸗ .noͤtiima⸗ it: marie llehoe iiſen. rcar. ppeerſe dlligato⸗ iͦgengig lgineti uig leny ſoͤaith ogüttt „ 83 i ſectoeſth itönen cdlligtg ſoilger t boefun duefuſi etenan nons hlgele gelife do⸗ in et gatin oNlobt altcge fahic: ¶ Nueſtio ergo tantũ diligit angelus alium angelum naturaliter quãtum ſe.qð cũ nõ concedatur eo ꝙ penes ipᷣm reſidet raliter ex reſpectu imaginis diuine.¶ Eꝛ aũt angel? di ligat aliũ angelũ vt ſe.habet᷑ exr hoc qð dẽ ecẽi.xij. Oẽ aial diligit ſibi ſimile.et oĩs hõ ſibi ſimili ſociat᷑. et hoc ? ex natura.ergo et angelus natunali dilectõe diligit ali um vt ſe.quia ſicut ẽ nota ſimilitudinis.ſimilitudo aũt hec ẽ in e⸗ nature.ergo dilectõe natuꝛali diliget rõ diligẽdi natur aliter aliũ.nõ erit d diligẽdi natu aliũ vt ſe. ¶ Huius etiã rei gra queritur.ſi vnus ange⸗ lus habeat melioꝛa naturalia q; alius angelus. truʒ naturali dilectõe ſit magis dilectus. Quod videt᷑.quia bonũ naturale ẽ naturaliter diligẽdum. æ magis bonũ in via nature magis diligenduʒ.ergo angelus naturali dilectõe aliquãdo plus diliget aliũ q; ſe. ”¶ Cõtra.qcqd diligit naturali dilectõe. ꝓpter ſe diligit.ꝙᷣ magis ſe dili git ꝙ;ᷓ aliũ angelũ.¶ Vo qð dᷣm.q; natuꝛali dilectõe di ligit angelus angelũ vt ſe.nõ tñ quãtuʒ ſe.vt eĩ ẽ nota ſi militudinis nõ quãtitatis.hec aũt ſimilitudo ẽ in cõmu nicatõe eiuſdem nature intellectualis.¶ Per hec pt᷑ pa tere qualiter rñdendũ ẽ ad pꝛimo obiecta.nõ em̃ attẽdit illa ſimilitudo ꝙtum ad rõem diligẽdoꝛũ.nec q;tum ad appetitũ vite eterne.nec q;tum ad rõem imaginis:iſie eĩ ſunt ↄditões quas diſtinguit liberũ arbitrium inqtum hmõi non inq;tum natura.⸗! Avd aliud dicendũ. licet vnus angelus melioꝛa habet naturalia qᷓ ipe angelꝰdi⸗ ligens.nõ tñ naturaliter plus ſe ab illo diligit᷑. ̊ ↄpatõ ne o angeloꝝ teneret hec rõ cõꝑationis non reſpe⸗ ¶Ad quartum qno S. iij. queritur dæe dilectõe naturali hoĩs rõe aĩe vel coꝛpoꝛis. vtrũ fuit oꝛdinata ſub dilectõe naturali alterius angeli Nuod videtur. Sicut em̃ coꝛpus qð eſt infra aĩam dili gitur minus ꝙᷓ; anima. ita anima que ẽ infra angelum naturaliter diligitur infra angelũ.ſiue minus ꝙᷓ ange⸗ lus.¶Sed cõtrariũ videtur ꝑ hoc.ꝙ anima nata eſt aſ⸗ ſociari angelo in beatitudine.eꝛgo cũ angelus teneatuꝛ naturaliter diligere participẽ beatitudinis ſicut ſe. te⸗ netur diligere hominẽ rõne anime rõnalis ſicut ſe: eꝛgo nõ eſt oꝛdinata dilectõ aĩe rõnalis ſub dilectõe angeli. Similiter obijcitur de dilectõe angeli reſpectu coꝛpo⸗ ris humani.ad quod em̃ ꝑuenit gratia ad hoc nitit᷑ na⸗ tura aĩe rõnalis.ſ̊ gratia ꝑ caritatem ꝑuenit ad dilecti onẽ coꝛpoꝛis bumani.vt diligatur infra ſpiritum. ergo angelus naturali dilectõe diligit coꝛpᷣbumanũ.( Sʒ cõtrariũ videt᷑.quia nec coꝛpus humanuʒ iuuat ad eſſe angeli.vel bene eẽ:ſᷣ illud ſolum videt᷑ naturaliteꝛ dili⸗ gi quod iuuat ad eẽ eius vel bene eẽ ergo coꝛpus r nũ nõ eſt diligibile ab angelo dilectõe naturali. Rñ⸗ dendũ ; homo gratia aĩe rõnalis.naturaliter ẽ di igen dus ab angelo qſi ĩe m ꝙ; dilectio naturalis elicitur a natura in qua habũdat homo vltra naturã.qua ſimi⸗ le naturaliter diligitur a ſuo ſimili.et hoc ẽ inqtum er natura poſſibilis ẽ ad beatitudinẽ eandẽ ad qua angel? fuit poſſibilis.Eſt aũt natura alia qua ſimile diligit ſu um ſimile.et quãtomagis eſt ſimile.tantomagis diligit ⁊ hm hunc modũ quia angelꝰ angelo ẽ ſimilioꝛ.qᷓ; ange⸗ lus aĩie.cũ genere ꝓximo differant angelus et aia.ma⸗ gis dilexit angelus angelũ dilectõe naturali q animã. Ad illud qð obijcit᷑ dicẽedum ẽ.q non ẽ ſunile de dile⸗ ctõe aĩe ad coꝛpus et angeli ad aĩam. qꝛ coꝛpus ñ ẽ xoſ⸗ ſibile ad illã beatitudinẽ que ſiſtit in viſione dei. ſicut ẽ poſſibilis angelus ⁊ aiĩa. Vñ alia rone diligit angelus aiam et aĩa coꝛpus.ſ.ſuum vel alterius hoĩs.qꝛ angelꝰ diligit aiam vt poſſibilem ꝑticipare eandẽ beatitudinẽ aia vᷣo diligit coꝛpꝰvt qð cedat ei ĩ augmẽtũ głie.nõ q;⸗ tum ad imaginẽ glie.ſ̊ multitudinẽ eoꝝ de ꝗboẽ gloꝛia⸗ dũ.¶ Ad illud vo qð obijcitur de dilectõe naturali ipiꝰ coꝛpis hũani. Rñdendũ ꝙ nõ ꝓpteꝛ hoc ẽ diſſimile natu rali dilectõe.qꝛ ofert ad bene eẽ eẽntialiter ⁊ pꝛicipalit — ſſe. 7 ſit xxx. vel qꝛ poſſibile ſit ꝑticipare beatitudinẽ. ᷣ qꝛ ſecũdaꝛio põt ↄferre ad id.de quo gliatur angelus ſecũdario.pꝛĩo em̃ gloꝛiatur angelus ĩ deo.ſecũdaꝛio gloꝛiat᷑ ĩ pᷣmio ho mĩs ꝗ datus ẽ ei ĩ cuſtodiã.et hoc pᷣmiũ ẽ hoĩs rõe aĩe et rõe coꝛꝑis.qꝛ ergo naturaliteꝛ deſiderat angelus ⁊ pᷣmũ pᷣmiũ et ſecũdũ łᷣ differẽter.iõ dilectio naturalis fuit in angelo et reſpectu dei.in quo pꝛincipaliter natus ẽ glo⸗ riari. ⁊ reſpectu aĩe rõnalis et coꝛꝑis cũ remunerat᷑. Articulus terciuns Oarticulũ terciũ querit᷑ de rõe natuꝛalis di lectõis ĩ angelo.ſicut eſt in gratuita dilectõ Pꝛima rõ diligẽdi ẽ deus. Si em̃ pꝛima õ in dilectõe naturali ex ꝑte diligẽtis ẽ.iũc videt᷑ cũ an gelus diligat ſe ꝓpter ſe.ꝙ fruat᷑ ſe.frui em̃ ẽ amoꝛe in⸗ berere alicui rei ꝓpter ſeipam.ꝗ̊ angelus in pꝛimo ſtatu fruebatur ſe:ł̊ dicit aug.in li.lxxxiijqueſtio.q; totum ⸗ ſolũ malũ ẽ vti fruendis.⁊ etiã frui vtẽdis.ſed creatura ẽ vtendũ.angelus aũt creatura ẽ.q ſe vti debet nõ frui. 6naturalis dilectõ eẽt peccatũ vel cũ peccato.⸗ Pꝛete⸗ rea.dicit aug.in li.de ciui.dei.ꝙ amoꝛ ſui ẽ fundamẽtũ ciuitatis dy aboli.ſicut amoꝛ dei eſt fundamẽtuʒ ſupeꝛ⸗ ne ciuitatis.ſ.hierłm. amoꝛ quo angelus diligebat ſe ꝓPter ſe. peccatũ erat.¶ Sed vidr ↄtraꝛiũ.quia dilectõ Eↄiũctio ↄueniẽtis cũ cõnuenienti.vel copula amãtis 2 amati ſicut dicit aug.de trini.Sed nihil copulatuꝛ vel ſibi giũgitur vt ↄueniẽs.ergo angelus nõ diligit ſe ꝓpteꝛ Ees qð dicẽdũ.ꝙ non ſequit᷑ ſi diligit ſe ꝓpter ſe.q; fruatur ſe.niſi ꝓpteꝛ ſe diceret finẽ ↄcupiſcẽtie ꝓcedẽtis ex electõe rõnali:creatura aũt nõ ẽ finis hmõi ↄcupiſcẽ tie.hoc em̃ eẽt ponẽ mutabile bonũ ſub rõe ſummi boni ⁊ ſic eẽt peccatũ ſᷣm qð dicit aug.in lib. ð libe.arbi.⁊ ð cõfeſſione.Ve illis qui diligunt tuos nutus ꝓ te.Si vo ꝓpter ſe nõ dicat finẽ.ſ̊ rõem ex ꝑte ſubiecti inclinãtem ad talẽ actũ a natura.ſᷣm hoc nõ ſeꝗtur.diligit ſe.i.ſuũ viuere ⁊ intelligere ꝓpter ſe.q; ꝗꝓpter hoc fruatur ſe.nec in hoc ẽ motus libidinoſus ſ᷑ naturalis. Ad illud vo qð ſecũdo obijcit᷑ de amoꝛe ſui qui ẽ fundamẽtũ terrene ciuitatis. Dicẽdum ꝙ ille amoꝛ qui eſt naturalis ſui.i. ſue vite ſiue intelligẽtie.nõ ẽ fundamẽtũ babilonis ſiue teꝛrene ciuitatis.ſ̊ amoꝛ ſui.i.ſue excellẽtie vel ſue volu ptatis vel ditatõis indebitus.ẽ fundãmẽtum.⁊ hoc mõ hic nõ accipituꝛ.¶¶ Ad aliud vᷣo qð obijcitu:.ꝙ nullꝰ pt diligere ſe ꝓpteꝛ ſe.⁊ ita nec angelus.qꝛ nibil copulatur ſibi vt cõueniens ſibi.Rñdetur.qꝙ cũ dicituꝛ angelꝰdili git ſe . alterũ ẽ in rõe diligẽtis ⁊ quod diligitur:angelus em ſuum eẽ diligit.nõ aut angelus ẽ ſuum eẽ vel ſua vi ta.⁊ ita põt interuenire dilectõ put ẽ copula. Cum aũt dr̃ deus diligit ſe.ibi dilectio nõ eſt copula.ſed ẽ ipᷣa eſ⸗ ſentia diligentis. D alteꝛã ꝑtem huius geminati articuli quo qu eꝛituꝛ.ſi ſit diffeꝛẽtia inteꝛ dilectõem natu raleʒ angeli ⁊ mercẽnariam.ſi in eos potuit ſermo de bono mercẽnario.de quo dr luce.xv. Nuãti mercẽnarij ſunt in domo patris mei ⁊c. Mercẽ⸗ naꝛius em̃ bonus ?t.qui diligit deũ ꝓgteꝛ beatitudinẽ.vt ſcʒ ſit ſibi beatitudo.⁊ ita diligit deũ ꝓpteꝛ ſuum cõmo⸗ dum. ⁊ hoc idem facit dilectio naturalis.ergo nõ vidẽt diffeꝛꝛe niſi alia ponatur.¶ Pꝛeteꝛea.ſi nulla poneꝛetuꝛ differentia illius ad illã.ſicut vna dilectõne poſſet me⸗ reri ita ⁊ alia.cũ oũt naturali dilectõe nõ poſſet ſimpli⸗ citer mereri.eꝛit diffeꝛentia iſtius dilectõis ⁊ illius.que ergo aſſignatuꝛ diffeꝛẽtia.¶ Ad quod dicendum.ꝙ dile, ctõis natuꝛalis natmꝛa eſt pꝛincipium ⁊ oꝛigo.dilectõis vᷣo meꝛcẽnoꝛie ſiue ſit in angelis ſiue nõ.gr̃a ẽ oꝛigo ſiue pꝛincipium.gꝛatia em̃ mouet libeꝛum aꝛbitꝛium in bis que non attingunt ſtatum peꝛfectionis ad diligendum deum pꝛopteꝛ beatitudinem ſiue vitam eteꝛmam.et ita ꝓpter ſuum cõmodum gꝛatuitum.¶Et ſi obijceret foꝛte aliꝗs.ꝙ pꝛeponit bonũ creatũ bono increato.⁊ ita ẽ mo tmeꝛitoꝛiꝰnõ meꝛitoꝛius.Rñdetuꝛ ꝙ ñ. Hec eĩ dictõ Apter. nõ dicit ibi ꝙ beatitudo creata ſit finis vltimus ad quẽ deus oꝛdinet᷑.ſ̊ dicit finẽ quo quieſcit pcupiſcẽs deũet ita deus beatificãs finis ponit᷑:nõ aũt aliquid lo co dei. ꝙ aũt motus ille meꝛcẽnarie dilectõis ſit gratui tus:patet ꝑ hoc qð dicit beatus beꝛñ. In pꝛimis diligit bomo ſe ꝓpter ſe.Caro quippe ẽ et nil ſapere valet ꝓpter ſe. Cũq; ſe videt nõ ꝑ ſe ſubſiſtere deũ.quaſi neceſſarinʒ ſibi incipit ꝑ fidẽ inquirere et diligere.diligit q̊ in ſecũ⸗ do gradu deũ.̊ᷣ ꝓpter ſe nõ ꝓpter ipᷣm. At vo cu ipᷣm ce⸗ perit occaſione neceſſitatis colere.et frequẽtare cogitã⸗ do. legẽdo.obediẽdo.oꝛando.quadã hmõi familiarita⸗ te paulatimq; innoteſcit deus.cõſequenter et dulceſcit. guſtatoq; ꝙ̈ſuanis ẽ deus.tranſit ad terciũ gradũ.vt iã nõ diligat deũ ꝓpter ſe.ſ̊8 ꝓpter ipᷣm. Ex quo accipit᷑.q cũ diligere deũ ꝓpter ſe in ſecũdo gradu ſit in ſundamen to fidei.erit motus caritatis.et ita motus meritoꝛiꝰdi ferẽs a motu naturali.q Sʒ adhbuc queritur.rõe illius pꝛimi gradus quẽ ponit beatus berñ.Cũ angelus ñ ſit caro.nõ habet illũ pꝛimũ gradũ dilectõis.et ita nõ dili get ſe ꝓpter ſe. Hoc eĩ ibi aſſignat᷑ ꝓ rõe.quia nihil põt vltra ſe quia caro cẽ.ſᷣ angelus ſpũs ẽ nõ caro.q̊ nõ dili⸗ git illo motu dilectõis:łᷣ iſte motus dilectõis ẽ pꝛimus & iſte motus dilectõis naturalis nõ erit in angelis. LdD qð dicendũ ꝙ motus dilectõis naturalis in hoĩe dupli⸗ citeꝛ reflectit᷑ in ſe.tũ rõe carnis.tũ rõe ſpiritus.Aia eĩ rõnalis diligit ſe quia ſpũs ẽ.et quia cõiuncta ẽ carni. Angelus vᷣo alterũ iſtoꝛũ modoꝝ diligit ſe dilectõe na⸗ turali.et illo mõ ẽ rõ dilectõis naturalis vel in hoĩe vł in angelo.qꝛ caro ẽ.q¶ Pꝛeterea notandũ ẽ.ꝙ iſle pꝛimꝰ gradus nõ ẽ niſi dilectois bone. Vñ cũ dr ꝙ hõ nõ dili⸗ git niſi ſe.qꝛ caro ẽ:nõ accipit᷑ ibi coro ꝓ natura coꝛru⸗ pta.ſ̊ ꝙ natura in ſe.nõ inꝙtuʒ ẽ coꝛrupta. vñ aliter ac cipit᷑ cũ ẽ rõ dilectõis naturalis.et cũ ẽ rõ dilectõis libi dinoſe:ex vna em̃ ꝑte accipit᷑ ꝓ natura ex alia vᷣo parte ꝙ natura coꝛrupta inq;tum hmõi.Secũdus aũt gradꝰi quo diligit ꝓpter ſeipᷣm.Fᷣm rõem beati berñ.nõ habet eandẽ rõem oino ſᷣ in ꝑte. Cũ em vr diligit teũ ꝓpter ſe ip̃m.rõ ſumit᷑ ex ꝑte dei.ꝭ̊ mouẽte gra:cũ aũt dicit᷑ dile ctõe naturali diligit deũ. ꝓpter ſe angelum:rõ ſumit᷑ ex parte ſui.ſᷣ mouẽte natura. Membrum ſecun⸗ dum pꝛincipale buius queſtionis. O mẽbrum ſecũdum pꝛicipale huius que ſit mõ in angelis bonis iam gloꝛificatis. Quod videt᷑ per hoc.ꝙ gẽa et gloꝛia ꝑfici unt 2 cõſũmãt naturã ̊ nõ deſtruũt actũ naturalẽ ĩ an⸗ gelis. vel qtum ad cognitõem. vel q;tum ad affectõnem ”¹tnec ꝙtum ad dilectõem: dilectõ naturalis nõ aufer tur adueniẽte gra vel gloꝛia in angelis.⸗ SPꝛeterea.co gnitio veſpertina nõ tollebat᷑ vel tollitur in angelis ad⸗ neniẽte matutina.ſicut habet᷑ ĩ geñ.cũ dr factũ ẽ mane et veſpere dies vnus.Sed cogntiõe matutine rũdet di⸗ lectio gloꝛioſa.ↄgnitõne veſpertine dilectio nature.aut rõis.ſen liberi arbitrij.g̊ habita dilectõe glioſa.nõ tol⸗ litur dilectio naturalis ſeu rõis vł liberi arbitrij.¶ IJtẽ ſtatus pene et gloꝛie ſibinuicẽ aduerſant᷑ ex eadẽ ꝑte. ſᷣ ſtatus nature ẽ virtus indifferẽs q̊ nõ tolletur ꝑ aduen⸗ tuʒ gloꝛie.nihil ̊ ꝓhibet ſimul habere dilectõem natu, re et gloꝛie boni. angeli cũ habẽt dilectõem gloꝛie.nõ ab eis euacuat᷑ dilectio anne EDe videt᷑ cõtrariuʒ eo ꝙ dilectõ nature reflectitur ad e.ſ̊ᷣ dilectio glie tota⸗ liter deo innitit᷑ ̊ cnʒ inniti ſibi.et inniti deo totaliter inter ſe oponant᷑.nõ erit dilectio nature ſimul cũ dile⸗ ctõe gloꝛe in angelis.. Oꝛeterea.ibi ſicut dicit berſi. ſeißm diligit hõ ꝓpter deu. et ita eadẽ rõe angelus q iaz Zĩ illo ſtatu.ſ.gloꝛie.diliget ſe ppt᷑ deũ oĩno. ita n erit . ille motus quo diligit ſe angelus ꝓpter ſe. ¶ Pꝛeteꝛea. j. coꝝ.xv. Pꝛimũ ẽ qð aĩale ẽ q; qʒ ſpirituale ẽ. Quod at Ligale ẽ ex ꝑte ẽ. Quod aũt ſpirituale ẽ ad ꝑfectõem ꝑti⸗ ſtionis quo querit᷑. vtrũ dilectio natura — 7 net. Dicit᷑ aũt.j.coꝛin.xiij. Cũ venerit qð ꝑſectũ ẽ ena. cuabit᷑ qð ex parte ẽ:q̊ ſuꝑuemẽte qð omnino ſpiꝛimale ⁊:euacuabit᷑ qð ẽ aĩale:̊ dilectõ naturalis in hoie ẽ aia⸗ lis. dilectio naturalio euacuabit᷑ adueniẽte dilectõne gloꝛie:pari rõe in angelis. dilectio naturalis abſoꝛbe tur a gloꝛia in ſanctis angelis. Itẽ.iij.reg.x. dicit᷑ ꝗ re gina ſaba vidit ſapiẽtiom ſalomonis et domũ quam edi ficauerat et cibos mẽſe eius.et oꝛdines miniſtrãtiũ:nec habebat vltra ſpiritũ:̊ videre ſapiẽtiam ſalomonis.ni hil aliud ẽ q; ha bere viſionẽ gloꝛioſam.nõ habere vltra ſpiritum ẽ deficere a ſe.g cũ ſpiritus ꝓficit in deuʒ pfe⸗ ctu vltimo.totaliter deficit in ſe.ſᷣ deficere in ſe ẽ deficẽ a cognitõe et dilectõe que ĩ ſe reflectituꝛ.&̊ ſpiꝛitus ange licus cũ habet dilectõem et cognitõem gloꝛioſam. defi⸗ cit a naturali iã dicta.¶Ad qð videt᷑ rndendum ꝑ hoc qð dicit berñ.cũ introductus fuit ſeruus bonus ⁊ ſideł in gaudiũ dñi ſui.et inebriatus ab vbertate domus dei quaſi ebrius a muſto oblitus ſui et a ſe penitus dxficiẽs totaliter gꝑergit in dũ et deinceps adheꝛẽs ei vnus ſpi⸗ ritus erit.et iterũ in ps. Introibo in potẽtias dñi.dñe memoꝛabor iuſticie tue ſolius.et.ij.coꝛin.v.et ſi iam co gnoſcimꝰrpᷣm m carnẽ nũc iã non nouimus.Et ſimilr dr ioh.xvj.Si nõ abiero paraclitus nõ veniet ad vos. Abire aũt ipᷣm fuit recedere q;tum ad naturalẽ amoꝛẽ. qui tñ bonꝰ erat.quia diligebât eũ in hac carne moꝛta⸗ li. Paraclitũ aũt venire fuit amoꝛẽ ſpiritualem infun⸗ di ad perfectũ.AVñ cũ amoꝛ ille ſpiꝛitualis euacuaueꝛit hũc carnalẽ.qui tñ bonus erat.amoꝛ patrie videt᷑ eua⸗ cuare naturalẽ.qui reflectit in ſe:ᷣ ſi ſit aliquis natura⸗ lis qui nõ reflectit᷑ in ſe.talis pficit᷑ ad dilectõem glie. ¶ Ad obiectũ rñdendum eſt ad pꝛimũ.q; gra et glłia cuʒ ꝑficiũt naturã.nõ tollũt ꝑfectõem naturalẽ ſᷣm eẽntiaʒ bᷣ ſᷣm hoc ꝙ ẽ ibi imperfectũ.imꝑfectõnis aũt ẽ qð in ſe tãq;ᷓ in rõe:n dilectõis reflectit.¶ Ad ſecũdum dicẽdum ꝙ angelus bonus adhuc habet duplicẽ cognitõem.ma⸗ tutinã et veſpertinã.qꝛ eſt in duplici ſtatu.inqtum cõtẽ plat᷑ cum.et inqtum miniſtrat. Inqᷓ;tum auũt cõtẽplat᷑ deum habet cognitõem matutinam. Inq;tum aũt mini ſtrat neceſſaria eſt ↄgnitõ veſpertina.Cũ aũt om̃ino cõ⸗ templa bitur.nec erit neceſſariũ miniſteriũ.tũc erit ma⸗ tutina cognitio et nõ erit neceſſaria veſpertina.Simili ter põt eẽ de dilectõe vt dupliciter vtat᷑ dilectõe illa que eſt nature ex vna parte:illa que ẽ glie vel liberi arbitrij ex alia parte.tũc aũt totaliteꝛ ꝑget dilectõ in dilectũ.ſcʒ deũ. Vñ de hoie dicit beatus berñ. Om̃is amoꝛ carnis ab amoꝛe ſpiritus ẽ abſoꝛbendus.Vocat aũt amoꝛẽ car nis qui refertur ad neceſſaria nature:iſte aũt amoꝛ tol⸗ letur.cũ aufertur neceſſitas:ita cũ ſpũs angelicus oĩno get in derũ.nec erit reſpectus angeli ad nr̃am neceſſita tẽ vel ſuã imꝑfectõem.tũc erit illi perfectio gloꝛie. Ad terciũ dicẽdu.q; ſtatus pene ſiue miſerie.directe opponi tur ſtatui gloꝛie:ſtatus pᷣo nature nõ ſimpliciter oꝑponi tur ſ̊ rõe cuiuſdã imꝑfectõnis annexe.que imperſectio tolletet ſi ip̃a natura remaneat. Mlemorum tercium DOterciũ mẽbrũ pꝛĩcipale huius queſſlio⸗/ nis quo querit᷑.vtrũ actus dilectõis natu ralis ſit in demonibus aut nõ.et hoc attẽ Dit᷑ rõe actus naturalis dei.et videt᷑ ꝙ il⸗ 3 Aa dilectõ naturalis actualis ſit in eis.quia ↄgnoſcunt deũ creatoꝛẽ et gubernatoꝛẽ.⁊ ita ab eo eẽ et ↄſeruari in eſſe:ſᷣ dilectio naturalis ẽ reſpectu cꝛeatoꝛie.̊ naturali ter diligũt demones deũ. Pꝛeterea.naturalis dilectõ põt ſtare cũ dilectõe culpabili.cũ ̊ᷓ culpabilis ſit in ilt. nõ ꝑ illã tollet᷑ dilectio naturalis.nec aliquid ẽ aliðꝰ qð tollat illa.q̊ ẽ in illis.¶. Itẽ oĩs creatura naturaliter ap petit eẽ.quare multofoꝛtius intellectualis creatura:er⸗ go angelꝰ natuꝛaliteꝛ appetit eẽ.g̊ ⁊ dyabolus cũ ſit an⸗ gelus: bͤ ſi appetit eẽ appetit illud ſine qͥ n pt ↄſeruaꝛiĩ ee diligit naturaliter deũ.̊ habet naturalẽ vilectõʒ dei.· tiittn ſpiinte oſeigin ODlectöne 6 ablorbe qnammedi ritine⸗ nionisni ſbere ſin n Ahpn nſeinſt uimamn⸗ an. ⸗ hfonptoe Nnoſiel Rhnns d o Afds iennaſeh 1odii die tſlignc 6. Efſinek gictagro, nlonon. Urne nond hMlenn inftee eggenogere eficetena⸗ pnionatnr ctöen gte. getgkaag eßntiſti, iti cinte n dicchon hitöenn na⸗ lchtun G it cötiplnl mn aütinini tomnoc ſceritimen 1a⸗Gimil beillage ri abiri dilecti.6 nor carnis tamnotecnr tanortol/ dicsoino nnneceſi i. , arcponi opont peffeeno 1 geſio gösnut etboren ſicetg0 nont emonn 4 numti ſoolet⸗ mrlos lierop unrae/ ſtan⸗ rucrii N. 1 ſeria. O=O=ò ¶ Nueſtio ¶ Eõtra. odiũ in actu et dilectõ ĩ actu naturaliter ſunt oppoſita.q̊ nõ ſimul ſunt in eẽ reſpectu eiuſdẽ rei.ſᷣ ↄſci⸗ enna dyaboli ſicut vidr̃ dicẽ aug.in li.retꝛactatõnum. odio habet deũ.q̊ nõ diligit eũ actu.ſiue natura incli⸗ nãte ſiue libero arbitrio.¶ Item aliquis hõ ita eſt infe ctus odio alterius boĩs. ꝙ natura nõ põt inclinare li⸗ berũ ar bitriũ illius ad hoc ꝙ diligat eu.etiã naturalit cũ ergo multomagis ſi it infectus dyabolus odio.ſuper bia em̃ eoꝝ ꝗ te oderũt aſcẽdit ſemꝑ.intantuʒ ꝗ̊ᷓ inficit affectus eius.q natura nõ põt inclinare ipᷣm ad hoc ꝙ diligat deũ etiã naturaliter. ¶ Pꝛeterea. deſperati bo⸗ mines volunt nõ eẽ.ſ̊ ſi volũt nõ eẽ nolunt dei cõſerua⸗ tõem.q̊ nõ diligũt cõſeruatoꝛẽ.̊ ſciũt ꝙ deus ẽ cõſerua toꝛ eoꝝ in eẽ.& nõ diligũt deũ ꝗ ẽ cõſeruatoꝛ eẽ coꝝ.ſed demones multomagis ſunt deſꝑati q; hoĩes.ꝗᷣ volũt nõ eẽ.̊ nõ diligũt deũ qui ẽ cõſeruatoꝛ eẽ eoꝝ. Itẽ certũ ẽ apud demones.ꝙ manẽtes in eẽ nũq; euadẽt miſeriam vel penã in qua ſunt vel euadere pñt.niſi nõ eẽnt.qᷓ vel⸗ lẽt nõ eẽ.ergo nõ diligũt deũ qui tenet eos in eẽ.h̊ dile⸗ ctio huius cõſeruatoꝛis ẽ naturalis.ergo hec dilectõ cõ ſeruatoꝛis nõ ẽ in malis angelis reſpectu dei.¶¶ Iem ð dilectõne ſui querit᷑ ſi malus angelus diligat ſe natura liter. diligere em̃ ſe naturaliter ẽ diligere eẽ ſuum et vi⸗ tã ſuã:ſi ergo ꝓpter vitatõem miſerie vellet nõ eẽ vel nõ viuere.vel nõ intelligere penã ſuã. nõ diligit ſe dilectõ ne naturali. Sea cõtrariũ videt᷑ qꝛ nullius ẽ habẽ ſe odio.vel iuſti vel peccatoꝛis.peccatoꝛ em̃ ex libidine di⸗ ligit qð diligit.libido aũt nõ eſt ſine ſubſtracta natura. neceſſe ẽ ex cõſequẽti ꝙ diligat ſe. Similiter inſtus cum diligat ſe ex gratia inqtũ hmõi.gratia aũt nõ habz ſb⸗ ſtractã naturꝗ. ergo vult naturã eẽ ſine qua gra nõ põt eẽ ergo diligit ſe.ergo dyabolus naturaliter diligit ſe. 2 qð dicũt quidã.ꝙ dilectio naturalis habitu ẽ in dmonibo reſpectu dei.nõ tñ exit in actũ.eo ꝙ vis dile⸗ cetiua ita ſopita ẽ ꝑ peccatũ in ipᷣo.ꝙ nõ excitat᷑ in actuz naturalis dilectõis. Ecõm hoc poſſet rñderi ad obie cta in cõtrariũ.ꝙ licet habeat cognitõeʒ creatoꝛis ⁊ gu bernatoꝛis: illa tñ cognitõ nõ ẽ ſumiciẽs ad inclinãduʒ dilectõem. pter cõtrariũ aoppetitũ.xellet em̃ inſticiã dei nõ eẽ reſpectu penaꝝ quas ſcit ſemꝑ eẽ dũ ẽ.¶¶ Ad ſecũ⸗ dũ vo dicẽdũ.ꝙ creatura intellectualis habet axpetitũ babitualẽ ſui ee:et exiret in actũ.niſi eẽt cõtrariꝰ appeti tus qui dñatur in vi illa.reſpectu illius ꝑ quẽ cõſeruat᷑ ecẽ.¶. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ de dilectõe naturali ſui eẽ. vigdet᷑ aliter dicẽdum. vt nũꝙᷓ tollat᷑ ille actus a natura. manẽte natura.iã qð dẽ.ꝙ damnati vellẽt nõ eẽ. hoc nõ ẽ nõ eẽ ſimpliciter.ſᷣ nõ eẽ ĩ illa miſeria. VUnde ꝓ ma li aliquando volunt moꝛtẽ. hoc eſt qꝛ vellent eſſe ſine mi neſtiotꝛiceſimapꝛima de dilectione electiua. — Icto dedilectõne naturali.dicẽdũ ẽ cõſequẽter de dilectõ ne electiua ſiue rõnali.q̃ eſt in angelis. in angelis. Secũdo ſi ẽ in eis. vtrum lectõc diligit d. ¶¶ Tercio ſi diligit. vtrũ diliga tur ſuꝑ oĩa hac dilectõe.¶ Quarto vtrũ angelus ſeipßm diligat hac dilectõe ⁊ aliũ angelũ. embꝛum pꝛimum em arbitriũ ẽ in eis ſicut ſupꝛa habitũ eſt Liberũ autẽ arbitriũ ẽ facultas volũtatis 2 rõis ſiue ronalis volũtatis.ergo rõnalis volũtas eſt ĩ eis.̊ rõnalis rolũtas ẽ electiua voluntas.q̃.ſ. ꝓcedit er cognitõe data vel acꝗſita.eꝛgo volũtas huius ẽ in an gelis. Bilectõ at ẽ volũtas boni er electõe ꝓcedẽs.ergo Iprca pꝛimũ ſic obijcit᷑. angelus diligat 1 dilectõe electiua ſiue rõnali vidr:liberum Et pꝛimo p queri ſi dilectõ hmõi ſit xxxj. dilectio electiua ẽ in angelis.4 Oꝛeterea angelus habʒ poteſtatẽ cognoſcẽdi ex intellectu vel rõe bonũ et malũ. et inteꝛ bona qð ſit melius.ᷓ habet poteſtatẽ eligendi ⁊= p̃eligendi. Ex hmõi aũt electõe vel pelectõe ſeqtur dile⸗ ctio.ergo in angelis ẽ hmõi dilectõ.¶ Sed vidr cõtrari um ꝑ rõem quò ponit dama. Aſſignat em̃ rõem quare electio nõ ẽ in deo.quia deue nõ cõlſiliatur.electio autez eſt a cõſilio.Si ergo vnus angelus nõ cõſiliatur cum al tero nec etiã in ſeipo.cõſiliũ em cũ deliberatõe.delibera tio aũt ẽ cũ dubitatõe.Si ergo in angelis naturalit᷑ ñ ẽ dubitatio.in eis nõ ẽ dilectio.ergo nec dilectõ electiua. Pꝛeteꝛea.dilectio hmõi ẽ ex dilcuſſione rõnũ ad vtꝛã⸗ q; ꝑtem.h̊ diſcuſſio rõnum ad vtrãqʒ ꝑtem nõ eſt in an⸗ gelis.ergo nec electio que ↄſequitur ex illa.ergo nec di⸗ lectio cõſequens clecisem. Cznd quod dicẽdum ꝙ dile⸗ ciõ electiua in angelis eſt. m ꝙ eligere eſt alterũ alteri p̃optare. Ad illud vᷣo quod obijcitur in cõtrariũ dicẽ⸗ dum ẽ. ꝙ eſt quedã electio que eſi ex ꝑtractatõne rõönuz ad vtrãq; partem in ipᷣo du bitãte.per rõcinatõeʒ deter⸗ minante.et talis electio ẽ hominis ꝗ nõ ſtatim pꝛeuidet vel eſtimat hoc eẽ illo melius.et hoc mõ nõ ẽ in ip̃is an gelis electio.cũ citiſſime videãt vł eſſimant boc eſſe illo melius. Eſt aut alia electio que ꝓcedit ex indicõ ſtatim habito de bono vel melioꝛi.et hoc mõ põt eſſe electio in ipᷣis angelis.O aũt dicit io.dama.electõem nõ eſſe in deo. electõis eſt cõſiliari.deus aũt nõ cõſiliat᷑ignoꝛãtie em eſt cõſiliari.veꝝ eſt de electõne que requirit cõſilium ſicut loquitur ph̊ᷣus.nõ ꝙ oĩno tollat᷑ electio a oo.pᷣm ꝙ electio ẽ actus ꝑfectus rõnis vel intellectus ↄtra bo⸗ num. In angelis vᷣo poteſt eẽ cõſiliuʒ. VUñ inferioꝛes an geli ↄſilium occipiunt a ſuperioꝛibus.quid placeat deo et quid faciendũ eſt. Superioꝛes aũt ↄſulunt deũ ð bis que ꝑtinent ad eius voluntateʒ. Si ergo hocẽ ĩ ſanctis angelis.multomagis eſt in angelis:ex eo ꝙ habent ßᷣm naturã ꝙ adinuicẽ oſiliãtur. Jec hoc ẽ ↄtrariũ.q igno rantie ẽ conſiliari.vgnoꝛantia aũt ẽ pena. Eſt em igno⸗ rãtia quedã que ẽ pena.et talis nõ fuit in angelis er na tura:ẽ aũt alia ignoꝛãtia que neſciẽtia dr.⁊ hoc mõ mł toꝝ erat ignoꝛãtia.hanc aũt ſequitur ↄſilium. embrũ ſecundun DO ſecũdũ qͥ queritur.ſi dilectõ electiua ẽ ĩ ngelis. Vltrũ hac dilectõe diligat᷑ deus. Et videt᷑ ꝙ ſic. Sicut em̃ in bomie ⁊. ꝙ ex electõe nõ recta põt diligere aliquid quod õeſt us ꝓ deo. vel quod nõ ẽ vere beatitudo ꝓ beati tudine:et ex oꝓpoſito ex electõe recta pt diligere.qdð veꝛe deus eſt ꝓ deo. ? qð vere beatitudo ꝓ beatitudine. ita potuit eẽ in angelis.vt angeli mali diligerẽt aliquid qð nõ ẽ vere beatitudo ꝓ beatitudine.et qdð nõ eẽt vere deꝰ ꝓ deo.ſm illum modũ ᷣm queʒ hoc qdð p alijs diligitur deus illi dicitur.Ecõtra.boni angeli qð vere ẽ beatitu⸗ do ꝓ beatitudine eligẽtes diligerẽt.⁊ qð vere deꝰẽ ꝓ deo eligẽtes diligerẽt:bᷣ hoc nõ eẽt ſi dilectio electiua nõ eẽt in angelis pꝛimitus inſtitutis:ergo dilectio electiua fu⸗ it in angelis pꝛimitus inſtitutis. WBed videt᷑ cõtrariũ dilectio em̃ electiua ẽ illius cuius ẽ electio:electio aũt ñ ẽ fimis.ſᷣ eoꝛum que ſunt ad finẽ. In hoc eĩ diſtinguitur dilectio a voluntate.ꝙ volũtas ẽ cõmuniter et ſinis. et eoꝝ que ſunt ad finẽelectio aũt ẽ eoꝝ que ſunt ad fineʒ cũ ergo deus ſit finis.nõ erit eius electio.nullus em de⸗ liberat.vtrũ velit deũ naturaliter:ergo dilectio electiua nõ eſt reſpectu di. Ao quod dðm.ꝙ eſt loqui de eo ſm cõmunẽ intentõem.Fᷣm quã qr̃ deus.ꝙ p oib diligi tur et colit᷑.et in hec rõe nõ ẽ eius electio nec dilectõ ele ctiua.Alio vᷣo mõ dr deus ſubſtãtia cõditiua oim.et re⸗ gitiua. rõnalis creature pfectiua gra et gloꝛia: et hm hũc modũ diligitur dilectõe electiua ab angelis bonis. Hoc ergo mõ ꝓut dilectõ electiua non reſpicit rõem dei ↄmunẽ.ᷣ id qð ſubeſt rõi.qdð vere eſt id vel nõ vere ẽ il⸗ lud.eſſe potuit dilectio electiua in eis. D terciũ quo querit᷑. ſi deus illa dilectõe ab angelo p ſeipo diligat᷑.qð videtur ꝑ H̊ quod dicit augin li.de fide ad petrũ. dic̃ A em. angelos eternos creauit. et eis facul⸗ tatẽ atq; intelligẽtia ↄgnoſcẽde diligẽdeq; veꝛitatis inſe ruit.quos etiã creauit vt p ſeipis illũ diligerẽt.cuius ſe tales creatos oꝑe cognouiſſent.cũ eoꝛum vt tales fierẽt nulla merita pᷣceſſiſſent. Elt at᷑ hec dilectõ ha beret iu ſtã et cõgruã laudẽ.volũtatis quoq; eis tribuit libertatem vt eẽt eis poſſibile.ſiue ad eũ qui ſupꝛa ipos ẽ intentõeʒ ſãcte dilectõis erigere.ſiue ad ſe vel ad ea que infra eos ſunt.pꝛaue cupiditatis ſemetipos pondẽ clinare. Ex quo accipit᷑ ꝙ deus ↄtulit angelis libertatẽ volũtatis. vt p ißis ipᷣm diligeꝛẽt. ex libertate volũtatis p ſeipᷣis oterãt diligere.¶¶ Itẽ angeli cognoſcũt ex intelligẽtia kbi data deũ eẽ ſumme bonũ et ſuꝑ omia diligendum.ſe aũt nõ ſumme bonos.volũtas ꝗ̊ ex hac rõne oꝛdinata ꝓ cedẽs ceũ pᷣtulit dilectõe vel pᷣferre potuit ſibi et om̃i cꝛe ature.ꝗᷓ ex dilectõe electiua.etiã ſi nõ adeſſet gra gratũ faciẽs.poſſet diligere deũ ſuꝑ omia.(¶¶ Cõtꝛa.caritatis ẽ diligere deũ et ꝓpter ſe et ſuꝑ oĩa:caritas aũt nõ eſt ſi⸗ ne gratia gratũfaciẽte. liberũ arbitriũ nõ põt in illuʒ actũ ſine gratia gratũfaciẽte:nõ ergo ex electõe electiua que ẽ ſolius liberi arbitrij. potuit angelus diligeꝛe deũ pᷣ ſeip̃o. Pꝛeterea.rõis ex ſe ñ ẽ abnegare ſe.ſ ex gr̃a fidei ſiue cognitõis ↄſimilis fidei.q.ſ.rõeʒ elenet ſuper — ſe:bᷣ diligere deũ ꝓpter ſe ⁊ ſuꝑ oĩa.ẽ ex fide vel ex cogni toõne oↄſimili fidei.̊ nõ ẽ angeli ex dilectõe electiua q eſt ſolius liberi ar bitrij diligere deũ ꝓpter ſe et ſuꝑ ſeipm. d qð dicẽdũ.q eſt quoddã diligere deũ ꝓpter ſe ⁊ eipᷣo.qð ẽ ex gratia gratũfaciẽte.cognitõe defoꝛmi exi⸗ ſtẽte taq; fundamẽto.et caritate tqꝙ; foꝛma.et iſlud nõ ẽ ex ſolo libero arbitrio. Hoc aũt diligeꝛe /ꝓcedit ex cogni tõe dei vt creatoꝛis.iuſtificatoꝛis et gloꝛificatoꝛis.Fᷣm ꝙ ad gloꝛiã ꝑtinet viſio dei vnius et trini.qꝛ ad hoꝛũ co gmitõem nõ puemit ſine gra. Eſt aũt aliud diligere deuʒ P ſeipᷣo et ꝓpter deũ.qð / ꝓcedit ex cognitõe dei vt ↄferen⸗ tis eẽ.et ↄferẽtis beatitudinẽ. In hac generali rõne vel potẽtis ↄlerre.nec dico ↄferẽtis eẽ ꝑ creatõem.vel cofe⸗ rẽtis beatitudinẽ per gloꝛificatõem.qꝛ ad bhoc nõ ꝑueni tur ſine gr̃a.et in hac rõe põt liberũ aꝛbitꝛiũ in angelis diligere deũ. Et per pꝛe ſe.hanc diſtinctõnem pñt ſolui obiecta.q¶ Illud aũt qð dicit aug.intelligit᷑.ꝙ licʒ data eẽt eis potẽtia ad diligẽdũ deuʒ p̃ ſe.ñ tñ diligẽ deũ p ſe vt ibi accipit᷑.eẽt ex ſolo libero arbitrio.et hoc patet peꝛ hoc qð dr ĩ illa auctoꝛitate.vt eſſet eis poſſibile.ſiue ad eos qui ſuper eos ẽ intentõem ſancte dilectõis erigere. Ad ſecũdũ vo dicẽdũ.qꝙ ſᷣm illũ modũ ꝗ dictus ẽ ſupe rius.poterat angelus ex libero arbitrio diligere deuʒz p ſe.ex intelligẽtia em ſibi collata.poterat ↄgnoſcere deũ eẽ ſumme bonũ et ſumme diligẽdum.et ẽ aliud de rõne vt ẽ rõ q; de natura. Rõ em̃ vt ẽ.põt cognoſcere deuz vt ſumme bonũ in ſe.nõ tñ vt beneficũ. ¶ Jatuꝛa vo ſiue rõ vt natura.ſi babet cognitõem naturalẽ vel appetitũ na⸗ turalẽ in ſe quodãmodo reflectit. einbru quartu Oaquartũ quo querit᷑. vtrũ angelus dili⸗ gat ſe et aliũ angelũ dilectõe electiua ſiue rõnali ſᷣm ꝙ ſupꝛa dictũ ẽ.Et videt᷑ ꝙ nõ qꝛ dilectõ rõnalis tẽdit in alterũ vt ſit dile 62 E tio.ergo cũ ipe nõ ſit alter a ſe.rõnalis dilectio nõ ten⸗ dit ĩ ſe.¶ Pꝛeter ea ſi alius angelus diligit᷑ iſta dilectõe Hoc ẽ vel ſᷣm ꝙ ꝑticipat cũ ipo ĩ natura.vel inqtum p⸗ ticipat cũ ipᷣo ĩ rõne imaginis diuine.vel inqᷓ̃tuʒ poteſt participare Sam aut gliam ſiue ꝑticipat. Si ſᷣm pꝛimũ modũ nõ diſtingueret᷑ dilectõ naturał a rẽnali. Si mõ ſecũdo.hoc nõ videt᷑.nõ em̃ videt᷑ ꝙ rõ ↄgnoſcat ſe ima gint᷑ vł ad imaginẽ.niſi ex aliqua gra data.ergo peꝛ cõ ſequẽs nõ diligit ſe illa dilectõne.niſi ex aliqua gra ſibi Data. ergo rõ ex ſeip̃a nõ habet dilectõem ſui vel alteriꝰ angeli ſub hac rõe.Sed nec teꝛcio mõ videt᷑.qꝛ diligeꝛe ſe vel aliũ angelũ ex oſideratõe ꝑticipatõis gr̃e vel glie ẽ vltra ſe.ergo angelus nõ diligit ſe dilectõne rõnali ex cõſideratõe iſtius ꝑticipatõis.¶ Sed videt᷑ cõtrarium Dei em̃ cuius ẽ ſumma dilectõ ẽ diligere ſe:angelus er⸗ go ſi diligit ſe dilectõe rõnali ſiue intellectuali.in h̊ aſſi milat᷑ eo.̊ multo maioꝛ ẽ indiuiſio inter diligẽtẽ ⁊ di/ lectũ cũ deus diligit ſe.qꝛ ẽ ſumma indiuiſio jᷓ ſit inter diligẽtez et dilectũ cũ angelus diligit ſe.̊ nõ repugnat dilectõni rõnali ſiue intellectuali ꝙ angelus diligat ſe. lPꝛeterea.ꝙ angelꝰ diligat angelũ ad hoc inclinat na tura.et od hoc inclinat gra.ergo rõ que ẽ media ſiue in⸗ tellectus ex cognitõe ſibi data ad hoc inclinat.ergo an⸗ gelus diligit aliũ angelũ dilectõe bmoi. ¶ KRndet᷑ ꝙ an gelus et ſeipᷣm et aliũ angelũ diligit dilectõne electiua. Ad pꝛimũ dicẽdũ ꝙ illud verbũ dilectio.vt ſic ſemper in alterũ tendit.excludit ꝓpꝛũ et pꝛiuatũ amoꝛẽ. et loqꝗ⸗ tur d dilectõe gratuita q̃ nũqᷓ reflectit᷑ in diligẽtẽ ꝑ pᷣci ſionẽ.Vñ ex verbo illo nõ habet᷑.quin et dilectio electi⸗ ua et naturalis ſit reſpectu diligẽtis. Pꝛeterea vtẽ ta⸗ ctũ ſupꝛa.angelus diligẽs ſe ẽ alter inꝙ tuz diligit et in⸗ qᷓtum diligit᷑.qꝛ diligit ſuũ eẽ ſuã vitam que ẽ altera ab ipᷣo. Ad aliud dicẽdũ.q angelus diligit aliũ angeluʒ dilectõe electiua.et rõe ꝑticipatõis eiuſdẽ nature.⁊ rõe qua participat cũ ipᷣo ĩ rõe imaginis. Ad ülð qð obij⸗ citur.ꝙ tũc nõ diſtinguit᷑ a dilectõe naturali. Dicẽduʒ q; nõ ſequit᷑.idẽ em̃ cũ diuerſimode accipit᷑ põt eẽ rõ di⸗ uerſoꝝ modoꝝ diligẽdi.ſicut in dilectõe mercẽnaria et filiali.In vtraq; em̃ ẽ bonitas pꝛima rõ diligẽdi:ſed in vnaẽ rõ ipᷣa bonitas inq;tũ ẽ bonitas. in alia ipᷣa boni⸗ tas inq;ẽtum ẽ benefica.Similiter in ꝓpoſito.Vñ parti⸗ cipatõ eiuſdẽ nature ẽ rõ dilectõis naturalis.inqtũ cõ⸗ ſiderat᷑ vt ene abſolute.Similiter em̃ natura mouet᷑ ad diligẽdũ ſibi ſimile inqᷓtũ ẽ ſimile.Ecci.xiij.Omne aial diligit ſibi ſimile. Participatio aũt eiuſdẽ nature vt ca⸗ dit ſub iudicõ debiti diligedi.ẽ rõ dilectõis electiue.in⸗ tellectus em angeli cognoſcẽtis aliquid eẽ ſimile alteri iudicat illud debere diligi ab illo:et ita cõfoꝛmitas ſiue ꝑticipatio eiuſdẽ natuꝛe vt cadit ſub iudicio debiti dili⸗ gẽdi ẽ rõ dilectõis electiue.4 Pꝛeterea.confoꝛmitas in imagine fuit rõ diligẽdi dilectòe electiua:ognoueꝛũt em adminus indiſtincte.q erant cõditi ad imaginẽ dei.ſcʒ inq;ẽtum imago dr̃ expꝛeſſa ſimilitudo.bene em̃ ſciuerũt naturali ↄgnitõe nullã creaturã deo ſumilioꝛeʒ illis.ſed gratia addita diſtinctius et clarius cognoueꝛũt ſe eẽ ad imaginẽ.ſciẽtes ꝑ eẽntie ſimplicitatẽ er eilnnckben po⸗ tẽtiarũ naturaliũ ſiue habituũ.ſe expꝛeſſiſſime/ꝓput poſ⸗ ſibile fuit creature.ad dei imitatõem qtum ad vnitateʒ eẽntie et diſtinctõem ꝑſonarũ cõditos eẽ.Scðm ergo ꝙ ↄgnouerũt dilexerũt vñ ↄgnoſcẽtes ſe eẽ ad imaginẽ dei cõditos.ſe mutuo dilererùt dilectõe electiua. Ad id ̊ að obiqcit᷑ ꝙ naturali cognitõe ſine gra nõ cognouerũt ſe eẽ ad imaginẽ.dicẽdũ ꝙ et ſi diſtincte nõ ↄgnouerũt. indiſtincte tñ ſciẽtes nulla creaturã deo ſimilioꝛẽ illis.⁊ iita illos expꝛeſſiſſime ad imaginẽ dei ↄditos eẽ. ¶ Mueſtio triceſumaſecun a de localitate angeli. Acto de potentia motiua angeli et de actu eius interioꝛi cõſequẽter dicẽdũ ẽ de actu exteriori. ſcʒ de motu locali. Et pꝛio de motu eiꝰ quo mouet᷑ ĩ ſe nõ aſſumpto coꝛpe.Se⸗ de motu quo mouetur aſſumpto coꝛpoꝛe. tum cundo ad pꝛimum inquirendum eſt de localitate angeli. deide de motu eius. ¶ Eirca pꝛimum inquirenda ſunt tric- DPꝛimo vtrũ ſit ĩ aliqͥ loco coꝛpali. Secũdo vtrꝝ ſit vbiq;. ꝗ Zeꝛcio vtꝝ ſimul poſſit eſſe ĩ pluribus locis. e ¶ Lueſtio xxxij. inagfinn — 3 .D N m plane determinatũ in ſacra ſcriptura.nec a ſanctis. nec ai embrum beumn ab expoſitoꝛibus ſacre ſeripture⸗ Ceid hoc tamẽ magis ge e Ppꝛimũ ſic. Natuꝛa loci nobilioꝛ E loca⸗ explanandum notandum. ꝙ deus de natura ſua duo retde i to:̊ ſpiꝛitus angelic Inobilioꝛ ẽ quocũq; habet. ſ.qꝙ omnia cõtinet. ⁊ ꝙ ſit vbiq;. Iſta vo cõmuni ceczonale coꝛpoꝛe.& nõ ẽ angelus in aliquo loco coꝛ cat creature ſᷣm ꝙ ẽ poſſibile a creatura ſuſcipi:rõem g rötfaninn ꝛali tꝙᷓ cõtentus ab eo. Item ſapi.j. cõtinendi cõmunicat creature:ſ̊ creatura ſpiritualis qᷓ WE de ſpiritu increato ꝙ cõtinet oĩa:̊ cõſtat ꝙ ſpiritus ? angelica hanc nõ potuit ſuſcipere.qm ipᷣi angeli ſunt unſtirhafi angelus et ſi creatus ſit.plus tñ accedit ad naturã eius adinuicẽ diſtincti quo ad naturas ſuas.nec ita oꝛdinan edlictin di et rõem. ſᷣm ꝙ ẽ poſſibile in creatura q; aliquod coꝛpus tur vnus ad aliñ ſicut ex parte coꝛpoꝛũ.Similiter dici⸗ ſo⸗ ſtinne ̊ ſᷣm viã iſta plus competit.vt ſpiritus creatus ↄtineat mꝰ ex parte aĩiaꝝ.Cõgruit ꝗ̊ creature coꝛpoꝛali.iñ ſᷣm Cnorepugee coꝛpus qᷓ; ecõuerſo.¶ ꝛeterea.coꝛꝑis cõtinẽtis ad con qꝙ eſt poſſibile.vt quod in deo ẽ ſᷣm indiuiſionẽ.ſit ĩ crea elns dllgete⸗ tentũ ẽ ſꝑ aliqua cõueniẽtia.ſicut videmus.ꝙ coꝛꝑibus tura coꝛpoꝛali per diuiſionem.vñ in eo eſt iſta potentia doeinclinmn leuiboceo ꝙ ſunt leuia) debetur locus ſuperioꝛ:h̊ gꝛaui⸗ quaſi infinita in creatura quaſi finita.quoniã ſicut di⸗ eneciaſſhein bus(eo ꝙ ſunt grauia) debetur locus inferioꝛ.Elñ ⁊ coꝛ cit pᷣs.Omnis virtus vnita.plus eſt infinita q; virtus inatercpen poꝛa ſuperioꝛa naturaliter mouentur ſurſum. inferioꝛa multiplicata.et pꝛecipue cõgruit illi creature coꝛpꝛali Riccign deoꝛſum. ita ꝙ nec grauia naturaliter mouẽtur ſurſum que eſt compoſita in vniuerlo.et hoc eſt ipᷣm vniuerſum tone elecnin nec leuia deoꝛſum:ſed angeli ad locuʒ coꝛpoꝛalem nul⸗ qð verum ẽ.quia ex ſe habet virtutẽ cõcipiẽdi ⁊ coꝛpo⸗ bektſieſengg la videtur eẽ cõueniẽtia.ĩmo indiſferẽter põt mouere ñ ra ⁊ ſpiritus:⁊ pᷣcipue illi particłari creature que nobi ianoli tin ſolũ circulariter ſicut coꝛpus celeſte. H̊ etiã tam ſurſum lioꝛ eſt ſicut celum.et alijs ſicut ẽ magis et minꝰ. ᷣm no ndilgiigi qꝙᷓ doꝛſum.videt᷑ q̊ ꝙ angelo nõ cõpetat eẽ ĩ loco coꝛpo⸗ bilitatem maioꝛẽ et minoꝛem. Et iõ ᷣm bhec nobis vidr düecnoeen, rali.cũ coꝛpoꝛi nõ aſſignetur aliquis locus coꝛpoꝛalis. dicẽdũ.ꝙ in coꝛpoꝛali creatura ẽ ꝓpꝛietas. tñ diuinitus neteenſtin, niſi pter ſpᷣdictã cõueniẽtiam que eſt naturaliter locati data. Fm quã põt cõtinere ſpũs.licet hanc ꝓpꝛietatẽ non RKW ao locans.¶ Peterea. intelligamꝰ ꝑ impoſſibile. ꝓ nul habeat ex parte illa ex q ẽ coꝛpus.h̊ ſᷣm hoc qð dictũ fu⸗ lritſncb lũ eẽt coꝛpus.cõſtat ꝙ adhuc poſſet eẽ angelus:nõ em̃ ẽ it.deus nõ ſolum habet viꝛtutẽ cõtinẽdi omia ſed etiam tdli nin angelo ſicut de aĩa.q adminus videt᷑ ꝙᷓtum ad exitũ habet eẽ vbiq;.⁊ hoc cõmunicat creature ſm ꝙ ei poſſi⸗ Einntralie ſui ineſſe.indigere coꝛpoꝛe:ſed angelus de ſe ẽ natuꝛa ſe bile ẽrß eſſe vbiq; nulli creature põt ↄuenire.bᷣ ſol eſſe Plsd atus. ¶ Pꝛeterea.nullo coꝛpoꝛe creato potuit creaꝛi. hic.Fm ꝙ dicit ainbro.in li.& ſpũſancto.O vnaqueq; nll Dic videtuꝛ ̊: ꝙ nullo mõ quo ad eius eſſe dependeat a coꝛ⸗ creatura ceꝛtis limitibus ⁊ fimibo diffinita ẽ.⁊ ita ſpũs dt itiͦin poꝛe.⁊ ita videt᷑ ꝙ nulla ſit aſſignadi neceſſitas angelũ angelicꝰ?bʒ adminꝰex ꝑte ſua ꝙ de beat diffiniri loco. et Enncnint eẽ in coꝛpoꝛe.vt quod ei ꝑ ſe cõueniat. Si dicat᷑ ꝙ ve⸗ ꝙ ſit hic.ita ꝙ nõ ibi.et iõ hec duo ei cõferunt eẽ in loco licilicr rũ ẽ ꝙ hoc ei per ſe nõ cõueniat h̊ ꝑaccidens.ſ.rõne ſue Aoo ꝗ et valet qð vidr dicẽ berñ. ꝙ vnuſqſq; ſpũs creat⸗ gechon oꝑatõis.Quod videt᷑ dicere dama. Hoc nihil ẽ.qm̃ cõ hʒ aliquã oꝛdinatõem ad coꝛpꝰ:ex hac em̃ oꝛdinatõe pt᷑ halaiflal⸗ ſtat ꝙ ſi dicat᷑ eẽ in loco rõe ſue oꝑatõis.hoc nõ ẽ niſi rõ habẽ qſi poteſtatẽ ad G.vt poſſit cõtineri a coꝛꝑe.Cõce⸗ io ifni ne oꝑatõnum coꝛpoꝛaliũ.aut rõe eoꝝ que circa nos ex⸗ dimus tamen ; nõ ꝓpter hoc ſequitur.ꝙ ſi locus coꝛpo taloinfiic ercent:qm̃ planũ eſt ꝙ rõne oꝑatõnum quas habet ime ralis ñ eẽt ꝙ ꝓpteꝛ hoc angelꝰnõ eẽt.ĩmo bene dicimꝰ.q; turamonein diate in ceũ.nõ eſt ipᷣm aſſignare eẽ in loco coꝛpoꝛali.q poſſet eẽ.et ſi nõ eẽt in loco coꝛpoꝛali.qm̃ ab hac rõe co⸗ iOnen Fm hoc circũſcripta omi oꝑatõe coꝛꝑali quã circa nos tinẽdi.nõ depẽdet eẽ angeli.ſ̊ ſolũ ab hac rõe cõtinendi Kenanunſs exercent.nõ eẽt dicere ipm eẽ in loco coꝛꝑali.qð falſum qua dicimꝰꝙ deꝰcõtinet oĩa:et verũ ẽ.ꝙ niſi deus ↄtine dis elegtuen⸗ eſt. Pꝛeterea.quid ẽ dicere angelũ eẽ in loco.ſi hoc eſt ret ſuo mõ ↄtinẽdi.ꝙ ñ habẽt eẽ.Et hoc ẽ qð dicit gꝛeg. eſimile din ſolum dicere.quia ẽ dum locus eſt.hoc nibil eſt.qm̃ ſᷣm ĩ moꝛalibo.q; oĩa tenderẽt ĩ ñ eẽ. niſi manu cõditoꝛis te⸗ ofomminot hanc rõem omia poſſent dici eẽ in loco. Si aũt diceret᷑ nerẽtur. Et ꝑ hoc pʒ ſolutõ ad oĩa obiecta.Poſſet tamẽ cio ebii eẽ in loco.quia loco eſt pnᷣs et locus ei.ſ̊ hoc adbuc ni⸗ Dici ꝙ ñ dr eẽ ĩ loco niſi qꝛ pnñs ẽ loco.et tũc nõ opoꝛtẽt onſommitoi bil ẽ.qm hoc ẽ dicere deũ eſſe vbiq;:et ita ñ diceret᷑ alio eẽ aliquã dependentiam eius ad locum coꝛpoꝛalem aut gnoncitt, mõ angelus eẽ in loco.qꝙᷓ dicatur deus eſſe vbiq;.qð vi⸗ ad coꝛpus aliquod.et tunc ceſſarent omnes ille oppoſi⸗ marni deinr falſum 1 nacen⸗ bene cocrainue habet elſe tiones. ne eñ aueni in loco coꝛpoꝛali.licet ſit ſpiritus:aliter tñ q; coꝛpus.cõ b ſe lorzliof cedimus tñ ꝙ ñ q;tum ad ꝓpꝛietatem loci ne eſt ſalua⸗ I rum ecundum cucuitſeit re.quonia coꝛpus nõ eſt natum ſaluare ſpiritũ.cuʒ ſine B ſecũdu qͥ qrit᷑.vtꝝ agelꝰ poſſit eẽ vbiq; incen to⸗ eo poſſit:ſᷣ cum poſſibile ẽ ipᷣm eſſe in loco quo ad.ppꝛi ſil et ſemel. O. nõ vidr. qꝛ ꝓpꝛium ẽ dei et leE etatẽ loci.que ẽ cõtinere vel diffinire.tñ valde dubita⸗ vbiqʒ.̊ ñ ↄuenit alicui cꝛeature. Itez ſi ueniret angelo aliqñ eẽ vbiq;.non poſſet ndofmint, bile eſt quõ hoc ſit poſſibile.qm in coꝛpoꝛibus videmus 8. 1 ꝙ cõtenta coꝛpoꝛa ſunt poſſibilia reſpectu cõtinentiim euerl motꝰeĩ ẽ ab vno loco ĩ aliũ.ſᷣ qð ẽ vbiq;.pns eſt onene n . per cõtinentiã terminãtur. VUnde ipᷣm cõtinens ẽ coꝛ⸗ oi loco.̊ nõ deeſt ei locꝰ aligs.g̊ ñ mouet᷑ ad illũ locum 4 bidg pus ſuperiu 8. Fm ꝙ dicimus ꝙ aqua cõtinet terrã. aer motdꝰeĩ ẽ ad obtinẽdũ aligd qð ñ bʒ. B dico 8 motu reto cgnoneit aquã.ignis gerem.celũ omnia elemẽta.⁊ ponimus etiã vel ad otinuãdũ qd hʒſic ĩ motu circulari. Pꝛetea.ſi mroleit ipa coꝛpoꝛa ſuperioꝛa pꝛout ſunt cõtinentia eẽ ſicut ſpe⸗ eẽtvbiq; hr̃et vᷣtutẽ extẽſa ad oẽm creaturã coꝛꝑalẽ. Si gloiiisn cies reſpectu infeꝛioꝛũ cõtentoꝝ. Vñ in coꝛpoꝛalibo ſꝑ Snullus angelꝰbʒ ututẽ extẽſã ad oẽm creatura coꝛꝑalẽ n ponimus aliquã foꝛmalem naturã ex parte cõtinentis. n pt᷑ eẽ vbiq; ſił.¶ Ad otrariũ vidẽ ꝑ h.ꝙ aia q̃ ẽ ĩ coꝛ⸗ 64. poꝛe ſuo.vbiq; ẽ ĩ coꝛꝑe.ſic dic augẽ eĩ ꝑ vitam ĩ oĩ ꝑte ſcnn ſtn. gus ſnon watnn Fm quẽ eſt natum cõtineri: ſed ñ videtur poſſibile reꝑi⸗ ri ex parte coꝛpoꝛis.Fᷣm ꝙ dicitur cõtinere angelum ali quã naturã foꝛmalẽ.et ex ꝑte angeli cõtenti aliquã natu rã poſſibilẽ aut materialem. ꝓpter hoc valde ẽ dubitabi le quõ angelus poſſit cõtineri ab aliquo coꝛpoꝛe.pter quod intelligẽdum eſt.ꝙ aliter cõtinetur coꝛpus a cor⸗ poꝛe.et aliter ſpiꝛitus a coꝛpoꝛe:qm̃ vt oñſum ẽ.aliqua ꝓꝛietas eſt in coꝛpoꝛe ſuperioꝛi ſᷣm quã natum ẽ cõtinẽ corꝑis.⁊ ñ ẽ ꝑ vitã ĩ aliqͥ.niſi vbi ipᷣa ẽ vnita.cũ ſit vita coꝛpꝑis vł viuificãs coꝛpꝰ.cũ &̊ ãgelꝰaliꝗs poſſit eẽ mini ſteꝛ ad mouẽdũ celũ.illð pᷣmũ penes qð detminat᷑ motꝰ diurnꝰ.⁊ m illð moueãt᷑ alij celi.⁊ ↄſequẽteꝛ fiat muta⸗ tio ĩ elemẽtis ⁊ elemẽtatis.habebit oꝑatõeʒ ꝑ miſteriũ ĩ his⁊ ibi ẽ vbi oꝑat᷑.ꝗ poteſt eẽ vbiq; ĩ toto illo coꝛꝑe. Ad qð dom ꝙ; n pt eẽ vbiq; ſił.¶ Ad obiectũ at ĩ ↄtꝛa ronn 6, coꝛpus inferius:v̊ licet in coꝛꝑe aliqua ꝓꝛntas.ſᷣm quã riũ dicẽdũ.ꝙ lʒ poſſet ex miſterio aliqð celũ mouẽ.ñ tñ Dcnhe. 4 natũ eſt cõtinere angelũ.nõ tamẽ dicimꝰ ꝙ ſit ꝓpꝛietas ẽ totũ illud celũ.ñ eĩ vnit᷑ ei ſiẽ foꝛma mateꝛie.aut ꝑfe eAn coꝛꝑalis ex parte coꝛpoꝛis ꝓueniẽs.ſᷣ potius eſt diuim cto ſubiecto.h̊ ↄiũgit᷑ ſicẽ motoꝛ moto.MMotoꝛ at᷑ indiui⸗ rar tus data. Scðm hoc etiaʒ eſt aliqua ꝓpꝛietas ãgeli.Fᷣm ſibilis põt mouẽ coꝛpꝰqð ẽ diuiſibile.et᷑ cũ ẽ ſeꝑatũ per ſune quã eſt natus cõtineri vt iam videbitur.et hoc dicimus eẽntiam ab ipᷣo. ſi eẽt in aliqͥ parte ipᷣius taꝙᷓᷓ in loco. b ſine pꝛeiudicio melioꝛis ſententie.qm̃ hoc nõ inuenimꝰ poſſet alias partes mouere. ſicut motoꝛ qui eſt in vna ſno . ꝑte nauis.ꝗl Sed adhuc poſſet obijci.ꝙ indiffeꝛenter ſe habet ad oẽm locũ.nec plus ẽ in vno qᷓ; ĩ alio:& ſi ẽ ĩ vno ari rõne ẽ in quolibet:ꝗq̊ vbiq;. RRñdendũ ꝙ ſic ẽ ange us indifferẽter ad oẽm locũ.ꝙ ex natura nõ determi⸗/ natur ei aligꝗs locꝰ.vt ſurſum vł deoꝛſum.tñ cũ nũc ẽ vł cũ oꝑatur.pnñs ẽ huic loco.et ↄtinet᷑ ab illo.ita ꝙ nõ ab alio.et boc ẽ qð determinate ẽ virtutis.ad differẽtiam eſt infinita. embrumtercium O terciũ quo querit᷑.vtrũ ſimul poſſit eẽ in pluribus locis.circa qð ſic. In oꝛdine vniuerſi nobilioꝛ ẽ ſubſtantia angeli qᷓ ſit aĩa.eo ꝙ angelꝰ ex natura ſua eſt ſubſtã⸗ a a doꝛpꝑe. aĩia vo ſubſtãtia coꝛpi vnita aut vni⸗ bilis:vᷣ aia põt eẽ ſimul in pluribo locis.VUñ dicit aug. in li.de ania et ſpiritu.ꝙ tota ẽ in qualibet ꝑte coꝛꝑis.& multomagis angelus poterit eẽ ſimul in pluribo locis. Si dicat᷑ ꝙ licet aĩa m ſe tota ſit in qualibet ꝑte coꝛ⸗ poꝛis.tñ nõ ꝓpter hoc debet dici ꝙ ſit ſimul in pluribus locis.ſ̊ in vno loco partibili.quoniã rõ locãdi ꝓpꝛie de⸗ betuꝛ toti coꝛꝑi.&ᷣ ꝑtibus coꝛꝑis nõ debet᷑ niſi ꝓut ſunt ĩ toto:et iõ nõ habent rõem locãdi differentẽ a rõe.que ẽ in toto:et eodẽ mõ ↄcedit᷑ de angelo ꝙ bene poſſibile eſt ipᷣm eẽ in vno loco partibili.Elerbigra.ſi de beat ſubueꝛ tere ſodomã.dicimꝰ ipᷣm eẽ in ſodoma ſicut in loco vno qui tñ locus eſt pribihe. Motra⸗ ſi angelus mittatur ad ſubuerſionẽ ſodome.cõſtat ꝙ equaliter dʒ ſubueꝛteꝛe vnã ꝑtem ita et aliam: g aut erit equaliter ĩ qualibʒ ꝑte aut in nulla:̊ nõ põt poni ꝙ in nulla.quoniã tũc ñ ſub uerteret᷑.̊ in omi.Minoꝛ patet.quoniã nõ ẽ de angelo qñ debet ſubuertere aliquã ciuitatem aut aliquid hmõi oꝑari.ſicut de nauta cũ debet mouere nauẽ. qui in vna ꝑte nauis põt ſedere vel manere.et tũ totã nauẽ moueꝛe et hoc ẽ quoniã motus nauis quaſi depẽdet ex motu hu ius ꝑtis.et iõ plus habet oꝛdinẽ ad hac ꝑtem qᷓ; ad aliã Hᷣ nõ ẽ ſic de angelo.imo oꝛdinatõem habet ad pꝑteʒ quã⸗ libet.nec etiã de ipo ẽ vt de rege.qui exiſtens in vna ꝑte regni:.põt regere totũ regnũ.quoniã ptas plus depẽdet ex vna ꝑte ꝙ; ex alia.reliquas etiã ꝑtes regit mediãtibo aliqiibus miniſtris:łᷣ licet foꝛtaſſis angelus ad vnam partẽ celi empirei deteꝛminatã.magis ſe babebat q; ad aliã.nõ tñ ſic ẽ reſpectu inferioꝝ locoꝝ.et ita videt᷑ ꝙ ſe quet᷑ ↄcluſio pᷣdicta.Rũdetur.dicimus ꝙ angelus ñ ẽ niſi in vno loco partibili.ſᷣm ꝙ ipᷣm ponimus in loco rõne ſue eẽntie.nihilominus tamẽ poteſt moueeꝛ quod⸗ daã coꝛpus magnum. eet ita in vnica parte eẽ̃.ſed eius vir tus et operatio extendet ſe ad qualibet partem eius. vt cuilibet parti dicatur pꝛeſens ꝑ effectum ſue oꝑatõnis. Fm boc põt intelligi quoo dama.dicit.ꝙ ibi ẽ vbi oꝑa⸗ tur.nõ ꝙ opoꝛteat ipᷣm eẽ ꝑ eẽntiaʒ ĩ quacũq; ꝑte oꝑat᷑. ſed ſolũ ꝑ effectũ ſue oꝑatõis.Fᷣm ꝙ ſua virtus põt ſe ex tendere. Quedã em̃ coꝛpoꝛa poſſunt mouere coꝛpus eti am ꝓ eẽntiam a ſe diſtincta.ſicut adamas feꝛrũ et hmõi multomagis poteſt eſſe in ſpiritibus angelicis. EUñ pᷣm hoc dicimus.ꝙ per eẽntiam nõ eſt in vno etiam impaꝛ⸗ tibili.¶ Ad illuo quod obijcitur in cõtrariũ ꝑ ſimile de anima. Rñdetur ꝙ nõ ẽ ſimile. aĩa em̃ nõ ſolum vnitur coꝛpoꝛi vt motoꝛ mobili.ſᷣ etiã vt ꝑfectio perfectibili:et ſic fit vna natura ex anima et coꝛpoꝛe.et iõ ẽ in toto coꝛ⸗ poꝛe ſicut peꝛfectio ĩ ſuo perfectibili toto:nec hoc habet roe qua dicitur motoꝛ.ſed angelus ſolũ coꝛpoꝛi vnitur ſicut motoꝛ mobili.et ideo nõ opoꝛtet ꝙ in toto coꝛpoꝛe locetur per eſſentiam.ſed ſolũ ꝗꝙ in vna parte.et ad reli quas paꝛtes extendatur ſua virtus et operatio vt dictũ eſt. Et generaliter nũq; opoꝛtet ꝙ ſi aliqua duo vniant᷑ ꝙ vbicuq; ſit vnuʒ. ꝙ et alterum: niſi fiat vna natura ex ipᷣis. AVnde licet humana natura ſit vnita diuine ⁊ diui na natura ſit vbiq;:non ꝓpter hoc opoꝛtet ꝙ humana. ao niam no vniuntur in vnitate nature ſed ſolum per⸗ one. cei cui . %17 * eſtio. NDOnſequenter que ritur de motu angeli. Pꝛimo vtrum angelus moueat᷑ localiter. ¶ Secundo vtrum mouendo neceſſe ſit pertranſire — — Amediuz. Tercio vtrũ ĩ ſe vel ex ſe ha⸗ beat moueri localiter:aut ad hoc ꝙ ſic moueret᷑.neceſſe ſit ip̃ᷣm aſſumere coꝛpus. embrum pꝛiümum D pꝛimũ ſic videt᷑.ꝙ angelꝰ localiter mo⸗ tu angeli. ueatur.et pꝛimo ex hoc qð dicit᷑ ad eppe.,. j. Oẽs ſunt adminiſtratoꝛij ſpũs.ĩ miſte⸗ riũ miſſi.hmõi aũt miſſio nõ expletuꝛ niſi motũ localẽ. NHoc idẽ patet ex hoc qð dicit Joh̊.da⸗ ma.Cũ ſunt in celo empireo nõ ſunt ĩ terra.cũ ad teꝛrã a deo mittũtur nõ remanẽt in celo.¶ Item greg. ſuꝑ il⸗ lud luẽ.j.Ego ſum gabriel qui aſto añ deũ ⁊c̃. Cuʒ ad nos veniũt angeli exterius ſic implet miniſteriũ.vt tam̃ añn dũ interius ꝑ ↄtemplatõem aſſiſtãt.et ita vt pꝛius. Et ad hoc poſſunt adduci plures auctoꝛitates tã ex te⸗ xtu biblie ꝗᷓ; exr poſitõibo ſacre ſcripture. Hoc ideʒ peꝛ rõnem põt oſtẽdi.ꝙ ſolius creatoꝛis ẽ eẽ vbiq;.creature ðo ẽ diffiniri loco.qð etiã patet de angelo qꝛ vt dictũ eſt cũ ẽ in celo nõ ẽ in terra.ſimul em̃ nõ eſt in pluribus lo cis.Sonamus & ꝙ ſit in celo et pᷣcipiat᷑ ei aliquid oꝑa⸗ ri ĩ terra:tũc planũ ẽ ꝙ nõ põt eẽ in terra niſi ꝑ motum et neceſſe ẽ ꝙ ibi ſit.qm neceſſe eſt vt ibi ſit vpi operat᷑.q̊ planũ ẽ ꝙ neceſſe ẽ ipᷣm moueri localiter. ¶ Cõtra.oĩs motus ẽ ꝓpter indigẽtiam ſuipᷣius vel alterius.et ponit̃ exemplũ de celo.ꝙ ſi ꝓpter indigẽtiã ſui nõ moueac᷑.qm ẽ coꝛpus ꝑfectiſſimũ.mouet᷑ tñ ſicut dic pv̊s ꝓpter cõti⸗ nuatõem generatõis inferioꝛũ. Sed angelus nõ habet neceſſe moueri ꝗpter indigẽtiã ſui vł alteꝛius.̊ ⁊c. Pꝛo batio minoꝛis. ꝗꝓpter indigẽtiã iui nõ mouet᷑.cũ ſit iam beatificatus.et ita vltimã perfectõem habet cũ qua nõ põt habere indigẽtia aliquã:&̊ mouet᷑ ꝓpter indigẽtiaʒ alteꝛius.⁊ hoc vidẽ ꝑ hoc qð er heb.j.Om̃es ſunt admi niſtratoꝛij ſpũs miſſi ꝓpter eos ⁊c. Sʒ cõtra videt᷑.ꝙ ſi nũqᷓ; eẽt indigẽtia hois reꝑanda per motũ angeli.ꝙ ad⸗ huc nihilominus poſſet angelus habere neceſſitatẽ ad mouẽdũ.ponamus &̊ q ad hoc pᷣcipiat ei dñs moueri. ⁊ cũ ſuc motu nõ perficiat᷑ aliqua indigẽtia creature.⁊ cũ habeat neceſſe obedire.pʒ ꝙ neceſſe habet moueri.q̃⸗ re ⁊c̃.¶ Pꝛeterea vidr̃ ꝙ ꝓpter ſuipᷣius indigẽtiã moue⸗ at᷑. ↄſtat em ꝙ ꝑ ſuũ motũ ẽ ĩ aliquo loco ĩ quo nibilomi nus pus eꝛat anqꝙᷓ; moueꝛet᷑. ẽ in ipo aliquid innouatũ 2 & aliquid acquiſitũ:qͥ vt videt᷑ anꝙ; mouereretur indige bat:aut fꝛuſtra mouebat᷑.qre . S. icat᷑ ꝙ veꝛũ el ꝙ; ꝓpter indigẽtiã ſuipᷣius.ſ̊ nõ ꝓpter indigẽtiã q̃ mõ ſit „ 13 — — in ipᷣo.cũ iã ſit beatificatꝰ.h̊ ꝓpter indigẽtiã que fuit.et hoc dr ᷣm opinionẽ illoꝝ ꝗ dicũt.ꝙ angeli mõ merẽtur głiam quã iã obtinueꝛũt.Vñ nõ merẽtur habẽdum ſed potius iã habitũ. Cõtra.pᷣmiñ reddit᷑ ꝓpter meritũ.& meritũ naturaliter ancedit pᷣmiũ.ꝗᷓ angeli pꝛius merue rũt głiam quã mõ obtinẽt.q; eã obtinuer̃t.qre ⁊c.¶ Itẽ mali angeli ſimul ſunt auerſi a doo? boni ↄuerſi. ſᷣ̊ ma li ſufficiẽteꝛ meruerũt penaʒ per hoc ꝙ ſunt auerſi. Eñ ꝓter illã auerſionẽ puniti ſunt poſtmodũ eternaliter. 8boni per h̊ ꝙ ſunt ↄuerſi.meruerũt głiam quã mõ ob⸗ tinẽt. extũc habuerũt ꝑfectõem iĩ merito ⁊ ĩ pᷣmio.qin illa ↄuerſio fuit gratuita. ̊ quãtulacũq; ↄuerſio dũmõ gratunta ſit.ſufficit ad obtinẽdã głiam. Planũ ẽ ̊ ꝗep⸗ pter hmõi ↄuerſionẽ nõ habueꝛũt angeli indigetia. nec ex parte meꝛiti nec ex ꝑte pᷣmij.ꝗ̊ poſtmodũ nõ mouetu ꝓpter indigentiã pꝛiꝰhabitã reꝑandã. Itẽ oẽ qð mo⸗ uet᷑ ꝓpter aliquid habito illo quieſcit.ſi motꝰ angeliñ mouet᷑ niſi ꝓpter obtentũ głie.videt᷑ ꝙ obtẽta gloꝛia nõ i dicat᷑ ꝙ veꝛũ eſt — — gemne⸗ erqne Hino ftrum .gGecundo ſ hertranſire eNeler onerek neteſ. localterno dckk dege ſpüs inſ erplenen dicit Yohdy roch adteni mgreg ſupi⸗ Nie. Cz niſeni frn, e ltaf l, nitgtestiert⸗ ſbhoedeze rbichcranr⸗ loqendieſi kinplurbboet⸗ eidliguidon amlſipmonn itpioperet (Cörraos erius et pont mnonent pho prercht gelus no hohe lus 51., net ci ſit un erci ua no ter indigenaz jesſuntadni nn nicet ſi angelichach neceſſitate al dis mover,. tiatheatmne betmoeri pdigetüinore iqnonihion gidinnwnan ererenrut dintgfrieſ ſn inͤſt gtiapeſuſtt ginönim jhhicni, ttermmernt⸗ lginhnt ntenſen i nhlin nqinie⸗ l ſglſ umnin, ii ge ginne iacen⸗ bomnin 10 4*½ = deberet vlteꝛiꝰ moneꝛi.qm̃ pꝰobtẽtũ glie ñ videt᷑ aliqꝗd ĩ eo eẽ reꝑandũ.qm tũc ñ eẽt btificatꝰ:ex qͥ adhuc appa ret.ꝙ ñ pᷣt poni ipᷣm moueꝛi ꝓpt᷑ reꝑatõʒ indigẽtie quẽ pᷣus hũit.cũ ſit ia ſufficiẽt repata.¶ Stẽ occaſione bꝰ motꝰ qrit᷑.vtꝝ motꝰ ſꝑ indigẽtie atteſtet᷑ vt ſeq̃t. h̊ mo uet᷑.̊c indigẽs: qð videt᷑ ꝑ diffinitõʒ motꝰ.quã ponit phůs ꝗẽ.motꝰ ẽ actꝰ mobil imꝑfectꝰ.¶ Sʒ Z. oſtat ꝙ ĩ coꝛꝑibo głificatis atteſtat᷑ agilitas ꝓfectõni aut alit ñ dicet᷑ dos agilitas:̊ agilitas diẽ potẽtiã hmõi coꝛpoꝝ ad mouẽdũ locałꝛ:ſ̊ ↄſtat ꝙ plꝰ ẽ ꝑfecta potẽtia cũ ẽ ſᷣ ſuo actu.q; ſit ᷣm ſe:vpᷣ actꝰ pᷣdicte potẽtie ẽ motꝰ hmõi coꝛpoꝝ ſᷣm hmõi agilitatẽ.̊ planũ ẽ ꝙ motꝰ coꝛꝑm głi ficatoꝝ atteſtat᷑ ꝑfectõi.⁊ n indigẽtie:g&̊ młtomag mo⸗ tus ſpirituũ., Sʒ ð.qꝛ deꝰẽ vbiq; iõ ñ drĩ moueꝛi.Qec ẽ pꝛiũ qð dic̃ augꝰ.ad oꝛoſiũ.ꝙ deꝰ mouet ſe ſine tꝑe ⁊ ſine loco.G.n.ſolũ ẽ dictũ ſᷣm ſiłitudinẽ qᷣndã. q̊ d creat᷑a moueri locałr.h ẽ.qꝛ deeſt ei vt ſit ĩ illo loco ad quẽ mouet᷑.ꝭ ẽ ĩ eo indigẽtia q̊ͥ ad h.⁊ ita oĩs motꝰ ẽ ꝓ⸗ pteꝛ indi l otcerrahr angelꝰ mouet de lo co ad locu.⸗ Ad illð qð obijcit᷑ ĩ Zꝛiũ.dicimꝰ ꝙ ĩ crea⸗ tura pᷣt determiari indigẽtia dupłr. VUno mõ vt dicat diminutõʒ reſpectu ꝑfectõis.q̃ ẽ ĩ ſolo deo:⁊ ſic bñ ↄce dimꝰ ꝙ ĩ qlibʒ creat᷑a et ĩ qᷣcũq; ſtatu ẽ indigẽtia.̊ enĩ ꝑfectõi debite creat᷑e ſᷣin ꝙ ẽ creat᷑a ñ oppoĩit᷑. Alio mõ vt dicat diminutõʒ ᷣ ꝑfectõʒ vltimã creat᷑e.ſᷣm q dici mus.ꝙ angeli boni vltia ꝑfectõne ꝑficiũt᷑:⁊ ſic dicimꝰ ꝙ nec ĩ angel nec ĩ coꝛpibo głificatis ẽ ĩdigẽtia.vñ nec motꝰ eoꝝ ẽ ꝓpt indigẽtiã q ſue ꝑfectõi opponat᷑:nec.n. qñ mouẽt᷑ inueniũt ĩ medio reſiſiẽtiã.ĩmo tamcito ſunt vbi eẽ volũt.⁊ verũ ẽ.ꝙ ſi alit eẽt.ꝙ ĩ ipis qͥ ad motum eoꝝ eẽt indigẽtia q̃ ſue ꝑfectõi ogoĩt᷑.¶ Dicimꝰ̊ ð an gel.ꝙ mouẽẽ ꝓpt reꝑandã indigẽtiã q̃ ẽ ĩ nobis.⁊ ĩ h lʒ n mereãt᷑ pᷣmiũ pricipale.merẽt᷑ tñ ſcdᷣariũ: ſicẽ pᷣlatꝰ ĩ regẽdo ñ acqꝗrit pᷣmiũ pricipale ſᷣ ſcðᷣaꝛiũ:⁊ G̊ pᷣmiũ bñ merẽt᷑ angeli.lʒ iã ſint bti vſqʒ ad diẽ iudicij: nec tñ eſt ꝓpt h̊ ĩ ipis indigẽtia qᷓ opponat᷑ ſue ꝑfectõi.vt.S.oñſũ eſt:tñ bñ ↄcedimꝰ.ꝙ et᷑ ſi n mouerẽt᷑ ꝓpt᷑ reꝑãdã indi⸗ gentiã qᷓ ẽ i nobis.ſᷣ̊ ſolũ obedirẽt deo pricipi:q adhuc merẽt᷑ pᷣmiũ ſcdariũ.qdð tñ eẽt alteriꝰ geneꝛis a pᷣdicto pᷣmio ſcð ario:illð.n.poſſʒ dici aureola.iſtud ñ. vñ bñ ocedimꝰ ꝙ ĩ ſola ↄuerſiõe ad deũ meruer̃t pᷣmiũ pᷣmũ. 2 poſtmodũ ñ merẽt᷑ niſi ſcdᷣariũ. nõdũ tñ hitũ anteqᷓ mereãt᷑ ſᷣ poſt meritũ hñdũ:⁊ ↄcedimꝰ ea q ad h obie⸗ cta erat.⁊ ꝑ hec pñt ſolui oĩa q̃ſita. mby ſecuduz Dſcdðm qͥ qꝛit᷑.vtꝝ ncce ſit ipᷣm moueꝛi ꝑ mediũ.ð videt᷑. qm̃ mobile rõe ſui mo tus ñ pᷣt ↄgꝑari niſi ad terminũ ad quẽ.⁊ AVtermio aqͥ. aut ad ſpaciũ eius mediũ. uppoſito ꝗ̊ ex p̃dictis ꝙ angelꝰ moueat᷑ ſᷣm locũ.ne⸗ ceſſeẽ ꝙ dicat᷑ ̊ ↄꝑatõe ad aliquẽ pᷣdictoꝝ locoꝝ: h̊ cõ⸗ ſtat ꝙ; n ↄꝑatõe a termio a qͥ.qm ĩ illo teꝛmĩo fuit ñ mo tus. ↄpꝑatõe ad hũc.ñ pᷣt h̃e ratõʒ motꝰ.cũ quieſcẽ ⁊ moueꝛi ſint opoſita.Silꝛ nec ĩ ↄꝑatõe ĩ teꝛmio ad quẽ qm̃ cũ ẽ mobile ĩ h̊ loco iã ẽ mutatũ vł motũ: ſ̊ moueri ⁊ eẽ motuʒ opponũt᷑.ꝗ̊ ſi dicat᷑ moueri.ncce ẽ vt h̊ ſit in ſpacio inteꝛmedio.⁊ ita ncce ẽ ip̃m ꝑtrãſire mediũ.Et ꝓ ita ncce ſit m iſtã ronẽ adhuc euidentiꝰ apparet.qm̃ — —2 2 ipᷣm moueꝛi mediũ ẽ ĩt ñ motũ eẽ.ſᷣm ꝙ reſpic teꝛminũ a q̊.⁊ ipᷣm motũ eẽ ĩ teꝛmiĩo ad quẽ.q̃re ſᷣm ̊ ip̃m ñ mo tũ eẽ.ẽ i termio a qͥ̊.⁊ ipᷣm motũ eẽ ĩ termio ad queʒ.ſic erit ipᷣm moueri ĩ ſpacio inteꝛmedio.i Ad idẽ.motꝰ lo cal ⁊ locꝰ ſeſe ↄſequũt᷑.ita ꝙ ꝗcqd dr eẽ ĩ loco.dẽ moue⸗ ri locałr. ⁊ iõ diẽ phᷣs.ꝙ niſi eẽt motꝰ ñ q̃reret᷑ locꝰ: ſᷣ locꝰ ↄꝑat᷑ ad locatũ.aut ſic ipᷣm circũſcribẽs.aut ſicut ſaluãs.aut ſic terminãs.aut ſic ĩ qͥ locatũ geſcit:ſᷣ con⸗ ſtat ꝙ locꝰ angeli eẽntiał.ñ ↄpat᷑ ad ipᷣm ſic ipᷣm circũ ſcribẽs. qm̃ ipe modꝰ eẽndi ĩ loco ſolũ coꝛpibo ↄpetit: nec ſiẽ ſaluãs ipᷣm.qm ſine loco coꝛꝑali poſſʒ eẽ angelꝰ % xxxiij. ſ bñ videt᷑ locꝰ ↄꝑari ad angelũ ſicã q̊ẽ angelꝰ.ſicut in ſuo terminãte.aut ſicut ĩ eoĩ q̊ geſcit: intelligamꝰ ̊ q angelus ſit in aliqͥ loco vt in qͥ geſcat.⁊ debeat poſtmo⸗ oũ eſſe in aliquo ad queʒ ncce ſit termiari ſuũ motum. quia ↄſtat ꝙ in illo nõ põt eſſe niſi ꝑ motũ. Si ꝗ dicat᷑ angelus moueri.ↄſtat ꝙ G̊ nõ eſt dũ eſt in teꝛmio a quo in quo eſt ſicut in quo quieſcat: qm̃ dum eſt in ̊ termi⸗ no.adhuc hʒ potentiã mouendi.nec adhuc actualiter mouet᷑ aut motũ eſt. Similit᷑ nec cum iaʒ eſt ĩ termio ad queʒ.qm̃ iam motus elſt aut mutatꝰ. Iſta ̊ potẽtia ad mouendũ quã habebat dũ erat in termĩo a quo.nec reducit᷑ ad actum.niſi dũ eſt in ſpacio intermedio. q̃re vt prius videt᷑ ꝙ neceſſe ſit iᷣm moueri ꝑ ſpaciũ.⁊ ita neceſſe eſt ꝑtranſire mediũ. ¶ Contra.eſi quoddã coꝛ⸗ pus rarũ vel denſum quod mòuet᷑ diuidẽdo mediũ:.eſt aliud coꝛpꝰnec raꝝ nec denſuʒ p nobiliꝰ.vt lumẽ quod ſuo loco mouet᷑ oꝛbicularit᷑.extra aũt mouet᷑ motu re⸗ cto.nõ diuidendo mediũ.vt radius.Uñ ꝓꝛie nõ dicit᷑ quo ad h̊ diuidere mediuʒ.ſᷣm ꝙ dicit augꝰ. in lib.ſex queſtionũ: nõ citius ꝑueĩt radius ad ꝗꝓpingꝗoꝛa loca qᷓ; ad remotioꝛa. h̊ fit repente immutatio i medio extre mo:ſ coꝛpꝰ rectũ ꝑtranſit mediũ diuidẽdo.⁊ eſt dicere ſuũ motũ tardũ vel veloceʒ. Sʒ ↄſtat q; ſpũs angelicꝰ adhuc in nobilioꝛe ↄditiõe ꝑticipat motũ localẽ ꝙ etiã coꝛpus quodcũq;.quare ſi vnũ eſt coꝛpꝰqð mouet᷑ per⸗ tranſeũdo mediũ ⁊ dinidẽdo aliud. quod etſi ꝑtrãſeũdo nõ tñ ipᷣm diuidendo.ſᷣ q̃i repente⁊ in tꝑe imꝑceptibi⸗ li ſit mutatio in medio⁊ extremo. videt᷑ ꝙ ſpus angeli cus moueat᷑ de loco ad locũ nõ ꝑtranſeũdo medium. 4 Iteʒ aug. ad oꝛoſiũ.deus mouet coꝛꝑa ꝑ loca 2 tꝑa. ſpũs ñ ꝑ loca ſ̊ ꝑ tꝑa.Si &̊ dicat᷑ mouere ſpũs ꝑ ogo⸗ ſitõeʒ ad coꝛꝑa.quo ad h̊ qʒ eſt moueri ꝑ loca: ⁊ ↄſtat ꝙ ſicut coꝛꝑa mouent᷑ de loco ad locũ.ſic ⁊ ſpũs.̊ cnʒ dicũt᷑ ſpũs moueri ꝑ loca.hoc ñ põt eſſe.niſi qa monẽ⸗ do de loco ad locũ.nõ ꝑtranſeũt mediũ.quo ad hoc enĩ quod eſt moneri de loco ad locũ.nõ eſt oppoſitõ int᷑ coꝛ poꝛa ⁊ ſpũs quo ad locũ ſů motũ.q¶ Sʒ vt habeat᷑ intel lectus hꝰ auẽtis obijcit᷑ ↄptra eam. qm̃ ſicut dicit ph̊ᷣs. motus localis primꝰ eſt inter omẽs motus.⁊ iõ ipᷣo te⸗ ſinẽte. deſinũt omẽs alij motus. Sʒ ex vna ꝑte auẽtis habet᷑.ꝙ motus localis nõ eſt in angelis.quia dicit᷑ ꝙ ceus mouet ſpũs nõ ꝑ loca:quare videt᷑ ꝙ ei nõ ↄneiat aliquis motus:quid ẽ g̊quod poſtmodũ dicit᷑ ꝙ ei cõ⸗ uenit moueri ꝑ tempꝰ. cũ ↄſtet moneri ꝑ tempꝰ eẽ qͥd⸗ dam moueri. Ad quod dðm.ꝙ cũ angelus mouetur localiter mouet᷑ ꝑ mediũ. Notandũ tñ ꝙ moueri ꝑme diũ dicit᷑ dupłr. Vno modo qñ vna ꝑs eius quod mo uet᷑.eſt in vna ꝑte loci.⁊ alia in alia ꝑte: ſic fit motꝰ ꝑ ↄmenſuratõʒ mobilis ⁊ magnitudinis.⁊ ſic angelꝰ nõ põt moueri ꝑ mediũ.ſ̊ ſolũmodo coꝛpus:cũ angelꝰ nõ habeat pteʒ ⁊ ꝑtem.nec ↄmetiat᷑ ſe ꝑtibus loci ſicut coꝛ pus.Alio modo dicit᷑ moueꝛi ꝑ mediuʒ ꝙ lʒ nõ ſit ſᷣm vnaʒ ꝑtem ſui in termino a quo. ſm aliaʒ in termio ad queʒ.nec fit motus ꝑ ↄmẽſuratõʒ mobilis loci ſiue ma gnitudinis: reſpicit tñ ⁊ terminũ a quo ⁊ terminũ ad quẽ.⁊ G̊ modo angelus dicit᷑ moueri ꝑ mediũ.vnde cũ eſt in illo medio ſpacio.nõ eſt in illo loco a quo recedit nec in illo ad quẽ tendit:̊ hʒ relatõʒ ad vtrunq; termi nũ.lʒ ꝑs eius nõ ſit in vno.⁊ ꝑs in alio.¶ Sʒ tüc qꝛi⸗ tur.quare neceſſe ſit angelo ꝑtranſire mediuʒ in motu ſuo.Ad quod rñdet᷑.ꝙ hoc exigit᷑ réne motus localis: optet.n.in motu locali ⁊ generalit in om̃i motu diffe⸗ rente a mutatõne.ꝙ opꝑtet ibi eſſe ratõʒ medij differẽte a ratõne terminoꝝ.ſ.termini ꝗ quo ⁊ termini ad quezʒ quod nõ oꝑtet in mutatõne.ſed cũ mutatũ eſt.ſtatim ẽ in altero termĩo.ſ.in termio ad queʒ:nec oꝑtet ibi me⸗ diũ eſſe differẽs ab extremo ſiue a termio:quia ꝗ̊ ĩ mo⸗ tu oꝑtet de nccitate eſſe rationeʒ medij.differentem ab vtroq; termio:ideo cum angelus mouet᷑ localiter.ne⸗ ceſſe eſt ꝙ moueat᷑ ꝑ mediũ,quia alio modo non poſſet intelligi moueri localit᷑.¶ Ad illud quod obijcit᷑ ĩ con trariũ.dðm ꝙ lʒ nobilioꝛ ſit ſpũs angelicus ꝙ; lux cor palis:nihilominꝰin hoc ↄueniũt.ꝙ vtrũq; mouet᷑ ꝑ me diũ. qꝛ exigit᷑ nõ er ꝑte eius qdð mouet᷑ ſ̊ ex ꝑte ipius motns.in quo neceſſe eſt ratõʒ medij eſſe differentẽ ab vtroq; termio. In h̊ tñ abundat in nobilitate ſpũs an⸗ gelicus a luce coꝛꝑali.qꝛ ĩ motu ſuo ñ ẽ ᷣm vna ꝑtẽ ſui in termĩo a quo.vᷣm aliã in termĩo ad quẽ. ſicut lux cũ ꝑtranſit que ↄmetit᷑ ſe ꝑtibo loci.ql Ad illud vᷣo qð diẽ augꝰ?. ꝙ deus mouet ſpus ꝑ tp̃ᷣus ñ ꝑ loca.dðm ꝙ Gq̊ nõ intelligit᷑ de motu locali.łᷣ de motu interioꝛi.quo mo⸗ uet᷑ ſm oꝛigineʒ vel affectõzʒ. emby terciuʒ ͤterciũ quo querit᷑.vtꝝ angel? ex ſe mo eat᷑ localit᷑.vel cũ mouet᷑ nece ſit ipſum ere coꝛpꝰ.videt᷑ ex veꝛbis błi Pern.ſu canticacãticoꝝ: ꝓbat.n.h̊ ibi dicẽs.Qõ eſt diſcurrẽ nec de loco ad locũ tranſire niſi coꝛpoꝝ:h̊ ꝓpꝛia paſſio alicuiꝰ ſubiecti ñ ↄueiĩt alij ſubiecto. niſi ↄueniẽtiã quã hʒ ad illud:cũ g̊ moueri de loco ad locũ ſit ꝓria paſ⸗ ſio coꝛꝑis.ñ ↄaeit angelo.niſi ſm ↄueniẽtiã quã hʒ ad coꝛpꝰ:ſ̊ ñ põt hr̃e ↄuenientiam ad coꝛpꝰ i mouẽdo.niſi ipᷣm aſſumẽda.qm ei ñ vnit᷑ ꝑ eẽntiã ſiẽ aia coꝛpoꝛi eſt vnita. videt᷑ ꝙ n poſſit moueꝛi niſi aſſumat coꝛpꝰ.Sʒ ad h̊ͥ manifeſtandũ multũ ꝓlixe ꝓcedit b. bern.⁊ diſſ guit ibi q̃tuoꝛ ſpũs.vnũ increatũ ⁊ tres creatos.ſ.ſpi⸗ ritũ brutoꝝ ⁊ hoĩm ⁊ angeloꝝ:⁊ maifeſtat q; ſolꝰſpũs increatꝰ coꝛꝑe ñ indiget.alij ᷣo indigẽt. Et videt᷑ pla⸗ ne dicere.ꝙ angelꝰ ñ mouet᷑ niſi aſſumpto coꝛꝑe.⁊ hec ſunt ba eius. Quatuoꝛ geneꝛa ſpirituũ nota ſunt no⸗ bis.pecoꝛis.noſter.⁊ angelicꝰ.⁊ ꝗ ↄdidit illos: nõ ẽ ex omibo cui ꝓpt ſe ſiue ꝓpter aliũ ſiue ꝓꝑt vtrũq; neceſſa riũ coꝛpus n ſit coꝛꝑiſue ſiłitudo. excepto dũtaxat illo cui oĩs taʒ coꝛꝑalis qꝗ; ſpũalis creatura merito ↄfitet᷑. 7 dicit deus meꝰ es tu.qm̃ bonoꝝ meoꝝ ñ eges.Et pꝛi mũ quideʒ ita coꝛpꝑe egere ↄſtat. vt nec ſubſiſtere abſqʒ illo vtcũq; poſſit. Simul q; ⁊ viuificare deſinit ⁊ viuẽ ille ſpũs qñ moꝛit᷑ pecus.veꝝ nos viuimꝰꝗdẽ poſt coꝛ⸗ pus.Et infra. Habet coꝛpꝰncciuʒ ſpũalis cꝛeatuꝛa. q̃ nos ſumꝰ. Et infra. Jaʒ ꝙ ſuꝑceleſtes ſpũs coꝛꝑibo egeãt. illa maxime certos nos facit. vera ⁊ vere diuĩa ſnia.õne ait ſunt admĩſtratoꝛij ſpũs: ⁊c. Quo nã ẽᷣ modo implent miſteriũ ſuũ ſine coꝛꝑe: pᷣſertim apð vi uentes in coꝛꝑe.Deniq; ñ ẽ diſcurrẽ. nec te loco ad lo⸗ cũ trãſire.niſi coꝛpoꝝ.quod facẽ frequẽter angelos tã indubitata ꝙᷓ; nota ꝓbat auẽtas. Hinc ẽ ꝙ viſi ſunt pa tribo.⁊ ad eos intrauerũt ⁊ mãducauerũt.⁊ pedes la⸗ uerũt. Itaq; inferioꝛ ſuꝑioꝛq; ſpũs prijs coꝛpꝑibo egẽt ſᷣ tm̃ quibo iuuẽt.nõ etiò iuuent᷑. Ac pecus ꝗdeʒ ex de⸗ bito ſeruitutis.⁊ ad vſuʒ tm coꝛpaliũ tꝑaliũqʒ neceſſi⸗ tatũ iuuãdo ſeꝛuit: ideoq; ille ſpũs ⁊ cũ tꝑe trqſit.⁊ cũ coꝛꝑe deficit.ex quo plane aparet ꝓpoſituʒ. qð dicimꝰ.ꝙ ſicut diſfeꝛent ẽ dicẽ coꝛꝑa ⁊ ſpũs eẽ in loco. coꝛꝑa.n.ſunt in loco ꝑ circũſcriptõʒ.Silr cũ tranſeũt x loco ad locũ.circũſcribũt᷑ loco ꝑ quẽ tranſeũt: ita ꝗq; totũ ↄmetit᷑ toti.⁊ ꝑs ꝑti.⁊ hoc eſt verũ.ꝙ moneri Ep⸗ prie coꝛpoꝝ ſolũ.nec ſpiritibo niſi ex oꝛdinatõe ad coꝛ⸗ pus opetit h̊ moueri.ñ eis ĩ natura ſua nec ſᷣm ſe cõ petit.ᷣ ſolũ ꝑ accñs.ſicut dicimꝰ cũ coꝛpus hũanũ lo⸗ calit᷑ mouet᷑.ꝙ ⁊ aia rõnalis mouet?᷑ ĩ toto coꝛꝑe. Sitr dicimꝰ ꝙ mouet᷑ coꝛpꝰ quod aſſumit angelꝰ. ipſe per accns. Et de h̊ mõ mouẽdi loqꝗt᷑ Hern.ĩ pᷣdicta omeł. Vngde bñ verũ eſt.ꝙ angelus reqrit coꝛpus ad hᷣ vt ſic moueat᷑.h̊ tñ potius ꝓpter noſtra indigentiã qᷓ ipſius. Angelus. n. nõſoluʒ iuuat nos in oꝑationibo ſpũalibo Hᷣ etiã in coꝛꝑalibo:⁊ quo ad has ꝗpter nos indiget al⸗ ſumẽ coꝛpꝰ ad h̊ vt ſic moueat᷑. ⁊ ex vbis bĩi Hern. ptz ꝙ de h̊ modo mouẽdi loqꝗt᷑. hincẽ ꝙ viſi ſunt pribo ⁊c̃. aſſumere coꝛpꝰ. E aũt nece ſit ipᷣm aſſu hmõi.n.ops tões ñ poſſent exeꝛcere niſi mediãte coꝛꝑe Sed creati ſpũs ꝓprie dicũt᷑ eẽ in loco diffinitiue niſi circũſcriptõc.quod coꝛꝑibo ñ ↄuenit ſᷣ ſolũ ꝙ circũſcri ptõne. ⁊ ſic qtũ eſt de natura ſua rñdet eis moueri de loco ad locũ ſine coꝛꝑe.ſiue coꝛꝑis aſſumptiõe.⁊ H̊ pʒ. Aie.n.ſeꝑate pñt moueꝛi nõ aſſumendo coꝛpꝰ.qm aut alienũ coꝛpꝰ aſſumerẽt.aut ſuũ. Alienũ nõ videt᷑ cõpe⸗ tere:de ſuo videmꝰ ꝙ nõ aſſumũt.cũ iacẽt ĩ ſepulchris quare multomagis ſpũs angelici pñt moueri ſine aſſũ ptõne coꝛꝑis.cũ ex ſe ⁊ natura ſint ſeꝑati: nec videant cpengdere aliquo mõ a coꝛꝑe. aut aliquã relatõʒ babẽ ad ipſum. ¶Mueſtio.xxxiiij. de motu — angeli coꝛꝑe aſſumpto. Icto de motuan/ geli ᷣm ſeipᷣm.dicendũ eſt de motu eiꝰ aſſumpto coꝛꝑe. Primo ꝗ dom eſt de aſſumptõne coꝛꝑis.Secũdo de actiba –gquuos exercet coꝛpꝰ. Ad maioꝛẽ autẽ euidentiã.¶ Primo querit᷑.vtꝝ de natura ſua habeat coꝛpꝰ:aut potius in naturã ſua ſit ſuba ſeꝑata a cor⸗ poꝛe.¶] Secũdo.vtꝝ indigeat quo ad aliquã opationẽ vel non. ¶làiPꝓneercio. quid hic dicat᷑ aſſumere.⁊ ſᷣm quẽ intellectũ.¶ Quaꝛto. de quo coꝛꝑe aſſumat coꝛpꝰ: aut de ſuꝑioꝛi.ſ.celeſti.vel de inferioꝛi vt eſt coꝛpꝰaereum. 4¶ Quinto.vtꝝ angelus illud coꝛpꝰ oꝛganiʒet. vel etiã oꝛganiʒatũ aſſumat.⸗:! Sexto.vtꝝ aſſumat qͥ ad omẽm actũ coꝛpus.vel nõ quo ad omẽʒ.¶ Septimo de aſſum ptione coꝛꝑis facta.qñ dominꝰ in veteri teſtamẽto pa⸗ criarchis apparuit. vtꝝ facta fuit a dño vel ab angelo. pꝛimũ ſic. Videt᷑ ꝙ angelꝰ de natura ſua ſit ſuba a coꝛꝑe ſeꝑata.ↄſtat.n.q ſub ſtãtie oꝛdinant᷑ ĩ vniuerſo ᷣm maioꝛẽ no bilitatẽ ⁊ minoꝛẽ. q ĩ ipᷣis attẽdit᷑ ſᷣm ma oꝛẽ aſſimilatõz ad drũ: 7 B pz decurrẽdo ĩ oĩbo ſubſtã⸗ tijo:priꝰ.n.ſunt ſube incoꝛpoꝛee q; coꝛpoꝛee.⁊ int᷑ cor⸗ poꝛeas pᷣmo angelꝰ qᷓ aia. ⁊ aĩa rõnalis q; ſenſibilis ⁊ vegetabilis. Siłr int corpoꝛeas pᷣus ẽ ſuba celeſtis qᷓ elemẽta vel elemẽtata.Sʒ ↄſtat ꝙ ẽ incoꝛpoꝛea ſuba. q nullo mõẽ a coꝛꝑe ſeꝑata aut ſeꝑabił.vt vegetabilis ? ſenſibił.Alia ẽ qꝗ etſi ſit coꝛpoꝛi vnita.tñ ẽ ab eo ſeꝑa⸗ bilis.vt aĩa rõalis:⁊ poſtq ẽ ſeꝑata ꝑ naturã hʒ depẽ⸗ ntiã ad coꝛpꝰ:ſᷣ lʒ ſube vegetabił᷑ ⁊ ſenſibił ſit aſſila⸗ tio cũ deo qͥ ad natuꝛã incoꝛpoꝛei.ñ tñ ꝑfecte.qm̃ deꝰde natura ſua ẽ oĩno ſeꝑatꝰ a coꝛꝑe.⸗! Itẽ lʒ ſube rõnalis ad deũ adhuc ſit maioꝛ aſſilatio qͥ ad h.ꝙ ẽ nõlolũ ſub⸗ ſtantiã incoꝛpoꝛea.ſ̊ etiã a coꝛꝑe ſeꝑabilis:ñ tñ ẽ oĩno ꝓfecta aſſiłatio.ſᷣm ꝙ ẽ poſſibile ĩ creatura.qm ñ repu gnat creature.ꝗn poſſit inueniri aliqua ſuba incoꝛpo⸗ rea que de natura ſua ſit ſeꝑata a coꝛpꝑe.vt ſic ſit ꝑfecta eius aſſimilatio cum dro. aut aliter eẽt imꝑfectio ĩ vni ueꝛſo. Aut & ipſa eſt angelus.aut aliqua ſubſtantia ſu pra angelum oꝛdinata in vniuerſo:ſed planum eſt ñ poteſt poni ſecũdo modo.ergo opoꝛtet ponere ꝙ pᷣmo: ⁊ ita habetur ꝓpoſitum. ſcilʒ ꝙ angelus eſt ſubſtantia incoꝛpoꝛea de natuꝛa ſua a coꝛpoꝛe ſeꝑata. ¶ Contꝛa. Aug.ſuper geñ.ad lit.iij.li.⁊ recitatur ſecũdo ſentẽ. diſ. viij.ca.j. Oemones aerea dicũtur aĩalia.quia cor⸗ poꝛum agereoꝛum natura vigent:nec per moꝛteʒ diſſol⸗ uũtur.quia preualet in eis elementum aptius ad faci⸗ endum ꝙᷓ; ad patiendum. Sed omne animal c natuꝛa ſua eſt coꝛpoꝛeum.q̊ demones tæ natura ſua ſunt coꝛpo rei:̊ einſqẽ nat᷑e ſũt boni ⁊ mali. tã boni ãgeli qᷓ ma li de nała ſua ſunt coꝛpoꝛei.¶ Itẽ aug.viij.ð ci.dei.cõ⸗ Eat tꝛes ſubas adinuicẽ.deos.ſ.demòes ⁊ hoĩes:⁊ dic᷑ hi.ſ.mõeg ſũt genẽ aĩalia aĩo paſſiua mẽte rõalia — — „ — — —, — — — — ozdöneld cüdo detin Bddmnaicrane uraſinbaben aſepanacn⸗ lignicpnin mnere.zfnqee mmatconau kconpzarrunn. anizet dalctii matiagonin ptimno daſtun itelkanitopi pelabangeo el? nunnt .,ltat,ng m matoꝛi no Attöit mmnt oioiboſubſti nee. 1into⸗/ j ſenſiblis nba celeſtiog poren ſibni vegetabls! jtabeoſeg tura hy ape libiklitalflu ete q d ſube onin pinoͤliſ io: itfioin⸗ nginn ſubn incopo⸗ tieſitgſeen npſeoifn⸗ ſubltnntaſt amuneſten cregno⸗ i anna .(Ertn ſchcdoſent. ia ginco notoi, tonten lanumn nſin unn inifnn zcoleo, Nisndi e lia 40 ¶ Lueſtio tempꝑe eterna.coꝛꝑe aeꝛea.Sʒ hoies ſunt genẽ aĩalia. aĩo paſſiua.coꝛꝑe teneſtria.duratõe tꝑalia.DPemones ðvo ſunt genere aĩalia.mente rõnalia.aio paſſiua.cor⸗ poꝛe aerea.duratõne eterna. Poſtmoduʒ dicit.ꝙ duo ſunt coĩa omibo.ſ.ꝙ ſunt geneꝛe aĩalia.mẽte rõnalia:& temones ſunt genere aĩalia.⁊ ita vt prius.⸗ Stẽ aug. in li.de tri.qrendũ eſt in illis coꝛꝑibo foꝛmis viſis.vtꝝ ad h̊ opus tm creatura foꝛmata ſit.ĩ qua deus ſic ratõ aꝑtius ſe indicauit.hũamis oſtendet᷑ aſpectibo:an an⸗ geli qui iaʒ erant ita mittebant᷑.vt ex ꝑſona dei loque⸗ rent᷑aſſumentes coꝛꝑalezʒ ſpẽm de creatura coꝛpoꝛea ĩ vſuʒ miſterij ſui:aut ipſuʒ coꝛpꝰ ſuũ cui nõ ſubdũt᷑ ſed ſubditũ regũt. mutates atq; vertẽtes in ſpẽs q̃s vellẽt accõmodatas atq; aptas actõnibo ſuis.Fᷣm attꝛibutaz ſibi a creatoꝛe potentiã.⁊ G recitat᷑.ij.ſentẽ.di.vijj. Ex bac ꝗ̊ diſtinctõne videt᷑. ꝙ angeli ſint corpeei. Re ⸗ ſpondendũ eſt.ↄcedimus ꝙ ſicut onñdebat᷑.ꝙ angeli de natura ſua ſunt ſube ſeꝑate a coꝛꝑibo.¶ Ad illð quod primo obijcit de angelis.dom ꝙ illud nõ dicit aſſeren⸗ do ð magis ꝓcedit ex ſupoſitõne:volebat.n.ibi oſten⸗ dere. ꝙ demones quia ꝑmittunt᷑ temptare hoĩes. habi tant in hoc aere caliginoſo. deferentes tñ ſecũ ſuaʒ pe⸗ nam gehennalẽ.ſᷣm ꝙ manifeſtat Meda:⁊ ad h̊ oſten⸗ dendũ vult diceꝛe.ꝙ babet᷑ argumentũ.ſi ita eſſet ꝙ de⸗ mones eſſent coꝛꝑe aerea.ſicut quidam volũt:qm̃ ſi ſic eſſet.magis ↄgrueret ꝙ in pᷣdicto aere habitarẽt. ita patet ꝙ nõ aſſerit ipſos eſſe coꝛꝑe aeria.⸗ Ad ſecũduʒ dicimus.ꝙ augꝰ.illud dicit recitando opiones plato⸗ nicoꝝ.nõ aſſerendo.il Ad terciũ dicimus ſiłr. illud dicit aug.diſputando:nec ibi illaʒ.q.ꝓut ad angelos ꝑtinet diſputauit.ſ̊ potius dicit.ꝙ boc nõ ꝑtiet ad ſuũ Apoſitũ. h̊ ſolũ vult determinare.qũo dñs apparuit in veteri teſtamento.⁊ vt vtꝝ indiffeꝛent ſᷣm oes ꝑſonas ⁊ vtꝝ aſſumebat coꝛpus.⁊ in illo coꝛꝑe ſanctis patꝛibo loqueba . Membx ſecũdũ * ſic.Qon põt dici ꝙ angelus fruſtra aſſu⸗ R Bſecudũ quo querit᷑. vtꝝ indigeat cor⸗ . poꝛe quo ad aliquã oꝑatõʒ vel n. Ad qð Bent᷑ eis in ſe. aut in relatõne ad deũ. aut in relatõe ad nos. Rõne primaꝝ oꝑatõnũ nõ põt dici ꝙ coꝛꝑe indi⸗ geat.cuʒ ſit incoꝛpoꝛeꝰ de natura ſua.vt.S.oſtenſuʒ ẽ. Similit᷑ nec rõne ſecũdaꝝ.qm̃ aſſiſtere laudare deuʒ ⸗2 hmõi oꝑatõnes.nullaʒ relatõʒ habent ad coꝛpus.Si⸗ milit᷑ nec rõne terciaꝝ.qm̃ oꝑatõnes que deben?᷑ ei cõ⸗ patõne ad nos:aut debẽt᷑ ei quo ad intellectũ.aut quo ad effectũ:quo ad eas que debent᷑ ad intellectũ cõſtat. ꝙ nõ indigeat coꝛꝑe.quod pʒ de natura agẽtis ⁊ de na tura recipiẽtis: ſubſtatia.n.intellectiuna pot ↄicare qð intelligit ſine coꝛꝑe.⁊ ſimilit᷑ põt reciꝑe.Silr nec quo ad eas que dbent᷑ ei ᷣm effectũ.ſicut eſt cuſtodire pu⸗ gnare ⁊ hmõi.¶ Contrariuʒ. plane habet᷑ a Wern. in omeł.v.ſuꝑ Canti.vbi diſtinguit q̃tuoꝛ ſpũs.qͥꝛuʒ vnꝰ eſt angelicus.qui eſt in coꝛpe indigens.ſicut dictuʒ eſt in pᷣcedenti diſputatne. (iRnae ꝙ aſſumit ſolũmo⸗ do coꝛpus ꝓpter oꝑatõnes quas exercet in nobis. Vñ neceſſitas eſt ex ꝑte noſtri.nõ ex ꝑte ſui: ⁊ veꝝ ẽ adhuc ꝙ nõ eſt nccĩtas aliq ad ̊ vt imprimat intellectiue aut imaginatiue.ſᷣ̊ ſolũ ꝓut debet impmere in ſenſitiua.vt viſui aut auditui:⁊ ꝑ hoc ſoluit᷑ quod obijciebat᷑. Iteʒ quedazʒ ↄgruentia eſt rõne cuſtoditõnis:nõ.n.ſolũ cu⸗ ſtodit nos.faciendo nos ꝓficere in bono. ̊ cuſtodiẽdo nos a malo: emones.n.multotiẽs aſſumũt coꝛpus vt nobis noceãt.⁊ ipſi angeli aſſumptis coꝛpibo ↄuenien tius pñt eos repᷣmere.vnde poſt coꝛꝑis aſſumptõeʒ eſt ibi quedaʒ ogruentia. mat:omẽs.n.opatõnes angeloꝝ.aut de⸗ emby terciũ D terciũ quo querit᷑.ꝗd di 3 ↄſtat ei ꝙ qn ſpũs angelicꝰ aſſumit coꝛp ꝙ ei vnids ſpus nõ videt᷑ poſſe vmri cor⸗ poꝛi.niſi aut ſicut ꝑfectõ ꝑfectibili.aut ſi ut motoꝛ mobili. bis.n. duobo modis vmt᷑ coꝛꝑi. Dʒ oſtat ꝙ pꝛimo mõ nõ vnit᷑ coꝛpi.ꝗ̊ᷓ ſecũdo:⁊ ita videtur ꝙ ꝓ tanto debet dici.ꝙ angelus aſſumit coꝛpꝰqm̃ vnit ei ſent motoꝛ mobili.i¶ Sed tũc obijcit᷑.ſi ꝓ tãto dicat᷑ aſſumere.tũc dicet᷑ aſſumere quodcũq; coꝛpꝰ qð eſt ab ipſo motũ:⁊ ita ſi mouet vn magnãa turꝛim. tũc dice⸗ remus aſſumere ipᷣm coꝛpus id.qð falſuʒ ẽ. Dicit eniʒ aug.in li.de ciui.dei plane.ꝙ angeli ex nata? ptãte di uina hñt ptãteʒ ad mouẽdũ oĩa coꝛꝑa.ᷣ nõ dicũt᷑ aſſu⸗ mere oĩa coꝛꝑa ab ipſis mota. Ioꝛte diceret᷑ ꝙ dicũt aſſumere illa coꝛꝑa in qio loquũt᷑ ⁊ ĩ ꝗbo exercẽt hmõi oꝑatões ſenſibiles.Sʒ adhuc videt᷑ eè h̊ falſuʒ.qm an gelus locutus eſt in ʒacharia.Fſᷣm ꝙ dr zacha.j.⁊ dixit ad me angelꝰ ꝗ loquebat᷑ in me. ᷣm h̊ optet dicere . ꝙ angelus aſſumpſit coꝛpꝰ zacharie.qð falſuʒ e.¶ Rñ⸗ det᷑ ꝙ ſm ꝙ põt extrabi ex veꝛbis aug. ĩ li.de tri. ꝙ iſta aſſumptio eſt ſumptio coꝛꝑalis creature ſibi ↄiũcte:vel q́i vniꝰ cũ creatura ſpuali:ad manifeſtatõzʒ ipius crea⸗ ture ſpũalis vel ad demonſtratõʒz diuinã. Et nõ ꝙ dĩ qi vniꝰ vel q̃i ↄiũcti:qm̃ angeli ad ſuũ coꝛpꝰnõ eſt vnio ſicut ꝑfectõis ad ꝑfectibile.ſed ſicẽ motoꝛis ad mobile. Itez addit᷑ ad demonſtratõʒ diuinã. ꝓpt᷑ apparitiones factas in ve.teſta.in ꝗbo dñs locutus ẽ ſanctis pribo: tñ mediãte angelo aſſumẽte coꝛpꝰ: ⁊ ita aliqñ inuenit᷑ ſcriptũ.qꝙ apparuit dñs.aliqñ ꝙ aꝓaruit angelus.Ex H̊ pʒ.ꝙ nõ aſſumit om̃e coꝛꝑꝰ quod mouet. ſᷣ olũ quod mouet ad ſui manifeſtatõʒ vel manifeſtatõz diuinam. 4Et quod obijcit᷑.ꝙ deberet dici aſſumpſiſſe ʒachaꝛiã cũ in eo locutus eſt.Dicẽdũ ꝙ; nõ oꝑtet.qꝛ dñs angelo inſpirauit.⁊ angelꝰ ꝓphe.⁊ tũc aĩa ſic ab angelo mota mouit coꝛpꝰ ad expmendũ voce illud inſpiratũ:⁊ ita lo qui ñ oueit angelo niſi ꝑ cauſaʒ.ñ ꝑ eẽntiaʒ. nby quaztũ D equartũ quo querit᷑.de quo coꝛꝑe aſſu⸗ mat coꝛpus.Ad quod ſic. Nidet᷑.n.q de empireo.vel dicat᷑ q̃re nõ.q¶ͥ Pretea.vi⸗ xt᷑ ꝗ magis ↄgruat ꝙ aſſumat te celeſti de alio.qm illud coꝛpꝰ int omĩa coꝛꝑa magis ↄgruit nature eoꝝ. Vñ etiã dicit aug.in lib.ſuꝑ gen.ad lit.ꝙ; demones ꝗbo añ pctẽm ↄgruebat locꝰ celeſtis.q;tũ erat de pᷣma ſua natura: poſt pctm ceciderũt ab eo in hunc gert᷑.⁊ de illo aſſumũt coꝛꝑa ad temptandũ. ſi ̊ bonis adhuc debet᷑ celũ empireũ tanqꝙ locꝰ.pʒ q; Bͥ coꝛpꝰ ma⸗ gis ↄgruit nature eoꝝ:nec miꝝ. cũ h̊ ſit ꝓrie ↄtinens eos:pʒ ̊ ꝙ magis ↄgruit ꝙ ð celeſti coꝛꝑe aſſumãt ſibi coꝛꝑa ꝙ; de aliqͥ alio.¶¶1 Pretea.videt᷑ ꝙ ñ ↄgruat ipᷣm aſſumẽ coꝛpꝰ de aere. vᷣ olũ de celeſti coꝛꝑe: qm angelꝰ mouet᷑ repẽte.̊ ẽ in tꝑe ꝑceꝑtibili: ꝙ̊ magis illi ↄpetit coꝛpꝰ illud qdð citiꝰ inouet᷑.ꝗ̊ magis ↄgruit coꝛpꝰ cele⸗ ſte ꝙ; aereũ.cũ młtomaioꝛis ſit agilitatis q; coꝛpꝰacreũ G de ↄꝓgruitate magis ↄpetit ꝙ aſſumat coꝛpꝰ de celo q; de gere. ¶¶q Iez Hh̊ ideʒ videt᷑ ꝑ G.ꝙ cuʒ angelꝰ appaꝛuit petro ĩ caꝛcẽ lumẽ refulſit.ſ̊ lumẽ ꝑtiet ad celeſie coꝛꝑꝰ Silr p̃t argui ex ꝗbuſdã apparitõibo veteris teſ. ¶ ¶õ tra.ↄſtat ꝙ ncce ẽ qũ angelꝰaſſumit coꝛpꝰ de aliqͥ coꝛꝑe coꝛpꝰ aſſumptũ diuidat᷑ ab eo a qͥ ſumit᷑: ſiůj impoſſi⸗ bile ẽ ꝙ aliqdð coꝛpus diuidat᷑ a coꝛꝑe celeſti.maxĩe ab empireo.etiã ſᷣm ꝙ ponũt phi.ponẽtes nullo modo eẽ poſſibile.ſectionẽ vel diuiſionẽ fieri ab hmõi coꝛpibus ꝗre impoſſi bile eſt.ꝙ aſſumãt coꝛpus te coꝛpe celeſti. ¶Pretea.ꝑtes eiꝰ denſant᷑ ad h̊ vt ſit viſibile: quod ñ eẽt ĩ ipo poſſibile niſi eẽt alterabile ⁊ mutabile: cum coꝛpꝰ celeſte de ſe ſit inniſibile.⁊ coꝛpꝰaſſumptũ ab an gelo ſit viſibile:ncce ẽ.q ſi aſſumeret de coꝛpꝑe celeſti. ꝙ icat᷑ aſſumere. = Ptes eius oſererent᷑.⁊ ita eẽt mutabile illud coꝛpꝰ ⁊ al terabile.quod eſt impoſſibile ⁊ maxĩe de empireo.Si enĩ illud coꝛpꝰ ñẽ mobile motu locali młtomagis nec motu alteꝛatõis:cũ motꝰlocalis dignioꝛ ſit ⁊ prioꝛ int oẽs motus.⁊ illud coꝛpꝰ eſt coꝛpꝰ digniſſimũ.q Pre⸗ terea.plane dic phᷣs.ꝙ ille motus ẽ prioꝛ.ita ꝙ vbi de⸗ eſt a oẽs alij deſunt:nõ tñ vbi eſt.ncce ẽ ꝙ alij ſint.̊ pʒ ꝙ ñ aſſumũt coꝛꝑa de coꝛꝑe celeſti.ſᷣ̊ tm̃ de aere.¶ Sʒ iũc querit᷑.q eſt drñtia int bonos ⁊ malos.qm̃ mali ð eodeʒ aſſumũt. Iteʒ dicit Greg.abꝛahaʒ angelos non potuiſſe videre.niſi coꝛpꝰ ex aere aſſumpſiſſent: nõ enĩ apparerẽt ⁊ coꝛpꝰ aſſumerẽt.niſi coꝛpꝰ ſolidũ ex celeſti elemẽto haberẽt.4¶ Pretea.h̊ põt ↄueĩre eoꝝ agilitati Fm y dictũ ẽ ſupᷣ. Sʒ in ↄtrariuʒ ad bec obijcit ꝑ h̊ qdð dicit Heda in li.de natura reꝝ.dicẽs celũ ſuꝑioꝛis cir culi. ꝗꝓprio diſtinctũ termĩo.⁊ equalibo ſpacijs colloca tũ.virtutes ↄtinet angelicas.q ad nos exeũtes etheꝛea coꝛꝑa ſumũt.vt poſſint homĩbo in edẽdo aſſimilari.ea vemq; reuerſe deponũt.¶ Pretea. nõ videt᷑ ꝙ H̊ repu⸗ gnet agilitati eoꝝ.qm̃ ſᷣm aug.hõ tantũ h̊ hʒ poſſe ſupᷣ ſuũ coꝛpꝰ.ꝙ põt ſᷣm aliquã ꝑteʒ ſui facere aligd.quod videt᷑ oino ↄtrariũ nature ſue. Et de h̊ poĩt tria exem⸗ pla. Primũ eſt.ꝙ fuit hõ tante agilitatis.ꝗ totã capil⸗ laturã ſuã potuit vertẽ añ faciẽ ſuã.ita ꝙ poſterioꝛ ꝑs capitis remaneret nuda.Aliud exemplũ ẽ de hoĩie alio ꝗ poterat mouere auꝛes ſuas veꝛſus oculos ſuos.quẽ⸗ admodũ facit pullus eꝗnꝰ. Terciũ exemplũ ẽ. ꝙ aliꝰ fuit hõ ꝗ a ꝑte poſterioꝛi poterat voceʒ formare ⁊ loꝗ. nec erat ille ſonus turpis:⁊ tñ illa tria vident᷑ ↄtraria nature coꝛꝑis hũ ani.Cum q̊ homo ſic poſſit circa cor⸗ pus ſuũ.multomagis videt᷑ ꝙ angeli qui ſunt maioꝛis agilitatis.pñt facere vt coꝛpꝰ aereũ aſſumptum tãte ſit agilitatis vt ↄgruat motui ageli.¶ Rñdet᷑.q aſſumit coꝛpꝰ de aere.Sʒ duplex ẽ ꝑs aeris.ſ.ſuꝑioꝛ qͥ puꝛioꝛ ẽ qᷓ ꝓprie dicit᷑ ether:⁊ inferioꝛ q̃ nõ eſt ita pura.qᷓ ꝓrie dicit᷑ aer:⁊ ſᷣm hec diſtinguũt᷑ duo celi.ſ.ethereũ ⁊ ae⸗ reũ. Et ſᷣm h̊ dicimꝰ. ꝙ boni angeli de ethere aſſumũt coꝛꝑa.ſ̊ mali potius de aere.⁊ iſtis vtamur ᷣm nomĩa ꝓria:ether vᷣo bñ põt denſari ⁊ rarefieri vt fiat viſibi le.Al Ad obiectũ in ↄtrariũ dðm eſt.ꝙ lʒ angelꝰ oditꝰ ĩ celo eẽt empireo.⁊ ita illud coꝛpꝰvidet᷑ in geneꝛe coꝛpo rũ magis ↄueniẽs:nõ tñ ↄuenies vt aſſumat᷑ ĩ miſteriũ cũ mittit᷑ ad nos.Coꝛpꝰ.n.ethereũ ↄueĩt mutatiõi q̃li⸗ cũq;.quod non videt᷑ d coꝛpꝑe celeſti ſiue de empireo. Ad ſecũduʒ dõm.ꝙ lʒ coꝛpus celeſte ſit magis agile ethere vel aere.tñ iſiud videt᷑ magis ↄueniẽs miſterio nõ ꝓpter motũ tm̃.ſᷣ ad foꝛmatõʒ. poteſtatẽ aũt hʒ an⸗ gelus ſuꝑ hmõi coꝛpꝰvt citiſſime faciat moueri.⸗. Ad terciũ dm.qꝙ lumioſitas q oñſa eſt in appaꝛitõnibo bo noꝝ angeloꝝ.nõ repugnat ꝗn aſſumat coꝛpꝰde ethere: etheꝛ.n.lʒ de ſe ñ habeat lumẽ.recipit tñ lumẽ a celeſti coꝛꝑe:⁊ ita ether ſic illuiatus.põt eẽ materia coꝛporis in quo angelꝰ apparet: ⁊ ita põt lux agarẽ cũ angelus bonꝰ ſe demõſtrat:quocũq; aũt mõ ſit.ſiue aſſumat de ethere vel de gere. ſiue de celeſti coꝛꝑe. nihil circa h te⸗ mere diffiniẽdũ.ſ̊ ſanctoꝝ auẽtibo adherendũ. embruz qmintum Baquintũ quo querit᷑ de mõ aſſumẽdi eł faciẽdi illud coꝛpꝰ.cũ nõ ſit oꝛganiʒatuʒ. querit᷑ vtꝝ angelꝰ oꝛganiʒet illud.⁊ vide . tur ꝙ ſic. Aug.ð ci.dei. In angelo ẽ vita dtiet. lentit.2 intelligit. Sicut.n. aĩa tenet coꝛpꝰ ſuũ inqtũ eſt oꝛganiʒatũ.qua diſcedẽte diſſoluit᷑.⸗ pereũt oꝛgana. Sic angelꝰ videt᷑ ↄtinere coꝛpꝰ aſſumptum ne diſſoluat᷑.⁊ hʒ angelus virtutẽ preꝑandi illud coꝛpus ad h.vt aptũ ſit motui ſuo: ⁊ hoc videt᷑ eſſe oꝛganizare quia nõ eſt aptuʒ motui quo illud mouet. vtpote locu⸗ tioni.niſi ſit oꝛganizatũ.q̊ angelus hʒ poteſtatẽ orga⸗ nizandi illud.¶ Contra. Anima non oꝛganizat coꝛpꝰ ſuum ſed oꝛganiʒato vtitur. gᷓ ſimiliter nec angelus. Al Item ſi oꝛganizant.cum oꝛganiʒare ſit foꝛmaʒ vlti⸗ mam dare: oꝛganiʒ atio enim eſt vltima perfectio cor⸗ poꝛis inq;tum coꝛpus.non dico inqtuʒ animatũ:dare auũt vltimã foꝛmã ſit creare.ſm hoc angelus diceretur creatoꝛ.quod eſt ↄtra aug.qui dicit.ꝙ angeli ñ debent dici creatoꝛes.lʒ aliquid adminiſtrẽt vt aliꝗd creetur. ſicut nec agricole ſegetum dicunt᷑ creatoꝛes: q;uis enĩ aliquid oꝑentur pꝛeꝑando ad recipiendũ foꝛmam volti⸗ mã.tamen foꝛmaʒz vltimã non dant. Et ponit exẽpluʒ de foꝛmatione eue de coſta ade.que miniſterioꝝ ange⸗ loꝛum preꝑata habet᷑ hoc ſecũdo lib.ſen.di.xviij. ca.ſolet queri.¶ Solutio.dicimus ; angelus preꝑat hmõi coꝛpus aſſumptum pᷣm ꝙ pertinet ad ſui manife ſtationem faciendam.foꝛmatio autem vltima eſt dei. 4Al Ad illud quod obijcit de anima.dicẽdũ ꝙ non eſt ſi⸗ mile.Anima eniʒ creando infundit᷑ ⁊ in fundẽdo cre⸗ atur: non poteſt auteʒ infundi niſi in coꝛpoꝛe iaʒ oꝛga nizato.quia oꝛganiʒatio eſt vltima diſpoſitio que ẽ q̃i neceſſitas ad animã. vnde pꝛius eſt oꝛganiʒaꝛe ꝙᷓ; oꝛga niʒ atum eſſe.⁊ ita cum coꝛpus oꝛganiʒat᷑.aĩia nondum elt.vnde nec põt oꝛganiʒare.ſ̊ habet naturazʒ ſubmini ſtranteʒ in oꝛganiʒando coꝛpꝰ:p angelꝰ cum coꝛpꝰ aſ⸗ ſumit iam eſt.⁊ ideo põt ipſemet p̃ᷣꝑare.q Ad alið di⸗ cendũ.ꝙ lʒ angelus diſtinguat aliquo mõ oꝛgana.nõ tamẽ ꝓprie dicit᷑ creatoꝛ.qꝛ nõ facit de nõ ente ens.qð creatoꝛis eſt tm.ſᷣ de nõ ſic exñte.ſic exiſtens:ſupponẽ⸗ do materiã q̃ nõ ſupponit᷑ in creatiõe.vt raro denſum ⁊ hmõi.quod põt ↄuenire alij. lembꝛum ſertum O ſextuʒ quo queꝛit᷑ de vſu coꝛꝑis aſſum pti.vtꝝ angelus mouet᷑ coꝛꝑe aſſumpto. vtpote coꝛpe hũano ad omẽʒ actũ.inqtũ Ppmõi coꝛpus eſt. Videt᷑ ꝙ ſic. vtitur eniz Coꝛpe qtum ad actum loquendi. qui attendit᷑ qᷓtuʒ ad rõnaleʒ:vtit᷑ etiã eo quo ad actum comedendi.qui at⸗ teſtat᷑ aiationi.ſicut põt ꝓbari auẽte ſcripture in plu⸗ ribus locis:ſiat ̊ argumentũ a minoꝛi ſic. Angelꝰ põt vti coꝛꝑe aſſumpto ad dictos actus qui nobilioꝛes ſũt alijs: multomagis ad oẽs alios qui min digni ſunt. 4Al Iteʒz poſterius ñ ẽ ſine pᷣoꝛi.ſ̊ vinẽ ẽ actꝰ pꝛioꝛ q; loqꝗ vel ↄmedere:& illi ñ ſunt ſine iſto: cũ ꝗ̊ angelꝰ vtat᷑ cor⸗ poꝛe ad locutõz ⁊ ↄmeſtionẽ. q̊ videt᷑ ꝗ; eo poſſit vti ad viuificatõezʒ.ita ſcʒ vt illud viuificet.Qð ſi ↄcedat᷑.vi⸗ ct hoc eſſe falſuʒ.i 2õ.n.videt᷑ vineꝛe coꝛpꝰ aſſumptũ ab angelo.qꝛ ab eo aſſumit᷑:fiłr plures actus tali cor⸗ poꝛi ↄpetentes. p̊ ſoluʒ quo ad illos ꝗ valent ad angeli manifeſtatõʒ vel dei demonſtratõʒ. ꝓpter que etiã cor⸗ pus aſſumit.hmõi.n.ſunt loqꝗ ⁊ ↄmedẽ: volebãt.n.an⸗ geli oñdeꝛe ſuã poteſtatẽ qꝛ ↄmedebãt ptãtiue.nõ ex in⸗ Digẽtia vel neceſſitate ſicut nos.vnde ꝑ predictos actꝰ ſe magis manifeſtabũt.¶ Pretea.qꝛ ꝑ hos maioꝛẽ fa⸗ miliaritatẽ exhibebant illis quibo apparebãt ſicut per doꝛmire ſentiꝛe ⁊c. IJdeo potius ad hos actus vtebant᷑ coꝛpe aſſumpto q; ad alios.Et hoc eſt quod aug.in li. xriij.de ciui.dei. Hoc faciebãt angeli viſibilit 2 tꝛactabi liter apparentibo:nõ qꝛ indigebat. ſed quia volebant poterant.vt homĩbus congrueꝛent ſui miſteꝛij quadaʒ hum anitate fecerũt.nec fantaſtice angelos ediſſe cꝛedè Dum eſt.qñ eos in hoſpitio homines ſuſceperũt. ſic dĩ geñ.xviij.⁊.xix.i¶l Per hoc etiã quod dictu eſt.non ꝗa indigebant ſed quia volebant.patet ſolutio ad obiecta que ꝓcedebãt.acſi hmõi actus eſſent ex natura vel ne⸗ ceſſitate nõ voluntate.Abi.n.aliquid habet᷑ nõ natu⸗ ra ſed volũtate.põt haberi poſterius ſine prioꝛi:illud aũt argumentũ nõ erat a maioꝛi.quia nõ magis videt᷑ ꝙ debeat vti coꝛꝑe aſſumpto quo ad alios actus ꝗꝙᷓ ad , ⁊ comedendũ.quod patet ſi inſpiciat pꝛedi⸗ ti Cta. 3 oꝛit᷑ h queſtio. Quare abrahbaʒ angeli ſibi appatetibo cibos obtulit. cũ ſciet ãgelos cibo ñ indigẽ ⁊ illos intelligeret eẽ angelos.quod patet:q; eos ado⸗ ſtſomezſ perſecnocg, Amimatiden elus dicnen nngelißi bene taligdceegg res: ige — ln poniterep hiſeniop lbſen ditiß Angeluopeemn etadſuinante Pftimaeg d. iignoneſiͤ in fonceto ee⸗ poreigzan poſinoeitaſ. nizcneihe t aianondn ARuraz ſobnnn cum con Waaln 5moogend nöenten kiſtnngſion, Ntraroafun: tum ſſucorpisafu copegſung omnez acti inqti Pſic ptünan ttencit ma nnedenci goigt⸗/ ſcriptureinph⸗ iſi. Mageb'e hi nobilores ſi minwigniſin⸗ aer naile angeb ſtcke⸗ peo voſſtin Döli oltbtß conp) aſonpdl enno tlich⸗ Halentod angt er quectich⸗ olcbitndl⸗ Nitiue noͤerin hpruſetohe⸗ pos noionifn rebit ſet fet gemoptebeſt noc aug in li Dlit1 naetu nia volebant! niſkeiontt; ſostciſecit. ceperüt ſin (Lueſtio rauit. ꝗ Ad quod dm. ꝙ abrabã primo putauit eos eſſe hoies. a ideo cibo indigere. ꝓpter quod cibos ob⸗ tulit:s poſimodũ pcepit eos eſſe angelos.4. Sʒ obijcit qꝛ prius adoꝛauit ꝙ; cibos offerret.vtʒ gen.xvuij.̊ pꝛiꝰ intellerit eos eſſe angelos.Zd qd dm. illa adoꝛatõ ñ̃ fuit latria qͥ dro offert᷑. nec etiã dulia qᷓãgelis. ſ̊ dulia q offert hoibo reuerẽtie cauſa. Sic aũt adoꝛauit abꝛa⸗ ham.cũ putaret eos eẽ hoies.qꝛ eos vidit ĩ reuerenda ꝑſona. Sʒ poſtmoduʒ intellexit eos eẽ vere angelos 2 etiã veũ in eis aparuiſſe.Elnñ trinitatẽ ĩ vnitate ogno⸗ nit. vt dicit aug.de trini. Iñ de ipſo cãtat᷑. tres vidit ⁊ vnũ adoꝛauit.cũ ſcʒ dixit. loquar ad deũ meũ cum ſim puluis ⁊ cinis. Oſeptimũ quo queꝛit᷑ de ſpẽbo coꝛꝑalibo in gbo legit᷑ dñs aparuiſſe añ incarna⸗ tionẽ.Et qrit᷑.vtꝝ hmõi ſpẽs faceret an⸗ elus. vel ipſe de? imediate. Elidet᷑ ꝙ ipe ciebat ad faciẽdũ eas ꝑ ſe ſine angelo. videt᷑ ſuꝑfluere alteꝝ. illas faciebat ipſe deꝰ Antiqꝗs patribo añ incarnatõʒ rere dicebat᷑.voces iſte aut ſpẽs coꝛꝑales fiebãt ꝑ an⸗ gelos:aut ipſis agentibo aliqd ex ꝑſona dei.ſic ꝓghᷣas ſolere ondimꝰ.ſiue aſſumẽtibex creata qð iplſi n eẽnt Cõtra. aug. de trim. aluatoꝛis cũ deꝰ? appa oꝑatio angeli:qꝛ vbi ſufficit vnũ aa. videt᷑ ſuꝑfluere vbi e' figurate temõſtraret᷑. 4l Stez qrit᷑.vñ ẽ B. ꝙ añ diluuiũ ſꝑ legit᷑ appaꝛuiſſe dñs ĩ ſe:bᷣ poſi diluuiũ ante incarnatoʒ. vbicuq; legi᷑ dñm aꝓparuilſſe. legit ꝙ ap⸗ paruit i angelo:qð ꝑpendit᷑ ex G.ꝙ ibidẽ vel pᷣmittitur vel ſubiũgit de apparitõe angeli. vn aliqn dicit ſcriptu ra angelũ eẽ locutũ.aliqñ txũ.4! Zid pꝛimũ dicimꝰ. q; iſta oꝑatio dictaꝝ ſpẽꝝ.⁊ deo attribuit᷑⸗ angelo. ßᷣ dil ferent.ſ.deo ꝑ auetẽ.angelo ꝑ miſteriũ.Et lz deꝰ qtuz in ſeẽ:ñ indigeat miſterio.tñ ↄgruit eiꝰ nobilitati ⁊ di gnitati vt miſtrat ei angeli in hmõi inferioꝛibo. vñ gat. iij.lex oꝛdinata ẽ ꝑ angelos ĩ mann mediatoꝛis. 4 Ad aliud dᷣm. ꝙ; cũ imminẽte diluuio. ois caro coꝛuꝑat viã ſuã.⁊ dñs diluuiũ immilſit in penã illius coꝛupti⸗ onis.ſic dr geñ.vj.⁊ ideo extũc dnñs minoꝛẽ familiari⸗ tateʒ habuit cũ natura hũana. Ad quod innnendũ pꝰ diluuiũ ñ legit᷑ aparuiſſe in ſe. in angelo: vt notaret᷑ elongatõ dei ab hoie facta ꝑ illã coꝛuptõz. Sʒ añ ts diluuij bñ legit᷑ aparuiſſe ſine mẽtõne facta de angelo ad dnotancdũ ꝙ n ita eẽt elongatꝰ ab hoie ꝑ pctm. vel illud põt ſolui referẽdo ad t̃us incarnatõis. qñ appa⸗ ruit dns in angelo magni ↄcilij.̊ eſt in filio ſuo.vt di⸗ cat᷑ ꝙ ꝓpter apparitõeʒ deũ in ſe.ſ. qua legi aparuiſſe in ſe.nõ facta mentõe de angelo.Legit᷑ oſequẽt apparu iſſe ĩ angelo: vt ꝑ innueret᷑ ꝙ appropiquabat tpus il lud ld appareret iĩ ãgelo magni ocilij.ſ.tẽpꝰ icaꝛnatõis. ( ueſtio. xxxv. de actibꝰ qus exercet angelus in coꝛpoꝛe aſſumpto. T aſſumptiõe coꝛpoꝝ ab angelis. ſegẽ oſiderato de motu facto ĩ coꝛpe ꝑ an⸗ gelu. ⁊ qꝛ duplex mot diſtiguit᷑ er ꝑte aie.qdã ẽ ad aĩazʒ ſic ꝑ oꝛgana ſenſibi⸗ lia.ꝗdã vo ab aĩa:⁊ ille ẽ duplex. Eſt. n. toti⸗ coꝛꝑis.⁊ ille dr̃ motꝰ locał. Eſt aliꝰ ꝑticłaris.ꝗ ẽ cũ oꝛgan mo⸗ uet᷑ ad locutõz faciendã vel oꝑatõʒ. De vtroq; aũt qrẽ⸗ dũ ẽ.⁊ ſic erũt q̃tuoꝛ qrẽda.⸗l rĩo. ſi motꝰ ſenſitiuus ſit in coꝛꝑe aſſumpto ab angelo. Scðo.ſi ſit ibi vera ↄmeſtio.cũ tale coꝛpꝰ ſumit cibum.4.KTercio de motu coꝛꝑis aſſumpti.ſi ſubito fiat vel ĩ tpꝑe.¶ Quaꝛto.ñ er⸗ iſtẽte debito oꝛgano ad foꝛmandã vocẽ.vtꝝ poſſit ange⸗ lus foꝛmare vocẽ ſenſibileʒ. teus. cu. n. ille ſpẽs fierẽt gt apparitõʒz dei. a deꝰ ſuſfſi Abita oſideratiõe y Sprimu. Si motus ſenſitiuꝰ ſit ĩ coꝛpe aaſſumpto ab angelo.vtpote ad audiẽduʒ vel videndũ vel guſtãdũ. Et videt᷑ ꝙ ſic. Zi . n. oꝛgana ſunt deteꝛmĩata in coꝛpoꝛe A(llo. vt oculi aures 2 bmõi. 7 exterius ſunt iũlla q cõue⸗ niũt ĩmutatõni ſenſibili:& in effectu põt fieri imutatio ſenſibilis.2 ita ſenſus.¶ Pret᷑ea.ſicut locutio vel peꝛ⸗ cuſſio põt fieri mo oꝛgana. q̃re ſiłr nõ fieret viſio vel auditio.¶ in hoie ſufficiẽt cognoſceret res ſenſibiles ꝑ ſe ſine ad⸗ iutono ſenſuũ:nõ eẽnt ſibi neceſſarij ſenſus bmõi. ꝗᷓ cũ vis intellectiua angelica ſufficiẽt ↄgnoſcat ꝑ ſe res ſen ſibiles.ñ eſt aliqͥ nccitas ſenſuũ.̊ ſuꝑflue ponerẽt᷑ vir⸗ tutes ſenſibiles in oꝛganis illis.¶ ꝛetea.ſenſus atte ſtat vite ſenſibili.vita aũt ſenſibilis ipi eẽntie aĩe:q de⸗ ficiente principio deſicit ĩ eis ſenſus. ¶ Ad hoc videt᷑ dðm ſine pᷣiudicio melioꝛis ſnie.ꝙ nõ eſt in hmõi oꝛga nis ſenſus ꝓprie dictusihᷣ ſi eſt.dr ibi eſſe illð ſentiꝛe.ð quo dicit aug.in li.de ci.dei.ꝙ angeli p̃ter h̊ ꝙ intelli⸗ gũt ſentiũt:h̊ nõ credo vnũ fieri ex potetia ſenſibili ⁊ oꝛ gano.⁊ ꝙ nõ alit fiat imutatio in oꝛgano tali.qᷓ; in illo modo quo fit reſultatio in ſpeculo: in ſpeculo.n.reſul⸗ tat ſilitudo ſenſibilis. ᷣ ñ eſt vis ſenſibilis vnita q̃ ilaã foꝛmã accipiat.⁊ ꝑ illaʒ de re iudicet: nec oꝑtet ꝙ ſi ſit foꝛma oꝛganis ſenſibilibo.ꝙ ꝓpteꝛ h̊ ſint oꝛgana ſenſibi lia·Oculus.n.qui amiſit vſuʒ videndi nihilominꝰ foꝛ⸗ mã oculi tenet:nec oꝑtet ꝙ ſi fiat locutio veſ ꝑcuſſio vł h oꝑatio que eſt quaſi abintꝛa.ader que fiũt ad aliqꝗd ſignandũ vel opanduʒ in nobis.q; ꝓpter hoc fiat viſio vel auditio vel hꝰmõi aliqd quod fit quaſi abe?. adint᷑ cum ipſis angelis virtute intellectina ſufficient inno⸗ teſcãt:que ſenſibo a nobis cognoſcũt᷑ ſiue ↄpᷣbendũt᷑. MWemby ſecüdum O ſecũdum quo querit᷑ ex ꝑte ↄmeſtiõis ſi eſt ibi veꝛa comeſtio.ꝙ aũt ſic.videtur e bhoc quod dicit aug.in li.ſex queſti.con ta paganos. Legimus angelos ſumpſiſ⸗ ſe cibos.nõ ficte aut fantaſtice:ß manifeſtiſſima veꝛita ham angeli nõ caꝑent niſi ꝓpter nos ſoliduũ aliquid ex celeſti elemeto guſtarent.⸗ reterea. ſi nõ vere ſume rent cibos.ad quid facerẽt ꝙ abraha eis cibos pᷣꝑaret. nũquid volebant ei illudere.quod nõ eſt credendum. ER aũt nõ fuit vera comeſtio ſic obijci᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ tho.xij. Ego videbar vobis comedere. hᷣ ego inuiſibili cibo vtoꝛ. ſicut axꝑpaꝛet ex his. videt᷑ ꝙ ibi tm eſſet ap parentia ↄmeſtionis.: Qam ſi eẽt ibi veritas. ñ dixiſſet ego videbar.bᷣ ego omedebam. Steʒ ſi veꝛe medeba tur. cibo traijciebat᷑ in ventrẽ.⁊ nuũqd ꝑ ſeceſſuʒ exit. vt nephas eſt de angelis credere. ſicut habet᷑ iĩ li.de colla⸗ tionibo ſanctoꝝ. Itez i angelis niłaẽ nccitas incoꝛꝑa ſtio.¶¶ Rñdet᷑ ꝙ veꝛa fuit comeſtio.ᷣ duplex ẽ veꝛitas ↄmeſtiibnis: vel ꝓꝑt᷑ nccĩtatẽ ↄmedentis.⁊ ſic ñ fuit ibi Aiar aũt ẽ ꝓpt incoꝛpatõʒ. q̊ ñ fuit vera ↄme ↄmeſtio:vel pter ptãteʒ oñdendã ⁊ familiaꝛitateʒ ha⸗ bendã cũ quid ↄmedebãt.⁊ ᷣm bhec vera eſt comeſtio. vñ aug.ptate ↄmedebãt.nõ nccĩtate.⁊ poĩt exemplũ de radio ↄſumẽte aquã ⁊ de terra abſoꝛbente:radi eĩ ſua ptãte ↄſumit.ſᷣ̊ terra ꝓpter ſuã ncciĩtatẽ abſe oꝛbz. 4 Peꝛ B ſolui pñt q obiecta ſut. Qð.n.dicit᷑ tho.xij. videbar vobis.expoit᷑ ex nccitate.ſ.omedere:vᷣ meꝰ cibo eſt cele⸗ ſtis qͥ vtoꝛ:erat ̊ ibi apparẽtia ↄmeſtionis ex indigen⸗ tia.ᷣ veritas ↄmeſtionis ptãtiue.4. Ad ſcom vᷣo dõm ꝙ lʒ eẽt ibi veritas ↄmeſtiõis qͥ ad maſticatõez: ñ tñ q̃ ad ꝓiectõʒ in ventrẽ oꝑtebat fieri.vel quo ad incoꝛꝑa tioneʒ.cũ hec ad indigentiã ꝑtineãt. 3 ↄtrariũ videt᷑. ſi.n. vis intellectiua te.4 Pretea. Greg.in moꝛał.li.xxvij. Cibos cũ abꝛa — * Membx terci . terciũ quo queꝛit᷑ de motu pcedente a ſpũali ſuba.qui eſt motus localis totius coꝛpis.⁊ querit᷑. Si coꝛpꝰ illud qð aſſuit ſit de gere vel ð etheꝛe.naʒ dicit gre.ĩ mo rał.Qiſi angeli quidã interna nobis nũciãtes.ad tpᷣs ex aere coꝛpa ſumerẽt.exterioꝛibo nr̃is obtutibo ñ appa rerẽt:ex quo accipit᷑ ꝙ coꝛpꝰ aſſumptũ ab angelis ẽ de gere. Uer vᷣo denſatus hʒ tempꝰ ſibi dtermĩatũ in mo tu maius ꝙᷓ aer rarefactus:⁊ aer raꝛefactus maiꝰ ba⸗ bet tempꝰ in motu ſuo q; habeat ignis.Ignis vᷣo repẽ⸗ te ferẽ᷑ ſurſuzʒ.ſ̊ in tꝑe viſibili: &̊ coꝛpꝰ aſſumptũ ab an- gelo. mouet᷑ in tꝑe viſibili maioꝛi vel mĩoꝛi:ꝗ̊a angelꝰ ꝗ mouet᷑ aſſum pto coꝛpe.iõ gᷓ repente eſt angelꝰ vbi vult. S̊ ſᷣm coꝛpis quod fert determiatõʒ.¶ Sʒ videt᷑ ↄtra riũ.quia in coꝛꝑibo vbi eſt motꝰ naturalis vel vi⸗ olentꝰ.⁊ addit᷑ viꝛtus adiuuãtis ad hũc motũ vel illũ. tanto ẽ motus velocioꝛ quãto maioꝛ ẽ virtꝰ adiuuãs: cũ virtus angeli ſit impropoꝛtõnalis cuicũq; vᷣtuti coꝛ poꝛali.erit eſfectus impropoꝛtõnalis.⁊ ita coꝛpꝰmotũ citiſſime mouebit᷑:g per Kaae⸗ ad h. ita citil⸗ ſime mouebit᷑ quantuʒ ꝑmittet natura eius coꝛꝑis qð mouet᷑.⁊ quanta ẽ intentio virtutis ex ꝑte mouentis. Vñ nõ ſic mouebit᷑ coꝛpꝰ illud.ſicut ſue nature relictũ eſſet:tũc.n.in ſenſibili tꝑe mouẽt᷑. nũc autẽ mouet᷑ ᷣm virtutẽ angeli influẽtis ei viꝛtutẽ.⁊ ita nobis inſenſibi liter.ꝗ Et ꝑ h̊ pʒ ſolutio ad obiectũ.i Qam ꝓcedit acſi coꝛpus aſſlum ptu tm ꝓpria vᷣtute moueret᷑. auo mouet᷑ lingua aſſumpti coꝛꝑis. Que rict᷑ ;̊. vtꝝ nõ exñte debito oꝛgano ad foꝛ⸗ mnmandũ vocẽ.poſſet angelus foꝛmare ſen⸗ ileʒ vocẽ. Qnoa videt᷑ ꝑ h̊.ꝙ angelꝰ foꝛmauit vocez in aſina balaam.lingua aũt eius nõ fuit de bitũ inſtru mentũ ad foꝛmandũ lccutõzʒ: ̊ eadeʒ röne in coꝛꝑe aſ⸗ ſumpto.lʒ ñ habeat debitũ oꝛganũ.põt foꝛmaꝛi locutio ab angelo. ¶¶ Itez dicit b. Greg. Aliqñ loquit᷑ dñs ꝑ angelũ celeſtibo ſubſtãtijs.aliqñũ terrenis:⁊ poĩt exem⸗ plũ de celeſtibo.cũ vox facta eſt de nube.hic eſt filiꝰmeꝰ Ddilectus: foꝛmatio & illius ĩ aere eſt facta miſterio an⸗ geli. quod ſi eſt.ꝗ̊ angeli hñt poteſtatẽ ad foꝛmandum voceʒ ſiue locutõʒ ſenſibileʒ ſine oꝛgano.̊ nõ ẽ neceſſe coꝛpꝰ hr̃e oꝛganũ locutõis.(¶ Contra. omis opeꝛatio aĩalis fit mediãte inſtrumẽto coꝛpoꝛeo:pᷣ locutio ẽ oꝑa tio aĩalis.̊ nõ fit ſine inſtꝛumẽto vel oꝛgano:q̊ angelꝰ in foꝛmãdo locutõʒ.indiget hmõi inſtrumẽto.q⸗ Item locutio eſt actus virtutis rõnalis: ̊ ſolũ ↄueit rõnale bomiĩbo.⁊ nõ angelis.cũ rõnalis ſit ꝓpꝛia drñtia hoĩs: g locutio ↄuenit tm̃ homĩ ⁊ nõ angelo. Iteʒ locutio ẽ vox articulata: ſ̊ vox articulata nõ fit ſine inſtrumẽto apto ad articulatõʒ vocis.&̊ᷓ ad ſoꝛmatoeʒ locutõis in⸗ diget angelus debito inſtrumẽto. ¶ Ad quod doõm. ꝙ angelus hʒ poteſtatẽ foꝛmãdi locutõʒ in aeꝛe.etiã ſine inſirumẽto.vel ſine inſtrumẽto ad h̊ determĩato.⸗.Ad obiecta in ↄtrariũ dðm. ꝙ cũ locutio eſt oꝑatio aialis requirit inſtrumẽtũ coꝛpoꝛeũ:cũ aũt eſt oꝑatio angeli. qui ſm ſe eſt ſudᷣa ſeꝑata a coꝛꝑe.nõ requirit᷑ inſtrumẽ tũ coꝛpoꝛeũ.ſ̊ determĩiata materia.Qð.n.agit aĩa que ↄiũcta ẽ coꝛpoꝛeo oꝛgano ꝑ oꝛganũ.⁊ h̊ facit ſpũs ſeꝑa⸗ tus ſine oꝛgano vel oꝛgano ad h̊ determiato: ⁊ G.gꝗa ſu pioꝛ ſuba h̊ vno mõ põt faceꝛe.quod inferioꝛ medianti bus multis.¶ Ad ſecũdũ pᷣo dom eſt.ꝙ lzʒ locutio ſit p prie actus rõnalis.nihilominꝰ ſuꝑioꝛi ſube ↄueĩt:que hec agit intellectu.qdð inferioꝛ rõne agit. Solẽt tñ vri ſancti noĩe rõnis nõ tm̃ in homibo. etiaʒ in angelis:2 ita ſicut locntio eſt coĩs.ita rõnis intẽtio eſt cõmunis. Al Ad terciũ dõᷣm.ꝙ lʒ locutio eſt vox articulata:arti⸗ one angeloꝛum. cuiatio aũt fiat ꝑ vocez⸗. labia.dentes.que ſunt inſtru⸗ menta vocalia.que faciũt quandã in aere impreſſionẽ. angelus aũt nõ habeat iſta inſtrumẽta aliqñ:nibilomi nus eaſdem impreſſiones poteſt facere.quas aĩa facit mediantibus hmõi inſtrumentis:poteſt etiaʒ in coꝛꝑe aſſumpto habere conſimilia inſtrumẽta ad foꝛmatõeʒ locutõnis.ſed nõ eſt neceſſe. Si.n.erat foꝛmata vox ab aſina balaam miſteꝛio angelico.nõ ꝓpter hoc opoꝛtuit ſicut dicit gloibi.ꝙ anima aſine mutaꝛet᷑ in rõnalem: mnec opoꝛtuit ꝙ inſtrumentum vocale mutaretur in in⸗ ſtrumentũ humanũ:ea auteʒz que ſunt ſupra rationem noſtram.magis opoꝛtet ex ſcripturis quatũ docent ac⸗ cipe „ E indiſcrete ꝑſcrutari. Nueſtio. xxxvj. de miſſu Actũ eſt iaz de mo tu angeli locali ſᷣm ſe.⁊ de his q̃ fiunt ab angelo mediante corꝑe aſſumpto: quia vᷣo miſſio eſt ab angelo ad aliqð miniſterium ꝑagendum mediante mo tu.dicendum eſt conſequenter de miſſione angeloꝛum. 4¶ Circa quam queꝛit᷑ primo.vtꝝ miſſio angeloꝛum ſit a deo tm̃.an etiam vnus angelus mittat alium. ¶ Se⸗ cundo querit᷑ ex ꝑte miſſoꝛũ.vtꝝ tam boni q; mali mit⸗ tant᷑ a deo:vel etiaʒ boni a bono angelo.mali a malo. ¶ Tercio. vtꝝ boni de ſingulis oꝛdinibo mittant᷑. an de aliquo oꝛdine mittant᷑ angeli.de aliquo nõ.¶ Quaꝛ to.ad quid principałr mittant᷑. ¶ Quinto.vtꝝ ad di⸗ uerſa officia mittat᷑ diuerſi.an ſinguli ad eadeʒ. Mébrũ prunu . 1 Vrrca primũ ſic obijcit᷑. videt᷑ ꝙ a deo ſo⸗ lo ſit miſſio.cũ mitti ſit ſpirituũ ꝗ dicũt᷑ aagdmiſtratoꝛij. Miſtratoꝛij aũt ſpuũs ſiue Nmiſtri dei dicũt. ñ vn⸗ angelꝰ alterius. g miſſio ẽ tm̃ a deo.¶¶ Itez mittẽ ẽ hñtis auẽteʒ.cũ ̊ an⸗ geli ñ bñt auẽteʒ reſpectu alioꝝ angeloꝝ.nõ ẽ angelo⸗ rũ mittẽ.¶ Pretea.vnꝰ angelꝰ nõ dr angelꝰ alteriꝰan geli.ſ̊ angeli dei.angeloꝝ aut ẽ mitti:nõ 4 tur ab alio angelo.̊ a deo ſolo. Quod etiaʒ videt᷑ ꝑ h qð dr ĩ pᷣs. Qui facit angelos ſuos ſpũs.Et alibi. e nedicite dño miſtri eiꝰ.ꝗ facitis volũtatẽ eiꝰ.¶ Sed ↄtrariũ videt᷑.ꝙ ñ tm̃ mittat᷑ angelus a deo.ſetiam ab alio angelo.ꝑ h̊ quod dicit Greg.in moꝛał.arguẽs ex verbis zacharie ꝓphe.dicit᷑n.ibi.ꝙ angel?ꝰg loquebat᷑ in me egrediebat.⁊ aliꝰ angelꝰ egrediebat᷑ i occurſu n eius.⁊ dixit ad eũ.loqre ad pueꝝ iſtũ dicẽs.abſq; mu⸗ ro habitabit᷑ hieruſaleʒ. ex quo accipit᷑ ꝙ angelꝰ mit⸗ tit. Vñ dicit in ↄſpectu ↄditoꝛis angelica miſteꝛia oꝛdi nata ſunt.vt ꝓ cõmu ni felicitate biĩtudinis opiſicẽ ſuũ videntes gaudeãt.cũ ꝓ diſpoſitõne dignitatis alij alijs ſubmiſtrant.ad ꝓphetã angelꝰ angelũ mittit.⁊ q̃ ſecuʒ de deo coĩter ↄſpicit.⁊ docet ⁊ eꝛigit: ꝗa eũ ꝑ ſuꝑioꝛem ſcientiã virtute ↄgnitõis ⁊ pᷣſtantioꝛẽ graʒ culmine po teſtatis excedit.Ex his manifeſte colligit᷑.ꝙ angelꝰ an gelũ mittat:ñ ᷓ angelꝰ tm̃ mittit᷑ a doo.¶ Stẽ ꝑ ſile pᷣt Argui. Sic.n.diſponũt᷑ officia ſub rege terreno.vt ille ꝗ mittit᷑.nõ tm̃ a rege mittat᷑.ſetiã ab alijs ꝗ ſupeꝛioꝛa habẽt officia:& a ſimili eſt de rege celeſti.vbi oꝛdinatiſ⸗ ſima ſunt omnia.ꝙ vnus infeꝛioꝛ mittatur a ſuperioꝛi non ꝗ̊ tm̃ a doo mittitur angelus. 4 Ad quod dicen⸗ dum.· ꝙ angelus tm a deo mittit᷑ auctoꝛitate.Etſi enim vnus angelus mittat aliũ.totũ refert᷑ ad anctoꝛitatem diuinaz: ꝙ auteʒ vnus mittat alium dicit Greg: dum angelus dicit ad aliũ angelũ.curre ⁊ loq̃re.dubiũ non eſt.; alius aliũ mittit. ¶NMiĩoꝛa vᷣo ⁊ inferioꝛa ſunt que mittũt᷑.maioꝛa vᷣo ⁊ ſuꝑioꝛa q̃ mittũt.( Per h̊ etiã pñt ſolui qᷓ obiecta ſunt. Concedendũ eniʒ ẽ ꝙ angeli ſunt angelꝰ?mitti —. -— — — — — — r, . Dni cit uit in 4 en 10: mno In. ſit e nit⸗ o. nar di⸗ 9¹ t ne 0/ n tl de d ab e 11 t⸗ gi i 6 00 n ſe 49 1 — — ¶ neſtio s miniſtꝛi dei.⁊ ab eo auctoꝛitate mittunt᷑.ab alijs ᷣo qna dam poteſtate collata. proprie autẽ dicuntur miniſtri dei.Si vo inuenit᷑ ꝙ miniſtrent ſuꝑioꝛibus angeł.hoc eſt extẽſo vocabulo.totũ enim miniſteriũ ad auctorita⸗ tem diuinã refert᷑.¶¶ Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ angeli nõ di cuntur angeli reſpectu alioꝛũ angelorũ ſʒ reſpectu dei. ⁊ ita nec ab eis mitti.Dicendũ ꝙ angeli dicuntur.eo q; nunciant bominibo diuinã voluntatẽ.rõ autẽ miſſionis reſpicit poteſtatẽ.qꝛ ẽ poteſtas pricipalis ⁊ ſecundaria. Ab habete poteſtatẽ principalẽ dicit᷑ miſſio. ⁊ ab haben te ſecũdaria ĩ relatiõe tñ ad habetẽ poteſtatẽ prĩcipalẽ. ecuüdum ODſecundũ quo querit᷑.vtrũ mittant᷑ tã bo⸗ ni qᷓ; mali angeli a domino. ⁊ videt᷑ mali nõ mittant᷑. Malorũ enĩ officiciũ ẽ tempta .ſicut habet᷑ ſuꝑ illud.j.theſ.ũj.ne forte tẽ et nos bis qui temptat. temptatio autẽ eoꝛũ ẽ ad dece ptionẽ vel peccatũ.deus autẽ nõ mittit ad ſeducenduʒ. eꝛgo angeli mali nõ mittunt᷑ ab eo.¶ Itẽ malorũ ange⸗ loꝛũ intẽtio eſt ꝑdere animas.dei autẽ ẽ ſaluare. cuzʒ er⸗ ti eos mittere.ſ.malos angelos.¶ Itẽ dei cuʒ ẽ ſumme bonus ẽ cõſeruare res in eſſe.ſed mali angeli intendunt interfectionẽ ⁊ obdurationẽ. Interfectionẽ vt primo ge nitorũ.ꝙ ⁊ huiuſmodi.ergo cũ hoc cognoſcat deꝰ.ñ mit tit malos angelos.¶ Sed cõtrariũ videt᷑.ꝑ hoc qð dici tur.iij. Reg. vlti.vbi dr.ꝙ exercitꝰ celi ſtabat a dextris 7 a ſiniſtris.ſ.boni angeli ⁊ mali.⁊ ait dominꝰ.ꝗs deci⸗ piet achab: Egreſſus eſt autẽ ſpiritꝰ coꝛã domino ⁊ ait. Ego decipiã eũ.eui ait dominꝰ.in quo.⁊ ait.Egrediar ero ſpiritꝰ mẽdax in oꝛe omniũ ꝓꝓhetarũ.Cũ ergo an gelus ꝗ venit ad decipiendũ ſit malꝰ.⁊ miſſus eſſet.qð ſignat hoc verbũ egredere.⁊ fac ita.mittunt᷑ mali ange⸗ li a domĩo. Itẽ hoc idẽ accipit᷑ ſuꝑ illud pſal.Ymmiſſi ones ꝑ angelos malos vbi dicit glo.ꝙ mali angeli mit⸗ tuntur. Itẽ ſuꝑ illud Math.vij. Mitte nos in porcos. ⁊c̃.ꝑ poꝛcos ſignant᷑ mali ſiue luxuꝛioſi ĩ quos mittunt᷑. ergo miſſio taliũ fit a domĩo.¶ IJtẽ Greg.ĩ morał.li.ij. go cognoſcat deꝰ intentionẽ aedeid eiꝰ bonita vbi loquit᷑ de bonis angelis ⁊ malis dicit. Sicut de bo⸗ nis angelis ĩ hac vita laborãtibus auxiliũ pietatis im⸗ penditur.ita iſti occulte eius iuſticie neſciẽdo ſeruiẽtes. miniſteriũ exequi repꝛobatiõis conantur.nõ enim mini ſtrant deo ſoli qui adiuuent boni.ſed etiã mali qui pro⸗ bent.nõ ſolũ qui redeuntes a culpa ſubleuẽt. ſed etiam qui redire volẽtes graner Keſtcgenn ꝙ angeli mali mittunt᷑ a deo. Ad primũ dicendũ.ꝙ licet ſit cõtraria intentio ipſius dy aboli intentioni diuine.qᷓtum ad hoc hec eſt bona ⁊ illa mala.nihilominus vtitur dominꝰ temptatione dy aboli ad bonũ. Temptatiõe enim qua temptauit dyabolꝰ Job.quãtũ fuit de volũtate dyabo⸗ li fuit ad ſeducendũ.ſed illã oꝛdinauit dominꝰ ad bonũ. vt patientia Job probaret᷑.miſſio ergo domini reſpicit ordinationẽ poteſtatis ad temptandũ.que ẽ ſub poteſta te diuina.nõ oꝛdine ad voluntatẽ dei.ſed eius malã vo. luntatẽ oꝛdinet deꝰ ad bonũ.i Ad aliud dicẽdũ.ꝙ illð quod dixit dominꝰ mẽdaci ſpiritui.q egrederet᷑ ita fa ceret.nõ dat ĩtelligẽ ꝙ dominꝰ mittat malignũ ſpirituʒ ad fallendũ.ſm ꝙ fallacia culpã dicit ex ꝑte eius ꝗ fal⸗ litur. vel ᷣm ꝙ dicit culpã ex ꝑte fallentis.ſʒ ſᷣm ꝙ dece⸗ ptio dicit penã ex ꝑte eius ꝗ decipit᷑. Et hoc pʒ ꝑ hoc qð dicit᷑ in glo.ſuꝑ illo.ꝗs decipiet achab? Interliniaris exigebãt merita eiꝰ.Oeceptio ergo ĩ decepto fuit pẽa Apter merita ipſius.Deceptio autẽ ex ꝑte decipiẽtis cul pa fuit.⁊ ad illã nõ miſit deus.niſi in hoc ꝙ ꝑmiſit.po teſtatẽ quidẽ nõ contulit.ſed malã roluntatẽ pmiſit.in q̃ᷓ etiã mala volũtate ſeruiũt etiam ipſi mali angeli domi⸗ no.ſᷣm ꝙ dicit beatus Greg.volũtas electorũ ſpirituum diuine deſeruit poteſtati.⁊ reprobarũ ſenſus ſue ſerui⸗ ens malitie.iudicio omnipotẽtis obtemꝑat. Ad teꝛciũ dicendũ.ꝙ lʒ deꝰ cognoſcat intentionẽ malã dyaboli.ex — xxxvj. qua ſequit᷑ ſeductio vel ꝑditio. nihilominꝰ tamẽ ipſuz ñ propter malũ ad quod inclinat᷑ dyabolus mittit.ſʒ pro pter bonũ quod ex illo elicit deus.q¶ Ad quartũ vo dicẽ dum. ꝙ ex illo obijcit᷑ de interfectione primogenitorum ⁊ obduratione egiptioꝛũ. ꝙ aliter mali angeli faciebãt illud.⁊ aliter deꝰ. ANQDali eni angeli peccabat illud appe tendo ⁊ ex appetitu faciẽdo.deus autẽ iuſte oꝑatus eſt. ipſis malis propter peccata penã infligendo. Vnde in glo.dicit᷑ ſuper illud ĩmiſſiones ꝑ angelos malos.poſſu mus ſine dubitatione malis angelis attribuere mortes pecorũ.mortes primitiuorum.⁊ obdurationis egiptio⸗ rum.hanc enĩ iniquiſſimã ⁊ maligniſſimã obſtinationẽ deus cũ facere dicit᷑.nõ inſtigãdo ⁊ inſpirãdo. ſed deſe⸗ rendo facit.vt illi operent᷑ in filijs diffidẽtie.quod deus debite iuſteq; ꝑmittit.¶¶ Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ de miſ ſione in poꝛcos.Oicendũ ẽ.ꝙ illa miſſio ſᷣm ꝙ ꝑ porcos deſignant᷑ peccatoꝛes.nõ aliud ẽ qᷓ; oꝛdiatio poteſtatis ad puniendũ.⁊ ꝑmiſſio volũtatis ad ſeducẽdum.ꝑ ma⸗ los eni angelos(ſicut dicit᷑ in glo.ſuꝑ illud ĩmiſſiones ꝑ angelos malos)punit deꝰ bonos ⁊ malos homines. ſed bonos tm̃ coꝛporalibus penis.malos autem nõ tm̃ coꝛporalibus ſed ſpiritualibus. nbruz tercinz BD tercium quo queꝛitur. vtrum omnes an⸗ geli mittant᷑ de quouis oꝛdine.an de quodã oꝛdine mittant᷑.de quodaʒ non. Et videtur 4 nõ mittant᷑ de ſuperioꝛibo ordinibo. Di⸗ 3 ci enĩ Gregrecitãs ſententiã Dyoniſij ſupeꝛiora agmi na ab intimis nun recedũt.quia ea q̃ preeminẽt pſum exterioris miniſterij nõ habẽt. YPreterea. iferiores or⸗ dines dicũtur angeli ⁊ archãgeli.ſed angelorũ ⁊ archan gelorũ ẽ mitti ſub hac rõne.ergo cũ nullꝰ aliꝰ ordo rati onẽ miſſiõis dicat.nõvidet᷑ ꝙ ſuꝑiores angeli mittant᷑. nõ eni ſeraphin vel cherubin vł throni rõnũ miſſiõis de terminãt. Itẽ.vij.dañ.milia miliũ miſtrabãt ei.⁊ deci es milia cẽtena milia aſſiſtebãt ei.̊ vr̃ ꝙ ꝗdaʒ ſunt aſſi⸗ ſtẽtes.⁊ alij ſunt admiſtrãtes. Itẽ ſuꝑ illud Eʒzechieł. j · Similitudo throni.glo.Cũ angeli ſepe nuntiãda que dã hominibo exeũt.throni miſſi ad miniſteriũ nunqꝙᷓ le⸗ gunt᷑.¶ Sed cõtrariũ videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ yſa.vj.vola uit ad me vnꝰ de ſeraphĩ.ſuꝑ quo dicit.b.Greg.In hac ꝓye ſentẽtia vult ĩtelligi.qi hi ſpiritꝰ ꝗ mittunt᷑ eorũ vocabulũ ꝑcipiũt.quoꝛũ officiũ gerũt.qꝛ vt peccata lo⸗ cutionis intẽdat.angelꝰ ꝗ de alteri carbonẽ portat.ſera phin dicit᷑.qð incẽdiũ ĩterpᷣtat᷑.¶ Preterea.ĩ quibuſdã locis quedã ꝑ cherubin quedã ꝑ ſeraphin agit dñs.Itẽ ad heb.j.omẽs ſunt admiſtratorij ſpiritꝰ ĩ miniſteriuʒ miſſi ⁊c.Itẽ diuerſi ſunt effectꝰ reſpõdẽtes diuerſis oſ⸗ ficijs.Cũ ergo officio cherubin ⁊ ſeraphin.rñdeãt diuer ſi effectꝰ, mittent᷑ nõ tm̃ de ĩferioꝛi oꝛdine ſʒ de ſuꝑiori. ndet᷑.ꝑ hoc qð dicit.b. Gꝛeg.vtrũ ꝑſe hoc faciãt ſu piores ãgeli.an ꝑ ſubiecta agmina agat᷑.nos affirmare nolumꝰ qð certis teſtimonijs nõ aprobat᷑.Ex h̊ accipit magiſter ĩ ſentẽ.ꝙ ponit duplicẽ opinionẽ.vnã illoꝛũ qui dicũt.ꝙ omẽs mittunt᷑.ſiue ſunt de ſuꝑioribo ſiue de ĩſe rioribo ĩmediate.Alij vo dicũt.ꝙ ſuꝑioꝛes nunciãt infe rioribo.ĩferioꝛes vðᷣo nunciãt homibo.⁊ illi ꝑ ſe dicũtur mitti. ¶ Ad illud qð dicit Gꝛeg.ꝙ bi ꝗ pᷣeminẽt.vſuʒ er terioꝛis officij nõ habẽt.rñdent illi ꝗ ſuſtinẽt.qꝙ oẽs mit⸗ tunt᷑.faciẽdo vim ĩ h̊ ꝙ dicit᷑ exterioꝛis.ſAã ẽ quoddã of ficiũ exteriꝰ.ad qð deputati ſunt ãgeli de ĩferioribus 2 medijs ordibo.vt ẽ nũciare punire ⁊ hꝰmõi officia ſimi⸗ lia.Eſt aliud officiũ ĩteriꝰ vt purgare ⁊ illumĩare ⁊ hu⸗ iuſmõi.⁊ ad h̊ deputati ſunt illi ꝗ ſunt de ſuꝑioꝛi oꝛdine. vt purgatio.yſa.facta mĩſterio ſeꝛaphin.ñ negat᷑. ꝗn il la q̃ͥ peminẽt habeãt vſuʒ alicꝰ officij.ſʒ qꝛ nõ hñt vium exterioꝛis officij.qꝛ ad tales actꝰ exterioꝛes non legunt᷑ miſſi ex ſcriptura.i¶ Ad aliud dicẽdũ.ꝙ rõ miſſiõis nõ apꝛopꝛiat᷑ qgeł a aꝛchãget.ſʒ rõ miſſiõis ad nũciãoum. vt archãgeli dicãt᷑ g nüciẽt maioꝛa.ãgeli ꝗ miora.Vnde non opoꝛtet propter hoc.ꝙ angeli non mittantur ad a⸗ lia officia. Similiter cũ dicitur milia milium miniſtra⸗ bant ⁊c.nõ innuit᷑ ꝓpter boc ꝙ illi qui ſunt aſſiſtẽtes. ñ ſunt miniſtrates vel ecõuerſo.ſed innuit᷑ duplex officiũ ccueniens omnibo angelis. ſ. aſſiſtere æ miſtrare. 4 Ao illud quod obijcit᷑.ꝙ throni nõ legunt᷑ miſſi.dicendũ q; . licet nõ legat᷑ in ſcriptura de miſſiõe thronorũ ſpecialit᷑ nihilom inꝰ põt eis cõuenire ratio miſſiõis, ⁊ hoc acci⸗ pitur ex hoc.quod dicit apoſtolꝰ generaliter de omnibo ſunt in miniſterm miſſi. Daquartũ quo querit᷑. Ad quid pꝛicipaliteꝛ mittant᷑ angeli.⁊ videt᷑ apollolꝰ innuere cũ dicit ad hebre.primo. omnes ſunt admini⸗ ratoꝛij ſpiritus in miniſteriũ miſſi. Pro⸗ pter eos qui hereditatè capiũt ſalutis.ergo finis miſſio⸗ nis videt᷑ eſſe ꝓpter ſalutẽ humani generis.ſed hoc non videtur ꝑ ſimile.i Qũquid terꝛenꝰ ita ordinat familiam ſuã aut regnũ ſuũ.vt finẽ nobiliũ miniſtroꝛũ ponatĩ mi nus nobilibo.ĩmo ecõuerſo. quod minꝰ nobilioꝛes po⸗ nutur ad ſeruiendũ magis nobilibo.ergo cũ angeli ſint nobilioꝛes miniſtri.nõ cõſtituit᷑ eoꝛũ finis in bominibo. In quo ergo ponit᷑ eoꝛũ finis.aut vt ſibi aligꝗd acquirãt vel vt diuinã ꝑagat voluntatẽ ſiue iuſſionẽ. In eo enim pricipalis finis actiõis ẽ cõſtituẽdus.qui ẽ prĩcipiũ ⁊ fi nis.qð cõcedendũ ẽ.vñ ꝙ dicit apoſiolꝰ. q; ꝗꝓpter eos q hereditatẽ capiũt ſalutis.nõ ponit finẽ vltimũ.ſed vtili⸗ tatem ex ꝑte hominũ aſſignat.que oꝛdinata eſt ad oltio⸗ rem finem. Wembrum quintum DBDquintũ quo querit᷑. ſi angeli mittant᷑ ad determiata officia erplẽda. an ſinguli indif ferenter ad oĩa. Et videt᷑ ꝙ ſinguli mittant᷑ reno.ꝙ diſlicta ſunt officia.a diuerſi miniſtri ad diuer⸗ ſa officia mittunt᷑. hoc etiã exigit cõueniẽg oꝛdinatio.re linquit᷑ ergo. angeli diuerſi ad diuerſa mittunt᷑ ofſi⸗ cia. Sʒ videt᷑ cõtrariũ.qꝛ dona ſunt cõmunia.vt dicit beatꝰ Grego.vnde nõ ẽ tm illiꝰ oꝛdĩs ꝗ dicit᷑ angeloꝛuz nũciare ſecreta.ſed etiã alioꝛũ oꝛdinũ. Similit nõ ẽ tiñ illiꝰ oꝛdinis ꝗ dicit᷑ thꝛoni.q; deus ĩ illis ſedeat.⁊ ſi na in dicia determiat.ſed dicit᷑ ĩ pſalmiſta ꝗ ſedes ſu p cheru⸗ bin. 2 ſic de alijs. vñ. b. Grego. Sic i illa ſi uꝑna ciuitate ſpalia quedã ſunt ſinguloꝛũ vt tñ ſint omniũ. ⁊2 qð quilſ⸗ ᷓ hʒz. hoc totũ in ꝗlio poſſidet.ergo ſinguli ad omnia of ficia ſint ꝑati. ¶ Reſpõdeo. Vrdetur , angeli ſinguli ꝓmpti ſunt ad oĩa officia.ſed qꝛ quedã ſunt ꝗpteꝛ axpꝛo priationẽ quorundã.iõ videt᷑ ꝙ illi ad illa frequẽtiꝰ mit tant᷑.⁊ ſi alij de alio oꝛdine ad illud mittunt᷑. quo ad h̊ accipiũt illã rationem. Huiꝰ rei gra querit᷑.quare cum er angelis vnus oꝛdo cõficiat᷑. nibilominꝰ omnes de qͥ⸗ cunq; oꝛdie angeli dicunt᷑. Reſpõdet᷑ vnꝰ oꝛdo angeli di cunt᷑quia illoꝛũ ẽ nüciare minoꝛa. ſicut dicit BGrego. 7 ſic eis appꝛopriat᷑. Eſt autez alia rõ cõmunis.ſ.mitti ad officiũ explendqũ vel ſecretũ nũciandũ.ſᷣm ꝙ dicit᷑ ĩ pſal. ꝗ facit angelos ſuos ſpiritꝰ.i.ſpiritꝰ ſuos facit angelos ſic eſt oꝛdinanda ſentenunaa. dentia angelica reſpectu ſui. * ⸗ „ Inita parte que ẽ de cõſideratione potẽtie motiue. ⁊ mo⸗ tus interioꝛis 2 exterioꝛis ĩ angelo. Cõ ſequẽter dicendũ ẽ adiuute deo.de pſi . gentia angelica.p̃ſunt autezʒ angeli an⸗ elis. pꝛeſunt homĩbo.pᷣſunt quibuſdã coꝛpoꝛalibo cre⸗ aturis. ¶ Primo ergo querit᷑. vtrü angeli er natura pri mitus iſtituta habeat ꝙ alij alijs pſt unt. 4 Secũdo. vtx gꝗgd determiata officia. Sic eni ẽĩ regno ter neſt o. xxxpij. de preſi ageli boni ex gra alijs p̃ſunt. ¶ Tercio. vtꝛũ angeli ma⸗ li alijs angelis malis pᷣſint. vſurpatione potẽtie. vel or⸗ dinatione diuine iuſticie. S —– OSOprimũ ſic.ſicut natura primitus inſtitu ta:omnes homies fecit pares. ſed ꝑ corꝛu⸗ iſſe ĩ an alteri p ne angelice nature.cũ natura angelica eſſet ĩ ſua maria cõpletione.eſſet iſta pꝛelatio.ſed cõpletio nature omni⸗ moda erit ĩ gloꝛia.tũc autẽ ceſſabit omnis prelatio ĩ an⸗ gelis. ergo nõ de prima oꝛdiatione nature fuit pᷣlatio in angelis. ¶ Cõtrariũ videt᷑ per hoc quod dicit Grego. Duũ lucifer cũctis angeloꝛũ agmĩbus prelatꝰ fuit.eoꝛuʒ comꝑatione clarioꝛ fuit. Et iterũ alubi prelatũ ceteris legionibo tanta ſpecies illũ pulchrioꝛẽ reddidit quanta cta:⁊ ita neceſſaria fuit p̃ᷣlatio. ita videt᷑ fu⸗ Eelis crgo ſic erat in angelis.qꝛ nullus angelus zu illũ ſuppoſita multitudo decorauit. Et alubi.cõſideret. ergo homo ꝗd ſi ipſe ſuꝑbiat de elatiõis ſue culpa paſ⸗ ſurus ſit.ſi ſuꝑbiendo deus illi ꝑceꝛe noluit.quẽ creãdo in gloꝛia tante virtutis eleuauit. cõſideret quid in terꝛa elatus meꝛeat᷑.ſi ⁊ pꝛelatꝰ angelis angelꝰ in celo ꝓſter⸗ nitur. Ex ꝗbus colligit᷑.ꝙ pꝛelatio eꝛat in angelis a K ⸗ cipio.cũ ipſe lucifeꝛ alijs angelis p̃latus diceꝛet᷑.¶ Re⸗ ſpondendũ videt᷑ ad hoc.ꝙ pꝛelatio dicit᷑ duplicittꝛ. vel pꝛeeminẽtia in donis gꝛatuitis vel naturalibo. ⁊ ᷣm H̊ platio fuit a pꝛĩcipio in angelis. Vnde Gꝛeg.tm̃ pꝛimũ angelũ reliquis angelis eminẽtioꝛẽ fecit. dicit᷑ iteꝛũ pꝛe⸗ latio pꝛeeminẽtia ad impeꝛundũ iure.⁊ ſᷣm bunc modũ nõ credo ꝙ pꝛelatio eſſet a pꝛincipio in angelis.ſʒ omẽs ſubeꝛant deo ad impeꝛiuʒ.4 WMeꝛ hoc poteſt reſpondeꝛi ad obiecta. Mam pꝛelatio de qua loquitur Gregorius eſt de pꝛeeminẽtia in donis.alia vpᷣo affectauit indebite. 2 ideo iuſte cecidit. „ . embrum iſj. Oſecundũ quo queꝛit. vtrũ angelꝰ pᷣſit an⸗ gelo ꝑg?am. ⁊ loqꝗmur de bonis.⁊ videt᷑ ; nõ. In ſtatu gloꝛie nulla erit p̃latio angeli ad angelũ vel homis ad angelũ.j. coꝛin. xv. ACũ euacuaueꝛit omnẽ poteſtatẽ.eꝛgo cũ angeli bõi ſint in ſtatu gloꝛie.angelꝰ nã pꝛeeſt ad dominãdũu vel ad im⸗ peꝛandũ hominibo. ¶ Sed cõtꝛaꝛiũ videt᷑ peꝛ hoc quod dicit Bꝛeg. bominibo angelꝰ.angelis aꝛchageli.deꝰ au⸗ tem omibus pꝛeeſt. eꝛgo ſi angeli pfueꝛũt ĩ hac dia homi nibus.⁊ deus omnibo:relinquit᷑ ꝙ ⁊ angelis archãgeli. Itẽ eius ẽ imꝑaꝛe cuiꝰ eſt mittere.ſicut dicit Gꝛeg.an gelus angelũ mittit.eꝛgo angelꝰ angelo imꝑat.eꝛgo pꝛe⸗ eſt ei ad im ꝑandũ.i Itẽ vnꝰ oꝛdo eſt domĩa tio. ſed dña⸗ ri ẽ ſubiectos quoſq; poſſideꝛe.ea g̊ angeloꝛũ agmia.que miꝛa potẽtia peminet. ꝓ eo ꝙ eis cetera ad obediendum ſubiecta ſũt.dñatiões vocãt᷑.eꝛgo ĩ angelẽ pᷣeſſe ad dñan dum vel im pandi⸗ Ao⸗ qð videt᷑ reſpõdendũ.ſine pꝛe iudicio melioꝛis ſentetie.ꝙ ãgeli dũ adhuc mittunt᷑. ꝓ⸗ pter ſalutẽ hominũ.pᷣſunt alij alijs ad imꝑandũ.qð tñ i⸗ peꝛiũ deriuat᷑ a ſimo imperio penes qð reſidet auctori tas.i Ad obiectũ autẽ in cõtraꝛiũ dicendũ.qꝙ non ẽ hoc cõtꝛariũ.ꝙ angeli iã ſunt ĩ ſtatu gloꝛie.ꝙ eni dicit᷑ eua⸗ cuabit omnẽ poteſtatẽ.ĩtelligendũ ẽ poſi diẽ iudicij.qũ ceſſabit omnis p̃ᷣlatio.⁊ domĩabit᷑ ſolꝰ deus.a imꝑabit. rũc enĩ officiũ miniſtꝛantiũ qð nũc habẽt.nõ eꝛit neceſſa riũ.quo ad hoc etiã ꝙ fꝛuunt᷑ nõ ẽ neceſſaria iĩ eis pᷣlatõ. ſz ex pte illa q̃ ad nos mittunt᷑ ⁊c. — Miembrum terciu. M — . — . — BSBiteꝛciũ quo queꝛit᷑ de malis angelis. vtrũ ſibinuicẽ pᷣſint.⁊ videt᷑ ꝙ nõ. Si enĩ hoc nõ habueꝛũt ex natura.nec hoc meꝛueꝛũt er cul 4 pa·ex culpa enim venit ſeruitus.ſed nõ do⸗/ ⸗ ptionẽ ꝑeccati cõſequẽter ſeruitꝰ ẽ introdu⸗ it.¶¶ Preterea.ſi preeſſe eſſet de pria oꝛdinatio Nin Nalr⸗ ünſtitu Pcorzu Ntrodn, idek ſi⸗ ngelus Ginano Amaria eomnni tioian fatioig Bego. ceteri⸗ guanta iceret, papaß⸗ creico nnten⸗ pſen 9gprſ⸗ 6 el Aßnb tprimi üͤpe⸗ modil vomes ngeri orius bbite. ſitan⸗ detg ngeli n.rt. iint dim⸗ quod ann⸗ honni igeli. egan pre⸗ nia que gum an epe .,p In coori hoe ei⸗ n hbit⸗ iſn ĩ⸗ ☛ = =„S — Nneſtio minatio aut pᷣſidẽtia. eꝛgo in angelis malis nõ ẽ pſi den tia ad imꝑandũ.¶ Pꝛetera.nõ ẽ hoc de exigẽtia diuine iuſticie.Aã ſi hoc eſſet.vnꝰ alij ſubijceret᷑ ad toꝛquẽduʒ. Fſᷣm ꝙ plus vel minus deligt.ſʒ cũ maximꝰ angelus ꝗ di⸗/ ctꝰ 4 lucifer maxie peccauit.⁊ ad huc peccet.ille omiĩ⸗ bus ſubijceret᷑:ſʒ hoc ñ ẽ verũ.ĩmo dicit᷑ alioꝛũ prĩceꝑs ergo nõ ẽ pꝛelatio ĩ eis de exigẽtia diuine iuſticie. ¶ Sʒ cõtrariũ vẽ ꝑ hoc quod dicit adamãtius Yol.xj.omnes bellado cepit.glo.nõ ẽ putãdus.qꝙ vnꝰ foꝛnicatiõis ſpi⸗ ritus ſeducat eũ ꝗ ĩ britania foꝛnicat᷑ ⁊ illũ ꝗ ĩ india.vł ĩ alijs locis.neq; vnũ eſſe ſpiritũ ire.ꝗ in diuerſis locis diuerſos homines agitet.ſed puto magis ſpiritũ foꝛni⸗ cationis eſſe vnũ ⁊ inumeros.ꝗ in ̊ ei officio pareãt. et per ſingulas homies diuerſos ſpiritꝰ ſub ipſo principe militãtes.ꝗ ad huiꝰmõi eos peccata ſolicitẽt.ſimilit ira cũdie prĩcipẽ vnũ eſſe arbitor ⁊ inumeꝛos ſubipᷣo.⁊ idẽ de ceteris peccatis.0õ nõ vnꝰ pricipatꝰ d ab apoſtolo. ſʒ plures cõtra quos nobis pugna c. Itẽ.j.Coꝛin.xv. cũ euacuauerit.glo.dũ durat mũdus.demões demoni⸗/ bus pᷣſunt.ergo vnꝰ malꝰ angelꝰ peſt alij .¶ Ad qð di⸗ cendũ.ꝙ demões pᷣſunt demõibo ante dieʒ iudicij .¶. Ad obiectũ in cõtrariũ dicẽdũ. ꝙ licet ex natura nõ eẽt iſta p̃ᷣlatio.tñ quedã inclinatõ ſiue diſpoſitio ad illã ẽ ex na⸗ tura.eo ꝙ ille qui pᷣeſt eminẽtioꝛ ẽ alijs ĩ naturalibo.nec ẽ hec eminẽtia eis ex meritis ſicut dictũ ẽ.ſʒ pᷣſunt alij a⸗ lijs tanꝙ; ĩ miniſterio tẽptandi vel puniẽdi.ſicut ĩter caꝛ cerarios vel toꝛtoꝛes vnꝰ alij pᷣeſt.vt expleat᷑ iuſticia.eſt tñ quedã volũtaria ſubiectio.ꝓut mioꝛes cõcoꝛdãt cum volũtate maioꝛũ ĩ maleficijs.ſicut ẽ ĩ latronibo.ꝗ volun tarie ſubijciunt᷑ vni.tanq iter eos principãti.ſic ẽ in de⸗ monibo ⁊ multoampliꝰ.qꝛ eni cõſentiũt ei volũtarie in maleficio.ex iuſticia dei in penã oꝛdinatum ẽ.vt ſubſint ei Sr in pena.⁊ coadiutoꝛes ad puniendũ. ¶ Lueſtio.xxxvuij. de reue tione ipſius angeli. Abito de preſiden/ tia angeli ſuꝑ angeluʒ.ſequit᷑ de actu ꝗ ꝑtinet ad pᷣſidẽtes.Actꝰ autẽ ille ẽ reue lare qð apud ſe ẽ.¶ Põt ergo queri. v⸗ trũ neceſſaria ſit iſta reuelato. que fit mediãtibꝰ angelis.¶ Deiĩde ſi reuelatio ſit a natura an⸗ gelica.. Tercio quomõò ſiat reuelatio. embrnz primuz DOprimũ.videt᷑ ꝙ nõ ſit neceſſaria reuelatõ mediãtibus angelis.eo qꝙ vnuſqſq; angel⸗ tenet imaginẽ ſiue ſimilitudinẽ dei ⁊ nõ al⸗ terius angeli.cũ ergo reuelatio fiat a ſüma LC apiẽtia ipſi angelo inꝙtũ tenet imaginẽ eiꝰ.qdð autẽ fa⸗ ctũ ẽ ad imaginẽ dei nulla iterpoſita creatura foꝛmatur erit reuelatio ĩmediate a deo.⁊ ita nõ ẽ neceſſariũ ꝙ; me diãtibus ſuꝑioribo angelis fiat reuelatio ĩferioribo an⸗ gelis.¶¶ Cõtra ĩ cõmẽto ſuꝑ Yerarchiã. ſuꝑiores reue⸗ lãt ĩiferioribo.ſᷣm ea que nouerũt a deo.q Ad hoc dicen dũ.ꝙ ſaꝑiores reuelat inferioribo.i Ad obiectũ autem in cotrariũ dicendũ.ꝙ licet dicat᷑ ĩ lib. de aĩa ⁊ ſpiritu. ꝙ ita facta ẽ anima ad imaginẽ dei.vt nulla inteꝛpoſita creatura formet᷑.⁊ eodẽ mõ poſſet dici de angelo.vł mul tomagis.nihilominꝰ tñ angelꝰ põt foꝛmari quo ad re⸗ uelationẽ mediãte alio angelo.ſʒ ẽ quedã ſoꝛmatio per gratiã gꝛatũfacientẽ.⁊ illa nõ reꝗrit mediationẽ creatu re.Vnde ĩ illa nõ ẽ angelꝰ ſuꝑioꝛ mediatoꝛ reſpectu ife⸗ rioris.Eſt alia foꝛmatio qtũ ad cognitionẽ.⁊ hoc dicit dupliciter.vel rõne foꝛme vltime. vel rõne diſpõnis ad formã vltima.Sicut ergo d; Math.xxiij.vnꝰ eſt magi⸗ ſter veſter.nihilominꝰ ſunt ⁊ plures.⁊ ſicut dicit᷑ in lib. Aug.de magiſtro.illi plures magiſtꝛi nõ ſunt niſi diſpo nentes. Sũmus autẽ magiſter dat pfectioneʒ.j.Corin. iij. Ego plãtaui apollo rigauit.deꝰ autẽ dat incremen xxj xvüj. tum. Ita in angelis videt᷑ ſuꝑiores diſponũt.ſumma dᷣo ſapientia vltimꝗ ꝑfectionẽ cognitiõis dat.vnde reue lare dicuntur miniſterio.nõ auctoꝛitate. embꝛuz ſecundum D ſecundũ quo querit᷑.ſi reuelatio ſit a na ura angelica.⁊ videt᷑ ꝙ ñ ſit a natura. Re⸗ nelatio enĩ nihil aliud eſſe videt᷑.qᷓ illumia⸗ io.ſed illuminatio nõ ẽ in angelis niſi per atiã. ergo nec reuelatio.¶ Coõtra log eſt ĩ angelis eti⸗ am ſi nõ adeſſet gratia.loquunt᷑ enĩ boni bonis.⁊ mali malis.ſicut dicit beatꝰ Greg.ſed loꝗ ponit reuelare cuʒ quodã addito.reuelare eni eſt dare cognitionem.loꝗ vᷣo dare cognitionẽ mediãte ſigno.ergo reuelare ẽ ĩ angelis ⁊ ſi nõ aſſit gratia.q¶¶ ItCů Joh.dama.ꝗ eminẽt. ĩferiori⸗ bus tradũt cognitionẽ ᷣm eminentiã oꝛdis ⁊ nature.ſʒ tradẽ cognitionẽ nõ ẽ aliud qᷓ; reuelare.ergo reuelatio fit ipſig iferioꝛibo angelis a ſuꝑioꝛibo.ᷣm cõditiões na⸗ ture. ¶ Ad qð dicendũ. ꝙ reuelatio poteſt eſſe de his. que ſuꝑioꝛes angeli accipiũt in ipſo verbo.ĩ quo vident ea que ſibi reuelat verbũ.⁊ ſᷣm huc modũ reuelatio eſt a gratia.⁊ bñ dicit᷑ idẽ quod illumiatio. Alio vo mõ dici tur reuelatio eoꝛũ que ſibi nota ſunt ᷣm ſe.⁊ ſunt inco⸗ gnita alij.⁊ pᷣm hũc modũ reuelãt ſuꝑioꝛes angeli infeꝛi oribus.ea de ꝗbus plus nouerũt ꝙᷓ iferioꝛes.eo ꝙ maiꝰ eſt poſſe eoꝛũ ꝙᷓ inferioꝛũ. es⸗ Miembrum tercium Dterciũ quo querit᷑.quomõ fiat reuelato. trũ.ſ.ꝑ mediũ vel ſine medio.⁊ videt᷑ ꝙ nõ ſine medio.hoc enĩ videt᷑ eſſe ſoliꝰ dei. Di⸗ cit eni Herñ.ꝙ ſolꝰ deꝰ ꝑ ſeipᷣm cõiungitur — 5 ſpualibo creaturis.Si ̊ angelꝰ reuelat agelo h̊ erit per mediũ.mediũ autẽ vel ẽ coꝛꝑale vel ſpũale.coꝛꝑale ñ po teſt eſſe.cũ ſint extrẽa ſpũalia.Si vᷣo ẽ ſpũale.aut ẽ ſub⸗ ſiãtia.aut accidẽs.ſubſtãtia autẽ nõ ẽ.nõ enim ẽ niſi tri plex ſubſtãtia ſpũalis.diuĩa angelica ⁊ humana.ſʒ nul⸗ la iſtarũ ẽ hoc mediũ.i2õ enĩ ĩter angelũ ⁊ angelũ ẽ deꝰ mediũ ᷣm naturꝗ.nec ĩter angelũ ⁊ angelũ aĩa. nec ĩter angelũ ⁊ angelũ aliꝰ angelꝰ.mediũ ergo illud ẽ accidẽs. ſed nullũ accioẽs eſt quod nõ ſit in aliquo ſubiecto.eꝛgo illud accidens vel erit in vno angelo vel in alio. In ter⸗ cia enĩ ſubſiãtia eſſe nõ põt.ſʒ ſi ẽ in altero angelo.nõ cõ putat᷑ vt mediũ ſed vt extremũ. ergo renelatio huiꝰmõi nõ fit ꝑ mediũ.( Ad qð dicendũ.ꝙ buiꝰmõi reuelatio fit ꝑ mediũ.⁊ ꝑ mediũ ſpũale.nec tn ẽ mediũ.ſicut ẽ ĩter viſibilẽ 2⁊ ip̃ᷣm viſuʒ.nec ſemꝑ ẽ mediũ ſignũ ſiue nutꝰ in telligibił.ſʒ ipᷣa cõicatio ſpeciei ĩtelligibilis.q̃ ẽ in reue⸗ lãte ⁊ cocui reuelat᷑. , eloꝛũ reſpeciu animarum. Onſequẽter querẽ dũ ẽ ð pᷣſidẽtia angłi ſuꝑ ipᷣas aĩas ſiue reſpectu aĩarũ. Eſt at᷑ vna pᷣſidẽtia ſuꝑ ꝑtẽ ſeẽſitiuã ſiue reſpctu ſeſitie:alta rſpe ctu itellectie ↄgnitie.tercia vo reſpectu ĩtellectie motĩe.¶ Mrio dᷣm ð illa pᷣſidẽtia que ẽ ĩſpe ctu ſenſitĩe ↄgnitĩe iʒʒ viſiões q̃ ſũt ĩ ea.¶ Prio ꝗ qrit᷑.v⸗ trũ ãgelꝰ heat hãc ptᷣatẽ rõe nature ſue.¶ Scðo ſi ſit fal latia ĩ iſta viſiõe.que fit mediatibo bonis angeł.dico at bonos nat᷑a. Tercõ qũo fiat illa viſio.¶ Orto.ð gꝗbo. ¶ Membru primum Irca primũ ſic angelꝰ malꝰ põt ſuꝑ hꝰmõi partẽ.cũ temptat in ſomno. multo autẽ po⸗ tentioꝛ ẽ angelus bonꝰ ꝙᷓ ſit angelus malꝰ. R angelꝰ bonꝰ põt ſuꝑ hꝰmõi partẽ · ¶¶ Pre terea Greg.niſi aliqñ ſomnia ey miſteno reuelatõis oꝛi rẽt᷑. Joſeph pᷣferẽdũ ſe fribo ſõnio ñ vidẽt.nee marie ſpõ⸗ dẽtia ꝗ ſum vt ablato puero in egiptum fugeret per ſomniũ an⸗ gelus admoneret. Nem dicit Aug. in lib. de anima et ſpiritu.oraculũ eſt cum in ſomnis aliqua gꝛauis perſo⸗ na.vel etiam deus euenturũ aliquid aꝑte.vel non euen turum faciendũ vel euitãdum denũciant. liſio autẽ eſt cum quis videt quod eodem modo quo apparuerat eue⸗ niat.ſed buiuſmodi aꝓparitiones fiũt mediante angelo. nõ enim ſunt ad illudendũ.eꝛgo angeli boni habent poſ ſe ſuper ſenſitiuã interioꝛẽ.¶ Vreterea habẽt aliꝗd poſ⸗ ſe ſuper intellectiuã cõſulendo vel reuelando. ſed intelle ctina potentioꝛ eſt et excellẽtioꝛ ſenſitiua.ergo angeli bo ni habent poteſtatẽ ſuper ipſam potentiã anime ſenſiti uam interioꝛem.¶ Moteſt etiã queri.vtrum poſſint ſu⸗ per potẽtiam anime ſenſitiuã exterioꝛẽ. Quod videt᷑ ex com ꝑatione maloꝛum ſpirituũ. Sicut enim dicit Au⸗ gu.in lib.lxxxiij.q.malignus ſpiritus ſenſibus noſtris ĩmixtus infeſtat anime ſanctitatẽ.lucemq; mentis obnu bilat. Serpit hic malum ꝑ omnes additus ſenſuales.ſi ergo malignꝰ ſpiritus poſſe habet ſuper ꝑtes ſenſitiuã exterioꝛem.multofoꝛtius bonus angelꝰ.Cuiꝰ contraꝛiũ videtur.eo ꝙ nulla variatio fieri videtur in ſenſu exteꝛi ori per operationẽ angeli.preter illam mutationeʒ que fit rm naturã. ¶ Ao quod dicendũ.q angelus bonꝰ ba bet poſſe ſuper ſenſitiuã exterioꝛem ⁊ interioꝛẽ.nõ tamẽ habet poſſe ex ſe.vt faciat ea que ſunt contraria nature. ſed vt ꝑ ſubiecta natuꝛe moueat ſenſum interiorẽ vel ex (Membꝛum ſecundum Dſecũdum quo queritur.ſi ſit fallacia ĩ iſta viſione.⁊ videtur ꝙ ſic. Angelus eniz bonꝰ ex natura potuit falli ĩ ſua viſione. ſicut de⸗ ceptus erat lucifer. Si ergo in ſe potuit fal⸗ li.nõ potuit dare perfectioꝛem ſtatum his qui recipiũt viſionem ab eo.Cum ergo vis ymaginatiua anime reci piat viſienem ab angelo bono. ſᷣm naturam in ciſione ymaginaria vel ſpirituali poterit falli CKetrar libꝛo de anima ⁊ ſpiritu.cum bono ſpiritu aſſũmitur anima falli nõ poteſi.tem humanum ſpiritum aliquando bo⸗ nus aliquando malus aſſumit ſpiritus.nec facile diſceꝛ ni poteſt a quo ſpiritu aſſumatur.niſi quia bonus inſti⸗ tuit.malus fallit.Ex ratione viſionis idem videtur. et loquitur de viſione que fit in imaginaria.iq viſio eſt cuʒ illud quod quis videt.eo modo quo aꝓparuit eueniet.ex quibus colligitur ꝙ in huiuſmodi viſione anima nõ fal litur. en pondendũ eſt ad hoc.ꝙ bonus angelus di⸗ citur dupliciter. vel ratione bonitatis natuꝛe.⁊ hoc mõ ſi imprimeret viſionem.poſſet imprimere viſionem non tm̃ veracẽ.ſed etiã fallacẽ. magis tamẽ inclinaretur ad veracẽ.Si vᷣo fiat ſermo de bono angelo ratiõe ſtatus ĩ quo mõ ?: nõ imprimit viſionẽ fallacẽ.⁊ hoc mõ ĩitelligi tur bonus angelus cũ dicit᷑.cũ a bono ſpiritu aſſumituꝛ anima.falli nõ põt.Et licet vt dicit᷑ ibidẽ aliquãdo ĩ vi⸗ ſione ſpiꝛituali anima fallat᷑.qm̃ ea q videt aliquãdo ve ra ſunt.aliquãdo falſa.aliquãdo ꝑturbata. aliquando tranquilla.ipſa autẽ vera aliquãdo futuris ſimilia ſunt omnino aꝑte dicta.aliquaãdo obſcuris ſignibus tecta.ni hilominus cũ bonus angelus imprimit buiuſmõi viſio⸗ nem.ĩprimit eã vt verã.ſiue ſub apꝑta ratiõe.ſiue ſub ob⸗ ſcura ſignificatione. (Miembrum tercium — D terciũ quo querit᷑: quom fit viſio illa.⁊ exponit beatꝰ Aug.in.xij.ſuꝑ geñ.ad litte. Sancti angeli miris modis viſa ſua facili . Ad ac ꝑpotenti mutatiõe vel mixitione noſtra eſſe faciũt.2 dn quadãa ineffabili mõ ĩ ſpi⸗ ritu noſtro infoꝛmat.¶ Poteſt ergo queri de hoc quod dicit ꝙ viſa ſua faciant eſſe noſira. i Mũquid ſicut ſpecu⸗ lum oppoſitum viſui. nõ aliud faciat angelus ꝙᷓ offerat ſpeciem ſiue ſimilitudinẽ.quod ſi ſic eſſet. eo modo quo eſt apud angelum.eſſet apud ym aginatiuam. ſed hoc? falſum.am apud angelum eſt intellectualiter apð viʒ imaginatiuam ſenſibiliter.iQec videtur ſic eſſe.ſicut an gelus facit viſa ſua apud alium angelũ. vtrobiq; enizʒ ẽ viſum intelligibile ſᷣm eundẽ modum.quo ergo modo il lud viſum quod eſt intelligibile apud angelum. fit ſenſi⸗ bile apud ſpiritũ imaginariũ.¶ Itẽ dicit.q quadã mu⸗ tatione perpotenti vel mixtione faciunt iſta. nunꝗd ipᷣe angelus vnitur cũ ipſa anuna ᷣm vim illam. Olel vnio dicitur eſſe ratione effectus.ratione enim eſſentie nõ po teſt dici.cum nihil vnum fiat ex anima ⁊ angelo. Si pᷣo eſt ratione effectus.nunquid poteſt angelus ſpeciẽ vni⸗ re ſiue ſimilitudinẽ cum virtute imaginatiua. que priꝰ nunqꝗᷓ fuit in illa.quod nõ videtur. lla enim vmo ꝑ ſen ſus exterioꝛes fit in ſenſu interioꝛi.¶¶ Itẽ dicit Xug.i li⸗ bro de anima? ſpiritu.ꝙ ipſi ſignificatiuas ſimilitudi⸗ nes in ſpiritu noſtro diſternũt.ratione cuius querituꝛ. vtrum huiuſmodi viſiones fiant aliquando nõ ad ſignã qum aliud. VPreterea angelus habet poſſe huiuſmodi ſuper animã.vt ſuas viſiones imprimat ei.nũquid ani ma habet huiuſmodi poſſe.vt ſuas viſiones imprimat i angelo.. Ad primũ dicẽdum. ꝙ licet viſum intelligibi⸗ le ſit apud intellectum angelicũ. poteſt tamen eſſe ſenſi⸗ bile apud vim imaginatiua cui imprimitur.recipiẽs.n. recipit ſm ſuam poſſibilitatẽ.nõ ſᷣm modũ ipſius agen⸗ tis qui imprimit.⁊ ideo nõ eſt talis receptio qualis eſt in viſu a ſpeculo ſiue a re viſibili.nec talis qualis eſt in intellectu ab alio intellectu. Ad ſcom vo dicendum.q; vnitio illa eſt qtum ad effectũ.nõ q;tum ad eſſentiã. eſ⸗ fectus autẽ ĩ hoc attẽditur quo ad cõiunctionẽ ſimilitu⸗ dinũ que ſunt in imaginatiua.ad quã cõiunctionẽ exci⸗ tat ſpiritus angelicꝰ. Quo autẽ mõ hoc fit.ſic dicit Au⸗ gu.ſuꝑ Geñ.ſcire difficilimũ ẽ.⁊ explicare oꝑoſiſſimũ. Ao terciũ vᷣo dicendũ.q; ĩ ipſa vi imaginatiua aliquã⸗ do fiũt huiuſmõi apꝑitiones ꝑ ſpiritũ angelicũ.⁊ tũc a⸗ liqo euenturũ vel nõ euẽturũ.faciendũ del deuitandum denũciat᷑. Unde ad aliꝗd deſignandũ fit huiuſmõi appa ritio.vnde AUugu.Cũ bonꝰ ſpiritꝰ arꝛipit fideles mite⸗ ria loquẽtes.aut accedente intelligẽtia veros ꝓphetas. aut ad tempꝰ quo ꝑ cos opoꝛtet oſtẽdi. vidẽtes atq; nar rantes facit:nõ ſic autẽ eſt:cũ a coꝛpe cauſa exiſtit.⸗ Ad quartũ dicendũ ẽ.ꝙ aliudẽ de angelo.⁊ de anima.Fᷣm ꝓ dicit aug. Inter ẽ B.ꝙ illi noſtras ſi volumꝰ nouerũt. nos autẽ ipſoꝛũ niſi oſtederint nõ poſſumꝰ: qꝛ ſic eas vt opinor habẽt ĩ poteſtate occultare ſpnalibo modis.quẽ⸗ admodũ nos quibuſ cã ĩteriectis obſtaculis noſtra cor⸗ poꝛa ne ab alioꝛũ oculis videant᷑ abſcõdimus. vñ aliter eſt de angelis.⁊ de anima rationali.anima enim noſtra recipit ab angelo ⁊ nõ ecõuerſo. Wembzum quartum Dquartuʒ quo querit᷑.de ꝗbus fiat viſio. vtrũ de his que ſiũt curſu nature. an ð his que fiũt curſu volũtario. Et videt᷑ ꝙ nõ de is q̃ fiſt curſu naturali.Illa enĩ ex natuꝛa cognitiõe poſſunt apꝛehẽdere.de his vo q̃ fiunt curſu volũtario.nõ videt᷑ eſſe huiꝰmõi viſio.qꝛ nec illa multo tiens re ab angelis.⁊ ſunt maxie iceꝛtitudinis anteꝙᷓ fiat.¶ Reſpõdet᷑ ꝙ triplex ẽ curſus rerũ.ſicut di cit Anſelmꝰ.Qaturał mirabił.⁊ voluntariꝰ. In his.ſ. mirabilibo ⁊ volũtarijs quedã occulta cõtingit eſſe.que ſe ſunt ꝓuidẽtie diuine.⁊ de huiꝰmõi ᷣm ꝙ accipiunt boni angeli a deo. ſub figuris ſenſibilibo poſſunt viſio⸗ imprimere. . ¶ Queſtio. xl. de preſidentia angeli 2 tum ad ꝑtem itellectiuã cognitiuã. Erminata pte que eſt de pᷣſidẽtia angeli ſuꝑ ꝑtem ſenſiti⸗ uã.ſeqtur ð pᷣſidẽtia eiꝰſuꝑ ꝑtem intelle adi ince — in ci ſu⸗ orn zin reſ ſii⸗ nun lie ſn rapdn eſiann iceni omnocoi fitſene⸗ ndäm, nngdie Velmno ſienöpe peclini⸗ guepr noplen Dwgil Peritn. aſini hiuſnwn nidani dprimnti telligbi ſeſendt ſpies.n. 1s ggen⸗ ualise scſtin dunn entii. et ſtnilru Onetre⸗ lat lind. Aliggi⸗ aiͤca⸗ tandn nöiagen es nulte phens. atchner ſitN nonerit ſcug Nls Abe⸗ Dſtrocor, Gnalte n noltn trilio. nohis rnode natmng nt curſa 4 mulo tudind⸗ ſicutch hol ſee vpm alo⸗ ti⸗ e ſiti nele 4 7 — ueſtio ctiuã cognitiuã. ¶ Primo ergo querendũ ẽ. vtrũ habe⸗ ant hbuiuſmõi poſſe· ¶ Scðo ad qd ſit illud poſſe.vtrum ad ĩmittẽ cogitatiões vel icendẽ.¶ Lercõ. vtrũ dicant᷑ incẽtores cogitationũ tm. an affectionum pricipaliter. Quarto.quomõ dicant᷑ incẽdẽ cogitatiões bonas. embruzpriunz pꝛimũ ſic dicit Aug.qꝙ aĩa rõnalis ita fu cta ẽ ad ymaginẽ dei.vt nulla ĩterpoſita cꝛe atura foꝛmet᷑.ſʒ angelꝰ ẽ creatura.ꝗ̊ eo me⸗ iaãte nõ format᷑.¶¶ Pꝛeterea.aĩa ronalis i⸗ tum huiuſmõi ẽ ad imaginẽ dei. Immago autẽ ẽ ſimi⸗ limdo expᷣſſa.ergo ĩmago ꝑ quã refoꝛmat᷑ ieſt imediate a deo.ſʒ hec ẽ imago ez ĩ cognitione.ergo talis nõ dat᷑ angelo mediãte.¶ Cõtra.ſicut demões habẽt qꝙ; oſſunt excitare ĩtellectu ad malã cogitationẽ. ita boni kabet ꝙ poſſunt excitare ad bonã. ¶ Iẽ Hiero.angeli hom ĩbo auxiliũ tribuũt.miſtrãtes eis ſalutẽ ⁊ annunci⸗ antes eis dona largiſſima. ſ ãnunciãdo dona.habẽt poſ ſe ſuꝑ ĩtellectũ. S qð dicẽduʒ. ꝙ babent aliqð po le ſicut dicit Aug.ſuꝑ Geñ.¶ Ad obiectũ ĩ cõtrariũ dicen dũ ẽ.ꝙ aĩa nõ ſoꝛmat᷑ ab angelo foꝛmatiõe ge vel gloꝛie ſʒ foꝛmationẽ ſi quã habet ex habilitione diſpoſitõis ha bet.¶ Ad idẽ facit illud qð ſcdðᷣo obijciebat. imago enim ſimilitudĩs que fit ꝑ dilectionẽ vel cognitionẽ gꝛatuitaʒ nõ dat᷑ mediate ãgelo.¶ Sʒ adbuc querit᷑. vtrum tale babet poſſe.qdð neceſſe ſit aiaʒ reciꝑe.qð videt᷑.ſuꝑior eni ſubſtãtia nõ agit ĩ ĩferioꝛẽ ſine aliqͥ effectu ĩferioꝛi.vt ſol in aerẽ cũ agit diuerſas ĩ eo facit ipᷣſſiones.⁊ ſimilit᷑ ẽ de igne.Reſtat ergo.q aliꝗs effectꝰ neceſſe erit ĩ intel⸗ lectu rõnali ex ipſa actiõe angelica. Contra.dicit Da ma.loquẽs de malis angelis violẽtiã iferꝛe nõ pꝛeualẽt. ĩ nobis eniĩ ẽ ſuſciꝑe vel nõ ſuſciꝑe imiſſiões eoꝛũ.ſed im miſſiões dicunt᷑ ille actiões.q ĩ itellectu bumano ẽ ſuſci pere vel nõ ſuſciꝑe actionẽ angelicã. ſiue effectũ actõis angelice. ergo ſimilit᷑ fuit ĩ bonis angelis.¶ Ad quoo dicendũ.ꝙ in itellectu humano ẽ ſuſciꝑe effectũ actiõis angelice vel nõ ſuſciꝑe. Ad obiectũ ĩ contrariũ.dicũt ꝙ nõẽ ſimile de ſubſtãtia habẽte liberã voluntatẽ.⁊ de ſubſtãtia que hʒ aꝓpetitũ naturalẽ tm̃. Vbi enĩ ẽ ſubſtã⸗ na que hʒ apetitũ naturalẽ nõ requirit᷑ diſpõ ꝑ quã ha⸗ bilitet᷑ ſine omni ipedimẽto ad recipiendũ actionẽ ſui a⸗ Gẽtis.vbi autẽ ẽ libera volũtas.⁊ ſi nõ ſit aliud ipedimẽ⸗ tum.ſufficit ꝙ nõ aſſit volũtas ad capiẽdũ ab agẽte cre⸗ ato. Secꝰ autẽ ẽ de agẽte ĩcreato ꝗ pot imutare volunta tẽ rõnalẽ Fᷣm ꝙ vult.⁊ nihilominꝰ remanebit ſubſtatia. Aliter põt dici.ꝙ ſecus ẽ de affectu hũano⁊ intellectu. Intellectꝰ enĩ humani ẽ ſuſciꝑe neceſſario effectũ actio⸗ nis angelice.niſi cõtingat ꝙ ex vehemẽti iclinatione ad aliud totaliter cõuerſus fuit ad idẽ.affectꝰ autẽ ſine vo⸗ lũtatis nõ eſt ſuſciꝑe neceſſario ꝓpter eiꝰ abſolutã liber⸗ tatẽ.⁊ de hoc inteiligit᷑ quod dicit Damaſcenꝰ. ꝙ violẽ erre nõ pꝛeualet. emnby ſecuũdum D ſecundũ quo querit᷑ de actu ipſiꝰ potẽtie angelice ĩ ip̃am ĩtellectiuã potẽtiã. Vtrũ il⸗ le actꝰ ſit imittẽ an ĩcendẽ. Et vꝛ ꝙ ille actꝰ t ĩmittẽ.ꝑ hoc qð dicit Dama.In nobis ẽ ſuſcipꝑe vel nõ ſuſciꝑe eoꝛũ imiſſiões.Si eni mali angeli imittũt cogitatiões malas.eadẽ rõne ⁊ boni ĩmittũt co⸗ gitatiões bonas.Similit ſuꝑ illud Yob.xix. ſpoliauit me gloꝛia mea.glo.maligni ſpiritꝰ ĩ afflictoꝛũ coꝛdibus ſuas cogitatiões imitteꝛe nõ deſiſtũt.Et Johᷣ. Damal. omiĩs malina.⁊ imũde paſſiões. ex ipſis excogitate ſũt. ĩmittẽ homini cõceſſi ſunt.Si ergo ſic ẽ ex ꝑte malorũ reſpectu malaꝛũ cogitationũ. videt᷑ ſic eſſe ex ꝑte bono⸗ rũ reſpectu bonarũ cogitationũ.¶ Sʒ ecõtra videtur. ſi demões incẽtoꝛes ſunt.nõ imiſſoꝛes malarũ cogitatio num. ſicut dicit Heda.dyabolꝰ nõ ẽ ĩmiſſoꝛ malarũ co⸗ gitationũ.ſed incẽtoꝛ.Et iterũ oſee.v.ſuꝑ illud.vt reue: xl. tantur ad dominũ obſtinatiĩ malo nõ cogitabũt reuerti ad dominũ vt peniteãt. ſed vt quod male cogitauerũt ꝑ⸗ ficiant.⁊ hoc ideo.quia malignus ſpiritꝰ eſi vitiorũ in⸗ centoꝛ.ſi ergo mali dicunt᷑ eſſe incẽtoꝛes ñ ĩmiſſoꝛes ma⸗ larum cogitationũ. multofoꝛtiꝰ boni. nõ dicunt᷑ ĩmiſſo⸗ res bonarũ cogitationũ.ſed incentoꝛes tin.¶ Huiꝰ etiã gra queritur.quare in ſcriptura inuenitur.ꝙ demones mittunt in coꝛ malas cogitatiões.ſicut habet᷑ Joh.xiij. cũ miſiſſet ſathanas in coꝛ eius.quare non inuenitur in ſcriptura.ꝙ boni angeli mittãt in coꝛ cogitationes bo⸗ nas.4 Pꝛeterea.queritur que ſit differẽtia inter ĩmitte re cogitatiões ⁊ incẽdere.videtur enĩ ꝙ incẽdeꝛe ſit ĩmit tere.i ã imittere ẽ intus mittẽ ab extra. Incẽdere autẽ eſt ſpeciẽ ignis mittere in aliquã materiã ſuſceptibilẽ. qui incẽdit imittit.¶ ¶ Ad quod dicenduʒ.ꝙ boni angeli nõ ſunt imiſſoꝛes bonaꝛũ cogitationũ.⁊ ſi aliquo modo poſſent dici incẽtores. Si vᷣo inueniatur de malis ange lis ꝙ ſint imiſſoꝛes vel ĩmiſſionẽ faciũt.nõ accipit᷑ ibi ꝓ prie imiſſio ſed cõmuniteꝛ ꝓut dicitur. ꝙ qui incẽdit i mittit. ¶ Ad ſcdᷣm ðᷣo dicendũ. ꝙ aliter ẽ de bonis cogi⸗ tationibus ⁊ malis.⁊ de bonis angelis ⁊ malis. Demo nes eni dicũtur ĩmiſſoꝛes aliquãdo vel ĩmiſſionez facere malarũ cogitationũ.inqtum male ſunt.nõ quia neceſ⸗ ſario inducãt vel poteſtatẽ habeãt inducẽdi neceſſario. ſed quia mouẽt ad hoc.nec malũ ad aliud principiuʒ re ducitur in ſuggeſtiõe.q; ad ipſum dyabolũ.iõ ſic autẽ eſt de bono.licet enim bonꝰ angelus moueat intellectuʒ ad bonũ aliquo mõ.nõ tamẽ prima cauſa boni eſt in an gelo bono.ſed in deo.⁊ iõ attribuitur ei immiſſio cogita tionis bone.nõ angelo in ſacra ſcriptura.¶. Ad illð vo qð dicit᷑ ĩ pſal. Immittit angelꝰ dni.i.ĩmiſſionẽ faciet. dicit glo. Sʒ attendẽdũ ẽ ꝙ illa ĩmiſſio nõ dicit᷑ eſſe co⸗ gitatiõis bone inqtũ bona ẽ. ſed ĩmittẽ dicit᷑ ibi.mittẽ cuſtodià intꝛa ⁊ extra. ⁊ ſo patet ꝑ hoc qð dr incircuitu timentiũ eũ.vñ alia trãſlatio hbʒ.circũdat angelłꝰ dñi in giꝛo timẽtes ſe.q Ad illud vᷣo qð querit᷑ de differẽtia im miſſionis ⁊ incendij.ᷣm ꝙ deo attribuitur ĩmittere.an⸗ gelo incendere.Dicendum ẽ.ꝙ immiſſio bone cogitati⸗ onis eſt factio bone cogitationis. Incenſio vᷣo eſt quedã excitatio ſiue habilitatio intellectus ad cogitationeʒ bo nam.Aliud eſt enim igne ignire lingna. aliud eſt ſicca⸗ re ligna ut ignantur.angeli autem boni nõ faciunt cogi⸗ tationes bonas in intellectu.ſed remouent impedimen⸗ ta.vt cogitatiões bone a deo fiãt in ĩtellectu.vnde ange⸗ los incendere non eſt aliud qᷓ; incenſibile preparare. embruz teroeunz D terciũ quo querit᷑. vtrũ dicant᷑. cogitationũ tm aut etiã affectionũ.⁊ videt᷑ ꝙ poſſint ĩcendẽ affectionẽ ſiue volũtatẽ.cũ eni maiꝰ ſit poſſe ageli q; pdicatoꝛis.pᷣdica⸗ or aũt põt accẽdẽ volũtatẽ ad bonũ ꝑ pᷣdicationẽ. vñ.j. ad hebr.ſuꝑ illud ꝗ facit angelos ſpũs ⁊ miniſtos ſuos flammã ignis.glo.miniſtros ſuos flãmã ignis facit.ꝗa miniſtri eccleſie ignis ſũt.dũ ſpiritu feruẽt.⁊ vicia nra vꝛũt.fenũ enĩ tuũ icendũt.ᷓ angeli pñt icendẽ volũtatẽ. Itẽ quẽadmodũ ſe hʒ illumĩare ad intellectũ. ita accẽ dere ad affectũ:ſʒ ſicẽ in inferioribo. ꝙ cã illumiatiõis eſt cã accẽſiõis. ſic erit ĩ ſuꝑioꝛibo.cũ ergo angeli boni illuminent intellectum. per conſequens accendent affe⸗ Kam Eckennarlt accenſibile adiungatur accenſiuo. neceſſario fit accenſio.ſed nõ neceſſaꝛio inducitur volũ⸗ tas bona per operationem angeli. ergo angelus bonus nõ accẽdit voluntatẽ bonã. Itẽ Merũñ ĩ lib.de libe.ar⸗ bi. Volũtas ẽ potẽtiſſimũ ĩ aia.⁊ ĩ ̊ gerit imediate ſimi litudinẽ diuie volũtatis.nihil ꝗ̊ᷓ põt ſuꝑ volũtatẽ rõnalẽ niſi ipᷣe deꝰ.nõ &̊ angeli ſũt ĩcẽtoꝛes bonaꝝ volũtatũ.qð im accendit.poſſe habet ſuper illud quod incenditur. (u quod dicendum ꝙ incendere dicicur dupliciter. no modo ipſam ſpeciem ignis prebere. ⁊ ſic ſpũaliter deus eſt incentoꝛ bone volũtatis. pꝛebet enĩ ſpeciẽ ignis ſpiritualis.ſ.caritatis ipſi volũtati.Ypſe eniʒ eſt qui di cit ignem veni mittere ĩ terꝛã.⁊ qnid volo niſi vt accẽda tur. Incẽdere vᷣo alio modo dicit᷑ naturã accenſibilẽ di⸗ ſponere.⁊ ſic nibil ꝓhibet angelũ mediante cogitatio⸗ ne diſponeꝛe voluntatẽ.pꝛimo mõ nõ.X:.Ad obiectũ aũt in contrariũ.dicendũ ẽ ꝙ aliud eſt de accẽſione ⁊ illumi natione materiali.⁊ aliud de illuminatione ⁊ accẽſione ſpũali.Illa enim fit ̃ᷣm curſum nature. in qua accẽſio ſequit᷑ illum inationẽ neceſſario.hic autem nulla neceſſi⸗ tas eſt. In ipſa eni anima eſt cõſentire vel nõ cõſentire. Qec hoc mõ dicit᷑ angelus incẽdeꝛe. ſicut ignis incẽdit lignũ quod ẽ pꝛeꝑatum incẽſioni.vnde ex opeꝛatione an geli nõ eſt neceſſaria accenſio anime rationalis. Ex h̊ patet reſpõſio ad alia.ꝗa pꝛedicatoꝛes nõ accendũt niſi pparando. embrum quartum O quartũ quo queritur.quomodo dicatur incẽdere cogitatiões bonas.vtrũ ᷣm opera tionẽ interioꝛẽ factã in ipſis fantaſmatibus ut 'ᷣm operationẽ facta in ſpeciebo abſtra⸗ is. Et videt᷑ ꝙ nõ ᷣm operationẽ factã in ipſis fantaſ-⸗ matibus.talis enĩ operatio fit in doꝛmiẽtibus.in quib nõ eſt hu iuſmodi incẽſio.Qec ſᷣm operationẽ factam in ipſis ſpeciebo.õ enim poſſunt angeli ↄiungere vel diſ⸗ iungere ſpecies exiſiẽtes apud intellectum humanum. WGreterea.ſuper illud manus tue fecerũt me.glo.dici⸗ tur angelus intellectũ dare homini. vt dicitur quis da⸗ re lumen domui cui feneſiras facit.cũ eam nõ ſua luce penetret vel illuſtret.ergo iſtud incẽdere cogitationem nõ videtur aliud eſſe.niſi remouere impedimentũ. ſʒ qᷣ⸗ modo remouet impedimentũ. Itẽ Aug. in lib.lxxxiij. q.Aſdalignus ſpiritus cum a deo permittitur. obſiruit quihbuſdam nebulis meatus intelligentie. per quã pan⸗ dere lumẽ rationis radius eteꝛne lucis ſolet.¶ Ad hor poteſt dici.ꝙ vt dictum eſt.incenſio bonarum coõgitatio num eſt excitatio ſiue habilitatio intellectus ad illas.et hoc poteſt eſſe pluribus modis.ſ.operando aliquid ĩ fa taſmatibus.ſiue circa fantaſmata.⁊ informãdo quodã⸗ modo ſpiritum ⁊ cognitiuam.expediendo per remotio nem impedimentoꝛũ. Operatur enim aliqua in fantaſ⸗ matibo ſiue circa fantaſmata. qð patere poteſt ſic. Sẽ ſibilia gignendo ſimilitudines ſuas de ſe. ⁊ immittẽtes eas per ſenſus.ĩprimunt eas in oꝛgano ſenſus cõmunis ſicut in fantaſmate.ex qua impreſſione efficitur ꝙ ani⸗ ma intelligit illud cuius impreſſio relinquit fantaſma⸗ te ſiue in organo ſenſus cõmunis.eo ꝙ virtutes inferio res cognitione deſeruiunt intellectiue.⁊ a quibus acci⸗ pit intellectiua per maioꝛem abſtractionem. Conſimili modo angelus poteſt imprimere cõſimiles ſpecies illis quas fecerunt ſenſibilia ſi eſſent preſentia per ipſos ſen ſus.⁊ hec poſſunt ĩ dormiẽtibus ⁊ vigilãtibus.⁊ ſic ſᷣm hanc viam facere poteſt vt repreſentetur intellectui.vn⸗ de habilitetur 2 excitetur intellectus ad bonas cogitati ones.ſicut ſupra dictum eſt.eo ꝙ angelus bonus babet poſſe ſuper ſenſitiuam interiorem ⁊ exterioꝛem.habet ex hac parte poſſe habilitare ⁊ excitare intellectiuam. ⁊? Gᷓ ad cogitandum bona. Ad illud qð obijcitur. q; opeꝛa tio facta in fantaſmate.eſt operatio facta in dormienti⸗ bus.dicẽdum ꝙ ⁊ ſic ⁊ aliter:q autem aliter.dicit aug. in lib.de anima ⁊ ſpiritu.poſiq enim locutus eſt de re⸗ uelationibus que fiunt ab angelis in ſomnis doꝛmien tibus ſubdit.vigilatibus etiã occulto quodaʒ inſtinctu ingeſtas eſſe cogitationes quas diuinarẽt nouimus. li⸗ cut cayphas põtifer ꝓphetauit cum eius intẽtio volun tatem ꝓphetandi nõ haberet. Adbuc intelligẽdum eſt. ꝙ angelus habilitat ad bonam cogitationem. informã⸗ do ipſum ſpiritum ſiue ipſam intelligẽtiam aliter qᷓ per viam fantaſie ſcilicet per immediatam irꝛadiationem ſi ne cõmunicationem ſuarum viſionum. vt enim dicit an⸗ gu. ſuper Geñ. xij. Sancti angeli viſionem ſuam quodã ineffabili modo in ſpiꝛitu noſiro infundũt.⁊ viſa ſua q̃⸗ dam pꝛepotenti vnione noſtra eſſe faciunt.quod aliquo modo tali exemplo patere poteſt. Spirituales cꝛeature ſicut angeli ⁊ aĩe ſpecula ſũt ſpiritualia.ſicut dicit Dyo niſius in libro ð diui.no. Vnde ſicut ſpeculo materiali obiecto alio ſpeculo material. ſpecies reſultate in vno gignũt ſe in alio.ita poteſt eſſe licet ſimilitudine diſtan⸗ te.ꝙ ſpeculum ſpirituale.ſ.angelꝰ obijcit ſe anime.quo exiſtente.viſa ſiue ſpecies exiſtẽtes in ipſo angelo relin⸗ quuntur in anima.ſiue accipiuntuꝛ ab ia gur quidam viſa habilitant ⁊ excitant intellectiuam ad bonam cogi⸗ tationem.¶ Ad illud ergo qð obijcitur.ꝙ angeli ñ poſ⸗ ſunt cõiungere vel diſiungere ſpecies exiſtẽtes apud hu⸗ manum intellectum.dicẽdum.qꝙ cõiungere poſſunt ali⸗ quo modo.ſpecies ſiue viſa offerẽdo.vt dictum eſt. Nd⸗ huc intelligendum eſt.ꝙ ſicut dicitur ſapi.ix.Corpꝰ qð coꝛrumpitur aggꝛauat animam ⁊ terꝛena inhabitatio deprimit ſenſum multa cogitantem. Ex coꝛuptione er⸗ go iſta eſt facilitas in anima ſiue pronitas ad minus or dqinatas cogitationes.ſᷣm ꝙ dicitur Geñ.vj.proni ſunt ſenſus bominis ab adoleſcentia in malum. 4 Preterea vt dicit aug.in lib.lxxxiij.q.Malignus ſpiritus abſtꝛa hit meatus intelligẽtie. per quos pandere lumen ratio⸗ nis radius eterne lucis ſolet ratione corꝛuptionis con⸗ tracte in anima.⁊ ob tenebrationis ex obſtructione me⸗ atus intelligentie. impeditur anima ne erigat ſe ad bo⸗ nas cogitationes.Cotra hec duo impedimẽta. duplici⸗ ter expedit angelus bonus animam ſcilicet illuminãdo ad intuitionem ſpiritualium.ex quibus intuitis erxcita tur ad bonas cogitationes vt iam dictum eſt:⁊ arcendo contrarias poteſtates ab illatione impeditorum ad huiuſmodi. (Mueſtio quadrageſima ruma de cuſtodia angelica. SIcto de preſidẽtia qua preeſt angelus ſuper potẽtiã ſenſi tiuam ⁊ iĩtellectiuã.Coſequẽter dicẽdũ eſt de pꝛeſidẽtia qua pꝛeeſt ſuper moti⸗ uam que attẽditur circa cuſtodiã. Que rendum eſt ergo de cuſtodia angelica. Prio ergo que⸗ ritur.vtrũ angelus habeat potẽtiam cuſtodiẽdi vominẽ Fm animaʒ. Secũdo ſupoſito ꝙ habeat.an habeat a natura vel a Ga. ¶¶ Tercio. vtrũ vnus angelus ſuperior habeat poteſtatem cuſtodiẽdo inferioꝛem.vel deterinie⸗ tur circa homines. Quarto ſi cuſtodia angeloꝛũ ſit re ſpectu hominũ.vtrum reſpectu omnium.. Quito.vtrũ angelus deputatus ad cuſtodiã. aliquando recedat pro pter peccata hominis cuſtodiẽdi.q¶ Sexto.vtrum aliqũ angelus peccet ex negligẽtia circa cuſtodiã hominis.ſi⸗ cut prelatus. lembruz primuz Verit᷑ ergo ĩ pꝛimis.vtrũ angelꝰ habeat po teſtatẽ cuſtodiẽdi hominẽ ſᷣm animã. Oꝛ at cuſtodiat ꝓbat᷑ auctoꝛitate ſacꝛe ſcripture. math.xviij.angeli eoꝛũ ſemꝑ vidẽt faciẽ pa⸗ tris.⁊ pianiꝰ habet᷑ ĩ glo.que dicit. Magna ẽ dignitas aĩarũ.vt vnaqueq; ab oꝛtu ſue natitatis ĩ ſui cuſtodiam habeat agelũ deputatũ. Itẽ yſa.lxij.ſuꝑ muros tuos hieruſalẽ cõſtitui cuſtodes. Stẽ eccleſia ſtici.xvij.in vna⸗ quãqʒ gẽtẽ pᷣpoſuit rectores.i.ãgelos.⸗ Itẽ qdiu puer ꝑuulꝰ ẽ 2 facił ad caſuʒ.ſᷣm coꝛpꝰ ĩdiget manuductore. quouſq;.ſ.vemiat ad etatẽ ꝑfectã.ĩ q foꝛtis ẽ⁊ ſufficiẽs ſi bi. Oſimilit videt᷑. ꝙ ſᷣm aĩam hõ q;diu debiłẽ ⁊ facił ad caſũ ſpũalẽ.ĩdiget cuſtode ſiue mauductoꝛe ſpũali q̃uſq; vemiat ad etatẽ ꝑfectã.⁊ huic ↄcoꝛdat apłs ad gal.iij.lex pedagogꝰ noſteꝛ fuit ĩ xrpᷣo.hec aũt ꝑfecta etas n hr qᷓdiu hõ ẽ ĩ via. qᷓdiu hõ ẽ ĩ via ſiue ĩ ſiatu vie.ſemꝑ eget cu⸗ — — — — — — — - — — — — — —— — —. — — — — — rmr———— — pll 8 0 gig⸗ aenmne licit d naterigl editn lme. uo Korelin⸗ kadan nan ⸗ Nis pr h⸗ Alnr et. Rd lp hlito Pcnetre minsor Poniſer Prunen uoobſtn tenrario⸗ ongco⸗ tonene⸗ tſeas Cple⸗ uninäͦt igerete 1areend orun d. n⸗ iſeni ini fMon Ce on⸗ dens nn. terens gülin ſtoet evatpe⸗ maſmi inis benpe ſptune. clepo⸗ Gns oen bus Imnu uer wt, ioſi lad c din Queſtio Node. bmõt aũt cuſtos nõ videt᷑ niſi angelus ̊ c. ¶ Iẽ j.coꝛi.xv.Cũ euacuauerit omeʒ pᷣncipatũ.glo.tunc.i.in futuro oĩs pᷣlatio ceſſabit.q̃ angeli angelis ⁊ aiabo pre⸗ ſunt. Si bec ceſſatõ tũc ẽ. manifeſtũ eſt ꝙ mõ eſt bmõi pᷣlatio:angeli ꝗ̊ pᷣſunt aiabo.⁊ nõ apparet in qᷣ niſi in cu ſtodia.&̊ ⁊c. ontra. videl g nõ ↄgꝛuat bomi hbr̃e an⸗ gelũ cuſtodẽ. Aug. in li. lxxxiij· q· xxiij.q. ANentẽ ſanctã imaginẽ dei dicũt.que nulla interpoſita ſuba a pma ve⸗ ritate foꝛmat᷑.ergo nec interpoſito angelo:ſed cuſios in qntũ hmõi p̃ponitur cuſtodito. angelus nõ eſt cuſtos aie ſalteʒ qtum ad mentẽ. ¶ Item iob.vij. Quid faciam tibi o cuſios hoĩʒ. Ita dicit iob ad deũ.deergo ẽ cuſtos bominũ.Ideʒ pᷣs. Qiſi dñs cuſtodierit ciuitatẽ ⁊c. Cũ ergo deoſit ſuſticientiſſimus. nõ videtur ꝙ ponat᷑ alius cuſios. Ytem ſicut hõ gerit imagineʒ dei rõne bonita⸗ tis et ſapie.ita rõne potentie.Añ geñ.j. Poſtẽqᷓ dictum eſt. faciamꝰhoĩem ad imaginem a ſilitudinẽ noſtrã.ſta⸗/ tim ſubiungit᷑ de potentia· et pᷣſit piſcibo maris: ſᷣ inter imagineʒ. illud cuiꝰeſt imago nihil interponit᷑. inter honunẽ inqntũ gerit imaginẽ dei in potentia ↄgnoſcen⸗ di et deũ nihil eſt medium: immo immediate eſt ſub dei prate:ſᷣ cuſtos habet ptatem ſuꝑ cuſtoditũ.ergo angelꝰ nõ eſt cuſtos bomis.ſiue nõ habet pẽatem cuſtodiendi. Si dicatur ꝙ angelopeſt bomiĩ vt cuſtos ex ꝑte cogni tiue ga inſtruit eũ et docet in multis: pᷣ nõ peſt ex parte motiue. quia nõ dat eis ſuã ꝑfectiõem que ẽ gratia ſᷣ deꝰ immediate:et ſic ĩtelligit᷑ ſupꝛapoſita auẽtas aug.lxxx⸗ iij.q. Sed contra boc eſt qð leꝗtur in auctoꝛitate ab ipᷣa veritate foꝛmata vt fiat vis in verbo.Eleritas em̃ inqͥn⸗ tum hmõi reſpicit cognitiuã et nõ motiuã: ergo iſta au⸗ ctoꝛitas intelligit᷑ de imediatõne dei ad mentem quo ad cognitiuã. Pꝛeterea.ſicut hõ eſt imago dei qͥ ad poten tiam motiuã.ita ⁊ m cognitiuã.ergo ſᷣm vtrũq; nihil ẽ mediũ inter mentẽ ⁊ deũ.ergo nec angelus.! Item hoc dicit aug.in li.de quantitate aĩe vbi loꝗtur de aia dicit. ꝙ nibil inter oĩa eſt deo ꝓpinquiꝰ. Item dicit aug. ſuꝑ geñ. ꝙ ſicut agricole nõ dicuntur creatoꝛes frugũ.quis multas pᷣparationes faciant ad ꝓducẽdas fruges: ita nec angeli dicũtur creatoꝛes.quia ſcʒ nulli rei dant for⸗ mam. quis ſepe ad foꝛmã vltimã ſua oꝑatione p̃parant et diſponũt. Sicut ergo angelꝰ nõ dat motiue potentie ſuam pꝑfectõem vel foꝛmã ↄpletiuã.vel gratiã ſiue amo⸗ rem ſumme bonitatis:ita nec potẽtie cognitiue dat ſuaʒ ꝑfectiõeʒ vel ↄpletõeʒ.i.ſumme vᷣtutis cognitõeʒ.ᷣ vtri⸗ qʒ potentie datur ꝑfectio a o ĩmediate: ergo quo ad h̊ equaliter ſe hñt imediate ad deuʒ ambe potentie. Pre terea.ſicut angelus oꝑatione ſua pᷣparat et diſponit co⸗ gnitiuam ad ſuã ↄpletionẽ inſtruendo ⁊ docendo: ita vi⸗ cætur diſponere motiuã ↄſulendo de fugiendis ⁊ agẽdis J excitando ſiue inftãmando in amoꝛẽ ſumme bonitatis ergo qͥ ad boc ſunt eq̃les hmõi potentie:ergo q̃ rõne di⸗ cetur habere potentiã ſuꝑ cognitiuã.eadem rone et ſuꝑ motiuã. Item aug.in li.lxxriij.queſti.ꝑfecta ratõ que virtꝰ vocat᷑.vtit᷑ pᷣmo ſeipᷣa ad intelligendum deũ.vt ipᷣo fruat᷑:ceteris rõnabilibo ad ſocietate.vtitur aĩantibo ir⸗ rõnabilibo ad eminentiã.vtit᷑ gbuſdaʒ aſſumẽdis vel re⸗ ſpuẽdis ad btitudinẽ.ꝗbuſdã toleꝛãdis ad patiam. qui⸗ buſdã oꝛdinãds ad iuſticiã.vtit᷑ etiã his a ꝗbo abſtinet ad patiam. Ex his pʒ.ꝙ aĩa vtit᷑ angelis. ISdeʒ arĩ aug. in li.de tri.diffinit vti ſic.ti ẽ aſſumere aliꝗd in volun tatem facultatis. ꝓpteꝛ id quo fruendũ eſt. Ex H̊ ꝙ dicit aſſumere in volũtatẽ ſacultatis. videt᷑ ꝙ illud qð vtitur ſuperiꝰſit eo qͥ vtitur mnqᷓntũ hmõi. Arguit᷑ ̊ ſic. Dm̃e qð vtit᷑ alio.ſuperiꝰẽ eo inq̃ntũ hmõi:ſᷣ anima vtitur an gelis. ̊ ſuperioꝛ ẽ eis inqᷓtuʒ hmõi: ̊ angelus nõ habet ptatem ſuꝑ animã. ¶¶ Item vtitur ceteris rõnabilibo ad ſocietatẽ. vbi em̃ eſt ſocietas.ibi ẽ paꝛitas ⁊ nõ pᷣeminẽ⸗ tia et inde vt pꝛius.¶ Solutio dicimus cum pꝛimo au⸗ ctoꝛitatibo poſitis ⁊ rõnibo ꝙ angeli habent poteſtatem cuſtodiendi animas.et eas cuſtodiunt.¶ Ad pꝛimũ qð obijcit de mediatione q̃ habet᷑ in auctoꝛitate Aug.ſolet xlj. dici. ꝙ mens ↄmuniter accepta habet dupiicem vim:ſu⸗ perioꝛem que dicitur intelligentia qua cognoſcit creato rem.et de hac intelligitur auctoꝛitas aug.⁊ inſerioꝛẽ ſci licet intellectũ.ſcʒ qua cognoſcit creaturas.et de hac nõ intelligit:⁊ quo ad iſtam verum ẽ ꝙ babet angelum cu⸗ ſtodem. Sed aliter videtur dicendũ.ꝙ ſᷣm vtranq; vim habet cuſtodiam angeli ᷣm aliquam ratõneʒ culſiodie: verum eſt tñ ꝙ m ꝙ plus deſcendunt potentie.ſᷣm hoc plus eſt ibi de rõne cuſtodie.q Ad auctoꝛitatem autem aug. Reſpondetur faciendo vim in hoc quod dicit᷑ foꝛa⸗ ta.dicimus ꝙ quelibet vis anime.et motiua.et cogniti⸗ ua.et ſuperior.⁊ inferioꝛ.ĩmediate a prima veritate foꝛ matur ſcʒ foꝛma vltima.i.ꝑficitur vltima cõpletõne:ni⸗ hilominus tñ angeli habent potentiã pꝛeꝑandi ⁊ diſpo nendi aliquo modo qulibet anime potentiã ad ſuaʒ vl⸗ timam ↄpletionẽ:et quo ad hanc potentiaʒ vel poteſta⸗ tem habent ipſi cuſtodire:illud plane habetur ĩ glo.ſu⸗ per illud.Manus tue fecerũt me et plaſmauerunt me. Abi dicitur ſolus de dat intellectũ. et ſi aliquando me⸗ diante angelo vt danieli cui dixit angelus. ego veni tibi intellectũ dare:deus tñ qui lux eſt. ꝑ ſeipſum illuminat pias mentes.et ſi aliq vtitur miniſterio angeloꝝ. Ita em̃ dicitur intellectũ dare homini.vt quiſq; dicitur daꝛe lumen domui cum feneſtram facit.cum eam ſua luce nõ illuſtret. Ad aliud qð obijcit de imagine qᷓ eſt in homi ne rõne potentie. dicendũ ꝙ cũ dicitur preſit piſcibo ⁊c̃. non loquitur ibi niſi de poteſtate hominis ſuper coꝛpo⸗ rales creaturas.vt patet ex textu. EUnde iſta potentia qᷓ eſt in bomine ſᷣm ꝙ eſt ad imaginem dei. non dicit᷑ qua poſſit ſuper angelum.ſed ſuper irꝛationales creaturas: Ungde non obſiat quin angelus habeat aliquaʒ poteſta⸗ tem ſuper eum. Si autem iſta potentia eſſet talis.ꝙ peꝛ eam poſſet ſe homo cuſtodire et regere.non habens in⸗ digentiam vt cuſtodiatur.valeret ratio iſta: ſed non ſic eſt.quia homo ſemper indiget dum eſt in via. Ad boc quod obijcit.ꝙ inter imaginem et illud cnius eſt imago nihil eſt medium ſoluendum per predicta dicendo ꝙ ni bhil eſt medium quo ad perfectionem vltimam. eſt tamẽ aliquod medium pꝛeparans et diſponens eandem ima⸗ ginem adhuc informen ad ſuam vltimam perfectioneʒ: dicimus etiam ꝙ animam cuſtodit et deus et angelus. ſed differenter:deus quideʒ auctoꝛitate.angelus vᷣo mi niſterio.ſᷣm illud Hebꝛe.j. Omnes ſunt adminiſtrato⸗ rij ſpiritus ⁊c. Et licet deus ſit ſufficiens ad cuſtodien⸗ duʒ ſine miniſterio.angelus tamen cuſtodit pꝛopter ſer uandum oꝛdinem rerum.cuiuſmodi oꝛdo eſt dei ad an⸗ gelum.et angeli ad homineʒ.ſicut patebit in ſequentiꝓ⸗ bleumate. Simili enim modo poſſet obijci ꝙ deus omia faceret per ſe et nihil mediante natura vel angelo.cum ad om ma ſufficiat deus:ſed nõ opoꝛtet hoc.quia licʒ ſit ſufficiens non tamen tollit oꝛdinem rerum. 4 Ad aliud quod obijcit de eo quod eſt vti. Rñdetur ꝙ vti aliquoẽ dupliciter. Aut tanq inſtrumento.quemadmodum ar⸗ tifex vtitur ſecuri.et ſic verum eſt.ꝙ vtens ſupernis eſt eo quo vtitur:aut tanꝙᷓ; patrono vel adiutorio. ſiẽ quis vtitur aduocato.et ſic non opoꝛtet ꝙ vtens ſit ſuperius immo poteſt eſſe inferius et ſic vtitur anima angelo.vn⸗ de non ex hoc ſequitur ꝙ ſit ſuperioꝛ eo.¶ Aliter dicen⸗ dum.accipiendo intellectum auctoꝛitatis auguſti.quia reuera ſᷣm ꝙ ipſe dicit. anima ad intelligendum deum. id eſt ad deueniendum in dei cognitionem. vtitur omni creatura: quia ſicut pꝛima et ſumma bonitas habet a⸗ liquam ſui ſimilitudinem in creatura:que ad ipſam dn⸗ cit:ita ſumma veritas habet aliquam ſui ſimilitudinezʒ in creatura que ad ſe ducit. Unde quo ad hoc om̃is cre⸗ atura habet rationem intelligibilis:ſed preter boc rati onalis creatura.nonſolum habet rationem intelligibi⸗ lis.ſed inſuper babet rationem intellectui. ſcilicet ani⸗ ma et angelus. Dicimus ergo ꝙ anima inq̃ntum habet rationem intellectiui vtitur ceteris omnibus inqͥntuʒ ĩ⸗ telligibilia ſunt ad deneniendum in cognitionẽ creato⸗ ris. Vnde vtit᷑ etiã angelo.Nec ideo ſeꝗtur. ꝙ ſit ſupe⸗ rioꝛ.ꝗa ſeipſa vtitur hboc mõ ſᷣm ꝙ dicit eadem auctori⸗ tas.nec ideo ſuꝑioꝛ eſt ſeipᷣa.vel ſi ſequat᷑ ꝗ nobilioꝛ ſit quo ad hoc.ꝗa videlicet intellectiua vt hmoi.nobiliꝰ eſt intelligibili vt hmõi:nõ tñ ſeꝗtur.ꝙ ſimpłr nobilioꝛ ſit: quia nõſolũ habet angelꝰnaturaʒ intelligibilis ſ̊ etiam intellectiui ſicut ⁊ aia.vnde aĩa vtit᷑ eo intelligendo euʒ ipſe vtit᷑ ea intelligendo eam.vnde quo ad hoc eſt paꝛi tas tet hoc eſt qð dicit auctoꝛitas pᷣ̃dicta. vtitur ceteris rõnabilibus ad ſocietatem: quia inuicem ſe intelligunt et vtrũq; vtroqʒ vtititur hac via.i ec tamen per hoc erx⸗ cluditur ptᷣas cuſtodie in angelo.quia ſᷣm aliam viam ẽ ibi p̃eminentia vt iam patebit. lembꝛum ſecũduz D ſecundũ quo querit᷑ ſuppoſito ꝙ angel⸗ habeat ptatem cuſtodiendi hoĩes. truʒ hoc habeat a natura vel a gꝛatia.Si dica tur ꝙ a natura.Contra. ſi circũſcribãtur om̃ia gratuita ab angelo.tũc ſicut aĩma eſt vertibilis in bonũ et malũ.ita angelus in malũ ſcʒ ꝑ ſe.in bonũ cum adiutoꝛio gratie:ergo quo ad hoc debilis eſt ſicut 2 aia. ſ nemo ſapiens alicui ꝑuulo debili daret cuſtodem aliũ debilem. imo foꝛtem daret debili: ̊ cum deus ſit ſumme ſapiens.angeluʒ ita debilem ⁊ ita vertibilem non dabit ꝓ cu ſtode cu iple ꝓut ſic ẽ vertibilis.videat᷑ indigere cu⸗ ſtode.¶ YItem angelꝰita vertibilis ẽ in malum circũſcri⸗ pta gra.ꝙ ſi cadit in malũ:non reſurgit.q̊ quo ad h̊ ma gis videt᷑ angelꝰimpotens vel deficiens.ꝗ̊ quo ad h̊ mi⸗ nus videt᷑ ꝙ angelus debet daꝛi cuſtos homi. qᷓ; hõ ange lo.¶ Item ſi h̊ eſſet ex natura.cũ in demonibo remanſe⸗ rint naturalia.ſᷣm hoc deberent dici cuſtodes.qꝛ quod a natura ineſt omi: ineſt inqtum tale.¶. Stẽ.xvij. Qũeri. ſuꝑ iliud:quicꝗd offerũt pꝛimitiuoꝛũ ⁊c.in magna glo. oꝛigenis q ſic incipit.offerunt angeli.vbi multuz loquit᷑ de pfate angeloꝝ ſuꝑ homines:in fine dicit. Pꝛo meri⸗ to aliꝰpꝛinceps multoꝝ eſſe ponit᷑.alius pᷣncipatui ſub⸗ iectus.Et ponit exemplũ de bonis ſeruis:quibo ꝓ diuer ſitate meritoꝝ dabitur ptᷣas.alij ſuꝑ deceʒ ciuitates alij ſuper ꝗnq;. Ex hoc ꝙ dicit pꝛo merito.videtur ꝙ ex gꝛa⸗ tia ſit hmõi pᷣlatio.non ex natura. Item hoc videtur ex exemplo qð ponit:quia ptᷣas collata ſeruis fidelibo non eſt nature ſed gr̃e vel gloꝛie. ſimiliter pr̃as angeli ſu P animam in cuſtodiendo non eſt ex natura ſed ex gratia. Item ſi hec pt̃as debet᷑ ex natura angelo. Queritur ex qua natura:ſi dicat᷑ ꝙ anima eſt ſuba vnita vel vnibilis coꝛpoꝛi.angelus ſuba ſeꝑata. vnde magis potens et ſu⸗ perioꝛ eſt.cuiꝰetiam ſignum eſt:ꝙ anime ſeꝑate non dat᷑ angelus in cuſtodia.Contra.ſi vnio vel vnitas eſſet cau⸗ ſa eſſentialis.quare indigeret cuſtodia.Fᷣm hoc indigniſ ſet xp̃ cuſtodia.cũ anima eius coꝛpoꝛi vniret᷑.⁊ hoc fal⸗ ſum eſt vt ptꝰvidebit᷑ ſcʒ ex natura et gra.differenter tñ: qꝛ ex natura tanqᷓ a pꝛimo pᷣncipio.ex gra vo tanꝙ/ ꝓximo pᷣncipio⁊ ↄpleti⸗ uo:dona em̃ naturalia qᷓ habet angelus in excellentia re ſpectu anime.ſunt iſta qtuoꝛ attributa.de quibo.ij.ſent. diſ.ij.ſcʒ ſimplicitas eſſentie.diſcretio ꝑſonalis.ꝑſpica citas intelligentie. libertas arbitrij. ſunt quaſi diſpoſi⸗ tio naturalis in angelo ad cuſtodiendã animam: ſ̊ non ſufficit hec excellentia nature. ſed ſuper hanc addit᷑ gra quaſi ↄplementum: non aũt quecũq; gratia ſed gr̃a con firmatõnis. Omnes eniz boni angeli ſimul confirmati ſunt in gratia.ſicut mali in peccato. Vnð quo ad hoc ſunt ſic ↄfirmati.ſunt quaſi ſtantes:anime auteʒ non ſic confirmant᷑ ſimul.5ᷣ ſucceſſiue.vñ om̃s vſq; ad ſuẽ con⸗ firmatõnem ſunt vel lapſe vel labiles.Ex hoc ergo ꝙ q̃⸗ libet anima puri hominis duʒ in ſtatu eſt vie. vel lapſa eſt vel ẽ labilis. Angeli autem boni pꝛopter confirmati⸗ onẽ nec lapſi nec labiles:accipit᷑ ratio huiuſmodi pote⸗ olutio.dicimus ꝙ pfᷣas cuſto⸗ diendi eſt in angelis.nõn ex vnico pᷣncipio h̊ ex duplici: ſtatis cuſtodiendi que eſt in angelis reſt pectu animarũ: Unia quo ad hoc foꝛtes ſunt.anime auteʒ rationales de⸗ iles. embꝛum tercium D tercium quo queritur. Utrum angelus habeat poteſtatem hanc.ſcʒ cuſtodiendi. reſpectu alterius angeli. Videtuꝛ ꝙ ſic.cu Nodia enim angeli reſpectu hominis.vide ur attendi penes iſtos reſpectus. illuminare. purgare. ꝑficere: qui ꝓpꝛie ſunt angeloꝛum. vt dicit dyoniſius:ſed hos actus habet vnus angelus reſpectu alterius. ergo rationem cuſtodie habet.ꝗ Item dicit dyoniſius.ꝙ in hierarchia humana.qui p̃ᷣſunt alijs eoꝛuzʒ ſunt cuſtodes ergo ſimiliter videt᷑ in hierarchia angelica.qꝙ ꝗ preſunt alijs:eoꝛum fiunt cuſtodes. et ita ſi uꝑioꝛes dicuntur cu⸗ ſtodire inferioꝛes. 4 Item videtur ꝑ oꝛigenem. qui ver⸗ ſus finez pᷣdicte glo.ſ Qumeri.xviij.dicit ſic. Aſdihi vide tur. ꝙ inter angelos alij pᷣncipatum et poteſtatem habe: ant ſuper alios.alij ſubiaceant ⁊ obtemperent poteſtati Et hoc idem dicit aug.ſuper geñ.ꝙ ſuperioꝛes pꝛeſunt inferioꝛibus.et boni malis:et ita videntur habere pote ſtatem et dominium ſuꝑ illos.Ex bis omnibus babetuꝛ ꝙ pꝛeſunt angeli angelis.Querit᷑ ̊. Aut cuſtodire ideʒ eſt quod pꝛeeſſe vel dnari. Aut vltra p̃eſſe aliquid impoꝛ tat ex ꝑte cuſtodientis.Si idem impoꝛtat habetur pꝛo⸗ poſitum.ſcʒ ꝙ angeli angelos cuſtodiunt. Si vltra im⸗ poꝛtat aliqꝗd qrit᷑ ꝗd ẽ illud? Solutio.dicimꝰꝙ angeli nõ habent hanc ptatem cuſtodiendi reſpectu alioꝝ an⸗ geloꝝ.¶ Ad illud qð obijcit pꝛimo. de h̊ ꝙ dicit illumĩa re ⁊c̃.dicimus ꝙ ex alia rõne ſumunt᷑ iſti actus illumia re purgare pficere.⁊ ex alia ſũmitur actꝰꝗ eſt cuſtodire Iſti em actꝰillumiare ⁊c. ſequunt᷑ peſſe.qꝛ pᷣeſt natura et ga:et quia hec pᷣlatio bene eſt in angelo reſpectu an⸗ geli.ideo ſiłr et iſti actꝰ:cuſtodire autẽè et ſi nõ ſit niſi in eoꝗ pꝛeeſt natura et gra vt ſupᷣ habitũ eſt.tñ non ſequit᷑ illũ immediate ſed mediate. Ali em̃ plationi ſᷣm natuꝛã et gr̃am additur quedaʒz pras.q̃ angelus põt ꝓmouẽ ad bonũ.et retrahere a malo.diſponendo dico nõ efficiẽdo et hanc pratem immediate ſeꝗtur ratio cuſtodie ſiue ab hac ptate imediate ſummit᷑ ratio cuſtodie. Et ga hanc pote ſtatem retrahendi vel ꝓmouendi non habet nili re⸗ ſpectu nature.que impediri poteſt vł ꝓmoueꝛi.ideo nec cuſtodire habet niſi naturã que impediri põt.vel ꝓmo⸗/ ueri:ideo nec cuſtodire habet niſi bmõi naturam: ̊ an⸗ geli nõ ſunt tales.quia om̃es boni ↄfirmati ſunt in bo⸗ no:et ſic non pñt impediri a bono.nec declinare ad ma⸗ lum:econtra om̃s mali ↄfirmati ſunt in malo.vnde quo ad hoc nõ poſſunt retrahi a malo:nec ꝓmoueri ad bonũ Ideo reſpectu alioꝛum angeloꝛum nõ habent angeli po teſtatem cuſtodiendi.ſ̊ reſpectu anime que in ſlatu vieẽ et poſſunt impediri a bono.et ꝓmoueri ad bonũ.a cade re in malũ. et reſurgere.Ex his ptʒ ſolutio ad omia ob⸗ lecta.¶ Et ad illud qð querebat᷑.qd addit cuſlodire vl⸗ tra peſſe. et etiqꝗ quid addit vltra ilumĩare. Sicut eniʒ ſi eſſent duo in hoĩe quoꝛũ vnũ ſequeret᷑ hoĩem rõne ge⸗ neris.in eo ſcʒ ꝙ eſt aial:et alterũ ſeqret᷑ rõne ſpeciei.ſ. in eo ꝙ eſt hõ.iſta duo nõ eſſent eadeʒ:ita ſuo mõ ſe hñt illumiare purgare pficere ad cuſtodire. vñ nõ ideʒ ſunt nec vbicũq; ⁊ reſpectu cuiuſcũq; ſunt iſti tres actꝰc cuſto dire.ſicut nõ vbicunq; eſt natura generis.ẽ natura ſpẽi ſed potius econuerſo. Sed ex dictis oꝛitur queſtio de anima ſeꝑata. ſᷣm em̃ predicta videt᷑.ꝙ; non indigeat cu ſtodia angeloꝛum: cũ non poſſit ꝓinoueri ad bonuʒ. ꝗa iam non eſt locus merendi.nec etiam retrabi a malo. Contra hec videt᷑ ſepe dicere greg. in dyalogo.ꝙ ad⸗ erant ſepe angeli animabo ſanctis ſeꝑatis:et de ſerebãt eas ſepe in paradiſum. Similiter et idem legimus in le genda ſancti MMortini. ¶ Pꝛetca. luẽ. xvj. dr.ꝙ aie La⸗ ʒari ꝑoꝛtabat᷑ ab angelis dei.¶ Ad qð dicendũ ꝙ ibi nõ N gi. n ge ſe. ſed 1⸗ in nt n⸗ ge gti Unt iin ngr o d ei de⸗ be l ni; e⸗ 4 it t ug (Nueſtio eſt ꝓprie ratio euſtodie. m ꝙ H accipitur quia cuſtodia vt hic ſepe dictũ eſt reſpicit phibitõem a malo culpe vel ꝓmotionẽ ad bonũ gratie.ſed circa animã ſeꝑataʒ neu trum erercent angeli: anima em exquo ſeꝑata eſt. vnit ſuo benefactoꝛi. nili ſit aliquod purgabile. Unde nõ eſt ibi cuſtodia.niſi m rõnem aliam cuſtodie. vt dicantuꝛ angeli qui eam depoꝛtant cuſtodire eã ab aliquo pena⸗ li nocumento qꝛ non ſtatim cum eſt ſeꝑata eſt in loco cõ petenti ſue beatitudini. VUnde cõgruit ꝙ angeli qui iam ſunt in loco beatitudini ↄuenienti eã ad locum ſibi ↄpe⸗ tenteʒ deferant: non tñ dicimꝰꝙ ibi ſit indigentia vł ne⸗ ceſſitas er ꝑte anime.ſᷣ̊ ſolum quedaʒ ↄgꝛuitas. ſicut in ſtatu vie dicimꝰeſſe.¶¶ Ad illud qð obijcit ꝙ in angel ſit cuſtodia ꝓ neceſſitate qtum ad talem depoꝛtionẽ. imile qð ponit dyoniſiꝰde hieraꝛchia angelica et humana:di cendũ ꝙ non ẽ ſimile. In hierarchia em angelica om̃es ſunt ↄfirmati et ↄpleti vñ nõ indigẽt cuſiodia.Elndð ſic ẽ ordiata cuſiodia agelica.ꝙ qũn fuit im ꝑfectio ĩ inferioꝛi⸗ bm. fuit ĩ ſuꝑioꝛibo et qñ fuit ↄpletio ĩ ſuꝑioꝛibo fuit ĩ in⸗ ferioꝛibo vnde nunqꝙᷓ potuit ibi eſſe rõ cuſtodie: ̊ in hũa na hierarchia qᷓuis om̃es ſint incõpleti.ↄpletiõe patrie tñ pꝛelatus bʒ ↄpletionem vie reſpectu ſubditoꝝ. Ande iohᷣ.x.dicit᷑ ꝙ pᷣcedere debet ones.et ratione huiꝰhabet rationem cuſtodie. bꝛum quartum Ogquartũ quo querit᷑ ſuppoſito ꝙ ratõ cu ſtodie determinetuꝛ reſpectu hoim. Atruʒ determinetur reſpectu omniũ hominum. Et circa hoc querunt᷑ quatuoꝛ.4. Pꝛimo vtrum adam in ſtatu ante peccatũ indigeret cuſtodia an gelica. ¶ Secundo vtrum xpᷣe habuit cuſtodiã angelicã ¶ Tercio vtrũ ꝑuuli qui ſtatim ptꝰbaptiſmum moꝛiun tur habuerint cuſtodiã angelicaʒ. 4¶ Quarto vtrũ anti⸗ xpc habebit cuſtodiam angelicam. ticulus primnus. Irca primum ſic. Cuſtodia angelica ẽ ꝓpter ſupplendos defectꝰ.ſed in adam in ſtatu inno bebat cull iri. Media patet ꝑ hoc quod dicitur. ij. li. ſenten.xxv.di.c.Et notari poſſunt ⁊c. Ante peccatũ nil a bono impediebat:ad malũ mil impellebat:non habuit infirmitatẽ ad malũ et habuit adiutoꝛiũ ad bonũ:tunc ſine erꝛoꝛe ratio indicare.⁊ volũtas ſine difficultate bo num appetere poterat.Si h̊ concedatur. ¶ Contra.ante petᷣm angelus malꝰtemptauit hoiem. et ſi ꝑſtetiſſet. an⸗ gelus iſte fuiſſet ei in exercitiũ.qꝛ homo feciſſet ſuuʒ bo⸗/ num ex dyaboli temptatõne.et penã plus meruiſſet qᷓ ſi nõ temptaret᷑:q̊ ↄpetebat vt econtra haberet angelũ bo⸗ num ad cuſtedia. Juxrta illud ecc̃i.xxxiij. Contra bonũ malum.et otra vitaʒ moꝛs:et ſic intuere in om̃ibo oꝑibo altiſſimi.vnũ ↄtra vnũ ⁊ duo ↄtra duo. Item in nobis ſic ẽ in ſtatu nature coꝛrupte.ꝙ cõtra id qð interiꝰincli⸗ nat ad malũ ſcʒ fomitẽ.eſt ſemꝑ intrinſecũ inclinãs ecõ tra ad bonuʒ ſcʒ ſindereſis:ſic videt᷑ exterius ↄtra illud quod ſemꝑ inclinat ad malũ vel trahit ſcʒ dyaboluʒz. eſt retrabens a malo trabens ad bonũ ſcʒ angelꝰ bonus. Sʒ in pᷣmo ſtatu q;uis nõ eſſet inclinãs ad malũ interiꝰ erat tñ inclinãs ad malũ exterius.vt pʒ ex euentu.ergo iuxta nunc dictam ſententiam que habetur Ecci.xxxiij. indigebat adam quodam exterius inclinante vel pꝛomo uente ad bonum. ¶ Item. xviij. math. ſuper illud angeli eorum. glo. Magna dignitas animarũ vt vnaqueq; ab ortu natiuitatis ſue ha beat angelum deputatum:ita at ſe habebat creatio ad pꝛimũ hominẽ.ſicut nunc natiui⸗ tas ad poſterius. Cuʒ ergo non minꝰ eſſet digna anima primi hominis ꝙᷓ poſterioꝝ.ſed potius dignior:conſtat ꝙ; non defuit ei hec cuſtodia ab inſtanti creatiõis.⸗ Itẽ angelus datur ad cuſtodiã ꝓpter retractõeʒ a malo.ſed quis anima ade poſſet ſtare.tñ habuit poſſibilitatẽ ca⸗ centie nullus erat defectus. & non neceſſe hba⸗ elxj. ndi:ergo quo ad hoc ſcʒ ne caderet.indiguit cuſtodia angelica.ꝙuis nõ tantũ ſicut nos.¶¶ Pꝛeterea.hũit pol⸗ ſibilitatẽ ꝓficiendi in bono.nõ dico pratem.qꝛ nõ ꝑ ſe vRᷣ adiutoꝛio gre pficeret.qᷓuis ꝑ ſe cadere poſſet. (Boilu, tio.dicimus ꝙ pꝛimi ꝑentes in primo ſtatu indiguerũt cuſtodia angelica.⁊ huiꝰẽ ratio:qꝛ licet in pꝛimis parẽ⸗ tibus fuerit.tũc rectitudo nature.nõ tñ rectitudo illa fu it inflexibilis. imo aĩa pᷣmo creata ẽ vertibilis ad vtrũli bet ſcʒ bonum et malum nec ſi vertat᷑ in vnũ ſtatim con⸗ firmatur.ĩmo adbuc põt regredi:licet autẽ angelus ſiłr vertibilis fuerit in vtrũlibet de natura ſua.tñ vbi vertit᷑ in eo ſtat et confirmatur ſine regreſſu.et ꝓꝑter hoc ĩ bo nis qui ſteterunt.ẽ natura ſtans per gratiam:⁊ pꝛopter hmõi ſtabilitatem habet poteſtatem reuocandi natuꝛã lapſam.reuocabilem tñ ſᷣm animã ſicut nunc eſt:vel eti⸗ am confirmandi ipſam naturam labilem ne labatur.ne ſcilicet ad libertatem ſequatur lapſus:⁊ hoc modo fuit ratio cuſtodie ex ꝑte angeli.reſpectu hominis ſcʒ in pri⸗ mo ſtatu.¶ Ad illud qð contra obijcit ꝙ homo nullum cefectũ habuit tũc: dicimus ꝙ etſi nullum habuit defe⸗ ctum.habuit tñ defectibilitatem et ꝓpter hoc ne ad defe⸗ ctibilitatem ſequeret᷑ defectus vel actus deficiendi.indi guit cuſtodia:cũ autẽ anima venerit ad ſtatũ in quo nõ erit nec deſectus nec defectibilitas.ſcʒ ad ſtatuʒ gloꝛie:ñ indigebit.ſicut ſup ꝓximo explanatum c.4! Alia argn⸗ menta que ꝓbant ꝓpoſitum.poſſumꝰↄcedere.tñ ſunt ibi quedam explanonda:dicimꝰem̃ ꝙ iſte malꝰangelus qui pᷣmo temptauit hoĩem non ꝓpꝛie fuit ad exeꝛcitiũ ſed ad deceptõem m intentõneʒ ſuã.Sicut em̃ dicit augꝰ.uꝑ geñn. Exercitiũ ꝓpꝛie eſt vt ꝓbetur aliq̃ virtus.i.pꝛobata oñdatur. ꝓbatio aũt hmõti nõ eſt/ ꝓpꝛie niſi vbi ẽ difficul tas.ſᷣm ꝙ ars nõ eſt niſi ↄtra difficile. In pᷣmo autẽ ſta tu nõ erat difficultas.licet em̃ coꝛpus eſſet moꝛtale 2 coꝛ ruptibile.nõ tamẽ erat moꝛtuũ vel coꝛruptũ ſᷣm ꝙ dicit vij. Ro. Coꝛpus quidẽ ꝓpter peccatũ moꝛtuũ eſt. Eñ li⸗ cet anima ex ↄparatõne ad coꝛpus minꝰ expedita eẽt ad bonum.nõ tamen ꝓprie difficultatem habuit.ĩmo diffi⸗ cultas ẽ pena peccati.⁊ ideo nõ fuit ibi ꝓprie exercitium ſed ptꝰ peccatũ quia reuocabilis ẽ natura aĩe datur ad exercitiũ.qᷓuis em̃ dy abolus intendat vciꝑe ꝑ tempta⸗ tiones.tñ deus nõ intendit vt ille decipiat.̊ vt hoc exer citetur. SẽIñ malum opus dy aboli oꝛdinat in bonum. ſi cut etiã fomes ᷣm ſe ordinat in malũ:ſed deus hoc oꝛdi nat ad bonũ.qm̃ per eũ hoc exercitat᷑exercitari aũt ẽ de malo facere ꝓfectũ ſuum.Eſt & is oꝛdo.qm̃ dabatuꝛ pꝛi us angelꝰhomiĩ ad cuſtodia tm.ſcʒ in pꝛimo ſtatu:ſecun do datur bonꝰad cuſtodiã.malus ad exercitiũ.ſcʒ in ſta⸗ tu nature lapſe. In tercio ſtatu ſeʒ gloꝛie.nec ſic nec ſic dabitur. rticulus ſecundus Oſecudũ quo querit᷑. Atꝛum rpᷣe habuit en⸗ ſtodiam angelicaʒ. Tidetur ꝙ ſic.pᷣs. Unge⸗ ig ſuis mãdauit de te ⁊c̃. Et accipit᷑ hoc idẽ c.iiij· et dielt glo.h̊ intelligit᷑ de mẽbꝛis.q ſi xpᷣo ĩtel ligit᷑. aduertere debuit dyabolꝰqð ſeꝗtuꝛ.ſuꝑ aſpidẽ ⁊c Vnõð glo.relinquẽ videt᷑ ꝙ ̊ poſſit intelligi ð xpᷣo.&g ba buit angeloꝝ cuſtodiã. Itẽ videt᷑ ꝑ ſepe dictaʒ auctem hiero.Aagnaẽ dignitas aĩiaꝝ.vt vnaqueq; ab oꝛtu na⸗ tiuitatis ſue hẽat angelũ ſibi delegatũ.ꝗ aĩia xpᷣi.cũ non minꝰdigna ſit ̊ magis. Iteʒz vpc ex ꝑte coꝛꝑis moꝛtał crat ⁊ paſſibił. Uñ ĩ ̊ mioꝛatꝰẽ ab angeł vt dr ĩ p̃s.⁊ re perit᷑ ad beb.ij. Silr et ſi xpᷣc in vna ꝑte aĩe frueret᷑.tñ Fm aliã triſtabat᷑ vt dr̃ math.xxvj. Lꝛiſtis eſt aia mea ⁊c̃. Unð ᷣm illam ꝑtem ↄpaſſibilis erat.⁊ qͥ ad illã ſilłr mioꝛ erat.ſm ꝙ hmõi: angelus habuit poteſiatem cu ſtodiendi eũ.hoc etiã ↄcoꝛdat illud.xxij.luc. Aſtitit an⸗ gelus dñi ↄfoꝛtans cũ cõfoꝛtans em̃ vt hmõi pꝛeponitur ↄfoꝛtatio. Item ſuꝑ illud.xxij.luc.dicit beda.In teſti monium vtriuſq; nature ⁊ angelꝰ eũ ofoꝛtaſſe.et angelꝰ ei miniſtraſſe deſcribitur.qm̃ qui fuit deus ante ſecula. factus eſt homo in fine ſeculorum. qui priuſꝙᷓ per glo⸗ riam reſurꝛectõnis exaltaret᷑.diuinitate ſuper angelos fuit ſed tñ minoꝛatꝰeſt ab angelis.ex q̃ ꝑte moꝛti ſubia⸗ cuit.Ex hac auẽte pꝛimo arguit᷑.ex hoc ꝙ dicitur in te⸗ ſtimoniũ vtriuſq; nature.Cũ eĩ miſteriũ ſit ĩ teſtimoni⸗ um diuine nature.ꝗ̊ᷓ ↄfſoꝛtatio fuit in documentũ huma⸗ ne nature.ᷓ ſᷣm humanã naturã videt᷑ habuiſſe cuſtodẽ Scðo aꝛguitur ex ſcða ꝑte q̃ dicitur.pꝛiuſq; ꝑ gloriã re⸗ ſurꝛectõnis ⁊c.q.d.ante reſurꝛectõem ſᷣm humanitateʒ erat mĩoꝛ angelis.et inde vt prius. SItem.vj.thob.ſu⸗ per illud piſcis volebat deuoꝛare thobiã.glo.dyabolus vſq; ad crucẽ ſecutus eſt xõm. VUnde ex ̊ videtur.ꝙ xpᷣt habuit angelũ malũ excitatoꝛem.qð patuit in temptatõ nibo Math.iiij. et luc.iiij. econuerſo debuit hr̃e ange⸗ lum bonũ ad cuſtodiã.ſᷣm illud.xxxiij.ecci.ↄtra bonuʒ malum ⁊c. Konna. in xpᷣo fuit diuinitas vnita nõſo/ lum toti aĩe ſed etiã carni.q̊ ſufficiebat ad totã naturaʒ humanã ad cuſtodiendã et dirigendã ꝓut opus erat. S fruſtra daretur angelꝰ.Si em̃ alicui adeſſet vnꝰ angelꝰ vnionem:nõ daretur ei aliꝰad cuſtodiam:cũ ergo di⸗ uinitas potentioꝛ ſit in infinitũ omni angelo.xpᷣo nõ da batur angelus.cũ habebat ſibi vnitam diuimtatẽ:nihil em̃ fruſtra ſit in oꝑibo creatoꝛis.¶ Item ab inſtanti con ceptõnis fuit plenꝰgꝛatie ⁊ veritatis vt dr.j. JYohj.gꝛatie quo ad ꝑtem motiuã.veritatis q̊ ad cognitiuã. et ſic ple nitudo erat quo ad omnẽ potentiã aĩe: talis inquã ple⸗ nitudo.ꝙ nõ plus poterat ꝓficere.Ande dr.iij.ioh̊. da⸗ tus ẽ ei ſpũs nõ ad mẽſurã.Qec iterũ poterat cadere.qꝛ nõ habuit poſſibilitatẽ ad peccatuʒ. ̊ videtur ꝙ fruſtra daretur ei angelus ad cuſtodiã.Qec obſtat illud qð di⸗ ctum ẽ luẽ.ij.ꝙ ꝓficiebat ſapientia ⁊ gra.qꝛ hoc ꝙ dici⸗ tur ſapia ⁊ gra intelligitur nõ in ſe ſed in hoĩm cognitõ⸗ ne:ſic ̊ patet ꝙ ex ꝑte aĩe nõ indiguit cuſtode.4! JStem nec ex ꝑte coꝛꝑis.qꝛ poſito ꝙ etiaʒ angelus aliqð nocu⸗ mentũ coꝛꝑis ꝓhiberet.nõ tñ debebat dici cuſtos.qꝛ no bilioꝛẽ ſecum habe bat ſcʒ diuinitatẽ.cui hec potiꝰ attri⸗ buunt᷑.¶ Solutio ꝓpter iſtud qð dicitur luc.xxij.et illð quod dicit Peda ſuꝑ hoc.cõcedimꝰꝙ xpᷣc habuit ange⸗ los in miniſteriũ:dicimꝰtñ ꝙ non habuit angeluʒ in cu⸗ ſtodiam: cuſtodia em̃ ſemꝑ reſpicit indigentiã. vel defe⸗ ctum ſiue defectibilitatẽ vt ſupᷣ habitũ eſt. æfectibilita⸗ tem vel defectũ dico.nonſolũ pene. ſed etiã culpe.vñ xpᷣe quia nulla defectibilitatẽ vel deſectũ culpe habuit.ideo nec cuſtodiã habuit.ſed miſteriũ nõ ↄnotat defectũ.Cõ⸗ cedimus etiaʒ ꝙ inqᷓtum erat paſſibilis. minoꝛ erat an gelis: ſed nõ ideo ſeqtur.ꝙ angelus cuſtodiret eũ.quia cuſtodire vltra peſſe et vltra hoc ꝙ eſt phibere a nocumẽ to connotat in cuſtodito:ꝙ habeat naturam lapſam vel labilem.in cuſtodiente autẽ naturã ſtantem: in xpᷣo aũt non erat lapſa natura nec labilis.¶ Ad illud qð obijcit de ↄfoꝛtatõne dicendũ.q; duplex eſt ↄfoꝛtatio.quedã em̃ ptatiua.⁊ de hac foꝛte bñ ſegꝗtur. ꝙ qui ↄfoꝛtat cuſtodit ſed hoc non fuit in xpᷣo.Alia eſt miſterialis et de illa in⸗ telligitur illud luce.xxij.et de hac nõ ſeꝗtur. ꝙ ꝗ ↄfoꝛtat cuſtodit.⁊ eſt exemplũ de ſeruiente.qui dicit᷑ ↄfoꝛtaꝛe do minũ ſuũ non ptatine ſ̊ miſteꝛialr.dicendo ſcʒ aliq exci: tantia eũ ad ↄfoꝛtatiõeʒ. Añ nõ eſt exponendũ vt quidã dicũt aparuit angelus dñi ↄfoꝛtans euzʒ.i.ad modũ cõ foꝛtantis ſe hñs.qꝛ ſᷣm hoc fuiſſet ibi ſimulatio.ꝑᷣ illa fu it ↄfoꝛtatio miſterialis tñ nõ pratiua. Ad hoc ꝙ obij⸗ cit.ꝙ diuinitas ſufficiebat ad omia. Dicimꝰꝙ vere diui nitas ſufficiebat ad om̃ia tanq; ptate vel auẽte.⁊ etiam ad ↄfoꝛtatiõeʒ pr̃atiuaʒ:ł̊ nõ ideo tollebat miſteriũ.nec ↄgruũ erat ꝙ tolleret.¶ Per hoc nũc vltimo dictũ patet rñſio ad obiecta nũc vltimo poſita.nõ qꝛ nõ ↄcludt ve⸗ rum.ſ̊ qꝛ ꝑ ea eque poſſet ꝓbari.ꝙ nõ habnit angelũ in miſteriũ.¶¶ Per alia p̃dicta ptzʒ rnſio ad terciũ argumẽ⸗ tum et quartũ qð fit de textu et glo.luẽ.iiij. vt cuſtodiãt te ⁊c. Dicimꝰꝙ illud nõ põt totũ intelligi de xrp̃o. quod põt intelligi ꝑ ̊ qdð ſeꝗtur.e foꝛte offendas 7c. Peꝛ la pidem em̃ ibi intelligit᷑ xrpᷣe ſm ꝙ dr yſa.viij. Erit in la⸗ pidem offenſionis ⁊c̃. Conſiat anteʒ q; rpᷣc ad ſeipᷣm nõ põt offendere.ĩmo nec ad aliuʒ:qꝛ ibi intelligitur offen⸗ ſio peccati.Añ dicimus.ꝙ illa ſeries tota:nõ de chriſto ſed de membꝛis eius intelligit᷑. IUnde ſuꝑ illud Mathᷣ. iiij.dicit glo.q bene de mẽbꝛis intelligit᷑. dy abolꝰmale interpᷣtatus eſt de capite:qdð ꝗ̊ dicit glo.ꝙ ſi de xrp̃o intel ligitur ⁊c.quaſi ꝑ hoc relinquẽs ꝙ de xpo poſſit intelli⸗ gi. dicimus ꝙ hoc dicit ꝓpter hoc. ꝙ in ꝑte de xpᷣo poſſit intelligi.ſcʒ quo ad illud qð ſeꝗtur.ſuꝑ aſpidem ⁊c̃.qð tñ dyabolafraudulẽter ſubticebat.vnde ita dicit gl. hec phetia eſt nõ de xpᷣo ſ̃ de viro ſancto: ꝙ ſi de xpᷣo eſſet. meminiſſe debuerat eiqð ſeꝗtur.ſuꝑ aſpidem ⁊c̃.ſed de auxilio angeloꝝ quaſi ad infirmũ loquitur. de ſua ↄcul⸗ catõne.q.tergiuerſatoꝛ tacet.Siłr qð ſegtur in manibo poꝛtabunt te.põt de xpᷣo intelligi quo ad aſcenſioneʒ.vñ glo. manibo angeloꝝ ſublatus eſt xpᷣc in celũ: non quia ſine eis rueret.ſed qꝛ obſequebant᷑ regi: et melioꝛ eſt qui poꝛtat᷑.qᷓ; iumentũ poꝛtans.qð aũt dicit ibi.vt cuſtodi⸗ ant te in omnibo vijs tuis.de xpᷣo nõ poteſt intelligi pꝛo ſe.ſedꝓ membꝛis ſuis:ſicut etiã dicũt aliqui intelligi il⸗ lud qð dicitur.xxij.luc.Aſtitit angelus dñni ↄfortãs eũ. Vnde beda in fine glo.magne ſuppꝛapoſite dicit ſic. Si aũt plaudeat hereticus et infirmũ affirmet cni opus ſu erit angeli ↄfoꝛtantis auxilio:meminerit creatoꝛẽ crea⸗ ture pᷣſidio non eguiſſe.ſed quõ ↄtriſtatus eſt et confoꝛ⸗ tatus.pter nos ↄtriſtatus eſt et ↄfoꝛtatꝰ.¶ Ad vltimũ obiectũ de angelo ꝗ videtur ei datus ad exercitiũ. Dici⸗ mus ꝙ nõ ſegtur ſi fuerit ei angelꝰmalꝰquaſi ad exerci⸗ tium. ꝙ ꝗꝓpter hoc daret᷑ ei angelus bonꝰad cuſtodiaʒ:D bene ſeꝗtur.ꝙ ad cuſtodiã vel ad miniſteriũ. et veruʒ eſt ꝙ ad miniſteriũ fuit ei.et verũ eſt ꝙ angeli boni habent poteſtatẽ cohibendo malos et maloꝝ ptatem. et cohibẽ do miniſtrãt: nõ tñ hoc fuit ex indigentia qᷓ̃ eſſet in xpᷣo. ſed ex quadã ↄgruitate.nde.iiij.math. Acceſſerũt an⸗ geli et miniſtrabãat ei.Dicimꝰtñ amplius.ꝙ nõ fuit an⸗ gelus malꝰœputatus xpᷣo ad exercitiũ: exercitium eniʒ vt dictũ eſt. ẽ circa difficile ſicut ars:xpᷣc oũt etſi aſſum⸗ pſit ignoꝛantiã ex ꝑte intellectꝰ.aut difficultatẽ ex paꝛte affectus vnde qꝛ nõ erat ĩ eo difficultas. ideo nec exerci tium.quia exercitiũ ꝓprie reſpicit naturã coꝛruptã coꝛ⸗ ruptõne vitioſa.ex hac em̃ coꝛruptõne ẽ difficultas de q̃ loꝗmur. Sed tũc q̃rimus.ſi non eſt datꝰiſle angelꝰad exercitiũ.ad quid ꝗ̊: Rñſio.ſicut dicit ibi glo.temptatꝰ eſt xpᷣ.vt in eo temptatoꝛẽ vincẽ diſcamꝰ. Eñ temptatꝰ eſt ꝓ nobis nõ ꝓ ſe.Et notandũ eſl.ꝙ temptatõ eſt itra. ⁊ ſic nõ fuit rpᷣe temptatꝰ:et qͥad hanc ꝗprie ẽ exercitiũ. Et eſt temptatõ extra.⁊ hac fuit xpᷣc temptatꝰm dupli⸗ cem viã.ſcʒ viã cupiditatis Math.iiij.⁊ luce.iiij.liam timoꝛis in paſſione.qꝛ habuit timoꝛẽ moꝛtis Fm ſenſua⸗ litatem. VUñ ad inſtructõeʒ nr̃am voluit hr̃e malũ ange lum nõ vere exercitatoꝛc̃.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ex auẽte hiero.dicimꝰ.ꝙ illa auẽtas accipit᷑ tm̃ de aiabus illorũ hoĩm ꝗ ab adam deſcenderũt ſeminalr vel oꝛiginaliteꝛ: qð notat᷑ cũ dr.vnaqueq; ab oꝛtu natiuitatis ſue. faciõ⸗ do vim in vᷣbo:xpᷣc aũt nõ ſic.i.nõ oꝛiginałr vel ſemina⸗ liter deſcendit ab adam.ꝑᷣ ſolũ ꝑ coꝛpulentã ſubam. Nnñ nõ indiguit angelo cuſtode ſicut alij. rticulus.iij. S terciũ quo querit᷑. Eltrũ ꝑuulis detur eu⸗ ſtodia angelica.videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ auẽtem ſupᷣpo aĩa ab oꝛtu hatiuitatis ⁊c.¶ Cont᷑.videt᷑ ꝙ nõ indigeat cuſlodia.⁊ loqmur cæ illis ꝗ ſtatim pꝰ baptiſinũ vel pau lopoſt moꝛiunt᷑.Cõſtat em̃ ꝙ illi nõduʒ poſſunt deficẽ ꝑ culpã.nec in meliꝰ ꝓficere ꝑ bonũ opꝰ:cũ nõduʒ ha beat vſuʒ rõnis. cũ cuſtodia ſit vel ad faciendũ ꝓficere. vel ad cauendum defectum.videt᷑ ꝙ tempoꝛe illo nõ indige⸗ ant cuſtodia.ſiue ꝙ fruſtra eſſet ibi cuſtos.⸗ Item ex ꝑ⸗ te coꝛpoꝛie idem videtur.qꝛ ſtatim anima ſeparatur. et ſitaz q̃ eſt ſuꝑ math.xvũj.q dicit.ꝙ vnaqueq; „ en lto 1. ale el ln⸗ ſſit bee ſe. ul ſch⸗ „ G ¶ Lueſtio ſic coꝛꝑi inanimato nõ ↄpetit cuſtodia.¶ Item ſi parun⸗ lus ante vſuz liberi arbitrij indiget cuſtodia rõne digni tatis aĩie.eadẽ rõne videtur indigere in vtero materno: ſi ergo tũc non indiget vt videt᷑.ꝗ̊ egdem rõne nec ptꝰoꝛ tum donec habeat vſum ratõnis.¶¶ Solutio.dicimus ꝙ; ꝑuuli hñt ongeluʒ cuſtodẽ.ſᷣm ꝙ dic auctoꝛitas ab oꝛtu natiuitatis ⁊c. intelligit᷑ tñ de natiuitate q̃ eſt ex vtero. Accipit᷑ aũt ratio hui cuſtodie.tam ex ꝑte angeli cuſto⸗ dientis.qᷓ ex ꝑte hominis cuſtoditi. Ex ꝑte angeliẽ ra⸗ tio meritum:meret᷑ eniz pꝛemium accidentale ex cuſto⸗ dia hmõi. Ex ꝑte vᷣo ꝑuuli accipitur ratõ tum ex paꝛte coꝛꝑis.vt ſcʒ bonus angelus cuſtodiat corpus pueri a vexatõne ↄtrarie ptatis.tum ex ꝑte aie.et hoc duplicit. quia ſumitur rõ aĩe ſᷣm ſe.et ex ↄiũctione anime ad coꝛ/ pus.Ex ꝑte aĩe in ſe.quia q;cito anima creat᷑. vertibilis eſt ad bonũ ſiue ad malum.et põt ꝓficere.nõ tũc ſed pꝰ⸗ modum. et ideo datur ei cuſtos angelus:nõ ꝓ tꝑe iſto.i. non vt tũc faciat eam ꝓficere vel retrahere a malo.ſ̊ vt oꝛdinet eam ⁊ diſponet et habilitat ad hoc.vt poſtmodũ ꝓficiat qñ tempus erit vtendi ratõne. Ex ꝑte aũt aime ꝓut cõiungit᷑ coꝛpoꝛi põt accipi ratio cuſtodie in ꝑnulo quia anima qcito vnitur coꝛꝑi.coꝛrũpitur coꝛruptione vitioſa.et exinde ↄtrahit coꝛruptõem.Vñ aia qᷓcito con iuncta eſt coꝛpoꝛi.ſemꝑ ꝓcedit in aliqua habilitatõne ſi ue ad bonũ ſiue ad malum:qᷓ;uis nõ ſit nota bhmõi habi litatio.et ad hmõi habilitatõeʒ iuuat et oꝛdinat angelꝰ bonus ꝗ datur ei cuſtos.ſicut foꝛte illa coꝛruptio quam ↄtrabebat ex coꝛꝑe iuuabat ad habilitadũ malũ./ Per nũc dicta patet reſponſio ad illud qð pꝛimo obijciebat᷑. ꝙ ſcʒ ꝑuulus nõ põt ꝓſicere nec deſicere.ſᷣ ſi nõ põt pro iſto temꝑe:põt ꝓ ↄſequẽti.et ad hoc habilitat angelus. ¶ Pꝛeterea.ſciendũ ꝙ aĩia qcito vnitur coꝛꝑi.non ẽ ita vitioſa in coꝛꝑe.ꝙ non faciat ibi vitã vel ſenſum: immo cũ anima rõnalis plus potens ſit qᷓ; ſenſibilis vel vegeta bilis.et iſte ꝙᷓcito ſunt.aliquẽ actum habent in corpoꝛe quia vegetabilis facit in eo vitã vel viueꝛe.ſenſibilis ſen ſum vel ſentire:multomagis g̊ aima ratõnalis aliquem actum ibi habet qᷓcito infunditur.qᷓeuis iſte actus nõ ſit nobis notus:⁊ q;tum ad illũ actum vel reſpectuʒ illius actus.põt attendi cuſtodia angeli. etiam angeli ita habent ptatem ſuꝑ animas.dum adhuc puer eſt in vte⸗ ro:põt perſuaderi a ſimili.vel a minoꝛi. ſicut conſtat:q; coꝛꝑa ſuperioꝛa tunc aliquã ptatem habent ſuꝑ coꝛpus pueri.ergo ſimiliter angeli:qui ſunt lux ſpũalis ſuperi⸗ oꝛis. habent ptatem ſuꝑ animas que ſunt lux ſpiritua⸗ lis inferioꝛ. Articulus quartus SOSquaꝛtum quo querit᷑ de antixp̃o. vtrũ ha⸗ bebit angelum deputatuz ad cuſtodiã. Et vi⸗ detur ꝙ non.dicit eniʒ dama.ꝙ carebit pꝛeſi dio angeloꝝ:bᷣ angelus cuſtodiens eſt pᷣſidiũ cuſtoditi. ergo carebit cuſiodia angeloꝝ.¶. Item ſicut dictũ ẽ.ꝗa xpᷣc nõ potuit decidere in maluʒ culpe nec ꝓficere in bo⸗ num.nõ indiguit cuſtodia angeloꝝ: ſ᷑ econuerſo ãtixpᷣc ita adherebit malo.ꝙ non reuocabit᷑ ab eo. nec etiã ꝓfi⸗ cit in bono.ergo nullus effectus cuſtodie:cuʒ ergo nihil ocioſum fiat a ſumma ſapia.nõ habebit angelũ in cuſto diam. ¶ Item videt᷑ ꝙ nec ad exercitiũ.quia exercitari eſt de malo elicere bonũ.vtpote de temptatõne dy aboli ſed hoc nõ faciet antixpᷣc.ergo nullus erit ibi effectꝰ cu⸗ ſtodie nec exercitij.ergo nullo modo habebit angelũ ſibi deputatũ. Itez ga xpᷣc plenus erat deo.non indigebat cuſtodia angeli:ergo econtra antixpᷣc.qꝛ plenus erit dy abolo.non habebit angelũ. Pꝛobatõ medie.ij.theſſa.ij. cuiꝰaduentꝰſᷣm oꝑatõeʒ ſathane.glo.dyabolo cooꝑan⸗ te ꝗ illũ totum poſſidebit.¶ Item dama.Ex foꝛnicatõe genitꝰ.ſuſcipiet oẽm actũ ſathane:pᷣſciens eniʒ deꝰiniꝗ⸗ tateʒ ſue future volũtatis.ↄcedit in eo habitare dyabo⸗ lum.Si q̊ nihil ſuꝑuacunʒ eſt in oꝑibo dei.videt᷑ ꝙ non det ei angelũ cuſtodeʒ.¶ Contra hiero. Inaqueq; aĩa xlj. ab inſtanti ſue natiuitatis habet angelum ſibi delegatũ angelũ cuſtodem habebit aĩa antixpᷣi.¶ Item ecẽi.xx⸗ riij.contra malũ bonũ ergo ↄtra maius malũ neceſſari⸗ um eſt ↄtraponi maius bonum. Sed in antirpᷣo maioꝛ erit inualeſcentia angeli mali qᷓ; in alio bomie.ᷓ magis neceſſarius erit angelꝰ bonus ad cuſtodiã in reſiſtendo malo. Item medicus coꝛꝑalis.et ſi infirmꝰhʒ infirmi tatem incurabilẽ.nõ tamen penitꝰdimittit eũ: ſᷣ̊ adhuc dat ei aliquã mitigationẽ moꝛbi.vt ꝓlogetur vita eius: ergo ſiłr nec medicus ſpũalis dimittit infirmũ ſuũ.et ſi incurabilis ei videt᷑.hmõi aũt medicus eſt bonus ange lus.vt ſuꝑ illud hiere.lj.Curauimꝰbabilonẽ.glo.Vnge li ſunt medici.ſub magno medico ↄſtituti volentes ani/ mas nr̃as a vitijs curare.q̊ angelus bonus nõ dimittit antix pᷣm ꝓpter magnitudinẽ iniquitatis ſue:⁊ hoc ẽ con tra illos ꝗ ponũt.ꝙ in pꝛincipio habebit angelum cuſto em.ſ̊ poſt cuʒ viderit eum obſtinatũ derelinquit eum. Item non ẽ in ptᷣate demonis dare ei ab inſianti nati⸗ uitatis vſuʒ liberi aꝛbitrij.ſᷣ̊ añ vſum liberi arbitrij non demeretur pᷣſidiũ bonoꝝ angeloꝝ.q̊ tũc habebit angelũ in cuſtodia.¶Rñdetur ꝙ multiplex eſt effectꝰ cuſtodie angelice otra atas.vnus ẽ vt ꝓficiat anima in bonũ gꝛa tie.Aliꝰvt non cadat in malum culpe.Tercius eſt vt ſi cadit.vt poſtmodũ reſurgat.vel ne totiens cadat vel in tantũ malum cadat.Dicimꝰꝗ ꝙ antixpᷣc habebit cuſto diam angelicazʒ.non ad pᷣmos effectꝰ.i.angelus cuſtos. iſtos effectus circa eũ nõ habebit:h̊ tm̃ vltimũ. ſcʒ vt nõ totiens cadat quotiẽs caderet ſine angelo cuſtode.Qul li em̃ viatoꝛi inqtum viatoꝛ eſt.deficit miſcdia dei que ẽ in dando angelũ cuſtodẽ. Ad primo obiectũ ſcʒ ꝙ ca⸗ rebit pᷣſidio angeloꝝ. Rñdendũ ꝙ dama. loꝗtur tm̃ de bonis angelis:⁊ hoc ptʒ quia pᷣſidiũ qð eſt in exercitan⸗ do.nõ dicit᷑ pᷣſidiũ mali angeli ſᷣ̊ i.ꝗa dyabolꝰnõ inten dit in hoc iuuare ̊ deciꝑe.Añ cum dicit carebit pᷣſidio. patet ꝙ intelligit tm̃ de bonis. Sʒ notandũ. ꝙ pᷣſidium põt accepi duptr.vel ↄmuniter ſcʒ ꝓ adiutoꝛio quocũq; et ſic nõ eſt verũ.qꝛ carebit pᷣſidio.i.adiutoꝛio angelico: immo habebit vt patuit iaʒ. Nel pᷣſidiũ põt accipi ꝓpꝛie ſm ꝙ pᷣſidiũ dicitur a pᷣſidendo.⁊ ſic intelligit dama.il li eĩ ꝓprie pᷣſidere dicit᷑ angelꝰbonꝰ.qui mouet᷑ ad nutũ eiꝰ:ſic aũt nõ erit in antixpᷣo.ĩmo potiꝰmouetur ad nu⸗ tum dyaboli ⁊ nullo mõ acgeſcet angelo bono.¶ Ad il lud qð obijcit ꝑ ↄtrarium de xpᷣo.dicimꝰꝙ non ẽ ſimilis plenitudo dei in xpᷣo.⁊ dyaboli in antixpᷣo:xpᷣc em̃ dicit᷑ plenꝰdeo. ꝗa in iſto homie hũana natura vnitur diuine in vnitate ꝑſone ſᷣm id Colloceñ.ij. In eo habitat pleni⸗ tudo diuĩtatis coꝛꝑaliter. nõ ſic vnit᷑ dyabolꝰ antixpᷣo. qꝛ demon in nullo hoie ſiue in nulla aĩia eſt.ſ̊ ꝑ oꝑatõeʒ ⁊ ſuggeſtionẽ et nõ ꝑ eſſentiam.vñ antixpᷣe dr̃ plenꝰdya bolo.nõ plenitudie eſſentie.ſᷣ plenitudine dominij: qꝛ in clinabit᷑ eiꝰvolũtas ad nutũ dyaboli.⸗ ſic intelligit᷑ qʒ dicit glo.ꝙ illũ totuʒ poſſidebit.⁊ illud qð dicit dama. ꝙ ſuſcipiet oẽm actũ ſathane. Sed nota ꝙ dic oẽm qͥ ad genera ſinguloꝝ.nõ qͥ ad ſingula generum. embꝛum quintum D membrũ ꝗntum huiꝰqueſtionis quo q̃⸗ ritur. Vtrũ angelus deputatꝰad cuſtodi⸗ am.aliquando recedat ꝓpter peccata eius DND mu deputat'c. qð videt ꝑ id hiere.lj.dere⸗ Ainqͥmꝰ eã.⁊ eat vnuſqſq; in terꝛã ſuã:h̊ intelligit de bo⸗ nis angelis.qð pʒ ꝑ H̊ ꝙ dr.curauimꝰbabilonẽ ⁊c.boni em̃ angeli ſũt medici vt dr ibi ⁊ nõ mali. Itẽ gl.ibideʒ caue ne qñ relinq̃t te medicꝰvel angelꝰdei.Si eiĩ dereliq rit.Oatet ꝙ abſceſſio medici ↄdemnatõ tua ſit.⸗. IJtem aug.anglos repellimꝰcũ eoꝝ oſilio nõ acgꝗeſcimꝰ.⁊ vidẽ tes oꝑa ꝑdere.dicũt derelinqmꝰeã.⸗ Itez zach.iiij. Re uerſus ẽ ad me angls. ſuꝑ h̊ dicit hiero. Infructuoſa ẽ aĩa.q nõ hʒ deũ hoſpitẽ nec pᷣſidiũ angeloꝝ. Itẽ ſuꝑ il lud.Idẽ ſciendũ ẽ qͥtienſcũq; hũana fragilitas ſue relin qtur im becillitati.Sði auxiliũ ⁊ angeloꝝ ab ea recedere. “H initum tales ſun Item yſa.v. auſeram ſepem ab ea.glo.i.cuſtodiaʒ an⸗ geloꝝ. Konira.fernenttor eſt bonꝰangelus in cuſtodi endo ⁊ iuuando.qᷓ; malus in nocẽdo: ſᷣ małangelꝰ etiã in cruce xpᷣo nõ defuit.ſicut habet᷑ ſuꝑ vlti.thobi.immo quaſi ſemꝑ ſeqbatur eũ expectans quõ poſſet ei nocere: & multofoꝛtiꝰbonꝰangelus nulli homini qtumcũq; ma⸗ lo ceſt.ſed ſemꝑ adeſi: expectans quõ poſſet eũ iuuare vſqʒ ad moꝛtẽ.¶ Item quanto ꝗs peioꝛ eſt et infirmioꝛ. tanto magis miſcdᷣia indiget:cum & deꝰ in ira ſua ñ ita ↄtineat miſcdᷣias ſuas.ſ̊ ſempeꝛ miſeret᷑.cũ eius ſit hoc ꝓpriũ.ꝗ etiã tũc nõ amouet cuſiodiam angelicam. ſᷣ pꝛe ſiat vt patet.¶ Item medicus coꝛꝑalis ſi nõ deſperet de egroto nõ derelinquit eũ.̊ nec medicꝰ ſpũalis ſcʒ ange⸗ lus bonus:hᷣ de nemine deſperandũ eſt.dũ eſt in via dĩc auctoꝛitas.ᷓ neminẽ dzʒ dimittere. Pꝛeterea. cũ deſpe rat medicus coꝛꝑalis de ꝑfecta ſanitate: tñ oĩno adbuc nõ dimittit egrotũ.qᷓdiu viuit ſed ſemꝑ aliꝗd oꝑat᷑ cir⸗ ca eum:ſaltem ad mitigatiõeʒ moꝛbi.et ad vite ꝓlonga⸗ tionẽ:&̊ etiam ſi deſperet angelꝰbonus.nõ debet oĩno di mittẽ. ſed ſemper ↄtra eum aliqꝗd oꝑari. ne ſaltim euale⸗ ſcat egritudo ſy paalia g Batirto. Rotandum ꝙ multi plex eſt effectꝰangeli cuſtodientis.circa animã hominis cuſtoditi.nus effectꝰeius in aia quo ad potentiã ſpe⸗ culatiuam.ſcʒ illumĩare eam qͥ ad aliqua occulta.⁊ quo ad hũc effectũ.verũ eſt ꝙ aliq recedit angelus.quia nõ ſemꝑ iliumĩat:quia aliqñ tangit ſpũs coꝛda ꝓphetarum aliqn nõ tangit.et ſic intelligitur angelꝰreceſſiſſe.ð quo .iiij. zacha. RKeuerſus ẽ angelꝰ. Eſt alius effectus angeli cuſtodientis in aia hominis cuſtoditi.⁊ quo ad potenti/ am motiuã.et hec ẽ quadrupliciter.ſicut habitu eſt ſupᷣ in ſolutõne p̃cedentis ꝓbleumatis.et verũ eſt ꝙ ſemper angelus aliquẽ illoꝛuʒ effectuũ oꝑatur ↄtra animãꝗ. ſal⸗ tem vltimũ.qdð eſt ꝓhibere ne cadat in tantũ malũ. Dñ dicimus.q; nunqᷓ relinquat hoĩem. cui deputatus eſt q̃ ad om̃eʒz efectũ.et ſic intelligũt ratõnes ꝗ hoc pꝛobant. Pꝛeterea ſciendũ.ꝙ etſi nò ſemꝑ habeàt effectus poti⸗ oꝛes.vtpote ꝓmouere in bonũ vel ꝓhibere a malo:tamẽ ꝑ ipſum angelũ non ſtat.ſed ꝑ hoiem volentẽ acgeſcere. et ꝓpter hoc dicit᷑ delinquere qͥ ad iſtos effectus. quia li⸗ cet faciat qʒ in ſe eſt.tñ hos effectꝰcirca animã nõ habʒ et ſic intelligunt᷑ om̃es auẽtes ex quibo videtur relinqui ꝙ angeli relinquunt hoĩem quibo deputati ſunt.EIñ qð dicitur hiere.lj.derelinquamꝰeaʒ: intelligit᷑ de iilis qui deſperati ſunt.qꝛ iam in illis tollit᷑ illud ꝑ quod dqʒ eſſe medicina:penitentia em̃ medicina ẽ ad remouendũ vel ſuſcipiend hominẽ a moꝛbo ſpũali.cuzʒ &̊ impenitẽs eſt quis.iam ẽ admodũ egroti reſpuentis medicinã a medi co.et ideo medicus eũ relinquit ꝙᷓtum ad hũc effectuʒ.ꝗ eſt reuocare a moꝛbo:ꝗa quo ad hoc nõ aſſumit eũ in cu ram.Siltxr eſt hoc ad auẽtem hiero.que dicit. Infructu⸗ oſa res eſt aia que non habet ⁊c.põt ſolui ſpãliter ꝑ hoc ꝙ dr̃ pꝛeſidiũ.ſaciendo vim in vocabulo vt dictũ eſt: p̃ſi diũ em̃ a pᷣſidendo dr̃.pꝛeſidiuʒ ̊ angeloꝝ hʒ: qʒ mouet ad nutũ eoꝝ.nõ ſic faciũt peccatoꝛes. Vñ ſᷣm boc nullꝰ⸗ peccatoꝛ inꝙtũ talis.hʒ pᷣſidiũ angeloꝝ: accipiendo ita Aprie.et taliũ inqᷓtum hmõi infructuoſa eſt aĩa.loquen do de fructu vite eterne:quia hũc effectũ nõ habent tłes t. nec in eis hʒ angelꝰhũc eſfectum. bꝛum ſextum Dſextũ membrũ quo querit᷑. VUtrũ aliqũ angelus peccet circa cuſtodiam hominis. Et habet hoc membrum tres articulos. Pꝛimo queritur vtrum angeli aliquan⸗ do negligant vel negligere poſſit circa cuſtodiam.4 Se⸗ cundo vtrum velint pᷣſcitũ damnandũ ſaluari. vel triſtẽ tur de damnatõne cuſtoditi.¶ Tercio vtrum angel?re⸗ ſiſtat alij angelo cuſtodienti. ¶Artici .— D pꝛimuʒ ſic videtur.Nũeri.xviij.quicquid offerũt pꝛimiciaꝝ.glo.Oꝛige. Crabunt᷑ an mdoli in iudicium.vtrum ex ipſoꝝ negligentia aut er bominũ ignauia tot lapſi ſunt.ſed hoc nihil eſſet dictu niſi in angelis eſſet vel poſſet eſſe negligentia.q̊ vi detur ꝙ in angelis ſit negligentia vel poſſit eſſe.¶ IJtem numeri.xxv. Initiatꝰeſt beelphegoꝛ.glo.pᷣeſt angelꝰ bo nus.qui ꝓ bene geſtis laudat᷑.et pꝛo delictis culpatur. ¶ Contra.dyoni.nõ angeloꝝ rectos pᷣncipatꝰaccuſaꝛe otigit degentiuz ad nõ exiſtentia ex rõne ſed ad illa pro⸗ prijs inflerionibo. ¶ Solutio. dicimus ꝙ non eſt negli⸗ gentia in angelis.quia faciũt quicꝗd in ſe eſt circa eos ꝗ bus deputant᷑.nec aliquid obmittut de otingentibo. Oð ergo obijcit᷑ de glo.illa trabunt᷑ in iudiciũ ⁊c. Re ſponſio.trahũtur in iudiciũ.nõ vt ipſi ex hoc iudicẽtur. ſed vt ipſi homies eoꝝ teſtimonio iudicent. Vnð oꝛige. ibi loꝗtur ꝑ quandã ſimilitudinẽ.q.d.venient ambo in iudiciũ.ſcʒ angeli et hoĩes quibo deputati ſunt.et mani feſtũ erit angelos nõ fuiſſe circa eũ negligentes.Vñ gra uius iudicabũtur hoĩes qui eis fuerũt inobedientes ex⸗ ignauia ſua.vi ſuꝑ illud miche.v.ↄtende aduerſus mon tes.glo. montes ſunt admiſtratoꝛij ſpũs.quibo ꝓmiſſa eſt ꝓcuratio hũanaꝝ rerũ:aduerſus hos iubet᷑ ↄtendeꝛe iudicio.vt ſi illi montes vel colles inuenti fuerunt non bene ꝓcuraſſe ꝓplłm videatur:ſi vel culpa di ſit.qui non idoneos eos ꝓpoſuit:vel ipſoꝛum angeloꝝ.ſi nõ egerint que ad officiũ eoꝛuʒ ꝑtinebant:vel ꝓplłi qui bonis pꝛela⸗ tis obedire ↄtempſit.et cũ nec in deo nec in angelis cul/ pa poſſit inueniri.reſtat ꝙ in ꝓplo inueniat᷑ ⁊ iuſte puni atuꝛ.Et hoc eſt etiã quod dicit gl.ſuꝑ illud.xxv.nume. tolle cũctos pꝛincipes.dicit glo.ſi pᷣnceps.i.angelus cõ⸗ monuit ⁊ locutus ẽ in coꝛde meo dũtaxat in quo meam ↄſcientiã reuocat a peccato:et ego ſpꝛetis eiꝰ monitis.et ↄſcientie retinaculo in peccatis ꝓrupi.duplicabit᷑ mihi pena ꝓ ↄtemptu monitoꝛis ⁊ facinoꝛis ↄmiſſi ⁊c. 4¶. Ad aliam glo.que dicit ꝓ delictis culpat᷑.dicimꝰ ꝙ ſi ꝓ iſta ꝓte amputata ſiue falſa ſit hec glo.tñ poteſt intelligi cul patur.i.nõ tantũ vel in tot laudat᷑.et non ꝓ tot.qꝛ lau⸗ dem habet angelus ꝓ vno quoq; ab eo cuſtodito ⁊ ſic ſal uato.et quãto plures ſunt ſaluati ab eis quoꝝ curã geſ ſit.tanto in pluꝛibo ſiue ꝓ pluribus habet gloꝛiã.loquẽ⸗ do de gloꝛia accidentali:ſicut eſt de homine p̃ᷣlato alijs faciente qð in ſe eſt:tñ etſi non omnes ſaluentur.nihilo minus habet ſuum pꝛemium pꝛo ſuo miniſterio.ſed nõ tantum ſiue pro tot. 7 ticulus ſecundus ODſecundũ quo querit᷑. VUtrum angelꝰ cuſto⸗ iens velit pᷣſcitũ cuſtoditũ ſcʒ quẽ ſcit dam⸗ ari eſſe ſaluandũ.vel triſtetur de damnatõ: e eiꝰ:q aũt velit ip̃ᷣm ſaluari vridet᷑.Qã cuſtos velle te⸗ net᷑ ꝓfectũ eius quẽ cuſtodit ⁊ ſalutẽ.¶ Item vult ſuam opatõeʒ nõ eſſe irꝛitã.ſᷣ Fan ad h.vt ille pᷣſcitus ſalue tur. vult ipᷣm ſaluari.(¶ Cont᷑. Scit voluntatẽ dei eſſe vt ille dãnet᷑.ponat᷑ ꝙ illd reuelet᷑ ei:łᷣ teneĩ ↄfoꝛmare volũtatẽ ſuã volũtati diuĩe.ꝗ̊ᷓ tenet᷑ velle ꝙ üle dãnetur. Pꝛeterea.ex h̊ videt᷑ q teneat᷑ relinquẽ eum.i.nõ appo nere curã circa eũ. ¶ Si dicat᷑ ꝙ angelꝰ ex volutate gre q̃ tenet᷑ foꝛmare voluntatẽ ſuã volũtati diuĩe.vult eum eſſe dãnandũ:nihilominꝰtñ volũtate nature q̃ ei patit᷑ ſuo mõ tanqꝙᷓᷓ eiꝰcuſtos.vult eũ eſſe ſaluandum. Ene cuſtodire eſt a natura ⁊ a gra.⁊ volũtas ſiłr q̃ vult dam natõeʒ eſt a gra.hoc ↄſtat.q̊ oppoſite ſunt ĩ eo volũtates — e. . — triſten? 7 ex eodẽ parerpio⸗ Vren querit᷑ vtrũ angeli triſte ex damnatõe hoĩm qlo deputãtur:⁊ videt᷑ ꝙ ſic.ã de⸗ lectãtur cũ iuſtificãtur.q̊ triſtãtur cũ peccãt.Yteʒxxxuij. yſa.angeli pacis amare flebũt.glo.de ꝑditione ſue gen⸗ tis ⁊c᷑. ¶ Contra.Lriſticia pena ẽ.pena autẽ nõ eſt niſi eius cui ineſt vel infuit vel ineſſe põt pctm: ſed in angel bonis nec ineſt nec inſuit nec ineſſe pt petm.&̊ ĩ eis nᷣ pt eſſe triſticia.¶ Jtem ſuꝑ dañn.x.pᷣnceps ꝑſaruʒ ⁊c· clo. ſe ur. ge. din han gr Ger⸗ znen l er n fnon gui ſlee ctl epuni hnume. oc menm ſitget imti piln gicut elam ſeſal igel e⸗ alis ihilo ono ¶ Lueſtio triſlicia. Item ſuꝑ dañ.x. pꝛiceps ꝑſaꝝ ⁊c̃.glo.angeli cos ſpũs recte milites diciꝰ.qꝛ ↄtra aereas ptates eos cœcertare nõ ignoꝛamꝰ. hoc at nõ laboꝛe ſ̊ im ꝑio ꝑagũt et ſilłr ſine doloꝛe.ergo nõ triſtant.¶ Solutõ. dicim?⸗ Fuis alicui angelo reuelet᷑ damnato ei cui deputat?eſt. iñ nõ reuelat᷑ ei quãtitas damnatõis ſcʒ quata futura eſt eius damnatio.hoc em̃ eſt de ſecretiſſimis dei. Unde ᷓuis eũ damnãdũ eſſe ſciat ꝑ reuelatõem. et cognoſcit ſe nihil ꝓſecturũ circa eũ qtum ad hoc vt ſaluct᷑: tñ qꝛ neſcit quãta futura eſt eius damnatio.ideo neſcit an ꝓ⸗ fecturus ſit circa eũ qtum ad hoc ꝙ mĩoꝛ ſit eius pena ſiue damnatio. Vnde adhuc curam apponit circa eum. nec derelinquit eum ex toto.nec diſſonat hoc a volũtate viuĩa. AUnde ꝙᷓuis nõ operet᷑ circa eũ ad trabendũ eum ad ſalutem. tñ operat᷑ ad retrabendũ eũ a maioꝛi dana⸗ tione. quã ſcʒ incurreret.niſi angelꝰ cuſtodiret eũ.¶¶ Ao boc ergo qð obijcit.ꝙ ex eodẽ pꝛincipio yelit angelꝰ cõ⸗ traria.Dicimꝰ ꝙ reuera ex pꝛcipio qð eſt gꝛatia. ꝓueĩt vtrũq;:ᷣ dicimꝰ ꝙ dupliciter ẽ gratia ĩ angelis.· ſcʒ que⸗ dam fixa et queda influẽs.ſcʒ coõtinue vel quaſi de nouo gratia influẽs eſt gra.qua nuc reuelatur ei de nono da⸗ natio illiꝰ homĩs.et ſᷣm hanc vult qð deus vult abſolu te. i.vult damnatõem illiꝰ homĩs ſᷣm ꝙ ei reuelat᷑. Sꝛa tia fira eſt gratia que data eſt ei in ↄſirmatõe.que babzʒ ptatem cuſſodiendi.et cuſtodit: et im hanc adhuc babʒ duplicẽ reſpectũ. Anũ reſpectũ hʒ ad hoiĩem quẽ cuſio⸗ dire habet. ſᷣm hũc reſpectũ dicimꝰ ꝙ⸗ vellet ſalutẽ illiꝰ Aliũ reſpectũ babet ad deũ.ſᷣm ꝙ ꝑ illã gram fruit᷑ deo et legit ĩ ſpeculo eterno ꝗd deus vult fieri:et ſm boc te⸗ netur voluntatẽ ↄſoꝛmaẽ volũtati diuie.Añ ſicut deus vult habet damnari ipᷣi angelo reuelat hoc:ita ipᷣe an gelus vult ipᷣm damnari. nec eſt hec oppoſitio in volẽdo oppoſita ſᷣm diuerſos reſpectus. Ao hoc qð queritur vtrũ angeli triſtent᷑ de damnatõe pᷣſciti.Dicendũ ꝙ ĩ an gelis no eſt triſticia ſic habet᷑ ſuꝑ illud ad Ro.viij. Dĩs creatura ⁊c.glo.et ſi nos adiunuat angeli.hoc ſine labo⸗ re agere credẽdi ſũt.ne miſeri eſtiment᷑.¶ Ad obiectũ di citur ꝙ nõ ſequit᷑.ſequeret᷑ aũt ſi eſſent illis aliqua cau⸗ ſa peccati.ſicut ſũt aliqua occaſio vel etiã diſpoſitio ad bonã volũtatem. ſunt aũt diſpoſitio ad bonã voluntatez nõ ad peccatũ.ſ̊ tota cauſa ẽ ĩ ipo peccante.¶ Ad aliud qð dꝛ yſa.xxxiij. Angeli pacis amare flebũt. Dicẽdũ ꝓ iſtud ĩtelligit᷑ moꝛalit᷑ de pꝛelatis qui ſunt nũcij reconci⸗ liatõnis.ſicut dicit glo. BD terciũñ quo querit. vtrũ vnꝰ angelus cuſto diens.reſiſtat alij bono angelo cuſtodienti. nõ.videt᷑:qꝛ cũ vterq; miſtret ſub deo.ha bent cõcoꝛdes voluntates:quia ſi vnus exequat᷑ qð deꝰ iniũgit.alter reſiſtere nõ debet.q¶] Cõtra.x.dañ.pꝛiceps regni ꝑſarum reſtitit mihi.xx.⁊ vno diebus.ita dicit an gelus danieli oꝛãte ꝓ liberatõe populi. aũt de bono angelo intelligẽduʒ ſit:videtur ꝑ glo.greg.ibi eſt adhuc inquit.quod in eodẽ ꝓpło ſub iugo ꝑſaꝝ purget᷑.vnde de ereptione illius pꝛinceps mihi iure cõtradicit.ſeq malꝰ angelꝰ nibil iure facit.erit ergo bonꝰ angelus.(¶ Cõtꝛa lo. biero.ꝗᷓ ſic incipit videt᷑ mihi ⁊c̃. vbi ita dicit. Illi unt pꝛicipes de quibo paulꝰ.j.Coꝛin.ij. Sapientiã loq mur inter ꝑfectos quã nullus pꝛincipũ mundi ↄgnouit ſi em̃ cognouiſſent dũm gloꝛie nunqᷓᷓ crucifixiſſent. Et glo. greg · ſuꝑ eundẽ locũ. Angelicos ſpũs recte milites dicimꝰ.qꝛ decertare cõtra aereas ptᷣates nõ ignoꝛamꝰ. que tñ nõ laboꝛe ſed imꝑio ꝑagũt:qꝛ quicqd agere cõtꝛa iĩmũdos ſpũs axꝑpetũt.ex adiutoꝛio cũcta regentis pñt. Item ſi pꝛinceps ꝑſarum iuſte reſtitit. iniuſte gabꝛiel populũ debellare volebat.¶ Reſponſio.intelligendũ ẽ de malo angelo:ꝙ aũt dicit᷑ iure reſtitiſſe.hoc eſt comꝑa tione habita ad merita populi.qui nõdum erat purga⸗ tus: ſed non ꝙᷓtum ad intentionem eius.qui nõ intende bat populi purgationem ſed oppꝛeſſionem. Sitle videt xlij. HHõ furoꝛis mei aſſur ⁊c.ipᷣe aũt nõ ſic eſtima⸗ it· ſed coꝛ eius erit ad conterendum. gabꝛiel aũt nõ pec cabat volens liberatõem populi.licet em nõ eſſet liberã dus qᷓtum ad exigentiam meritoꝛum. tamen qᷓtum ad merita pꝛecum ſcʒ danielis de miſericoꝛdia decebat boc fieri. De hoc glo. greg. ꝛecum merita exigunt.vt iſra⸗ heliticus populus a iugo captiuitatis ſue exuatur. Sʒ adhuc eſt in edem quod iugo perſarum a domino pur getur. bec opinio videt᷑ eſſe ẽᷣm hiero.otandum tamẽę ꝙ Em greg. pꝛinceps iſte dicit᷑ angelus bonus. Ad hoc aũt quod queritur.qualiter angelus bonus dicitur reſi ſtere angelo. Sic reſpõdet beatus greg. ſublimes ſpũs eiſdem gentibo pꝛincipãtes.nequaq; ꝓ iniuſte agentibo ccertãt.ſ̊ eoꝝ facta iuſle iudicãtes examiant. Cunq; vniuſcuiuſq; gentis culpa vel iuſticia ad ſuꝑne curie cõ ſilium ducitur:eiuſdem gentis pꝛepoſitus vel obtimuiſ ſe vel nõ obtimuiſſe ꝓhibetur.quoꝛũ tamẽ oĩm victoꝛia eſt ſui ſuper ſe opificis voluntas ſumma.quaʒ dũ ſemꝑ aſpiciunt quod obtinere nunꝙ volunt.eoſdem quoq; an gelicos ſpiritus decertare contra poteſtates aereas nõ ignoꝛamꝰ:recte ergo dicitur.ꝙ contra ſe angeli veniũt quia ſubiectarunm gentium ſibi merita contradicunt. Alio ergo modo reſiſtunt boni bonis.quãdo ſcʒ merita populi contradicũt. Vnde oratio danielis merebatur liberationem populi.ſ̊ merita ꝓpli exigebãt.vt adhuc ĩ captiuitate detinent᷑.qꝛ nõdũ erant uſicieter purgati. et ideo qᷓtum ad hoc dicebant᷑ certare angeli.qui tñ cõ⸗ coꝛdabant in volũtate dei. Ungelus vo bonꝰ dicit᷑ reſi⸗ ſtere angelo malo.qũñ coartat poteſtatẽ eius ne impedi⸗ at. Angelus añt malꝰ dicit᷑ reſiſtere angelo bono. q il⸗ lud quod intendit angelus bonus:nititur malus ange lus ĩpedire:et ſic different ĩtelligit᷑ reſiſtẽtia.ſᷣm ꝙ pꝛin ceps dicitur angelꝰ malus ſm opinionẽ hiero. et ᷣm ꝙ dicitur angelus bonus ᷣm opinionẽ greg. ¶Mueſtio. xlij. de pꝛeſidẽ/ tia angeli reſpectu creature coꝛꝑalis ꝑ oꝑationem miꝛa culoꝛum. Oſttꝛactatũ de pꝛe ſidentia angeli reſpectu creature ſpũał qua ſcʒ pꝛeeſt angelus angelo et aĩime. Dicendum eſt de pꝛeſidẽtia qua preeſt i angelus reſpectu coꝛpalis creature, ſiẽ dicit Oꝛige. ſuper illud ũeri.xxij.cũ vidiſſet aſina an gelum. dicit em ſic. Opus eſt mundo angelis qui pꝛeſũt ſuper beſtias.et pꝛeſunt animalium neceſſitati et virgul toꝛum plantationunq; et ceterarum rerum incremẽtis et qui pᷣſunt oꝑibo ſanctis.qui eterne lucis intellectũ et occultoꝛũ dei agnitionem et rerum diuinarum ſcientiã doceant. Vide ergo ne inter angelos inueniaris qui be⸗ ſtijs pꝛeſunt.ſi beluinam dureris vitam ⁊c̃. Hec autem pꝛeſidentia oſtenditur in miraculis ſiue ĩ mirabililv qᷓ fiunt miniſterio angeloꝛum. Vñ dicit Aug.ſuper illud Ephe.iij. que ſit diſpenſatio ſacramenti ⁊c.in glo. Sic cauſe omnium que ad xpᷣi aduentum pꝛenunciandum ĩ rerum natura.pꝛeter vſitatum curſum mirabiliter fa⸗ cta ſunt.in ceo ſunt.que miniſtrantibus angelis facta eſſe creduntur. Dicendum eſt ergo de miraculis et mi⸗ rabilibo.et pꝛimo de his que ſunt.Demũ de his que vi⸗ dent᷑.Et de bis que ſunt a bonis pꝛimo. Deinde de bis que ſunt a malis. SPꝛimo ̊ querẽdum eſt que ſit ratio miraculi.et que differentia miraculi? mirabilis. et ſi⸗ gni et virtutis.¶ Secũdo cui ↄuemat miraculũ.an oꝑi creatõis.vel gubernatõis.vel incarnatõis.et ita ð alijs. Tercio qꝛ miraculũ dicit᷑ fieri contra naturam.que⸗ rit᷑ vrrum aliquid fiat a deo contra naturam. 4 Quar⸗ to de cauſis miraculi.¶ Quiĩto de rõnibo ſᷣm que fiunt miracula Sexto ᷣm motum cuius virtutis dicuntur impetrari miracula. mbꝛum pꝛimum Veritur ergo pꝛimo quid ſit miraculum. ponit aũt aug:banc deſcriptõem in li. de vtilitate credendi.Miraculũ eſt arduuʒ aliquid et inſolitũ ſupꝛa ſpem et facultatẽ es admirãtis. Poteſt ergo queri de differẽtijs poſi⸗ tis in rõne miraculi. Videt᷑ em ꝙ illud qð eſt arduũ ſit ſupꝛa facultatẽ admiratis. Item multa miracula freq̃n ter veniũt.nõ ergo dicũt᷑ inſolita.¶ Item raro eueit ecli plis ſolis.̊ eſt inſolitũ.q̊ẽ miraculũ. Pꝛeteꝛea. ſi ſpe raret aliquis fidelis. ꝙ de aliquo moꝛbo virtute diuĩa euraret᷑:nũquid ꝗꝓpter hoc nõ eſſet miraculũ cũ miracu lum dicat᷑ arduũ et inſolitũ ſupꝛa ſpem ⁊c. ¶ Hꝛeterea dicitur ꝙ miraculũ eſt ſupꝛa facultatẽ admiratis. Que ritur quid dicatur ibi facultas.nũquid ſupꝛa rõem eius vel ſupꝛa poteſtatẽ. atade q̃tuoꝛ ponũt᷑ cõditões. quaꝝ due pꝛime reſpiciũt rem miraculi.due vltime rõʒ inqᷓtũ eſt miraculuũ.Qãà arduũ dicit᷑ ſupꝛa ptatem natu re. Inſolitũ qð eſt cõtra ſolitũ curſum nature:qñ auteʒ hec duo cõcurrũt.tũc dicit᷑ res miraculi ſᷣm veritatem: cum aũt eſt ſupꝛa ſpem ex ꝑte affectiue.et facultatẽ mirã tis ex ꝑte cognoſcitiue et oꝑatiue.tũc eſt in ratione mi⸗ raculi.ratio em̃ miraculi dicitur in com ꝑatõe ad nos. Per boc poſſũt ſolui obiecta.qꝛ ſᷣm hoc aliud eſt ar⸗ duum bm rõem: et ens ſupꝛa facultatem admiratis. licʒ cõtingat eidem in eſſe.¶ Ad ſecũqũ dicẽdũ.ꝙ non dicit᷑ inſolitum tm̃ qꝛ raro euenit.ſic em eclipſis ſolis diceret᷑ miraculũ:ſed qꝛ contra cõſuetũ curſum nature.etſi fre⸗ quẽter eueniat.¶ Ad tercium dicendum.ꝙ licet ſpera⸗ ret fidelis ſanitateʒ conſequi virtute diuina.nibilomiꝰ eſſet miraculũ curatio egritudis incurabilis.quia ſpes illa nõ ſurgebat ex ꝓpꝛio motu virtutis tm̃. ſ̊ ex fide.qᷓ innitit᷑ omipotentie diuĩe.Et cũ dicitur ꝙ eſt ſupꝛa ſpe intelligitur virtutis hũane.lñ aug.ĩ li.de vtilitate cre dendi. Quedam ſũt que ſolã admiratõʒ.quedã vdᷣo ma⸗ gnã gr am beniuolentiãq; cõſiliãt.Qã ſiꝗs volanteʒ ho⸗ mĩem cernat.cũ ea res nihil ſpectatoꝛi afferat pꝛeter ipʒ ſpectaculũ.mirat᷑ tãtumõ.Si ꝗs aũt graui et deſperato moꝛbo affectus.mox vt iuſſum fuerit cõualeſcat:admi⸗ ratõem ſanitatis ſue ſanantis etiã cauſalitate ſuꝑabit. talia facta ſunt eo tem ꝑe quo deus in vero hbomie quãtũ ſatis eꝛat homĩbo appaꝛebat.⸗ Ad vltimũ dicendũ.ꝙ ſu pꝛa facultatem admirãtis.poteſt dici ſu pꝛa rõem et po teſtatem.hoc em̃ intelligit᷑ ꝑ eſſe ſuꝑ facultatẽ et admi⸗ ratõem. ¶ Geinde querit᷑ de differẽtia mirabilis? mi⸗ raculi.⁊ virtutis.et ſigni.et ꝓdigij. Dicendũ ꝙ vnuz et idem dicit᷑ mirabile 2 ſignum et virtus: ſ cõpatõne ad diuerſa.i Qam virtus dicitur reſpectu pꝛincipij a quo. Airabile vᷣo reſpectu eius in quo et cui fit. Signuʒz vᷣo reſpectu eius ad quod. Signum enim eſt ad demon⸗ ſtrandũ virtutẽ diuie bisikBem querit᷑ que ſit dif ferẽtia int illa tria q̃ dicũt᷑.ij.Coꝝ.xij.Signa apłatus mei facta ſunt ſuꝑ vos.in om̃i patiẽtia.ſignis.et pdigijs et virtutibo.glo. Hec tria diſtiguũt᷑.vt intelligas ꝙ vir⸗ tus eſt genus ſignoꝝ et ꝓdigioꝝ.ſᷣ̊ figna et ꝓdigia ſunt in his que ſunt contra natura.vt ꝑ impoſitoem manuũ et ꝑ oꝛõem hoĩem liberare a moꝛbo.⸗4, Ad qð dicendũ. ꝙ ſignũ accipit᷑ duplicit ſiłr et ꝓdigiũ.dicit᷑ em̃ ſignuʒ minus miraculũ.ꝓdigium maius.glo.in ſignis ⁊, pdi⸗ gijs.i.in mioꝛibo et maioꝛilꝰ miraculis.Secũdo modo dẽ ſignũ qð ĩ qͥlibʒ tꝑe aliꝗd ſignat.ꝓdigiũ qð ĩ futo tm̃ et ita ſignũ ẽ genꝰ vel ſuꝑiꝰ ad ꝓdigiũ.Elirtꝰ at triplici ter accipit᷑ · Dicit᷑ em vᷣtus habitꝰ mẽtis. Item vᷣtus ge⸗ nus ad ome miraculũ:et ſic ad ſignũ et ꝓdigiũ. Ende glo. noĩe virtutis om̃e miraculũ accipias.et ſuꝑ bec tꝛia diſtiguũt. vt ſic ĩtelligas.ꝙ virtus eſt genꝰ ſignoꝝ ⁊ p⸗ digioꝝ · Tercio mõ dr̃ virtꝰ in bis que nõ ptꝛa naturã. vt ꝑ inpoſitõem manuũ ⁊c.Et ſic diuidit᷑ ↄ miraculũ. 1 embꝛum ſecundum . 5* Oſecundũ quo querit᷑ cui cõueniat ratia miraculi.Circa hoc erũt quĩq; vidẽda pe⸗ nes quĩq; articulos huiꝰ membꝛi.⸗¶ Pꝛi⸗ mus.v.ratio miraculi cõueniat oꝑi crea⸗ 4 . * — . — . — „ onis et gubernatõis.4 Secũdus.v. opꝰ incarnatõis x5pᷣi ſit miraculum. ¶¶ Tercius.v. Eua ſit miraculoſe de coſta ade facta.¶¶ Quartus.v.iuſtificatio im pij ſit opus miraculoſum. ¶ Quĩtus.v.opus reſurrectõis vel gloꝛi ficatonis ſit miraculum. ticulus primus KRticulo pꝛimo querit᷑.vtrũ ratõ miraculi cõ ueniat oꝑi creatõis et gubernatõis. Et vide tur ꝙ ſic. Nã dicit᷑ de mutatõe aque in vinũ oh.ij. In glo. maioꝛ virtꝰ ẽ in creatõe celi et terre ⁊ gu bernatõe.et ꝙ quotidie aqua pluuie ꝑ vites ĩ vinũ verti tur.et ꝙ ex ꝑuo ſemiario fruges naſcũt᷑:cũ ergo ꝓ mira culo virtus accipiat᷑ in ſacra ſcriptura.ſicut.j.Coꝝ.xij Alijs ꝑ ſpm̃ dat᷑ oꝑatio ðᷣtutũ.glo.miraculoꝝ eꝛit maiꝰ miraculũ.et ita ome opus creatõis et gubernatõnis.et etiã generatõis ſᷣm naturꝗ erit miraculoſũ.et ita videt᷑ ꝙ; omia hmõi oꝑa ſunt miraculoſa. MPꝛeterea.aug.ſu per Joh. vj. vbi agit de quinq; panibo dicit. ꝙ miracu⸗ la dei de quibo totum mundũ regit.vniuerſamq; creatu ram admiſtrat. aſſiduitate viluerunt.ita vt nemo pene dignetur attendere oꝑa dei.mira et ſtupenda in quoli⸗ bet ſemis grano.ſm ipᷣam ſuã miſericoꝛdiã magnã.ſer uauit ſibi quedam que faceret tꝑe opoꝛtuno.pᷣter vſita tum curſum oꝛdiemq; nature:vt nõ maioꝛa ̊ inſolita vi denda ſtuperent.quibo quotidiana viluert.¶ Itẽ ibidẽ Aaius em̃ mir aculũ eſt gubernatio mũdi totiꝰ.qᷓᷓ ſatu ratio quĩq; miliũ hoĩm de quĩq; panibo. et tñ hoc nemo mirat᷑.illud mirãtur homĩes.nõ qꝛ maius eſt.̊ᷣ qꝛ raꝛũ eſt. ¶ Item virtus ẽ miraculũ ſiẽ ptʒ in glo.j.Coꝝ.xij. alijs ꝑ ſpm̃ datur ⁊c. vbi maioꝛ virtus ibi maiꝰ mira⸗ culum.h̊ maioꝛ eſt virtus in creatõe celi et terręqᷓ ĩi mu tatõne aque in vinũ.q̊ et maius miraculuʒ. ¶ Contra ſuꝑ illud Ro.xj.cõtra naturã inſertus es ĩ bonã oliuaʒ glo. dicit᷑ hũano moꝛe eſſe cõtra naturã. qdð eſt cõtra ſo⸗ litum curſum nature moꝛtalibo notũ. SItem nõ incon⸗ grue dicit᷑ deus facere ↄtra naturã. q facit cõtra id qð nouimꝰ in natura. Hũc em̃ appellamꝰ cognitum nobis curſum ſolitũq; oꝛdinem nature.cõtra quẽ cũ qus ali⸗ quid facit.magnalia vel mirabilia noĩant᷑.¶ Ad qð di cendũ. ꝙ licet oꝑa creatõis ſint ardua.nõ tñ ſunt inſoli ta. ſ inſolitũ dẽ qð ẽ cõtra curſũ nate determiatũ. Que⸗ dã etiã nõ ſũt ſupᷣ facultatẽ admirãtis.rõ em̃ ad quedaʒ pt᷑ aitingere.quoꝝ rõʒ pt᷑ iuenire. Si obijciat᷑ eccs.vij. Intellexi q oꝑũ tei nullã poſſit hõ inuenire rõem.Re⸗ ſpõſio ſufficientem.¶ Ad illud qð obijcit.dicẽdũ ẽ.ꝙ nõ ſeꝗt᷑.ſi mioꝛa oꝑa.i.minꝰ oñdẽtia virtutẽ dei ſunt mira⸗ cula.ꝙ magis oſtẽdentia ſunt magis miracula.¶ Adil lud qð obijcit᷑ idẽ eẽ virtutẽ et miraculũ.et idðo ſi maioꝛ virtus:et maiꝰ miraculũ.Dicendũ ꝙ aliũde dicit᷑ ᷣtus et aliũde miraculũ.Aã vᷣtus dẽ reſpectu pꝛĩcipij a quo. AMiraculũ reſpectu eiꝰ cui fit. Pꝛeterea oẽ miraculũ eſt virtus.ſᷣ̊ nõ oĩs virtꝰ ẽ miraculuũ.⁊ ꝓpt h̊ nõ ſequit᷑.ꝙ ſi ſit maioꝛ virtꝰ ꝙ ſit maiꝰ miraculũ. Dicit᷑ at maioꝛ vtꝰ nõ ex ꝑte dei agẽtis.cui eque facilia ſũt magna vt ꝑua:ſᷣ qͥ ad magnitudiem rei qᷓ fit.⁊ de qͥ fit:et qꝛ maiꝰ ẽ facere aliꝗd de nihilo qᷓ te aliqͥ. ⁊ maioꝛis vᷣtutis res ẽ mũdus ꝙᷓ aliq ꝑticula mũdi.iõ dꝛ maioꝛ vᷣtꝰ:ſ̊ creatõ nõ ẽ ↄð ali⸗ quẽ nat᷑e ꝑticularis curſũ.ſiłr nec gubernatõ.⁊ ideo nõ dico miraculum ⁊c̃. Articulus ſecundus Dſecũdũ articulũ qͥ qrit᷑ de oꝑe icarnatõis. an ſit miraculũ.Videt᷑ em̃ ꝙ ei ↄueiat rõ mi⸗ raculi:eſt em̃ arduũ.⁊ nouũ.et qͥ nibhil maiꝰ. ¶Pꝛeterea. dic Anp. in li.de cõceptu vᷣgiali.oĩa ꝗ fiunt aut fiunt ſola dei voluntate. aut nata m vim illia deo — — — „-- C———— S —– 8 6 e⸗ 41 i „ 6 ſͤe ni (Mueſio inditaʒ. aut volũtate creature:et ea que nec natura nec volũtas facit ̊ ſolus deus.ſemꝑ mirãda ſunt.ex quo ap paret ꝙ tres ſunt reꝝ curſus mirabilis. naturalis 2 vo lũtarius.Cũ igit᷑ incarnatõ nõ ſit actus naturalis aut volũtariꝰ volũtate creature.erit mirabilis· et ita opus incarnatõis erit miraculũ.¶ Pꝛeterea.maioꝛ e diſtan ⸗ tia increati ad creatũ.qᷓ; huiꝰ ſpẽi create que eſt frumẽ⸗ tum. ad illã qᷓ eſt oꝛdeũ vel aliaꝝ bmõi: ſi oꝑante &o fieret. ꝙ idẽ eſſet frumẽtũ et oꝛdeũ. boc dicẽt miraculuz: & illud maiꝰ dieet᷑ miraculũ.cũ opãte xo factũ ẽ. vt ille q eſt dedeſſet bõ. ¶ Cotra.miracula ſunt que fiunt con⸗ tra naturam ꝑticuſarẽ. nõ tm̃ ſupꝛa.ſicut ꝙ cecꝰ viſů re⸗ cipiat et ſimilia:p̊ opꝰ incarnatõis nõ eſt bmõi.ſupꝛa eĩ naturã ẽ:ſ nõ currit cõtrario curſu curſui nature.no eſt miraculoſũ.⸗. Pꝛeterea.termĩat᷑ ad illud. cui⸗ nõ eſt ſimile reꝑire in natura. pᷣbigratia.ꝙ de ſit bõ et econ⸗ uerſo:ſᷣ opus miraculoſũ termiatur ad opus confoꝛme nat᷑e. Viſus em̃ cõfoꝛmis ẽ in priꝰ ceco.et naturalit vi⸗ dente:ilr et vita in reſuſcitato.reſlat ẽ̊ ꝙ nõ eſt opꝰ mi raculoſum. Item ad ro. rj. in glo.ſuꝑ illud. Inſert?es ⁊c.dicit᷑ q miraculũ eſt.qð fit contra natura.ſᷣ incarna tio filij dei nõ fuit cõtra naturã.̊ nõ fuit miraculũ.pꝛo⸗ batio maioꝛis.ſi em̃ fniſſet cõtra natam. aut fuiſſet con tra increatã. aut ð naturꝗ creatã.cõtra increatã nõ. qꝛ ipi nibil eſt impoſſibile. Si cõtra creat.hoc non videt᷑ verũ.conſtat em̃ ꝙ natura creata ſemꝑ habuit ĩ ſe obe⸗ dientiã ad obediẽdũ nature increate:nec iſta obediẽtia repugnabat nature create. imo de natura create erat vt obediẽs eſſet. ¶ Pꝛeterea. cũ dĩna nata vniebat᷑ bũa⸗ ne. nibil ſubtꝛahebat᷑ hũane nat᷑e:ĩmo in hoc melioꝛaba tur et cõplebat᷑. ̊ ſi cõpletio nate nõ ẽ cõtra naturã ipiꝰ patet ꝙ nõ fuit incarnatio cõtra naturã creature.n fuit S nirdrut qd dicendũ.ꝙ licet opus incarnatio nis ſit mirabile.nõ tñ miraculũ ꝓpꝛie dictũ. ome em̃ mi raculũ eſi mirabile nõ ecõuerſo. Uñ cõcedendũ ẽ. ꝙ eſt Fm curſũ mirabile ꝓut dicit anſel.⁊ ꝑ boc pʒ ſolutõ ad duo pꝛimo obiecta.i Aâ inſolitũ ſm ꝙ ponit᷑ in rõne mi raculi.eſi qdðᷣ ſit cõtra cõſuetũ curſum nature. et tale nõ eſt incarnatio.4¶ Silr ad illud qð dicit anſel.Qam con cedendũ ꝙ incarnatio ſit ſᷣm curſũ mirabilẽ:bſᷣ mirabi⸗ le compᷣbedit ea que ſũt ſupa naturã.et ea que ſunt con tra naturã. i. cõtra ſolitũ curſum nat᷑e. Incarnatio aũt licet ſit ſupᷣ nat᷑am.nõ ẽ ↄtra curſũ nate.et iõ nõ ẽ ꝓpꝛie miraculũ.4 Ad illð qð obijcũ.ꝙ maioꝛẽ diſtatia inter creatũ et increatũ ⁊c. Dicimꝰ ꝙ ĩ creatura reſpectu cꝛe ature eſt diſparitas vel cõtrarietas rõne ſuaꝝ foꝛmaꝝ et ſicnt bec foꝛma diſtat ab illa.ita materia a materia: nec potuit eẽ materia buiꝰ materia illius.ſicut nec iſta foꝛma illa:⁊ hoc ẽ ꝓpt᷑ h.ꝙ quelibet iſiaꝝ ſoꝛmaꝝ nũe⸗ rat et diſtinguit naturã ſuã totalit᷑ a materia alteriꝰ nõ ſic aũt fuit ĩ creatoꝛe reſpectu creature. etſi em diuerſa ſit diuĩtatis et hũanitatis nata.tñ eſt vna ypoſtaſis ꝑ⸗ ſone dei in ipᷣo qui eſt teꝰ.et hoc ſine aliqua ſubtractõne ab hac nata vel illa:diciꝰ ̊ᷓ ꝙ qᷓtũ ad h̊ nõ ẽ tãta diſcre pãtia iter creatoꝛẽ et creataʒ.quãta int duas creatas. vticulns tercins 2 Bfciũ articulũ qͥ qꝛit de coſta ade ex q̃ fcta ẽ eua.vtrũ ibi fuerit miraculũ vł nõ:et ꝙ ſic vi et᷑.ã illi mutatõi cõuenit tota rõ miracu⸗/ li.nec poteſt dici ꝙ ibi non fuit ratio miraculi.quia nõ erat inſolitum:immo etiã erat ĩ coſta oꝛdo in cõtrariuʒ eiꝰ qð factũ ẽ de ipᷣa.q¶] Si dicat᷑ ꝙ illud nõ fuit ſupᷣ facul tatẽ admirãtis.Cõtra.Aut em̃ dꝛ miraculũ eẽ ſup facul tatẽ.aut ſupᷣ rõem admirãtis.qñ rõ nat᷑alit᷑ nõ pt᷑ opꝛe⸗ hedere illud. aut qñ nec nat᷑alit nec aliter. Si ̊ vltimo mõ.tũc eĩ nullũ eꝛt miraculũ.⸗õ em̃ reꝑitur aliqð mi raculũ ad qð rõ nõ poſſit attigere.ſaltẽ credẽdo ꝑ fidezʒ KReſtat q̊ ꝙ dicet᷑ eẽ miraculũ ſupᷣ facultatẽ ſiue ſup̃ ra⸗ tionẽ.q eſt ſuꝑ illð qð natalit᷑ pt ĩtelligẽ:ſᷣ cõſtat ꝙ il⸗ lud nõ poterat intelligẽ natuꝛaliter.qꝛ rõ nõ poterat ad . — xlu. hoc naturaliter attingere.ꝙ de coſta fieꝛet mulier. Hoc em̃ excedebat et naturalia ? ſpiritualia que poſſet ratõ comp̃hẽdẽ de ſe.̊ fuit ſupꝛa facultatẽ admirãtis.i Ao ð dicẽdũ.ꝙ reuera nõ fuit illud miraculũ ſ̊ mirabile: intelligẽdũ ſicut dicit aug.ſuꝑ geñ.ad lit.triplex ẽ rõ exeũdi res ineſſe.et dicit᷑ pꝛima rõ cauſalis.⁊ ſin hoc di cit aug.ꝙ de pꝛimo creatis Fm rõem cauſalem ſiue ſᷣm rões cauſales.potuerũt om̃ia fieri.que poſtmodũ facta ſunt:hec ant cauſalitas dicit᷑ eẽ in ipo deo ⁊ non in ipᷣis creatis niſi materialiter.pᷣm ꝙ de ipis pt᷑ facere. et ipſe ſunt poſſibiles obedire.Eſt at alia rõ qͥ dicit᷑ ſeminalis ᷣm quã multa pñt fieri.ꝑ angeloꝝ occultas oꝑatões.et ꝑ motũ coꝛpoꝝ ſuꝑioꝝ:ſicut ſunt rane et hmõi aĩalia.q fiũt ex putrefactõe.Eſt ⁊ tercia rõ reſpectu coꝛꝑalis cꝛe ature.ſicut nature inſite ipᷣis rebo coꝛꝑaliba creatis:Fᷣm ꝙ nos dicimꝰ.ꝙ hec naturalit᷑ ꝓducit᷑ ab illa.vt granũ ex grano.et planta ex planta:diciꝰ q̊ ꝙ nihil qð fiat ſᷣm rõem naturalẽ aut ſemialẽ eſt miraculũ.ſ̊ ome miracu⸗ lum ſit ᷣm rõem cauſalẽ tm̃:nõ tñ cõuertit᷑.vt om̃e quod ſit ſᷣm rõem cauſalẽ ſit miraculũ.fieri aũt ſᷣm rõeʒ cau ſalem potuit dupliciter aliquid. AUnde aug.in ix.ſuper geñ. ad lit. Omnis iſte nature vſitatiſſimus curſus ba⸗ bet quaſdam naturales leges ſuas.ſᷣm quas et ſpiritus vite qui creatus eſt.habet quoſdaʒ appetitus ſuos deter minatos quodãmodo.quos etiam mala voluntas non poſſit excedere.et elemẽta mũdi huiꝰ coꝛpoꝛei babẽt de⸗ terminatam vim qualitatẽq; ſuam. quid vnumquodq; valeat vel non valeat.quid de quo fieri poſſit vel nõ poſ ſit: ex bis velut pꝛimoꝛdijs rerum: omnia que gignunt᷑. ſuo quoq; tem poꝛe exoꝛtus pꝛogreſſuſq; ſumunt.fineſq; et diſceſſiones ſui cuiuſq; generis:vt ð grano tritici nõ naſcatur faba.vel de faba triticum.vel de pecoꝛe homo. vel de homine pecus.Super hunc autem motum cur⸗ ſumq; naturalem poteſtas creatoꝛis habʒ apud ſe poſſe aliud de his facere q; eoꝛum quaſi ſeminales rationes habent:non tamen id quod in eis non poſſit. vel de his fieri vł ab ipo poſſit. Ieq; em̃ potẽtia temeraria.̊ ſapi ente virtute omnipotens.ct bec de vnaquaq; re in ſuo tẽ poꝛe fecit.quod ante in ea fecit.vt poſſit alius:ergo ẽ re⸗ rum modus.ꝙ illã herba ſic germinet. illa ſic: illa etas parit. illa non parit:bomo loqui poteſt.non pecus:ho⸗ rum et talium modoꝛum rationes.nõ tm̃ in veo ſunt.ᷣ ab illo etiam rebus creatis indite atʒ concrete.vt auteʒ lignum exciſum de terra ariduz: ſine radice vlla.ſine ter ra et aqua.repente floꝛeat et fructum gignat.vt ſterilis feminam in ſcnectute pariat. vt aſina loquatur: et quid bhuiuſmodi eſt.dedit quidẽ naturis quas creauit. vt eis et S poſſent. J J ¶Articulus quartus Oquartum articulum quo queritur de ope re iuſtificationis.vtrum ſit miraculoſum: et videtur ꝙ ſic.per illud qð dicitur Ephe.iij. Fm donum gratie que data eſt mihi ᷣm operationẽ vir⸗ . B tutis eius.glo.dagna virtus eius eſt.qua fecit ꝙ peꝛſe cutoꝛ ſic eſſet aplus. Hoc em̃ eſt vt qdᷣlibet miraculum. Item in ps.MNiſericoꝛdias dñi.ſuꝑ illud. cõfitebunt᷑ celi mirabilia tua.glo. In iuſtificatõne impioꝝ ꝗd lau⸗ das niſi mirabilia dei.iĩmo plꝰ miraculo vidẽt᷑.vn ſeqꝗt᷑. laudas qꝛ ſurrexeꝛũt moꝛtui.plꝰ lauda qꝛ redẽpti ſũt ꝑ⸗ diti:vides hoĩm heri voꝛaginẽ ebꝛietatis.hodie oꝛnamẽ tũ ſobꝛietatis c. ¶ Kõtra nõ cõuenit ei ratõ miraculi ſuꝑiꝰ poſita:nõ em ẽ arduũ et inſolitũ.⁊ nõ ſem ꝑ fit abſ qʒ volutate creature.ĩmo cũ nec in adulto.VIñ aug.qui creauit te ſine te.ñ iuſtificat te ſine te.tẽ qꝛ oſtenſiuũ ẽ miſe ricoꝛdie diuine pꝛincipalit.miraculũ an nõ ſ̊ ma⸗ gis potẽtie. G obiecta aũt reſpõdendũ ꝙ nõ dicitur miraculũ in pꝛima obiectõe ſ̊ vt miraculũ:ſic em̃ miꝛa culũ ẽ.ꝙ de ceco ſit vidẽs.ita hoc q̃ſi cuʒ de ꝑſecutoꝛe fit apoſtolus. Ad ſecũdũ dicendũ.ꝙ dicũt᷑ eſſe plomiracu lo. Hoc ẽ qꝛ illa mira ſunt circa res nobilioꝛes.vita em gratie nobilioꝛ et excellentioꝛ eſt vita nature que ab ea ꝑficitur. Vñ aug.ſuꝑ geñ.ix.habet deus in ſeipᷣo abſcõ ditas quoꝛũdam factoꝝ cauſas.quas rebo ↄditis nõ in⸗ ſeruit.eaſq; implet nõ illo oꝑe ꝓuidẽcie quos naturas ſubſtituit vt ſint.ſ̊ illo quo eas adminiſtrat vt volueꝛit. qui ↄdidit. Obi eſt et gratia ꝑ quã ſalui fiunt paccatoẽs IQZam qð attinet ad naturã iniquã ſua volũtate depꝛa⸗ uatam.recurſum ꝑ ſemetip̃am nõ habet.ſ̊ ꝑ dei gratiaʒ qua adiunatur et inſtaurat᷑:neqʒ em deſperãdi ſunt ho⸗ mies in illa ſnia in qua ſcriptũ eſt. om̃es qui ambulant in ea nõ reuertent᷑:dictũ eſt em̃.ſm pondus iniquitatis ſue.vt qui reuertit᷑.nõ ſibi tribuat ſ̊ gratie dei: ñ ex opi bus.ne foꝛte extollat᷑. ꝓpterea miſteriũ gratie bꝰ apłus abſconditũ dixit nõ in mũdo in qno ſunt abſcõdite cau⸗ ſoles rões omniũ rerũ naturaliter oꝛituraꝝ. ſicut abſcõ ditus erat leui in lumbis abꝛabe.qñ et ip̃e decimatꝰ eſt ſed in deo qui vniuerſa creauit:qᷓ; ob rem omia etiam qᷓ ad hanc gram ſignandã. nõ naturali motu rerũ. ſᷣ mi⸗ rabiliter facta ſunt.eoꝛũ etiam abſcondite cauſe.in deo fuerant. . ticulus quintus — D quintũ articulũ quo querit de opere glo⸗ rificatõis vł reſurrectõis.vtrũ ſit miraculo⸗ ſum.Et videtur ꝙ ſic ̃in naturã.ꝑ illud qð dicit᷑.poſuerijt moꝛtalia ſeruoꝝ ⁊c̃.glo.q̃ſi quicq; eoꝛũ reſurrectõi depiret.cũ ille ex occultis nature finibo totũ reintegret. E aũt ſit miraculoſũ.videtur ex pꝛedicta auctoꝛitate anſel.Et pᷣterea reſurrectõ termiat᷑ ad vi⸗ tam iteratã.nõ Fm curſum nature.ſed ſupꝛa.quare erit miraculoſa. ¶ Contra. ſua ſpecies eſt quaſi in infinitũ nobilioꝛ ſpecie que fit ſm naturã.ſcʒ claritas coꝛpoꝛis. nõ ſimiliter eſt ĩ miraculis. Species aũt quãtũ ad actũ videndi.nõ eſt melius in eo qui illuiatur. ¶ Ad hoc di cendũ.q reſurrectio nõ eſt naturalis.qꝛ nõ operat᷑ ibi natura: nec miraculoſa. qꝛ nõ fit contra conſuetũ curſũ nature.cũ natura ſit poſſibilis ⁊ ex cõgruo diſpoſita ad vitã gloꝛioſam ⁊ imoꝛtale.ex oꝛdinatõe quã habet coꝛpꝰ ad aiam rõnalem:ſed eſt mirabilis.i.ſupᷣ naturã. et eſt ad cõplemẽtũ.Qec cõcludit᷑ ex auctoꝛitate anſel. niſi ꝙ ſit mirabilis.mirabile aũt cõmune eſt ad illud qdð ẽ ſi upᷣ naturà et cõtra naturã.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſit natu ralis. ꝑ h ꝙ; dicit glo. ꝙ ex nature finibo ⁊6. Bicẽdũ ꝗ; li ex. nõ dicit ibi aliquã rõem cauſe efficiẽtis. ̊ materie poſſibilis.ſiue diſpoſite ex cõgruẽtia ad reſ urrectioneʒ er oꝛdinatõe quã coꝛpus habet ad aĩiam rõnalem: et iõ nõ dr aliqͥ mõ natalis.¶ Ad h̊ qʒ obijcit᷑ ꝙ ẽ miraculo ſa.qꝛ teꝛmiat᷑ ad vita iteratã nõ ᷣm cuꝛſũ nate. Dicẽdũ Pꝛie iteratio vite illius.nõ ẽ ↄtra ſolitũ cuꝛſũ nature qꝛ nõ iteratuꝛ vita moꝛtalis ̊ gloꝛioſa que eſt cõpletio nature. Opatio aũt miraculoſa teꝛnnĩat᷑ as aliquẽ actũ cõfoꝛmem nature. 1 bꝛum tercium Vmembꝛũ terciũ quo querit rõe eius qðᷣ dicit.ꝙ miraculũ ẽ cõtra natuꝛã. Et vidr ꝙ nõ.ꝑ id qð habet᷑ ſuꝑ illð ad Ephe.iij. gqꝓue ſit diſpẽſatio ſacramẽti abſcõditi a ſe⸗ o.glo. Mec cõtra cauſas quas deus volũtaꝛie culis in iſtituit. volũtate mirabili aliꝗd fecit.⸗¶ IDẽ ſuꝑ illð Ro. ri⸗: Cõtra natunꝗ inſeꝛtus es ĩ bonã oliuõ. glo. deus cre⸗ atoꝛ et cõditoꝛ oim natuꝛaꝝ. mihil facit cõtra natuꝛam. Cõtra ſupꝑ illud.ij. Coꝛin. xij. Etſi nihil ſim tñ ſigna platus mei facta ſunt ſuꝑ vos in omi patiẽtia. ĩ ſignis et ꝓdigijs ⁊ vᷣtutibo.glo.ſigna et ꝓdigia ſũtĩ his q̃ con tra naturã fiũt.ᷣtus ĩ his q ñ ↄtra nataʒ. vt p iĩpoſitõez manꝰ 2 oꝛõem. hoiem a moꝛbo liberaꝛc. Ytẽ ſup illud MHo.xj. Cõtꝛa naturã inſe ertus es ĩ bonã oliuã glo.dicit hũano moꝛe cõtra naturꝗ.qð ẽ cõtra nature curſũ moꝛ⸗ talibo notũ:ſicut eſt illud vt ſurculꝰ fructus radicis fe⸗ rat: id eſt em cõtra natnꝛã dicit aptus. qʒ eſt cõtra vↄlue tudiem nature.quã noticia hũana cõpꝛehbendit. ¶¶ Item in eadem glo. Qon incõgrue dicit᷑ deus aliquid facere cõtra naturam. qñ facit contꝛa id quod nouimus in na tura:hunc em̃ apellamꝰ cognitũ nobis curſum ſolitũq; nature.contra quem cum deus aliquid facit.magnalia vel miracula noiant᷑. ¶¶ Item cũ de ratõe miraculi ſit ſie ri cõtra naturani.querit᷑.vtrũ quicꝗd ſit contra naturã ſit miraculũ:qdð ſi dicatur. Contra. ANonſtra em̃ fiunt ↄtra natuꝛã.et tñ nõ ſunt an eitodetn na⸗ tura dicit᷑ młtiplicit. Dicit᷑ eĩ qũʒ naturalis curſus ho mibus notus.vt in pᷣdicta auctoꝛitate dicit᷑ hũano mo⸗ re ⁊c᷑. Qñz dicit᷑ natura.poſſibilitas quedã nature quã dedit deus.vt ex ea fit qdð ipᷣe vult. et ſic accipit᷑ in glo. ſuꝑ illud Ro.xj. Contra naturã inſertus es ⁊c.glo.id nature eſt cuiq; rei.ꝙ de ea deus facit.a quo omis mo⸗ dus.numerus.⁊ oꝛdo nature.Et.ij.ſenten.di.xviij. De dit aũt deus naturis. vt ex eis hoc fieri poſſet.nõ vt mo tu naturali haberẽt.et poĩt exemplũ de virga arida et coſta. Qñzʒ dicitur natura ſumma lex nature.ſcʒ ipe de⸗ us.ſuꝑ illud ad Ro.xj. contra naturã inſertus es in bo nam oliuã.glo.cõtra illã ſũmam nature legeʒ a noticia remotã.ſiue impioꝝ ſiue infirmoꝝ.tam deus nllo mo⸗ do facit.qᷓ cõtra ſeipᷣm nõ facit.Sitc & patet.qꝙ ſᷣm ꝙ ac⸗ cipitur vltio mõ.nihil cõtra naturã ſacit. Siłr nec ᷣm ꝙ modo medio.qꝛ id nature eſt in re.qꝙ dæ ea ̊ poſſit fa cere.Scðm aũt pꝛimũ modũ dicit᷑ facere ↄtra naturam Vnge illud nõ incõgrue dicit᷑ facẽ deꝰ cõtra naturã.qũ facit cõtra id qð nouimꝰ in natura ⁊c. 4 Ad aliud re⸗ ſpondet᷑.ꝙ mõſtra nõ ſunt miracula.licet fiant cõtra na turam ᷣm ꝙ errat in opere ſuo. Videlicʒ ſint contra na turã.tñ a natura ſunt ꝑ erroꝛem nature.miracula autẽ ab alio pꝛincipio fiunt q; ſit natura.ſcʒ a ſuperioꝛi.id ẽ pꝛima natura cui tebet obedientiaʒ craturg.⸗ C,& cir ca hoc queritur an ſi differentia inter facere contra na⸗ turã.et pꝛeter et ſupꝛa:etſi eſi.que ſit.qñʒ em̃ inuenimꝰ aliqua fieri pᷣter naturam vt dil.xviij. ſecũdi ſenten.ca. omniũ rerum.vbi dicitur ſuꝑ hunc naturalem curſum habet apud ſe.de omibus poſſe facere ⁊c. Alia vo p̃ter naturã quoꝛum cauſe ſunt in deo.vt ad ephe.iij.ſuꝑ illõ que ſit diſpenſatio ſacramẽti abſconditi a ſeculis a deo glo.ſic cauſe oĩm que ad xpᷣi aduentũ pᷣnũciandũ in rex natura pᷣter vſitatũ curſum mirabiliter facta ſunt.ĩ deo ſunt ⁊c. Qñʒ dicit᷑ aliq fieri cõtra naturã ad Ro.xj.cõ tra naturã inſertꝰ es i bonã olinã.glo.dicit᷑ hũano mo⸗ re fieri cõtra naturã ⁊c. aliq differẽtia dicit᷑ eſſe inter fieri contra naturã.⁊ pᷣter.et ſupꝛa. Sraral de g⸗ bus ponit exemplũ ; fiunt contra naturã. ſunt illa que dicũtur fieri cõtra naturã et ſup naturã. nulla ẽ diſte⸗ rentia.i Reſpõdetur.qñz pᷣter accipit᷑ ꝓ cõtra.et ſupᷣ. vt in p̃dictis ⁊ ſic nulla eſt differentia:qnʒ ita diſtinguũ tur hec noĩia.ꝙ diuerſa ſũt. vbi opus incarnatõis dicit᷑ ꝓꝛie ſupꝛa.ſed nõ ꝗꝓpꝛie cõtra.qꝛ illud qð dicitur fieri ↄtra naturã.currit ↄtrario curſu curſui nat᷑e.vt ꝙ cecꝰ viſum recipiat:curſus em̃ nature eſt.vt de pꝛiuatõne ad habitum nõ fiat regreſſus:oↄtra curſum nature ẽ vt fiat: iſtud aũt ſcʒ deum fieri hoĩem nõ eſt tale. ꝛeter natuꝛã autem dicuntur fieri ꝓpꝛie.que habent aliqð ſimile in oꝛdi ne nature.et habent aliquam cõuenientiam in na⸗ tura et aliquam differentiam:vegetabilia em oꝛdinant᷑ ante ſenſibilia.et habẽt cõtinuatõem ſᷣm ph̊m vt ĩ aue que d arboꝛe naſcitur quod cõtinuare dicit᷑ aĩimalia et vegetabilia ßᷣm em̃ ꝙ beret ſaxo et ñ viuit.ſi ſeꝑetur. ha bet cõmune cũ vegetabili:ꝙ non viuit ſeꝑatum a terra. fim ꝙ motum habet retrahendi et exeundi cũ aĩalibus: fit ̊ pꝛogreſſus de vegetabili ad ſenſibile et nõ econu er ſo. e ẽ de virgis facti ſunt ſerpẽtes.videtur eſſe de his que fiunt pꝛeter naturam ꝗpꝛie et non contra: fieri au⸗ tem de ſerpẽte virgam non eſt ſimile.ſed eſt oino econtra naturam. Unde exo.vij.de mutatione virgarum in ſer⸗ pentes.glo. Aug. Inſunt rebus coꝛpoꝛeis ꝑ omnia ele⸗ menta mundi.quedam occulte ſemiarie ratões.quiba —). —. — - — —, — um Fen ſfaeee nn olic⸗ gnalea liſitſi⸗ Uaturi ſifiunt igm, ſusbo mnomo⸗ mneqn inge. go. id iDe tno ricet esinbo ottig llono⸗ fnge Feeßnn olitfa uurnre lNlvdre⸗ Gran Onann hore te E ana⸗ enin⸗ ncn. Crfun 1oßeer u lioad Cüinner ntid Rone mnono eſeine Ang tillce gedice e ð lingii is dia ur ſeri ccec⸗ one ad Etfiat natun wilen lin na hainant pt iane haliget nn Itero⸗ ſbos onuer bis 1 au: onta nſer⸗ nele⸗ nnir loꝛum. ¶ Lueſtio cum data fuerit opoꝛtunitas tꝑalis. ꝓꝛupũt in ſpecies debitas ſuis modis ⁊ ſinibo.Qec dicũt᷑ qui faciũt aima liũ creatoꝛes.ſic nec agricole ſegetũ vel arboꝝ vł hmõi. q́;uis pᷣbeãt quaſdãa viſibiles opoꝛtuitates et cauſas na⸗ ſcendi:illud & in quo inuãt ſemĩales rões. licet ꝑ aligꝗd aliud excitentur.nõ dicunt᷑ fieri contra ſed pᷣter.vt ĩ ꝓpo ſito caſu. lembꝛum quartui Embꝛũ quartũ quo agitur ð cauſis mira x cauſa finali Ad quid ſit miraculum. Secũdus de cauſa efficiẽte.v.ſit creatoꝛis ꝛis et creature.. Lercius de cauſa mateꝛi ali. v. de omi re poſſit fieri miraculuʒ. Quartus de cã foꝛmali.ſcilicet quibo modis fiat multiplicatio miracu Irca pꝛimũ querit᷑. ad quid ſit miraculũ:ar⸗ guit᷑ aũt ꝙ nõ ſit ad aliquẽ finẽ 'm naturam. ceñ ſit opus ſupꝛa naturã.quare finis erit ſu⸗ pꝛa natura:om̃e ant opus ſupᷣ naturam cum ſit dei tm̃. erit aut ad demõſtratõem diuie potẽtie.aut ſapiẽtie aut bonitatis pꝛincipaliter.hec em̃ trinitas eſt.pᷣm quã res ꝓcedit a ceo.Et videtur ꝙ oſtẽdat pꝛicipaliter potenti am.Gicit᷑ em̃ in glo.ſuꝑ illð põ.Exaltabo te deus meꝰ rex.ibi.vt notã faciãt filijs hoiĩm potẽtiam.glo. Mota. facta eſt potẽtia qn apoſtoli virtutes fecerũt.⸗ Ad ideʒ ij.Coꝛin.j.Judei ſigna petũt.glo.ſigna potẽtie. aũt ſint oſtẽſionẽ ſapientie videt᷑. Dicit em̃ aug.ſuꝑ oꝑa ſex dieꝝ.iaõ potẽtia temeraria ſᷣ ſapiẽtie vᷣtute om̃ipotens eſt.et hoc de vnaquaq; re ſuo temꝑe facit.qð ante in ea fecit vt poſſit.Ex hoc accipit᷑.ꝙ pꝛĩcipaliter oſtẽdãt vir tutem ſapientie. aũt oſtẽdat virtutem bonitatis.oñ ditur ex glo.ſuꝑ illud. Mirabilia teſtimonia tua.glo. Perhibent teſtimoniũ deo bomiatis et magnitudinis. celum et terra 1 omia viſibilia oꝑa.quare ſi quedã moꝛ talibo vſu viluerũt.ſunt tñ admiratõe digna. ꝛ at ſint pꝛĩcipaliteꝛ ad fidem in nobis cõfirmãdaʒ ſiue impꝛimẽ dam. videt᷑ ex glo.ſuꝑ illud.Cõfiteboꝛ tibi dñe in toto coꝛde meo.ibi· At det illis hereditatem gentiũ.glo.hec fuit intẽtio miraculoꝝ que xpc fecit.vt crederẽt gentes. Item ad coloʒeñ.j.in fi.m q̊ͥet la boꝛo certãdo ſᷣm oꝑa⸗ tionẽ eiꝰ quã opat᷑ in me cũ virtute.glo.miraculoꝝ.i. certo cõtra ꝑfidos adiuuãtibo me ſignis virtutũ.et poſt labon meo adiũgit miracula ad confirmatõem.¶ Ad qð dicẽdũ .ꝙ vtilitas miraculoꝝ quo ad hoĩem fuit ad fidẽ aſtruẽdam: ꝑ ea em̃ que erãt ſupꝛa naturã et cõtra curſum natu re ſolitũ.opoꝛtuit fidẽ cõfirm ari.que eſt de bis qᷓ ſunt ſup intelligẽtiam vt ſic apud ſenſibiles hoĩes id quod viderent.fieret manuductio intelligẽtie ad ea que vident᷑ röni ſolite obuiare:et miraculo qð videret exterioꝛ oculus fieri ſupꝛa naturã. excitaretur interioꝛ oculus ſcʒ intellectus.ad compꝛehendendũ ea que ſunt ſupꝛa rõem. Et cũ vtentes in tellectu. intelligerẽt hoc fie ri virtute diuina:ex tenderẽt intellectũ ſuũ ad maioꝛa.qᷓ ſcʒ ꝑtinẽt ad articulos ſidei:vt crederẽt ſcʒ ea virtute di uina eſſe facta. Sed tũ miracula ſint ad hanc vtilitateʒ bomĩs pꝛincipaliter.et pꝛimo ſunt ad oſtenſionẽ vᷣtuoſe ſapiẽtie:ſic em oꝑa creatõis et gubernatõnis oſtendũt magnitudiem potentie.ita oꝑa miraculoſa demõſtrant cũ creaturis ſit inſita potẽtia obediẽtie.quid.er quo.ad quid.et q faciendũ ẽ.qð ad ſapientiã ꝑtinet.ſicut eĩ di cimus hoĩem ſapiẽtem ꝗ nouit occultas naturas reducè in actũ.ita deũ ſũme ſapiẽtẽ dicimꝰꝗ nouit occultiſſimã potẽtiã obediẽtie.rõe finis optati in actũ reducere: licʒ ergo oſſẽdat᷑ potẽtia vel bonitas hoc nõ eſt pꝛincipaliter ſed quo ad diſpoſitõem in finẽ.bonitas quo ad potenti am materialẽ.potentia quo ad vtrũq; inſimul cooꝛdia⸗ tum notatur ſapientia. et in hoc dicit᷑ miraculum. Po⸗ — culi.hebet quatuoꝛ articulos.⸗ Pꝛimus teſt ergo ſic diffiniri miraculũ ex pte rei. Miraeulũ eſt opus occultas naturas in actũ reducens.ad oſtenſionẽ ſapientie virtuoſe. ¶Articulus ſecundus Sſecundũ articulũ quo querit de cauſa effi ciẽte.vtrũ hec opera ſint ſolius creatoꝛis.an creatoꝛis ſimul et creature:⁊ videt᷑ ꝙ ſint cꝛe ature.et nõ tĩ creatoꝛis.j.coꝛin.xij.alijs datur oꝑatio virtutũ.glo.miraculoꝝ.¶ Item aug. in li.lxxxiij.q.lx⸗ xx.q. Aliter magi faciũt miracula. aliter boni xp̃iani. aliter mali. Magi ꝑ pꝛiuatos cõtractus.boni xpiani ꝑ publicã iuſticiam. mali ꝑ ſigna publice iuſticie. Si ergo iſtis cõuenit facere miracula. nõ ſoli deo cõuemet. ſed et alijs ſaltẽ miſterio.¶ IFtem aug. ſuꝑ geñ. ad lr'am ꝓba⸗ biliter creditur.ſicut illud ſemẽ cui eſt ꝓmiſſum.diſpo⸗ ſitũ eſt in mann mediatoꝛis ꝑ angelos.ſic omia que ad ip̃ᷣius ſemĩs aduentũ annũciandu vel ꝓnũciandũ in re rum nataura pᷣter curſum nature ſolitũ.mirabilit facta ſunt: miſtrantilv angelis eſſe facta.̊ angelis conuenit cooꝑari oꝑatio miraculoꝝ.ſaltẽ miſtrãdo:nõ ergo ſoli co cõuenit facere miracula. ¶ Contra. anſel. in li. de cõceptu virginali.Aſdirabilis curſus eſt ſupᷣ volũtatem et naturam creature.et de bis q̃ ſolus deus ae qð dicẽdũ.q miracula fieri miſterio angeloꝝ duplicit poteſt dici. Facere em̃ deũ aliquo miſtrante. poteſt intel ligi. ita vt ille mĩſtrãs ſit mediꝰ int deũ facientem et fa⸗ ctũ.ſicut mouẽs motũ mediũ ẽ int pꝛimũ mouẽs et vlti⸗ mũ motũ.vt cũ deus oꝑat᷑ ꝑ liberũ arbitriũ motũ.· vel ꝑ naturã aliquẽ mouẽs ip̃a ad faciẽdũ aliqua.⁊ tũc natu ra vel liberũ arbitriũ ſut. ſicut mouẽtia mota int deum et faciẽtẽ et factũ.et hoc mõ dicimꝰ nos.qꝙ nũꝙᷓ fiũt mi⸗ racula miſterio.et ſic intelligit᷑ auctoꝛitas anſel. Alio mõ pr dici miraculũ fieri miſterio.nõ vt miſtri ĩtelligãt᷑ medij.ſcʒ motoꝛes.ſed vt intelligãt᷑ ſicut pᷣparatoꝛij.vel diſponẽtes ad hoc vt miraculũ fiat:nõ vt intelligat᷑ di ſpoſitio media inter deũ et miraculũ qð cebet fieri.ſᷣ ſiẽ poſſemus dicere.ꝙ aliquis ſanctꝰ rogat deũ.et dñs pꝛe cibus eius inclinatꝰ.facit qð ipᷣe petit.Ael aliquis etiã malus xpᷣianꝰ inuocat nomẽ dñi.et dñs facit ob reuerẽ⸗ tiam nois ſui.vel aliquid hmõi:et ſic bene fiũt miracu⸗ la mĩſterio.ᷣ illð miſieꝛiũ nõ facit mediatõʒ dei faciẽtis et miraculi et facti.et ſic loquit᷑ auctoꝛitas aug. Quod aũt hic determiat᷑.debet ĩtelligi de miraculis oĩno ſubi⸗ to factis.que plene dicẽda ſunt miracula.ſicut infra pa tebit ex diſtinctõne modoꝝ faciẽdi miracula.qꝛ in mul⸗ tis miraculis angeli cooꝑant᷑.diſponendo ſiue pparan do materiam fiendi miraculi. Articuius tercins D terciũ quo querit᷑ de canſa materiali mi⸗ raculi. Vtrũ de omi re poſſit fieri miraculũ vel mirabile:qð videt᷑qꝛ de coꝛꝑe xp̃i fit mi⸗ raeulũ vel mirabile.vt ꝙ ſit ĩ pluribo altaribo. Similit᷑ de hũana nat᷑a q vnita ẽ dine.Cũ g̊ mirabile vel mira⸗ culũ ſit icarnatõ.q fit vnio:h̊ młtoſoꝛtiꝰe iferioꝛibo cꝛe aturis.cũ magis ſint trãſmutabiles. de oĩ re pt᷑ fiẽi mi raculũ vł mirabile. Itẽ obediẽtia ẽ ĩoĩ re ĩſpectu crea toꝛis.⁊ ſm h currit mirabile zc. ¶ Cõtra. ¶Miſterio ſãgloꝝ fiũt miꝛabilia vnnactn g glis ñ fiüt iſta. Di milit vr idẽ ĩ aĩabo.ꝗᷓ tm̃ ĩ coꝛꝑalibo vidẽt᷑ fieri miracła vl mirabilia: Pꝛeterea. In mateꝛia eſt tnſmutatõ foꝛ maꝝ Fm nat᷑aʒ rõe obediẽtie materie.cũ q̊ miraculũ fi⸗ at ↄ naturã ñ dꝛ ð obediẽtiã cꝛeat᷑e.ſ̊ ſolitũ curſũ q̊ nat᷑a oꝑat᷑.ꝗ̊ nõ fit miraculũ vł mirabile ex oĩ re.qꝛ nõ ex ma teꝛia. Faer ꝙ aliud ẽ de mirabili.⁊ alið de miraclło Mir abile at᷑ pt fieri ĩ oĩ creata ab oĩpotẽte.ANiraclm at᷑ d ſolitũ curſũ nat᷑e coꝛꝑał.ibi em fit a ſuꝑna vᷣtute aliqd ↄ curſũ nate ſolitũ. Vnde miraculũ nõ pt eẽ e oĩ re.¶. Ad h̊ ᷣo qð obijcit᷑.ꝙ ĩ ãglis ñ fiũt mirabilia:con cedẽdum eſt.cũ ſint miſtri in reba coꝛꝑalibo aligbo per quos diſpoſitio ſit ad miracula.Ad ſecundũ dicẽduʒ ꝙ aliud eſt fieri cõtra natura que dicit᷑ materia.et alið cõtra naturã que dicit foꝛma.ym ꝓꝙ eſt pꝛicipiũ mot et ſtatus.miraculũ em̃ fit ↄtra natura que dicit᷑ foꝛma.nõ cõtra naturã que eſt materia pꝛimitus oꝛdinata poſſibi lis ad foꝛmas que ſunt curſu nature.et q̃ ſunt curſu mi⸗ rabili ⁊c. „ rticulus quartns Oquartũ quo querit᷑ e cauſa foꝛmali.ſcʒ ꝗ bus modis fiat multiplicatõ miraculoꝛum. qð dicendũ.ꝙ miraculũ fit aut ꝑ tranſ⸗ mutatõem foꝛmaꝝ ſubſtãtialiũ.aut ſine trãſinutatõne ſubſtãtialiũ.Si cũ trãſmutatõe ſubſtaãtialiũ.que nõ ĩue nitur in reꝝ natura:tũc erit ẽm ꝙ de coſta facta eſt mu⸗ lier Geñ.ij. de vxoꝛe loth ſtatua ſalis Geñ.xix. de oͤgis ſerpẽtes Exo. vij. Si ſine traſmutatõe ſubſtãtialiũ. tũc erit aut ꝑ modũ eductõnis vt de petra aqua MQũerixx. AWel et oleũ Deutro.xxxij. Aut ꝑ modũ multiplicatõis vt in quiq; panibo Yoh̃ᷣ.vj. et in oleo heliſei.iiij.reg · iiij. Aut fit ex hoc.nõ qꝛ fieri ex hoc ſit ſemꝑ miraculũ.ſed qꝛ fieꝛi ex boc ſine medio ſit miraculũ.vt ꝙ dñs mutauit aquã in vinũ SJoh.ij. Conſtat em̃ ꝙ aqua ꝑ młta media in vitibo conuertit᷑ in vinũ.et habet᷑ in glo.Yohᷣ.ij. Aut q; ex hoc ſᷣm aliquẽ nouũ modũ.vt ꝙ panis mutatur in coꝛpus xp̃i.mutatis ſubſtãtialibo.manẽtibo accidẽtali⸗ bus:et in hoc duplex miraculũ.Aut attendit᷑ miraculũ m oꝛdinem.cum cõtrariꝰ oꝛdo nõ ĩiueniat᷑ in natura.⸗ boc aut ſacta trãſmutatõe ſubſtãtialiũ.aut ſine.Si fa⸗ cta trãſmutatõe.tũc eſt ſicut ſerpẽtes redierũt in virgas quia vegetabilia ſunt quaſi materialia ad aĩialia.Si ſi⸗ ne trãſmutatõe.tunc fit aut in ſimpliciter ente.et tũc fit ſicut qñ ſol reuerſus eſt decem lineis yſa.xxxviij. Aut ĩ vegetabili.vt in virga que floꝛuit Qumeri.xvij. Aut in aĩali.vt quando de ceco fit videns.et ſurdus audiẽs. et tandem ꝙ; moꝛtuus ſuſcitatur. Aut qꝛ nunc et hoc reſpi cit tempus.vt in tenebꝛis que facte ſunt in paſſione dñi quia tunc facte ſunt.cum nõ ſolent fieri ſim curſum na⸗ ture. Einde membꝛo quinto pꝛincipali q̃rit᷑ de 2 ratõnibo ᷣm quas habent fieri miracula – Querit eĩ aug:An ratõ quã deus pꝛimis oꝑibus cõcreauit id haberet.vt ᷣm ipᷣam ex viri latere ſieri femiam neceſſe foꝛet. Et babet h̊ mẽ⸗ bꝛũ quiq; articulos.⸗ Pꝛimꝰ vtrũ ratio naturalis et ſe miĩalis ſit idem.¶ Secundꝰ vtrũ rõſemialis et cauſalis ſit idem. ¶ Terciꝰ vtrũ rões cauſales ſiue pꝛimoꝛdiales ſint in rebo vel tm in xoo. ¶ Quart? q̃t ſũt genera rõnũ. 4Quiĩto.v. hmõi roes indite ſint a pꝛicipio creatõis. D pꝛimũ qͥ querit᷑.v.rõ ſemĩalis et rõnalis teſtas creatoꝛis hʒ apud ſe poſſe.de oĩbo bis facẽ aliud. qᷓ eoꝝ q̃ſi ſemiales rões habẽt:et ita videt᷑ idẽ dicẽ na⸗ turalẽ rõem ⁊ ſemialẽ. Itẽ nõne naturalis rõ ẽ. cũ ex — grano ꝓducit᷑ gr Sidẽ vident᷑ Aötreaug ni ſug gen oeg nunc tꝑalibus inteꝛuallis ea moueri videmꝰ.ad pagẽda ea qᷓ ſuo generi cõpetũt.ex illis inſitis rõibo venit.qs tãqᷓ ſe⸗ mialit ſparlit de? in actu cõdendi.cũ dixit et facta ſunt Eigdet᷑ dicere.ꝙ ſemiales ſũt ille que cõdite ſũt in oꝑi bus ſex die ʒ. et ex illis ſũt dequcte naturales.4 videt᷑ dicẽdũ.ꝙ ſemiĩalis ratio videt᷑ dici dupliciter.pᷣm ꝙ dicit aug· vj. ſuꝑ gen. Aliter in reba que m cauſas ſi⸗ lſit idẽ. qð videt᷑ ꝑ h̊ qð dicit aug.ſuꝑ geñ. dic em̃ ꝙ oĩs iſie vſitatiſſimꝰ curſus nate.habet jſdã natales leges. m qᷓs ſpũs vite ꝗ creatus ẽ. hʒ qᷣſdãa appetitꝰ determiatos. Suꝑ hũc aũt curſũ naturalẽ.po⸗ vl cũ ex herba ſpica.⁊ H ẽ ſeialis. d q mul creatas nõ iam ſimul.ſᷣ ſuo temꝑe creant᷑.ſic fenuʒ eſt exoꝛtũ.Aliter in ſemibo.in gborurſus pꝛimoꝛdiales cauſe repetunt᷑ de reb ducte.que ᷣm cauſas quas pᷣmo cõdidit extiterãt.velut herba ex terra.ſemen ex herba. Vnge bis tangit᷑ in pꝛincipio geñ. Pꝛimo em̃ dicit᷑.pꝛo tulit terra her bã virentẽ et facientẽ fructum iuxta genꝰ ſuũ:Deinde dicit᷑.vj. Iſte ſũt generatões celi et terre.ĩ die qua ſecit deus celũ et terra et om̃e virgultũ agri.an⸗ teqᷓ oꝛiretur in terra.et om̃e virgultum regionis pꝛiuſq; germĩaret:nõ eĩ pluerat dñs ſuꝑ terrã.et bomo nõ eꝛat qui oparetur terrã: videt᷑ em dicere duplicem ſemĩaleʒ rationẽ. IAnam ᷣm quã pꝛime fiebãt.aliam ſᷣm quam nunc fiunt.et hec dicitur naturalis. Oſechdũ articulũ quo queritur.vtrũ ideʒ ſit ratõ ſemĩalis ⁊ cauſalis.quod videt᷑ per hoc as dicit aug. ſuꝑ geñ.iiij. Ex illis inſitis ra⸗ tioni bo quas taniꝙᷓ ſemialiter ſparſit.¶ Item aug. oim rerũ cauſas.que coꝛpoꝛaliter viſibiliterq; noſcunt᷑.oc⸗ culta quedam ſemia in coꝛpoꝛeis huius mũdi.elemẽtis latent.qᷓ deus oꝛiginaliter eis ĩdidit.et poſt ſequit᷑.incꝛe menta et foꝛmaꝝ diſtinctões ab oꝛiginalibo vt ita dicaʒ regulis:ſed quid aliud ſunt oꝛiginales nature.niſi cau⸗ ſales ratõnes.ergo idem ſunt cauſales rõnes et ſemina les.¶ Contra. rones ſemiales nõ ſunt ad facienda mi⸗ racula.ſ̊ cauſales rõnes ſunt ad faciẽda miracula.ergo nõ eſt idẽ ratio ſemĩalis et cauſalis. qð dicendũ ꝙ Apꝛie ſumendo nõ eſt idem ratio canſalis et ſemiĩalis large aũt ſumẽdo cauſalem. om̃is ſemĩalis ẽ cauſalis.ᷣ nõ om̃is cauſalis ratio eſt ſemialis. Unde facta pꝛima diſtinctõne.poſſumꝰ dicere.ꝙ naturalis ratio refertur ad foꝛmã.vt ꝙ granũ ex grano.⁊ ita de alijs:ſeminalis vᷣo ad materiã diſpoſitã.vt qð fit er putrefactõe.dicituꝛ ex ratione ſemĩali eſſe.ſicut rane ⁊ bmõi res fiüũt ex ſemi nalibus ratõibus.que ſunt in elementis: nec tñ dicunt᷑ ex naturalibo ꝓpꝛie dictis ſed ↄmuniter:cauſalis vᷣo ad efficientem. et dicit᷑ eſſe in deo.qui eſt cauſa efficiensad ea que mirabiliter ꝓducuntur ab ipᷣo. NDO terciũ quo querit᷑.vtrũ cauſales rationes + ſie pꝛimoꝛdiales ſint in rebo pꝛimis cõditis ipo.aut tĩ in do.Et videt᷑ ꝙ in rebo:ſuꝑ eñ. vj. Queri merito pt cauſales ille rões quas mũdo indidit.cũ pꝛimũ ſimulomia creauit.qũo ſunt inſtitute ergo videt᷑ ꝙ cauſales rões ſint in mũdo.i.ĩ pꝛimis opꝑi⸗ bus cõditis.¶ Cõtra.aug.ſuꝑ geñ.vj.hʒ ĩ ſe quaſdam qrũdam factoꝝ cauſas abſcõditas in ſeipᷣo. q̃s rebo cre atis nõ gelng abſcondite cauſales ratõnes in C cxeo.nõ in rebo. Ad boc videt᷑ dicendũ.ꝙ cauſales ra tiones dicũt᷑ duobo modis.Vlno mõ ↄniter.et ſic cauſa⸗ lis rõ dicit᷑ eoꝝ que ſunt a deo mediate natura. Vñ die aug.in eodẽ li.miſteriũ gratie abſcõditũ dixit in mudo in quo ſunt abſcondite ratões cauſales oĩm rerũ natali ter oꝛituraꝝ. Si vo cauſalis ratio appꝛopꝛiet᷑. dicit eſſe in deo reſpectu eoꝝ que ſunt ſupᷣ naturã. et nõ mediate rticulus. uij. Squartũ qͥ querit᷑q̃t ſunt genera rõnũ.Ao qð pt᷑ rñderi ꝑ h̊ qð elicitur ex vᷣbis aug. ſuꝑ “ gen. Dicit em ſic. Alit ĩ vbo dei ſũt. vbii iſta nõ fcta ſ̊ etna facta ſũt.⁊ m G dicũt᷑ imutabiles rées. e ꝓut dẽ ſuꝑ geñ.vj. Alit ſe hñt oĩm reꝝ incõmutabiles rões ĩ obo dei, Alit oꝑa a ꝗbo ſeptio die regeuit. Glit iſta qᷓ er ill oꝑat᷑. Itẽ alit ſũt ĩ elemẽtis mᷣi.vbi oĩa ſik facta futa ſũt et m ̊ videt᷑ eẽ rõ cauſalis ſiue pꝛimoꝛdi alis ĩ mũdo indita. Alit ĩ rebo qͥ m cas ſil creatas. no iã ſił.ſ̊ ſuo tem ꝑe quecũq; creant᷑.ſicut fenũ fuit pꝛio ex oꝛtum. et ᷣm hoc videtur dici ſemialis vel materialis· Di ſere ral 1 — — — — — — — — —— — — — — — — — — gl⸗an Puſ nöegt enigle N quam ſchſit erhoe ius a⸗ N. Cin nt.⸗ demets it iner tudi; eſian tlenin tdunis Maen dtci femigls ulalo; npeine Ucſerme enumals ediotn lterſen mdicunt lsroed cieneo tones Gins olne 8 ndo inſtuut misoge gnoſtan örelvct önes n Uſalesre ſccauſh n die inmüchn ünatal dici meciät Sri⸗N Dueſtio Aliter in ſemĩbo in quibo rurſus quaſi pᷣmoꝛdiales cau ſe repetunt᷑ de rebo ducte quas m cauſas cõdidit.ſic ꝗꝙ herba ẽ ex tra.ſemẽ ex herba: ⁊ boc vno mõ dicit᷑ natu⸗ ralis. alio mõ ſemĩalis. ratõe materie aptate ſemĩalis. ratõne nature agentis naturalis. ticulus quintus D quintũ quo querit vtꝑ indite ſint ratões ſemiĩales a pncipio creatõis.nõ ſolũ ad oꝑa ue fiũt 'm curſuʒ nature. ſed etiã ad mira⸗ loſa:⁊ vtꝝ vxadẽ ſit poſſibilitas in ſpecie ad oĩa oꝑa. Creauit em̃ deꝰin ſex dieb ꝑfectas res.quo ad genus ⁊ quo ad ſpẽs. a pᷣncipio erant poſite in ſpecie determia te ad oĩa fienda. poſſibilitas ad oꝑa miraculoſa erat aßncipio creata. E aũt nõ ſic. videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ ſi eſſet ſſibilitas. Fm eam eẽt potentia ad actũ.cum & non ſit poſſibile ſicut habet᷑.j Coꝛin.j.vbi dicit.ꝙ ſtultam fecit eꝰſapientiã huiꝰ mũdi.glo.hanc ſtultã fecit deꝰ.decla⸗ rando eẽ poſſibile.⁊ faciẽdo qð illa impoſſibile iudicat nõ erit illa potẽtia ſiue poteſias a pᷣncipio in materia. Pꝛeteꝛea.dicit damal.in pᷣncipio teꝛcij libꝛi.ptꝰ aſſen ſum vᷣginis ſpũſſanctꝰſuꝑuenit ſuꝑ ipᷣam. ᷣm ſermoneʒ quẽ dixit angelus:purgans ipᷣam ⁊ virtutem tribuens ſuſceptiuã diuini verbi ſimul aũt ⁊ generatiuã.Ex quo relinquit᷑ꝙ potentia ad oꝑa miraculoſa nõ ſunt a pꝛin cipio in materia. Si em̃ ſic eẽt.quare nõ diceremus. de virgis pñt fieri ſerpentes ⁊ ecouerſo.4 Item ꝙ ſint po ſite in pncipio ad oꝑa miraculoſa. videt᷑ ꝑ hoc qð dicit augu. in ex ame.vj.li. Si in illis pᷣmis rerum cauſis.q̃s pꝛimitꝰ creatoꝛ reruʒ inſtituit.non tm̃ poſuit ꝙ de limo erat foꝛmaturꝰhominẽ ſ̊ quẽadmodũ facturꝰ.vtꝝ ĩ ma⸗ tris vtero an in foꝛma iuueculi.pꝛoculdubio ſic factum eſt vt illic pfirerat.neq; em̃ ↄtra ſuã diſpoſitõeʒ factum elſt:ſi aũt vim poſuit ibi poſſibilitatis vt homo fieret.vt ſic ⁊ ſic fieri poſſet.ipᷣm aũt modũ quo facturus erat.ſi⸗ bi reſeruauit in ſua volũtate.nõ in mũdi ↄſtitutõne cõ⸗ texit.manifeſtũ eſt non eẽ hominẽ ↄtra illã ratõneʒ.que erat in pꝛima rerũ conditõe.quia erat ibi ſic fieri poſſe q́uis nõ er at neceſſe ſic fieri vel eſſe:ex quo relinquit᷑.q; in materia eſt poſſibilitas að opera miraculoſa ſiue mi rabilia. Quod ſi eſt.aut ꝗ̊ eadem potẽtia ad hec opera ad alia que ſunt Fᷣm curſuz nature.aut alia:⁊ videtur ꝙ alia.quia nõ eſt eadem potẽtia ſᷣm naturã ad oꝑa cõ⸗ traria nature vel adↄtrariũ actum. vel ad ↄtrariu oꝛdi nem nature.ſ̊ actus miraculoſos eſt cõtrarij oꝛdinis in fieri oꝛdini nature.ergo nõ eſt eadem potẽtia.¶ aũt ſit eadem potẽtia.videt᷑ ꝑ hoc qð dicit augu.ſunt cauſe ſemĩales.quas deus mũdo indidit.cumoia pꝛimo crea uit:⁊ he querunt tempꝰaptum.⁊ ſũt ad naturalio.Süt etiam cauſales ſine tpis determĩatõne. ſicut adaʒ factꝰ eſt in virili etate.ſine illo ꝓgreſſu incremẽtoꝝ.⁊ he ſunt ad miracula.Verũtamẽ an cauſe tam ad mirabilia fa⸗ cienda q; ad naturalia.ſint ſimiliter in rebo inſite a pᷣn⸗ cipio.an cauſe ad miracula de nouo facte ſint in rebus querit ibi augu.⁊ dicit augu.ꝙ reſiat ad vtrũq; moduʒ vt habiles ſint create.ſiue ad iſtuʒ quo vſitatiſſime res diſcurrunt.ſiue ad iſtum quo tãta miracula fiunt ſicut deo placuit facere:ex quo relinquit᷑. ꝙ eadem poſſibili⸗ tas ad hec opera ⁊ etiã ad illa.ſunt in materia. ¶ So⸗ lutio.dicẽdum eſt ꝙ potentia obedientie ad omnia ope ra diuina.ſiue mediante natura.ſiue pꝛincipio. ſiue vo⸗ luntate creatuꝛe.ſiue imediate creata eſt a pꝛincipio.⁊ ẽ eadem potentia obediẽtie ad omnia opera.ſed nõ eſt po tentia in eodẽ gradu ad hec opera ⁊ ad alia:ſed ad alia dicitur potentia in ſcðᷣo gradu vel in tercio. ad opera vᷣo miraculoſa poſſibilitas tm:ſed non ſequit᷑. ꝙ poten⸗ tia ſit ad actum.quia illa poſſibilitas eſt ẽm obediẽtiaʒ creature.de qua deus poteſt facere qð vult.⁊ eſt poſſibi litas paſſiua.q Ad illud vᷣo qð obijcitur ð Joh̊.dama. ꝙ potentia data eſt virgini ſuſeeptina ⁊ generatiua.eꝛ⸗ 6 xlij. gopꝛius nõ habebat. Reſpondet᷑. ꝙ prius nõ habebat buiꝰ potẽtiam.ſeo tamen habebat poſſibilitatem eo mõ quo iam dictũ eſt.vt de ipᷣa ⁊ in ipᷣa hoc faceꝛet deꝰ. Do tentia aũt que data eſt.dicit᷑ potentia aptata.⁊ ſic intel ligendũ eſt verbũ illud.ꝙ deus de impoſſibili fecit poſ⸗ ſibile.⁊ de eo qð erat impoſſibile ſimpliciter fecit poſſi⸗ bile ſᷣm potẽtiam aptatam.⁊ ſic ſolui quod obijci ſolet de impoſſibili fecit poſſibile:aut em̃ loquit᷑ de impoſſibi li ᷣn naturã ſuperioꝛem. aut ᷣm naturam infeꝛioꝛẽ:nõ ſuperioꝛem.quia ei nihil eſt impoſſibile.ſed de impoſſi⸗ bili m naturam inferioꝛem:ergo de impoſſibili ſm na turam inferioꝛem fecit poſſibile ſm naturam inferioꝛẽ ergo hoc eſt factum ſᷣm naturam inferioꝛem.⁊ adhucẽ poſſibile ſm naturam hmõi. Et dicendum eſi ꝙ de im⸗ poſſibili ſimpliciter ⁊ ita ſim naturam aptatã fecit poſl- ſibile ſm potẽtiam aptatã. Eſt em̃ potẽtia actiua.⁊ eſt potẽtia ſuſceptiua.⁊ ẽ potẽtia aptata ⁊ potẽtia nõ apta⸗ ta.⁊ potẽtia actiua tam nature inferioꝛis q; ſuperioꝛis. ſuſceptiua aũt tm̃ nature inferioꝛis.Et verũ ẽ ꝙ quicꝗd eſt deo poſſibile ſᷣm potẽtiaʒ actiuã.eſt nature poſſibile nõ ſimplicit᷑ ſ̊ ᷣm potẽtiaʒ ſuſceptiuã.⁊ hoc ẽ dicta poſ ſibilitas:ſᷣ nõ ſᷣm actiuã potẽtiã nec ᷣm aptataʒ.¶ Per oc ptʒ ſolutõ ad ſequẽs.ſcʒ ꝙ hec ↄcedẽda nõ eſt.æ vir gis pñt fieri ſerpẽtes.nec valet deꝰ de virgis põt facere ſerpẽtes ⁊c̃.S.⁊c.eodem mõ ð hac coſta põt fieri mulieꝛ niſi intelligat᷑ q̃ſi determiata pᷣncipij ↄꝑatõe.cuiꝰẽ ratõ cauſalis ſcʒ dei. vt cũ dicit᷑ pluit vel tonat.determiĩatũ ĩ⸗ telligit᷑ ſupoſitũ.⁊ h̊ poſſet dici ꝑ auctoꝛitatẽ aug.ij.ſen ten. diſ.xviij.ibi.Oiĩs curſus nature ⁊c.in fine ibi.i Qon habnit pᷣma reꝝ ↄditõ vt femĩa ſic fieret.ſᷣ vt fieꝛi poſſet ſcʒ a deo.q] Ad aliud qð dicit᷑.ꝙ nõ eadẽ ẽ potẽtia ꝑ na turã ad actũ nature.⁊ ad ↄriũ actum nature.Rñndet᷑.q; potẽtia ſᷣm naturã vt ẽ rõ ſemĩalis ⁊ naturał.ſũt tm̃ ad actũ ſᷣm naturã:ad illũ aũt actũ ꝗẽ ↄtra naturã.nõ ẽ ꝑ modũ actiue potẽtie.łᷣ ꝑ modũ ſuſceptiue.⁊ ille actꝰſfit ĩ natura ᷣm rõeʒ cauſalẽ.⁊ nõ m naturalẽ vel ſemĩaleʒ Vñ dic aug.ij. ſentẽ. xxviij. ibi oim ̊ reꝝ cauſe ⁊c̃. dedit deꝰnat᷑is.vt ex his hec fieꝛi poſſent.ñ vt natali motu ha berẽt. ¶ Ad id qð obijcit᷑ qd dĩc aug. Reſtat vt ad vtrũ⸗ qʒ habiles ſint cꝛeate.dicẽdũ q; habiles ibi laꝛge accipi⸗ tur.i.poſſibiles.qꝛ in ſe non ſunt habiles niſi ad actum qui eſi ̃im naturam. . — ſüt tria vidẽda.ſᷣm tres eiꝰarticulos. ¶Scðs pᷣm quẽ aꝛticulũ fiði fiat miraclʒ erciꝰ an miracula fiant ad inducendam fidem. rticulus peimus pᷣmũ quo q̃rit᷑ cuiꝰvᷣtutis ſit ipetrare miꝛa ſupꝛa in diffinitõe miraculi.Miraculuʒ eſt liquid arduũ ? inſolitũ ſupꝛa facultatẽ exiſtens admi rãtis.ſed ſpes eſt in arduũ ſupꝛa facultatẽ.ergo ſᷣm mo rem ſpei elicit᷑ opus miraculoſuʒ.4. Pꝛeteꝛea.ſpei ẽ eri gi ad ea que ſũt magnitudĩis diuine.ſ̊ miꝛacula pꝛie re ſpiciũt magnitudinẽ diuinaʒ.q̊ motꝰſpei videt᷑ maxime pᷣpatoꝛius ad opus miraculoſuʒz eliciendũ.⸗! Item hoc idem videt᷑.ꝑ id Ro.iiij.qui ↄtra ſpem in ſpem credidit ac.glo.ↄtra ſpem pꝛioꝛem pᷣm naturã.in ſpem gratie ex dei potẽtia. e aũt caritatis.videt᷑ ꝑ hboc.ꝙ ob mutu⸗ am caritatẽ dei ⁊ hoĩm.factꝰeſt filiꝰdei hõ.hoc aũt ẽ mi⸗ raculũ ſuꝑ oĩa mirabilia:caritas eĩ ſicut dic aug.tꝛaxit xpᷣm de celo ad tras.reſtat ̊ᷣ ꝙ motꝰcaritatis ẽ pᷣncipa⸗ lis vt oſequat᷑ opus miraculoſuzʒ.¶ aũt ſit motus fi dei.videtuꝛ ꝑ id Mathix.ↄfide filia.?⁊ ¶ Darci.ix.ſi ꝑo tes credere. omnia poſſibilia ſunt credenti. Et math. xvij.quare nõ potuimꝰeijcere eũ:dicit eis ihs.ꝓter in⸗ Ebrũ ſextũ pᷣncipale Dſextum mem bꝛũ pᷣncipale buiꝰqſtionis ¶ Pꝛimꝰan ipetꝛaꝛe miractla ſit fidi łſpei cula:⁊ videt᷑ ꝙ ſᷣm motũ ſpei.ſic eĩ dictũ eſt .—M credulitatẽ veſtrã. Amen dico vobis. ſi habueritis fidẽ ſicut granũ ſinapis.dicetis huic mõti.trãſſer te.⁊ trãſo feret ſe. ¶ Iẽ boc ꝓbat᷑ ꝑ beatã virginẽ Luẽ.j.beata q̃ credidiſti.glo. apparet mariã nõ dubitaſſe ſed credidil⸗ ſe.⁊ ideo fructũ ↄſecutã eſſe.il Item ꝑ ſarã ad hebꝛe.xj. MNade ſara ſterilis.virtutẽ in ↄceptõe ſemĩs accepit.glo. pꝛius quidẽ riſit ̊ ex gaudio nondũ tñ plena fide.ſᷣ ptꝰ verbũ angeli in fide ſolidata fuit.¶¶ Item ꝑ oppoſitũ idẽ ꝓbat᷑ ſcʒ ꝑ dubitatõeʒ zacharie.ſuꝑ illud luc.j.quomõ fiet iſtud.glo.cur nõ fiũt mute ſara ⁊ maria ſicut ʒacha rias:ſed ſara ⁊ maria nõ dubitãt faciẽduʒ quod ꝓmit⸗ titur.ſed moduʒ requirũt:ʒacharias qui negat ſe ſcire. negat ſe credẽ.ideo accepit ſignuz tacẽdi.qꝛ ſigna nõ fi⸗ delibo ſed infidelibo fiũt. Vnde math.xij.geneꝛatõ incꝛe dula 12 qð dicenduʒ.ꝙ motꝰfidei pꝛincipalit eſt pᷣparatoꝛiꝰad eſſe miraculoꝝ.tanqᷓᷓ diſpoſitõ inclinans deũ ad hmõi opus:nõ ꝙ deꝰ indigeat diſpoſitõne.ſ̊ nos reſpectu ipᷣius.Ratõ aut videt᷑ eſſe.quia ꝑ fidem hõ gra cooꝑante.æ ſeipᷣo facit q̃i miꝛacula.dũ intelligẽtia.iuꝑ ſe ⁊ ſuꝑ om̃es ratões ꝑ fidem eleuat᷑.¶ Oð aũᷣt obijcit᷑ de motu ſpei vel caritatis.dicẽduʒ eſt ꝙ illi poſſunt eſſe cooꝑantes.vt magis fiat vel efficatius. rticulus ſecũdus O ſecũduʒ quo querit᷑. Fm quẽ articulũ fiat miraculũ:a videt᷑ ꝙ ſᷣm illũ qui eſt de omni⸗ potẽtia. ꝑ verba illa quibo eſt vſus angelus d beatã virginẽ Luc.j.nõ erit impoſſibile apud eum om̃e veꝛbũ.⁊ ad abꝛahaʒ GBeñ.xviij.i Qũquid quicq deo erit difficile.Et in pᷣs.Oĩa quecunq; voluit fecit.Et ad NRKo.ix.volũtati eiꝰquis reſiſtet? q IStem ſuꝑ illud Ro. mij.i õ ↄſiderauit coꝛpꝰſuũ emoꝛtuũ.cũ iam fere centuʒ eſſet ãnoꝝ.⁊ emoꝛtuũ vuluã ſare.glo.nõ ſine cauſa hec 7 alia ↄtra naturã fecit deus. IJdeo em̃ talia fecit.vt er⸗ roꝛem auferret.⁊ ſe om̃ipotẽteʒ deũ omniũ demõſtraꝛet aliqui em̃ inflati ratõne mũdi deũ neglexerũt.ideo que mũdo impoſſibilia ſunt deꝰ fecit.vt qui ꝑ hec crederent ſaluerẽt᷑ dei dominio mãcipati.¶ Sed videt᷑ ꝗ potiꝰad articulũ incaꝛnatõis.quia dicebãt apłi Act᷑.iij. vn noĩe ihu naʒzareni ⁊c̃.Et marci vlt. In nomie meo demonia eicient ⁊c. Item qꝛ nõ ẽ plena fides niſi hec.⁊ ꝑtinet ad plenã fidẽ.Inde ad hebꝛe.xj.Opoꝛtet accedẽteʒ crede⸗ re ⁊c̃.glo. Sine hac fide nullꝰ vnqᷓ potuit ſaluari. tñ ̊ nõ ſufficit ad ſalutẽ.q Sed iteruʒ videt᷑.ꝙ ad ſpiritum ſanctũ:quia digitꝰdei eſt.de quo magi deficientes in ter cio ſigno dixeꝛũt Exo.viij. Digitdei eſt hic:⁊ math.xij. Si aũt in digito dei eijcio Benn t lucẽ.xj.poꝛro.ſi in digito dei eijcio demonia. lutõ. dicenduʒz eſt ꝗꝙ; actus fidei ad faciẽduʒ miraculũ pꝛincipalit᷑ reſpicit aꝛ ticulũ de om̃ipotẽtia.⁊ pꝛimo qui pꝛimꝰoccurrit in ſim⸗ bolo.Credo in deũ patrẽ om̃ipotentẽ.⸗ Ad illud autẽ qð dñs dicit Marci vlt. In noie meo demonia eijcient ⁊c.⁊ apli ſiłꝛ dicebãt. In noĩe hu ⁊c: dicẽduʒ eſt h̊ eſſe vt manifeſtaret᷑ fides. nõ ſolũ creatoꝛis ſed redẽptoꝛis. qð maxime neceſſariũ erat in eccleſia pꝛimitiua:articu⸗ lus etiã om̃ipotentie eſt.quo credito facile ↄſequit᷑ fides alioꝝ.vt.j.ad Coꝛin.xiiij.ſuꝑ illud lingue ſunt in ſignũ nõ fidelibo ſ̊ infidelibo.glo.qui credũt om̃ia poſſe deuʒ. ¶ Ad aliud rñdendũ.ꝙ in oꝑe miraculi eſt inuenire.qð ꝑtinet ad totã trinitatẽ. Qam efficiẽtia ꝑtinet ad pr̃is potentis: modus faciẽdi ꝙ ſcʒ ſapiẽter ⁊ ex occultis cau ſis ⁊ bmõi ad filij ſapiẽtiaʒ:diſpoſitõ in finẽ vt ꝙ ſit ꝓ⸗ pter aliquã vtilitatẽ.ad ſpũſſancti bonitatẽ. Pꝛincipa⸗ lis tamẽ ⁊ pꝛimꝰreſpectꝰeſt ad omipotẽtiam.qui axpro⸗ pꝛiat᷑ patri.¶ Ad illud qð obijcit᷑ de ſpũſancto.qui eſt digitus. Rñdet᷑.ꝙ hoc nõ intelligebat magi.qꝛ nõ noue runt phᷣi viſi cogatõeʒ ⁊ noym. de ſpũſancto nibil noue runt Acx.xir.ſ̊ neqʒ ſi ſpuſſanctꝰeſi audiuimꝰ:ßᷣ eſt ſen⸗ ſus. digit? dei hic ẽ.i.maĩſeſte apparet ꝙ opꝰ dei ẽ. digito em̃ demõſtratõ fit.⁊ manifeſtatio deſignatur. — mir aculi ad fidem mouendũ.Et ꝑ id qð habet᷑ ſuꝑpᷣs. rtic SOterciũ quo querit᷑. An miracula fiant ad dinducendã fideʒ.qð videt᷑ ꝑ id.j Coꝛin.xiij. Mingue ĩ ſignũ ſunt. nõ fidelibo ſᷣ infidelibo ui credũt oĩa poſſe drũ.ſed infidelibo nonitate At tet illis hereditatẽ gentiũ.glo.hec ſuit intẽtio mira culoꝝ que xpc fecit.vt crederẽt gentes.¶ Contra colo. i.certo ⁊c̃.glo.certo contra ꝑfidos.adiuuantibo me ſi⸗ gnis virtutũ.⁊ poſt.laboꝛi meo adiungit deꝰ miracula ad ofirmatõeʒ:ergo nõ tm̃ ſunt ad inducendam fidem. 4 Pꝛeteꝛea.ſicut nõ valet fides inducta ratõnibo? per⸗ ſuaſa.ita nõ videt᷑ inducta ꝑ miracula:quia hũanꝰ ſen⸗ ſus.i.viſus pᷣbet experimẽtuʒ.ſed fides nõ habet meri⸗ tum cui hũana ratõ.i.humanꝰſenſus pᷣbet experimẽtuʒ ſicut habet᷑ ſuꝑ illud Hebꝛe.x.per velamẽ.i.carnẽ ſuaʒ ⁊ Joh.xx.quia vidiſti me tho.credidiſti ⁊c. ¶ Rẽ ioh. iiij. Aiſi videritis ſigna ⁊ pꝛodigia nõ creditis.glo.inſi delitas eius arguit᷑.nõ credentes ꝙ abſens poſſet cura⸗ re.cũ deitas vbiq; ſit:⁊ ecõtrario laudat᷑ cẽturio math. viij.dic tm̃ verbũ ⁊ ſaluabit᷑ puer meꝰ. Vnde dñs dixit. Mõ inueni tantã fidem in iſrł.(¶ Solutõ. dicenduʒ eſt. ꝙ miraculũ valet ad vtrũq;.ita tn:ꝙ nõ ſit ꝑ modũ me⸗ dij . vt ratõnes ad inferẽdaʒ ↄcluſionẽ.quia nullũ mediũ interuenire debet.niſi pꝛima veritas cui ꝓpter ſe credit᷑ tñ miracula pñt valere ꝑ modũ diſpoſitõnis pᷣparatiue ad introducẽduʒ fideʒ.vt ſeta intꝛoducit filũ.que diſpo ſitõnes ſunt ĩ eſtimatiua tm̃:ſᷣ̊ fides ĩmediate habet cõ⸗ iungi cũ pꝛima veritate.Et h̊ eſt qð dicit Ricar.de ſan⸗ cto cictoꝛe. Innumera miracula in his q̃ diuinitꝰ fieri pñt.nobis fidẽ faciũt.⁊ dubitare nõ ſinũt.vtimur ĩ eoꝝ atteſtatõe ſiue ↄfirmatõe ſignis ꝓ argumẽtis.ꝓdigijs. ꝓ erxꝑimẽtis.vtinaʒ attẽderẽt iudei.aduerterẽt pagani. cũ quãta ↄſciẽtie ſecuritate ꝓ bac ꝑte ad diuinũ iudiciũ poterimꝰaccedẽ.i Aõne cũ om̃i fiducia deo poterimꝰ di⸗ cere.dñe ſi erroꝛ ẽ.a teipᷣo decepti ſumꝰ.iAa iſta ĩ nobis tãtis ſignis ⁊ ꝓdigijs ↄfirmata ſunt.⁊ talibo: q̃ nõ niſi a te fieri poſſunt.¶ Sed iteꝝ q̃rit᷑.an hoc ꝑtineat ad fi em infoꝛmẽ vel ad virtutẽ:⁊ videt᷑ ꝙ nõ ad infoꝛmẽ.qꝛ fides ſine oꝑibo non ſolũ infirma eſt ̊ moꝛtua.vt habet᷑ Jaco.ij.⁊.j Coꝛin.xiij. Si habuero oẽm fidẽ ita vt mõ⸗ tes tranſferã.caritatẽ aũt nõ habeã nihil ſum.Et dicen dum.ꝙ nõ exigit᷑ ꝙ ſit virtus.qð ꝓbat᷑ ꝑ io quod habe tur HMath. vij. multi dicẽt in illa die.dne.nõne in noĩe tuo demonia eiecimꝰꝛc̃.glo.monet ne a talibo decipiãt᷑ putãtes ibi eſſe inuiſibilẽ ſapiẽtiã vbi ẽ viſibile miracu⸗ lũ:ſile eſt in ſacramẽto baptiſmi.vbi ſacerdos tanq; mi niſter nõ facit niſi pparatõeʒ qᷓtũ ad exterioꝛa.ᷣ ſolꝰ deꝰ oꝑat᷑ qð ẽ interiꝰ.ſcʒ remiſſiõeʒ culpe.⁊ impᷣſſionẽ cara cteris:ibi aũt nõ reꝗrit᷑ qᷓtũ ad ſubſtãtiã dignitas ⁊ bo nitas ſacerdotis.qꝛ eque miſtrat᷑ ꝑ indignũ ſiẽ ꝑ dignun Eodẽ mõ hic ⁊ in oĩbo alijs q̃ ſunt oꝑa dei:⁊ ꝑ h̊ appaꝛet ꝙ opꝰdei ẽ ⁊ nõ homĩs.hõ aũt inuocat dei vᷣtutẽ ĩ fide li cet nõ uᷣtute.⁊ dñs oꝑat᷑:⁊ hec inuocatõ nõ eſt quedã pᷣ⸗ paratõ ſiue pᷣparatiua diſpoſitõ.⁊ ideo nõ eſi magnũ il li.licet magnũ in ſe ſit.qꝛ opus dei.vnde ibidem glo.ec⸗ ce non magni eſt virtutes operari. — „ Huelto rlim. de pᷣſtigijs culis magoꝛum. —— Eqmitur queſtõ de miracul magoꝝ ⁊ pᷣſigijs.querit᷑ ergo aut ᷣm fantaſiam. NScðo ad faciãt ᷣmões ĩ his miracuł 4 Tertcio ſi ſm fantaſiam.vtrum in illa deluſione eſſet immutatio virtutis cognoſcitiue interioꝛis vel exterio⸗ ris.vel cuiꝰalterius rei. 4l Pꝛimo vtrum facta ſint ſm veritatẽ – — — -/- f — —— — — — fantn ſielͤbo neſuaz Nich. Noinſ 6 (ure lomati node tye ine inrcii Kardit Paraite ſedſpo haberch ceſen nits ſiet mrieer pcigſo⸗ ogani. indici finndi⸗ inobis nonſi gtooſt moge habe? tmö⸗ dicen dhabe innoi raͤiit. mmiracu⸗ nunini Sſod ſonec (Nueſtio (Wembrum pꝛimum Irca pꝛimũ videt᷑ ꝙ illa miracula fuerũt Exo.vij.vocanit pharao ſapientes.ꝙ de⸗ mones diſcurrũt ꝑ mũduʒ.⁊ ſemĩa diuer⸗ ſa colligũt.⁊ ex eoꝝ aptatõe pnt ꝓrũpere diuerſe ſpẽs. 7 hec ſunt verba gloſe.DOum ꝑ incãtatoõeʒ demonũ mo⸗ lefici aliquid efficere conant diſcurrũt ꝑ mũdũ.⁊ ſemi na ſubito eoꝝ de quibo hic agit᷑ offerũt.ſicq; ex illis per mittẽte deo.nouas ſpecies rerũ ꝓducũt: ſi ergo ſᷣm mi⸗ niſteriũ demonũ oꝑabant᷑ magi.videt᷑ ꝙ ventas fuit in operibo illis.¶ Pꝛeterea dici? Exo.vij.ꝙ cuʒ ꝓieciſſet aaron virgã. verſa eſt in colubꝛũ.⁊ poſtea ſequit᷑.ꝙ fece runt magi ꝑ incãtatõnes ſuas ſiłꝛ:ſi ergo mutatõ virge garon vera mutatõ fuit in colubꝛũ.⁊ mutatõ virge ma goꝛuʒ in dꝛacones vera fuit mutatõ.aut diceret᷑ ratõ ꝗꝙ ſilꝛ.¶ Pꝛeterea dicit᷑ Exo.vij.ꝙ deuoꝛauit virga aarõ virgas eoꝝ. Si ergo deuoꝛari nõ ↄuenit niſi veꝛo aĩato videt᷑ ꝙ nõ fuit fantaſia ſolũ in mutatõe virgaꝝ mago⸗ rum.¶ Contra.tꝑe antixpᷣi maioꝛ erit poteſtas dy abo li q; nũc ſit:tiũc em ſoluet᷑ ipᷣe.ſicut dicit᷑ Apoca.xx.⁊ eti am. ij. theſſa.ij. ꝙ aduẽtus antixpᷣi erit ſᷣm oꝑatõnem ſa thane.in om̃i virtute 2 ſignis ⁊ ꝓdigijs: ſed tunc ſigna ſathane falſa erunt ⁊ nõ vera.⁊ hoc ptzʒ ꝑ boc qð ibidẽ dicit᷑ ſignis ⁊ ꝓdigijs mendacibo.Et etia augu.in li.de cini.dei:tũc ſoluet᷑ ille ſathanas.⁊ ꝑ illũ antixpᷣm ĩ omi virtute.licet mirabiliter tñ mẽdaciter oꝑabit᷑.⁊ moꝛta⸗ les ſenſus ꝑ mẽdacia deceptuꝛus.Ex quo appaꝛet.q; mẽ daciter oꝑabunt᷑ demones. Sed oſtat ꝙ ꝑ virtutẽ ſatha ne oꝑabant᷑ magi.hoc em̃ appellat augu.ꝑ pꝛiuatos cõ⸗ tractus in li.lxxxiij.q:ergo maxime modo nõ ſunt mira cula illa niſi fantaſtica.¶¶ Item ſuꝑ illud Exo. vij. Vo⸗ cauit pharao ſapiẽtes in pꝛincipio illius glo.que ſupra obiecta eſt.dicit em̃ ſtrabo. Sciẽdũ q; dyabolicis figmẽ tis ſpectantium oculos deludebãt.vt res in ſua natura manentes aliud viderent᷑:ex quo videt᷑.ꝙ fantaſtica tĩ erant illa miracula. ¶ Item querit᷑cuʒ magi ex virgis fecerũt ſerpẽtes. miſterio demonum colligẽtes ſemina. Vtrum illud debuit dici miraculuʒ. ⁊ videt᷑ ꝙ ſic:ſi em̃ ex pluuia ſiue aqua naturaliter fiat vinũ ꝑ putrefactõ⸗ nem in ſtipite(ponamus ita)tamẽ cũ deus ſubito de aqᷓ fecit vinũ.miraculũ dici᷑ Joh.ij.ergo ⁊ ſimilit ſi natu⸗ ralis eſſet oꝛdo.vt ex virgis ülis magoꝝ ꝑ appoſitõneʒ ſeminũ.ꝑ ſucceſſionẽ tempoꝝ.oꝑante natura:tamen cũ illud ſubito factũ eſt.videt᷑ miraculũ fuiſſe.ſaltem ꝙtuʒ ad modũ faciendi: nõ em̃ videt᷑ poſſe natura ad faciẽdũ mutatõeʒz illã.in nõ ꝓſpecto tꝑe:icit᷑ em̃ ibi.ꝙ verſa ẽ virga moyſi in colubꝛũ.⁊ ſtatim ſubdit᷑ magi fecerũt ſimiliter. nec aliqua moꝛa tempoꝛis legit᷑ interceſſiſſe ĩ eoꝝ oꝑationibo.¶ Sed contra.miracula ſola dicunt᷑ il la que contra natura vel contra ſolitũ curſuʒ nature fi⸗ unt:ſed hec nõ fuerũt contra natura. ergo nõ fuerũt di⸗ cenda miracula:ꝙ aũt nõ fuerunt contra naturã facta. patet ꝑ auctoꝛitatẽ augu in li.de mirabilibo ſacre ſeri⸗ pture vbi dicit. Oĩim eoꝝ que dens fecit ꝑ moyſen? aa⸗ ron nihil ↄtra naturã factũ eſt. Rane em̃ de aquis ⁊ ci‚⸗ niphes de puluere oꝛiũtur. 4 Pꝛeterea in eodẽ li.dicit᷑ ꝙ aqua in ſanguinẽ nõ contra natura verſa eſt: ᷣ̊ ꝗð in alijs rebo dro iubẽte ꝑ tempꝰ ret brmeſieie So⸗ lutio.mutatõ virge aaron in ſerpentẽ vere fuit facta. ſi⸗ militer ? mutatio virgarũ magoꝝ in dꝛacones facta eſt vere.⁊ nõ fantaſtice tm.ſiue collectõe ſeminũ ſiue aliter ſm ꝙ vult augu.⁊ multum ĩnititur augu.illi eꝛbo qð dicit᷑.ꝙ deuoꝛauit virga aaron ⁊c.deuoꝛatio em̃ reſpe⸗ ctu fantaſticoꝝ tm̃. ꝓpꝛie non diceretur. Sed bene obij⸗ cit augu.contra ſeipᷣm:ſi em̃ veri fuerunt dꝛacones:q̃ʒe ergo nõ dicit deuoꝛauit virga aaron dꝛacones eoꝛum. imo dicit virgas:ex hoc enim magis videtur ꝙ fuerunt fantaſtici dꝛacones:quoo ſi diceret᷑. tunc etia ipᷣe cõtra Fm veritatẽ. Dicit em̃ glo.ſtrabi ſuꝑ illud 446 xliij. obijcit.quoniã ſi ꝓpter iſtud verbuʒ diceret᷑. ꝙ non fue⸗ runt veri dꝛacones:eodẽ modo poſſet dici.q virga moy ſi nõ eſt mutata in verũ colubꝛũ. Dicit᷑ em ꝙ deuoꝛauit virga virgas:⁊ ideo ↄcludit in fine.ꝙ iſtuo dictuʒ fuit initialiter 2 finaliter. quia videlicet ex virga moy ſi fa⸗ ctus eſt ſerpens ſiue coluber.⁊ in virgam redijt. VUnde ⁊ initialiter ⁊ finaliter fuit virga:virge ſimiliter mago⸗ rum mutate ſunt in dꝛacones. VUnde initialiter ⁊ mate rialiter potuerũt dici virge.trum aũt dꝛacones redie runt in virgas. hoc nõ diſfinimꝰ:tamen ſi nõ redierint poteſt erponi illud deuoꝛauit virga aaron virgas eoꝛũ 1 eſt abſtulit eis poteſtatẽ redeũdi in virgas: quia etſi aliquo modo eſſet oꝛdo naturalis vt ex virgis fierẽt ſer pentes.nõ tamen erat oꝛdo natuꝛalis in poteſtate demo num ad regreſſum ecõuerſo.vt dꝛacones redirent ĩ vir⸗ gas:dicimus tamẽ ꝙ in illis miraculis fuit mendaciũ. Si tñ in mendatõ intelligant᷑ hec duo.ſcʒ falſitas cum intentõe fallendi:nõ fuit ibi mendatiũ qtum ad fallſita⸗ tem. ſed q;'tum ad intentõeʒ fallendi: videbat᷑ em̃ ꝙ ⁊ B foꝛte etiã intendebãt ipᷣi.ꝙ opera ſua iubente deo ꝓcede rent.ſicut ⁊ opera moyſi:⁊ qtum ad hoc erit mendaciũ in omnibo ſignis antixpi. Intendet em deciꝑe homines ꝑ miracula ſua. ⁊ facere credere nõ onñm eſſe dnm:⁊ q́;⸗ tum ad hoc ſigna illa eſſe mẽdacia.ij.theſſa.ij.Et ſic in telligit᷑ qð dicit augu.ꝙ; mẽdaciter oꝑabitur:nihilomi⸗ nus tñ ſuberit veritas in miraculis eius.aliquando er ꝑte rei.⁊ aliquãdo falſitas:⁊ ꝓpter hoc bene dicit aplłs ꝙ in omi virtute erit oꝑatio ſathane in ipo.tum ꝑimu⸗ tationẽ verã.tum ꝑ illuſionẽ ſolam.⸗ Quod aũt obijci tur d glo.ſtrabi:dicimꝰ nõ dicit illud aſſertiue.ſᷣ̊ ma gis ſᷣm opinionẽ. vel quaſi ex argumẽto: ⁊ hoc patet ex eo ꝙ ipᷣe diſiungit illã opinionẽ ab alia opinione augu. que dicit.ꝙ vera fuit mutatõ.vnde dicit.ꝙ ſic fuit vł ſic Argumẽtum dvᷣo foꝛte ſumpſit ab eo qð dicebat᷑ poſt.ꝙ deuoꝛauit virga virgas 1 nõ dꝛacones: dyaboli em̃ nõ faciunt niſi quatenꝰ ꝑmittũtur a deo. VUnde augu.de ci⸗ ui. dei. ſicut mali hoies in terꝛa. ſic illi ſcʒ demones.nõ omnia que volũt facere poſſunt. niſi quatũ iſtius oꝛdia tione ſinũt᷑.cuiꝰiudicia plene nemo ↄpꝛehendit.iuſte ne mo rephendit. Strabus aũt foꝛte nõ credebat. ꝙ boc el ſet eis ꝑmiſſuʒ.ĩmo eẽt fantaſticũ tm̃. ſ̊ qͥ n credimꝰ.In toto eĩ exodo nihil legit᷑ de hmõi fantaſia.ĩmo.viij.exo. legit᷑.q cũ nõ poſſent magi educẽ ciniphes. tũc dixerũt digitꝰ dei ẽ hic.⁊ ita cũ nõ ante fecerũt.credimꝰ magis q; ipi vere fecerũt ſeꝛpẽtes ⁊ ranas cũ auguſ.i illuſoꝛie tm.Ex his pt᷑ videri differẽtia bonoꝝ miracloꝝ ⁊ malo rũ. Aſdala eĩ miracła ſꝑ ad deceptõeʒz ſũt? ad ſubueꝛſio nẽ vidẽtiuʒ:bona dᷣo miracła dico.⁊ ſi fiãt ꝑ publicã iu ſticiã ſiue ꝑ ſigna publice iuſticie.ſũt ad eruditõneʒ ec⸗ cleſie ⁊ credẽtiũ.vn ſuꝑ illð Marci vlt᷑.ſigna eos ꝗ cre⸗ diderint ⁊c.glo.hec in exoꝛdio in eccłia fuerũt.vt fides nutriret᷑ miracuł:fide aũt eccłie iã ↄfirmata.nõ ſunt ne ceſſaria.Eſt etiã alia differẽtia int hec ⁊ illa miracula. qm̃ bona miracła oĩa q̃ in veteri lege facta ſũt.ſigna fu erũt miraculi alicꝰſine mirabił fiendi ĩ aduẽtuz xpᷣi.ſic ſacramẽta veteris legis ſigna fuerũt veritatis future in tꝑe gre.⁊ h dic glo.ſuꝑ illð pᷣs. declaratõ ſᷣmonũ tuoꝛũ illumĩat ⁊c. Mala vᷣo miracla nulliꝰboni futura ſigna fuerũt ſᷣm ꝙ bmõi.Xj Ad illud vᷣo qð q̃rit᷑. vtꝝ illa oꝑa magoꝝ dicẽda ſũt miracła vł nõ.dicimꝰ ꝙ miracła pñt dici qᷓtuʒ ad rẽ factã vel q;tuʒ ad modũ faciẽdi. Mtum ad rẽ factã ⁊ nõ ſolũ q;tuʒ ad modũ faciẽdi.dicit᷑ mira⸗ culũ.qñ ſuſcipiẽs nullũ oꝛdinẽ naturalẽ hʒ ad ſuſcipiẽ⸗ dũ:vt cũ cecꝰfit vidẽs.vł cũ vpᷣgo manẽs vſᷣgo parit.tũ ad modũ faciẽdi tm̃.⁊ nõ qtũ ad rẽ factã dicit᷑ miracłm cũ id qð mutat᷑ ĩ alteꝝ.habebat quẽdaʒ oꝛdinẽ natura⸗ lem ad illud: etſi nõ poſſet fieri mutatio illa ſᷣm natu⸗ ram in tamparua moꝛa. ſicut fit per miraculum. vt cũ ex aqua fit vinum.vlł ex virgis ſerpentes:erat em aque poſſibilitas quedã ſᷣm naturã. vel per tempoꝛis ſpacia poſſet mutari in dinũ.⁊ ĩ virgis ſilꝛ vt poſſent mutari ĩ ſerpẽtes tẽpoꝛis dilatõe.⁊ ſic loquũtur auctoꝛitates au gu.de mirabilibo ſacre ſcripture.ꝙ nihil eoꝝ que deꝰfe cit ꝑ moyſen ⁊ aaron.ↄtra naturã factũ eſt.i.nõ contra poſſibilitatẽ natuꝛe quodãmodo oꝛdinate ad illa.ſᷣ qᷓtũ ad modũ faciẽdi.videlicet vt ꝓtinus fiat.quod ꝑ natu⸗ ram fieret ſucceſſiue.Sed adhuc iſte modꝰfaciendi du⸗ pliciter põt eſſe. Poteſt em fieꝛi ſubito.i.ĩ inſtanti.⁊ ſic fit a diuina virtute:⁊ tũc eſt dicẽduʒ miraculũ: vel põt fieri repẽte.i.in tꝑe.ſed q̃ſi inꝑceptibili.⁊ hoc mõ reue⸗ ra nõ eſt miraculuʒ dicendũ.ſicut reliquũ vel pᷣcedẽs.bᷣ mirabile m:verũtamẽ qꝛ nõ poſſumꝰ diſltinguè quando hmõi fiũt repente vel ſubito.ideo ↄfundimꝰnomẽ mira⸗ culi ad vtrũq;.vt dicamꝰtum bec que fiũt repente tuʒ il la que fiũt ſubito miracula.ſicut etiaʒ dicimꝰmiracula illa que ſunt qtuʒ ad rem factã.de quibo diximꝰpꝛius:⁊ Fm boc coĩter accepto miraculo.ad has tres differenti as diuidit augu.in li.lxxxiij.q.ꝙ quedã miracula fiunt ꝑ publicã iuſticiaʒ.quedã ꝑ ſigna publice iuſticie.que⸗ dam ꝑ pꝛiuatos ↄtractꝰ:tñ ſi vellemꝰſtricte ⁊ ꝓpꝛie mi⸗ racula accipere. ſola poſſent dici miracula.que ſubito facit dñs:in illis em nulla eſt preparatõ requiſita ante. abſq; em vllo amĩculo mutat deꝰres ſubito quãdo vult in miraculis aũt magoꝝ requirebat᷑ quedã pᷣparatio.ſi cut collectio vel aptatio ſeminũ.vel aliquid hmõi.⁊ iðo non ita vxere ſunt miracula. D ſecũduʒ quo querit᷑.quio faciãt demo⸗ nes in his miraculis.vtruzʒ ſcʒ pᷣparẽt tm̃ materiã ad foꝛme receptõeʒ ⁊ foꝛmã non inducãt:aut cũ pparatione materie indu⸗ oꝛmã nouã. 4 . aũt faciãt vtrũq; videt᷑.conſtat cant em̃ ꝙ plus põt angelꝰbonus ſiue malus q; natura infe rioꝛ iſtoꝝ coꝛruptibiliũ:h̊ conſtat ꝙ natura inferioꝛ nõ ſolũ pᷣparat materiã ſed etiã foꝛmã inducit: falſa eĩ fuit illa opinio.que ponebat foꝛmas naturales oino a dato re extra:.qꝛ ſᷣm hoc nõ eſſet differẽtia nature diſponẽtis ad foꝛmã pure naturalẽ.⁊ diſponẽtis ad aĩaʒ ratõnalẽ ſi hoc eſſet a datoꝛe extra.ſicut? illa:ergo ⁊ dyabolꝰ in ſuis operibo miraculoſis.non ſolũ inducit materiã.ſeð etiã inducit foꝛmã miraculoſazʒz. ¶ Sed otra eſt. qm de angelis ſiue bonis ſiue malis vult dicere auguſt.ꝙ ipſi creatoꝛes nõ ſint.vnde.iij.de trini.dicit.ſicut nec paren tes dicimꝰcreatoꝛes hominũ.nec agricolas frugum.qᷓ; uis eoꝝ extrinſecꝰadhibitis motibo iſta creanda dei vir tus interiꝰoperet᷑:ita nõ ſolũ malos ſed nec bonos an⸗ elos phas ẽ putare creatoꝛes:ſed ꝓ ſubtilitate ſui ſen⸗ us ⁊ coꝛpoꝛis.ſemiĩa iſta rerũ nobis occultioꝛa noueꝛũt 7 ea ꝑ ↄgruas ↄtem peratões elemẽtoꝝ latent ſpergunt atq; ita gignandarũ rerũ atq; accelerãdorũ incremẽto⸗ rum pᷣbent occaſiones:⁊ accipit hic augu.creare ꝓ in⸗ ductõne foꝛme vltime.qð ptʒ ꝑ hoc ꝙ dicit.pᷣbent occa⸗ ſiones gignandaꝝ rerum.creatõni em̃ ꝓpꝛie dicte. nul⸗ la pꝛebetur occaſio vel admĩculum. Si ergo dicit ꝙ an geli non ſunt creatoꝛes.hoc modo dicta creatione ſicut diximus patet. ꝙ non inducunt angeli neq; boni neqʒ mali foꝛmam aliquã in re aliqua.¶ Solutio. dicimus ꝙ demones pꝛeparant materiam tm.nec foꝛmam indu⸗ cunt:nec eſt ſimile de angelo ⁊ natura.Et ſi enim ange⸗ lus plus poſſit ſimpliciter q; natura iſtorum coꝛrupti⸗ bilium. tamen in eo ꝙ eſt inducere foꝛmam ſimilem in ſpecie vel in genere foꝛme ipᷣius agentis.plus poteſt na⸗ tura q; angelus:hoc enim fuit inditũ nature.vt ſᷣm vim agatinam poſſet inducere foꝛmam ſimilem in genere vel in ſpecie ipi agenti inducere. dico in ipᷣo ſuſcipiente angelo autem tale nibil inditum eſt. vt vel ſimile ſibi. vel etiam ſimile illi circa quod agit poſſit inducere ĩ ali⸗ quod ſuſcipiens. Ende iſta ratio peccat ſᷣm quio ⁊ ſim⸗ pliciter:⁊ ſi em ſimpliciter plus poteſt angelug. non ta men quo ad hoc:tamen ſimpliciter loquendo.plus dici tur poſſe angelus ꝙ; natura.quia in plura poteſt: ⁊ eti⸗ am in diſpoſitione materie reſpectu foꝛme inducende. plus poteſt q; natura poſſet q;tum ad duo: poteſt enim accelerare materiam ex collectione ſeminum? congre⸗ gatione ex diuerſis locis.quod non poſſet natura: po⸗ teſt etiam accelerare diſpoſitiones illas. vt citius pro⸗ ducatur foꝛma vltima q; produceretur.ſi relinqueretuꝛ ſibipᷣi in operando.⁊ ſic fuit in draconihus magoꝛum. Vnde draco ſiue ſerpens potuit fieri tripliciter. vel ex putrefactione per operationem ſolis agentis. vel alicu ius coꝛpoꝛis ſuperceleſtis.⁊ hec operatio dicitur pure naturalis.⁊ ſi non ſit ibi agens omogeneum.i.qꝙ agat m ſimilitudinem foꝛme in genere vel in ſpecie: tamen agens vniuerſale ſicut ſol ip̃e.vel hmoi gerit ibi ſimilis vicem.vel operantis ᷣm hmõi ſimilitudinem. Eſt alius modus producendi ſerpentes repente.⁊ hic eſt mirabi⸗ lis.⁊ hic fuit in miraculis magoꝛum per operationeʒ ſa thane: non tamen dicitur hic modus creatio.quia nec ſubito fit nec ex nihilo.Eſt tercius modus quo fit ſubi⸗ to.⁊ tunc eſt plene miraculum. quod fit virtute diuina. ſicut fuit in ſigno moy ſi.¶ Sed obijcitur.quia ſuper il lud pᷣs.immiſſiones per angelos malos.ibi dicit glo.q ea que mirabiliter facta ſunt malis angelis tribuere nõ audemus:quod ſi verum eſt.mali angeli nulla mirabi lia vel miracula debẽt dici facere.¶¶ Ad quod dicendũ ꝙ quedam ſunt miracula maioꝛis dignitatis quedam mmoꝛis:⁊ appellamus maioꝛis dignitatis que fiũt ad pꝛobationem.vel exercitiũ iuſtoꝛum ſpecialiter:⁊ ſi bec ita fiant.tunc poſſumus dicere ꝙ bonis angelis attri⸗ buenda ſunt ⁊ non malis.ANiracula vᷣo minoꝛis digni tatis appellantur.cum ſunt ſigna quedã miniſterio crea ture tm̃.ad inferendam penam aliquam his qui merue runt:⁊ dico tm̃ ad excludendum alium reſpectuʒ.ſicut iam videbitur. De illis ergo que ſunt minoꝛis dignita⸗ tis.loquitur auguſ.de illis que ſunt maioꝛis dignitatis loquitur glo.⁊ non de illis que ſunt minoꝛis dignitatis illa enim bene attribuuntur malis angelis. ſicut videli cet operatio dꝛaconum ⁊ ranarum in ſignis magoꝛum hoc expꝛeſſe dicit eadem glo.dicit enim. Poſſumꝰ em̃ ſine dubitatione malis angelis attribuere moꝛtes peco rum moꝛtes enn Genieem.⸗ obdurationes egiptio⸗ rum. Vngde ſicut iſta operatio intra fuit a malis ange⸗ lis.ita ⁊ pene exhibite per ea extra fuerunt ab eiſdeʒ de monibus: talia aut fuerunt illa miracula. que nos at⸗ tribuimus malis angelis. ec obſtat ſolutioni iſti de ſubuerſione ſodomoꝛum Geñ.xix.poſſet enim obijci. ꝙ ibi fuit pena inflicta peccatoꝛibus.tamen non per ange los malos facta ſunt ſigna illa ſicut dicit glo.ibidem. Ad quod dicimus.ꝙ ſigna illa ⁊ ſi fuerunt peccatoꝛibo inflicta.non tamen erat ſtatus illoꝛum ſignoꝛum.vt vi⸗ xelicet eſſet oꝛdo ſignoꝛum illoꝛum ad culpam precedẽ⸗ teʒ tm̃.ĩmo vlterius fuerunt illa ad pꝛobationem ipius loth ⁊ ſuorum.⁊ exercitium ⁊ inſtructionem:⁊ qtũ ad hoc fuerunt ſigna maioꝛis dignitatis.⁊ ideo debuerunt fieri per angelos bonos ⁊ non per malos. M autem in eiſdem ſubiectis creaturis. fiant per angelos bonos ſi⸗ gna maioꝛis dignitatis.⁊ per malos minoꝛis.nõ eſt ad mirandum: dicit enim ibi glo.ꝙ ſicut bonꝰ homo ⁊ ma lus vtuntur eiſdem ſigms in ſimilibus.ſcilicet terra aqᷓ aere⁊ igne.vnuſquiſq; pꝛo modo ſuo:ita boni ⁊ mali ã⸗ geli vtuntur eiſdeʒ.pꝛout cuiq; opus eſt ⁊ poteſtas.que poteſtas maioꝛ eſt angelis ꝙᷓ bominibus.⁊ angelis bo nis q; malis. Unde ex hoc patet.ꝙ boni mali angeli differẽter poſſunt operari circa iſtas creaturas.Fm ma iorem ⁊ minoꝛem poteſtatem ip̃is datam.⁊ etiam ſᷣm ꝙ adiuuantur a deo vel permittuntur differenter. — — — — ——— —. — —E——— — —. — — — — — - - — plusd eſ 1e cente teſtenin congr unn tius geretur ngonnn. ter ler elalien tur pre l gagen ertanen iſimli⸗ ſtalins mnirabi⸗ ionezſa gauianet dſitſube⸗ edinina Alperi atgog tvereno gUwpirabt diendin bedann hefiüteo rrſie lis attn is dignn rocren imerue iz ſicut dignitp gnitatis Ghitatis t fideli ogohum umsenm especo egipno⸗ s ange ciſcezer enos hni ſia perong: ibiden. catolp n.t * recede⸗ nißius in 40 buerunt utenn bonooſ⸗ nöelal oN ternae, . olis⸗ ſungie geli Funfna fn rumtercium Iſo quomõ fiant miꝛacula magoꝝ quãdo fiunt ᷣm veritatẽ.ↄſequẽter mẽbꝛo tercio querit᷑ de mirabilibo factis ſᷣm deluſionẽ m 7 fantaſiã. Et habet tres articulos. Pꝛimꝰ ꝗ̃rit quio imutẽt demones ĩ hmõi deluſiõibo. Scõus vtꝝ boni ãgeli plꝰpoſſint facẽ miꝛacła qᷓ mali Tercius vtꝝ boni xpᷣiani poſſint facere miracula per publicam iuſticiam. Et quid ſit publica iuſticia. (Articnlus primus Dpꝛimũ quo querit᷑ ð mirabilibo factis ſᷣm deluſionẽ tm̃⁊ fantaſiã.Aut em̃ in hmõi de⸗ luſionibo fit mutatio ex ꝑte rei viſibilis. aut ꝑte videntis:ſi ex ꝑte viſibilis. aut ĩ qualitate. vt qðᷣ eſt album faciat dy abolus eſſe migrum: vel in quãtitate vt qð eſt magnũ faciat paruũ:vel in ſubſtãtia.vt qð eſt bomo faciat azinũ:vel m ſitum.vt qð eſt pariſius faci at eſſe rome: tunc in his nõ eſi fantaſia tm̃ imo veritas. Si eꝛgo dicit᷑ deluſio fantaſtica apparitio tm̃.nõ erit ibi mutatio ex ꝑte viſibilis.ſed ex ꝑte videntis:tũc aut erit imutatio ex parte virtutis intra.aut in ipo oꝛgano ex⸗ tra.aut ponetur defectus virtutis ſolũmodo oꝛgani.vt nõ poſſit ↄpꝛebendere qð obiectum eſt.vt cum ꝓpter de⸗ bilitatem viſus.apparet vna candela due. Si eſt imuta⸗ tio oꝛgani.vtpote imutat ipᷣe dyabolus humoꝛes oculi videntis.vel tunicas oculi.vt nõ poſſit rem videre ſicut eſt. tunc cum ipᷣm oꝛganum viſus ſit res nobilioꝛ qᷓ; res ſubiecta extra.aut ſaltem eque nobilis:ſicut dicebatur vere miraculũ ⁊ nõ fantaſia tiñ.quando imutabat rem obiectam extra.ita dicetur vere miraculũ ⁊ nõ fantaſia quãdo ĩmutabat oꝛganum. Et eodem modo põt obijci ſi dicatur.ꝙ non ĩmutat oꝛganum ſed viꝛtutem.⁊ hoc ſi ue dicatur de virtute que ẽ intra ſᷣm ꝙ hmõi.ſiue de vir tute ſᷣm ꝙ eſt cõiuncta oꝛgano extra.Cum em̃ hmõi vir tutes nobilioꝛes ſint ꝙᷓ ip̃a oꝛgana.adhuc nobilioꝛ erit iĩmutatio earum m veritatem. q; imutatio oꝛgani ſiue rerum extra obiectarum. Si aũt ponatur ibi purus de⸗ fectus ſiue oꝛgani ſiue virtutis.tũc ſicut nullũ eſi mira⸗ culum cum viſus debilis credit duas candelas eſſe. vbi eſi vna tm̃.ita nullum oino erit ponendum miraculũ in deluſionibo aimond, Oen contra.aug.in li.de aĩa et ſpiritu.⁊ ſimiliter poteſt haberi ex li.de ciui.dei.vbi ita dicit.Quedam muliercule poſt ſathanã conuerſe.illuſi onibus 2 fantaſmatibo ſeducte. credunt ſe 1 confitent᷑ nocturnis hoꝛis cum dyana paganoꝛum dea. cum he rodiade inumera mulierum multitudine equitaꝛe.ea rumq; iuſſionibus obtemperare. Ipſe nanq; ſathanas qui tranſfigurauit ſe in angelum lucis.cum menteʒz cu⸗ iuſq; muliercule ceperit.⁊ hanc ſibi per infidelitatẽ ſub iugauerit:ilico diuerſarum perſonarum ſpecies ⁊ mẽ⸗ tem quã captiuam tenet in ſomnis deludens. modo le⸗ ta.modo triſtia.modo cognitas.modo incognitas per⸗ ſonas oſtendens.per deuia queq; deducit:⁊ tamen ſolꝰ hec patitur ſpiritus infidelis.vt non in animo ſed ĩ coꝛ⸗ pore opinatur venire. Jcirco nimis ſtultus ? ebes eſt. qui hec omnia que in ſpiritu ſunt. accidere arbitratur in coꝛpoꝛe.Si ergo ita facit dy abolus in ipᷣa imaginati ua doꝛmientium quedam mira.ſicut dicit augu.ante pᷣ⸗ dictam auctoꝛitatem. ⁊ hoc deludendo imaginatiuam. que potentioꝛ eſt qᷓ ſenſus extra.videtur ꝙ ⁊ mira ꝗne⸗ dam per deluſionem poſſit facere in ſenſu raG⸗ caſione etiam huius queritur vlterius.vtrum dyaboli cum ita deludunt imaginatiuam. offerant foꝛmas no⸗ uas imaginatiue.vel nõſolum offerant ſed etiam impꝛi mant:aut ſi non impꝛimunt nouas ſaltẽ impꝛeſſas trãſ⸗ foꝛment. Si offerunt tm̃ ⁊ non impꝛimunt.ergo cuʒ ad ſolam oblationenm ſpeciei non ſequatur cognitio.immo opoꝛtet fieri vnionem ſpeciei cognoſcibilis ad cognoſci ratõnalem nec in imaginatiuam. 66 *% xliij. tiuum.ad hoc vt fiat cognitio.vbi autem non eſt iudici⸗ um non eſt vexluſio: tunc nulla eſt deluſio in operibo eo⸗ rum. Si dicatur ꝙ ipſas imaginatiue impꝛimunt ſiue impꝛeſſas traſfoꝛmant.eadem obiecto eſt:tunc eniʒ poſ⸗ ſent in imaginatiuam:quod enim unpꝛimit.poteſt in il lud in quod impꝛimit ⁊ quod tranlfoꝛmat.Sed non vi⸗ detur ꝙ poſſint in imaginatiuam demones.eadem eniʒ ſubſtantia eſt ratõnalis anime? ſenſitiue.⁊ dico ſenſiti⸗ uam que ↄpꝛehendit ⁊ imaginatiuã ⁊ omnes hmõi po⸗ tentias.ſicut dicitur in li. de ebdomadibus ⁊ d eccle⸗ ſiaſticis dogmatibus. Si ergo nAonr demones in Solutio.dicimus ꝙ; quedam deluſiones fiunt abſq; demonibus. ſola agi⸗ tatione hominũ oſtendentiũ ⁊ occultantium.ſicut eſt in tranſiectoꝛibus.Aliquãdo etiam ſine aliqua virtute de monis eſt aliqua deluſio.virtute quoꝛũdam coꝛpoꝝ mi neralium:que qui habent poſſunt ſᷣm quãdaʒ virtutem hmõi coꝛpoꝛibus inditam. rem oſtendere ſiue apparere facere.nõ ſicut eſt:⁊ tunc reuera nõ eſt falſitas ex paꝛte rei viſe quin aliquid ſit quod videtur.non tamen eo mõ eſt quo videtur.Eſt autem tercius modus deluſionis ꝗ fit per demones.habent em̃ demones quãdaʒ poteſtatẽ ex oꝛdine nature ſuper quaſdaʒ res infeꝛioꝛes.quã poſ⸗ ſunt exercere circa iſtas res.qtuʒ dominꝰ ꝑmittit.⁊ tũc apparet res nõ ſicut eſt:⁊ hec deluſio.⁊ ſi ſit deluſio qᷓtũ ad moduʒ videndi.ſubiacet tamẽ veritas rei viſe.ſicut dicebatur pꝛius de coꝛpoꝛibo mineralibo.ſed hoc ſit vir tute demoniaca.quod ibi fiebat virtute naturali indita illi coꝛpoꝛi. Sed adhuc ꝗpꝛie hmõi illuſio facta a demo ne nõ dicitur pꝛeſtigium. Pꝛeſtigium em̃ dicitur ꝓpꝛie illa illuſio demonis.que nõ habet cauſam ex parte mu⸗ tationis rei.ſed ſolũmodo ex parte cognoſcẽtis.qui de⸗ luditur ſiue qᷓ;tuʒ ad oꝛganũ.ſiue qᷓtũ ad virtutẽ.⸗¶ĩ Ad intelligendũ ergo quomõ fiat hec deluſio.ſciendũ eſt.qꝙ; ſenſibile dicit᷑ dupliciter.ꝑſe ⁊ ꝑ accidens.Et per ſe du pliciter. ꝓpꝛium ⁊ ↄmune.Dicimus em̃ in ꝓpꝛio ſenſi bili nõ fallitur viſus bene diſpoſitus.VUnde qð eſt albũ ſem per iudicabit viſus album. Sed in ↄmuni ſenſibili ⁊ inſenſibili per accidẽs bene poteſt falli.⁊ intra ⁊ extꝛa ipᷣm oꝛganu:⁊ hoc per virtutẽ dyaboli efficientis ſicut iam videbitur.¶ E ergo querit᷑ vtruʒ ĩmutet tunicas vel humoꝛes oculi ⁊c̃.Dicimus ꝙ nõ.ſed poteſt dyabo lus multis modis foꝛmare foꝛmas.⸗ illas offerre ocuł ſiue ſenſui.ſenſus aũt obiectas volens nolens aꝑpꝛehen dit. Vnde ſicut velim nolim video vel cognoſco album cum eſt obiectum debito modo viſui.⁊ hoc exiſtẽte oꝛga no in debito ſtatu.ita ⁊ ipe viſus ſpẽs quas offert dya⸗ bolus appꝛehẽdit:nec tamen debet dici ꝙ dyabolꝰ vniet eas.imo naturaliter exquo oblate ſunt viſui debito mõ ſenſus vnit ſe illis vel illas ſibi.⁊ vlterius iudicat d il⸗ lis.⁊ fallitur vlterius in videndo ipᷣm ſenſibile per acci dens.cum ꝓpter foꝛmã que ſolebat eſſe buiꝰ rei.iudicat eſſe hanc rem vbi videt talem foꝛmã.⁊ ſᷣm diuerſas ob⸗ lationes vel ᷣm diuerſas mutatõnes foꝛme oblate.iudi cat ſemꝑ alia ⁊ alia ⁊ ſic deluditur.ſᷣm ꝙ dicebat aug. in auctoꝛitate p̃dicta.modo leta.modo triſticia.modo cognitas.modo incognitas ꝑſonas ⁊c. Et poteſt hec de luſio duplicit᷑ fieri.vtpote in coꝛpoꝛe extra.ſicut eſt cuʒ deludunt᷑ oculi coꝛpoꝛei. vel in ſpiritu.ſicut eſt cũ delu⸗ dituꝛ imaginatõ.ſᷣm ꝙ dicebat᷑ in fi.auctoꝛitatis pᷣdicte hec ſolus patit᷑ infidelis ſpũs ⁊c.Xx ibi aꝑpellat᷑ ſpiritus imaginatõ.ſicut ⁊ viſio imaginaria aꝓpellat᷑ viſio ſpũa lis.q diuidit aug.tria genera viſionũ coꝛꝑalem.ſpũa⸗ lem.⁊ intellectualeʒ. Cum aũt deludit᷑ iſta imaginatio fit delatio ip̃aꝝ foꝛmaꝝ oblatarũ extra.ꝑ quoſdã ſpũs vſq;ʒ ad ipam:qui ſpũs ſunt quodãmodo ↄnaturales et ꝓinqui ipi imaginatiue.¶ ergo querit᷑ vtruʒ dya⸗ bolus habeat poteſtatẽ in iam imaginatiuã.dicimꝰq; uis quidã dixerint ꝙ ſic.põt offerre ip̃ᷣi ſicut diximus. ſed impᷣmere nõ põt. Lamẽ dieimus ad hoc. ꝙ etſi im⸗ pꝛimere nõ poſſit imaginatiua ꝑ ſe attingẽdo ad illa.pt tamẽ quedam facere in coꝛꝑe.ad que ſequit᷑ imp̃ᷣſſio.vel trãſfoꝛmatõ im pꝛeſſoꝝ ad imaginabilia:vt cum reſolui tur fumus colericꝰ aſcendẽs ad cerebꝛũ.põt impꝛimi in imaginatiua foꝛma ignis.vel poſſunt trãſſoꝛmaꝛi foꝛme que erant ibi ĩ foꝛmas igneoꝝ vel hmõi.non quia dya bolus hoc fecerit impꝛimẽdo.neq; etiam coꝛpus dicen⸗ dum eſt iſtas impꝛeſſiſſe ſpecies in imaginatiua. ſed ex⸗ pꝛeſſe ſunt illi er indiuidua cõcomitãtia eius ad coꝛpus vnde quia ſeſe cõcomitãtur indiuidualiter. cõnaturale eſt. vt quãdo coꝛpus ſic patitur. ⁊ ip̃a tunc tales impꝛeſ ſiones habeat.pᷣm ꝙ babetur a pho.ꝙ anima coꝛrũpit᷑ ſiue mutat᷑ quodã interiꝰcoꝛrupto ſiue mutato. iculus ſecũdus D ſecũdum quo queritur.vtrum boni plus poſſint facere miracula q; mali. Et ꝙ ſic vi⸗ detur. Conſtat em̃ ꝙ ratione nature nõ ſunt inferioꝛes boni malis.ratione aũt gratie conſtat.q me lioꝛis conditõnis ſunt boni qᷓ; mali.ergo videtur ꝙ tan tum vel eque boni pñt ſicut mali.q¶ Sed contra aug.in li.lxxxiij.q.intelligimꝰqdã miracula etiã ſceleratos ho mines facere.qualia ſancti facere non poſſunt. Ad hoc vltimum ſoluit ibidem dicẽdo.ꝙ non ideo potioꝛis loci apud deum arbitrandi ſunt eſſe ſcelerati q iuſti:non eĩ acceptioꝛes erant apud deum magi pharaonis q; popu lus iſrahel.quia nõ poterat ille populus facere quod il⸗ li faciebant.quis moyſes virtute dei maioꝛa potuit.vn⸗ de reuera. mali non poſſent illa facere niſi ꝑmiſſi.boni autẽ ſi daretur a dño poſſent? illa ⁊ maioꝛa facere.nõ tamen ſine recta oꝛdinatõne dñi eſt.ꝙ eis nõ datur bec poteſtas ſicut ⁊ malis. Vnde ſubdens cauſazʒ quare nõ detur eis dicit. ideo non omnibo ſanctis iſta tribuũtur ne ꝑnicioſiſſimo erroꝛe decipiantur infirmi:exiſtiman⸗ tes in talibus factis eſſe maioꝛa dona ꝙᷓ in operibus iu ſticie.quibus eterna vita comꝑatur. ꝓpterea dominꝰ ꝓp⸗ hibet hinc gaudere diſcipulos.cum ait. Molite in hoc gaudere quoniam ſpiritus vobis ſubiecti ſunt.ſed gau dete quoniam nomina veſtra ſcr ipta ſunt ĩ celis uce. x · Meq; ergo ratõne nature nec ratõne gratie fiunt iſta miracula.ſed ex virtute dei. Quare autem non det᷑ ali⸗ quando ſanctis ſicut peccatoꝛibus.ratio eſt iam dicta. 4 Ad hoc autem quod queritur vtrum indifferẽter cir⸗ ca res omnes poſſint facere mali miracula.dicimus ſi⸗ cut credimus ꝙ non:etſi em̃ ratione nature eſſet dyabo lus ſuperioꝛ omnibus inferioꝛibo crenturis.tamen per peccatum ſuum ita p̃cipitatus eſt.vt non iam equaliter poſſit in omnibus creaturis: ſed quanto magis eſt igno bilioꝛ aliqua creatura inter ceteras. tanto magis exer⸗ ceant poteſtatem ſuam in illam. Vnde quia ignobiliſſi⸗ mi inter omnia animãtia vident᷑ eſſe ſerpentes.⁊ hmõi frequentius vtitur illis ⁊ exercet ſua miracnula in hmõi Vnde augu.xj.ſuper geñ.ad litt. gaudẽt demones hãc poteſtatem ſibi dari vt ad incantatõnem hominum ſer⸗ pentes moneant.vt quolibet modo fallãt quos poſſunt 2 aſſignat etiaʒ cõgruitatem.quare magis vtunt᷑ hmõi ſerpentibus ſubdens. Hoc autem faceꝛe ꝑmittuntuꝛ ad pꝛimi facti memoꝛiam ↄmendandam. ꝙ ſit eis quedaʒ cum hoc genere familiaritas. Vnde vult dicere.ꝙ in B ꝙꝙ modo dcipiunt per miracula circa iſta cõmendatur memoꝛia pꝛimi facti. ſcilicet ꝙ ipᷣi deceperunt pꝛimum hominem per ſerpentem. quod debet homo memoꝛiter retint.⁊ etiã demones memoꝛit᷑ tenẽt cognoſcẽtes in pe na q̃ ꝓ illa ſuggeſtiõe grauit puniũt᷑ quatũ in illa pᷣma temptatõe ſiue pᷣmo facto ↄmiſerũt in culpa. NQArticulus tercins +BPirrcin quo querit᷑ de illo veꝛbo quod dicit aug. ꝙ boni xpᷣiani faciũt miracnla ꝑ publi⸗ S iuſiiciã:quid appellet᷑ ibi iuſticia publi⸗ — — 1. ca.aut em̃ quid creatũ.aut quid increatũ. Si aũt purũ increatum ⁊ nihil ex ꝑte creature.tunc queritur.quare nõ poſſunt ſimilit mali xpᷣiani facere miracula ꝑ publi cam iuſticiã ſicut ⁊ boni:iQec poteſt dici ꝙ hoc eſt.quia iſti habent fideʒ ſoꝛmatã illi ᷣo non. Jam em̃ tu tangis aliquid creatuʒ.⁊ q́;tum ad hoc non dicebas tu.ꝙ boni facerent miracula. Si aũt dicatur ꝙ iſta publica iuſti⸗ cia ſit quid creatuʒ.tunc queritur quid ſit illud:? Si di⸗ catur ꝙ hoc ſit fides foꝛmata.⁊ videtur hoc accipi ex q quod dicitur ad hebꝛe.xj.Omnia iſta miracula ſiue mi rabilia veteris legis fide dicuntur facta.¶ Contra oſtẽ ditur auctoꝛitate augu.ꝙ hoc nõ ſit aliquid creatuʒ:di⸗ cit em̃ in li.lxxxiij.qqueſtione.lxxx.fit vt ſancti dei ſeꝛui quando eos hoc donuʒ vtile eſt habere.⁊ loquitur de do no faciendi miracula.ſᷣm publicam iuſticiam.⁊ quodã⸗ modo imꝑialem legem.⁊ hoc eſt ſũmi dei poteſtatẽ.im⸗ perant infirmis poteſtatibo ad quedam viſibilia facien da miracula. In illis enim ipſe deus imꝑat cuius tem⸗ plum ſunt.Ex qua auctoꝛitate patet.q iſtud quo mira⸗ cula fiunt. ſiue illa publica iuſticia eſt quoddaʒ diuinũ 7 increatum. ¶ Pꝛeterea. ipſe dicit ꝙ boni xpiani fa⸗ ciunt per publicam iuſticiam.mali per ſigna publice iu ſticie. Sed illa ſigna per que mali xpᷣiani faciunt mira⸗ cula.ſunt inuocationes nominis domini ⁊ hmõi. ſicut vult augu.ſed hec non ſunt ſigna niſi eius quod diuinũ eſt.ergo publica iuſticia non fuit niſi quid diuinuʒ? ita increatum.¶ Solutio.dicimus ꝙ eſt quedam pꝛiuata poteſtas ſiue particularis.que confertur vnicuiq; crea⸗ ture in creatione ſua. pᷣm gradum ſuum:ſᷣm ꝙ dicimus ꝙ vnus angelus plus poteſt ꝙᷓ aliusquia a creatõe ſua maioꝛi poteſtati pꝛeditus eſt a deo.⁊ angelus in genere pluſq; homo.⁊ homo pluſqᷓ bꝛutum.⁊ bꝛutum pluſqᷓ vegetabile.⁊ ſic de alijs.Et ᷣm hoc dicimus nos.ꝙ ma li etiam angeli a ſua creatione aliquam poteſtatem ac⸗ ceperunt.ſuper quaſdã creaturas viſibiles.aliquo mo⸗ do tranſmutãdas vel diſponendas:quam poteſtateʒ eti am nõ amiſerunt cum etiam ceciderunt.⁊ ꝓpter hoc ali quando ꝓpter illos qui vtunt᷑ illa poteſtate ↄſidentes et delectantes in illa.vt magis eos ſibi obligent.faciunt il la que poſſunt.Et hoc modo faciunt magi.de quibo di⸗ cit augu.ꝙ faciunt per pꝛiuatos ↄtractus.Eſt autẽ alia poteſtas publica ſiue vniuerſalis ſcilicet diuina.⁊ hec dicitur publica iuſticia.quia publice regit omnia.⁊ hec influit ſuper creaturas:⁊ cum aliquis in iſta confidit. virtute ipſius influentis fiunt miracula. Seo hoc po⸗ teſt dupliciter eſſe. ſcilicet ꝙ iſta publica iuſticia influit ad faciendum miraculum. poteſt enim influere 2 ſuper inuocantem ⁊ ſuper facto pꝛo quo inuocatur.⁊ hoc mo do faciunt boni xpᷣiani miracula:influit em̃ dominꝰ non ſolum poteſtatem ſuam ſuper factum miraculũ.ſed eti⸗ am ſuper bonum xpᷣianum.qtum ad fidem foꝛmataʒ.2 q́;tuʒ ad id quod cum fide foꝛmata requiritur ad hoc vt bonus xpᷣianus faciat miracula:nõ enim ſola fides foꝛ mata ſufficiebat.ſed requirebatur aliqua alia expediẽ⸗ tia.⁊ ideo in pꝛedicta auctoꝛitate augu.non ſolum dice batur ſancti dei ſerui: qui enim ſancti ſunt non ſolum habent fidem foꝛmatam in preſenti.ſed addebatur vl⸗ terius.quando eos hoc donuʒz habere vtile eſt.⁊ tunc fit miraculum per publicam iuſticiam. Aliquando etiam influit publica iuſticia ſuper factum tm̃ ⁊ non ſuper in⸗ uocantem:⁊ tunc nihilominus aliqua facit dominꝰmi⸗ racula pꝛopter honoꝛem nominis ſui.licet non ſit bonꝰ rp̃ianus qui eum inuocat:⁊ tunc dicuntur fieri miracu la per ſigna publice iuſticie.¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ ſi publica iuſticia dicit quid increatum tm̃.poterant miraculũ facere per publicaʒ iuſticiã mali ſicut ⁊ boni dicimus quod nõ ſequitur boc. Moni em xp̃iani nõ di⸗ cebantur ſacere miracula per publicã iuſſicia. eoq eſſet influxꝰſuꝑ factũ tm̃:ſed qꝛ erat infiuxꝰipᷣius in illos:cũ aũt mali faciũt miracula.nõ eſt inftuxꝰ diuine poteſta⸗ — — — — — ⏑ – — — . — — utpond r gune 1ppabtt eſtni Utange gboni ca ſuſti Bid wierß Aſiueni traoßt atnz.d⸗ Niſeni Ur dedo quoda⸗ ale. im⸗ gſacien s ſem⸗ gomira⸗ 1 dinni kpianiſc publieetr UVrntte nin ſiot Ditc lungninn n phiuana nichcten vdicinns eatöeſia ingenere n pluſ 1,Gd Ntemn ac⸗ gnomo⸗ latezeti rhocali enteset Ncuntil ibvo⸗ Uleglia 11ec N.dbec oofigit. dwoepo⸗ cainkut rerſoer „Ahoeno onino i ſden⸗ onmato; kadboeſt aſitsͤfi nerfeti olundie von ſon banrtß kammneſt Ndoeton nſtyrmn wlninini lſtb innnn otietur enunt rbon inoi⸗ geſet los:c wteſc⸗ (Queſtio tis ſiue publice iuſticie.Fjm iuſticia eſt in ios malos ĩmo ſuꝑ ipᷣm factũ.⁊ ideo nõ poſſũt dici faceꝛe miracu⸗ la ꝑ publicam iuſticiam. ſicut ⁊ boni. ¶ Nueſtio quj quarta de creatione ſubſtantiarum coꝛpoꝛalium in co⸗ muni. Ompleto tractatu de ſpiꝛitali natura ãgelica cũ adiutoꝛio di ſeꝗt᷑ tractatꝰð ſpſiaãtia coꝛꝑali oĩno. qui tractatꝰdiuidit᷑ ꝑ creatõʒ reꝝ coꝛpo raliũ.diſtinctõʒoꝛnatũ.multiplicatõeʒ Circa vo creatoʒ quedã ↄſiderada ſunt in comuni que⸗ dã in ꝑticulaꝛi.Circa ↄſiderationẽ in cõmuni.⸗ Pꝛimo querit᷑.vtrũ res coꝛꝑales dicant᷑ creaꝛi rõne materie cũ foꝛima.aut rõne materie infoꝛmis. Dico aũt infoꝛmem duobo mõis. Vel qꝛ nõ habet foꝛmã.vel qꝛ habet in ↄfu ſione.que dicitur chaos.Si vo rõne materie infoꝛmis. quo illoꝝ modoꝛũ.¶ Deinde ſi eſt ratõe materie infor⸗ mis altero duoꝝ modorũ. Vtrũ eadeʒ ſit materia infoꝛ mis celi ⁊ teꝛre.aut differẽtes deſignent᷑.¶ Tercio que⸗ rit᷑ ſi res coꝛꝑales ſint ſimul create vł nõ ſimul.q. Quaꝛ to Aen fiat in die.aut ante oẽm diem. IB pꝛimũ ſic. A pfecto agẽte ꝑfectũ opus ⁊ a ꝑfectiſſimo ꝑfectiſſimũ.ſed materia ĩ⸗ ſoꝛmis cuʒ eſt ſine om̃i foꝛma eſt imꝑfectiſ ſimũ.ergo nõ eſt ꝑfectuʒ opus pꝛout hmõi ed creatuʒ eſt ꝑfectuʒ opus.cũ eſt ꝑfectiſſimi agentis.ſ. dei.ergo materia nõ eſt creata ſine om̃i foꝛma.. Ad idẽ facit.qꝙ intelligẽtia creata cũ facit aliquid.ñ ꝓducit ma teriã ſine om̃i foꝛma.nec natura ſilłr ſ̊ foꝛmã in materia ⁊ hec ſunt inferioꝛa agẽtia ⁊ minoꝛis virtutis:ergo nec deus qui eſt ſũmuʒ agens.creat rem coꝛpoꝛaleʒ ratione ſue materie infoꝛmis.¶ Itẽ foꝛma aliquo mõ habet ſiłi tudinẽ cũ pꝛĩo.deus eĩ dicit᷑ foꝛma oĩm exẽplaꝛis.⁊ qͥd⸗ ãmodo ↄtinẽs.ſed nullatenus dicit᷑ materia om̃iuzʒ. er⸗ go cũ creatio ſit ꝓꝛinʒ opus dei.a extendit ſe ad rem coꝛ oꝛalẽ:debet res coꝛpoꝛalis dici creata potius ratione oꝛme q; materie. ¶ Si vᷣo foꝛte dicatur.ꝙ creatio dicit eſſe ratione materie infoꝛmis.habentis in ſe foꝛmas re⸗ rum coꝛꝑaliuz.ſed per indiſtinctionẽ. Contra hoc obij⸗ citur:confuſio contraꝛia eſt oꝛdinatõi.ſed oꝛdina tio at⸗ teſtatur ſapientie.ergo ſũma oꝛdinatio ſũme ſapientie: ergo a ſũma ſapientia nõ pꝛocedunt ĩmediate res ſbᷣ cõ⸗ fuſione.nõ ergo materia cuʒ confuſiõe reꝝ coꝛpoꝛaliuʒ pꝛocedit a ſũma ſapiẽtia. Ad ideʒ.Erꝛoꝛ reputatur in natura.quãdo nõ eſt foꝛmaꝛũ diſtinctio.vt ſi pꝛocederet coꝛpus hũanũ ſine oꝛdinata membꝛoꝛũ diſtinctione. vt caput eſſet infeꝛius ⁊ pedes ſuperius.⁊ ita de alijs.vel nõ aꝓpaꝛerent ibi mẽbꝛa. Abſit aũt poneꝛe eꝛroꝛeʒ in oꝑe diuino.nõ ergo creata eſt materia cuʒ foꝛmaꝛuʒ confuſi one.⸗¶: ( Pꝛeteꝛea foꝛme q̃dã coꝛꝑales ſũt int ſe repugnã⸗ tes. ſi aũt eſſet confuſio ſoꝛmaruʒ.eſſent cõtraꝛie foꝛme ſimul.⁊ ita cõtinua pugna: ſed pugna ſicut dicit Johᷣ. dama.eſt pꝛincipiuʒ diſſolutignis.ergo ibi eſſet diſſolu tio.nõ ergo ſic poſſent lae.B cõtrariuz ſic aꝛgui po teſt. Creatio eſt exitus de nõ eſſe in eſſe.cui ĩmediatus eſt exitus de potentia materiali in actuʒ.hoc aũt eſt faceꝛe ſed in operibus ſex dieruʒ eſt factio ſiue conditio.dicit᷑ em̃ fiat lux ⁊ facta eſt lux ⁊c.⁊ ita de alijs.ergo ante nõ fuit niſi creatio.pꝛius ergo creabatur de nõ eſſe in eẽ ali quo modo materia.vt ſit oꝛdo de nõ eſſe oĩno in poſſe eẽ. 7 deinde de poſſe eſſe in eſſe actu qnod eſt eſſe per foꝛmã determinataʒ. ¶ Itez pꝛimũ habet potentiaʒ q;tum ad om̃e.hoc aũt nulli poteſt cõmunicaꝛe cuʒ ſit eius pꝛopꝛi um. illud ergo in creatura quod magis aſſimilatur ei in vniuerſalitate potentie eſt materia. que eſi capax oĩm foꝛmaꝛũ.ergo pꝛimꝰ exitus a potentia diuĩa videt᷑ eſſe ↄditio materie.vt capacis oim foꝛmaꝝ.⸗! Itẽ deus habet in ſe ydeas ⁊ ratões oĩm foꝛmaꝝ.ſicut accipit᷑ ex li.lxxxiij.q.Augu.rõnes aũt iſte foꝛma dicunt᷑.nihil at in creaturis poteſt aſſimilaꝛi quoqᷣmodo. niſi qð habet in ſe cõtinentiaʒ oĩm foꝛmaꝝ coꝛpoꝛaliũ in genere.eꝛgo cuʒ hec ſit materia ſub indiſtinctiõe foꝛmaꝛuʒ videt᷑ cõ⸗ uenienter huius fieri creatio.¶ Pꝛeterea.diſtinctõ non videt᷑ eſſe niſi eꝰqð pꝛꝰfuit cõfuſu.ſi ̊ aſſignat᷑ aberpo ſitoꝛibo opꝰdiſtictõis foꝛmaꝝ pᷣceſſit ̊ opꝰ⸗ aiC, maxꝝ ĩ materia:h̊ aũt ñ ẽ niſi ĩ oꝑe creatois q̊ ⁊c.(Ad quod rñdendũ eſt ſᷣm diuerſas ſnĩias ſanctoꝝ:vᷣm em̃ ſẽ tentiã auguſtini videt᷑. ꝙ creatio erat materie cũ foꝛma ꝑficiẽti eaʒ.ita ꝙ ſingule res cꝛeate eẽnt in ꝓpꝛijs mate⸗ riebus ⁊ foꝛmis.Scðm aũt ſentẽtiaʒ grego.⁊ alioꝝ vi⸗ der ꝙ creata ſit ĩ ſubſtãtia materie. VUnde dicit grego. in ſubſtãtia ſimul facta ſunt.que de eis habent oꝛigineʒ ſed nõ in ſpecie.que ſequentibus diebus oſtlenſa eſi.ſol luna de celo.virgulta ⁊ huiuſmodi de teꝛra. Augu.eti am in libꝛo ð ſimbolo videt᷑ hoc dicere.oꝛdinatiſſimo dði munere pꝛima capacitas foꝛmaꝛuʒ fieret poſtea foꝛma⸗ rentur.quecunq; foꝛmata ſunt. Item Auguſtinꝰin.xij. confeſ.no modo ſic exponit in pꝛincipio deus creauit celum ⁊ teꝛrazʒ.dei verbo ſibi coeterno.fecit deus materi am creature coꝛpoꝛalis.vbi confuſuʒ erat celum ⁊ teꝛa que nunc iã diſtincta eſt ⁊ foꝛmata.in huius mũdi mo⸗ le ſentimus. Huic expoſitioni concoꝛdat quedẽ gloſa ſu per pꝛimuʒ geñ. Itez ſuper illud põ. IOpſe mandauit et creata ſunt.gloſa dicit infoꝛmem materiam de nihilo. l Si ergo teneatur pꝛĩa ſententia.reſpondenduʒ eſt ad obiecta.dicendo ꝙ licet intelligi poſſit exitus ð non eſſe omnino in poſſe.⁊ poſt de poſſe in eſſe actu.per foꝛmazʒ tamen ſimul vtrũq; factuʒ eſt.vt ſimul crearetuꝛ foꝛma cuʒ materia.⁊ hoc vt vnita.vt opus creatoꝛis perfectuʒ dicatur.¶ Ad ſcõm dicenduʒ eſt.ꝙ licet materia inq tũ eſt capax foꝛmaꝛuʒ .quandaʒz habeat ſimilitudineʒ.ſed multum remotam reſpectu diu ine potentie.nõ tamen opoꝛtuit ꝙ ſic creaꝛetur infoꝛmis.ſed magis conuenie⸗ bat ꝙ eſſet capax in actu q; tm in potentia.4¶:. Ad aliud dicendum eſt ꝙ aliter eſt foꝛmis in materia exiſtenti⸗ bus.⁊ de ydeis que ſunt in deo. In deo enim ſunt ydee nec ſunt aliud q; ipſe deus.In creatura voo ſunt foꝛme.2 ſunt aliud qᷓ; ipa. Pꝛeterea nõ diſtingui.id eſt confundi foꝛmas.non conuenit ſumme ſapientie om̃ia diſponen⸗ ti.⁊ ideo non in hoc haberent ſimilitudinem reſpectu ſumme ſapientie.in qua nulla eſt diſtinctio.¶ Ad vlti⸗ mum dicendum.ꝙ opus diſtinctionis dupliciter poteſt intelligi. Vno modo vt pꝛius foꝛmarum confuſio in ma teria.⁊ poſtmodum diſtinguerentur. et hoc non eſi Fm hanc ſententiam. Alio modo vt diſtinctio referatur ad oꝛdinationem vniuſcuiuſq; in ſuo loco: et licet hec ope⸗ ra conditio ſiue cre atio ⁊ diſtinctio ſint diuerſa. nihil⸗ ominus ſᷣm auguſtinum ſimul erant. Vnde cuʒ res coꝛ poꝛales eꝛant create vel condite.ſimul erant in pꝛopꝛijs locis diſtincte.licet vnuʒ naturaliteꝛ pꝛeintelligatur al teri:et ſcriptura que ſimul facta erant.non ſimul potu⸗ it dicere.⁊ voluit etiã oꝛdinẽ nature deſi =ð Hieronimum autem ⁊ alios expoſitoꝛes.qui accipi⸗ unt diem vſitatioꝛi modo ſicut contingit.et quia de cre atione fecit mentionem. q.ante omnem diem. videtur Dicere.ꝙ creatio dicit᷑ eẽ ratione materie infoꝛmis.que tamen aliquo modo habeꝛet in ſe foꝛmas.: Ad obiectũ autem pꝛimum in contraꝛium ſic eſt reſpondendum.ꝙ; a ꝑfectiſſimo agente ꝓceſſit perfectum opus.vt in gene⸗ re illo.nõ em̃ ibi ſiſtit opus diuinum.ſed eſt vlterius oꝛ dinatu zad opus.vlterius quo dicebatur. Niat lux ⁊c̃.ſi ergo requiritur omnimoda pꝑfectio.requirenda eſt in vl timo oꝑe.⁊ non in initio operis.ſicnt ſi aꝛtifex facit do⸗ mum non eſt requirenda perfectio in initio ſui operis. ſed cum iam opus ↄſummatũ eſt. Creatio fuit opus re- ſpiciẽs initiũ oꝑm diuinoꝝ.q Si vo obijciat᷑.ꝙ eque fa cile eſt deo.totũ opus in oſũ matõe feciſſe ſicut pꝛimo ſbᷣ quadã infoꝛmitate ⁊ poſtea ſub cõſũmatiõe.Aꝛtifex em̃ ſi ſtatim poſſet in initio actu cõſũmaꝛe domũ.nõ pꝛimo leuigaꝛet ligna ⁊ lapides poliret.ſed ſtatim domũ cõple ret. Oicendũ ꝙ dño eſt eque facile cui dicere facere eſt. vel quod plus eſt.velle eſt facere.ſᷣm q; dicit᷑ in põ. Dia quecunq; voluit dñs fecit.nihilominus voluit in iſto ꝓ greſſu oꝛoin? rerum naturaleʒ oſtendere. vt pꝛimo ſint pꝛincipia ↄdita.deinde ea que aliquo mõ ab ipᷣis ducũt oꝛiginẽ.ſicut dicit Gꝛe.q Ad ſcdᷣm vᷣo dicendũ ꝙ in hoc oſtendit᷑ virtus agẽtis pꝛimi.excellere virtutẽ agetis ſᷣm naturã.vel agentis cꝛeati ſᷣm volũtateʒ.quia poteſt vtꝛa q; modo res cõdere.⁊ ſubito ⁊ ſucceſſiue.agẽs aũt crea⸗ tum nõ niſi ſucceſſiue.Et ſi hoc perſectio eſt ꝙ exit ab a⸗ gente creato.multomagis eſt ꝑfectio ꝙ a deo agẽte ꝓce⸗ dit.qð ad ſuum finẽ ꝓducit᷑inõ em̃ agens creatũ ab ini⸗ tio oꝑis ſui ꝓducit rem ꝑfectaʒ.ſed cũ eſt opus ↄſũma⸗ tũ. Ad tercium dicendũ.ꝙ licʒ foꝛma habeat ſimilitu⸗ Dinẽ cum deo.qui foꝛma dicit᷑:nibilominꝰ⁊ materia ſũ⸗ me potẽtie habet aliquã ſimilitudinẽ.⁊ ita voluit dñs vt vtraq; ſilitudo oſtendeꝛet᷑.⁊ res cꝛeaꝛe ĩ mateꝛia.⁊ res creaꝛe in ꝓpꝛia foꝛma ſiue ſpecie diſtincta.¶ Aod illud vo qð obijcit᷑ de oyfuſione foꝛmaꝝ.Reſpondet᷑.ꝙ eſt quedaʒ ↄfuſio ooſita oꝛdini.cũ foꝛine eꝛroꝛe agẽtis impꝛimũt᷑ oꝑe iam ↄpleto.ſic aũt nõ eſt hic.qꝛ ſic repugnãt ſumme ſapiẽtie.Eſt aũt alia ↄfuſio.cũ nõdum ſunt res.vnaque q; cõfuſio in ſuo debito loco qui debet᷑ foꝛme diſtincte.2⸗ Fm boc ĩ initio oꝑis nõ repugnat ſũme ſapiẽtie.Eſt aũt ↄfuſio quedã latebꝛa foꝛmaxꝝ.in ſuis pꝛincipijs. ⁊ Pᷣm h eſſe formas ĩ ſuis pꝛincipijs oꝛiginalit.nõ repugnat ſa⸗ piẽtie.ĩmo oñdit ſapiaʒ.ꝙ em̃ foꝛme elemẽtoꝝ lſint ĩ ele⸗ mẽtis oꝛiginalr non repugnat ſapie.ſed oñdit ſapiam. Ad aliud dicẽdũ iſte modꝰeẽndi foꝛmaꝝ nõ eſt per modũ mõſtri.qð cũ factum eſt. vel ha bet diminutiõem in ꝑtibo vel inoꝛdinatõʒ.¶. Ad aliud dicenduũ.qꝙ iſte mo dus eſſendi foꝛmas ſił.nõ facit ↄtinuã pugnã.ↄtinua em̃ pugna dẽ eẽ.cũ foꝛme ſint in ſua virtute vt poſſint ageꝛe 2 appꝛopinquãt ſibi in ſitu. Membzum ſecundum O ſcdm quo querit᷑ vtꝝ eadez ſit materia celi ⁊ teꝛre vel nõ.Et videt᷑ ꝙ eadẽ ſit ma⸗ teria.quia generi in ratione reſpõdet ma⸗ eria ĩ natura. ſic differẽtie rũdet foꝛma. ſed idẽ eſt genus oĩm coꝛꝑaliũ ſuꝑioꝝ ⁊ infeꝛioꝝ. Utro⸗ biq; em̃ eſt ſubſtãtia coꝛꝑea.eꝛgo eadẽ materia ĩ natura ſiue ĩ fieri.¶¶ Itẽ raꝛi ⁊ denſi eadẽ eſt materia.Silr gꝛa⸗ uis ⁊ leuis.paꝛi rõne lumioſi ⁊ tenebꝛoſi.ſed lumĩoſũ ẽ a ꝑte celi.tenebꝛoſũ a ꝑte teꝛre.̊ eadẽ eſt materia celi et terꝛe.¶ Itẽ diuiſio pᷣma fuit lucis ⁊ tenebꝛaꝝ.ſed ᷣm al⸗ chuinũ ⁊ quoſdã alios expoſitoꝛes.que poſt erãt diuiſa ſiue diſtincta.pꝛiꝰerãt ĩ mateꝛia ĩſoꝛmi.ꝗᷓ cũ lux ⁊ tene./ bꝛe int᷑ ſe diſtinguerent᷑.pꝛiꝰerãt ĩ vna materia infoꝛmi. g vna eꝛat materia celi ⁊ teꝛre. Itẽ aug.Fm vnã expo⸗ ſitõʒ ſic exponit in glo.ſuꝑ geñ.creauit celũ ⁊ teꝛrã.i.in foꝛmẽ materiã vtriuſq;.ergo videt᷑ ex hoc dicere.ꝙ eadẽ ſit vtriuſq; materia infoꝛmis. Itẽ in materia eſt potẽ⸗ tia receptiua plium foꝛma⁊ ad veſtigiũ dei.cuius ẽ po⸗ tentia factiua pluriũ:ſed vniuerſalioꝛ eſt potẽtia dei in agẽdo q; hic in recipiẽdo.erit ergo mateꝛia coꝛꝑał rece⸗ ptiua foꝛmaꝝ coꝛꝑaliũ.que fiũt a diuĩa potẽtia agente. ſicut ergo hec vna ẽ in agẽdo.ita videt᷑ illa eẽ vna in reci piẽdo.ꝗ erit vna materia celi ⁊ teꝛre. Iteʒ ꝓbat ph̊ᷣus materiã coꝛruptibiliũ eẽ incoꝛruptibilẽ.ã ſi coꝛrum⸗ peret᷑.nunq; eẽ ſtatꝰ. Si eꝛgo materia coꝛruptibiliũ ẽ in coꝛruptibi⁊ mateꝛia incoꝛruptibiliũ incoꝛruptibił᷑.qꝛ ſi coꝛruptibilis eẽt.aliqð pᷣncipioꝝ rei incoꝛruptibilis eẽt coꝛruptibile:ſed cuiꝰaliqð principiũ eſt coꝛruptibile ipin eſt coꝛruptibile.eꝛgo incoꝛruptibile eẽt coꝛruptibile E⸗ ſed hoc ſtaꝛe nõ poteſt. ergo mateꝛia incoꝛruptibiliũ eſt incoꝛruptibilis. Si ergo vtrobiq; materia eſt in coꝛru⸗ ptibilis. quid pꝛohibet vnam eſſe materiam vtroꝛun⸗ q; coꝛpoꝝ.ſed coꝛꝑa que ad celũ ꝑtinent dicunt᷑ incoꝛru ptibilia.que vᷣo ad teꝛram ꝑtinent vel elementa dicunt coꝛruptiblia.ergo eadem fuit materia celi ⁊ terꝛe.¶ Itẽ dicit phus. Impoſſibile eſt eẽ mateꝛiã abſq; magnitudi ne.ſeo magnitudo nõ eſt ſine coꝛpoꝛeitate.̊ impoſſibile ẽ eã eẽ abſq; coꝛꝑeitate.ſed foꝛma hac poſſibile ẽ omũem eẽ celo ⁊ teꝛre ̊ materiã poſſibile eſt eſſe vmunẽ. IJtem aquaꝝ ſuꝑioꝝ ⁊ infeꝛioꝝ vna fuit materia.de qua dice⸗ bat᷑ ſpiritꝰdñi ferebat᷑ ſuper aquas.ſed ex aquis ſuꝑio⸗ ribo factũ eſt celũ aqueũ ⁊ criſtallinũ.eꝛgo celum criſtal linũ habuit materiaʒ cõmunẽ cum aquis inferioꝛibus ſed illud celũ cũ ſit ſuꝑgꝑius.videt᷑ eẽ nobilius ⁊ ſimplici us q; firmamẽtuʒ.ergo multofoꝛtius firmamentũ habe bit materiã ↄmuneʒz cum aquis inferioꝛibo.⁊ ita cũ ter⸗ ra:teꝛra em̃ cõmunis materia eſt.ergo celoꝝ ⁊ teꝛre vna eſt cõmunis materia.⸗ Itẽ ſidera que fiũt in firmamen to.habẽt cõmunẽ materiã cũ firmamẽto. cũ ſint fixa in eo:ſed ſiderũ ſicut dicit gre.mateꝛia in celo pꝛimitꝰcꝛea to deſignat᷑.dicit em̃ ſol ⁊ luna ⁊ ſydera quaꝛto die ĩ ce⸗ lo facta ꝑhibent᷑.ſed quod quaꝛto die ꝓceſſit in ſpecieʒ. pᷣmo die in celi ſubſtatia extitit ꝑ ↄditionẽ. ergo firma⸗ mentũ habet ſuaʒ mateꝛiã deſignataʒ in celo pꝛimitus cꝛeato:ſed firmamẽto ⁊ teꝛre ſicut dictum eſt. coõmunis eſt materia.ergo celi et teꝛre eſt vna mateꝛia. (Konta Illoꝝ dicit᷑ eſſe vna mateꝛia.que ſunt adinuiceʒ tranſ⸗ mutabilia.vel que in illa reſoluunt᷑:ſed celũ ⁊ teꝛra nõ ſunt adinuicẽ trãſmutabilia.nec vnũ in aliud tãqᷓ; in pꝛĩ cipiũ mateꝛiale reſoluitur.ſicut elemẽta in ele mẽta.er⸗ go nõ eſt eoꝛum vna mateꝛia.¶ Item coꝛruptibiliũ ⁊ in⸗ coꝛruptibiliũ nõ eſt vna materia. In incoꝛruptibilibus em̃ cum ſint ꝑpetua.nõ differt poſſe ⁊ eẽ.eꝛgo nõ eſt ea⸗ dem materia:cũ poſſe a potentia materie dicat᷑.q IJ9Deem ſi vna eẽt mateꝛia vtriuſq;.⁊ pꝛius cꝛeate eꝛant res ĩ ma teꝛa.nõ diceretur in pꝛĩcipio niſi vnũ ſolũ creatum:di⸗ cta aũt ſunt duo.eꝛgo ñ eſt vna mateꝛia vtriuſq;.¶¶ It6Ũ in celo nõ eſt mateꝛia ſubiecta pꝛiuationi. In teꝛra vᷣo ẽ materia ſubiecta pꝛiuatiõi.eꝛgo nõ eſt eadeʒ mateꝛia ce li ⁊ teꝛre.¶¶ Item in celo nõ eſt mateꝛia ſubiecta geneꝛa⸗ tioni ⁊ coꝛruptioni. In teꝛra vᷣo ſubiecta eſt generatio⸗ ni ⁊ coꝛruptioni:q̊ nõ eſt vna mateꝛia vtrobiq;.¶ Huiꝰ etiaʒ gratia querit᷑ vtruʒ cũ dicit᷑. In pꝛincipio cꝛeauit eus celũ ⁊ teꝛraʒ.vtrunq; creatum eſt infoꝛme:aut vnũ infoꝛme ſcʒ teꝛra.⁊ alteꝝ ſoꝛmatũ ſcʒ celũ:⁊ videt᷑ ꝙ vnũ ſit creatũ infoꝛme ⁊ alteꝝ foꝛmatum. De teꝛra em̃ dẽ .ꝙ erat inanis ⁊ vacua.ĩ quo notat᷑ infoꝛmitas: de celo at᷑ nõ dẽ.ergo celũ ĩ ſua creatiõe iaʒ foꝛmaʒz habuit.am ſi nõ habuiſſet.i ſuo geneꝛe diceret᷑ vacuũ.qnẽadmodũ teꝛra ĩ ſuo geneꝛe dꝛ vacua. Item celũ ſicut dicit ſlꝛabo nõ viſibile ſed empiꝛreũ.nõ ab ardoꝛe ſed ſplẽdoꝛe ſtati ſãctis ãgelis eſt repletũ.ſed ↄſtat ꝙ nõ fuit repletũ ſctis ãgelis anteqᷓ eſſet foꝛmatũ.ergo ſtatim fuit foꝛmatũ. ſᷣ de teꝛra nõ ſic dicit᷑.ꝙ ſtatim foꝛmas ſuas receperit. er⸗ go vnuʒz creatum eſt vt infoꝛme.vnde ſubdit᷑ congregẽt᷑ aque ⁊c. Alterum voo ſoꝛmatum ſcʒ celũ. Item licet le gatur de celo ꝙ dicit᷑ firmamentuzʒ.quod factum ſit po⸗ ſtea vel de celo aqueo.nõ legitur te celo empiꝛreo ꝙ po ſtea factum fſueꝛit. Si em̃ diceret᷑ ꝙ noie lucis intellige⸗ retur.hoc ſtaꝛe nõ poteſt ſᷣm expoſitõʒ ſanctoꝛuz.qui vi dent᷑ diceꝛe. ꝙ lux illa creata fuit in illa ꝑte in qua ſol.⁊ ratio mouẽs eos eſt.ꝙ lux illa ꝑ ſui pᷣſentiam ⁊ abſenti am faciebat dieʒ ⁊ noctẽ. Hoc aũt nõ poſſet faceꝛe celũ empiꝛreũ.ſed nomie illius lucis deſignaꝛet᷑.ex om̃i em̃ ꝑte circũdabat teꝛrã : circũdedit.ergo cum nõ legamꝰ2 poſt factũ.neceſſe eſt vt intelligamus factũ. cuz dicit᷑ in tum eſt ĩ ſua foꝛma diſtincta. alteruʒ nõ. ¶ Contra.ſol 7 luna ⁊ ſideꝛa pꝛimo die dicunt᷑ eẽ ↄdita p fubſtãtiam ĩ pꝛincipio creauit deus celum ⁊ n ert .- — — — — — üd coer rornn Ncun dicunt hitudt übde Ren dice⸗ ſupio⸗ chiſtel nibus hplici babe üter⸗ feyna zamen fitain ithcen djeice Pene finnan ninng nunis Conm 3tan eran jngi eta⸗er⸗ ivin, libns eſtea⸗ Ftem img n di⸗ nt; enace herg⸗ ſano⸗ Ds it nni teN ſidi eclon t.Qn Anodi 1ſentv ne loti tͤſclis ati.5 rit. er⸗ geget ſlieette nſipo⸗ og nelige⸗ 1 u 1 nuſot Aben rai ſi 6 en cit in eg⸗ i namt Mueſtio celo.ſed poſtea formata ꝑ ſpeciem. ergo celũ pꝛimo die creatũ fuit ſub quadam infoꝛmitate.⁊ poſtea ꝑ ſpecies diſtinctũ. ¶¶ Iteẽ ſtrabus plures diſtinguit celos.etiã coꝛ poꝛales.ſed cõſtat ꝙ quoꝛundã foꝛma infra determinat᷑ ergo pꝛimo creatũ eſt vt infoꝛme. Itẽ aug. ꝓut ꝑ celũ intelligitñ angelica natura. adbuc dicit quãdã deſigna⸗ re infoꝛmitatẽ.cuiꝰfoꝛmatio infra dicit᷑.fiat lux ⁊c. mł to ergo foꝛtius ſi noĩe celi deſignat᷑ coꝛpus.magis debet infoꝛmis deſignaꝛe. ¶ Ad qð dicẽdũ ſine pᷣiudicio meli oꝛis ſnĩe.ꝙ nò eſt vna materia ↄmũis celi ⁊ teꝛre. Ad obiectũ aũt pꝛimũ rñdendũ.qꝙ licʒ ſit vnũ genus oim in rõnali phia.nõ tñ eadem eſi materia:nõ em ſemꝑ reſpõ cxt materie genꝰ.licʒ dicamꝰgenus eẽ ad modũ materie Ddifferẽtias ad modũ foꝛme:oꝑtet eĩ ᷣm boc dicere.ꝙ ea dem eſſet materia ſpũuʒ ⁊ coꝛpoꝝ.ꝙ nõ admittimꝰ. Di⸗ ſtinguũt ergo.ꝙ quedam eſi materia ſubiecta motui et ↄtrarietati.⁊ hec eſt in elemẽtis.⁊ eſt quedã ſbiecta mo⸗ tui nõ ↄtrarietati. bec eſt in ſuꝑceleſtibo coꝛpoꝛibo.Eſt tercia que necẽ ſubiecta motui nec ↄtraꝛietati.ſed tm̃ foꝛ me. hec eſt in inferioꝛibo vt ſpiritibo.nõ eſt ergo ↄmu⸗ nis materia ſpũuzʒ coꝛpoꝝ.nec coꝛꝑm ſuꝑceleſtiũ ⁊ in⸗ ferioꝛum ſᷣm phᷣm. Opoꝛtet aũt nos ſequẽdo expoſitões ſãctoꝝ aliquatenus aliter dicere.vt nõ dicamꝰ eandem materiã celi ⁊ teꝛre eſſe.ſi celi nomĩec(ſicut dicẽ ſtrabus) ibi tm̃ celũ empirꝛeũ intelligat. Si vo celi noie intelligã tur firmamentũ 2 ſidera:diſtinguendũ eſt. Qam mate⸗ ria cõmunis poteſt dici in qua fit foꝛmaꝝ adinuicẽ traſ⸗ mutatõ.⁊ ſᷣm hunc moduʒ nõ dicit᷑ celi ⁊ terꝛe cõmũis materia:⁊ ſic loquit᷑ grego.cum diſtinguit celũ ⁊ ea que ad celũ ꝑtinent.a teꝛra ⁊ ab his que a teꝛra pꝛoducun⁊᷑. Si do dicat᷑ materia ĩ qua eſt foꝛmaꝝ diſtinctio anteqᷓ diſtinguant᷑.ſᷣm ̊ cõmnis materia potuit eẽ celi aquei: celi qdð dicit᷑ firmamentũ.⁊ celoꝝ inferioꝛuʒ ᷣm ſtꝛabi diſtinctõeʒz.¶ Ad obiecta aũt.ſcdo ad hoc ꝙ ſit vna ma⸗ teria ↄmunis oĩm coꝛpoꝝ dicendũ eſt ꝙ nõ.Fᷣm qð dicit materia ſubiectũ trãſmutatõis foꝛmaꝝ.⁊ reſpondẽduʒ eſt ad hoc ꝙ dicit᷑.ꝙ ſicut raꝛi ⁊ denſi.⁊ grauis ⁊ leuis vna eſt materia.ita ⁊ luminoſi ⁊ ſui opoſiti:dicendũ ꝙ; nõ eſt ſimile. Raꝛum em̃ ⁊ denſũ cõmunicãt in materia trãſmutabili.⁊ ſimiliter graue ⁊ leue.luminoſũ at᷑ ⁊ ſu um oppoſitũ nõ niſi dicat᷑ lumen ⁊ tenebꝛa.ſᷣm ꝙ ſunt ĩ geꝛe ⁊ in aqua.que receptabilia ſunt vtriuſq;.Fᷣm aũt ꝙ; luminoſitas eſt in celo empiꝛreo.opacitas aũt in teꝛra nõ cõmunicãt in materia tranſmutabili. SDicunt tñ alij materiam quodãmõ eſſe vnã.⁊ ↄtinuitatem habere a ce lo empirꝛeo vſqʒ ad teꝛram:ſed nõ video qualiter hoc eẽ poſſit.eo ꝙ moueat᷑ oꝛbiculaꝛit᷑ vnũ coꝛpꝰaltero nõ mo⸗ to oꝛbiculaꝛiter.qð in eo ↄtinet᷑.hoc aũt nõ accidit in cõ tinuis.quoꝝ natura eſt vna ⁊ homogenia. Ad terciũ dicendũ.ꝙ diuiſio lucis a tenebꝛis attendit᷑ qtũ ad viciſ ſitudinẽ temꝑis.vt dies a nocte diſtingueret᷑:nõ quin pᷣ⸗ us vere diſtinguerent᷑. quibo hec pᷣmo cõpetunt.ſczʒ celũ ⁊ terꝛa:celo em ↄpetit luminoſitas.terꝛe opacitas. Ab bis aũt dicunt᷑ media vt aer ⁊ aqua.lucida ⁊ tenebꝛoſa. 7 Fm alios expoſitoꝛes illa lux que facta fuit.ſᷣm ſui re uelatõʒ diſtinguebat diem ac noctẽ. Ad qu aꝛtũ dicen dum ꝙ cum celũ ⁊ teꝛraʒ intelligit᷑ materia vtriuſq;. repetendũ eſt vt dicat᷑ mateꝛia celi.⁊ materia teꝛre.vt ſi cut ſunt duo coꝛꝑa nõ adinuicẽ tranſmutabilia.ita diffe rentẽ habeãt materiã.¶.Ad quintũ dicendũ eſt. ꝙ licet materia ſit veſtigiũ diuĩe potentie.tñ hoc eſt ſᷣm multi⸗ plicem imꝑfectionẽ ⁊ diminutõeʒ.Diuĩia eĩ potẽtia vna eſt ad oẽm foꝛmã faciendã. Materia vᷣo diuidit᷑.vt vna ſit ad foꝛmas coꝛꝑales.ſicut ad foꝛmas elemẽtaꝛes.Al⸗ tera ad foꝛmas coꝛꝑm ſuꝑceleſtiũ.⁊ ideo dixit ſub dupli ci noĩe celi ⁊ teꝛre.Itẽ diuina potẽtia eſt actiua potẽtia vo materie eſt ſuſceptiua. Itẽ in deo idẽ eſt potẽtia 2 eſ⸗ ſentia. In materia vᷣon eſt idẽ.c ũ ſit creatura:eſt ergo materia veſtigiũ.nõ coequatũ ei cuius eſt veſtigiuz· ſed in paꝛte ᷣm diminutionem reſpondet.ql Ad ſextum vo * 7 6 xliiij. dicendum.ꝙ incoꝛruptibile poteſi dici qð nõ poteſt de⸗ ſinere eẽ.⁊ ſm hoc deus eſi incoꝛruptibil.materia vo ſi⸗ ue coꝛpoꝝ celeſtiuzʒ. ſiue inferioꝛum coꝛruptibilis eſt vt creatura. Alio mõ dicit᷑ incorruptibile quod nõ coꝛrũ⸗ pit᷑.⁊ ſᷣm hoc vtraq; materia dicit᷑ incoꝛruptibilis.Erit em̃ celum nouum ? teꝛra noua.nec tñ oꝑtet ꝓpter hoc ꝗꝙ vna ſit ſubſtãtia materie huiꝰa illius.Lercio mõ dicit᷑ incoꝛruptibile. quod nõ eſt ſubiectuzʒ coꝛruptõi.⁊ B mõ materia coꝛpoꝝ ſuꝑceleſtium.dicit᷑ incoꝛruptibilis:in ea em̃ nõ tranſmutant᷑ foꝛme.ſdateria vo coꝛpoꝝ elem̃ toꝝ nõ dicit᷑ incoꝛruptibilis iſio mõ.cũ ſit ſubiectũ for⸗ maꝝ trãſmutabiliũ:dicit᷑ aũt incoꝛruptibilis.qꝛ nõ coꝛ rumpit᷑ rõne foꝛme que fuit in ea.q Ad ſeptimũ dicẽdũ ꝙ licet materia nõ ſpoliet᷑ a magnitudine.tñ diſtinguit᷑ materia ſuꝑioꝛum coꝛꝑm ⁊ materia inferioꝝ. vt nõ di⸗ cat᷑ vnã eſſe coꝛꝑalẽ materiã hoꝛum ⁊ illoꝝ.nec ſequit᷑ ſi coꝛpoꝛeitas foꝛmaꝝ eſt vna in genere.ꝙ ſit vna in nu⸗ mero. ꝓut materiã dicimus eſſe vnã. Ad octauũ dicẽ⸗ dũ eſt.ꝙ negat᷑ aliquo modo vnã materiã eſſe celi aquei ⁊ terꝛe.ſiue etiã firm amẽti.ſed nõ illo modo quo mate⸗/ Deide reſpondẽdũ eſt ad illud quod querebat᷑. Atrũ trũq;. celum ſcʒ ⁊ terꝛa creata eſſent in foꝛma.aut vnuʒ foꝛmatũ.⁊ alterum infoꝛme. Reſpondendum ꝙ ſᷣm ꝙ habet᷑ in li. de eccleſiaſticis dogmatibo.angeli creati in⸗ telligunt᷑.cum creatum erat celum:⁊ ita videtur ꝙ celũ empirꝛeũ creatũ ſit cũ foꝛma ſua.qꝛ ãgelẽ repletũ:nihil omiꝰtñ pt᷑ dici infoꝛme quia nõdũ acceꝑat ſoꝛmã firma mẽti.⁊ ita ð alijs. Rõ at᷑ ꝓpt᷑ quã dẽ terꝛa vacua.celũ at᷑ n.qꝛ tena ſic nũc ht.vt fiãt aliqua ex illa.nõ tũc habuit: nũc em̃ eſt quaſi mater que grauida eſt multoꝝ fetuum celum aũt licet poſt oꝛnatum ſit.nõ tñ dictum eſt vacuũ reſpectu alioꝛuʒ ex ipſo naſcentium.⁊ iõ non dicit᷑ de ce lo ſicut de terꝛa.Ael poteſt dici.ꝙ cum dicit᷑. In pꝛinci⸗ pio creauit deus celũ ⁊ terꝛã ꝑ celũ ⁊ teꝛram deſignatur mateꝛia infoꝛmis.ex qua facta ſũt celũ ⁊ teꝛra.⁊ quodã⸗ mõ vna.Vnde aug.ↄtra manicheos.pᷣmo materia facta eſt ↄfuſa ⁊ infoꝛmis.vñ om̃ia fierent.que diſtincta atq; foꝛmata ſũt:qð credo a grecis chaos aꝓpellaꝛi:ſic em̃ ⁊ i alio loco diximꝰdictũ in laudibo dei.ꝗ feciſti mundũ de materia in foꝛmi ꝙ aliꝗ codices bñt de materia inuiſa: ⁊ iõ rectiſſime credit᷑ deꝰoĩa de nihi lo feciſſe.qꝛ etiam ſi om̃ia foꝛmata de pꝛima materia fa cta ſunt. hecipᷣa tñ materia ð oĩno nihilo facta eſt.¶¶ Itẽ infra. Infoꝛmis g materia illa quã de nihilo deus fecit. axpellata eſt pꝛio celum? teꝛra et dictum eſt. In pꝛincipio fecit celum et terꝛã.ñ qꝛ H̊ iã erat.ſᷣ̊ qꝛ hoc eẽ poterat:⁊ celum poſtea legitur factũ.quẽadmoduʒ ſi ſemẽ aꝛboꝛis ↄſiderantes ibi dicamꝰeſſe radices.⁊ robur.⁊ ramos.⁊ fructus.et folia.nõ qꝛ iam ſunt.ſed qꝛ inde futura ſunt:ſic dictũ ẽ. In pꝛincipio fecit deꝰ celũ ⁊ teꝛram.q.ſemen celi et ter⸗ re.cum in cõfuſo adhuc eſſet? celi ⁊ terꝛe materia.Sed quia certum erat inde futuruʒ eſſe celum ? terꝛam. iam 7 in ipſa materia celum? terꝛa appellata eſt. ¶ IHtem in⸗ fra.hanc autẽ infoꝛmeʒ materiam etiã terꝛazʒ inuiſibilẽ atq; incompoſitam voluit appellari/quia inter om̃ia ele menta mundi.teꝛra videt᷑ minus ſpecioſa qᷓ; cetera.Inui ſibilem aũt dixit ꝓpter obſcuritateʒ.⁊ incompoſitam/p⸗ pter infoꝛmitateʒ. Eandem etiã materiaʒ aquam appel lauit.ſuper quã ferebatur ſpiritus dei.ſicut ſuperfertuꝛ rebus fabꝛicandis voluntas aꝛtificis:pꝛopterea vᷣo non abſurde etiam aqua dicta eſt iſta materia.quia om̃ia qᷓ interꝛa naſcunt᷑.ſiue aĩialia.ſiue aꝛboꝛes vel heꝛba.⁊ ſiq ſũt ſimilia. ab humoꝛe incipiunt foꝛmaꝛi atq; nutriri: hec q̊ noĩa oĩa.ſiue celũ et teꝛra.ſiue terꝛa inuiſibilł.ſiue teꝛra incompoſita.⁊ aby ſſus cum tenebꝛis.ſiue aqua ſu per quaʒ ſpiritus ferebat᷑:nomia ſunt infoꝛmis mate⸗ rie.vt res ignota notis vocabulis inſinuaretur.Dictuʒ eſt ergo celum et terra inuiſibilis ⁊ incompoſita.et tene bꝛe ſuper abyſlum: quia informis erat. et nulla ſpecie (Dan eẽ ſubiectũ trãſmutatiõis ſoꝛmaꝝ adinuicem. cerni aut tractaꝛi poterat.etiam ſi homo eſſet qui vide⸗ ret atq; tractaꝛet.Dicta eſt aqua.quia facilis et ductił ſubiacebat operanti.vt de illa omnia foꝛmaꝛentur. Sed ſub his noĩbus om̃ibus materia erat inuiſa ⁊ infoꝛmis d qua deus condidit mundum.De empireo aũt non fſit ibi mentio.niſi hoc ſit cuʒ dictum eſt.fiat lux ⁊ facta eſt lux.ſᷣ tũc opoꝛteret diẽ ⁊ noctẽ aliter dicere qᷓ; ex reuolu⸗ tione luminoſi ↄtra opacum vt dies diceret diſtinctiõeʒ lucis a tenebꝛis.nox aũt ecõuerſo.q Sed ᷣm hoc quali ter fieꝛet pmus dies ⁊ ſcdðus.niſi ꝓgter differentiã rerũ factarũ nõ ꝑ reuolutionẽ luminoſi coꝛꝑis circa teꝛram ¶ Ao hoc aũt ꝙ vna fuit materia infoꝛmis.nõ tñ oĩno ſine foꝛma.ſed ſine foꝛmaꝝ coꝛꝑaliuʒ diſtinctione.facit qð dicit hugo de ſancto victoꝛe.qui querit ſi mundꝰcre⸗ atus eſt ex materia infoꝛmi.ſicut dicit᷑ in libꝛo ſapientie quaꝛe placuit dño pꝛimo creaꝛe infoꝛme.et poſtea foꝛma re.cum diuine potentie ſit eque facile totum ſub foꝛma Ddiſtincta condeꝛe.¶ Reſponſio.In ceteris rebus a rati onali creatura ſcʒ intellectuali.infoꝛmis materia facta eſt ac deinde foꝛmata:vt eo ipſo demõſtraꝛetur ꝙ ab ip⸗ ſo pꝛius nõ exiſtentia accepiſſent eſſentiam.ſine quo foꝛ mam et oꝛdinem non poterant habeꝛe confuſa.Eodem modo rationalis creatura quodãmõ pꝛius infoꝛmis fa⸗ cta eſt.⁊ poſtmodũ ad creatoꝛem ſuum conueꝛſa foꝛmã⸗ da erat ⁊ ideo foꝛis prius eſt ea demonſtrata infoꝛmis materia poſt foꝛmata:vt quanta foꝛet inter eſſe ⁊ pulch rum eſſe diſtantia diſcerneret.per boc amonita eſt ne cõ tenta eſſet eo ꝙ per conditionem acceperat eſſe. donec pulchꝛum eſſe ac bene adipiſceretur. quod ꝑer amoꝛis conuerſionem a creatoꝛe acceptura ar Bem gnei tur ſi omnino ſine foꝛma creata eſt.⁊ reſpondeo.iQon puto pꝛimã illaꝛum rerum materiam ita infoꝛmẽ eẽ. vt nullam oĩno foꝛmaʒ habuerit. ita tñ infoꝛmem appella⸗ ri poſſe.ꝙ in confuſione ⁊ permixtione quadam ſubſi⸗ ſtens.nondum hanc in qua nũc cꝛeditur diſpoſitõez aꝑ tam ⁊ pulchꝛam recepiſſʒ. Hoc etiam videtur ꝑ hoc qð ſequitur.ꝙ nõ eſt abſlurdum.ſi vno momento tꝑis cun⸗ cta creata ſunt ſimul rerum viſibilium coꝛpoꝛalium materia.⁊ inniſibilium in angelica eſſentia: ex quibus omnibus colligitur.ꝙ creata eſt vna materia omnium coꝛpoꝛalium ⁊ viſibilium.in quibus ſi contineatur celũ empirꝛeum.nõ contradico.in his em̃ nihil temeꝛe eſt dif finiendum. ¶¶ Scõm hec ergo rñdendũ eẽt ad obiecta ĩ ↄtraꝛiũ ex altera ꝑte.ꝙ licʒ vna eẽt materia ĩifoꝛmis celi ⁊ terꝛe.ñ tñ ſic eẽt vna.vt ĩ ea fieꝛet t᷑nſmutatõ foꝛmaꝝ ce li ⁊ terꝛe.¶ Ad ſcõᷣm dicendum. ꝙ licet celum ſit incoꝛ⸗ ruptibile.quia non coꝛrumpit᷑.tñ poſſe in eo pꝛius diffe rebat ab eſſe:pꝛius enim potuit eſſe in materia infoꝛmi ⁊ cin de materia diſtincta. aũt dicit᷑ ꝙ poſſe ⁊ eẽ nõ differũt in ꝑpetuis. in ↄtingẽtibo aũt differant bhoc eſt. qꝛ cuʒ ſunt ꝑpetua.potẽtia eſt ſimul cũ actu.liczʒ in eſſen tia differat in otingẽtibo aũt potẽtia eſt añ actũ.ita ĩ coꝛ ruptibilibo. cũ iã eſſe ꝑ foꝛma acceperũt ſiłẽ eſſe ⁊ poſſe In coꝛruptibilibo vᷣo inqtũ hmõi poteſt eẽ poſſe pꝛiuſqᷓ eſt eẽ.¶ Ad terciũ dicẽduũ.q licet duo nominent᷑.hoc nõ eſt qꝛ tũc eſſet celũ ⁊ terꝛa.ſed qꝛ futura erãt poſt. ſᷣm ꝙ dicit Aug.ↄtra manicheos. Eñ nõ ꝗpter hoc optet dice re duplicẽ eẽ materiã. Ad quaꝛtũ dicẽdũ.qꝙ illa rõ ꝓꝑ⸗ cedit m ſtatũ in quo mõ eſt celũ ⁊ teꝛra.nõ ſm ſtatũ in quo tũc fuerũt.i Qũc em̃ ex teꝛra poteſt fieri aqua vł aeꝛ nõ ſic aũt fit aligꝗd aliud ex materia celi.Siłr rũdendũ eſt ad quintũ. Ad hoc vᷣo qð obijcit᷑ ꝙ ſi vna eẽt mate⸗ ria ↄtinua celi ⁊ eoꝝ que ſũt ĩfra celũ.moto illo illa mo uerent᷑.dicendũ eſt. ꝙ vel diſtinctõe foꝛmaꝝ facta eſt di ſtinctio mateꝛiaꝝ vel nõ:ſequit᷑ ꝙ ſi vna eẽt mateꝛia.q; ptinintatẽ hẽent nature.ei que fierẽt ex illa. illud ðvᷣo quod querit᷑. Atꝝ vtrũq; eẽt infoꝛme vel no. Rñden⸗/ du ſm hoc.ꝙ vtrũq; eẽt infoꝛme ſed nõ ſilr oĩno:plus eĩ accedebat ad eẽ foꝛme vnũ qᷓ alteꝝ.ſed in hoc ſibr.ꝙ in⸗ foꝛime erat.i.indiſtinctũ:hᷣ ſᷣm Hugo.terꝛa erat ipᷣm ter⸗/ — . re elemẽtũ.ꝑ celũ pᷣo mobilis ↄfuſio reliquoꝝ triũ:⁊a lo⸗ qgt m opiniõeʒ illoꝝ.ꝗ dicebãat oia fieri ex quatuoꝛ ele⸗ mẽtis.ſed huic opiniõi non acquieſcit᷑ im phos.nec ᷣm aug. terꝛa dicit᷑ ibi elemẽtũ.ſed elemẽtoꝝ materia. D terciũ quo querit᷑. Atꝝ omia eẽnt ſimul creata.qð videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ Ecci.xviij Nui viuit ineternũ creauit oĩa ſimul. Itẽ NViẽ in ᷣncipio gen. Iſte ſũt generatões celi teꝛre in die quo creauit deꝰcelũ 2 terꝛã & vno die. ſil Cõtra.mẽſura rñdet mẽſurato:ſed res mẽſurate ĩ ſua natura erãt oꝛdiate.q̊ ⁊ mẽſuꝛe ſᷣm pꝛiꝰ⁊ poſteriꝰ.Si ꝗ̊ cre atũ eſt firmamẽtũ.⁊ ea que ſũt ĩ terꝛa ſᷣm pꝛiꝰ ⁊ po. ſteꝛiꝰerũt creata. Pꝛeteꝛea.facta erunt in diuerſis die bo.⁊ ita in diuerſis tꝑibo.vt oꝛdo ĩ mẽſuꝛa rñderet oꝛdi⸗ m i mẽſurato:ꝗᷓ paꝛi rõne dicerent᷑ creata ſᷣm pꝛiꝰ ⁊ po⸗ ſteriꝰſicut facta.Si vᷣo ſimul dicat indifferẽtiaʒ vt cum dẽ. Qui viuit ineternũ ⁊c̃.hoc nõ videt᷑.cũ vnuʒ nõ dica tur crea tũ in pᷣncipio ſed duo.⁊ ita nõ omia dicant᷑ ſi⸗ mul creata.qꝛ in vna materia que de nõ eẽ ꝓdit in eſſe. Ao qð dicẽdũ.ꝙ ſimul dicit indifferẽtiã meſure ex ꝑ⸗ tẽ creatoꝝ.que tñ creata ſũt ĩ duplici rõe matẽie ſcʒ celi 7 teꝛre. Ad hãc em̃ duplicẽ materiã oĩa coꝛꝑalia reducũ tur.differẽter aũt dicunt᷑ materia.celũ em̃ dicit᷑ materia vt in qua facta ſũt.teꝛra aũt vt ex qua duxerũt oꝛiginẽ ⁊ adhuc ducũt.i Ad obiectũ aũt dicẽdũ.ꝙ nõ eſt ſimile de creatõe ⁊ factõe.factõ em̃ reſpicit ſoꝛmas diſtinct as vbi oꝛdo deſignat᷑.⁊ ita pt᷑ deſignaꝛi dies.ſᷣm ꝙ dies eſt ex reuolutiõe luminoſi.creatõ vo vt diſtinguit᷑ a facere. reſpicit materiã.⁊ ita nõ dẽ ibi pꝛius ⁊ poſteriꝰqð reſpi cit foꝛmã ſed ſimul.nec oꝑtet ſi mẽſurata ſũt i natura oꝛ dinata.qꝙ ꝓpter hoc ſit oꝛdo ex ꝑte mẽſure:ad pꝛiꝰ em et poſteriꝰnatura.ñ ſeqꝗt᷑ Feraee duratõe.⁊ ſic pzʒẽ rñſio ad pᷣmũ obiectũ.¶ Huiꝰrei ga querit᷑. Utꝝ cꝛea tio fuit ſimul cũ factõe.qua ſingla facta ſũt.ꝙnõ aꝛguit᷑ ex hoc.ꝙ nõ ſimul oĩa facta ſũt.Fm dieꝝ diſtinctõʒ ⁊ lſi⸗ mul creata ſũt.eꝛgo creatõ nõ fuit ſił cũ factiõe. Item creatõ añ oẽm diẽ.factio nõ añ oẽm diẽ &̊ ⁊c.¶ Si voñ ſimul.tũc querit᷑ quãta fuit diſtãtia.⁊ qua neceſſitate fu it moꝛa. Rñdet hugo mihi videt᷑ quãtũ oniceꝛe valeo.ĩ⸗ ter creatiõʒ ⁊ diſpoſitõiz reꝝ.oꝛdinẽ quidẽ tꝑis.ſed nul lam fuiſſe moꝛã interiectã:ita vt veꝛe quidẽ dici poſſit.̊ poſt illud factũ fuiſſe.ſed inter hoc factũ ⁊ illud.nullaʒ oĩno dilatõʒ interueniſſe. ¶Zu poſito igit ex pdictis ꝙ oĩa facta ſũt ſimul.ꝓut:ſ.differẽtia ſit inter creatõeʒ 7 factionẽ.⁊ ꝙ li ſimul dicit indifferentiã mẽſure nõ ſub ſtancie vel mateꝛie querit᷑ ð iſta differẽtia mẽſuꝛe vtꝝ.ſ. ſit paꝛtibilis vel impaꝛtibilis.⁊ hoc eſt quereꝛe. vtrum omnia creata fuerunt in vno nunc indiuiſibili. aut in pluribus.ſiue ſingula in ſingulis nunc.⁊ nunc non lo⸗ quamur dæ potentia dei.Non enim eſt dubium quin de us potuit in vno nunc creaꝛe omnia.ſed d congruentia actionis.vtrum ſcilicet congꝛuentius creaꝛet in vno nũc q; in pluribus.videtur ꝙ ſic.quia creatio eſt ad manife⸗ ſtationem potentie diuine. ſed magis manifeſtatur dei potentia creando multa in eno nunc. qᷓ; multa in mul⸗ tis nunc hoc per ſe patet.eꝛgo creaꝛe in vno nũc. magis congruebat potentie diuine ⁊ actioni eius.que eſt ex po tentia. Item creata exeunt a pꝛimo per aſſimilationem ad ipſum vnde congruit ꝙ illo modo exeant quo maioꝛẽ habent aſſimilationem.pꝛout competit cꝛeature.ſed pꝛi⸗ mum eſt vnicum⁊ ſimplex ⁊ indiuiſum eſſentia ⁊ dura⸗ tione.hoc totum non poteſt conuenire creature niſi per diminutionem: cum vero exeunt multa a pꝛimo in vni⸗ co nunc.eſt ibi vnitas in duratione ſuo modo.⸗ eſt mul titudo vel diueriſtas in eſſentia.Si autem exirent mul⸗ ta in multis.nunc eſſet ibi diuerſitas 2 durationis ? eſ⸗ ſentie.ergo magis aſſimulantur creata pꝛimo.ſi crean tur in vnico nunc.qᷓ ſi in multis:ergo ⁊ illud magis co⸗ — — ——— - D8ʃ(b— „— — — — 19 7 do⸗ nſisdie etoꝛch, r po⸗ dtchn ödicn cant ſi lineſe. Ureer⸗ eſczeel lreltei naterg g Klunde linctas degeſt lſoeere. göfeſpi tunmo⸗ Peſtet ſeß; nce Sget izai (Feen Givon ſtateſfu gleo. d ſoonl oſit pulla; rpcian crendig tnöſt⸗ d un Aut In nonlo⸗ nin Uentia monic nonite Nur di inmol mog tap⸗ tionen ommi ſcpn 1Oua⸗ izer Srn Atmul 1 nol 1 en (Sc⸗ Nueſtio gruit. ¶ Item ſingulare eſt quod cõcernit hic⁊ nũc vt di cit phᷣus vniuerſale aũt vel ↄmune inqtum huiuſmodi nõ ↄcernit bic ⁊ nüc loquamur ergo 'm opinionẽ gre. ꝙ; om̃ia creata ſũt ſimul in quadam ↄmunitate ⁊ vniuer falitate.⁊ nõ in indiuiduatiõe que poſt ſecuta eſt. hoc eĩ eſt quod dicit gre. Om̃ia ſimul in ſubſtantia facta ſũt 2 in ſpecie. ergo ip̃is creatis ſic in ↄmunitate ſe habẽtibus nõ competit diuerſitas in nũc:que tamẽ diuerſitas ↄpe teret.ſi crearentur in ſua inaliuiquonone⸗Qnos cõ⸗ cedimus.ꝙ om̃ia creata ſunt in vnico nũc.⁊ illud nunc nõ eſt eternitatis nec nũc tempoꝛis.ſed nũe eui:⁊ hoc di cimus.tũ qꝛ magis manifeſtatur dei potẽtia creando in vno nũc multa.tum quia creata hoc mõ plus ↄueniunt cũ pꝛimo ſicut obijciebat᷑. ¶ Sed adhbuc obijcitur. quia maioꝛ adhuc videretur aſſimilatio.ſi tm̃ vnũ ĩ vno nuc creaꝛet ꝙᷓ ſi multa:quia tunc eſſet aſſimilatio ⁊ in eſſen⸗ tia 2 in duratione. Reſponſio ꝙ verum eſt ꝙ tũc magis ſiue maioꝛ eſſet aſſimilatio.ſed nõ intantũ manifeſtare⸗ tur dei potentia.vnde adhuc plus ↄgruit multa creare in vno nunc qᷓ; vnum in vno nunc ⁊c̃. Bquaꝛtum quo queritur.vtrũ creatio ce⸗ li ⁊ terꝛe fuit ante om̃em diem: ꝙ nõ videt᷑ per hoc quod dicitur Geñ.ij. IZſte ſunt ge L erationes celi ⁊ terꝛe.quando create ſũt in die quo fecit deus celũ ⁊ terꝛam.ergo in die fecit celũ 7 terꝛã: ſed ſuũ facere nihil aliud eſt ꝙᷓ creaꝛe.ergo ĩ die creauit.¶ Item obijcit manicheus.nũquid creauit deꝰĩ tenebꝛis aliquid:ꝙ ſi creauit.erat in tenebꝛis.quomo⸗ do ergo inhabitat lucẽ inacceſſibileʒ: ꝙ ſi habitat in ly⸗ ce fecit om̃ia in luce.ergo celuʒ ⁊ terꝛã.ergo ĩ die.¶¶ Cõ tra. dies eſt pñtia lucis ſuper teꝛrazʒ.ſed nodum facta eſt lurx.eꝛgo nõdum fuit dies.⸗¶ Item aug.xij.confeſ.infoꝛ⸗ mem materiã feciſti ante omneʒ diem.ſed infoꝛmis ma⸗ teria celi ⁊ terꝛe deſignantur noĩe eꝛgo celum? teꝛra fa cta ſunt ante om̃em diem. ¶ Ad quod reſpondet᷑. ꝑ hoc quod dicit Aug.ſuper geñ.v.iõ eſt hic inquit liber cꝛe ature celi ⁊ terꝛe.cum factus eſt dies.ſatis vt opinoꝛ oñn dens nõ hic ſe cõmemoꝛaſſe celum ⁊ teꝛram ſicut in pꝛi⸗ cipio anteqᷓ fieret dies cum tenebꝛe eſſent ſuꝑ abijſſum. Sed quomodo factum eſi celum ⁊ terꝛa cũ ſactus ẽ di⸗ es id eſt iaʒ ſoꝛmatis ⁊ diſtinctis paꝛtibus et generibus quibus vniuerſa creatura diſpoſita atq; cõpoſita reddi dit hanc ſpeciem que mundus vocatur. Per quod patʒ ꝙ creaꝛe celum ⁊ teꝛraʒ dicitur dupliciter. Elel infoꝛmẽ materiaʒ facere.vel ꝑ ſpecies ⁊ foꝛmas diſtinguere:hoc vltimo modo dicitur dies cũ dicit in die ⁊c. Alio vpᷣo mo do accipitur in li.confeſ.cum dicitur infoꝛmeʒ materiã feciſti ante om̃eʒ diem. Hugo illud pꝛimuʒ momentũ tẽ poꝛis quo cꝛeata oĩm viſibilium ⁊ inuiſibilium natura neq; nox fuit neq; dies.⁊ tamen tempus fuit.quia mu⸗ tabilitas fuit.¶ Ad illud vᷣo quod obijcitur deum feciſſe in luce ſicut habitat in luce.Reſpondendum ꝙ lux dici tuꝛ.vel lux intelligibilis que ipſe eſt.⁊ in hac luce facit. vel lux coꝛpoꝛalis.⁊ in hac vel hac exiſtente.nõ creauit celum ⁊ terꝛam.cum dicatur tenebꝛe erant ſuper faciem abijſſi. ¶ Querit etiam hugo ð celo ⁊ texra creatis.vbi materies illa infoꝛmis ſubſtitit.an vbi modo foꝛmata ſubſtitit.an in alio loco vel minoꝛi.qj Ad quod reſpon⸗ dendum ſine pꝛeindicio ꝙ ibi ſubſtitit terꝛa vbi nunc eſt Alia vᷣo que nomine celi deſignantur vel aque circum⸗/ quaq;.vt non poſſet teꝛra appaꝛere quod erat. Vnde di⸗ cit hugo.ꝙ erat terꝛenum hoc elementum medio eodem q; loco vno ſubſidens ceteris in confuſione permixtis foꝛma melioꝛe pꝛeditum.ſed iſdem circumquaq; in mo⸗ dum nebule ob pauſis ita inuolutum. vt appaꝛere non poſſet quod erat.Illa ðo tria ſicut dictum eſt.adhuc in vyna cõfuſione permixta.ſiue potius in vna ↄfuſa permi⸗ xtione circumquaq; ſuſpenſa eo vſq; in altum poꝛrigebã embzum quaꝛtum xlv. tur quouſqʒ nune ſummum coꝛpoꝛee creature pertingit totum hoc ſpacium.quod a ſuperficie terꝛe medio iacen tis loco.vſq; ad extremum ſupꝛemumq; ambitus celi li⸗ mitem patet.illa nebule ⁊ caligine replebatur. circa vᷣo iſta que mipil certum habent ex ſcriptura :nihil temere diffiniendum eſt. Queſtio quadrageſima a de creatione rerum coꝛpoꝛalium in ſpeciali Icto de bis que cõ muniter pertinent ad creationem. Cõ⸗ ſequenter dicendum eſt de his que per⸗ N 1 tinent ſpecialiter. Et circa hoc querun⸗ tur quinque. 4 Pꝛimo queritur. Quid vocetur pꝛincipium.cum di⸗ citur. In pꝛincipio creauit deus celum ⁊ terꝛam. 4¶Scðdo quid intelligitur nomine celi ⁊ teꝛre.cum dici⸗ tur creauit celum ⁊ terꝛam. Tercio quaꝛe non fiat mentio te alijs elementis.ſed tm̃ de teꝛra:cum ſint nobilioꝛa. ¶ Quaꝛto de hoc quod dicitur. Lenebꝛe erant ſuper fa ciem abijſſi. uino de hoc quod dicitur. Spiritus domini fereba tur ſu er aquas. Fembzuz primuz D pꝛimũ quo querit᷑ de bhoc quod dici in pꝛĩcipio.quid vocet᷑ pꝛincipiũ:⁊ ſᷣm aug. in li.oↄfeſ.duplex eſt expoſitõ.⁊ boc idẽ hr in glo. ſ. in filio vel ᷣbo.vel ĩ pꝛicipio tꝑis 4 Scðm aũt pꝛimã expoſitõʒ querit᷑. Aidet᷑ em̃ ꝙ nõ de beat ſupponere ꝓ filio.iã creare eſt ↄmũe toti trinitati filiꝰaũt nõ in filio creat.nec ſpũſſãctus in filio. Pꝛete rea.ĩ pꝛicipio dicunt᷑ creata.in vᷣbo aũt facta.dẽ ei dixit 2 facta ſũt.⁊ iohis.j.oĩa ꝑ ipᷣm facta ſũt.que differentia eſt.il Si vo ſumat᷑ ꝓ pꝛincipio tꝑis.nõ videt᷑ vex · tpᷣus em̃ ocreatũ eſt.tpᷣus aut nõ eſt in ſui initio ſcʒ in inſtãti. ¶ Ad pꝛimũ dicẽdũ.ꝙ licet creaꝛe ſit vmune toti trinita ti.tñ hic pt᷑ apꝛopꝛiaꝛi vt ſit ſenſus.Oeus pꝛ in pᷣncipio .i.in filio.qui eſt pꝛĩcipiũ de pꝛicipio creauit:ſicut em cũ dr.om̃ia in ſapiĩa feciſti.ſapia licʒ ↄmuniter dicat᷑ de tꝛi bo ꝑſonis.tñ apꝓpꝛopꝛiat᷑ ꝑſone filij.⁊ fit directio ad pꝛeʒ ſic ⁊ hic pꝛincipiũ poteſt apꝛopꝛiaꝛi. Joh̊.viij.dic filiꝰð ſe.Ego pꝛĩcipiũ ꝗ ⁊ loquoꝛ vob. Ad ſcom dicẽd nʒ.ꝙ pꝛicipiũ aptat᷑ creatõi.pbũ dᷣo ei qð eſt fieri.lʒ vtrũq; cõ munit reſpiciat vtrũq;.qꝛ pꝛĩcipiũ reſpicit actũ pᷣmum. acxtaũt pᷣmꝰeſt, pducere res de nihilo.hoc em̃ ↄueiĩt pꝛĩ⸗ cipio diuio ⁊ nulli alteri. Vñ ſi pꝛĩcipiũ ̃ſpicit fieri ſᷣm ꝙ appꝛopꝛiat᷑.H ẽ ᷣim poſteriꝰ. vᷣbũ vo cũ ſit declaratinũ ⁊ diſtictiuũ.declaratõ aũt ⁊ diſtinctõ foꝛmã aut ſpẽm r⸗ ſpiciũt:recte vbi agit᷑ de foꝛmatõe vł diſtictõe.vſꝰ ẽ vᷣbo Cicẽdi vel noĩe vᷣbi.ſiẽ̃ hẽ in põ. leꝛbo dñi celi formati ſũt.¶. Ad vltimũ dom ꝙ lʒ pꝛicipiũ dicat initiũ tꝑis.ni hilomĩꝰpt᷑ dici tpᷣs eẽ cꝛeatũ.i.q; mẽſuꝛat mutatõʒ nõdũ eĩ erat motꝰ.mutatõ at᷑ poterat eẽ ĩ initio tꝑis.deĩde vᷣo fcto mobili.factꝰẽ motꝰ:⁊ ſi iueiat᷑ motꝰeẽ coeq̃uꝰmate⸗ rie pᷣme.dðm ẽ.ꝙ motꝰaccipit ꝓ mutatõe.baſiliꝰ tñ ĩ ex amerõ.aliter erponit dicẽs.ꝙ alia t᷑nſlatõ h pᷣmo ⁊ ſᷣm boc ẽ ſenſꝰ.ante celum ? terꝛa nihil creauit. embꝛum ſecundum * —,— ſcõm quo querit᷑.ð hoc ꝙ dicit᷑ creauit celũ.Diuidit᷑ em̃ celum ↄtra terꝛam ⁊ loꝗ tur de coꝛꝑibo.ergo celum nõ ↄtinebitur ĩ noie terꝛe.¶¶ Cõtra noie terꝛe notat᷑ mate⸗ a infoꝛmis.de qua fecit celũ ⁊ teꝛrã.dẽ em̃ terꝛa erat ĩ⸗ ⁊ hoc idẽ eſt ꝙ terꝛa.ergo celum continetur in noĩe ter⸗ anis ⁊ vacua.vel ᷣm aliã lr̃am inuiſibilis ⁊ incõpoſita —* re · ¶¶ Itẽ dicit᷑ in pẽ.Celũ celi dño ⁊c̃. Ibi diſtinguit ce lũ ⁊ terꝛã tanqꝗ; diuerſã habitatõʒ.Et dicit ꝙ ꝑ celũ in⸗ telligit᷑ celũ empirꝛeũ qð ſtatim ſct̃is ãgelis eſt repletũ ſed oſtat ꝙ ãgeli ſiẽ dicit Aug· creati erãt ſimul cũ ma⸗ teria inferni. Añ dicit in li.afeſ. Ouo reꝑio que feciſti caꝛẽtia tꝑibo.cũ tñ neutꝝ tibi coeternũ ſit.Vnuʒ ꝙ ita foꝛmatũ eſt.⁊ ſine vllo defectu ↄtẽplatõis.ſiue vllo inteꝛ uallo mutatõis:qꝙuis mutabile.tñ nõ mutatũ.tua eter⸗ nitate atq; ĩmut abilitate ꝑfruat᷑.Alteꝝ qð ita infoꝛme erat vt ex qua foꝛma in quã foꝛmã vel motõis vel ſiatio nis mutaꝛet᷑.quo tꝑi ſubdaꝛet᷑ nõ haberet:q̊ ãgeli ad ce lũ ꝑtinebãt. Reſtat ̊ ꝙ noie celi intelligit᷑ empirꝛeũ et ãgeli:⁊ ita nõ videt᷑ ꝑtinere ad infoꝛmẽ materia.que no mie celi vel aque deſignat᷑.i¶ Itẽ videt᷑ ꝙ celũ empirꝛeũ cũ ſit coꝛpus.ptineatad materiã infoꝛmẽ:celũ eĩ empir reũ ꝑs eſt mũdi.ꝓut mũdus dicit᷑ machina mũdana:vᷣ ex materia ĩfꝛomi factꝰeſt mũdꝰ.ergo celũ empirꝛeum. Itẽ dicit hugo.q ꝑ celũ intelligit᷑ quicqd eſi mũdi ſẽ⸗ ſibikt p̃ter terꝛã. Vn dicit ĩ altũ poꝛrigit. quouſq; ſũmũ nature coꝛpoꝛee ꝑtingat:eꝛgo celũ empiꝛreũ ↄtinebat᷑ in materia infoꝛmi.celi Corra celuz celi dꝛ empirꝛeũ ꝙ; ſetis ãgelis eſt repletũ:ſed eis nõ ↄgruit habitatõ infoꝛ⸗ mis iã ſoꝛmã hñtibo.ergo illð celũ erat foꝛm atũ.⸗ vd pinũ dicẽduʒ.ꝙ licet cel diuidat᷑ ↄtra terꝛã.i.materiazʒ infoꝛmẽ de qua hec fierẽt inter ſe diuidũt᷑.nibilominus cũ dicit᷑. terꝛa erat inanis ⁊c̃. ibi celũ ↄtinet᷑ ſub infor⸗ mitate terꝛe.alit em̃ quodãmõ accipit᷑ nomẽ teꝛre. Pꝛi⸗ mo accipit᷑ ꝑ materia ĩqᷓtũ ex ea futura erat terꝛa:ſecũ⸗ do ðᷣo accipit᷑ ↄmũiter.il Ao ſcõm dicẽdũ eſt.qꝙ celũ em⸗ pirꝛeũ ↄtinet᷑ noĩe celi.⁊ ſicut ãgeli quodãmò dicebant᷑ infoꝛmes.pᷣuſqꝙᷓ reciꝑẽt foꝛmã gre:q noĩe lucis deſignat ita ⁊ celũ empiꝛreũ poterit dici infoꝛme.quouſq; dñs in foꝛmã ꝑfecta redigeret.dicẽdo fiat lux ⁊c.⁊ ſᷣm hoc no⸗ mie lucis nõ intelligit᷑ tĩ lux q diſtinguit ꝑ reuolutõeʒ ſui noctẽ ⁊ diẽ:ſed etiã lux diſticta a tenebꝛis.quõ celũ empiꝛreũ eſt lux diſtĩcta:tenebꝛe em̃ hic fiũt ĩ aeꝛe aqua 7 teꝛra.ibi aũt nõ.q¶ Ad aliud vo dicẽdũ.qꝙ licet ꝑtĩeat celuʒ empireũ ad agelos.nihilominꝰtñ potuit aliqͥ mõ ad materiã infoꝛmẽ ꝑtineꝛe. Et ſic videt᷑ hugo ſentire. In talibus aũt nõ eſt temere diffiniẽdum. embꝛuz tercinz O terciũ quo querit᷑ rõe eiꝰ ꝙ dicit᷑ terꝛa creata.quaꝛe nõ fit mẽtio de alijs elemen tis ĩ creatõe.cũ ſint nobilioꝛa.¶ Pꝛeterea it mẽtio de aqua.⁊ ſᷣm vnã expoſitiõʒ de eꝛe. de igne vo nulla fit mẽtio.cũ ſit inter elemẽta nobi liſſimũ.¶ Av qð rnñdendũ.ꝙ nũeratis extremis coꝛꝑi⸗ bus.dat intelligeꝛe media:⁊ poſſet dici ꝙ nomie celi in⸗ telligit᷑ ignis.eſtem celũ igneũ:⁊ ſiłr aer.eſt em̃ celũ ae⸗ reũ.terꝛa vᷣo eſt alteꝝ extremoꝝ.aqua vo tenet mediuʒ. Vel ꝑ teꝛrã ⁊ aquã ſic dicit aug. ↄtra manicheos.intel ligit᷑ materia infoꝛmis que ſe ht᷑ ad oĩa.noĩe aũt terꝛe 2 e noĩant᷑.qꝛ hec ſũt nobis ꝓpĩquioꝛa 2 manifeſtioꝛa. Sed quid eſt.ꝙ dicit terꝛã eẽ inanẽ ⁊ vacuã.vel inui⸗ ibilẽ ⁊ incõpoſita m aliã trãſlatõz. nõne teꝛra.i.mate ria foꝛmas habuit.⁊ ita nõ vacua fuit.q Itẽ inane dici tur qð eſt ſine ſoliditate.nõne terꝛa tũc hũit ſoliditateʒ coꝛꝑalẽ. 4¶ Item viſibil erat.cũ eẽt coꝛpꝰ ↄpoſitioneʒ ha bebat. cũ nõ eſſet ſimplex vt deꝰſed creatura.quaꝛe ꝗᷓ dẽ incõpoſita. Pꝛeterea.erat ibi foꝛma cũ materia.⸗ Itẽ quid noĩe abyſſi deſignat᷑. Si em̃ abiſſus idẽ eſt qʒ ter⸗ ra.ſicut dicit Aug.quaꝛe potiꝰdẽ ꝙ tenebꝛe erãt ſuꝑ fa⸗ ciẽ abiſſi.qᷓ ſuꝑ faciẽ teꝛre. Item querit᷑.quaꝛe ſi idem eſt teꝛra. abijſſus.⁊ aqua:diuerſis noĩbo ita nominetuꝛ. Ad pꝛimũ dicẽduʒ. q inane dẽ reſpectu foꝛme.ſ.diſtin cte:vacuũ vᷣo dicit᷑ reſpectu oꝛnatus:ſimilit᷑ pᷣm aliã ex⸗ poſitõʒ inuiſibilis dꝛ reſpectu foꝛme ſiue ſpẽi.ſᷣm quã ẽ delectatio ĩ viſu. Incõpoſita dᷣo dicit᷑i.ſine oↄpoſitione ⁊ oꝛnatu.: Ad obiectũ aũt in cõtraꝛiũ reſpondendum ẽ nõ dicit᷑ inane quia nõ habet ſoliditatẽ vel coꝛpulẽtiã pterea vacua nõ dicit᷑.quia nullã habuit foꝛmã:ſed ꝗa nõ habuit foꝛmã replẽtem ⁊ oꝛnãtem eaʒ. Item inuiſibi lis dicit᷑: nõ quia nõ poſſet videri.ſed quia nõ poterat videri vt ſpecioſa. Item incõpoſita nõ dicit᷑.quia nõ ha buit compoſitioneʒ.ſed quia nõ habuit decẽtiam oꝛna⸗ tus.4l Ad illud quod obijcit᷑ de abijſſo ⁊ alijs nominibo que cõcidũt in eandẽ rem. Reſpõdẽdum q; ex diuerſis ratiõibo materia inſoꝛmis tria ſoꝛtit᷑ vocabula. Eſt em̃ potẽtia materie receptiue.que deficit ĩ genere potẽtie re ſpectu potẽtie actiue vel ſimpliciter vel m quid.a qᷓtuʒ ad hoc habet rationẽ terꝛe:teꝛra em̃ inter omia elemẽta mius habet de ratiõe actiui. Item dicit᷑ abijſſus id eſt ſi ne cãdoꝛe.quia ſine ſpecie et pulchꝛitudine.vt oſtendat defectus ex paꝛte ſpecioſitatis.Dicta eſt aqua.quia aq̃ male terminabilis termino pꝛopꝛio.bñ alieno. Ita ma teria bene terminabilis per ſoꝛmam ⁊ debitam diſpoſi⸗ tiõem:ex defeciu ergo terminatõis dicta eſt aqua.quia defacili ductilis ⁊ fluxibilis ſubiacebat operãti.vt de ea om̃ia foꝛmaꝛẽtur.⁊ a pꝛimo agẽte daꝛet᷑ eidem virtus ꝑ foꝛmaʒ. ſpecies per diſtinctionem. terminatio per oꝛna tum.a ſuma.ſ.potẽtia.ſapiẽtia ⁊ bonitate. mbrum quartum D quaꝛtum quo querit᷑ de hoc.ꝙ dicit᷑ te⸗ nebꝛe erãt ſuper faciem abijſſi.tenebꝛa em̃ dicitur pꝛiuatio lueis.pꝛiuatio aũt ſequit hpabitum.lumẽ autẽ nõ pꝛeceſſit.ergo non eſpondeo turali rei cõſequẽtis.ſed negationem eius quod nõduz factum eſt.⁊ eſt ſiendum.Ende nõ eſt neceſſe pꝛius fui⸗ ſe lumẽ.¶ Ad ſcdᷣm vᷣo dicendum.q tenebꝛa nõ dicitur creaꝛi vel fieꝛi a xeo.quia ex pꝛiuatione luminis cõſequi tur nec eſt aliquid ſimpliciteꝛ.ſed defectus eius quod a deo cõditum eſt:⁊ hoc videtur peꝛ hoc quod dicit Aug. in libꝛo.cõtra epiſtolam.fundamenti. Silẽtium em̃ nõ eſt aliquid ſed defectus ſoni.tenebꝛa ſimiliter:hoc autẽ nihil aliud dicitur.quia nõdum eꝛat lumẽ. Hugo autẽ vult diſtinguere inter terꝛam 2 abyſſum. 2 ꝙ dicitur teꝛra eꝛat inanis ⁊ vacua.⁊ tenebꝛe erãt ⁊c.quia duo ꝓ⸗ poſuerat ſupꝛa celum ſcilicet et terꝛam.modo alia ſubiũ git duo.vt abijſſus ad terꝛã.tenebꝛe vᷣo ad celum reſerã tur:ſed hoc non video expoſitionibus ſanctoꝛum conue embeum quintum Bquintum quo queritur ratione eius ꝙ dicitur.ſpiꝛitus dni ferebatur ſuꝑ aquas erebatur: ⁊ quaꝛe potius ſuper aquas ĩ hac ratioue q; ei reſpõdentis.ſpiritus aũt dñi magis dicitur feꝛri ſuꝑ aquas.quia bomitas dei que appꝛopꝛiatuꝛ ſpirituiſãcto eſt pꝛincipium huius terminatiõis.ꝑ foꝛmam diſtinctã ⁊ locum terminatuʒ. Sed ſi queratur.quaꝛe ſuꝑ aquas potius dicitur feꝛri.ꝙᷓ in aquis eſſe. cum ſpiritus dei ſit vbiq;. Reſpondetur.ꝙ loquitur de ſpiritu dñi qui ſupe rioꝛ eſt natura iĩ ratione agentis.⁊ ſic agitur de illo.licʒ in ratione quadam dicatur contineꝛe paꝛtes inuicem q̃⸗ ſi eſſet intra. ¶ Queſtio quadꝛageſuma ſexta de rebus coꝛpoꝛalibus q;tum ad diſtinctionem et oꝛnatum in communi. 5 oteſt em queri quid nomine aquaꝛum ſignatur.⁊ qualiter ſpiritꝰ dñi ſuꝑ eas erant tenebꝛe. 4 Pꝛeterea queritur quaꝛe nõ dicitur te nebꝛa creaꝛi ſicut ⁊ lumẽ cõſequẽter ſieri. R ꝙ tenebꝛa antecedenter nõ dicit pꝛiuationem oꝛdinena — uper teꝛram. 4 Ao quoð dicendum. ꝙ nomine aquaꝛu notatur mateꝛia receptibilis debite foꝛme.⁊ localitatis ll k — — — — æ —- — — — — — — — nhſi e 4 hinoſh poten nanöhe mornen ominitv dinerſis olenien⸗ nen elemitg bieſtſi bſtencht guiga Niang diſpoſß Nt Nen firms- Norm dickte⸗ ehnei itſegti Cgonon ſciurte Cponden Mrene Cntg ioſiß Netur ſen. node ⸗ eſino Nrtt galte ur op⸗ ſobii Nes Cnme 1 reinsg goge⸗ umn iſogen ton eagbem. cultnts ſaniſin wlſies iſkca oous i iſe ſlolg ſamg n net Mueſtio ¶qAAbita oſideratõne ſequẽter dicendũ eſt de rebo coꝛꝑalibo qituz ad diſtinctõneʒ vel oꝛnatũ ſiue fa ctionẽ.qð generale eſt ad vtrũq;.Et p⸗ mo q ada ſunt in ↄmũi.deinde ᷣm diſtinctio nem dierũ in his ꝗque ꝑtinẽt ad diſtinctõeʒ vel oꝛnatum rerũ ſpecialif. (WBorlideradla aũt in ↄomũi ſũt.⸗] Pꝛio vtꝝ oĩa facta eſſent in illo tꝑe in materia vel nõ.¶ Se⸗ cũdo ſi facta ſunt ĩ materia tũc.vtꝝ in genẽ vel ĩ ſpecie ſint oĩa facta tũc.vel nõ:vel q̃dã ſic.⁊ quedã nõ. Ter⸗ cio ſi naturalia facta ſunt ĩ genere vel ĩ ſpecie.vel non. OQuarto ſi ſimul facta ſũt.vel nõ ſimul.¶ Quito ſi ñ ſil. ĩ diebo differẽtibo. ᷣm ꝗd fiebat.tũc dies ⁊ q̃re tot. ¶Membrum pemum IꝓDpꝛimũ ſic.oĩa creata ſũt ſimul ⁊ hoc ſi⸗ re ſub ↄmũi ratõe. ergo oĩa facta ſũt ſimł HD — mul eſt ratõe materie.creare aũt eſt face⸗ Ao idez facit qð dicit augu. ↄtra mani chheos.introducẽs auctoꝛitatẽ ð li.ſapi.Qui ſeciſti mũ dum tx materia inuiſa.vbi nos babemꝰ qui creauit oꝛ⸗ bem terraꝝ ð materia inuiſa.ꝗ ſicut dicunt᷑ ſił cregta ĩ materia. ſic dicent᷑ oĩa facta tũc ratõe materie.¶ Con⸗ tra.ſcriptura li.geñn.⁊ pſalmoꝝ diſtinguit int᷑ creaꝛe ⁊ facẽ.pᷣs.Dixit ⁊ facta ſũt.mãdauit ⁊ cꝛeata ſũt:vt cꝛea tio reſpiciat ad exitũ de nõ eſſe in eſſe.factio aũt reſpici at ad foꝛmã in materia:nõ aũt oĩia tũc facta ſũt in ꝓpꝛia materia ⁊ foꝛma. nõ oĩa tũc dicunt᷑ eſſe facta.¶ Pre⸗ terea.res mirabiles nõ tũc facte ſũt in ſua foꝛma.vt in⸗ carnatõ nõ tũc facta fuit in ſua foꝛma. licet eſſet hůana natura.⁊ ita de alijs mirabilibo ? artiſicibo.̊nõ om̃ia tũc erant facta. Ad qð videt᷑ dicẽduʒ. ꝙ ſiue factum dicat᷑ coĩter ad crłatum ſiue ꝓpꝛie ſicut diſtinguit᷑ in li. BGeñ.oĩa dicunt᷑ facta ſimul ratone materie.⁊ qꝛ mate⸗ ria nõ fuit denudata ſiue nuda a foꝛma aliqua.dicũtur oĩa eſſe facta.̊ nõ in ꝓpꝛia foꝛma.neq; in nũero.ſᷣ in ali qua foꝛma. que ratõe materie ſue ⁊ ratõne ſui.habuit poſſibilitatẽ obediẽtie ad om̃e quod voluit deꝰ facere de illa creatura. VUnde augu.poſt queſtionẽ motã ſuꝑ geñ. dicit. Reſtat ꝙ ad vtrũq; habiles ſũt creature.ad iſtuʒ modũ quo vſitatiſſime tꝑalis tranſcurrũt.ſiue ad illum quo rara ⁊ mirabilia fiunt.ſicut placuit deo facẽ:facte ergo ſũt res in materia ⁊ in aliqua foꝛma.vt de qua poſ ſit deꝰfacere illð ð ei placuit.i Ad hoc aũt qð dicit᷑ de incarnatõe.dicẽduʒ ꝙ hũana natura tũc facta ẽ.que hba buit poſſibilitatẽ obediẽtie.vt indiuiduo ĩ qͥ placuit deo vniret᷑.vel vniri poſſet diuie nature.iõ eſt aũt aliqua cauſa in creatura vt fiat.̊ in deo. cui nihil eſt impoſſi⸗ bile. De artificialibo aũt dicẽduz eſt.ꝙ ipᷣa tũc facta ſũt in materia. que tũc nuda fuit a foꝛma. embru ſecuduz Dſecũduʒ ſuꝑpoſito ꝙ oĩa coꝛꝑalia facta ſunt i materia.que tñ nõ fuit ſine aliqua foꝛma.⁊ hoc eſt fieri in materia. VUnde di cit hugo.i Ahil poſtea factũ eſt.cuiꝰmate ria vt in coꝛꝑtbo.aut ſiłitudo vt ĩ ſpiritibo nõ pᷣceſſerit. Querit᷑ tũc.vt⁊ oĩa tũc dicãt᷑ facta ĩ genere vel ĩ ſpecie aut nõ.Et videt᷑ ꝙ nõ.multa em̃ facta ſunt ꝑ artificium multa etiã ex putrefactõne.multa etiã ex ↄmixtione ele⸗ mentoꝝ.multa ex copulatõne rerũ ae ſpecierũ. ſicut accidit in burdone ⁊ ↄſimilibo.¶ Contra.ſuper il lud requieuit ab om̃i opere quod painꝛat.glo. Requie uit a condendis generibo ⁊ ſpeciebo. ergo nullũ genus nouũ vel noua ſpecies poſt condita.( Zlo quod dicen⸗ dum.ꝙ nõ omia facta ſunt in genere.aut in ſpecie ꝓpꝛia vt artificialia ⁊ ſimilia.¶ Ad obiectum aũt in ↄtrariũ gloſe dicendum ꝙ quieuit a generibus ⁊ ſpeciebus qui de reb coꝛpalibo qᷓtuʒ ad creatõeʒ. cõ⸗ 4 — xlvj. erant cauſe ad ꝓducendũ iſta naturalia artificialia ĩ ſuis pꝛijs ſpeciebo ſi ufficiẽter ſub ipo. Membꝛu tercniui D terciũ quo querit᷑.ſi naturalia tũc oĩa facta ſunt ĩ genere ⁊ ſpecie vel nõ.Et vide tur ꝙ ſic: de talibo em dictum eſt Eccs.j. 2LHNMuid eſt qðͤ futurũ eſt. ipᷣm quod fuit.ni⸗ hil ſub ſole nouuʒ.. Pꝛeterea.oꝑa dei ꝑfecta erãt.ſicut dicit᷑ in can.deu. Et dicit᷑ geñ.ij. Perfecti ſũt celi 2 ter⸗ ra ⁊ oĩs oꝛnatꝰ eoꝝ.Nerfectũ aũt dicit᷑ cui nihil deeſt. ergo nihil defuit in celo vel in terꝛa qᷓ;tuʒ ad oꝛnatũ.Cũ ergo genera ⁊ ſpecies rerũ naturaliũ fuerũt ad oꝛnatũ omia naturalia tũc facta ſũt ĩ generibo⁊ ſpeciebo. Itẽ vidit deus cũcta que fecerat ⁊ erãt valde bona: ſed val⸗ tce bonũ dicit᷑ in termio intẽſionis boni ĩ ſuo genere:er go res naturales tũc erãt facte ĩ ſuis generibo ſpecie⸗ bus. Nam ſi aliqua nõ eſſent facte.nõ eſſet tũc poſitus terminꝰbonitatis ĩ genere. ¶ Cotra. multa genera veꝛ⸗ mium ꝓducũtur ex carnibo aialiũ: ſed nõdum erãt ca⸗ dauera.ergo nec dũ erãt hmõi ſpecies.Similit᷑ pt᷑ obij⸗ ci de his que fiũt ex alationibo vapoꝝ.cũ nõdum eſſent Rñdendũ.videt᷑ ꝙ oĩa facta ſunt ſcʒ naturalia ĩ ſuis neribo ⁊ ſpeciebo.i pꝛincipijs generationũ ſuarũ:licʒ ergo vermes.tũc nõ eſſent ⁊ hmõi que fiũt ↄſequẽter.ni hilominꝰpꝛincipia generatõnũ erat.vt cũ eſſet materia ↄueniens ꝓducerent᷑ in eſſe. Vnde iſta ſacta ſunt mate⸗ rialiter ⁊ cauſaliter.non ꝙ in ſe habeant naturam pꝛo⸗ Ducendi ſimile ex ſimili. embrũ quartum Oaquartũ quo querit᷑.vtꝝ oĩa naturalia facta ſũt ſimul ĩ genere vel ſpecie: qð vide tur ꝑ hoc qð dicit augu.in li.ↄfeſſio.Aer⸗ L bo tuo ſimul ? ſempit᷑no dicis que dicis: ec aliter qᷓ; dicẽdo facit.̊ ipᷣa ſũt ſimul facta.¶ Pꝛete⸗ rea.equalis facilitatis ẽ deo oĩa ſimul ſacere.ſicut ſimł᷑ oĩa creare:ſ̊ ſimul oĩa creauit.ergo ſimul oĩa fecit: cũ G magis oↄgruat om̃ipotẽtie. Pꝛeterea.ratio quare arti fex vnũ facit poſt alteꝝ ẽ.qꝛ nõ ſimul põt ↄuerti ad mul ta ſᷣm eandẽ ꝑtem oĩino.⸗. Pꝛetea.materia nõ ẽ aptata ſed oꝑtet eã aptare.hoc aũt imꝑfectõis eſt. In deo autẽ ell ſũma ꝑfectio. ̊ſimul oĩa fecit.¶ Pꝛetea.dicit᷑ geñ. ij. Iſie ſũt generatões celi ⁊ terre in die quo fecit deꝰ ce⸗ lũ ⁊ terrã.& in ee fecit oĩa.⁊ pari rõne ĩ vno nunc vel ĩ modico tꝑe.(¶ Cõtꝛa.ĩ geñ.dicit᷑.pᷣmꝰ dies.ſcos di es ⁊ ita de alijs.q̊ plures erat dies: nõ g̊ ſimul oia ſunt facta.¶ Itẽ gꝛeg.oĩa ſimul creata ſũt.qꝛ ĩ materia ſimł ſũt.q̃ ð cis habẽt oꝛiginẽ.ſ̊ nõ ĩ ſpecie.q ſequẽtibo diebo ẽ oñſa. Pꝛetea.videt᷑ ꝙ inter ſctos nullatenꝰ ebẽt eẽ diſcrepãtia opinionũ qͥ ad creatõeʒ.ſᷣ qͥ ad factõʒ Ecẽi. xviij. Qui viuit ineternũ.creauit oĩa ſimul.nõ dicit fe⸗ cit.¶ Itẽ niſi dictũ fuiſſet.pᷣmꝰ.ſcðs.terciꝰdies.nõ eſſʒ diuerſitas opinionũ.vt videt᷑: in hoc tm̃ eſt ↄtrouerſia. ꝙ qdaʒ dicũt oĩa in vno die. Vñ augu.qdã in.vj.vt gre go.⁊ hieꝛo.ſ̊ ante oẽm diem fuit creatõ.vt patz ex textu BGeñ.j.dicit᷑. In pᷣncipio creauit deꝰcelũ ⁊ terꝛam.ſatis aũt poſtmodũ ſubiũgit de pᷣmo die.⸗. Itẽ augu.vbi nul la ſpẽs.nullꝰoꝛdo.nec etiã dies ẽ.ſ̊ ſpẽs ⁊ oꝛdo pᷣmo di⸗ cunt᷑ in factõe lucis.Sʒ ante h̊ fuit creatõ.̊ penes crea tionẽ nulla debet eẽ diuerſitas inter opiniones ſanctoꝝ quin ſcʒ dicãt oẽs.ꝙ oĩa ſimul creata ſũt:pᷣ de factõe re⸗ rũ põt eẽ ↄtrouerſia.⁊ h̊ deſignat greg. qui dicit oĩa ſil eſſe facta ĩ ſubſtãtia:fieri em̃ ĩ ſubſtãtia ẽ fieri ĩ materia ⁊ hoc ẽ creari:qð ↄcedimꝰ.¶ Ad pᷣmũ dicẽduʒ.ꝙ licz ſi mul ſit dicẽ qtuʒ eſt ex ꝑte dicẽtis.nõ tñ eſt ſimul qẽtum eſt ex ꝑte eius quod dicit᷑. Dicẽ em̃ ſumit᷑ multipliciter. vno mõ ẽ eternũ.ſᷣm ꝙ pater dicit filiũ.Alio mõ idẽ eſt ; creare ⁊ ſᷣm hoc ex ꝑte eiꝰqð dicit᷑.nõ eſt ſimul.ſᷣ põt eſſe m pꝛius ⁊ poſterius.⁊ ſic accipitur hic ᷣm ſenten⸗ .* 7 mnaria nõ p tiam ſanctoꝝ.qui pluralitatẽ dierũ ponũt ad litteram. ¶ Ad ſcõm dicendũ.ꝙ licet equalis facilitatis ſit ſimł creare ⁊ facere.ꝓut creare diſtinguit᷑ a facẽ:tñ creatio qꝛ reſpicit materiã infoꝛmẽ.⁊ facere reſpicit foꝛmas in materia diſtinctas.in quibo põt eſſe pꝛius ⁊ poſteriꝰ tẽ⸗ poꝛe.ſicut eſt pꝛius ⁊ poſteriꝰ natura:ideo diſſimile eſt Stuz eſt ex ꝑte creati ⁊ facti. Et ſicut inſtruit᷑ homo ad quẽ oꝛdinate ſunt coꝛꝑales creature.in hoc ꝙ pꝛius cõ⸗ didit infoꝛme.⁊ poſt ſoꝛmauit⁊ diſtinxit.⁊ ita inſtruit in hoc qð fecit ſᷣm pꝛius ⁊ poſterius in tempoꝛe. i quintuũͥ Vinto querit᷑. ſm quid ſiebat ibi dies.et quare tot.Dicit᷑ aũt fieri dies dupliciter. Vel ex pñtis lucis coꝛpalis. ſicut teſtant᷑ j grego. Beda ⁊ hiero. Ael ex pñtia lucis ſpũalis.ſicut teſtat᷑ aug. Pꝛimo ꝓcedendũ eſt ſᷣm pri mam expoſitõneʒ.ſcʒ ſᷣm ꝙ dies habet fieri ex pñtia lu⸗ cis coꝛꝑalis.Scðo ſᷣm ſcðaʒ expoſitõeʒ.¶ Circa pᷣmũ pꝛimo querit᷑ que fuit lux coꝛꝑalis. ex cuiꝰ pntia ſiebat dies. ¶ Scðdo qualiter illa lux faciebat diem. 4 Lercõ vtruʒ illa lux ſit adhuc.an deſierit eſſe facto ſole.Aut ſi mutat᷑ in aliud:in quid mutata eſt.¶ Quarto vtꝛum in vno die facta ſunt illa oꝑa.de quibo agit᷑ Geñ.j. an pln ribus diebo.. Quinto quare nõ dicit᷑ nox facta eſſe ſiẽ dies cum dicitur factum veſpere ⁊c̃. Articnlus pumune Spꝛimũ ſic.ex pntia luminariũ ſuꝑ terrã vł abſentia videt᷑ fieri dies ⁊ nox.dies em̃ eſt la tio ſolis ſuꝑ terrã.ſed cũ nõdum erant lumi terãt ita ferꝛi ſuꝑ terrã vel ſubtus.ergo nec ex eoꝝ allatõne poterat fieri dies:ſed quaꝛto die pꝛimo facta ſunt lumiaria.vt ptʒ.j Geñ.ergo nõ fuit dies do⸗ nec ad tempus rag Boa male dicit᷑ ibi ÿᷣmꝰdies vel ſcdᷣus vel tercius.¶ Ad qð dicendũ.ſᷣm iſtã opinio nem.ꝙ lux iſta nõ fuit lux ſolis vel alioꝝ lumiariuz. qꝛ reuera facta ſunt quarto die:ſed fuit quoddã coꝛpꝰluci dum foꝛmatũ ex pᷣiacenti materia.ex cuiꝰ pñtia ſuꝑ ter⸗ ram fiebat dies.ex occaſu aũt eius ſuꝑ terra nox.⁊ hoc plene in.ij.li.ſentẽ.xiij.di.c.j. SS aũt querit᷑ qualiter lux iſta facta fuit.accipit᷑ a Peda qui dicit.qꝙ ĩ nubecu⸗ la lucida que hic vocat᷑ lux ab initio fecit diem ⁊ nocteʒ diem cũ apparebat.noctẽ cũ erat abſcondita:⁊ deſcẽdẽs ad occaſuʒz fecit veſpere.⁊ reuocatuʒ ad oꝛtum mane:⸗2⸗ hoc eſt qð dicit᷑.diuiſit lucem a tenebꝛis. VUnde dicimꝰ ꝙ abilluſtratõne lucis hmõi fiebant tres pꝛimi dies.ſi⸗ cut ſequentes ab illuſtratõne lucis ſolis. ticulus ſecundus DO ſecnnduʒ quo querit᷑.qualiter lux illa fa⸗ ciebat diem.aut em illa lux erat ſparſa ciꝛcũ Aquaq; ex om̃i ꝑte terre.aut in aliqua ꝑte ma⸗ gis coadunata ꝙᷓ in alia.Si ſꝑſa circũquaq;. ex omni pte illumĩabat.ergo vndiq; erat dies.ergo no erat diſtĩ ctio dierũ ⁊ noctis.quid ergo dicit diuilit lucem a tene bꝛis.i¶ Si pter hoc dicatur ꝙ erat coadunata lux illa magis in vna ꝑte illius coꝛpoꝛis qᷓ in alia.⁊ quãdo iſta pars illiꝰin quo erat lur iſta coadunata erat ſuꝑ terraʒ erat dies.quãdo vᷣo occidebat ſub terra erat nox. Con⸗ tra ꝓbat᷑ ꝙ erat ſparſa.iIam quado dictũ eſt. In pᷣnci⸗ pio creauit deꝰcelum ⁊ terrã: ibi dicit᷑ materia in confu ſione foꝛmaꝝ coꝛpalium.que pꝛimo indiſtincte? ptꝰ di ſtincte ſunt. vnde in ſe includebat lucẽ illã pꝛedictaʒ.qꝛ terra habebat in ſe ratõeʒ opacitatis 2 lumioſitatis:ſed poſt cum ſacta eſt lux.diuiſa ẽ actualiter opacitas a lu⸗ minoſitate.ſiue opacum a lumioſo.⁊ ceſſit opacitas ex pꝑte terre.lumiĩoſitas ex ꝑte celi:⁊ hec duo exigunt᷑ ad h̊ vt eſſet dies vel nox:ſi em nõ eſſet aliquod coꝛpus potẽs pꝛoijcere vmbꝛã.qð fit ratõe opacitatis.nõ eſſz tenebꝛa ergo a ſimili ſi opacitas que ceſſit in ꝑtem terre.equali ter erat ex om̃i pꝑte terre.videret᷑ ꝙ ſimilit luminoſitas que ceſſit in ꝑtem celi.equaliter erat ex om̃i parte.ergo lux pᷣdicta ſparſa erat.ergo reſtat vt pꝛius.ꝙ ꝑ eam nõ erat diſtinctio diei ⁊ noctis.¶ Item intelligamꝰꝙ nul⸗ la ſit ſtella.ſed tm̃ celũ vnifoꝛme ꝑ totum reuoluat᷑ ciꝛca coꝛꝑa inferioꝛa:tũc nõ erit effectus generatõis ⁊ coꝛru ptionis in inferioꝛibo.qꝛ iſie effectus eſt ĩ eis a planetis maxime.ꝛ etiã ab alijs ſtellis ſᷣm elongatõeʒ earum vel axpꝛoximatõeʒ: erit tñ effectus ↄſeruatõnis rerũ in eſſe ab ipo celo.Iſte em̃ effectus qui eſt ↄſeruare in eſſe.vni ſoꝛmis eſt. Unde bene eſt ab eo qdð vnifoꝛme eſt. Cum g in tribo pꝛimis diebo nõdum facte eſſent ſtelle.non erat generatio ⁊ coꝛruptio in inferioꝛibo:erat tñ in eis cõſer uatio.qꝛ de factis tũc nihil deperijt:⁊ nõ erat ponere a quo eſſet hmõi ↄſeꝛuatio.a quo ſcʒ creato. niſi ab illa lu ce pᷣdicta: lucis ergo illius erat ↄſeruare res iam entes ſed nõ oſeruaret vnifoꝛmiter niſi eſſet ſparſa ex omi ꝑte quia nõ eque diſtaret ſemꝑ ab omnibo ſi coadunata eẽt 7 noctis.¶ Rmñdeo.licet aug.videat᷑ dicere de luce ſpi⸗ in aliqua ia ſol.ergo nõ faciebat diſtinctõeʒ diei rituali.tñ ſuꝓponamus ad pns.ꝙ lux iſta ſit coꝛpalis ſi cut exponit Heda.grego.⁊ hiero.Dicimꝰergo.q in pri cipio quãdo creatũ eſt celũ ⁊ terra.in terra que erat om nium materia coꝛpoꝝ mutabiliũ.oↄtinebant᷑ ꝑ confuſio⸗ nem ꝑſpicuitas ⁊ opacitas:poſtmodũ vo cum dictũ eſt fiat lux.diuiſa eſt actualiter ꝑſpicuitas ab opacitate.et tunc opacũ cum ceſſit ex ꝑte terre ꝓpter ſui reſiſtentiam quia ſcʒ nõ erat peruiũ luci.ꝓiecit vmbꝛã.ꝑſpicuuʒ vᷣo quod ceſſit in ꝑtem ſuperioꝛẽ ſui giratõne circa opacũ fe cit diem ⁊ noctẽ.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ lux iſta ſpar⸗ ſa erat.⁊ ſic nõ poterat diſtinguere diem ⁊ noctem:dici mus ꝓꝙ reuera lux erat ſparſa.qꝛ vndiq; ex ꝑte tre erat illud ꝑſpicuuʒ:tñ nihilominꝰex ꝑte terꝛe erat coaduna⸗ ta magis in vna ꝑte ꝙᷓ in alijs. Vnde dicimꝰꝙ illud coꝛ pus in quo erat lux iſta.duplicẽ habebat effectũ: ratõe em̃ ꝑſpicuitatis que erat vnifoꝛmis ꝑ totũ.habebat effe ctum ↄſeruandi res coꝛꝑales infeꝛioꝛes:ratõne vᷣo lucis que coadunata erat in aliqua parte illius coꝛꝑis.habe⸗ bat effectum declaꝛandi ⁊ multiplicandi:ſicut em̃ dicit augu. ſuꝑ Yoh.⁊ Ambꝛo.in exaine.lux habet virtutem cclaradi ſe ⁊ alia.⁊ multiplicãdi ſe ⁊ alia:ſed poſtmo⸗ dum cũ facti ſũt planete.ſᷣm alatõeʒ ſuã in aliquo circu lo.ſᷣm ꝓpinquiꝰ⁊ remotiꝰfuit generatõ ⁊ coꝛruptõ in re bus:bñ ̊ ↄcedimꝰ ꝙ lux ĩ eo ꝙ ſparſa erat.nõ faciebat diẽ ⁊ noctẽ.ſ̊ ſᷣm ꝙ adunata. vtrũq; em̃ erat ibi reꝑire. ſcz r vno modo.⁊ coadunatõeʒ alio modo. Wrticulus tercus Dterciñ q̊ querit᷑ vtrũ iſia lur ſit adpucan cæſierit eẽ facto ſole.ſic videt᷑ dicẽ q̃dã opio: dicit eĩ ꝙ lux iſta erat imꝑfecta ſiue diminu⸗ G a reſpectu lumis ſolis:2 ſole adueniẽte:ceſſit ĩ materiã ex q ipa facta erat.¶ Si dicat᷑ ꝙ deſijt eẽ penitꝰ.ex h vi⸗ det᷑ ſequi incõueniẽs.ſcʒ ꝙ deꝰ aligꝗd fecerit.qð ſtatim de ſinẽt eẽ:⁊ ſic nõ videret᷑ ſůme ſaptẽs.ij Itẽ ꝓbat᷑ adbuc ꝙ nõ ceſſit ſoli.qꝛ ↄpletiꝰnõ cedit minꝰↄpleto:ł̊ illa lux ↄpletioꝛ erat luce ſolis.̊ nõ ceſſit luci ſolis. ꝓbatio me⸗ die dicit dama.ꝙ opera pꝛime diei ⁊ ſeptime ↄpletiora ſunt oꝑibo ceteroꝝ dieꝝ: cũ iſta lux eẽt opꝰp:ime diei. ſol ðo quarte diei.iſta lux nobilioꝛ erat ſole.⸗l Itẽ a no⸗ bilioꝛi cã nobilioꝛ ẽ effectꝰ.ſ̊ dies ẽ effectꝰlucis.̊ a nobi lioꝛi luce nobilioꝛ dies: ſ̊ pꝛimꝰ dies ẽ nobilioꝛquarto. Sa nobilioꝛe luce. nobilioꝛ eſt lux predicta luce ſolis. ¶ZItẽ artifices iſti inferioꝛes nõ ſtatim faciũt res perfe ctas ſ̊ ꝑ ſucceſſionẽ ꝓcedũt.oꝑando ab incõpleto ad co pletũ.⁊ G̊ eſt ꝓpter ſui inſufficiẽtiã:̊ cũ deꝰ ſit ſufficiẽtiſ⸗ ſimꝰ.nõ ẽ in eo vt ꝓcedat ab incõpleto ad ↄpletũ.ſed ſta tim facit rem ꝑfectã:cuʒ & lux iſta fuit opus dei. conſtat ꝙ facta eſt in ſua ꝑfectione.ergo non ceſſit lumini ſolis — grele ing 2 r † ren dicat᷑ ꝙ adhuc manet.querit᷑ vtꝝ ita manet ꝙẽ ſub ea⸗ ruptõeʒ. hoc ptz. 2 ideo qᷣ ad ̊ nobilioꝛ eſt lux iſta ꝙ lux an dem foꝛma in qua tũc erat.aut ita ꝙ mutat᷑ in aliud. vk ſolis. ſiue ꝙᷓ ſol. Si no conſideret᷑ ſol ſm ꝙ in ſe includit Put er ea aligd factũ ẽ. Si dicat᷑ ꝙ ſub eadẽ foꝛma. nũc effectũ illiꝰlucis.⁊ cũ iſto ſuꝑaddit aliũ:ſic eſt dicere.q; tcire ſimul cũ ſole radiaret qdð tñ nõ videmꝰ.4! Pꝛetea cũ eſ⸗ Etfectioꝛ eſt ſol.⁊ quo ad boc materialis ẽ illa lux reſpe⸗ con ſet ad idẽ opus ad qð ſol.ſcʒ ad diſtinguẽdum diẽ 2 no ctu illius. Similiter dicẽduʒ eſt de alijs planetis:2 per aneti ctem. videret᷑ alterũ illoꝝ ſuꝑfiuẽ.cũ vnũ ſuffcẽt. ¶ Di hoc patet ſolutio ad omnia obiecta. W dicat᷑ ꝙ mutat᷑ in aliud.querit᷑ in quid. Si in ſolẽ qꝛ de lus qu 9 rtu 68 ineſe eo laciꝰeſt ſol. Contra hoc pnt acduci⸗ tres ratões nuꝑ 1 mmgine ſeemni dicte. qꝛ ↄpletiꝰnõ ẽ materiale ad min? opletũ. 4 Prete Dquartũ quo querit᷑vtꝝ vno die facta ſunt lun rea ſi er ea fact? eſt ſol. querit᷑ vnde facte ſint cetere ſtel⸗ illa pꝛima oꝑa:an in pluribo. Elider q iplu⸗ nerat le: ſilꝛ ſi ex ea facta eſt luna vel alia ſtella. querit᷑ ex quo Nribo. qꝛ in textu dicit. pꝛimꝰ dies.ſcds.terci “ facts eſt ſol.⁊ ſic põt queri de ſingulis: ꝗpt hoc dicit. ꝙ ſic deincèps. 4 Contra geñ. ij. Iſte ſunt generatões ce erea illa lux diuilſa eſt. ita ꝙ er vna ꝑte factꝰeſt ſol ex alia lu⸗ li ⁊ terꝛe in die quo fecit deꝰcelũ ⁊ terrã ⁊c. ergo vnicus lann na ⁊ ex alia ⁊ alia ſingule ſtelle. Sed tũc querit᷑ in quo fuit dies in quo facta ſunt illa pꝛima oꝑa.Silꝛ dicit in tes ſitu erat añ diuiſionẽ. Utꝝ ſcʒ in inferioꝛi aut in ſuꝑio⸗ tranſlatõe ſeptuaginta. Hic ẽ liber creature celiz terꝛe. ide ri. ꝙ ſol vel alie ſtelle:quomõ aũt dicat᷑. opoꝛtẽt in aliq ⁊ ſubdit᷑.cũ factꝰẽ dies:nõ dĩc cũ facti ſũt dies.⸗ Solu gie illius lucis fieri traſmutatõeʒ 'm rectu: trãſmutatõ tio ſᷣm opionẽ aug: patebit infra:ſᷣ ſm alios põt dici.ꝙ “ Qut Fm rectũ nõ eſt naturalit. niſi vbi eſt natura leuis Hẽ intellectꝰlr̃e Gen. ij. In die. i. ĩ tpe. vt ĩpoꝛtet ĩ ſe oẽs 8 vel grauis.aut ſcʒ fieri violẽtiaʒ circa eã ſi moueꝛet᷑ ᷣm dies:⁊ iſte modꝰloquẽdi reꝑitur alubi ĩ ſcriptuꝛa. rectũ.quoꝝ vtrũq; eſt falſuʒ: ergo nõ videt᷑ diuidi poſſe ¶Arnculus quntus tele modo pᷣdicto.ꝗ¶ Item eſto ita: altera ꝑs eius cedit in ꝑ⸗ E 1 „ n fectõeʒ ſaturni.altera in ꝑfectõez ſolis.cũ ergo ſaturnꝰ NQOquintũ quo querit᷑. cum pꝛima die diuiſa lch ſit ſupᷣmus planetarũ.leuioꝛ &̊ pꝛius cedit in ſaturnum· J ſit lux a tenebꝛis.⁊ dies a nocte.cũ dicat ſcꝛi ſ⸗ ergo m hoc citiꝰmoueret᷑ ꝙᷓ reliqui planete.ſicut eſt un Alytura de diuiſione iſtoꝝ. ⁊ dicat etiã diẽ fa⸗ gick iſiis inferioꝛibo.qð leuiꝰeſi.citiꝰmouet᷑.vt ignis qꝙᷓ aer: ctum. dicit em̃ factũ eſt veſpere ?⁊ mane dies vnus.qua⸗ iec boc aũt eſt falſuz. imo tardiꝰ videt᷑ ſaturnꝰmoueri q; e⸗ꝛ res ſimilit nõ dicit noctẽ:? ⁊ queſtio eſt ↄmũis ſᷣm vtrãq; ltan liqui.quia nõ ꝑficit curſuz ſuũ ante.xxviij.ãnis.¶ Ao opinionem.l Rñſio.hoc fuit.qꝛ dies ſᷣm ꝙ hmõi.dicit nigld quod dicẽduʒ. ꝙ iſta lux nõ deſijt eſſe ſᷣm ipᷣa que pꝛius poſitõeʒ:ſed nox inqtum hmõi dicit entis defectũ vnde mie fuerãt ad quedaʒ vſum. ſcʒ oſeruatõeʒ rerũ coꝛruptibi⸗ eius ꝗpꝛie nõ eſt factio ſeo potiꝰ defectõ.⁊ ideo inter fa⸗ ſn lium 2 multiplicatõz. ⁊ adhuc ad amplioꝛẽ vſuʒ.ſeʒ ad cturas nõ oↄputat᷑ ſicut dies tñ nox bene ꝑtinet ad diui⸗ die generatõeʒz 2 ad coꝛruptõeʒ:dicimꝰergo ꝙ ex iſta luce ꝑ ſionẽ.quia pꝛiuatões bene diſtinguũt inter entia.⁊ iðo ce eius diuiſioneʒ facta ſunt oĩa lumiaria:nõ tñ oꝑtet po⸗ de eiꝰdiuiſione a luce ſiue die loquit᷑ ſcriptura.nõ d fa⸗ hnan nere in ea naturã grauis ? leuis.quia lux ð natura ſua ctione.Hec ſolutõ ſilł coĩs põt eſſe vtriq; opinioni.Ca dn ẽ diffuſiua ſui.Vnde diffundit ſe vndiq;.niſi habeat ob men Fᷣm opinionẽ augaliter dicendum eſt. dicit em̃ ſic. aiot ſtaculũ ſᷣm rectũ ⁊ Fᷣm latus ⁊ circularit᷑:ſicut ptʒ in lu Dies ille quã fecit deus pꝛimitꝰ.eſt cognitõ angeloꝛum nttft mine candele in domo:cõcedimꝰ ergo ꝙ etſi in ꝑtibo eiꝰ pñtata oibo oꝑibo diei h̊ oꝛdine pñtie.quo oꝛdie ſciẽtie. blcs nõ eſt ponere grauiꝰ⁊ leuiꝰ.tñ ibi erat poneꝛe ſimpliciꝰ Eſt aũt duplex cognitõ angeli.qdaʒ matutina in verbo babe 2 min? ſimplex.Fᷣm ꝙ plus ⁊ minꝰelongabat᷑ ab his in⸗ alia veſꝑtina in rerũ natura:⁊ in vtraq; ſupponit᷑ cogni jdicit ferioꝛibo. ſicut eſt etiã in elemẽtis. VUnde plus dicit᷑ ſᷣm tio ⁊ dies.qꝛ ſꝑ fit relatõ creature ad ipᷣm faciẽtem:⁊ pᷣ⸗ ntem hoc eſſe de natura ſimplicitatis ⁊ ꝑſpicacitatis in ſatur ponit᷑ ab angelo cognitõ que ẽ in pᷣbo.cognitõi que ẽ in mo⸗ no: qui eſt ſu ꝑioꝛ planeta.qᷓ in alijs. ¶ Oð ergo obijcit᷑ Aꝛio genẽ.⁊ ideo dic augꝙ angeli creaturã in ipᷣa cre ciren ꝙ ᷣm hoc citiꝰmoueret᷑.dicimꝰꝙ ſi moueꝛẽt᷑ planete mo atura ſic ſciũt.vt illi ſcietie pponũt ſciẽtiaʒ que ẽ in ᷣbo Hinre tu ꝓpꝛio.pꝛeter motũ ſuaꝝ ſperaꝝ.ſicut poſuit ꝗqdã ph̊s Si aũt pᷣponerẽt cognitõi que ẽ in vᷣbo.illã que ẽ in pꝛo cebet bene poſſet hoc eſſe.qꝙ ſaturnꝰcitiꝰ moueret᷑.̊ nõ ſic eſt. pꝛio genere:tũc eſſet ibi nox ſcʒ peccati.ſᷣ̊ illa nox nõ eẽt chie⸗ ĩmo ſperaꝝ motu mouet.ſpere aũt nõ citiꝰmouẽt᷑⸗ Ad a deo ̊ ab angelo.nõ ſic aũt eſt.⁊ ideo nõ fit ibi mentio 6o. id aũt qð obijcit᷑.ꝙ ſaturnꝰ tardioꝛ eſt.intelligit᷑ non qꝛ de noctis =ð hec nota expoſitõʒ.ꝙ ibi dr groſſius coꝛpꝰ ſit: nec qꝛ tardioꝛ vel remiſſioꝛ ſit motus factũ ẽ veſꝑe.⁊ manè diuerſã.ſᷣm diuerlos expolſitoꝛes. eius.ſed qꝛ maiꝰ ſpaciũ deſcribit ꝑtrãſeũdo ꝙᷓ alij.ideo Scðom aug.veſꝑe dr cognitõ creature ĩ ꝗꝓpꝛio genẽ.q̃ dr een plus exigit de tꝑe: ſicut ſi aligo moueret᷑ circa vnà ro⸗ veſꝑtina: qꝛ ſicut veſꝑa declinat ad occaſuʒ vel ad tene⸗ pin tam. ⁊ aliqd eque cito moueret᷑ circa axem: multo plus bras.ita hec cognitõ declinat ad nõ eſſe.i.ad creaturaʒ ſ⸗ exigeret de tꝑe ad pficiẽduʒ motũ circuli qᷓ illud qdð cir⸗ qᷓ de nihilo eſt. ¶ Scoðm Hedã ⁊ alios expoſitoꝛes.dicẽ rü ca axem. 4l Ad illud qð obijcit de ꝑfectõne ⁊ nobilitate dũ.ꝙ illud lumĩoſuʒ coꝛpꝰ pꝛimo factũ reuoluebat᷑ cir⸗ hei pꝛime diei. dicimꝰꝙ reuera lux illa facta eſt nõ diminu⸗ ca terrã.⁊ deter minabat ꝑtes diei. Mane aũt faciebat * ta ſed pfecta.ſᷣm ꝙ ↄpetebat vſui ad quem tũc erat: nec Fm y ð ſubtꝰaccedebat ad oꝛiʒonta nr̃jm:veſꝑe ſᷣm ꝙ de abue opoꝛtebat aliquã traſmutatõeʒ ſieri circa eã. ad hoc vt clinabat ab oꝛiʒonte nr̃o ad inferioꝛes ꝑtes.ſic⁊ mõ fa lr ad illũ vſuʒ eſſet. ſcʒ ad ↄſeruatõeʒ ⁊ declaratõneʒ vt di⸗ cit ſol. Scom alios adhuc mane deſignat ibi pᷣncipiũ vł ⸗ ctum eſt. ſed ꝓpter vlterioꝛẽ vſuʒ. ſcʒ vt eſſet cauſa ꝑfecta initiũ rei fiẽde.veſpe tminũ rei facte.¶ Circa ſcaʒ er⸗ n generatois 2 conuptois i inferioꝛibo: opetebat vt ex ea poſitõeʒ q̃ ẽ aug.i ꝛotãdũᷣ ꝙ ſᷣm aug.xidet᷑ cꝙ illa lux fu i fierẽt lumiaria. Uñ ↄcedimꝰ.ꝙ a pᷣmo nihil egredit in⸗ erit radiatõ ſuꝑ ĩtellectũ angeli ad cognoſcẽduʒ ĩ ᷣbo.2 cõpletũ ⁊ imꝑlectũ: qð ſcʒ nõ ſit ſufficiẽs ad vſũ ad quẽ ſic dicẽt mane:vel ĩ ꝓpꝛio genẽ. 1 ſic veſpe. Iſte at irradi oꝛdinatũ ẽ.⸗¶. Sed adhuc reſtat obiectõ pꝛiꝰfacta.ſi em̃ atões diſtinguũt᷑ ſᷣm oꝑata:in oꝑe em̃ diſtinctõnis erat e erat lux iſta pfectioꝛ luce ſolis.ᷓ nõ erat materialis ad triplex diſtictio.lucis a tenebꝛis.aqruʒ ſuꝑioꝝ ab infe 4 illã.: pfectioꝛ aũt erat qꝛ erat opꝰpꝛime diei ⁊c. Solutio rioꝛibo.⁊ inferioꝝ ab arida:⁊ ſic tria oꝑata.Siłꝛ in oꝛ e ſi ↄſideremꝰlucẽ iſtã quo ad ſuũ effectũ.2 Galgi an ſuuz natu erãt tria. oꝛnatꝰceli.aeris ⁊ aque.⁊ oꝛnatꝰterre. ? it circũſcripto ſcʒ effectu illiꝰlucis quaz in ſe includit ſol: ſic alij tres dies. Vnꝰ aũt determiat᷑ ſm ↄſeruatõezʒ reꝝ dicim? ꝙ effectꝰilliꝰ lucis erat ↄſeruare res ⁊ declarare. ſacta ꝝ ¶õ.em̃ ſolũ oꝑtet ꝓducere.ſed ↄſeruare. l, ſolis aũt effectꝰ ꝓpꝛius eſt facere generatõeʒ ⁊ coꝛruptõ⸗ 4 . £ ſ nem:qꝙ em̃ ſeruat ⁊ declarat hoc accipit ab iſia luce:m 4 4 0 ep ergo hanc ↄꝑatõeʒ nobilioꝛ eſt effectꝰlucis qᷓ ſolis.quia me diei.ſ. de celo empirreo. (neſtio — tanqᷓ incõpletũ cõpleto.ſiẽ ponit nũc dicta opio.¶ Si xIvſ. nobiliꝰeſt oſeruare ⁊ declarare ꝙᷓ; facẽ generatõeʒ 2 coꝛ⸗ 7 = cto de oꝑe diſtin ctionis in generali. ↄſequẽter agenduʒ eſt de ipᷣa in ſpãli.Et pꝛimo de oꝑe pri⸗ me diei. in quo diſticta ẽ lux a tenebꝛis 7 eſi pꝛima ↄſideratõ de luce coꝛꝑali.de inde de luce ſpũali. Se luce autẽ coꝛꝑali.ſᷣm ꝙ erat co⸗ adunata. dictũ eſt iam:nuc aũt de ipa agendũ eſt ſᷣm ꝙ erat ſparſa. Pꝛima aũt ſparſio lucis coꝛꝑalis fuit in ce lo empirreo.de quo querũt᷑ hec.¶ Pꝛimo an ſit.¶ Se⸗ cundo an ſit coꝛpꝰ.¶ Lercio an moueat᷑.¶ Quaꝛto an ſit celũ.¶ Quinto de comꝑatõe illiꝰad alios celos. E IF Spꝛimũ ſic.videt᷑ ꝙ illud quod dicit᷑ ce⸗ lum empir reũ nõ ſit: nihil em̃ fit ſine cau . ſa a deo. ſed hmõi celũ nõ videt᷑ habẽ cau- i aliquã: nõ em̃ ꝓpter ↄtinuãdam gene⸗ rxationẽ a coꝛruptionẽ in inferioꝛibo.cum huiꝰ ſit cauſa ſufficiens firmamẽtuʒ cũ ſtellis ⁊ planetis.Qeq; ſit ad ↄſeruationẽ rerũ in eſſe.cũ cauſa cõſeruatõis in eſſe ipᷣo rum coꝛpoꝝ.dicat᷑ eſſe ᷣm phos in illa ſpera que moue tur motu diurno. ergo nõ videt᷑ cauſa eſſe ex comꝑatõe ad coꝛpoꝛa.iec ex comꝑatõne ad ſpũs.cum ſpũs natu ra ſint ſeꝑati a coꝛpoꝛibo.nec indigeant ipᷣa coꝛpoꝝ cõ⸗ tinẽtia ad hoc ꝙ ſint.i ec illa videt eſſe cauſe.quãa qui⸗ dam ponũt dicentes.ꝙ ad ↄiunctõeʒ coꝛꝑis ⁊ anime re⸗ quiꝛit᷑ lux. IUnde ad ↄiunctõeʒ anime vegetabilis cũ coꝛ poꝛe.exigit᷑ lumẽ quoddam ꝓneniẽs ex firmamẽto ſiue celo ſydereo.Ad oiunctõeʒ ðo anime ſenſibilis cum coꝛ poꝛe.lumẽ ꝓueniẽs ex celo criſtallino. Vo ↄiunctõʒ vᷣo anime ratõnalis cũ coꝛꝑe.lumẽ ꝓueniẽs ex celo empir⸗ reo.Cum em̃ anima ratõnalis ſit ſubſtãtia incoꝛpoꝛea. cognoſcitiua ſeꝑabilis a coꝛꝑe:ſi ↄiungit᷑ coꝛpoꝛi er ele⸗ mentis ↄpoſito.nõ requiꝛit mſi tot media quot ſunt me dia ĩ genẽ.nõ quot ſunt media determĩata ĩ ſpecie.e⸗ dium aũt in genẽ inter coꝛpꝰ coꝛruptibile ↄpoſituʒ.⁊ in⸗ coꝛpoꝛeũ.eſt coꝛpꝰcoꝛruptibile ſimplex.⁊ coꝛpꝰ incoꝛru⸗ ptibile ſimpleyx: nec poſſibile eſt plura inuenire media: ſed coꝛpꝰcoꝛruptibile ſimplex eſt elemẽtum.coꝛpꝰ incoꝛ⸗ ruptibile ſimplex.i.nõ reſolutũ in alia coꝛpoꝛa eſt lux: ergo inter incoꝛpoꝛeũ ⁊ ſuũ coꝛpꝰ nõ intercidũt niſi illa duo media in genẽ.ex ꝑte vᷣo incoꝛpoꝛei.nõ intercidunt nili duo inter aĩaʒ ratõnalẽ ⁊ ſuũ coꝛpus:eſt em̃ incoꝛ⸗ poꝛeũ motiuũ nõ cognoſcitiuũ.⁊ eſt incoꝛpoꝛeũ motiuũ cognoſcitiuũ.ſed nõ ſeꝑabile: ſic ergo ex ꝑte incoꝛporei nõ erũt niſi ſenſibilis ⁊ vegetabilis.Si vᷣo acciperentuꝛ media ſm differẽtias in ſpecie ex ꝑte coꝛpoꝝ.quot eẽnt Differẽtie lucis inter elemẽtuʒ.qð eſt coꝛpus coꝛruptibi le ſimplex ⁊ incoꝛpoꝛeuʒ.tot acciperent᷑ media:ſed ſunt differẽtie lucis diuerſe ſᷣm differẽtias ſperaꝝ.ſpeꝛe aũt ponũtur nouẽ ſᷣm ph̊os.ſpere ſeptẽ planetaꝝ. ſpera ſtel larũ que dicũtur fixe.⁊ ſpera motꝰdiurni.⁊ ſᷣm quoſdã phᷣos dicit᷑ eſſe alia a ſpera ſyderũ:Fᷣm boc ergo addito celo empirreo qð nullũ illoꝝ eſt.eſſent decẽ differẽtie lu⸗ minũ. ita eſſent decẽ media.¶ Pꝛeterea.ſi determĩan⸗ tur media ex ꝑte coꝛpoꝝ.inter incoꝛpoꝛeũ ⁊ coꝛpꝰcõpo⸗ ſitum.eſſet pari ratõe lux.a celo empirreo ꝓueniẽs.me dium inter animã vegetabilẽ ⁊ ſuũ coꝛpus.vel animaʒ ſenſibilẽ ſicut inter aĩaʒ rationalẽ ⁊ ſuũ coꝛpus. Incoꝛ⸗ poꝛeũ em licet coꝛruptibile nobiliꝰeſt coꝛpoꝛe.licet ſit in coꝛruptibile.i.qð nõ coꝛrumpit᷑ nec ſm ſe.nec ſᷣm ꝑtem Item anima ratõnalis nõ eſt actꝰ cuiuſdazʒ ꝑtis coꝛpo⸗ ris.nec eſt ita actꝰ vt neceſſario oꝑetur ꝑ coꝛpus:q̊ me. dium qð ſibi eligit inter ipᷣ̃am ⁊ ſuũ coꝛpꝰ.nõ eſt neceſſa rio coꝛpꝰſed incoꝛpoꝛeũ.qð eſt mioꝛis nobilitatis: ſic S nõ requirit aliqð lumẽ ꝓueniẽs ab empirreo.4¶ Pꝛete rea.tres dicunt᷑ ſpũs eſſe.naturalis.aĩalis.⁊ vitalis:et ſm aliquẽ phᷣm dicunt᷑ eſſe lumia.Fᷣm medicos ſubſtan tia aer ea digeſta in coꝛde:nec aliud ponit᷑ mediuʒz inter ”M aĩazʒ ⁊ coꝛpꝰſuũ.niſi ſpũs:ſi eſt ſubſtãtia aerea.patʒ ꝙ nõ requirit᷑ ibi mediũ aliqð a coꝛꝑe celeſti.⁊ ita nec ab empirreo:nõ ſolũ q;ẽtum ad aĩaʒ ratõnalẽ.etiã qẽtuʒ ad alia.Si vᷣo ſunt lumĩa.conſtat ꝙ inter ſe oꝛdinẽ habent nam ſine vitali alij nõ oꝑant᷑.vitalis aũt medium eſt ad aĩaz ſenſibilẽ.⁊ aĩalis ſimilit:quicũq; ̊ illoꝝ dicat᷑ no⸗ bilioꝛ.erit lumẽ illud qð nobiliꝰ eſt mediũ ad ſenſibilẽ: 7 ita lumẽ ꝓcedẽs ab empirreo.cũ nõ ſit mediũ ad ſen⸗ ſibilẽ vt dr.nõ reꝗꝛet᷑ aliqʒ mediũ ex illa ꝑte int aĩaʒ ra tionalẽ ⁊ ſuũ coꝛpꝰ.¶¶ Si foꝛte dicẽt.ꝙ vitał⁊ aĩatl diſ⸗ ferũt ſᷣm maioꝛẽ nobilitatẽ ⁊ mioꝛẽ.reſpectu aĩe vegeta bilis ⁊ ſenſibił.̊ nõ videt᷑ veꝝ.cũ eĩ ſit imutatõ in oꝛga no ſenſus.deinde ꝓuenit ĩmutatõ ad ſpm̃ aĩaleʒ.ab illo vo ad ꝑtẽ ſenſibilẽ.a ꝑte vo ſenſibili ad rõnalẽ.nec plu⸗ ra ponũt᷑ media:&̊ ñ ẽ ncce duplicẽ ſpm̃ aĩalẽ ponẽ.vnũ ꝗ nibil oꝑat᷑ ad ſenſibilẽ.alteꝝ ꝗ oꝑat᷑:⁊ tũc tm̃ fit oꝑa⸗ tio vtriuſq; ſpũs.cũ trãſferꝛi debʒ foꝛma ſenſibił vſq; ad intellectũ:qð cũ ñ inueniat᷑.nõ erit aĩa ĩdigẽs alio ſpũ ꝙᷓ illo.ꝗq miſtꝛat aĩe ſenſibili:⁊ ita ñ indiget aliqͥ lumie a celo neirro vrrnire⸗l qð dicẽdũ . ꝙ celũ qð dĩ empirꝛeũ ẽ.⁊ ꝓpt aliquã cãm:ca do illa nõ ẽ rõne ↄtinu atõnis ĩ generatõe ⁊ coꝛruptõe vł ↄFᷣuatõis ĩ eſſe rerũ coꝛruptibiliũ.ſᷣ̊ et ↄpleat᷑ vniuerſũ ĩ genẽ coꝛpoꝝ:łᷣ det⸗ miĩata extꝛema ⁊ mediũ.ad oſtẽſionẽ ſũme potẽtie.ſapiẽ tie ⁊ bonitatis:extrema vᷣo ſũt lumĩoſuʒ ĩ fine ⁊ opacũ ĩ fine.lumioſuʒz aũt ĩ fine dicit᷑ empirꝛeũ.¶ Pꝛetea. licet ſpũs ſeꝑati a coꝛꝑibo ñ indigeãt q;tũ ad ſuu eẽ aliqͥ coꝛ⸗ poꝛe.tn eſt ↄgruẽtia alicꝰcoꝛꝑis ad ipos ſpũs. ꝓpt ma⸗ gnã ↄueniẽtiã.¶ Pꝛetea ſpũs rõnales ꝗq ↄiũgũt᷑ coꝛpibo cũ ꝑueniet᷑ ad incoꝛruptõʒ coꝛpoꝝ.ↄgruẽt colloca bũt᷑ ĩ coꝛꝑe.qð ẽ vltime nobilitatis ĩ vniueꝛſo.eo ꝙ hẽbũt coꝛ poꝛa illa maximã nobilitatẽ:⁊ añ illã ↄiũctõeʒ cũ hmõi coꝛꝑibo ibiꝓpt meritũ ſuũ ↄgruẽter collocãtur. embrum ſecũdum Dſecuũdũ qͥ qrit᷑. vtꝝ celũ empirꝛeũ ſit coꝛ pus.ad qð ſic.ome ↄtinẽs ſimpliciꝰẽ natu ra ↄtẽto.ſ̊ celũ ẽ ↄtinẽs angelos ⁊ aĩas ſã ctas.cũ ̊ nullũ coꝛpꝰ ſit ſimpliciꝰ aut no⸗ aĩabo ſctis. celũ em pirꝛeũn ñ erit coꝛpꝰ. piliꝰ angelis ñ erit coꝛp ¶ Cõtra dama.ſolꝰdeꝰ ẽ incircũſcriptꝰ ceta circũſcpᷣta SKircũſcripti ſũt angeli.⁊ aĩe ſcte vbicũq; oꝑant᷑. ſi nõ tm̃ h inferiꝰoꝑant᷑ ſ̊ etiã ſuꝑiꝰvbi ↄtẽplãt᷑.S ibi circũſcꝛi bũt᷑.q ibi ſũt vt ĩ loco:ſᷣ locꝰ ẽ finie coꝛꝑal eiꝰqð ↄtinet᷑. vel ẽ ĩ eo. celũ empirꝛeũ ẽ finis coꝛꝑalis ogeloꝝ. gẽ coꝛ pus. 4! Itẽ ꝑfectꝰẽ oꝛdo ĩ vniuerſitate coꝛpoꝝ.q attẽdit᷑ Hm marimã nobilitatẽ ⁊ mimaʒ:& ſi ẽ coꝛpꝰpñs mimaʒ nobilitatẽ.ſic coꝛpꝰmaxie babũdas ĩ opacitate.ſilꝛ erit aliquod coꝛpꝰhabẽs maximã nobilitatẽ.ſic coꝛpꝰqð de natura ſua bʒ lumioſitatẽ. ? ita erit aliq ð coꝛpꝰ vniſoꝛ⸗ me in lumioſitate.¶¶ Itẽ plus ẽ eſſe nõ motũ q; motũ.qꝛ illo ſcʒ nõ moueri.remũerabunt᷑ q nüc mouent᷑. aliqð coꝛpꝰ ẽ lumioſuʒ vnifoꝛme nõ motũ: ſᷣ hoc nõ eſt celũ a⸗ queũ.qꝛ illud eſi ex aqua.qdð aũt eſt ex aqua.mobile eſt 7 mutabile. ergo eſt aliquod coꝛpus ſupeꝛ illud.ſed boc nõ eſt niſi celum empirꝛeũ.ergo celum empirꝛeñ eſt coꝛ⸗ pus. Item dicit dama. ꝙ celum eſt ſine ſiellis ſemꝑ ĩ⸗ foꝛme.de quo dicit᷑.In pꝛincipio creauit de celuʒ ⁊ ter⸗ ram:ſed hoc nõ eſt firmamentuz.qꝛ poſt dicit᷑ ſpũs dñi ferebat᷑ ſuꝑ aquas quas diuidit firmamẽtũ.⁊ ita fuma mentũ fuit inferiꝰeo. Item nec fnit celũ criſtallinum.qꝛ poſtmodũ fuit diuiſio aquaꝝ.ergo eſt celũ empirꝛeum. Ad qð dicendũ.q celũ empirꝛeũ eſt coꝛpꝰ:a eſi quod dam celum qð ↄtinet res coꝛꝑales.ſicut eſi celũ inferiꝰ: quoddã nᷣo quod ↄtinet res incoꝛꝑales ſine ſpirituales ſicut celum ſuperiꝰ.¶.¶ Ad pꝛimo obiectũ dicendũ. ꝙ du plex eſt natura loci. loci em eſt ſaluare ⁊ continere:celo empirꝛeo conuenit ↄtinere reſpectu angeloꝝ 7 alioꝛum ſpirituum. pᷣ nõ ſaluare.qꝛ ſi nõ eſſet celum empirreum * celum empirꝛeũ eſt coꝛpus ſperi foꝛme.ꝗᷓ eſt coꝛpꝰ. — — —— — — — — — ̃ SSʒ — — S npir gbäti bitce ben⸗ tco: gtin aſa no⸗ w.. Pta 16 iſei inct. zecot i niin ilrerit 1gör nſon ig lig ü leeſt dboe eſtco eno; un lsd jfüune nd Nunr e. o e gles . du clo Num cun (neſtio adhuc ſtarẽt.vnde nõ depẽdet eoꝝ eſſe ab eſſe illius.ſed hoc modo ſpũſſanctꝰeſt ↄtinẽs reſpectu ſpirituũ creato rum.qꝛ ſaluat eos vnde eſt ↄtinẽs vt ſaluãs.Celum vᷣo empirreũ qꝛ ↄtinet ſubſtãtiaʒ angeloꝝ.eſt ↄtinẽs ſolũ ⁊ nõ ſaluãs.l Et qð obijcit᷑ ꝙ ↄtinẽs ſimpliciꝰeſt ↄtento. dicendũ ꝙ boc nõ exigit᷑. niſi vbi eſt vtraq; pꝛedictaruʒ conditõnum.ꝙ ſcʒ contineat2 ſaluet. lembꝛü tercitiů Dterciũ quo querit᷑.vtꝝ celũ empirrenʒ moueat᷑.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ dicit᷑ in glo.ſuꝑ illud. Ineternũ verbũ tuũ dñe ꝑmanet in lo. celuz illud mutat᷑ in quo ſunt angeli creati:aut ꝗ̊ intelligit᷑ de mutatõe ſm ſitũ.vel ſᷣm q̃lita⸗ tem. vel ᷣm ſubſtãtiaʒ. Si ſᷣm qualitatẽ vel ſubſtãtiaʒ. ſed maioꝛ ẽ illa mutatõ que ẽ ᷣm qualitatẽ vel ſubſtãtiã qᷓ illa que eſt ſᷣm ſitũ:̊ ſi mutat᷑ ſm ſubſtãtiã vel quali tatẽ.multoſoꝛtiꝰ ſᷣm ſitũ. Itẽ ſi firmamẽtũ ⁊ coꝛꝑa in ferioꝛa merent᷑ ꝑ motũ ſuũ.nã ↄſequẽt᷑ pꝛemiũ ꝑ motuʒ ſuũ.⁊ celũ empirreũ ſiłꝛ pꝛemiabit᷑.q̊ monet᷑ ad illud pᷣ mium:ergo mouet᷑.¶ Item Ro.viij. Eiĩs creatura ſub iecta eſt vanitati.ibi glo.dicit.ꝙ ſol ⁊ luna poſi motum habehũt ſtatũ in pꝛemiũ: & ſi celũ empirreũ ſilꝛ ſit pre⸗ miabile.videt᷑ q moueat᷑. * aũt nõ moueat᷑.videtuꝛ qꝛ magis aſſimilat᷑ pꝛimo quod nõ mouet᷑.qᷓ; quod mo⸗ uetur: cũ ergo nõ repugnet coꝛꝑi lumĩoſo nõ moueri.ſᷣ magis determiĩet᷑ ad hoc.videt᷑ ꝙ celũ empirreũ nõ mo⸗ ueatur.. Item ſpũs ſᷣm ꝙ ſunt i celo empirreo.ſunt in quiete ↄtemplatois.ſed quãdo mittũt᷑ ad nos oꝑantur. nõ tamẽ deſiſtũt ab intimo ↄtemplatõis vt dicit greg. ſi eis eſt quies quãdo ibi ſunt.cõuenit eis locꝰquietis.ſᷣ mobile nõ ↄuenit eſſe locũ quietis.q̊ nõ mouet᷑.¶ꝑẽ Pꝛe⸗ terea.coꝛpꝰlumioſuʒ eſt ð natura ſua.⁊ lumĩoſitas ma gis determiat᷑ ad quietẽ q; ad motũ.ergo nõ mouetur. ¶ ð cedendũ eſt.¶¶ Ao hoc qð dicit᷑ in glo.ꝙ muta⸗ tur. Dicendũ ꝙ illud intelligit᷑ de illa mutatõe que erit in fine.ſᷣm ꝙ mutabit᷑ a mioꝛi luce in maioꝛẽ.opleto mi⸗ niſterio angeloꝝ:hec aũt mutatõ nõ eſt ̃m naturã. vn⸗ de nõ ſequit᷑. mutat᷑ ſᷣm qualitatẽ.q̊ ſᷣm ſitũ: ſed in infe⸗ rioꝛibo bene ſequit᷑.in his aũt que ſupꝛa naturam non. ¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ meret᷑ ſicut ⁊ alia coꝛꝑa.qꝛ pꝛe⸗ miabit᷑ a maioꝛi lumioſitate: dicẽdũ ꝙ alia ſu ꝑioꝛa coꝛ poꝛa ſeruiũt generatõni ⁊ coꝛruptõni in coꝛꝑibo buma⸗ nis. Vnde Yob.xiiij.I 2õ reſurget homo donec atteratuꝛ celũ.ꝙ illa ergo mouẽt᷑ hoc eſt ꝓpter hominẽ. Vnde non bene lenſerũt phᷣi qui dixerũt illud coꝛpus ſemꝑ moue⸗ ri.cñ em̃ oꝛdinet᷑ ad finẽ ſcʒ ad hominẽ.neceſſe eſt ꝙ finẽ accipiat motus eius cũ homine:pᷣ ſic nõ eſt de empirreo in quo ſunt angeli creati.qꝛ ↄtentiuũ eſt bonoꝝ ſpiritu⸗ um. vnde ſᷣm motũ nõ oꝛdinat᷑ ad aſſequẽdũ aliquid.ſᷣ ꝑoↄtinentiã angeloꝝ oꝛdinat᷑ ad hoc ꝑ miniſteriũ ange⸗ loꝛũ qui merent᷑ ei ꝓ aſſequat᷑ illud. Seo adhuc obij⸗ citur ꝙ moueat᷑.qꝛ aut eſt coꝛpꝰgraue⁊ ſic mouet᷑ deoꝛ⸗ ſum.aut leue ⁊ ſic ſurſũ.aut nec graue nec leue ⁊ ſic mo uetur circulariter:⁊ ita videt᷑ q moueat᷑. Rñſio ꝙ non ſequit᷑. Qam debeꝛet addere ⁊ eſt nõ vmfoꝛme:ad motũ em̃ exigunt᷑ he differẽtie dextroꝛſuʒ ſiniſtroꝛſum. Vnde non ſequit᷑ nõ eſt graue nec leue.ergo mouet᷑ ſperaliter ſiue circulariter. ſed deberet inferre.ergo ſi mouet᷑.mo⸗ uetur circulariter:ſed cum ſit vnifoꝛme. ⁊ ita nõ ſit ĩ eo hec differentia dextroꝛſuz ſiniſtroꝛſuʒ.nõ eſt in eo natu⸗ ra pꝛincipij ⁊ medij.⁊ ideo non mouetur. O quartũ quo querit᷑.vtꝝ e Dum ſit celũ. Quod videt᷑:celũ em̃ eſt con tinentia viſibiliũ ⁊ inuiſibiliũ creaturaꝝ ſicut dicit damaſ.ſed hoc nulli põt ita cõ⸗ nenire ſicut empirreo. ↄtinet em̃ angelos ? aias lãctas 7 pꝛeter hoc ↄtinet alia coꝛꝑa.g dicẽduʒ eſt maxime ce⸗ ————ðð — npirreũ eicẽ⸗ xlvij. lum. ¶ Item in pᷣs. celũ celi domino. ſm vnã expoſitõeʒ dicit᷑ empirreũ.q̊ᷓ dicit᷑ celũ iſtud eminẽtiꝰalijs.¶ Item cutro.x. En dni dei tui celũ eſt⁊ celũ celi:celũ celi dici tur empirreũ.ergo eminẽtiſſimũ lctn Ai aũt non ſit celũ ſᷣm p̃dicta ratõeʒ videt᷑: cũ em̃ dicit᷑ ↄtinẽtia vi⸗ ſibiliũ ⁊ inniſibiliũ.intelligit᷑ generaliter:⁊ ita celũ em⸗ pirreũ dicit᷑ tinere xpᷣm ᷣm aiaʒ ⁊ coꝛpꝰ.Cõtra Ephe. ij.ipᷣm dedit caput ſuꝑomne qð nomĩiat᷑ in hoc ſeculo et in futuro:ſed celũ empirreũ nomĩat᷑ in hoc ſeculo.ergo eſt ſuꝑ celũ empirreũ.ergo nõ ↄtinet᷑ ab illo.⁊ loquitur Fm vnã expoſitõeʒ de xrp̃o ſᷣm humanã naturã.⸗! Stem yſidoꝛꝰ.celũ dicit᷑.eoꝙ tanq; vas celatũ habeat lumina ſtellarũ veluti ſigna.ſed hec nõ habet empirreuʒ.̊ non eſt dicendũ celũ. ¶ Rndet᷑ ꝙ empirreũ celũ eſt ꝑ eminẽ tiam dictũ. ¶ Ad obiectũ aũt dicendũ.ꝙ xpᷣe ſᷣm buma nam naturã eſt ſu ꝑ celũ empirreũ dignitate: nihilomi⸗ nus humana natura yp̃i.i.aia ⁊ coꝛpus cõtinet᷑ ab illo localiter:diffinitiue aĩa.circũſcriptiue coꝛpꝰ:eſſe em̃ ſu per.dicit᷑ dupliciter:vel in loco.vel dignitate:xpᷣc ſuꝑ ẽ dignitate.ↄtinet᷑ loco.¶ Ad ſcdᷣm dicendũ.q loquitur ibi nõ dæ celo empirreo ſed ſidereo.ſᷣm opinionẽ phoꝛũ qui nõ aſcenderũt vſq; ad celũ empirreũ.nec vſq; ad ce⸗ lum criſtallinũ.⁊ ſic ethimologiʒat. Mlembrum quintum — Dquintũ quo querit de comꝑatõne huiꝰ . / R celi ad alios celos. Querit᷑ ergo vtꝝ oẽs celi habeãt aliquã natuꝛã ↄmunẽ.Fᷣm quã bdicant᷑ celi:⁊ ſi lic:que ſit illa. ¶ autẽ habeant videt᷑.quia nõ erũt niſi duo genera locoꝝ poſt diem iudicij.ſcʒ damnãdoꝝ ⁊ ſaluãdoꝝ Apoca.xxj.Ec ce ego creo celũ nouũ ⁊ terrã nouã:⁊.ij.pe. verſus finẽ. Ver caloꝛe ſoluet᷑: ſed eadẽ erit natura celi tũc que nũc in meliꝰmutabit᷑.erit ergo eadẽ natura ſᷣm quã dicetur tũc celũ ⁊ nũc: ſed tũc natura lumiĩoſitatis erit in celo. in terꝛa erit ↄtraria qualitas ſcʒ opacitas:⁊ ſi opaci⸗ tas eſt qualitas detenniata dãnatis.relinquit᷑ ꝙ ꝑſpicu um erit in loco ogoſito qualitas determiata:videt᷑ &̊ ꝙ lumioſitas ſit natura illa coĩs.in qua coĩcant.¶Et no tandũ ꝙ ſi aer dicat᷑ nũc penalis.h̊ ẽ ꝓpt opacitatẽ q eſt in inferioꝛi ꝑte.h̊ ꝓpt ꝑſpicuũ dr celũ:cũ ̊ ꝑſpicuũ ſit il la natura cois.ᷣ qͥt modis dicet᷑ ꝑſpicuũ dicet᷑ celũ:ᷣ ꝑ⸗ ſpicuũ duas hʒ differẽtias.vel datiuũ lumiĩs vł recepti uũ:datiuũ lumĩs ex ꝑte ſuꝑioꝝ.receptiuũ ex ꝑte iferio⸗ rũ.vñ in pᷣncipio gen.cũ dr. In pᷣncipio creauit deꝰcelũ 7 terꝛã.tra vocat᷑ ibi nata opaca.celũ lumioſa.aq̃ rece⸗ ptiuũ vtꝛiuſq;:ſᷣ datiuũ luinis pt᷑ eẽ duplꝛ.vel vniſoꝛme ſine motu.vł nõ vnifoꝛme ⁊ cũ motu:vł mediũ ſcʒ non vnifoꝛme ⁊ ſine motu.vł vnifoꝛme ⁊ cũ motu:ſi oino vni foꝛme nõ motiũ ſic ẽ celũ empirreũ:ſi oĩno vnifoꝛme mo tũ.ſic ẽ celũ criſtallinũ:ſi ñ oĩno vniſoꝛme ⁊ motuʒ.ſic ẽ celũ ſtellatũ.qð nõ ĩ oĩb ꝑtibo ſuis hʒ lumioſitatẽ eq̃lẽ quarta differẽtia nõ potuit eẽ ſcʒ nõ vnifoꝛme nõ motũ. qꝛ ſi nõ ẽ vnifoꝛme.neceſſe ẽ vt moueat᷑:⁊ oꝛdo patʒ.di⸗ gnius eĩẽ qð ẽ vnifoꝛme nõ motũ.qᷓ; motũ. Itẽ dignius eſt vnifoꝛme motũ.q; nõ vnifoꝛme motũ.Si vo ẽ recepti uũ lumioſitatis. hʒ in ſe lumẽ.vel ↄtinue recipit: ſi ha⸗ bet in ſe lumẽ.hoc ẽ vel cũ ardoꝛe.vel nõ ardoꝛe:ſi cũ ar doꝛe.tüc ẽ igneũ:ſi ᷣo hʒ lumĩoſitatẽ ſine ardoꝛe. tũc eſt olimpiũ:oꝛdo iſtoꝝ ptʒ.pꝛius em̃ eſt olimpꝰ qui eſt ſup igneuʒ.qꝛ magis pticipat de natura lumis q; igneum. Si do receptiuũ.ita vt ↄtinue recipiat: tũc vel eſt ↄiun⸗ ctum inferioꝛi parti.⁊ ſic eſt aereum: vel ſupioꝛi.⁊ ſic ẽ ethereũ.⁊ ptʒ oꝛdo.hec eſt ratõ quare ſepteʒ ſunt.Aqua aũt celũ eſſe nõ potuit.qꝛ natura celi eſt eſſe ſurſum.qð aque nõ ↄuenit. Item natura celi eſt ex omni parte cir⸗ cudare. nod aque non conuenit. . Mneſtio xl viij de luce corpoꝛali coadunata. 7 Ictum eſt de luce ſparſa q;'tuʒ ꝑ:inet ad pꝛimũ diem. Ad buc aũt reſlat aliquid de luce coaduna 'ta qð nõ fuit ſupꝛa determiatũ.Et cir⸗ eaes⸗ ca hoc querũt᷑ duo.i Pꝛimo an ꝑ totã iem fecerit lucẽ vel in pꝛincipio diei. ¶ Scdo vbi illa lux coadunata ſit ↄdita ⁊ q̃re a luce incepit opus ſuuʒ. lembꝛum prunum lux.⁊ diniſio a tenebꝛis:nunꝗd ꝑ totã diẽ fecit lucem aut in pꝛincipio diei:⁊ ↄſtat ꝙ In pꝛincipio diei. lucẽ ſparſam lucẽ co⸗ Mam aliter nõ inciꝑet facere diẽ:ſi aũt facie⸗ dunatã. bat diẽ ꝑ ſui rotatõeʒ.ꝭ in pꝛincipio diei ſacta eſt:cuʒ q̊ nihil aliud factũ legat᷑ in hac die.videt᷑ dei bonitas qui euiſſe in reſiduo huiꝰdiei.⁊ ita nõ tantũmõ die ſeptimo requieuit deꝰ. ¶ Item ſi i initio diei eſſet lux creata.tũc leciſſet mane ⁊ veſperã:ſed nõ dictũ eſt factũ eſt veſꝑe et mane dies vndꝰ. veſꝑe pᷣceſſit. nõ in initio diei facta ẽ lux.¶ Ad að dicendũ eſt. ꝙ in pᷣmo die fecit lucẽ ⁊ ↄti⸗ nuauit opus ſuũ totũ faciendo. eſſe eĩ diei ſicut tꝑis eſt in fieri.⁊ ita nõ quienit aboꝑe.Eodẽ modo dicendũ eſt d ſcõᷣo die 2 tercioꝛ ſic de alijs vſq; ad ſeptimũ. 4! Ad boc vᷣo qð querit᷑ vtrũ ſecit lueẽ in initio diei.videt᷑ dicẽ dum. ꝙ lux creata ſit in ſua plenitudine.⁊ ꝑ hoc ꝙ de⸗ clinauit in veſpeꝛã. quia dictu eſt faciũ eſt veſꝑe ⁊ mane dies vnus. EInde hugo quãdo naturalit dies noctẽ pᷣce dat.⁊ finis diei veſperã. Dicimꝰfinẽ noctis auroꝛã:cõ⸗ ſtat ꝙ auroꝛa ad diẽ pᷣccdentẽ ſit referenda.Eodẽ modo dicendũ eſt de conditõe ſolis.Sol em̃ conditꝰ eſt in ſua plena luce ⁊ ꝑfecta.⁊ poſt declinauit in occaſuʒ:⁊ dein⸗ cx iterũ oꝛtꝰeſt.x⁊ ita factꝰeſt veſꝑe ⁊ mane dies vnus. lembꝛum ſecundau O ſecũduʒ quo querit᷑ de illa luce coadu⸗ nata. vbi ſit cõdita. Si em̃ cõdita eſſet in loco firmamẽti.vel mõ vbi ẽ ſaturnꝰ.⁊ ita ce alijs planetis:facẽt multo longioꝛẽ diẽ ſui rotatõeʒ.cũ nõ moueret᷑ motu firmamẽti.⁊ ita lõ⸗ gioꝛ eẽt pꝛimꝰdies ⁊ ſcdᷣus q; quartꝰ.qð cit falſum:q in codẽ loco in qͥ nũc ẽ ſol.creata ẽ lux illa.4 Oð videt᷑ cõ cedendũ.⁊ factio ſolis nõ videt᷑ eẽ.niſi aut maioꝛ coadu natio lucis.aut illiꝰlucis diuiſio ꝑ lumiaria q̃ ſunt pla nete: de h infra magis patebit.cũ fiet ſmo ð quarto die P⸗ querit᷑ quare a luce incepit opꝰſuũ. Rndet Mali l.qꝛ lux ẽ pᷣncipiũ manifeſtãdi ſe ⁊ alia.4:!. Pꝛetea.in ſacrainẽtis ſic vult hugo dicẽs. Ego puto magnũ eẽ ſa⸗ cramẽtũ aliqð ↄmẽdari.qꝛ aĩa qᷓdiu in pcto eſt.q̃ſi in ꝗ buſdã tenebꝛs ẽ ⁊ ↄfuſione:h̊ nõ põt euadẽ ↄfuſionẽ ſua ⁊ ad oꝛdinẽ iuſticie foꝛmãq; diſponi.niſi illumiet᷑ pᷣmũ. vt poſſit vidẽ mala ſua.⁊ diſcernẽ lucẽ a tenebꝛis.i.vtu⸗ tem a vitijs.vt ſe diſponat ad oꝛdinẽ.⁊2 ↄfoꝛmet reritati. neſtio. xlix. de luce ſpi rituali que dicitur angelica intelligentin. Abito de luce coꝛ/ poꝛali.ↄſequẽter agẽduʒ ẽ de luce ſpãa li.q dicit᷑ eẽ intelligẽtia angelica: cuiꝰ Diuiſio facta eſt cũ dictũ eſt:diuiſit deꝰ lucẽ a tenebꝛis. Inde dic hugo. Mihi videt᷑⸗ odem pꝛeꝛſus tem ꝑis momẽto.quo viſibiliter ⁊ coꝛꝑaliter diuiſa eſt lux a tenebꝛis. inuiſibilit᷑ diſtincti ſunt boni angeli a malis:illis in tenebꝛis cadentibus.2 iſtis ad lucem iuſticie conueꝛſis.illuminatiſq; a luce.vt lux eſſent ⁊ non tenebꝛe.Circa quod queruntur duo. 4¶ Pꝛimo vtrum cum dicitur fiat lux ⁊c.intelligatur fa ctio pꝛima angelice nature naturalis aut gratuita. pꝛimũ.cuz em̃ in hoc pᷣmo die facta ſit ¶ Sedo te oꝛdine cerboꝝ ⁊ quibuſdã eoꝝ dubijs. embrumprimum Veritur ergo pꝛimo.vtruʒ cum dicit᷑ fiat lux ⁊c.ibi intelligat᷑ pꝛima factio angeli⸗ ce creature.ſcʒ naturalis que ↄmunis eſt . bonis ⁊ malis. aut gratuita que ſoluz eſt bonoꝝ. Et vi det᷑ pꝛimo ; de factòe naturali que ↄmu⸗ nis eſt intelligat᷑. Dicit em augu.ꝙ ſilis eſt creatõ ⁊ di⸗ ſtinctio rerũ: ſᷣ iſta diſtinctõ ongeloꝝ que fuit ꝑ quoꝛun dam ↄfirmatõeʒ.vel ꝑ alioꝝ caſuʒ.ſiue ꝑↄuerſionem ⁊ auerſionẽ.nõ ſimul fuit cũ creatõe:qꝛ opoꝛteret pꝛiꝰan⸗ gelũ eſle.qᷓᷓ ↄuerti vel aueꝛti:nõ ſolũ natura ſed etiã tem poꝛe vel duratõe.ꝗ iſta diſtinctio quã dicit augu.ſimul eſſe cũ creatõne.nõ intelligit᷑ de factõne gratuita. q̃ fuit in diſtinguẽdo honos a malis.ſ̊ de factõne natuꝛalique ↄmunis eſt.¶ Item idẽ aug.querit.vtꝝ ꝑ hoc ꝙ facta ẽ veſpera.intelligat᷑ peccatũ ratõnalis creature:ꝑ boc factũ eſt mane.eiuſdẽ renouatõ:⁊ ſubdit.q iſta expoſi⸗ tio allegoꝛice ꝓphie eſt: ̊ ptʒ ꝙ intelligit᷑ de factõe ange lice creature q̃ eſt ꝑ graʒ. 4¶. Iteʒ ibidẽ. ·õ ſicut nos ad ꝑticipãdaʒ ſapientia ꝓficiebãt angeli.vt inuiſibilia dri ⁊c.qui exquo facti ſunt.ipᷣa eternitate ſancta ⁊ pia ↄiẽ⸗ platõne ꝑfruũtur.pfrui aũt nõ eſt niſi bonoꝝ.ergo nec factio iſta de qua loquit᷑.¶ Itẽ ꝑ mane intelligit᷑ cogni tio ĩ verbo.dies aũt ↄpꝛehẽdit mane ⁊ veſpe:cũ ̊ mane illud.i.cognitõ in vᷣbo videat᷑ tm̃ bonoꝝ fuiſſe.ò̊ ⁊ dies cuiꝰmane eſt ꝑs:& iſte dies qui ibi determiat᷑.vel illa co⸗ gnitõ que determinat᷑ ꝑ lucẽ.cũ dicit᷑ fiat lux.tm ꝑtinet ad bonos angelos. Itẽ ꝙ intelligat᷑ de factõe gꝛatuita videt ꝑ aug.iij.ſuꝑ Geñ.qui ſic dicit.Tũc nox ad dicʒ ꝑtinet.nõ dies ad noctẽ: cũ ſublimes ⁊ ſancti ãgeli illꝰ ꝓ creaturã in ipa creatura nouerũt. reſerũt ad illũ in q̃ eternas ratões quibo creata ẽ ↄteinplat᷑.eaq; ↄcoꝛdiſſi⸗ ma ↄtẽplatõe ſunt vnꝰdies quẽ fecit dũs.cui ↄiũget᷑ ec⸗ cleſia de hac ꝑegrinatõe liberata ( qð dicendũ.q; intelligit᷑ de ↄditõne gratuita.xvt pᷣmo creati eſſent.cum dicit᷑ creauit celũ.ſicẽ vult aug.in.xj.ↄfeſſ.lfacti at.i.foꝛ mati foꝛmatòe gre. cũ ↄuerſi ſunt ꝑ intellectũ? affectũ. h̊ intelligit᷑ vbi fiat lux ⁊c¶ Ad obiectũ aũt in cõtra⸗ riũ dicẽdũ.ꝙ creatõ ⁊ factõ ſimul erãt ᷣm opionẽ aug. hoc ẽ indiſtater. vel h̊ potuit intelligi de ↄditõe pᷣma.qẽ qtuʒ ad eẽ.¶ Ad ſcom vo dicẽdũ ẽ.q illud opinãdo.vł ingꝗrẽdo dic aug.qð patʒ ꝑ h̊ qð ipᷣemet dic in.iiij.li.ſuꝑ gen. i Zec quiſqꝗ arbitret᷑ illð qð dixi de luce ſpuali.⁊ de ↄdito die ſpũali.⁊ angelica creatuꝛa.⁊ de ↄtẽplatõe quã hʒ in ᷣbo di.⁊ de cognitõne q̃ in ſeipᷣ̃a cognoſcit᷑ eiuſq; relatẽe ad laudẽ incomutabił veritatis.vbi pꝛiꝰvideba tur rõ rei faciẽde.q̃ cognita ẽ facta.nõ iã ꝓpꝛie.ſᷣ figu rate vel allegoꝛice ↄuenire.ad intelligẽduzʒ diẽ veſꝑaʒ 7 mane.Szʒ alit quidẽ qᷓ i hac ↄſuetudie quottidiane lu cis hꝰ coꝛꝑalis:nõ tñ tanq h ꝓpꝛie ibi figurate vbi em melioꝛ ⁊ certioꝛ lux. ibi verioꝛ etiã dies.q̃re nõ ⁊ verioꝛ veſꝑa ⁊ veriꝰ mane:i 2ã ſi ĩ iſtis diebo hʒ quãdaʒ decli⸗ natoeʒ ſuã luy ĩ occaſuʒ.quã noĩe veſꝑe nücupamꝰ⁊ ad oꝛtũ iterũ reditũ.qð mane dicimꝰ:cur⁊ illic veſpam nõ dicamꝰ.cũ creatura a ↄtẽplatõe cꝛeatoꝛis deſpicit᷑.⁊ ma ne cũ a agnitõe creature ĩ laudẽ creatoꝛis aſſurgatur. embrus ſecunduz Oſecũdũ quo qit᷑ de oꝛdie ᷣboꝝ.Pꝛimo querit᷑ q̃re nõ dicit᷑ fiat celũ ⁊ tra. ſic dici tur fiat lux ⁊c. Rñdet᷑ ſm augn.ſuꝑ geñ. NW tã in ope creatõis. qᷓ ĩ oꝑe ↄditõis ſiue factõis intelligit᷑ tota trinitas.Cũ ei dr.i pncipio crea nit deꝰ. ꝑ h̊ ꝙ dicit᷑ deꝰ. intelligit᷑ pꝛ:ꝑ pᷣncipiũ vo intelli git᷑ filiꝰ.ꝗ ẽ pᷣncipiuʒ de pᷣncipio:ſpũſſctus intelligit ꝑ B5 qð dicit᷑.ſpũs dni ferebat᷑ ⁊c.Sil⁊ cũ dicit᷑.dixit deus. fiat ⁊c.ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ deꝰ intelligit᷑ dens pater:ꝑ hoc ꝙ dicitur dixit.intelligit᷑ filius.qui eſt verbum. Per boc r llaar n⸗ onee dogni mane 1dies lacon Ptinet nits vdig Bd ing⸗ 16 ater i cnn iiſn ſſen. ctr ſang nnaqſt ico li1 egli inih idtk pſin ; veln ieñ gic ne nnd A tur. ¶ Wueſtio do ꝙ dicit᷑.vidit deus lucẽ ꝙ eſſet bona:intelligit᷑ ſpũſſã ctus cui apꝛopꝛiatur bonitas:quaꝛe vᷣo in oꝑe creatio⸗ nis ponit᷑ pꝛincipiũ.in oꝑe diſtinctiõis ponit᷑ verbũ.di ctũ eſt ſup.¶ Itẽ querit᷑ de hoc qð dicit᷑.vidit eꝰ lucem ꝙ eẽt bona.quaꝛe nõ ſiłr dictũ eſt in creatõe.vidit deus celũ ⁊ terꝛã ꝙ eẽnt bona.⸗ rii de hoc qð dicit᷑. vidit.nũꝗd em̃ pꝛiꝰnõ viderat.¶ Ao pꝛimũ rñdet aug. ſuꝑ Geñ · ad lit.ita dicẽs.Duo ſunt ꝓpter que amat deꝰ creataurã ſuã.ſ.vt ſit.⁊ vt maneat.vt ̊ eſſet qð manẽt. ſpũs dei ſuꝑferebat᷑ ſuꝑ aquã.vt aũt maneret.vidit deꝰ ꝙ bonag eſt:⁊ qð de luce dictũ eſt.hoc de oĩibo.⸗ Ad ſcðʒ vo rñdet Aug.in li.ↄtra manicheos ita dicẽs.nũꝗo qꝛ placet ei.iõ nõ nouerat bonũ.eꝓꝛſus nouerat intꝰin aio vbi aꝛs ipᷣa pulcrioꝛ eſt qᷓ illa que aꝛte fabꝛicant᷑.ſed qð videt aꝛtifex intꝰin aꝛte.hoc ꝓbat foꝛis in oꝑe.⁊ hoc eſt ꝑſectũ quod aꝛtifici ſuo placet.vidit ꝗ̊ deus lucẽ qꝛ bona eſt.quibo vᷣbis nõ oñdit᷑ nõ eluxiſſe deo ꝙ bonũ eſt.ſed placuiſſe pfectũ.quid ſi dictũ eſſet miratꝰ eſt deus luceʒ qꝛ bona eſt quantũ clamarẽt quãtũ litigarẽt.admiratõ eqm̃ reuera de rebo inſpiratis naſci ſolet.⁊ tñ legũt iſti ⁊ laudãt in euãgelio dũm nrm ihᷣm vpᷣm admiratũ eẽ fidẽ cre ſẽtiũ.quis aũ: illisa fecerat ipam fidẽ niſi ille ꝗq eam mirabat. ¶ Ite querit᷑ de hoc ꝙ dẽ diuiſit deꝰlucẽ 2 te⸗ nebꝛas:quaꝛe nõ ſuꝑiꝰdicte ſũt tenebꝛe facte ſicut dicun tur diſtincte.¶ Ad qð augu.ↄtꝛa manicheos ſic rñdet h nõ dictũ eſt. fecit de? tenebꝛas.qꝛ tenebꝛa ſicut diciũ ẽ.lu cis abſẽtia eſt.diſtinctõ tn facta ẽ inter lucẽ ⁊ tenebꝛas. quẽadmodũ nos clamãdo facimꝰvocẽ.ſileutiũ aũt non ſonãdo facimꝰ.qʒꝛ ceſſatio vocis ſilẽtiũ eſt.diſtinguimꝰ tñ ſenſu quidẽ inter vocẽ ⁊ ſilentiũ.⁊ illud vocam vocẽ ⁊ illud ſilẽtiũ:quẽadmodũ ꝗ̊ recte dicimur facere ſilẽti⸗ um.ſic recte multis diuiaꝝ ſcripturaꝝ locis deꝰdẽ face re tenebꝛas.q; lucẽ quibo vult tꝑibo ⁊ locis.vel nõ dat. vl detrahit. 1 querit᷑ de hoc qð dẽ.factũ eſt veſꝑe 2 mane ⁊c̃. videt᷑ ein ꝙ deberet mane pᷣoꝛdinaꝛi veſꝑi.qꝛ nobiliꝰeſt:nobilioꝛ em̃ ↄgnitio in ᷣbo.ↄgnitõe in ꝓpꝛia natura. ⁊ ita pᷣoꝛ eſt natura vł dignitate.4 Stẽ pꝛiꝰ na⸗ turalr ↄgnouit angelꝰĩ ᷣbo.qᷓ in ꝓpia natura. In ꝗpꝛio &̊ genere mane pᷣoꝛdinaꝛi dẽ veſꝑi.¶¶ Rñdet᷑.ibi accipit aug.mane ꝓpꝛie.ꝓ ↄgnitõe ãgeli.q̃ eſt de re faciẽda inq; tũ hmõi.⁊ qꝛ nõ ↄgnouit ſe faciendũ.iõ ꝓpꝛie nõ babuit ↄgnitõʒ matutinã de ſe.ſed de alijs. eſꝑe aũt intelligit aug. ꝓ cognitõe de re facta in ꝓpꝛio genere.⁊ hãc bñ ha buit agelus de ſe.qꝛ ergo ãgelus pꝛiꝰ ↄgnouit ſe factum ꝙ cetera faciẽda.(pꝛiꝰdico ᷣm naturã )iõ veſꝑe ibi pᷣoꝛ⸗ dinat᷑ mane.Vñ ibi eſt duplex modꝰoꝛdinãdi.vnꝰ quo adↄgnita.⁊ ſic oꝛdinat᷑ veſꝑe añ mane.vt nũc dictũ eſt. Aliꝰquo ad modos ↄgnaſcendi.⁊ ſic deberet poꝛdinaꝛi mane.ſᷣm ꝙ ꝓbat obiectio pᷣma.q] Ad ſcðᷣm aũt dicẽduʒ ꝓP reuera ↄgnouit ſe angelꝰin vbo.ſed nõ eo mõ quo ac⸗ cipit᷑.qꝛ nõ ↄgnouit nec ↄgnoſcere potuit. ſe faciendũ.h̊ iam exiſtentẽ ſe.¶ Itẽ querit᷑ vtruʒ vnus erat dies aut ples. videt᷑ ꝙ vnꝰ:dies em̃ diſtinguit᷑ ot dictũ eſt ſᷣm co⸗ gnitõʒ ãgeli. ſed ↄſtat ꝙ ᷣm aug.oia ſimul facta ſũt.hᷣ̊ ã gelus nõ ↄgnoſcit ꝑ ſucceſſionẽ ſicut aĩa.ſicut diẽ aug. ſupᷣ.nõ ſic ad ꝑcipiedã ſapiam ꝓficiebant ⁊c̃.ẽ ſi intelli⸗ git quecũq; ſunt.vt videt᷑.̊ ſimul ↄgnoſcebat cĩa cuʒ ſił facta eẽnt.q̊ nõ erat niſi vnicꝰdies.4¶ Contra attingere ad multa ſimul.ita ꝙ nõ ad vnũ poit aliud. ꝓpꝛiũ eſt ſa pientie increate.de qua ſapi.viij.attingit vbiq; ꝓpter ſui mũditiã.ergo nõ ↄuenit ãgelo:ſed attingere ageli eſt peꝛ ↄgintõeʒ.ergo nõ ſimul multa ↄgnoſcit.¶ Solutõ dicen dum ꝙ multi ſũt dies ſpũales ſᷣm aug.⁊ accipit᷑ eoꝝ di⸗ ſtinctio a ꝑre cognitoꝝ. que diuerſa erãt in genere vel ĩ ſpecie.⁊ eꝛdinẽ naturalẽ habebãt. VUñ ꝓpter preſentiam ↄgnitionis ſignate ſuꝑ res factas.ↄputant᷑ dies diuerſi Accipit᷑ etiã diſtinctio a paꝛte cognitõ:is gelice.ſicut eĩ nũc vltimo ꝓbatũ eſt.nõ ſimul.i.nõ in vno nũc.ſił intel ligebat multa.ſed vnum poſt aliud. qᷓuis oĩa ſimul fa⸗ cta eſſent:niſi dicat᷑ ſimul.id eſt repente.quia nõ axpaꝛʒ —— Nuinquageſima differentia inter ↄgnitiõeʒ ⁊ ↄgnitionẽ.ſicut appaꝛet in homie.⁊ hoc dicit aug.ponẽs exemplum de viſu nr̃o Fᷣm opinionẽ.que dicit.q videmus extra mittẽtes.Radius viſibilis in ictu ꝑtraſit. ꝓpinquioꝛa ⁊ remotioꝛa ſpacia ſimul.i.repẽte.nõ oino eque cito vel ſubito.qꝛ impoſſi⸗ bile eſt corpus aliquod ſubito ꝑtrãſire ⁊ accipit illudꝓ concoꝛdãtia. j.theſ.iiij.in ictu oculi ⁊c̃. In diuerſis em locis erũt corꝑa reſurgẽtia.⁊ nõ eque diſiabãt a loco in dicij.⁊ tñ in ictu oculi.i.repẽte ↄnenient.Aſłto aũt ma ioꝛ celeritas eſt in cognitõe ãgelica.qᷓ;ᷓ in hmõi coꝛꝑiba vel qᷓ; in radio viſibili. Ande dicit aug. ſi oculoꝝ caꝛna lium acies celeritate tantũ pt᷑.qd mẽtis acies humane. qᷓtomagis ãgelice.Inde multomagis ponẽdum eſt.qꝙ repente multa ↄgnoſcit:nõ tamẽ ſubito.ſed ibi eſt poſte⸗ rioꝛitas.de nũc in ↄgnoſcẽdo vnum.ad nũc in ↄgnolſcẽ⸗ do aliud.⁊ ob hoc eſt diuerſitas in diebus. ¶ Mueſtio quiquageſima quitur de opere cde diei in qua facta eſt diuiſio aquaꝝ ſuꝑioꝝ ab inferioꝛibo. ⁊ firmamenti in medio eaꝝ ↄditio. SDicendum eſt ergo ‚Spino ðᷣ aquis ſuꝑioꝛibo.circa quas que rendũ eſt.¶ Pꝛimo vtꝝ ſint alique aque ſuꝑiores.q̃ ſint ſuꝑ firmametũ.⁊ dicat᷑ firmamẽtũ celũ ſtellatũ:exponi tur em̃ vno mõ firmamtũ ꝓ celo acꝛeo.quod etiã diuidit inter aquas que ſurſũ vapoꝛalr ferunt᷑.⁊ aquas que in ferioꝛibo ↄgregant᷑. Scðo vtꝝ ↄgregẽt᷑ aque ſuꝑioꝛes ĩ modũ oꝛbis. Tercio vtꝝ moncat᷑ oꝛbiculaꝛit.¶ Quaꝛ to qua neceſſitate ↄſtitute ſint ſupꝛa firmamẽtũ.¶ Qui⸗ to qualiter dicat᷑ eſſe celum criſtallinũ.q¶. Sexto de oꝛdi ne verboꝛum. EWembꝛum pꝛrimnz O pꝛimũ ſic ang.ſuꝑ Geñ.j.ĩ glo.Exigit aquaꝝ pondꝰ. vt ſuꝑ terꝛã fluant.vł in ae⸗ re vapoꝛałr ferant.nec ꝗs dicat oĩpotẽtia dei hoc fieri.Quõ em̃ deꝰ naturas feceꝛit querit᷑ nõ ꝙ ex eis ad miraculũ potẽtia dei oꝑet᷑. Oẽs g aque.vł ferunt᷑ ſuꝑ terꝛã.vł ferũt᷑ va ꝑatr in aere: nul⸗ le aq̃ ſũt ſuꝑ celũ ſtellatũ.q¶ Si dicat᷑ G ð natura aqua⸗ rũ ibi nõ ſũt ̊ de oiĩpotẽtia dei.ↄtra boc ẽ ſcdᷣa ꝑs aucto⸗/ ritatis.dicẽ̃ em̃.quõ deꝰnaturas fecerit qꝛit᷑ nõ ꝙ eis ad miraculũ fecerit potẽtia dei.q.d.pᷣmo faciẽdo res.ñ feẽ eas deꝰmiraculoſe ̊ natalr.⁊ pꝰillis naturalr factis.fe cit aliq̃ mira culoſa.pᷣter ſolitũ curſũ nature faciẽdo:qñ querimꝰoꝑa ſex dieꝝ.querimꝰoꝛdinẽ reꝝ naturalẽ:ñ & bet dici.ꝙ ibi ſũt oĩpotẽtia dei.ſ̊ ſᷣm ſapiaʒ oꝛdinã⸗ tẽ leuia ſurſũ.grauia deoꝛſũ:& hoc celũ criſtailinũ ñ eꝛit ex aꝗs..«. Si dicat᷑ ꝙ ille aq̃ nõ hñt naturã ponderoſita tis.Cõtra baſiliꝰ.aq̃s deꝰdiſpoſuit ꝓt ſoł⁊ etheris ca⸗ lidiſſimũ feruoꝛẽ.pꝰfirmamẽtũ em̃ ether expaſus ẽ.⁊ ni ſi ſu ꝑiaceret aq̃.inflaãmatũ eẽt a caloꝛe firmamẽtũ.Sol em̃ ⁊ luna 2 ſtelle ĩ firmamẽto ſũt. videt᷑ ergo ꝙ aq ſint ibi gues.¶ Pꝛeteꝛea.criſtallꝰẽ aq̃ ↄgelata ĩ ſũmo.ſᷣ̊ non pt ha bere ↄgelatõʒ niſi bumidũ.⁊ n qðlibet hũidũ. ſiẽ aerenʒ. vt oleũ.ergo oꝑtet ꝙ ſit aquoſũ.relinꝗt᷑ ergo q; ſit ibi bumidũ aquoſũ.⁊ ita põderoſũ. Si dicat᷑ ꝙ nõ accipiũt᷑ ibi aque ſic hic infra.ſ̊ ſicut ibi.ſpũs dñi fere⸗ bat᷑ ſuꝑ aquas. ötra diuiſio fuit aqua ꝝ ĩ die.ſed ñ niſi illaꝝ de quibus dicit᷑.ſpiritus dñi ferebatur ſuper aquas:ed illa aqua dicitur quedam maſſa confuſa.nõ tm er bumidis.ſed ex bumido? ſicco.ſrigido et calido. luce et tene bꝛis.et ita aq impoꝛtat ibi ↄfuſiõz q̃litatũ et rei deferẽtis.easdiuidẽ aqs fuit diuidere qlitates cuzʒ materia ↄtinente qualitates.ita ꝙ aliqua materia cum * aliquibo qualitatibo ſit ſuꝑius.alia inferius:poſſumus ergo dicere .ꝙ dinideꝛe aquas ab aꝗs ẽ.ꝙ qualitas ln⸗ cis cũ materia fuit in ꝑte ſuꝑioꝛi.ſed hoc nullã hẽ dubi⸗ tatõʒ. Sãcti ergo circa hoc dubitauerũt: ꝙ voluit plus de vicere ꝑ illud.ſ.diuidat aquas ab aꝗs ꝙᷓ diuidat᷑ na tẽ querit᷑ vtꝝ aque ille que ſunt ſuꝑ firmamẽtũ ha⸗ eãt aliquã naturaʒ ↄmunẽ cũ ags inferioꝛibo ⁊ que ſit illa natura ↄmunis.4 Ad qð volũt ꝗdã dicere.ꝙ bhabẽt ↄmũe frigidũ ⁊ humidũ.ꝑ hanc rõeʒ celũ otinet ignẽ.ig nis aeꝛẽ.⁊ aer aquã. aqua ſimilit᷑ debuit circũdaꝛe ter⸗ rã ex om̃i ꝑte:ſed nõ potuit ꝓpter aĩantia qᷓ ſunt ſuꝑ ter⸗ . lucis cuʒ materia.i.ignis vel luminoſi ab aquis. rã. ergo neceſſe fuit illã eleuaꝛi alibi vbi poſſet circũda⸗ re totã terꝛã.q̊ cum eleuate ſint ſuꝑ firmamẽtũ ibi habe bũt naturã frigidi ⁊ humidi.q Alij volunt oñdere ꝙ tm̃ ſũt ibi pᷣm naturã humiditatis.ſic ĩ aqua eſt frigiditas 2 humiditas:ſed humiditas eſt fluxibił ⁊ ↄtinuataꝗa teꝛra q̃ ſicca eſt.nõ hẽet ↄtinuitatẽ ſine aqua.:⁊ ꝙ bumi dũ ſit ↄtiuitiuũ ſiue ↄiũctiuũ dẽ ĩ medicia:dẽ ei hũiditaſ ẽ glutiuũ mẽbroꝝ.Cõſtat at᷑ q m illã ꝓpetatẽ ſᷣm quã ſluxibilis eſt.nõ ſunt ibi aque.qꝛ ſic fluerẽt deoꝛſũ.ergo remanẽt ibi m naturã ↄtinuatõis. Itẽ ꝙ ᷣm naturã ↄtinuatõis ſint ibi ꝓbatõ.qꝛ hic infra nohilioꝛ natura ĩ hoc mũdo eſt ↄtinuatio vł ↄiũctio:ſed cuz ibi eleuet᷑ ſuꝑ alienã naturã.nõ eſt niſi Fᷣm ꝓpꝛietatẽ eiꝰno bilioꝛẽ. Re⸗ lingt᷑ ergo. ꝙ hũidũ ſit ibi ſᷣn ꝙ piũctiuũ.ſed quoꝝ eſt ↄiũctio.ↄſtat em̃ ꝙ ibi eſt natura ſuꝑceleſtiũ ⁊ inferioꝝ. oꝑtuit ꝙ pↄiungerẽt᷑. Vñ neceſſe fuit eẽ ſᷣm hãc ꝓpꝛieta⸗ tẽ.4:. Alij dicũt ꝙ ſunt ibi ᷣm naturã ꝑſpicui.Eſt aũt ꝑ⸗ ſpicuũ illud qð ht aliquã diſpoſitõʒ ad accipiendũ lucẽ ꝑ totũ.Seo iſte qualitates oꝛdinate ſunt.qꝛ nibil eſt in⸗ oꝛdinatũ a ſũma ſapiẽtia.Ana & q̃litas alia nobilioꝛ.hᷣ ᷣm nobiliſſimã qu alitatẽ ibi collocant᷑:ſed ꝑſpicuũ eſt nobiliſſima. ꝓbatõ.Aqua em̃ cũ terꝛa ⁊ aeꝛe ⁊ celo ſtel⸗ lato ⁊ igneo ht ↄueniẽtiazʒ.ſed celũ ſtellatũ ⁊ igneũ nobi lioꝛa ſũt teꝛra ⁊ aeꝛe.&̊ᷓ natura illa ſpᷣm quãa ↄueit cũ celo ſtellato.nobilioꝛ ẽ qᷓ; ille ſᷣm q̃s ↄueit cũ aeꝛe ⁊ teꝛra:led cũ terꝛa ↄueĩt ꝑ naturã ſicci.cũ aqua ꝑ naturã hũidi.cũ celo ſtellato ꝑ naturã ꝑſpicui:relinꝗt᷑ ꝗ̊ · ꝙ ꝑſpicuũ erit nobilioꝛ foꝛma int᷑ foꝛmas aq̃:g̊ ſi aque debeãt eẽ ſuꝑiꝰ. ⁊ ↄueit eas eẽ ibi ſᷣm naturã eoꝝ nobilioꝛẽ.ꝑ natura ꝑ⸗ ſpicui erũt ibi.¶ Ad idẽ ꝑſpicuũ ñ ẽ pura q̃litas.qñ ad miſcet᷑ cũ q̃itanbo hñtibo riũ ſicẽ humido gui ⁊ ſicco 2 calido.̊ᷓ alicubi ẽ pura q̃litas.qꝛ ex oꝛdinatõe ſũme ſapi entie eſt.ſi aligꝰ impux ſit alicubi.ꝙ illud idẽ ſit in ſua puritate alibi.ſed in oĩ coꝛꝑe inferioꝛi aqueo celo ẽ hec q̃litas impura. In aq̃ em̃ cum frigido ⁊ hũido: in aere cũ hũido. in igne cũ caliditate.⁊ iteꝝ ĩi celo ſtellato.ꝗa ibi nõ eſt vnifoꝛme ꝑſpicuũ.eꝛgo locꝰbꝰqð dico ꝑſpicuũ Fſᷣm ꝙ pura natura ẽ.erit ſup̃ celũ ſtellatũ.⁊ infra empiꝛ reũ. In empiꝛreo em̃ eẽ nõ poteſt.qꝛ empiꝛreũ eſt datiuũ lumis:illud aũt coꝛpꝰin qͥ eſt ꝓſpicuũ puꝝ.ẽ receptiuuʒ lumĩs:relinꝗt᷑ eꝛgo.ꝙ ĩ celo ſtellato ſit ꝑſpicuũ pᷣm ſuam puritatẽ.̊ᷓ aq̃ Fᷣm hac naturã.ſ.ꝑſpicuũ erũt ibi.q IJtem ij.petri vlti.Elemẽta caloꝛe ſoluẽt᷑.⁊ glo.ibi dic.ꝙ duo elemẽta.ſ.aqua ⁊ ignis abſũment᷑.celũ aũt ⁊ terꝛa ĩ me⸗ liꝰomutabunt᷑. Pꝛobatõ aũt ꝙ impoſſibile eſt ꝙ celũ cri ſtallinũ hẽat aquas.vel cũ ponderoſitate vł frigiditate vel hũiditate.qꝛ ille magnꝰ ignis ñ aſcẽdet vltra ꝙᷓ aſcen Dit aqᷓ diluuij.̊ aq̃ diluuij ñ aſcẽdit vlt᷑ celũ aereũ. ergo nec ẽ ille ignis.ᷓ ille ignis magnꝰnõ poterit aſſumere il las q̃litates.niſi ponat ĩ celo criſtallino.ſ.ꝗuitatẽ ſuꝑi⸗ oꝛitatẽ humiditatẽ. ſed talis erit renouatõò duoꝝ elemẽ toꝝ q̃ manebũt.ꝙ oẽs q̃litates grietatẽ hñtes.cedẽt ĩ pe nã damnãdoꝝ.ſi ergo eẽnt ĩ celo ſtellato hmõi qlitates cederẽt in penã dãnandoꝝ:ſed hoc ñ erit ꝑ magnũ ignẽ qꝛ nõ poterit attingere neq; ꝑ naturã ſuã.qꝛ qð in aliqͥ toto ẽ.ꝑ naturãlſuã nõ recedit ab eo.i Si dicat᷑ ꝙ diſpo ſitõ diuia ſeꝑabit.Contra. Ipᷣa nõ facit hoc ĩ celo ſtella to qð inferiꝰ.At aliqua ꝑs cedat in locũ danandoꝝ.er⸗ go multofoꝛtiꝰĩ celo ſu ꝑioꝛi nõ faciet diuiſionẽ. Reſtat ergo.ꝙ ſi ſint ibi aque ᷣm has qualitates.ſ.frigidũ hu midũ ponderoſũ.ꝙ hoc nõ eritↄueniẽs loco glificando rũ.ergo ſic nõ ſũt ibi.¶ Iem aug.xuij.oↄfel.ſũt alie aque ĩimoꝛtales.a teꝛrena coꝛruptõe ſeꝑate.ergo aq ille ſũt ſe ꝑate a q̃litatibo coꝛruptibilibo:ſeð he ſũt qualitates ha⸗ bẽtes grietatẽ.⁊ ita videt᷑ ꝙ ille aque ſᷣm hãc ꝓpꝛietateʒ que eſt ꝑſpicuũ ſint ibi. EKnſio opinio circa hoc ẽ.ſan cti em̃ nihil certũ diffinierũt.Eñ opinãdo ↄcedo ↄcluſio nẽ.ꝙ celũ aqueũ vel criſtallinũ ſit ex luce ſicut ex ↄplem̃ to ſui ⁊ ꝑſpicuitate materiali.¶¶ Ad hoc eꝛgo ꝙ dicẽ aug. exigit aquaꝝ pondus ⁊c.dicẽdũ ꝙ hoc veꝝ eſt.qñ aque ſunt hñtes hmõi ꝓpꝛietates.ponderoſitatẽ.humiditatẽ. frigiditatẽ.ſed has nõ hũñt ibi ſicut ꝓbatũ ẽ.¶ Si aũt obijcit᷑ ex hoc qð dicit Aug.in li.de ci.dei.ꝙ ſicut humi dũ eſt ĩ cerebꝛo ⁊ manet ibi.cum tũñ ſit ſuꝑioꝛ ꝑs coꝛꝑis: ita humidũ nihil ꝓhibet eẽ ibi.dico ꝙ nõ eſt ſiłe.Aliter em̃ eſt ð coꝛꝑe nr̃o.aliter de coꝛꝑe ſuꝑioꝛi.Nrm em̃ coꝛ⸗ pus ↄmirtũ eſt ex quatuoꝛ qualitatibo. Vñ ñn oꝛdinant᷑ mẽbꝛa nr̃a m oꝛdinẽ qualitatũ.ſed m relatõʒ ad aĩia, que diueꝛſimode in diuerſis mẽbꝛis oꝑat᷑.hoc mõ nõ re pugnat ꝙ humidũ ſit in cerebꝛo.qꝛ aĩa oꝑat᷑ in cerebꝛo oꝑatione aĩali.qð ↄuenit in humido fieri.in coꝛde autẽ ſpũali oꝑatõe.in inferiori ꝑte naturali oꝑatõe:ſed ſᷣm has diuerſas oꝑatões.neceſſe ẽ habere differẽtes vires miniſtrãtes oꝑationibo his diuerſis:receptiuũ aũt foꝛ/ maꝝ ẽ hũidũ. Vñ cũ impꝛeſſiones ſeſibiles fiant ĩ cere⸗ bꝛo.nõ eſt mirũ ibi eẽ humidũ. calidũ vo in coꝛde ꝓpter oꝑationes ſpũ ales.pꝑ calidũ eſt eiñ maxima oꝑatio ſpi⸗ ritꝰ. Spũs em̃ mediũ eſt inter coꝛpus ⁊ aĩaʒ. In vniueꝛ ſo vᷣo aliter eſt.qꝛ coꝛꝑa ſepata ſunt⁊ nõ ſunt ↄmixta.vñ Fm qualitatũ nobilitates oꝛdinant᷑. Vñ illud verbũ nõ dicit aſſerẽdo aug.⁊c.¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ꝙ criſtallus ẽↄgelatio humidi:dicendũ.ꝙ celũ illud ñ dꝛ criſtallinũ m oẽm ꝓpꝛietatẽ criſtalli.ſeo ſᷣm ꝓpꝛietatẽ hãc que ẽ ꝑ⸗ ſpicuũ.qñ em̃ aqua ↄgelata tota eſt ꝑſpicua:iõ ad deſi⸗ gnandũ ꝙ r mſit ibi aqua ſᷣm natura ꝑſpicuitatis dicit᷑ criſtallinũ.¶ Ao hoc qð dicit Baſiliꝰ.ꝙ aquas deus di ſpoſuit ꝓter ſolis feruentiſſimũ caloꝛẽ:dico ꝙ ſaturnꝰẽ ſtella frigida.ſieut ibi ↄtingit dicere frigidũ.⁊ hoc nõ eſt niſi equoce.i otãdũ aũt eſt q' calidũ quoddã eſt ſaluati uũ.vt calidũ qð in ſole.⁊ ẽ calidũ deſtructiuũ quoddã.ſi cut q fit coadunatõ radioꝝ ⁊ accẽdit ad naturã ignis ſicut in ſpeculo ſi fiat coadunatõ radioꝝ.pt᷑ incẽdi ſtu⸗ pa ex refiectõe radioꝛum. Vñ dico ꝗ caloꝛ ſolis non eſt abſumptin? ſed generatiuꝰ. vñ generant᷑ rane ex caloꝛe celeſti. in veꝛe.ſed rõne radioꝝ ꝗ ſunt ex reflexione ẽ cõ ſũptiuꝰ. Vñ dicendũ.q opinio eſi.vt intelligat᷑ de ethe⸗ re inferioꝛi illa auctoꝛitas.vt firm amentũ dicat᷑ illud in terſticiũ.qdð eſt inter vapoꝛes que ſũt in aeꝛe.⁊ aquas in ferioꝛes.⁊ illi vapoꝛes ſũt medij inter nos ⁊ ſolis feruo⸗ rẽ.quem temperant aliquando. BGſcdᷣm quo querit᷑. vtꝝ cõgregate ſũt aq̃ ſuꝑioꝛes in modũ oꝛbis.quod videt᷑.ſup⸗ ponit᷑ em̃ vacuũ nõ eſſe.ergo totũ ſpaciũ a celo empirꝛeo vſq; ad celũ ſidereũ.repletũ ſt coꝛꝑpe.l Itẽ in ſuꝑioꝛibo eſt diſtinctio locoꝛũ.quem⸗ admodũ?⁊ coꝛpoꝝ. verbigratia: Celũ empiꝛreũ nõ occu pat ſiderij celi.nec ecõuerſo.⁊ ita de alijs.nec in ꝑte nec in toto minꝰem̃ mobile coꝛpus nõ occupat locũ nobilio ris.nec ecõuerſo in ſuꝑioꝛibo.quẽadmodũ hic inferius accidit de aeꝛe.ꝙ ſubintrat cauernas terre.cuʒ ergo aꝗ ſuꝑioꝛes ſint in medio celi empirꝛei celi ſiderei.colligẽ tur in oꝛbẽ ex omi parte.aut aliqua ꝑs celi empirꝛei et celi ſiderei occupabit aliquã ꝑtem ſpacij illiꝰ.ſcʒ celi a⸗ quei.Sed ſi occupaꝛet aliq ua ſpacij illiꝰ.nõ eſſet celum eimpirꝛeũ ex om̃i ꝑte ſua oꝛbiculaꝛe.vel celum ſidereum: cum eꝛgo vtrunq; ſit oꝛbiculaꝛe.nulla xs alteriꝰ coꝛꝑis lembꝛuz ſecundu S G — — ibe nde e litſe 3ba⸗ atez nſio eĩ e gte. güt mi : 0 M i, e o⸗ e s e⸗ inen fi n9 cit di Ne el n ſi is ſn e 6 e din din 10, hp⸗ eĩ et Lueſtio — —— ingrediet᷑ ſpaciũ intermediũ.ergo aque ſuꝑioꝛes ex om̃i ꝑte ⁊ quo ad ſuꝑins ⁊ quo ad inferiꝰoccupabũt ſpaciuʒ intermediũ. ergo colligent᷑ in oꝛbẽ.nõ em̃ intercipit᷑ ali⸗ qð coꝛpus minꝰ nobile vt ignis vel ether. cũ min? nobile in ſuꝑioꝛibo.nõ occupet locũ nobilioꝛis:ſᷣm oꝛdinẽ etiã locoꝝ eſt oꝛdo coꝛꝑm in nobilitate.⁊ ecõuerſo:erit ergo vnꝰoꝛbis mediꝰinter celũ empirꝛeũ? ſtellatũ.l aũt aque ille nobilioꝛes ſint ĩ dignitate nature ꝙᷓ firmam̃tũ videt᷑ ex ᷣbis aug.ↄtra manicheos.qm̃ naturã illa diee bamꝰnoie aque appellatã. credo firmamẽto celi materia coꝛꝑalẽ reꝝ viſibiliũ fuiſſe diſcretã.cũ em ſit celũ coꝛpꝰ pulcerꝛimũ.o m̃is inuiſibilis creata excedit etiã pulcri tudinẽ celi.⁊ iõ foꝛtaſſe ſuꝑ celũ dicunt᷑ eſſe aque inuiſi⸗ biles. que a paucis intelligunt᷑. nõ locoꝝ ſedibo ſed di⸗ gnitate nature ſuꝑaꝛe celũ:quãqᷓ nibil de bac re temere affirmãdũ eſt. obſcura em eſi 2 remota a ſenſipo hoĩm. ſᷣ quõ ſe habeat anteꝗᷓ intelligat᷑ credẽda eſt. ¶ Videt᷑ at ↄtraꝛiũ.ꝙ nõ ex illis fit oꝛbiculaꝛe naturalit.ſed ſi eſt ꝙ fit oꝛbiculaꝛe ex accidẽti.ſicut aqua in cipho rotundo: cũ em̃ aque añ diuiſionẽ. ſuꝑioꝛes ſcʒ ⁊ inferioꝛes eſſent eiuſdẽ nature.facta diniſione adhuc remanebũt ↄſimilł nature.ſed aque inferioꝛes nõ ↄſtituũt naturaltr coꝛpus oꝛbiculaꝛe ſeo accidẽtalłr. qꝛ imitant᷑ figurazʒ ↄtinẽtis. S nec aque ſuꝑioꝛes cũ ſint ↄſilis narure.il Pꝛeterea dic phᷣus.qꝙ coꝛꝑi recto naturalr debet᷑ motus rectꝰ. Vnde aquis inferioꝛibo debet᷑ motꝰrectꝰ.⁊x ille ſũt ↄſimił nate: ergo ſi colligunt᷑.colligent᷑ in coꝛpꝰrectũ nataliter.oꝛbi⸗ culaꝛe accidẽtałr. ¶ Aod qð dicendũ.ꝙ nihil in hac ꝑte eſt diffiniẽdũ.ſed opinãdo ſine pꝛeiudicio melioꝛis ſen⸗ tẽtie pt dici.q; aque ille colligunt᷑ in coꝛpus naturaliter oꝛbiculaꝛe.¶ Ad obiectũ dicẽdũ ꝙ eẽ ↄſimił nature.po⸗ teſt dici multiptr. vel ita ꝙ ſint eiuſdẽ nature in ſpẽ ⁊ B nõ videt᷑ ex bis aug: vel ꝙ babeãt aliquã ↄueniẽtiã · vt vtrobiq; inueniat᷑ natura ꝑſpicui.ſᷣ aque inferioꝛes ſũt coꝛrupti biles ille ᷣo ĩmoꝛtales.que nõ coꝛrumpunt.ſic dicit aug. Si tñ ſunt ille aque ↄſilis nature in ſpẽ. quõ ibi ſunt.diuie diſpoſitõi relinquendũ ſiẽ diẽ dama. embꝛuz terciumm Bterciũ quo querit᷑.vtꝝ illud coꝛpus mo⸗ ueat᷑ oꝛbiculaꝛiter.⁊ videt᷑ ꝙ non.qꝛ illud coꝛpus fit ex aquis.ſed aque naturaliter ferunt᷑ deoꝛſũ:eꝛgo ⁊ illud coꝛpus natura liter ferẽ deoꝛſũ.&̊ nõ mouet᷑ motu oꝛbiculaꝛi ſed recto. Cõtra iſtud coꝛpꝰeſt nobiliꝰꝙᷓ ſit firmamentũ ſiue ce luũ ſtellatũ.cũ oꝛdinet᷑ ſupꝛa illud.g̊ mouet᷑ motu nobili⸗ oꝛi: ſed firmamẽtũ mouet᷑ motu oꝛbiculaꝛi.ꝗ̊ multofoꝛti⸗ us celũ aqueũ ſi mouet᷑.mouet᷑ mot u oꝛbiculaꝛi.⸗ AdD obiectũ aũt in ↄtraꝛiũ dicendũ.ꝙ aqua dẽ dupłr. Vno mõ aqua dr elementũ inferiꝰↄiunctũ terꝛe.⁊ huiꝰeſt mo tus rectꝰnaturatr tendẽs deoꝛſũ.⁊ fm hanc rõem aque nõ dicit᷑ celũ aqueũ.Alio mõ dẽ aqua ↄmunit.ſcʒ mate ria coꝛꝑm.nõ tm̃ inferioꝝ ſed etiaʒ ſuꝑioꝝ ſᷣm qð dicit᷑ HBeñ.j. Spũs dñi ferebat᷑ ſuꝑ aquas.⁊ ſᷣm hanc rõem dẽ iſtud celũ aqueũ lʒ maioꝛis ſit iã nobilitatis ſiue ſpe ciei nobilioꝛis. Miembꝛzꝛum quaꝛtum ODquaꝛtũ quo querit᷑.q neceſſitate ſint aq̃ ſuꝑ illud firmamentũ ſiue celũ aqueũ.cũ em ſit multitudo celoꝝ.quodlibet celũ hĩr ſnũ locabile 'ᷣm ſuã naturã. Empirꝛeũ an —+ NQelos. firſnamẽtũ ſtellas: aeꝛeũ ethereũ volatilia. aqᷓ aquatilia. teꝛra aĩ antia.q̊ aqueũ celũ ſuuʒ locale debet pꝛe:ſi ergo nõ habet.videt᷑ natura ſuꝑuacua. Si dica⸗ tur ꝙ eſt ad tꝑandũ caloꝛẽ. Contra ſolũ humidũ inflam mabile eſt. m ꝙ potentiã habet ad ſiccũ. relinquit᷑ er⸗ go. ſi celũ ſtellatũ nõ habet naturam ſicci:.q; non habet naturã leuis vel grauis. videt᷑ ꝙ nõ habet naturã infla⸗ mabilẽ.⁊ ita nõ indiget aliquo qð temꝑet eius caloꝛem Nuinquageſima Sed videtur ꝙ ſit ad ſernuandũ eſſe in rebo generabili bus ⁊ coꝛruptibilibus.quia coꝛꝑa citra celum ſtellatuʒ cõtraꝛietatem habẽt.ſed vnũ ↄtraꝛiũ coꝛruptiuũ eſt alte rius.om̃ia ergo bmõi ᷣm qualitatẽ ſunt actiua ⁊ paſſi⸗ una.ergo nullũ hoꝝ eſt vnifoꝛmit por ſaluatiuũ. Itez neq; ſiellatũ.quia ibi eſt diuerſitas ſtellaꝝ.q ſm radio ſitateʒ habent maioꝛem ↄſeruatõz vnius rei q; alterius ergo ſellatũ nõ eſt vniſoꝛmiter boꝝ ↄſeruatiuũ. ꝗ̊ oꝑtet aliud eſſe qdð vnifoꝛmiter om̃ia ↄſeruat.ſed hoc nõ ẽ em⸗ pirꝛeũ.qꝛ hoc eſt angelis xputatũ ⁊ gloꝛificatis coꝛpo⸗ ribus:⁊ nõ ad actionẽ.qꝛ nullũ motum.ergo aqueũ ce⸗ lum cũ habeat motũ vnifoꝛmẽ.facit vnifoꝛmitatẽ in in⸗ ferioꝛibus.¶ & aũt moueat᷑ ꝓbatio.In pꝛincipio crea uit deus imobilia.ſcʒ celũ quod nõ eſt motũ.et terꝛam q̃ nõ ſᷣm ſui totalitatem mouetur.⁊ media natura flexibi lis.fuit ⁊ mutabilis.⁊ inſuper habens naturam flexibi litatis.Cum aũt dicit᷑ ſpiritus domini ferebat᷑ ſuꝑ aq̃s per aquas deſignantur media que habent natur am fle⸗ xibilitatis.quia om̃is mutatõ rerũ debebat fieri exr eis: pꝛincipaliter em̃ fiunt mutationes circa naturam aque aeris.in teꝛra aũt nulla fit niſi aer vel aqua ingrediat᷑ Sed dupliciter dicitur mutabile vł quod in ꝓpinqua di ſpoſitiõe eſt ad motum.vel quod eſt ad motum:ſed con⸗ ſiat quod actu mouetur.nobilius eſt eo qnod mobileẽ. actus em̃ qui nõ coꝛrumpit nobilioꝛ eſi potentia. Vnde motus in mobili nõ coꝛrumpẽs ſubiectum ſuum.nobili oꝛ eſt ſubiecto ſcʒ inqtuʒ mobile eſt:illa ergo aquoſa na tura media. duplicem habuit naturam. vnã que ſempeꝛ fuit in motu.aliaʒ que in potentia fuit in motu: ⁊ ille ꝗ actu ſemꝑ eſt. nobilioꝛ eſt. Cum ergo celum criſtallinuʒ ſiellatum ſuꝑioꝛa coꝛpoꝛa ſint alijs coꝛpoꝛibo medijs. relinquit᷑ ꝙ ſempeꝛ mouebunt᷑. Itẽ eſt motus diurnus qui ↄſeruat res in eſſe.conſtat ergo ꝙ ille erit alicuiꝰcoꝛ poꝛis.⁊ nõ niſi vnifoꝛmis in toto ⁊ in ꝑte:ſed hoc nõ eſi celũ ſtellatũ.ergo erit aqueũ. (er ponſio ↄcedo ꝙ ſic eſt.⁊ hoc fuit vtilitas ⁊ neceſſitas ponendi ipᷣm.qꝛ cum alia coꝛpoꝛa ſint pꝛincipia generatiõis ⁊ coꝛruptionis m diuerſitates motuum. ille vo ſm ↄfoꝛmitatem motꝰ ſui facit cõſeruationẽ rerũ in eſſe.Eſi em̃ quedam conti nuitas inter celos. vñ cum ipᷣm continue mouet᷑.mouet celum pꝛoximi.⁊ illud vlterius ꝓximum. ita facit que poſſibilia fuerunt ad motum actu moueri. ? ita conſer⸗ natiuuz eſt rerum in eſſe.¶¶ Ad hoc qð obijcitur ð oꝛna⸗ tu. dicendum eſt.quod nõ eſt neceſſe quodiibet celuʒ ha bere ſuũ oꝛnatũ a ſe ſepaꝛatũ vt celum olimpium ⁊ igne um.eodem modo criſtallinũ ñ eſt neceſſe ꝙ habeat oꝛna tum a ſe ſeꝑatum.ſed neceſſe eſt.ꝙ alicnius ſit vtilitatis pꝛopter aliquid factum. In his aũt nõ eſt diffinienduʒ ſed quantũ dicit ſcriptura accipiendum. vñ aug. quõ ⁊ qualeſlibet aque ibi ſint.eas eẽ minime dubitamur:ma ioꝛ eſt huius ſeripture auctoꝛitas.q; omnis humani in⸗ genij capacitas. . embꝛum quintum quintũ quo qꝛit.qualr dicat᷑ celũ.cũ eĩ ſcriptura veteris ⁊ noui teſt.nõ nominet aquas illas celũ. ꝗpter ꝗd ſancti expoſito roes aquas illas celũ aliqũ nomĩaueꝛũt:cũ criptura ſacra ſꝑ dicat aquas ſuꝑ celos.Empiꝛreũ em dẽ celũ celi.⁊ firmamẽtũ dẽ celũ.⁊ etheꝛ dẽ celũ.ꝛ ita ð alijs. 4 Rñſio ꝙ cũ celũ qð eſt firmamẽtũ ex omi ꝑte ci⸗ cũdabat terꝛam.qua ratõe eẽnt aque ſuꝑ vnã ꝑtẽ eius cadẽ rõe eẽnt ſuꝑ aliam. ita indifferent ſuꝑ oẽm.⁊ ita in modũ celi eſſent expãſe.⁊ videbãt differentẽ naturam ab empirꝛeo ⁊ firmamẽto.vnde celum intermedium de nominauerũt.denominando a materia aqueũ.a diſpo⸗ ſitione pᷣo materiali criſtallinum.quia ſic criſtallus ha⸗ bet perſpicuitatem cum luce.⁊ ita illud celum. non ꝙ ſit ibi congel atio aquaꝛum ſicut in criſtallo fm curſum nature. ( eritur etiam qua:e non ſit mentio ſfecit deus 2 nõ in te hoc celo.vbi enumerant᷑ celi in pncipio Geñ ecõuer⸗ ſo.x.deutro.nũerat᷑ cũ alijs.⁊ nõ fit mẽtio ð celo trinita tis.i¶¶ Rũñſio oꝛdinãdo coꝛꝑa ſm naturã coꝛꝑm.vltimuzʒ debet eẽ empirreũ.qꝛ celũ trinitatis nõ eſt coꝛpꝰ.Vñ qꝛ in li.deutro.loquit᷑ ſenſibilibo de duobo celis.ſ.de celo aqueo.⁊ de celo ãgeloꝝ facit mẽtiõʒ.q.d.tu ſenſibił es. ſi queris locũ di.nõ queris niſi ĩ ſenſibilibo.⁊ nõ in inſẽ ſibilibo. In pꝛincipio em Geñ.nõ loquit᷑ de celo aqueo qꝛ illa oꝛdinatõ eſt Fᷣm quaʒ facti ſũt celi:ſed adbuc fuit aqua ibi ſub natura poſſibilis.⁊ nõ fuit vnũquodq; di⸗ ſpoſitũ pᷣm differẽtiaʒ actualẽ. Vñ nõ inuenit᷑ ibi de aq̃ ꝙ ſit celũ.qꝛ aqua refert᷑ ad illas aquas que hñt poſſibi litatẽ.vt ex eis fiãt res. Ex his que dicta ſũt patet ſitus celi criſtallini.quia pꝛoximo poſt empiꝛreum. (Membzumſertum D ſextũ quo querit᷑ de oꝛdine verboꝝ cõ⸗ curꝛũt quatuoꝛ aꝛticuli.¶ Pꝛimꝰ cũ mul⸗ totiẽs dictũ ſit dixit deꝰ.v. tot ſint verba. Scdus quaꝛe in ope ſcdᷣe diei additũ eſt oꝑe pᷣme diei.⸗ Tercius vtꝝ firmam̃ tum quoo eſt in medio aquaꝝ factũ ſit er eadẽ materia vel ex aqua. Quaꝛtꝰ vtꝝ cum vocauit firmamẽtũ celũ dixit celum infirmatum. rticulus ptmus Opꝛimũ quo querit᷑.cuzʒ multotiẽs dictũ ſit dixit deꝰ vtꝝ tot ſint ᷣba.qð videt᷑:factis eĩ r⸗ ſpondẽt verba.ſeo diuerſa fuerũt facta.ꝗᷓ et inerſa vba. 4 Itẽ quotiẽs dic̃ hõ totiẽs multiplicant᷑ vᷣ hba. 5 a ſili quotiẽs dicit deꝰtot ſũt ᷣba.¶ Contra. Job xxxũj.ſemel loquit᷑ eꝰ ſcdðo idipᷣm non repetit.⸗ IJtem verbũ dei eſt ↄſubſtãtiale.dicẽti.ſed nõ ſunt pła ↄſubſtã⸗ tialia.̊ᷓ nõ ſunt pła verba.i ¶ Rũñſio ꝑ boc ꝙ dicit aug. ſuꝑ Geñ.vnũ verbũ ille ꝗ gehuit in quo dixit oĩa pꝛiuſ q̃ facta ſũt ſingula.ſed eloquiũ ſcribẽtis deſcendens ad paruuloꝝ capacitatẽ.dũ inſinuat.ſigillatim genera cꝛe aturaxꝝ ꝑ ſingula reſpicit vniꝰcuiuſq; generis eternã ra tionẽ ĩ ᷣbo dei.nec illa repetita.ille tñ repetit ⁊ dixit de us.¶ SDicendũ eſt &̊ ꝙ veꝝ eſt ꝙ vnũ ẽ verbũ dei quo di⸗ cunt᷑ oĩa.⁊ illud no multiplicat᷑.licʒ multiplicant᷑ facta ꝑ ipᷣm. Dicere tñ ſumit᷑ multipłr.Mã aliqñ ſumit᷑ ꝓ ge⸗ neraꝛe.⁊ ſic ẽ vnũ dicere ſiẽ vnũ verbũ.Aliqñ accipit pꝓ creaꝛe.⁊ ſic ſucceſſiue creata ſunt ⁊ facta.diuerſis factis rñdẽt diuerſe dictões ex ꝑte eoꝝ que dicunt᷑: ᷣbũ tñ qð dicit.i.creat.nõ multiplicat᷑.nõ em̃ ex ꝑte dicẽtis eſt illa multiplicatõ. Ao ſcm dicendũ.ꝙ nõ eſt ſimile ð deo 2 hoĩe in dicẽdo.ver bũ em̃ hoĩs eſt extrinſecũ a ſubſtan⸗ tia hoĩs.vñ ex alia ꝑte recipit multiplicatõʒ.vᷣbũ autezʒ i ẽ aſubſtãtiale:vn nõ miłtiplicat᷑ Fm ſubſtãtiam. ulus O ſcðm quo querit᷑.cũ in oꝑe pᷣme dici ſit po ſitũ fiat lux ⁊ facta eſt lux.⁊ nõ additũ eſt feẽ 2, deꝰ:quaꝛe in oꝑe ſcde diei additũ eſt fecit deꝰ idet᷑ em̃ ſupuacuũ.i Aã ꝙ dicit᷑ factũ eſt ↄpletionẽ ope ris ſignat.ↄpletõi aũt nibil addit᷑.i Ad qð videt᷑ ſic re⸗ põdeꝛe aug.dicẽs.ꝙ alit fuit qæ luce ſpũali.ſ.angelica creatura.⁊ aliter de firmamẽto.i aʒ ãgelica creata co⸗ gnouit in vᷣbo pꝛiꝰfirmamẽtũ · deinde ĩ ſeipo.tercio in ꝓ pꝛio.Vñ cũ dicit᷑ fiat.⁊ factũ eſt.x fecit:triplex eẽ notat ĩ ᷣbo.in ↄgnitõe ãgelica in quo ↄgnoſcebat᷑.⁊ ĩ ꝓpꝛio ge⸗ — nere. Aug.ſuꝑ Geñ. ditio celi pꝛiꝰerat ĩ ᷣbo dei ̃m ge nitã ſapiaʒ. deinde facta eſt in creatura ſpũali. hoc ẽ in 2gnitõe ãgeloꝝ ſm creatã in illis ſapiazʒ. deinde ꝙ celũ factũ eſt vt eẽt etiã ipᷣa creatura in geneꝛe ꝓpꝛio.i on ſic aũt fuit cæ eẽ lucis ſpualis ſcʒ ẽgeli.vt pᷣmo eẽt in deo.2 cinde in ꝓpꝛio geneꝛe.tercio eẽt in ſnipius ↄgnitõe de fa ciẽdo.¶] Sed tũc obijcit᷑ ſᷣm hoc.qꝙ tũc in teꝛcio die vł in quaꝛto deberet eẽ ↄſimilis modꝰloquẽdi.ꝗ nõ inuenit᷑ em̃ noie firmũ ꝗd intelligeꝛe videt᷑. nõ eſt hec rõ. Ad qð rñdet aug.vtens trãſlatiõe.lxx. di⸗ cens.⁊ ſi hec vpᷣba nõ ſint ibi.iñ ibi eſt equipollẽs.vñ po nit hãc lr̃azʒ in tercio die dixit ↄgregent᷑ factũ eſt.et ↄgregate ſũt aque.ql Sed adhuc poſſet obijci ð hoc qð dicit aug.ſi eĩ eẽ in ꝓpꝛio genere eẽt ↄmune oĩbo.ſicut eẽ in vᷣbo.⁊ eẽ in verbo ꝑ hoc qð d fiat intelligat᷑:eſſe poĩ Aꝛio geneꝛe in pᷣma die intelligat᷑ ꝑ hoc ⁊ factũ eſt.̊ in ſcða die ſiłr ⁊ in tercia.̊ ꝑ hoc qð dicit᷑⁊ fecitoꝑtẽt in telligere eẽ in ↄgnitiõe angeli.⁊ ita his eẽt oꝛdo vt pᷣmo notaꝛet᷑ eẽ in ᷣbo.deinde in ꝗꝓpꝛio geneꝛe.vltimo ĩ qgeli⸗ ca ↄgnitõe.ſed ſᷣm hoc ſicut agelus ↄgnouit in ſe firma⸗ mentũ factũ.ita in ſe ↄgnouit ſe factü.ꝗᷓ nulla eſt differẽ tia.iõ videt᷑.ꝙ qꝛ alius eſt modꝰ loquẽdi in hoc ſcdðo die qᷓᷓ in alijs.pter hoc dico ſine p̃iudicio melioꝛis ſnĩe.q; in om̃ib oꝑibo intelligit᷑ triplex eẽ.in dro tanqᷓ in pᷣnci⸗ pio.eẽ in ꝓpꝛio genere.⁊ eẽ ad ipᷣm inqᷓtũ eſt finis.⁊ ita notat᷑ ꝑfectio.Sed duplex eſt eẽ ad ipᷣm initũ eſt finis vt in ſe ſit ad ipᷣm vt a finẽ.⁊ vt rõnalis creatura ſe et alia reſerat ad cũ tãꝙᷓ; finẽ. ⁊ hec vocat᷑ ꝑfectõ ſcdᷣa.vt Soñderet ꝙ hec ꝑfectio ſcdᷣa nõ fuit in rõnali creatura ãgelica quo ad oẽm ãgelũ.⁊ hoc ꝓpter oꝑa eoꝝ que fue⸗ rũt ĩ ſeda die.vñ ñ dixit vidit de qꝛ bonũ ẽ.ſ̊ vt onderet᷑ ꝙ nõ defuit pᷣma pfectio. ꝓut res in ſe refert᷑ ad deũ tan ꝙ finẽ.dictũ eſt.⁊ fecit deꝰ. Eñ hugo foꝛtaſſe qꝛ binaꝛiꝰ ſignũ eſt diuiſiõis.q pꝛimꝰab vnitate ꝓcedit.ſacramẽtũ magnũ ↄmẽdat᷑.⁊x nõ ſũt laudata oꝑa ſcðᷣa.nõ qꝛ bona nõ eẽnt.ſed qꝛ maloꝝ ſignũ eẽnt:pꝛia em̃ oꝑa fecit deus ? illa oĩa valde bona erant.ꝗbo vo incrat coꝛruptio.nõ Nerat ꝑfectõ.ſed venit deinde dyabolꝰ hõ.⁊ fecerunt ipi oꝑa ſua.a erãt oꝑa ſcdᷣa poſt pᷣma.mala poſt bona:⁊⸗ noluit deꝰ videre oꝑa iſta qꝛ mala erãt.lſed que ꝑ ſapiaʒ vidit.ꝑ iudiciũ aꝑpꝛobabit.( Si vᷣo obijciat᷑. ꝙ in alijs diebo nõ eſt dictũ ⁊ fecit. Rñdendũ eſt.ꝙ in illo qð dicit ⁊ vidit deꝰꝙ eẽt bonũ.intelligi etiã dat᷑⁊ fecit:ꝑfectõ eĩ ſcdᷣa ponit pꝛimã.⁊ nõ ecõuerſo.⁊ iõ cũ dr vidit de eſ ſet Artie 7 fec.ĩ quo notat᷑ ᷣma ꝑfectio. rticulus tercins . D terciũ quo querit᷑ de ipo ſirmamẽto ꝙ ſa⸗ ctũ eſt ĩ medio aquaꝝ. Atꝝ ex eadẽ mateꝛia factũ eſt. ſi factũ eſt ex eadẽ materia.quõ dẽ firmamẽtu cu natura aque ſit fluribilis. Si vo non er eadẽ materia ſed ex alia.quõ dictũ eſt ꝙ factũ ſit ĩ me dio. mediũ em ↄmũicat cũ extremis.¶ Pꝛeterea qrit᷑ de figura firmamẽti.vtꝝ ſpericã hẽat figurã.⁊ videt ꝙ ſic ꝑ hoc ꝙ oꝛbiculaꝛit mouet᷑.⁊ hoc ex ipis ſtellis dephẽdi tur.¶. ꝛeterea.ſi poſſet ex oĩ ꝑte radiꝰocli dirigi notuʒ eẽt ꝙ ex oĩ ꝑte ↄnexũ videret᷑. Sed ſi hocẽ.qd eſi qð dicẽ ps. Extendẽs celũ ſicut pellẽ. Alibi vᷣo ſic dicit Aug.ſu per Geñ.ponit᷑ ꝙ celũ ſit ſicẽ cameꝛa.¶ Pꝛeterea.ſi fir⸗ mamẽtũ mobile eſt. quõ dẽ ꝙ eſt firmamẽtũ. firmamẽti B (oas dicẽdũ. ꝙ celũ qð dẽ firmamẽtũ videt᷑ eẽ ex eadẽ mateꝛia infoꝛmi. te qua dr. ſpũs dñi ferebat᷑ ſuꝑ aqs nõ tñ ex eadẽ mate⸗ ria ꝓpꝛia.ĩmo ſic differt celũ criſtallinũ a firmamẽto. et aque inferioꝛes ↄgregate ĩ vnũ locũ.differũt a firmamẽ⸗ to ita differunt materie ſinguloꝛum.¶ Ad ſcom dicẽdũ ꝙ ſperice eſt figuꝛe ſicut atteſtant᷑ phᷣi: ⁊ depꝛebendunt hoc ex motu. aũt dicit᷑ eẽ ſicut pellis hoc nõ eſt ſicut pellis extenſa in rectum.ſed ſicut pellis veſice que extẽ⸗ dit᷑ in connexũ.Vnde nõ eſt ↄtrariũ in illa littera quazʒ ponit AUugu.ꝙ extenditur ſicut camera:camera em co⸗ tegit exiſtẽtes i ea.ita celum ex om̃i paꝛte ↄtegit.⸗ Ad teꝛcium dicendum.qꝙ; non eſt contraꝛiuʒ firmamento eẽ mobile er omi paꝛte vel moueri.firmamentum em̃ dicit non pꝛopter ſtationemn. ſed pꝛopteꝛ firmitatem. ? intraſ greſſibilem terminum aquarum ſuperioꝛum. t di WI cle i nte küi n Netin n ogel⸗ a dſſer vde r ei⸗ zita inis ſeet ,N ture eſe⸗ ent ian ns Nus 0h runt mnn pz alis Nit ei re Mueſtio Articulus quaꝛtus ti Rticulꝰ q̃rtꝰoccurꝛit h̊ qʒ ſeqt. Vocauit ſir⸗ mamẽtũ celũ.Pt᷑ ei qri.ſi ĩ pᷣncipio dixit celũ Nifoꝛmit. ſicut exponũt ſãcti.nũc aũt vt plene Afoꝛmatũ. Vlidet᷑ ꝗꝙ nullũ aliud ſit celũ in foꝛma ꝑfecta nmiſi fir namẽtũ.⁊ ita nec celu empirꝛeũ nec aqueũ.cũ tñ ſint ſuꝑioꝛes celi.ꝗ Ad qð videt᷑ dicendũ.ꝙ ſicut ſuꝑiꝰ Ecelũ ⁊ terꝛã(que ſũt magis ſenſibilia) voluit manudu cere ĩtellectũ nr̃jm ad ĩſenſibilia.⁊ nõ tm̃ ad alia ſenſibi⸗ lia:Ita cũ nũc vocat firmamẽtũ celũ.hoc nõ eſt vt exclu dat᷑ intẽtio celi ab empiꝛreo.ſed vt oñdat ꝙ hoc eit illð celũ de ſuꝑioꝛibo.qð pꝛimo apꝑet nobis.vtrũq; aũt ſcʒ empirꝛeũ ⁊ aqueũ eſt nobis i nuiſibile.vñ ⁊ iſtud poteſt dici celũ.qð celat nobis ſuperioꝛes celos. 7 d pꝛima de opere tercie diei. . Einde queritur de oꝑe tercie diei.Circa quod querũt᷑ tria Pꝛimo de oꝛdie verboꝝ.¶ Scðo ð oꝛ natu terꝛe.4 Tercio vtꝝ ſpine ⁊ aꝛbo⸗ res infructuoſe tunc ſunt pꝛoducte. bꝛum pꝛimum Oprimũ querit᷑ ꝓpter ꝗd ſiẽ̃ in pᷣcedẽti bo diebo dictũ eſt fiat lux ⁊ ſiat firmamẽtum hoc verbũ fiendi nõ ponit᷑:nũquid hoc eſt NMAgꝛ terꝛa facta fuit pᷣus ⁊ aque ſilr cũ dicit᷑ NXreauit celũ ⁊ terꝛã.⁊ ſpũs dñi ferebat᷑ ſuꝑ aquas.qðſi celſſet tũc celũ cum diceret᷑ factũ.nõ oꝑteret dicere fiat fir mamentũ.l! Pꝛeterea.tũc locutꝰeſt de teꝛra incõpoſita 2 inuiſibili:⁊ ita de infoꝛmi materia.ſiłr de aquis.vnð neceſſe fuit hic loꝗ de factura aque ? teꝛre.4. Jtẽ oꝛnatꝰ terꝛe ⁊ aquaꝝ in duobo diebo diſtinguebat᷑.ſicut oꝛnatꝰ celi ꝑ ſe:deberẽt ergo duo dies ſpectaꝛe ad facturã teꝛre aque.4.. Pꝛeterea.celum ht ſuum diẽ ꝑ ſe in quo factũ eſt.ergo paꝛi rõe teꝛra que eſt aliud extremũ deberet bꝛe ſuũ diẽ ꝑ fe ⁊ ſiłr mediũ ſcʒ aqua.¶:]ʒPꝛeterea.cũ infra fi at mẽtio de oꝛnatu aeꝛis.quaꝛe ſilłr nõ fit mẽtio de factu ra aeris ſicut de ags.⸗ Itẽ aque erãt ꝑ totũ.quõ &̊ potu erũt ↄgregari in vnũ:cũ nõ videamꝰaquã ↄdẽſaꝛi in ſe. ſicut ẽ de aere. Itẽ de aquis inferioꝛibo dꝛ.ꝙ ↄgregent᷑ in locũ vnũ.de aquis aũt ſuꝑioꝛibo nõ eſt hoc dictũ. cuʒ tña aque ſuꝑioꝛes ſuũ habebũt locũ ſicut ⁊ aque inferio res n pꝛimũ dicendum ᷣm aug.qꝙ nõ fuit ſimile de ags ⁊ teꝛra.ſicut de luce ⁊ firmamẽto.cũ ei factio ad ſpe ciẽ ꝑtineat.lux aũt ⁊ firmamẽtũ ſpeciẽ habeãt valde di⸗ ſtantẽ a materia infoꝛmi. recte voluit hoc ꝑ verbũ fiẽdi demõſtraꝛi.aqua aũt ⁊ teꝛra licʒ ſpẽs receperũt ĩ tercio die.tñ qꝛ maxime accedũt ad materiã infoꝛmẽ.que pꝛiꝰ dictà fuit noĩe terꝛe vel aquaꝝ.iõ voluit ſub aliquo mõ loquẽdi eoꝝ facturã deſignaꝛe.dicẽdo ↄgregẽt᷑.vt notet᷑ ; pꝛiꝰeꝛãt in ꝓfuſione tũc aũt diſlingueret᷑: ⁊ ſic in vno quoq; iteꝝ dieꝝ.vna notaꝛet᷑ diſtinctio. Vñ aug.ſuper BGeñ. axceperũt hec duo ſpẽs illas ꝓpꝛias ⁊ notiſſimas nobis ⁊ traetabiles.aqua mobilẽ terꝛa ĩmobilẽ. Et iõ ð aquis dictũ ẽ ↄgregent᷑ aque.ð teꝛra appaꝛeat aꝛida. aq̃ em̃ eſt labiliter fluxa.terꝛa ſtabiliter fixa.q¶ Ad ſcdᷣm vo Dicchd al ter fit diſtinctio dieꝝ triũ p̃ᷣcedentiũ.⁊ ali ter triũ ſubſequẽtiũ.ã tres pᷣcedẽtes ſumũt᷑ ſᷣm tripli cem diſtinctõeʒ lucis a tenebꝛis.aquaꝝ ſuꝑioꝝ ab infe rioꝛibo, p mediũ firmamẽtũ diſtinctaꝝ.⁊ aquaꝝ ab ari⸗ da.i.terꝛa. tres aũt ſequẽtes ꝗ ꝑtinẽt ad oꝛnatũ nõ ſic: cũ em̃ lux pᷣmo reſideret in celo empiꝛreo.celũ aũt empi⸗ reñ nuliu habuit oꝛnatũ coꝛꝑalẽ.ſed ſpũaleʒ.ſ.ãgelos.ꝗ nõ ad factõz coꝛꝑm ꝑtinebãt.nõ em̃ ſũt ex celo empiꝛreo ꝓter hoc ſuppoſito iſto oꝛnatu.tacuit de illo in illis die ho in quibo loquit᷑ de oꝛnatu ↄnaturali.Sidera enim ex Oueſtio quiquageſima lj. eadem materia cũ firmamẽto natabilia ex aqua. vola tilia. beſtie vero ex terꝛa ⁊ reptilia.⁊ hõ ſiłr. Omiſſo er⸗ g celo ⁊ empirꝛeo ⁊ aqueo in diebo oꝛnatus locutꝰeſt ð irmamẽto qð poit᷑ in genere oꝛnabilis.a terꝛa aliud ex tremũ.aqua vᷣo cũ aeꝛe mediũ:⁊ ſᷣm bec fit diſtinctio ex Ete oꝛnatꝰh̊ aũt eſt quia celũ empiꝛreũ cũ ſit vnifoꝛme ꝑ totũ ⁊ ſupᷣmũ coꝛꝑm.nõ indiguit habere oꝛnatũ ex par⸗ te coꝛpꝑm.cũ ſit coꝛpus ꝑfectiſſimũ ex ꝑte coꝛꝑm in pma pↄpoſitõe vniuerſi.ſed habuit oꝛnatũ ſpũale.reſpectu em̃ illiꝰhabuit ⁊ habet ꝑfectõeʒ.¶ Ad terciũ dicendũ.ꝙ ter⸗ ra ⁊ aqua plus apꝓpꝛopinquãt ſibi in materia 2 foꝛma. ꝙ celũ cũ altero illoꝛum:eadẽ eſt eĩ materia ſᷣm trãſmu⸗ tatõeʒ aque ⁊ teꝛre.celi aũt materia eſt ingenerabilis ⁊ incoꝛruptibilis.i.que nõ coꝛumpet᷑.nec ſᷣm ꝑtẽ nec ᷣm totũ.⁊ iõ in vno die ↄiunxit iſla duo que inſeinuicẽ eꝛãt ↄꝓfuſa.4: Ad quaꝛtum vo dicendũ.qꝙ ſub aeris ratione ñ fit mẽtio:ſed ſub ratione aquaꝝ ⁊ dicit᷑.aues multipli⸗ cent᷑ ſuꝑ teꝛram.nõ dicit in aere:⁊ ita ſicut ibi tm̃ loqui tur de aquis. ita ⁊ bied S ðvᷣo querat᷑.quaꝛe nõ fit mẽ tio de factura aeris. ſicut aque ⁊ terꝛe. Rñſio ꝙ loquit᷑ vt appᷣhendentibo ſenſibilia.⁊ ideo loquit᷑ de aqua ⁊ ter ra que videri qoſſũt:aer aũt nõ videt᷑.⁊ ideo nõ ſit mẽtio nec in oꝑe diſtinctõis nec oꝛnatus de aeꝛe.ſed totũ noti⸗ ficat ꝑ celum ⁊ teꝛram ⁊ aquam. dat᷑ em̃ intelligi aeris diſtinctio a terꝛa.in diſtinctõe aquaꝛum. cũ em̃ ↄgregã⸗ tur aque cum nõ ſit vacuum.neceſſe eſt aliquod coꝛpus replere ſpaciũ. Ad illud vᷣo quod quinte obijcit᷑. Rñ⸗ cet Aug.ↄtra manicheos.ꝙ cũ dicit᷑ ↄgreget᷑ aqua que ſub celo eſt in congregationẽ vnaʒ.hoc dicit᷑ vt illa ma⸗ teria coꝛꝑalis foꝛmetur in eaʒ ſpeciem quaʒ habent iſte aque viſibiles.ipᷣa em̃ cõgregatio in vnũ.ipᷣa eſt aquaꝝ foꝛmatio.iſtaꝝ quas videmus ⁊ tangimus.om̃is em̃ foꝛ ma ad vnitatis regulã cogit᷑.Et quod dicit᷑ appaꝛeat aꝛi da.quid aliud dici intelligendũ eſt.niſi vt illa materies accipiat viſibilẽ foꝛmã quaʒ habet nunc terꝛa iſia quazʒ videmus ⁊ tãgimus.Superius ergo quod nominabat terꝛa.inuiſibił ⁊ incompoſita materie cõfuſio ⁊ obſcuri tas nominabat᷑:⁊ etiã noĩabat᷑ aqua ſuꝑ quã ferebatur ſpũs dei.eadẽ rurſus materia noĩabat᷑:nũc vpᷣo aqua iſta ⁊ terꝛa foꝛmant᷑ ex ip̃a materia.que ipᷣis noibo apellaba tur anteꝙᷓ foꝛmas iſtas quas nũc videmꝰacciꝑet᷑. Al pt dici ſic alij ſentiũt.ꝙ illa ↄgregatõ fuit ↄdẽſatõ in paꝛte vna.⁊ raꝛefactio ex ꝑte altera:vt ex ꝑte aeꝛis eẽt raꝛeſfa⸗ ctio ⁊ maioꝛis loci occupatio.ex ꝑte aque ↄdẽſatõ ⁊ mi⸗ noꝛis loci occupatõ.q¶ Ad ſextũ dicendũ eſt.ꝙ de aquis inferioꝛibo dictũ ẽ.ꝙ ↄgregent᷑.qꝛ mioꝛẽ lecũ occupabat in ſpẽ aque ſuꝑioꝛes nõ.qꝛ magis dilatabant᷑. hugo vo ad miſteriũ refert. Vñ dicit eſt in illo ꝗ interiꝰfabꝛicatꝰ eſt mũdo quidã huiꝰoꝑis foꝛmã ⁊ exẽplaꝛ hñs vbi teꝛꝛa quedã doꝛſũ poſita ↄſiſtit ſenſualis natura hoĩs:celum aũt ſurſũ puritas intelligẽtie.⁊ quaſi quedã immoꝛtał vite motu vegetata rõ.duas vᷣo tadiſſimiles in vno hoĩe naturas magna quedã veſiderioꝝ moles hinciĩde fluctu antiũ.⁊ in ↄtraꝛio motu ſepe alterno tendentium ober⸗ rat.quia ⁊ aliud eſt qdð ſubtus caꝛo ex infirmitate pꝛeſſa appetit.⁊ aliud qð ſpũs ſurſũ ꝑ contemplatõʒ veritatis eleuatus intendit:ſed fit aliquotiens.vt contraꝛij motꝰ ↄfuſioneʒ gignant.niſi ratio media interueniẽs.diuidat abinuicẽ ⁊ diſcernat volũtates ⁊ apꝓpetitus. deſideriaq; diſiudicet.quid ſit vicʒ quod ex caꝛne deoꝛſuzʒ trahit.qd quod ex ſpiritu in ſuꝑna inbhiat.ſummũ illud ⁊ immoꝛ⸗ tale bonũ ambiens. nam ipᷣa ratio quaſi quedã iudicij ſenſura in medio ſe collocat. atq; hinc ſuꝑceleſtes aq̃s. illinc aũt eas que ſub celo ſunt ſeꝑatim diſponit.nõ po⸗ teſt inferioꝛ coꝛruptela ſuꝑioꝛem paꝛtem anime interſice re.neq; ipᷣa que ſurſum eſt ſinceritas.ad ea que ſubt ſũt abiecta ⁊ vilia ſeſe inclinaꝛe. dᷣo punctionis ⁊ infructuoſitatis poſt peccatum ſic ſũt conuerlſe. WMnelſtio quiquageſima ſecunda. de opeꝛe quaꝛte diei de oꝛnatu celi. Equituꝛ de bis que ꝑtinent ad oꝛnatũ. Oꝛnatus aũt eſt tri⸗ plex. ſᷣm tria genera locoꝝ:celũ ⁊ terꝛã ⁊ coꝛpus mediũ qð ↄtinet aerẽ ⁊ aquaʒ L Pꝛio ergo agit de oꝛnatu celi. Scðo ð oꝛnatu coꝛꝑis medij. Lercio de oꝛnatu coꝛꝑis vltimi. SAic em̃ oꝛdinãt᷑ ᷣm gradũ nobilitatis.⁊ ſic determia⸗ bant in ſua factõe.pᷣmo firmamẽtũ quod dictũ eſt celũ. Cxceinde aqua in ſua ſpẽ.tercio teꝛra que dicta eſt aꝛida. Membenz ſecundnʒ DO ſecundũ membꝝ quia dixit deus geꝛmi net terꝛa ⁊c̃.queſtio eſt. propter quid iſte oꝛnatꝰteꝛre.nõ ꝑtinet ad diẽ ſeꝑatũ. ſicut eſt de animãtibo foꝛmatis ð teꝛra⸗ Pꝛete ea. ſicut in pᷣma die dicit᷑ fiat ⁊ factũ eſt.⁊ vidit deꝰ eſ⸗ ſſet bonũ.in alijs diebo ꝑ equipollẽtiaʒ pᷣterqᷓ ĩ ſcdᷣo.ita 2 hic dz germiet teꝛra ac. 2 poſt dẽ ⁊ factũ eſt.⁊ vidit de⸗ . us ꝙ eẽt bonũ:⁊ ita videt᷑.ꝙ ad vnũ diem ſeꝑatũ ꝑtine⸗ at. ¶¶ Toꝛte dẽ ſicut dicit aug.ꝙ ille oꝛnatꝰad eundẽ dieʒ ꝑtineat.qꝛ heꝛbe ⁊ aꝛboꝛes fixe ſunt radicibo.⁊ ita ↄnu⸗ merant᷑ cũ teꝛra:nõ ſic aũt de aĩantibo que facta ſũt ĩ ſex to die vł quinto die. Sed obijcit᷑ in ↄtraꝛiũ ꝑ oꝛnatũ fa⸗ ctũ in quaꝛto die:ſol em ⁊ luna 2 ſidera facta ſunt ĩ quaꝛ „* to die.⁊ ꝑtinent ad oꝛnatũ firmamẽti.⁊ fixa ſũt ĩ firma⸗ mẽto.ſic dicunt phi.ergo ꝑ pᷣdictã rõeʒ deberẽt in ſcðo die cũ firmamẽto ↄputaꝛi.ſed nõ ↄputant᷑.eꝛgo ñ eſt hec 6Pier quã aꝛboꝛes⁊ heꝛbe ſub vno die cũ terꝛa ↄputãt᷑ Rñderi pt᷑ vł ſᷣm opinionẽ illoꝝ qui dicũt ſydera ha ere ꝓpꝛiũ motũ.quã oꝓinionẽ recitat Aug. vel ſi fixa ſũt in ſuo oꝛbe ſicut dicit phᷣus.diſtinguendũ eſt inter fi xũ ⁊ fixũ.Eſt em quoddã fixũ.qð oꝛit᷑ ex illo cui eſt infi⸗ xũ.⁊ eſt aliud fixũ qð factũ eſt in illo cuiꝰeſt oꝛnatus:pꝛi mo mõ dẽ de heꝛbis ⁊ aꝛboꝛibo.ſcdo mõ dicit᷑ ð ſideribi VUñ pᷣmo mõ geꝛminet teꝛra ⁊c̃. Scðo dicit fiãt lumina⸗ ria in firmamẽto celi ⁊c̃.fixũ ergo qð oꝛit᷑ ex teꝛra ſicut dicit phᷣus.ꝙ teꝛra eſt mater herbaꝝ.ↄputat᷑ ĩ eodẽ die cũ illa:aliud vᷣo fixũ nõ ↄputat᷑. Et licet dicat᷑ ꝙ teꝛra p ducat reptile.hec pductio aĩantiũ eſt.vt aĩantia accipi⸗ ant materiã quodãmõ elongatã ab ipᷣa teꝛra: elementa em̃ omixta cũ teꝛra ſũt materia aĩiantium.⁊ vltra ↄmix⸗ tionẽ hñt quandã aliã ꝑmixtionẽ. In heꝛbis vᷣo eſt ↄmi⸗ xtio.⁊ hñt naturã ꝓpinquã teꝛre.hoc aũt ẽ alterius oſi⸗ deratõis.! Ad aliud dicẽdum ꝙ licet dicat᷑ hoc ꝑ eꝗpo lentiã.fecit ⁊ factũ eſt.⁊ vidit ꝙ eẽt bonũ.nõ tñ ꝓpteꝛ hoc debebat dici ſeꝑatio diei.ſed vnũ factũ dupłr axpꝛobat᷑: terꝛa em fuit ſub duplici rõe cum apaꝛuit.habebat ei p pꝛiã naturã ᷣm quã dicebat᷑ arida.habebat etiã in huᷣo re ↄmixtã:rõe cuiꝰ germinabat herbas ⁊c.⁊ ſic vnũ fa⸗ ctũ dupłr ↄmẽdat᷑.¶ Sed quaꝛe de materialibo nõ ẽ fa⸗ cta mẽtio vt lapidibo ⁊ hmõi.Rñſio videt᷑ ꝙ hec in teꝛꝛa latebat.vel foꝛte metalla ⁊ lapides pcioñ poſt ꝑ oꝑatio nẽ ſuꝑioꝝ coꝛꝑm hñtiũ efficatiã ĩ teꝛra hic ꝓduxerũt. terciũ quo querit᷑ de hoc ꝙ dicit ᷣm ali am trãſlationẽ.germinet teꝛra herbaʒ pa⸗ buli.Querit᷑ em de ſpinis.vtꝝ tũc ꝓducte lunt. ſimilit de aꝛboꝛibo infructuoſis:qð ñ videt᷑ ex ipa virtute lẽe.dicit᷑ em herbã pabuli. ſimilit᷑ lignũ faciẽs fructũ ſᷣm genꝰ ſuũ.¶ Ad quoo rñdet aug. ↄtra manicheos ita dicẽs.Ergo dicẽdum eſt.ꝙ ꝑ pecca⸗ tũ hoĩs teꝛra maledicta ſit.At ſpinas paꝛeret.nõ vt ipᷣa penas ſentiret.que ſine ſenſu eſt: ſed vt peccati hum ani crimẽ.ſem ꝑ hoibo añ oculos poneret quo admonerent᷑ aliqũñ a pctis auerti ⁊ ad dei pᷣcepta ↄuerti.heꝛbe aũt ve⸗ nenoſe ad penã vel ad exercitiũ moꝛtaliũ create ſunt.et hoc totũ ꝓpter pccẽm.qꝛ moꝛtales pꝰ peccatũ facti ſumꝰ. ꝓ infructuoſas vo aꝛboꝛes inſultat᷑ hoĩbo.vt intelligant ꝙᷓᷓ ſit erubeſcendũ hoĩbo.ſine oꝑibus bonis in agro dei eſſe hoc eſt in eccłia.⁊ timeãt ne deſerat illos deꝰ: gꝗa et ip̃i in agris ſuis in fructuoſas aꝛboꝛes deſerũt. nec ali⸗ quã culturã eis adhibẽt. Añ pctm ergo hoĩs nõ eſt ſcri⸗ ptũ.q; teꝛra ꝓtulerit niſi heꝛbã pabuli ⁊ ligna fructuoſa poſt petin vᷣo videmꝰhoꝛrida ⁊ infructuoſa de teꝛra na⸗ ſci credo ꝓpter eã cauſã quã diximꝰ. Poſſet tñ dici alit. ꝙ ſpine ⁊ hñt iocũditatẽ rõe floꝝ ⁊ fructuũ.⁊ hñt pun⸗ ctionẽ. rõne ergo iõcunditatis ⁊ fruetuoſitatis pñt dici facte in tercio die.⁊ ita videt᷑ dicere damaſcenus :ratõe Agit aũt ſic ð oꝛnatu celi ſiue firmamẽti.Pꝛio oñdit p Ralt ũ luminaꝛiũ.q̃ ad oꝛnatũ ſpectãt a ſua cꝗ.cum diẽ iãt lumĩaꝛia.Scðo deſignat ea in ꝓpꝛio genere.⁊ faciũ eſt. Tercio ꝑfectõzʒ ſᷣm ſua genera.Quaꝛto ↄpoſitõʒ ad finẽ.Et poſſunt hec quatuoꝛ diſtingui ſᷣm q̃tuoꝛ cauſas Pꝛimũ ad efficientẽ. Scõm ad materialẽ cauſã diſpoſi tam.Terciũ ad foꝛmã opletã. Quaꝛtũ ad cãm finalem. ¶ Pꝛimo ergo oñdit facturã luminaꝛiũ. Scðdðo ad quẽ vſu.⁊ oñdit multiplicẽ vſum.diſtinctõʒ diei ac noctis. ſignatõʒ impꝛeſſionũ quoꝛundãa inferioꝛũ.diſtinctioneʒ poꝛum. oꝛnatum celi. . ꝓtinẽtibo ad oꝛnatũ dic̃ ꝓducat ⁊c.in hac aũt die fiãt lum inaꝛia:nec dicit ex firma mẽto ſed in firmamẽto.iõ pt᷑ queri.exquo facta ſũt lumiaꝛia tanꝙ; ex ꝓpinqua mateꝛia.Ad qð fac̃ ꝙ lux q facta eſt ĩ pꝛimo die nõ deſierit eẽ.hec em̃ magis videt᷑ ↄuerſa in lumĩaꝛia:vt q̃ pꝛius diſtinguebat diẽ et noctẽ.nũc amplioꝛi mõ viſui accõmodata.⁊ eidẽ mõ pfe⸗ ctioꝛi.eo ꝙ in eo fit lumẽ ꝑfectius ⁊ diſtinctiꝰ:recte ̊ vi det᷑ dictũ.q lumĩaꝛa ſint ꝑfecta ĩ firmam̃to ñ ex firma⸗ mẽto:ſic dꝛ ĩ ſequẽtibo.ꝓducãt aq. ꝓducat terꝛa.⁊ ẽ mo dus talis loquẽdi.quẽadmodũ ſi poneret᷑ gẽma pcioſa ĩ anulo ad decoꝛẽ anuli.Vñ ĩfra ſeꝗt᷑⁊ poſuit ea ĩ firma⸗ mẽto. ¶ In firmamẽto celi. De hoc querit᷑ gad dicat᷑ hic firmamẽtũ. Solemꝰem̃ dicere firmamẽtũ in qͥ ſũt ſtelle fixe:ſed ſic nõ pt᷑ accipi.ã loquit᷑ hic de lumiaꝛibo ſole ⁊ luna.hec aũt lumiaꝛia nõ ſũt in firmamẽto.i.celo ſtel laꝝ fixa ꝝ.ergo ſic nõ pt᷑ accipi firmamentũ.⸗ Pꝛeteꝛea ad quid dixit firmamẽtũ celi ⁊ ñ celo.¶ Ad qð dicendũ q; famamẽtũ h̊ accipit᷑ ꝓ toto coꝛpe ĩ quo ſũt ſtelle fire ⁊ qᷓ dicunt᷑ erꝛatice.vñ ↄtinet h̊ ſeptẽ ſperas ſᷣm phos.ſ.ce lũ ſtellatũ.⁊ celos in ꝗbo ſũt ſeptẽ planete.i AYld alið di cẽdũ.ꝙ ſignant᷑ dirit in firm amẽto celi.vt deſignaꝛet il lam ptẽ celi que eſt ſupꝛa celũ etheꝛeũ.i.in illa ꝑte q̃ di⸗ uidit aquas ſuꝑioꝛes et inferioꝛes. embꝛuz ſecunduʒ Oſcõm quo querit᷑ ad quẽ vſũ facta ſint lumĩaꝛia ⁊ circa h̊ querũt᷑ totidẽ aꝛticuł. Pꝛimꝰeſt de pꝛimo actu lucis ⁊ ad quid terminat᷑. Scðus de diſtinctõe tempoꝝ qualiter ſint in ſigna ⁊ de ãno lunaꝛi ⁊ ſolaꝛi.¶ Ter⸗ cius de magnis luminaꝛibo ſole vicʒ ⁊ luna.ꝗ4l Quartꝰ æ oꝛnatu celi cũ addit᷑ ſtellas ⁊ de quibus ſtellis intel ligit. ta fixis tm an et ð erꝛaticis ⁊ qmotu moueat᷑. Articulus peimus Einde ſequit᷑ vt luceãt ſuꝑ terꝛã. Notat᷑ bic pꝛimus actꝰlucis.s ad ꝗd terminat᷑reflectit em̃ radiꝰlucis ex reſiſtẽtia teꝛre vł coꝛꝑis teꝛ reſiris:⁊ lʒ luceat ſuꝑ aeꝛẽ vel ſuꝑ aquã.tñ nõ dr̃ hoc.q; virtꝰĩ ſuo vltimo determinat?᷑ ⁊ ĩ illo alia dant᷑ intelligi eſi h ne ſltri dgna do eimni. nmng⸗ eli. da. itp die ein dſas ſſo llen, doe ts. ne in ii⸗ nibus. ta ſigna in ueſtio ¶Ee pſint diei ac nocti:alia lr̃a habet.ſint in inchoatõ nem diei ac noctis:ratõe cuius obijcit᷑.õne ex pꝛeſen⸗ tia ſolis ſuꝑ terrã eſt dies.ex abſentia eiꝰ eſt nox: Kſol eſt ad vtrũq; cũ ꝑ ipᷣm diſtinguat᷑ veſꝑe et mane.læꝛe terea.ↄtingit ꝙ luna nõ ſemꝑ lucet in noſtro emiſperio in initio noctis. qd ergo erat dicere. et ſint in inchoatio nẽ diei et noctis.tanqᷓ luna eſſet in inchoatõem noctis. ſemꝑ lucẽs in noſtro emiſperio. ꝙ noſtra tranſlatõ aꝑtius deſignat.que dicit vt pꝛeſint diei ⁊ nocti:ſol em preeſt diei in lumie.et luna pꝛeeſt no cti:nõ ꝙ ſꝑ luceat luna in noctec(cũ em ↄiungit᷑ ſoli.non tũc apparet lu nẽ eius)ſed hoc eſt.qꝛ domĩatõ in die ⁊ in nocte quo ad effectue.maxime penes iſta luminaria di ſtinguant᷑:ſed ipᷣa eſſentia noctis ꝑ defectũ ſolis in nro emiſperio determinat᷑.¶ Ad ſcdᷣm dicendũ. ꝙ licet dic aug.ꝑ inchoatõem deſignat᷑ pꝛincipiũ.nomine vo pꝛĩci pij deſignat᷑ pricipatus:ſic em eſt in greco. dĩ archin. vnde notat᷑ pꝛincipatus ſolis tanqᷓ; luminaris in die. et iune tanqᷓ lumiaris in nocte. Vnde augꝰ. ↄtra maniche os.ſi ꝑ inchoatõem pꝛincipiũ intelligas. et pꝛicipiũ pꝛt cipatu:manifeſtũ eſt quoniã ſol ꝑ dieʒ pꝛincipatũ tenet luna ꝑ noctẽ:qꝛ et ſi cetera ſidera tũc aꝓpareant illa tñ ſuo fulgoꝛę ꝗmia ſuꝑat.et ideo pꝛinceps eoꝛũ rectiſſime dici dBobn etiã querit᷑ de hoc qð dicit᷑.diuidant diem ⁊ nòctẽ: cũ prius facta fuit diuiſio diei ⁊ noctis:. 4l Ad quod dicit aug.contra manicheũ.ꝙ licʒ pꝛius fu erit diuiſio diei et noctis.nõ tñ ꝑ diuerſitatẽ luminari⸗ um.vt vnũ luceat de die aliud de nocte. Vnde dicit au⸗ guſti.otra manicheũ ſicut dictũ eſt:diuidãt diẽ ⁊ noctẽ. tanq; ſi diceret᷑.ſic inter ſe diuidãt diem.vt ſoli dies det᷑ nox vo lune ⁊ ſideribo ceteris: que duo iam diuiſa erãt ſed nõdum inter ſidera.vt iam certũ eſſet de ſideruʒ nu⸗ mero.quid per diem.quid per noctem appareret homi⸗ rticulus ſecundus. Einde querit᷑.de hoc qð dicit᷑in tꝑa.dies ⁊ annos.2⁊ ſigna.qualiter em̃ ſunt in ſigna.nõ ne pꝛeter ſolem et lunã ⁊ planetas ſunt poſi⸗ celo. VUnde zodiacus ſignifer dicit᷑.¶ Prete rea.nõne ſunt ſigna plurima in celo pꝛeter illa duodeciĩ ſicut dicũt phᷣi:que vergũt ad auſtrum vel aquilonem. Quid ergo eſt qð dicit᷑ de ſole ⁊ luna et planetis.⸗. IOtẽ ſi ſol ⁊ luna ⁊ planete ſunt ſigna eoꝝ q̃ fiunt in infeꝛioꝛi bus. nũgꝗd determinãt cauſas aliqͥꝝ:a ſi ſunt cauſe aliqͥ rum vel ſigna.quoꝝ ſunt cauſe vel ſigna: nungd oĩim? ME. aũt ſint cauſe pluuie? ſiccitatis caloꝛis ⁊ frigoꝛis. videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ cũ ſol apꝛopinq̃t ad cancrũ.maioꝛ ẽ fer uoꝛ frequenter:tũc em̃ eſt quaſi ſuꝑ cenit capitũ noſtro rũ.cũ aũt vergit ad capꝛicoꝛnũ.maioꝛ eſt intẽperies fre quenter:eodẽ mõ magis videmus tonitrua fieri in vere vel eſtate q; in hyeme.dicit em̃ ph̊s inꝗrẽs cãm genera⸗ tõnis et coꝛruptõis.ꝙ ſolꝑ ſui allatõem 2 ablatõeʒ cã eſt niuerſalis hoꝝ.licet alie ſint cãe ꝑticulares.⸗ Pre terea.ex rõe cãe arguit᷑.Cauſa em̃ eſt cuius eẽ ſeꝗt᷑ ali⸗ ud ꝑ ſe ⁊ nõ ſm accidẽs: ſ̊ motũ lumiariũ ꝑ ſe et nõ ſ̃m accidẽs ſeqꝗt᷑ iſta variatõ.ſ.excellẽtia frigoꝛis caloꝛs ⁊c & hbec luminaria ſunt cã hoꝛũ.Contra.dama.Qos aũt dicimus.qm̃ nõ ipᷣa ſunt cauſa alieuius eoꝝ q̃ coꝛrũpũ tur. Signa magis ſunt ymbꝛiũ ⁊ trãſmutatõis aeris. 4 YItem ſuppoſito ꝙ aliqͥ mõ dicãt᷑ eẽ cauſe aliq̊ꝝ. in in⸗ ferioribo.põt queri.vtꝝ oĩm:Et videt᷑ ꝙ ſit variatõ im mineralibo. Fm boc lumĩiaria.vñ dicũt ſᷣm aſpectũ lu⸗ minariũ metalla fieri diuerſa in diuerſis terris:quedã em̃ abundãt in auro.quedã in argẽto ⁊c̃. Similit ma⸗ mfeſtũ eſt.ꝙ diuerſitas planetaꝝ eſt in diuerſis regiõi⸗ bus ᷣm aſpectũ iſtoꝝ lumĩariũ maxime ſolis ⁊ lune: eodem mõ diuerſitas in aialibo.quedã em̃ plus abũdãt in vna regiõe jᷓ; in alia.et vnde h̊ eẽt.niſi ꝙ quedã cali⸗ dioꝛes ſunt alijs.q̃dã frigidioꝛes. In hoĩe etiaʒ videmꝰ variatõeʒ ex ꝑte coꝛꝑm.qdã em̃ ſunt vniꝰcaloꝛis magis d quod dicenduʒ lij. quidã alterius. quidã paſſibilioꝛes.quidã minus paſſi biles:ex ꝑte vᷣo aĩe quidã ſunt iraſcibilioꝛes.qdã tꝑatio res.quidã ꝓmptioꝛes ad vnũ peccatũ qᷓ ad aliud: ex qͥ videt᷑.ꝙ cauſatõ illoꝝ lumiariũ extẽdat ſe ad oĩa inferi oꝛa. Cõtra.dama.ponit rões ꝙ nõ ſunt cãe eoꝝ q̃ ſunt in nobis. Vñ dicit.nos dicimꝰ qm̃ ſigna quedaʒ ex ip̃is ſunt ymbꝛis ⁊ ſiccitatis.frigiditatis.caliditatis ⁊ hũi⸗ ditatis.et hoꝝ taliũ:nr̃oꝝ auũt actuũ nequaqᷓ.nos em li beri arbitrij a ↄditoꝛe facti.nr̃oꝝ dñi exiſtimus actuũ: ſi em̃ ex aſtroꝝ alatõe agimues.vᷣm neceſſitatẽ agimꝰqð agimus.qð aũt neceſſitate fit.neq; virtus neq; malicia eli:ſi aũt neq;ʒ virtutẽ neqʒ malicia babemus.neq; laudi bus neq; vituꝑationibo exiſiimꝰdigni vel toꝛmẽtis. In neniret᷑ aũt ⁊ deus iniuſtus.his quidẽ bona.illis tribu latões dãs:̊ neqʒ gubernatõeʒ neqʒ ſuaꝝ creaturarũ teus faciet ꝓuidetia.ſᷣ̊ ⁊ ratõnale ſuꝑfluũ in nobis erit nullius em̃ exñtes.actꝰdñi ſuꝑflue ↄſiliamur.rõnale at oĩno ↄſilij gr̃a datuʒ eſt nobis.Vñ oẽ rõnale ⁊ arbitrio liberũ eſt. ¶ Ad qð dicendũ ꝙ oĩa ſigna q̃ ſunt in celo. ſunt vel pꝛicipalia q̃ ſunt in ʒodiaco.vel vergẽtia ad au ſtrũ vel aglonẽ.⁊ oĩa determinãt᷑ ꝑ ſtellas.⁊ vocãt᷑ ima gines ex pluriũ ſtellaꝝ ↄiũctõe.Dicũt᷑ aũt ſigna.qꝛ ali⸗ quã ſignificatõem pꝛebent ſuꝑ iſta inferioꝛa:ſ imilit gn⸗ qʒ planete.hñt ſignifieatõem aliquã ᷣm differentiã ſin motus vel aſpectus ſuꝑ iſta inferioꝛa.pꝛincipaliter vᷣo ſol ⁊ luna ſunt in ſigna.et ideo in alia trãſlatõe dicit᷑.fi⸗ ant ſidera in firmamẽto celi.vt ꝑ ſidera hec oia ↄniter intelligant. In nr̃a vo trãſlatõne dicit᷑.fiãt lumiaria.et etiã ↄmũe eſt.licʒ magis ſpeciſicet de ſole et luna.q Ad aliud videt᷑ dicẽdũ ſine pᷣiudicõ melioꝛis ſnĩe.ꝙ cã dicit duobo modis.AUno mõ illð qð infallibiliteꝛ ⁊ ſꝑ ꝓducit ſuũ effectũ.vel adminꝰ ſine quo nõ ꝓducit᷑ effectꝰ. Alio vo mõ dicit᷑ cã illð.quo mediãte pluries ꝓducit᷑ eſtectꝰ Pꝛumo mõ nõ credo luminaria eſſe cam iſtoꝝ effectuũ: nõ em̃ ſꝑ ᷣm ſuã diſpoſitõem hos effectus ꝓducũt.ſine em̃ hoꝝ ꝓpꝛia diſpoſitõne volũtas dei cũ expedit aliqñ hos effectus ꝓducit.his etiã exñtibo in ↄtraria diſpoſi⸗ tõne.Secũdo mõ poſſunt dici cã.qꝛ cooꝑant᷑ ad genera tionẽ ⁊ coꝛruptõem quoꝛũdã rerũ.ꝑ hoc põt ſolui ↄtra⸗ rietas inter iopem dama.⁊ phos.Gamal.em̃ loquit᷑ de cã ſimpliciter. IJpi vᷣo loquũt᷑ de cã ꝓpinqua vt frequen ter. Cõtingit em ſiccitas in hyeme ⁊ abũdãtia pluuiaꝝ in eſtate.⁊ ſimiliter atingit de caloꝛe et frigoꝛe. ¶ Ad ſe cũdũ dicẽdũ. ꝙ nõ oĩm dicũt᷑ ſigna vel cauſe.hᷣ ſic dicit iohes dama. Signa ſunt frigiditatis ſiccitatis ⁊c.¶ õ aũt ſunt ſigna eoꝝ q ꝓpꝛie ſunt ab aĩa rõnali.ſic diẽ io⸗ hanes dama.in auctoꝛitate ſupꝛadicta. Vñ cũ inuenit᷑ a phis ꝙ ſunt ſigna iracũdie vel furoꝛis vel furti.⁊ ita de quibuſdã alijs hoibo.Reſpõſio.ꝙ cũ luminaria faci ant immutatõem in aere ⁊ alijs coꝛꝑibo.pꝑ hoc etiã faci⸗ unt immutatõeʒ in nr̃is coꝛꝑibo:aia vᷣo ratõnalis incli nat᷑ ꝑ liberũ arbitriũ ad ſequẽdũ imutatõeʒ factã in coꝛ poꝛe.tũc pñt ſequi diſpoſitões ex ꝑte aĩe.ſᷣ haꝝ diſpoſi⸗ tionũ cã eſt ip̃a aĩa.nõ em̃ ncce eſt ĩam inclinari vel ſe⸗ qui impᷣſſiões vel paſſiões factas in corꝑibo. Beinde querit᷑ de h̊ ꝙ dicit᷑ in tꝑa et dies.cũ tpᷣs et dieò pᷣceſſeꝛit I Ad qð dicẽdũ.ꝙ tꝑa pᷣceſſerũt ⁊ dies:̊ nõ erat lnmi⸗ naria.que ita manifeſte diſcernerẽt dies pꝛius.ſicut tũc tꝑa vᷣo pñt dici.ver.eſtas.autũnus ⁊ hyems: q̃ ꝑ motũ ſolis diſcernũtur.q̃ prius nõ diſcernebant᷑. Et hoc diẽ Joh. Dama. Similiter ſolſticiũ eſtiuale et byemale. et eæquinoxiuʒ vernale autumnale.ꝑ Bᷓ diſtinguunt᷑ dies. etiã licʒ priꝰ hr̃ent diſtinctõem.nõ tñ quã mõ hñt..ADõ em longioꝛes ſunt dies in eſtate ⁊ bꝛeuioꝛes noctes. In hyeme vo ecõuerſo:et ideo recte dixit in temꝑa et dies. Be anno aũt ptʒ. ꝙ eſt annus ſolaris ? annus luna ris:ꝗ determiant᷑ ſᷣm motũ lumiariũ ſolis ⁊ lune.lInde aug.ↄtra manicheũ.In ſigna ⁊ tpa dictũ eſt.vt ꝑ hec ſi dera tꝑa diſtinguãtur.⁊ ab homibo dinoſcant᷑:qꝛ ſi cur rãt tꝑa.⁊ in illis diſtinguãt᷑ articulis.ꝗ artieuli ꝑ ſideꝝ curſum denotant᷑.poſſunt quidã currere temꝑa atqʒ pᷣ⸗ . — C — .„ .„ „7 . . . — fixis.qꝛ dixit.ꝙ poſuit ea in firmamẽto ratieis.qꝛ ↄnumerat cũ ſole et luna.q⸗ e videt᷑ de terire.ſed intelligi et diſcerni ab hoĩbo nõ pñt: ſicut ho⸗ re qñ nubilus dies ẽ.⁊ trãſeũt ꝗdẽ et ſua ſpacia pagũt. ſ diſtingui a nobis et notari nõ pñt.¶ Sʒ obijcit᷑.ſi luũa fuit ↄdita cũ ſole.ꝓpter ꝗd annus lunaris nõotinet tot dies qͥt ſolaris? Annus em̃ ſolaris ↄtinet tricẽtos ſexa⸗ gintagꝗnq; dies cũ q̃drante.vñ oputant᷑ in ano biſerxtili tricẽti ⁊ ſexagintaſex. Annus vo lunaris ↄtinet tricen⸗ tos ꝗnq̃gintaq̃tuor. Ad qð rñdet.ꝙ fuit ↄditus in q̃ꝛto die mũdi.luna voo fuit cõdita ꝑfecta ſiue plena. ſic dicit dama. decebat em̃ eã ↄpletã in lumie fieri. Auguſt.tñ ñᷣ hoc diffinit.ſcʒ q in plenilunio.ſᷣ ꝙ ꝑfecta ſic arguit.qꝛ a ꝑfectiſſimo ↄditoꝛe ↄdita: cũ ̊ luna eſſet ↄdita plena. ſol aũt in quarto die mdi opoꝛtuit ꝙ anticipaꝛet cũ ſole vndecim diebo. vt ſic eẽt quitadecima.⁊ ſic eẽt q̃ſi in op⸗ poſitõe ſolis.⁊ ex hoc ꝓceſſu tꝑis accidit.ꝙ annꝰ luna⸗ ris excedebat᷑ ab anno ſolari.ſicut dicit damalſ. DOaquartũ articulũ qͥ agit᷑ de hoc qð ſequit᷑ Jecit duo magna lumiaria.maius ſolis.mi nus lane.4 Sʒ obijcit᷑ ꝙ aliqᷓ alia lumiaria ſunt maioꝛa luna.et ̊ ꝓbant ꝑ diſtantiã coꝛpoꝝ ⁊ ap⸗ paritõem:q̃re ꝗᷓ dixit de luna potius qᷓ de aliqͥ alio lumi nari. ¶ Ao qð rñdendũ.ꝑ boc qð or vt pᷣeſſet nocti.nil⸗ lum em̃ lumiare quãtũcũq; ſit.in nocte tantũ dominat᷑i illumĩatõe.quãtũ luna dnat᷑. Preterea er E nob. Vnde amplioꝛẽ inducit eſſectũ ⁊ plures ⁊c.¶ DBe h̊ qʒ addit᷑ 2 ſtellas et de quibo ſtellie. ticulus quintus D gquintũ vbi agit᷑ de oꝛnatu celi.cũ addit᷑ ⁊ ſtellas:q̃rit᷑ em de ꝗbo ſtellis intelligit᷑. Eltꝝ ñ te fixis. aut de erraticis. Et videt᷑ ꝙ de eꝛ Ad qs rũdʒ ꝙ ↄniter logꝗt᷑ de ſtellis.ſiue q̃ dicunt᷑ fixe.ſiue q̃ dicunt erratice.¶ Ad illud qð dr poſuiſſe eas in firmamto.di cẽdũ.q; firmamẽtũ ibi accipit ꝓ tota ꝑte ꝗnte eſſentie. qᷓ ↄtinet oĩa lumiaria. S adhuc querit᷑ rõe buiꝰ vᷣbi ſuit.vtꝝ lumĩaria moheãt᷑ ſuo motu.an motu ſui or⸗ is. Si em poſitũ dicit᷑ illud qð eſt fixũ.videt᷑ ꝙ nõ ſuo motu moueant᷑.ſᷣ motu ſue ſpere.¶ Preterea.ſi ꝓprio motu mouerent᷑.aut diuidẽnt coꝛpus ſue ſpere aut non diuiderẽt. Si nõ diuiderẽt.tunc duo coꝛpoꝛa eẽnt ſi in eodẽ loco.qð ẽ incõueniẽs.Si vᷣo diuiderẽt.tũc reciꝑet ꝗnta eẽntia ſectionẽ.quẽadmoũ aer et aq·et ita eſſet coꝛ pus rarefactibile ⁊ denſabile:h̊ qð tale ẽ.coꝛruptibileẽ. cũ &̊ ſuꝑiora coꝛꝑa de volũtate dei ſunt.q̃ nõ coꝛrũpunt᷑ nõ rarefiũt nec denſant᷑.q Preterea.hoc atteſtot᷑ plꝰba bere de materia vł minꝰ.i IJã raꝝ ẽ qð plus de loco hʒ ⁊ minus de materia.denſuʒ ecõuerlſo:q̊ᷓ cũ hec nõ ↄueniãt illi coꝛꝑi.nõ eſt illud coꝛpus rarefactibile aut denſa bile mReeſtat g ex bis rõibo.et alijs q̃s ponit phᷣs in li.de celo et mũ.ꝙ nõ mouẽt᷑ ꝓprio motu.ſᷣ̊ motu ſui oꝛbis. VBre terea.ſuꝑſluũ eẽt ponẽ ipᷣa ꝑ ſe moueri.cũ nihil alið fa⸗ cerẽt ſuo motu.qᷓ ea ꝗᷓ fint a motu orbiũ ſuoꝝ.¶ Alij ᷣo volũt ex oꝓpoſito dicẽ.ꝙ ſi mouerent᷑ tm̃ motu ſui oꝛbis aut monerent᷑ oꝛbes motu firmamẽti ꝓpter ↄtinuitatẽ. 2 tũc ncce eẽt ꝙ planete eẽnt in vna dilpoſitõne. cũ fir⸗ mamẽtũ ſꝑ vno motu moueat᷑:aut q eoꝝ oꝛbes habẽnt ꝓpriũ motũ.et ſi bñt ꝓpriũ motũ.aut monẽt᷑ ab oꝛiẽtei · occidẽtẽ ſicut firmamẽtũ.et tũc cũ ſᷣm maioꝛẽ nobilira) tẽ coꝛpum ⁊ minoꝛẽ ſit motꝰ naturalis.in q̃ diſtantia ſe hr̃ent oꝛbes planetaꝝ a firmamẽto.in illa ſiue ſm illazʒ. ꝓpoꝛtõnalit eẽt motus:et ita qcito firmamẽtũ qð ẽ ſu⸗ pius ⁊ nobilius feciſſet ſuã reuolutõeʒ. tãcito alij oꝛbes facerẽt ſuã.et ſic accidẽt illud qð pꝛius.Reſtat ̊ ꝙ mo⸗ ueant᷑ atra firmamẽtũ:ſ̊ ſi mouerent᷑ ecõtrario.cuũ foꝛti us motũ vincat ſuꝑ minus potẽs:ncce eſt vt firmamen⸗ tũ reuolutõe ſua faciat illos oꝛbes reuolui ab oꝛiente in occidẽtẽ.et hoc aparet ex hoc ꝙ ſol in motu diurno re⸗ materie noluit᷑ ab oꝛiẽte in occidẽtẽ.et ita de alijs:niſi ̊ aliquis eſſet ꝓpꝛius motus ipoꝝ · cũ h̊ nõ acciderẽtille variati ones q mõ accidũt. Inueniũt᷑ em planete in qualibet re⸗ uolutõe ſub alio puncto.qᷓ fuerũt in pᷣcedẽti reuolutõne cũ ᷓ he variatões ſint manifeſte in planetis: ncce ẽ ali⸗ quẽ motũ oꝛbiũ eſſe ↄtra firmamẽtu. Quid ẽ ̊ ꝙ dicit᷑. poſuit ea in firmamẽto:ĩmo in alio coꝛpe poſita ſunt il la ſydera.qð naturã hʒ mouẽdi ecõtra ipᷣi firmamento Preterea.Fᷣm bec tollerent᷑ motus lune ꝗ dicũt᷑ diffe⸗ rentes eẽ ſᷣm aſtrologos.ſᷣm ecentrieũ epiciclũ.et ali⸗ os circulos qͥs ipi aſſignat: tollerent᷑ etiã retrograditio nes ⁊ ꝓgreſſiones alie variatões q in illis aſſignant᷑. ſi motũ ꝓpriũ nõ habeãt.nec hoc obſtat qð dẽ. ꝙ celũ ñ recipit diuiſionẽ. et ita nõ poſſit planeta moueri ꝑſpa⸗ ciũ celi.cũ videat᷑ moueꝛi ꝑ aera ſine diuiſiõe aeris.nec accidẽs põt eẽ cũ moueat᷑ de loco ad locũ.nõ moto aere in qͥ eſt. nec eſt alia ſuba qᷓ; corpoꝛea: erit coꝛpus motũ ꝑ coꝛpus aliud nõ diuiſum.qð nõ eſt eq̃lis ſpũalitatis: ita dicũt planeta cũ ſit maioꝛis lumioſitatis. moueri ꝑ ſpaciũ coꝛpꝑis celi.tñ celo nõ diuiſo.( Ad qð dicendũ. ꝙ ſiue ſic ſiue ſic poſita ſunt lumiaria in firmamto. pᷣm intentõʒ ſupᷣdictã:ſiue ſint fixa in ſuo oꝛbe.ſiue ꝑ ſe mo⸗ bilia:ꝑſcrutatõ hoꝝ relinquẽda eſt eis.ꝗ circa hec nego ciant᷑.hoc ſuppoſito qð dicit ſcriptura: ſi vᷣo altera ꝑs ꝑ documẽta ſacre ſcripture poſſit ↄfirmari.illi ꝑti ẽ aabe⸗ rendũ.Et qꝛ mouent᷑ oꝛbiculariter coꝛpoꝛa ſupradi⸗ cta.queri ſimilit ſolet.vtꝝ moueant᷑ a ſe v⁊el ab alio coꝛ pore.vel ab aliqͥ mcoꝛpoꝛeo.qdð nõ eſt ncce moueri:nul⸗ lum aũt corpus a ſe mouet᷑.cũ neceſſe ſit diſtare ſubſtã⸗ tiaʒ mouẽtis a ſubſtãtia moti:nec ab aliquo alio coꝛꝑe. opoꝛteret em ſtatũ eſſe:ergo ab incoꝛpoꝛeo eſt pꝛimꝰmo tus. Huius gratia ponebat quidã ſuꝑioꝛa coꝛpoꝛa eſſe animata. vt quẽadmodũ aĩalia mouent᷑ e diuerſo a pꝛi⸗ cipio nature quod eſt anima.ita e diuerſo mouean?᷑ illa coꝛpoꝛa.que quãtũ eſt de ſua natura vel figura.nõ plue mouent᷑ ab ouente in occidentẽ./qᷓ; ecouerſo:niſi eſſet in⸗ clinatõ motoꝛis quo moueret᷑ ſic vel ſic.Alij poſuerunt intelligẽtias ſeꝑatas.qbo mouent᷑ iſta coꝛꝑa celeſtia ſie vel ſic:et diuerſas eſſe.ſᷣm quas diuerſi oꝛbes mouen. Ao quood dicendũ ẽ ſm expoſitoꝛes ſacre ſcripture.qꝙ; nõ dicenda ſunt corꝑa aĩata.VUnde Joh.damaſnullus aĩatos celos vel luminaria exiſtimet. Inanimati enim ſunt ⁊ inſenſibiles.quare et ſi dicat diuina ſcriptura.le⸗ tent᷑ celi ⁊ exultet terra.eos ꝗ in celo ſunt angelos. et ꝗ in terra ſunt bomines ad leticiã vocat. Qouit autẽ ſcri ptura ⁊ ꝓſopopeya.id eſt perſonaꝝ ſictõne vti.vt de aia tis et inanimatis loqui. ſicut illic.Mare vidit 7 fugit. ioꝛdanis cõuerſus eſt retroꝛſuʒ. Quid eſt tibi mare ⁊c. et montes et colles interrogantur ſermones exultatõis ſicut ⁊ nobis ↄſuetuʒ eſt dicere.congregata eſt ciuitas. nõ edificia ſignificare volentibus ſed ciuitatis babita⸗ toꝛibus. Et celi enarrant gloꝛiã dei. nõ vocẽ que auribo ſenſibilibo auditur emittere.ſed ex magnitudine ↄdito⸗ ris nobis virtutẽ oſtendentes.quoꝝ pulchꝛitudinẽ exco gitantes.factoꝛem ſicut optimũ artificem admiramur 7 gloꝛificamus.nec ex eis elicitur ꝙ opoꝛteat ee tot mo toꝛes.quot ſunt oꝛbes qui mouẽtur. poſſunt em̃ ab vno motoꝛe recipere diuerſas inclinatões.et maxime abil⸗ lo motore quem non eſt neceſſe agere ſᷣm conditionem guinte diei. g9.= Axit quoqʒ deꝰc. Beinde procedendum eſt ad opus qn te diei. qʒ eſt coꝛꝑis medij inter celũ⸗ terrã.et deſcribit prio diſpoſitõeʒ age⸗ tis de faciẽdo. Scðo ẽ ↄſideratõ eiꝰ vt ẽ a cãa ꝓpinꝗ ſui ge neris. Lercõ appꝛobatõ notat᷑ pᷣmi agẽtis.⁊ H ẽ pᷣmo eẽ ab agete. deinde in ꝓprio genere. tercio vt oꝛdinatur ao ns rin etre töne gli⸗ dcſt, mell ento diſſe⸗ tali⸗ gitio tont, elü ſpo⸗ Rec nere otü tig: Ni kn eno⸗ ete 4 d 00 nol⸗ lbſ⸗ oe. nino zeſe pri⸗ illa le tin⸗ funt aſie lenl, leg 6 in ler gq ſet cia ugt rent⸗ mis nitas⸗ Cbitn uritn lto⸗ erco amur otno⸗ brno⸗ abil ſonemn ſuã ꝑſpicuitatẽ luminoſaʒ. quare nõ fit aliqua mẽtio de igne. ſicut fit de alijs triba (Lueſtio finẽ ſummũ.qui eſt alpha in ratõe agentis. et o in ratõ ne finis. vt ſic ↄpleat᷑ illud qð ꝓuer.xvj.dicit᷑. Uniuer⸗ ſa ꝓpter ſemetipᷣm opatus eſt vñs. Circa hoc duo tra⸗ ctanda ſunt.q! Primo circa lr̃am quedãẽ queſtiones de ꝓductõe reptiliũ.⁊ mõ ꝓductõis ſub ſuis ꝑagphis. ¶Scðo quare facta ſit bndictõ ſuꝑ ꝓductis de aquis nõ aũt primo ſuꝑ terre animantia. lembꝛum pꝛemum vt, ꝓducat animantia aquaꝝ: quare non facit mentionẽ de aere.vt ꝓducat aĩantia aeris ſcʒ volatilia.¶ Iteʒ cũ aer et aqua ſuũ habeãt ornatũ ⁊ corpus ignis qð dicit᷑ ſ̃im ſtrrabum celũ olimpiũ ⁊ igneũ nõ babeant ſuũ oꝛnatũ.cũ hec ꝑti⸗ neant ad coꝛpus mediũ:dictus em̃ erat ornatus celi.ꝓ pter qð recte ſequi videbat᷑ oꝛnatus ignis.vel celi ignei que ſunt coꝛꝑa ꝓxime.4l Item aer hbʒ duas differẽtias quaꝝ vtraq; dicta eſt celũ.Ana celũ ethereũ. altera ce natũ ſicut celi aerei.¶ Ad qð dicendũ.ꝙ noie aque in⸗ telligit aer.ꝗ ſua vicinitate bʒ bumiditatẽ aquoſaʒ. vñ aliqn roꝛat.ñ aug.ↄtra manicheũ. Sciãt oẽs ꝗ h̊ mo uent᷑ iſtũ gerẽ nebuloſuʒ ⁊ humidũ in quo aues volant a doctiſſimis hoĩbo ꝗ hoc diligẽter ingrũt.cũ aquis ſo⸗ leꝛe deputari.Concreſcit em̃ et craſſus efficit᷑ exalanio⸗ nibo.et quaſi vapoꝛibo maris ⁊ terre:⁊ de ipo bumore pingueſcit qdãmõ.vt volatus auiũ poꝛtare poſſit:ideo lũ tata e es celi etherei nõ dixit oꝛ⸗ noctes ſerenas etiaʒ roꝛat.cuius roꝛis gutte mane in her bis inueniũt.Qã mons ille macedonie ꝗ olipus vo cat᷑.tãte altitudinis eſſe dicit᷑ vt in eius cacumie nec vẽ tꝰ ſentiat᷑ nec nubes ſe colligãt.qꝛ excedit altitudie ſua totũ iſtũ aerẽ bumidũ.in quo aues volant:et ideo neqʒ aues ibi volare aſſeuerant᷑ qꝗ ab eis poſitũ dicit᷑qui ꝑ ſingulos annos ſolebãt neſcio quoꝝ ſacriſicioꝝ ca)me moꝛati montis acumẽ aſcẽdere.et aliquas notas in pul uere ſeribere.q̃s integras alio mõ inueniebant:qð fieꝛi nõ poſſet.ſi ventũ aui pluuiã ille locus pateret᷑. Deni⸗ qʒ tenuitas aeris ꝗ ibi eꝛat.nõ eis inſpirabat.vnde du⸗ rare ibi nõ poterat. niſi ſpongias hũectas naribo qppli carẽt.vñ craſſioꝛẽ ⁊ ſpiſſioꝛẽ ſpm̃ ducerẽt.hᷣ q̊ iudicaue⸗ nat qð dicit idẽ aug.ſuꝑ gen.¶ Sed ſi querat᷑.quare il rũt ſe nullaʒ auẽ in eo loco aliq vidiſſe.et in idem ↄſo⸗ la ↄmũis oꝛigo.magis noĩe aqne qᷓ; noie aeris ĩtelligat Dicẽdũ.ꝙ aqua plus eſt oꝛdinata ad generatõʒ aĩan⸗ tiũ qᷓ aer.licet in aere multe fiant impᷣſſiões ꝗpter aſcen ſum aquaꝝ:oↄmixtiões em ex quibo fiũt generatões ami⸗ mantiũ.circa mediũ locũ fiũt.⁊ ideo rectius noĩe aque L xſignauit. eterea. ſupꝛa dictũ eſt. ſpũs dñi fereba tur ſuꝑ aquas.et deinde dicit de ↄgregatõe aquaꝝ vt ap pareat arida.:ideo ↄotinuando recte hic noĩauit aquazʒ tanqꝙ; originale.q¶ Ad ſcdᷣm dicẽdũ.ꝙ licet ignis ꝑtine⸗ at ad mediã natura inter celũ ⁊ terra.nõ habuit oꝛnatũ diſtinctũ.nec ᷣm ſui ſuꝑioꝛẽ ꝑtem ꝗᷓ dicit᷑ olimpiũ celuʒ nec Fm inferiorẽ q̃ dicit igneũ. quia nõ eſt locus in quo viuere poſſent aiantia. Si em nõ poſſunt viuere aiantia in ſuꝑiori ꝑte aeris que dicit᷑ etherx.ſt icut dicit aug.ĩ au⸗ ctoritate ſupdicta.eo ꝙ ad ipᷣm nõ poſſunt aſcẽdere va⸗ poꝛes.et ita nulla fit ibi ↄmirtio.ergo nec poſſent ſalua ri.quia ex eiſdeʒ ſaluat᷑ ex quibo generat᷑: multofoꝛtiuz in celo olimpio vel igneo nõ eſſet hmõi oꝛnatus.4! ꝛe terea.natura ignis eſt deſtruere alienũ corpꝰqð deſtru⸗ ctibile eſt. VUnde nõ poſſunt ibi eſſe coꝛpoꝛa aliena. Re⸗ ſtat ergo.ꝙ ipᷣa lux in vtroq; celo eſt oꝛnatus coꝛꝑis ſui ſufficiens ſuo coꝛꝑi.vt ſicut celũ aqueũ nullũ habet or⸗ natũ coꝛpoꝛeũ pꝛeter ſui ꝑſpicuitatẽ luminoſaʒ.nec celũ empirreũ hʒ oꝛnatũ corpoꝛeũ.preter ſuaʒ lucem:ita nec habent iſta coꝛpa in ſuo genere alium ornatũ qᷓ; lucem. Hoc idẽ poteſt dici te celo ethereo.celũ em̃ ethereuz bʒ (Sed poſſet quis querere KRimo querit. Cũ faciat mentionẽ de aq̃. H * lüj * elemẽtis implicite vel explicite. Reſponſio dat intel ligi m ſuã ſuꝑioꝛem partẽ nomie celi: pm d inferioꝛeʒ ꝑtem. noĩe alterius extremi. AUnde aug.ſuꝑ geñ. In ter re nomine hoc totũ vniuerſaliter ſignatur. donec ꝑueni atur ad aridam que ꝓprio noie terra dicit᷑. ueritur deinde de S. j. boc ꝙ dicit. ꝓducãt aque reptile anime viuentis: cum reptilia dicant᷑ illa que ſunt in terra.i¶l Itẽ in ags ſunt multa que nõ repũt ſed natant.vt ſunt cete et hmoi ma⸗ gni piſces:quare nõ eſt dictũ ⁊ ome natatile. 4¶. Pꝛetẽa. qualiter ꝓducunt᷑ ex aquis natatilia vel volatilia. nam er bis ꝓducunt᷑ ex quibo ſaluant᷑:ſaluant᷑ aũt ꝑ elemẽta ↄmixta. een ponſio. hec ꝓductõ erat ex elemẽtis cõ⸗ mixtis.nihilominus tñ m dominãs in ip̃is. magis fit hic ſermo.et ideo dirit ꝓducant aque.¶ Ad alind dicẽ dũ.ꝙ reptile dicit. qð toto coꝛpe incumbit ſuꝑ coꝛpꝰ de ferens.ad differẽtiã volatiliũ⸗ greſſibilũ.que ſe ſuwor — tat vel in parte vel in toto. Unde natatile deſignat᷑ ꝑre⸗ ptile. hic nanq; ſumit᷑ illud coꝛpus reptile in aquis. qð nõ babet pennas quibo ſecet aquã. ſed pedibo tm̃ aquã Dinidit. l queritur pz0 .. ij. pter quid dictũ eſt reptile anime viuẽtis. q̃ſi eſſet aliud reptile qð nõ haberet aiam viuentẽ.4!. Ad quod dicen⸗ dum.qꝙ nõ addit᷑ vt differentia.ſed vt ſit ſenſus. reptile qð inter animã viuentẽ habentia ↄputat᷑. Hoc em̃ eſt q; quantũ eſt de modo motus. ignobilius eſt inter anima⸗ tia:toto em̃ corꝑe incumbit ſuꝑ coꝛpus teferens. nõ ſic greſſibilia que pedibo terrã ↄtingũt.nec volatilia qᷓ ſup⸗ tant᷑ ſua agilitate. „„ E deinge r. .§. iij. ꝓpter quid dicit᷑ ſequit᷑ ſub firmamẽto celi. vel ᷣm fir mamentũ celi ᷣm tranſlatõem ſeptuaginta: et nõ dicit ſupra in firmamẽto vel in celo.4 Ad qð dicendũ. ꝙ ꝑ hoc vult oſlẽdere minoꝛẽ nobilitatẽ quo ad quid volati liũ ꝙᷓ lumiariũ:et ꝙ motus volatiliũ eſt in medio inter celũ et terrã. ⁊ ideo dictũ ẽ ſub firmamẽto ⁊ ſuꝑ terrã. Deingeqneritur §. in — * te hoc ꝙ dicit. fecit deus cete grandia ⁊c.vᷣm ſpecies ſu as.⁊ alia littera habet 'ᷣm genns ſuũ. Querit᷑ ꝓpter ꝗd facit mentõem de genere aut de ſpecie.nõ aũt ſupius cũ dixit.pꝛoducãt aque ⁊c. cum tamẽ ibi loquatur de factu ĩa volatilium et natatilium. que nõ erãt ſine genere aut ſpecie.¶¶ Item poteſt queri. cũ fiebat ſermo de terrena⸗ ſcentibus.locutus eſt de ſemĩe dicẽs: germiet terra ber bam virentẽ 2 faciẽtem ſemẽ.et plura locutus eſt de ſe⸗ mine in herbis ⁊ arboribus:cum aũt locutus eſt de am maliho in aquis vel terra.nõ locutus eſt de ſemĩe: cũ tñ et hec habeant ſemen ſm ꝙ pꝛocedit generatio.4 Pꝛe⸗ terea in traãſiatõe ſeptuaginta nõ loquitur de genere ſed tm̃ de ſpecie in animalibo que ſunt ex aquis. In noſtra ðo tronſlatõe loquit᷑ de ſpeciebo cum ſit ſermo de natati libus. Item in noſtra tranilatõne dicit᷑. creauit deus cete grandia:cum tamen agatur bic de oꝑe cõditionis. ſupꝛa pᷣo dictum eſt de opere creatõnis. pꝛimum dicendũ eſt. ꝙ cum locutus eſt de ꝓductione animaliũ in aquis vel aere ex ſua oꝛigine.nõ fit mentio de genere vel ſpecie:quia aliud eſt ↄtrahere eſſe in ſua oꝛigine. et aliud eſt vt ſit principiũ fieri vel generatõnis in alijs.li cet ergo ſimul tꝑe accipiãt eſſe.⁊ virtutẽ ſm quaʒ aliud poſſit eſſe ex illo.tamen vnum eſt naturaliter prius alte ro:et ad hoc deſignandum.pꝛimo dixit ſine diſtinctõe. pꝛoducant aque ⁊c̃.ſecundo diſtinxit dicẽs.creauit vel fecit ym genus ſuum.4 Preterea. ex parte materie nõ Elſt pꝛincipium generatõis.ſed ex parte ſoꝛme:et ideo cũ locutus eſi de exitu ſm eſſe materiale.nõ locu tus eſt de genere vel ſpecie. ¶ Ad aliud dicendum eſt. ꝙ aliud eſt de terrenaſcentibo et aĩalibo. Qam in terrenaſcentibus eſt ſemꝑ virtꝰ ſemĩs. vt fiat aliud ex ipᷣo:nõ ſic ẽ vniuer⸗ ſaliter in aiantibo aque vel terre.ſ̊ vis ſemĩatiua eſt in elementis. ¶26 em omia que ſunt in agꝗs generãt᷑ ex ſibi ſimilibo.ſᷣm ꝙ natura eſt pꝛincipiũ ex ſilibo ſimilia ꝓcꝛe andi. ſimiliter nec oĩa ea ꝗᷓ ſunt in terris: vnde miłta ani malia moꝛiunt᷑ in byeme.et poſt ĩ eſtate ſemẽ hñt ĩ ipis elemẽtis ↄmirtis vt ꝓcreent᷑: berbe vo in terra vinunt m virtutẽ radicis.licet extra moꝛiant᷑et ſemĩa herbaꝝ cadũt in terrã.et poſt multiplicant᷑ tꝑe ꝓducẽte opoꝛtu no:et hoc eſt qʒ dicit ſuꝑ Geñ.aug.ſemẽ nõ vbiq; repe⸗ tũt. cũ tã berbis ⁊ lignis inſit qᷓ alalibo.⁊ ſi nõ oĩbo:ob ſeruatũ eſt em quedã ita naſci.ex aqua ſiue terra. vt ſe⸗ xus eoꝝ nullus ſit. et ideo ſemẽ eoꝝ nullũ ſit in eis.ſᷣ in elemẽtis ex ꝗbo oꝛiunt᷑.̊ h̊ eſt ̃m genus.vbi et ſeminuʒ vis ⁊ ſimilitudo intelligit᷑ ſuccedẽtiũ de ſuccedẽtibo.qꝛ nihil eoꝝ ita creatũ eſt.vt ſemel exiſteret.vł pmanſuruz vel nullo ſuccedẽte deceſſuꝝ.4! Ad terciũ dicẽdũ.ꝙ cre are in nr̃a tranſlatõe accipit᷑ ꝓ facere. Vnde accipit a⸗ liter creare bic.et cũ dr. In pꝛincipio creauit deus celũ et terrã.¶ Ad quartũ dicendũ ꝙ in nr̃a trãſlatõe.qꝙ Di cit᷑ ſpẽs accipit ꝓ genere:i.in pꝛincipio generadi: vl foꝛ te ꝓpter multiplicitatẽ ſpẽꝝ in aquis dictũ eſt Fim ſpẽs ſuas. Scõm aũt volatilia quedã qꝗᷓ multe ſunt generati⸗ onis in diuerſis ꝑtibo anni.dixit 'm genus ſuũ: magis aut videtur pꝛimo mõ dicendum. Mlembrum ſecudum D ſcõm quo querit᷑. ꝓpter ꝗd facta eſt be⸗ nedictio ſuꝑ ea q̃ ſunt ꝓducta ex aꝗs. no aũt primo ſuꝑ terrena aĩantia.iſ Zam ſi be nedictio fuit incremento qð ꝑtinet ad au⸗ ginẽtatõem in muitiplicatõe q̃ ad generatiuẽ ꝑtinet. et 2 poc videt᷑ ꝑ hoc qdð dicitur. Creſcite et multiplicamini: oigdet᷑ prima benedictio fuiſſe faciẽda ſuꝑ terre animan tia.Qã ibi eſi pꝛimũ cremẽtũ ⁊ generato.4! Preterea. cũ aĩantia terre creſcãt ⁊ multiplicent᷑ ſuꝑ terrã. ſiẽ illa multiplicant᷑ in ags: ꝓpter ꝗd nõ eſt facta bñdictio ani mãtiũñ terreſtriũ.ſicut aqtiliu. ¶ Ao primũ videt᷑ rñde re aug.dicẽs.ꝙ terrenaſcẽtia qꝛ nõ habuerũt affectũ p⸗ lis ꝓagande et ſine ſenſu generabãt᷑: indigni videbant᷑ benedictõe.ideo incipit benedictio ab aq̃tilibo.⸗ Ad ſe cundũ vo rñdeo.ꝙ ꝑ bñdictõeʒ datã ipᷣis.inteiligi potu it benedictio illis dari.cũ habeàt ſimilẽ ratõem cremen ti ⁊ młtiplicatõis.(¶ Sʒ ↄtra pꝛimũ põt obijci. licʒ em pꝛecedẽte ſenſu ⁊ appetitu ſine ↄcomitãte generẽt aĩalia terrenaſcẽtia nõ:nũgꝗd ꝗpter h̊ carere debeãt benedictõ ne.cũ ↄſimilis ſit effectus bñdictõnis vtrobiq;. ¶ Con⸗ tra ſcðᷣm vᷣo obijcit᷑.ſi eĩ hec eẽt rõ qꝛ bñdictõ ĩ prioꝛi da ret᷑ intelligi in poſterioꝛi: nõ opoꝛtuit tũc poſt benedicti onẽ expᷣſſaʒ in aq̃tlibo poſuiſſe ⁊ expᷣſſiſſe bñdictõem.de illo terreſiri qʒ eſt hõ.ſed expᷣſſa eſi.ꝗ̊ alia ſubeſt ratõ Itẽ querit᷑ cũ pꝛincipiũ generatõis vnũ ſit natatiliũ volatiliũ ſcʒ aqᷓ. ꝓpter ꝗd fiat diſtinctio locoꝝ ad in⸗ babitandũ:dicit em aues multiplicent᷑ ſuꝑ terrã.innu⸗ ens aerẽ locũ habitatõis:et ſupᷣ dixit volatile ſuꝑ terrã ſub firmamẽto celi.vel ꝙ acciꝑent volatilia oꝛigineʒ ex aeie.4! Ad hoc rñdet hugo dicẽs. ꝙ q̃re factũ ſit non vt ad ſimilitudinẽ alioꝝ.q̃ ad oꝛnatũ mũdi elemẽtoꝝ crea ta ſunt.ex ipo materiã ſumerẽt.in qͥ locũ ſoꝛtini debuer̃t foꝛte ꝗs ad ipᷣius elemẽti materiã referat.duo ſunt ge⸗ nera aĩan tiũ q ex vna materia ꝓcedũt.ſᷣ nõ vnã manſio nẽ ſortiunt᷑:piſces ĩ oꝛiginali ſede ꝓꝑmanẽt.volatilia ſur ſum tollunt᷑.et ſunt q̃ſi ſupꝛa id qð facta ſunt:ſic de vna maſſa coꝛruptibilis nature.et ſua mutabilitate defluen tis vniuerſi generis humani ꝗꝓpago trabit᷑: ſ̊ alijs deoꝛ⸗ ſum.in ea qua nati ſunt coꝛruptõe iuſte derelictis:alijs ſurſum dono gratie ad ſoꝛtẽ celeſtis patrie eleuantur. AVtẽ querit᷑ adhus ãre nõ dixit aues multiplicent᷑ in gere. cũ ille ſit locus habitatõis volatiliũ.¶ Ao qð di⸗ cendũ.ꝙ licet ſit loeus volatiliũ ad mouendũ vel ſpaci⸗ andum.terra tñ dicit᷑ locus ſuꝑ quo ꝓducunt᷑.vel ea qᷓ terre radicitus herent vt arboꝛes:et hoct.qꝛ ibi quietẽ tiã accipiũt ⁊ nutrimẽtũ vt in pluribo.⁊ ideo dicit᷑ ſuꝑ terrã nõ in aere vel in terra.ſicut quedã aĩalia generati onẽ accipiũt in cauernis terre ⁊c̃. neſtio. luij. Pe opere Irit quoqʒ deus ꝓducat terra ⁊c̃.ſequit᷑ oꝛnatꝰꝗ factus eſt ſexta die.in q̃ pꝛio agit de aiantibus terreſtribo irratõnabilibo.deinde de a⸗ Rmmẽte rõnali.et ait. faciamus hoĩem Et tangit tria q̃ pñ̃t reduci ad quatuoꝛ genera cauſa⸗ rum:cũ em̃ dicit᷑ dixit deꝰ.notat᷑ canſa efficiẽs: ꝓducat exte diei. terra.cauſa materialis:et fecit deus ⁊c̃. notatur cauſa foꝛmalis. ſᷣm quã pᷣceſſit ꝑ ↄditõem a cro: cauſa finalis cũ dicit᷑.et vidit deus ⁊c.hoc idẽ poſſet pꝛius eſſe dictũ in aquatilibo. Elel poſſumus pꝛedicto mõ in tria diſtin⸗ guere ſm eſſe a cauſa et in ꝓprio genere.⁊ referꝛi ad cau ſam tanꝙᷓᷓ finẽ. ¶ Huius gratia querunt᷑ duo. ¶¶ Prio quare dicit in ſingulari ꝓducat terra.dicit aũt in plu-⸗ rali ꝓducãt aque. 4 Secundo vtrum omnia minutiſſima animãtia facta erant in operiba ſex dierum. — — — lebru prunlu Dprimum quo querit᷑ ꝓpter ad dictũ eſt ſingulariter de terrenaſcẽtibo: nõ ſic autẽ dictũ eſt ſingulariter de aq̃ ̊ pluraliter. ducãt aque:cũ tñ ſᷣm diuerſitatẽ terraꝝ it dſuerſitas ꝓductõis ĩ aĩalibo. Itẽ cũ dictũ ẽ de ter⸗ renaſcẽtibo.dictũ eſt germiet terra ⁊c̃.cũ aũt dictũ eſt de aĩantibo dictũ ẽ ꝓducat terra ⁊c. ¶ Preterea.tria gene ra notat terreſtriũ ſcʒ reptilia. iumẽta et beſtias: pteꝛ — ad deſignat illa ſub illis tribo ratõnibo. cũ oĩa ſint pro⸗ pter hoiem: ꝓpter ꝗd dieunt᷑ quedã iumẽta.oĩa em̃ ſũt. vt hõ eliciat ex illis vtilitatẽ aliqnã.4. Pretca.ĩ traſla⸗ tõe ſeptuaginta addit᷑.quadrupedia ⁊ reptilia ⁊ peco⸗ ra et feras:⁊ ita vnũ membꝛũ videt᷑ ſuꝑaddi.Similiteꝛ fere pecoꝛa dicunt᷑.q̃re ergo ex diuerſo dinidunt.Simi liter pecoꝛa et quadrupedia nõ recte diuidunt᷑. ¶Ao qð dicẽdũ.ꝙ ſingulariter dr de terra.pluraliter & aꝗs vt notet᷑ aquaꝝ in ſuis receptaculis diſtinctio: terre vo eſt ↄtinuitas.licet pluraliter dicant᷑ terre ꝓpter regio⸗ nũ diuerſitates. ¶¶ Ad ſcdᷣm vo dicendũ.ꝙ de terrenaſcẽ tibo dictũ ẽ germĩet:germẽ em̃ eſt in radice que adperet terre: ꝓductio vᷣo dicit᷑.i. ꝓcul ductio.q; aiantia a tra ſeꝑant᷑.et ideo alia tranſlatio habet.eijciat terra. id eſt ej ſe iaceat q̃ſi ſeꝑatum ab ip̃ᷣa ¶ Ad terciũ dicendũ.; tria genera enumerat.q ſic diſtinguũt᷑.vt iumẽta dicãt᷑ q ſunt in adiutoriũ hoĩm ad laboꝛandũ in terra. Vñ iu mẽtũ dr q̃i iuuamẽtũ. Juuamẽtũ vᷣo accipit᷑ h̊ t̃ ĩeꝗs. reptilia vo et beſtie terre ſunt.qᷓ ſunt ad terroꝛẽ. VUñ diẽ aug.ꝙ quedã ſunt vtilia.quedã deterꝛentia.Elel aliter. Eoꝝ q ſunt in adiutoꝛiũ ad laboꝛãdũ.qdã ſunt reptilia q̃daz greſſibilia.et illa dicunt᷑ beſtie terre.¶ Ad quartũ dicendũ.ꝙ h̊ membꝝ q̃drupedia.nõ ponit dꝛũtiã õ alia tria.ſ̊ ↄnũerat᷑ cũ reptilibo ꝓpter G. ꝙ reptilia multoꝝ ſunt pedũ.et ita ponit ꝑtẽ ꝓ toto.vt intelligant᷑ młtipe⸗ dia.et hͥ pʒ ꝑ h.q; cũ iteꝝ reſumit illa mẽbꝛa.non ponit dꝛñtiaʒ qdrupedũ.ſᷣ poĩt tinñ dꝛñtiaz reptilium. Ael põt dici ꝙ illð ẽ ↄne ad illa tria.q̃drupedia em̃ q̃ds ſunt re⸗ ptilia.qᷓdã pecoꝛa ſiue iumẽta.iCũ at᷑ dicẽ̃ pecoꝛa ĩ trãſla tõe ſeptugita ad illa fit coartatõ q̃ ſũt ĩ adiutoꝛiũ hoim Méẽbrũ ſecundu D ſcõðm qͥ q̃rit aug. de minutiſſimis aĩan tib. vtꝝ oĩa facta eẽnt ĩ oꝑibo ſex dieꝝ.an r ↄſequẽtibo reꝭ moꝛtalium corꝑibo. ſicut mõ apparet tius bus eg⸗ en aa⸗ tat ſſa lis cti inn (gu i⸗ ich uti ſter nn ley⸗ ſe ene bter It. ln , o⸗ aſee Get dta genk g t 8 die ler. ie Utn aln tor ,⸗ dt ſe⸗ ſ n 1n t ¶ Lueſtio fieri. et tamen eſt deus oĩm creatoꝛ. Unde aug.ſuꝑ geñ. Ineſt om̃ibo quoddã nature ſui generis vecus.vt ĩ bis maioꝛ ſit admiratõ ↄſiderantibo.etiã laus vbeꝛioꝛ omi⸗ potentis artificis.q omĩa in ſapia fecit:q a fine vſq; að finẽ ꝑtendẽs.⁊ ſuauiter cuncta diſponẽs.nec eaipa reꝝ nouiſſima.que ꝓ ſui generis oꝛdine diſſoluunt.⁊ quaꝝ diſſolutõnem ex pena nr̃e moꝛtalitatis boꝛremus relin⸗ quit informia. ̊ creat mima corpꝑe acuta ſenſu anuna⸗ tia.vt maioꝛi attentõe ſtupeamus agilitatẽ muſce vala⸗ tis.qᷓ; magnitudinẽ iumẽti gradientis.ampliuſq; mira mur opa foꝛmicaꝝ q; oneꝛa cameloꝝ. Et poſſunt dici ea minutiſſima.que vel ex agꝗs vel ex terra oꝛiunt tũc crea ta:in ꝗbo illa nõ abſurde intelligunt᷑.q naſcunt ex his. gterre germinãte oꝛta ſunt.et quia preceſſerãt oditõem nõſolũ aĩaliũ ſ̊ etiã lumiariũ. Vnde illo die qua appa⸗ ruit arida.exoꝛta ſunt.vt potius ad ſupplemẽtũ babita⸗ tõnis qᷓ ad numeꝝ babitatoꝝ ꝑtinere intelligerent᷑. Ce tera vᷣo que de aĩaliũ gignũt᷑ coꝛꝑibo. et maxie moꝛtuo⸗ rũ:abſurdiſſimũ eſt dicere tũc creata.cũ aĩalia ipa crea ta ſunt. niſi inerat iã omibo aniatis coꝛꝑibo.vis qdam naturalis. et quaſi pꝛeſemĩata ⁊ qͥddãmõ initiata pᷣmoꝛ dia futuroꝝ maliũ:que de coꝛruptõibo taliũ coꝛpoꝝ ſuo queq; genere ac differẽtijs erãt exoꝛtura.ꝑ admini⸗ ſtratõem ineſtimabilẽ oĩa mouente ineffabili creatoꝛe. Querit etiã manicheus.qd opꝰ erat.vt tãmulta ani malia deus faceret. ſiue in aquis ſiue in terra. ꝗ hoibo nõ ſunt ncẽria:multa etiã ꝑnicioſa et imũda.⸗.Adð qð rñdet᷑ ſm aug.ↄtra manicheos.qm iſta oĩia pulchꝛa ſũt ↄditoꝛi et artifici ſuo.q oĩbo vtit᷑ ad gubernatõnem vni uerſitatis.cui ſumma lege dñat᷑. Si em in alicuius opi ficis officinã intrauerit imꝑitus. videt ibi multa inſtru mẽta.qͥꝝ cauſas ignoꝛat.et ſi eſt inſipiẽs ſuꝑſiua putat Jã dᷣo ſi in foꝛnacẽ incautus ceciderit.aut ferꝛamẽto ali quo cũ id tractat ſeipin vulnerauerit.etiã ꝑnicioſa ⁊ no xia eſtimat ibi eẽ multa.quoꝝ tñ vſuʒ qm̃ nouit artifer inſipiẽtiaʒ eius irridet. et vᷣba inepta nõ cuꝛãs.ofſicinã ſuã inſtant exercet:⁊ tñ tamſtulti ſunt hoĩes. vt apð ar tificẽ audeãt vituꝑare que ignoꝛãt: cũ ea viderint cre⸗ dẽt ncẽria.pter aliqͥs vſus inſtituta. In hoc aũt mun⸗ do cuius ↄditoꝛ et admiſtrator pdicatoꝛ dedaudẽt mut ta repᷣbendere.quoꝝ cauſas nõ vidẽt.et in oꝑibo atq; ĩ⸗ ſtrumẽtis artificis volũt ſe videri ſcire qð neſciũt.Ego ðvᷣo fateor me neſcire.qᷓre rane create ſunt aut muſce aut vermiculi:video tñ oĩa in ſuo genere pulcra eſſe. quis ꝓpter noſtra peccata multa nobis aduerſa videant: nõ em̃ cũ alicuius hois coꝛpus ⁊ membra ↄſidero.vbi non mẽſuras et numeꝝ oꝛdinẽ ⁊ veniã ad vnitatẽ ꝑtineꝛe:q̃ oĩa vnde veniãt nõ intelligo niſi a ſumma mẽſura ⁊ nu⸗ mero ⁊ oꝛdine.q in ipᷣa dei ſublimitate.atq; incõmutabi li et eterna veritate ↄſiſtũt aduerſus vtilia.nõ hñt quid dicãt.De ꝑnicioſis aũt vel punimur vel exercemur vel terremur.vt nõ iſtã vitã ꝑiculoſis ſubditã.̊ aliã melio rem vbi ſumma eſt ſecuritas.diligamus ⁊ deſideremus 7 eã nobis Pictetle meritis ↄꝑemus.De ſuꝑfluis auteʒ ad nobis eit querẽ: ſi tibi diſplicet ꝙ nõ ꝓſunt.placeat ꝙ nõ obſunt.q;ꝛ ⁊ ſi domui nr̃e nõ ſũt ncẽria.eis tñ ople tur hmõi vniuerſitatis integritas. que multomaioꝛ eſt qᷓ domus nr̃a ⁊ multo melioꝛ. Hanc em̃ multo melius admiſtrat dens ꝙᷓ vnuſqſq; nrjm domũ ſuã.vſurpa ergo vtilia.caue ꝑnicioſa.relinque ſuꝑflua.In oĩbotñ cũ mẽ ſuras et numeros ⁊ oꝛdinẽ vides.artificẽ quere: nec ali um inuenies.niſi vbi ſumma mẽſura.ſũmus numerus. ſummus oꝛdo.i.deũ de q̊ͥ eriſſime dictũ eſt.ꝙ omino in menſura et in numero ⁊ pondẽ diſpoſuit.De hoc Joh. dama.ſic ait. Eduxit terre ↄditoꝛe iubente genera oim aialiũ ⁊ reptiliũ ⁊ feraꝝ et iumentoꝝ. oĩa quidẽ ad ho mĩs optimũ vſum. Sed hoꝝ bec quidẽ ad eſcã.puta cer nos.oues.doꝛcades.⁊ q̃ talia.Alia vo ad miniſteꝛiũ pu ta camelos equos.aſinos.et que talia.Alia vᷣo ad iocũ⸗ ditatẽ.puta ſimias.⁊ volucꝝ pſiacos.picas.et quedaʒ talia.Sʒ et plantaxꝝ et herbaꝝ.he qdẽ fructifere ⁊ cõ⸗ Leus in creato⸗ lv. meſtibiles.alie ᷣo odoꝛifeꝛe ⁊2 floꝛide.ad iocunditatẽ no bis tribute:puta roſe et quedam talia ꝛalie vᷣo ad egritu dinũ ſanatoem. Aon em̃ eſt neq; aial neq; planta. in nõ oꝑatõem quandam hoim vtilitati 1 vlui ↄferentem. conditoꝛ impoſuerit. ¶ Lueſtio.lv. de anmate ciamus bominẽ Ic. Hrimo loquit᷑ e homie ym ſe. dein de de homie in vniuerſo. cũ dicit᷑: vidit deus ⁊c. De ipo aũt in ſe agit duplicit vel vt oſtendat᷑ vel vt in ↄſeruatõe. cuʒ z. dixit deꝰ. Ecce dedi vob ⁊c. In eẽ vo duplicit᷑.aut/p⸗ ut ↄſiderat᷑ in egreſſu a cauſa.aut ꝓut ↄſiderat᷑ ĩ ꝓgrio genere. et hoc vltimũ notat᷑ cũ dicit᷑ et creauit dens ꝛc. Primũ vᷣo cũ dicit᷑ faciamus.vel vnũ ꝑtinet að delibe⸗ ratõem ſiue diſpoſitõem de faciendo. alteꝝ vᷣo ad ipᷣm fier i.et hoc eſt in om̃i rationaliter opante.ad differẽtiã nature que nõ pꝛius eligit qꝙᷓ oꝑat᷑. In pꝛima vo parte — primo notat᷑ eſſe eius in comꝑatõe ad xxũ: deinde in cõ ꝑatõe ad creaturas irrationales ſubiectas Vnde pꝛio ad ſuꝑius.deinde ad inferius cum dicitur. vt pꝛeſit pi⸗ ſcibo ⁊c. Penes hec ſex mẽbra erũt buius queſtionis. Primo querit᷑ vtꝝ ↄuenienter mutet᷑ oꝛdo loquẽdi cũ pꝛius dicebat᷑ fiat.modo dicit᷑ in purali ſaciamus. Scðvo vtrũ cũ dicit᷑ ſaciamus dictum ſit ad angelos vel ad filium ? ſpiritũſanctum. I Tercio vtruũ imago et ſimilitudo ad quam factus eſi hõ ſupponat creatũ vel increatreu. 4 Quarto ꝗpter quid dicit᷑ ad imaginẽ dei creauit illũ poſtꝙᷓ dictũ eſt. creauit deus hominẽ ad imagine ⁊ ſimi litudinem ſuam. Quinto de diſtinctõne ſexus cũ dicit᷑ malſculũ et femi nã creauit illos. ſi añ pctm carnalit ſint copulati. Serto queſtiones quedãẽ ad litterã. Ecce dedi vobis eſcam: Et factuʒ eſt ita: Et vidit deus cũcta que ſecerat et erãt valde bona: Et de qua ꝑfectiõt intelligat᷑ littera Igit᷑ pfecti ſunt celi ⁊c.ſub.S.ſuis. embꝛum prunnmm “ D pmũ qᷣ qrit᷑ e hoc ꝙ modꝰ loquẽdi mu tatus eſt.a cũ prius in tercia pſona dictũ ſit fiat ⁊c.nũc aũt dicit᷑ faciamus.⸗ Pre terea. dicit nũc pluraliter. priꝰ aũt ſingu⸗ ariter. 4 Preterea. quare diſtinguit opus ſexti diei in duo.nõ ↄiuũgendo n ↄditõem boĩs cum alijs animalibo terreſtribo. ¶ Ad primũ dicit᷑. ꝙ in prima ꝑ ſona loquit᷑vt onderet᷑ facere ꝑſonam potente loqui ad ſuã ſimilitudinẽ. In alijs po locutus eſi in tercia ꝑſona vt oñſio fiat ↄditõis eius rei de q̃ fit ſermo.nõ q̃ bʒ po teſtatẽ ꝓpꝛiã loquẽdi.¶l Pꝛeterea.dirigit᷑ h ſermo ad a⸗ lias pſonas.vt oñdat᷑ ꝙ bõ factus ẽ ad imaginẽ trinita tis. q8 nõ eſt alterius creature. 4 Singularit vo logt. nõ ꝙ ſolꝰpr̃ fecerit alias creatas.cũ ĩdiuiſa ſint oꝑa tri nitatis.ſ vt ondat᷑ hr̃e qᷓndaʒ ſimilitudinẽ in eſle. vt ab⸗ ente prio. qd indiuiſibile eſt in eẽntiafiãt entia vel fiat vnũqðq; ens.¶ Ad terciũ vo dicẽdũ.ꝙ nõ ↄiũxit oditio nẽ boĩs cũ alijs aĩantibo terreſtribo.vt oñdet nobilitatẽ huius creature ſupꝑ alias:licʒ em̃ ↄueniat en alijs aian⸗ tibo in hoc ; bʒ aiam ſenſibilem. excellit tñ in hoc ꝙ bʒ animam rationgsdtem. Membꝛu Sſcðm q̊ querit᷑ cũ pluralit᷑ dicat᷑ facia⸗ mus. Vtrum ad angelos factꝰ ſit ſermo⸗ nulla em nata alia bidet᷑ fuiſſe.niſi ange⸗ Jus pᷣter deu:ſ illud obuiat.ꝙ nõ indiget t boĩs adiutoꝛio angeloꝝ plus ꝙᷓ in crea tõne alteriꝰ ereature:nõ ꝓpter dr̃ faciamus.·4 Pre⸗ terea.ſequit᷑ faciamus ad imaginẽ nr̃am. nulla aũt eſt imago vna dei ⁊ angeloꝝ.¶ Preterea.illð obuiat qð ſe gtur.creauit deus hoĩem ad im aginẽ ſuã.et alia eſt lr̃a creauit eus ad imaginẽ dei:nõ cũ dr̃ faciamꝰ. vel no ſtrã.ad anglos fit ſermo:ſic qd heretici dicũt.h̊ trinʒ ꝑſonaꝝ eſt ſermo.¶ Sʒ obijcit. ſicut hõ eſt ad imaginẽ dei.ita alie creature ſunt in veſtigiũ trinitatis:tñ nõ dẽ pluralit in alijs faciamꝰ.nec videt᷑ tritas deſignari ex⸗ pꝛeſſe.¶ Ad qð videt᷑ dom. ꝙ vtrobiq; expꝛimit᷑ trini⸗ tas. ĩ ↄditõne veſtigij obſcure ⁊ implicite trimitas de⸗ ſign at᷑.in ↄditõe vᷣo inaginis exp̃ſſe. Dictũ em eſt ſuꝑiꝰ dirit deus.in qͥ intelligit᷑ p̃ dicẽs:et obũ qͥ dixit ⁊ facta ſunt:ſpũs aũt ſcts intelligit cũ dr.vidit deꝰ q eẽt bonũ. vł ſub alia rõe. ſic cũ dictũ eſt et fecit deꝰſcʒ in ſcdᷣo die. vbi noie ꝑfectõnis intelligit᷑ ſpũſſanctus: hic aũt expᷣſſe pluralitas ꝑſonaꝝ expᷣmũ.cũ dr faciamꝰ. ⁊ recte: qꝛ ve⸗ ſtigiũ eſt ſimilitudo obſcura.imago vo ẽ ſilitudo erp̃ſſa embrũ tercium D terciũ qͥ querit᷑.cũ dr. faciamus hoĩem ad imaginẽ ⁊ ſilitudinẽ nr̃aʒ.vtrũ imago creatũ aut increatũ ſupõat.Si vᷣo increa tũ ⁊ ſingulariter.cũ nihil incrcatũ ſingu⸗ r dictũ ſit.niſi diuia eẽntia:ſupponit ꝗ̊ᷓ eẽn⸗ arit 2 ↄñite ctus eẽt ad eẽntiã dei opoſitõ notaret᷑. ã in eo ꝙ eſſet ad eſſentiã.eſſet deus:in eo ꝙ eſſet factus.non eſſet de⸗ us:ergo non idem eſt eſſe ad imaginem quoo eſſe ad eſ⸗ ſentiã.i eqʒ; ſupponit aliqd creatũ.nihil em̃ creatũ in G genẽ dignius ẽ ronali creatura: nõ ſupponẽt aliud qỹÿ ipm hoiem. Cic ᷓ ſenſus eẽt.faciamꝰ boĩem ad ſeißm. ec ſic põt dici ſicut filiꝰ ẽ imago pr̃is.vt abel ad ima ginẽ ade. qꝛ hõ:ſicut em̃ rediret vt diceret᷑ ꝗllibet hõ deꝰ Itẽ cũ hõ ↄditus ſit ad imaginẽ dei eo ꝙ habeat mẽo⸗ riã.intelligẽtiã volũtatẽ: ꝓpter ꝗd nõ ẽ dictũ in pꝛimo die vbi agit᷑ d ↄditõe angeli.faciamꝰ lucẽ vł angelũ ad imaginẽ nr̃am. ¶ Preterea.vult aug.ꝙ in h̊ ſit ad ima ginẽ tei qꝛ pꝛeeſt piſcibo ⁊c. VUñ dꝛcit.iij.ſuꝑ geñ.i õ eſt pᷣtereundũ.qꝛ cũ dixiſſet ad imaginẽ nr̃aʒ. ſtatim ſubiũ rit: ⁊ habeat ptãtem piſciũ maris ⁊ volatiliũ celi.et ce⸗ teroꝝ a nimatiũ rõnis exꝑtiũ. vt vicʒ intelligamꝰ in eo factũ hoĩem ad imaginẽ xei.q̊ irrõnabilibo aĩalibo an⸗ tecellit.ſ̊ H̊ͥ nõ videt᷑ veꝝ.i Aã intellecto hoĩe nõ cũ rõne iſtius potẽtie.nibilominus eẽt ad imaginẽ dei. ſicut ipe ondit in li.d trini.vbi inueſtigat.ꝙ ſᷣm mẽtẽ ? intelli⸗ gentiã ⁊ volũtatẽ ẽ bec imago accipiẽda.¶ Ad pꝛimũ di ccdũ.q; vno mõ põt increatu ſupponẽ.alio mõ creatum: m ꝙ ſupponit increatũ dic eẽntiaʒ diuinã in rõe mẽtis intelligẽtie ⁊ volũtatis:⁊ tũc imago dr̃.ad cuius imita tõem fit aliud:⁊ ſumit᷑ ꝓ exemplari. Qec ex h̊ ſeqt hõ ſit deus. ̊ ꝙ habeat memoꝛiã intelligẽtiã ⁊ volũtatẽ.in qbo imitat᷑ eſſentiã increatãa. Si vᷣo ſupponat creatũ.tũc eſt ſenſus:oditus ẽ hõ.vt in hac trinitatis rõne virium imitet᷑ ſummã trinitatẽ. Sic ̊ ſupponit᷑ trinitas creata q ad imaginẽ ſumme mnitatis eſt ↄdita. Qec ex h̊ ſeꝗt. g creatꝰ eſt ad ſeip̃ᷣm:nã ſub hac rõe dicit reſpectũ ad ſũ⸗ mã trinitatẽ in quꝗ tẽdit.¶ Ad ſcᷣin vo dicẽdũ eſt. de hoie dictũ ẽ nõ de angelo. licet angelus gerat illã imagi nẽ dei. ꝓut ẽ ſignaculũ ſilitudimis dei.ij Aã ſicut dic gre⸗ go.naʒanʒe.hõ totius creature dñs.ad imaginẽ ſui ↄdi toꝛis effectus.nihil alind indicat.niſi ꝙ mox ĩ eo regia natura ſoꝛmata ſit.ſicut em iuxta hũanã ↄſuetudinẽ 9 principũ imagines fingũt.nõ ſolũ imp̃ᷣſſioneʒ forme eiꝰ imitant᷑.verũetiã amictu picture regiã expᷣmũt dignita tẽ.et imago ipᷣa iã ꝓ ↄſuetudie dicit᷑ impꝑatoꝛ: ſic et hũa na ſuba.qñ ad alioꝝ regnũ ↄdebat᷑. ꝓpter regis vniuer⸗ ſoꝝ ſiłitudinẽ. velut imago aĩata ↄponit᷑. ꝓ picture ve⸗ lamie veſtita ẽ virtute.ꝓſceptro beatitudine et ĩmoꝛta⸗ litate ſuſtollit᷑. ꝓ regali ſerto iuſticie coꝛona decoꝛatur. vdẽ vult dama.dicẽs.ↄditurus erat deus hoĩem ſᷣm ꝓ pꝛiã imaginẽ et ſilitudinẽ.velut quẽdã regẽ et pꝛincipẽ tiã diuinã.q̊ idẽ ẽ ac ſi vicẽt᷑ ad eẽntiã nr̃am: ſ̊ ſi hõ fa⸗ terre.⁊ oiĩm q ſũt ĩ ea. In idẽ videt᷑ aug. ↄſentire ð mani cheũ:et hoc ↄfirmat᷑ ꝑ hoc.ꝙ ſtatim cũ dixit ad imagi⸗ nẽ.ſubiũgit.pᷣſit piſcibo ⁊c.licet ̊ᷣ angelus pꝛncipet᷑ bis terꝛenis:tñ nõ ſic ↄditꝰ eſt.vt tanq; rex corꝑaliũ creatu⸗ raꝝ ↄſtitueret᷑.quẽadmodũ hõ. Põt g̊ dici ad imaginẽ vno mõ.alio vᷣo mõ nõ ad imaginẽ: de h̊ inferius dicet᷑ diffuſius in ꝗꝓpꝛio tractatu.Addit etiã greg.ꝙ nõ tm̃ hõ dignior eſt aiantibo alijſq; terrenaſcẽtibo m aiaʒ ᷣ eti⸗ am ſm coꝛpus.¶lj Ao vltimũ vo dicendũ ẽ. ꝙ eẽ ad ima ginẽ põt vno mõ abſtrabi ab illa potẽtia.inqtũ ↄuenit cũ angelis ſm trinitatẽ interioꝛẽ. Alio dᷣo mõ ñ abſiꝛa⸗ hit ſm potẽtiã iſtã ſapiaʒ ⁊ bonitatẽ detmiatur. embrum quartũu r Squartũ qͥ querit᷑. ꝓpter qd dr ad imagi nẽ dei creauit illũ.poſtiᷓ dictum ẽ.creauit deus ad imaginẽ et ſiłitudinẽ ſuaʒ. 4 Ao qð dðm.ꝙ primo dixit pluraliter vt exp⸗ eret᷑ trinitas ſcðᷣo ſingulariter vt expꝛimeret᷑ vnitas eẽntie.vt imago rñdet vnitati eẽntie in trinitate ꝑſona⸗ rũ:h̊ vnitas eentie eſt in duplici ratõe.inqtuʒ eſt foꝛma exẽplaris.et inꝙᷓtũ eſt finis:et ideo expꝛimẽdo exẽplarẽ dixit.creauit deus ad imaginẽ ſuã:exprimẽdo ↄuerſio⸗ nem iteꝝ ad ipᷣ̃am tanqᷓ finẽ.dr ad imaginẽ dei creauit illũ.Et h̊ eſt qdð dr in eccleſiaſtico.xvij.ſᷣm imaginẽ dei fecit illũ:et iterũ ↄuertit illũ in ip̃am. vbi loquit᷑ de ↄdi⸗ tõne primi hominis. embx quintũ Ogntũ vbi agit᷑ q diſtinctõe ſexrus.nam malſculũ et feminã creauit illos.primo q⸗ ritur cũ hic loq̃t᷑ de hoĩe ſᷣm rõeʒ ſᷣm quã ditus eſt ad imaginẽ dei.⁊ h̊ ẽ ßᷣm eminẽ ioꝛẽ ꝑtẽ aĩe:ſᷣm aũt illã nõ dr maſculus vel feĩa.q̃re de Diſtinctõe ſexus h agit.¶ ¶Mꝛeterea.nõdũ eꝛat foꝛmatus hõ d limo terre.nõdũ erat formata eua de latere viri. Ad gꝗd facta ẽ ̊ diſtinctõ illa.ꝓpter ꝗd &̊ h̊ de maſeulo ⁊ femia facit mẽtõem. B rã ⁊ alterã rõeʒ accipiat᷑ eẽ ad imaginẽ? ſexũ diſtingui nihilominus hec facta ẽ mentõ de diſtinctõe ſexus.vt o⸗ ſtẽda?᷑ ꝙ ↄditõ imagis nõ ſit ꝓpria maſculi.ſᷣ vtriuſqʒ: licʒ dicat apo.Vir ẽ imago dei.mulier eſt gloria viri: ßᷣ ipᷣe accipit h imaginẽ ꝓpter hoc ꝙ bõ fuit qͥddãmõ pꝛin⸗ cipiũ oĩim hoĩm.etiiã eua fuit foꝛmata d latẽ eius.⁊ ita quãdã imaginẽ tenet ci.ꝗ eſt principiũ oĩs creature.ſi cut in glo.hẽt᷑ ibi.õ ſic at᷑ fuit de muliere. et iõ nõ di⸗- cebat᷑ imago.¶¶ Ad aliud vo dicẽdũ ẽ. ꝙ licʒ nõdũ eſſet expᷣſſa foꝛmatõ viri ⁊ mulieris ᷣm coꝛpus:nihilominus ꝑ q̃ndã anticipatõʒ dictũ eſt de coꝛꝑe mulieris:bᷣ de coꝛ⸗ poꝛe viri fuit facta mẽtõ in oꝑibo ſexte diei.lʒ poſtea ex⸗ pꝛimẽt᷑:nõ em̃ ſpũs rõnalis ſiue aĩa ↄdita fuit ſine coꝛ⸗ qᷓdã cæinceps facta eſt expᷣſſio. ¶ Et bndirit illis dicẽs creſcite et multiplicamĩ ⁊c. Querit᷑ ↄiuctõe viri ⁊ fe⸗ miĩe.vtrũ fuit an pctm:⁊ arguit᷑ ſic. Concubitꝰ ſiẽ dicit poꝛe.ſ̊ creãdo infundebat᷑: ̊ vt ie de qͥ factũ ẽ coꝛpꝰ aug.nõ eſt niſi moꝛtaliuʒ coꝛꝑpum:ſi em ĩmoꝛtalia eſſent coꝛꝑa.nõ eẽt deciſio.ſicẽ nec deciſio a ſole ⁊ luna ⁊ hmõi coꝛꝑibo:q̃ eĩ coꝛꝑa recipiũt diminutõem.recipiũt p oſe⸗ quẽs coꝛruptõeʒ:bᷣ añ pcetm hẽbat coꝛpa imoꝛtalia.& ñ fuit ncẽria ↄiũctõ maris ⁊ feĩe. Pꝛetea.ſuſticiẽt ſalua . . . . — — – ret᷑ ſpẽs in illis duobo indiuiduis.q̊ cũ generatõ ſit ad ↄſeruatõem ſpẽꝝ.ñ erat generatõ nccria.et ita nec ↄiun ctio.¶ IStẽ bõ hʒ qdammõ ↄñnñem naturam cũ aialibo ex vna pte. cũ angelis ex alia ꝑte:bᷣ ᷣm illð ↄmũe qð bʒ cũ aĩalibo.ẽ generatõ ſiue ↄiunctõ ad generãdũ.ſm aũtil⸗ lud qð ↄne ẽ cũ angelis.nõ ẽ generatõ ſᷣ multiplicatõ ꝑ aliũ modũ.adopletõem numeri electoꝝ.Si g bõ ĩ ſta⸗ tu innocentie eſſet ↄfirmatus ſicut angelus. nõ eſſet in illo ſtatu generatõ.ſed alia multiplicatõ.¶¶ Item hic ar guũt᷑ ex hoc.ꝙ nõ erat coitus maris et femine.niſi poſt ꝙ peccauerũt.ex qͥ apparet tũc introduci pꝛio neceſſitat qð dicendũ ẽ.ꝙ licet ſᷣm alte nl 6 tg⸗ gine Ncet ibo eni ſna ennt be tur. g uit ; 86 n⸗ ma lae ſo⸗ generatõis.¶ Itẽ de hoĩe poſtqᷓ peccauit dictũ ẽ. hõ cuʒ in honoꝛe eẽt ñ intellexit.ↄꝑatus ẽ iumẽtis inſipiẽtibo. ꝑ qð innuit᷑ꝙ hõ poſtq; peccauit.declinauit ad ea que erat cõmunia iumẽtis. Itẽ math.xxij.legitur qualiteꝛ dñs rñdit ſaduceis. Erratis neſciẽtes ſcripturas.in re⸗ ſurrectõe neq; nubẽt neq; nubent᷑.ſᷣ erũt ſicut angeli dei quid ꝗ̊ aliud innuit᷑ in reſurrectõe.niſi ꝙ reuocabũtur bhoĩes ad ſtatũ innocẽtie ⁊ multonobilioꝛẽ.qᷓtũ ̊ de ſta⸗ tu innocẽtie.ſi bõ cõfirmatus eẽt.nõ videretuꝛ niſi ꝙ hõ duceret vitã angelicã.¶ IJt.l ̃ ad idem gꝛego.naʒãʒenus. Vere iumẽtis ſimilis factꝰẽ hõ.qui hanc aĩalem gene⸗ ratõem in ſua natura ſuſcepit. ꝓpter cqueꝛſionis caſum qui ei ex ↄfirmatõe materie dar. EArra oſlat añ peccatũ habuerũt virtutẽ generatiuaet a potẽtia pote⸗ rat egredi actus ſine libidine cũ libido ſit pena peccati. ergo in ſlatun innocẽtie manẽtes poterãt generaꝛe.⸗lIJtẽ ſi multiplicatio fieret alio mõ.ad quid eẽt diſcretio ſexꝰ cũ diſcretio ſexus ꝑ ſe oꝛdinet᷑ ad ↄiunctõem.⁊ ↄiunctio ad generatõem filioꝝ ad cultũ dei.¶¶ Itẽ cũ coꝛpus ad⸗ huc eẽt animale nõ ſpũale.Fᷣm ꝙ; dzẽ.j.coꝝ.xv. Pꝛius qð aĩale deinde qð ſpale.ad aĩale vo ꝑtinet generatõ. re⸗ ſtat ̊ ꝙ ſi maliſſet in ſtatu innocẽtie.eẽt generatõ. Itẽ aug.de ciui.dei.quiſꝗs dicit nõ fuiſſe coy tuꝛos nec gene raturos niſi peccaſſent.quid dicit niſi ꝓp᷑ numeꝛoſita tẽ hoĩm neceſſariũ fuiſſe peccatũ.ſi em̃ nõ peccando ſoli remanerẽt.quia ſicut putãt niſi peccaſſent geneꝛare nõ poſſent.ꝓfecto vt nõ ſoli eẽnt duo iuſti hoies ſ̊ multi. necceſſariũ peccatũ fuit.quod ſi credere abſurdũ ẽ. illð potius eſt credendũ.q ſanctoꝝ numeꝛus q;tum ſupplen de ſufficit illi beatiſſime ciuitati.tantꝰ exiſteret.et ſi ne mo peccaſſet.quouſqʒ; filij buius ſeculi generãt et gene⸗ rant᷑.⁊ iõ ille nuptie digne felicitate ꝑadiſi.ſi peccatuʒ nõ fuiſſet et diligendã plem gignerẽt.et pudendã libidi nẽ nõ haberẽt.Ex quibo oĩbus cõcluditur.ꝙ eẽt ↄiũctõ numerpꝛedeſtinatorũ.¶ Quod cõcedimus.⸗ Ad ob⸗ iectũ aũt in cõtrariũ.rñdet᷑.ꝙ cũ d cõcubitus moꝛtali⸗ um. intelligẽdum ẽ illoꝝ qui de natura habuerũt poſſi⸗ maꝛis et femine.etiã ſi nõ Branrg multiplicaꝛetuꝛ bilitatẽ moꝛiẽdi.licet nũꝙ; moꝛerẽiuꝛ. Vñ adam licʒ eẽt immoꝛtalis.i.potẽs nõ moꝛi.tñ erat moꝛtalis.i.potens moꝛi.i.poſſibilis.nõ auteʒ d ꝙ ↄcubitus neceſſario ſit moꝛtalium.i.eoꝝ qui habet neceſſtatẽ moꝛiendi.⸗! AdD ſecũdũ dicẽdũ.q licet haberẽt coꝛꝑa immoꝛtalia que nũ . eẽnt moꝛti ſubiecta.nihilominus poſſet in eis eẽ deci⸗ io ſeminis ex vi ſeminatiua.nec ex hoc ſequit᷑ coꝛruptõ licet em̃ de coꝛꝑe minueret᷑.nõ tñ eẽt illa diminutio ᷣm quã dicimus.ꝙ poſt augmẽtũ coꝛpꝑis eẽt diminutõ.que ſenium induceret.⁊ ↄſequẽter diſſolutõem.¶ AUd terciũ dicẽdũ.ꝙ licet poſſet ſpẽs hoĩs ſaluari in illis duabus ꝑſonis ↄditis.nõ tñ ſic ſaluaret᷑ vt fieret multiplicatõ pᷣ veſtinatoꝝ vſq; ad deteꝛminatũ numex.ſiẽ dicit aug.q; ſanctoꝝ numerus qᷓ;tum ↄplende ſufficit illi beatiſſime ciuitati tũc exiſteret. et ſi nemo peccaſſet. quãtus nunc ꝑ dei gram colligit᷑.de multiplicatõe pececatoꝝ.quouſ⸗ qᷓ; filij huius lucis generãt et generãtur. 4 Ad quartuzʒ dicẽdũ.ꝙ licet generare ſit ex ꝑte nature cõmunis cum brutis.nõ tñ generare filios ad cultũ dei.generatio em reſpicit ↄſeruatõem ſpeciei.et ſic ẽ cõmune. reſpicit etiã multiplicatõem rerũ ſpeciei ad cultũ dei.et ſic nõ ẽ com mune hſ̊ ꝓpꝛiũ.⁊ hoc mõ eẽt hoĩs ſi ſtetiſſet in ſiatu inno cẽtie.¶ Ad quintũ dicẽdũ.ꝙ differẽs erit ſtatus gloꝛie. qn neq; nubẽt neq; nubẽtur.ſᷣ erũt ſicut angeli dei.a ſta tu innocẽtie etiã ↄfirmato.multo em̃ nobilioꝛ erit. vbi nõ erit nutrimentũ coꝛꝑale neceſſariũ nec generatio.ſiẽ fuiſſet in ſtatu innocẽtie. In ſtatu em̃ innocentie pꝛimo eẽt coꝛpus aniale.In ſtatu vᷣo gloꝛie eẽt coꝛpus ſpũale. Vñ reſuꝛrectio gloꝛioſa nõ reuocat ad ſtatũ pꝛrimũ inno cẽtie.h̊ ꝓducit ad nobilioꝛẽ.¶ Ad vltimũ dicẽdum.qꝙ li cet illuo hõ cũ in honoꝛe eẽt ⁊c̃.intelligat᷑ ð ſtatu pꝰ pec⸗ catũ in quo ẽ generatio libidinoſa.mhilominꝰañ pecca tũ ↄueniebat aliquo mõ cũ iumẽtis. inqtũ eĩ hõ habuit lv. coꝑus animale.et ᷣm hoc poſſet geneꝛare ſine peccato. (Wana etiã querit᷑.ð rõe eius ꝙ ſupꝛa poſuit.quaſi uiq; differẽtias.ſ.piſces.volatilia.beſtias.et creaturã ſi⸗ up terra.⁊ reptile qð mouet᷑ in terra. bic aũt nõ ponit niſi tres differẽtias.⸗ Ad qð dicẽdum.ꝙ ſupꝛa deſigna uit.Fm differẽtias mobiliũ ſiue motuũ in locis.vñ qui⸗ q; erãt.i Aã ſunt mobilia in aqua.que ſuũ habent motũ Mobilia in gere qꝛ ſuũ.NDobilia vᷣo in terra quedam ſunt ambulãtia in ſiluis.queda in agꝛis.et bec ſignant᷑ ꝑ iumẽta ſiue ꝑ creaturã que mouet᷑ ſuꝑ terrã.quedam ðᷣo repũt ſuꝑ terrã.Alio vᷣo mõ diuiſio accipit᷑ ſm diffe rẽtias locoꝝ.ſ.aeris et aque et terre.vt aeris ſint volati lia.aque piſces.animãtia terre deputentur ipſi terre. (Membrum ſextu Iritq; deus ecce dedi vobis eſcaʒ ⁊c. Nic pitulat omnia vitam habẽtia.ad hoĩeʒ re ferẽdo ſiue oꝛdinãdo.nõ aũt facit mentõʒ te luminaribo.cũ tñ et ipᷣa ꝓpteꝛ hoĩeʒ facta ſint.⸗ SPꝛe terea.cũ oĩa vitã hñtia inq;ẽtum hmõi.ↄſimiliteꝛ ad ho⸗ minẽ refeꝛũt᷑.ꝓpter quid diſtincte agit de terꝛenaſcenti bus ⁊ aialibo.ſᷣm ꝙ hic ad hoĩem oꝛdinant᷑.¶ De tercõ querituꝛ.ſi pꝛius dixit de pꝛoductõe terrenaſcentiuʒ q; aĩantiũ.quare nõ pꝛius hic ad hoĩem retulit ſed poſſeri us.pꝛius em̃ dixit dominamini piſcibus.⁊ poſt ſequituꝛ Ecce dedi vobis ⁊c̃. quod dicẽdum.ꝙ ð oꝛdine lu minariũ nõ facit bic mentõem.nõ quia nõ oꝛdinẽtuꝛ ad hoĩem.ſ̊ quia nõ oꝛdinata ſunt ſᷣm ſubiectõem.hic autẽ loquitur de oꝛdine ſubiectõis.quo ſubiecta fuerũt ani⸗ matia ⁊ terrenaſcẽtia hoĩ.ſᷣ luminaria nõ ſic.ſed ſubij⸗ ciũtur do.vt ſᷣm nutũ eius moueantur.referũtur autẽ ad hominẽ in hoc.ꝙ dr.erũt in ſigna ⁊ tꝑa ⁊c.¶ Ad ſe⸗ cundũ dicẽdũ.ꝙ licet cõöueniat animãtia cũ terrenaſcẽ tibus in vita.nibilominus diſtinguũt᷑ in hoc.ꝙ animã⸗ tia ſupeꝛaddũt ꝑfectõem anime ſenſibilis. Eñ et aĩan⸗ tia dicũtur.terre vᷣo naſcentia.licet aĩam habeãt vege⸗ tabilẽ.nõ dicũtur aiantia.nõ em̃ animã habẽt ſᷣm acce⸗/ ptõnem ſum ptaʒ cõmuniter.ſᷣ dicitur a ph̊o ꝑs partis 7 põt queri quare poſt cõditõem hoĩs reca⸗ anime.eo ꝙ non peꝛcipitur motus aliquis localis.⁊ iõ aliter oꝛdinãtur ad hominẽ terꝛenaſcẽtia.qᷓ; aiantia.nã terrenaſcentia oꝛdinãtur ad vtrũq;:aĩantia ad hbominẽ tm̃. Vnde greg.naʒãzenus.poſt gramina et animantia factus ẽ homo quadam via ad perfectionẽ.cõſequente?ꝛ natuꝛa/pficiens.omniũ naq; ſpecierum creſcentis ⁊ ſen ſibilis hõ participat. Ad tercium dicendũ eſt.ꝙ oꝛdo mutatusẽ in fieꝛi ip̃arum reꝛũ.⁊ in relatõne ipᷣaꝛuʒ ad hominẽ.quia pꝛogꝛeſſus in fieꝛi eꝛat ſᷣm im peꝛtfectũ ⁊ ꝑ⸗ fectuʒ.quouſq; ad perfectõeʒ eẽt deuentuʒ.oꝛdo vo ĩ ſb⸗ iectõne ad holĩeʒ.a magis perfecto tendit ad minus peꝛ feciuʒ.animãtia em ſubijciuntur homini.teꝛrenaſcẽtia homini et anim antibus.⁊ ideo dixit ecce dedi vobis in eſcã et cunctis anim antibus terre. (Dea adhuc reſtat queſtio.quare non loquituꝛ hic de piſcibus.2 pꝛeteꝛ hec volatilia inteꝛſerit inteꝛ aĩantia teꝛꝛe.⁊ ea q̃ mouẽtur in terꝛa in quibus ẽ anima viuès.ecũ hec decantuꝛ animan tia teꝛe.i¶ Ad quod dicendũ.ꝙ de piſcibo nõ fecit men⸗ tionẽ diſtincte.quia nutꝛunẽtũ ſuum accipiunt ĩ aqua. licʒ aliqui piſces nutriãtuꝛ ex his que ſunt in teꝛꝛa. ſᷣ il⸗ la de quibo hic facit mentõeʒ. nutriũtuꝛ ex his que ð teꝛ ra oꝛtũ habent.vt volatilia ⁊ ceteꝛa que mouẽtuꝛ in ter⸗ ra.¶· Ad aliud vᷣo dicẽdum eſt.ꝙ differẽtia eſt inteꝛ ani mantia teꝛre.⁊ ea que mouẽtu: in teꝛꝛa. Peꝛ animantia eim̃ terꝛe ambulantia deſignatuꝛ. Peꝛ ea vo que mouen⸗ tuꝛ in terꝛa reptilia.⁊ hoc patʒz in alia trãſlatõe.⁊ omm reptili reptãti ſupeꝛ teꝛꝛã quod habet ſpiꝛitum vite.oꝛdi nantuꝛ & ᷣm nobiliug 2 minus nobile.⁊ inq;dtum plus pꝛoſunt bomini.¶ Sʒ adhuc queꝛit᷑ de hoc. ꝙ hic da⸗ ta ſunt teꝛꝛenaſcẽtia in eſcã hoĩ.infra vᷣo ipa animatia et nõ hic.cum tñ vtraq; natuꝛa materialis et poſſibilis ad nutrimẽtũ reſpectu boĩs. in ſiatu tñ innocẽtie nõ eſi data eſca niſi de terrenaſcẽtibo.¶ Rñſio. quantommioꝛ erat foꝛtitudo viuẽtis.tãto cibus cõpetebat auſterioꝛ. quãto vᷣo maioꝛ erat fragilitas.tãto cibus ad nutrimẽ⸗ tũ ↄpetentioꝛ.vt fieret inſirmitatis releuatõ.⁊ ꝙ maioꝛ eẽt fragilitas poſt patuit ex hoc.ꝙ abbꝛeuiata fuit vita hominis poſt diluuium. ¶einge queritur de S. j. hoc ꝙ dr. et factũ ẽ ita.⁊ nõ ponit᷑ fecit ⁊c.ſicut in pce⸗. dẽtibo. vel equipollẽs.ſicut in pꝛimo die.vbi dictũ ẽ con ſimiliter.Aã ſi ſic intclligere 7 factũ ẽ ita vt poneꝛetuꝛ ſicut ĩ pᷣcedentibo.tũc eẽt ſenſus.vel creuerũt ⁊ młtipli⸗ cati ſunt. Vlel ad pꝛimũ ederũt de fructibo ⁊ herbis ter⸗ re.quoꝝ adhuc neutrũ intelligit᷑ veruʒ.Reſtat ergo.ꝙ; ſenſus erat ⁊ factũ ẽ in cognitõe boĩs.ꝙ hõ habebat fa cultatẽ edẽdi de illis.Et ideo attendendũ c.ꝙ alius eſt modus loquendi hic et in pꝛimo die.⁊ alius in alijs die bus.vt notetur lux eſſe facta.qñ data ẽ cognitio angeli⸗ ce nature.hic aũt data eſt cognitio angelice creature.vt ouertat ſe ſuꝑ illa que erãt oꝛdinata ad ipᷣm. —= „ dut d C que fecerat ⁊ erãt valde bona.Querit᷑ quare nõ dixit ſi gillatim de hoĩe. et vidit deus ꝙ eẽt bonũ.cũ multofoꝛ⸗ tius melioꝛ ſit in genere ſuo rõnalis creatura.qᷓ; vegeta bilis vl ſenſibilis.¶ Itẽ quare hic poſt pꝛimã cõmenda tõem in fine ſexte Ortridi deus cũcta que feceꝛat ⁊ erãt valde bona.i¶ Ad pꝛimũ rñdet aug.multipliciteꝛ q; nõ de hoie dixit ſigillati.vt innueret quid futurũ eẽt de hoĩe ſigillatim accepto.ĩ vniuerſo tñ ſꝑ habuit boni —— tatẽ ⁊ habet.ql Sed pari rõe dicẽdũ eẽt e luce.ꝑquam ſignat᷑ angelus.cũ deus pᷣuideret peccatũ ipius.Ad qð rñderi põt.ꝙ factura lucis licet taceret᷑ eiꝰvmẽdatioꝓ⸗ pter hãc rõem quo ad angelos apoſtatas.nõ tñ taceret quo ad ↄmẽdatõem coꝛpalis lucis.nõ ſic aũt de bomĩe qui totus peccauit.Aliã etiã aſſignãt rõem quaꝛe tm̃ aſ ſignat bonũ hoĩs ĩ vniuerſitate.hõ em̃ ẽ quaſi oĩis crea⸗ tura.⁊ iõ facta cõmendatõe alioꝝ.ↄmẽdatur hõ in illis ⁊p̃ter hoc in vniuerſitate.eo ꝙ ſuꝑaddit ꝑfectõem vni⸗ uerſi reſpectu illoꝝ. Ad ſecudũ dicẽdũ ẽ.ꝙ ad cõpletõ nẽ ſinguloꝝ ↄueniebat quãdã bonitateʒ vniuerſo attri⸗ buere.vt nihil remaneret qð nõ oꝛdinaret᷑ ad bonũ. vñ aug.iiij.li.ſuꝑ gen.Ocus naturarũ optimꝰↄditoꝛ.pec cantiũ vo iuſtiſſimus oꝛdinatoꝛ ẽ.vt etiã ſi qua ſigillatĩ fiũt delinquẽdo defoꝛmia.ſemꝑ tamẽ cũ eis vniuerſitas ulchra ſit. 121 Agitur peꝛfectiſunt.S. iij. ⁊c.cocluſio ẽ ex pꝛedictis. Sʒ põt queri de qua ꝑfectõe loquit᷑.pꝛima.ſ.ꝰłᷣ ſecũda.⁊ quare dicit pluraliteꝛ celos ſingulariter vpᷣo terrã. Rñſio ꝑfectio deſignat ↄditõeʒ hoꝝ.et qtũ ad materiã ⁊ qdtum ad foꝛmã:q;tũ ad mate⸗ riã cũ dictũ ẽ in pꝛicipio creauit ⁊c̃.q;tum ad foꝛmã cuʒ dictũ ẽ fiat lux ⁊c. Celos aũt dixit plłaliter.terrã ſingu⸗ lariter.qꝛ terra ẽ ad modũ centri.celi ðᷣo ad modũ ſpera rũ.que voluũtur circa centrũ.centrũ vᷣo ẽ vnum.plures dᷣo ſunt oꝛbes circa illud cẽtrũ.maioꝛes ⁊ minoꝛes.ſic ẽ etiã de celis.vt circa terrã ſit celoꝝ diuerſitas.vt vnum ab alio cõtineatur. ¶WMueſtio.lvj. de oꝛnatuſe⸗/ ptime diei. et pꝛimõ opẽ gũbernatonis. Dmplemt deꝰ die ſeptimo et cetera. Completa conſide⸗ ratõne de opere creationis ⁊ de opere diſtinctõnis ĩ tribo diebo.et oꝛnatus in trib alijs ſequẽtibo. Sequit᷑ ↄſideratõ de op ꝛnatois.multiplicatõis et ⁊ collocationise. Opus gubernatõis notat᷑ cũ drĩ ↄpleuit deus die ſeptio Opus multiplicatõis innuit᷑ ꝑ hoc ꝙ dr ibidẽ creanit deus vt faceret.fecit em̃ res in ꝓpꝛijs generibo ⁊ ſpecie⸗ bus vt poſt multiplicaret vbi neceſſaria erat multiplica tio.Opus vᷣo collocatõis.notat᷑ cũ ſubiũgit᷑. Plãtaue⸗ rat aũt dñs deꝰ padiſũ voluptatis.ꝑtes patebũt.¶ Cir ca opus gubernatõis pꝛimo mouẽtuꝛ quedã queſtiones circa lr̃am ſub ſuis ꝑagraphis.i Secũdo quare bene⸗ dixit diei ſeptime ⁊ ſanctificauit illã p̃ ceterie.¶ Tercõ qd noie celi 2 terre datur intelligi Irca illð qð ẽ ſeptime d quare ſeptimo die cõpleuit.cũ cõpletio ſi⸗ (um ẽ ꝑfecti ſunt celi ⁊c. Rñdendũ cẽ ↄple tio ſᷣm materiã et foꝛmã.· et hec fuit in ſex diebus.ẽ ↄple tio in fine.et hec intelligit᷑ ĩ ſeptimo die.ſᷣm ꝙ oĩa oꝑa aeceperãt quietẽ in eo quiẽ finis oĩm. ꝓut dixit.xvj. ꝓ⸗ uer. Uniuerſa ꝓpter ſemetipᷣm oꝑatus ẽ dñs.Vel ꝑfectõ in ſeptimo die fuit qᷓtum ad genera ⁊ ſpẽs rerũ.hec aũt letio qtum ad gubernatõem ⁊ młuplicatõem. neritur etiã quaꝛe S.j. iſio die nõ dr̃ ſicut in pᷣcedẽtibo.factũ ẽ veſpe ⁊ mane di es ſeptimꝰ.nũquid iſta dies nõ habuit mane nec veſpe. IJdeo ita vidr aug.ptiri dies iſtos.vt pꝛima dies ha⸗ beret veſꝑam ⁊ nõ mane.ADedij mane et veſgpam. vlti⸗ mus vo mane et nõ veſperã.Mã ſᷣ̃m ꝙ dies deſignat co⸗ gnitõem angelice creature.angelica aũt creatuꝛa nõ po terat ↄgnoſcere añq; eẽt.nõ poterat cognoſcere ſe faciẽ⸗ dũ in verbo qð ad mane pertinet.ſ̊ ſe factã in ꝓpꝛio ge⸗ nere:⁊ ita veſpere habuit.et cõputat᷑ cũ illo mane ſequẽ ns diei· quia ↄgnouit in verbo firmamẽtũ ſaciẽdũ ⁊ ſic deinceps.Cũ auũt deuẽtũ ẽ ad ſeptimũ diẽ.veſpere eius fuit cognitio creatuꝛaꝝ ſenſibiliũ.et ipius hoĩs in ꝓpꝛio genere. mane vo ꝑtinebat ad cognitõem gubernatõis 2 ↄtinuatõis reꝛũ in eẽ ꝑ multiplicatõem.⁊ quia illð quã tũ ẽ de ſe nõ habet finẽ.miſi cũ adeſt volũtas cõditoꝛis. iõ nõ habʒ veſpeꝛe ſ̊ mane.Vñ aug.ſuꝑ geñ.Et ſi vna⸗ queq; ꝑs põt eẽ ĩ toto cuius ꝑs ẽ.ipᷣm tñ totũ nõ ẽ niſi ĩ illo a quo ↄditũ c.⁊ iõ nõ abſurde intelligit᷑ ſeptimo die ↄpleto ꝑ eius veſperã factũ mane. quo ſignificꝛet non initiũ cõdende alterius creature ſicut in ceteris.ᷣ quo ſignificaret᷑ initiũ manẽdi ⁊ quieſcẽdi totius qð cõditũ ẽ.in illius quiete qui ↄdidit que quies deo nõ initiũ ha⸗ — — bet nec terminũ.creature aũt hʒ initiũ ſᷣ nõ habet teꝛmi nũ.⁊ iõ ſeptimus dies cepit a mane.&̊ nullo veſpere ter minatur. Vñ quia mane ſeptime diei ↄputat ĩ ſexto die nõ ſeptimo.nulla fit mẽtio nec de mane nec de veſpere. Neq; em̃ de initio vel fine alicuius creature diſticte ibi agit᷑. ¶ Si vo nõ ad diẽ ſpũalem hec referamus.qd dicẽ duʒ ẽ de die ſeptimo que ſub alia foꝛma deſignat᷑ ꝙᷓ alij. cũ em̃ dies dicat᷑ ad modũ alioꝝ.dies aut ſic ſm reuo⸗ lutõem alicuius lucis ſuꝑ terrã.neceſſe ẽ ꝙ habeat ma⸗ ne et veſꝑam:quare & nõ dr̃ ſeptimo die de mane ⁊ ve⸗ ſpere ſicut ĩ pcedẽtibo.Ad qð vidr̃ dicẽdũ.ꝙ licet iſie di es ſicut ⁊ pcedẽs habeat mane ⁊ veſpꝑe.tñ in iſto die nõ fit expꝛeſſio ſicut in p̃cedẽtibo:ne credat᷑ requies dei ĩſe⸗ ipᷣo babere pꝛĩcipiũ et ſinẽ.ſicut creature de ꝗbo actum &iĩ alijs diebo habuerũt pꝛĩcipiũ et finẽ.⁊ iõ dies dĩ ſine aliqua diſtinctõe.vt notet᷑ plena illius requiei illumina tio:in qua nihil oꝛit᷑ nihil occidxit. (Bedadbucqueri S. u. tur. Si dies vnꝰ er̃ dies m vnã rõeʒ cũ alijs.⁊ alij di⸗ es ↄditi ſunt.ꝗq̊ ⁊ iſte ↄditꝰẽ. aligd ↄditũ ẽ ĩ ſeptĩo die. Mualiter dicta ſunt oĩa facta ee iſex diebo.⁊ ĩ ſeptio quieuiſſe.¶ Rñndeo cũ dr geuiſſe intelligit᷑ ceſſaſſe a cõ⸗ dẽdis generibo a ſpeciebo rerũ.⁊ huic nõ ẽ ↄtrariũ ꝙ di em ↄdidit.q;ꝛ hec ẽ ↄditõ ſᷣm numerũ.a reboat ꝑmanẽti bus quieuit.ſic ſunt ſpẽs et genera rerũ ſi ubliſtetiũ. iei. Querit᷑ pmo ue ꝑfectio ĩ ſex diebo intelligeret᷑. EUñ p̃ᷣmiſ Wwi dat⸗ dien gue⸗ Mnes ene⸗ ene no oſ⸗ in ple ble pa 1. io aüt (Queſtio Geaq uidẽ ꝙ dici/.S.iij. tur io ater meus vſq; mõ opatur ego operoꝛ.g nõ videt᷑ quieuiſſe aboĩ oꝑe.⸗ ꝛeterea.nõ ẽ quies ali qua creatoꝛis vel cõditoꝛis ſummi in re cõdita. Snihil eſt qð dr ĩ ſeptimo ⁊c̃.cũ ſtabile nullatenus quieſcat in vano. Itẽ dr ꝙ ceſſauit ab oĩ oꝑe qð creauit Abas ⁊ illud facere ẽ oꝑari.̊ nõ quieuit ab oĩ oꝑe. dicẽdũ.ꝙ illud opari de quo dr ioh.v.intelligit᷑ de oꝑe gubernatõis ⁊ mitiplicatõis.nõ de oꝑe ↄditõis generũ ⁊ ſpecieꝛũ.a q̊.ſ.quieuit.q¶ Ad ſecũdum dicẽdũ. ꝙ licet quieueꝛit aboꝑe iã dicto.nõ tñ in illo quieuit:̊ magis ecõuerſo opus quieuit in illo inqᷓtũ ẽ finis. De h̊ aug. ſuꝑ geñ. Ipᷣa vniuerſitas creatuꝛe q̃ ſex diebus cõſũma ta ẽ.aliud habet in ſua natura.aliud in ſuo oꝛdine quo in dro eſt nõ ſicut deus.&ᷣ tñ ita vt ei quies ꝓpꝛie ſtabili⸗ tatis nõ ſit.niſi ĩ illius quiete qui ꝛie nihil pᷣter ſe ap petit.quo adepto requieſcat.et iõ dũ ĩe manet ĩ ſe gc⸗ quid ẽ ex illo.retoꝛquet ad ſe.vt oĩs creatuꝛa in ſe habe at nature ſue terminũ.ĩ quo nõ ſit qð ipᷣe ẽ.in illo aũt ꝗ etis locũ quo ſeruet qð ipᷣa ẽ.¶¶ Ad terciũ dicẽdũ.ꝙ cũ dr creauit vt faceret.creare ſumit᷑ ibi ꝓ ↄdere. Duplex ẽ aũt cõdere.ſ.in eẽ generis ſui vel ſpẽi.⁊ in ꝑmanentia rõe multiplicatõis indiuiduoꝝ. vbi neceſſaria ẽ multi⸗ plicatio ad ↄſeruatõem.cõdidit ergo deus vt ſic faceꝛet ⁊ multiplicaret ad ↄſeruatõem. embrum ſecundum quit᷑ de hoc ꝙ benedirit diei ſeptimo et ſanctificauit illũ.Põt eĩ queri.quare bu⸗ ic diei data ẽ benedictio nõ aũt aliqua cũ creauit celũ ⁊ terrã.vel cũ fecit et oꝛnauit aut cũ hoĩe factoↄſũmauit.⸗ Itẽ que ẽ differẽna int᷑ be nedictõem ⁊ ſanctificatõem.cũ de benedictõe feceꝛit mẽ tionẽ ĩ aliquibo diebo pcedẽtibo.vt in e et die ſexto. ſanctificatõe vo nõ fecerit mentõʒ. ¶ Rñſio m aug. ſuꝑ geñ.q; nõ ẽ data benedictio.nec an diẽ nec ĩ die aliq̃ que benedictio ſit cũ ſanctificatõe.qꝛ creatuꝛe in ſe non ſanctificãtur.ſᷣ in ĩo ad quẽ referẽda ſunt oĩa bona.et hoc in hoc ſeptimo die deſignat᷑.⁊ iõ hec ſolũ diei datur benedictio. Vñ aug.qꝛ em̃ ex illo ita ẽ.quicqd ex illo ẽ. vt illi debeat quod ẽ.ipᷣe aũt nulli qð ex ipᷣoẽ. de beat ꝙ beatus ẽ.ſe rebus quas fecit diligẽdo pᷣpoſuit.nõ ſancti ficans diẽ quo ea faciẽdo inchoauit.nec illũ quo ea pfe cit.nec illis vel faciẽdis vel factis.actũ eius gaudiñ vi⸗ deret᷑.ſᷣ eũ quo ab ip̃is ĩ ſeipo requieuit.et ipᷣe quidẽ nũ ꝙᷓ iſta requie caruit.&̊ nobis eã ꝑ diẽ ſeptimũ demõſtra uit.¶¶ Ad ſecũdũ dicẽdũ.ꝙ diſtingui pt᷑ inter benedictõ nẽ et ſanctificatõem.qꝛ benedictio magis ⁊ qᷓ ſanctiſica tio.ã ẽ benedictio quedã tꝑalis.ſicut que ↄſiſtit ĩ re⸗ rũ multiplicatõe.et talis bene fuit iquĩto ⁊ in ſexto die ẽ benedictio ſpũalis.⁊ illa ẽ duplex:gratie.⁊ in hacẽ appeopꝛiata benedictõ homi.⁊ẽ getis eterne.⁊ hec rcte dicitur henedictiocũ ſanctificatòe. lembꝛum terciũ D terciũ quo ſubiũgit᷑. DHic ẽ liber creat re celi et teꝛre. t queꝛi. Vtꝝ ſic accipiat̃ B celũ et terra.ſicut ſupꝛa cũ dr̃. In pꝛici ann deus celũ ⁊ terrã ⁊c̃.an ſic ſiẽ fuit firmamelũ ⁊ diſtixit aridã ab aquis. Et videtur ꝙ pꝛimo mõ. qpter hoc ꝙ dicit.creature celi et terre.tũc em creauit celũ et terrã. ¶ Oꝛeterea. videt᷑ illud ex h e ſequit᷑ om̃e viride agri.anꝙ; eẽt ſuꝑ terrã.cuʒ em̃ tercio die factũ eẽt iſtud ⁊ hoc ẽ cũ facta eẽt terra.ñ ſi ic accepit hic diẽ ſicut in tercio die.ꝗ ſic ſicut in pꝛicipio. Itẽ cũ factũ ẽ firmamẽtũ.⁊ facta ẽ terra.tũc erat dies. Hic at dr cũ factug ? dies.i.cũ fieret.qᷓ vidr̃ potius ad pꝛimuʒz referẽdũ. ¶ Ded vidr ↄtrariũ ꝑ hoc qð ſequit᷑cũ factꝰẽ dies.fecit deus celũ et terrã.cũ em̃ nõ ſimul factus ẽ ſer mo de die cũ crearet celũ et terrã in pꝛĩcipio.⁊ fecit mẽ⸗ d qd „ lvj. tionẽ de die cũ fuit firmamẽtũ ſecũdo die.⁊ teꝛra tercio die.relinquit᷑ ̊ ꝙ ſic accipit celũ ⁊ terrã. ſicut cũ facta ſunt in diebo.¶ Pꝛeterea.põt queri de hoc qð dicit cum factus ẽ dies. Qullã em̃ fecit mentõem diſtincte te aliq̊ die. cum fecit celum ⁊ terrã.celũ em̃ factũ ẽ ſecũdo die. terra tercia die.q̊ cũ dies nõ ſit ſimul cum die.nõ facta ſunt celũ et terra cũ factꝰẽ dies.Aut ʒ bic intelligẽ diẽ coĩter.vt ſimul fieret tpᷣus cũ tꝑali. Teres querituꝛ quid nomine celi dat᷑ intelligi.cũ dr celum et terra. An tm̃ firmamẽtum ⁊ arida que duobo diebo facta ſunt.an ipᷣa cũ natura media.ſ.aquarũ que ſimul facte ſunt: fa⸗ cta eĩ ẽ diuiſio aquaꝝ ſuꝑioꝝ ab inferioꝛibo.ſecũdo die cũ firmamẽto.in tercio ẽ aquaꝝ a terra diuiſio.⁊ ĩ vnũ locũ cõgregatio.Ei aũt dant᷑ intelligi ꝑ ſe.quare nõ fit mẽtio de aquis.ſi em̃ aque dant᷑ intelligi ꝑ illa duo.mł tofoꝛtius viride agri intelligi potuit.et tñ eſt expꝛeſſum & ñ videt᷑ ꝑ hoc intelligi. Pꝛeterea.nũꝗd nomie celi 2 terre intelligit᷑ luxr que facta ẽ pꝛimo die.⁊ ea que facta ſunt in illis vltimis diebo.Oꝛ nõ lux intelligat᷑.videtur ꝑ hoc ꝙ dr.fecit celũ et terrã.loquens de eoqð vocauit celũ.⁊ hoc fuit firmamẽtũ.Vñ dixit vocauit firmamen tũ celũ.iꝛõ ergo videt᷑ intelligi lux illa ꝑ celũ et terram Pꝛeterea.ea que facta ſunt in tribo vltimis diebo.nõ vidẽtur intelligi.nã nõ ſunt facta anq; viride agri eẽnt ſuꝑ terrã.ergo nõ ꝑ celũ et terrã intelligũtur. Eſ⸗ ob uiare videtur.vt nomine celi et terre oĩa que facta ſunt in illis diebus intelligãtur. Qam cũ factus eſt dies fe⸗ cit celum et terrà.ſed factio diei intelligitur in oꝑibus ſex dierũ. ergo celũ ⁊ terra debent cõtinere ſuis deſigna tõibus illa omnia.et pꝛeterea quare recapitularet ipſe ea que in ſecundo die et tercio facta ſunt.⁊ nõ illud qð ĩ pꝛimo die factum eſt.et vltimis tribus diebus.¶ Ad p:imũ dicendum.ꝙ accipitur hic celum et terra ſicut fa cta ſunt. Vnde cum dr̃ creature celi et terre.aut ſimul ĩ telligitur creatio et factio.aut nomine creature factura deſignatur.iſec hoc obuiat qð dicitur.om̃e viride agri anteꝙᷓ eſſet.quia illud poſt facturam terre nominatur. licet in die eodem. VUnde poſtq facta eſt terra.dictum ẽ gerninet terra ⁊c̃.vt pꝛimo ſit eẽ terre.et poſt generatõ ex ea.Nec illud obuiat quod dictum eſt.cum factus eſt dies.Aliter em fiunt tꝑa.et aliter fiunt res permanen⸗ tes.tem poꝛum em̃ eẽ eſi cum fiunt.rerum vᷣo ꝑmanentiũ eſſe nõ ſemper eſt cum fiunt.Vnde cum dicitur cum fa⸗ ctus eſt dies.et cum fuerunt dies.i.fuerit dies.tunc ce⸗ lum et terra facta ſunt.quia in die facta ſunt.ſed creata ante diem:et ideo ſermo ille.ſ.cum factus eſt dies.ad h̊ inducitur.vt de factura celi et terre intelligatur. 4¶ Ad ſecũdũ vᷣo dicendum dupliciter ſᷣm expoſitionem Aug. Aut ꝙ nomine diei intelligatur vnus dies repetitꝰ.ſᷣm ꝙ fit expoſitio ð die.i.de cognitõe angelica. aut dies ac cipitur ibi coĩter ⁊ indiſticte.ꝗlibet em dies factus ⁊.et ſimul cũ tꝑali.Añ aug.ſuꝑ gen.facte creature motibus ceperũt currẽ tꝑa.lñ añ creaturã fruſtra tꝑa requirũ⸗ tuꝛ.quaſi poſſint inueniri añ tꝑa.motus eiĩ ſi nullus eſ⸗ ſet vel coꝛꝑalis vel ſpũalis creature.quo ꝑ pñs pᷣteꝛitis futura ſuccederẽt.nullũ eẽt tꝑus oino.moueri aũt crea⸗ tura nõ vtiq; poſſet ſi nõ eẽt.potius & tp̃ᷣus a creatura. ꝙᷓ creatura cepit a tꝑe.vtꝛũq; aũt a deo.ex ipᷣo em̃ ꝑ ipᷣm 2 in ipo ſunt oĩia. Mec ſic accipiatur ꝙ dictũ eſt.tpᷣus a creatura cepit.quaſi tpᷣus creatura nõ ſit.cũ ſit creatu⸗ re motus ex alio in aliud.ↄſequẽtibus rebus ſᷣm oꝛdinẽ adminiſtrãtis dei cũcta que creauit.¶ Ad terciũ dicen⸗ dum. ꝙ nomine celi et terre intelligitur natura media. ſcʒ aquarum. et per extrema dat intelligere mediũ.me⸗ dium em̃ ſimul factũ eſt cum extremis. Similiter ꝑ ce⸗ lum et terram intelliguntur.et illud quod factuz eii pꝛi mo die.⁊ pñjft intelligi ea que facta ſunt in tribo vltimis diebo. alia em̃ que in ſequẽtibo diebo ad oꝛnatum illoꝛũ referũtur.Et licet celũ ꝑ quendã dicatur firmamẽtũ.ni hilominus celum empireum apud intelligẽtes noiĩe celi etiam intelligitur. NEneſtio.lvij.de opere multiplicationis. eEimnde pꝛocedẽdi ẽ ad opus multiplicatõnis.et circa boc querũtur tria.i. Pꝛimo rõe eius ꝙ dicẽ Anteqꝙᷓ fenũ agri exoꝛtũ eẽt.ſi etiã intel . ligatur de ſeminibus herbarũ fructi bus lignoꝛũ.il Secũdo rõe eius ꝙ dr.Non em̃ pluerat deus ſuper terram et homo nõ erat qui oꝑaretur eam. 4 Tercio rõe eius ꝙ ſubiũgitur fons aſcededat de ter⸗ ra.quare incipit ab oꝛigĩe ex ꝑte aque.⁊ ñ ex ꝑte terre. embrum primum Hann primũ quo querit᷑ rõe eiꝰ ꝙ dicit anteꝙᷓ fenũ agri exoꝛtũ eẽt.ſicut habet᷑ in traſla⸗ tõe ſeptuagita.nr̃a vo trãſlatio habet.an teqᷓ;ᷓ virgultũ agri oꝛiret᷑ ĩ terra. Aut enĩ Hoc intelligit᷑ de ſeminibo herbarũ et fructuũ ſiue ligno rũ.aut ð ipis berbis ⁊ arboꝛibo.⸗ rõe ſeminũ h vi⸗ xcxtur.cũ em̃ terra facta ẽ.grauida erat ſeminũ.lignoꝛũ et herbarũ.et ad factur terre hoc ꝑtinebat.ᷣ aliud ẽ fi eri terre.⁊ aliud herbarũ et arboꝝ ex terra naſcentium G& cũ in illo die nõ fieꝛet niſi qð ꝑtinebat ad terrã graui dã fetuũ.nõ aliud intelligit᷑ cũ dr.anq;ᷓ fenũ agri oꝛiret niſi ꝗ eẽt rõ ſeminalis in ipᷣa admixta cũ aqua. Sed videt᷑ cõtrariũ.ꝑ hoc quod ibidẽ dr̃.ꝓducat terta her⸗ bã pabuli ⁊c.hoc eĩ nõ ad rõem ſeminalẽ tm̃ ꝑtinet.ſed etiã ad foꝛmã herbarũ et arboꝝ.nõ ergo hoc fſuit anteꝙᷓ fenũ agri exoꝛtũ eẽt.⁊ hoc ex verbis aug:ſuꝑ geñ.innui tur cũ dr.ꝓducat terra herbã pabuli ſeminatem ſemen Hᷣm genꝰſuũ ⁊ lignũ fructuoſum.Ande dicit his verbis magis apparet ſemina oꝛta eẽ ex herbis ſiue lignis.nõ aũt illa ex ſeminibus ſed ex terra.pꝛeſertim qꝛ et verba ci ſic ſe habent.no em̃ ait.germinet ſemina in terꝛa heꝛ bam feni et lignũ fructuoſum.̊ ait.germinet terra her ſemine inſinuaret.i Av qð videt᷑ rñderi ꝑ hoc qð dic aug. Aliter nota ẽ angelis creatura dei.⁊ aliter nobis. angelis em̃ pꝛimoꝛdialiter vt ita dicã vel oꝛiginaliter.ſi cut eã deus pꝛimitꝰcõdidit.⁊ poſt eã cõditõʒ a ſuis ope⸗ ribus requieuit.nõ cõdendo aliꝗd amplius. nobis aũt pm ↄditarũ rerũ adminiſtratõem.iã ꝑ oꝛdines tꝑm.ſᷣm quã iã deus illis rebus ꝑ ſenariã ꝑfectõem ↄſũmatis vſ q; mõ oꝑatur.ex ꝗbo verbis dat᷑ intelligi.ꝙ cũ dr terra germinet herbã virẽtem ⁊c.hoc attendit᷑.q in oꝑe ↄdi⸗ tõis herbarũ ⁊ lignoꝝ ex terra.nõ attendit᷑ tm̃ ſeminum grauidatio.ſ̊ ip̃arũ ſpecierũ ꝓductio.que habebat in ſe rõem ſeminalẽ.cũ aũt dr añꝙ; fenũ agri eẽt exoꝛtuʒ.hoc intelligitur m curſum nature.quomodo heꝛba eyr ſemi ne pꝛoducitur naturaliteꝛ.et planta ex planta vł ſemiĩe. embrum ſeundum Blecundum quo queritur röne eius qð ſequit᷑.iõ em̃ pluerat deus ſuꝑ terraʒ et h nõ erat qui oꝑaret᷑ eã. Videt᷑ em̃ ꝙ in⸗ telligat factura celi 2 terre cũ herbis in⸗ ludi.p̃ter ea que erãt ĩ tribo diebo ſequẽtibo. Qã ſi illa ba ligni.vt ſeminãs ſemẽ vt ſemẽ ex herba.nõ herbã ex includerẽtur. tũc iã erat hõ ꝗ ſexto die cꝛeatus ẽ. ꝙ ſi ſic dicat᷑.tũc ad quid drĩ nõdum pluerat deus ſuper terraʒ hoc em factũ ẽ poſt oꝑa ſex dierũ. Ad qð dicẽdũ ꝙ il⸗ lud quod dicitur.et homo nõ erat qui operaretur eam. negatio ad totum extenditur.vt ſit ſenſus. nondũ erat homo operatus terram.vt ſic vtrumq; referatur ad ea que facta ſunt.poſt opera ſex dierum. Vnde Auguſt.v. ſuper Geñ.tanqꝙᷓᷓ ſi diceret.non ea ſic fecit deus.quem⸗ gdmodum nunc facit talia. cum pluit et cum operantuꝛ homines.hec emm iam per moꝛas tempoꝛum fiunt que unc non erant cum fecit omnia ſimul.vnde etiam tem⸗ poꝛa inciperent. catũ. videret᷑ alicubi ĩ ſcꝛiptuꝛa fieꝛi mẽtio ð i CEembrum tercium Biterciũ quo querit᷑ circa illã Fam. Iõs aacẽdebat de terra ⁊c. Hic cũ incipiat di⸗ cLeiꝛe cæ cã multiplicatõis ? collocatõe ho⸗ — minis ĩ paradiſo.quare pꝛimo incipit ab oꝛigine ex ꝑtè aque.⁊ nõ ex ꝑte terre.¶ Ad quod rũdet aug.ſuꝑ geñ. Recte ab eo incipit elemẽto.ex quo cũcta genera naſcũtur. vel aĩalium vel herbarũ atq; lignoꝛuʒ vt agãt tꝑales numeros ſuos.naturis ꝓpꝛijs diſtribu⸗ tos.om̃ia quippe pꝛimoꝛdia ſeminuʒ.ſiue ois caro.ſiue vñ oĩa frutecta gignũtur. bumida ſunt.⁊ ex bumoꝛe cõ⸗ cꝛeſcũt.Vtrũq; iñ dat᷑ intelligi.nã ea que ſiũt.ex cõmi⸗ xtõe fiũt aque et teꝝe adiũctis alijs elemetis.ſᷣ hec duo ſunt manitfeſtioꝛa.iõ de his duobus facit mentõem.rõ⸗ nẽ etiã coꝛpulẽtie(nõ dico coꝛpoꝛeitatis )accipiũt ab ele mẽtis iſtis pꝛĩcipaliter.ſᷣ terra ẽ vñ plus accipiũt de ma teria. humoꝛ vᷣo qui ẽ ex aqua ẽ.vñ plus accipit᷑ młtipli catio. ¶ Sed quia duplex ẽ humoꝛ.vnus qui deſcendit ex nubibus aeris.alius qui oꝛit᷑ in terra.põt queri.qua re cãm młtiplicatõis deſignat penes fontalẽ humoꝛem pꝛimo ⁊ nõ penes pluuialẽ.cũ videamus mõ mamfeſtiꝰ cãʒ młtiplicatõis eẽ ex humoꝛe pluuiali.qᷓ; fontali ĩ vni uerſa terra.¶ Pꝛetea. cũ fit hbumoꝛ pluuial fit minuta tim terre irrigatio.vñ magis videat᷑ ouenire a pꝛicipio Aa qð videtur dicẽdum.qꝙ cũ nõ legat᷑ de pluuia ni⸗ iĩ cũ introductũ ẽ diluuiũ.nec de arcu ſiue iride.niſi ĩ ſi gnũ recõciliatõis.videt᷑ quodãmõ in penã poſt pluuiaʒ introdncta.pluuia aũt fit ex vapoꝛe aquolo eleuato in nubibus. In vapoꝛe aũt ẽ queda ↄfuſio elemẽtoꝝ.vnde introductio vapoꝛis videt᷑ eẽ ſignuʒ ↄfuſionis creature humane.que ia venerat in ↄfuſionẽ peccatoꝝ:pꝛius em̃ erat aer ſerenus ĩ ↄditõe operũ pꝛimoꝝ. Sᷣ poſt factus ẽ nubiloſus:recto ̊ ẽ pꝛimo facta multiplicatio ex humo re fontali.irrigãte ſuꝑ faciẽ terre. Si cui aũt videt᷑ pꝛiꝰ fuiſſe pluuia.licet de hoc nõ faciat mentõem ſacꝛa ſcri⸗ ptura.nihilominꝰopoꝛtet eũ intelligẽ pꝛimo. ꝙ bumoꝛ aquoſus inbibatur terre.añqᷓ fiat vapoꝝ eleuatio.⁊ cõ⸗ ſequẽter pluuiaꝝ deſcenſio. em̃ dicitur ligatõ aqua rũ.vt nõ pariter eꝛũpant deoꝛſum.nõ videt᷑ ad pꝛimum ſtatum Gern Baconi aũt ex ſcriptura.qꝙ bumoꝛ aquoſus qui ĩ terra oꝛit᷑ ſit pꝛicipiũ irrigatõis pꝛime:pt queꝛi quare dicat᷑ eẽ fontalis.cuũ ex ↄditõe operũ ſex die rũ habeamꝰ. ꝙ aque inferioꝛes ↄgregate ſunt.⁊ ↄgrega tyões dicte ſunt maria. VUñ videt᷑ ꝙ irrigatio totius ter⸗ re ſit ex illis maribo.mare em̃ accipit᷑ comuniter ꝓ ↄgre gatõe aquaꝝ dulciũ ⁊ amaꝛaꝝ.qd ẽ &̊ꝙ diẽ fons aſcen debat ⁊c. ¶ IAtẽ ſuppoſito ꝙ fons m roeʒ aliquã fontis irrigaꝛet. cũ nõ videat᷑ de alio fõte facẽ mentoem. mii ðᷣ illo fonte paradiſi.ꝗ diuidit᷑ ĩ quatuoꝛ capita.videt᷑ im poſſibile ꝗ; totam ſuꝑficiẽ terre irrigaueꝛit.cũ nõ legat᷑ te illis quatuoꝛ capitibo.niſi ꝙ ꝑ terras currũt deteꝛmi natas.2 illas irrigẽt:alie vᷣo ſunt terre ad quas no exte dit᷑ eaꝝ irꝛigatio.Si ðo fueꝛit aliꝰfons maioꝛ illo.mix F vbi mõ ſit.Si em̃ obſtruſus ẽ ꝓpteꝛ pꝛimoꝝ dernĩ her eti aobſtru ſione.¶l Pꝛeterea.multiplici gene:e peccati peccauit hõ añ diluuiũ.⁊ tñ nõ legit᷑ ꝗ; an diluuiũ fuit aliud genus irrigatõis.ᷣ relinquit᷑ ꝙ ſi obſtruſus ect.hoc nõ eẽt ꝓpt peccatũ pꝛimoꝝ ꝑentũ. D qð põt dici opinãdo.ᷣm illud qð intꝛoducit aug.dlcẽs.ꝙ potuit ꝑ fontẽ intelligi occeanꝰ.inqᷓtũ ꝑ diueꝛſas ꝑtes ramis ſuis extendit᷑. et diueꝛſi ſunt meatus ſubteꝛꝛanei.ꝑ quos fiũt excolatões oquaꝛũ.cuius vnꝰramus fuit fons ꝗ inigabat padiſuʒ 7 dr fons irrigare ſuꝑficiẽ tene.ñ ꝙ inundaueꝛit ſuper eã.ᷣ ꝙ ĩ m aioꝛi pte iꝛigaueꝛit. vel qꝛ dixit fons aſcede⸗ bat ⁊c.⁊ ñ dĩ vnꝰſons pt intelligi.vt vniueꝛſaliteꝛ ↄpꝛe bẽdat᷑ oĩs fons ſiue aqueductꝰ. Unde aug.ſuꝑ gen. ꝙ ſi ip̃ius abijſſi magnituoinẽ.ea ꝑte excepta q mare dr. et euidẽti amplitudine aq̃ maris fluctibo tenas ambit. in ea ſola ꝑte quã recõditis finibo teꝛatinet.vnde ſe oẽs „ . N iat di ſebo pit ob ficen cden Nornz ſtrbbo⸗ oſine eco⸗ ni⸗ rdeo ro/, bele ena kipli mai iue ſoen ſelei⸗ ien hunn ai⸗ an⸗ iſiiſ ic toſ Fnce ture en use mo pri⸗ ri⸗ mo:ꝛ 166, Gin unn non ¶ Lueſtio fontes.oẽs aque diueꝛſis tractibo veniſq; diſtribuũt.et ſuis queq; locis erũpũt.fontem voluit a ꝓellare ſcriptu ra.nõ fontes ꝓpter nature vnitatẽ.cũq; ꝑ innumerabi⸗ les vias antroꝛum atq; rimaꝝ aſcẽdentẽ de terra.⁊ vbi⸗ q; diſꝑtitis quaſi crinibo irrigãtem oẽm ſuꝑficiẽ terre. nõ cõtinua ſpecie tãq; maris aut ſtagni. ̊ ſicut videmꝰ ire aquas ꝓ alueas fluminũ.fluxuq; riuoꝝ.et eoꝝ exceſ ſu vicina ꝑfundeꝛe quis nõ accipiat.niſi q ↄtentioſo ſpi ritu laboꝛat. Et iterũ ibidẽ. Pꝛo numero pluꝛali poſuit ſingularẽ.vt intelligamꝰfontes multos ꝑ vniuerſaʒ ter rã.loca vel regiones ꝓpꝛias irrigãtes.ſicut dr: miles et multi intelligũtur.ſicut dicta ẽ locuſta ⁊ rana in plagis quibo egiptij ꝑcuſſi ſunt.cũ eẽt innumeꝛabilis locuſtaꝝ numerus et ranarũ.ia nõ diutius laboꝛemus.quidã at᷑ putauerũt ſic fieri irrigatõem.quẽadmodum nilus quo dã tꝑe anni irrigat terrã. vt aliqno tꝑe effundat᷑ ſuꝑ ſu pe ————— catõis videlicet de ꝑadiſo terreſtri. Lantauerat dom nus deꝰ ꝑadiſum ⁊c̃. Sicut dic dama. qꝛ hõ erat ↄpoſitus ex viſibili ⁊ inuiſi⸗ bili creatura.pᷣparauit ei deꝰlocũ deli⸗ ciaꝝ ꝑadiſum.qui qðammõ dictus eſt intelligibilis.qdammõ ſenſibilis.ſicut ↄſentiũt aug. et dama.ꝓmptuariũ vniuerſi gaudij et exultatõis.ð qͥ ꝑa diſo ⁊ vniuerſis ↄtentis ĩ eo pꝛimo agit.deinde de mul⸗ tiplicatõe animãtiũ rõnaliũ qð notat᷑ ibi foꝛmatis g̊ ⁊c r fici erre. aliquo vo tpe otrahat᷑. Mueſtio. lviij de opere Fm ꝙ ad adã bic referũt᷑.¶ Pꝛimo igr̃ deſcribit᷑ paradi ſus.⸗. Secũdo ad quid hõ ĩ eo collocet᷑.¶ Tercio de oꝛ natu et fructibo ꝑadiſi ⁊ de ligno vite. Se factõne eue er coſta ade ⁊ quibuſdam alijs circa hmõi ſub.S.ſuis. ¶ ANouẽtur quedã queſtiones de multiplicatõe animã⸗ tiũ irrõnabiliũ.⁊ de impoſitõe nominũ eoꝝ.¶¶ De pꝛece ptis diſcipline hoĩ traditis infra aget᷑.cũ de rõnali cꝛea tura erit tractatus.q̃ ↄponit᷑ ex ſenſibili et intelligibili. Hhͥ tiñ ſufficit hic oñdere.qð ꝑtinet ad coꝛꝑalẽ creaturã. (Mlembrum pꝛumnz — S Veritur de padiſo.vtrũ tm ſit ſenſibił. 1 vyel tm̃ intelligibilis.vel quodãmõ ſenſibi N jus qdammõ intelligibilio. em ſit ſen⸗ — ac, ſibilis.videt᷑ ꝑ hoc qð dictũ ẽ a dno latro podie meeũ eris ĩ paradiſo.a ↄſtat ꝙ aĩe ipᷣius latro nis a dextris cũ eẽt ſpũalis.⁊ xpᷣi aĩe ſimilr nõ ꝑmitte⸗ bat᷑ delectatio coꝛꝑalis.ſ̊ ſpũalis.q̊ nomẽ ꝑaradiſi in⸗ telligit᷑ locus ſpũalis ſiue intelligibilis. Sed cõtrari um videt᷑ per hoc.ꝙ loquit᷑ de plãtatõe.de arboꝛibus et hmõi.q oĩa ad coꝛpoꝛalẽ creaturã referũtuꝛ. paꝛadiſꝰ locꝰ erat coꝛꝑalis.Ad G̊ facẽ̃ qð dic̃ aug.ĩ li.ethiologia⸗ rũ.paradiſus ẽ locus ĩ ꝑtibo oꝛiẽtis ii iuenuf⸗ bulũ ex greco ĩ latinũ vertitur oꝛtus ⁊c. Rñdet ioh. dama.Aſihi videt᷑ ꝙ ſicut hõ ſenſibilis ſimul et intelli gibilis ↄditꝰſic etiã ꝙ huiꝰ ſacꝛatiſſimũ templũ ſenſibi⸗ le ſimul et intelligibile.et duplicẽ hñs oſlenſionẽ. coꝑe em̃ in diuiniſſima regione et ſuꝑpulchra(ſicut hy ſtoꝛi⸗ ce diximus)ditatus cõmoꝛãs.aia vᷣo in ſuꝑioꝛi ⁊ incõ⸗ peꝛabiliter pulchrioꝛi loco ↄuerſabat᷑. deũ hñs inhabi⸗ tantẽ.⁊ eũ ferẽs gloꝛioſum oꝑatoꝛiuʒ.et eius circũami⸗ ctus g'am.⁊ ſolo dulciſſimo fructu ↄtemplatõis laſciui ens.velud quidã angelus alius.⁊ hac nutꝛitus.vtiq; li gnũ vite digne nominatũ ẽ.Similꝛ aug.ſuꝑ geñ.TLꝛes c paradiſo ſunt generales ſnie. Vna eoꝝ qui paradi⸗ ſum timmodo coꝛꝑaliter intelligi volũt.alia eoꝝ ꝗ ſpiri tualiter tm.alia eoꝝ qui vtroq; mõ ꝑadiſum accipiunt als coꝛꝑaliter.alłs ſpũ aliter. breuiter & vt dicã terciam mihi fateoꝛ placẽ ſniam.vt hõ factus de limo. qð vtiqʒ coꝛpus bumanũ c. In paradiſo aũt collocatꝰ intelliga tur.vt quẽadmodũ ipᷣe adã.⁊ſi aliquid aliud ſignat.ᷣm id ꝙ eũ foꝛmã futuri dixit eẽ apłus.hõ tñ in ꝓpꝛia natu⸗ ra expꝛeſſus accipit. Ita ⁊ paradiſus ĩ qͥ eũ collocauit xus.nihil alið q; loeus quidã intelligatur.terꝛa.ſ.vbi babitaret hõ terrenus. Ao obiectũ aũt voᷣm.qꝙ para⸗ diſ mltiplieit᷑ accipit᷑.alit eĩ accipit᷑ cũ dr hodie mecũ eris ĩ paradiſo ⁊c̃.et cũ dr plantauerat deus ⁊c̃.para⸗ diſus aũt ĩ ſua generali rõe dr̃.vbicũq; feliciter viuit᷑. ſicut habet᷑ ex li.augad dardanum. Wembrum ſecundũ ſitus ẽ ĩ paradiſo vt oꝑaret᷑ et cuſtodiret. nũquid voluit de vt oꝑaret᷑ agriculturaʒ I 1 Einde queꝛit᷑ de hoc ꝙ adã pꝛimus hõ po M. nõ videt᷑.qꝛ poſt peccatũ danauit ipᷣm od laboꝛzc. vt habet᷑ gen.iij. In ſudoꝛe vultꝰ tui veſceris pane tuo. Ad qð rñdet aug.dicens ita ſane arbitroꝛ. niſi videamꝰquoſdã cũ tãta voluptate agricolare.vt eis pena magna ſit ad aliud vocari.Quicqd ̊ hʒ deliciaꝝ agricultuꝛa. tũc vtiq; longeampliꝰerat.qn nihil accide bat aduerſi vel terre vel celo.nõ em̃ erat laboꝛis afſlictõ hᷣ exbilaratio volũtatis.cũ ea que creauerat de humani oꝑis letiꝰveratiuſq; ꝓuenirẽt.(¶Et circa illud qð ſeqꝗt᷑ ⁊ cuſtodiret illũ. Obyjcit ſic aug. Qullus vicinꝰ metue⸗ bat᷑ inuaſoꝛ.⁊ nullus limitis ꝑturbatoꝛ.nullus fur nul lus aggreſſoꝛ.quõ igit intellecturi ſumus coꝛꝑalẽ ꝑadi ſum potuiſſe ab hoĩe coꝛꝑaliter cuſtodiri.Sʒ nec vt cu⸗ ſtodiret a beſtijs.cũ oẽs beſtie eẽnt ei ſubiecte.q Pꝛetea adducta ei erãt aĩalia vt eis noĩa imponeret. Ao qð rñdet᷑.ꝑ hoc qð dicit aug. in ſequẽtibo cuʒ dixũ.poſuit eũ vt cuſtodiret padiſuʒ.ſibipᷣi ne aligd amitteret.deni⸗ q; accepit ⁊ pᷣceptũ.vt ſit ꝑ qð ſibi cuſtodiat padiſum. id ẽ qͥ ↄuerſato nõ inde ꝓijciat᷑.recte em̃ quiſq;ʒ qr̃ nõ cu⸗ ſtodire rẽ ſuã.ꝗ ſic agit vt ãmitteret eã.etiã ſi alteri ſal⸗ ua ſit.ꝗ eã inuenit vel acciꝑe meruit.Eſt aliꝰĩ his vᷣbis ſenſus.quẽ puto nõ ĩ merito ꝓponẽdũ.vt ipᷣm hoĩeʒ oꝑa ret᷑ cet cuſtodiret.ſicut em̃ oꝑat᷑ hõ terrã.nõ vt eã fa⸗ ciat eẽ terrã.ſ̊ vt cultã atq; fructuoſam.ſic deꝰhoĩeʒ mł tomagis quẽ ipᷣe creauit vt hõ ſit.eũq; ipᷣe oꝑerat᷑ vt iu⸗ ſtus ſit.ſi hõ ab illo ꝑ ſuꝑbiã nõ abſcedit. ea Pter quid ſicut dicit aug.pꝛimo ponit᷑ hic dñs ſm trãſia.ſe⸗ ptua. In nrq em trãſlatõe pꝛius ponit᷑.ſ.ibi.foꝛmauit igit᷑ dñs deꝰhoĩem ⁊c. Ad qð dicẽdũ.ꝙ ꝑ hoc dat᷑ in⸗ telligi:ꝙ cũ poſuit hoĩem ĩ paradiſo ad cuſtodiẽdũ eũ. voluit rõem innuẽ.per quã poſſet ſe cuſtodire.videlicet ſi maneat ſub dnatõe dei ⁊ eã ſe’quat᷑.qᷓcito em̃ nõ appe⸗ tijt eẽ ſub dñatõne.tacito mernit expuli a paradiſo.nec oꝑatus ẽ ꝑadiſum.ſ̊ in ſudoꝛe ⁊ laboꝛe ⁊c. WMiembrumtercium terciũ qͥ queri᷑ de oꝛnatu padiſi in quo poſitus erat.dr̃ em̃ ꝙ deus ꝓduxit de hu⸗ mo oẽ lignũ pulchrũ viſu ⁊c̃.Et per quid ”M fiebat multiplicatio.oñdit᷑ ꝑ hoc qð ſeꝗt᷑ uuius egrediebat᷑ 7c. Differẽtie aũt arboꝝ tres no⸗ tant᷑.lignũ qdð fuit ad ꝓbatõem obediẽtie.⁊ hoc ẽ lignũ ſciẽtie boni ⁊ mali.lignũ qð fuit ad ſuſtentatõnem vite ꝑ nutrimẽtũ:et lignũ ad iĩmoꝛtalitatẽ vite.ſ.lignuʒ vite qð erat in medio paradiſi.Pñt &̊ ad litterã diſtingui. vt vnũ reſpiceret ſuſtentatoeʒ coꝛpis.alterũ eer tẽ ↄiuncti.terciũ ad ꝓbatõʒ obediẽtie ex ꝑte aĩe.CMõt aũt queri de hoc ꝙ dicitur. ꝓduxitq; deus de humo ⁊c. Nuũquid hec pꝛuductio facta eſt.cum dictum eſt germi net terra herbam virentem et lignum faciens fructum. NQuod videtur.Qam ibi dicitur. pꝛotulit terra.Si er⸗ go terra dr ibi generaliter.intelligit᷑ de ꝑadiſo.⁊ ita teꝛ cia die fuit hec ꝓductio ligni paradiſi.et multomagis paradiſi q; alioꝝ locoꝝ.cũ iſte locꝰdeputatoeẽt hoĩ ſi ſle tiſſet.nõ ̊ ↄgruebat ꝙ alia ꝑs teꝛre oꝛnaret᷑ herbis vi⸗ rentibus ⁊ lignis facientibus fructum.⁊ hec remaneret ſine oꝛnatu. Si vo tunc facta eſt hec pꝛoductio et iſte oꝛ natus.ad quid ergo dicituꝛ.pꝛoduxit deus ð humo ⁊c. Vetere cũ herbe virentes ſint ad oꝛnatũ terre.2 ĩ uſtentatoem vite ſicut habetur. vj. die. ꝓpter quid non fit mentio de vtroq;.̊ de altero illoꝝ tm.ſ.de ligno fru ctifero.4 Pꝛeterea.cũ fructus ñ ſit tm̃ delectabuis quo ad viſum vel guſtum.ſ̊ quo ad olfatum.quare nõ facit mentionem de delectatõne quo ad olfatum. 4 Pꝛeterea lignũ vite poſitum erat in medio paradiſi.et per id erat nutrimẽtũ.ĩmo videtur ꝙ tm̃ lignum illud ſufficiebat. A cũ lignũ illud haberet hãc virtutẽ.vt homo immoꝛ⸗ talitate coꝛpoꝛis aĩialis cõſeruaretur.nõ fuit neceſſe vt li gnũ aliud adiũgeretur ad ↄſeruatõeʒ vite. Dueritur aũt ꝓpter quoddam verbũ.quod dicituꝛ in li.de ciui.dei tanqꝙᷓ cetera ligna eẽnt alimẽto.iſtud eẽt ſacramẽto. In hoc em̃ innuitur ꝙ fructus alioꝝ cedebãt ĩ alimẽtũ nõ in ſacramẽtum. fructus aũt iſtius in ſacramẽtum nõ in alimẽtum.Cũ ergo fructus ligni vite ſumebatur. nõne ↄuertebatur ĩ coꝛpus homims.⁊ ita erat alimẽtuʒ:aut ſi nõ ↄuertebat᷑ ſicut eſt de medicina.que tm̃ eſt medici⸗ na nõ cibus.quomodo conſeruabatur coꝛpus hominis ne veteraſceret.ſi ſtatim in ſeceſſum emittebatuꝛ.nec fie bat aliqua immutatio.¶¶ Pꝛeterea.ſicut dicit aug.in li. cæ ciui.dei.cũ loquit᷑ de paradiſo ſpirituali quod eſt ec⸗ cleſia.exponẽs illð canti.Emiſſiones tue paꝛadiſus ⁊c per lignũ vite ſignatur xpᷣe.ꝑ ligna vᷣo fructifera ſaneti. peꝛ lignũ ſciẽtie boni et mali liberũ arbitriũ volũtatis. ergo pari rõe cetera ligna paradiſi erant ſacramento.ſi/ cut lignũ vite.¶ Pꝛeteꝛea.lignũ vite nũꝗd babuit banc vim.vt qui guſtaret ex eo.immoꝛtalitateʒ coꝛpoꝛis ani⸗ malis cõſequeretur:tũc homo poſt peccatum ſi ſumpſiſ ſet de ligno vite fieret immoꝛtalis.⁊ hoc videt᷑ per hoc quod dr geñ.iij. Nidete ne foꝛte ſumat de vite ligno ⁊ vi uat ineternum. Quod ſi eſt.in cõtrariũ eſt quod in lege data a domino babebatur.ꝙ quacũq; die comederet de ligno ſciẽtie boni et mali. moꝛte moꝛeretur.i.ſubiectus eſſet moꝛtalitati.⁊ ita neceſſitatẽ haberet moꝛiendi.nec ergo lignum vite hüc habʒ effectũ. ¶ Pꝛeterea. nõne ſic dictũ eſt.lignum ſciẽtie boni ⁊ mali ſicut dictũ eſt.lignũ eſt vite:bᷣ lignũ vite dicebatur ab effectu. ergo et lignuʒ illud habuit virtutem dandi ieian. Aen⸗ ſcientia eſt foꝛma ſpiritualis.foꝛma aũt ſpiritualis nõ efficitur ex coꝛpoꝛe.ergo cũ immoꝛtalitas efficeretur ex eſu ligni vite.nõ ſimiliter accipitur aꝓpellatio hic et ibi. Que ritur ꝓpteꝛ quid de ligno vite fuit expꝛeſſum ꝙ plantatũ ſit in medio paradiſi.de alijs aũt nihil determinat᷑ niſi ꝙ erant in paradiſo.¶ Pꝛeterea.queritur de ligno ſciẽ⸗ tie boni et mali.vtrũ eſſet in medio paradiſi. littera enĩ ad vtrũq; ſe videtur habere.Dicitur em̃ lignum vite in medio paradiſi.lignũq; ſciẽtie boni et mali.Qã ſi ad ꝓ ximũ fit copulatio.tũc erat in medio paradiſi cũ ligno vite.ſi ᷣo nõ ad ꝓximũ ſed ad remotũ.ñ dat᷑ intelligi ni⸗ ſi ꝙ lignũ ſciẽtie boni et mali erꝗt in paradiſo.cũ lignis ad eſum datis.et cũ ligno reAnnema dicẽduz. ꝙ iſtud dicitur ꝓ recapitulatõne.vt deſcribatuꝛ in quo lo⸗ co voluptatis ſit homo poſitus.nõ ꝙ nunc pꝛimo facta ſit ꝓductõ ligni paradiſi.Elñ poteſi intelligi.vt notetur ille modus ꝓductõis.quo mediãte humoꝛe naturali.de us mediãte natura.ligna fructifera ꝓducit.⁊ in hoc ſit differẽtia ab illa ꝓductõe.quã facit deus ↄdendo ligna fructifeꝛa de terra.et hoc vidẽtur iſta duo verba ſonare terra ſiue arida.⁊ humꝰ.ſupꝛa em̃ dictum eſt germinet terra herbã virentẽ.hic vpᷣo dicitur foꝛmauit deus de hu mo. Humus em ab humoꝛe dicitur.vt notet᷑ oꝛigo mul⸗ titudinis ſᷣm modũ iſtum ex humoꝛe.et tñ differẽter tũc et nũc.nũc em̃ ſᷣm pꝛius et poſterius creſcunt arboꝛes. tũc em ꝓducebantur ad cõpletam quãtitateʒ deo oꝑan te.ſupꝛa aũt deſignatur operatio diuina.nõ niſi de ter⸗ ra materialiter.¶ Ad ſecundũ vᷣo dicendũ.q; de herbis virẽtibus(licet ſint ad delectatõem viſus et guſtus) nõ fit mentio.quia intendit hic tangere illud genus rei.in cuius differẽtia fuit pꝛimo datũ pꝛeceptum.⁊ ↄſequẽteꝛ traſgreſſio.AUnde pꝛimo tangit differentias ligni.et vñ * potuit eſſe rõ multiplicatõis.ſ.ex fluuio paradiſi.dein. de ao quid collocatus fuit in paꝛadiſo.reſpiciens pꝛedi cta ligna.pꝛeceptũ affirmatiuũ reſpiciebat lignũ ad cſũ 7 lignũ vite: pꝛeceptum vᷣo negatiuũ lignũ ſciẽtie boni mali. Vnde cum ſupꝛa cõceſſeꝛit ad eſum ta herbas vi⸗ rentes qᷓᷓ fructus lignoꝛũ.hic addidit ↄſequẽter p̃ceptũ circa fructus ligni.in quo innuitur.ꝙ magis aptabat᷑ in cibũ hominis a pꝛincipio fructus ligni.qᷓ ipᷣe herbe. herbe vᷣo magis in cibũ animantiũ irrationaliũ.q Ad terciũ dicẽduz. ꝙ de delectabili ſᷣm duplicem ſenſum fit hic mentio.ſ.Fᷣm viſum ? guſtum.viſus em̃ appꝛehendit delonge et diſcernit delectabile in nutrimẽto.guſtus at de pꝛope ſiue ꝑ immediatõem.olfatus em̃ ẽ quaſi cõſili⸗ um diffeꝛentiarum cũ guſtu.vel ad pꝛeſignanduz. ꝙ bõ nõ tãtũ vigere de bebat in olfatu.quaãtum in alijs ſenſi⸗ bus.Tactus aũt licet oſtẽdat differẽtias rei nutribilis nõ fuit hic enumeratus:ſufficiebat em̃ guſtus qui eſt ꝗ⸗ dam tactus.ſicut dicit phᷣs.¶ Ad quartũ dicẽduʒ.ꝙ li gnum vite ad hoc ſpecialiter erat ſicut dicit aug.in li.ð ciui.dei.ne moꝛs vndecũq; ſurriperet.vel ſenectute cõfe cia decurſis ſpacijs tempoꝛũ interiret.nihilominus tñ erat in ſacramẽtum et ſignificatõnem ligni vite.⁊e quo dicit᷑ puerb.lignum vite apprehẽdentibo eã. Si vo obij⸗ cituꝛ ꝙ eẽt ĩ alimẽtũ.Rñderi põt.ꝙ ſicut medicina in: q́;ẽtum bmõi ẽ ad pᷣſeruãdum vel cuꝛandum.ſic hmõi li⸗ gnum fuit ad pᷣſeruãdum cõtra defectum qui ꝓuenit ex agentibus extra.Qec hec ẽ pꝛincipalis differetia inter alia ligna.et iſtud ꝙ cetera eẽnt ĩ alimentũ.iſtud in ſa⸗ cramentum.niſi intelligamus ꝙ hoc plus erat in ſacra mẽtum.ceteꝛa plus in alimẽtum. A illud quod obij⸗ citur.ↄſequẽter dicẽdum eſt.ꝙ lignũ vite ad hoc diſpo⸗ nebat.vt cõſequeretuꝛ immoꝛtalitas vite in adam ſumẽ te: ſed hoc non fuit tota cauſa.ſed cauſa intrinſeca fuit vis cõtentiua ipᷣius anime.quã habuit a deo vitꝗ in ſta tu innocẽtie:extꝛĩſeca vo fuit eſus ligni vite. Ad ob⸗ iectum aũt in cõtraꝛium dicẽdum.cuʒz dicituꝛ videte ne foꝛte ſumat ⁊c.datuꝛ intelligi.ꝙ ſi ſibi ſubtꝛaxit cauſaʒ intrinſecam immoꝛtalitatis.iuſtũ fuit vt ab eo ſubtra⸗ heretur cauſa extrinſeca immoꝛtalitatis. Ad illud qð queritur de ligno ſciẽtie boni et mali.dicẽdum ꝙ dictũ eſt ſic quia in eſu eius expertus eſt homo quãtuʒ ſit ma lum inobediẽtie.et ꝑ oppoſitũ quãtũ eẽt bonum obediẽ tie.ab euentu ergo nomẽ accepit:pꝛius eꝛgo poterat co⸗ gnoſceꝛe bonũ obediẽtie.et per pꝛiuatõem malũ inobe⸗ diẽtie per ſimplicem noticiam.deinde vᷣo cognoſcere pe⸗ pene expeꝛiẽtiam. ¶ Ao illud quod obijcitur de ligno vi te.qꝙ poſitum eſt in medio paꝛadiſi.poteſt dici ꝙ hoc ad litteram cõgruebat.vt ex om̃i paꝛte facilioꝛ eẽt acceſſus Et ſicut pꝛimũ receptiuũ vite.ſ.coꝛpoꝛalis poſitum ẽ in medio hominis ſiue aoĩale habentis coꝛpus. ſic illud ex quo accipiebatuꝛ vite vnifoꝛmitas.eẽt in medio lignoꝝ nutꝛimento aptoꝛum. In figura etiam ẽ factum.ſ. ligni vite ſpiritualis.quod in medio fuit paꝛadiſi.i.eccłie.de us em ſalutem opatus ẽ in medio tene.vel adhuc ẽ m illud. vbi duo vel tres cõgꝛegati fuerint ĩ noĩe ⁊c. Ad hoc ꝙ queritur de ligno ſciẽtie boni et mali. vtrũ eẽt in medio.quia ambigue videtur diceꝛe ſcꝛiptuꝛa. KRñden⸗ dum eſt per hoc qð dicit aug.de ciui.dei.Adbuc amia⸗ lia coꝛꝑa tenena geſtabant:que licet ſenio nõ veteꝛaſce⸗ rẽt. vt neceſſitate ꝓduceꝛẽtuꝛ ad moꝛtẽ.ꝗ ſtatus eis de li gno vite.qð in medio paꝛadiſo cum aꝛboꝛe vetita ſimul eꝛat miꝛabili dei gꝛatia pꝛeſtabatuꝛ. tñ ⁊ alios ſumebat cibos que pꝛeteꝛ vnã aꝛboꝛẽ que fueꝛat inteꝛdicta. MWlembrum quartum BDquaꝛtũ quo agituꝛ de factõe eue penes litteꝛã. Dixit quoq; deus.nõ ẽ bonum ho minẽ eẽ ſolum ⁊c. Oſteſa multiplicatione teꝛꝛe naſcẽtium ĩ paꝛadiſo.et quo ad cau⸗ ſam cũ locutus ẽ de fluuio.⁊ quo ad fineʒ cũñ dicituꝛ ex omni ligno qð ẽ in paꝛadiſo ⁊c.ſubdituꝛ ð dn eut adeſ boni N Nepti u heſbe, D lun ſit henct gho g röſili⸗ bo enſi⸗ bilis Il.5 coſe lo i No bi⸗ Uin dli iter inter nſas ſern dbj⸗ ſpo ni ſuit ob⸗ d i⸗ inn ſa (Lueſtto multiplicatione ex pꝑte animãtis ratõnalis. Et q multi plicatio eſt ꝑ ſimile in ſpẽ.hoc aũt nõ inuentu fuit iml⸗ tiplicatõne aĩantiuʒ. EUñ ſeꝗtur.ſinxit deus ⁊c vbi nos babemus:foꝛmatis de humo ⁊c. Seqtur foꝛmatio ene de latere ade. et in hoc ↄcluditur ꝑs iſta que eſt de mul⸗ tiplicatione. . otautemaguent p oꝛdinẽ. pᷣmo ꝓpter quid dictũ eſt.nõ eſt bonũ hbomineʒ eſſe ſolũ:cũ iam dixit maſculum et feminã creauit eos. Pꝛeterea.nõne ratio ſpẽi bñ ſalua eſſet in illo ſolo. ſi ſtetiſſʒ in ĩimoꝛtalitate.⸗ Pꝛetẽa.ſi opoꝛtuit multiplica tionẽ fieri.q̃re nõ fuit facta admodũ quo multiplicatio facta eſt in angelis:vt fierẽt duo mares a deo vel płes. ſicut facti ſunt angeli:eque em̃ ꝑticiparẽt gloꝛiaʒ dei ad quã creati eſſent.¶ Item quare nõ fecit virũ de mare. ſi⸗ cut feminã de viro.et ſic ↄnter.¶ Item ſi ↄgruit facẽ ma ſculũ ⁊ feminã:q̃re feminã fecit de viro et nõ de limo ter re ſicut adam: cũ in hoc magis notaret᷑ humiliatõ hoĩs ex ꝑte oꝛiginis ſᷣm materiã.Si vo opoꝛtuit de aliqᷓ par te viri. qᷓre de latere plus ꝙᷓ de alia ꝑte:cuʒ ſint nobilio⸗ res ptes in homĩe ⁊ min nobiles. Si vo de latere viri. cũ ſint ꝑtes alie ↄſimiles ꝙᷓ os⁊ caro.os aũt factũ eſt ex oſſe caro ex carne.AVñ eꝛgo vermis vel cartiloga ⁊ ita de alijs ptibo ↄſiłib.¶ Itẽ cũ ſint ꝑtes officiales plłime.ꝛ ꝓtes ↄſimiles dicunt᷑ fieri ſᷣm q̃ndaʒ ſiłitudinem. ꝗꝓpter quid nõ pꝑtes officiales.ex latere em factꝰeſt pes. facta ẽ manꝰ? ita de alijs ꝑtibo officialibo ſiue oꝛganicis.¶ De mõ auũt ſoꝛmatõis qrit᷑ vtrũ miſterio alicuiꝰ vel aliqͥꝛuʒ dñs opꝑatus fuerit:his efnande⸗ eſt ad aĩalia qᷓ dicunt᷑ de alijs aĩantibo.¶ Ad primũ dicendũ. ꝙ illud qð dicit᷑ de maſculo ⁊ femià ꝑ anticipatõeʒ dictũ eſt:nõ quia tũc ſimul facte ſunt in oꝑibo ſex dierũ.ſᷣvt oñdere tur: tam maſculꝰqᷓ; femĩia c ↄdebant᷑.ad imaginẽ dei ↄdebant᷑:quã imaginẽ nõ accipiebat mulier a viro. ſed vterq; a deo.ſm ſpm̃ ꝗ a deo ↄditus cẽ. Videt᷑ etiã dicere aug. de hoĩe ↄdito in oꝑibo ſex dierũ. ꝙ in illa pᷣma con⸗ ditone mũdi cũ deus oĩa creauit ſimul. hõ factꝰeſt.ꝗ eẽt futurus rõ creandi hoĩes nõ actio creati:⁊ ſeqtur. Alit᷑ erãt in elementis mũdi vbi oĩa facta ſimul futura ſunt: aliter in rebo qᷓ̃ m cauſas ſił cꝛeatas.nõ iaʒ ſimul h̊ ſuo tꝑe creent᷑.ex quibo adã cum foꝛmatꝰeſt ex limo ⁊ flatu dicit᷑ aĩiatus. Ad ſcdᷣm dicendũ.ꝙ lzʒ ratõ ſpẽi ſufficiẽ⸗ ter poſſit ſaluari in vno homie imoꝛtalitatẽ hntem:non tñ ↄſecutus eẽt finis vltimꝰ. ꝓpter qð ↄdidit deꝰ hoĩem: & ſicut eſſet vnꝰſolus angelꝰpoſſet ꝑticipare gloꝛia.ſᷣ̊ nõ ſic gloꝛificareł᷑ diuia potentia in vno ꝑticipante ſicut in multis. Si etiã loqᷓmur ꝓ ſtatu angeloꝝ pꝰcaſum. con⸗ gruebat vt eſſet multitudo hoĩm.ad reꝑatiõeʒ multitu⸗ dinis ruine angelice.¶¶ Ap aliud dicendũ.qꝙ; nõ facta fu it multiplicatõ admodũ multiplicatiõis in angel. vt lie⸗ ret multitudo ĩ maſculino ſexu a deo ita ꝙ nullꝰab alio In bhoc em̃ nõ oñderet᷑ homo ↄditus ad imagineʒ trini⸗ tatis. In trinitate eniʒ eſt ꝑſona vna ab altera. ꝑſona ſpũſſct᷑i ab vtraq; ꝑſona.ſeʒ pr̃is et filij. Vñ oꝛdo nature oñdit᷑ ſicut dicit aug.qð nõ fieret in homie.ſi omes bo⸗ mines imediate oↄditi eſſent a co:vt &̊ ſignificetur ꝙ hõ ↄditus eſt ad imaginẽ trinitatis: recte dr multiplicatio in genere hoĩm.vt vnꝰſit er alio.et ſic veinceps.⸗ Ad il lud qð obijcitur. ꝙ ſicut femia foꝛmat ex viro. ſic poſſet em̃ vir ex viro foꝛmari ſi deo placuiſſet.et ſic fieri multi plicatio ſᷣm priꝰ poſteriꝰ. Rñndendo ꝙ ſi ſic fieret oꝛdo nature:in ꝑte oſtenderet᷑ quo ad hoc.ꝙ vnus ſcz eſſet ab alio.ſed nõ oſtenderet᷑ ꝙ tercius ex duobo: vt ergo totũ ſeruetur: mulier ẽ ex viro.ex viro aũt ⁊ muliere tercia ꝓ cedit ꝑſona. Sʒ hic aduertendũ eſt.qꝙ ꝑ quandã ãthi⸗ teſim eſt in creatura ᷣm ꝙ ẽ in creatoꝛe. In creatura eĩ ſcda ꝑſona ꝓcedit a pꝛima non ᷣm generatõnem: tercia o ꝓcedit ᷣm generatiõem ex vtraq;. In diuinis autem pſona filij pꝛocedit a patre ꝑgeneratõnem. ꝑſona ſpiri⸗ tuſſancti pꝛocedit a patre et filio non peꝛ generatõnem. * % lvüſj. Et ratio huius videtur eſſe.quia creatura deficit a crea toꝛe:generatio em̃ eſt in creatura m deciſionem partis ſanguis in redemptõnem. „ Beg quidẽ ꝙ dici/ .S.iij. ſubſtantie in diuinis vo eſt ſm totam ſubſtantiam: et iõ pꝛima ꝓceſſio in diuinis fuit generatio.ſcdᷣa pᷣo in hũa⸗ nis. vt de pte vtriuſq; fieret generatõ.ſ.nat᷑alis: mirabi lis vᷣo de ꝑte ſubſtantie alterius. ſicut fuit xpᷣe hõ de bia virgine. vt ſic ↄpleret᷑ oꝛdo ſᷣm generatõneʒ de tota ſuba filius a patre in diuinis de ꝑte ſube matrio xp̃ᷣe bomo ð bẽa virgine de pte ſube vtriuſq;. bomo q eſt naturalr ꝑ generatõem. In hoĩe qui tm̃ eſt hõ:mirabilis ꝓductõ/p cedit naturałr.mirabilis em̃ fuit illa que fuit eue de co⸗ ſta ade:naturalis abel ab vtroq;. In vpᷣ vᷣo deo et hoĩe naturalis pᷣceſſit mirabile.iQam ſiliꝰeſt a pre ſᷣm natu⸗ ram.a matre vo mõ mirabili. Ad illud vᷣo quod obij⸗ citur ꝙ mulier potiꝰ deberet fieri de limo q; & aliqua ꝑ⸗ te viri. Rñſio ꝙ non ita ↄuenienter: facta em̃ eſt de aliqᷓ ꝑte viri.vt oñderetur ꝙ ſicut oꝛiginem ſumplſit ex viro: ita debeat eſſe viro ſubdita ſᷣm ↄditõem nature.¶. Ad il lud qð querit᷑.quare d latere potius ꝙᷓ de alia ꝑte.dicẽ dum ꝓ in hoc innuit᷑ꝙ nõ tm eſt ſubiectio mulieris ad virum. ſ etiã quedã paritas innuit᷑: ſolemus em̃ dicere quod ẽ iuxta latus inqtum hmõi paritatẽ bre quanda. Et dicit aug. ꝓpter ↄiuctõnis ipſiꝰ vim ↄmendandã ho factũ eſſe credimus. ed adbuc poſſet .S. ij. eſſe queſtio quare de adam doꝛmiente facta eſt mulier. Ad hoc rñdet aug.ſuꝑ pſalteriuʒ dicens.ꝙ doꝛmiente adam facta eſt eua de latere.⁊ doꝛmiente vxpᷣo de aqua et ſanguie qᷓ de latere fiuxerũt: ꝓfluxerũt ſacramẽta quibo foꝛmata ẽ eccłia:q per euã ſignatur aqua in ablutõnem 7 tur ꝙ; ꝙ coſta repleuit carnẽ.quare nõ repleuit coſtaz ꝓ coſla.⸗ Ad qð dicendũ.ꝙ in hoc notari poterat teneri⸗ tudo ↄpaſſionis quã hʒ vir ad muliereʒ. vt carnalis fiat ꝑopaſſionem mulieris.¶¶ Ad boc qð obijcit quare caꝛo de carne ⁊ os de oſſe.⁊ nõ ſic dicit᷑ neruus de neruo ſic te alijs. Reſpon.videt᷑ ꝙ in latere ſunt illa duo manife⸗ ſte. et hec ſunt q̃ſi extrema ꝑtiũ ↄſimiliũ:os tanqꝙ; funda mentũ machine hũane.caro cũ cute aliud extremũ:⁊ in his erat poſſibilitas materialis ad omia ſienda. nõ ſᷣm modũ naturalẽ generatõis.ſᷣ diuĩe foꝛmatõnis.⸗ Ad il⸗ lud vᷣo qð obijcitur de ꝑtibo officialibo.dicendũ eſt.ꝙ ſi cut os et caꝛo habuerũt poſſibilitatem vt ex illis fierent alie ꝑtes oꝑatõne diuĩa.ſic coſia habnit poſſibilitatem reſpectu aliaꝝ ꝑtiũ officialiũ:iſte em modus nõ fuit ꝓ⸗ ducendi ſimile ex ſimili.̊ indifferenter ſimile mem brũ ex ſimili:et diſſimile ex diſſimili. „ ℳ. 7 N/1 (Muerituretia qua S. iiij. re dictũ eſt. edificanit deus coſtà.cũ de homie dictuz eſt. foꝛmauit deus hoiem de limo terꝛe. Ad qð dicendum. ; de hoie dictũ eſt. foꝛmauit deꝰ hoiem de limo terꝛe. ga cũ eſſet limꝰ.nõdũ venerat ad foꝛmã coꝛꝑis hũani: velĩ ꝑte vel in toto:cũ aũt iã erat coſta iaʒ aliꝗd foꝛme coꝛpo ris hũani hẽbat. ſ̃ q̃ſi edificiũ ꝑabat᷑ a ſummo artiſice: pedes em̃ q̃ſi rõeʒ fund amẽti tenẽt. coſte q̃ſi latera ediſi⸗ cij ſunt: caput vᷣo gerit vicẽ tecti. Et ſuccedit bec oꝑatio qᷓ facta ẽ de coſſa illi q fit ex limo.quaꝛuz vtraq; ẽ a deo ĩmediate.oꝑatio artificis ĩ artificialib ſuꝑaddit᷑ oꝑati oni nature:pmo em naturałr ꝓducit᷑ lignũ ⁊ foꝛmatur. ſcðo ex lignis domꝰedificat᷑ qdammõ ergo eſt ſimilititu⸗ d. licet ex alia ꝑte eſt diſſimilitudo. æ Gᷓ qð ſegꝗtur.edificauit deꝰ: nungꝗd mtifex ſummꝰfecit hec mediatibo miſtris aut ꝑ ſeipm. . Ad qð rñdet aug- ſuꝑ gen. dicẽs:q̃le miſteriũ do exhibuer̃t angli ĩ illa mu lieris ſoꝛmatõe.ꝗs audeat affirmare:certiſſime tñ dixe rim ſupplementũ illud caꝛnis in coſte locũ.ipſiuſq; femi ne coꝛpꝰ aĩaʒ:ↄformatõemq; mẽbroꝝ.oĩa viſcera.ſen⸗ ſus oẽs.et ꝗcqd erat quo illa.et creatura.⁊ hõ.⁊ femina erat:nõ niſi in illo oꝑe dei factuʒ.qð deus nõ ꝑ angelos ſed ꝑ ſeipᷣm operatus eſt. embrũ quintuʒ Stenſa multiplicatiõe ex ꝑte hoĩs.addit᷑ multiplicatõ facta ex ꝑte aĩantiuʒ irꝛõna⸗ biliũ:cum dr̃ foꝛmatis de humo ⁊c̃.⁊ alia tranſlatõ hʒ finxit deꝰ de humo:⁊ vtrobiq; nota rd igne tõ.⁊ adductio eoꝝ quibo nomen imponebat᷑.(¶ Sʒ querit᷑ ð hoc ꝙ mõ dicit volatilia foꝛ mata de humo:ſupᷣ vo in oꝑiboa ꝗnte diei dictũ ẽ. du/ cant aq̃ reptile et volatile ſuꝑ terꝛã: nungꝗd hec ẽ vna ꝓ⸗ ductõ differẽs ab illa.vt pᷣma fieret de agꝗs.ſcða fieret ð humo.Si vo ꝓductõ elemẽtati.facta ẽ ex elemẽtis: non fuit ibi aq tm̃ nec terꝛa tĩ.̊ᷣ aq̃ ↄmixta tre et ecõuerſo. et h̊ nomẽ humi deſignat᷑:tũc ad minꝰq̃rit᷑: ꝓpter ꝗd ibi plus noĩauit aquã. h po plus noĩauit terꝛã: bumꝰvo teꝛ ra ẽ madefacta.l Ad qð vr̃ dicendũ.ꝙ volatilia quedã reſpiciũt naturam mediã.ſ.q̃ coĩs eſt oeꝛi ⁊ aq̃ ad nutri⸗ mentũ acqrendũ.ſicut aues aq̃tice: et q in aere paſcunt᷑ vt hyꝛũdines:q̃dax vdo reſpiciũt naturã vltimã.ſ.terꝛazʒ ad nutrimẽtũ obtinẽdũ:ex qͥ deſignat᷑.ꝙ lʒ ex vtroq; cõ⸗ ponant᷑.tñ plus aliqñ reſpiciũt h̊ pꝛincipiũ.aliqñ illud Pꝛeterea.aq ex ꝑte q̃ ↄuenit cũ aere.magis fuit pᷣnci⸗ piu motꝰlocalis ĩ eis:er ꝑte vᷣo q̃ ↄuenientiã hʒ cũ terꝛa. vt humꝰdicat᷑ terꝛa aqͥſa:magis fuit pᷣncipiũ motꝰ nutri mẽtalis.ideo dupłr tetigit ibi oꝛiginẽ dicẽdo: ꝓducant ndo queritur S.). q̃re non ẽ facta mẽtio de piſcibo ſicẽ̃ de volatilibo.Rñſi piſces ex ags oꝛiginẽ ducũt ⁊ ĩ eis ↄſeruantur:volatilia aũt etſi ex ags oꝛiginẽ duxerunt.nũc ampliꝰ in terꝛa vel ſuꝑ terꝛã vitã ducũt.et habitatõeʒ hñt in aꝛboꝛibo vel ſu per terꝛã:q ſʒ arboꝛes ad terrã referũtur. Rñdet tamẽ aug.q̃ſtioni facte de volatilibo ſub diſtinctõe:dicẽs vno mõ ꝙ humꝰñ refert᷑ ad vtrũq;.ad aĩantia ſcʒ terꝛe et vo⸗ latilia.ſ̊ tm ad alterũ:alio vᷣo mõ ad vtrũq; cuiꝰ ſũt hec verba. Si queʒ vᷣo mouet.q̃re nõ dixit finxit deꝰde terꝛa om̃s beſtias agri.⁊ de ags oĩa volatilia celi:videat duo⸗/ hbo modis eẽ intelligendũ:aut tacuiſſe nũc vñ finxerit vo latilia celi.qꝛ ⁊ tacitũ poſſet occurꝛẽ.vt nõ de terꝛa vtrũ qʒ accipiat᷑ deũ finxiſſe h̊ tmmodo beſtias agri.⁊ vola⸗ tilia celi:etiã tacente ſcpᷣtura intelli lut qui ſciamꝰin ꝑſona taliũ rationu ↄditõne ex aꝗs ea eſſe ꝓducta.aut terꝛã vniueꝛſalr ſic appellatã.cũ aꝗs ſił: ſicut aꝑellata ẽ in illo pᷣs.vbi celeſtiũ laudibo termians ad terꝛã facta ẽ ↄuerſio ſermoĩs.⁊ dictũ.laudate dñm ð terꝛa dꝛacones ⁊ oẽs abiſſi ⁊c.nec poſtea dictũ ẽ lauda⸗ te dñm de ags.¶! Ad ſcõm ðvᷣo dicit.ꝙ tũc noĩa impoſita erãt volatilibo:piſcibo pᷣo ſᷣm genera ſua ↄgnitis ſucceſ⸗ ſiue noĩa impoſuiſſe:et ideo nõ fecit ibi mentõeʒ dæ piſei bus.Vñ dic aug.Credendũ ẽ paulati cognitis piſcium generibo noĩa impoſuiſſe.tũc aũt pecoꝛibo:cũ pecoꝛa et beſtie ⁊ volatilia ad hoĩeʒ adducta ſũt.vt eis ad ſe ↄgre gatis:qd atimq; diſtinctis noĩa imponẽt: ꝗbo etiã ipſis paulatim młtocitiꝰ ꝙᷓ piſcibo ſi hoc factum ñ eſſet poſſet nomina imponere. Weinge queritur de S. ij. hoc qð dr.Et adduxit ea dñs ad adã:nungꝗd em addu⸗ cta ſũt volatilia aut gꝛeſſibilia.ſicut venatoꝛ adducit ad retia.Qunqd h̊ fecit aliquoꝝ miſterio:aut ſola voce iuſ ſionis.Juſſionis voce nõ videt᷑ cũ nõ hẽant hmõi aĩima lia intellectũ ad ꝑcipiendũ. Miſterio etiã nõ videt᷑.ne⸗ qʒ em̃ hoim cũ nõdũ eſſʒ adhue multiplicatõ: neq; mini ſterio alioꝝ aĩantiũ.quoꝝ em̃ miſterio tũc hec adducta eſſent.¶ AUd qð videt᷑ aug.dicere. beſtie vel aues in ſuo genere obtemperãt deo:non ratõnali voluntatis arbi⸗ enn gamꝰvñ finxerit. ve . . ¶ Atez queritur de α trio.ſed ſicut mouet ille om̃ia temꝑiboopoꝛtunis:nõ ipᷣe tꝑaliter motus.pꝑ angelica miſteria qᷓ capiũt in vbo eiꝰ: quid qͥ tꝑe fieri debeat.a illo in tem ꝑaliter moto.moue⸗ tur ipᷣa tꝑaliter.vt in his q̃ ſibi ſubiecta ſunt iuſſa eiꝰ ef⸗ ficiant. Om̃is em̃ aĩa viua.nõſolũ rõnalis ſicut ĩ homi⸗ nibo.verũetiã irꝛatõnalis ſicut in pecoꝛibo ⁊ volatilibꝰ hec adductio fuit localis.nõ tm̃ ſpũalis vt pñtaret᷑ intel lectui ſuo:ſᷣim hec em̃ adductõ poſſet fieri piſciũ ſiẽ beſti⸗ arũ aut volatiliũ.poterant em̃ cognitõi humane pꝛeſen⸗ i: hec ſicut illa. hoc qð dr. Ome qð vocauit adazʒ nomẽ aĩe viuẽtis.ipᷣm eſt nomen eiꝰ:nõ em̃ videt᷑ hoc veruʒ.ĩmo multa ẽ facta mutatio illo nominũ ſᷣm diuerſitatẽ gentiũ: ſic apud nos apparet.quidã em̃ vno modo vocabulis ꝓprijs deſi⸗ gnant:quidã vᷣo alijs.4: Ad qð videt᷑ rñdere aug.dicẽs ꝙ etſi mõ facta ſit mutatio apud eos ꝗ fuerũt in diuiſio ne linguaꝝ:tñ in pᷣma lingua q̃ fuit apud om̃es.hoc no men potuit remãũſiſſe in ipᷣo.lel aliter dicendũ.q; adaʒ idẽ dic ꝙ hõ ⁊ Fm h̊ eſt ſenſus. Sic hõ vocauit. ſicẽ no⸗ men aĩantis. vt notet᷑ ꝙ homis eſt imponẽ noĩa. Vnde aug. Di lingue humane ↄſulãtur. ſic appellãtur hec oĩa quẽadmodũ eio homĩes loquẽdo noĩa poſuerũt: nõſolũ hec que ſunt in ags ⁊ terꝛis.verumetiaʒ ipᷣa aq et celum 7 terꝛa.⁊ q̃ vidẽtur in celo.⁊ q̃ nõ vident᷑ ̊ credũtur.pro diuerſitate linguaꝝ gentiliũ diuerſis noĩbus Wellant Vnã ſane linguã pᷣmitꝰfuiſſe didicimꝰ: anteq; ſuperbia turꝛis illiꝰpꝰdiluuium fabꝛicate.in diuerſos ſignoꝝ ſo⸗ nos humani diuiderẽt ſocietatẽ. Quecunq; aũt illa lin gua fuerit.qd attinet q̃reꝛe:illa terꝛe tũc loq batur adaʒ ⁊ in ea lingua(ſi adhuc vſq; ꝑmanet)ſunt voces articu⸗ late quibo pꝛimꝰhõ aĩmalibo volatilibo ⁊ terꝛeſtribo no „mina impoſuit. „„„ Pötetiaz quer S. uij. qre hec noĩa dixerit fuiſſe ĩpoſita viuẽti. q̃re nõ herbis ⁊ aꝛboꝛibo:cũ ⁊ hec noĩa hẽant.⁊ noĩbus indiguerĩt ad ſignandũ effectũ ⁊ coĩcandũ intellectuʒ.¶ Rñnſio.videt᷑ ꝙ licet his ſint mõ noĩa impoſita.tũs non dr de illis.vt notet᷑ ꝙ nõ ꝑ ſe eſſent mobilia.vt ſe ei poſſent pñtare.ſed radiatꝰterꝛe affixa:vnde peꝛ acceſſum hominis ad ipſa. ſucceſſiue fiebat nominum impoſitio. — Dinuuante gra ihu xp̃i.pꝰↄſideratõeʒ ſpũalis ſube.ſ.ange li.a coꝛꝑalis qᷓ ꝑ celuʒ ⁊ terꝛã deſignat᷑ Fm vnã expoſitõeʒ. Pꝛocedendum ẽ ad ↄſideꝛatõeʒ hoĩs.q ẽ ſuba compoſita ex pũali ſiue ĩtelledtuali ſuba ſcʒ aia ⁊ coꝛpe. Pꝛio dicẽ⸗ ¶ Nueſtio. lix. de aĩe entitate et quidditate. dũ ẽ de aĩa:q; płꝑtinet ad ↄſideratõeʒ theologica: dein xæ de coꝛꝑe aliqᷓ ſũt dicẽda.qtũ ad h̊ ꝙ ſbiacet eideʒ ſpe⸗ culatõni.Tercio de ↄiũcto.De aĩma vo pma ↄſideratõ reſpicit ſubaʒ ſiue eẽntiã eiꝰ. Scða vires eiꝰ⁊ actꝰ.h̊ em̃ totũ ad naturã aĩe rre D ſubaz at aime qdru⸗ plex ẽ ↄſideratõ.¶¶ Pꝛia an ſit.¶ Scda gꝗd ſit.¶¶ ercia ꝓpt gd ſt vel fiat. ¶ Quaꝛta ꝗd inſit.Gẽ de entitate.d ditate. cãlitate eẽntiali ꝓpꝛietate ſiue diſpoſitõe. Dico at eẽntiale ſcðᷣo mõ nõ primo.̊ em̃ refert᷑ ad ꝗdditateʒ vel cãlitatẽ de pᷣmis duobo ĩ hac qõe ſub duoba membꝛis.ð reliquis duobo in queſtionibo ſequentibus. iuſſis mouetuꝛ:ſed anima ratõnalis roluntatis aꝛbitrio vel oſentit iuſſis vel nõ ↄſentit.irꝛõnalis aũt nõ hʒ H̊ iu dicium. ꝓ ſuo tñ genere atq; natura aliqͥ tactu ꝗꝓpellituꝰ Sed Fᷣm h̊ poſſet obijci de piſcibo qui ſiłr obediũt:qre Snõ dr̃ ꝙ adduxit eoſdem. Ad hoc dr̃.ꝙ in hͥ innuitur. ꝙ quedaʒ ſunt aĩalia adducibilia ad hoĩem exñtem ſuęx terꝛã:ſiẽ ſunt volatilia ⁊ beſtie terꝛe.q̃ pñt viuẽ ⁊ ↄſeuas ri in terꝛa:quedã vᷣo nõ.ſic piſces. Ande ex h̊ colligi᷑. R onne⸗ ſeß miͦ lib⸗ tno Zin im ae. tr. ſip el H ¶ Luneſtio Membrum primum Vod aũt ſit anima rõnalis.de qua pꝛinci palit᷑ intendimꝰ.ſ.aĩa hoĩs.accipit᷑ ex ac⸗ tibus manifeſtis:actꝰeĩ pᷣmi ſunt ſm rõnẽ potentijs. potẽtie pᷣo ipſi eſſentie. Rõcina e verũ a falſo et bonũ a malo. artes inue nire et ĩterpᷣtari libere velle ⁊ bmõi.indicãt aliqð eẽ pᷣn⸗ cipiũ in homie:quod nõ eſt in aiantibo vel vita habẽtibo figura etiã coꝛꝑis indiciũ eſt:ꝙ differẽs eſt foꝛma q̃ ꝑfi⸗ cit coꝛpꝰhumanũ.Cũ em̃ alia coꝛꝑa aĩaliũ ſint inclina⸗ ta ad terꝛã naturaliter.coꝛpꝰbumanũ eſt naturatr ere⸗ ctum ad celũ:ex q̊ͥ pꝛincipiũ foꝛmale indicat᷑ eſſe intrin⸗ ſecũ:qð ad ſuꝑioꝛa ⁊ celeſtia oꝛdinat᷑.hoc aũt eſt aĩa ra tionalis ſola ↄꝑatõne aliaꝝ.qᷓ anima rõnalis ẽ.Ex ipᷣa etiã dria membꝛoꝝ.hoc dephendituꝛ:ex lingua qᷓ eſt in⸗ ſtrumentũ locutõis.manu q ẽ oꝛganũ oꝛganoꝝ2 bhmõi. Vnñ greg. naʒanſenꝰ:q vo rectꝰẽ homĩs habitꝰ. et ad ce⸗ lum ſeſe ſuſtollẽs.ſurſumqʒ reſpiciẽs:et hec dona eſſe cer tiſſimũ eſt apꝛobatia regia ptatem: veniq; ꝙ ſolꝰita foꝛ⸗ matus ẽceteroꝛũq; oim pꝛona ſunt coꝛꝑa.⁊ indeoꝛſum ꝓcliuius inclinata. manifeſtata differẽtia honoꝛis eius oñditur.dum oſtet illa quideʒ huiꝰeẽ ſubiecta potentie. hũc aũt ſuꝑeminẽtis exiſtẽ dignitatis. Qã alijs quideʒ om̃ihpanterioꝛa mẽbꝛa coꝛpꝑis pedes ſunt.in boĩs auteʒ ↄditõne bec mẽbꝛa manꝰeſtecte ſunt:qꝛ rectitudini eius habitꝰeius vndegreſſus videbat᷑ eſſe ſufficiẽs.q geminis pedibo ſtandi ↄſtantiam cauta puiſione firmaret. als q; ad vſuʒ rõnis officia manus aptata ſunt: et ſi ꝗs rõnali nature miĩſteriũ manuũ ꝗpriñ ꝗd eſſe dixerit.mime delĩ quit:nõſolũ em̃ ad hoc qð ↄmune et ꝓmptũ eſt intelligẽ⸗ tie nr̃e reſpitio.q ſcʒ manꝰlr̃is adminiſtratõe ſignamꝰ. Et quidẽ nec iſta gra rõnalis impar ẽ dignitatis.ꝙ lit⸗ teris quidẽ loꝗ poſſumꝰ.et manibo diſputamꝰ.in elemẽ⸗ toꝝ figuris nrm reponẽtes eloquiñ.Ex ipᷣa etiaʒ diſtin⸗ ctõne coꝛꝑis.Fᷣm dexterã ⁊ ſiniſtrã añ et retro.ſurſum et dxoꝛſum in coꝛꝑe hũano dep̃hendit᷑ motoꝛ interioꝛ:q eſt ꝑfectio eſſe intellectualis: ſolũ em̃ celũ et coꝛpꝰhũanum hʒ hãc diſpoſitiõeʒ.vnde vtrũq; coꝛpꝰhʒ motoꝛẽ intelle⸗ ctualem ſiue rõnaleʒ. Ex ipᷣa etiã noticia naturali q̃ ni hil nouit tantũ quantum deum eſſe ⁊ ſe. ſicut dicit aug. colli itur ipſam eſſe. (Vlembzum ſecundum Vo ſu poſito oñter ꝓcedendũ eſt ad quid⸗ eiꝰquedã ꝑtinet ad alia ſciam. q̃ntũ ↄueni unt huic ſcie diſſerendũ ẽ. ¶ Oiſffinit᷑ autẽ atoõne ad cãm efficientẽ cũ dr̃. Anima ẽ tei foꝛine ſpi raculũ vite.et h accipitur ex eo ꝙ dr Geñ.ij. Inſpirouit in ipᷣm de ſpiraculũ vite.¶ Diffimit᷑ etiaʒ in ↄꝑatõne ad coꝛpꝰqð ſuſcipit ip̃a. Vñ augꝰ.x aĩa et ſpũ. Anima eſt ſuba quedã ronis pꝑticeps.regẽdo coꝛpori accõmodata. Diſfinitur etiã reſpectu vtriuſq; a caſſiodoꝛo cum dr̃. Aia eſt ſuba ſpiritalis a deo creata. ꝓpria ſui coꝛpis vi⸗ uificatrix. ¶ Diffinitur etiã ↄpatõne ad ſuũ finẽ cũ dicit ſeneca. Aia eſt ſpus intellectualis ad btitudinem in ſe ⸗ in coꝛꝑe oꝛdinatꝰ.Diffinitur etiã in ↄpatõne ad vires quibo agit in coꝛꝑe cũ dr.Ylia eſt ſpũs intellectualis.ra⸗ tionalis.ſemꝑ viuens.ſemꝑ in motu.bone maleq; volũ⸗ tatis capax.hec autem diffinitio eſt in libro de anima 2 ſpiritu.et conſonat cum quadam ratõne Johis damaſ. quam hic tangit. Difſfinitur etiam ſᷣm quãdam conue nientiam eius ad om̃e.ſᷣm ꝙ dicitur. Anima eſt ommũ ſimilitudo:quam erxponit augꝰ.in libꝛo de anima et ſpi⸗ ritu cum dicit.habet enim vires quibus omnia compꝛe hendit ſiue inueſtigat.et omnibus ſimilis exiſtit.cuʒ ſit vna.ſimilis eſt terꝛe per ſenſum:aque per imaginẽ.aeri per ratõnem.firmamento per intellectum:celoꝛum celo per intelligentiam: ſimilis eſt lapidibus per eſſentiaʒ. ditatem ſiue diffinitõeʒ: ſ̊ qa diffinitionũ lix. arboꝛibue per vitam. animalibus per ſenſum et imagi⸗ natõnem. hominibus per ratõnem. angelis per intelle⸗ ctum. deo per intelligentiam. 4! Diffinitur etiam inq;⸗ tum eſt ſeꝑabilis a corpoꝛe. Anima eſt ſubſtantia ſpiri⸗ tualis ſimpler et indiſſolubilis incoꝛpoꝛea paſſibilis. ¶Circaiſtas diffin S.). tõnes poſſet obijci ad explanatõnem eaꝛũ. ¶Qam cũ tei⸗ foꝛme ⁊c.nonne hoc totũ poſſet conuenire angelo ciſor mis em̃ eſt:et ſpiratur a deo ſᷣm ratõnem vite.⸗qAd q8 dicendum.qꝙ deifoꝛme dicitur ad differentiaʒ anime ir⸗ ratõnalis.ſpiraculum vite dicitur ad differentiam ge/ li. Angelus em̃ etſi ſpiratur a deo vt vita.non tñ eſt ſpi⸗ raculum vite coꝛpoꝛis:et hoc mõ intelligitur in diffini⸗ tione aie:et diſtinguit ab angelo.¶¶ Similiteꝛ põt obijei⸗ ↄtra illam diffinitõnem. Amma eſt ſuba incoꝛpoꝛea ⁊c. dicitur em̃ ↄtrarium vt videtur in li.de eccleſiaſticis do⸗ gmatibo. Solus deus eſt iucoꝛpoꝛeus. creaturas anteʒ alias dicimꝰ coꝛpoꝛeas. Rñſio.coꝛpoꝛeuʒ dicitur dupli citer.vel abſolute.vel rõne alicuius ↄditõnis ſiue reſpe ctiue. Si abſolute.ſᷣm hoc non eſt anima homĩs coꝛpo⸗ rea.ĩmo incoꝛpoꝛea:dicitur tñ coꝛporea.quia aliquam babet circũſcriptõneʒ vel diffinitionẽ localẽ ↄparatione ad deum.qui oino incircũſcriptus eſt. In hoc eꝛgo ꝙ di citur ſubſtantia differt ab accidente. In hoc autẽ ꝙ in⸗ coꝛpoꝛea.differt ab eſientia coꝛꝑis qð habet trinam di⸗ menſionẽ. In hoc autẽ ꝙ eſt rõnis particeps. diſſert ab irꝛatõnali.In hoc aũt ꝙ ẽ regendo coꝛpoꝛi accõmodata Differt ab angelo.qui dicitur ſuba incoꝛpoꝛea.rõnis ꝑn ceps:regendo coꝛꝑi accõmodata.4.Sʒ obijcituꝛ nonne cũ angelus aſſumit coꝛpꝰregit illud.ᷓ accõmodat⁊᷑ coꝛpi regendo.ꝙᷓ nõ differt ſᷣm hãc rõnem ab angelo. Rñdet᷑. ꝙ eſt regẽ coꝛpꝰduplicit᷑.vel vt ꝑ illud moueat᷑.⁊ ſic eti⸗ am ↄuenit angelo vt regat corpꝰ:vel vt ꝑ illud viuificet᷑ ⁊ ſic ↄuenit aĩe:ex hoc em̃ dicta eſt aĩa.qꝛ coꝛpꝰ viuificat nõ ſic dicitur angelꝰ.¶ Reſtat ad explanatõem ipſiꝰdif⸗ finitõnis oñdere aĩam eſſe ſubam ⁊ incoꝛpoꝛeã. autẽ ſit ſubſtantia.nõ tm̃ vt foꝛma ſubſtantialis. ᷣ vt ꝗd ens in ſe.pᷣter hoc ꝙ eſt actꝰ coꝛꝑis oñditur. Om̃e enim mo⸗ uens alterũ ꝑ ſe.diſtinctũ eſt ꝑ eſſentiaʒ ab illo. Qam ſi nõ eſſet ꝑ eſſentiam diſtinctũ.ſeipᷣm moueret: quod ẽ im poſſibile.eo ꝙ mouens ẽ actu:mobile do ĩ potẽtia reſpe ctu ipſiꝰ.Reſtat ergo ꝙ mouens ꝑ ſe eſt diſtinctum per eſſentiam a mobili.ſᷣ aia mouet coꝛpꝰ:ergo eſt diſtincta P eſſentiam a coꝛpoꝛe.ꝗ eſt ſuba pꝛeter ſuſtantiam coꝛpo ris.¶ Eoꝛte diceret aliquis.ꝙ mouens non exigit diſti⸗ ctionem a moto Fm eſſentiam ſed qualem ba bet fo?a re ſpectu materie.Contra foꝛma nullum habet actum niſi in materia.et mouens aliquem habet actum pꝛeter illð ꝙ; mouetur.eꝛgo non eſt tin forma materie.et hoc patet per exemplum. Jgneitas em non mouet materiam cuiꝰ eſt actus:.ſed materiam aeris vt extrahat in actu quod fuit in potentia eodem modo ponderoſum quod mouet᷑ a remouente ꝓhibens mouetur.et pꝛoducente ad ſuum locuʒ. Reſtat ergo cum anima per ſe moueat coꝛpus.q; erit aliquid pᷣter hoc ꝙ eſt foꝛma ſiue actus coꝛpoꝛis:er go erit foꝛma ſiue actꝰ coꝛpoꝛis:ergo erit ſubſtatia ſim⸗ pliciter. ¶ Item anima ſe habet ad corpus ſicut nauta ad nauim.ſ̊ nauta Fm ſubam diuidit᷑ a naui cuʒ mouet nauim et m accidens mouet.ergo eia ſᷣm ſubſiantiam diuiditur a coꝛꝑe:etſi mouet᷑.Fm accidens mouetur:er⸗ go anima eſt ſuba pꝛeter coꝛpus.¶ Item foꝛma qꝗᷓ ſoluʒ eſt eſſe materie in ꝑficiendo totũ.pficit omes paꝛtes ma⸗ terie.et ↄſimili ratõne.vt eſt dicere quelibet ꝑs ignis eſt ignis:h̊ anima pficit totum cinꝰeſt anima.no ↄſimili ra tione:ergo nõ eſt tm̃ actus vel eſſe materie. autẽ non perſiciat aia vnãquãq; ꝑtem conſimili ratõne.patet per hoc ꝙ nulla pars aialis eſt aial.nam in anuloſis coꝛpe ribus de quibus magis videtur nulla illaꝝ dicitur ani⸗ mal.licet quelibet ꝑ ſe habeat motũ.¶ VMꝛ aũt ſit incoꝛ⸗ poꝛea videt᷑.quia nulla foꝛma coꝛpoꝛea ẽ in diuerſis lo⸗ cis tota:ſed aĩa ſimul eſt in diuerſis ꝑtibus tota. non eſt foꝛma coꝛpoꝛea pſů incoꝛpoꝛea.¶ Preterea.ſiłitudies coꝛpoꝝ ſunt in aĩa et nõ dimenſiue:ſi em̃ eſſent dimenſi ue. cũ infinite pñt eſſe ſiſitudines.oĩno eſſet intinite di⸗ menſiõis: nõ g ſũt ibi dimẽſiue:̊ mõ ſimplici. Sncceſſ eſt ip̃am eſſe incoꝛpoꝛeã.⸗:! Item om̃e coꝛpoꝛeũ bʒ ꝑtem extra ꝑtem.ſed aĩa in coꝛꝑe nõ habʒ ꝑtem extra ꝑtem.ꝗᷓ Weſt coꝛpoꝛea.eſt ꝙ̊ ſubſtantia incoꝛpoꝛea. . ¶ Atem obncitur de S. ij. diffinitõne caſſiodoꝛi.ꝙ aĩa eſt ſuba ſpiritalis 7c. Cum eniʒ apponat᷑ hec differẽtia a deo creata.reſpectu alicuiꝰ bet facere dr̃iam:queritur q̊ reſpectu cuiꝰ: cũ quelibʒ foꝛma creature ſit creata a deo.ſᷣm quendaʒ modũ acci⸗ piendo creatuz: ꝓut dicimꝰquicꝗd eſt vel eſt creatoꝛ vel creatura. 4 OPꝛeterea.d ꝓpria ſuba viuificatrix. ali⸗ quã ſubam bhʒ a qua ẽ vita coꝛꝑis.et vita coꝛꝑis ẽ pꝛimꝰ motus:põt queri.ꝗs eſt ille actus ꝑ queʒ diſceꝛnimus vitã homis a nõ viuente.¶ Ao pꝛimũ dicendum. ꝙ hec dr̃ia a deo creata:ponit᷑ ad excludendum erꝛoꝛẽ illoꝝ.ꝗ dicebant aĩam eſſe de ſuba dei:et maxime de aĩa rõnali Cũ em̃ inſpirauit deꝰſpiraculũ vite.et nõ de aliena ſub⸗ ſtantia.cum nulliꝰindigeret:ſicut nos ſpiramus ð ſuba aeris.inſpirauit de ſuba ſua. aĩa eſt de ſubſtantia dei. Ad hũc g excludendo erꝛoꝛeʒ de quo infra dicet᷑.diceba tur aĩa a veo eſſe creata ita ꝙ differentiaz faceret reſpe⸗ ctu ſubſtãtie de deo genite ſcʒ filij.et de deo ꝓcedentis.ſ. ſpũſſcti.¶ Ad ſcᷣm dicendũ.ꝙ in hoc diſcernit᷑ vitã ba bens a non viuente:q; motꝰvitalis eſt in ↄtrariũ motui nature:videmꝰem̃ ꝙ ſᷣm motũ nature graue fertur croꝛ ſum et leue ſurſum.ſicut aꝓpaꝛet in platis:⁊ qð igneum eſt.vt colera fertur deoꝛſuʒ in aĩalibo:cũ nutritur ſimile ſimili. Item motu naturali fertur aligd ſurſum xel de⸗ oꝛſum vel oꝛbicularit.ſ̊ motu aĩali fertur in añ?⁊ retro. vel dextroꝛſum vel ſiniſtroꝛſuʒ ſicut in aialibo. ꝗᷓ diſcer⸗ nitur motꝰvitalis a naturali. Item ſm intellectũ fit ab ſtractio ſpẽi a materia vel ſubiecto: ſᷣm naturã vᷣo nõ.ẽᷓ differentia eſt inter eſſe vitale ⁊ naturale.⁊ ideo dr pro⸗ ſubſtantia ſui corꝑis viuificare. * Atem ula diffinitõ S. uj. cum dr.Aiĩa eſt ſpũs intellectualis ad bẽitudinem in ſe in coꝛꝑe oꝛdinatꝰ.ſic explanat᷑. Pꝛimo oñditur ꝙ non eſt diffinitõ ↄueniẽs om̃i aĩe:nõ em̃ aĩe brutali: ſcdo q; ſuꝑuacuũ videtur qð ſequit᷑. ꝙ in coꝛꝑe oꝛdinata ſit ad bẽitudinẽ:bẽ̃itudo em̃ eſt gaudiũ de veritate ſumma:ad audiũ aũt de veritate ſumma nõ oꝛdinat᷑ rõne coꝛꝑis. Snõ oꝛdinat᷑ ad btitudinẽ.¶ Pꝛeterea.ſi ponit᷑ in diffi⸗ nitõne.ad differentiã alicuiꝰponitur:querit᷑ ergo cuius ¶ Ao pꝛimũ dicendũ.ꝙ diffinitõ eſt ꝓpria aie rõnalis: de qua nos hic intendimꝰ:et licet quedã alie diffinitões ↄueniat aie ſenſibili vel vegetabili:magis ꝓpꝛie ↄueniũt rõnali.q Ad ſcᷣm dicenduʒ:ꝙ btitudo dr̃ dupłr. Elno mõ gaudiũ de ſumma veritate:ſiue de veris ⁊ certis bo⸗ nis gaudẽ:⁊ ſic ↄueniũt tm̃ aĩe.Alio mõ ſicut dĩic anſel. btitudinis ꝑtes ſunt:et ea q̃ ꝑtinẽt ad ꝑfectõeʒ aĩe.⁊ ea q̃ ꝑtinent ad ꝑfectõeʒ coꝛꝑis:et ſᷣm h̊ põt accipi qð dicit in diffinitõne ſup̃poſita.Ael põt dici.ꝙ aĩa oꝛdinat᷑ in ſe ⁊ in coꝛꝑe:vt notetur q̃liter hʒ aĩia pᷣmaʒz ſtolã ⁊ ſcdᷣazʒ quaꝝ vtraq; eſt oꝛdinata ad btitudinẽ:pꝛimã hʒ ratõne ſui.ſcdðam hʒ in coꝛꝑe.Et dicenduʒ ꝙ hec differentia in coꝛꝑe diſtinguit inter aĩam rõnalem ⁊ angelũ:angelus em eſt ſpũs in ſe oꝛdinatus ad britudinem. anima vo eſt ſpũs · in ſe et in coꝛꝑe ad btitudinẽ oꝛdinatus. deinde queritur . S rõne ↄñntis diffinitõis in li.de aĩa ⸗ ſpũ. Ata ell ſpũs in tellectualis rõnalis:ſꝑ viuens.ſꝑ in motu.bone ⁊ male volũtatis capax.õt em̃ q̃ri cum hec dr̃ia intellectuał ſit apoſita:ad quid apponitur ꝙ dr ratõnalis. Prete rea.ſemꝑ viuẽs videtur ↄmunioꝛ eſſe dria qᷓ; intellectua lis.ergo pꝛeponenda eſſet. Pꝛeterea.ꝗd eſt dictu ꝙ ſꝑ eſt in motu. Põt ergo queri de quo motu intelligatur. Mon em̃ ſemꝑ eſt in motu locali.⁊ ita de alijs motibus: non g bene dr ſemꝑ in motu. Sꝛeterea.ſi motus eius dicitur volũtas.illa differentia intelligitur ꝑ h̊ ꝙ dicit. bone et male volũtatis capax. e pꝛimũ rñdetur.q Due differentie ptinent ad cognitõnem.et tres ꝑtinẽt ad motum.Ad cognitõem em̃ ꝑtinẽt he due differentie:in⸗ tellectualis et rõnalis:vᷣ intellectualis ↄmunis eſt ange lo.ratõnalis vᷣo ꝓpꝛie dicta eſt ꝓpria aime hũane. ſᷣm ꝗ rõnis eſt ratiocinatõ.Ex altera vo ꝑte ſunt tres differẽ tie.quaꝝ pꝛima dicit ↄtinuam influentiã ad mouenduʒ a pꝛimo ſcʒ a deo:ſcða vᷣo ↄtinuã motõeʒ nature. tercia motõem volũtatis. Vel pꝛima ⁊ ſcdᷣa ꝑtinent ad eſſe.teꝛ cia vᷣo ad bene eſſe:que vo eſt ad eſſe.eſt ſub duabo diffe⸗ rentijs.i. Qam pᷣma qtum ad eſſe ꝓpriũ.ſcða q;ẽtum ad h ꝙ; põt influere ſuꝑ coꝛpꝰ.licet nõ ſemꝑ influat rõne cor⸗ ruptibilitatis in coꝛꝑe.Vnde ſemꝑ.in motu dicitur:nõ quia ſemꝑ moueat coꝛpꝰ. ꝗpter coꝛꝑis defectũ.ſᷣ qꝛ ſemꝑ moueret ſi coꝛpꝰſibi ſemper ↄiunctũ eſſet. S=ðDUMU — — (Weinge queritur S. v. c hac diffinitõne.Anima eſt oĩm ſimilitudo. Aut eniʒ hoc intelligitur ᷣm eſſe.aut ſᷣm cognitõeʒ. Si ſᷣm ↄgni⸗ tionẽ ſᷣm ꝙ cognoſcens ſpeciẽ omniuʒ habere põt.ſᷣm h angelus eſt oĩm ſimilitudo:põt eniʒ habere oĩm ſpẽs.et ita ꝑ hoc aſſimilari.Si voo dr pm eſſe.tũc diceretur ani ma om̃is creatura.quemadmoduʒ dicitur de bomine in euãgelio pᷣdicante euãgeliũ om̃i creature:qð nõ inueni⸗ mus./ qPꝛeterea.hr̃et tũc ↄuenientiã in genere cũ omĩ⸗ bus. et ita cũ coꝛpoꝛeis ſu bnztis, Ao qð dicendũ.ꝙ; dicit᷑ oĩm ſimilitudo ſicut exponit᷑ ꝓpteꝛ vtꝛũq;.iQam ꝙ; dr ſimilis ẽ ꝑ eſſentiã lapidibo ⁊c̃.hoc refertur ad conue nientiã eſſe:qð aũt pᷣmittitur.ꝙ bʒ vires quibo oĩa apxpp hendit.hoc ꝑtinet ad ſiłlatõem ᷣm cognitiõeʒ:nec ſiłe eſt de angelo.qꝛ angelꝰnon cognoſcit omia niſi intelligibi⸗ liter.aĩa vᷣo cognoſcit ſenſibilia ſenſibiłr. intelligibilia ĩ telligibiliter.¶ Ad aliud dicendũ eſt.ꝙ licet ha beat cõ⸗ uenientiã cum om̃ibo in genere.non tñ in omnibo:con⸗ uenit em̃ cum ſubſtantijs coꝛpoꝛeis inanimatis in eſſe. licet non in coꝛpoꝛeitate:cum animatis in vita:cuʒ ſen⸗ ſibilibo in ſenſu:et ex ꝑte incoꝛpoꝛeaꝝ. cũ angelis in in⸗ tellectu:cum deo ſiue dr ſubſtantia ſiue ſupᷣ ſubſtantiaʒ ſm dyoniſiũ in intelligentia.Qec oꝑtet ꝓpter hoc . ꝙ di catur om̃is creatura ſicut homo.quia homo habet per qð cõuenit cum incoꝛpoꝛeis rõne anime:cum corpoꝛeis rõne coꝛpoꝛis.qð non habet anima. 77 . (Diffinitur terum S. vj. aia ꝙ eſt ſuba ſpiritalis ſimplerx et in diſſolubilis: ĩ coꝛ⸗ poꝛe paſſibilis atq; mutabilis. Rõne cuiꝰobijcit᷑. ad qð ponũtur tot differentie.i Qam ꝑ G̊ ꝙ dĩ ſpiritalis.videt᷑ dare intellectũ ſimplicis.¶ OPretẽa.incoꝛpoꝛea ẽ de pri⸗ mis differẽtijs.q̃re hic ponit᷑ de vltimis.¶¶ Itez paſſibi⸗ lis nõ videt᷑ eſſe dr̃ia:cum hõ nõ ↄueniat aie gloꝛificate. qᷓ impaſſibilitatẽ habebit. 4 Simiłr indiſſolubilis non vigetur eſſe dr̃ia.cũ diſſolubilitas ↄueniat omi creatuẽ. Rñſio.ꝙ aia humana in medio eſt:ſube ſcʒ ſuꝑioris gelice.⁊ infeꝛioꝝ ſubaꝝ. reſpectu inferioꝝ ſubaꝝ po nitur illud qð dr. aĩa eſt ſuba ſpũalis ⁊c.reſpectu do ſu perioꝝ dr̃ incoꝛpoꝛea paſſibilis atq; mutabilis.Qaʒ in hoc ꝙ dr ſpũalis.ſeꝑatur a coꝛpulẽtia q eſt inferioꝛ. In hoc aũt ꝙ dr ſimpler.ſeꝑatuꝛ a ſubſtantia ſpali que compoſita.ſicut eſt ſpũs.qui dr natuꝛalis aut vitalis in coꝛpoꝛe:per hoc autẽ q; dicitur indiſſolubilis.ſeꝑatur a vegetabili in plãtis:⁊ ſenſibili in bꝛutis.quaꝛuʒ vtraq; eſt ſubſtantia ſpiꝛitualis ſimplex ſed eſt diſſolubilis. Er alia paꝛte incoꝛpoꝛea eſt communis diffeꝛentia ani⸗ me ⁊ angelo ſed paſſibile ſeparat:licet eniʒ aliquo mo/ do mali angeli poſſint pati.et boni de naura poterant 1 in, bue: eins ick. ng tac inn nge⸗ i cia ter ſe⸗ : — da animã in genere et diffiniendo ꝑ di Lueſtio mutari:tñ non hñt angeli hanc paſſibilitatetn vel muta bilitateʒ. vt coꝛpoꝛe patienti ↄpatiant᷑ vel ſimul traſmu tentur:et hoc eſt de quo loqꝗtur hic de bac paſſibilitate mutabilitate in oꝛdine ad coꝛpus nium. ¶ Per H ptʒ qualiter rñdendũ eſt ad obiectũ piimo.Qam li ſpiritua le coartaret᷑ ad ſpũs incoꝛpoꝛeos:ſimplicitatẽ quandaʒ impoꝛtaret:ſed hic accipit omuniter. vnde ſimplex in il lo genere ſuꝑaddit..·Ad illud vo quod obijcitur de bac differentia incoꝛpoꝛea.dicendũ ꝙ; ſcer reren ſit pone⸗ ſferentias ſpecifi cas:non tñ eſt ꝓpterea in hac diffinitõne. in qua oſtendi tur qualiter eſt inuariabilis aĩa.et qualiter variabilis Ao terciũ dicendũ.qꝙ paſſibile accipit᷑ ex natura oꝛdi nata ad coꝛpus. ⁊ mutabile ſimiliter. paſſibile auteʒ in demoniboeſt ad penam. impaſſibile aũt quod ↄuenit aĩe gloꝛificate: eſt ex gratia.4l Ad quartũ dicendũ.ꝙ lʒ am ma vt eſt creatura poſſit deſinere eſſe ſi ſibi relinqueret᷑. tñ indiſſolubilis eſt:quia nõ habet vnde diſſoluat᷑.quia eſt ſepabilis a coꝛpoꝛe: quod nõ fuit in vegetabili planta rum ⁊ ſenſibili bꝛutoꝝ:et ratio huieſt.qꝗa aĩa oꝛdinata eſt ad ſummã imoꝛtalitatẽ ſcʒ deũ. Alie vo oꝛdinate ſunt aad coꝛpus moꝛtale inq̃tuʒ buiuſmodi ſiue coꝛruptibile teriali ipſius anime. 7 7 Iſa qmaditate aĩ .. — me. m ꝗ ptinet ad ſpeculatõein theolo gicam: ſeqtur de cauſalitate ipſius. Et primo de cauſalitate materiali quo ad fieri:et etiã quo ad eſſe. Deinde de cau⸗ ſa foꝛmali.Tercio de efficiente. Quarto de finali. Lüc em̃ dicimꝰſcire vnũquodq; cuʒ cauſas eiꝰ cognoſcimus Etum autẽ ad fieri.¶ Pꝛimo oſtendendum eſt ꝙ non ſit de diuina ſubſtantia.iſicut quidam beretici ſomnia⸗ uerunt. 4 Scdo ꝙ non eſt de materia ſpirituali.4 Ter cio ꝙ non eſt de materia coꝛꝑali:ſieut quidam phi poſu erunt a veritate oberꝛantes: ſed eſt creata a deo.ſicut ſu pra habitum eſt. , embzum priumn Bprimũ. non ſit vel fiat de der ſubſta⸗ tia. 2 te deo: oſtenditur. Si eſſet de ſubſtã na dei: ſubſiantia dei vel eſſet ipſa aĩa vel es anime: ita ꝙ anima xe ſuba dei produ eretur. Si vo ſubſtantia cri anima eſſet. non eſſet ani⸗ a gaudeo ad triſliciam: ſubſtantia em dei incommuta⸗ bilis eſt. ſicut munis animi ↄceptio docet. Pꝛeterea di⸗ ceretur tunc.ꝙ anima eſſet ad ipſum ꝙ; dens. et ita vna⸗ queq; aĩa:et ita vna aĩa eſſet id ipᷣm qð alia.que om̃ino Mma mutabilis a bonitate in maliciã: a veritate in erꝛorẽ abſurda ſunt. Si vo ſubſtantia dei eſſz ſicut materia aĩ⸗ me. et alterũ eſſet foꝛma: cũ foꝛma ſit nobilioꝛ materia. eſſet aliquid digniꝰ eo. Quoo cũ ſit impoſſibile:neceſſe eſt dei ſuᷣam non eſſe ſicut materiam reſpectu creature ongde nõ ẽ de ſuba dei vt de materia.4l Pꝛeterea. 'm ma teriam fit rei tranſmutatõ ſi eſt in re mutabilitas: p Fᷣm ſubſtantiam dei non ẽ tranſmutatio ſiue in ſubſtãtia dei ergo nõ eſt dei ſuba materia reſpectu anime.ergo nõ de ſubſtantia dei. ¶ Ieem non eſt anima genita ð deo vel ꝓ⸗ cedens.ſicut ſpirituſſanctꝰ: ſic em eſſet ipſum quod deꝰ ergo eſt creata a deo vel facta:ſed dicit aug. ad petrũ de fide:non vniꝰnature poſſunt eſſe qui fecit et factuʒ: non g̊ anima ẽ de ſuba dei:ſiue de deo.ſiue a ai ↄtrari um obijciũt quidã heretici ſc. Joꝛmauit deus homineʒ e limo terꝛe et inſpirauit in eũ ſpiraculũ vite: ſed ſpira culum vite nõ eſt niſi anima.g inſpirauit animam:ergo anima eſt ſpiritus vel flatus xæi.ſed ſpiritus dei non eſt niſi de dro. 4 Pꝛeterea. Johᷣ. vlti. Inſufflauit in eos Di⸗ eens. Accipite ſpiritũ ⁊c.mhil aliud aũt eſt ſpirit queʒ ſufflamt niſi ſpiritus ꝓcedens de ſubſtantia dei ſcilʒ pa it materia animaꝝ. tris et filij: ergo pari ratõne cum dicitur inſpirauit ⁊c. dicitur flatus ille de ſubſtantia dei.¶ Pꝛeter ea · non in⸗ diget deus extrinſeco ad hoc ꝙ inſufflet vel inſpiret: ſiẽ homo vel anima indigz elemẽto ſuppoſito coꝛpoꝛis. Si aũt non indigeret anima aliquo extrinſeco ad ſpirandũ diceretur ſpirare de ſeipſa:ergo pari ratõne imo multo ercellentioꝛi.ſi deus non indiget alio extra ſe ad ſpiran dum flatum in coꝛpus.erit ſpiritus ille vel flatus ð deo vel de ſubſtantia dei. 4 Item lumen eſt de lumĩe ſine di⸗ minutõne lucis a quo eſt. vel ex ꝑte foꝛme vel materie. et ita ſine omi diminutiõe.nec tñ hoc lumen eſt iüllud:ergo cum diuina virtus multomagis ſit potens ꝙᷓ virtus lu⸗ minis:gᷓ multofoꝛtiꝰde deo põt eſſe aliquis ſpiritus.qui non eſt eiuſdem ſube cum co. ſine aliqua mutatõne ex pte dei . ¶ Iem in genere coꝛpoꝛeoꝛuzʒ eſt accipere aliqð primũ materiale: in genere ĩ coꝛporeoꝝ videt᷑ ꝙ poſſit accipi aliquod pꝛimũ materiale: ſed ſi hoc ẽ. cum incor⸗ poꝛeum non ſit materiale coꝛpoꝛeũ:neceſſe eſt eſſe incoꝛ⸗ poꝛeum:et quod eſt primum materiale eſt pꝛimum in il lo geneꝛe. ergo illud erit primum genere in coꝛpoꝛeoꝝ. ergo vel creatum vel increatum: ſed creatum non poteſt eſſe cum de illo ſimiliter poſſit queri. ergo neceſſe eſt eſſe increatum. ergo deum: eꝛgo de deo eſt anima⸗et alie in⸗ coꝛpoꝛee ſubſtantie. Et ita fuit vna hereſis que dicebat quemadmodũ yle fuit materia coꝛporuʒ:ita deus fu⸗ d quod dicendũ.ꝙ aĩa non eſt e deo. p̊ eſt creata de ihilo:ſicut habet᷑ ab aug. et alijs ſanctis in pluribo locis ſacre ſcripture. aũt ſit a deoo facta.babet᷑ ꝑ hoc quod dicit᷑ Eccs.vlt.reuertatur pul⸗ uis in terꝛã de qua ſumptus eſtet ſpiritus ad deuz qui dedit illũ:vel fecit pᷣm aliam Iram. Oꝛ autẽ ſit ex nihilo: cuidentibo ratõmbo colliget᷑ infra.¶ No ea vo que obic⸗ cta ſunt. Rñdet᷑.ꝙ licet inſufflatio illa ſpũalis ſit ð deo qua filius dei inſufflauit ſpm̃ſanctũ. q; fiare ſpinſanctũ eſt ſpirare ipᷣm.cuʒ ſigno tñ aliquo:qui flatus potuit di ci coꝛꝑalis et coꝛꝑaliter ꝓcedens aboꝛe xpᷣi homĩs:tam̃ cum dicit᷑ in Geñn. ꝙ deus inſufflauit hᷣm litterã. lxx. vel inſpirauit: nõ ẽ intelligendũ ꝙ ſit flatus aliquis coꝛpo⸗ ralis. ſed nec ſpũalis qui ſit de deo vel de cxiſi ubſtantia ſed a deo de nibilo. Hic em loquit᷑ de ſpiritu rõnali cre⸗ ato. ibi vo de ſpiritu eterno increato ꝓcedente iuiſ. ibilit in coꝛda fidelium: licet aliquando eſſet ſignum aliquod ad oſtenſionem. Ad ſeoᷣm dicendũ.ꝙ licet deus nõ in⸗ digeat aliquo extra ſe ad inſuiflandum vel ad inſpiran⸗ dum: ſicut aĩa que indiget elemento ſuppoſito:tñ non de ſe eſt ille flatus.ſ̊ de nihilo factus:et ideo dicit᷑ yſa.lvij. Omeʒ flatum ego feci et in. xlij. Hec dicit dñs creans et extendens eos firmans terꝛaʒ et dans flatum populo ꝗ eſt ſuꝑ terꝛã.et ſpiritũ omibo calcantibo ſuꝑ eom: ex qui bus colligitur:ꝙ anima eſt ſpiritus vel flatus a deo cre atus vel factus. non de ipſo exiſtens. 4 Ad illud vo qð obijcitur. ꝙ lumen de lumine eſt ſine dim inutõne ſubie⸗ cti a quo eſt.et ita poſſit anima eſſe de deo vel dei ſubſtã tia. Dicendum ꝙ illa multiplicatio locum habet in for⸗ mis babentibus communem materiam: que in hoc ha⸗ bent quandam virtutem ſpiritualem. vt poſſint ſe mul⸗ tiplicare.et vnum non erit alterum: vbi vo non eſt com munis materia.nullatenus poterit eſſe multiplicatõ vel pluralitas: ita ꝙ vnum non ſit id quod alterum: vnde enim veniret pluralitas ſubſtantie. non ab ipſa forma que vna eſt:nec ab ipſa materia eſt. cum nulla ſit:⁊ iðo cæ cei ſubſtantia non poteſt eſſe. niſi deus eſt: filiꝰ em̃ ei deus eſt. et ſpirituſſanctus eſt de deo et eſt de?. 4 Ad vltimum vo dicendum. ꝙ licet reducantur omnia cor: poꝛalia ad materiam.ſicut habetur in expoſitione eius quod dicitur. In pꝛincipio creauit deus celum et terꝛã ẽ,non tamen ſic eſt in ſpiritualibus et in coꝛpoꝛeis ſub ſtantijs: vt ad vnam reducantur materiam. ſed vel non reducuntur ad materiam. vel diſtinguuntur in materie bus:et in hoc decepti erant illi heretici:qui vnam pone bant munem materiam ſpirituũ:eo eniʒ ꝙ coꝛpoꝛeitas 7 remouetur a ſpiritibus.eo remouet᷑ ↄtinuitas: et ꝑ ↄſe⸗ quens ineſt diſcretõ:&̊ nec eſt vnitas materie. neq; eniʒ eſt vnitas materie vt fiat vnũ ex altero. Reſtat S.qꝙ non eſt ↄmunis illa materia in ſpiritibo.ſicut heretici poſue runt tendẽtes ad h̊ ꝙ om̃ia eſſent vnũ.¶ Sʒ adhuc obij⸗ ciunt heretici ſic.ↄſtat ꝙ aia eſt ad imaginẽ tei ſiẽ ima⸗ go. et non ſicut hec figura eſt imago herculis: ꝗ̊ eo mõ qͥ imago dicit᷑ ſm phᷣm: cuiꝰgeneratio eſt ꝑ imitatõeʒ. ſed in generatõne eſt generatũ de ſuba generati. g aia eſt de ſubſtantia dei. Ad qð rñdetur ꝑ hoc quod dicit aug.in li.de decẽ coꝛð.ꝙ aliter eſt imago tua in filio tuo:alit᷑ in ſpeculo.In ſpeculo aũt imago tua nõ eſt illud quod tu. In filio vo eſt imago tua m equalitatẽ ſube. In ſpecu⸗ lo aũt qᷓntuʒ longe eſt a ſuba tua.et tñ eſt imago tua. q;⸗ uis nõ talis ſicut in filio tuo m ſubam: ſic in creatura nõ eſt hec imago cæi quod ẽ in filio.quia h̊ eſt qð pater id ẽ. verbũ dei ꝑ qð facta ſunt om̃ia: ſicut em̃ in nummo aliter eſt imago imꝑatoꝛis. et aliter ẽ in filio: ſic et tu nũ mus di es:ex hoc melioꝛ.quia cũ intellectu ⁊ cũ quadã vita nũmus tei es.vt ſcias etiã cuiꝰ imaginem geras: et ad cuiꝰimaginẽ factus ſis:nõne nümus neſcit ſe ha beꝛe imaginem imꝑatoꝛis: Klembrumſe EUwoſito ̊ ꝙ aĩe nõ ſunt de ſuba dei que⸗ ritur. Si anime habeãt materiã ſpiritalẽ er qua fiant.¶ Et pꝛimo querit᷑ de anima ade.vtrũ habuit materiã ſpũalem ex qᷓ ſie de anima eue.vtꝛũ fuerit creata in ope ſexte rei 4Sc ðo . buius ueſtõnis. . IUrticnlus primus X pꝛimũ quo querit᷑. Atrum anima ade ba dbuit materiã ſpũalem ex q̃ facta ſit. videtur: cum em̃ aĩa creando infundat᷑.⁊ infundendo aũt ade non fuit foꝛmatũ vt videt᷑ nili poſt creetur c opa ſex dierum. ſicut aparet ex tertu Geñ. ſoꝛmauit hbo Vminẽ de limo terꝛe: nec anima ade creata fuit pꝛius.q ſi creata fuit in operibo ſex dieꝛũ.eo ꝙ eꝰquieuit ab om ni oꝑe ſuo.quo ad genera ⁊ ſpẽs ↄdendas.⁊ quo ad ma teriam: opoꝛtuit ꝙ aĩa ade ↄdita eſſet in operibo ſex die rum. vel rõne ſui generis vel ſpẽi.vel rõne materie ſue: bnõ rõne generis tm̃.nõ em̃ dicitur creatum genus ſine ſpecie.nec ſpẽs ſine aliquo indiuiduo:qð ſi diceretur.q; om̃ia iam creata erãt et ita genꝰ. ↄſtat ꝙ nõ ꝓpteꝛ hoc cõ dita erat ratio multiplicandi: non em̃ habeĩr᷑ plãte ha beant pr̃atem multiplicandi:niſi in rebo ſui generis. ſi⸗ militer nec om̃ia bꝛuta pratem multiplicandi hñt niſi in rebo ſui generis. Reſtat ꝙ q; non dr anima bũana crea⸗ ta. ꝓpter creatõeʒ generis aiĩe in plantis vel in brutis. opoꝛtuit ꝙ aliqᷓ ratõ aĩie humane adita eſſet vel materia quia ſi nulla ratio ↄdita erat:non einm ꝓpteꝛ rõnem an geli dicta eſt aĩa in ſua rõne creari.ſᷣm poc em̃ haberet aia hũana ſm eſſe ſuũ pẽdentiaʒ abãgelo. Reſtat qᷣ ꝓ aia hũana non ẽ ↄdita vel creata inter opꝑa ſex dierũ. ni⸗ ſi rõne materie ſpũalis:̊ cum pꝰ facta ſit.facta eſt ex il⸗ la materia.¶ Pꝛeterea. hoc videt᷑ per ſi imile: qꝛ dicit᷑ ꝙ om̃ia coꝛꝑalia ↄdita erant in oꝑibo ſex dierũ in ſua ma⸗ teria:̊ pari rõne aĩa(cũ nõ ſit oĩno ſimpler) ↄdita fuit in ſua mgateria: illa eũt non eſt nili ſi pũalis.ꝗᷓ in materia ſpũali.(¶ Cont᷑ obijcit augu.Si illa materia ſpũalis a⸗ liqñ fuerit in ſua foꝛma cũ eſſet incoꝛpoꝛea. aut erat cuʒ rõne aut ſine:ſi ſine rõne. irrationalis: ex irꝛatõnali S facta eſt aĩa ronalis qð abſurdũ eſt. Si vᷣo erat cũ rõne iam foꝛmã habebat oplentẽ.̊ᷓ nõ fiebat aima bũana er ipa. Pꝛeterea.alie res nõ tm̃ erant ↄdite in materia.ſᷣ in rõne foꝛmali. In h̊ em̃ di ſtinguit᷑ facẽ a creare:q̊ᷓ aĩa hũana ↄdita ẽ in rõne foꝛmali in ope ſexte diei: ſᷣ nõ eſt ratio foꝛmalis niſi ipᷣa ſit in ſua foꝛma cõdita. ergo ani⸗ ma ade fuit in ſua foꝛma condita.non ergo facta eſt er diei.¶ Tercio de animabus alijs in pꝛincipali membro ——— materia. Ad pꝛimum dicendum. g, anima ade que fuit pꝛima anima: condita fuit in oꝑe ſexte diei ſimpli⸗ citer ꝑfecta. AUnde non dicendũ eſt. ꝙ tũc ym materiaʒ ſpiritalem fuit ibi ↄdita.nec ſᷣm rönez generis aime in plantis.vel aĩantibo:nec ſᷣm ſimilitudinem in angelis: co ꝙ vtrobiq; eſt ratõ ſpũalis.q Ad qð obijcit.ꝙ crea⸗ ta fuit poſt opus ſex dierũ.videt᷑ ex ſu pficie littere. cum dicitur inſpirauit in faciẽ eius ⁊c. Rñndet᷑. ꝙ nõ ꝑ h̊ vo⸗ luit intelligere ꝙ tũc pmo eſſet aĩa ↄdita:cum pꝛius dix⸗ erit creauit hoĩem ad imaginẽ et ſunilitudinẽ ſuã.⁊ hoc eſt m aĩam:nõ em̃ ſi matcria aĩe creata diceretur per h̊ ouenienter dici poſſet:ꝙ aĩa creata eſt ad imagin?: nam imago attenditur ſᷣm foꝛmã. Si vo attendit᷑ ꝙ aĩa creã⸗ do infundit᷑ ⁊c.dicendux eſt.altero duoꝝ modoꝝ:vel ꝙ anima hũana pꝛiꝰeſt ↄdita. ⁊ tũc eſt ↄiũcta ſicut foꝛma ſeꝑabilis cũ ſua materia:cũ dictum eſt. inſpirauit ⁊c̃.et tũc differẽtia eſt in ꝑte inter aĩam ade et aĩas noſtras:tqͥ ad hoc ꝙ noſtre creando infundunt᷑.¶ Et ſi querat᷑.q̃re anima huana ſic creata eſſet et poſt ↄiuncta.non autem ita dicat᷑ de animabo bꝛu toꝝ. Rñdet᷑.ꝙ ꝑ hoc voluit de us deſignare dr̃iam aie bumane ad alias:ꝙ ipᷣa eſt ſeꝑa — bilis tanq; hñs modũ exiſtendi p le. alie aut anime non habent. Elel potiꝰdicendũ eſt.ꝙ ſicut aĩa noſtra creãdo infundit᷑.ita fuit de aĩia ade. Unde in ope ſexte diei for⸗ matus eſt homo dæ limo terꝛe: 2 9ↄdita eſt aĩa et creando infuſa..: Si aũt queꝛat᷑ ad quid tũc faciat mentõeʒ poſt opa ſer dierũ.Rñnderi põt.ꝙ expᷣſſio facta eſt. ne crede⸗ retur ſic eſſe creatũ hoĩem ſicut aĩalia.vt nõ babeꝛet ani ma eſſe ſuum aliqͥ modo p̃ter coꝛpꝰ:quẽadmodũ nec ha bet anima bꝛuti. Pꝛeterea.vt oñderet᷑ pꝓ recapitulatõeʒ ̈ de homine ſpaliter erat ſermo.et de alijs Apter ipſum vt expſſione facta. notaꝛet ꝙ homo factꝰ eſt de limo ter⸗ re ertra ꝑadiſum. ⁊ poſitꝰſit in delitijs padiſi ad operã⸗ dum et cuſtodiendũ. In his aũt omibo nibil temere aſ⸗ ſerendum eſt. ſec pbabiliter Fm ratõnem ſcripturarum dicendum. DODſcõm quo querit᷑ de anima eue.VAtrũ fue⸗ rit creata in ope ſexte diei. qd videtur ꝑ boc dicit᷑. creauit hoĩem ad imaginẽ 2 ſimilitu dinem ſuã. maſculũ et feminã creauit eos:q̊ tm̃ ↄditus ẽ adam ſed et eua. Si vo eua creata eſt. boc nõ eſt niſi Fm animam.Fᷣm enim coꝛpus qualiter poſſet intelligi vt ſi⸗ mul fierent adam et eua 'm coꝛpus: cum vnum coꝛpus ſcilicet eue.eſſet de coſta ade. Si emim erat de coſta foꝛ matum.tunc coſia pꝛeceſſit:quare adam ante euam eſt foꝛmatus. non ergo ſimul ſᷣm coꝛpus ergo ſi erat ibi ſi⸗ multas quod videtur peꝛ hoc ꝙ ſub quadam indiſtin⸗ ctõne dicitur.erat anima ene condita in opere ſexte diei Contra.per ſupꝛadictam ratõnem. Amma creando infunditur ⁊c̃.ergo cum coꝛpus eue ſit de coſta ade. ne⸗ ceſſe fuit vt anima eue poſtlerius eſſet cõdita:ergo ſi coꝛ ma eius creata eſt poſi opera ſex dierum. 1 ꝙ ſi ſin rationem maris ⁊ femine factus e omo ĩ ope ribus ſex dierum. non tm̃ adam factus eſt ſᷣm animam et coꝛpus.ſed et eua ſimiliter in opere ſexte diei:ſed non pus eue foꝛmatum eſt poſt opera ſex lrk⸗ 7 am ſimul in parte indiuiſibili diei illius. vt non ſit contraꝛi um quod dicitur conſequenter.qꝙ eua foꝛmata eſt de la⸗ tere viri.et quod dicitur in eccleſiaſtico.ex ipſo creauit adintoꝛium ſimile ſibi:et ſic omnia illa dicerentur ꝑ re⸗ capitulationem quandam. vt maioꝛ fieret expꝛeſſio.Cũ enim fecit herbas et plantas in opere tercie diei.nonne tunc et ligna paradiſi. ergo paꝛi ratione de alijs. Al po teſt dici.ꝙ adam factus fuit in operibus ſexte diei · tamẽ hm coꝛpus quia adam fuit ratio condendi bumani ge⸗ neris de latere em eius facta eſt eua. de ipſo autez 7 eua bumanum genus. et ita fuit principium humani gene⸗ ris.pꝛopter hoc potuit includi in illis operibns a gbus deus requieuit condendo rationes rerun. &t ᷣm ̊ re⸗ den inet W nine hgelis⸗ bceg⸗ 5 ſo⸗ 1odir ſpers hann crei⸗ rl ung nder as:g kre Mein nitr enon ddo for⸗ nde poſt ree⸗ tont he ſoe um er⸗ ri⸗ ,, = — — — = ⸗ oe 9 (Queſto ſponſio eſſʒ ad hoc ꝙ dicit᷑.maſculũ et femĩam fecit eos idẽ.Fᷣm coꝛpus ade materialiter. ex quo poſt foꝛmauit coꝛpus eue. vel fecit hoiem ad hoc vt eſſet maſculus 2 fe mina.et ꝑ illa genꝰ hũanum multiplicaret. ¶ Alig dice bant ꝙ aĩma vtriuſq; erat creata in ope ſexte diei. vt eẽt ſenſus.maſculum et femiam fcecit eos.i.aĩmas cõdidit ad imaginẽ ſua:ntam maris qᷓ; femie.coꝛꝑa vᷣo poſt foꝛ⸗ mata ſicut recitat ſcriptura.¶ Sʒ tüc querit. quare nõ dictũ eſt. de eua ſicut de adam:de adam em̃ dicit . ꝙ foꝛ⸗ mauit hoĩem de limo terre et inſpirauit ⁊c. de eua vo ni bil dicitur quo ad cõiunctõem aime cũ coꝛꝑe. Si do ai⸗ ma eue eſſet ꝑ ſe pꝛimo creata.et poſt ſuo coꝛꝑi cõiũcta. videret᷑ ſilr dicẽdũ:nõ aũt ſilłx eſt di ctũ. aliter videtuꝛ ratio ex pte eue et ex parte ade. Mihi verin imiliꝰ videt᷑ fm pꝛim modum dicenduʒ.ſaluo tñ iudicio melioꝛis ſententie. Membꝛum terciuz pꝛin nius queſtionis. NS mem bꝛũ terciũ huiꝰ qõnis vbi agit᷑ de aĩabo alijs. Si habeãt materiã coꝛpalem de qua ſiãt. Circa h q̃rit᷑ pꝛio de aiabus getabilibo ĩ plãtis.¶ Secũdo de aĩabo enſitiuis in aialibo. ¶ Lercio et pꝛicipalit de aĩabo ra⸗ tionabilibo. Iuerũt em quidã ꝗ dixerũt aiaʒ eſſe ex aĩa. ſicut coꝛpꝰ ex coꝛꝑe eſt.et hoc extendebãt ad aĩaʒ rõnalẽ ſed de alijs dicetur pꝛius. rticulns primus. Elod auteʒ aĩa ex aĩma ſit. videt᷑ tũ in plan⸗ tis tũ in qnibuſdã aiĩmalibo.Cũ eĩ deſcindit nõ eſt ſine aima:ſic ergo ꝑs coꝛꝑis deſcindit a toto coꝛ⸗ poꝛe.ita aĩma ꝑtis coꝛpoꝛis erit ex aĩa totius coꝛpoꝛis. Mꝛeterea.ſi totũ coꝛpus arboꝛis fuit aĩatũ. aĩma ẽ ꝑ totũ coꝛpus.ſic foꝛma impᷣſſa:ſ foꝛma impᷣſſa recipit di uiſionẽ ſᷣm diuiſionẽ coꝛꝑis.ꝗq̊ᷓ aĩma erit ex aia. 4 Pꝛe⸗ iuidat ꝑ partes. erit ĩ qua⸗ terea.ſuppoſito ꝙ aĩma nõ di libet ꝑte.facta ꝗ̊ deciſione.erit tota in ꝑte deciſa.⁊ tota ĩ eoa qͥ ſit cœciſio ſiue ſeꝑatio:cũ eꝛgo ꝑs deciſa nõ ſit aĩ⸗ mata mſi ꝑ hoc ꝙ fuit in coꝛpe tota.erit aĩa Ptis oꝛigi⸗ nem ſumẽs ab aima totiꝰ.. ꝛeterea. in reb⸗ que fiunt Fm naturã cũ ignis ẽ ex igne.dicimꝰ foꝛmãſin generato igne eſſe ex foꝛma:gignẽtis natura em̃ ẽ pꝛincipiũ ex ſi⸗ milibo ſilia ꝓducẽdi.&̊ a ſimili.cũ hec, ꝓductio ſit ſm na turã.diceret᷑ aia ex aima eſſe. ¶ LTotra arguit᷑. ꝙ aia ñ eſt ex aima ſ̊ tm̃ aiatũ ex aĩato:et pꝛimo ꝓbat᷑ ꝙ aĩa nõ diuidit ꝑ diuiſionẽ coꝛpoꝛis.nec ꝑſeipam. Solũ em̃ il⸗ lud qdð hʒ partẽ extra partẽ diuidi pt.ꝗᷣ qð nõ hʒ parteʒ extra partẽ nec ꝑ ſe nec ꝑ accidẽs.nõ pt diuidi nec ꝑ ſe nec ꝑ accidens:ſed aĩa eſt hmõi.cũ ſit ſubſtatia incoꝛpo rea. ñ pt᷑ diuidi nec ꝑ ſe nec peꝛ accidẽs.q] IToꝛte dicẽt aliquis.ꝙ babet ptatem ertra ptem Fm accidẽs.cuʒ ſit actus coꝛpis inſeꝑabilis a coꝛpe.Cõtra cũ ſit actꝰ coꝛ⸗ poꝛis nõ eſt in ſingulis ꝑtibo ſᷣm diuerſas partes ſub⸗ ſtantie ſue.ᷣ totaliter pm ſui ſi ubſtãtiaz. qꝛ tota ẽ ĩ qua⸗ libet ꝑte ſui:ꝗᷓ nõ diuidit᷑ pᷣm ꝑtes ꝑ aecidẽs.eo ; ẽ actꝰ coꝛꝑis:cũ ergo aĩa nõ diuidat᷑ per ſe vel per accidens in partes.nõ eſt ſui multiplicatiua. ergo aima non erit ex aĩma. Pꝛeterea.in aguilla et hmi coꝛpoꝛibo. cũ diui⸗ duntur.nõ dicitur aĩma eſſe ex aĩma.ſed compoſitum quod eſt dimiſibile in potẽtia.eſt diuiſũ actu:g cũ totuʒ eſſet aĩatũ anteq; trcideret᷑. nõ eſt ibi.niſi mu tiplicatio actu eius qdð fuit pꝛius in potẽtia.et nõ eſt aima er aĩa. Item aĩma erat vna m ſubſtãtiã ĩ capite angnille. et in cauda et ſimiliter in pꝛĩcipali parte plante et ſecũda ria: ergo cum diuiſa eſt cauda a capite. nec noua ſubſtã na anime ibi fiat:neceſſe erit ꝙ vna ſubſlãtia anime ſit in cauda deciſa et in capite a quo ſ- eparat᷑ꝛergo nõ dicet ꝙ aima ſit ex aĩma.̊ vna multe:qꝛ eſt in diuerſis ſbſtã⸗ tijs:nũquid ſiłr eſt ꝙ vnũ generat ex altero. vt plata ex planta a planta ſine ab arboꝛe.coꝛpꝰ cciſ u3 lxx. plãta. et aimal er Almali⸗ A qð dicendũ eſt.ꝙ diui⸗ ſio coꝛpoꝛis aĩmati ĩ partes actu ſeparatas. nõ facit ꝙ; aia ſit ex aima. nec ꝙ vnũ aĩmatũ ſit er alio vel de alio: ſed qð eſt multũ in potentia.iom ẽ multu in actu. a eĩa vnaẽ multoꝝ.et multe per accidens. ſicut in diuiſione anguille cõtingit in coꝛpoꝛiho anuloſis:ih̊ ſecus ẽ ĩ bis que fiũt per generatõem. ibi em̃ ẽ dicere aĩatũ ex aia⸗ to eſt. et multe ſũt aime ſm illud ; ſunt ⁊ m illð ꝙ ſũt actus:q; aĩatũ pratem habet multiplicãdi in mltiplica⸗ tione ſui ſuſceptibilis naturalit.diſſert aũt in parte hec multiplicatio.ab illa queẽ ĩ ſoꝛmis coꝛpoꝛalibo.vt ignei tate.qꝛ ibi foꝛma ſequit᷑ diniſionẽ materie vtroq; modo vt poſſit per ſe ſubſiſtẽ. hic at ñ niſi vnomõ vtſi implicit᷑ ſiſtet: nõ em̃ cauda pr̃ per ſe ſubſiſtere in aĩmatõe licet ad hoꝛã:ignis vo diuiſus per ſe pt᷑ ſubſiſtere.⸗¶ Pꝛete⸗ rea.igneitas partem habet extra partem in igne. vnde et maioꝛ dicitur in maioꝛi igne. etiã mioꝛ in mioꝛi:aĩma vo nõ ſic.neq; em habet partẽ extra partẽ.neq; ẽ maioꝛ in maioꝛi neq; nnoꝛ in mioꝛi. In hoc aũtẽ cõueniẽtia.q; vtrobiq; eſt ſimiliũ de ſimilib ꝓductio. Vnde aĩatum dicit᷑ ex aito:aima dᷣo ex aĩima no ita MPꝛie dicit᷑:qð ſi di ceretur in plantis et quibuſdã mialibo. nõ tñ diceretur in omnibo. nullatenus aũt in homie ſicut infra oſtende tur 2c. Articulns ſecundus cundo ꝓcedendum eſt ad inquiſitõʒ oꝛigi⸗ nis aĩme in aĩmalibo.que fiũt er putrefacti⸗ one ſiẽ in vermibo. Dixerũt em̃ quidã.ꝙ coꝛ⸗ poꝛa celeſtia inducũt aĩam ſenſibilẽ ĩ hmõi aĩalibo. Alij Hvo dixerũt ꝙ ſpũales ſubſtãtie q̃ mouẽt coꝛꝑa celeſtia: inducũt illã in hmõi coꝛpoꝛibo. Cercij vᷣo dicũt eã a deo eſſe creatã.i Pꝛimi vᷣo inducũt᷑ ad B.q coꝛpoꝛa ſupeꝛce leſtia per ſe ſint cauſe.qꝛ ſᷣm mutatõʒ ĩ ſuperioꝛilv ſctaʒ fit mutatio ſiue generatõ bmõi aĩaliũ.vñ ĩ vere cum ſol accẽdit tũe maxie generãt᷑:ſilr ĩ eſiate ⁊ antumno:mini me aũt in byeme. Sʒ cõtra ẽ ꝙ coꝛpoꝛalis virtꝰ non eſt pꝛincipiũ rei ĩcoꝛpoꝛee.cũ res incoꝛpoꝛes ſit eſſentie nobilioꝛis virtute coꝛpoꝛali:ergo nõ ſunt ſuperceleſtia coꝛpoꝛa ſufficiẽs pꝛicipiũ generatõis iã dicte.qua fiant aĩe ſenſibiles.¶ Si vo dicat᷑.ꝙ ſubſtãtie ſpiritales.mo⸗ uẽtes coꝛpoꝛa ſuꝑceleſtia ſũt pꝛĩcipia aĩaꝝ.ita ꝙ coꝛpo⸗ ra celeſtia diſponũt materiã:ᷣ perſectõ inducitur a mo toꝛe ſupceleſti. et ſic coꝛpoꝛeũ a coꝛpoꝛeo.et incoꝛpoꝛeũ ab incoꝛpoꝛeo.Cõtra H̊ ẽ.qd dicũt ſancti. ſolũ deum eẽ creatoꝛẽ. Si ᷣo hmõi aĩme ꝓducũt᷑ in eẽ a vᷣtute ſuper⸗ celeſti incoꝛpoꝛca:aut de nibilo fierẽt.et tũc diceret᷑ ẽ creatrix illa virtus ſuperceleſtis.qdð eſt impoſſibile:aut ex aliqͥ pexiſtenti.et illud nõ eſſet coꝛpoꝛeũ.cũ ex coꝛpo⸗ reo incoꝛpoꝛeũ nõ pducat᷑. Si do ex incoꝛpoꝛeo.eadem eſt queſtio de illa:et ſic in infinitum. Nec ex ſe natura⸗ liter pꝛoducit.cum virtus incoꝛpoꝛea celeſtis ſit ſepaꝛa ta a coꝛpoꝛe. NHic autem eſt inſeparabilis a coꝛpoꝛe: nõ ergo ꝓducitur hmõi anima ſenſibilis a virtute incoꝛ⸗ poꝛea ſuperceleſti que ſic creata S.¶ Si dᷣo dicat᷑ vltimo Ipt iã dicta.ꝙ adaptatõẽ materie a coꝛpoꝛibo ſuꝑcele⸗ ſtiba vel ipis mediãtibo:ſᷣ aĩa ſenſibilis q̃ ẽ ccẽ plementũ ẽa deo.ſm hoc obijcit᷑. nõ erit verũ ꝙ ſolꝰ ĩtellectꝰ.i. ſubſtãtia habẽs intellectũ.ſit ab extrinſeco.ſicut habe ĩli.de aĩalibo.¶ Pꝛeterea.ſi eẽt ab eytriſeco bec aĩa ſen ſibilis.a nobilioꝛi pꝛĩcipio eẽt ſoꝛma in his qᷓ fiũt putre⸗ factõe.q ĩ his q fint generatõe:⁊ ita eẽnt entia nobilio⸗ ra:quod cum nõ ſit. non erunt aĩme in bmõi coꝛpoꝛibo ĩmediate a deo. Pꝛeterea. quare ñ eſſent ſeparabiles hmõi aĩe.cũ ꝓueniãt ab extrinſeco oĩno.nec dependent niſi a dxo qᷓtum ad ſuum ene⸗ A qð poteſt reſponde ri.ꝙ ſicut in ſemine deciſo pᷣm naturam eſt quidam mo toꝛ incoꝛpoꝛeus.quo mediante. diſpoſitio fuit ad per⸗ fectionem que eſt anima. ita in bis que fiunt putre⸗ factione. eſt quidam motoꝛ incoꝛpoꝛeus.quo medi⸗ ante fit diſpoſitio od perfectionem que eſt anima: nec im ab illo motoꝛe creato dicit᷑ creari. qꝛ creatio eſt de ni bilo.boc aũt eſt ꝓductio de exiſtẽti Fᷣm quãdã ſiłitudi⸗ nem licet remotã. Si vo dicit᷑ creari a deo ſoꝛma vltima ſic diſpoſitio materie ab actione coꝛpoꝝ celeſtium. non ꝓpter bhoc ẽ nobilioꝛ foꝛma ĩ putrefacto. ꝙᷓ ĩ his que fiũt ſm vniuocã rõem:qꝛ et ibi dicit᷑ ſieri ſoꝛma vltia a deo diſponẽte. mouẽte naturaliter materiã. Sic em̃ vr aug. dicere in li.de trini.cũ ponit agricolã diſponentẽ mate/⸗ ria n. deũ aũt creatoꝛẽ.i.cõditoꝛem foꝛme. et motoꝛẽ in ſu ꝑceleſtibo. diſponentẽ materiã. deũ aũt foꝛme cõdito/ rem. Mec ꝗpter hoc eſſet foꝛma ſeꝑabilis.qᷣ nõ cõdidit eam deus. niſi dependentẽ ineſſe et oꝑatione a ſuſcepti⸗ bili:nõ ſic aũt eſt in aĩima rõnali.¶ aut phs dicit aĩ⸗ mã itellectiuã eſſe ab extrinſeco. boc eſt nõ tm ꝓpt agetẽ . vltimũ q eſt extrinſecꝰ.ſic em̃ eſt infoꝛmis pꝛimo creatis que tñ nõ ſunt ſeꝑabiles.et hoc ẽ qꝛ nõ dependet ſuũ eẽ ab extrinſeca cauſa:fatendũ eſt ergo vel vltimã foꝛmam eſſe a motoꝛe creato.nõ tñ creari:bᷣ fieri in exiſtẽte. p ſiłi tudiem remotã. vel a deo creari.i.condi. diſpoſitoõʒ 50 tam ĩ his que fiũt ſᷣm vniuocã rõem.ꝙᷓ ñ vniuocaʒ fieri ab agentibo creatis. Articulus tercius ierciñ quo querit᷑ de oꝛigine aĩmaꝝ nr̃aꝝ rõnaliũ. Vltrũ poſſunt dici aĩme ex aĩma. et vocauit hũc modũ eſſendi eſſe ex traduce.qð auidã aſtruũt ꝓpter oꝛiginale peccatũ qdð a patribo de⸗ ſcẽdit ad filios:oꝛiginale aũt cũ ſit peccatũ eꝛit in aĩma et ideo dicebãt:ꝙ ſicut de carne paterna caro pueri oꝛi⸗ ginaliter ꝓducitur. ita de gignẽtis aĩma.aĩma geniti de Duci eſtimet᷑. ¶¶ Sed cõtra hoc obijcit᷑ ſicut obijcit bugo. ratio pꝛima ẽ.q ſpũali nature nõ cõuenit neq; ex mate⸗ ria eſle. qm̃ eſſentialiter ſimplex eſt. ̊ neq; mater is eſſe. qm in vnitatis ſue ſimplicitate indiuidue ſem ꝑ cõſiſtẽs augeꝛi vel multiplicari oĩno nõ pt᷑:ſimpler em̃ nata pꝛo pagatõem nõ facit. niſi ad id qð ꝓpagandũ eſt ab ipſo. a quo ꝓpagandũ eſt.ꝑs ſummi no pt niſi totũ traſierit: quod & vnũ eſt inter duo.ſi totũ traſierit.nihil ex eo re⸗ manet illi a quo eſt:ſi aũt totũ ꝑmanet nihil confert illi ad qð eſt. Si aia er aĩa gignit᷑ ſiẽ caro ex carne. dicãt qũo ſimplex illa ſubſiãtia.aut tota ĩ gignẽte remaneat. Si ingenitũ traſierit. aut tota in genitũ traſeat.ſi in gi gnẽte remãſerit. niſi foꝛte oms aĩas cõſubſtãtiales dice⸗ re velint.a illã naturã ſimplicẽ ĩ ꝓpagatõʒ filioꝝ ꝑſona liter multiplicari.ſ eẽntialit ñ diuidi.nõ attẽdẽtes quã ta incõueniẽtia hãc aſſertõʒ ↄſequãt᷑.ſi vna et eadẽ eẽn tia ſil britudieʒ et dãnatõz glie 2 pene addicta credat᷑. PHoſtremo.cũ dicat auctas reuertat᷑ puluis ĩ terrã de q̃ ſumptꝰ ẽ.⁊ ſpũs redeat ad dñm ꝗ fecit illũ.maifeſte oñ⸗ dit᷑. ꝙ nõ ſpũs de ſpũ.ſ̊ caro de carne trãſducat᷑ materi⸗ aliter: qᷓuis em̃ nr̃a materialit corꝑa pꝛio loco de terra nõ ſint.idcirco tñ nõ incõuenient᷑ d tra ſũpta eẽ dicũt᷑. qꝛ pᷣmi hoĩs coꝛpꝰ a qͥnr̃a coꝛpa materialit eſcẽderũt: de terra p materiã ſũptũ ẽ. Qð licʒ ſub eodẽ q; ĩtellectu de ſpiritibo q; nr̃ is nõ ex traduce eẽ credẽt᷑.poſſit dici ꝙ; a dño dati ſunt.ĩ eo q; a dño datꝰ ẽ pꝛimꝰ ſpũs.ſcʒ a qꝑ materiã deſcẽderũt.tñ ĩ H̊ ꝓbabiliꝰ ↄſtat aias ex tradu⸗ ce nõ eẽ.ꝙ ſic ĩ pꝛio hoĩe coꝛpꝰ de terra ſi umptũ.ſpũs vo a deo dat legit. ita et rõ erpoſtulat vt ĩ ſeq̃ntibo quideʒ om̃ibo caro ꝗdẽ ex carne deſcẽdẽ.ſpũs at a dño credat᷑ venire. Pꝛeterea. cũ ĩ lege ſcriptũ ẽ. Si ꝗs ꝑcuſſerit mulierẽ pᷣgnãtẽ:⁊ ulla aboꝛtiuũ fecerit:ſi nõ fuit foꝛma⸗ tũ mulctet᷑ pecuiĩa. Si at᷑ foꝛmatũ fuit.reddat aĩazʒ p aĩa apte declarat᷑ qꝛ cũ caro de carne ſemĩat᷑.aĩa ſiłr ex aĩa nõ trabit᷑. Si em̃ cũ carne aĩa ſemĩat᷑q̃re in aboꝛtiuo ñ foꝛmato aĩa ꝓ aĩa ñ redderet᷑:cũ ̊ inaboꝛtino tñ foꝛma to.aĩa/ꝓ aĩa reddi iubet᷑.qd niſi ĩ eo nec dũ foꝛmatuʒ eſt.adhuc aĩaʒ nõ eẽ ondit᷑.vt vicʒ queadmodũ ĩ pꝛimo hoĩe pꝛiꝰ coꝛpꝰ foꝛmatũ.deinde aĩam infuſaz legimꝰita etiã in oĩbo ſubſequẽtibo pꝛiꝰ in vulua coꝛpus huanũ foꝛ mari. de inde aĩazʒ infũdi credamꝰ:qð ſi cni ſoꝛte videat᷑ qũo paternũ ſemẽ in vulua ante aĩmatõem. vel creſcere poſſit aut vegetari: vel etiã vſq; ad hũani coꝛpꝑis effigiẽ ꝓmoueri. videat qũo ar buſta et plãte et gramia vniuer ſa eiuſmõi aĩam nõ habẽtia. ſola viriditate vegetenĩ et creſcant.et motu ſuo in foꝛmã ꝗꝓpꝛio generi ↄuenientem ꝓducũtur. His et hmõi rõnibo. ꝓbabile factũ c.aĩas er tꝛaducte ñ eſſe ̊ nouas de nihilo creatas.nouis quo tidie coꝛꝑibo. de paterno ſemie in vulua foꝛmatis ad vi uificatõem infundi. ¶¶ Iem in li. qᷓſtionũ no.teſ. Inho⸗ neſtũ puto ſi dicant᷑ aime coꝛꝑibo gener ari vt aĩma na⸗ ſcat᷑ ex aima.qð nec ip̃i aime cõpetit:aut ſi certe ſingule celeſtes ptates facte ſint.⁊ ex ipᷣis ceteꝛe nate ſunt. pt ex vna ade aĩma credibile videri ceteros naſci:b̊ nõ coue⸗ nit. quia ſoli deo hoc poſſibile fuit. vt ſimpliciter genera ret. nec ceteris cõcedetur qð tam miſticũ eſt in cauſa ſal uatoꝛis:vt nõ ſolum a ſolis gentilibo vel iudeis.verum etiã ab ipis qui xpᷣianos ſe dicũt incredibile putet᷑.azʒ ſi eo temꝑe quo ſemĩatur coꝛpꝰ.et aĩma generat᷑ ex aĩa: de adam coſia legimꝰ ſublata:nõ tñ aĩiam natam ex aia: Hſ ſi coſta ſecũ hbabuit aĩam. iam nõ nata eſt ̊ detracta ĩ ptem. Sed nec hoc ſcriptũ eſt: ꝓgbeta em̃ ʒacharias ait inter cetera. Qui inqꝗt plaſmauit aiam homis in eum. Qec yſaias ab his diſſentiens ait.ꝗ fecit et finxit te in vtero. Si g in vtero fingit᷑.iã foꝛmato coꝛꝑe tribuit. Cũ em̃ om̃ia membꝛa implet coꝛꝑis.figurata dicit᷑ in coꝛpo re: vt ſicut aqua cum ſit ſine effigie miſſa tamẽ in vaſis: ſigurata videtur.ita et auma cũ ſit natura incopoꝛea et ſimplex foꝛmatur in coꝛpus ſingula membꝛa viuificãs Item in li. de eccleliteis dogmatibus. anime nõ cũ coꝛpoꝛibo ſeminantur.vt luciferani dicunt. ¶¶ Item geñ. ij. Hoc nũc os ex oſſibus meis ? caro d carne med: ⁊ ñ eſt dictum. quia anima ſit de anima: ꝑ quod datur intel ligi ꝙ anime rationales nõ ſunt ð aĩma pꝛimi bominis nec oꝛiginem habent 'm modum iſtum. ¶ Aod illud vo qð obijcitur de oꝛiginali peccato. Reſpõdetur ꝙ tradu⸗ ctio oꝛiginalis peccati nõ eſt ꝑ bunc modum.ſed mediã⸗ te carne coꝛruptionem libidinoſam ſecum deferente. aĩ⸗ ma vo cõiuncta carni ſic coꝛrupte trabit coꝛruptionem pᷣm modum ſuum pꝛimo culpabilem. et ceinde penalẽ: non quia anima puuli ſit e anima ade.ſed quia anima ade nõ ſernauit ſibi et poſteritati rectitudinem oꝛigina lem. ¶ Pꝛeterea. ſi diceretur indifferenter & vnaquac; anima rationali.ꝙ fieret de materiaſ pirituali pꝛeexiſtẽ te. Lunc obijcit aug.ſuꝑ geñ. quia illa anima. aut eſt viuens. aut vitam non habens. Si non eſt vitam habẽs quo ergo eſt materia viuentis ſi ubſtaãtie vt er qua fiat. Si vo eſt viuens. aut tm̃ vegetabili vita.aut tm ſenſibili aut tĩ rationali vita. Si tm vegetabili eſſet planta. et anima rationalis fieret ex planta. Si vo er ſenſibili im eſſet materia rationalis aĩme bꝛutum. Si vo habet vi⸗ tam anime rationalis.· ergo eſſet aĩima:et ita pari rone fieret hoc ex illo.ſicut econuerſo.cuʒ eſſet eque comple⸗ tum: nõ ergo aĩma rõnalis facta ẽ vel fit ex materia ſpi⸗ rituali periſtẽte.eſt & ex mibilo facta? ita creata. S3 adhuc ẽ q̃ſtio.vtrum aĩma ſacta ſit ex materia coꝛꝑali p⸗ iacẽte vel alia aia. OQð pᷣmũ nõ videt᷑.qꝛ coꝛpoꝛen min? nobile ẽ in genere incoꝛpoꝛeo.ſᷣ pꝛincipiũ inꝙtum hbmõi nobilius eſt eo cuiꝰ eſt pꝛincipiũ vel adminꝰ eque nobi le. ergo incoꝛpoꝛeũ nõ habebit materiã coꝛpalem er qua fiat. ¶ Pꝛeterea.ſi materia eſſet coꝛpoꝛea.aut foꝛma ſi⸗ militer eſſʒ coꝛpoꝛea.aut incoꝛpoꝛea:ſi eſſet coꝛpoꝛea. S nõ ꝓduceretur niſi coꝛpoꝛeum cõpoſitum.no S aĩa cuz ſit res incoꝛpoꝛea. Si vo foꝛma eſſet incoꝛpoꝛea compo⸗ ſitum ex illis. aut nec eſſet coꝛpoꝛeũ nec incoꝛpoꝛeum · et ſic nec in genere ſubſtantie. quod eſt impoſſibile: aut co⸗ poſitum eſſet coꝛpoꝛeum. et ita aima eſſet coꝛpoꝛen ſicut bomo qui cõponitur ex aĩma et coꝛꝑe. nõ eſt poſſibile aĩam fieri ex materia coꝛꝑaliter. ¶ Nueſtio. lxn. de tnbus cauſis alijs. ſez foꝛmali.efficienti.et final· f f ð— — —. kſeer⸗ niner nlet nntem digs qoo Ky nbo⸗ dha⸗ igule brer he⸗ jera ſal ʒ; gig: kgig⸗ actai et elnn. lein Ci n aſis: nae fii, ſoci gen. ii intel hnis bo ado/ edii⸗ ,ai Henn glet na ina nag riſte nre obis fat ſbl ſe mana.ꝙ nõ eſt de ſubſtãtia dei ſ̊ a deo. ec ſit ð ſubſtãtia corꝑali nec de intelle ctuali pᷣexiſtẽte.cõſequẽter ꝓſequẽdũ ẽ de ceteris tribo cauſis ſcʒ foꝛmali.effici enti.et finali.q Pꝛimo querit᷑ de cã foꝛmali vtrũ aĩa bu mana ſit cõpoſita ex materia et foꝛma. Secundo q̃rit cã efficiẽte.vtrũ aĩme habeãt aliã cãm efficiẽtẽ qᷓ; ceũ Teꝛcio querit᷑ de cã finali. An aĩma hũana facta ſit ꝓPtex reꝑatõem ruine angelice. malẽ.⁊.v.hẽat cãaz materialẽ.ſᷣm q; foꝛma — vtrũ aĩia hũana ↄpoſita ſit ex matia et foꝛ cipiũ.eſt boc et hboc:et loquit᷑ de his que ſunt ſubſtãtie ꝑ ſe.ad differẽtiã foꝛme et materie:qꝛ alit᷑ eſſet abire ĩ inſi nitũ:ſ̊ aĩima hũana eſt talis.qꝛ ẽ ꝑſe exiſtẽs.qð pʒ ex ſe⸗/ patione et ex motu.& hʒ in ſe hoc et hoc:ſ̊ h̊ nõ erit ma teria et materia.vel foꝛma et foꝛma.alterũ em̃ eẽt ſuꝑua cuũ.ꝗᷓ erũt illa duo materia et foꝛma.g aima habʒ ma⸗ teriã et foꝛmã. Itẽ dyoniſiꝰ poſt monadẽ ſeqnit᷑ bina⸗ rius.ſᷣ pꝛima monas ẽ deus.j cũ ſequat᷑ pꝛimꝰ binariꝰ et nõ loquit᷑ de binario ↄpoſito ex illa vnitate.ſ̊ ex rebo ſe habẽtibo ꝑ modũ numeroꝝ.ſic em̃ dic Moeti ꝙ oĩa q ſunt a pꝛima arte numeroꝝ rõne vident᷑ eſſe foꝛmata.g cũ ñ ſit niſi pꝛimus binarius reſpectu materie et foꝛme. er ũt ſubſtãtie ſpiritales qᷓ ĩmediate ſunt poſt pꝛimã ſᷣ⸗ ſtantiã q̃ eſt deꝰ.vt angelꝰ et aĩa.habẽtes materiã ⁊ foꝛ⸗ mꝗ. Item nibil ẽ agẽs et recipiẽs ſᷣm idem in ſe oĩno. cũ ergo agere cõueniat foꝛme ⁊ reciꝑe materie. erit aĩa hũana habẽs vtrũq;·et ita ↄpoſita.⁊ hec rõ cuʒ pᷣdictis extẽdit ſe ad alias aimas..¶ Itẽ in aĩia hũana ẽ intellectꝰ q̊ eſt oĩa facẽ.et quo ẽ om̃ia fieri.ſiue agẽs et poſſibilis. et iſte nõ eſt ille:& cũ intellectꝰ poſſibilis ſit potẽtia re⸗ ſpondẽs ꝑti receptiue:intellectꝰ agens ꝑti actiue.neceſ⸗ ſe eſt ante iſtã pluralitatẽ potẽtiaꝝ.eẽ pluralitatẽ ꝑtiuʒ eẽntialiũ.¶ Item om̃e agẽs.cuiꝰ actio nõ ẽ ſua ſubſtan⸗ tia.eſt agẽs ñ ꝑ ſe totũ ̊ ꝑ aliꝗd ſui:⁊ loquit᷑ de ꝑ ſe agẽ tibo:ſᷣ oĩs agẽtis pᷣteꝛ deũ eſt actõ nõ ſua ſubſtãtia.qᷓ aie ergo aĩa habʒ aliquid ſui ꝑ qð agit:&̊ᷓ non eſt oĩno ſim⸗ plex ſ̊ cõpoſita.¶ Item aĩa eſl mouẽs coꝛpꝰ. et nibil idẽ m ſbam eſt mouẽs et motũ.q̊ aĩma ẽ ſubſtãtia pᷣter coꝛ. pus.et maxĩe hũana:hᷣ cñ ipᷣa ſit ſubſtãtia pᷣter coꝛpꝰ ha bet qdð patit᷑.ſic cũ punit᷑et ꝙ agit ſic cũ cõuertit᷑ ſe ſuꝑ cognoſcibilia: cũ actio et paſſio dicãt multiplicitatezʒ oxpoſitoꝝ accidẽtiũ.neceſſe erit oppoſitõem pꝛicipioꝛuʒ pcedere.¶ Cõtra.augin li.de quãtitate aime.ſimplerx natura aie dici pt.qꝛ ex alijs natis cẽ.¶ Itẽ aug. in li. de aima et ſpũ.Nima ẽ ſubſtatia ſpiritalis ſimplex indiſſo lubilis. Item om̃is eẽntia nobilioꝛ eſt qᷓ ſua potẽtia. vel adminꝰ eque nobilis. ĩtellectꝰ eſt potẽtia aĩe.erxẽ ſimplex. eius eẽntia eſt ſimplex.¶ Item aĩa hũana eſt ad imaginẽ dei ſiẽ dicit ang. q;ꝛ hũana aĩa habet vires ſuas ad quãdã imaginẽ trinitatis ſũme.vt ſũt memoꝛia intelligẽtia volũtas.vna mẽs.vna eẽntia.vna vita.ſicut pater et filiꝰ et ſpũſſctus ſũt vna eẽntia:ſic q̊ pluralitas ꝑſona ꝝ nõ repugnat ſimplicitati eſſentie diuie.ita nee pluralitas viriũ repugnat ſimplicitati aĩe hũane.¶ Itẽ ſi foꝛmnã cõtingit eẽ ſimplicẽ nõ ↄpoſitã ſcʒ ex materia ⁊ ſoꝛma.et ibi eẽ ſtatũ: ꝓpt qd nõ pt᷑ aĩa hũana eẽ ſimplex. nõ hñs foꝛmã ꝑtem ſui:ſᷣ ꝙ ipᷣa ſit foꝛma. Itez angel⸗ et aĩa hũana cõueniũt ĩ genere.⁊ differũt in ſpẽ:ßſ ommia ſic ↄueniẽtia et differentia hñt genꝰ et differẽtiã. g bãc ppoſitõem hñt. et ꝗyt hoc licʒ habeãt hãc cõpoſitõeʒ ni⸗ bil ꝓhibet ſimplicitatem hr̃e.4¶. Sed huic videt᷑ obui⸗ are.ꝙ dici?᷑ illi cõpoſitõi rõnali altera cõpoſitio reſpon Actũ eſt de aia hin/ Bpmũ qͥ qnt᷑. vtꝛ aĩa hũana heat cãz foꝛ illð qd cũ materia cõſtituit totũ.hᷣ ẽ q̃rẽ. ta. De illa em̃ eſt nr̃a intẽtio pꝛĩcipalis.Qð videt᷑ ꝑ D Nqð dicit Moetiꝰ in li.de trini.In om̃i eo qð ẽ citra pꝛi⸗ lxſj. dere in natura.ſcʒ que eſt ex materia et foꝛma. Aliqui etiã volebant dicere.ꝙ aia babet cõpoſitõem in h̊ tm̃ ꝙ ipa eſt.nõ ſeipᷣa.ſᷣ dependẽs ᷣm ſuũ eſſe a deo:et ido di⸗ catur in ea differre qð eſt et quo eſt.ſᷣ̊ nõ inqurimus hic hanc differentiã. Sic em̃ ſoꝛme eẽnt ↄpoſite que ſũt cre⸗ ate ĩ materia:ſ̊ nos loqmur te ↄpoſitione ex materia et foꝛma: ꝓut dicit᷑ foꝛma materie nõ ꝑſe ſubſiſtere.ſᷣ ĩ ma teria:aĩam vᷣo ꝑ ſe ſubſiſtere.nõ tm̃ in materia et ita foꝛ mã nõ hr̃e cõpoſitõem.ſ̊ aia.Eodẽ mõ.foꝛma non mo⸗ uet ſuã materiã localiter.qꝛ nõ eſt quid actu pᷣter ſuam materiam:aĩma vᷣo mouet ipᷣm coꝛpus qð eſt ꝑfectũ ab ea.et ideo nõ dicit᷑ t̃ foꝛma. h̊ĩ ſe ſubſiãtia.¶ Ad qð dicendũ ꝙ aĩma hũana dicit᷑ cõpoſita ex foꝛma ⁊ mate⸗ ria intellectuali.nullatenꝰ aũt ſic habʒ materiaʒ et foꝛ⸗ mã.ſic dicũt᷑ coꝛpa habere materiã et foꝛmã.ſiue ſint ce leſtia ſiue inferioꝛa:materie em̃ coꝛpoꝛalis terminus eſt magnitudo.ſpũalis aũt materie nõ eſt terminꝰ.et ideo in libꝛo de generatõe dicit phᷣus.Im poſſibile ẽ materiã eſſe ſine magnitudie.loquẽs ð materia coꝛpoꝛali. Ao obiecta aũt in cõtrariũ dicẽdũ eſt.q ſimplex cũ dicit᷑ de aĩma et de angelo.intelligit᷑ in com ꝑatõe ſcʒ ad coꝛpoꝛa que hñt cõpoſitõem ex ꝑtibus quãtitatiuis.ꝓut dicitur ꝙ; coꝛpus eſt ex coꝛpoꝛibo vt ẽ diuiſibile ĩ infinitũ:̊ non dicit᷑ ſimplex abſoſute.ſic em̃ ↄuenit deũ eſſe ſimplicem. Adillud aũt ꝙ dicit aug.aĩam eſſe indiſſolubilẽ.⁊ ita nõ incõpoſitã.Dicendũ ꝙ cõpoſitũ ẽ diſſolubile pᷣm in⸗ tellectũ.ſᷣ̊ nõ q; pars ſtet extra ꝑtem:ſ̊ aĩma dicit᷑ indiſ⸗ ſolubilis.qꝛ nõ deſinit eſſe.fit em ibi ſermo de aĩma rati onali.et ideo nõ eſt hic de rõne aime.¶ Ad terciũ dicen dum.ꝙ licʒ eẽntia dicat᷑ nobilioꝛ qᷓ ſua potẽtia.ĩ hoc ꝙ potẽtia tepẽdet ab eẽntia et nõ ecouerſo:nõ tñ ſimplici⸗ tate oꝓpoſita ↄpoſitõi pꝛincipioꝝ opoꝛtet eẽ nobilioꝛeʒ qꝛ ſicut intellectꝰ eſt ſimplex ↄpoſitõe ad vires ſenſibi⸗ les.ita aĩa ſimplex ẽ cõꝑatione ad ſenſibilłẽ et ad vege⸗ tabilem.¶ Ad quartũ dicẽdũ.ꝙ licet aĩa dicat᷑ ad ima⸗ inẽ diuĩe trinitatis.qꝛ pluralitas viriũ eſt vniꝰeẽntie. KRñſio.ꝙ hec nõ eſt tota ratio.ſᷣ qꝛ pluralitas eſt taliũ viriũ memoꝛie intelligẽtie et volũtatis.q ſic ſe habẽt.vt intelligẽtia ſit a memoꝛia.et volũtas ab vtroqʒ.ſᷣm aũt intellectũ poſſibileʒ et agentẽ.nõ eſt aima hũana ad ima ginẽ.nõ em̃ in deo eſt intellectꝰ poſſibilis ſiue materiał. et ideo recte loquendo.licet illa pluralitas non atteſtet᷑ multiplicati ſiue cõpoſitioni eẽntie.hec pluralitas atte⸗ ſtatur ↄpoſitõi eẽntie. Ad quĩtũ dicendũ.ꝙ nõ eſt ſiłe de foꝛma et aĩa.foꝛma em pᷣter hoc ꝙẽ materie foꝛma.ñ habet aliquã actualitatẽ:ſ̊ aia pᷣter hoc ꝙ ẽ aĩa.hʒ vir⸗ tutem qudã.ſᷣm quã dicit᷑ hr̃e ↄpoſitõʒ ꝓpꝛiã.cui rñdʒ agere et pati.etiã cũ ẽ ſeꝑata. embzꝛum ſecundum Oc habito.conſequenter dicendũ ẽ de cau ſa efficiẽti aĩe hũane et aĩe ſenſibilis. ꝓpt erroꝛẽ quoꝛũdã.qꝗ deinceps recitabit᷑et in pte ſupᷣ tãgebat᷑. Oñdit᷑ at ꝙ aĩa nõ pt᷑ ha bere aliã cauſam eſleient qᷓ; deũ.licet ꝗdã dicere velint angelicas intelligẽtias effectrices aiaꝝ rõnalium.ex G innuẽtes argumetũ ꝙ medie ſunt int deũ et aiam rõna⸗ lẽ.et hñt poſſe ſuꝑ illã.ↄſulẽdo.mouẽdo.ſᷣm aliqð genꝰ motꝰ.Sic g̊ videt᷑ ſe hre actꝰ ad actũ.ita potẽtia ad po tentiã et ſubſtãtia ad ſbam. Pꝛeterea.ꝓ lucẽ pꝛio die factã ĩtelligit᷑ eẽntia angelica.Sʒ ĩ luce coꝛꝑali videmꝰ q; ipᷣa ẽ motoꝛ ꝑ quã fit aer ex aq̃ et mutua elemẽtoꝝ cõ uerſio.Si ꝗ ſic ſe hʒ ipᷣa lux ſpũalis on ſbas. erit ipᷣa cauſãs eẽ ĩ ſpuᷣalibo ſubſtãtijs 3 obuiat qoᷣ dꝛ i ps. Qui finxit ſigillatim coꝛda eoꝝ.fingẽ at᷑ itelligẽ facẽ:ꝑ coꝛda at᷑ itelligũt᷑ aĩe.q̊ aia hũana hʒ deũ cãzʒ effi cientẽ. Item de ſola aia hũana di inſpirauit in i Ppʒʒ ſpi raculũ vite:ꝗ̊ ipᷣa ſola ꝑ pꝛogatiuã dicit᷑ facta a deo.nõ habẽs aliud pꝛincipiũ:nõ quin alie habeãt cãm ab ipᷣo. Itẽ in libꝛo de eccleſia.dogma.Zie hoĩm ñ cũ coꝛꝑibo ſemĩant᷑.ſic luciferani ⁊ cirillus.et aliqui latinoꝝ pꝛe⸗ ſumptoꝛes affirmãt.q̃ſi nature cõſequẽtia ſeruiẽte. Sʒ dicimꝰ coꝛpus tuũ ꝑ cõiugij copulã ſemiari.creatõʒ vo aie ſolũ creatoꝛeʒ oim noſſe.dei vo iudicio coagulari in vulua atz ſoꝛmari.ac foꝛmatꝰ iam coꝛꝑe aĩam creari et infundi.vt viuat in vtero hõ ex aĩma cõſtans et coꝛꝑe.⁊ egrediat᷑ viuus ex vtero plenꝰ hũana ſubſtãtia.¶ Jtem ala rõnalis ſicut ſupꝛa habitũ ẽ.de nihilo creata eſt: ꝗ̊ nõ pt᷑ br̃e aliquã creaturã efficientẽ.cũ creature ſit eſſe de nibilo.et ita eſſe terminũ creatõis nõ pꝛincipiũ ſicut ſupꝛa habitũ eſt.¶ Preterea.aĩma rõnalis.ſicnt ange⸗ lica intelligẽtia in hoc ꝑficit᷑.q; nõ habet finẽ cũ habeat pꝛincipiũ.ꝙ neutrũ eſt ab altero.cũ ſint equales cõditi⸗ onis ĩ eſſe:falla eſt ̊ ſentẽtia cuiuſdã phᷣi dicẽtis.ꝙ pꝛi⸗ cipiũ cuiuſlibet motꝰqui ẽ in mũdo.eſt motꝰ celi et cuiꝰ⸗ libet oĩme cuiuſcũq; aĩiati pꝛincipiũ eſt aima celi:vñn dic q; om̃es virtutes que ꝓueniũt a celo ad mũdũ iſtũ.ſunt quatuoꝛ.pꝛima eſt aptatrix ↄpoſitõis et cõiũctõis. q̃ ſuf ficit in cõpoſitõe liqbiliũ. Secũda dat aiam augmẽtati ud. Lercia dat aiam viuã cuilibet viuo. vocat aiam viuam ſenſibilẽ.Quarta vᷣo dat aĩiam rõnalem cuilibʒ loquẽti.hec vᷣo om̃ia fiũt mediãte luce et mediãte circui tu celi ſuꝑ terrã:et ſicut ſi quieſceret coꝛ a motu ſuo. q̃ſi in ictu oculi moꝛiret᷑ homo et deſtruerẽtur om̃ia q ĩ ipo ſu nt:et ſicut hũanũ coꝛpꝰ cõſtitutũ ex mẽbꝛis habʒ vnã aĩam.ita celum cũ ſuis cõtentis habet vnã aĩam.que dẽ aima mũdi:nõ em̃ intelligit ꝙ iſta coꝛꝑalia facta fuerũt Apt᷑ ſubſtãtiã aĩe ratõnalis.que eſt ſeꝑabilis et nõ econ uerſo:nec ꝙ tũc erit veriſſimũ eſſe celi et ſuꝑioꝝ et ipius homis.cũ nullus erit motꝰ ſicut erit poſt iudiciũ.et ꝙ ĩ hoĩe eſt pꝛincipiũ mouẽdi ſᷣm volũtatẽ.nõ dependens a m otu ceh. Nullatenꝰ g& cãm efficientẽ eſt ponẽ aĩe rõna lis niſi deũ.̊ nec angelus nec aĩa mũdi.niſi deus dicat᷑ aia mũdi.Iñ licet angelꝰrõʒ habeat aliqͥ mõ mouendi aĩam.nõ habet ꝑ modũ imperij.ſ̊ ꝑ modũ cõſilij:⁊ ſic ẽ in opatõe eius cui ↄſulit᷑ ↄſentiꝛe vel nõ conſentire.ita ẽ in oꝑatõe aie cõſentire vel nõ ↄſentire angelo ↄſulenti. ꝓalla aũt eſt poſitio antiqͥꝝ phoꝝ.pꝑ quã ꝑuenerũt ad hoc vt dicerẽt mediãtibo intelligẽtijs fieri aias rariona⸗ les.qua dicebãt ab vno ſimplici nõ ꝓuenire imediate ni ſi vnũ ſimplex. Vñ intelligẽtia angelica fuit imediate a co.aĩa vᷣo rõnalis mediate angło.iec ẽ ſite de motoꝛe coꝛꝑali ad ſua mota.et motoꝛe ſpũali ꝗ eſt angelꝰ ad ſb⸗ ſtãtias ſpũales.qꝛ motoꝛ coꝛꝑalis ꝗẽ lux.mouet coꝛꝑa Fm naturã.motoꝛ vo ſpũalis mouet ſubſtãtias ſpũales vt angelos ĩferioꝛes vel aĩas ratõnales.excitãdo ↄſenſũ nõ ↄpellẽdo vel nccitatẽ inducẽdo:ſᷣ quãtũ ẽ volũtag di⸗ uina tatũ pñt ſuꝑ ſubſtãtias inferioꝛes ſpũales. Si ðᷣo qrat᷑ q̃re nõ dicit᷑ aima rõnalis ab aia tãqꝙᷓ; efficienti cũ ſit vniuoca generatio in homibo.quẽadmodũ ẽ i bru tis vel vegetabilibo ſiue alijs generabilibus.⸗ Reſpon dendũ eſt ᷣm auctoꝛitatẽ in li.de dogma.eccleſia.ꝙ vna queq; aĩia.quo ad h̊ ↄſimilẽ hbabet modũ ꝓcedẽdi in eẽ: vt ſic aima ade infuſa eſt creãdo ipᷣi coꝛꝑi foꝛmato de li⸗ mo terre.ita aima petri creãdo infuſa eſt coꝛꝑi foꝛmato de ſemie viri:vniuocatõ aũt generatõis nõ ꝗꝓpter hoc ẽ in hoĩe.qꝛ aima fit ab aima:̊ qꝛ coꝛpus oſimile ꝓduci tur.cui datur foꝛma a deo creatoꝛe. In foꝛmis aũt inſe⸗ ꝓabilibo a materia alit eſt.vt foꝛma pẽdeat a foꝛma Fm naturã.cũ ſit oꝑatio naturalis. Panuiunli dicẽ dum eſt de cauſa efficiẽte in plantis et bꝛutis.quã nõ eſt ponẽdum eſſe coꝛꝑalem.cũ rei incoꝛpoꝛee non ſit coꝛpꝰ cauſa efficiẽs:nobilius ei eſt efficiẽs effectu. VUñ lux coꝛ poꝛalis non eſt cauſa efficiẽs in his.licet diſponẽs ſit ex ꝑte materie.qua diſpoſitõe exiſtẽte ſufficienter cõſequit᷑ foꝛma.Sed ſicut a pꝛincipio create ſũt hmõi foꝛme. ita cinceps mediate exiſtenti aliquo ſunt ꝓducte. Et ideo dicitur in li.de eceleſia.dogmaſolum hoĩem credimus habere aĩiam ſubſtãtiuã.que exuto coꝛpoꝛe viuit.et ſenſꝰ ſuos atʒ ingenia tenet viuaciter. neq; cũ coꝛpoꝛe moꝛit᷑ vt arabs aſſerit.neq; poſtmodũ interitura ſic ʒenon die quia ſubſtãtialiter viuit.animalium do ſubſiãtie ſunt: ſed cum carne ipᷣa carnis viuacitate naſcuntur. et cum carnis moꝛte finiuntur:ideo nec ratione regũtur ſicut platoet alerander putant.ſed ad om̃ia incitamenta na⸗ rationalis. Et videt᷑ ꝑ hoc qð dicitur in encheridion.ꝙ finis ſit reꝑatio ruine an⸗ gelice. Et ſimiliter dicit anſel.in li. de ca⸗ i et eur deus homo.et videt᷑ accipi ex illo ver⸗ loꝛum dei.ſᷣm aliam tranſlationem.4 Sed obijcitur cõ tra hoc.Si em̃ hoc eſſet ratio finalis. nõ exiſtente caſu angeloꝛum.non eſſet creatio animarum rationalium. Sed contrarium cernitur.cum alterius ſpeciei ſit illa eſſentia qᷓᷓ iſta.et congruebat creatoꝛi ad ꝑfectioneʒ vni uerſitatis.vniuerſitatem generum et ſpecierum conde⸗ re.vt in quo manifeſtetur ſapientia potentia et bonitas dei:ergo nõ eſt ille finis cõditõis aĩe rationalis. Pꝛe⸗ terea.ſi eſſet finis pꝛincipalis.aut ergo eſſet ꝓpter bo⸗ nos angelos.aut ꝓpter malos.i on ꝓpter bonos.cum non indigeant rationę.nec ꝓpter malos. cũ impoſſibi⸗ lis ſit eoꝝ reꝑatio.¶ Ud qð dicenduʒ. ꝙ finis pꝛincipa lis eſt ꝑticipatio beatitudis.Fᷣm ꝙ dẽ.j.thi.ij.qui vult om̃es homiĩes ſaluos fieri.⁊ ad cognitõʒ veritatis veni⸗ re.Finis po ſecũdarius ẽ reꝑatio angelice ruine.⸗ Ad obiectũ ergo pꝛimũ reſpondẽdum.ꝙ cum ſit finis ſecun darius.licet ſtarẽt angeli et ſic nõ minueret᷑ nüerꝰ ange loꝛum fruentiũ.et ſic nõ eſſet finis ſecũdariꝰ hoim: ni⸗ hilominus eſſet finis pꝛicipalis.¶¶ Ad ſecũdũ vo dicen⸗ dum.ꝙ ẽ finis pꝛĩicipalis angeloꝝ.et quãtũ ad hoc ñ fit reꝑatio ruine angelice:etẽ finis ſecũdariꝰ. ſcʒ dilectio ĩ multitudine ↄſoꝛtij angeloꝝ fruẽtiũ.et qtum ad bunc fi nem. ſicut minuebatur numerꝰ fruẽtiũ ꝑ numerũ ange⸗ loꝛum.ita augetur ꝑ ꝓfectũ bonoꝝ hoĩim.Aſſignet ite⸗ rũ magiſter in li.ſenten. finem aine rationalis dicens: ꝙ creata eſt vt intelligerẽt ſummam bonitatem·et intel⸗ ligendo amaret ⁊ amando poſſideret.⁊ poſſidendo fru⸗ eretur. Aime vo aſſignatur finis in tꝛibo differentijs. t· ſeʒ laudaret.ſeruiret.et frueret᷑.¶ Alubi etia ſᷣm augu. vt videret laudaret atʒ gauderet ſiue diligeret. Quarũ differentiaꝝ ratio ſic poteſt attendi.vt intelligere ſit re⸗ ſpectu pꝛime veritatis.et ptineat ad intelligentiã:ama⸗/ re vo reſpectu ſumme bonitatis.⁊ ꝑtineat ad volũtatẽ: poſſidere vᷣo ſit reſpectu eternitatis ⁊ ꝑtineat ad mentẽ ſiue memoꝛiam. Fᷣm ꝙ trinitas eſt in anima penes intel ligentiam voluntatem et memoꝛiam. quam memoꝛiain quidã pꝛemittunt duabo alijs.quidã ſubiũgũt ſᷣm diueꝛ ſam ſuã intentionem. Irui vo ꝑtineat ad ipᷣam eſſentiã diuinitatis.vel ex tribus pꝛedictis relinquatur. Tres aũt diſerentie ſic poſſunt diſtingui.vt frui ꝑertineat ad actum coꝛdis.ſeruire vᷣo ad actum oꝑis exterioꝛis.lau⸗ dare vᷣo ad actum oꝛis. Alie vo tres differentie ſic diſtĩ guuntur.vt videre pertineat ad actum rationis amare vo ad actum volũtatis ſiue gaudere.laudaꝛe vo ad actũ ſermonis:vt fiat ꝓteſtatio ſumme maieſiatis ſapientie et bonitatis. ¶ Mueſtio.lxij.de ſimplici tate aĩme 'm eſſe abſolutum. Eterminatis his de his q iſũt ei Im eẽ abſolutũ pꝛio.Oe inde de his q̃ ꝑtinẽt ad eẽ eiꝰ ↄpatũ re⸗ ſpectu coꝛpꝑis. Pꝛio agẽdũ ̊ ẽ de ſim⸗ plicitate eiꝰ. ¶ Scðo de vnſuerſitate ⁊ pluralitate ipᷣiꝰ. ¶ Tercõ de ſimultate oꝛigĩs. vel nõ ſimultate. Quar to te localitate. ¶ Quito vtxꝝ ſit ad imagiem ? ſilitudi⸗ nẽ dinã:⁊ hec q̃ſtio ꝑtinet q̃ſi ad qlitatẽ.pᷣcedẽtes ᷣo ad bo deutro.ſtatuit terminos gentiũ iuxta numerũ ange⸗ q̃ ꝑtinẽt ad cauſalitatẽ ipᷣiꝰ aĩe.ſequũt᷑ ——— J——— — — — — - — ,B n r ſn entann 4 nalicie tiurin mnean⸗ „Rc lo ſer⸗ nange⸗ lthrc te caſi lium. itilla ez pni onden Dnitag Pe⸗ er bo⸗ Gchin bibi, hope pol ſeni⸗ No Ceun Unge n⸗ cen jit oi ſ Ee⸗ ſte ns: tel ſn A . hri tte no tte ſeni nl nann ine Ntis es gd iſti gle ti lie / 4 ii 66 6, 1 4 (Lneſtio quantitatem. 4l Sexto de oꝛdine eius in vniuerſo ⁊c̃. embꝛn primũ. Irca ſimplicitatẽ pᷣo que attẽdit᷑ qᷓtuʒ ad ꝑtes quãtitatiuas.querit᷑.vtrũ ſit ſimplex an cõpoſita. Et videt᷑ ꝙ ſit ſimplex:quãati as em terminꝰeſt coꝛꝑis. Aia vo ẽ ſubſtã tia incoꝛpoꝛea:̊ quãtitate caret.¶i Iteʒ aug.in li.ð aĩa et ſpũ.ſi ꝑtes hre aĩma dicit᷑.rõne potius ſilitudinis qᷓ veritate cõpoſitõis eſt intelligẽdũ.Simplex ſubſtãtia ẽ aima.nec aliud minus eſt ratõ ſubſtãtia q; aima.¶ Itẽ om̃e qð recipit᷑ eſt in recipiẽte 'm modum recipientis. cũ ergo in aia fuit ſpẽs rerũ coꝛꝑaliuʒ et cõpoſitaꝝ mõ ſimplicitatis.ergo natura aĩme ſimpler eſt.vbi eĩ ẽ vna ſpẽs ibi et alia.q¶ Item ſi aĩa eẽt quãta maioꝛ eſſet ĩ ma⸗ ioꝛi coꝛꝑe.et mioꝛ in mioꝛi.⁊ ꝑ cõſequẽs maioꝛes coꝛꝑe eẽnt ſlapiẽtioꝛes et ĩigenioſioꝛes:qð cũ ñ ſit nõ erit aĩa cõ poſita ̊ ſimplex. (Kötra aĩa tota toti coꝛꝑi infundit᷑ vt ꝑfectio ꝑfectibili:extendit ergo ſᷣm extenſionẽ coꝛꝑis cũ ̊ coꝛpꝰ ſit cõpoſitũ.et ita quatũ erit.aiĩma quãtitateʒ bnñᷣs. 4 Iteʒ aia hʒ ꝑtes virtuales ſiue potẽtiales.⁊ ſᷣm illas eſt ĩ diuerſis ꝑtibo coꝛꝑis.et nõ ſᷣm oẽs in qualibʒ ꝑte:nõ em̃ vidit in auribo.neq; audit in oculo.AVbi aũt aliqua ꝑtiũ eſt.ibi et ipa aĩma eſt:erit ergo aĩa quãtita⸗ tem hñs rõne ſuaꝝ ꝑtiũ 6 qð dicẽdũ.ꝙ ſᷣm aug.iĩ li.de quãtitate aĩe.ꝙ quãtũ dicit᷑ aliqg duobo mõis.viꝛ tualiter et dimenſiue.vt cũ querit᷑ quatus ſit hercules. pt᷑ queri vel quãtitas dimẽſiua ſcʒ qͥt ſit pedũ:vel quan⸗ titas virtualis.ſcʒ quãte ſit vᷣtutis:aĩa ergo bʒ quãtita⸗ tem virtualẽ:ſᷣ̊ nõ habet dimẽſiuã.Siłr hʒ vᷣtualẽ extẽ⸗ ſiõem in coꝛꝑe.nõ hʒ extẽſionẽ dimẽſiuã.ſicut albedo vel foꝛma materialis.que diſtendit᷑ ſm coꝛꝑis diſtinctõem Ao ſcõᷣm vᷣo dicendũ.ꝙ licet in aĩa ſint ꝑtes virtua⸗ les.que determiatas hñt oꝑatões.ſm ꝑtes coꝛꝑis diueꝛ ſas:nõ tñ ipᷣa eſt ꝑtibilis ſᷣm quãtitatẽ. vt in ſe recipiat diuiſionẽ.vel ſᷣm ſubſtãtia coꝛꝑis eius ſubſtantia diui⸗ datur:h̊ ſᷣm ꝓpoꝛtõem oꝛganoꝝ eſt oꝑatio vᷣtutũ.quibo mediãtibo aĩa in diuerſis coꝛꝑis ꝑtibo oꝑaĩ.et ſicut per dinerſum ſitum diuerſe ꝑtes coꝛꝑis diſtinguũt᷑.ita ꝑ di uerſum actũ.diuerſe ꝑtes ᷣtuales cognoſcut᷑.nec ẽ ſitus cauſa multiplicatõis ꝑtiũ in coꝛꝑe.nec actꝰ cauſa multi plicatõis viriũ ĩ aia:nec eſt maioꝛ aĩa in duabo vel ĩ tꝛi⸗ bo potẽtijs q; in vna.tota aũt dicit᷑ eſſe ĩ qualibet parte coꝛꝑis vno mõ.vt totalitas ad ꝑfectõem eſſentie aie re/ feratur.nõ at᷑ tota dicit᷑ in qualibet ꝑte coꝛꝑis ſᷣm tota litatem virium. 1 e ia ſit vna vł plu D ſecũdũ quo q̃rit᷑.vtrũ aĩ res in tribo potetijs vegetabili ſenſibili et õnali. aũt ſit vna ſic ondit᷑. Siẽ ſe bʒ Pfectibile ad ꝑfectibile. ſic ꝑfectio ad ꝑfe⸗ etum. b nõ differt ĩ hoie ꝑfectibile a vegetabili ſenſibili et rõnali.qꝛ vnus hõ ſm rẽ eſt vegetabilis.ſenſibilis.et rõnalis. vna erit ꝑfectio ſᷣm ſubſtãtiã.i Itẽ ſi eẽnt mł ta. et ſm ſubſtãtia. et Fm potẽtiã: actꝰ vniꝰ nõ impedire⸗ tur ꝑ actũ alteriꝰ:ſ̊ cõtrariũ videmꝰ.ꝙ aĩma occupata circa actũ vnius:im pedit᷑ ab actu alteriꝰ:q̊ ſunt eadem ſubſtatia. vegetabilis ſenſibilis et ronalis.⸗. Itẽ ſi eſſẽt differẽtes hm ſubſtatiã et potẽtiã et opatõem ĩ nullo cõ⸗ uenirẽt.et ſic ĩpoſſibilis eſſet vnitio ĩ hoĩe.nõ em̃ vniũt᷑ q̃ in aliqͥ nõ cõueniũt. Item ſi ̊ eẽt.eſſet hõ diuerſaꝛũ ſpẽꝝ:differẽtiã em̃ ſpẽi facit diuerſitas ſubſtãtialis pfe⸗ ctõis.¶ Item arguit᷑ h̊ ex rõe.Cũ em̃ nõ dicat᷑ aia reſur gere b̊ coꝛpus.aĩma aũt coꝛꝑi reſurgẽti cõiungit᷑:ſi ſenſi bilis in hoie eſſet alteriꝰ ſubſtãtie q́; rénalis.et ſiłr ve⸗ getabilis: aut cæſinerẽt eſſe.et ita nõ eſſet idem totum ĩ reſurrectõe qð pꝛius erat.Si vo nõ deſineꝛent eſſe.eẽnt tres ſubſtantie ſeꝑabiles.quarum nulla aſſet altera.et ita localiter diuiſe:et ita vegetabilis qᷓtum ẽ de ſe ĩ boĩe eẽt ſubſtatia ſeꝑabilis:qdð cũ nõ ſit.neceſſe eſt eẽ vnã ſb⸗ one añ infuſionẽ aĩme rõnalis.pᷣcedit quedã potentia q̃ ri in coꝛpoꝛe ſiue ꝑ coꝛpꝰ. „ ° ſtãtiam in his tribo.¶ IYItem aug. in li. de eccleſia . dog. ieq; duas aĩas in vno hoie eſſe dicimꝰ. ſicut iacobus et alij ſyroꝝ ſcribũt.vnam aĩalem qua aĩet᷑ corpꝰ et im⸗ mixta ſit ſanguine.et aliam ſpũalem que rõem miſſtret. Sʒ dicimus vnã eandẽq; aĩam in hoĩe.que et coꝛpꝰ ſua ſocietate viuificet.et ſemetipᷣam ſua rõne diſponat.bñs in ſe libertatem arbitrij. ötra in ſemĩe ſiue in embꝛi vegetat᷑ et ſentit:ſed illa potẽtia nõ eſt ſine ſubſtãtia. aiam rõnalem pꝛecedit ſubſtãtia aĩie vegeta bilis et ſenſi bilis. ergo diuerſe ſunt ſubſtantie aĩme vegetabilis ſen⸗ ſibilis et rõnalis.¶ Iem nõ eſt eadẽ ſubſtãtia coꝛrupti bilis et incoꝛruptibilis:ſed coꝛruptibilis eſt ſenſitiua incoꝛruptibilis rõnalis.q̊ nõ ſunt idem ſᷣm ſubſtãtiam YItem ſeꝑabilis et inſeꝑabilis.mixta coꝛꝑi et ñ mixta nõ ſunt eadẽ ſubſtatia. EEno qð pt᷑ rñderi.ꝙ vna ẽ ſub/ ſtãtia in homĩe.hñs has virtutes:vñ aĩma rõnalis cuʒ ſeꝑatur ſecũ trahit ſenſum et imaginem.ſicut dẽ in li.ð aĩa et ſpuᷣ.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ de embꝛione.dicẽdũ eſt.ꝙ illa ſubſtãtia cuiꝰ eſt illa virtus.nõ ſe hʒ ꝑ moduʒ ꝑficientis.ſed ꝑ modũ artificis pᷣparãtis ipᷣm coꝛpꝰ.qð de bet eſſe oꝛganũ ipᷣius aĩe.que eſt ꝑfectio:nec dicet᷑ eſſe aĩal ante vltima ʒ ꝑfectõem. Nimal em a ꝑfectione dici tur nõ a pparatione.Et ſi dicat᷑ a phᷣo eẽ animal.hoc nõ eſt niſi vt diſtinguat᷑ a coꝛꝑc hmõi in quo nõ eſt virtus talis pᷣparatoꝛia.nõ vt deſignet᷑ ꝑ hoc eſſe in ſpecie:non em̃ ot hmõi poſſet in ſe ſubſiſtere. Ad aliud vo dicen⸗ dum.qꝙ nõ eſt eadẽ ſubſtatia coꝛruptibilis ⁊ incoꝛrupti bilis. Subſtãtia ei illa q̃ ita pᷣparat et ẽ coꝛruptibilis.ñ ẽ eadẽ cũ ipᷣa ſba aĩe rõnalis:vᷣtus aũt ſẽtiẽdi quã dicit aug.ſeꝑari cũ coꝛꝑe.vniꝰſubſtãtie eſt cũ potẽtia intelle⸗ ctiua.et licet nõ ſit ſeꝑabilis ex rõne q̃ eſt ſenſibilis.eſt tñ ſeꝑabilis rõne ſubſtãtie in qua fundat᷑.iſta vo ſenſibi lis.licet in genere cõueniat cũ ſenſibili in bꝛutis. In bꝛu tis aũt ſit coꝛruptibilis.nõ ꝗꝓpter hoc ẽ in hoĩe coꝛrupti bilis:qꝛ in bꝛutis nõ oꝛdinat᷑ niſi ad neceſſitatem coꝛpo ris coꝛruptibiliſ.Fm tpᷣꝰ determiĩatũ cõſeruãdi. et ideo cũ eoꝛpoꝛe coꝛrũpit᷑:nõ ſic aũt ẽ de hoĩe:ſua eĩ oꝛdiatio ẽ nõ tm̃ ad ꝑfectõʒ ncciĩtatis coꝛꝑalis.ſᷣ̊ ad miſteriũ vir⸗ tutis ĩtellectualis.et vlteriꝰ ad h̊ vt ſic meret᷑ cũ pᷣtute ĩ⸗ tellectuali.vel demeret᷑.ita pᷣmiet᷑ vel puniat᷑.¶ Conſitx pt rñderi ad tercio obiectũ.ſic em ſeꝑabile ⁊ inſeꝑabile nõ ↄueniũt eidẽ ſbe.ita nec mixtũ ⁊ imixtũ.ſ̊ nibil ꝓhi⸗ bet ſam ſᷣm vnã potẽtiã oꝑari pᷣter coꝛpꝰ.ſᷣm aliã oꝑa bꝛu terciũ O terciũ qͥ q̃rit᷑. vtrũ om̃es aĩe create ſint ſimul vel nõ ſił. aũt ſint ſił create obij⸗ citur.qꝛ dr i Geñ.ij.q; regeuit dñs ab vni erſo oꝑe die ſeptio.Et expoit aug. ꝙ ĩ il⸗ is ſex diebus omnia erant creata:in pꝛimoꝛdialibo ra⸗ tionibus faciendis.non a creatis que ex ipᷣis pꝛoducun tur. cum ergo in animabus non ſic ſit.ꝙ vna anima ſit cauſa alterius materialis vel effectiua:nec vnam habe⸗ ant cauſam.ſicut coꝛpoꝛa habent vnam materialẽ cau⸗ ſaʒ: opoꝛtet ꝙ omnes anime ſint ſimul create aut nõ re⸗ quieuit deus ab vniuerſo.Si em̃ animam faceret ſicut alia.ex pꝛimoꝛdialibus rationibus pꝛoducit.non obſtã te hoc.quieſcere diceretur:ſed faciens aliquid nouum cuius non pꝛeceſſit ratio cauſalis.quieſcere non vide⸗ tur. Pꝛeterea videtur oſtendi per ſimile. Sic enim ẽ de ſubſtantijs ſpiritualibus que ſunt angeli.q omnes ſũt ſimul.pari eꝛgo ratione videtur de ſpiritualibus ſub⸗ ſtantijsque ſunt anime rationales:nõ em eſſe eoꝝ depẽ det a coꝛpoꝛe cui ↄiungũt᷑.ſicut eſſe anime ſenſibilis aut vegetabilis.¶ Item iob penul.Ecce vehemoth quem fe ci tecum. Et apoc.xx. Eadem eſt menſura homĩs.que 2 angeli.quod intelligitur qtum ad aiam.ꝗᷓ cuʒz angelis creati dicende ſunt.¶¶ VPꝛeterea.cũ habeãt eẽ ſuſiſiẽs pꝰ coꝛꝑis coꝛruptõeʒ.quare ſimiliter nõ haberẽt eẽ ſbſiſtẽs ante coꝛpis generatõem:que em eſt cõpatio eius eſſe qð eſt poſt coꝛꝑis coꝛruptõem ea eſt cõpatio eius eſſe quod eſt ante generatõem. YIẽ quedã ſunt ſpuales ſubſſatie in coꝛꝑibo.et nõ ante nec poſt coꝛꝑa.vt in vegetabilibus et bꝛutis:hinc modo opponit᷑q ſint alique ſubſtãtie in coꝛꝑibo et ſunt ante coꝛꝑa et poſt. Item quedã ſuntĩ coꝛ poꝛibo.et ſunt etiã poſt coꝛꝑa et nõ ante.hinc olponit. ꝙ ſunt quedã in coꝛpibo et ſunt ante coꝛꝑa et no poſt. Sʒ ille due cõiũctões ſunt.quare iſte due oppoſite illis:2 ſic eſſent quatnoꝛ cõiũctões.¶ Itẽ dicit aug. in li. de gia et ſpũ.q; aĩa habʒ iſtas potẽtias:ratõnabilẽ. iraſcibilem. et cõcupiſcibilem.anteqꝙ coꝛꝑi miſceat. ¶ In cõtrariũ vo ſic oꝓonit᷑.ps. Qui finxit ſigillatim coꝛda eoꝝ.et ꝑ coꝛda intelligũtur aime. et glo. ibidẽ dicit.ꝙ aĩas ſepa⸗ tim deus creauit et nõ omes in adã. Et hoc pi intelligi dupliciter. vel ꝙ nõ om̃es ſint create cũ aima ade. vel ꝗ nõ om̃s ex aĩma ade.ſicut quedã hereſis dicebat. 4l Stẽ aug.in li. de eccleſia.dogma.credẽdũ eſt et firmiter tenẽ dum. q; nõ om̃es aie ſint ab initio create vt oꝛigenes fin xit:neq; cũ coꝛpꝑibo inuemiãtur ſicut luciferani et cyrillꝰ et quidã latinoꝝ affirmat: ̊ dicimꝰ aiam ſimul creari et infundi in coꝛꝑe ↄpacto et foꝛmato.vt viuat in vtero bomo. Item augu. in eplła ad Ephe.j.ibi. ſicut eligit nos in ipo ⁊c̃.Qe ꝗs putet aĩas cũ deo fuiſſe eternas. et tũc aliquid meruiſſe iuxta erroꝛẽ eoꝝ qui añ hec viſibi⸗ lia dicũt quaſdã aĩmas fuiſſe factas. et iõ tũc fuiſſe ele⸗ ctas.¶:! ꝛeterea.ſi ante eſſent create ab initio. cõſtat q⸗ haberẽt potentiã eligẽdi et volẽdi.et he potẽtie nõ eẽnt ocioſe in eis ſicut nõ ſunt in angelis:q̊ merent᷑ vel deme rent᷑ ꝑ cõuerſionẽ ad deũ vel auerſionẽ ab eo. cõfirma rent᷑ in malicia vel in boĩtate ſicut angeli.cũ ſint ſubſtã⸗ tie nõ vnite coꝛpoꝛi et ita irremediabile eoꝝ peccatuʒ et inſeꝑabilis bonitas: ſi em cõfirmate ſint in malicia vel in bonitate. iniuſiũ eſſet eas vniri coꝛpi ad merẽdũ vel cxemeꝛẽdũ:qð cũ falſũ ſit.reſtat pꝛimũ falſũ eẽ.⸗ Itẽ ad ro.ix.cũ nõdũ nati eſſent.aut aliquid boĩ vel mali egiſ⸗ ſent. vt ᷣm electõem pᷣpoſitũ dei maneret ⁊c̃.ex quo ptzʒ ꝙ nõ fuerũt pꝛius create.vt aliqd boni vel mali egerent Item cũ habeaãt potẽtiã cognoſcẽdi ⁊ volẽdi.et cogno ſcant coꝛruptã maſſaz carnis cui vniũtur aut volũtarie vniũt᷑.aut inuolũtarie.Si volũtarie.eſſet ̊ pctm actua le.cũ peccatũ actuale diuidat᷑ cõtra petin oꝛiginale.Si vᷣo inuolũtaꝛie.ĩiuſticia eſt vt pctm ↄtrabat.ex eo q ſim plex ẽ cõtra volũtatẽ eiꝰ actualẽ:reſtat ̊ creado ĩfundit᷑ Dð cõcedẽdũ ẽ. ¶ Ad pꝛĩo obiectũ dicẽdũ.ꝙ reqeuit us ab vniuerſo oꝑe qð patrarat. q;tum ad genera et ſpecies:et hoc haberi pt ex glo.bede ſuꝑ geñ.dicit enim pꝛio reqeuiſſe a generibo reru faciẽdaꝝ:.qua vltra noua genera nõ cõdidit vſq; nũc.cũ oꝑpat᷑ admiſtratõem illoꝝ generũ qᷓ tũc ↄſtituta ſunt.⸗. Ad aliud dicendũ. ꝙ nõ ẽ ſimile de angelis et aiabo:qꝛ angeli ſunt ſubſtãtie ñ vni biles coꝛpibo.aĩe pᷣo ſunt coꝛpoꝝ ꝑfectões: cõuenit ̊ vt idẽ ſit tepus ꝑfectõis et pfecti.Cũ em̃ ſint quedam q̃ ita ſint ſubſtatie.q; nõ ꝑfectões ſcʒ ĩtelligẽtie angelice:q̃dã que ita ꝑfectões ꝙ; nõ ſubſtãtie vt pfectões impᷣſſe coꝛꝑi bus:qda medio mõ ſe habẽt ſubſtatie ſil et ꝑfectões:⁊ in qᷓ;tum pfectões idẽ tempꝰ ꝑfectõis et ꝑfecti.Auctoꝛitas aũt iob ſoluit᷑ in glo.vbi dicit᷑.ſimul factꝰẽ.nõ vnitate ſᷣ cognitõe rõnis. et alia glo.ſił ꝑ imaginẽ ſapiẽtie.¶ Ad aliud dicẽdũ.qꝙ ille cõiũctões nõ debuerũt eẽ. Aut ei el⸗ ſent ſpũs rõnalis aut irrõnalis. Sʒ irrõnalis nõ.quia interit cũ coꝛꝑe.et nõ eſt ſubſtatia ſeꝑata. Si rõnalis.G̊ eſſe nõ pt᷑.quia ſic finaliter nõ ꝑticiꝑet beatitudinem.ſcʒ ſi eſſet ante coꝛpus.et poſt interiret cum coꝛpe. Iteʒz ali us ſtatus nõ cõpeteret ꝓp pꝛima pꝑte.quia ſi cõpeteret eẽ poſt ad pticipandam beatitudinem. ante eſſet inutile q̊ ad hoc. Iem exiſtenti ante melius eſſet nõ cõiungi q; cõ iungi poſt.quia cõiungeretur carni peccatꝛici ⁊ vaſi coꝛ rupto. Secundo.quia cum pꝛins libere oꝑaretur. liga⸗ tur vt tunc operari nõ poſſit vt infſans: deus autem in vnaquaq; creatura focit quod melius eſt. RBeſtat ergo. vtrum anima 7 ſpuᷣ. Ex ꝙ hoc cum non ſit melius non faciat.¶¶ Item nõ dicimꝰ ꝙ que eſt comꝑatio eſſe poſt ad coꝛruptionem. eque ẽ eẽ ante ad gener ationeʒ:quia in pꝛimo eſt pꝛogreſſus ai⸗ me de minus bono ad melioꝛeʒ.⁊ de melioꝛi ad optumũ cum coꝛpoꝛi redditur gloꝛificatio in eis qui bene merue runt. In alio eſt declinatio de bono ſtatu ad ceteꝛioꝛem vt dictum eſt. ¶¶ Ao illud vo qð dicit aug:ꝙ anima ha⸗ bet iſtas potentias.rationalem.iraſcibilem.et concupi ſcibilem.anteq; coꝛpoꝛi miſceatur.dicendum ꝙ hoc di⸗ citur.quia non habet eas er cõiunctione ad coꝛpus.ſed habet eas cum cõiungitur coꝛpoꝛi. intelligitur ergo pꝛi oꝛitag non temꝑis ſed nature. rtum emb DO quartum quo agitur de localitate aĩe m ſeipam accepte.Circa hoc queruntur duo ſub articulis.¶ Pꝛimus.vtrũ anima habeat locum ſpiritualem. 4 Secundus ſit in loco coꝛpoꝛali. chlus peimus D pꝛimũ.qꝙ aima habeat locum ſpũalem ar guitur ex hoc.q; ꝓoꝛtionalia ſunt cõtinens cõtentum:ſed locus coꝛꝑalis eſt coꝛpoꝛum iongliter locꝰ ſpũalis erit ſpũum. et ita erit ualis aiaꝝ. Yeẽ ioh. damal. ij. c. ij. dicit. An⸗ geli ſũt itelligẽtie ĩ locis ſpũalibo exñtes.¶ SItẽ hiero.i li.de ſpũſcto. Licet nõ ↄtineãt᷑ finibo coꝛpalibo circũſcꝛi ptõe.tñ ſubſtãtie ſue nõ carẽt.⸗ SItẽ aug.i li.de quatita⸗ te aĩe.locꝰ aie deꝰ ẽ.̊ ẽ ei locus ſpũalis.¶¶Cõtra vnũ et idẽ nõ pt᷑ eẽ locꝰ reſpectu diuerſoꝝ.pꝛimũ at᷑ ↄtinet ime⸗ diate milta.̊ nõ ẽ ↄtinẽs vt locꝰ. IOtẽ aug.ĩ li.lxxxiij.q nõ dicũt᷑ res eẽ ĩ deo ſic ĩ loco:nõ em̃ ſunt ita res ĩ eo.vt dicat᷑ locꝰ eaꝝ.Locꝰ em̃ lõgitudie et altitudie et latitu, dine cõtinet᷑. ¶ Iẽ ſi aligs eſſet locꝰ ſpũalis ĩmediate cõ tinẽs aĩiam:aut fũdaret᷑ ĩ ſubſtãtia ↄtinẽte ſpũali.autĩ ſubſtãtia cõtẽta:ſi fũdaret᷑ in ſubſtãtia otinẽte.eadẽ rõe qreret᷑ de illa ſubſiãtia cõtinẽte.in qͥ loco eẽt:et ita eſſet abire i infinitũ.aut opoꝛtet ſtare ĩ pꝛio: et ita eſſet vnus locus iĩmediate cõtines multa. Si vo in ſubſtãtia ↄtẽta tũc nõ hr̃et rõem loci:locꝰ em̃ eſt terminꝰ ↄtinẽtis imo⸗ bilis. ¶ Rñnſio locꝰ itelligibilis dẽ dnplicit.ſimpliciter et ᷣm qꝗ. VUno mõ dẽ increatꝰ ſpũs.ſᷣm ꝙ dat eis otinẽ tia:vt ĩ ipo quieſcãt.et ad iſm moueant᷑.⁊ in qͥ hñt ſalua ri ſubſtãtie ſpũales:et ſic dicũt᷑ a greg.currẽ ſpũs circũ ſcripti.infra ſpm̃ incircũſcriptũ.Alio mõ dicit termina tio vᷣtutis ĩ vnaquaq; re ſpũali:extra em illã termiatõeʒ nihil ẽ de re ſpñali.Et ſic dicit aug.in li.ð fide ad petꝝ In eſt ſubſtatijs ſpu alibo natalit deꝰ. qͥ ad ſeĩuicẽ diſcer nũt᷑. ꝓpr᷑ qð nulla ẽ ĩ alieno termio. Ao obiectũ at rñn⸗ dendũ ẽ.ꝙ ſᷣm hũc vltimũ modũ eſt dicẽ.q; ꝓpoꝛtõnalia ſũt locꝰ ſpũał.a locatũ.ſic locꝰ coꝛpalis ⁊ locatũ.ſili qð dic dama. tm illð poſſet ĩtelligi alit.vt ↄtiet᷑ vᷣtꝰ ĩtelligẽ⸗ tie vniꝰ ab alia.quouſq; ao deũ vniret᷑.ꝗ ẽ oim ↄtinẽs. Illð vᷣo qð hiero.dic ſic plane ĩtelligit. Yllud at qð dic aug.in li. de quãtitate aĩe.ĩtelligit᷑ de loco pᷣmo et comu ni cõtinente. Bſecũdũ q̊ qrit᷑ de loco coꝛꝑali. Atrũ aĩme Et videt᷑ ꝙ ſic. ꝑ boc ꝙ dic aug. in li. de aĩa eo intellectnales natas coꝛꝑeas diciꝰ ꝙ loco circũſeribũt᷑. In loco at dẽ aĩa.qꝛ alicubi pñs ẽ ⁊ alubi n ẽ.¶¶ Itẽ dama.Aia saiige loco vel tpe vel cõpꝛebẽſione cõcludit᷑.¶ Cõtra. Ome locatũ habz ali⸗ quã depẽdentiã a loco.vel rõne quietis.vł rõne cõleꝛua/⸗ tõis. vel ratõe oꝑatõis:ſpũalis aũt ſubſtãtia ſᷣm ſeipaz nullã habet dependentiã. nõ eſt in loco.Ytẽ oẽ q ẽ i loco coꝛꝑali.ꝑ ſe bʒ deteꝛmiataʒ rõeʒ ad locũ.vt gue 20 deoꝛſũ:et leue ad ſurſum.Sᷣ aĩa nullã bʒ bmoi rõein 'm habeãt locu coꝛpalem in quo ſint m ſeipas Nt gneii eſtns N Cpelni emene eiorn naba⸗ Loneupt hoedi, bns ſe ſgo n te gſe untur nima ndas lener Hhero onun entt Dun ſroi a itin Miͤe tine⸗ rc⸗ oft in, ec Mi ſee gehe N Ni imon ſciſe otine ſalva citi mint goe ſeipſam. nõ eſt in loco coꝛꝑali.¶ Rñſio. in loco cor⸗ ꝑali dicit᷑ eſſe tripł. ꝓprie.minꝰ /prie.⁊ coĩter. Pro⸗ prie ꝑ circũſcriptõʒ.minꝰ ꝓpꝛie ꝑ diſfinitõzomuniter pntiã. Eſſe aũt in loco ſᷣm bos tres modos diſtingui tur. vt eſſe ꝑ pñtiaʒ ponat exñtiaʒ rei ⁊ loci:eſſe vᷣo per diffinitõʒ ponat coexñtiã ⁊ ſupaddat terminatõʒ: eſſe do ꝑ circumſcriptõeʒ ponat duo predicta. 2 ſupaddat omenſuratõʒ in loco ſm principiũ medium ⁊ finem.· Scðm hec poteſt rũderi ad obiecta.Si.n.dicat᷑ aia rõnalis eſſe in loco.̊ nõ eſt ꝑ circũſcriptõʒ ſm ſe. cun hʒ ꝑtes dimenſiuas. Poteſi aũt dici eſſe ĩ loco diffini⸗ tiue ꝑ accidens.rõne coꝛꝑis cui vnit᷑: pñtialiter auteʒ qꝛ adeſi loco etiã cum adeſiſeꝑata. Dquiĩtũ quo ag Vgquerũt᷑ ſepteʒ.ſub totideʒ articulis ſpeci ice diſtinctis. Primo querit᷑. an aĩa rõnalis debeat dici imago.an tin ad imagineʒ.. Secũdo.ſi dr vtroq; mõ.ſ̊ tñ magis ꝓprie ad imaginẽ.vtꝝ ↄueniat h̊ ſoli ra tõnali.aut ↄneniat alteri creature.¶ Tercio. ſi ↄueĩt rõnali aĩe ꝓprijſſime qua ratõne dicit᷑ eſſe ad imaginẽ ci.¶ Quarto.que ſit differẽtia inter imaginẽ ⁊ ſimili tudineʒ. ¶ Quinto.ſᷣm quid ↄueniat ipᷣi aie.4! Sexto ſi ↄueĩat ſᷣm ſuꝑioꝛeʒ ꝑtem. vtꝝ tm̃ ſm naturalia illiꝰ ꝑtis.aut cũ additõne gratuitoꝝ.⸗ Septio.qũo ſit rõ⸗ nalis aĩia repntatiua imaginis diuine penes mentem. intelligentiaʒ. ⁊ volũtateʒ. rticulus pꝛeimns BD primũ articulũ ꝙ ſit imago. videt᷑ per Hᷣ aA quod diẽ aug.in li.lxxxiij.qonũ. q; hõ dicit᷑ imago ⁊ ad imaginẽ.⁊ G̊ᷓ nõ eſt niſi ᷣm aiaʒ önalez. g ⁊c.. Iteʒ Hugo.imago ᷣm rõneʒ.ſ ilitudo EFSm dilectõʒ.ꝭ̊ aia rõnalis dicit᷑ imago dei.⸗ IStẽ Calſ⸗ ſiodoꝛꝰ.qũo poſſet eẽ imago dei.ſi aĩie boĩm moꝛtis ter mio clauderẽt᷑:ex quo accipit᷑ ꝙ aĩa hũangꝗ ſᷣm immor talitatẽ imago dr dei.⁊ ita ẽ imago dei.¶ Cõtra. Hy larius.imago ẽ ſpẽs indifferẽs ⁊ indiſtincta ſiłitudo: hᷣ hec ratio n ↄneit homi.q̊ ñ ẽ hõ vel aĩa rönalis ima⸗ go dei. ¶ Itẽ dicit hugo.imago ꝑtinet ad fignꝛã.⁊ hoc videt᷑ ꝑ ſititudinẽ ſumptã in creaturis coꝛpalibo: ſ̊ nõ eſt figura in ceo.nec ↄmunis aie vel homi cũ deo.̊nõ dicet᷑ imago.⸗¶ Itẽ imago dicit᷑ ſilitudo.ſiẽ dic aug.in li.lxxxiij.q.ſ̊ ſilitudo attendit᷑ in foꝛma ſubali vel acci xcntali:nulla vᷣo foꝛma talis coĩs eſt o ⁊ rõnali aĩe. S⁊c.¶ Itez imago dr expreſſiſſima ſiłitudo:łᷣ ñ pᷣt elle expᷣſſiſſima ſilitudo cei nili ĩ vnitate nature.ſic̃ hoĩs ñ p̃t eẽ expᷣſſiſſima ſiłitudo niſi hõ:q̊ ñ dicet᷑ hõ vel aĩa rõ nalis imago dei. ¶ Ad qð ddᷣm. ꝙ imago dr ꝓprijſſi⸗ me ⁊ ñ ꝗꝓprijſſime:ſi ꝓprijſſime.ſic accipit᷑ ſm ratõneʒ bylarij:⁊ ita ñ ↄueit homiĩ aut aĩe rõnali reſpectu dei. Si ñ ꝓprijſſime ꝓut or expreſſiſſima ſiłitudo in crea⸗ tura ſic dici pᷣt.ꝗ Rñdendũ ẽ ad obiecta. ꝙ rõ hylarij accipit᷑ ꝓut ↄneit filio dei ꝙ ſit imago reſpectu pr̃is.⁊ accipit᷑ ꝑſonalit.i¶ Ad ſcdᷣm vo dom ⁊.q illud qð diẽ hugo.imaginẽ ꝑtinẽ ad figurã.ſi figura accipit᷑ ꝓprie. ꝓut ẽ in coꝛꝑalibo.ſic nõ dice᷑ imago dei. Er̃.n.deut. iiij. 2õ vidiſtis aliqu ſiłitudinẽ in die qͥ locntꝰ ẽ dñs. ne foꝛte decepti faciatis vobis ſculptã ſilitudinem aut imaginẽ.Si vᷣo accipit figura ꝓpoꝛtõnałr. ꝓ diſtictõe cũ quantitate vᷣtutis.ſic aliqͥ mõ dici poſſʒ.ꝙ imago di cat᷑ xi. Initat᷑.n.aĩa rõnalis deũ ĩ quadã diſtinctiõe viiũ.rõne diſtinctõis ꝑſonaxꝝ.⁊ ẽ q̃ntitas vᷣtutis ↄnis viribo.ad quandã ſilitudinẽ qͥntitatis vᷣtutis ſiue eq̃li tatis ĩ pſonis dinis.eſt tñ ibi magna drñtia er alia ꝑte . 7 lʒ nomẽ imagimis ſoleamꝰ hic acciꝑe.nõ tñ figure ſo let traſfeꝛi.niſi ad heb.j.cũ dẽ ſiguꝛa ſube.vbi ſᷣm aliã it de imagine que di ſpe ctare ad qualitatẽ in quãtitate. dicit᷑ enĩ imago expreſſa ſilitudo alicuiꝰ.Circa h̊ͥ — tranſlatõʒ ꝓ imagine pᷣt accipi.cũ d filiꝰ ẽ imago pa⸗ tris. .¶ Ad terciũ doᷣm ẽ. ꝙ lʒ ñ ſit ↄueniẽtia ĩ foꝛma ſpi rituali cũ accñtali.ẽ tñ aliq ↄuemiẽtia ſᷣm ꝓoꝛtõʒ ĩ ef⸗ ſectu: ſiẽ deꝰ memit.intelligit. diligit.ſic aia ſᷣm ſuum modũ.ſiłitudo etiã alia ẽ cauſati ad primã cãm.¶ Ad quartũ dom.ꝙ ñ pᷣt eẽ ſilitudo ad primã cãm.qtuʒ ad expᷣſſionẽ eiuſdẽ nature vel eẽntie:pᷣt tñ hr̃e quandã ſi⸗ militudinẽ expᷣſſazʒ ſic poſſibile ẽ in creatura. ₰ Articulus ſecundus Dſecũdũ quo queꝛit᷑.cũ dĩ eẽ imago coĩt ⁊ nõ ꝓprijſſime.nihilominꝰ tñ ad imaginem. Vtꝝ ↄueiat tm̃ aie hũane 2 homiĩ ſm aĩaz. re.Et videt᷑ ꝙ alie creature.ꝑ h̊ ꝙ ſiłitu n alie cre aliq̃ ↄueniẽtia pᷣ̃t eẽ creature.ĩ vnitate.vᷣitate.a bo⸗ nitate.4 Itẽ aĩe ſenſibiłẽ ſiłitudo cũ deo.ĩ potẽtia co⸗ gnoſcẽdi angeli.vlteriꝰ ĩ potẽtia diligẽdi. Inueit᷑ etiazʒ in angelo trinitas illa viriũ. Fᷣm quã dr attẽdi imago. 4¶ Pretea.dicit b. Greg.exponẽs illud.tu es ſiãculũ: ꝙ ñ ad ſilitudinẽ dei tm factus dr.ſ̊ ſignaculũ ſilitudi nis.vt qͥ ĩ eo ẽ ſubtilioꝛ nata.eo ĩ illo ſubtiliꝰimago dei inſinuet᷑ expᷣſſa:⁊ poſt ſubdit.De ſigillo anuli talis ſi⸗ militudo expᷣmit᷑.q̃lis ĩ ſigillo eẽntialr babet᷑.Ex qͥ ac⸗ cipit᷑ꝙ angelꝰ magis debet dici imago dei vel ad ima ginẽ. ꝙᷓ; hõ vel aia rõnalis. Eara augt ſeꝛmone de imagine. Mulli alij creature dedit ꝙ ſit ad imaginem niſi homĩi.4¶ꝑqItẽ cũ imago ſit expᷣſſa ſiłtitudo.magis at vnibilia ſunt qᷓ expᷣſſe ſunt ſiłia.⁊ ecõuerſo: videt᷑ mag de aĩa rõnali ꝙ; de angelo ꝙ ſit ad imaginẽ ꝑ ratõʒ vni bilitatis.¶ Ie rõ imagis veſcẽdit.vbi fit ↄſirmatõ ſᷣm ratõʒ ꝓceſſiõis vniꝰ ab altero.ſᷣ in hoĩe pᷣt eẽ rõ ꝓceſſi⸗ onis vnius ab altero ꝑ generatõz. in angelis aut n. G magis videt᷑ dici hõ ad imaginẽ qꝙᷓ; angelꝰ. ¶ Pretea. ſicut dr in ſermone de imagie.⁊ ĩ li.de aĩa ⁊ ſpu:ſic deꝰ eſt oĩa viuiſicãs ⁊ gubernas. ita aia ſe bʒ in ſuo coꝛꝑe. ⁊ ita hʒ expſſaʒ ſilłitudinẽ.¶ Rñdẽdũ. ꝙ ñ ↄueit ratio imagis om̃i creature.qꝛ ñ ẽ exp̃ſſa ſilitudo.ſic ↄtigit eẽ in creatura. In alijs. n. creaturis remanet rõ veſtigij m vnitatẽ.veꝛitatẽ.⁊ bonitatẽ. In ſenſibili aũt creata lſʒ ſit potẽtia ↄgnoſcẽdi.ñ tñ ẽ potẽtia ↄgnoſcẽdi ipin ⁊ Diligẽdi:⁊ iõ ñ ẽ ĩ ͥ ↄueniẽtia cũ deo.deus.n.ſeipᷣm co⸗ gnoſcit ⁊ diligit.l Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ de angelo dðm ꝙ imago pt dici coĩter.⁊ pᷣt dici ꝓprie. Coĩter ſic Dicit᷑ de angelo. ꝓprie ſic dr̃ de aĩa rõnali ⁊ de hoĩe ſᷣm gĩaʒ:ↄuenit.n.angelo ᷣm ſimplicitatẽ eẽntie? trinita⸗ tẽ viriũ.quibo memit intelligit ⁊ diligit:⁊ ſᷣm h̊ etiã cõ uenit aĩe rõnali: abundat aũt aĩa rõnalis in h̊ ꝙ ẽ ima go dei ᷣm h.ꝙ ſicut deus mouet ⁊ gubernat vniuerſuʒ ſic ⁊ aia rõalis mouet ⁊ gubernat ſuũ vniuerſuzʒ. Pre⸗ teꝛea.ſimilitudo virtutis ẽ in hole in hoc ꝙ põt ꝓducẽ in natura ſile:ex alia dᷣo ꝑte euidentiꝰdiſſinguit ĩ aĩa rõ memoꝛie intelligẽtie ⁊ volũtatis.inqtũ ex memoꝛia ꝓcedit intelligẽtia.ex memoꝛia ⁊ intelligẽtia volũtas. Ad obiectũ aũt in otraꝛiũ dõm.q imago lʒ dicat᷑ de angelo.⁊ ſit maioꝛ expreſſio rõne ſimplicitatis:non tũ rõne eoꝝ in quibo conſiſtit principalis ratio imaginis vel ꝙtũ ad quantitatẽ vnitatis ex ꝑte eẽntie ⁊ ꝑſone.ſi cut ſup dictũ eſt:ex ꝑte.n.eſſentie eſt ambitus gubeꝛna tõnis ⁊ viuificatõis:ex ꝑte ꝑſone viꝛtus ꝓductõis.⁊ ĩ actibo viriũ eſt euidens ꝓceſſio. rticulus tercius O terciũ quo querit᷑. qua rõe dicat᷑ ad ima ginẽ ci.i Ad qð rñdendũ eſt. Eſſe ad ima ginẽ dei vt notet᷑ röõne pᷣpoſitõis q̃ ẽ tranſiti ua drñtia nature. a in hͥ oſtendat᷑ differẽs rõ reſpectu filij.ꝗ dicit᷑ imago.nõ ad imaginẽ.Et ponit aug.ſimi⸗ litudinẽ in li.de deceʒ coꝛdis. ſicut in nũmo imago im⸗ patoꝛis aliter eſt. ? aliter in filio. In filio.n. impreſſa Em ↄuenientiaʒ nature.in nũmo aũt nõ ſic.2 tu nümꝰ ci es ey h̊ melioꝛ.qꝛ cũ intellectu ⁊ cum q̃dã vita es vt ſcias cuiꝰ geras imaginẽ.nũmus aũt neſcit ſe hr̃e ima ginẽ imꝑatoꝛis.Silr ponit exem plũ de filio 2 ſpeculo. In filio homis eſt imago boĩs.⁊ eſt h̊ͥ qð pr. In ſpecu lo aũt imago ñ eſt h̊ͥ quod ipſe. In filio ẽ imago m eq⸗ litatẽ ſube. In ſpeculo aũt ꝙᷓlonge eſt a ſuba:⁊ iõ ꝓpꝛie Dicit᷑ eẽ in hoĩe ad imaginẽ· ꝓpter natuꝛe diueꝛſitateʒ. De h̊ ꝙ de hoĩe dicit᷑ ad imaginẽ noſtrã.ſupᷣ dictũ eſt. vtꝝ ſupponat ꝓ creato vel increato.? vtꝝ ꝓ pſona vel ꝓ eẽntia.Magr aũt in ſentetijs de h̊ tãgit. vñ ſatis ꝗ⸗ tum ad pñs tranſeũduʒ ẽ. ¶ Sʒ vtꝝ ho poſſit dici ad imaginẽ filij. querit᷑. Dicit.n.aug.ſuꝑ gen:que ẽ ima⸗ go dei ad cuiꝰ ſimilitudieʒ factus ẽ hõ.niſi ſaluatoꝛ nẽ q eſi pᷣmogenitus omĩs nature. ꝗl Iem. ij. coꝛint. ij. Traſſoꝛmamuꝛ in eandẽ imaginẽ tãqᷓ; ad deuzʒ ſpũ.Et Ro. viij. quos pᷣdeſtinauit cõſoꝛmes ſieri imagini filij ſui.Conſoꝛmitas aũt ꝗd aliud eſt q; ẽm ratõzʒ imagis K hõ dicit᷑ ad imaginẽ filij. Sed ſi H̊.qualit diceret eẽ ad imaginẽ noſtꝛã. cũ ibi imago deſignet᷑ coĩs triũ ꝑſo naꝝ.4l Ad qð rñdendũ.ꝙ vtrũq; põt ↄueniẽt dici.⁊ ꝙ bõ eſt ad fili imaginẽ ꝗ ẽ imago pris.qꝛ ꝑ ipᷣm tãꝙᷓ me diatoꝛẽ oꝛdinat᷑ oid patrẽ ꝑ grãz in pñti.⁊ ꝑ głiaʒ oꝛdi nabit᷑ in futuro:dicit᷑ aũt ad imaginẽ trinitatis ꝓpt ra tõeʒ ſupᷣdictã. qꝛ ſicut vnitas eẽntie dine eſt in tribo ꝑ⸗ ſonis.quaꝝ vna ꝓcedit ab alteꝛa:ita vnitas Eeſſentia aie in tribo viribo. q̃ꝝ viriũ vna depẽdet ꝑ intellectum ab alia.a actus mediante actu elicit᷑. rticulus quartus D quartũ articulũ quo querit᷑. q̃ ſit drñtia int eẽ ad imaginẽ ⁊ ſilitudinẽ.vel facere ad imaginẽ ⁊ ſilitudinẽ. Videt᷑.n.ꝑ aug.ĩ li. lxxxiij.q.q; vbi ẽ imago.ibi ẽ ſilitudo.vᷣ̊ ñ ecõuerlo. In duobo.n. oĩs ſiłitudo ẽ. neutꝝ tñ alteriꝰ imago.Et.ij. coꝛint.iiij. YHlluiatõ euãgelij gloꝛie xp̃ᷣi qẽ imago.Glo. vbi imago. Ctinuo ⁊ ſilłitudo. ſilitudo ẽ generale ad imaginẽ. ontra in glo. ſuꝑ geñ. imago qtũ ad na⸗ turalia.ſilitudo qtũ ad gtuita.⸗l Iteʒ aug.in li.ð aĩa 7 ſpũ. Imago in ↄgnitõne.ſilitudo in dilectõe.¶ Itezʒ Hugo.imago qꝛ oĩa in ipſa aĩa ſunt ſᷣm ſapiaʒ:ſilitu⸗ do. qꝛ vna ⁊ ſimplex eẽ dicit᷑ ᷣm eẽntiã.(¶ Ad qð dðᷣm. ꝙ ſilitudo accipit coĩter ꝓ ↄueniẽtia ſiue ᷣm ſubaʒ. ſi⸗ ue ſᷣm rẽ alteriꝰ generis:⁊ G̊ mõ põt eẽ generale imagi ni ⁊ ſilitudini ꝓꝛie ſumpti. Ael põt accipi ſilitudo cõ nenientia 'm qualitatẽ.2 H̊ mõ lʒ diſtinguat᷑ ab imagi ne.nibilominꝰ põt vnũ eẽ ↄcomitãs aliud geneꝛalr ⁊ ñ ecõuerſo:cũ &̊ᷓ dicit᷑ꝙ vbi ẽ imago.ibi ẽ ſiłitudo: ᷣ põt eẽ duabo rõnibo.vel qꝛ ſilitudo ſit generale.vel ſilitudo inſeꝑabilit᷑ ↄpcomitat᷑ imaginẽ.⁊ n ecõueꝛſo.Si ſecũdo mõ accipiat᷑.ñ oꝓponit᷑ diſtinctõni ſᷣin ratõzʒ.⁊ ita acci pit aug. Cũ dicit᷑ aũt ꝙ ſiłitudo accipit᷑ qͥ ad gratuita . . — — — immo qͥ ad naalia. diſtĩctio accipit᷑ n tm̃ rõe ſᷣetiã re. ¶ Doteſt aut queri .S. j. adhuc de illa drñtia quã poĩt aug. ꝙ imago attendit᷑ potẽtia cognoſcẽdi.ſilitudo in potẽtia diligẽdi:⁊ alibi dicit᷑.imago in ↄgnitõne.ſiłitudo in dilectõe:pt᷑ quid magis imago ad ↄgnitõʒ referat᷑ q; ſiłitudo.cũ cognitõ dicat᷑ aſſiłatio cognoſcẽtis ad ↄgnitũ.⸗q Ad qð döm. ꝙ cognitio põt dici coĩter.⁊ ſic dr ↄgnitio aſſiłatio co⸗ gnoſcẽtis ad ↄgnitũ. Ael põt dici ꝓprie.cũ ĩ qualitate ↄueiĩt.ſicut diligẽs cũ diligẽte in dilectõe ↄueit.⁊ h̊ͥ fac cols volũtas. Et hec dẽ ſilitudo in dilectõe. cũ diligẽs ipſa vi dilectõnis in quandã ſilłitudinẽ dilecti tranſſoꝛ mat᷑. VUñ Hugo in li. de arra ſponſe. Scio aĩa ꝙ gegd diligis· ipſa vi dilectõis ĩ eius ſilitudinẽ trãſſoꝛmaꝛis. Pretea.in ↄgnitõne eſt quedã diſcretio ↄgnoſcibił pt quã eſt queda ↄfiguratio. Pretea.potẽtia cognoſcẽdi inqᷓtum hmõi.ſiue cognitio pᷣcedit potẽtiã diligendi ĩ⸗ qẽtuʒ huiꝰ ⁊ dilectõeʒ. cũ q̊ imago plus adbereat nate litudinẽ.qꝗa ſicut dicit Ca ꝙᷓ ſimilitudo. ſit prioꝛ naturalit᷑ ꝙᷓ ſimilitudo ſupin⸗ ducta imagini.recte penes potẽtiaʒ ↄgnola cẽdi deteꝛmi natur imago.ſiłitudo penes potentiaʒ diligendi.ſic re coꝛꝑali prioꝛ ẽ imago ꝙᷓᷓ coloꝛ ꝗ ſuꝑinducit᷑. 74 (Weinge queritur S. ij. de multis differentijs que nnt inter imaginẽ? ſimi⸗ i moꝛtalitatẽ.ſimilitudo ſᷣm ſimplicitateʒ:⁊ ita videt᷑ ſi⸗ militudo eſſe prioꝛ qᷓ; imago. Simplicitas.n.videt᷑ eſſe prioꝛ immoꝛtalitate.¶ Rnſio. Similitudo accipit᷑ ge neralit vt etiã ſᷣin immoꝛtalitatẽ dicat᷑ ſilitudo.vñ ſᷣm que attendit᷑ imago.ſᷣm illa attendit᷑ ſimilitudo:⁊ ſᷣm aliqᷓ attẽdit᷑ ſiłitudo ſᷣm q nõ attẽdit᷑ imago.vtpote ſᷣm ſim plicitatẽ:tñ aĩa dicit᷑ ad imaginẽ ꝗpter vitã eterni tatis.in qua imitat᷑ deũ:ᷣm aũt ſimplicitatẽ ñ dr.qꝛ h põt eſſe mune rebo coꝛꝑalibo.q ñ dicũt᷑ eẽ ad imaginẽ dei. 4 Sim iliter intelligenaũ eſt qð dicit Hugo.ima⸗ go ꝑtinet ad figurã. ſiłitudo ad naturã: natura.n. pꝛior eſt figura. EUnde attendendũ eſt ꝙ loquit᷑ de ſilitudine ꝓut ſimilitudo eſt ↄuenientia quaſi in foꝛma. vt cũ dẽ ꝙ filius eſt ſimilis patri.in h̊ ꝙ eſt eiuſdẽ ſpẽi.ſᷣ ſic nõ attendit᷑ ſilitudo ꝓut ſequit᷑ imaginẽ.inq;tũ dicimꝰ q; homo eſt cõditus ad imaginẽ ⁊ ſiłitudinẽ i.⁊ nõ dr ad ſiłitudinẽ ⁊ imaginẽ. ¶ Similit vident᷑ eſſe plures differentie quas ponit ipſe.vt cũ dẽ imago qꝛ rõnalis ſilitudo qꝛ ſpiritualis. Similiter cũ dicit᷑ ꝙ imago ſit qꝛ oĩa in ipſa ſunt m ſapientiã. ſimilitudo qꝛ ſimplex ym eſſentiã. AUnde generaliter attendẽdũ eſt ꝙ duobꝰ modis attendũt᷑ diſerẽtie.vel vt ſiłitudo ſuꝑintelligat᷑ imagini.⁊ ſic ꝓprie accipit᷑: vel ſm ꝙ ſilitudo extendit vt q̊ ad ꝑrioꝛa imagine vel ↄcomitãtia accipiat᷑. rticulus quintus Bquintũ quo querit᷑. ſm quid ↄueniat aĩe vel homi. vtꝝ dicat᷑ ↄuenire ſᷣm coꝛpꝰ. quia ſicut aug. dicit: bʒ ptãteʒ qua põt. veritate qua dei ſunt. bonitatẽ qua in ipm tendit. In ̊ etiã vi⸗ det᷑ quod dicit aug.ꝙ in exterioꝛi hoĩe quedã trinitas inuenit᷑:etſi nõ ita expꝛeſſa vt in inteꝛioꝛi hoie.vñ dicit in interioꝛi hoĩe ꝗ corꝛumpit᷑. queramꝰ qũo poſſumus quandã trinitatis effigiez. etſi ñ expᷣſſioꝛẽ. tñ ad dino⸗ ſcendũ facilioꝛeʒ. Ex q̊ colligi᷑ bomo ſᷣm coꝛpꝰ dicit ad imaginẽ.¶ Pretea.videt᷑ ꝑ hoc quod dicit᷑ in gen. ad imaginẽ ſua creauit illũ: maſculũ ⁊ feminꝗ creauit illos:ſ̊ hec diſtinctio nõ eſt niſi ̃m coꝛpꝰ. 7c. 4 Ytez aug.in li. lxxxiij.q.qꝛ tale eſt vt ad ↄtemplandũ celum ſit aptius.magis in hoc ad imagineʒ ? ſimilitudinem ei ꝙᷓ cetera coꝛꝑa aĩalium facta iure videꝛi põt.¶ Itẽ ſm ſenſibileʒ videt᷑ eſſe quedã trinitatis imitatio.ſicut oñdit aug.ĩ li.de trini.Eſt.n.ſpẽs memoꝛalis ſine me⸗ moꝛia.⁊ ↄuerſio ſuꝑ ipſam rez ꝑ noticiã.⁊ dilectõ que ſurgit ex bis:q̊ cuʒ in his ſilłitudo trinitatis oſtendat᷑. erit in ſenſibili ꝑte ↄditus ad ngne onnn De da in glo. ad imaginẽ dicit᷑ eẽ ſm illaʒ ꝑteʒ qua irrati onalibus antecellit.¶ Itez Caſſioð. quo poſſzͥ imago aut ſilitudo dei eẽ. ſi aĩe hoĩm moꝛtis termio include⸗ rent᷑. ¶ Ieʒ ideʒ. nec recte dicit᷑ imago dei. niſi ill qð inheret ↄtemplande incõmutabili veritati. 4 Iteʒz au⸗ guſti. YAla ꝑs imago dicit᷑ eẽ. ſᷣm quaʒ ꝑticeps eiꝰ eſſe poteſt: ꝑticipatio aũt hec eſt ̃m cognitõeʒ ⁊ dilectõez: cum & ᷣm ſenſibilem vel coꝛpalem no abeat homõi pꝑticipationem. non dicet᷑ imago dei. ¶ Rñſio ſumpta Aprie ratione imaginis.non dicet᷑ hbomo ad imaginem dei. nec ſᷣm coꝛpus nec ſm partem ſenſibilem. ſed fm partem intelligibilem vel rationalem. vnde lʒ inuem⸗ atur quedam ſimilitudo trinitatis. non tamen dicetur imago: imago enim eſt expreſſa ſimilitudo.ſicut poſſi⸗ bile eſt in creatura. ioð imago attendit᷑ Fm im lpinn⸗ temi ſiere 4 l ſini ninm ſekſi keſe ſtge ifn 1mn eßin erni ges ins na⸗ Nior gine 10 rno d res i oſt ihi Hdſe 6 .* mulier. eꝛit ipſa dicta ad imaginẽ. ( t tri. ex qua ꝑte ↄſpectã ↄſulit veri Mueſtio Vtꝝ aĩa rõnalis ᷣm inferioꝛẽ ꝑteʒ dicat᷑ ad imagineʒ vel imago.an tm̃ m ſupioꝛeʒ.quod videt᷑ ꝑ ̊ qʒð dicit aug.in li.de tri. Cum in natura mẽtis hũane querimꝰ trinitatẽ.in tota queꝛimꝰ.nõ ſeꝑantes actõʒ rõnałi tẽ⸗ ꝑalibo a ↄtemplatõne eternoꝝ.⁊ m trinitatẽ dr ima⸗ go. ⁊c̃.¶q Itez ſic ẽ in interioꝛi hoĩe ſic in exteriori:p ĩ cxterioꝛi ſic eſt.ꝙ taʒ mulier ꝙᷓ vir dr eẽ ad imaginẽ: g̊ ſic erit in interioꝛi hoĩe:cũ gᷓ inferioꝛ ꝑs rõnis dicatuꝛ Kenna aug li. atẽ eſt imago ei. ex qua dᷣo intẽdit᷑ ad infeꝛioꝛa agenda.nõ ẽ imago dei. Iteʒ in eodẽ.Eo ꝓprie imago eius ẽ.quo capax eiꝰ ẽ eiuſq; ꝑticeps eẽ pᷣt.qð ramagnũ bonũ niſi ꝑ h̊ ꝙ ima⸗ go eſt eius eſſe nõ põt.4 Item in eodeʒ. In hac diſtri⸗ butõe nõ recte dicit᷑ imago dei.niſi illud qð inheret cõ templãde incõmutabili veꝛitati.¶ Ad h̊ dm.q ꝓprie loquẽdo imago dr ſm ſuꝑioꝛẽ ꝑteʒ.¶ Ad pmo obiectũ Dðm c.ꝙ trinitas quedaʒ attẽdat᷑ ſᷣm ꝑtẽ inferioꝛẽ.ſcʒ Fm ꝙ memit intelligit ⁊ diligit hec inferioꝛa: ñ tñ ſᷣm illã dr imago:nõ.n.Fᷣm qualibet trinitatẽ viriũ dẽ ima go. h ſolũ ſm illã qua memit intelligit ⁊ diligit deum. l Ad ſcdᷣm vo dõᷣm.ꝙ hõ exterioꝛ põt dici ſenſualitas ſiue ꝑs ſenſibilis.⁊ ſic nõ ẽ ↄueniẽtia vel ſiłitudo inte⸗ rioꝛis ⁊ exterioꝛis hoĩs:vel põt dici exterioꝛ hõ ꝓgrel⸗ ſus temptatõis ſᷣm ꝙ fuit in pᷣmis parentibo.a qtũ ad B quo ad ꝗd eſt ſilitudo in interioꝛi hoĩe ⁊ exterioꝛi:q ad hH.n.ẽ ſilitudo.ꝙ ſicut ĩ exterioꝛi hoĩe eſt triplex mo tus.ſ.ſerpẽtis.mulieris.⁊ viri.ita ⁊ in interioꝛi.ſ.ſen⸗ ſualitatis inferioꝛis ꝑtis rõnis ⁊ ſuꝑioꝛis. Quo ad h̊ aũt eſt diſſilitudo.quia in hoĩe exteꝛioꝛi ẽ imago ex ꝑte viri⁊ etiã ex ꝑte mulieris.nõ tñ ita ẽ in hoĩe interioꝛi. b ſolũ attẽdit᷑ imago ex ꝑte viri.ſ.ſuꝑioꝛis ꝑtis rõis. . Si eſt imago vel ad imaginẽ jm ſupioꝛeʒ ꝑtẽ rois.vtx Fm ꝙ trinitas inuenit᷑ ĩ ea reſpectu dei.vel reſpectu ſui quentur. S. ij. Et videt᷑ ꝙ reſpectu ſui: ſicut.n.deꝰ memit intelligit⸗ diligit ſe.⁊ ſm h̊ dicit᷑ trinitas. ad cuiꝰ imagineʒ cõdi ta eſt aĩa rõnalis.vt ſic ſit ſꝑ reditio ſuꝑ ſuã eẽntiaʒ.⁊ ita videt᷑ eẽ in aia.cum aĩa memit ſe.intelligit ſe.⁊ di⸗ ligit ſe:g& m hec attendit᷑ eẽ imaginis.4l Itẽ aug.i li. tri.Ecce mẽs memit ſui.intelligit ſe.⁊ diligit ſe.hec ſi cernimꝰ.cernimus trinitatẽ: nõdũ ꝗdẽ den. ſᷣ iã ina⸗ ginẽ cæi. aĩa m bec eſt ad imaginẽ dei.¶ Cõtra.au⸗ guſti. ĩ li. o. Hec trinitas mẽtis nõ ꝓpterea imago dei eſt.qꝛ ſui memĩit mens. intelligit: diligit ſe.ſᷣ quia pᷣt memiſſe intelligere ⁊ amaꝛe a quo facta ẽ: gᷓ tm dicetuꝛ imago inꝙtũ hec in drũ ↄuertit᷑ Quod ↄcedenduʒ eſt. Ad obiectũ aũt in ↄtrariũ primo dðm ⁊.qꝙ lʒ in hoc ſit quedã ſiłitudo.tñ qꝛ fit reditio ſuꝑ creaturaʒ.⁊ ita ſuꝑ efectibile.nõ eſt imago ſumme trinitatis:iõ oꝑtet vt vires ⁊ aĩa ᷣm ipᷣas in deũ ↄuertant᷑.¶ Ad ſcdᷣm au teʒ dðm ẽ.q in pᷣdicta auẽte nõ fit relatio ad ip̃aʒ ani mã intelligentẽ. ß fit relatio ad deũ.de qͥ prius habitꝰẽ ſermo. ſicut lr̃a precedẽs ſubſequẽs ondit.lʒ ab alig bus male intelligat. rticulus ſextus ODlſextũ quo querit᷑. cũ ↄueniat ſᷣm ſuꝑioꝛẽ reg ver penes naturalia vel gtuita.⁊ vtꝝ ia: qꝛ imago inſeꝑabile ẽ ab aa.ſic̃ hẽt᷑ in glo. verũtñ in imagine ꝑtranſit hõ.¶ Itẽ augꝰ. xiiij. de tri. 126 vanitatẽ imagini di tribueret.niſi defoꝛmẽ cernẽt goẽ.¶ Cõtra.ſuꝑ illud pᷣs.Signatũ ẽ ſuꝑ nos ⁊c. di⸗ ſtinguit᷑ tripler imago.creatõis.recreatõis.⁊ ſiłitudi⸗ nis. vnde innuit᷑.ꝙ ᷣm imaginẽ recreatõnis refoꝛmat᷑ e rene valere defoꝛmitatẽ. vt ſie aufeꝛat ꝙ ima m potentiã an 'm actũ. Et videt᷑ ꝙ tm ᷣm lxij. imago creatõis.vt ſimplr ſit imago.i Ad qð dom.qꝙ; imago attendit᷑ penes vtrũq;.ſ.penes natalia ? penes gtuita. h̊ different.Qaʒ eſt imago creatõis.⁊ ẽ imago recreatõis.imago aũt creatõis attendit᷑ penes potẽti⸗ as naturales.ſ.memoꝛiã.intelligẽtiã.⁊ volũtatẽ. YIOma go dᷣo recreatiõis attẽdit᷑ lencs gratiã refoꝛmtẽ illas potẽtias.rima eſt indiſfeꝛent᷑ in pctoꝛibo ⁊ in iuſtis. ne eſt tm̃ in iuſtis. Vtꝝ imago attendat᷑ penes potẽtias vel penes actꝰpo tentiaꝝ.Et videt᷑ ꝙ penes actꝰ. Maà ſicut dic auguſti. imago in aĩa attendit᷑ penes iſta tꝛia.ſ.mens noticia 2 .— amoꝛ:ſ iſta tria ñ ſunt potẽtie ̊ actus potẽtiaꝝ. qᷓ pe⸗ nes actus attendit᷑ imago.¶ Itẽ rõ imaginis attendit᷑ penes tria.Fᷣim ꝙ vnũ ꝓcedit ey alio:vt ſic̃ filiꝰ ẽ a pr̃e ⁊ ſpũſſanctꝰ ab vtroq;.ita ex memoꝛia intelligẽtia.⁊ ex vtroqʒ volũtas.Sʒ ↄoſtat ꝙ potẽtia nõ ꝓcedit de poten tia.ſ̊ actus ex actu:q̊ imago attendit᷑ penes actꝰ⁊ non penes potẽtias.¶ ¶ Cõtra.ſi imago attẽdit᷑ penes actꝰ. ⁊ nõ penes quoſlibʒ actꝰ.ſ̊ penes illos ᷣm qͥs bʒ ↄuer ti in deũ:nõ eẽt in hoĩe niſi ſᷣm ꝙ actualit᷑ ↄuerteret᷑ in teũ.ꝗᷓ in pctoꝛibo nõ eẽt rõ imaginis.cũ nõ ↄuertunt᷑ ĩ deũ actualit.¶ Itẽ dicit aug.ꝙ aĩa dr ad imaginẽ dei. nõ qꝛ memit.intelligit.diligit:ſᷣ̊ qꝛ põt memiſſe intelli gere ⁊ diligere:ꝙ imago attendit᷑ penes potẽtias.ñ pe nes actus. ¶ Ad quod dᷣm.ꝙ imago attendit᷑ penes potẽtias.tñ ſᷣm ꝙ ex illis hñt elici actus. Vñ cum dic aug.qꝙ imago attendit᷑ ſ̃ᷣm mentẽ noticiã ⁊ amoꝛẽ: ñ ꝑ hͥ negat᷑ ꝗn attendat᷑ ᷣm potẽtias.ij Ad h̊ qð obijcit᷑.qꝙ; potentia ñ eſt ex potẽtia dm.ꝙ lʒ potẽtia ꝑ ſe abſolu⸗ te ↄſiderata nõ ſit ex potẽtia.tñ in eliciẽdo actũ ſuũ vna potentia dependet ab alia.⁊ ita quodãamodo ẽ ex illa. Vñ in eliciendo actũ pᷣintelligit᷑ memoꝛia añ intelligẽ⸗ tiã.vñ q;tũ ad q̊ imitat᷑ principalr memoꝛia trinitateʒ ꝑſonaꝝ q́ũ ad ꝓceſſionẽ. UAr ſeptim? VOnſequẽt᷑ querit᷑.qualr eſt repnñtatiua ima ginis ipſa aia. Oubitabit tñ aliqs.quũo ſᷣm predicta. memoꝛiã intelligentia ⁊ volũtatẽ ſiat coaptatio ad trinitatẽ ꝑſonaꝝ. Sicit.n.augꝰ. me⸗ moꝛia patri.intelligẽtia filio.volũtas ſpũiſancto ada⸗ ptatur:⁊ rõ hꝰ eſt.qꝛ ex memoꝛia pᷣme veꝛitatis geneꝛa tur intelligẽtia eius.ex vtroq; dᷣo ꝓcedit amoꝛ prie ve⸗ ritatis:memoꝛia ẽ generãs.intelligẽtia genita.amoꝛ em Aonr⸗ patri.intelligẽtia filio. amoꝛ ſpũi⸗ — ſancto. Blo.ſicut ex pr̃e filiꝰ ⁊ ex vtroq; ſpũſſanctꝰ.ita erx ĩtel⸗ lectu volũtas ⁊ ex vtroq; memoꝛia: & intellectꝰ pr̃i.vo lũtas filio.memoꝛia ſpũiſancto adaptabit᷑.¶¶ Itẽ aug.ĩ ſermone de imagine.Erxr his q̃i excellẽtioꝛibo aĩe digni tatibd iubemur deũ diligere. deut. vj. Ut qntuʒz intelli⸗ gat᷑.tantũ ſꝑ in memoꝛia habeat᷑: nec ſolꝰ ſuffic intelle⸗ ctus.niſi ſit volũtas ĩ amoꝛe eiꝰ:nec hec duo ſufficiunt niſi addat᷑ memoꝛia.qua ſꝑ ĩ mẽte intelligẽtis ⁊ diligẽ⸗ tis maneat deꝰ:memoꝛia & ꝓcedit ex intelligẽtia ⁊ vo⸗ lũtate.nõ &̊ aptabit᷑ patri. KRñndendũ.Eſt memoria innata.⁊ acꝗſita: memoꝛia veritatis innata ẽ pᷣncipiũ intelligẽtie ⁊ volũtatis.Eſt.n.ſic̃ dictũ ẽ.vis ↄᷣuatina ſilitudinis pᷣme vitatis impᷣſſe a creatõe: ⁊ ſᷣm hoc me moꝛia attribuit᷑ pri.intelligẽtia filio.volũtas ſpũiſct̃o Aldemoꝛia vᷣo acqſita pᷣme vᷣitatis pᷣt ↄſideraꝛi duobus modis.qꝛ qtũ ad fieri.aut qtũ ad eẽ:qᷓtũ ad fieri natu ralit ꝓcedit memoꝛia acqſita ex intellectu ⁊ volũtate.⁊ Em h̊ intellectꝰ qẽ generas vᷣiitatẽ.attribuit᷑ pri.volun⸗ tas q ẽ genita filio.memoꝛia ex vtroq; ꝓcedẽs ſpũiſcto Mtũ ad eẽ ᷣo memoꝛia vᷣitatis acqſita.pᷣt eẽ pᷣncipiuʒ Bitatis intelligẽtie ⁊ volũtatis. ſm hec fiat aſſiꝗtio ſic priꝰ.memoꝛia pri ⁊c. ¶ Item dubitabit aligs de h qð ritur. H§H. j. ontra.Ecẽci.xvij.ſᷣm imaginẽ ſuã fecit illũ SSSõ dicit aug.in li.de tri.ꝙ actus iſti ſeſe ſunt ciꝛcũcidẽtes memiſſe. intelligere:velle: vt ſit ſiłitudo potẽtiaꝝ ad ꝑ ſonas dĩnas.ſicut dicit dama. vᷣbigr̃a.qð memĩi intelli go volo.⁊ qð intelligo memĩ ⁊ volo.⁊ qð volo memĩ ⁊ intelligo.¶¶ Contra.intelligẽtia eſi reſpectu aliquoꝛũ. reſpectu quoꝝ nõ eſt volũtas ⁊ etiã memoꝛia.memĩmꝰ enĩ ⁊ intelligimꝰ mala.⁊ nõ volumꝰ ea:nõ & qð intelli gimus memimꝰ. volumꝰ.¶ Rñdet᷑.nõ dicũt᷑ ſeſe cir cũcedere.niſi cũ ſunt ſuꝑioꝛis ꝑtis rõnis reſpectu pᷣme veritatis:⁊ tũc ſeſe niſi circũcedũt.vel cũ ſunt inferio⸗ ris ꝑtis rõnis reſpectu ſuipſius:que memit ſe.intelli⸗ git ſe. ⁊ diligit ſe:vel reſpectu eius ad qð nata ⁊᷑. q̃ ñ pᷣt nõ amari.nec etiã ignoꝛari habitu.Reſpectu vo alio⸗ rũ que nõ ſunt.vel illud a quo ipſaẽ.vel illud qð ipᷣa ẽ vel ea ad que nata ẽ.ſicut ſunt tꝑalia ⁊ oꝑatões volun tarie ñ ſe circũincedũt ſiue nccio ↄcomitant᷑ ¶ Mébruz. vj. pꝛncipale ius queſtionis. . .. . — O ſextum principale mẽbrũ quo querit᷑ 4 S atuꝛa ꝝ.videt᷑.n.ꝙ poſt oꝛdinẽ intelligen tie angelice debeat eſſe oꝛdo aĩe rõnalis. e oꝛdine aie rõnalis in vniuerſitate cre⸗ Intelligẽtia.n.angelica ẽ ſuba incoꝛpoꝛea ſeꝑata a coꝛ poꝛe:cũ & incoꝛpoꝛeũ ſit prius dignitate coꝛpoꝛeo.⁊ ſe⸗ patũ a coꝛꝑe inſeꝑabili a coꝛpoꝛe:ſeꝑabilis vᷣo ſuba di gnioꝛ inſeꝑabili: aĩa vᷣo rõnalis ſit ſuba inſeꝑabilis a coꝛꝑe.nõ dependẽs ſm eſſentiaʒ a coꝛꝑe.ſenſibilis vᷣo aĩa ⁊ vegetabilis ſit inſeꝑabilis a coꝛꝑe: recte aĩa rati onalis collocari debet in vniuerſo poſt angelicã intelli gentiã.⁊ ante ſenſibilẽ aĩaʒ ⁊ vegetabileʒ.⁊ hec oĩa añ coꝛpoꝛeã ſubaz.ſicut pᷣhabitũ eſt. ¶ Iteʒ principiũ mo tus nobilius eſt qᷓᷓ illud cuiꝰ eſt principiũ.ſ.mobile.cũ coꝛpꝰ ſit mobile.⁊ aĩa ſit pꝛincipiũ motiuũ.⁊ maxĩe rõnalis:recte erit prioꝛ in vniuerſo coꝛꝑe:recte q̊ poſt lucẽ.̊ eſt intelligẽtiã angelicã.que pᷣmo die ↄdita ẽ.de beret eſſe oꝛdo aie rõnalis.. Iteʒ aĩa rõnalis ẽ cõdita ad im aginẽ.cũ ̊ res deberet habere oꝛdinẽ ſᷣm maioꝛẽ 2 minoꝛẽ aꝓropinquatõʒ ad deũ.debet aĩa rõnalis vlł immediate oꝛdiari poſt deũ. vel poſt intelligẽtiã ange⸗ licã que aliquã facit influentiã ſuꝑ aĩaʒ rõnalẽ.ſ.ↄſili oꝛũ ⁊ illuĩatõnũ.¶ Contra.aĩa rõnalis hʒ eẽntialẽ cõ ꝑatõʒ ad coꝛpꝰ.coꝛpꝰaũt ſuũ poſteꝛius ẽ alijs coꝛꝑibo: oĩa.n.coꝛꝑa oꝛdinant᷑ ad illud tanqꝙ; vltimũ rõne qͥ vni tur aĩe rõnali. In coꝛꝑe.n.hũano eſt potẽtia ad actum pfectioꝛẽ.qᷓᷓ ſit in coꝛꝑe hñte tm̃ potentiã ad aĩaʒ ſenſi⸗ bilẽ vel vegetabilẽ.Eſt.n.in coꝛꝑe hũano potẽtia ad a⸗ ctũ locutõis ꝑ quã eſt oĩm ſignatio. STPreterea.ĩ cor⸗ poꝛe hũano ẽ vis oꝛdinata ad ꝓductõʒ coꝛꝑis aĩabilis ꝑ aĩam rõnalẽ.qð nõ eſt in alio coꝛꝑe:̊ coꝛpꝰẽ digniꝰ quo ad h̊ alijs coꝛꝑibo.¶ TVoꝛte dicet᷑.ꝙ h ẽ veꝝ in cor⸗ poꝛibo inferioꝛibo.ſ̊ h̊ nõ eſt in coꝛꝑibo ſuꝑceleſtibo:nã illa coꝛꝑa dignioꝛa vident᷑ eſſe hoc coꝛꝑe.eo ꝙ ſunt prĩ cipiũ trãſmutatõis in h̊ coꝛꝑe.ſicut etiã ĩ alijs coꝛpibo. Sʒ huic obuiat.ꝙ etiã coꝛpꝰ ſuꝑceleſte ad h̊ coꝛpus oꝛdinat᷑.Oicit᷑.n.Job.xiiij.ꝛõ reſurget hõ donec atte rat᷑ celũ. attritio celi ẽ p̃ambula ex dina diſpoſitione ad reſurrectõz coꝛꝑis hũani: ſᷣ attritio celi ñ aliud ẽ qᷓ; ſtatus eiꝰ inqtũ eſt mobile.ꝗ ſtabit celũ añ: HG̊ aũt non eſſʒ niſi motus eius oꝛdinaret᷑ ad mutatõʒ.⁊ innoua⸗ tio eius ad innouatõʒ. ſuꝑioꝛa coꝛꝑa ſunt oꝛdiata ad. coꝛpꝰ hũanũ tãꝙᷓᷓ ſuũ vltimũ.q¶j Pꝛetea.dicit᷑ Ro.viij. expectatio creature reuelatõeʒ filioꝝ dei expectat. Et poſt ſeꝗt᷑.oĩs creatura ingemiſcit ⁊ ꝑturit vſq; adbuc. vbi dicit glo. Oia elemẽta cũ laboꝛe lua explet officia: ſicut ſol ⁊ luna ñ ſine laboꝛe ſtatuta ſibi implẽt ſpacia quoo ẽ cauſa noſtri. VUñ quieſcent nobis aſſumptis: ᷓ etiã illa coꝛpa oꝛdinata ſunt ad coꝛpꝰ hũanũ: cuʒ coꝛ pus hũanũ ſit oꝛdinatũ ad aĩaʒ rõnalẽ. erit aia rõnał vltimũ in vniuerſo. Hoc etiã oñdit ipſa ↄditio ĩ oꝑibꝰ pᷣmis.iQã poſt omĩa dicit᷑ ꝙ fecit hoĩeʒ:a expꝛimit᷑ ſua ↄditio ⁊ ſᷣm coꝛpꝰ ⁊ ſᷣm aĩaʒ.pꝑ h̊ qʒ ſeꝗt᷑.foꝛmauit ho⸗ minẽ de limo terre.⁊ inſpirauit ĩ eo ſpiraculum vite. oꝛte diceret᷑.ꝙ eẽ aĩe rõnalis.ĩqtũ ẽ aĩa.ẽ ſᷣm hũc modũ.ſ̊ ñ ſ̃ᷣm ꝙ ſpũs: ꝓut.n.eſt ſpus.ñ viderit depen entiã hr̃e nature nec ↄꝑatõʒ ad coꝛpꝰ:⁊ ita ꝙ aliũ or⸗ dinẽ habeꝛe debeat.¶ Cõtra h̊ ẽ qð dicit aug:ſuꝑ geñ. 64 hʒ ſpũs rõnalis intentõʒ ad coꝛpꝰ vel inclinatõʒ: aia rõnalis etiã ꝓut ẽ ſpũs.cũ adhuc hẽat aliquã in⸗ clinatõʒz ad coꝛpꝰ ⁊ poſſibilitatẽ.vt ſit ꝑs hoĩs eẽntiał. oꝛdinabit᷑ in vniuerſo.ea oꝛdinatõe q̃ hõ oꝛdinat᷑.ergo erit finis ſiue terminꝰ creaturaꝝ.⸗ Ad quod dðm. ꝙ aĩa rõnalis h̊ mõ oꝛdinabit᷑tanq; vltimũ in vniueꝛſo: 7 ſicut ſuũ eẽ nõ habuit anteqᷓ; oinũgeret᷑ cũ coꝛꝑe.immo creat᷑ ⁊ cꝛeando infundit᷑.etiã ſᷣm ꝙ ſpũs.ita nõ habet aliquẽ oꝛdinẽ niſi in oꝑe ſexte diei. ¶ Ad obiecta autẽ in ↄtrariũ dðm eſt.ꝙ lʒ incoꝛpoꝛeũ ſit digniꝰ coꝛpoꝛeo. ⁊ ſeꝑabile inſeꝑabili:nõ tñ ſᷣm h̊ accipit᷑ oꝛdo ĩ vniuer⸗ ſo.qꝛ nec habuit eẽ anteq eẽt in coꝛꝑe:⁊ ſi hꝛet eẽntiałr reſpiceꝛet coꝛpꝰ.⁊ ideo totalit᷑ oꝛdinat᷑ ſm eẽ totius in vniuerſo.ſicut etiã ſenſibilia ⁊ vegetabilia.¶ Ad illð qð ſecũdo obijcit᷑.ꝙ eſt principiũ motꝰ⁊ ita digniꝰ. di cendũ ꝙ h̊ eſt verũ.q ſcʒ dignioꝛ ẽ coꝛꝑe: ſ̊ lʒ fructꝰ ſit digmioꝛ nõ tñ pᷣcedit floꝛeʒ:ſic nec aĩa rõnalis pꝛecedit ſuũ coꝛpꝰ.h̊ eſt ꝑfectio coꝛꝑis oꝛganici potẽtia vit ha⸗ bentis.⸗ Ad terciũ dõm.ꝙ lʒ ↄdita ſit ad imaginẽ dei ⁊ ita quandã habeat immediatõʒ ad deũ:nõ tñ in vni⸗ uerſo oꝛdinat᷑ ꝓpt᷑ hitudinẽ eẽntialeʒ ad coꝛpꝰ.ſᷣm quã ↄſtituta eſt quaſi mediũ quoddãa inter coꝛpus ⁊ deũ.vt ipſa ꝑ ſe oꝛdinaret᷑ ĩ deũ.coꝛpꝰ vᷣo mediãte ipᷣa aĩa:aia enĩ ꝑ ↄtemplatõʒz ⁊ dilectõʒ ſurſuʒ fert᷑ naturalit: cor⸗ pus vᷣo lʒ ex quadã materia tẽdat deoꝛſuʒ. hʒ tñ ex ꝑte e aĩam quodãmodo deo aſſiłatur. S= . ,„„- (Wueſtio.lxiij.de anima comꝑatione ad coꝛpus. ma vᷣm ſe ⁊ ↄditõnibo ſuis.Nũc doᷣm eſt de ea m ↄꝑatõʒ ad coꝛpꝰ. Primo qtũ ad ↄiũctõʒ. Scðdo qtũ ad eẽ eiꝰ in ſeꝑabilitate autẽ erit ſerino in vltima ꝑte qᷓ ſpectat ao retributõʒ q;ẽtũ ad ↄiũctõʒ.¶ Primo q̃rit.ſi ſint piũgi⸗ bilia.q¶ Scðo.ſi ↄiũgũt᷑.vtꝝ ſine medio an ꝑmediunʒ. Tercio.ſi ꝑ mediũ.vtꝝ ꝑ vnũ an ꝑ plura 4Quaꝛto qũo ↄiũgunt᷑ ſiue vniũt᷑. emb mn — vnũ fiat ex ilł. inłtofoꝛtiꝰ q̃ꝛ mioꝛẽ cõ⸗ neniẽtia.Sʒ maioꝛẽ ↄueniẽtia ĩ nata int còꝛpꝰ celeſte ⁊ coꝛpꝰ elemẽtatũ.qᷓ int coꝛpꝰ elemẽtatuʒ ⁊ incoꝛpoꝛeũ.Siłr maioꝛ ẽ ↄueniẽtia int coꝛpꝰ celeſte? elemẽtatũ.q int incoꝛpoꝛeũ ⁊ coꝛpꝰ: ſᷣ coꝛpꝰ celeſte nõ „◻ ↄiũgit᷑ vt faciat vnũ ĩ nat᷑a cũ elemẽto vel elemetato. S nec incoꝛpoꝛeũ facit vnũ cũ elemẽto vł elemẽtato:bᷣ aĩa rõnatł ⁊ coꝛpꝰ hũanũ ſic ſe hñt.ſic incoꝛpoꝛeuʒ ⁊ coꝛpꝰ elemẽtatũ. ñ oiũgẽt᷑ vt fiat vnũ ĩ nata ex ilł. autẽ coꝛpꝰceleſte ñ faciat vnũ ĩ nata cũ elemẽto vel elemẽta to. ꝓbat᷑ ꝑ h.ꝙ illð coꝛpꝰñ eẽt ſimplex.& eẽt ↄpoſitũ ex naturis diuerſoꝝ coꝛpoꝝ: ſᷣ nullũ ẽ tale niſi elemẽtatũ gᷣeẽt elemẽtatũ.ſ̊ elemẽtatum ñ ↄpoiĩt᷑ niſi ex elemẽtis. coꝛpꝰ aũt celeſie ñ ẽ elemẽtũ.q̊ ñ ẽ ex qͥ ↄpoit᷑ elemẽtatũ rõ aũt elemẽti ẽ.ex q̊ cũ alio ĩ potẽtia fit aliꝗd in actu. Cuũ ꝭ hec ratõ remoueat᷑ a coꝛpoꝛe celeſli.coꝛpꝰ celeſte nõ eſt faciẽs vnũ ĩ natura cũ aliquo coꝛpoꝛe inferiori: aĩe rõnalis vt trabat᷑ urſuʒ ad immoꝛtalitatẽ.in qua Actum eſt de ani⸗/ coꝛꝑe.Tercõ qtũ ad ſeꝑabilitatẽ.De Rimo q̃rit᷑xtxꝝ ſint ↄiũgibilia. ñ: vi⸗ det᷑.q̃ꝝ.n.maioꝛ ẽ ↄueniẽtia.ñ ↄiũgũt᷑ vt iſin the⸗ ſte. lbie dpen nor⸗ gei. loz⸗ ſin⸗ liat, engo n. hino lbet ute er⸗ r in I ſt Gt . N ni t di cor/ ſe gn ipſa ẽ ꝑfectio coꝛꝑis Mueſto cum ꝗ magis diſtent aĩa rõnalis ⁊ coꝛpꝰ elemẽtum vel elemẽtatũ.·ñ facient vnũ in natura.. Pretea. coꝛpꝰce leſte nõ eſt naturałr diuiſibile. nec ſegregabile vel cõ gregabile: h̊ quod ñ eſt tale ñ eſt vnibile cũ alio coꝑe. coꝛpꝰ celeſte nõ eſt vnibile.ᷓ nec eſt aia rõnal ꝑ hunc modũ multofoꝛtius.4 Itẽ quecũqʒ ſunt ↄpleta ſuo ge nere.nõ etiã hñt poſſibilitatẽ ꝓut hmõi ad vlten?ens. Vñ ignis ⁊ aer vt ſunt in ſna ſpeꝛa.ↄpleta ſunt in quo genere.nec hñt poſſibilitatẽ ꝓut hmõi ad aliꝗd vnũ in natura:cũ aĩa rõnalis ⁊ coꝛpꝰ hũanũ ſe habeãt vt en tia ↄpleta in ſuo genere. In genere.n. coꝛpoꝛeoꝝ eſt cõ pletiſſimũ coꝛpꝰ: in incoꝛpoꝛeoꝝ genere valde pletũ ẽ aĩa rõnalis vt ꝑ ſe potẽs ſubſiſtere. ᷓ ꝓut hmoõi ñ hñt poſſibilitatẽ ad vlterius ens in natura: p̊ oĩia ↄiũgibi⸗ lia ĩ vnu natura ſunt poſſibilia. ᷓ aĩa rõnalis 7 coꝛpꝰ illud ñ ſunt ↄiũgibilia.¶ Itẽ videt᷑ ex ſiłitudine micro⸗ coſmi ⁊ mecracoſini:nã nõ fit vnũ ex motoꝛe celi ⁊ ce⸗ lo:̊ pari rõne ex motoꝛe coꝛpis hũani ⁊ coꝛꝑe hũano. ¶Itẽ quecũqʒ ſube nõ hñt ↄneʒ materiã. nõ vniũt᷑ ad inuicẽ in vnã naturã: ̊ aĩia rönalis ⁊ coꝛpꝰ hijanũ ſũt hmõi.ꝗ̊ nõ vniũt᷑ vt ↄingant᷑ in vna natura. Contra aug.in li.de aĩa ⁊ ſpũ.ſunt coꝛꝑis ⁊ aĩe queda lilia ſcz ſupremũ coꝛpis ⁊ infimũ aĩe.quibo ſine naturali cõfu⸗ ſione ꝑſonali tñ vnione facile ↄiũgi pñt:ſilia ei gandẽt ſimilibo:ſ aĩa que vere ſpũs caro q veꝛe coꝛpꝰẽ ĩ ſuis extremitatibo ↄuenient᷑ ⁊ facile vniũt᷑ in fantaſtico aie quod coꝛpꝰnõ eſt.̊ ſile coꝛpi.ꝛ ſenſualitate carnis que vere ſpũs eſt.qꝛ ſine aĩa fieri nõ p̃t.¶ Iteʒ in eodeʒ. cõ⸗ ueniẽtiſſima media ſunt carnis ⁊ aie.ſenſualitas car⸗ nis que maxime ignis ẽ ⁊ fantaſticus ſpũs.qð igneus vigoꝛ dicit᷑.⁊ celeſſis oꝛigo.mira ſocietas carnis ⁊ aie ſpus vite 2 limi terre. Sic. n. ſcriptũ eſt. Iecit deus ho minẽ d limo terre ⁊ inſpirauit in faciẽ eius ſi piraculũ vite. Itez ex röne quã ponit phᷣs arguit᷑. aia ẽ ꝑfectõ coꝛꝑis phyſici oꝛganici ⁊c. ¶ Iteʒ ome id quod coĩcat alteꝛi in paſſionibo. ↄuenit in vnũ cũ illo:̊ aĩa 2 coꝛpꝰ coĩcant in paſſionibo.ꝭ̊ ⁊c. aũt coĩcant in paſſioni⸗ bus pʒ ꝑ hoc.ꝙ ad mutatõʒz factã ĩ coꝛꝑiba ſegt imme diate mutatio in aĩalibo.⁊ ecõuerſo.vt in gaudio tri⸗ ſticia ⁊ Pmõi paſſionibo.¶ Iteʒ om̃e quod otinet alteꝝ ⁊ ſaluat ꝑ modũ foꝛme. facit vnũ cum illo quod ↄtineẽ ⁊ ſaluat᷑.ſᷣ aiĩa eſt hmõi: ipſa.n.ↄtinet ⁊ ſaluat coꝛpus ens in coꝛꝑe: ga deſtruit᷑ ⁊ diſſoluit᷑ coꝛpꝰ.q̊ aia ⁊ coꝛpꝰ.⁊ vniũt᷑ in tuꝛa. 4 lectũ aũt in ↄtrariũ dm eſt.ꝙ lʒ minꝰ diſtent ĩ natuzꝛa coꝛpꝰ celeſte æ coꝛpꝰ elementũ vel elementatuʒ ꝙᷓ aĩa ⁊ coꝛpꝰ hũanũ.⁊ illa nõ faciũt vnũ ꝑ ↄpoſitõʒ.nihilomĩiꝰ hec faciũt vnũ ꝑ ↄpoſitõʒ.qꝛ vnũ illoꝝ eſt poſſibile re⸗ ſpectu alteriꝰ.nõ tm̃ vt mobile reſpectu motoꝛis.ſed vt materiale reſpectu ſue ꝑfectõis.i Pꝛetea.vt diffeꝛent eliciat᷑ actꝰ a potẽtia aĩe hʒ ↄpoſitoʒ cũ coꝛꝑe oꝛgaĩco: Hʒ.n. ala intellectiua rõne intellectꝰ ñ determiet ſibi or ganũ.nihilominꝰ rõne aliquoꝝ actuũ ꝗ ꝑtinẽt ad ſenſi bile vel vegetabile. vel eoꝝ qui ↄſequẽt᷑ ad intellectuz. vcetermĩant ſibi oꝛganũ.¶ Ad lcoᷣm dðm. ꝙ lz vtrũqʒ in ſuo genere ſit completũ. nec reſ piciat vlterius perfe ctionẽ ſui generis. vt coꝛpꝰ ñ reſpiciat vlteriꝰ ꝑfectõeʒ coꝛꝑaleʒ in natura:nihilominꝰ reſpicit coꝛpꝰ vlterioꝛẽ fectõʒ ſpũaleʒ ſiue aĩalẽ.que ẽ mediãte vita: ⁊ bec eſt Eſectio nobilioꝛ pᷣdicta.iZec eſt ſimile de alijs duobus ꝑfectis.quoꝝ vnũ eſt natũ ꝑ ſe ſubſiſteꝛe ſine alteriꝰad iuuamẽto:talia.n.duo nõ dicũt᷑ in natura vnibilia.vt ignis in ſua ſpera.⁊ firmamentũ in ſua ſpera:tñ vnuʒ abaltero ꝙtũ ad termiatõʒz figure. vel q̃tũ ad ratõnez motus.. Ad illud pᷣo quod obijcit᷑ de ꝓpatõne macro⸗ coſmi ⁊ mecracoſmi.dðm eſt.q in mecracoſmo ñ ẽ cõ⸗ ꝑatio coꝛpoꝛei ad incoꝛpoꝛeũ.niſi ſᷣm ratõʒ mouentis moti:coꝛpꝰ.n.illud nõ indiget vt ſubſiſtat ꝑ creaturã illã.ſᷣ tii vt moueat᷑: coꝛpꝰ ᷣo hũanũ indiget aĩa.ñ tm̃ Vaiaʒ angelũ Ad qð dõm.qꝙ ↄiũgibilia ſunt nũ vt fiat vna natuꝛa.. Ad ob vt moueat᷑ hetiã vt in eẽ in quoẽ ſubſiſtat ⁊ ꝑmaneat: ⁊ ideo duplicẽ bʒ oꝑatõʒ.vt mobilis ad motoꝛẽ.⁊ ꝑfe⸗ ctibilis ad ꝑfectõʒ ſuã:vñ vnũ ĩ nat᷑a ↄſtituũt.ſ. hoiez. ¶ Ad vltimũ rñdẽdũ ꝑ interpᷣatõʒ maioꝛis. bec.n.eſt falſa.quecũqʒ ñ bñt ↄneʒ naturã.nõ vmiũt᷑ inſtatia in⸗ compoſito ex materia ⁊ foꝛma. G embx ſecũdũ . D ſecũdũ ſuppoſito ꝙ ↄiũgant᷑ vel vniãt᷑ in natura.querit᷑.vtꝝ ↄiũgãt᷑ ſine medio aut ꝑ mediuʒ. Et videt᷑ ꝙ ſine medio.ꝗa vnibilitas vt videt᷑ ẽ drñtia eẽntialis int : & cũ aia vniat᷑ coꝛpori vnibilitate vnit᷑ ſua eẽntia.̊ quod vnit᷑ ſua eẽntia.vmit᷑ ſine medio:vni⸗ tur g aĩa coꝛpoꝛi ſine medio.¶ Itẽ ſi vpiũgant᷑ ꝑ mediũ cũ vnũ ſit coꝛpoꝛeũ ⁊ alteꝝ incoꝛpoꝛeũ. neceſſe ẽ mediũ eẽ coꝛpoꝛeũ ⁊ incoꝛpoꝛeũ ĩ ꝑte: quod cũ impoſſibile ſit ſcʒ aligꝗd eẽ in his duobo generibo.ſ̊ tm̃ eſt in altero: ñ habebũt iſla duo mediũ aliqð.q¶] Sitr obijcit᷑.cum aĩa ſit ſimplerx ſicut dicit aug.in qõne veteris 2 no.teſta.2 coꝛpꝰ ſit ↄpoſitũ: nihil aũt mediũ ſit inter ſi impler cõ poſitũ:ñ erit mediũ int aiam ⁊ coꝛpꝰ cui ↄiũgit᷑.¶ Pre terea. inter materiã ⁊ foꝛmã que ei vnit᷑.nõ intercidit mediũ:cũ ꝙ̊ coꝛpꝰ ſit ſicut materia. aĩa vᷣo ſicut foꝛma. noõ eſt ncce intercidere mediuʒ ĩ natura.4 Pretea.int aiaʒ vegetabileʒ 2⁊ ſuũ coꝛpꝰ ñ eſt ncce intercidẽ mediũ in plantis: cũ g aĩa rõnalis ſe habeat a ſuũ coꝛpꝰ ↄſi⸗ milit᷑.nõ eſt ncce intercidere mediuz. Foꝛte diceret᷑. ꝓ aĩa ſuis potẽtijs vnit᷑ coꝛpoꝛi.ſicut v et diceꝛe aug. in li.de aia ⁊ ſpũ:ſᷣ Hͥ nõ remouet ꝗn ꝑ ſe ↄiũgãt᷑.i Lam cũ eſſe ꝑ prius attribit᷑ eẽntie qᷓ ipi potentie: ⁊ ſimiłr eẽntie coꝛpꝑis ꝙᷓ potẽtijs eiꝰ:coꝛpꝰ aũt ⁊ aĩa ſe reſpiciũt naturatr.ꝗ prioꝛ ẽ reſpectu eẽntie aĩe ⁊ coꝛꝑis qᷓ viriũ inter ſe: iunctio eẽntie aĩe cũ coꝛpis eẽntia.eſi natu⸗ raliter prioꝛ.lzʒ ſit tꝑe ſil: ſine medio ĩ eẽ vniũt. ¶ Cõ tra obycit᷑ ꝑ ſimilitudinẽ ſumptaʒ ex verbis phᷣoꝝ. Ea eni q magis ſunt diſtantia.vt ignis ⁊ terra.n ↄueniũt niſi ꝑ mediũ: aq vo ⁊ terra dicũt᷑ ↄuene ĩ vnũ aliquod ſine alijs qᷓ ñ int ſe diſtãt.Aã ſi diceꝛet᷑ ignis immedi⸗ ate ↄuenit cũ terra in carbone.h̊ nõ eſt veꝝ: materia eiĩ illa ñ eſt pure terra.ſᷣ ẽ ↄpoſituʒ ex alijs.Iʒ plus dicat cenomiari ab illo:q̊ q̃ diſtãt adinuicẽ.quãto magis di ſtant.tanto magis indigẽt medio vt ↄueniãt ĩ vnnʒ na tura. 4 Pretea. aia rönalis ad h̊D ꝙ ↄiũgat᷑ coꝛpoꝛi exi git diſpoſitões aptãtes. quid ſit aptatio coꝛpis ad re ceptõʒ ipius.hoc aũt ñ ẽ niſi ꝓpter maximã dũſimilitu Dinẽ eius ad coꝛpꝰ. gia rõnalis ⁊ coꝛpoꝰq̃rũt mediuʒ. q quod dom.ꝙ aĩa rõnalis ↄiũgit᷑ ſuo coꝛpoꝛi.vt motoꝛ mobili. 2 vt ꝑfectio foꝛmalis ſuo ꝑfeciibili: ꝓut aut eſt motoꝛ hʒ potẽtias medias quibo mouet᷑ coꝛpus pꝓut eſt oꝛganũ aie.⁊ illa via dicit hre potẽtias ꝓp me⸗ dio. Preterea.ſpũs qui dicũt᷑ vitalis ⁊ aĩalis.deſe⸗ rũt tanqꝙᷓ miſtrantes actũ viriũ ꝑ coꝛpus:eo aũt modo quo eſt ꝑfectio ⁊ coꝛpꝰ ꝑfectibile.lʒ habeat diſpoſitio⸗ nes p̃ambulas que dicũt᷑ quodãmodo media: nõ iñ ex igit mediũ ĩ vnione. immo ſeipſa vnit᷑ aia coꝛpoꝛi. : aũt habeat diſpoſitõnes medias in aptatõne.pʒ peꝛ G quod dic̃ aug.q vegetat᷑: creſcit ⁊ oꝛganiʒat᷑ 7 foꝛma tur:H̊ aũt ñ poſſz eẽ.niſi eẽnt aliq vᷣtutes ſpuales q iſta facerẽt.⁊ ideo in aptatõe ſunt media.ĩ ipſa vo vnione ſeipſa ↄiũgit᷑ coꝛpoꝛi.. Ad illud dᷣo qð obijcit᷑ rõne pꝛi me pꝑtis.dðm q; eẽntia ipᷣiꝰ aĩe ñ ẽ ſua vnibilitas.lʒ ſe⸗ ipſa vniat᷑.¶ Ad ſcᷣm vo dom ẽ. ꝙ Iʒ aĩa ſit incorpo⸗ rea.⁊ ipᷣm cui vnit᷑ ſit coꝛpꝰ:ñ ꝓhibet illa hre mediuzʒ. põt.n.eſſe tanta diſtãtia vniꝰ ab altero. vt incoꝛpoꝛeuʒ ex ꝑte ſua hꝛet mediũ.ſic aĩa bʒ media ex ꝑte ſua viꝛes aĩales ⁊ vitales ⁊ natales:⁊ coꝛpꝰex alia ꝑte hʒz mediũ ſpũs tres rñdẽtes.⁊ illud ex via q̃ motoꝛ oꝛganuʒ qð eſt mobile ↄiũgũt᷑.¶ Silr rñdendũ eſt ad terciuʒ.quia eni aia eſt ſimplex reſpectu coꝛꝑis.⁊ coꝛpꝰ hʒ ↄpoſitõã nõ eſt neceſſe ꝙ ſit immediatio:põt.n.coꝛpus habẽ ma rimã ↄpoſitõʒ.rõne cuiꝰ põt minꝰ ↄpoſitũ eẽ mediuʒ: ⁊ aĩa ronalis cũ ſit ſimplex.põt hre mediũ in genẽ incoꝛ poꝛei quod ẽ mĩoꝛis ſimplicitatis. ſic eſt vis ſenſibit ⁊ vegetabilis: ? ita er vtraq; ꝑte pᷣt h̃e mediũ ad prepa ratõez. 4 Ad illuo vᷣo quod obucit᷑ de mateꝛia 1 foꝛma dom ꝙ illo mõ ſine medio vniũt᷑.lʒ alio mõ mediũ ha⸗ beãt. 4¶ Ao aliud vᷣo qð obijcit᷑ de aĩa vegetabili ⁊ ſuo coꝛꝑe dom eſt. ꝙ ad vnionẽ ꝑfectõis cũ ſuo ꝑlectibili ſi mile ẽ ĩ mediatone.ᷣ nõ quo ad ↄꝑatõʒ in coꝛꝑe.aĩa eĩ vegetabilis immediate oꝑat᷑.rõnalis vᷣo oꝑat᷑ median te ſenſibili. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ ex alia ꝑte. ꝙ req; rit᷑ mediũ.h̊ nõ eſt niſi in quadã ↄgruitate rei vtriuſqʒ generis adinuicẽ diſtãtis.nñ quo ad ratõʒ vnionis: ſic enĩ ignis ⁊ terra in ſuo genere entia. reqrũt aquam ⁊ aeꝛez ꝓ medijs.cũ aũt veniũt ad mixtionẽ. vnũquodq; alteri miſcet᷑ fit vnũ cũ illo.vt ꝙ int ignẽ remiſſum a ſua virtute ⁊ terrã remiſſaʒ a ſua vᷣtute.nõ ẽ mediũ po nere ĩ mirto.lz ſit ĩ mixtõne:ita ẽ int᷑ aĩaʒ rõnalẽ qdã⸗ mõ ⁊ ſuũ coꝛpꝰ.In aptatõe.n.ipᷣa media vtrobiq; int⸗ cidũt.in vnione vᷣo ĩ termĩo ñ ẽ mediũ int aĩaʒ ⁊ coꝛpꝰ Hec aũt oñdit alia rõ ſupᷣdicta ſumpta ex illa ꝑte.loꝗ tur.n.de medio in adaptatõne. embrum tercium Sterciũ quo querit᷑.vtꝝ eo mõ qͥ hñt me diũ.hẽant vnũ vel plura. ꝓpter maximã diſtantiã:nõ.n.aĩa rõnalis ẽ vltimũ ĩ ge . re incoꝛpoꝛeoꝝ: nec coꝛpꝰ primũ in ge nere coꝛporeoꝝ.ſᷣ̊ vltimũ.Querit᷑ q̊. vtꝝ vnũ tm̃ ſit ex ypte aie.⁊ alteꝝ ex ꝑte coꝛꝑis:an plura vtrobiq;. Et vi tet᷑ ꝙ vnũ tm̃ ex ꝑte aĩe.⁊ vnũ ex ꝑte coꝛꝑis.ꝑ ᷣ qð dic aug.in ſupᷣdictis auẽtibo in li.de aia ⁊ ſpũ.¶ Pretea inteꝛ aĩaʒ rõnalẽ ⁊ coꝛpꝰ ex ꝑte aĩe rõnalis eſt vis ſen⸗ ſibilis vłᷣ vegetabil.erx ꝑte coꝛpis ſpũs.̊ᷓ vtrobiq; ſuffi cit vnũ mediũ.¶ Cõtra.aĩa rõnalis eſt ſuba incoꝛpo⸗ rea motiua cognoſcitiua ſepabilis ſiue nõ œpendẽs a coꝛꝑe:coꝛpꝰ vᷣo cui vnit᷑ tanꝙᷓ oꝛgano ſine ꝑfectibili.eſt coꝛpus ↄpoſitũ ex elemẽtis ↄplexionatũ.Ex ꝑte vo in⸗ coꝛpoꝛei eſt ſuba incoꝛpoꝛea motiua.ñ ognoſcitiua.in⸗ ſeꝑabilis a coꝛpe.ſ.vegetabili.⁊ ſuba incoꝛpoꝛea moti⸗ ua ⁊ cognoſcitiua inſeꝑabilis.ſ.ſenſibilł:⁊ ita dno ſũt media. Ex altera voo parte eſt coꝛpꝰ ↄpoſitũ ex elemen tis.ñ ↄplexionatũ ⁊ coꝛpꝰ ñ ↄpoſitũ ex elemẽtis.⁊ iſia duo ſunt media.⁊ iſta qtuoꝛ erũt media int aiaz rati⸗ onaleʒ ⁊ ſuũ coꝛpꝰ:duo ex vna ꝑte.⁊ duo ex altera: ſpi ritus.n.eſt coꝛpus nõ ↄpoſitũ ex nad A⸗ vo ẽ coꝛpꝰↄpoſitũ er elemẽtis ̊ ñ ↄplexionatũ.¶ Ad quod dom. ꝙ eo mõ quo ↄtingit eſſe media qᷓtuoꝛ. bʒ media ſupᷣdicta.¶¶ Ad obiectũ aũt in ↄtrariũ dðm ⁊.ꝙ aug.ĩ li.de aĩa ⁊ ſpñ loquit᷑ de bis medijs que ꝑtinẽt ad vgni tionẽ vel motũ ſenſualeʒ. vbi tm̃ requirit᷑ vnũ medium ex ꝑte aĩe.alteꝝ ex ꝑte coꝛꝑis:ex ꝑte aĩe ſenſualitas.ex ꝓte coꝛꝑis ſpũs aĩalis ꝗ vocat᷑ fantaſticꝰ:⁊ tũc dꝛ fan⸗ taſticũ ñ coꝛpꝰ.qꝛ ñ eſt coꝛpulẽtũ: ſenſualitas vo dicit᷑ ſpũs.q ñ hʒ oꝑatõʒ pᷣter coꝛpꝰ quẽadmodũ aĩa ſm in⸗ tellectuʒz. -—. Euempbri quartuz , . G quartũ quo querit᷑ de mõ vnionis aĩe rõnalis cũ coꝛꝑe.Cũ.n.multi ſint modi iũctionũ. Eſt.n.vnũ ↄpatõne.quo ma⸗ teria ⁊ foꝛma vniũt᷑:vnũ ↄtinuatõe.ſicut ptes quãtitatis ↄtinue:vnũ ↄtiguatõe. ſicut ligna 2 la pides in domo:vnũ colligatõne.ſicut membꝛa ĩ coꝛpe: vnũ ↄmixtõne.ſicut elemẽta ĩ elemẽtato:vnũ oplexiõe. ſicut hũoꝛes in coꝛꝑe ↄplexionato:vnũ impᷣſſione.ſiẽ fi gura ⁊ cera: vnũ inſertu.ſiẽ ſurculi in ſtipite.Põt q̃ri. vtꝝ aliquo iſtoꝝ modoꝝ dicat᷑ aĩa vniri coꝛpoꝛi. Et vi det᷑ ꝙ nõ pᷣmo mõ. qꝛ fſoꝛma ñ hʒ eſſe pᷣter materiã. ſed fectionum inter ſe. aia bʒ eſſe pter coꝛpus:nõ dicũt᷑ vnũ illo mõ. Nec di cũt᷑ vnũ ↄtinuatioe.qꝛ ↄtinua terminũ bñt vnũ.ſeo in⸗ coꝛꝑale nõ hzʒ rerminn. 31 eſt vnũ ↄtiguatõne. cũ eo⸗ rũ ſunt termini ſimul.i nũ nõ hʒ. Ylnũ aũt colligatõne ñ erit.quia ea que ſunt vnũ colligatõne. habẽt cõgrue ligamentũ coꝛpale.In⸗ coꝛpoꝛeũ aũt nõ bʒ ligamentũ coꝛpale.̊⁊c. Non ſunt vnũ ↄmixtione.qꝛ illa diuidũt᷑ vſq; ad mima:indiuiſi⸗ bile ᷣo quod eſt aĩa nõ recipit diuiſionẽ.̊ nõ ñ ẽ vnuʒ mixtione. Nec eſt vnuʒ complexione.quia illud funda tur ſuꝑ vnum mixtione.ꝗᷓ ⁊c.Mec eſt vnum impᷣſſione quia foꝛma nõ eſi principiũ mouendi in illis. Pretea diuidit᷑ pᷣm diuiſioneʒ materie. nõ ſic aũt eſt in aĩa.g nõ eſt vnitas impreſſionis.iQec eſt vnũ inſertu.q;ꝛ q inſerit᷑ dependet ab eo cui inſerit᷑.⁊ vtrunq; vitaʒ bʒ · Mec aũt dependet coꝛpus ab aĩa quo ad vitam: reſtat Sꝙ nullo modo dicet᷑ vnio aĩe 2 coꝛꝑis.¶ Pret ea.foꝛ/ ma babet vnitatẽ cum coꝛꝑe.a aĩa rõnalis cuʒ ſuo coꝛ poꝛe.⁊ anima ſenſibilis in brutis. vegetabilis in pla⸗ tis. Poteſt queri.in 6 attendit᷑ differentia iſtarũ ꝑ⸗ 7 ſe habet ad moduʒ foꝛme cum materia. Sed diſtin⸗ guendum eſt. ꝙ eſt foꝛma prima que ꝑficit materiã.ſic ſunt foꝛme elemẽtares.⁊ in talibus foꝛma pficit ſimilłr totã materiaʒ 2 quãlibet ꝑteʒ. vt totus ignis ẽ ignis. quelibet ꝑs eius eſt ignis:⁊ ad hũc modũ ſunt foꝛme naturales.que ſunt prime ↄmixtõnis. ſicut ẽ ĩ metallo hmõi mineralibo:totũ.n.auꝝ eſt aurũ.⁊ quelibet ꝑs auri eſt auꝝ:ſicut eſt de omĩbo formis materialibus qᷓ plurimũ appropinquãt ad ſuã materiazʒ. Eſt iteruʒ foꝛ ma naturalis que ꝑficit totum 2 ꝑtem. ſed non ſimilit ſicut eſt aĩa ſenſibilis in brutis.⁊ vegetabilis in plan tis. In hoc.n. habent ↄuenientiã: totu.n.aĩal eſt aĩal. ſ nulla ꝑs aĩalis eſt aial.ſ̊ plurime ꝑtes ſentiũt.Siłr quelibʒ ꝑs plante vegetat᷑. ᷣ nõ quelibʒ eſt plãta. Sic &nõ ſimilit ꝑficit᷑ totũ ⁊ quelibʒ ꝑs: ⁊ hec foꝛma plus elongat᷑ a materia.hʒ.n.aliquã indiuiduatõʒ pᷣt ma⸗ teriã. Eſt aũt tercia foꝛma que ꝑficit totum. ita ꝙ nul⸗ lam eius ꝑteʒ: ſicut aĩa rõnalis totũ.n.eſt hõ.nulla at — „ ꝑs hoĩs eſi homo.nec etiã intelligit:totuʒ gͤintellectm̃ eſt. ita ꝙ nulla ꝑs.vñ nulliꝰ ptis dicit᷑ actus. In plan: tis aũt ⁊ ſenſibilibo nõ ſic erat.ſᷣ ꝑs vegetabat aut ſen tiebat: 2 ideo iſta foꝛma que ꝓſicit ita totũ.q; nullaz ꝑ⸗ tem. eſt vltima in genere foꝛmaꝝ naturaliũ. 4 Adhuc etiã addẽdũ eſt.ad dꝛñtiazʒ vegetatiue ſenſitiue. Naz aĩa vegetatiua etſi nõ ſitłr ꝑficit totũ vt ꝑteʒ. tñ partici pat quelibet ꝑs vegetatõz ⁊ bec ꝑtes alalis hñt. Sen fitiua vᷣo aĩa nõ ſic ꝑficit quãlibet ꝑteʒ vt ſentiat.ſicut ſunt oſſa.pili.⁊ hmõi.ideo accedit plus ad diſtinctõz: mẽbra vᷣo oꝛganica hoĩs ſenſuʒ hñt ⁊ vegetatõʒ. 2 nul lũ bñt intellectũ:hᷣ eſt finis diſtinctõis ? indiuiqua⸗ tõnis naturalis.4¶. TPer hec põt patere qualr rñdẽdũ eſt ad obiecta.Iʒ.n.quedã ſit ſilitudo aĩe ⁊ coꝛpoꝛis ⁊ foꝛme ad materiã. tũ eſt ſimilitudo m modũ is dictũ. Eſt. n. aia h aliqd pᷣter ſuã materiã.qð nõ ẽ dicẽ in for ma naturali ſimpłr: vñ ñ eſt ibi ꝓprie actus materie. ſ actus naturalis coꝛꝑis ↄpleti in ſoꝛma naturali.qᷓ foꝛma dicit᷑ ſoꝛma coꝛꝑalis:ſic ̊ hbʒ ꝓgriũ moduũ vnio nis. iõ vocat b. Mern. iſtaʒ vnionẽ ꝓprio noĩe vnita tem natiuam.in li.ad eugeniũ.v. Patet etiã ex ia dl⸗ ctis. ꝙ ſit drũtia ꝑfectionũ inter animã rõnaleʒ ſenli⸗ bileʒ ? vegetabilez. Alig vo volũt ponẽ drñtiaʒ in ino onionis. ſm diueriſa media vnientia. vt ponerent lu⸗ men celeſte ſᷣm triplicem differentiam medium inter perfectionem ? ſubiectum: quod ſi verum eſt tranſcen⸗ Dit noſtram ſpeculatõeʒ. uod aũt quantũ nõ eſt.termi d qð dicenduʒ eſt. ꝙ hec vnio que eſt anime 2⁊ coꝛpoꝛis.a beato Mern. diciẽ natiua: 1 ſi Nueſtio Mueſtio. lxiiij. de modo eſſendi anime rationalis in coꝛpoꝛe. Onſequenter dicẽ-/ dum ẽ de mõ eſſendi in coꝛꝑe.vtrum ſit ita ĩ toto coꝛꝑe.ꝙ ĩ nulla ꝑte m eſſenti am. aut ĩ vna m eſſentiã.ĩ alijs ſᷣm vir tutẽ . E autẽ ſit ĩ toto.ita ꝙ ĩ nulla ꝑx te.videt᷑ ꝑ hoc ꝙ actꝰ aĩe rationalis nulli ꝑti conuemt. nulla eni ꝑs coꝛpis dicit᷑ ĩtelligere.nulla ꝑs dicit᷑ hõ.ſᷣ totũ dicit᷑ hõ.totũ dicit᷑ ĩtellectus.¶ Pꝛeterea.ph̊s dic. ꝙ nulliꝰ ꝑtis coꝛꝑis dicit᷑ actꝰ.ſed nec etiã coꝛꝑis. cũ i⸗ telligere ſit pᷣter coꝛpꝰ.quomõ diceret᷑ eſſe in qualibet ꝑ⸗ te vel iu aliqua ꝑte..¶ Pꝛeterea.anima ſenſibilis ſm po tentiã ſuã.determĩat ꝑtem coꝛꝑis. vt ſᷣm vim auditiuã determĩat aures.Fᷣm viſiuã oculos.ꝛ ſic de alijs.non ſic autẽ ẽ de ĩtellectia.que ẽ actus aĩe rõnalis.ergo aĩa rõ⸗ nalis nõ dicit᷑ eſſe ĩ aliqua ꝑte coꝛꝑis.ergo ẽ in toto con iuncto.Similiter dicit phᷣs.ꝙ ſimiliteꝛ ẽ de ĩtelligeꝛe.⁊ de texere vel edificare.ſed texeꝛe vel edificare ſunt ipſiꝰ cõiuncti totiꝰ.ergo ĩtelligere. (Eotra. aĩa ẽ ſubſtãtia ĩcoꝛporea.⁊ iõ nõ ẽ ſitualis.⁊ ẽ in coꝛpoꝛe.⁊ ideo aliquo modo localis.cũ ergo mouet᷑ coꝛpus.erit ſᷣm ꝑteʒ ĩ vno loco.⁊ ſᷣm ꝑtem in alio.ergo aĩa cũ ſit ꝑ accides in loco erit ſᷣm ꝑtem in loco huiꝰ ꝑtis.⁊ ſᷣm ꝑtem ĩ loco illiꝰ ꝑ⸗ tis.ergo pari rõne ĩ locis aliarũ ꝑtium.⁊ ita erit vbiq; ĩ corꝑe.ſed eſſe in loco coꝛꝑali nõ dicit᷑ niſi rõne coꝛꝑis. ergo erit in qualibet ꝑie coꝛꝑis.¶ Pꝛeterea. dicit᷑ in li. de aĩa ⁊ ſpiritu.ꝙ ẽ in qualibet ꝑte coꝛꝑis.nec in maio ri maioꝛ.nec in minoꝛi minoꝛ./ itẽ aĩa ẽ ſimplex. ergo nõ habet ꝑtem extra ꝑtem.⁊ m ſubſtantiã eſt in coꝛꝑe. cũ ergo ſimiliter ſe habet ad ꝑtem coꝛꝑis.erit ĩ qualibet ꝑte coꝛpis tota. autẽ ſit pricipaliter in aliqua ꝑte coꝛꝑis.videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ a coꝛde fit expãſio caloris vitalis ꝑ totũ coꝛpꝰ.in vigilia ⁊ ĩ ſomno fit reditio ad interiꝰ. I Preterea.in mouẽte fit reditio caloꝛis ad coꝛ. ſpiritꝰ etiã vitalis dicit᷑ eſſe pꝛicipaliter ĩ coꝛde. Ex quibo colli gitur.ꝙ aĩa q̃ eſt principiũ vite ſit ĩ coꝛde.¶¶ Preterea.ꝑ ſimile accipit᷑ hic.ſicut enĩ rex ĩ vna ꝑte regni ſui ẽ ꝑ eſ- ſentiã ⁊ ĩ alijs ꝑ virtutẽ.aĩa autẽ ſic ẽ in coꝛꝑe ſicut rex ĩ regno.ergo ĩ vna ꝑte coꝛꝑis ẽ ꝑ eſſentiã.in alijs ꝑ virtu tem.ſed H̊ nõ ẽ niſi in pricipali.prĩcipalis autẽ ꝑs a q̃ ẽ motꝰ ẽ coꝛ.ergo ẽ in corde. ¶ Cõtra.virtꝰ aĩie ẽ ſimplex ſicut ſubſtãtia eiꝰ.ergo cũ ſit ĩ qualibet ꝑte eiꝰ.erit ſim⸗ plex ĩ pluribo locis ſimul.⁊ virtꝰ ſua nõ leꝑatur ab eſſẽ⸗ tia ſua.ergo erit ſimul in ſingulis ꝑtibus coꝛꝑis.ergo ñ eſt tm̃ eſſentialiter ĩ coꝛde. Pꝛeterea.ſi eſſet ĩ coꝛde ſᷣm eſſentiã tm̃.cõmetiret᷑ ſe toti coꝛꝑi vel alicui ꝑti eiꝰ.ſʒ ſi ue ſic ſiue ſic.eſſet ſitualis.quod cũ nõ ſit.nõ erit eſſen⸗ tialiter ĩ coꝛde.⸗ OPreteꝛea.videamꝰ animã iĩpediri ĩ oꝑi bus ſuis.pꝛĩcipaliter que ꝑtinẽt ad cognitionẽ rationa⸗ lem ꝑ ipedimentũ exiſtẽs ĩ capite aut ĩ cerebꝛo.ergo ſi ẽ alicui pricipaliter.dʒ dici eſſe ĩ cerebro.¶ Hoc etiam vi detur ꝑ ſimile.ſicut enĩ deꝰ dr eſſe ĩ mũdo vbiq;.pꝛicipa liter tñ ĩ celo.q̃ ẽ eminẽtiſſima ꝑs.ita aĩa ĩ coꝛꝑe.princi⸗ paliter vðo ĩ eminẽtiſſima ꝑte.ſed h̊ ẽ caput.ergo aĩa ẽ in capite.hoc etiã vr.qꝛ ſitꝰ oꝛganoꝛũ ſenſibiliũ ſunt ĩ capi te.¶ Ad qð dicendũ.q ẽ loꝗ de aia rõnali.vel rõne ſue eſſentie.vel rõne quarundã viriũ.ſimilit ẽ loꝗ de ea vt ẽ ꝓfectio.⁊ vt eſt agẽs in coꝛꝑe.Si ergo fiat ſermo de aia rõnali ꝓut ẽ ꝑfectio.dicendũ ẽ.ꝙ ita ẽ totiꝰ perfectio.q; nulliꝰ ꝑtis.ſi vᷣo fiat ſermo de ea in rõne agẽtis.dicẽduʒ eſt.ꝙ diuerſa ẽ eiꝰ actio.hʒ enĩ actionẽ ꝑtis ĩtellectiue. 7 Fm hoc duplicit᷑ accipit᷑.Eſt enĩ quoddã itelligere nõ dependẽs aliquo mõ a coꝛꝑe.⁊ ꝙ tum ad illũ actu nec di citur eſſe ĩ ꝑte coꝛꝑis nec ĩ toto.Alio vᷣo mõ dicit᷑ intelli geꝛe cuʒ fantaſmate.⁊ ſm hoc dicit᷑ media cellula capi⸗ tis logiſtica ſiue rõnalis.⁊ hoc mõ dicit᷑ determinare ſi bi ꝑtem coꝛporis in ꝑte capitis.Et ſic videt᷑ illud intel⸗ ligi quod dicit phᷣs.ꝙ ſimiliter videt᷑ de texere vel ediſi⸗ % % * lxuij. care a intelligere. Alio pᷣo mõ erat ĩtelligere aĩe nõ con iuncti.inq;tum coniunctũ habet iterũ actionẽ ꝑtis mo⸗ tiue.⁊ ſᷣm hoc põt ĩtelligi.vel ratione motꝰ affectionis. vel motus vitalis. vel motꝰ localis. Si ratiõe motꝰ vita lis.ſic primo in coꝛde. Si ratione motus localis. ſic eſt vbiq; in coꝛpore. Si ergo querat᷑ de aĩa.ratione eſſentie aiſtimguendũ eſt m modos dictos.tamẽ eſt vbiq; eſſen tialiter. ⁊ nõ ẽ in maiori maioꝛ.vel in miori mĩior. Hoc autẽ indicat motꝰ vitalis ⁊ motꝰ localis. ꝙ ſit vbiq; in corꝑe. Intelligere autẽ primo mõ dictũ.⁊ velle quod ei reſpõdet.⁊ ſi ſint anime rationalis exiſtẽtis per eſſentiã in coꝛꝑe.nõ tñ hoc declarãt.cum ipſiꝰ aĩe ſeꝑate ſint hi actus.⁊ fortaſſe verius ⁊ ꝑfectius.Ex iam dictis poſſũt ſolui ea q ſupra differenter ſunt obiecta. ¶ Dueſtio. lxv. de conſide ratione virium anime rationalis. Ompleto tractatu ꝑtinente ad cõſiderationẽ ſm ſe. ꝓcedẽ dũ ẽ cũ adiutorio iheſu xpᷣi.ad cõſidera tionẽ viriũ.¶ Prĩo ergo queꝛẽduʒ t᷑.an — 0 aĩa ſit ſua potẽtia.¶¶ Scðo.vñ ſit diſtin ctio viriũ ſiue potẽtiarũ.¶ Oeiĩde de ſinguł viribo ĩ ſpe⸗ cie.in queſtionibus ſequentibus. lembrum pꝛimuz ð pꝛimũ ſic.auguſti.in lib.ð anima ſpi itu. Anima pᷣm ſui oꝑis officiũ.varijs nũ⸗ upat᷑ nomibo.dr̃ nãq; aĩia dum vegetat.ſen us dũ ſentit.animꝰ dũ ſapit.mẽs dũ intel⸗ igit.rõ dũ diſcernit.memoꝛia dũ recordat᷑.dũ vult vo⸗ lũtas.iſta tñ nõ differũt ĩ ſubſtãtia quẽadmodũ ĩ nomi⸗ nibo.qm̃ oĩa iſta vna ſunt aĩa.ꝗꝓprietates quidẽ diuerſe ſʒ eſſentia vna.ex quo relinꝗtur ꝙ; aĩaẽ ſue vires.¶ Itẽ Aug.ĩ eodẽ.hʒ aĩa naturalia.⁊ illa oĩa ẽ.potentia nãq; eiꝰ atq; vires idẽ ſũt.ꝙ ipᷣa hʒ accidẽtia?⁊ illa nõ ẽ.ſue vi res ẽ.ſue virtutes nõ c.nõẽ enĩ ſua prudẽtia.ſua tem ꝑã tia.ſua iuſtitia.ſua foꝛtitudo.potẽtie aĩe ſunt rnabili⸗ tas ⁊ irꝛationabilitas.potentia tñ pñt dici vires ⁊ vires potẽtie. Ex his verbis Aug.videt᷑.ꝙ aĩa ſit ſue potẽtie. Itẽ ſicut materia prĩa poſſibilis ẽ ad ſuſceptionẽ oĩim foꝛmaꝝ naturaliũ.ſic aĩa hʒ potẽtiã ad ſuſceptionẽ oim ſpecierũ.ſʒ materia pꝛia ẽ ſua potẽtia.qua eſt ſuſceptiua oĩm foꝛmarũ naturaliũ.g potẽtia ſuſceptĩa ſpecieꝛũ ĩtel ligibiliũ ⁊ ĩſenſibiliũ ẽ ipa aĩa.ergo aĩa eſt ſue potentie. Si neget᷑.ꝙ materia pria nõ eſſet ſua potẽtia.Cõtꝛa. In omnibo materialibo ẽ potẽtia recipiẽtis ꝑ aliud.⁊ il lud ẽ materia prĩa.ergo materia prima ẽ receptibił ſor marũ ꝑ ſeipſam.nõ ergo ĩ ea ẽ differẽs id qð ẽ ipſa ⁊ ipᷣa potẽtia.ergo ſimilit᷑ eꝛit ex ꝑte ſpũalis ſubſtantie.qꝙ ipᷣa erit receptibilis foꝛmarũ ꝑ ſeipſam.¶Cõtra nõ ẽ idem anime ſuũ eſſe ⁊ ſuũ oꝑari.ergo nõ eſt idẽ quo eſt.⁊ quo oꝑatur.ſʒ quo ẽ.eſt a ſua eſſentia.quo oꝑatur. eſt a ſua potẽtia.ergo nõ ẽ idẽ ⁊c᷑.¶¶ Itẽ ĩ deo qꝛ nõ differt eſſe ab oꝑatione(operationũ dico qua oꝑatur)idẽ eſt nõ diffe rens eſſentia ⁊ potẽtia.̊ cũ in aĩa nõ ſit idẽ eſſe ⁊ oꝑari. nõ erit idẽ ĩ aĩa eſſentia ⁊ ſua potẽtia. Itẽ potẽtia ani⸗ me eſt ꝑs virtualis ipſiꝰ.aĩa vo totũ virtuale.ẽ ĩ pluribo potẽtijs.nõ ẽ ̊ aĩa q̃libet ſuarũ potẽtiarũ.i Itẽ ſi eſſen⸗ tia aĩe nõ ẽ differẽs a potẽtia.cũ aĩa ſit ſimplex.nõ vide bit᷑ niſi vna potẽtia.q̃cũq; enĩ vni ⁊ eidẽ ſũt eadeʒ.ĩter ſe habẽt eadẽ.nec ẽ ita dicẽ ſicut ĩ trinitate.vbi nõ ẽ poten⸗ tiarũ diſtictio ſiue viꝛiũ.i¶ Itẽ ſi eſſet vna virtus anime. cõſequeret᷑ ꝙ vna oꝑatio.qꝛ omnis vis creata. cũ ſit di⸗ ſereta.t᷑mĩata ẽ ad oꝑatõnẽ diſcreta ⁊ ſingularẽ prio⁊ ꝑ ſe. videbit᷑ ergo idẽ eſle ſentire ⁊ itelligẽ apprehẽdẽ ⁊ mo uẽi. vł ad ſe ĩuicẽ ↄſeqꝗ.¶ Adhuc dicũt qda ꝙ ĩ nlło alio oꝑaꝰ ẽ idẽ eẽntia r̃i qʒ ſua potẽtia.vñ dict ꝙ aĩa ñ ẽ idẽ ĩ 2 — eſſentia qð ſua potẽtia.dicũt tñ ꝙ ſunt idẽ in ſubſtãtia. ſicut enĩ nõ ẽ ioẽ eſſe ⁊ oꝑari.ita nec eſſẽtia ⁊ potẽtia.eſ ſentia eni anime ẽ illud ꝑ qð aĩa ad aliud ẽ efficiẽdũ vel recipiendũ. dicunt tñ ꝙ idẽ ẽ ĩ ſubſtãtia.eo ꝙ aĩa ñ ſub⸗ ſiſtat ſine ſuis potẽtijs.nec eti ĩtelligat᷑.nec ipſe poten⸗ tie ſine aĩa.ydẽptitas ergo quã ponit aug.referẽda ẽ ad ſubſtãtiã nõ ad eſſentiã.4· Ad ̊ qdð obijcit᷑ dicẽdũ ẽ. q ⁊ ſi pria materia ẽ receptibilis foꝛmarũ ꝑ ſeipſaʒ ⁊ non ꝑ aliud.er hoc nõ ſequit᷑.ꝙ ſit ſua potẽtia.ſicut nec ſequit᷑ aĩa ſeipſa viuit. eſt ſua vita.Preterea.⁊ ſi matẽia pꝛĩa eſſet ſua potẽtia:non ꝗpter hoc ſequeret᷑.ꝙ aĩa eſſet ſua potẽtia.qꝛ materia pria ẽ illud ĩ quoẽ vltia reſolutio ex ꝑte coꝛpoꝛaliũ.ſiue ſuſceptibiliũ foꝛmarũ coꝛꝑaliũ.aĩa autẽ nõ ẽ id ĩ qðẽ reſolutio ex ꝑte ſpiritualiũ. ſiue ſuſce⸗ ptibiliũ foꝛmarũ ſpũaliũ.aĩa enĩ c reſolubilis in ſuã for mam ⁊ materiã.ſiue ĩ ſuũ qð ẽ ⁊ quoẽ. Enſequẽter ſuppoſito.ꝙ aĩa nõ ẽ ſue vires quẽte m eſſentiã.licet aliquo mõ ſᷣm ſubſtãtiam. Querit᷑.vtruʒ vna ſit vis tm̃. aut plures. ¶(¶!qSecũdo.ſi plures.vtrũ omẽs debẽt dici ꝑ tes anime.an quedã ſic.quedã nõ.4 Tercio ſᷣm ꝗd ac⸗ ci piatur diuiſio virium. ticulus primus virtus in ſpũalibo ſeꝗ videt᷑ foꝛmã ab vnita⸗ te. ergo foꝛme ſeꝗtur vnitas virtutis.ſicut.n. ĩ coꝛꝑalibo vnitatem ſoꝛme ſequit᷑ vnitas nature.forma autẽ dẽ iniꝙtũ ꝑficit eſſe.natura inqᷓtũ ẽ pricipiũ motꝰ. ſic ĩ ſpũalibo foꝛma qr̃ initũ pficit eſſe.motꝰ vo inqᷓtuʒ ẽ pricipiũ actꝰ.Ex hoc ergo vr. ꝙ vna deberet eſſe virtꝰ aĩe.cũ ſit vna foꝛma.vel ſi aĩa rõnalis ẽ vna foꝛma ꝓut autẽ ẽ ſenſibilis ẽ alia foꝛma. ꝓut ẽ vegetabilis alia. ſic dicũt quidã.adhuc nõ dicerent᷑ niſi tres vires.ſᷣm teꝛna riũ formarũ.q¶ Preterea.ĩ prio ẽ vmtas viꝛtutis ſiẽ vni tas eſſentie.ĩ creatura autẽ cũ nõ ſit repugnãtia. vt vna ſit virtꝰ ſicut vna ẽ eſſentia.quẽadmodũ repugnat crea⸗ ture vt virtꝰ ſit idẽ oĩno qð eſſentia.hoc eni dẽ ꝓpriũ dei poſſibile ẽ ergo creaturã aliquã ĩ hoc aſſimilari prĩo.il⸗ la autẽ cõſequẽter ẽ ſpũalis.vt angelꝰ aut aia rõnalis. habehit ergo vnitatẽ virtutis quẽadmodũ vnitatẽ eſſen e cra ian io entis ꝑ vnũ ⁊ multa.prioꝛ ẽ qᷓ; per idẽ ⁊ diuerſum. Si ergo dʒ accipi differẽtia ĩter creatu rã ⁊ creatorẽ ꝙᷓtũ ad virtutẽ.accipiet᷑ priꝰ penes vnita⸗ tẽ ⁊ pluralitatẽ.qꝙᷓ penes ydẽptitatẽ a diuerſitatem.ſi ̊ creatura differt a creatoꝛe ĩ hoc. ꝙ virtꝰ ĩ creatura noẽ oĩno idẽ qð ſua eſſentia. ſic diſſert ĩ hoc.q bʒ ꝑ plurali⸗ tatẽ virtutis.qð hʒ creatoꝛ ꝑ virtutis indiui ionẽ.xt cre ator agit vna virtute omẽ qð agit.creatura vᷣo agat plu ribus virtutibo differentia.⸗ Oreterea. aĩa rõnalis ad imaginẽ cõdita.ẽ ipſiꝰ creatoꝛis.ſʒ ĩ creatore eſt vnitas eſſentie 2 virtutis. ⁊ differẽtia ꝑſonalis. ergo in aĩa erit p̃ᷣter vnitatẽ eſſentie aliqua pluralitas.nõ niſi viꝛiuʒ.eꝛ go aĩa hʒ pluralitatẽ viriũ aut virtutũ.¶ Ad qð dicen dũ .· ꝙ aĩa hʒ pluralitatẽ viriũ.q Ad obiectũ autẽ in cõ⸗ trariũ dicẽdũ ẽ.ꝙ non ẽ ſimile de virtute reſpectu foꝛme que ẽ ſubſtãtia.⁊ de natura.i Qatura enĩ ꝓrie.a primo reſpicit multiplicationẽ foꝛme ĩ mateꝛia.ĩ gbus ẽ poſſibi le multiplicari. ſicut natura ignis vt multiplicaret for⸗ mam ignis. ſi reſpicit aliũ modũ.hoc ẽ inqtũ ad hunc oꝛdinat᷑. In illis autẽ ĩ gbus nõ ẽ multiplicatio forme. vt ĩ ſole ⁊ huiꝰmõi.determiat ſpeciẽ motꝰ.vt vni nature vnꝰ reſpõdeat motꝰ.virtꝰ autẽ reſpicit actũ. actꝰ autem diuerſi ſunt eſſentie cõpoſite.oʒ qᷓ intercidere diuerſita⸗ tem viriũ. Ad ſcm vo dicendũ c.ꝙ differẽtia creatu⸗ re ad creatoꝛc.nõ tm̃ attendit᷑ ĩ hoc ꝙ ẽ idẽ motꝰ qʒð eſẽ tia.ſʒ in hoc ꝙ vniꝰ eſſentie ꝑfecte ſunt plures virtutes. — q ꝑticulariter agũt.cũ ꝓrimũ ipſum vna virtute natuꝛa liter agat. „ uale. Ddprimũ. vna ſit vis ti.arguit᷑ ex hoc.q actꝰ tũc q̃ Articulus ſecundus. nõ. M omẽs.videt᷑ ꝑ h.ꝙ aĩa dẽ eſſe totũ vir tes autẽ eiꝰ ſunt vires vel virtutes.toti eni reſpõ . gdet ꝑs.ergo quelibet potẽtia dʒ dici ꝑs aĩe. ¶ Cõtra ꝗn q; lenſus nõ ſũt quinq; ꝑtes aĩe.ſimilit᷑ in vegetabili au⸗ ginẽtatiua nutritia generatia nõ dicunt᷑ tres partes aĩe quẽadmodũ dicimꝰ ꝑtem intellectiuã ſenſitiuã ⁊ vegeta tiuã.ergo nõ oĩs potẽtia ꝑs ẽ anime.¶ Pꝛeterea videt᷑. ꝙ nulla potẽtia ſit ꝑs anime.Dicit aug. tota eſſẽtia aĩe ĩ ſuis potẽtijs cõſiſtit.nec ꝑ ꝑtes diuidit᷑ cuʒ ſit ſimplex ĩoiuidua.ꝗ potẽtie nõ ſunt ꝑtes.¶¶ Ad qð dicendũ ẽ. ꝙ nõ omnes vires debẽt dici ꝑtes amme. ꝗprie accipiẽ⸗ do voca bulũ.Si vᷣo extendat᷑ ꝙ ꝑtes dicant᷑.eo ꝙ ꝑticu⸗ lant poſſe anime ꝑ actꝰ differẽtes.ſm ̊ poſſunt dici par tes.⁊ H̊ mõ dicit aug.quadã ſimilitudie dẽ habere ꝑtes. Ille vᷣo ꝓprie dicunt᷑ ꝑtes.que ꝑticulãt ſubſtãtiaʒ aĩe vł multiplicatã oſtendũt.verbigr̃a.Sẽſibilis in brutis.ve getabilis ĩ plãtis rõnalis:vel itellectiua in bominibus. multiplicãt ſubſtantiã anime vel multiplicataʒ oſtẽdũt. Alia ẽ enĩ ſubſtãtia anime rõnalis ĩ homĩe. alia ſenſibi lis ĩ bruto.alia vegetabilis ĩ plãta.vnde iſte tres poten tie ꝑtes aĩie dicunt᷑ ſᷣm phos.eti ĩ homĩe he tres poten tie fundant᷑ ĩ tribo ſubſtãtijs.nõ ſic autẽ de ꝗnq; viribus ſenſuũ.vel alijs differẽtijs potẽtiarũ.Si vo dicant᷑ ꝑtes q̃ cõſtituũt ſubſtãtiaʒ.ſᷣm hoc aĩa nõ dr̃ hꝛe has viꝛes ꝓ ꝑtibo.nõ enĩ ex aligbus viribo.ſubſtãtia anime cõſtitui tur. Sʒ nec aĩa dr̃ hẽe ꝑtes eo mõ quo cõtinuũ dicit᷑ ha bere ꝑtes dr̃ vel diſcretũ.⁊ H̊ mõ dicit aug. ꝙ aia cuʒ ſit ſimplerx.nõ dẽ habere ꝑtes veritate cõpoſitiõis. 4¶ Per iãdicta patet qualit reſpõdendũ ẽ ad obiecta.ꝑs eni dẽ triplex.ingrediẽs cõpoſitionẽ.⁊ ſic non dẽ habere ꝑtes veritatis cõpoſitiõis ad modũ cõtinui vel diſcreti.vlł cõ comitãs multiplicationẽ ſubſtãtie.⁊ ſic dicunt᷑ rõnalis ſenſibilis ⁊ vegetabilis ꝑtes.vel q̃ ꝑticulqt poſſe anime ꝑ actꝰ differẽtes.⁊ ſic alie vires dicunt᷑ ꝑtes.⁊ he ꝓprie dicunt᷑ ꝑtes virtuales.q̃ i vna ſubſtãtia aie cõueniũt et differũt ꝑ actꝰ differẽtes in ſpecie. ticulus terciuns D terciũ quo querit᷑.ſᷣm ꝗd accipit᷑ diuiſio ꝑ tiũ anime vel diſtictio viriũ.aut enĩ diſtiguũ⸗ tur ꝑ actꝰ. vel ꝑ oꝛgana.aut ꝑ obiecta. Si gꝑ unt differẽtie actuũ.he eſſent differẽtie viriũ. ſʒ opĩo ⁊ ſciẽtia ſũt duo actꝰ.eꝛgo ĩtellectꝰ a quo ꝓcedit ſciẽtia.⁊ a quo ꝓcedit opinio.ſũt due vires.qð cu ñ ſit. nõ attẽdit᷑ oĩno diuiſio virium ᷣm differẽtias actuum. ¶ Preterea.differũt actꝰ ĩ actu. ſᷣm ꝙ ſunt reſpectu di uerſoꝛũ qualitatũ.Eſt eni aliꝰ actꝰ ĩ actu reſpeetu cali⸗ di ⁊ frigidi.⁊ reſpectu mollis ⁊ duri.⁊ reſpectu hunidi 7 ſicci.⁊ ita de alijs.⁊ tñ ſenſum dicimꝰ eſſe vnũ ĩ ſpecie ſiue tactũ.&̊ nõ ẽ differẽtia viriũ.q; autẽ nõ differant ſᷣm differentiã oꝛganoꝛũ.patet ꝑ G̊.qꝛ nõ omnes vires ani⸗ me vtunt᷑ oꝛganis ad eliciendũ actũ ſicut ẽ ĩtellectia.er⸗ go penes differẽtias oꝛganoꝛũ.nõ attẽdit᷑ pluralitas vi⸗ riũ.¶ Preterea.ĩ memoria itelligẽtia ⁊ volũtate h̊ ofiẽ⸗ dit᷑.he eni nõ differũt ſm differentiã oꝛganorũ.ergo ſᷣm hec nõ attẽdit᷑ differẽtia.nec hoc ẽ ſᷣm differẽtias obie⸗ ctorũ.cũ vnũ ⁊ bonũ ſint diuerſa obiecta.in ſpecie intel lectiua ſpeculatia ⁊ practica eſſent due vires tm̃.qð nõ videt᷑.ꝑ verba phi dicẽtis.extendẽte ſe ĩtellectina ſpecu⸗ latiua fit practica. OPreterea. idẽ eſt obiectũ ſenſus cõ munis ⁊ ꝑticularis.vt viſus ẽ albi.guſtꝰ dulcis.ſenſus ccis albi dulcis.Similit ĩtellectus agẽs habet pro ob⸗ iecto ſpecies abſtractas a materia intellectus poſſibił. ſimiliter. ⁊ tamen ſunt due vires. nõ ergo ᷣm differen⸗ tias obiectorum ſunt differentie virium. ¶¶ Preterea.di uerſa ſunt obiecta in tactu m differentias contrarieta⸗ tis.eadem autẽ potentia tangibilis.ergo nõ attenditur Bſecundũ articulũ quo querit᷑ vtrũ omnes vires debeãt dici ꝑtes.aut quedã ſic.quedaʒ nede für reſp n lian ae geta hdek, aei d üi. pie⸗ lcin par es. ed e , it h en , ¶ Nueſtio differẽtia viriũ vel ydẽptitas m differẽtias obiectorũ. — Ad primũ dicendũ.ꝙ pria differẽtia ẽ in ſeipſis · coſe · quenter autẽ queda differũt ꝑ actꝰ differẽtes i ſpẽ. que⸗ dam differũt ꝑ oꝛgana.queda ꝑ obiecta. quedã ᷣm ma⸗ terias. Differẽtia autẽ viriũ qua dicit᷑· ꝙ alia ẽ natura⸗ lis. alia vitalis. alia aĩalis ẽ ꝑ ſeipſas. dinoſci tũ põt ꝑ organa. Oꝛganũ eni naturalis virtutis ẽ epaꝛ. vel qð te net locũ epatis.vitalis vo ẽ coꝛ vel qð tenet locũ coꝛdis. aĩalis pᷣo aliqð oꝛganũ ẽ ceꝛebrũ vel aligd loco ceꝛebri. rõnalis vᷣo ⁊ ſenſibilis ⁊ vegetabilis ſunt vires que bm ſe differũt. nibilominꝰ tñ dinoſcit᷑ eaꝝ differẽtia ex acti bus ſpecie differẽtibo. Tꝛes autẽ vires aĩe vegetabilis. nutritiua augmẽtatĩa generatiua. differẽtes ſüt ĩ ſeipis 2 ſunt cõſequẽtes adinuicẽ ᷣm cõueniẽtiã materiaruʒ. NAã nutritia oꝑatur ſuꝑ alimẽtũ.augmẽtatĩa ſuꝑ quatũ ĩ alimẽto.generatia ſuꝑ reſiduũ vtriuſq; naturalit con⸗ tingit tñ alit. verũtamẽ nõ ſemꝑ oꝑatur augmẽtatĩa cuʒ ĩuenit quantũ ĩ alimẽto.qꝛ qð affert nutritia aliqn ẽ eq̃ᷓ⸗ le ei qð diſſoluit᷑.aliquãdo minꝰ.aliqñ plus. Cũ autem fuerit minꝰ vel eq̃le.nõ oꝑatur augmẽtatia .ſzʒ cũ fuerit plus.hoc autẽ nõ quocũq; mõ.nã impiguari eſt de eo ꝙ; plus exiſtit. ſz cũ km naturalẽ quãtitatè ĩ omnibo exiſtit diametris. vt ꝑducat᷑ ad cõplementũ.tũcẽ augmẽtatia. ſemẽ autẽ ẽ de ſuꝑfluo eiꝰ qð ꝑtinet ad eſſe determiatuʒz in quatitate. ſenſus autẽ diſtinguunt᷑ ſᷣm oꝛgana vł m obiecta.vis autẽ cognitĩa ĩtellectiua ⁊ motiua penes ob iecta.vires etiã cognitiue penes obiecta.vires etiã mo⸗ tiue penes obiecta.que etiã nullo genere dicuntur obie⸗ cta. Sic patet ergo.ꝙ differẽtia viriũ non ẽ tm̃ cognitia penes actiones ĩ oĩ differẽtia actionũ.nec penes oꝛgana tm̃ nec penes obiecta tm̃.nec penes materias tm̃. nec pe nes mouẽtia tim.ſʒ ẽ quedã differẽtia viriũ ĩter ſe.que p⸗ cedit omnẽ differentiã iã dictã. At anteʒ manifeſti fiat ad differẽtias viriũ deſcẽdemus. (babet autẽ aĩa ſiẽ dicit Rug.vires.ꝗqbus coꝛꝑi cõmiſcet᷑.⸗ H̊ eſt. qꝛ his nõ oꝑatur ſine coꝛꝑe.q ſunt naturalis.vitalis .aĩalis.que differũt i aĩali m differẽtias oꝛganoꝛũ.ſQatural ĩ epa⸗ te. vitalis in coꝛde.aialis ĩ cerebꝛo.Qaturalis oꝑat᷑ per ſpiritũ naturalẽ.vitalis ꝑ vitaleʒ. aialis ᷣo per aĩalem. Raturali reſpõdẽt vene ꝑ quas trãſmittit᷑ humoꝛ. vita⸗ li reſpondẽt arterie ꝑ quas trãſmittit᷑ motꝰ vitalis. aĩa⸗ li vᷣo reſpondẽt nerui ꝑ quos trãſmittit᷑ ſenſus.⁊ nihilo⸗ minus motus ꝑ neruos motiuos. ſʒ hi cũ arterijs cõue⸗ niunt aliqua ꝑte.¶ Eſt autẽ queſtio de comꝑatione ha rum viriũ inter ſe. Tlidet᷑ enĩ naturalis eſſe prioꝛ.cuʒ.n. reſpõdeat vegetatiue.quod patet ex viribo vegetatie. ve⸗ getatiua autẽ pcedat ſenſ itiuã 2 ĩtellectiuã.vitalis auteʒ ue eſt ĩ coꝛde.reſpõdeat vite ſenſibili. pᷣcedit ergo natu ralis vitalẽ. ¶ Preteꝛea.videt᷑ ex hoc qð dicit phᷣs.ſicut apud medicos epar. ꝓrime generatiõis eſt principium. ita apud eos coꝛ ſcdᷣe generatiõis ẽ principiũ. cum ergo prima generatio ſit membꝛoꝛũ ex hũoꝛibus. ſcða vo ſi⸗ at ſpirituũ ſicut dicii Auicẽ.mẽbꝛa autẽ opoꝛtet eſſe pꝛiꝰ vt differãt ſpiritꝰ.erit ergo operatio virtutis naturalis ante operationẽ vitalẽ. ergo virtꝰ ante viꝛtutẽ. Sed vi det᷑ contrariũ per hoc.ꝙ vita eſt primus actꝰ aie in cor pore. alij autẽ ſunt actus cõſequẽtes.vita autẽ tranſmit⸗ titur deſerẽte ſpiritu vitali per mẽbra.erit ergo virtꝰ vi⸗ talis primo operãs ⁊ cõſequenter naturał ⁊ alie. Pre terea.cor ẽ ſᷣm phᷣm primũ membrũ foꝛmatuʒ in coꝛpo⸗ re.⁊ ꝑficitur vixtute vitali.ergo virtꝰ vitalis ẽ prima in⸗ ter virtutes. ¶ Similiter. querit᷑ de virtute vitali com⸗ ꝑatione ad amimalẽ. videt᷑ enim cũ animalis virtus ſit nobilioꝛ. ꝙ minus indigeat alijs.ipſa eni abſirabit for⸗ mas a materia.quod nõ faciunt alie.eductio ergo po⸗ tentie huius ad actũ poteſt fieri ſine alijs. Preterea. virtutis nitalis motus qui ẽ ſm dilationẽ ⁊ conſtrictio⸗ nem. iſio autẽ motu non videtur indigere vis aĩalis· ad poc.ꝙ exeat in actum. ergo nõ dependet aĩalis a vitali. Preterea.animalis plus appꝛopinquat ad intellecti⸗ uam que oꝑatur preter coꝛpus. ergo minus depedet ab operatione corpoꝛali.¶ Sed contrariũ videtur per hoc lxv. quod dicit phᷣs.q coꝛ eſt primũ recipiens motũ ab ani⸗ ma. influens ſuper alia.omnes ergo motus in coꝛpore fiunt pre exiſtente motu coꝛdis.4 Preterea.ſenſt us non fit ſine caloꝛe ſicut dicit phᷣs.cum enim expandit᷑ calor ad exterius. fit ſenſus ꝑticulaꝛis. cũ autẽ fit reditio calo ris ad interius.operatur ſenſus ĩterioꝛ. ſic ergo ſenſus non fit ſine caloꝛe. Caloris autẽ fons eſt cor.eꝛgo opeꝛa tio aĩalis dependet ab operatione vitali.ergo virtus in ̃tum huiuſmodi inclinata ad actũ.eſt poſterioꝛ virtute illa inclinante ad actũ. DHoc etiam ĩdicatur ex hoc ꝙ re manet motus vitalis vbi nõ eſt ſenſus vel motus. ſicut ẽ in membro palitico.⁊ ſicut eſt in apoplexia.ex quo patʒ ꝙ prioꝛ eſt vitalis ſpiritus ĩ ſua opeꝛatione ĩ animali qᷓ anim S quod videtur dicendũ.ꝙ per boc dicit Auicẽ.oſtendens differentiam naturalis p 5i 1 medici. Dicit enim. ꝙ medicus iudicat· ᷣm id quod apparet · et ex pꝛopoſitionibus ſufficiẽtibus procedit. naturalis vᷣo phᷣs qui conſiderat primam cauſam.nõ tĩ pꝛopinquã. dicit omnium operationum principum eſſe coꝛ. ſicut vi⸗ ſum fuit ariſto. Secũdũ hoc ergo dicendum. ꝙ primus actus in animali.eſt mediante virtute vitali.⁊ licet priꝰ operetur in ſemine virtus naturalis.nõ tamen in aiali. ſed vitali. vt caloꝛ ſpiritalis influat ſuper naturalem.et ſic vis natuꝛalis operetur in nutrimento. Similiter vt calor ſpiritualis influat ſuper membra. per q̃ miniſtra⸗ tur ſenſus ⁊ motus. ſic fiant ſenſus ⁊ motus.⁊ hoc eſt quod dicit phᷣs.In ſanguinem habentibus bec pars eſt circa cor. vniuerſa enim ſanguinem habentia. coꝛ habẽt ⁊ pꝛincipium motus.⁊ propꝛij ſenſus.motus ergoꝰ ſpi ritus.manifeſtum eſt qm coꝛ eſt principium. 4Ad obie⸗ cta autem reſpondẽdum eſt. ꝙ pꝛopꝛietas vegetatĩe ad ſenſitiuam attenditur duobus modis. vel quo ad ſenſuz ſic eſt veꝛũ ꝙ pꝛocedit.vel quo ad vitam in animali.⁊ ſic licet vegetatina operetur pꝛius in ſemine qᷓ illa.cum tñ factum eſt animal. operatur prius illa vitalis ꝗᷓ eſt ĩ coꝛde.ꝙᷓ vegetatiua in animali.prius eniʒ viuit animal ꝙᷓ nutriatur. ¶¶ Ad ſcðᷣm dicendum eſt. ꝙ; aliter loquen⸗ dum elt de virtute vitali prout perficit cor. ⁊ aliud ꝓut perficit membra alia.Prout enim perficit coꝛ. ſic eſt pꝛi or alijs. prout autẽ defertur caloꝛ ille ſi piꝛitualis ad alia membra opoꝛtet primo membra eſſe. deinde expandi caloꝛem vitalem ſuper illa.¶ Ex his ergo poteſt patere. qualiter reſpõdendũ ẽ ad illud qð ſcᷣo querebat᷑. 4U illud vo qð obijcit᷑ de com ꝑatiõe virtutis aĩalis ad vita lẽ.dicẽdũ. ꝙ pꝛioꝛ ẽ vitalis aĩali.ſicut oſtẽſuʒ ẽ ĩ ſua oꝑa tiõe.4¶ Ad obiectũ autẽ ĩ cõtrariũ dicendũ ẽ.ꝙ lz lit no⸗ bilioꝛ aialis vis vno mõ.alio tñ mõ vis vitalis ẽ nobili⸗ or. quo ad hoc enĩ. ꝙ aĩalis copulat᷑ oꝛgano. vt ꝑ iſtium . oꝑet᷑ mediãte caloꝛe vitali.ſicut ẽ ĩdignioꝛ vitali. finis tñ ſue opatiõis ẽ nobilioꝛ.vt.ſ.ſpẽs magis ⁊ magis ab⸗ ſtrabat᷑ a ſubiecta materia..¶ Ad ſcᷣm vᷣo ſoluendũ ẽ ꝑ ĩteremptionẽ.motꝰ enĩ in ꝑte ſenſibili iĩdiget motu qui ẽ ſm dilatationẽ conſtrictionẽ.indiget enim caloris ex⸗ panſione ad mẽbra ſenſibilia.qð nõ fit ſine his motibo. ¶Ad terciũ dicendũ eſt.ꝙ licet animalis plłꝰ ꝓpinquat ad ĩtelligentiã ex ꝑte finis ĩ ſuo motu. tñ ex ꝑte prĩcipij motus depẽdet aboꝑatione virtutis vitalis. ¶ Mueſtio . lxv. de viribꝰ aĩe ĩ ſpãli.Et pꝛĩo ð vᷣtute aiali exterioꝛi ipſiꝰ aie. As babitis omiſſis vtutis ⁊ vitał.eo ꝙ ſüt alteiꝰ oſ ideratõ nis. trãſeũdũ ẽ ad ea q fũt vᷣtutis aĩat. Et pꝛĩo ðᷣ vᷣtute aĩali extẽioꝛi. ſcðo ð ite rioꝛi.⁊ iteꝛũ de eognitia.deĩde ð mateia.¶ Quia vo ꝑ ſẽ ſus exterioꝛes cognitõ ĩgꝛedit.⁊ ꝑ cõſequẽs affectõ. di⸗ cẽdũ ẽ pꝛĩo ð nũero ſenſuũ.Si vna tm̃ ſit vis ſenſibilis. aut plures.¶ Scðo ſuppoſito ꝙ ſint plures.queꝛituꝛ.an qnqʒ aut pautioꝛes vel plures.⸗ Tercio penes quid ae⸗ cipiatur numerus virium ſenſibilium. illis qᷓ ꝑtinẽt ad cõſideꝛationeʒ naturat embruz prinuuz B pꝛimuʒz videt᷑. ꝙ ſi tm̃ vna vis ſenſibilis. Dicit enĩ Aug.in li.ð aĩa ⁊ ſpiritu. ſenſus coꝛporeꝰ d cũ ĩtus nõ ſit niſi vnꝰ.Ex qͥ ac⸗ nõ ſit niſi vna ſenſibilis tm. Preterea.h vide⸗ tur ꝑ ſimile.ſicut eni ſe hʒ itellectꝰ ad ĩtelligibilia.ita ſẽ ſus ad ſenſibilia. ſʒ itellectꝰ nõ multiplicat᷑ ſᷣm vires di uerſas reſpectu ĩtelligibiliũ.ſʒ ẽ vna vis.ergo nec ſẽſus multiplicat᷑ m pluralitatẽ viriũ reſpectu ſenſibiliũ di⸗ uerſoꝝ.vt alia ſit vis ſenſibilis coloꝛis.alia ſoni.alia ſa poꝛis.⁊ ita de alijs.¶ Cõtra anima ẽ ꝑfectio coꝛꝑis.et ſm diuerſitatẽ pfectiõis ẽ diuerſitas ꝑfectibilis. vt alia pfectio coꝛꝑis hũani.alia brutalis.pter qð. ⁊ aliud ẽ coꝛpꝰ ĩ ſpecie.ſimilit alia ſenſibilis ſᷣm vires ꝑficit ꝑtes coꝛꝑis.erũt ergo diuerſe vires ꝑſicientes diuerſas ptes coꝛꝑis.vt ſicut videmꝰ differẽtiã oꝛganoꝛũ . ita ſit diffe⸗ rẽtia viriũ.nõ enĩ aĩa facta ẽ ꝓpter coꝛpꝰ.ſʒ coꝛpꝰ ꝓgteꝛ animã. Si ergo quereꝛet᷑ rõ diuerſitatis ĩ oꝛganis.neceſ ſe eſſet reddẽ rationẽ a ꝑte aĩe.nõ niſi rõe viriũ. Prete rea.ſi ꝓgter vnitatẽ eſſentie anime.eſſet vnitas potentie ſiue virtutis.Fm h̊ nõ eſſet niſi vna vis ĩ aia.⁊ ita nõ el⸗ ſet diſtictio eſſentialis viriũ.ꝑ axpꝛehẽdentẽ extriſecꝰ et intriſecus.nec eſſet differẽtia anime que ẽ creatura ratio nalis quo ad h̊ ad deũ.Dei eniĩ eſt vna potẽtia ſicut vna eſſentia.nec multiplicat᷑ ex com ꝑatiõe ad aliqð alternʒ. ꝙ cũ ſit differẽtia inter animã ⁊ deũ quo ad h̊ nõ accipi etur vnitas ſenſus.penes vnitatẽ ſenſibił aĩe ĩ eſſentia. 2 qð dicendũ.potẽtia ſenſitiua media ẽ iter eſſenti⸗ am aĩe ⁊ actũ.qꝗ fit indifferẽti ꝑti coꝛꝑis ſiue differẽti or⸗ gano.dicendũ ergo ẽ.ꝙ diuerſe ſunt vires q ſunt ꝑfecti⸗ ones diuerſoꝛũ organoꝛũ.dicũtur tñ vnꝰ ſenſus ꝓpter h ſentiẽti nõ apparet differẽtia viriũ ĩtra.⁊ ꝓpter h̊ dicit Aug.ꝙ vnꝰ ſenſus ẽ ĩtra.varij tamẽ dicunt᷑.i.dinoſcun⸗ tur ꝓpter exercitia.ſ̊ nõ ſic apparet intelligẽti cuiꝰ ẽ co⸗ gnoſcẽ differẽtias ĩterioꝛes.Preteꝛea.vnꝰ dr ſenſus ꝓ⸗ pter vnitatẽ ſubnãtie in q̃ radicat᷑.¶ Ad illud qð obijci⸗ tur de itellectu.dicendũ ẽ.ꝙ nõ ẽ ſimile.ĩtellectꝰ enĩ non vtit᷑ oꝛgano.nec hʒ ꝓpoꝛtionẽ ad differẽtia ĩtelligibiliũ. vt ꝑ hec minꝰ vigeat.quẽadmodũ ẽ ĩ ſenſu ꝗ coꝛrũpitur er excellẽtia ſenſibilis.vt nõ videat minꝰ ſenſibile.⁊ pro portionẽ bʒ ad medietatẽ ĩ ſenſibilibo.⁊ iõ licet ĩtellectꝰ ſit idẽ ꝗ recipit omẽs foꝛmas ĩtelligibiles.nõ tñ idẽ ſen⸗ ſus ꝗ recipit omẽs foꝛmas ſenſibiles extriſecus. rõ aũt c.qꝛ itellectus cõuertit ſe ad foꝛmas abſiractas a mate⸗ ria.ſenſus autẽ cõuertit ſe ad formas ĩ materia. forme ðo exiſtẽtes ĩ materia habẽt diſꝑationẽ ſiue operationẽ in ſpecie. emby ſecũdum ðð Eide ſupꝓpoſito.ꝙ ſint plures ſenſus ſiue vi res ſenſibiles.Querit᷑.vtrum ſint ꝗnq;.aut pautioꝛes.aut plures.⁊ videt᷑ ꝙ octo.cũ enĩ ſenſus natꝰ ſit ad ſenſibilia. octo autẽ ſunt medtietates foꝛmarũ ſenſibiliũ.q̃re erũt octo vires.octo autẽ medietates ſunt.Eſt enĩ medietas in coloꝛibo. vna albi ⁊ nigri. In ſonis vna acuti ⁊ gauis. In odoribo. vna fetidi ⁊ ſui oꝓoſiti.In tactu vo medietas.vna cali⸗ di ⁊ frigidi.alia humidi ⁊ ſicci.Eſt iterũ leuis ⁊ grauis eſt iterũ lenis a aſꝑa.ꝗdã etiã addũt mollis? duri. Re⸗ ſtat & octo ſunt medietates vel nouẽ. ꝓpter qð octo vi debunkt vires eſſe differẽtes ĩ ſpecie vłnouẽ. vt ſiẽ penes vnã medietatẽ vna vis ſenſitia ĩ ſpecie accipit᷑. ita acci⸗ piat᷑ penes alias.⁊ hoc videt᷑ phs dicẽ.dicẽdo.ꝙ tactꝰ ẽ plureg ſenſus.⁊ ZRluic.dicit.q; ſᷣm quoſdã octo ſunt ſen⸗ ſus ident?᷑ iterũ eſſe paucioꝛes ſenſibiles vires.gu⸗ ſuus eni nõ ẽ niſi quidã tactꝰ i ꝑte coꝛporis determiata. PPreterea.aia ſenſibilis ẽ ꝑfectio ĩ oĩbus aĩalibo. ſicut ergo eque ꝑticipãt genꝰ.ita eque ꝑticipãt ea qᷓ cõſequun tur eſſentialit ꝑfectionẽ.ſed nõ i omnibo aĩalibo ſunt he vnus ẽ ĩ aĩia.⁊ c id qð ipſa.⁊ cũ coꝛpꝰ nõ ſit. differẽtie ſenſuũ.ſᷓ tactꝰ t omnibo.ſimilit guſtꝰ ĩ piu ribus. Reſtat ergo.ꝙ bi ſolũ ſũt eſſentialit ſenſus.⸗ ita nõ tot erũt vires ſenſibiles.ſAã opoꝛteꝛet dicẽ.ꝙ aliqua vis ſenſibilis eſſet fruſtra.aut ꝗꝙ vna aĩa haberet pluꝛes vir es qᷓ; Wr ſequeret᷑ imꝑfectio aĩe ad imꝑfectionem coꝛꝑis. ¶d qð dicendũ.ꝙ ſũt ꝗnq; ſenſus ꝗbus reſpo dent ꝗnq; differẽtie oꝛganoꝛũ.⁊ lunt eſſentialit ſenſus ĩ aĩali peꝛfecto. Ad illud vo qð obijcit᷑ de hoc ꝗꝙ plures ſũt ſenſus q; quinq;.dicẽdũ q; ſᷣm numerũ medietatũ in obiectis.nõ accipit᷑ numerꝰ ſenſuũ.ſʒ ſᷣin numerũ medi⸗ etatũ ĩ oꝛganis. Ina autẽ medietas ẽ in oꝛgano ſenſus ex pluribo medietatibo cõpoſita.ex oĩbus eni cõtrarieta tibus primis ⁊ cõſequẽtibo actiuis ⁊ paſſiuis.ſit medie tas ĩ oꝛgano tactꝰ.vt ſᷣm illã fiat diiudicatio excellẽtis. diminuti ⁊ medij in obiecto.ſᷣm differẽtias cõtrarieta tũ.⁊hoc ẽ.qꝛ tactꝰ ẽ ſenſus ꝗ adheret ipſi eſſe aialis.⁊ iõ Fm ea q ꝑtinent ad cõpoſitionẽ aĩalis accipitur imedia⸗ te. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ de munitiõe viꝛiũ ſenſibiliũ. reſpõdendũ ẽ.ꝙ licet viſus ⁊ auditꝰ ⁊ olfatꝰ nõ ſintĩ oi⸗ bus aĩialibus.nihilominꝰ ſunt eſſentialit᷑ ſenſus.ſʒ non Fm que determinat᷑ eſſe aĩalis.ſʒ bñ eſſe.⁊ requirunt᷑ in aĩali perfecto.⸗ Ad illud vᷣo qð obijcit᷑.q; eque ſunt ani malia.⁊ ita eque habẽt vires aĩe ſenſibilis.reſpõdendũ eſt.q animal dr eque.vtẽ genꝰ in rõne. ſed nõ eque vtẽ genꝰ in natura.qð ſi aliquo mõ eque ĩ natura.nõ tñ il⸗ le vires inerũt.niſi que cõſequunt᷑ vniuerſaliter eſſe ani * 8 ⸗ ilis. embruz tercinz O terciũ quo querit᷑.penes ꝗd accipiat᷑ nu⸗ merꝰ viriũ ſenſibiliũ aꝓpꝛehedentiũ extriſe⸗ cus.dixerũt enĩ quidã. ꝙ ᷣm differẽtiã me⸗ dioꝛũ.qð nõ videt᷑.ſunt enĩ tm̃ tres differen tie medioru.caro in tactu? ĩ guſtu.vel ſᷣm quoſoã hũor ſaliuaris. In alijs vo ger vel aqᷓ. Reſtat ergo. ꝙ non el⸗ ſent ᷣm hec niſi tres ſenſus.Si ðᷣo ſᷣm differẽtias obie⸗ ctorũ. ᷣm hec cũ plura ſint obiecta( nõ eni omia que di⸗ ſcernunt᷑ tactu.ad vnũ eſſe ĩ genere reducũtur)eẽnt plu- res ſenſus.Si vᷣo ᷣm difſferẽtias principiorũ vel mouẽ⸗ tiũ.ſicut dixerũt quidã.vt viſus penes naturã lucis.o⸗ dor penes natura ignis facientẽ vaporẽ.ſonꝰ penes na turã aeris.guſtꝰ penes naturã aque.tactꝰ penes natu⸗ rã terꝛe.Cõtra hoc.ꝙ aer cõis ẽ in viſn ⁊ auditu ⁊ olfa: tu. ¶¶ Preterea.aer nõ ẽ cã effectiua ſoni ſʒ materialis. ſicut lux effectiua erat ſenſibilis i viſu.humidũ autẽ ĩ gu ſtu nõ ẽ ab aqua tanꝙᷓ ab efficiẽte.in tactu autẽ accipit medietas ex oĩbus elemẽtis. cũ ergo tactꝰ nõ attedit᷑ tm̃ m terꝛe naturã.ſʒ ſᷣm cõplexionẽ ex oibus elemẽtis fa⸗ cta.reſtat ergo.ꝙ nõ ſᷣm numerũ pricipiorũ accipiat᷑ h mõ numerꝰ quinq; ſenſuũ./ Elidet᷑ tñ Augu.ſuꝑ Geñ. ad litt.iſto mõ aſſignare reducẽda ad pricipia.quadam traſmurtatiõe cũ dicit. Inchoat motũ ĩ oibo ſenſibo a ſub tilitate ignis.ſʒ nõ in oĩibus ad ioẽ ꝓuenit.In viſu eniʒ ꝓuenit repᷣſſo coloꝛe vſq; ad eiꝰ lucẽ. In auditu vl⸗ q; ad ligdiorẽ aerẽ calore ignis penetrat. In olfatu eni traſit aerẽ purũ.⁊ ꝑuenit ad humidã exalationem.vñ craſſioꝛ hec aura ſubſiſtit ĩ guſtu.⁊ hac trãſit ⁊ ꝑueit vſq; ad cor pulentiã.q̊ etiã penetrato atq; traiecto.cũ ad terꝛenã ⸗ uitatẽ puenit.tangẽdi vltimũ ſenſum agit.¶Zid qð po teſt dici.ꝙ ſi debeat accipi diuiſio ſᷣm rationẽ medioꝛũ. accipit᷑ ̃m rõnẽ medioꝛũ coꝛpoꝛũ iter extrema. Extrẽa autẽ coꝛꝑa in comꝑatione coꝛꝑis ammał ſũt ignis ⁊ ter ra.media autẽ ſunt aer ⁊ qqua ⁊ cõmixtũ.Aer autẽ tri⸗ plitcẽ habet diſpoſitionẽ.ex ĩſluẽtia lucis.er influẽtia ca⸗ loris ignei que fit ex vapoꝛe. ex ipſa cõmotiõe raritatis q eſt ꝓpria eiꝰ diſpõ. Aqua vo habet diſpoſitionẽ vnã ex inſluẽtia lucis. alterã ex cõi diſpoſitiõe cũ aere.que ẽ ra ritas.terciã ex ſe.cõmixtũ autẽ habet vnicã.Cũ ergo he nõ ſunt niſi quinq;.erũt quinq; differẽtie medioꝛũ ſenſi⸗ bitliũ. ã ex cõi diſpoſitiõe influẽte ſuꝑ aerẽ 7 aquã. eſt mediũ in viſu.ex diſpoſitiõe vᷣo inftuẽte ex calido igneo N dan in plung onenn reſpo lUures medi⸗ enſas Mieta neie eni. nieta dia⸗ lli. io⸗ hon ntie tan o ti lil i inn ne⸗ ten Hior nel Dbie edi N vhe⸗ ,0 na i⸗ ſa⸗ ls. ign o 0 Lueſtio eſt mediũ in olfatu.q diſpoſitio eſt aeꝛ vaporoſus.ex di ſpoſitione vᷣo tercia que coõmunis eſt aeri ⁊ aque.ſ. ra⸗ ritate.ẽ medium in auditu ſicut dicit phᷣs.ex diſpõe vᷣo humoꝛis aquoſi ẽ mediũ ĩ guſtu.Ex diſpoſitiõe vo com mixtiõis omniũ q̃ ẽ in carne.ẽ mediũ in tactu. 2 B põt patere ſolutio eius.ꝙ dicit᷑ de differẽtia ſenſuũ accepta ſm meoiũ.¶. Di vo accipiat᷑ diuiſio m differentia eſfe ctuũ.ſic eni accipit ANugu. ponẽs differẽtias lucis aut ignis.vt influat ſᷣm rationẽ lucis ⁊ caloꝛis ĩ ſe.vt in vi⸗ ſu.deide ſᷣm rationẽ eiꝰ ꝑueniẽtis a caloꝛe ignis ad aeꝛẽ liquidioꝛẽ.ſicut in auditu.deide pᷣm rationẽ eiꝰ pueniẽ⸗ tis ad aurã flabilẽ.ſicut ĩ olfatu.deĩde ſᷣm rationẽ eius ꝓueniẽtis ad humoꝛẽ labilẽ ſicut ĩ guſtu.vltimo ꝑuenit ad terꝛenã gꝛauitatẽ.⁊ ſic ẽ ĩ tactu.ſic ergo ſicut ĩtra ni⸗ hil eſt ſine caloꝛe ſenſitiuuz. ſic extra fit diſpõ ſenſibilis ad hoc ꝙ ſentiat᷑.¶ Scdm autẽ diſpoſitionẽ obiectoꝛum põt aliter rõ diſpoſitiõis accipi.i Aã qualitas ſenſibilis vel ẽ de his q̃ cõueniũt ad eſſe.ſicut ẽ qualitas elemẽta⸗ ris.vel que ꝑſe cõſequit᷑ eã.⁊ m hoc ẽ obiectũ tactꝰ. ta⸗ ctus eni eſt elemẽtaris qualitatis vel imediate ↄtinẽtis. vel ẽ de his q̃ cõſequunt᷑ cõpoſitionẽ.qualitas do conſe⸗ quẽs cõpoſitionẽ relingtur ſᷣm virtutẽ dominãtis alicꝰ ſunt tamẽ cõtrarietates quatuoꝛ q requirunt᷑ ad cõpoſi tionẽ in coꝛpꝑe elemẽtato.in ꝗbus quatuoꝛ.qualitas vna dicit᷑ dominãs.verbig.lucidũ ⁊ opacũ dicit᷑ vna cõtra⸗ rietas in qua dominat᷑ lucidũ ſiue pcellit. altera cõtꝛari etas ẽ calidũ ⁊ frigidũ.in q̃ pcellit calidũ.tercia cõtrari etas ẽ humidũ ⁊ ſiccũ.ĩ qua pcellit humidũ.quarta con trarietas ẽ rarũ ⁊ dẽſum ĩ qua pcellit rarũ. O aũt oẽs he neceſſe ſint ad cõpoſitionẽ.pʒ ꝑ boc ꝙ caliduʒ ⁊ frigi dũ.humidũ ⁊ ſiccũ ſunt que miſcent᷑.raꝛũ autẽ ⁊ dẽſum ſicut dicit phᷣs diſponũt materià ad hoc.lucidũ vᷣo ẽ qd efficit.lux enĩ mediãte caloꝛe celeſti efficit mixtioneʒ. ſic Sſũt oĩa hec neceſſaria ad cõpoſitionẽ elemẽtati. Sũt q̊ quatuoꝛ qualitates dominãt:s. à calioũ ẽ dominans reſpectu frigidi ĩ agẽdo iteriꝰ. humidũ vo reſpectu ſicci in recipiẽdo interiꝰ.rarũ vᷣo reſpectu dẽſi ĩ diſponendo materiã.lucidũ do ſuꝑ opacũ inducẽdo foꝛmã.cũ ꝗ ſicut dictũ ſit qualitas ſenſibilis cõſequẽs cõpoſitionẽ rõne dominãtis.aut cõſequet᷑ rõne dominãtis inducẽtis for⸗ mã.⁊ boc ẽ caloꝛ ꝗq cõſequit᷑ lucẽ.ẽ enĩ extꝛemitas ꝑſpicui ĩ coꝛꝑe termĩato.aut roõne dominãtis diſponẽtis princi⸗ paliꝰ foꝛmã.⁊ bec qualitas ẽ ſonꝰ.ꝗ cõſequit᷑ rarefactio⸗ nẽ aeris vel aque.aut rõne q̃litatis dominãtis ĩ actione interiꝰ.⁊ bec q̃litas ẽ odoꝛ.q cõſeꝗtur caliditatẽ faciẽteʒ vapoꝛẽ.aut rõne q̃litatis dominatis ĩ receptiõe.⁊ hec ẽ ſapoꝛ.q cõſequit᷑ humiditatẽ aquoſazʒ.ſic ergo patʒ nũe⸗ rus ſm diſtinctionẽ obiectoꝛũ.¶ Adaũt etia aliq accipi entes ex doctrina phi diſtinctionẽ ex ꝑte mõi ſentiendi. aut enĩ ẽ ſentire ꝓpter appꝛorimationẽ.aut ſm diſtãtiã. Si ðdo ſn appꝛoximationẽ.aut appꝛopꝛiat ſenſibile cor⸗ poꝛi potẽti ſentire cõtingẽdo aut ꝓfundẽdo. ſſi cõtingen go ſᷣm ꝙ cõtigua dicunt᷑ quoꝛũ termi ſunt ſimul.ſᷣm bec ẽ ſentire ĩ tactu. Si ꝓfundẽdo ſicẽ ĩ guſtu. guſtabile.n. ꝓuenit ad cõcauitatẽ lingue in qua ꝓſundat᷑. Si vo fit Em diſtantiꝗ. aut ẽ ĩmutatio ſenſibilis tm̃ m vnã ꝑtem. ⁊ ſic ẽ viſus.viſuʒ enĩ neceſſe ẽ eſſe ĩdirectũ.aut ſᷣm plu⸗ res ꝑtes.⁊ ſic fit odoꝛatꝰ.Odoꝛatꝰ enĩ fit ſᷣm attractio⸗ nem odoꝛis ĩ naribo ex oĩ ꝑte ĩiterius. aut ẽ ᷣm omnẽ p⸗ tem immutatio.⁊ ſic fit auditꝰ.ſonꝰ enĩ eſt ex aeris mo⸗ tu rarefacti poſſibilis moueri vſq; ad auditũ. ¶ Dueſtio. lxvij. de virtu⸗ te ſenſibili interioꝛi ꝑtinente ad cognitionẽ ſenſibilẽ. Onſequenteꝛ dicẽ dũ ẽ de virtute ſenſibili ĩterioꝛi ad ↄgni⸗ tionẽ ſenſibilẽ ꝑtinẽte qᷓ pᷣm Aug.poni⸗ ⸗ tur imaginatio.vbi ponunt᷑ ꝗnq; diffe⸗ rentie viriũ cognitiuarũ.ſ.ſenſus.ima⸗ lxvij. ginatio.rõ. intellectus. ĩtelligẽtia.due auteʒ.ſ. ſenſus 7 imagin atio ad ſenſitiuã ꝑtem ꝑtinent. ſᷣm Johᷣ.dam. videt᷑.ꝙ tres ſint.ſ.imaginatiua. ercogitatiua.⁊ memo⸗ ria.ſFm Auicẽ.ponunt᷑ qnq;. Senſus cõis. fantaſia ima ginatĩ a. eſtimatiua.memoꝛatiua. Poteſt ergo queri. primo de comꝑatione vniũ quas ponit Dama.reſpeciu imaginis quã ponit Aug.⁊ ſimul de com patione viꝛiũ quas ponit Auicẽ᷑.reſpectu vtriuſq;.an omnes cõtineã⸗ tur ſub imagine.aut quedã ⁊ quedã nõ. IJteẽ queritur. vtrũ omnes vires quas ponit Oama. cõtineant᷑ ſub ꝑte ſenſitiua aut nõ.¶ Deide.vtrũ omnes vtant᷑ oꝛgano. et que ſunt oꝛgana.. Quarto.que ſit ratio diſtinctõis vi rium intriſecus cognoſcentiũ ſenſitiuarum. Uembrumpzꝛunnz- KRimo autẽ querendũ.vtrũ oẽs vires quas ponit Dama.cõtineant᷑ ſub virtute ſenſitia videt᷑.ꝑ hoc ꝙ deteꝛmĩat omnibo oꝛganũ de terminatũ in coꝛpis ꝑte dicẽs.q; inſtrumen tũ huiꝰ ẽ mediꝰ vẽtriculꝰ cerebri.i.aĩalis ſpiritꝰ. ꝗ eſt ĩ ipſo.ꝑs autẽ ĩtellectiua nõ determĩiat ſibi paꝛteʒ corpis ꝓ oꝛgano.ergo nõ eſt illa excogitatia.quã ponit DHama ſcenꝰ.ĩtellectiua ſʒ ſenſitia.¶ Sꝛeterea.determinat ſibi locũ mediũ ĩter imaginatiuã ⁊ memoꝛatinã. vt imagia⸗ tiua ſit in anterioꝛi ꝑte.memoꝛatiua in poſterion ꝑie ce rebri.excogitatina ĩ medio.Cũ ergo memoꝛia ſic iße di⸗ cit ſit fantaſia derelicta ab aliquo actu. ſm ſenſuʒ axpa⸗ rẽte.ptinebit ad ſenſitiuã interioꝛẽ.ergo extrema ꝑtine⸗ bunt.quare excogitatia q̃ ẽ media ĩter illas. ¶¶ Ite diui⸗ ſit ipſe irꝛationale ꝑ hoc qð ſuadet᷑ rõne.⁊ nõ ſuadetuꝛ. qð autẽ nõ ſuadet᷑.diuidit ꝑ nutrimentũ augmentatiuũ generatiuũ ⁊ vitale.relinquit᷑ ergo.ꝙ ille tres vires ſci⸗ licet inaginatiua excogitatiuna 1 memoꝛatina. ptinent ad irꝛationale quod ſuadet᷑ rõne.iAã nõ videtur ptine⸗ re ad rationale.cũ diuidat rationale ꝑ interius diſpon tum ſermonẽ ⁊ pꝛolatũ. Si vo ꝑtinet ad irꝛationale qð ꝑſuadet᷑ ratiõe ꝑtinet aꝗ ſenſitiuã. erit ergo excogitatia ſub ſenſitina ĩteriori.(¶ Coõtra dicit.ꝙ excogitaue ſunt iudicia ⁊ cõpoſitiões ⁊ iceſſiões.ſʒ bec ꝑtinẽt ad rõnalẽ ptem.ſ.iudicare cõponeꝛe ⁊ diuideꝛe.ergo nõ ẽ ꝑtis ſen⸗ ſitiue.¶ Preteꝛea.dicit Auicẽ.ꝗ explanat ampliꝰ. ꝙ hG̊ ẽ cõponens ⁊ diuidẽs ſᷣm imperiũ ronis.a dicit᷑ cogita tiua. Ex quo videt᷑ ꝙ ꝑtineat ad ꝑtem rationalẽ.cũ cogi tare ſit actꝰ rõnis. S qð dicẽdũ.q; vᷣm q; dicit Aui cẽ.hec vis duo ſoꝛtit᷑ vocabula.vt dicat᷑ quã doq; imagi⸗ natiua.quãdoq; excogitatiua.In hoc aũt eſt diſrẽtia. ꝙ cũ imꝑauerit eſtimatiua animalis.tũc dicit᷑ imagina tiua.ſi ᷣo virtus rationalis imꝑauerit ei.⁊ reduxrerit eã ad id qð ei ꝓdeſt.dicit᷑ cogitiua.ſiue ergo imꝑet eſtima tiua ſiue rõnalis ſemꝑ ẽ cõputata in ꝑte ſenſitiua. ſicut ipſe dicit.¶ Ad obiectũ autẽ in cõtrariũ dicendũ ẽ.q in dicia ⁊ cõpoſitiõs q̃ fiũt in ea.pñt fieri imꝑio rõnis.ſi⸗ cut habet᷑ ab Nuicẽ.dicit eni.ꝙ habet poteſtatẽ cõponẽ⸗ di ⁊ dicẽdi foꝛmas relictas in ſenſu ⁊ retẽtas. ita qͥ ad vim in qua fiũt.dicent᷑ ꝑtes ſenſitiue.quo ad imꝑatiuaʒ ꝑtis rõnalis.⁊ q duplex ſit genꝰ cõpoſitiõis ĩ ꝑte ſenſi⸗ bili. ⁊ in ꝑte ĩtelligibili.pʒ ꝑ hoc qð diſtiguit Yꝓoh. Ba⸗ maſ.dicẽs.ꝙ excogitatĩe ſunt iudicia ⁊ cõpoſitiões ⁊c. Pꝛie dᷣo intelligẽtie ĩtelligibiliũ 2 virtutes ⁊ doctrine ⁊ artiũ rõnes.¶ Ad ſᷣm dicendũ.ꝙ licet fiat ſᷣm imperiũ rõnis.nõ tñ in ꝑte ĩtellectiua.ſʒ ĩ ꝑte ſenſitiua qᷓ ſuadet᷑ rõne.⁊ licet cogitare ſᷣm appropꝛiationẽ dictũ ſit ꝑtis ra tionalis.nihilominꝰ ꝑextenſionẽ illiꝰ ꝑtis qᷓ rem copu⸗ lat᷑.vñ cellula media vr logiſtica.i.rõnalis.in q oꝑatur illa excogitatiua. (Miembrum ſecundũ D ſecundũ quo querit᷑.vtrum omnes diffe⸗ rentie diuiſionis facte ſm Auic.⁊ Dama. contineantuꝛ ſub imaginatiue.quaʒ ponit ugu.in lib.de ſpũ ⁊ aia. O non videtur — — — — N imaginatio enim ſiue imaginatiua ẽ vna de illis. Si er⸗ go illa diuidit cõtra ſenſum cõmunẽ.⁊ excogitatiuã. et ita de alijs.non erit imaginatio cõis ad illas. SPrete⸗ rea.ſᷣm rationẽ poſitã ab Aug. imaginatio ẽ vis anime q̃ foꝛmas coꝛporeas rerũ coꝛporearũ ꝑcipit.ſed abſẽtes ſine abſente materia.cũ ergo pceptina diuidat᷑ cõtra cu ſtoditiuã 2 ntoſtetu n it memoꝛatiuã ⁊ co gitatiuã.que cõpoſitiua eſt. ¶ Cõtra. Omnes ĩterioꝛes vires potẽtie ſenſitiue cogitatiue. ꝑticipat foꝛmas ſenſi biles abſente materia.ergo ad illã differẽtia reducunt᷑. ¶ Duod cõcedendũ ẽ.¶ Ad obiectũ autẽ reſpõdendũ. q; imaginatiua accipi?᷑ duplicit: vel generaliter ꝓ omĩ vi. attingẽte foꝛmas ſenſibiles abſente materia.⁊ ſic acci pit augu.⁊ hoc mõ omnes cõtinent᷑ ſub imagine. Si vᷣo accipiat᷑ imaginatio tm ꝓ virtute q̃ operat᷑ tm̃ ſuꝑ buiꝰ foꝛmas ĩ anterioꝛi ꝑte cerebri.ſic accipit Dama. dicẽs. ꝙ; organũ imaginatiui ẽ interioꝛ vẽtriculꝰ ceꝛebri.⁊ ſᷣm hoc diuidit cõtra cogitatiuã q̃ cõponit.⁊ memoratiuaʒ que cõſeruat. Pꝛeterea imaginatio ᷣm Auicẽ. dicit᷑ illa que oꝑatur ĩ medio veẽtriculo cerebri.⁊ ẽ cõpoſitiua vel diuiſina.⁊ ſic ſpecialiter accipitur. embrumterciummn— D terciũ quo querit᷑. vtrũ omnes intriſecꝰ cognitiue ſenſibiles vtant᷑ organo.⁊ quo oꝛ gano vtatur ſingule.⁊ videt᷑ ꝙ habeãt oꝛga⸗ DVmnum. Vnaqueq; enĩ ẽ vis ſenſibilis.vis au em ſenſibilis nõ operat᷑ niſi ĩ coꝛꝑe.vt videt᷑.que cũ nõ oꝑatur niſi ĩ coꝛpore.determĩat ſibi aliquã partẽ ĩ qua operat᷑. Reſtat ergo.qꝙ vnaqueq; illaꝝ habebit oꝛganũ. Preterea.ſicut dicit Auicen.ledũtur aliquado ĩ ſuis opationibo.ꝑ leſionẽ alicuiꝰ ꝑtis ĩ coꝛpoꝛe. hoc autẽ nõ eſſet niſi aliqua eſſet colligãtia reſpectu illiꝰ ꝑtis. erit g vnaqueq; habẽs oꝛganũ determinatũ.vel ad minꝰ ꝑtem determinatã in qua oꝑetur. Hoc etiã videt᷑ ꝑ verba Jo hãnis Dam.adiſtinguẽtis vires ſenſitiuas intrinſecꝰ co⸗ gnitiuas. Ponit eni imaginatiuã cuiꝰ⸗ oꝛganũ ẽ inteꝛioꝛ vẽtriculus cerebri.ponit etiã excogitatiuã cuiꝰ ĩſtrumẽ tum.ſicut dicit ẽ mediꝰ vẽtriculus cerebri.⁊ animałſpi ritus qẽ ĩ eo. Ponit etiã memoꝛatiuã cuiꝰ oꝛganũ ſicut dicit ẽ poſterioꝛ vẽtriculus cerebri. In idẽ cõſentit Re⸗ migius in lib.de anima.diſtinguẽdo has vires oſiẽdẽs diuerſas egritudies i ꝗbus he ledunt᷑. Reſtat ergo. ꝙ v⸗ naqueq; harũ organũ.⁊ ꝑtem habet ſibi determiataʒ ĩ qua operat᷑. Cõtra.bonitas ⁊ malicia.amicitia 2 in⸗ imicitia.ſunt intẽtiones.q̃ licet inueniant᷑ ĩ rebus ſenſi⸗ bilibus.inueniunt᷑ extra res ſenſibiles nec ex ſenſu ex⸗ trahunt᷑ apud eſtimatiuã. ergo ĩ eſtimatiua ſʒ ſe ſunt ĩ⸗ nate.ſi ergo iundicat ð his.iudicat mediãte organo aliq̊. ergo eſtimatiua exigit oꝛganũ in ſua oꝑatione.¶ Prete rea.hoc iudiciũ ſᷣm Auicẽ.exiſtit ᷑ᷣ̃m modũ vt rationa⸗ lem.ſʒ modꝰ rõnalis ẽ iudicare pᷣter oꝛganũ coꝛꝑale. er⸗ go hec vis iudicat pᷣter oꝛganũ coꝛꝑale. Preterea.non ẽ aliqua egritudo ꝓpria.in qua ledat᷑ eſnimatia nõ leſa. alia vi ſenſibili extrinſeca. Si ᷣo haberet ꝓpꝛiũ oꝛganũ cõtingeret illã ledi alia vi nõ leſa. Sʒ nõ ẽ ita ſicut dicit Auicẽ.ſed ſi accidit ei aliqua leſio. illa ẽ ex imaginatĩa ſiue cogitatiua qᷓ oꝑatur ĩ medio vẽtriculo cerebri. Re⸗ ſtat ergo.ꝙ nõ habeat determĩatũ organũ. YPreteꝛea. dines ſicut habet᷑ ĩ euagelio ſenſit ĩ ligua pena.ſʒ cõſtat ꝙ ille nõ fuit ſenſus exteꝛioꝛ. cũ ſenſus exterioꝛ fiat ꝑ oꝛ⸗ ganũ coꝛpoꝛeũ.ergo fuit ſenſus ĩterioꝛ ꝗ oꝑatur abſente mater ia ſupꝛa foꝛmas.aĩa ergo oꝑabatur ibi ſupꝛa for⸗ mas ſenſibiles nõ pᷣſente materia. vtebat imagiatie. ſʒ ſeꝑata fuit a coꝛꝑe.qᷓ vti põt imaginatione pᷣ̃ter orga⸗ num coꝛpꝑis.multofoꝛtiꝰ & alie vires ſenſibiles. vt eſſia⸗ tiua memoꝛialis. Reſtat ergo.:ꝙ ñ ĩdiget ĩ cõpletiõe ſui actus oꝛgano coꝛpoꝛeo.¶ Ad qð dicendũ ẽ. ꝙ vnaqq; vis ſenſibilis ĩterioꝛ.determiat ſibi paꝛtẽ coꝛpis in qua oꝑatur.vñ dicit Auic.ð eſtiatiua.q; ẽ vis oꝛdĩata ĩ ſum mo medie cõcauitatis cerebꝛi.ſicut habet᷑ in tractatu de 8 aĩa.¶¶ Ad obiectũ autẽ reſpõdendũ.ꝙ licet intẽtiões q̃s appꝛehẽdit eſtiatiua.poſſint eſſe ᷣm ſe extra naturã cor⸗ poꝛalẽ.tamẽ vt axpꝛehẽdit eſtiatiua ſenſibilis.ſunt ĩ ma teria coꝛꝑali.⁊ iõ ĩdiget quadã colligatiõe cũ coꝛpe. vñ dicit.ꝙ apprehẽdit intẽtionẽ ligatã cũ foꝛma ſenſibili.et cũ aliqua cõueniẽtia imaginis cũ illa.nõ tñ vtit᷑ organo ad cognoſcendũ illã intentionẽ ĩ ſe.ſʒ inꝗtũ ẽ ĩ re imagi natiua vel viſa. AUd ſcõm dicẽdũ. ꝙ aliud ẽ de iudicio eſtimatiõis rõnalis ⁊ eſtimatiõis ſenſibilis. ſicut dicit idẽ phᷣus.i q eſtimatia rõnalis appꝛebẽdit etiã ĩtentio⸗ nes abſtractas a materia. eſtimatio autẽ ſenſibilis ap⸗ pꝛehẽdit eas cũ colligatiõe forme ſenſibilis. q̃ nõ ẽ pᷣter materiã. Ad illud vo qð obijcit᷑ de leſione. q icendũ.q; licet nõ ledat᷑ directe ꝑ ꝓpꝛiã leſionẽ egritudis. ledit᷑ ta⸗ men ex cõſequẽti.cũ enĩ ledit᷑ ex cogitatiua vel imagina tiua.ꝑ cõſequẽs ledit᷑.x illa in oꝑatione ſua debita. vn⸗ de cũ ponit Oama.vel Remigiꝰ diuiſionẽ viriũ.cõpu⸗ tat hanc cũ excogitatiua.q̃ ẽ ĩ media ꝑte cerebri oꝑans. nõ diſtinguẽdo eã ſᷣm ꝑtem coꝛꝑis diuerſam. 4. Ad illð ðo qð obycitur de imaginatiõe. ꝙ poſſit oꝑari pᷣter or⸗ ganũ coꝛporeũ.⁊ memoꝛialis ſimilit᷑.dicendũ ẽ.ꝙ illa o⸗ peratio equocatur.cũ iſta de q̃ nũc loqmur.nũc enim nõ intẽdimus niſi de actibo viriũ exiſtentiũ aĩe. vt ẽ in cor⸗ pore.deĩceps vᷣo aget᷑ de inſeꝑabilitate eius. vtrũ ſit ſe⸗ ꝑabilis.⁊ ſᷣm ꝑtem ſenſibilẽ.⁊ vtrũ ipſa oꝑatur aliquo modo preter coꝛpus. DOquartũ quo queri? de diſtinctiõe viriũ. incidit h duplex queſtio.¶ Ana de comꝑa⸗ ares.qualiter ſe hʒ ſenſus cõis.ad illas. Alia de diſtinctõe barũ viriũ interioꝛũ inter ſe. Wlembruz quartum ☚ tiõe ſenſuũ exterioꝛũ.ꝗ dicunt᷑ ſenſus ꝑticu⸗ QArticulus primus ad modũ vmuerſalis.vt ð oĩ ſenſu pᷣdicet᷑. Si eni ſic eẽt.ñ hẽet actũ ꝓpꝛiũ. ſʒ eiꝰ actꝰ tm̃ eẽt ĩ ſenſibo ꝑticulaꝛibo.ſʒ ſenſus cõis hʒ ꝓpriũ actũ ⁊ ſingu larẽ.ſ.diſcernẽ albũ a dulci vel cõferꝛe. nõ ẽ cõis vnita te eſſentie vniuerſalis.¶ Yẽ non dicitur cõis ꝗꝓpter hoc. ꝙ oꝛganũ eiꝰ ſint organa ſen uũ pticulariũ.⁊ nullũ ha⸗ beat organũ ꝓpriũ.Si eni diſcernit albũ a dulci.⁊ con⸗ fert.neceſſe ẽ recipi formã vtriuſq; ĩ vno organo.id non erit oꝛganũ guſtus.nec organũ viſus. neceſſe ẽ ergo eſſe organũ iĩteriꝰ differes ab illis qð ſit ſenſus cõis. Pꝛe⸗ terea.nõ ſic ẽ oꝛganũ ſenſus cõis vnũ cõfuſione.quẽad⸗ modũ ligua tactus⁊ guſtꝰ.ſic eni diceret᷑ viſus eſſe qui⸗ dã ſenſus cõis.⁊ auditꝰ ſimilit.ſic dicit᷑ ꝙ guſtꝰ ẽ quidã tactꝰ.q¶] Preterea.ſenſus cõis vnꝰ ẽ.habẽs vnitatẽ orga ni.qꝛ omia oꝛgana ſenſuũ ꝑticulariũ cõueniũt ad vnum ĩ quo terminãtur.vbi cõplent᷑ iudicia ⁊ idẽ organũ ſen⸗ ſus cõis.ſʒ nõ ſic cõueniũt ꝑ cõſuſionẽ.vt illuo organuʒ Fm aliꝗd eiꝰ ſit oꝛganũ anditꝰ.pᷣm aliqd viſus.ſm alte⸗ rũ tactus.⁊ ita de alijs.̊ nõ dicit᷑ ſenſus cõis.qꝛ habeat organũ ꝑ cõfuſionẽ. Preterea.oſtẽditur ꝙ ſenſus pꝑti⸗ cularis ꝑficit᷑ a ſenſu cõi.cũ eni organa ſenſuũ pticula⸗ riũ bipertita ſint. pᷣterꝙ ĩ organo guſtꝰ vbi ſunt cõiun⸗ cta.vt i duobo oculis ⁊ duabo auribo. cũ ſenſibile nõ ap paret duo ſʒ vnũ.neceſſe ẽ tũc deferꝛi ad vnũ oꝛganũ ite⸗ riꝰ.cũ ̊ ſimul tẽpoꝛe ꝑcipit᷑ ſenſibile.⁊ vt vnũ ſimul tem poꝛe ſit ſpecies ĩ oꝛgano iteriore ⁊ exterioꝛe.& pfectio ſe ſus pticularis ẽ a ſenſu cõi.cũ ꝑficit᷑ ĩ oꝛgano ĩterioꝛi.Rᷣ idẽ ẽ in omĩbo ſenſibo.iAã oĩa oꝛgana ſenſuũ ꝑticulariũ ſcilicet nerui.ꝑueniũt ad vnã radicẽ ſiue originẽ in qua cõueniũt.alit nunq eſſe collatio ſiue diſcretio ſenſibiliũ ſenſuũ diuerſoꝛũ.⁊ ibi fit cõplementũ. SPreteꝛea.ñ dif fert cõis ſenſibilis ĩ ſuo ſenſibili a ꝑticularibo.qnq; emʒ ſenſibilia qᷓ ſunt.magnitudo.motꝰ.numerꝰ.figuꝛa.ꝗes. que ſũt cõia ſenſuũ pticulariũ.⁊ ſunt ꝓpria ſenſus cõis appꝛehẽdunt᷑ et᷑ ſenſibilia ſenſuũ ꝑticulariuz a ſenſu cõi. Irca primũ oſtẽdit᷑. ꝙ ſenſus cõis nõ ẽ cõis ¶ Lueſtio Mam aliter non poſſet inter illa diſtinguere. neceſſe eſt nõ differre ſenſum ↄmũem in obiecto a ſenſibo ꝑticu laribo:et h̊ videt ꝑ hoc qdð dicit phs.ꝙ ſenſus ↄñis eſt ꝗ omiĩa ſenſu ꝑcepta recipit.et ꝗpter eaꝝ ſoꝛmas patitur q in ipo copulant᷑.⸗¶. Preterea querit᷑ de inſtrumẽto ſen ſus ↄnis.⁊ videt᷑ ꝗꝙ aliqua ꝑs cerebꝛi in q ↄueniũt ſenſi biles nerui.et h arguũt medici.qꝛ leſio ſenſus ↄñis ẽ ex leſione cerebri: bomitas ſenſus eſt ex bonitate cerebꝛi⸗ p phᷣo arguit eius oꝛganũ eſſe coꝛ.vel aliqo ſimile coꝛdi in nõ hñtibo coꝛ. eo ꝙ oꝛgana ſenſuũ ꝑticulariuʒ in ſua radice ↄtinuant᷑ coꝛdi.⸗ Preterea.nihil ẽ ſenſitiuũ ſi⸗ ne caloꝛe.caloꝛis pᷣo ẽ expanſio a coꝛde ⁊ reditio ad inte rius in ſomno.ex qͥ arguit ꝙ ſenſus ↄnis oꝛganũ eſi coꝛ. ⁊ põt vrũq; eſſe verũ.qð dicũt medici.et qdð dicit phᷣs.ſᷣ medici ad cãm ꝓpinquã reſpiciũt.et ideo dicũt oꝛiginez neruoꝝ eſſe a cerebꝛo.et ramificari motus different. vt ſiat motus et ſenſus..hs vo reſpicit ad cãʒ pꝛim. vi det em̃ ꝙ licet ges ſit in ſomno ab oꝑatõne ſenſus ↄñis excitati a ꝑticularibo:nihilominus ẽ oꝑatõ interioꝛ cõ⸗ tinua ſᷣm motũ.ſcʒ fantaſie.⁊ illud nõ poſſet eẽ niſi vbi xiget calor aĩalis in coꝛde tꝑe ſomni. ꝓpt qð ſenſus cõ⸗ mũis dicit᷑ hr̃e coꝛ.tanꝙ;ᷓ organum pꝛimũ. rticulus ſecundus Rticulo ſcõᷣo querit᷑ de numero viriuʒ ſenſi⸗ biliũ cognitiuaꝝ interiꝰq̃ꝝ võ ſic accipit᷑.q dam em̃ ſunt qꝝ actus ſunt circa foꝛmas ſen ſibiles.quedã circa intẽtões foꝛmaꝝ ſenſibiliũ. qᷓ vᷣo eſt circa foꝛmas ſenſibilee.aut eſt appᷣpendẽs aut cuſtodi⸗ ens.aut trãſfoꝛmas ſiue ↄferẽs abſente materia. Si vo eſt appᷣhendẽs.dr ſenſus ↄnis:ſi vᷣo cuſtodiẽs dr imagi natio.vel alio mõ fantaſia:ſi dᷣo eſt tranſfoꝛmãs vel cõ⸗ ferẽs abſente materia.dicit᷑ imaginatiua. Si vo eſt cir⸗ ca intẽtiões vt bonitatẽ ⁊ maliciã.ſiue nocumẽtũ? iu⸗ namẽtũ. ꝓut accidit e agno reſpctu onis aut lupi:ant eſt apprehẽdẽs aut cuſiodiẽs. Si apprehẽdẽs.dr eſlima tiua. Si cuſtodiẽs dicit᷑ memoꝛatiua. Et diſtiguũt ᷣm auicennã.vt ſenſus ↄnis ſit in anterioꝛi ꝑte cerebri.ima ginatõ vel fantaſia in eadem ꝑte.imaginatina vo vl ex⸗ cogitatiua in media: in eadẽ eſtimatina: mẽo:atina ᷣo in vltima pte cerebri.¶ ¶ Sʒ incidit queſtio q̃re reſpectu intentõnũ nõ dicũt᷑ tres vires ſ̊ due tm.ſ.eſtimatiua et memoratiua:reſpectu vdᷣo formarũ ſenſibiliũ ſᷣm ſe dicũ tur tres. 4 Ad qð dicendũ.ꝙ reſpectu ſoꝛmaꝝ ſenſibili um addit᷑ vna vt ſint tres. Qã q̃dã eſt app̃henſina a ſen ſibo ꝑticularibo.et hec dicit᷑ ſenſus ↄnis:nulla aũtẽ ap⸗ prehẽdẽs intentões ex ſenſibo ꝑticularibo.ſ̊ abintus bʒ ⁊ ꝓpter hoc illa abũdat ex illa ꝑte.⸗ Preterea.pt qd eſt intẽtina ante ↄpoſitiuã foꝛmaꝝ ſenſibiliũ. ↄpoſitia dut intẽtõnũ ſenſibiliũ eſt ante ſua retẽtiuã. Kñden⸗ dum eſt/ꝙ foꝛme ſenſibiles qͥs opoꝛtet ↄponere.vel ſupᷣ quas negociat᷑ imagi niſi eſſent fixe intra.nõ eſſet oↄpoſitio imaginatie ſuper illas abſente ſenſu.et ideo neceſſe eſt ꝙ pꝛecedãt retẽti⸗ ua:intentões vo ſunt ab intra innate.et ideo nõ eſt nece memoꝛatiuã pꝛecedẽ ſed ſequi.eo ꝙ ſeruat ↄpoſitões fa ctas intentõnũ cũ foꝛmis ſenſibilibo. ¶ Queri etiã poõt quare in vna ꝑte cerebri collocant᷑ apppẽſiua ſoꝛmarũ ſenſibiliũ ⁊ retẽtiua:nõ aũt appᷣhenſiua intẽtõnũ.⁊ me moꝛatina q eſt retentiua.. Ad qð dicendũ.ꝙ diſſimili ter dicunt᷑ retẽtiue.hoc em̃ qð eſt in anterioꝛi pte cere⸗ bꝛi.nõ eſt niſi retẽtiua.ad h̊ vt in eis fiat ↄpoſitõ et ope ratõ abſente ſenſu. Ala do q̃ eſt in memoꝛatiua.genera liter eſt retentiua vt ex illa poſſit eſtimatiua a intellecti ua etiã negociari.vñ dr memoꝛie ⁊ rememoꝛatõis pm⸗ ptuariũ:et ſignũ huius eſt.qð Joh̊.dama.cũ enumeꝛat vires.nõ enumerat niſi imaginatiuã ſiue im aginatõez ⁊ excogitatiuã ⁊ rememoꝛatiuã:dãs intelligere ꝙ pria eſt apprehenſiua.ſecunda collatiua.tercia retentiua.nõ ergo computat in prima ꝑte retentiuaʒ niſi cum appre⸗ benſiua. natiua. veniũt abextra ꝑ ſenſus: et lxvij. ¶Mueſtio. lxvuij De viri bus anime motiuis. et primo de ſenſualitate. Abito tractatu de cognitiuis viribo ab intus et extra paꝛ tis ſenſibilis. ſegtur dicere de motiuis. Ponunt᷑ aũt differẽtie motiue ſenſibił. VHntalia. ſicut dicit phᷣs. a eſtimatiua. ocupiſcibilet draſcibilis.⁊ m aug.ſenſualitas. Quidã etiã ponũt quaſdã vires affectiuas alias ſiue differẽtes ab illis. Sm q̃s eſt gaudium et doloꝛ.et ira et timoꝛ.ſᷣ nõ oportet iſtas ponẽ differentes a ocupiſcibili ⁊ iraſcibi⸗ li.cũ ſᷣm ocupiſcibile ſint gaudiũ et tolor. ſm iraſcibile ira et timoꝛ. aug.aũt ponit ↄcupiſcẽtiã cũ timoꝛe.cũ lo⸗ quit᷑ his in li. de ciuita.dei.xinj. dicit em.q; ↄcupiſcen⸗ tia eſt appetitus eoꝝ qᷓ volumus.et ſimiliter leticia:me⸗ tus aũt et doloꝛ in diſſenſione: ſ̊ cũ ↄſentimus appetẽdo q̃ volumus.oↄcupiſcẽtia dicit᷑:cũ ↄſentimꝰfruendo his q̃ volumus.leticia dr:cũ diſſentimꝰ ab eo qð accidẽ nolu mus.metus dr:cũ aũt diſſentimꝰ ah eo qð nobis nolen tibo accidit. doloꝛ vel triſticia dr̃. teſt aũt queri. qᷓ liter fantaſia et eſtimatiua dicũt᷑ motiue.cũ inteꝛ cogni tiuas ſint poſite.l Ad qð dicẽdũ ẽ q motine dicũt᷑ que diſponũt ad motũ ꝑ mediũ cognitõis boni ⁊ mali.incli nãtis ad appetitũ vel fugã:diſſerũt aũt inter ſe.qꝛfanta ſia et diſpoſitões ad motũ ex appꝛebenſiõe ⁊ foꝛme ſenſi bilis.ↄueniẽtis vł incõueniẽtis:eſtimatiua vo eſt diſpo ſuoes od motũ ex appꝛehenſione intẽtõis in re ſenſibili. Diend itaq; ſpecialiter pꝛimo de ſenſualitate. Vtrũ it ꝑtis ſenſibilis vel rõnalis. Scðdo vtrũ ſit in genere motiue diſponẽtis ad motũ. vel facientis motũ:faciẽtẽ aũt dico imꝑantẽ vel exequẽ⸗ tem interius vel exterius. Tercio vtrũ ſit idẽ ſenſualitas qdð inferioꝛ poꝛtõ rati onis.ſicut dicit magiſter in ſentẽtijs. Nuarto vtꝝ in ſenſualitate ſit peccatũ vel nõ. Membrum primum D pꝛimũ ſic.ꝙ ſit ꝑtis ſenſibilis.videt᷑ ꝑ hoc qð dicit mgr̃ in ſententijs.ij.li.di.xx⸗ iiij. quicꝗd in aia nr̃a nobis ↄſiderantibo occurrit.qð nõ ſit ↄmũe cũ beſtijs. ad ra⸗ tionẽ ꝑtinetqð aũt reꝑis in ea ↄmũe cũ beſtijs. ad ſen⸗ ſualitatẽ ꝑtinet.Si ergo ſenſualitas eſt omũis nobis ⁊ beſtijs:ꝗ̊ ad ꝑtem ſenſibilẽ ꝑtinet.⸗ Vel aliter. ratõnał s eſt. in qua differimur.ſenſibilis in q̃ ↄnenimꝰ.ꝗ ſen⸗ ſualitas ad ꝑtẽ ſenſibilẽ ꝑtinet. Itẽ aug.in li.de trini. ſenſualis motus ꝗ nobis pecoꝛibuſqʒ eſi ↄmũis. ſeclu⸗ ſus eſt a ratõe ſapiẽtie:ſ̊ cuius eſt actus eius eſt potẽtia ſenſualis motꝰ ẽ ꝑtis ſenſibilis.̊ ſenſualitas. öta Aug.de trini.quo colubeꝛ nõ aꝑtis paſſib ſ̊ ſquamaꝝ minutiſſimis niſibo repit.ſic lubricus deficiẽdi motꝰ ne gligetes minutatim occupat.⁊ incipiẽs a ꝑuerſo appeti tu ſilitudinis dei.puenit ad ſimilitudinẽ pecoꝛis: ̊ iſte lubricus motus eſt motꝰſenſualitatis.motus aũt ille ñ ↄuenit niſi rõne vtentibo. ſenſualitas cuius eſt motus eſt rõnalis ꝑtis. Itẽ ſuꝑ illuo. Infelix ego hõ ⁊c̃.glo. gradus fabꝛicauit adaʒ. ꝑ qͥs ad filios eius expoliatoꝛ aſcendat.niſi clemẽtiſſimus dñs ꝓtegat. Hi aut gradꝰ dicunt᷑. ꝛimꝰ coꝛruptio carnis.Scðs fomes.Terciꝰ pꝛimus motus.Quartꝰ ẽ delectatio citra ↄſenſuʒ. Quĩ tus eſt ↄſenſus.Per hũc ꝗntũ ſathanas ingredit᷑.gõ̊ cum primus motus ſit ſenſualitatis.primꝰ aũt motꝰ nõ ſit onis nobis ⁊ brutis.ſenſibilis ant ꝑs ↄnis eſt.g̊ p̃ᷣmus motꝰ nõẽ ſenſibilis ꝑtis.et primꝰ motꝰ ẽ ſenſualitatis ſenſnalitas nõ eſt ꝑtis ſenſibilis:2 ẽ illiꝰ vel rõnalis: Feſt rõnalis. qð dicẽdũ.ꝙ ſenſualitasẽ ꝑtis ſen ſibilis. Sed ꝑtẽ ſenſibilẽ ẽ acciꝑe dupliciter. Uno mõ p̃ᷣ ter oꝛdinẽ ad rõnalẽ pꝑtẽ.et ſᷣm Hᷣ q inſunt ei.ↄmũia ſunt nobis cũ pecoribo. Alio vᷣo mõ inꝙᷓ̃tũ ꝑticipat ex oꝛdie — ad rõem.et ſic apꝛopꝛiata qᷓdam bʒ q inſint homĩ et nõ inſint bꝛutis: ſicut em in ꝑte cognitina eſt qda vis ptis ſenſitiue. in oꝛdine tñ ad rõnem. ita ex ꝑte motiue eſt di cere ſenſualitatẽ br̃e qdã apꝛopꝛiata ex oꝛdine ad rõeʒ nec ꝓpter boc erũt due vires ſenſualitatis. ſed vna vis dupliciter ſe habẽs: habet em quedã ↄmũia.⁊ quedam aſpꝛopꝛiata.¶ AUd pꝛimo obiectũ dicendũ.ꝙ prime due rones loquunt᷑ de ſenſualitate 'ᷣm ea que ↄmũiter inſũt ei.4 Ad obiectũ aũt in ↄtrariũ dicendũ eſt. ꝗ ille ratõ⸗ nes dicunt᷑ de ißa m ea q̃ appꝛopꝛiant᷑ ſenſualitati hũa ne. ꝓpter ordinẽ ad rõem: habet em aliquẽ motũ ↄmu⸗ nem et habet aliquẽ appꝛopꝛiatũ. D ſecundũ quo querit᷑.in quo genere vir tutis motiue ſit ſenſualitas. Et videt᷑ ꝙ ſit in genẽ diſponẽtis ad motũ: ꝗᷓ em̃ ſug⸗ gerit eſt diſponẽs ad motũ. ſ̊ ſenſualitas uggerit. elt em ꝑmodũ ſerpentis. et ſic agit in interiori boĩe qdammõ.quẽadmodũ agebat᷑ exterius in primis pentibo. 5 eſt pertinẽs ad motius que diſponit ad motũ ¶ Ad idẽ facit qð dicit aug. in li. de trini. xij. Carnalis ſenſus ingerit quãdã illecebꝛã fruendi ſe. ꝗ Item aug. ĩ li. de anima et ſpũͥ. Cum erterioꝛ ſenſus carnalis bono ſuo vtitur. interioꝛ ſenſus mẽtis quaſi obdoꝛmit:nõ em̃ cogitat bona interioꝛis ſenſus.qui iocunditate exterio⸗ rũ bonoꝛum capitur. Sed ↄſtat. ꝙ iſte carnalis ſenſus eſt qui cognoſcit apetendũ vel fugiendũ.et ꝑ hoc appe⸗ tit vel fugit. ̊ ſi ſenſualitas nõ eſt aliud ꝙ; carnalis ſen ſus. erit ſenſualitas de motiuis ſenſibilibo ad motũ di⸗ ſponẽtibo. d videt᷑ ↄtrariũ. In ſenſualitate em̃ di cit᷑ eſſe pꝛimus motus.qui vetermiĩat fugiendũ.& ſenſu⸗ alitas cuius eſt motus ille eſt in genere virtutis facien⸗ tis motũ.4 Preterea. ſenſualitas dicit᷑ repugnare ra⸗ tiõe motine.Cũ dicit᷑.Caro ↄcupiſcit aduerſus ſpim.cũ &ratõ motiua ſit ſm quã ceterminat᷑ meritũ vel deme⸗ ritũ.meritũ aũt eſt in ip̃a motiua faciente motũ.g ſen⸗ ſualitas que aduerſat᷑ illi ⁊ trabit ad ↄtrariũ ſcʒ deme ritũ.erit ĩ ꝑte motiua faciente motũ.j Ao qð dicendũ. ꝙ ſicut loquimur de ratõe dupliciter ita et de ſenſualits te iam dicta:ratõ aũt vt eſt cognitiua boni? mali diſpo nit ad motũ. Inqᷓtum aũt in ea eſt volũtas efficit motũ ſimiliter eſt de ſenſualitate.eſt em cognitiua bomi vt eſt nũc vel ſui oppoſiti.et ſic diſponit ad motũ: eſt iterũ ap⸗ petiua illius.cũ nõ eſt obediẽs ratõni.⁊ 'm hoc eſt mo tiua que facit motũ.¶¶ Cũ ergo dicit᷑. ꝙ ſenſualitas in⸗ gerit illecebraz. boc poteſt attendi dupliciter. vel ꝑ mo⸗ dũ quo ſuggerit vt eſt cognitiua. vel ꝑ modũ quo pulſat inferioꝛem ꝑtem rõnis inqᷓtũ eſt motiua.4 Yllud autẽ qð dicit aug in li.de aĩa et ſ pũ.intelligit᷑ carnali ſen⸗ ſu. qui eſt diſponens ad motum ꝑ cognitõnem inferio⸗ ris boni. 4 terciũ qno querit᷑. verbũ mgjri in ſenten.li.ij.di.xxiiij.qui ſen ſualitatẽ ↄꝑat mulieri.ſicut habet᷑ in glo. ſuꝑ illud.muliæ eſt gloria viri.j.Coꝝ.xj.verſus finem gloſe:ſed muliet cũ viro eandẽ ſpẽm pticipat. ſenſuali⸗ tas ergo ꝑticipabit eandẽ ſpẽm cũ ratõne. videt᷑ ideʒ eſſe qð inferioꝛ poꝛtio rõnis.¶ Ad qð videt᷑ facẽ qð di cit aug.in li.de trini.arguẽs ex illo verbo Geñ. YJacia⸗ mus adiutoꝛiũ ſimile ſibi. Sicut in om̃ibo pecoꝛibo. nõ eſt inuentũ viro adiutoriũ ſimile ſibi. niſi de illo detra⸗ ctũ in ↄiugiũ foꝛmaret᷑:ita mẽti nr̃e.q̃ ſuꝑnam oↄſidera⸗ mus veritatẽ.nullũ eſt ad vſum reꝝ coꝛꝑaliũ(quãtũ na ture hoiĩs ſatis eſt) ſimile adiutoꝛiu ex anime ꝑtibo. q̃s ↄmũes cũ pecoꝛibo habemus. et ideo ratõnale noſtrum nõ ad vnitatis diuoꝛtiũ ſeꝑatũ.ſed in auxiliũ ſocietatis quaſi deriuatũ in ſuo diſꝑtit᷑ officio. Ex quo arguit. ſi — idẽ qð inferioꝛ poꝛtõ ratõnis.qð videt᷑ ꝑꝓ ſenſualitas tenet rõem mulieris. et mulier in adiutoꝛiũ viri dat᷑.erit ergo pertinens ad rõnem. erit ergo idẽ qð inferioꝛ portõ. imilit᷑ q̃rit᷑. vtꝝ ſenſualitas cũ car⸗ ne debeat dici hõ.qð videt᷑ ꝑ ᷣbũ aug.in li.lxxxiij.que⸗ ſtionũ.q.xxviij. Si exterioꝛ bõ vita accipit᷑ qᷓ ꝑ coꝛpus ſentimꝰ.ꝗnq;ʒ notiſſimis ſenſibo qͥs cũ pecoꝛibo habemꝰ ↄmũes.i 2ã ⁊ ipᷣa moleſtijs ſenſibilibuſq; pſecutõnibus ingerunt᷑ coꝛrũpi põt:nõ ĩmerito. et hõ iſie dr ꝑticeps ſilitudinis dei. nõ ſolũ ꝗ viuit. q eria in beſtije apparet ſ h inuenit᷑ in ſenſualitate. ꝙ̊ ſenſualitas ñ erit aliud ꝙᷓ exterioꝛ hõ. ¶ Preterea. cũ ſenſualitas moꝛtificat tunc ſpũs vigoꝛat᷑.Si h̊ d de interioꝛi hoie ⁊ exterioꝛi.ꝙ; cũ exterior coꝛrũpit᷑interioꝛ de die in diem renouat᷑.re linquit᷑ ꝙ ſicut miil aliud eſt interioꝛ hõ niſi rõ cũ ſpũa libo ſenſibo.ita nihil aliud erit exterioꝛ hõ niſi ſenſuali tas cũ ſenſiba carnis.¶! Ad idẽ facit ꝗð dr in glo.ſuꝑ il lud.j.Cor.iiij. Si is ꝗ intꝰ eſt ⁊c̃. ↄtrariũ hr̃i põt ꝑ HG. ſenſualitas aliqͥ mõ ↄñis ẽ nobis ⁊ brutis. rõ vᷣo exterioꝛis hoĩs nullo mõ põt ↄuenire.̊ nõ eſt idẽ ſenſu⸗ alitas qð exterioꝛ bõ.¶ Stẽ dicit aug. ꝙ exterioꝛ hõ cõ⸗ uertit᷑ ad mentẽ ſe regentẽ.quã illuſtrat ſapiẽtia.qd in beſtijs eẽ nõ põt rõne carentibo:̊ exterioꝛ hõ hʒ de ſe in tentõem rõnis:nõ & ſenſualitas cũ carne eſt idẽ qð exte rioꝛ hõ.¶ Ad qð dicẽdũ. ꝙ exterioꝛ hõ dĩ ꝓpꝛie cũ cõ⸗ uertit᷑ hõ ad exterioꝛa bona ↄcupiſcẽda ꝓpter ſe. Inte⸗ rioꝛ vᷣo hõ dr cũ ↄuertit᷑ ad interioꝛa bona ſiue ſuperna atpetenda ꝓpter ſe. et m ̊ cũ exterioꝛ coꝛrumpit᷑ interi oꝛ remouat᷑:cũ em̃ hõ ſicut dicit greg. incipit exteriꝰ in⸗ terire.tũc incipit interiꝰ viuere.deo dic apo.ad ephe. v. expoliantes veterẽ boĩem cũ actibo ſuis induentes nouũ hoĩem ⁊c. Alio vᷣo mõ dr exterioꝛ hõ ſic habet᷑ in glo.ij. coxꝝ.iij. qcqd ẽ in nobis cõe cũ pecoꝛe.ſᷣ hᷣ põt attẽ di inqtum ↄiungit᷑ cũ rõnali ꝑte ad quã oꝛdinat᷑:⁊ hoc mõ pt dici exterioꝛ hõ ſenſualitas in carne. reliqͥ vo mõ nõ:imo ipᷣe hõ ᷣm duplicẽ ſui oꝛdinatõez dr hõ interioꝛ vel exterioꝛ. ¶¶ Ad H̊ po qdð querebat᷑ prius.vtrũ idẽ eſſzʒ qð poꝛtõ rõis inferioꝛ.dicẽdũ ẽ. ꝙ ſi iueniat᷑ ĩ ſcriptura valde er̃neo mõ accipit: ſᷣ ſiẽ dictũ ẽ poteꝛat hec eẽ rõ di cti. vt ſiẽ iferioꝛ poꝛtõ rõnis tenebat locũ młieris reſpe ctu ſuꝑioꝛis poꝛtõis:ita ſenſnalitas poterat tenẽ locum mlieris reſpectu rõis.bis em̃ duobo modis accipit i ex⸗ poſitõe ſuꝑ illð:mlier ẽ gła viri j. coꝝ.xj. ¶ Ad illð dᷣo qð obijcit᷑ ꝑ auẽtatẽ aug.in li. de trini.dðm. ꝙ ibi logt de mliere ꝓut inferior poꝛtõ rõis dr młier.⁊ ñ ꝓut ſen⸗ ſualitas. Elñ ñ ex ̊ arguit. ſenſualitas ꝑticipat ſpẽʒ rõis.eo ꝙ dat᷑ in adiutoꝛiũ.Dari em ĩ adiutoꝛiũ pt dici duptr. vł ad puiẽdũ.⁊ G̊ põt ↄuenire ſenſualitati. vel ꝓ ducẽdũ actũ ↄſiłis ſpẽi.quẽadmodũ ex ſuꝑioꝛi poꝛtõe ⁊ inferioꝛi cũ ↄiũgat᷑.actꝰoĩno rõnał ꝓducit.⁊ ſic dat᷑ in⸗ ferioꝛ poꝛtio ratõnis in adiutoꝛium.ſicut mulier datur in adiutoꝛiuzʒ viri. ad / ꝓducẽdũ indiuiduũ eiuſdẽ ſpẽi. ¶ Mébrũ quartuʒ — quartũ qͥ querit. vtrũ ĩ ſenſualitate ſit petᷣm vel ñ. ſic. videt᷑ ꝑ h qð dicit ngr in ſentẽ.li.ij.xxiiij.di.vlti.ca. Mõ oẽ petin veniale gerit᷑ ᷣm rõez. illud ſcʒ qð in ſolo notu ſenſualitatis exiſtit. 4 Pretéa. ad ephe. iuij. YRralci m /nolite pec.glo.ſurgit motꝰ aĩ ꝗ iã ꝓpter pena ꝑctin ẽ in ptãte nra.nõ em ↄſentiat rõ.ꝑmittit apls iraſci. qð ẽ hũana tẽptatõ:⁊ loqꝗt᷑ de ira pᷣmo motu:vᷣ iſte pᷣmꝰmo tus ẽ ĩ ſenſualitate. ̊ i ſenſualitate eſt pctm. Oꝛ em ſit in ſenſualitate arguit᷑ ſic. Aut eĩ ẽ in ſenſualitate:aut i roe fß ñ ĩ rõe.cũ ñ ↄlentiat rõ.ᷣẽ in ſenſualitate.Contia. virtꝰ ꝗ pctm. meritũ ⁊ demeritũ nata ſũt fieri eirca idẽ. ſ öᷣtus vel meritũ ñ ẽ natũ fieri ĩ ſenſualitate. Pretẽa diffinitõ pcti ẽ dictũ vł factũ vl ocupitũ legẽ:ß ym hãc rõem ñẽ natũ eẽ ĩ ſenſualitate. nõ ẽ ibi pctmn. Ytẽ ſen ſualitas ali mo ↄññ̃is nobis ⁊ bꝛutis. ſ̃ perm nllatenꝰ eſt ↄmũe nobᷣ ⁊ ipᷣis.ꝗ̊ pctẽm ñẽ ĩ ſenſualitate.⸗ Pꝛetẽa oẽ perm ẽ volũtariũ.qð ſi nõ ẽ volũtariũ. non eſt pecc — — — —MNW G 1d ——— — hoi ees Uucar⸗ qhen Npug nibus ſceps wporet ndi in on. i ſpün ſuali noil ipot fdo ln⸗ hoch⸗ din Nlein zore ſc⸗ nte erna heri bin ephe. lteo ,2, . Neo tatte no i non o che ntn ſtie li boi tſen tſs id el⸗ ten Nin r „ „ ¶ Nnueſtio tum:ſed quod eſt volũtariũ eſt volũtatis.voluntas aũt eſt in ratõe.ratõ vᷣo diuidit ↄtra ſenſualitatẽ: peccatũ nullũ erit in ſenſualitate: ſenſualitas nõ erit ſubiectũ peccati.¶ IJItem cnius potetie eſt oſeruare rectitudineʒ actus. eius eſt deficere a rectitudine actus. ſ̊ peccatũe er cxfectu rectitudis in actu. ꝗᷣ peccatũ nõ eſt in ſenſua⸗ litate. Ao qð dicendũ eſt. q peccatũ dicit eſſe in aliq̃ᷣ Dupliciter. vel oꝛiginaliter vel ſubiectiue. Si oꝛiginali⸗ ter m hoc eſt peccatũ ſolũ in rõne motiua ſine voluta⸗ te. Si vo ſubiectine aut eſt peccatũ moꝛtale aut veniale ſi moꝛtale iteꝝ eſt in rõnali volutate. Si noo eſt veniale: aut eſt in ratõne.aut in potẽtia oꝛdinata ad roõem. Po⸗ tentia aũt oꝛdinata ad rõem.aut eſi antecedẽter.aut cõ ſequẽter. Si do eſt in rõe aut in potẽtia oꝛdinata ↄſeq̃n ter. tũc eſt veniale petm dictũ ſimpliciter. Si vo in po⸗ tentia oꝛdinata antecedenter. ant eſt ancedenter er Pte cognitõis.aut ex ꝑte motiue. Si ex ꝑte cognitõis.tune nõ eſt in ea peccatũ ꝓut bhmõi. Si vo antecedenter Eoꝛ⸗ qinata ex ꝑte motiue.et boc in penã pcti primi. ſᷣm boc ẽ petm in ſenſualitate.er pena em primi peccati factũ eſt vt ſenſualitas qꝗᷓ erat obediens oino rõni. facta ſit rõni repugnans: et que mouebat᷑ a rone. nüc mouet ratõem inoꝛdinate.quantum eſt de ſe cum ipſa eſt mota inoꝛdi⸗ nate. Sic ergo in ſenſualitate eſt peccatum vemale non moꝛtale. 2 veniale ſᷣ alterã rõnem ꝙᷓ; id qð habet ſubie⸗ ctũ rõem vel potẽtiã ↄſequẽteʒ.¶¶ Ad obiecta aũt reſpõ dendũ: ꝙ aliter eſt de virtute et de vicio. niſi dicamꝰ de peccato ⁊ vicio.ꝙ ↄtrariat᷑ virtuti. Si em ſumat᷑ viciuʒ rel peccatũ q; ↄtrariat᷑. ᷣm hoc in qua vi poteſt eſſe vir⸗ tus vt in ſubiecto in nobis.in illa eſt viciũ vel peccatuʒ Si do ſumat᷑ peccatũ ꝙ nõ ↄtrariat᷑.tũc nõ eſt ſimile de virtute et peccato:qꝛ virtus venit a ꝑpte ſuꝑioꝛi.et habʒ ſubiectũ ꝑtem illã in qua eſt ſimilitudo det: peccatũ vᷣo venit ab appetitu inoꝛdinato hoĩs. et iõ quãtũ extendit᷑ ꝓetitus inoꝛdinatus bois.intantũ extendit᷑ peccatũ. Ao ſcᷣm vᷣo ditendũ eſt. ꝙ illa diffin: tio peccati. pec⸗ catũ eſt dictũ vel factũ ⁊c.eſt moꝛtalis peccati.tale autẽ nõ fit niſi in ratõnali appetitu. Si pᷣo dicat᷑ act⸗ incidẽs ex defectu boni.bene põt ↄuenire peccato qð eſt in ſe enſu alitate: vel dicat᷑ peccatũ eſt ↄuerſio indebita ad ↄmuta bile bonũ.¶ Ao terciũ dicendũ eſt. ꝙ ſenſualitas put in ea eſt motus ꝗ eſt peccatũ.nõ eſt ↄmũis nobis ⸗ bꝛutis. ſed eſt apropriata bomĩ. 4. Ad quartũ dicendũ ẽ.ꝙ de fieere a rectitudine dicit dupliciter. vel qꝛ origo deficiẽ di mit ex illa vi.vł qꝛ defectus rectitudinis in alia priꝰ poſterius defectũ bʒ rectitudinis: Si pꝛimo mõ ſu⸗ mat᷑.ſm hoc cuius eſt poteſtas ↄſeruãdi rectitudi nem ſcʒ ratõnis.eius eſt poteſtas deficiendi a rectitudine.⁊ ſic nõ ↄuenit ſenſualitati defectus rectitudinis.nõ enim ex ſe oꝛiginaliter habuit.Si pᷣo intelligat᷑ de de fectu re⸗ ctitudinis ꝑ ↄſequẽs.ſᷣm hoc ſenſualitas deficit a recti⸗ tudine.nõ tñ habet poteſtatẽ ↄſeruandi rectitudinẽ. Z Articulus pꝛimus Ccaſione pꝛedictoꝝ quernit᷑. ꝓpteꝛ ꝗd ſi ſenſa alitas ſit vis motiua ipſius ꝑtis ſenſibilis. phᷣi nõ ꝑuenerũt ad noticiã illiꝰ potẽtie quẽè⸗ odũ ꝑuenerũt ad noticiã fantaſt ie.ↄcupiſcibilis.vł· iraſcibilis.¶ Ad hoc dicendũ.ꝙ; ꝓpter hoc nõ puener̃t nd noticiaʒ ipᷣius.qꝛ ipᷣa determinat᷑.nõ pᷣm eſſe illð qð pmũe eſt nobis ⁊ bꝛutis.ſicut ↄſiderauer̃t phᷣi ꝑtẽ ſenſi bilem: nec m eſſe illud qð ſuadibile eſt rõni. ſicut ſe ha bent ↄcupiſcibis et iraſcibilis:ſᷣ ſm ꝙ rebellionẽ ba bet otra ratoem ex pena peccati oꝛiginalis.cũ phᷣi nõ pue niſſent ad noticiã peccat oꝛiginalis.pↄſequens nõ pue nerũt ad noticiam pene oſequentis:ergo nec motus illi us inoꝛdinati inꝙᷓtum eſt pena. ergo nec ſenſualitatis in qua eſt radix ipius vł origo:ipᷣa tamẽ foꝛte ſm ec al⸗ terum. eſt idẽ qð apetitiua irrõnalis mota a fantaſia. Articulus ſecundus Allrxviij. nalibo.que 9dammõ ſuadibiles ſunt ratõne. ſQlicut dicit dama. he ſunt ant ↄcupiſcibilis et iraſcibilis in le tñ agũt ſᷣm unpetũ cũ qũt adeſt F 1 Onſequenter dicendũ eſt de motiuis irratio ratõ rõnis ſequũt᷑ in ſuis actibo motü ratõnis. 4 teſt queri penes ꝗd he due vires diſtinguant᷑videt᷑ ei Hm dama/ꝙ diſtinguant᷑ ſᷣm bonũ et malũ: vt ↄcupiſci⸗ ilis terminatur penes bonũ.iraſcibilis penes malũ due aũt affectões ↄcupiſcẽtia et leticia ſunt ip̃ius vcupi ſcibilis. ᷣm pnñtiam boni vel abſentiã vel expectatõem. alie dᷣo due ſcʒ timoꝛ ⁊ triſticia ipius iraſcibilis. ſᷣm p⸗ ſens malũ vel futurũ ſiue expectatũ. NHoc etiã videt ꝑ hoc qð dicit aug.in li. de aĩa ei ſpũ. vi ↄcupiſcibilitatis eligit.et natura iraſcibilitatis repꝛobat:eligere auũt et reprobare ſunt reſpectu boni et mali. eo otrariuz apparet ex hoc. ꝙ ↄtrarie affectões natèe ſunt fieri in ea⸗ dẽ vi: leticia aũt et doloꝛ ſunt ↄtrarie affectõnes.ergo in eadem vi nate ſunt eſſe: leticia eſt in ocupiſcibili.ergo doloꝛ. ¶ Similiter põt obijci de timore et ↄfidẽtia vt di cant᷑ ſimul fieri in iraſcibili. Itẽ ſicut innuit Joh. da maſ. Ira eſi id qdð eſt audax aiĩe.vindex ↄcupiſ centie: ad iraſcibile ꝑtinet audere et inſurgere in motiuũ ocu⸗ piſcẽtie: erit & cupilſcibilis diſtincta ab iraſcibili.ñ Fm bonũ et malũ.ſ̊ ſᷣm diſſerẽs malũ.2⁊ m differens bonũ ? ita m diſſerentem aſpetitũ. alius eſt em̃ appetitus ↄcu piſcibilis 2 iraſcibilis.ↄcupiſcibilis em̃ aſpetit delecta⸗ bile ſᷣm partem ſenſibilem.ira vᷣo eſt deſideriũ vindicte. Pꝛeterea. ſicut dicit phs.tria ſunt ĩ appetitibo.bonũ ↄferens. delectabile.tria oppoſita in fugis.Si ergo ↄcu piſcibilis eſl reſpectu delectabilis. iraſcibilis reſ pectu cuius erit:?nõ videt᷑ eſſe reſneciu boni:bonũ em̃ dicit ho neſtũ. boneſtũ em̃ nõ monet nili ptem rõnalem.g nõ eſt de his que ſunt motina ↄcupiſcibilis vel iraſcibilis. ꝓ⸗ ut hic loquimur dæ illis. Similit ↄferẽs dr qð oꝛdinat vel ↄfert ad honeſtũ. iraſcibilis ꝓut eſt ↄmuũis nobis 2 bꝛutis.erit circa delectabile.Opoꝛtet g diuidere dele⸗ ctabile ꝑ duas ſpẽs differẽtes. aut acupiſcibil et iraſci⸗ hilis nõ erũt due vires ſed vna. (Bange oſtendit. ꝙ he vires ꝓut loquit᷑ dama.nõ ſint ptis ſenſibilis b rato nalis:qð videt᷑ ondi ex bmõi aſſectõnibo. ¶Nã leticiã di nidit ꝑ aĩalem et corꝑalẽ. Nialem vo dicit que eſt circa diſciplinã et ↄtemplatõem:ſed talis nõ põt ↄuenire ſenſi bili p̊ ratõnali.ergo ↄcupiſcibilis cuius eſt hec affectio. nõ erit ꝑtis ſenſibilis Bratõnalis. 4 Similiter obijcit d triſticia. Inuidia em et miſericoꝛdia ſunt affectöenes ptis ratõnalis.que ſunt ſpẽs triſticie:Si militer erube⸗ ſcẽtia et verecũdia que ſunt ſpẽs timoꝛis. Eodẽ mõ ina⸗ nia ⁊ totus que ſunt ſpecies ire. Reſtat ergo eõcupi⸗ ſcibilis 2 iraſcibilis nõ erũt rratõnalis ꝑtis ied ratio⸗ nalis. ꝓut de eo ibi agi᷑. ¶Contrariuz aũt babetur in ipᷣa diuiſione:dicit em ꝙ u ratõnale quoddã eſt nõ obe⸗ diens ratõi vt pulſatile.quoddã eſt obediẽs ratõi vt cõ⸗ cupiſcibile et iraſcibile. 4 Pꝛeterea. quomõ dicunt᷑ he vires cõtineri ſub irrationali obedienti ratõni cũ vide⸗ mus has nõ ſequi ratõem. ſed ratone nolẽte iraſcamur 2 pↄtriſtamur.Fſᷣm ꝙ dicit apoſtolus.quod nolo hoc ago nõ ergo vicitur eſſentialiter ↄtineri ſub irratõnali obe⸗ dienti rationi.(¶ Ad quod dicendum. dcupiſcibilis iraſcibilis tripliciter accipiuntur.et ſᷣm hoc triplici⸗ ter diſtinguũt᷑. Ino mõ ſᷣm aſpetitũ boni fugam ma⸗ li. Et hoc modo bonum et malũ diſtinguunt ocupiſcibi lem et iraſcibilem. Alio modo diſtinguunt pm differen tem appetitũ.vt ↄcupiſcibilis ſit ſm appetitũ telectabi⸗ lis. Iraſcibił ᷣo pᷣm appetitum ardui ſiue honoꝛabilis. Tercio modo ſᷣm bonum in pꝛeſenti cum ſuo oppoſito. et bonum in futuro cum ſuo oppoſito. Primo mõ gau⸗ dium et concupiſcentia que dicunt appetitum reſpectu boni in preſenti vel in futuro.ad concupiſcibilem perti nent:dlor autem et timoꝛ qui cõſiſtunt in fuga mali in preſenti vel in futuro.ad iraſcibilem.⁊ boc mõ poſſunt accipi cum quatuor affectõnes diſtinguuntur a phio hm voluntatẽ et voluntatem. hoc em̃ idem qð ᷣm appe⸗ titũ et fugam. Secũdo vo modo accipiunt᷑ he due vires pꝓut eis reſpondent cardinales virtutes:ſcʒ temperãtia et foꝛtitudo.nam tꝑantia eſt reſpectu delectabiliũ. foꝛti⸗ tudo vo in aꝓetitu arduoꝝ ſiue honoꝛabiliũ.lʒ triſticia vel indelectabilia reputent᷑. Cercõ vᷣo mõ accipiunt᷑ ꝓ ut doloꝛ et gaudiuʒ dicunt᷑ eſſe in ↄcupiſcibili.ſpes nᷣo ⁊ metus in iraſcibili.Hoc mõ diſtinguit damaſ.delectati onem et triſticiã dicens ꝑtinere ad ↄcupiſcibilem.timo rem vo ⁊ irã ad iraſcibilẽ.¶ Per hec reſpondenduʒ eſt ad obiecta.iſ am pꝛime ratões accipiunt᷑ ſᷣm hec.ꝙ ↄcu iſcibilis et iraſcibilis reſpiciũt diſtincte bonũ et malũ equens ratõ ſcʒ tercia reſpicit ↄcupiſcibilẽ ꝓut reſpicit bonũ et malũ.in preſenti.iraſcibilis ᷣo qð eſt in futuro bonũ et maluʒ·. Quarta vo reſpicit ſᷣm ꝙ habent diuer ſa genera appetibiliũ.q Ad quintũ vᷣo dicendũ.ꝙ illa di uiſio appetibilium. ↄpꝛehendit generaliter illa qᷓ ſunt ap petibilia a volũtate ᷣm ꝙ volũtas eſt motus rois.Qũc aũt nõ agimus hic niſi de appetitu ſenſuali. Inde non Fm illas differentias accipiet᷑ viriũ differentia. Ad il lud vᷣo quod queritur. vtrum debeant dici partes ꝑtis ſenſibilis aut rõnalis. Reſponſio ſᷣm ꝙ ↄtinent aſfectõ⸗ neʒ velectatõnis intellectualis que eſt ſub animali. ꝓut animalis dicitur eſſe circa diſciplinã ⁊ ↄtemplatõnem Fm dama.et affectionem miſericoꝛdie et huiunſmodi. et quarundã ſpecieꝝ timoꝛis ⁊ ire ad partem rationalem reducunt᷑.vel erũt iſte affectõnes mixte ex pte rationali 7 ſenſuali.Johannes aũt dama.licet loquat᷑ de irratio nali parte.loquit᷑ tamẽ de ea ꝓut eſt obediẽs ratõni.et mouet᷑ ſᷣm ratõem rectã aliquando. aliquando ᷣm nõ . rectam.aliquando ᷣm ſeipᷣam. (Mueſtio. lrix. De parte rationali cognitiua et motiua. DOmpleto tꝛactatu e parte ſenſibili cognitiua motiua. ſeqꝗt᷑ de ꝑte rõnali cognitiua et motiua. pars vᷣo cognitiua diuidit᷑. ſicut habet᷑ in li.de aĩa et ſpũ.in rõem.intellectũ et intelligentiã. JYo.dama.diuidit᷑ in intellectũ.mẽ teʒ et opinionẽ:has em̃ numeꝛat cognitiuas pᷣter ſenſuʒ ⁊ imaginẽ. VUnde dicit ꝙ ꝑ ſenſuʒ ale oſtituit᷑ paſſio que dr imaginatio.ex imaginatõe vᷣo fit opinio:deinde mẽs diiudicans opionẽ ſiue vera ſit ſiue falſa.indicat verita tẽ. VUnde mens a metiendo ⁊ excogitãdo dicit᷑ ⁊ indicã⸗ do.ꝙ aũt diiudicatũ ⁊ determiatũ eſt recte dicit᷑ intelle ctus. Phus vo diuidit intellectũ materialẽ ꝗ cognoſcit ſpecies in fantaſmatibo.⁊ intellectũ poſũbilẽ ⁊ ſegabilẽ q cognoſcit ſpẽs abſtractas ⁊ intellectũ agentẽ.¶ Aug. videt᷑ aliter differẽtias ponere in li.de aĩa et ſpiritu cuʒ dicit.ingenium memoꝛiã.rõem.intelligentiã: dicit em̃. ꝙ ingeniũ inueſtigat.rõ iudicat.memoꝛia ſeruat.intel⸗ ligentia ↄpꝛehendit.⸗ Poteſt ̊ queri cũ his modis ſu⸗ mat᷑ diuiſio viriũ cognitiuaꝝ rõnabiliũ.q̃ ſit ↄꝑatõ di⸗ niſionis ad diuiſionẽ.vtrũ accipit᷑ ſm vnũ modũ an diſ ferentem. 4 Scdo ſi i accipiat᷑ ̃m differẽtẽ.q̃rit᷑ de ↄꝑatõe eaꝝ. 4lTercio queritur ordine diuiſionum. Quarto querit᷑ de intellectu poſſibili. OQuinto qrit᷑ te alijs diuiſionibo aug.et damal. ¶Mlembruũ prumn Irca pꝛimũ ſic obijcit᷑.cũ intellectus onit accipiat᷑ in diuiſione aug.⁊ damaſ.mens etiã videat᷑ idẽ qð intelligentia.eo q; dicit — oaug.mẽs eſt ſumũ in aia. Oð etia videt᷑ ꝑ h̊ qð dicit aug.in li.de trini.xiiij. ꝙ mẽs eſt pꝛina vis eaꝝ ꝗᷓ ꝑtinẽt ad imaginẽ trinitatis. erit &̊ rõ idẽ qð opi nio. 35 B eſt q aug. ponit ita differẽtias ratõnis intellectus et intelligẽtie.vt rõ opᷣhendat coꝛpoꝝ nat᷑as Intellectus ſpũm creatũ. Intelligẽtia ſpũm increatum quare actus intellectus eſt poſt actũ rõnis.⁊ añ actum intelligentie. Sʒ ᷣm Jo.dama.actus mẽtis eſt poſt opi nionẽ ⁊ añ intellectũ. Ex imaginatõe em̃ fit opio.mẽs do diiudicat de opĩone.et tandẽ ꝑuenit ad intellectũ ve⸗ ritatis.pꝛius em̃ eſt acciꝑe alterã ꝑtẽ cũ formidine. de⸗ inde amplius diiudicare.vt tandẽ cognoſcat᷑ veritas.q̃ fiat qetatõ intellectus. OPreterea.diuiſio aug. videt᷑ eſ ſe ᷣm dĩntias formaꝝ intelligibiliũ ſine ↄpoſitõe vel cõ plexiõe.diuiſio ᷣo Jo. dama.ſᷣm dꝛntias eaꝝ.inqtum cũ apoſitõe vł ↄpleriõe accipiũt᷑.ꝗ̊ neutra ẽ ad alterã re⸗ ducibilis. Si em acciꝑet᷑ m dꝛñtias reꝝ.nõ eſſent niſi due vires.ſcʒ reꝝ poſſibiliũ aliter fieꝛi hoc ẽ ↄtingentiũ reꝝ ncẽriaꝝ:et ita nõ eẽt niſi opinio et intellectꝰq ſci⸗ entialiter res cognoſcẽt.qð cũ nõ ſit. addit᷑ em̃ mẽs q ẽ Diiudicatiua:ex qͥ accipit᷑.ꝙ nõ ſᷣm dꝛñtias reꝝ cogno⸗ ſcibiliũ accipiat᷑ diuiſio vama. Vꝛeterea.põt q̃ri de cõ ꝑatõe diuiſionis phi ad diuiſionẽ aug.⁊ dama. videt em̃ ponere tm̃ intellectũ potẽtiã cogninuã.et hboc ſub tꝛi bus dꝛñtijs: ? ita rõ et intelligentia ſuꝑuacue eſſent ĩ di uiſione aug. ¶ Si vo diceret quis.ꝙ intellectus ſub his drñtijs.rñdet tribus dꝛñtijs viriũ.que ponunt᷑ ab aug. hoc nõ eſt verũ.iAa ille dꝛntie qs ponit aug.diſtinguũt᷑ Fm intelligibilia dꝛñtia in nobilitate maiori vel minoꝛi nobilius eſt em̃ intelligibile increatũ ꝙᷓ creatũ. Intelli⸗ gibile vᷣo creatũ ſeꝑatum a foꝛmis coꝛꝑalibo. qᷓ id qð ẽ in coꝛpoꝛibo. Differentie pᷣo poſite a phᷣo.attendunt᷑ ̃m Dꝛñtias oĩm ad abſtractõem ꝑtinentiũ. Eſt em̃ vis bñs ea a ꝗbo fit abſtractio.et eſt vis abſtrabẽs.et eſt vis foꝛ⸗ mas abſtractas ↄpᷣhendẽs:et ita dꝛñtie intelligibiliũ aſ ſignatoꝝ a pho. attendũt᷑ ſm differẽtias ↄpoſitõnuʒ ad foꝛmas abſtractibiles.dꝛñtia vpᷣo aug:ad formas has et alias.no ergo m vnũ modũ accipiunt᷑. embrumſecundun Olſcõm quo querit᷑ de cõꝑatõne diuilio⸗ nis quam ponit philoſophus.reſpectu il⸗ lius quã facit dama. Intellectus em̃ vide tnr. ele omũis.Sed querit᷑ quis intellectꝰ iuiſionis philpſophi reſpõdeat:videtur em̃ ꝙ nullus. NMam vnuſquiſq; eſt circa foꝛmas intelligibiles ſine cõ plexiõe cõſideratas.nõ eſt ergo aliquis illoꝝ intelligi⸗ biliũ. ¶¶ Similiter querit᷑ de quarta diuiſione que ſunt ingeniũ.ratio.memoria ⁊ intelligẽtia:qualiter ſe habe⸗ ant ad primam diniſionem.cũ duo membra prime diui ſionis ibi ponantur ſcʒ ratõ et intelligentia. terciuʒ vo ſcʒ intellectus nõ ibi ponatur: aut ſi intelligentia ponit ibi pro intellectu.tũc ceſt tercium ſcilicet intelligentia 4 Preterea.in hac diuiſione ponit᷑ vis retentina ſcz me moria:q nõ fuit poſita in primis diuiſionibo. Similit ingeniũ in nulla ſupradicta diuiſione ponebat᷑. Ponũt᷑ aũt alie differentie a damaſ.ſcʒ intelligẽtia.intentõ. ex⸗ cogitatõ.freneſis.ſed hec ſuo dicent᷑ loco vbi aget᷑ de dif ferentijs actuũ q ponunt᷑ in intellectu poſſibili 'm phᷣm icamus & ad intelligentiã ſupradictaꝝ diuiſionũ. q attendit᷑ diuiſio ratõnalis cognitiue.Fm reſpectũ ad veritatẽ in foꝛmis intelligibilibo ſine ↄplexione entibus ⁊ Fin reſpectũ ad veritateè in cõplexiombo ⁊ ↄpoſitõnibo foꝛmaꝝ intelligibilium:ſᷣm primum modum accipiunt due diuiſiões.illa ſcʒ prima aug.⁊illa q eſt phi. ſed in hoc differũt. ꝙ illa que eſt aug. accipit km differentias foꝛmaꝝ intelligibilium ſimpliciũ.AMla vo q̃ phi.accipi/ tur ſᷣm modum pueniendi ad cognitõem illaꝝ foꝛmaꝝ intelligibiliũ.que veniunt ad intellectuʒ ꝑ abſtractõezʒ a fantaſmate ſenſibili. Ande pricipaliter ſiſtit circa ea que ſunt ratõis.nibilominus tñ ꝑ ea ꝑuenit ad quadazʒ cognitõeʒ eoꝝ que ſunt in intellectu ⁊ in telligetia. cum em ſint tres differentie foꝛmax intelligibiliũ.increata. creata.ſeꝑata a conditõnibus coꝛpoꝛis ſiue coꝛpoꝛeis.⁊ ita a conditõnibus ſenſibilibus.et illa que eſt abſtracta a ↄditõnibus ſenſibilibus ſiue coꝛpoꝛeis. licʒ inueniat ene nacnmn foſ ectüie, ſne, nins icete⸗ N äun rite Nt niſi gentii ge no⸗ d videk nbt nid bhis . Gt fort tcli⸗ de ifn bis gſon lüaf 0 gset . ſio⸗ gil⸗ ige et 1. (6 unt be⸗ dini nit tin ¶ Lueſtio cum illis. Diniſio philoſophi que eſt m triplicẽ intelle ctũ.materialẽ.poſſibilẽ.et agentẽ.reſpicit ꝓpꝛie formas. intelligibiles abſtractibiles a ↄditõibo ſenſi ibilibo. 2 ita ſiſtit circa ea qᷓ ſunt ratõis. Alie vᷣo diuiſiones reſpiciũt veritatẽ foꝛmaꝝ intelligibiliũ in ↄplexione entiũ. Sed in hoc differũt.ꝙ vna accipit᷑ m acceptõem ꝑfectã ⁊ ĩ⸗ pfſectã ex ꝑte cognoſcibilis:eſt em acciꝑe verũ cũ quadã admixtione falſitatis.et ſic dicit᷑ opinio:vel cũ diſcreti⸗ one veritatis a falſitate.et ſic eſt mentis: vel cum certi⸗ tudine veritatis. et ſic dicit᷑ intellectus. Altera vo acci⸗ pit᷑ ᷣm ꝓgreſſuʒ actuũ ex ꝑte cognoſcitiui. Primo em̃ ingrit veritatẽ. Scõo diiudicat. Tercio diiudicatũ ſer nat. Quarto ſeruatũ plene ↄpꝛehendit. Vel ᷣm aliũ oꝛ⸗ dinẽ ↄpꝛehenſio pꝛecedit actũ memoꝛie. Pꝛimo em ẽ mo tus ad querẽdã veritatẽ et dicit᷑ inꝗſitõ. Scðo diſcuſſio et hec fit a rõne.Tercio in memoꝛia fit ratõnis diſcuſſe retẽtio. Quarto ipᷣius veritatis certitudo.Sic drñt in⸗ ter ſe ſupꝛadicte diuiſiones.¶ Ex iã dictis patet:quali⸗ ter rñdedũ eſt ad obiecta.ꝙ intellectus in diuiſiõe aug. nõ eſt ᷣm eundẽ modũ acceptus.ſᷣm quem in diuiſione JZohannis dama. intellectus m aug.eſt vis cogni⸗ tiua foꝛmarũ creataꝝ ſeꝑataꝝ. vt ſine ↄplexione. Intel⸗ lectus aũt 'm Yo. dama.inꝙᷓtũ cognoſcit᷑ veritas deter minata in ↄplexionibo. ex iudicio mẽtis p̃am bulo. Si⸗ militer nec mẽs vtrobiq; ſimiliteꝛ accipit᷑.ã nõ ẽ mẽs ſm Joh.dama. idem qð mens pᷣm aug. ſcʒ ſupremũ in aia:ſed eſt vis diiudicas ad diſcernendũ veritatẽ a falſi tate.vnde nõ eſt idẽ qð intelligẽtia.que eſt ſᷣm aug. vis ſupma. extendẽs ſe ad dei ↄtemplatõem. Mec opinio eſt idẽ qð ratõ.nihilominus tñ ſᷣm ꝙ ratio attingit ad cõ⸗ plexiones ſic dicit᷑ opinio eſſe in ratõe.et hoc mõ accipit ppᷣs ratõem dicẽs ꝙ in rõe eſt opinio et ſciẽtia:ſed opi⸗ nio eſt acceptio poſſibiliũ aliter ſe hr̃e.rõ vᷣo ſᷣm pꝛimã diuiſionẽ̃ aug.eſt vis q attingit ꝑ cognitõeʒ foꝛmas ab⸗ ſlractas a corꝑibo et coꝛpum accidentibo. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑ de diuiſione phᷣi reſpectu diuiſionis prĩe qua ponit aug. Dicendũ ꝙ nõ ſimiliter accipit᷑ in vtraq; di⸗ uiſione.nã abſtractõ nõ currit ſm foꝛmas m ſe abſtra etas.ſicut eſt foꝛma intelligentie angelice. vel circa foꝛ⸗ mas ſciẽtiaꝝ aut virtutũ q ſunt in aima.p̊ circa foꝛmas intelligibiles abſtractibiles:et ꝓpter hoc cũ intellectus ĩ diuiſiõe aug. accipiat᷑ circa foꝛmas m ſe abſtractas. in diuiſione vᷣo phi circa foꝛmas abſtractibiles:patʒ ꝗ; nõ ſimiliter accipit᷑ intellectus vtrobiq;. Intellectus at ages duplicẽ babet actũ. habet em vnũ actũ reſpectu foꝛ maꝝ abſtrahendaꝝ. et ille eſt abſtrabere: habet alium actũ reſpectu foꝛmaꝝ m ſe ſiue ſeꝑataꝝ.ſm ꝙ dic phᷣs ꝙ in his q ſunt ſine materia idẽ eſt intellectus et io qð intelligit᷑: in habẽtibo aũt materiã potẽtia eſt vnũqðq; inteliigibiliũ.idẽptitas aũt nõ eſt dicit᷑ ꝑ eſſentiaʒ.ſed qꝛ iſta nõ indigent abſtractõe ad hoc vt intelligant᷑.alie vo indigẽt. In diuiſione gaug. ratõ ↄtinebat inteliectũ materialẽ et intellectũ poſſibilẽ. ꝓutcognoſcũ: foꝛmas intelligibiles.vt in fantaſmatibo vel a fantaſmatibo ac ceptas:intellectus vᷣo poſſibilis nibilominꝰ recipiet co⸗ gnitõem ab agete a pte altera:ſcʒ foꝛnaꝝ intelligibiliũ ſeꝑata ꝝ. 4. Ad illud vo qð obijcit᷑ e ↄpatõe diuiſiõis phi ad diuiſionẽ damaſ.Dicendũ q; nullũ membrũ di⸗ uiſionis eſt idẽ cũ mẽbro alterius:ſed cũ intellectꝰ poſ⸗ ſibilis(de quo loquit᷑ pᷣs) accipit foꝛmas ſimplices ab⸗ ſtractas a fantaſmatibo.tũc incipiũt ↄiũctões illaꝝ for⸗ maꝝ fieri.et iudicis illaꝝ ↄiunctõnũ ſiue ↄplexionũ fi⸗ unt.et tũc pꝛimo habet locũ diuiſio quaʒ facit Joh.da⸗ mal. 4 Ad illud vo qð obijcit᷑ de quarta diuiſione.quã ponit aug.de ingenio et alijs.dicendũ eſt.q; actus barũ fundant᷑ ſimiliter ſuꝑ ↄplexionẽ.vt ingeniũ ſit ſm ꝙ in tellectus poſſi bilis decurrit ab incogmiis ad aliqua co gnoſcẽda.et hoc eſt poſſe in eligẽdo verũ et fugiẽdo fal⸗ ſum:ratõ vo q collatina eſt ꝑrones medioꝝ adductas eſt diiudicatiua veritatis ex illis ratõnibo. Si vᷣo nõ vi —— — gerent hmõi ratões apud intelligẽtiã. nõ eſſet firma cõ . 1 W”ü tiuaꝝ·q reſpici iles ſi . ſunt pꝛioꝛes alijs. Inter illas aũt.cũ diuiſio aug. intel⸗ lxix. pꝛehenſio veritatis:et ideo memoꝛia ſeruat:intelligẽtia cõpꝛehendit:hᷣ nõ dicit᷑ hic intelligẽtia eodẽ mõ qno dr in prima diuiſione aug.cũ hic accipiat᷑ circa ↄplexã ve⸗ ritatẽ.ibi pᷣo circa incõplexaʒ ⁊ ſummã veritatẽ.Qomẽ Fintelligentie aliqñ accipit᷑ ↄniter pꝛo vi cognoſcitiua oĩm foꝛmaꝝ intelligibiliuʒ ſine ↄplexione. et ſic dicit᷑ a pho.oĩm indiuiſibiliũ eſt intelligẽtia.circa que nõ ẽ fal⸗ ſum:in quibo vᷣo verũ et falſuʒ ↄpoſitio quedã eſt intelli gibiliũ.Alio vᷣo mõ accipit᷑ ꝓ vi cognitiua foꝛme intelli gibilis increate ⁊ ſumme.et ſie accipit aug.in prima di uiſiõe.Aliqñ vo accipit᷑ ꝓ vi appꝛehenſiua veritatis cõ⸗ plexe.cũ certa tetermiatoe veritatis:et ſic accipit᷑ in ſe⸗ cunda diuiſione aug.et ſic ſe habet ad opinionem. que aliqñ opinat᷑ falſum.ſic ſciẽtia ſe bʒ ad opinionẽ.ſciẽtia em̃ accipit neceſſariũ.opinio vᷣo ↄtingẽs ſiue veruʒ ſiue falſum. M MWembrum tercium Otercium quo querit᷑ de ordine diuiſio⸗ nũ.vbi tria ſunt querenda.¶ Pꝛimo qᷓ ſit prima diuiſio ad quã alie ſequãtur.et q̃ſi uꝑ ip̃am fundant᷑. Scðo tæ ſcða diuiſi e quã facit ph̊s reſpectu illius quã facit damaſcenꝰ. 4lTeecio q̃ ſit neceſſitas ponere intellectum agentem 2 poſſibilen. Articulus prumus Rticulus primus quo querit᷑ qᷓſit pᷣma diui 2„ ſio ad quã alie ↄſequant᷑ et ſuꝑ quaʒ q̃ſi fun dant᷑.Conſtat aũt ꝙ diuiſiones viriũ cogni⸗ eſpiciũt foꝛmas intelligibiles ſine cõplexione ligat᷑ qtũ ad intelligibilia: pꝛioꝛ erit diuiſione phᷣi q̃ ſu mit᷑ penes modũ ꝓueniendi ad cognitõem intelligibili um ex ꝑte inferioꝛi. Eſt eĩ dupler motus. a ꝑte inferio ri mediante ſenſu. et e ꝑte ſuꝑioꝛi ꝑ illumiatõem ſiue a pncipio datã.q dicit᷑ cognitõ inata.alia dicit᷑ acꝗſita ſi⸗ ue ens ſubſequẽt. Vñ ꝙ dẽ poſſibił intellectꝰ tabula nu da.et aĩa ratõnalis ratõe illius.hoc intelligit᷑ ratõe illi us cognitõis intelligibiliũ.quã accipit inferioꝛ ſenſus. Ex illa em̃ ꝑpte fuit inueſtigatõ phiſica: m illã at acci⸗ pit᷑ diuiſio intellectiue ꝑtis cognitiue ꝑ intellectũ mate rialẽ ⁊ poſſibilẽ.ſeꝑabilẽ ⁊ agentẽ.Relique vo due diui ſiones decurrũt ſuꝑ foꝛmas intelligibiles in ↄplexione exiſtẽtes.⁊ alia qͥ infra dicent. Dicendũ eſt ꝗ̊ de diuiſio ne quã ponit aug.et patz ex iã dictis rõ diuiſiõis penes gqd eahiai GVenbötaii ex pte ſenſibilis eſſet re⸗ tentiua ſenſibiliũ.quare nõ aſſignet᷑ ex ꝑte intelligibili⸗ um retentiua. aut ſi eſt aſſignata.vbi aſſignat᷑.i Zld qð dicendũ.ꝙ licet in p̃dicta diuiſione trimẽbꝛi. nõ ponat᷑ vis retẽtiua ſcʒ mẽoꝛia:nihilominꝰalubi cũ ↄꝑat has vi res aĩe.poĩt memoꝛiã poſt rõem.⁊ deinde intellectũ ⁊ i⸗ telligẽtiã: ꝑ qð innuit ꝙ eadẽ eſt in ſubſtãtia cognitiua intelligibiliũ ⁊ memoꝛatiua intelligibiliũ. ideo in pꝛia diuiſione trimẽbri nõ enumerabat᷑. E. adhuc reſtat queſtio.quare magis diſtinguit᷑ memoꝛatiua ſenſibilis tanꝙᷓ; potentia. ꝙᷓ intelligibilis? Rñderi põt. ꝙ memo⸗ ratiua ſenſibilis vtit᷑ oꝛgano.⁊ hʒ aliud oꝛganũ qꝙᷓ; cogni riua ſenſibilis.iQã opoꝛtet oꝛganũ aliter diſponi ad re⸗ cipiẽdũ.⁊ aliter ad retinẽdũ:ad recipiendũ em̃ bumidũ ẽ ↄueniẽs.ad retinẽdũ vo ſiccũ:ſiccũ em̃ bene retinet qð impꝛimit.et ideo vis q̃ eſt ꝓpoꝛtionalis oꝛgano drñs ẽ: vt ſicut oꝛgana diſilinguũt᷑ ſᷣm debit ꝓpoꝛtõem ⁊ deter⸗ miatã ad recipiendũ ⁊ retinẽdũ.ita et vires. In ꝑte vᷣo intelligibili qᷓ quãtũ eſt de ſe nõ vnt᷑ oꝛgano.nõ ẽ ncce ſi⸗ eri hãc diſtinctõem.ſᷣ q accipit intelligibilia ea ↄſeruat Aatu etis querit᷑ cũ ſint intelligibilia qᷓdã infra.q̃, a iuxta.qᷓd intra.qdã ſupᷣ. vt narrat aug. q̃re nõ ſunt q̃tuoꝛ drñtie viriũ.vt vna ſe vis reſpectu intelligibiliũ intra.ſicut ẽ triplex differetia reſpectu intelligibiliũ er. Ad qð dicendũ ꝙ diuiſio quã facit augꝰ.eſt ꝓprie re⸗ R V. ſpectu intelligibilũ ertra.quod patet ꝑ hoc.ꝙ rõem po nit ipe cognoſcitiuã nataꝝ.ſoꝛmaꝝ.differẽtiaꝝ. ꝓpꝛie⸗ tatũ et accidẽtiũ.ſ̊ nõ extra coꝛꝑa niſi rõne ſubſiſtẽtia.p qð patet.ꝙ rõnis eſt cognoſcere ea qᷓ ſunt infra ratõeʒ omnia enim que ſpectant ad coꝛꝑa ſunt infra rationeʒz. Intellectũ ᷣo ponit cognoſcitiuũ angeloꝝ.demonũ ani maꝝ et oĩs ſpus creati.Ex qͥ patet. ꝙ loꝗt de intelligi⸗ bilibus ꝗᷓ ſunt iuxta aiam ratõnalẽ. Cuũ aũt dicit ꝙ in⸗ telligẽtia imediate ſupponit᷑ deo.loꝗt᷑ de eo qð eſt ſupꝛa aiam rõnalẽ. Ea vᷣo que ſunt intra ſicut ſunt ſciẽtie vir iutes.et ꝙ aĩa ratõnalis ſeipaʒ cognoſcit:qꝛ nõ eſt nece ſimilitudines alias ab intelligibilibo ꝑuenire ad intel⸗ lectũ.ideo nõ ↄputant᷑ in vi ſeꝑata.ſᷣ cognoſcũt᷑ in vi in qua nata ſunt eẽ:cũ em̃ aĩa ipᷣam ſcientia vel artẽ habe⸗ at apud ſe.q nccitas ẽ hr̃e ſiłitudinẽ ſeꝑatã ab ĩtelligibi li. ̊ in alijs rebo intelligibilibo oʒ hr̃e ſiłitudinẽ q̃ intel⸗ lectus inuet᷑ ad hoc vt intelligibile fiat actu intellectũ. Articulus ſecundus D articulũ ſcom quo querit᷑ de ſcõa diuiſio ne qu facit phs ꝑ intellectũ in triplici diffe rẽtia. Põt em̃ queri q̃ ſit nccitas ponẽ intel⸗ lectũ matèrialẽ. qui bʒ ſpẽs in fantaſmatibo.ꝗ dr̃ a phi loſopho coꝛrũpi.quodã interius coꝛꝛupto. et dicit᷑ alio nomine ratõnatiua. vnde dicit᷑ cellula logiſtica: videt᷑ em̃ ꝙ ſufficiat vis ſenſibilis.q recipit fantaſmata:ſi em̃ a fantaſmatibo fit abſtractio ſpẽꝝ intelligibiliũ.nõ ẽ ne ceſſe ponere aliã vim a fantaſtica in qua ſunt ea quibus cbeat fieri abſtractõ.⁊ ita nõ eſt ncce ponẽ vnã vim in tellectiuã.ſuffſicit &̊ dupler dꝛñtia intellectꝰ agẽtis ⁊ poſ ſibilis:et hoc etiã videt᷑ phᷣs innuẽ.ponẽs duas tm̃ diſ⸗ ferẽtias.vnã qua elt oĩa facere.aliã qua eſt omia fieri. 4lAo qð dicendũ.ꝙ ille intellectus materialis de qͥ loq⸗ tur omẽtatoꝛ.ꝗ habet ſpẽs in fantaſmatibo. in boc dif⸗ fert a fantaſia.qꝛ fantaſia habet fantaſmata.nõ vt poſſi bilia vlterius ad actũ alicuiꝰ potẽtie intellectiue.ſic em̃ eſt in bꝛutis:bꝛuta em habent banc vim tanqꝙ ꝑfectõem nõ vt poſſibilẽ vlterius ad nobilioꝛẽ ꝑfectõeʒ. Ende ſic ſenſus bꝛutalis nõ dr vniuerſalis. neq; ꝑ ſe neq; ꝑ acci⸗ dens.ſᷣ ſolũ ſingularis.ſenſus vᷣo humanus eſt vtriuſq; ſcʒ vniuerſalis et ſingularis: ita ↄtingit in vi interioꝛi. vt ſit fantaſtica hñs fantaſmata.ſᷣm ꝙ hmõi nõ vt poſſi bilia ad ſpẽs abſtrahẽdas ab intellectu. Intellectus vᷣo materialis habet ſpẽs in fantaſmatibo.q̃s poſſibile eſt abſtrahi ꝑ intellectũ agentẽ.vt vniant᷑ cũ poſſibili.Sic ncce fuit ponẽ intellectũ materialẽ.⁊ qꝛ habet aliquã colligantiã ad coꝛpus.dr a pho coꝛrũpi quod interiꝰ coꝛruꝑto.nõ ꝙ eius ſit ſᷣm ſe coꝛruptõ pᷣ̊ rõe actus. Articulus tercins D articulũ terciũ qͥ querit᷑ de intellectu agẽ⸗ te ⁊ poſſi bili.qᷓ ſit nccitas ponere has duas Differẽtias a pho.dicit em ꝙ nihil educit᷑ de „ 5 — . . .„ — . 4. — , WVpotẽtia materiali in actũ.niſi ꝑ illud qð ẽ actu.ſ̊ intelle ctus poſſibilis dr poſſibilis in ſuo genere potẽtia mate riali.nõ educit᷑ in actũ niſi ꝑ id qð eſt actu. Ilud aũt eſt potẽtia agẽs.erũt &̊ due dꝛntie.q Pꝛeterea.Senſus nõ ſeipᷣm ꝑficit in ſentiẽdo.h̊ indiget luce interioꝛi ⁊ ex⸗ terioꝛi.̊ nec intellectus ſimiliter:erit ꝙ̊ vnũ aliꝗð in ai⸗ ma qð erit ꝑ modũ lucis.vt ſicut lux potẽtia coloꝛes fa cit actu ſentiri.ita erit ꝗd in aĩa qð potẽtia intellectiua pꝓducet adð GB.vt actu intelligant᷑ ab intelletu poſſibili. Seo adhuc poſſet eẽ dubitatõ.vtrũ h̊ agẽs eet intel⸗ lectus.ſic em̃ agẽs extra er ꝑte ſenſus.nõ eſt actꝰſenſus ſed lux. ſic vidẽt᷑ in intellectu. 4 Sʒ B eſt ꝙ nibil põt educẽ foꝛmas intelligibiles de potẽtia ad actuʒ. niſi ſit actu in illo genẽ ꝓpter qð abſtrahẽs foꝛmas intelligibi les ⁊ vniẽs eas.nece eſt ꝙ ſit actu intellectus.nec eſt ſile de luce ſenſi bili.ſic em̃ ſe habet vt educat coloꝛẽ ꝗ erati potẽtia.vt poſſit actu mouere viſum qᷓtũ eſt ex ꝑte ſui.vᷣ nõ d agẽs reſpectu potẽtie ſenſibilis aĩe.VUñ nõ eſt ne⸗ ceſſe ꝓpter hoc agẽtè extra vniuocare cũ ſenſu patiente Gꝙᷓtũ ſibi ſufficit ad acqrẽdũ. intellectus vo agẽs agit duplicit᷑.agit eĩ ab abſtrabẽdo ⁊ cum poſſibili vniendo.¶ Seo adbuc dubitaret aliqs vtrũ ſit ſeꝑatus ſᷣm ſubaʒ ab aĩa.an ſit ꝑs ipᷣius aie in⸗ tellectiue.qð ſi eẽt.tũc tota ſuba anie intellectiue qͥ ad h̊ eſſet in intellectu poſſibili. Sed ) hoc eſt ꝙ incõueni⸗ ens eſt ponẽ ꝑtẽ intellectiuã.nõ ſibi ſufficiẽtẽ ad intelli⸗ gendũ.cũ intellectiua ꝑs ſit ꝑfectioꝛ ſenſitiua ? vegeta⸗ tiua:lidemus em̃ vegetatiuã ſibi ſufficiẽtẽ? ſenſitiu: multofoꝛtius intellectiua m ſe.hẽbit ſufficiẽtiaʒ ad in⸗ telligendũ. ꝗ Contrariuz tñ videbit᷑ ꝓpter hoc.ꝙ aliq forma eſt intelligibilis.q ẽ nobilioꝛ intellectu rõnali.ſi cut ſunt ea q ſunt in diuinis: nõ ꝗ̊ videt᷑ hre ꝑs intelle⸗ ctiua rõnalis poſſe ad intelligẽdũ illa.niſi ꝑ aliqð qð ẽ ex illã:ncce eſt &̊ cũ illud ſit intellectus agẽs.ipᷣm eẽ ſe⸗ patũ. Sed foꝛte dicet᷑. ꝙ ſolus intellectus poſſibilis eſi ꝑs ale.Contra qð ſic obijcit. ꝓximius ſe hʒ intellecti ua ꝑs ad pꝛimũ qᷓ ſenſibilis:h̊ in ſenſitiua nõ pomit᷑ ali⸗ qua dꝛñtia.q̃ oino habʒ poſſibilitatis.⁊ nibil eſt actu. & nec intellectiua ẽ ponẽdũ.Si &ẽ ibi ſolũ poſſibił. erit ibi eadẽ potẽtia poſſibilis vno mõ.⁊ alio modo agens. 4 Pꝛeterea.in intellectu angelico pʒ.ꝙ nõ oĩa qᷓ̃ fiũt co gnoſcit.̊ reſpectu eoꝝ q̃ nondũ cognolſcit dĩ poſſibilis: qð aũt educat᷑ de potẽtia in actũ.nõ ẽ ncce ponere aliaʒ potẽtiã ꝑficiẽtẽ illã.erit &̊ ipᷣa ſeipᷣazʒ ꝑſiciẽs.vna ꝗ̊ ⁊ ea dem erit ſuba intellectus poſſibilis et agens. vᷣ rõe diſſe rens:vt dicat᷑ poſſibilis in hoc.ꝙ nõdũ habet agẽs in⸗ S foꝛte dicat᷑ ꝙ vna et eadẽ ſit intellectus ages ⁊ poſſibilis.ſᷣ dꝛns ratõe.Con tra qð ſic obijciti Abil idẽ ᷣm eandẽ ꝑtẽ ẽ reſpectu eiuſ dẽ in actu ⁊ potẽtia ſił. cũ &̊ intellectꝰ agẽs ſit ſimplicit᷑ actu illud reſpectu cuiꝰ intellectꝰ poſſibił eſt in potẽtia ncce eſt intellectũ agẽtẽ ⁊ poſſibileʒ nõ eẽ idẽ: vel ſi ſunt aliqͥ mõ idẽ.erũt ſic idẽ.ꝙ iñ erũt diuerſe ꝑtes eiuſdem. Ado qð põt dici.ꝙ intellectꝰ agẽs: intellectꝰpoſſibił ſunt due dꝛñtie in aia rõnali:q̃ꝝ vna ſcz intellectꝰ agẽs eſt ex ꝑte forme ipᷣius aĩe ſᷣm ꝙ ẽ ſpũs: altera vᷣo ſcʒ poſ ſibilis.ẽ ex ꝑte ſue materie q̃ ẽ potentia ens reſpectu co⸗ gnoſcibiliũ q fiũt in ea.et h̊ a ꝑte inferioꝛi q̃ fit media te ſenſu pꝛincipaliter: nec opoꝛtet ponẽ intellectũ agẽtẽ ſeꝑatũ in ſuba ab ipᷣa aĩa.ſic lux in ſenſu ſeꝑata ẽ ĩ ſuba ab ipo ſenſitiuo:eſt em ipᷣe ſpũs in ſe hñs lumẽ quodda naturale.rõe cuius hʒ actũ intelligibiliũ a pꝛincipio.ſ. creatõnis:ex pte ſcʒ illa q̃ eſt ſuba imaterialis ſm ſe ſe⸗ parata.licet ex alia ꝑte coꝛꝑis ſit ↄiungibilis.nõ em̃ vi⸗ det᷑ ꝙ ille ↄdiderit aĩaʒ rõnalẽ ad imaginẽ ſus.ꝗn ei de⸗ derit ꝑfectõeʒ ſuã reſpectu cognoſcibiliũ.Ex illa vo ꝑte q̃ bʒ hãc ꝑfectiõeʒ cognoſcibiliũ ad quãdã ſimilitudinẽ primi.ex illa ẽ intellectꝰ agẽs.q̃ ꝑs cũ obuiauerit foꝛme intelligibili ĩ fantaſmate exnti.abſtrahit es vt ſit actu i⸗ tellectiua. et ex illa ꝑte q̃ nõdũ hʒ aia illas foꝛmas intel⸗ ligibiles.dr intellectꝰ poſſibilis.l Ad illud vo qð obij⸗ cit᷑.ꝙ aliq̃ intelligibilia ſunt ſupꝛa intellectũ.⁊ ita opoꝛ tet ꝙ cognitio fiat ꝑ agẽtẽ ꝗ eſt ſupꝛa intellectũ. Dicen dũ eſt. ꝙ agẽs nõ dr actu eſſe qꝛ oms foꝛmnas a pꝛincipio intelligit:pᷣ ab agente pꝛio illumĩat᷑.etiã ñ reſpectu oim reſpectu qᷓrundã foꝛmaꝝ:et cũ eſt illuiatus.pficit etiã poſſibile illo mõ. vñ nõ eſt ⁊ ncce ponẽ agẽtẽ ſepatum.qᷓ ad oĩa intelligibilia cognoſcẽda.¶ Ad illud vo qð obij⸗ cit᷑ inconueniès eẽ ꝑtẽ oino poſſibilẽ ĩ ip̃a aia. q ſit ſicut tabula nuda.imo videat᷑ ſic eẽ ſic ẽ ĩtelligẽtia angelica: Dicẽdũ eſt.q nõẽ ſile de ꝑte intellectiua aĩe.⁊ ꝑte intel lectiua angeli: hec em̃ qẽ in angelo.ſeꝑata ẽ a ꝑte ſenſi⸗ bili.vñ nõ hʒ poſſibilẽ niſi dicat᷑ poſſibilis.i. receptibit illumiatõnũ a ſummo.ſᷣ hʒ pꝑtẽ ſibi ſufficiẽtẽ ad coqᷣſcen dũ ea q̃ nõdũ ſunt cognita ab ea:pꝑs & intellectiua aie.q ↄiũcta ẽ ꝑti ſenſibili.er illa ꝑte ẽ poſſibil.⁊ ſuſfficiẽtiã hʒ „ ex agẽte ⁊ viribo p̃ambulie ſenſibilibo. vt educat᷑ de po⸗ tẽtia ad actũ:vires em̃ ſenſibiles pᷣparãt foꝛma intelligi bilẽ vt ſit vueniẽs abſtractõi:intellectꝰ po ageẽs actu ab⸗ ſtahit eũ ⁊ vnit cũ poſſibili.ſic ẽ̊ ↄplet᷑ intellectꝰ poſſibi lio ĩ receptõe ſpecieꝝ intelligibiliũ a fantaſmate abſtra ctarum. . M (Mueſtio taſig embzum quartum gadß B membrũ quaꝛtũ quo querit᷑ ð intellctu öbenn poſſibili. occurrũt tria qᷓrenda. Pꝛimo ntelli + vtꝝ ſit poſſibilis ĩtellectꝰ.¶ Secũdo vtrũ ſgenn ſit in aia ſᷣm ẽ actus coꝛꝑis.aut ſᷣm ꝙ ẽ ſitini⸗ Hoc aliquid. Teꝛcio vtꝝ ſit poſſibilis potẽtia eẽntiali din vel accidẽtali.Et dr potẽtia eẽntialis cuʒ ex ſe hʒ.ſicut Pali pongderoſi ẽ feꝛi deoꝛſum. Potẽtia vᷣo accidentalis ẽ ſic holiſ ignis qui de ſe actu eſt.ſed tñ potentia eſt ad aliam foꝛ⸗ rir mam elementati. de . . △ bils — O pꝛimũ.M. nõ ſit poſſibilis intellectꝰ ĩ aĩa leeri rõnali videt᷑.cũ em̃ ſit vltima foꝛmaꝛũ natu⸗ kali — 2 raliũ.vltima aũt foꝛmarũ naturaliuʒ ita eſt den. cctus.qꝙ nõ potẽtia in illo genere. ̊ aĩa rõnalis in illo crit genere nõ debet dici potẽtia.ᷓ nulla differẽtia eius erit len. intellectus poſſibilis.¶ Pꝛeterea ponit᷑ intellectus poſ ittco ſibilis oĩno in potẽtia reſpectu foꝛmaꝝ intelligibilium biis. ſicut pꝛima materia in potẽtia ẽ reſpectu foꝛmaꝝ natu⸗ lis raliũ.ſᷣ pꝛima materia nullã habet foꝛmã naturalẽ de⸗ en terminatã ĩ ſe.ſi em haberet.iã nõ diceꝛet poſſibilis oĩ⸗ le no.aĩa aũt rönalis habet aliquã Reterunnta nõ ↄue zin nit ei intellectus poſſibilis m illũ modũ.¶¶ Cotra. ſiẽ at ẽ poſſibilitas pꝛima in ec.ita ẽ in bene eẽ.ſᷣ poſſibilitas ſa in bene eẽ nõ ẽ aliud ꝙ; in cognitõe et affectõe.eꝛit & aliq dei potẽtia in aĩa rõnali.ſᷣm qua ẽ poſſibilis in cognitoe. il⸗ ſiet la dr intellectꝰpoſſibilis.erit eꝛgo in aĩa intellectꝰpoſſi 4 bilis · ¶ PCꝛeterea.ſicut ẽ in luce coꝛꝑali.ita ẽ ꝑ ſimilitu in dinẽ ĩ luce ſpũali.ſᷣ in luce coꝛꝑali ſicẽ ẽ infimũ coꝛ⸗ 1 pus celeſte qð eſt receptiuũ luminis aliunde.ſ.luna. ſic n. ergo erit in luce ſpũali.q vltima ſubſtãtia ſpũalis erit lbit poſſibilis ad lucẽ.ſ̊ hoc aĩa.erit ergo aĩa rõnalis hñs is intellectũ poſſibilẽ. ¶ Ad quod dm ẽ. q aĩa rõnalis pol habet intellectũ poſſibilẽ tanqᷓ; vnã ſui differẽtiam ĩ co⸗ o gnoſcendo.¶ Ad obiectũ aũt in cõtrariũ dicẽdũ.ꝙ licet gii aĩia rõnalis ſit vltima foꝛmarũ naturaliũ.nibilominus Hit ipᷣa ẽ poſſibilis.̊ nõ eo genere quo ẽ actus vltimꝰ. Eſt em̃ actus vltimus in eſſe.poſſibilis aũt eſt reſpectu be⸗ 6 ne ecẽ.ſ.cognitõis. Ad ſecũdũ vo dicẽdũ.qꝙ nõ ẽ ſimile 4. d materia pꝛima oĩno.⁊ ð aia rõnali.quo ad hoc q; bʒ ſ rõnalis intellectũ poſſibilẽ. In hoc aũt ẽ ſimile ꝙ ſicut i materia pꝛima ẽ poſſibilis reſpectu foꝛmarũ in eẽ. ita ĩ⸗ d tellectus poſſibilis poſſibilitatẽ habet reſpectu foꝛmaꝝ gre ſiue ſpecieꝝ in cognitõe.In hoc ant ẽ diſſimilitudo.ip ni materiia pꝛima nullã habeat foꝛmã ð ſe pᷣter ĩam capa ne citatẽ. Intellectꝰaũt poſſibilis habet aliquã.qꝛ ipᷣaʒ foꝛ ni mꝗ eẽntialẽ ipᷣius aĩe.que eſt aliquid in ſe. VIHn materia 4 pꝛima nõ reflectitur ſuꝑ ſe. Mrticnlus ſecundus D ſecũdũ quo querit᷑.vtrũ ſit in aĩia ſᷣm q; ẽ actus coꝛꝑis.aut ſᷣm ꝙ ẽ hoc aligd. autẽ ESm ꝙ ẽ actus coꝛꝑis.videt᷑ ꝑ hoc qð cẽ foꝛma eꝑata a materia ẽ actꝰintellectꝰ.eꝛgo ſi nõ ẽ actꝰintelle pata a materia aut ↄiũcta.ergo intellectꝰ poſſibilis erit 7 foꝛma oiũcta materie.Eſt ergo intellectus poſſibilis in aĩa vt ẽ actus coꝛꝑis. Itẽ ois virtus appꝛebẽſiua cõſi⸗ milis ẽ nature quodammõ cũ appꝛehẽſo.ſ̊ intellectꝰpoſ⸗ , ſibilis ẽ vis apꝛehẽſiua.que magio ſe habet ad foꝛmas 4 abſtꝛactas a fantaſmate.q ad ſoꝛmas ſeꝑatas ſimplici ter.i Aã ſi intelligit ſeꝑatas.intelligit eas aliquo modo vt materiales. Reſtat ergo ꝙ intellectus poſſibilis ma⸗ 4 4 gis ẽ ipius aĩe ſᷣm ꝙ ẽ actus coꝛꝑis qᷓ m ꝙ ẽ hoc aliqꝗd Pꝛeterea.intellectꝰpoſſibilis m ꝙ dicit ph̊s.trãſmu . tat᷑ aliquo mõ ſᷣm ea que ſunt coꝛꝑis.ſ̊ aia ꝓut ẽ ſubſtã tia quedã in ſe vt ſpũs.nõ hac rõe mutat᷑ cñ coꝛꝑe ſ̊ ꝓut ẽ actus.ergo intellectus poſſibilis ẽ anie ſᷣm ꝙ ẽ actus. 1 Itẽ aĩia intellectiua ẽ vltimus actus hoĩs ꝗ addit᷑ vlt ctus.nõ ẽ foꝛma ſeꝑata a materia. pᷣ oĩis foꝛma aut ẽ ſe⸗ lxix. ſenſitinã ꝑtem.hoc aũt nõ erit tm̃ ſᷣm ꝙ ẽ motoꝛ coꝛꝑis hoc em ꝑtinet ad ꝑtem motinã.ergo qtum ad ꝑtem co⸗ gnoſcitiuã.nobilioꝛ ẽ cognoſcitina.ſᷣ̊ nõẽ alia que ꝑ ſe axppꝛopinquat niſi poſſibilis.ẽ ergo aĩa actꝰ hoĩs ſᷣm q; habet intellectũ poſſibilẽ. arra ſ iĩ tm eẽt in anĩa ᷣm ꝙ ẽ actus hoĩs.ipa aijt cũ ẽ ſeꝑata nõ ẽ actus.ergo ipſa vt ẽ ſeꝑata nõ habẽt intellectũ poſſibilẽ.eꝛgo intellectus poſſibilis nõ eẽt ſepabilis.ſᷣ̊ ẽ ſepabilis.eꝛgo nõ ẽ ipius aĩe ſᷣm ꝙ ẽ actus aĩe. Pꝛeterea.intellectus poſſibilis nõ pꝛius intelligit ſpẽs rerũ materialiũ.qᷓ; abſtrabant᷑ a fantaſmate.ᷣ cũ abſtrahbũtur ſunt ſicut ſeꝑate.q̊ ma⸗ gis ſe habet ad aĩam vt ẽ hoc aliꝗd in ſe.qᷓ vt ẽ actꝰcoꝛ⸗ poꝛis. Pꝛeterea.opoꝛtet intellectũ eẽ in mixtũ ab om̃i foꝛma et materia.ſi em̃ aliquã hr̃et.ꝓhibẽt intellectum extranee foꝛme.ergo neceſſe ẽ ꝙ ſit ipiuns aĩe ſeꝑabilis a coꝛꝑe.et ita nõ erit eius vt ẽ actus hoĩs.¶ Ad qð dicẽ dũ ẽc̃.ꝙ cũ ſit triplex differẽtia intellectus. ꝓut ſupꝛa di ctũ ẽ.intellectus materialis ẽ ip̃ius aĩe.vt ẽ actus hoĩs in coꝛpꝑe.intellectus vo poſſibilis.vt ẽ ſeꝑabilis a coꝛꝑe intellectus vᷣo ages.aĩe quaſi ſeꝑate a coꝛꝑe.Elñ eſt eiꝰ Fm ꝙ ẽ hoc aliquid.licet em̃ intellectꝰ agẽs habeat actũ qui ẽ abſtrahere ⁊ ille ẽ aie in coꝛꝑe.ille tñ nõ ẽ pꝛimus eius actꝰ.Añi ſᷣm hoc nõ determinat᷑ pꝛimo eẽ illius po tentie.¶¶ Ad obiecta ergo per hec põt rñderi.Et ad pꝛi⸗ mũ pꝛimo.licet em̃ nõ ſit intellectus poſſibilis vt foꝛma ſeꝑata a materia.eſt tñ ſeꝑabilis.differentie autem ille ſeꝑatum et cõiunctum.ſunt foꝛmaꝛum in eẽ.ſed ſᷣm ra⸗ tõnem he differẽtie ſunt.ſeꝑata cõiũcta.ſeꝑabilis et cõ⸗/ iũgibilis.⁊ hoc modo ſe habet intellectus poſſibilie aĩe vt ſeꝑabilis et ↄiũgibilis.et iõ ſuum intelligere ꝓpoꝛtio nale medium eſt inter intelligere ſpeciẽ in fantaſmate.2 ſpeciem omnino ſeꝑatam:et hoc eſt intelligere ſpeciem abſtractã a fantaſmate.¶ Ad ſecũdum patet per hec re ſpẽſio.quia cũ ſit foꝛmarũ abſtractaꝝ a fantaſmate.ali quã habet ↄꝑatõem ad fantaſmata vt a quo fit abſtra⸗ ctio.et ita ad coꝛpus.h̊ ñ ſic vt ſit anime inqtum ẽ actꝰ in coꝛpoꝛe tm̃.ſed vt eſt ſeꝑabilis a coꝛpoꝛe. Ad terciũ vo dicendũ.ꝙ illud quod dicit᷑ de intellectu quod tranlſ⸗ mutat᷑ ſᷣm ea q ſunt coꝛꝑis.h̊ ꝑ ſe dr ð intellct᷑u matiali de intellectu vo poſſibiii ꝑ accidens.quia intelligit foꝛ⸗ mas abſtractas a fantaſmate.que.ſ.licet ſint in fantaſ⸗ mate.pꝛeter fantaſma accipiũtur. Ad illud vo qð vl⸗ timo obijcitur.q; anima intellectiua ẽ actus homis vlti mus.oↄcedẽdum eſt.qꝙ hoc ẽ ſᷣm intellectũ poſſibilẽ.In⸗ tellectus em̃ poſſibilis eſt ad quẽ teꝛminatuꝛ motus qui ẽ ad ammã.et ab illo cũ ſe extendit.eſt motus qui eſt ab anima.cũ em̃ intellectus poſſibilis ſit actu apꝓpꝛehẽdẽs bonũ vt tale pꝛincipium motus.et ita intellectus poſſi⸗ bilis eſt anime.ꝓut eſt actus hoĩs.ſ̊ ꝓut eſt ſeꝑabilis. nõ vt ſit actus coꝛpoꝛis.quemadmodũ eſt dicere de ſen ſitiua.nec actus deteꝛminatus tm̃ anime dum eſt in coꝛ poꝛe.ſicut dicitur de illa vi que oꝑat᷑ in cellula logiſtica et illum actum non habet peꝛ ſe pꝛeter coꝛpus. Oarticulum terciuzʒ quo querit᷑.vtꝝ ſit poſ Qlibilis potentia eẽntiali vel accidẽtali. Et vi det᷑ ꝙ potẽtia eẽntiali.ſic em̃ ſe habet intelle⸗ ctꝰ ad intelligibilia.quẽadmodũ ſenſus ad ſenſibilia. ſed ſenus ſie ſe habet ad ſenſibilia vt nibil requiratur ex parte ſui ad hoc ꝙ ſentiat in actu.ſed tm̃ ex parte ſen ſibilis vt ſit ſenſibile actu.ergo ſic erit ex parte intelle⸗ ctus.vt nihil requiratur ex parte intellectus vt intelli⸗ gat actu.ſed tm̃ vt intelligibile diſponatur. vt fiat intel ligibile actu.et ita eꝛit ꝑoſſibile potentia eſſentiali.quẽ⸗ admodum Enlns Lontra inneletn⸗ poſſibilis nõ exit in actum niſi per agentem.qui ẽ ex ꝑarte ſui.qui re⸗ mouet pꝛinationem ex parte intellectus poſſibilis.er⸗ go intellectus poſſibilis dicitur poſſibilis potentia ac⸗ cidentali.¶ Ad quod dicenduʒ eſt.ꝙ non eſt ſimile hic et in rebus coꝛpoꝛalibus.nõ enim in intellectu ẽ acciꝑe 2 –— elligẽtia cõpꝛehẽdit. foꝛmã cõtrariã ꝑ quã ꝓhibeatur a foꝛma cõtraria. Vñ non ? neceſſaria remotio foꝛme vnius et inductio foꝛme alterius. ſicut ẽ in generatõe et coꝛuptõe ⁊ in alteꝛatõe ſufficit pꝛiuatõis remotio. Dicẽdũ ẽ ̊ ꝙ et in intelle⸗ ctu et in ſenſu vtrodiq; ẽ potẽtia eẽntialis.ł̊ in ſenſu ni⸗ hil requirit᷑ niſi intentio ex ꝑte ſenſitiui.ad hoc ꝙ ſenti⸗ at cũ diſpoſitõne que ẽ a ꝑte ſenſibilis.ex ꝑte vᷣo intelle⸗ ctus requirit᷑ pꝛeter intentõem.ꝙ in altũ reducat᷑.vt in⸗ telligat cũ diſponẽte q̃ ẽ a ꝑte intelligibił.vt ſit duplex diſpoſitio.vna a ꝑte iutellectiui altera a ꝑte intelligibi⸗ lis. et iõ neceſſe fnit habeꝛe intellectũ agentẽ.nõ tm̃ ꝓpteꝛ abſtractõem intelligibiliũ. ̊ pter ꝑfectõem ipᷣius poſſi bilis a ꝑte intellectus. m us queſli⸗ Dquĩtũ mẽbrum pꝛicipale bui rũt tria. Pꝛimo vtꝛũ ingeniũ.rõ.memoꝛia ⁊ intelligẽ tia ſint vna et eadẽ vis.¶ Secũdo ð differẽtia inter opi nionẽ.mẽtẽ ⁊ intellectũ. Tercio de differẽtia inter in⸗ telligẽtiꝗ.:excogitatõem.intentõem ⁊ freneſim. Dpꝛimũ quo ponit᷑ illa aug.que dicit.inge⸗ niũ.rõem.memoꝛiã ⁊ intelligẽtiã. vngemuʒ ſt uetige indicat.memoꝛia ſeruat.ĩ⸗ rõ ſint eadẽ vis aut difereẽtes.Similiter vtꝛũ memoꝛia ſit eadẽ cũ ĩtelligẽtia et rõe.an differẽtes ab illis. Vide tuꝛ ꝙ ſint vires differẽtes.quia ſicut dicit aug.ſuꝑ geñ. Ingenium ẽ ea vis.qua ſe extẽdit aĩa ⁊ exercet ad inco⸗ gnitoꝝ cognitiõʒ. Rõ vo ẽ vis diſcretiua inuẽtoꝝ. eꝛgo ingeniũ et rõ inter ſe habẽt differẽtiã tãq; vires diuerſe 4lCõtra.Elidet᷑ aũt.i ingeniũ et rõ ſunt eadẽ vis. In⸗ geniũ em̃ ẽ vis naturaliter diſcretiua veri ⁊ falſi.⁊ alia rũ differẽtiarũ:rõ vᷣo ꝑ ea que accepta ſunt iudicat.cuʒ nõ differãt inter ſe.niſi ſicut natura et nata diſpoſita. erũt ingeniũ ⁊ rõ vna vis intellectiua.qð vidr ex rõibj illoꝝ. Rõ em ẽ vis ꝑ ea que cõcedũtur ꝑuemẽdi ad inco gnita. Ingeniũ aũt ẽ vis inſtinetu natuꝛe intellectualis cadendi ſuꝑ occulta.Reſtat ergo ꝙ eadẽ ſit vis. bᷣ rõne differẽs. Ano⸗ ↄcedendũ ẽ.differẽtia aũt que atten⸗ ditur fit ſᷣi actus ꝑ pꝛius ⁊ poſſleꝛius exiſtẽtes.pꝛius eĩ inquirit hõ ꝑ ea que ſibi ſunt naturaliter inſita: ſecũdo iudicat cũ in aliquꝗ ꝑtem deteꝛminat.4Ad illud voqð obijcitur in cõtrariũ patet rñſio.qꝛ ſicut ex verbis aug. patet.differũt penes actus oꝛdinatos 'm pꝛius ⁊ poſte rius.que attẽdunt᷑ in exercitio ſiue inquiſitõne ad inco⸗ ipius rõis is imiliter queri᷑ de memoꝛia? intelligẽ tia.vtrũ ſint dẽ vis. nõ videt᷑.ponit enim aug,di⸗ gnitoꝝ äSin iudicio cognitoꝝ.quoꝝ vterq; eſt uerſas vires.memoꝛiã ⁊ intelligẽtiã ⁊ volũtatẽ.ſic ha⸗ bet᷑ in li.de trini.ergo memoꝛia nõ ẽ eadẽ vis cũ intelli⸗ gẽtia.¶ Voꝛte diceret᷑.ꝙ ibi accipiũtur memoꝛia æ intel lſigẽtia.ſᷣm ꝙ ſunt circa foꝛmas ſine ↄplexione.ſᷣ hoc nõ obſtat huic rationi. Si em̃ memoꝛia ⁊ intelligentia ibi differũt.ſimiliter habebũt hice differetiã circa foꝛmas ĩ oↄplexione exiſtẽtes.¶ Pꝛeterea.memoꝛia intelligibiliũ (ſicut dicit phᷣs) nõ diſtinguit tãq; vis altera ab intelle ctu.quẽadmodũ memoꝛia ſenſibiliũ a ſenſu :eꝛgo ñ erit memoria vis diſtincta ab intelligẽtia ſiue rõe.i Aãà ſi re⸗ cõdit iudicata a rõe.eadẽ vidr̃ eẽ cũ rõe.ſi vᷣo ſeꝛuat ea q̃ ſunt iudicada ab intelligẽtia.videtur eẽ eadẽ cũ intelli⸗ gẽtia.¶ Ad qð videt᷑ dicẽdũ.ꝙ aliter iudicãdũ ẽ de me moꝛia ym̃ ꝙ bic accipit᷑.⁊ ſm ꝙ accipit᷑ ab ang.in li.de trini. IObi em accipit᷑ vis ſine memoꝛia.ſᷣm ꝙ ẽ vis ĩ qua habẽtur ſpẽs intelligibiles: et ꝑtinet illa vis ad imagi⸗ nẽ diuinã.ad qua ſequit᷑ intelligẽtia tãq; ↄueꝛſiua ſupeꝛ veritates ſpecierũ intelligibiliuʒ: ⁊ gignit᷑ iſte actus ex omis ꝓcedẽdum eſt ad diuiſiões alias o ban.dama.et aug.q reſpiciũt ſuꝑ foꝛmas in ↄplexione exiſtẽtes. Et circa hoc ↄcur⸗ Poõt ergo queri an ingeniuʒ et illo actu.ſicut dicit aug. quẽadmodũ ꝓles ex parente:et ſunt ſic adinuicẽ.vt ſint eiuſdẽ nobilitatis.nõ ſic autẽ ſe habet memoꝛia hic dicta ad intelligẽtiã. ſ̊ memoꝛia dĩ offerre indicãda ab intelligeẽtia, vñ videt᷑ eẽ minoꝛis no pilitatis. et ꝑtinere ad rõemvt he tres.ingeniũ.ratõ.⁊ memoꝛia ꝑtinẽt ad eãdẽ vim.ſᷣ differũt 'm gradꝰ. In⸗ telligentia vo ẽ alia vis ab illis magis eleuata.vt ſic di ſtiguebat᷑ rõ ⁊ intelligẽtia inqᷓtũ erat circa ſoꝛmas ſine ↄplexione.ita diſtinguat᷑ rõ ⁊ intelligẽtia circa foꝛmas exiſtẽtes in ↄplexione. Ael ſi ĩtelligẽtia ẽ circa eadẽ cir⸗ ca que ẽ rõ ⁊ nõ alia:tũc eꝛũt hec quatuoꝛ.ingeniũ.ratõ memoꝛia.mtelligẽtia.vna ⁊ eadẽ vis.ſᷣ ſᷣm gradꝰ actuũ differẽtes.oes em̃ he erũt illa rõ.que reꝝ coꝛpoꝛeaꝝ na⸗ turas.foꝛmas.differẽtias.ꝓpꝛia ⁊ accidẽtia ꝑcipiebat ſ hoc ẽ ↄtrariũ illi qd alubi aug.determinat.ſᷣm imagi natõem. rõem.memoꝛiã. intellectũ ⁊ intelligentiã eẽ vi⸗ res diuerſas. Ibi em̃ loquit᷑ de his ſᷣm ꝙ ad diuerſa co⸗ gnoſcibilia referũtur. Senſus eĩ ẽ circa foꝛmas ſenſibi⸗ les abſente mateꝛia.Rõ vᷣo ẽ cuca foꝛmas intelligibiles inuẽtas in rebo ſenſibilibo. NDemoꝛia vo ẽ circa cogni⸗ tiua pᷣteritoꝝ.vt qð ſenſit aut qð rõe ↄpꝛehẽdit. Intel⸗ lectus aũt foꝛmarũ intelligibiliũ creataꝝ ſeꝑataꝝ a ſen ſibilibo. Intellectiua vᷣo diuinoꝝ:patet &̊ ꝙ aliter acci⸗ piũtur iſta ſᷣm ꝙ diuerſa ẽ actoꝛis intentio. Articulus ſecundus aſſignãtur a ioh.dama: Dicit em ꝙ pꝛimo ? opinio.ſecũdo mẽs.tercio intellectus.i Itẽ it differẽtias. dicit em ꝙ pꝛimus actus dr̃ in⸗ telligetia. qd vo circa aliꝗd ẽ intelligetia. intentio voca⸗ tur.qð aũt ꝓꝑmanẽs ⁊ figurãs aiam ad id qð intelligit excogitatio:excogitatõ vo in eadẽ manẽs ⁊ ſeipᷣ̃am exa⸗ minãs freneſis nominat᷑. fꝛeneſis dilatata facit cogni tõem. Intẽdamus pꝛimo differẽtis inter differentias vnius ꝑtis.⁊ differetias alterius ꝑtis.vtreq; em diffeꝛẽ tie ad cognitõem ꝑtinẽt. Et videt᷑ ꝙ ↄueniãt pꝛimo ĩ h ꝙ vtraq; diuiſio reſpicit ad ↄgnitõem qᷓ fit circa cõplexi ones ᷣ differẽter. AUna em̃ videt᷑ accipi ᷣm debile ⁊ foꝛ⸗ te in cognoſcẽdo ↄplexiones:et hec ẽ illa que pꝛimo acci pit opinionẽ. ⁊ vltimo intellectũ.opinio em ẽ veri ⁊ fal ſi. Intellectus aũt ſᷣm ꝙ hic accipit᷑ dĩ eẽ tm̃ veri.Alia ðvᷣo diuiſio ᷣm acceptões eoꝝ ꝑ que venit᷑ ad cognitõem cũ dr intelligẽtia.intentio ⁊ excogitatio.⁊ excogitatois determinatio.notãt em gradus in ꝓueniẽdo ad cognitõ nẽ. ¶ Sʒ põt queri cũ nõ ſint niſi due acceptõnes.ſᷣm æbile ⁊ foꝛte. ꝓpter ꝗo tria enumerãtur in pꝛima diui⸗ ſione: ſufficẽt el dixiſſe opinionẽ 7 intellectuũ. IYtẽ phs ponit quatuoꝛ grad. dic ei opinionẽ ↄſeqtur fides. fidẽ aũt ſuaſuz eẽ qð pcedit.ſuaſionẽ aũt rõ:quare ̊ nõ po⸗ nũtur quatuoꝛ differẽtie. ¶ Pꝛeterea. dubitatõ pꝛecedit opinionẽ.quare q̊ ñ oↄnumerat᷑.¶ Itẽ aug. in li . de vtili⸗ tate credẽdi.tria ponit.intelligere.credere ⁊ opinari .q⸗ rũ pꝛimũ dic eẽ ſine vicio.ſecũdum cũ vicio aliqñ. terci um nũqᷓ ſine vicio.i Itẽ hy larius ponit ſidẽ ſupꝛa itel⸗ . . ligẽtiã ſiue ſciam ⁊ opinionẽ.quare n ponũt B a ioh. dama.niſi due acceptões extreme ð pꝛimũ dicẽdũ ꝙ nõ tm̃ numerat᷑ acceptões extreme q di erüt fm debi litatẽ ⁊ ſoꝛtitudinẽ.ſ̊ mediũ ꝑ qdð veuit᷑ a debili ad foꝛte motꝰem mẽtis ẽ ꝑ quẽ venit᷑ ab imꝑfectõe opinionis ao intellectũ veritatis. ¶ Ad ſecũdũ dicẽduʒ. ꝙ illi gracg enumerãt᷑ a pho.ſumũt᷑ ex ꝑte acceptõis q ẽ opinio.pꝝ mo em̃ ẽ rõ.ſecũdo ſuaſio.tercio credit ſuaſioni. ⁊ ſic eſt opmio.ↄſequẽter ei ex ſuaſione ſeꝗt᷑ opinio. cu aut quie tat᷑ opinio ẽ fides. dico aũt fidẽ circa opinabilia. opinio autẽ ẽ acceptio alicuiꝰ cũ foꝛmidine alteꝛiꝰ. cu aũt aufeꝛ tur foꝛmido dĩ fides. fides aũt accipit opinabile ſine foꝛ midine alteriꝰ ꝑtis.¶¶ Ad terciũ vo dicẽdũ.ꝙ du bitatio nõ enumerat᷑ qꝛ ẽ motꝰindefinitꝰrõis.vires aut n opoꝛ tet multiplicare vel notificare ꝑ hmõi actu. cu mamke⸗ ſtũ ſit. ꝙ ecteille ñ ſit alteriꝰpotẽtie ꝙᷓ act efmitoꝛum. 2 Darticulũ ſecũdum vbi agit᷑ de differẽtia qꝗᷓ ¶ Nueſtio Ao quartũ dicẽdũ ?. ꝙ illa tria que ponit aug. in li.ð vtilitate credendi differũt ſic· vt intelligere ebeat rõi. credeꝛe pᷣo auctoꝛitati.opinari dᷣo erroꝛi.dr em opinart cũ opinamur nos ſcire qð neſcimus.et hoc ẽ erraꝛe.E roꝛ aũt nõ dicit motũ virtutis oꝛdinatũ, vñ nõ oputat᷑. contingit aliq opinari ſine errore.⁊ Fm boc dicũtur due recte acceptões.¶ Ad vltimũ dicẽdũ ẽ.ꝙ fides ⁊ ſci entia de quibo loꝗt᷑ aug.ↄtinẽtur ſub intellectu. Intelle⸗ ctus em̃ quidã ẽ credibilium ⁊ dr fides. alius ẽ intelle⸗ ctus ſcibiliũ.⁊ d ſcia.quedã em̃ ſunt ſupꝛa rõem.⁊ ta⸗ liũ ? fides: quedã po attingũtur rõe ceta. ⁊ dr ſcia. ſcia em̃ nõ tm̃ ẽ eoꝝ que cognoſcuntur ꝑ cãm.ſᷣ et alioꝝ que certitudinaliter m roem cognoſcutur. Aliteꝛ aũt ſumi tur ſcia a pho.cuʒ dr 4 tria ſunt intellectus.rõ et ſcĩa. e Intellectus ẽ eoꝝ q̃ ꝑ ie cognoſcũtur. KRõ ðo ab bis ad ſcibilia deductio ẽ neceſſaria.ſcĩa ðo certitudinalis co⸗ gnitio eoꝛum que per aliud vel per alia oↄgnoſcutur. rticulus tereauns D terciũ articulũ ꝓcedẽdũ.qꝗ ↄtinetĩ ſe intel ligẽtiã. intentõem. excogitatõnem.freneſim. ex quibo fit cognitio qui dr̃ ſermo interiꝰ di⸗ õt em̃ obijci ꝙ idẽ ſit intelligẽtia qð intentõ ſpoſi Intentio em ẽ motus virtutis intellectiue ſuꝑ aliquid./ Scũ intentõ nõ dicat᷑ niſi intelligẽtia circa aliquid. idẽ 7 motus.intelligẽtia ⁊ intentio.¶ Itẽ idẽ motus videt eẽ excogitatio et freneſis.Aã freneſis ẽ in ſeia manẽs . ſeipᷣ̃am diiudicãs.ad quid ̊ enumerãtur hi motꝰ vir⸗ tutis intellectiue tãqᷓ diuerſi·¶ Pꝛeterea.phs ponit q̃⸗ tuoꝛ differẽtias ꝑtinẽtes ad intellectũ ↄgnoſcitiuũ. ꝛi ma ?ẽ intellectus paſſibilis.ſecũda ẽ intellectus in effe⸗ ctu.tercia ẽ intellectꝰ in habitu.quarta ẽ intellectꝰ ade⸗ ptus. Põt queri qualiter ſe habeãt be quatuoꝛ diffeꝛẽ tie ad illas quatuoꝛ:i Aã cognitio que relinquit᷑ er fre⸗ neſi. nihil aliud vidr eẽ ꝙᷓ intellectus adeptꝰ.ipᷣa vᷣo fre neſis intellectus in babitu. reneſis em̃ ẽ excogitatio ſi bi ſufficiẽs. hec aũt ẽ intellectus ĩ habitu qui põt exue ĩ actũ cñ vult. Intellectꝰᷣo ĩ effectu quid aliud ẽ qꝙᷓ inten⸗ tio. Intentio em ẽ intelligẽtia circa aliꝗd hoc aut ẽ intel lectꝰi effectu.videt᷑ &̊ ꝙ ſuꝑfluat illa diffeꝛẽtia que ẽ ex⸗ cogitatõ.ſᷣm ꝙ ẽ figurans ad id qð intelligit᷑. us qðᷣ põt dici:ꝙ be quatuoꝛ differẽtie ꝑ quas venit᷑ ad cogni⸗ tõem ſic diſtinguũtur.vt intelligetia dicat᷑ actus virtu⸗ tis intellectiue circa maioꝛẽ ꝓoꝛtõem.q̃ ꝑticulat inten⸗ tõem cõmunẽ.cũ dr.totũ ↄtinuũ ẽ totũ.et iõ dĩ intelligẽ tia circa aliꝗd.i.ciꝛca ꝑticulatũ.excogitatio vo ẽ motus virtutis intellectiue ↄferẽtis boc cũ illo. Hoc em̃ ẽ figu⸗ rare aĩam ad id qð intelligit᷑.ex hoc em̃ relinquit᷑ figu⸗ ratio differẽs ᷣm diuerſam collatõem. VUnde pꝛima fi⸗ gura ſecunda et tercia. examinatio vᷣo et diiudicatio que ex illa collatõe ꝓcedit.quid aliud ẽ qᷓ motus ðᷣtutis intellectiue.qui dr rõcinatio.ex quo ſequit cognitio. et iõ dicit· ꝙ freneſis dilatata facit cognitõem. ¶ Uel alit põt dici et magis cõſonat cũ intentoibo vocabuloꝝ. vt intelligẽtia dicat᷑ acceptio pꝛĩcipij.illud em̃ dr ſimplici⸗ ter intelligẽtia.eo ꝙ ꝑ ſe adheret intellectꝰimtelligibili. Intentio do dicat᷑ ꝑ aliud cognoſcẽdi.i.pꝛincipiati.ſic cu dicit.quid intẽdis tu ꝑ hoc cognoſcere.⁊ dr intentio ↄgnoſcere hac ↄcluſionẽ.excogitatio vo ſit collatio pꝛin cipij ad cognoſcẽdum ꝑ illud.et hoc ẽ ꝙ ↄpꝛehẽſio vniꝰ pmaneat et figuret ip̃am aĩiam ĩ collatõe ad alterũ. Sʒ q; hoc nõ ſufficit niſi addat᷑ iudiciũ collatõis qð ſit ne⸗ ceſſe.et iõ ſequit᷑ excogitatio manẽs in eodẽ ⁊ ſe diindi, cãs.Seinde fit exitus a pꝛicipio ĩ ↄcluſionẽ.et hec ẽ fꝛe⸗ neſis dilatata.tũc em̃ ſit dilatatio indicij vel examina⸗ tõnis pᷣhabite.qñ fit exitus neceſſarius in ↄcluſionẽ.et ſic ẽ cognitio ↄcluſionis.¶ Ex iã dictis patet.qualiter rñdendũ ẽ ei.q ẽ obiectũ d intelligẽtia et intentõe. Cũ em̃ dr ꝙ intentio ẽ intelligẽtia circa aliqd.nõ accipitur ibi hoc nomẽ aliquid ĩ ſua geneꝛalitate.ſ̊ ſᷣm ꝙ; trahit il lud qð generale ẽ in ꝑtẽ.nec accipit᷑ ibi intelligẽtia ꝓut .³ðD xx. diuidit᷑ ↄtra intentõem.ſᷣ ꝓut quodamõ ẽ intẽtio. Ao ſecũdũ dᷣm.ꝙ in hoc differt freneſis ab excogitatõe. ꝗꝙ excogitatio dicit motũ rõis p̃ambulũ. freneſis do dicit motũ rõis ↄſequẽtem.ſicut in ꝑte pꝛactica.delibeꝛatõeʒ oↄſequit᷑ iudiciũ diffinitõis.¶¶ Ad terciũ vᷣo doᷣm ẽ. ꝙ dif fereẽtie quas ponit phᷣs.ſᷣm aliã rõem accipiũt᷑.qᷓ ille q ponũt᷑ a iohe dama.Differẽtie em̃ quas ponit phus ſu⸗ mũtur m gradus potẽtie.ẽ em potẽtia pꝛima q ſimpli⸗ citer dr poſſibilitas.ẽ em ſecũda.ſ.poſſibilitas diſpoſi⸗ ta:ẽ potẽtia ↄpleta.q drĩ habitualis.et ẽ potẽtia in actu Scðm bũc modũ in genere intellectꝰſunt quatuoꝛ gra dus. Pꝛimus ẽ intellectꝰ poſſibilis.cũ nõdũ ſuſcepit in⸗ telligibiles potẽtias. Secũdus ẽ intellectus ĩ effectu.cũ dr foꝛmatus.⁊ d potẽtia diſpoſita. Terciꝰẽ intellectꝰ in babitu cũ põt intelligẽ cũ vult.et dr potẽtia habitua lis. Quartus ẽ intellectadeptus cũ iã exiuit ĩ actuʒ. et d potẽtia ↄpleta in ſuo actu.ꝑ hoc ꝙ ſibi acqſiuit. Alie ðo differẽtie quas ponit dama. attẽdunt᷑ 'm ꝓgreſſum intellectus ſiue rõis ad habitũ pꝛĩcipij.vel pꝛicipioꝛum ad habitũ ocluſionis. terioꝛi anime et angeli. Acto de potentia intellectiua.ↄſequẽter dicẽdũ ẽ de actu Actꝰaũt eiꝰvocat᷑ ĩ ſacra ſcriptura ali⸗ qñ ſenſus interioꝛ.¶Circa quẽ pꝛimo On querit᷑. an hmõi ſenſus dicat᷑ ſpũalis eẽntialiter tĩ.vel accidẽtaliter.¶ Secũdo ſi ſit vnus ſo lus.an plures. Tercio vtruʒ ſit ſeꝑabilis. Quarto vtrũ angeli habeãt hmõi ſenſus.vel aĩe tm̃.4 Quinto de ꝗbo eſt hmõi ſenſus.¶¶ Sexto vtrũ ſenſus interioꝛ im pediat᷑ per exterioꝛem. lembrum pꝛumũ Irca pꝛimũ ſic obijcit᷑ ꝑ illud oꝛige.ſuper vj. leui.quintã inſuꝑ ꝑtẽ dño cui damnũ intulerat. Reſtituamꝰſanctis actibo quin q;ſenſus interioꝛis hboĩs. vt mundi coꝛde audeamꝰ?a videamus qᷓ doceat ihs. Ybi diſtiguit quin/ q; ſenſus. ̊ iſte ſenſus nẽ ſenſus coꝛꝑalis. Impoſſibile c em̃ ſenſu coꝛꝑali vidẽ deũ. Vñ aug.iĩ li, de videdo deo. Quãtũlib⸗ oclłi nri mutẽt᷑ ĩ meliꝰ.ocłis ſpũalibo ñ eqbũ tur. ꝑ qð vult ꝓbaẽ. ꝙ deũ oclis coꝛꝑalibo ñ videmꝰ.ſi. S nat᷑a ſpũalł ẽ detminata ad vidẽdũ ſpũᷣale.ſenſꝰ coꝛꝑal ñ fac vidẽ ſpũale.q̊ nec ſenſꝰſpũał pꝑt᷑ fũdari Sð naturazʒ ſpũalẽ.ᷓ ſenſꝰĩterioꝛ 'm naturã ẽ ſpũał.i Itẽ aug. ſen ſointioꝛ rficiet᷑ ĩ ↄteplatõe diuĩtatis.ĩtellectu eĩ deũ ca⸗ piẽꝰ.̊ ĩpoſſibile ẽ ſenſũ coꝛꝑalẽ ad ̊ ꝑueire. Gille ſenſꝰ ſpũał natalit.ꝗ.ſ.videt deũ.⁊ ita füdari ñ pt᷑ ĩ natura coꝛꝑali.¶ Itẽ aug.xj · de ci. dei. Qos ea ſenſu coꝛꝑis ita capꝛꝰ.vt ð his ñ ſenſu coꝛꝑis iudicẽꝰ.habẽ eĩ aliũ inti oꝛis ſenſũ iſto lõgepſtãtioꝛẽ.q iuſta ⁊ iiuſta ſentiꝰpᷣ ſen⸗ ſu coꝛpali ñ poſſumꝰiuſta ⁊ iiuſta ſentuꝛe.̊ ſenſ dintẽioꝛ ꝗh̊ faẽ ẽ naturalr ſpũał.¶¶ Cõtꝛa iob. xxviij.õ adeq bit ei auꝝ.glo.vmuſcuiuſq; mẽtẽ ab alteriꝰ ocłis coꝛpu lentia ñ abſcondet.⁊ loqꝗt᷑ de coꝛꝑalibo ocłis.̊ oculꝰ coꝛ paxł pt extẽdi ad ea q̃ metis ſũt.bᷣ G̊ ñ pt eẽ niſi fiat ſpua lis. vidr̃ ꝙ ſiat ſpũał.¶ Itẽ ĩ itellectu coĩcat᷑ hõ cũ an gel. In ſenſu cũ brutis.ſſi iſti ſenſꝰſũt pꝛij hoĩs. ſiue Fm natuꝛã ꝓpꝛiã ipᷣiꝰhois eẽt.ſm id ꝙ diſſiguũt ab ãget 7 bꝛutis.qꝛ ñ dicut᷑ ĩ õgeł ſenſꝰ.ſᷣim hũc modũ ⁊ intelle ciꝰ? ĩ eo.nec ĩ bꝛutis q̊ ĩ media nata er̃tĩ hoĩe ſenſꝰſpũa les.ſ.ſᷣm aliquã natuꝛã.qᷓ ſuꝑioꝛ ſit nata brutoꝝ.⁊ ife⸗ rioꝛ nata ãgeloꝝ.̊ ſᷣm natuꝛã ꝓpꝛiã hoĩs erit.vł ſm ſen ſũ coꝛꝑalẽ oꝛdiatũ ad itellectũ.vł ſᷣm ĩtellectũ oꝛdĩatuʒ ad ſenſũ.ita vt ſenſꝰſꝑ cadat ĩ eiꝰrõe.q;ꝛ H̊ mõ nec ↄueit ãgeł nec brutis.⁊ ita ſꝑ reſpectũ hñt ad coꝛpꝰ.¶ Item aug.iĩ li.de nĩia ⁊ ſpi.ſenſ ꝰvertet᷑ i imaginẽ. imaginatõ in rõem. rõ ĩ intellectũ. intellectus ĩ intelligẽtiã. intelli- gętia ĩ teũ.ꝗ̊ ſenſus tũc poterit ↄpꝛehendere intelligibi⸗ ¶ Lueſtio.lxx.de ſenſu in / lia. hoc nõ. niſi fieret ſpũalis. ac. ¶ Rñdendũ q; ſen ſus ſpiritualis fundat᷑ in natura ſpirituali ꝑ głiam.et nõ loquoꝛ de ſenſu ſpirituali.Fᷣm ꝙ in futuro ſenſus coꝛ⸗ poꝛales fient ſpuales.ſ̊ ſicut dẽ xij.roma. Refoꝛmami in nouitate ſenſus veſtꝛi:? ad hoc refeꝛt᷑.id qð dicit oꝛi⸗ ge. vj. leui.in glo.¶ Ad hoc qð querit᷑. Atrũ ſenſus coꝛ poꝛalis poſſit ꝑuenire.vt poſſit ↄpꝛehendere intelligibi lia ſᷣm ſe.dico ꝙ q;tũcũq; mutet᷑ ĩ melius.nõ pueniet ad hoc vt ↄpꝛehẽdat intelligibile ᷣm ſe.ſ.cogitatões. Sed quia himõi cogitatões habẽt quoſdã nutus ĩ impꝛeſſio⸗ nibo coꝑalibus.ꝑ quos poſſint cõpꝛehẽdi.quas etiã cõ⸗ p̃hẽdit viſus noſter.ĩ ꝗbo reſultat tales cogitatões.⁊ ad bhas impꝛeſſiones ↄpꝛehẽdendas ꝑueniet ſenſus coꝛꝑpa⸗ lis tãq in ſuis effectibus.Añ aug.in li.lxxxiij.q capien da ẽ ↄiectura ex ea ꝑte coꝛpis nr̃i.que plus habet luceʒ ſi em nõnullus animi nr̃i motus ĩ oculis nr̃is ↄgnoſcũ⸗ tur. ꝓbabile ẽ ꝙ tunc nullus motus animi latebit.ſ.rõ⸗ ni. cu coꝛpus ethereũ fuerit.in cuius ↄpatõe iſti ocłi no firi caro ſunt.cogitatões tñ ſᷣm ſe ab oculis mẽtis cõpꝛe hẽdũt᷑.ſ̊ ab oculis coꝛpalibo tãq; i ſuis effectibo⁊ ſignis 4Hern.de amoꝛe tei.ſpũᷣs habet ſuos ſenſus.ſic ⁊ coꝛ pus ſuos.ſᷣ ſpirituales ſenſus ſunt qui ſuꝑ ſpiritũ fun⸗ dant᷑.Et ᷣm hoc intelligit᷑ auctoꝛitas.xij.ad roma.mRe foꝛmaminiĩi nouitate ſenſus vri.¶ Ad hoc qð obijcitur ꝙ ſi ſenſus ſunt in hoie.opoꝛtet ꝙ fundãtur ĩ natura ſu- perioꝛi qᷓ; ſit natura brutoꝝ.⁊ que ſit infeꝛoꝛ natura an gelica.quia ĩ medio inter angelicã et bruta. Rñdenduʒ ꝙ ſuꝑ intellectũ fundant᷑.ꝑ quãdã tñ ſimilitudinem ad ſenſum coꝛꝑalem.ꝙ em̃ intellectus dr ſenſus hoc ẽ Fᷣm methaphoꝛam a ſenſu coꝛꝑali ⁊c· lembrum ſecundu Dſecũdum quo querit᷑.an ſit vnus ſolus ſenſus vel plures:videt᷑ ꝙ pluꝛes.dicit eĩ oꝛige.ꝙ ꝗnq; ſunt ſenſus interioꝛis hoĩs. gt mũdi coꝛde deũ videamus.g̊ plures ſũt ſenſus./ Itẽ bein.ſicut coꝛpus ſuos habʒ ſenſus gbus aie ↄiũgitur vita mediàte.ita aia habet ſuos ſenſus ꝗbo deo ↄiungitur caritate mediãte.¶¶ Jtẽ.xiiij.mar.ſuꝑ ülð Poterat iſtud venũdaꝛi ⁊c.glo.fides nr̃a tꝛecentis emi tur denarijs.decẽ ſenſibo ꝑ coꝛpus (En 7 ſpiritũ tri⸗ plicatis.ergo plures ſunt ſenſus. ¶ Cõtra/ꝑ actus co⸗ gnoſcũtur potẽtie.⁊ actus ꝑ obiecta:ſᷣ obiectũ ẽ vnũ.er⸗ go neceſſe ẽ eẽ vnu ſenſum. E ſit obiectũ vnũ dicit oꝛi⸗ ge. vj.leui.addamus his oĩbo vnũ ⁊ ꝑficiẽtur. ergo vna erit potẽtia ſᷣm quã erit videre.guſtare et hmõi.⸗ Iteʒ. j. ephe.ſuꝑ illð det vobis ſpm̃. glo.aug. In ſenſu exte⸗ rioꝛi nõ ẽ videre idẽ qð guſtare.in ſenſu interioꝛi nõ ſic H idẽ.et ita vt pꝛius. Itẽ haymo.ſuꝑ apo.Raptus eſt ioh.ſpiritu ad ſumma cõtemplanda.vbi nihil aliud vi⸗ dit ꝙᷓ audiuit.quia nihil alid ẽ videre qᷓ; audire.⸗ Cꝛe terea.aug.in li.de ania.⁊ ſpũ. Sic aꝑte nature ẽ ſpũs. vbi idẽ ẽ audire et videre et ecõuerſo.ergo vnus et idem actus.⁊ vna iteꝛũ potẽtis.cũ ergo obiectũ vnũ.ex nulla Pte erit pluralitas. ¶Kñſio. lures dicũtur ſenſus.nõ ꝙ potẽtie plures ſint.ſ̊ ꝗꝓpter modũ ↄpꝛehẽdẽdi.alius eĩ modus ↄpꝛehẽdẽdi cũ dr.iſte videt.q; cũ dĩ iſie audit. Aug. in li.ↄfeſſi.Cũ amo deũ meũ.lucẽ meã.odoꝛẽ.vo⸗ cẽ:cibũ:am plexuzʒ interioꝛis hoĩs mei vbi fulget anime mee qð nõ capit locus.vbi ſonat qð nõ capit coꝛpꝰ.vbi olet qð nõ ſpargit flatus.vbi ſapit qð nõ minuit edaci⸗ tas. Abi heꝛet quod nõ diuellit ſocietas.vñ nõ quia ob iecta ſunt plura.vel quia plures potẽtie.̊ rõe modoꝛuʒ opꝛehẽdendi diuerſificãtur.. Ad hoc qð obijcit᷑ex au ctoꝛitate hiero.ſuꝑ mar.dico ꝙ loquit᷑ ibi hiero.nõ tiũ EFm modũ ↄpꝛehẽdẽdich ſᷣm potẽtias ↄpꝛehẽdẽtes.quia: loquit᷑ ibi de ſenſibo et aĩe? ſpũs.ſᷣm ꝙ aia inferioꝛ p⸗ C. Alia ẽ em̃ potẽtia ſᷣm ꝙ dicimꝰſenſum coꝛpꝑis et anie idẽ inferioꝛis ꝑtis.⁊ ſpũs.i.ſuꝑioꝛis.ſm id.j.theſſa.v. Integer ſpũs veſter 7c. EUñ nõ loquit᷑ 'm coartatonem ad ſenſum ſpũalẽ. ̊ extendit nomẽ ſenſus ad ſenſum cõ⸗ 9. . AViuaz. que exuta coꝛꝑe viuit.⁊ ſenſus ſuos atqʒ ingenia muniter ſumptũ.Fᷣm ꝙ dĩ cõmuniter de ſenſibo interio⸗ ribus et exterioꝛibo.. Ao hoc qð dicit berñ.ſicut coꝛpꝰ bhabet ⁊c.dico ꝙ illa multiplicatio ẽ tm̃ ſm differentiaʒ modoꝝ ↄpꝛebedẽdi.vñ dicit berñ. duas radices bʒ iſie ſenſus. Elnꝗ in caritate. alterã in rõe. referẽdo ergo ao vnitatẽ pot ẽtie et obiecti.idẽ erit videre qð audirẽ:refe rẽdo ad modũ cõpꝛehẽdendi differũt. embrum tercium DOterciũ quo querit᷑vtꝛu ſenſus hmõi ſit ſeꝑa bilis a coꝛpe vel inſeꝑabilis. ſeꝑa bilis videt᷑.ꝑ aug.in li.ð ecclłiaſti.dogma. olũ hoiem credimꝰ habẽ aiam ſubſtan viuacit tenet.ergo ſi exuta a coꝛꝑe tenet ſenſus ſuos.er⸗ go hmõi ſenſus ſunt ſeꝑpabiles.¶ Itẽ caſſio.in li.de aĩa. ſciẽdũ ẽ ꝙ hic immoꝛtalis aĩa viuit in ſe.poſt huius ſe⸗ culi amiſſionẽ nõ reftante ſpũ ſicut coꝛpus.ſᷣ equali mo bilitate que illi attributa eſt.puta ſubtili vita eterna vi et audit tangit ac reliquis ſenſibus efficacius valet.er go aĩa poſt amiſſionẽ buius ſeculi ytitur ſenſibus ſuis. ergo iſſi ſenſus ſunt ſeꝑabiles.¶ Lotra.augin li. de li be.arbi.Magis arbitroꝛ rõe nos opꝛebedere.eẽ interi⸗ oꝛè quẽd ſenſum.ad quẽ ab illis quinq; notiſſimis oia referãtur.et poſtmodũ ſubdit.hoe aũt nec viſus nec au⸗ ditus nec olfatus nec guſtus nec tactus dici pt.̊ neſcio gd alið qð coĩter omibo pᷣſidet.ſi g̊ pᷣſidet.ſenſibo exteꝛi⸗ oꝛibo pꝛeſidet.ſ̊ iſti non ſunt ſepabiles a coꝛꝑe.eꝛgo nec iſte.¶ Ytẽ bern. in li.de amoꝛe dei.aſſignato hos quĩqʒ ſenſus. et vnus ẽ amoꝛ pentum.alins amoꝛ ſocioꝝ 2 ter cius amoꝛ inimicoꝝ.ſᷣ̊ hec nõ habet exercere aia niſi in coꝛꝑe.ergo iſti ſenſus nõ ſunt ſepabiles a coꝛꝑe.¶ Ad qð dicẽdum.ꝙ ſenſus interioꝛ dr dupliciter. Aliqn em̃ or ſenſus interioꝛ ꝗ ptinet ad ꝑteʒ ſenſibilẽ.ſ.ſenſus cõ munis ſiue imaginatio.Aliqn vo dicit᷑ ſenſus interioꝛ ipᷣius ꝑtis rõnalis.et hic dupliciter.dr em̃ aliqñ ſenſꝰ interioꝛ ꝑtinẽs ad intellectũ.aliqñ ꝑtinẽs ad effectum. Ad intellec tũ vᷣo dupliciter. aliqñ ſᷣm ꝙ ẽ mediãtibus ſpeciebo que ſunt in fantaſmate.aliqñ vo mediãtibo ſpe eiebus pᷣter fantaſmata.Si ergo dicat᷑ ſenſus interioꝛ pꝛimo mõ.quo ad actũ nõ ſeꝑatur a coꝛpoꝛe. Si vᷣo di⸗ catur ſenſus interioꝛ qui ad effectũ ꝑtinet.licet poſſit eẽ qtum ad quedã ſeꝑabilis.q;tum ad alia nõ ẽ ſeꝑabilis Si vᷣo accipiat᷑ ſenſus interioꝛ ꝓut ẽ mediaãtibo ſpecie⸗ bus in fantaſinate.nõ ſeꝑat᷑.alio ᷣo mõ ſeꝑatur. ¶ Per hec patet rñſio ad obiecta. Maʒ beatus berñ.loqꝗtur de ſenſu interioꝛi.Fim ꝙ ptinet ad affectuz. Zug. vo in li. de libe.arbi.loquit᷑ de ſenſu cõmuni.ſᷣm ꝙ pertinet ad ꝑtẽ ſenſibilẽ. Auctoꝛitas vo caſſiodoꝛi loquit᷑ de ſenſu interi oꝛi.Fm ꝙ ſenſus interioꝛ dr intellectus.Aug. vo in li.ð eccłiaſti.dogma.loquitur ð ſenſu cõmuniter. ſiue dicat᷑ ꝙ interioꝛ ſenſus pertineat ad parteʒ ſenſibiẽ ſiue r'na lẽ. Qametſi aia nõ ſit ꝙᷓtum ad paꝛtẽ ſenſibilẽ ſeꝑabilis Fm actũ:erxuta tñ a coꝛꝑe defert ſecũ hmõi potẽtias. Oaquartũ quo querit᷑.vtrũ angeli babeãt hmõi ſenſus.vel aĩe tm.ꝙ ſit angeloꝝ. vi⸗ det᷑ ꝑ hoc qð dicit hugo de ſancto victoꝛe. Vna erat creatura. cuius ſenſ? tot? intus glia creatura cnius ſenſus totus foꝛis erat.⁊ poſitꝰ ẽ hõ in medio.vt intꝰ⁊ foꝛis ſenſuʒ hret.ſᷣ illã creatuꝛa cuiꝰſenſus totꝰerat intꝰ.intelligit ip̃e angelnʒ:g angeli hũt ſenſuʒ inter ioꝛc. i Aug.in li.æ ciui.dei.ſiue vniueꝛ ſi mũdi coꝛpꝰ.figuras.q̃lirates.oꝛdinatũq; motũ.⁊ ele⸗ mẽta diſpoſita.a celo vſqʒ ad terra.⁊ quecũqʒ coꝛꝑa in eis ſunt.ſiue oẽm vit.xvł q nutrit ⁊ ↄtinet.qlis ẽ in ar⸗ boꝛibo. vł que 7 G bʒ et ſentit.qualis ẽ in pecoꝛibo.xel qᷓ 2 hec habet et intelligit.qualis eſt in bom:nibo. vel que nutritoꝛio ſubſidio non indiget.ſed tamen continet: ſen tit. et intelligit: qualis eſt in angelis.ſi ergo ſemue con⸗ — —— —— Hund Monnp freng obyſe ergded iree m hnöiſe Aſn 4 ſubgen ent los,er, Fgig, us ſer limo map⸗ gleter 8ſus, lioli fneri⸗ boin eane ſeio kleti Ene z Niier Nſihn 1 neſ ſoco etio enl⸗ glin. bbuo ſe e di⸗ t ie⸗ Per Urdr i pe⸗ len 16 e 66 ¶ Lueſtio uenit angelis.ergo ⁊ ſenſus interioꝛ. nõ ſolũ cõuenit aĩe.¶ Cõtra.ſenſus interioꝛ cõmunis ẽ nobis et bru⸗ tis. VUñ aug.in li.de libe.arbi. Aꝛbitꝛoꝛ illud eẽ manife ſtũ.interioꝛẽ ſenſum illũ non ea ti ſentire que accipit quĩq; ſenſibus coꝛpis.5̊ᷣ et᷑ ipos ab eo ſentiri.ſQõ ei ali⸗ ter beſtia moueret ſe appetẽdo vel fugiẽdo.niſi ſe ſentire ſentiret.ſ̊ nihil ẽ cõmune angelis ⁊ bruus.& ſenſus in⸗ terioꝛ nõ cõuenit. ¶ Rũñſio.ſenſus inteꝛioꝛ d duobus modis.Ano mõ dr ꝓpꝛie ſᷣm ꝙ ſentire ꝑtinet ad ꝑtẽ ſen ſibilẽ. et hoc mõ nõ ↄuenit angelis ſenſus interioꝛ.et ſic accipit aug.ſenſuʒ in pꝛedicta auctoꝛitate.que eſt in li. xæ libe.arbi.Alio mõ ſumitur ſenſus cõmuniter. ſᷣm ꝙ intelligere dr̃ ſentire.⁊ ſic accipit aug.ſentire ĩ li.de ci⸗ ui.dei.cũ dicit.ꝙ ſentire cõöuenit angelis.⁊ hoc mõ ſen⸗ — . ſus inteꝛioꝛ ↄuenit angelis. lembꝛum quintũ D aquintũ quo querit᷑. de ꝗbus eſt ſenſus interioꝛ. ſiue reſpectu quoꝝ. Vtrũ.ſ.reſpe ctu ſenſibiliũ.aut tm̃ reſpectu intelligibili um. reſpectu ſenſibiliũ videt᷑. Aug.in i. de lie arbe i ſentit ſe nõ videre dũ nõ videt.neceſ⸗ ſe eſt etiã ꝙ ſentiat ſe videre dũ videt.quia cũ eo appeti⸗ tu mouet oculũ videns quo mouet nõ videns.indicat ſe vtraq; ſentire.ſi ergo ſentit ſe videre dũ videt.cũ illð ſit ſenſibile. eſt reſpectu ſenſibilium.nõ ſolũ reſpectu intel⸗ ligibiliũ. EStra. bugo ce ſancto victo.poſitꝰ ẽ homo in medio.ſ.inter angelum ⁊ bruta animalia.vt intus et foꝛs ſenſum haberet. Intus ad inuiſibilia. foꝛis ad viſi bilia. Intus ꝑ ſenſum rõis.foꝛis ꝑ ſenſum carnis.ergo ſenſus interioꝛ eſt ſolum ad inuiſibilia.¶ Itẽ aug. in li. de ſpũ et aĩa.duo ſunt in homĩe ſenſus vnus interioꝛ.2 vnus exteꝛioꝛ.⁊ vtrũq; bonũ ſuum habet in quo reficit᷑. ſenſus interioꝛ reſicituꝛ in cõtemplatõe diuinitatis.ſen ſus exterioꝛ in cõtemplatõe humanitatis.ergo ſicut ſen ſus exterioꝛ ẽ in homine reſpectu ſenſibiliũ.ita videtur ꝙ interioꝛ ſit tm̃ reſpectu intelligibiliũ.¶¶ Ad qð dicen⸗ dũ ſicut dictum eſt.ſenſus interioꝛ accipituꝛ dupliciteꝛ. Aliqũñ em̃ accipit᷑ ꝓ ſenſibili ꝑte.ſ.interioꝛi.⁊ hoc mõ lo quit᷑ aug.in li.de libe.arbi.de ſenſu inteꝛioꝛi. Alio mõ accipit᷑ ꝓ ꝑte intelligibili.⁊ boc mõ loquuntuꝛ alie due auctoꝛitates dæ ſenſu interioꝛi.ſ.qautoꝛitas hugo.z aug. in li.de aia et ſpiritu. ¶ Membrum ſextum ODſextũ quo querit᷑.vtꝛuz ſenſus interioꝛ dicit aug.in li.de aĩa et ſpiritu. Cũ exteri ooi ſenſus carnalis bono ſuo vtit᷑ interioꝛ ſenſus mẽtis quaſi obdoꝛmit.nõ ei cogitat bona q̃ ſunt ergo ſenſus interioꝛ impeditur per exterioꝛem.¶ Con⸗ tra ſenſus interioꝛ pꝛeſidet exteꝛioꝛi ⁊ regit ipᷣm.ᷣ quod pꝛeſidet alij.nõ mutatur per ipᷣm. ſed potius mutat ipᷣm ergo interioꝛ ſenſus nõ impeditur nec retardatur a ſua oꝑatõe per exterioꝛẽ.¶ Item fantaſia que plus eſt vni⸗ ta ſenſui exterioꝛi qꝙᷓ intellectiua.nõ impedituꝛ ip̃ᷣm er o nec multofoꝛtius intellectiua que plꝰelongat᷑.¶ Ad c dicẽduʒ. ꝙ ſenſus interioꝛ ſᷣm ꝙ accipit ꝓ paꝛte in⸗ tellectiua.impeditur ꝑ oꝑatõem ſenſus exterioꝛis.2 eſt rõ huius.nõ quia pꝛeſideat illi vel nõ pꝛeſideat.ſᷣ quia cũ anima ſit vna et ſimplex.habens potẽtias diuerfas. tñ intendit oꝑationi ſenſus exterioꝛis.minus eſt inten⸗ ta oꝑatõi ſenſus interioꝛis.¶ Ad hoc quod obijcitur. ꝗ ſantaſia nõ impediti que magis vnituꝛ exterioꝛi ſenſui qi intellectiua. Rñſio.ꝙ non ẽ ſimile de fãtaſia et de ꝑte intellectiua.am ſenſibilis exterioꝛ ⁊ fantaſia currũt m eandẽ materiã.et ſunt circa ſenſibilia.et ideo vnum nõ impedit alterũ nec retardat.ſ intellectiua et ſenſibi⸗ lis exterioꝛ currũt ſᷣm diuerſas vias.et ideo vna impe⸗ dit aliam. . intenois ſenſus.qui iocũditate exteꝛioꝝ bonoꝛũ Pen⸗ 9 , atural ctiuã. noĩe telligit liberũ arbitriũ ſicut infra ſuo tractatu determi⸗ impediat᷑ ꝑ exteꝛioꝛẽ. E videt᷑ peꝛ hoc qdð lexj. ueſtio.lxxji.de cõſide- tione virium motiuarum rationalium. Dinnante gratia dei ꝓcededũ ẽ ad ↄſideratõeʒ viriũ mo⸗ tiuarũ rõnaliũ.quarũ differẽter ponit᷑ diuiſio.¶ Joh.dama.ponit diuiſioneʒ theliſim ⁊ buliſuim. hoc ẽ ꝑ volũtateʒ E et intellectiuã.noĩe aũt electiue volũtatis.in⸗ nat.¶ Aug. vo in li.de aĩa et ſpũ. ponit rõnalẽ.ↄcupiſci⸗ ſcibilẽ.⁊ iraſcibilẽ. et dicit totã aiam eẽ in bis potẽtijs. Potẽtias aũt ibi diſtinguit a viꝛibo in hoc.q; potẽtie di cũtur motiue.vires aũt cognitiue.licʒ potẽtie poſſint di ci vires.et ecõuerſo.Ex diuerſis auteʒ locis colligũtur due.ſ.ſindeꝛeſis quã ponit greg.ſuꝑ eʒe.a liberũ aꝛbitꝛi um quod a diuerſis ponitur expoſitoꝛibus.⁊ ſumituꝛ ab eo qð dr̃.xv.ecci. Ab initio fecit hoĩeʒ.⁊ reliquit eũ in manu cõſilij ſui ⁊c.vbi dat circũlocutõem liberi ar⸗ bitrij. ¶ Phus vo ſolũ intellectũ pꝛacticũ videt᷑ ponẽ vi motiu ex ꝑte intellectualis aĩie. Aug.ðdᷣo ponit ſuꝑioꝛẽ inferioꝛẽ poꝛtõem rõis. Pꝛimo igit᷑ inquiramus. ſi vna ſola ſit potẽtia motiua aut ples.¶¶ Secũdo ſi płes aliquo mõ.penes quid accipiat᷑ diſtinctio.cũ multiplex ſit diuiſio.deinde exequendum eſt de illis maxime que ad theologicam ſpectant ſpeculatõnem in queſtione ſe⸗ quenti. embzum pꝛimuz D pꝛimũ quo querit᷑.vtrũ ſit vna ſola po⸗ tẽtia.et videt᷑ ꝑ hoc ꝙ eẽntia anie rõnalis ſiue ſubſtãtia ſimplicioꝛ ẽ.qᷓ ſit eẽntia ce⸗ leſtis coꝛꝑis.ſ̊ eẽntia celeſtis coꝛꝑis habʒ vnicã vĩ motiuã.ꝗ̊ młtofoꝛtius aĩa rõnalis habebit vni cã vim motiuã.¶ Pꝛeterea.aĩa rõnalis ſᷣm ſeipᷣ̃am in⸗ q̃tum ẽ ſpũs.ẽ ſicut intelligẽtia angelica:ᷣ intelligẽtia angelica nõ hʒ niſi vnicã vim motiuã.q̊ nec aĩa rõnalis ſm ꝙ hmõi.] Ad idẽ facit.ꝙ ph̊ᷣs vnã tm̃ vim ponẽ vi⸗ cæx.ſ.intellectũ pꝛacticũ.et ẽ exemplũ ſuũ de ſpera pᷣma que vnifoꝛmit mouet᷑.⁊ vnicũ hʒ motũ.lʒ alie ſpere mo. tohabeãt defoꝛmes.ſic at᷑ ẽ de intellectu pꝛactico.viar̃ ex ꝑte rõnal aiĩe vnica eẽ potẽtia.¶ Cõtra młtiplex mo tꝰ ꝓcedit ab aĩa rõnali.ſ.motꝰſᷣm alteratõezʒ. vt a gau⸗ dio ĩ triſticiã.⁊ ecõueꝛſo motꝰlocalis:ſᷣ młuplicis motꝰ ĩ ſpẽ.młtiplex dr eẽ pꝛicipiũ.cũ q̊ vis motiua ſit pꝛĩcipi⸗ uʒ motꝰ.erit multiplex vis motiua.j Itẽ ab aĩa ſic̃ dĩc ioh.dama.ſũt ⁊ actões.⁊ ĩ ea ſũt paſſiones.pt qð erit vis motiua actiua ⁊ paſſiua.⁊ ita plłes. Itẽ ẽ motꝰpᷣm appetitũ ⁊ m fugã.⁊ motꝰiſti ſũt ↄtraꝛij. ꝓcedũt a cõ⸗ trarijs pꝛicipijs.ᷓ differẽtes viꝛes eꝛũt.Fm q̃s ẽ appetitꝰ 7 fuga.¶ Itẽ phes i li.de aia poĩt duplicẽ motiuã ronalẽ intellectũ ⁊ appetitiuã vi. Ad qð ddᷣm.q; ſũt płes mo tiue rõnales.¶¶ Ad obiectũ at pᷣmo ĩ ↄtꝛarium doᷣm ẽ.q; ph̊s cũ loqt᷑ de motiua vi coꝛꝑis ſuꝑceleſtis.loqꝗt᷑ de illa Fm quã fit motꝰcirclaris.⁊ dr motiua vis.ſiẽ diſpoſitõ mobił.̊ ẽ vis motiua alia.Fᷣm quã ẽ pꝛicipiũ motꝰacti⸗ une ĩ his ĩferioꝛibo.⁊ ita ẽ vis młtipler et᷑ ĩ coꝛꝑe ſuꝑcele ſti.̊ vnica dr 'm quã mouet᷑ circularit᷑.⁊ ñ mouet᷑ ĩ re⸗ ctũ nec violẽtat.¶ Ad ſcdᷣm dom. qꝙ lzʒ aĩa rõnał inqᷓtũ ẽſpũs.quãdã hʒ ſiłitudinẽ ĩtelligẽtie ãgelice.nihilomi⸗ nopʒ vi directiuã ad bonũ q̃ dr ĩtellectꝰpꝛacticꝰ.⁊ vĩ ap petitiuã boni.pᷣter h̊ at᷑ aĩa rõnal ĩqtũ ẽ aĩa.hʒ quãdaʒ vĩ appetitinã ex inclinatõe ad coꝛpꝰ.⁊ ita ñ dicet᷑ aia rõ nał tm̃ hr̃e vnã vĩ motius.ſ̊ plłes.Si vo dicat᷑ ĩtelligen tia ãgelica hr̃e vnicã.h̊ dici pt᷑ ĩ ↄpatõe ad aĩaʒ rõnalẽ ĩ qtũ ẽ gia. Ad illð qð teꝛcõ obijcit᷑.dðᷣm ꝙ ph̊s dinidẽ do õ fãtaſiã qẽ ꝑtis ſenſibił.poĩt vnicã.ſ.itellectũ.ꝗ itel⸗ lectꝰẽ rectꝰ.fãtaſia at᷑ rcta ⁊ ñ rcta.nihilominꝰ poit᷑ ap⸗ petitiua rõnał vis ꝑtis illiꝰ.vñ dic appetitiuũ ⁊ intelle⸗ ctiuũ.Vñ poĩt płes vires ꝑtis rõnalis motiue. xibile. Hiero. embrum ſecundum Dſecũduʒ quo queritur.cũ ſint plures ꝑ⸗ tes motiue.penes quid accipiat᷑ diuiſio. ¶ Ao qð dicẽdũ ẽ.q cũ in geneꝛali oĩs vis motiua rõnalis diuidat᷑ ꝑ im ꝑatiuã.ↄſili atricẽ et affectiuã. vt in hoc oñdatur quedã trinitatis ſi militudo in ꝑte motiua.et vnaqueq; haꝝ differẽtiaruʒ ſubdiuidat᷑. Quedã eĩ diuiſio accipit᷑ ex ꝑte ĩꝑatiue.q⸗ dã ex ꝑte cõſiliatricis.et quedã ex ꝑte affectiue.Ex ꝑte im ꝑatiue.illa que ↄtinet liberũ arbitriuʒ ⁊ ſindereſim. M impatiua aut ẽ m directõz nat᷑e aut rõnis. Scom directõem rõis liberũ arbitriũ.ſm directõeʒ nature ſin xeriſis.vel aliter. imꝑatiua.aut ẽ determinata ad vnuʒ 7 dẽ ſinderiſis.aũt ẽ poteſtas oppoſitoꝝ ⁊ dĩ liberũ ar· bitriũ. Ex ꝑte vo cõſiliatrieis accipit᷑ diuiſio ßm ꝙ acci pitur rõ cõſulendi ex oꝛdinatõe recta.ad ſuperna bona vel ad inferioꝛa bona.et ſᷣm hoc dicituꝛ poꝛtõ rõis in⸗ ferioꝛ vel ſu ꝑioꝛ. Ex pte vo affectiue cũ or alia volũtas theliſis.alia buliſis.hoc ẽ.alia ẽ natural volũtas. alia electiua ſiue deliberatiua. vt naturalis volũtas rñdeat ſinderiſi.deliberatiua vᷣo libeꝛo arbitrio. Quedã vᷣo ſu⸗ mũtur ex ꝑte ↄſiliatricis ſimul et affectiue.et h duplici ter. Fm ↄueniẽtiam quã habet aĩa rõnalis cũ angelo.et ßm hoc diuiditur ꝑ intellectũ pꝛacticũ ⁊ vim appetitiuũ vel bᷣm ꝙ ꝓpꝛiũ ẽ aie Ai ſic diuidit᷑ ꝑ rõnalẽ ↄcu⸗ piſcibilẽ ⁊ iraſcibilẽ. ¶ Gicẽdũ ẽ &̊ de libero arbitrio et ſinderiſi pꝛimo q̃ ſe babẽt ꝑ modũ potẽtiſſimi in aĩa.et ita ꝑ modũ pᷣſidẽtis et impantis.Oꝛ aũt liberũ arbitri⸗ um ſe habeat ꝑ moduʒ pᷣſidentis ⁊ inꝑantis habetur a beato berñ.ĩ li. de libe.arbi.liberũ arbitꝛiũ ſuo conatuꝛ eſſe coꝛꝑi.ſicut pᷣeſt ſapiẽtia oꝛbi:attingens a fine vſq; ad finẽ foꝛtiter. imperas.ſ.ſingulis ſenſibo ⁊ actibo ta⸗ potẽter. quatenꝰnõ ſinat regnare peccatũ in ſuo moꝛtali coꝛpe.i¶ Similiter ꝗ; pᷣſidet ſinderiſis in ſuo genere.põt haberi.ſicut em aquila ſuꝑfeꝛtur alijs.ſic et ſinderiſis ĩ ſuo genere ſuꝑfertur alijs. In pꝛimis ergo querit᷑ de li⸗ bero arbitrio.et deinde de ſinderiſi.⁊ ad illa cetera refe ramus.¶ Circa liberũ arbitriũ querũtur pluꝛa. Pꝛĩo an liberũ arbitriũ ſit aliquid in rerũ natura. Secundo quio ſit. Lercio in ꝗbo ſit.Quarto vtrũ ſit equaliteꝛ in oĩbus habẽtibo liberũ arbitriũ vel nõ. Quito vtrũ amiſ ſibilit vel inamiſſibilit ſit ĩ ilł Sexto r̃ſpectu qͥꝝ actuũ ſit. Et ſi ſit illð penes qð attẽditur meritum vel demeri⸗ tum. ¶ ueſtio. lxxij. de libero arbitrio ᷣm ſui ſubſtantiam. DOnſiderãdo itaqʒ libeꝛũ aꝛbitriũ pꝛimo ſᷣm ſui ſubſtãtiaʒ Querit᷑ ſi ſit aligd in reruʒ natura.Et rñdetur ꝙ ſic. ¶ Cõtra qð ſic ovijcitur Videt᷑ em̃ ꝙ nõ ſit libearbi.ſᷣm ꝙ ẽ fle m ſic arguit. Deusẽ bonus volũtate.et fecit hoĩem ad imaginẽ ſuã.ᷓ fecit hoĩeʒ bonũ volũtate Si hoc ſeqtuꝛ. ſimiliteꝛ ſequit᷑ ex alia ꝑte.Oeus ñ põt nõ eẽ bonus·et fecit hoiem ad imaginẽ ſuã. fecit eum talẽ.qui nõ põt nõ eẽ bonus.ꝗ̊ nõ ẽ in eo flexibilitas li. aꝛbi. ad oppoſita.et hec ẽ libertas de qua loquimuꝛ. q̊ ñᷣ hʒ libertatẽ.¶ Itẽ melioꝛ ẽ potẽtia faciẽdi bonũ.que eſt imꝑmixta potẽtie faciẽdi malũ.qᷓ illa que ſe hʒ ad vtrũ q;.ſ.ad poſſe facẽ bonũ ⁊ malũ.qð patet.qꝛ talis poten⸗ tia ẽ in deo. Si oĩs inuidia religiata ẽ a ſummo bono cũ talis potẽtia ſit nobiliſſima.⁊ coĩcare eã potuit.com muicauit eã rõnali creature que ẽ ao imaginẽ ſuã:eꝛgo rõnalis creatuꝛa habet potẽtia faciẽdi bonũ imꝑmixtũ potẽtie faciẽdi malũ.̊ nõ ẽ in ea libeꝛũ arbitriũ ſᷣm ꝙ ẽ flexibile ad bonũ ⁊ malũ./ Itẽ ſi nõ eẽt aliqua creatuꝛa in vniuerſo.que talẽ habẽt potẽtiã vt poſſet faci bonuʒ 7 nõ poſſet facere malũ.incõpleta eẽt vniuerſitas crea⸗ turaꝝ:cũ deus talẽ poſſit ſaceꝛe cꝛeatuꝛã.ẽ aliqua tat. ſi aliqua ẽ talis.hoc ẽ cꝛeatura rõnalis.ꝗᷓ creatuꝛa r5 nalis no habet flexibilitatẽ ad bonũ et malu. nec liber tatẽ ſm ꝙ bic loquimuꝛ de libeꝛtate. ¶ Cõtra.dama.oẽ geneꝛabile veꝛtibile. aiata vo ? irrõnabilia vertütuꝛ m coꝛꝑales alteratões.rõnale vo ſm electõeʒ· et ↄtempla⸗ tiuuũ ſᷣm excogitatõem.actiuũ vᷣo ſᷣm ↄſiliũ: relinquituꝛ ꝙ rõnalis creatuꝛa veꝛtibilis ẽ m electõem.⁊ hoc ẽ fle⸗ xibile ſᷣm libeꝛũ arbitꝛiũ. in ea ẽ libeꝛũ arbitꝛiũ flexibi le.¶l Itẽ berñ. tolle liberũ aꝛbitꝛiũ nõ eꝛit qð ſaluet᷑ tol⸗ le gram nõ erit vñ ſaluet᷑.ſᷣ ronalis creatuꝛa oꝛdinata ẽ ad ꝑticipatoem pᷣmij.⁊ meꝛitũ ẽ añ pꝛemiũ.⁊ pꝛicipium meꝛẽdi an meritũ.& ſi pꝛicipiũ meriti ẽ libeꝛũ aꝛbitriuʒ libeꝛũ aꝛbitꝛiũ ẽ in hoĩe.i¶ Itẽ aug.in li.lxxxiij.q ANeli oꝛ ẽ hõ qui volũtate q; qui E tate bon?ẽ. volutas er⸗ go libeꝛa hoĩ danda fuit. ¶Rñſio.ↄcedẽdo ꝙ libeꝛũ aꝛ bitꝛiũ ſᷣm ꝙ ẽ flexibile ad bonũ ⁊ malũ.ſit ĩ cꝛeatuꝛa rõ⸗ nali.j Ad hoc qð obijcitur.ꝙ cũ deus ſit neceſſe bonus 7 bomo ſit ad imaginẽ et ſimilitudinẽ cei.erit neceſſita te bonus.⁊ ita nõ habebit liberũ aꝛbitꝛiũ ⁊c. Dicẽdum ꝙ nõ ẽ ſimile.̊ bene tenet.deus eſt volũtate bonus ⁊ fe⸗ eit hominẽ ad imaginẽ ſuã.que fecit eũ voluntate bonũ. qa cꝛeatura cũ ſit ex nibilo creata vertibilis ẽᷣa ita opo ſitõem habet ad neceſſitatẽ.qꝛ neceſſitas ẽ ex ꝑte ꝑfecte potẽtie.⁊ ita ſolum in deo.nõ in creatuꝛa cũ ibi ſit dele⸗ etus potẽtie.et iõ nõ ſequituꝛ.q ſi deus ẽ neceſſario bo⸗ nus. ꝙ hõ exiſtẽs ad imaginẽ eius ſit neceſſaꝛio bonus. ¶ Ao aliud dicẽdum.ꝙ veꝛũ ẽ ꝙ deus potuit ofeꝝe ali⸗ cui creature potẽtiam deteꝛminatã ad bonũ.ſ̊ hoc nõ ꝑ natuꝛã ſ ꝑ gram. nulli em̃ creature põt ↄfene ꝙ habeat potẽtiam flexibilẽ ad bonũ et nõ ad malũ ꝑ natuꝛã.niſi dicat᷑ natuꝛa illud qð dat᷑ hoi a pꝛicipio.licet nõ ſit ð eẽ ip̃ᷣius. Cauſa aũt quaꝛe nõ põt ↄfeni hoĩ ꝑ natuꝛaʒ ẽ.ꝙ veꝛtibile m natura cõſequit᷑ de neceſſitate eẽ creature. Vñ ſicut nõ põt cõfeꝛꝛi hoĩ.ꝙ eius natuꝛa nõ ſit creata ita nõ põt cõfeꝛꝛi hoĩ ꝙ nõ ſit veꝛtibilis.ſᷣ ſolum ofeꝛt᷑ fi lio qui pcedit ab ipo ĩ ydemptitate natuꝛe.cõfert tñ cre atuꝛe ꝑ gram.qð nõ põt habeꝛe ꝑ natuꝛã.4 Ad alið di⸗ cẽdũ ꝙ nõ ſequit᷑ p ſi hoĩ nõ cõfeꝛtuꝛ potẽtia deteꝛmina ta ao bonũ ſᷣm natuꝛã.· ꝙ ſit incõpleta vniueꝛſitas cꝛea⸗ tuꝛaꝝ. illud foꝛſitan ſequeꝛet᷑.ſi aliquo mõ nõ cõfeꝛꝛet ei.ſ.peꝛ gꝛatiam. meſtio. lxxiin. Luid ſit libeꝛum arbitrium. queritur Einde qg ſit libeꝛũ arbitꝛiũ. Et h ſub tꝛiplici differẽtia. Pꝛĩo quid ſit Fm rem. Secũ do quid ſit ſᷣm diffinitõem. Zeꝛcio ꝗd Vſit ᷣm nomẽ. Circa pꝛimũ qꝛit᷑ pꝛimo quid ſit geneꝛe vtꝝ potẽtia vel habitus. 4 Secũdo ſi ſit potẽtia. vtꝛũ ſit potẽtia vna vel multe. Leꝛcio ſi ſit vna potẽtia vtꝛũ ſit rõ vel volũtas vel potẽtia. Articnlus peimns Irca pꝛimũ ſic obijcit. Herñ. libeꝛũ arbitꝛiũ 7 habitꝰ. Itẽ ꝙ potẽtia natalis exeat ĩ actuʒ babet ex eo. ꝙ potẽtia ẽ: h facile exeat. ha⸗ bʒ er habitu ſuꝑaddito:S cũ libeꝛũ arbitꝛiũ defacili exe at i actũ. videt᷑ ꝙ ſit habitꝰ. ¶ YItẽ aug. in enche. Homo male vtẽs libeꝛo arbitꝛio ꝑdit ſeipᷣm: hᷣ̊ cõſtat ; potetia nõ ẽ ãmiſſibilis.̊ nõẽ potẽtia.¶ Itẽ potẽtia nõ recipit magis et minꝰ.niſi rõe inclinatõis ad actu? hoc ẽ ꝑ ba bitůũ. ᷓ cũ lib. aꝛbi.recipiat magis et minꝰ. qꝛ libeꝛꝰ ẽ in vno qᷓ in alio.libeꝛũ ar bitriũ nõ erit potetia habitus q; planũ ẽ ꝙ nõ ẽ paſſio.⁊ quicqd ẽ ĩ aĩa ſicut dic phᷣus & babitꝰvel patẽtia vel paſſio. ⁊ nõ ẽ potẽtia vel paſſio. Fſẽ babitꝰ. Eõtꝛa Meꝛñ. aia bʒ tꝛes potẽtias natuꝛali ter ſibi inſitas.ſ.rõnabilitatẽ. volũtatẽ. facultatẽ.⸗ bãc vocat liberũ arbitriũ.&̊ libeꝛũ arbitriũ ? potẽtia. ¶Jtẽ nin. ungre liber mmge mmßnn mnply⸗ mian iſe, ferb nangi ſpiun tnig Gel 6 er⸗, ide Rro, nus ſlits dum ſe oni, 9 ſce le bo⸗ lg. dali ſ 6 hiſi dei Ure⸗ gta te ͦ n n 1i ☛ S. == 0 Queſtio eſt vis anime ſemꝑ tendens in bonum? trabens ſurſuʒ quã vocat beatꝰberñ.ſpm̃ dñi:et frequẽter vocat᷑ ſpiritꝰ in ſcriptura vt.ij.malach.Cuſtodite ſpm̃ ⁊c.et.viij. Ro. ſpũs poſtulat ⁊c.et alio noĩe ſeintilla rõnis ſeu ↄſciẽtie ue ſemper remurmurat ↄtra malum.2 tendit ſurſum. Arenn eſt alia vis anime q̃ ſemꝑ tendit deoꝛſum: ſcʒ ſen⸗ ſualitas.quã vocat bẽs berñ.aſpetitũ carnis.g debet eẽ media potentia.q̃ poſſit indifferenter tendere ſurſum et deoꝛſum:ſ hec noneſt niſi liberũ arbitriũ. ᷓ liberuʒ ar- bitrinz eſt potentia. Aut ſi eſt alia potentia media.que indifferenter ſit ad bonum et malum:querit᷑ que ſit illa Av qð dicendum/ꝙ liberũ arbitriũ eſt potentia hba⸗ itualis. pꝛo libito eligentis:et ex hoc ꝙ habitualis eſt. habet ꝙ facile exeat in actũ. Vñ ꝓpter ↄnenientiã quam habet cũ habitu naturali in facili exendo in actũ.freq̃n ter nomiatur habitus.Eñ dicit berñ.ꝙ eſt habitus ani mi liberi ſui.¶¶ Ad pꝛimo dicendum.ꝙ potentia nõ exit deſfacili in actũ niſi ꝑ habitũ.eſt verum de naturalibus potentijs:̊ non opoꝛtet de volũtarijs. immo iſti defacili exeunt in actũ ſine habitu ſuꝑaddito:⁊ hoc.quia imma teriales ſũt vt dicit phᷣs.q¶ Ad aliud dicendũ.qꝙ triplex eſt libertas. ſcʒ nature gratie et gloꝛie.qð dicit augꝰ. nõ inielligit᷑ de amiſſione potentie nec libertatis pᷣme.ſᷣ ſcde vel tercie.¶ Ao terciũ dicendũ.ꝙ liberũ arbitrium mediũ eſt inter eſſentiã et actum:põt ergo accipi/ꝓut te⸗ net ſe imediate cũ eſſentia.et ſᷣm hoc non dicit᷑ magis ⁊ minꝰ:vel ꝓut ẽ pꝛincipiũ actus.et ſᷣm hoc põt eſſe libeꝛi us vel minus liberum.et ſᷣm hoc põt accipi dupliciter. vel qᷓtum ad terminũ a quo.vel qtum ad terminum ad quem.Qam qᷓtum ad terminuʒ a quo aecipit᷑ hec diui⸗ ſio liberi.a coactõne.a miſeria.a peccato:qtuʒ ad liber tatem a coactõne.nõ dicit᷑ magis et nunus: qtum ad li⸗ bertatem a miſeria et a peccato dicit᷑.et qtum ad h.ſim pliciter dicit᷑ magis et minus.qᷓtum ad terminũ ad quẽ cum dicitur aut potens eſt in bonum ⁊ malum actũ aut onfirmatum in illo. Articulus. ij. Darticulũ ſecundũ quo querit᷑. Vltrũ libeꝝ arbitriũ ſit vna potentia pᷣm ſe. vel aliqͥ mo⸗ do plures. Et videt᷑ ꝙ nõ ſit vna potentia:nã mes virtutes nõ ſunt in eadẽ potentia.ſed diſtinguun⸗ tur Em diuerſitates potentiaꝝ. vñ quedã virtutes ſunt in rõne ſieut fides.pꝛudentia.⁊ hmõi.⁊ de donis ſiliter: queda ſunt in rõne quedã in voluntate: ſᷣ tam iülle qᷓ iſte ſunt in libero arbitrio.̊ liberũ arbitriũ nõ eſt vna potẽ tia ſ̊ plures vel aliquo mõↄtinens in ſe plures potẽtias 4 Item liberũ arbitriũ eſt facultas volutatis et rõnis. Hſᷣ ille potẽtie ſunt diuerſe:et diuidunt᷑ ex oꝓoſito.q⸗ Jtẽ berñ. vocat liberũ arbitriuʒ ↄſenſum.ug.facultatem. Anſel.ptatem:ſ̊ hec nõ ſunt vniꝰgeneris vel ſaltem vni us ſpẽi.&̊ nec liberũ arbitriũ.⸗ Itẽ videt᷑ ꝙ libeꝝ arbit. ↄtineat in ſe oms potẽtias.Dama.libere appetit.libẽ iu⸗ dicat.libere impetuʒ facit.libẽ diſponit.libere vult.libẽ ingrit. Sʒ iſti actꝰſunt diueꝛſaꝝ potẽtiaꝝ.Qam axpetẽ 2 velle ſunt ↄcupiſcibił.inꝗreꝛe diſponẽ rõnalis.impetũ facẽ iraſcibilis:q̊ in omibo ẽ libertas.nõſolũ in rõne vel volũtate. Item in om̃ibo his viribo ẽ meritũ 1 demeri tũ: H in ſolo libero arbitrio ẽ meritũ vel demeritũ. ꝛc̃. Cont. eligẽ eſt vndactꝰ. eſt vniꝰpotentie:ſᷣ nõ niſi li berũ arbitrin. & liberũ arbitriũ eſt ena potẽtia. 4 Yteʒz ẽ vyna potẽtia q ſemꝑ tendit ſurſuʒ. q̃ntũ eſt de ſe.Eſt alia q̃ tendit deoꝛſum. ꝗ̊ vna dʒ eſſe potentia media.Sʒ boc nõ eſt mſi liberũ arbi.̊ liberum arbi.eſt vna potentia. Bo ⸗ rñdendum eſt.ꝑ id quod dicit aug. in li. de nq; rñſionibo:cum loꝗmur de libero arbitrio.nõ de p⸗ te anime loqmur ſ̊ de toto.ñ dicimꝰ.ꝙ liberũ arbitri⸗ um ↄtinet in ſe om̃s vires.ᷣm q̃s eſt meritũ vel demeri⸗ tum:mõ mñ eſt iõ plures potẽtie eſſentiałr.ſ̊ pluriũ potẽ⸗ tiaꝝ:et ꝑ hoc pʒ ſolutõ ad pꝛimo obiectũ.⸗ Ad ſecũduʒ dicendũ.ꝙ liberũ arbitriũ dĩ facultas volutatis a rati⸗ 2 / .lxxiij. onis.quia in iſtis duabo potentijs eſt pꝛimo ⁊ pꝛincipa/ liter:libertas quia eſt rõnis vt cõſiliantis et voluntatis ſicut mouentis.etꝑ iſtas duas deſcendit libeꝛtas ad ali as quarum ſunt actus remotioꝛes. Fᷣm ꝙ dicit dama.li bere diſponit.libere impetũ facit.non ideo tñ dicet᷑ plu⸗ res potentie.ſed ↄtinens in ſe plures.ſcilicet om̃es illas in quibo eſt meritum vel demeritũ.Verumtamen libeꝛũ aꝛbitrium vno modo diuiditur ex opꝓpoſito contra alias potentias ſieut iam melius explanabit᷑.¶ Ao hoc quod obijcitur.ꝙ libeꝛũ arbitrium nominat᷑ tribus nominibo a ſanctis.Dicendum ꝙ hoc eſt ſᷣm diuerſos eius reſpe⸗ ctus.Poteſtas em̃ dicitur reſpectu actus et finis:ẽ enizʒ potentia oꝛdinata in finem mediante actu.facultas vᷣo dicitur reſpectu eins ꝑ quod illud reddit᷑ facile. Ratio em vel volũtas facilis dicit᷑.ſᷣm facultatẽ liberi arbitrij Vnde facultas dicit᷑ ratõnis ⁊ volũtatis: ↄſenſus auteʒ dicitur reſpectu mouẽtis. aut em̃ mouetur a deo ad bo⸗ num:aut ab aduerſario ſcʒ dy abolo. Ex hoc &̊ ꝙ huic vł huic aſentit conſenſus dicitur. (Articuius. uj. Bterciũ quo querit᷑. Vtrũ liberũ arbitriuz ſit volũtas.vel ratio vel potentia ſeꝑata a ra tione et voluntate. O aũt ſit voluntas. dicit Bamæ.nihil aliud voco liberũ arbitriũ niſi voluntateʒ. Vtem aug.nihil ia eſt in prate noſira ſicut voluntas. q̃ cogi non põt:ſed liberum arbitrium eſt hmõi ergo ⁊c. IYtem meritũ reſidet penes voluntatẽ pꝛincipaliter. et penes liberũ arbitriũ pncipaliter:q̊ liberum arbitrium eſt voluntas.¶¶ Item berñ.nõ incõgrue liberũ aꝛbitrinʒ dicit᷑ oſenſus liber ꝗpter voluntatẽ.¶ Item berñ. liberü arbitriũ vbiq; ſequit᷑ voluntateʒ.vt niſi deſinat illa:iſta non careat:ſicut em in bono ⁊ malo eque ꝑdurat volun⸗/ tas:ita⁊ liberũ arbitriũ 2¾ ſit ratio videt᷑. Aug. de ꝗqnq; reſponſionibo.liberũ arbitriũ.dicit᷑ ab arbinado. quia rõnali ꝑti quid eligat.quidve recuſat nomen acce⸗ pit.¶ Item berñ.diſtinguit inter liberũ arbitriũ.⁊ libe rum ↄplacitũ.et liberũ ↄſilium et dicit. Arbitriũ quidẽ iudiciũ eſt.ſicut vᷣo iudicij eſt diſcerneꝛe quid liceat quid ve nõ liceat.ſic conſilij ꝓbare quid expediat qdve nõ ex⸗ pediat.ſic et ↄplaciti exꝑiri.quid libeat quidve nõ libe⸗ at: cum liberũ arbitꝛiuz ſit diſcernere quid liceat vel nõ.et hoc ſit rõnis tm̃. videt᷑ ꝙ liberũ ar bitriũ ſit rõnis tm̃.¶ Item pᷣs. In imagine pertranſit homo.imago dei ratio eſt.ſ̊ liberũ ar bitriũ eſt illud.ſfᷣm qð gerit hõ ima⸗ ginem dei. Eñ richardꝰ.vicinꝰadheret deo eiuſq; tenet imaginem libe.axbi. liberũ arbitrium eſt ratio. aũt nõ ſit ratio vel voluntas.ſed potentia diſtincta a ra tione et a voluntate videtur.quia in anima ẽ imago tri⸗ nitatis ex ꝑte cognitiue.ſcʒ memoꝛia intelligentia ⁊ vo⸗ luntas.Similiter ex ꝑte motiue.liberũ aꝛbitrium. ratõ 7 voluntas vt dicit aug-Volũtas ꝗ̊ ex iſta ꝑte rñdet vo⸗ luntati.ex illa ratio intelligentie: ̊ liberuʒ arbitriũ re⸗ ſpondet mẽoꝛie: ſicut mens ſiue memoꝛia eſt ꝑs imagi nis ex ꝑte cognitiue.ita lib.ar.ex ꝑte motiue:⁊ ita vide tur ꝙ ſit potẽtia ſeꝑata a rõe ⁊ volũtate.⸗ Item ratõ eſt quedam pticularis potentia ad cognoſcendũ. voluntas ad appetendũ:ſ̊ liberũ arbitriũ nõ eſt ꝑticularis poten⸗ tia. Vnde aug.cum de libero aꝛbitrio loquimur.non de ꝑte aĩe loqmur ſed de toto: ſi ergo potentia vniuerſalis diſtinguit᷑ a ꝑticulari.liberiũ aꝛbitriũ differt a volunta te et a ratõnc. Item dama.ponit ipᷣm vniuerſalẽ mo⸗ toꝛem in anima.vñ dicit.libere vult.libere indicat.libe⸗ re appetit.libere ↄſiliat᷑ ⁊c᷑.ſed vniuerſalis motoꝛ diſtin⸗ guitur a ꝑticulari.g̊ idem quod pꝛius.¶¶ Iteem berñ. con foꝛmatio eſt.vt imago faciat in coꝛꝑe.quod foꝛma facit in oꝛbe:mouet potentiſſime oꝛdinat ⁊ admiſtrat 2 nulla cogit᷑ ncc̃itate.St ꝙᷓ potẽtiſſimũ ?᷑. nõ ẽ potentia deter miĩata.ſ̊ vmuerſalr imperãs.¶ Rñſio.cõcedo ꝙ li.ar.ẽ vlłr imperãs.et ſic pᷣſidet motoꝛ oꝛbi. ita iſtud motoꝛ eſt vlr imperãs. ſ̊ nota de li.aꝛ. ſiẽ de mente:mẽs em̃ aliqñ arbitriũ eſt ptas ſeruandi rectitudinẽ ꝓpter ↄpꝛehendit totã cognitiuã.ſm ꝙ dicit aug. ꝙ mens ba⸗ bet imaginatõneʒ in potentia cognoſcendi.⁊ ſimilitudi⸗ nem in potẽtia diiigendi:et hoc mõ dicit m in pᷣmo ſen ten.ꝙ iſta tria.ſcʒ memoꝛia intelligẽtia et volũtas ſunt vna mens. Alio vᷣo modo eſt ꝑs imaginis ſᷣm ꝙ mẽs dr a ſeruando ſimilitudineʒ. Intelligentia a cognoſcendo volũtas ab appetendo ſummã veritateʒ: ſimiliter ex ꝑte motiue libeꝝ arbitriũ.aliqñ ſumit᷑ diſtincte:aliqn indi⸗ ſtincte. Indiſtincte ſᷣm ꝙ eſt potentia aie vniuerſalis:et actꝰeius ſunt actus aliaꝝ:⁊ ſm h̊ nihil aliud eſt qᷓ; pote ſtas rõnalis ad oꝓoſita. Hoc mõ dicit aug.cuʒ de libe⸗ ro arbitrio loqmur.nõ de ꝑte loqmur ſ᷑ de toto: ſic eniʒ ↄpꝛehendit totam imagineʒz ex ꝑte motiue.Alio mõ ſu⸗ mit᷑ diſtincte.ſᷣm ꝙ eiꝰactus ẽ facere ꝓ libito.⁊ hic ẽ cõ⸗ munis libero arbitrio creature rõnalis ⁊ creatoris.vel obtem ꝑaꝛe deo:⁊ hic eſt ꝓprius rõnali creature bone vel etiã eligeꝛe ⁊ hic actꝰeſt a rõne ⁊ volũtate. etẽ coĩs oĩim rõnali creature hoc aũt mõ ſᷣm ꝙ diſtincte accipit᷑ ẽ po⸗ tentia diſtincta a rõne et voluntate. VUñ tenet imaginezʒ patris ex ꝑte motiua.ratõ filij volũtas ſpũſſancti.¶¶ Ad illas auẽtes ſanctoꝝ ꝗ vident᷑ ↄcludere.ꝙ liberuʒ aꝛ⸗ bitriũ ſit volũtas. Dicendũ.qꝙ ſancti nõ intendũt diceꝛe ꝙ liberũ arbitriũ eſſentiałr ſit volũtas.h̊ ꝙ penes illaʒ pᷣncipałr attendit᷑ libertas:vnde ob hac ſolã ratõeʒ dici tur liberũ arbitriũ volũtas.ꝗa penes illã attendit᷑ pꝛin cipaliter libertas erꝰ.¶¶ Ad üllud qð obijcit᷑ ꝙ ſit ratio. dicendũ ꝙ hoc intelligit᷑ ratõe arbitrij ſiue iudicij: ſicut em̃ liberũ aliqñ dr voluntas ꝗpter ipᷣam libertatem. ſic aliqñ dicit᷑ ratio ſiue rõnis ꝓpter arbitriũ.ſᷣm hoc iudi⸗ cant rõnes pꝰ ꝓpoſite.¶ Ad illud ꝙ obijcitur.ꝙ imago mentis ratio ẽ et ᷣm liberũ arbitriuʒ homo gerit ſimili⸗ tudinẽ. Rñſio.ꝙ accipit᷑ ratio duptr.aliqñ ↄmunit᷑ Fjᷣm ꝙ tenet totã rõnem ꝑtis motiue ſuꝑioꝛis:et hoc mõ ideʒ eſt cuʒ libero arbitrio indiſtincte ſumpto. Aliqñ vo de⸗ terminate ſumit᷑ ſᷣm actũ diſcernendi. et ſic differt libe⸗ rum arbitriũ ꝗꝓprie ſumptũ a ratõne. rum ſecundum Onſequẽter dicendũ eſt ꝗd ſit liberũ arbi⸗ trium ſm diffinitõneʒ. Biffinit aũt anſel. liberũ arbitrinʒ ſic.ſcʒ in li.de libe.arbi. Liberũ arbitriũ eſt ptas ſeruandi rectitu i. ꝓpter ip̃am rectitudinẽ. ¶ Item ponit᷑ alia diſfinitio aug.q̃ talis eſt.Liberũ arbitriũ eſt facul⸗ tas volũtatis et rõnis.qua bonũ eligitur gra aſſiſtente. malum vo gra deſiſtente. ¶ Item alia ẽ beati berñ.in li bꝛo de libe. arbi. Liberũ arbitriũ eſt ↄoſenſus ob volun⸗ tatis inamiſſibileʒ libertatem.⁊ rõnis indeclinabile iu⸗ dicium.¶ Pꝛimo querendũ eſt de qualibet diffinitõne ꝑ ſe.¶ Deinde q̃liter diſtinguunt᷑ inter ſe. Irca pꝛimã diffinitõneʒ anſel.que eſt:liberũ ſe. Obijcit᷑.i 2õ em̃ videt᷑ ꝙ vniuerſałr ↄueni at:qdia liberũ arbitriuʒ eſt omune deo.⁊ angelis bonis 72 malis:ſ̊ ptas ſeruãdi rectitudinẽ nõ eſt in angelis ma lis.nec in damnatis.cũ nõ poſſit in eis eſſe rectitudo:er go nõ põt in eis ſeruari. eis nõ cõuenit hec diffinitio. Item in creatura rõnali eſt ptas ſeruãdi rectitudinezʒ ꝓpter rectitudinẽ et eaʒ deſerendi.⁊ ptᷣas li.aꝛb.ẽ ad hec duo:quare ᷓ diffinit᷑ tm ꝑ alterũ.¶ Item libeꝝ arbitri⸗ um ẽ ptᷣas ſeruãdi rectitudinẽ ꝓpter ſe.ſ̊ nihil ad ſeipᷣm oꝛdinat᷑ tanqᷓ ad finẽ.q̊ non bñn dicit᷑ ptas ſeruandi rct᷑i tudinẽ ꝓgt üettndini Ki io.dicẽdũ ꝙ pt̃as ſeꝛuãdi accipit᷑ dupłr.Ano mõ ſᷣm ꝙ colligit᷑ a ꝑte eiꝰqð pt᷑ ſer uare.⁊ ciꝰqð põt ſᷣuaꝛi.⁊ medijꝓpt᷑ qð pt ſuaꝛi:ſᷣm hũc modũ abſente rectitudie ñ ẽ ptas ſᷣuãdi rectitudinẽ.ſic aũt nõ ſumit᷑ in diffinitõne libe.arb. quam ponit anſel. Alio mõ dr̃ ptas ſeruandi ſolũ qtum ad aliꝗd qð perti net ad naturã potentis.⁊ ſᷣm hũc modũ abſente rectitu⸗ dine eſt ptas ſeruandi rectitudinẽ:et eſt exemplũ anſel. de pꝛate videndi:que vno mõ colligit᷑ ex vidente viſo et medio.et ſᷣm boc cũ abſens eſt viſibile.vel cũ defectus ẽ cebite diſpoſitõis ex ꝑte medij.dr ꝙ hõ nõ põt vidẽ rem illã. Alio vᷣo mõ dicit᷑ potẽtia videndi tm̃ q;tum ad vᷣtu⸗ tem q eſt ex ꝑte vidẽtis.⁊ ᷣm hũc modũ ſiue ſit ablſens ſi ue pns.obiectũ ſiue mediũ diſpoſitũ ſiue nõ.dr ptᷣas vi⸗ dendi.¶ Ad boc qð querit᷑.qꝛe nõ diffinit᷑ pras deſeren⸗ di.cũ ſit ptas opoſitorũ.dico ꝙ ptas opoſitorũ dr du⸗ płr. Qñq; oppoſitoꝝ ita ꝙ vtꝛiuſq; ꝑ ſe:qñq; ad vnũ ꝑ ſe ad alteꝝ ꝑ accidẽe. Qñq; ad alteꝝ ꝑ ſe.ad alteꝝ ñ:libe. arbitriũ & nec eſt ſcʒ finaliter ad malũ ꝑſe nec ad malũ pꝓ accidens.ſᷣ eſt tm̃ mali:qñ ergo dr̃ ptas deſeꝛendi.non determinatuꝛ finis eiꝰſed id circa qð.¶ Ad illud quod obijcituꝛ.ꝙ rectitudo nõ eſt finis ſuipſius. Vñ et nõ eſt ſeruanda ꝗpter ſe:dico ꝙ duplex ẽ rectitudo. vna creata et altera increata. Scðda eſt in deo.pᷣma in libero arbi⸗ trio q̃ eſt ad illã. Rectitudo &ᷓ illa ꝓpter quã iſta eſt ſer⸗ uanda.eſt rectitudo in creatura:diffinit᷑ em̃ liberũ arbi triũ.vt eſt mune deo ⁊ creature. opoꝛtet ſumere recti⸗ tudinẽ ſᷣm ꝙ ↄuenit vtriq;:⁊ ſic reſpectu dei cauſam fi⸗ nalem. reſpectu creature rõnem tm̃. et nõ cauſam fina⸗ lem:quia ipᷣa nõ eſt cauſa finalis ſuipſius. rticulus ſecundus aug.eſt facultas rõnis ⁊ voluntatis.qua bo⸗ num eligitur gra aſſiſtente.⁊ malũ cadẽ deſi⸗ ſtente. ſic obijcitur. Dic em anſel.ꝙ ſi aliqd additũ ali⸗ cui minuit et ſeꝑatũ auget.nõ eſt illud nec ꝓs illiꝰ:ſᷣ po· teſtas peccandi inq;tum hmõi minuit libertatẽ:liberioꝛ em̃ eſt.ꝗ põt recte agere.⁊ nõ põt non recte agẽ. q; ſi põt recte agere ⁊ nõ recte:g̊ᷓ pt̃as peccandi nõ eſt ꝑs liberta⸗ tis.̊ᷓ nec liberũ arbitriũ.ꝗ̊ non ẽ ponendũ in diffinitõe illius. 4 YItem nõ eſt vna facultas diuerſaꝝ potentiarũ ſed ratio ⁊ volũtas ſunt diuerſe potentie.̊ liberũ arbi⸗ trium nõ eſt facultas illaꝝ potentiaꝛum.4 Item facul⸗ tas voluntatis ⁊ ratõnis:conuertitur cum in libero aꝛ⸗ bitrio.ᷓ ſuꝑfluum eſt illud quod additur qua bonũ eli⸗ gitur 7c. 4¶ Ad pꝛimuʒ dicendum. ꝙ eſt triplex libertas ſcʒ nature gratie ⁊ gloꝛie:libertas nature libera eſt a co actõne.libertas gratie a culpa.libertas gloꝛie a miſeria qñ ergo dicitur:qð ſeꝑatum auget ⁊ additum minuit.ñ eſt ꝑs illius:nõ intelligitur ð libertate nature.qꝛ illa nõ põt augeri vel minui. Merñ.ſicut in bono ita ⁊ in malo eque ꝑdurat volũtas:ſᷣ dicit reſpectu eiꝰ qð eſt a culpa et a miſeria.põt eniʒ culpa augeri vel minui et miſeria. AVñ magis liberũ põt eſſe ab his tm̃.vñ potentia eligen di malũ gra deſiſtente. eſt ꝑs libertatis nõ ſᷣm ꝙ ↄmu⸗ nis eſt cũ deo ̊ pᷣm ꝙ creatura.4l Ad alind dicendum. ꝙ rõ dr duptr.eſt em aliqũ ratio cognitõ veri.· et H non ptinet ad liberũ arbitriũ Fᷣm ꝙ; hmõi.Dicitur etiam ra⸗ tio cognitio boni.et hoc dupłr:quia põt eſſe cognito bo ni quod eſt faciendũ ſimpłr vel non faciendũ.⁊ B iteruʒ nõ habet vnitatẽ cum volũtate.ſᷣm ꝙ liberũ arbitrium eſt facultas volũtatis ⁊ ratõnis.Ratio em̃ põt eſſe ↄgni tio boni.nonſolũ qdð faciendũ ſit vel nõ faciendũ.ſed co⸗ gnitio boni faciendi ad h̊vt fiat.⁊ hec eſt ꝓxima diſpoſi tio ad voluntateʒ:ſicut ́̊ pxima diſpoſitio et foꝛma hñt quodammõ vnitatem: ita ᷣm hac viã ratio et voluntas vt ſint quaſi vna potẽtia:⁊ Fm hoc põt eſſe vna facultas volũtatis ⁊ rõnis:rõnis vt ↄſuetis.volũtatis vt inclinã tis.¶ Ad terciũ dicendũ.ꝙ nõ ſuꝑfluit illud quod appo⸗ nitur in diffinitõne qua bonum eligitur. Qametſi ↄuer tat᷑ liberũ aꝛbitriũ facultas volũtatis ⁊ rõnis.nõ tnp pter h̊ dat᷑ intelligi· ꝙ iſta facultas ſit opoſitoꝝ. Intel⸗ ligit᷑ aũt ꝑ H̊ qð ſeqꝗtur.q̃ bonũ eligit᷑ ⁊c.· Pꝛetẽa duplex enltas volutatis 2 rõnis. Eſt em qdaʒ facultas vo⸗ lũtatis natalis.q eſt determiata ad vnũ tm̃.⁊ iſta nõ cõ uertit᷑ cũ libe.ar. Eſt alia facultas volũtaria. q̃ ſe habʒ ad oppoſita:⁊ hec ↄuertit᷑ cum libero arbitrio.⁊ bec dt⸗ minat᷑ per h̊ qdð ſegtur qua bonũ eligitur. Irca ſcdᷣam diffinitõnem liberi arbitrij hm — — — — — Plloe eins ſeren ötn⸗ ſenoſi ds i⸗ ſeren⸗ dd ipte blibe. nalä lhon ſol beſt egta rbi⸗ ſer⸗ arbi ecti⸗ mſi fing⸗ o⸗ d oli⸗ po⸗ fio ni⸗ , l⸗ i⸗ 1 0 0. neſtio culus.ij. Irca terciã diffinitõem berñ.que eſt. liberuʒ arbitriũ eſt ↄſenſus ob volũtatis inamiſſibi⸗ lẽ libeꝛtatẽ.et rõnis indeclinabile iudiciũ ſic derit᷑ eĩ ꝗd dicat᷑ hoſenſus:aut ſcʒ ↄſentire cũ ſenſu mentis.aut ↄlenſu carnis. Si cũ ↄſenſu mẽtis. ſic nullꝰↄſenſus eſſet malus.ſi vo cuʒ oſenſu carnis.ſic nul lus ↄſenſus eſſet bonꝰ. Reſtat ꝙ iſtud erit ↄſenſus ad vtrũlibet.vel cũ ↄſenſu mẽtis.qui ſcʒ ↄoſenſus eſt bonus. vel cũ ↄoſenſu carnis.qui ſcʒ ↄſenſus eſt malꝰ:ſed iſte con ſenſus medius nõ videt᷑ ꝑtinere ad liberũ arbitriũ.vnð dicit berñ.Qemo putet ideo dictũ liberũ arbitriũ.quia inter bonũ et malũ pfᷣate vel facultate verſetur.̊ cõſen⸗ ſus ſᷣm ꝙ indifferenter eſt ad bonũ et malum: nõ ꝑtinet ad liberũ arbitriũ.¶ IJtem querit᷑ de hoc quod dicit᷑.ob voluntatis inamiſſibilẽ libertatem:ex quo videt᷑ ꝙ libeꝛ tas voluntatis ſit inamiſſibilis:et hoc videt᷑ falſuʒ.Dic em̃ aug.in encheridi.ꝙ hõ male vtens libe.arbi. perdit ſeipᷣm.ᷓ liberũ arbitriũ eſt amiſſibile:ſᷣ̊ hoc nõ intelligi⸗ tur itum ad potentiã. qᷓtuʒ ad libertatem: & libertas eſt amiſſibilis. ¶ Item querit᷑ de hoc ꝙ dr̃.ob rõnis in⸗ cclinabile indiciũ.Qam diſtinguit bius berñ. inter li berũ aꝛbitriũ ⁊ liberum ↄſilium.hec aũt vltima ꝑs diffi nitõnis videtur ↄuenire libero ↄſilio:nõſolũ ergo conue nit libero aꝛbitrio.liberi em̃ ↄſilij eſt eligere quid erpedi at vel nõ expediat. ꝛeterea.dicit berñ.ſi ratio indu⸗ ceret neceſſitatẽ voluntati:nõ iam eſſet voluntas libera iudicium ꝗ̊ ratõnis reſpeciu volũtatis non eſt niſi ꝑ mo⸗ dum ↄlilij.ergo liberũ ↄſilium nõ videt᷑ differꝛe a libero aꝛbitrio nec ecõuerſo:erit ;̊ liberum ↄſiliuʒ ↄſenſus ⁊c. lPꝛeteꝛea.cuzʒ dicitur rõnis iudiciũ indeclinabile: aut dicitur indeclinabile.quia nõ põt declinari in non recti tudinẽ.et ſᷣm hoc liberũ aꝛbitriũ ex ꝑte ratõnis ſemper recte indicaret ſiue ſeqretur recta voluntas ſiue nõ:qð cum nõ ſit.eo ꝙ ratio eſt recta ⁊ nõ recta.ſicut voluntas bona et mala:nõ dicet᷑ indeclinabile ſᷣm hanc ratõneʒ. Si vᷣo dicatur indeclinabile indiciũ.quia nunqᷓ; volun⸗ tas moueat᷑ niſi ex iudicio rõnis:ↄtra hoc eſt. ꝙ volun⸗ tas aliqñ ſcient mouet᷑ ĩ malũ.⁊ cũ ſcient mouet᷑ ĩi malũ mouet᷑ ↄtra iudiciũ ratõnis. Sicut em̃ dicit berñ.mul⸗ ta facit ↄotra oſiliũ ſiue iudicium ratõnis.non q̊ hoc mo dr indeclinabile.quo g& modo dicitur indeclinabile: Ad pꝛimũ dicendũ.ꝙ ↄſenſus ob h̊ dicitur.qꝛ mediuʒ eſi(ſicut dĩc bern.)inter ſenſum mẽtis ⁊ ſenſum carnis. ſiue appetitũ:aliqñ vo ↄſentit in id qð dictat ſenſus mẽ⸗ tis. aliqũn in id qð dictat ſenſus carnis. nõ tñ eque ſe bʒ ad vtrũq; ex natura.ſed ꝑ ſe bʒ vt ordinet᷑ ad ſenſuʒ mẽ⸗ tis.ſcʒ vt oꝛdinet᷑ ad bonũ:⁊ ideo dr nõ eque ſe habẽ ad vtrũq;.⸗ Ao ſcᷣm dicendum.ꝙ libertas nature non eſt amiſſibilis ſm ꝙ natura eſſentiałr accipitur ĩ his in ꝗ⸗ bus eſt:ſᷣm aũt ꝙ natura dicit᷑ naturale bonũ innocen⸗ tie qð primitꝰẽ datũ. ꝓut dr in.ij.li.ſenten.xxiiij. dil.li⸗ bertas aꝛbitrij eſt ab omi labe 2 coꝛruptela rõnis imu⸗ nis atq; volũtatis rectitudo.⁊ oĩm potentiaꝝ aĩe viua⸗ citas.ſic eſt amiſſibilis:amiſſibilis etiã eſt ſᷣm ꝙ impoꝛ⸗ tat in ſe libertatẽ a peccato.his q̊ modis amiſſibilis di⸗ citur. Sed ᷣm hunc modũ nõ accipiebat᷑ in rõne. ſed qꝛ cogi nõ potnit.aut quia nõ decuit.¶ AUd terciũ dicendũ non eſt idem liberum arbitrium liberum conſilinm ſicut dicit berñ. Judicij em eſt diſcernere ꝗd liceat et qꝗd non liceat. Conſilij aũt eſt ꝓbare quid expediat quid nõ expediat: hoc aũt non eſt idem illi.multa em ꝑ iudiciuʒ licita vel illicita decernimus. que tamen licita non ap⸗ pꝛobamus et illicita reſpuimus.hoc autem modo accipi tur iudicium in ratõne liberi aꝛbitrij.non pꝛout eſt com mune arbitrio et conſilio.⸗ Ad quartum dicendum.ꝙ licet ratio non imponat neceſſitatem voluntati.a ita iu⸗ dicium ratõnis non videatur aliud eſſe qᷓ; conſilium: ta men non eſt ſic oſilium ſicut ponitur in intentione libeꝛi conſilij:hie enim eſt conſilium quod pꝛocedit ex gratia — † . 7 . —„ Ꝙ fna Cenſ 2 mali indiſfent lxxüij. vel defectu gratie. Judicare autem pꝛimo modo dictuʒ fnit ex ipſa ratõne in ſe:magis tamen pꝛoprie liberũ cõ ſilium dicitur tm̃ ad libertatem gratie referꝛi. ¶ Ao gn⸗ tum dicendum.ꝙ licet iudicium dicitur indeclinabile. quia inſeparabile eſt ſm ꝙ ratio inſeparabilis eſt a libe ro arbitrio.Vnde dicit Merñ.habet voluntas rationa lis.quocunq; ſe vertit ratõem ſemper comitẽ. et quodã⸗ modo pediſſequã:non ꝙ ſempꝑ eſt ratõe ſed ꝙ nunꝙ abl⸗ q; ratõne moueatur:nõ aut accipitur iudicium indecli⸗ nabile a rectitudine ſicut obiectũ eſt. ¶ Articulus. uij. SDgquartũ quo querit᷑ qualiter diſtinguãtur iſte tres diffinitõnes inter ſe.4 Ad qð dicen⸗ m.ꝙ cũ ſint quatuoꝛ cauſe.cauſa mouens inalis. et cauſa materialis. vel ꝙ ſe habet ad modũ cauſe materialis cauſa foꝛmalis. Giffinitio bti bern.attendit᷑ in ↄparatõne ad cãm mouentem. cum dicit᷑.ꝙ liberũ aꝛbitriũ eſt ↄſenſus:ↄſenſus em̃ dicit con uerſionẽ viriũ ad cauſam mouentẽ.in nobis em̃ eſt con⸗ ſentire deo:vel non oſentire.Diffinitio vᷣo anſel.data eſt in ↄꝑatione ad finẽ.ſᷣm ꝙ dr ptas ↄſeru andi rectitudi⸗ nem /ꝗꝓpter ſe:rectitudo em eterna eſt finis: ad quẽ oꝛdi⸗ natur liberũ arbitriũ ꝑ ſe:medãte ſuo actu. Diffinitio vo libeꝛi aꝛbitrij quã ponit aug.attendit᷑ penes potẽtias ratõem ſcʒ z⁊ voluntatẽ:que ſe hñt ad modũ cauſe mate rialis.monent᷑ ei a primo motoꝛe ad bonũ. Gratia vᷣoẽ foꝛma.ſᷣm quã dirigũtur in finẽ.Sic &̊ põt attendi diſſe rentia iſtaꝝ diffinitionũ ſupᷣpoſitaꝝ:nec h̊ obſtat.qꝛ po tentie ille pñt ex ſe moueꝛi libere in malũ: non em ad h̊ creatũ eſt liberũ arbitriũ.ſᷣ cũ poſſit in malũ. cedat ei in meritũ nõ ↄſentire malo.ꝓut dicit᷑ in ecco.xxxj.ꝗ potu⸗ it facere mala nõ fecit ⁊c. embꝛü tercinz D terciũ mem brũ pᷣncipale huiꝰ queſtõis quo querit᷑. Quid ſit liberuʒ arbitriũ ſᷣm nomen. ¶q Circa qdð pꝛimo querit᷑. Atrum berũ aꝛbitruʒ dicat᷑ liberũ.eo ꝙ eſt boni ter vel eo ꝙ ſit boni ⁊ mali:ſ magis ma li:vel eo ꝙ ſit boni et mali ſ̊ magis boni. Scdo cum li berũ arbitriũ ſit facultas voluntatis ⁊ rõnis.vtrum no⸗ men libertatis habeat ex ꝑte ratõnis.vel ex ꝑte volunta tis.vel ex ꝑte vtriuſq;:etſi ex ꝑte vtriuſq; qua paꝛte ma⸗ gis. ¶ Tercio cum ſit triplex libertas.ſcʒ nature gratie et gloꝛie:ex qua libertate pᷣmo et pꝛincipalr nominetur liberũ.¶ Quarto quare duobo nominet᷑ nominibo.cum ſit vna potentia.¶ Quito ſi phi ꝑuenerunt ad rem libe⸗ ri arbitrij:etſi aliqui ꝑuenerunt ad rem:quare non pue nerunt ad nomen. . 5/ — Articulus primuus Irca primũ ſic obijcit dama. Creatura ratõ 1 nalis vertibilis ẽ ſᷣm electõem:ex eo em̃ libe⸗ rum eſt. ꝙ eligere poteſt vel recuſare:cum er 8 . go Aige ſit indiſfferẽter inter vtrũq;.et recuſare ſiłr.q li⸗ berũ aꝛbitriũ dr indifferẽter boni ⁊ mali.¶ Item berñ. Eo djr lib.ar.qꝛ ſiue in bono ſiue in malo eque liberam hẽat voluntate:g̊ ⁊c.¶ Item hugo de ſcto Eic. Poſſe fa cere bonũ ptatis eſt.poſſe facẽ malũ infirmitatis ẽ:neu trũ vᷣo ꝑ ſe ẽ libeꝛtatis.Cum ̊ ſit libertas in his.erit in vtroq; indifferẽter.¶ Iteʒ aug.in yponoſticon.lib.aꝛb. ab aꝛbitrãdo nomẽ accepit.ex eo ſcʒ ꝙ rõnalis creatura Diſcernat quid eligat ꝗdve recuſet. autẽ ſit magis boni. Anſel.pt᷑ᷣas peccãdi nõ eſt libertas nec ꝑs liberta⸗ tis. Qð ſic ꝓbat᷑. Oð additũ minuit ⁊ ſeꝑatũ auget.nõ ẽ libertas nec ꝑs libertatis: ſ̊ ptas peccaãdi talis ẽ & ꝛ⁊c̃. Itẽ in ptᷣate peccãdi nõ ↄuenit hõ vel angelꝰcuʒ do:cꝰ imaginẽ tenet.ſic dicit berñ.⁊ ↄuenit in lib.ar. qͥ ad hoc ꝙ ẽ ptᷣas rete agẽdi: li.ar.hois magis ẽ reſpectu boni reſpectu mali.¶ Item ſiẽ habet᷑ in libro de libe.aꝛbi. Beus dedit homini liberũ arbitrium ad hoc:vt eo recte vteret᷑.nõ ad hoc vt eo nõ recte vteret᷑:ſ recte vtit᷑ in bo⸗ no:nõ recte vtit᷑ in malo. liberũ aꝛbitriũ magis ẽ boni ꝙ mali.¶ Item aug.de cini.dei.Arbitriũ volutatis tũc eſt vere libeꝝ.cũ vicijs peccatiſq; nõ ſeruit:tale autẽ da⸗ tum ẽ a o.ꝗ libe.aꝛbi.magis ſe bʒ ad bonuʒ q; ad ma⸗ lum. auᷣt ſit magis boni q; mali.berñ. emo pu⸗ tet libe.aꝛbi.ideo dictũ.quia inter bonũ ⁊ malũ pfate vł facilitate verſet᷑.cũ cadere poſſit ꝑ ſe nõ aũt reſurgẽ:ma gis &̊ ſe hʒ vt ſit mali qᷓ; boni.q¶. Item libeꝝ arbitriũ ho⸗ minis ꝑ ſe ſufficiẽs ẽ ad malũ.nõ aũt ꝑ ſe ſufficiẽs eſt ad bonũ:& liberũ aꝛbitriũ magis ẽ mali q; boni.ql Iteʒ ma gis hʒ alliciens ⁊ trahẽs ad malũ qꝙᷓ; ad bonuʒ:q̊ magis dicet᷑ mali qᷓ; boni.¶ Rñſio.ꝙ liberũ aꝛbitriũ triplicit ↄſiderat᷑. Uno mõ ſᷣm ꝙ nõ cogit᷑.et hoc mõ dicit᷑ liberũ qꝛ indifferẽter ẽ boni et mali.Alio vᷣo mõ ↄſiderat᷑ libe⸗ rum aꝛbitriũ ſᷣm naturã ſᷣm quaʒ aſſimilat᷑ deo. hoc eſt Fm ꝙ libe.aꝛbi.oꝛdinat᷑ ad bonuʒ:et ſᷣm h̊ eſt boni pᷣnci⸗ paliter:⁊ hoc mõ dicit anſel. qꝛ poſſe facere malũ nõ eſt ꝑs libertatis. Lercio mõ ↄſiderat᷑ qᷓtum ad defectũ na⸗ ture:quem hʒ er eo ꝙ eſt creatura:vel ſm defectũ volun tatis ꝓpriũ:et hoc mõ plus ẽ mali ꝙ; boni.ꝗa ꝑ ſe tendit in malũ:et hoc mõ dicit bẽs berñ. Nemo putet libe.ar. ⁊c. ꝗ Scdm bec aũt rñdenduʒ eſt ad auẽtes. Nam ille auẽtes q̃ ↄcludũt:qlibe.aꝛbi.eſt indifferẽter boni ⁊ ma⸗ li:intelligunt᷑ de libero aꝛbitrio ᷣm naturã illã.ſᷣm quã nõ cogit᷑. Alie vᷣo que ↄcludũt ꝙ eſt tm̃ boni ſiue magis boni.intelligunt᷑ de libe.ar.ſᷣm ꝙ aſſimilat᷑ deo.Alie vᷣo intelligunt᷑ de libe.arbi.ſᷣm defectum queʒ habet. ꝓpter quem dicit᷑ eſſe vertibile.pter quẽ defectũ plus inclina tur ad malum q; ad bounm. BB ſecundũ quo qrit. Atrũ liberũ aꝛbitrium dicat᷑ libeꝝ pᷣncipaliter er ꝑte rõnis vel ex ꝑ⸗ te volũtatis. autẽ ex ꝑte volũtatis videt᷑. ga q̊ ad voluntatẽ dñi ſumꝰactuũ noſtroꝝ. Eñ dicit au⸗ gu.i Ahil eſt ita in pr̃ate nr̃a ſic volũtas:ſᷣ illiꝰeſt liber⸗ tas pꝛincipałr.cuiꝰẽ dominiũ actuuʒ nr̃oꝝ.q̊ cũ volũtas ſit hmõi.libertas primo ⁊ pꝛincipaliter erit volũtatis. 4l Item ralio põt cogi.ꝑ argumenta et ratõcinatõnes. ſᷣ nõ volũtas.Vñ aug.volũtas eſt animi motus: cogẽte nullo ad aliꝗd adipiſcendũ vel nõ adipiſcendũ.& cuʒ li bertas ſit nõ poſſe cogi.dicet᷑ lib.arbi.liberũ pꝛincipatr ex ꝑte voluntatis.⸗! Item berñ.vniuerſa qᷓ homĩs ſunt. pᷣter ſolaʒ voluntatẽ a merito ⁊ indicio libera ſunt.quia ſui libeꝛa no ſunt.ᷓ ex hoc videt᷑.ꝙ voluntas ſola in boĩe libera ſit.¶ ¶ Contra.Liberũ aꝛbitriuʒ ſiẽ dicit boeciꝰ.ẽ liberũ de voluntate iudiciũ:ᷓ liberũ aꝛbitriũ dr liberũ. quia ẽ iudex ſue volũtatis:q̊ indiciũ ꝑtinet ad rõnem.qᷓ libertas attendit᷑ principałr ex ꝑte rõnis nõ volũtatis. Item aug.liberũ aꝛbitriũ dicit᷑ ab aꝛbitrando.ſ̊ ̊ ptʒ ad rõeʒ.ꝗᷓ trabit nomẽ ex ꝑte rõnis.¶ Item berñ. Inſa⸗ ni ⁊ infantes qꝛ nõ ſunt ↄpotes rõnis.nõ bñt vſum libeꝛ tatis:q̊ nõ dicunt᷑ hr̃e libertatẽ arbitrij.ꝗa nõ hñt vſum rõnis: & libertas attenditur pꝛincipalłr ex ꝑte ratõnis. Ri io.ꝙ libertas aꝛbitrij principalr eſt ex ꝑte volũ/ tatis. Ad auẽtes vo in contrariũ rñdendũ eſt ꝙ ille at⸗ tendunt᷑ ſᷣm ꝙ libertas coartat᷑ ad iudicãdũ. Ad aucto ritates ᷣo berñ.rñdendum.qꝙ nõ vult dicere ꝙ libertas attendat᷑ pᷣncipałr ex ꝑte rõnis ſ̊ ꝗa nõ eſt in eis ſcʒ in⸗ fantibo doꝛmientibo ⁊ inſanis vſus libertatis.quia non eſt in eig vſus rationis. ¶ Articulus tercius õ . — en Ditercium quo querit᷑. cum ſit tripler liber⸗ tas.ſcilʒ gratie.nature et gloꝛie:ex qua liber tate pꝛincipaliter liberum arbitrium nomen t videtur ꝙ gloꝛie:quia vnumquodq; deno⸗ minari debet ᷣm ſuum optimũ:ſed liberius arbitriũ eſt in iuſtis ꝙᷓ in peccatoꝛibus:⁊ in beatis ꝙᷓ in iuſtis:ergo ta reſpectu vtriuſq;:⁊ ideo duo ſoꝛtit᷑ noia. dicat᷑ libe cum liberum aꝛbitriũ dicatur liberꝛimũ reſpectu liber⸗ tatis gloꝛie.videt᷑ ꝙ ab ea pꝛincipalłr debeat denomĩaꝛi liberũ.¶ Ad hoc facit qð dicitaug.de ciui.dei. rimuʒ liberũ arbitrium qð homini datũ eſt.potuit nõ peccare ſed potuit et peccaꝛe:hoc aũt nouiſſimũ eſt eo potentius quo peccare nõ poterat:̊ cũ eo potentiꝰeo liberiꝰ. ab eo cbuit pꝛincipalr enomĩari. Item aug.de pᷣdeſtinati one ſanctoꝝ.i Qunqd in xpᷣo non erat libera roluntas: quia peccaꝛe nõ potuit:attamẽ tanto magis erat libera. quãto magis ſeruire pcto non poterat:qᷓ liberiꝰ eſt aꝛbi⸗ trium in ſtatu gloꝛie.et gratie in ſummo:ꝗq̊ ⁊c (Tont nomen liberi aꝛbitrij ſonat in potentiã. et eſt in omibus rõna bilibus creaturis:ł̊ libertas gratie⁊ gloꝛie nõ ẽ in omibo rõnabilib creaturis.nec ſonat in potentiã. vᷣ ſo⸗ lum libertas nature.ꝗᷓ ab illa ſola determinat᷑ libeꝝ ar⸗ bitriũ.(Rñſio.libertas aliq dicit᷑ habitus natural. aliqñ habitus accidẽtalis:Fvᷣm dᷣo ꝙ libertas dicit᷑ habi⸗ tus naturalis rõnalis nature q cogi nõ põt.non recipit magis et minꝰ.pᷣ eque ẽ in om̃ibo rõnabilibo creaturis. Vñ dicit berñ. Libertas a neceſſitate deo ⁊ vniuerſe cre ature rõnali indifferẽter ↄuenit.nec magis bone qᷓ; ma⸗ le:nec pcto vel miſeria minuit᷑.nec maioꝛ ẽ in iuſto qᷓ in pct᷑oꝛe:nec plenioꝛ in angelis q; in bominibo:manet taʒ integre in creatura ꝙᷓ; creatoꝛe.ſ̊ in creatore potẽtior: et Fm ꝙ libertas ſic dicit᷑ liberum aꝛbitrium dicitur libe pꝛincipaliter rõne libertatis nature: ſᷣm vo ꝙ libertas eſt habitus accidẽtalis.ſic eſt liberũ aꝛbitriũ diminuibi le vel etiã amiſſibile.et recipit magis ⁊ minꝰ:et ſᷣm hboc maius ſiue pᷣncipaliꝰdicet᷑ libeꝝ ar bitriũ liberũ a liber tate gratie vel gloꝛie:Fm aũt ꝙ liberũ arbitriuʒ diuidit ð liberũ ↄſiliũ ⁊ liberũ ↄplacitũ.dr libeꝝ a libᷣtate nat᷑e. ticulus quartus D quaꝛtũ quo querit᷑.quaꝛe libeꝝ aꝛbitriuʒ duplici noiĩe cenſeat᷑.cũ em̃ ſit vna potentia. vyt videt᷑ ꝑ hoc ꝙ vnum habeat actũ ſcilʒ eli⸗ ere. vel etiaceo obtemꝑare.ſicut dicit berñ.ꝙ faculta⸗ tem babet qua deo obtem ꝑet:⁊ vna potentia inqᷓtuʒ bu iuſmodi.vnicuʒ habeat nomẽ.nõ de beret noĩari nomĩe duplicis potentie ſ̊ vniꝰ.(¶¶ Sʒ otra dama.In ipſo hoc eſt in libe.aꝛ.ↄiugate ſunt cognitiue et vitales vᷣtutes:g bʒ in ſe rõnem plurium ciriũ.q¶ Stem berñ.liberum ar⸗ bitrium eſt ↄoſenſus ob voluntatis inamiſſibilẽ libertatẽ et rõnis indeclinabile iudiciũ:et vult dicere.ꝙ rõne vo⸗ luntatis dicit᷑ liberũ.nomen voo aꝛhitrij ſoꝛtit᷑ ꝓpter rati onem:g recte ſoꝛtiet᷑ duo noĩa. Rndendũ ꝙ eſt q̃daʒ potentia qᷓ determinat᷑ tm̃ reſpeciu cognitõis.eſt et alia q̃ determinat᷑ tm̃ reſpectu affectõis:qꝛ vo circa libe.ar. ↄſiſtit meritũ vel demeritũ.⁊ ad meritũ vel demeritum exigitur cognitio et affectõ:habet liberũ aꝛbitriũ qð eſt cognitõnis et qdð eſt affectõnis.et ẽ potentia determina⸗ Gen rũ ꝗpteꝛ volũtateʒ.⁊ aꝛbitriũ ꝓpter rõnem. ¶ Item qrit᷑ quare dicit᷑ libeꝝ aꝛbitriũ.nõ liberũ iudiciũ. IJudicis eĩi eſt ſᷣm imperiũ diffinire qð non ẽ aꝛbitrij:cũ ergo liberũ aꝛbitꝛiũ ſit in aĩa ſiẽ potentiſſimũ imꝑando.& plus tenzʒ foꝛmam indicis q; foꝛmã aꝛbitrij:̊ potiꝰ de beret dici li⸗ berũ iudicij:q; liberũ aꝛbitrij.¶ Rnſio. Juderx in iudicã do debet ſeꝗ leges.et aꝛtat᷑ et hoꝛtat᷑ ad ſequẽdum illas: aꝛbiter at᷑ nõ artat᷑ ad ſeq̃nduʒ illas.lerũtñ aꝛbitri nõ ẽ ſᷣm imꝑiũ diffinire ſiẽ iudicis. Vñ dicẽdũ.ꝙ li.ar.bʒ in ſe officiũ iudicis qͥ ad rõnem.qꝛ inqꝙᷓtuʒ deliberat.dʒ ſequi leges:ſᷣ inqᷓtuʒ eligit vel vult.tenet foꝛmã aꝛbitri. hoc enim ad voluntatem ꝑtinet. QArticulus quintus Dagntũ qͥ qrit᷑q̃re phi ñ puener̃t ad noticiã libe.ar.Et videt᷑ ꝙ debuer̃t ꝑuenire.qꝛ lʒ nõ ꝑuenerunt ad ea que ſunt fidei vel gratie.ta⸗ men puenerũt ad ea qᷓ ſunt nature:cum ergo liberuʒ ar bitrium ꝑtineat ad naturaʒ. videtur ꝙ peruenerunt ad — r ati ii; hgli ar. n — * — * — puenerũt ad noticiã liberi arbitrij. bitrium eſt pᷣncipiũ meriti vel demeriti: ſeo non puene⸗ ad cognitõnem liberi aꝛbitrij. (Lueſtio noticiam ipſius¶ Item ſiẽ ponit᷑ liberum aꝛbitriũ potẽ tiſſimũ in aia ex ꝑte motiue.ita poſueꝛũt phᷣi intellectuʒ pꝛacticũ er ꝑte motiue: ſicut ꝑuenerũt ad noticiam in tellectus pꝛactici.ita potuerũt puenire ad noticiaz libe ri aꝛbitrij. ¶ Item aut libeꝝ aꝛbitrium eſt pras faciendi quodlibet aut ptas ad oꝓpoſita:p̊ ſᷣm quãcunq; ratõnez ſumatur.ad vtrãq; ratõnem ptᷣatis enen phi. ergo — ontra. libeꝝ aꝛ⸗ d quod dicenduʒ.ꝙ; libeꝝ aꝛbitrium duplicit põt cõſderaꝛi.Ano modo ſᷣm ꝙ tangit aug.in li.yponoſticon.vt aꝛbitriũ dicat᷑ ab aꝛ⸗ bitrando ratonali ↄſideratõne.vel diſcernendo quid eli gat quidve recuſet:libeꝝ autem eo ꝙ in ſua ſit poſitum pꝛate. babens agendi qð velit poſſibilitatem:et 'm hoc poterant phᷣi ꝑuenire ad intentõem liberij aꝛbitrij. em̃ nihil aliud eſt ꝙ ptᷣas rõnalis ad oppoſita.Alio vᷣo mo⸗ do dicit libeꝝ aꝛbitriũ.qdð iudiciũ habet ratõnis:non ꝑ qð ſit ydoneũ puenire ad ea q̃ ad deũ ꝑtinent: ſine deo aut inchoare aut ꝑagere: et hoc modo eſt vnũ pᷣncipiuʒ meriti. Sicut no puenerũt phᷣi ad cognitõnem meriti quoo eſt ex gꝛatia? libero aꝛbitrio.ita nec ꝑuenerut ad ratõnem liberi aꝛbitrij. inqtum ſine ipſo non eſt meritũ put dicit bẽs bern. Colle libe aꝛbitriũ non erit quod ſaluet᷑: tolle gratiaʒ.non erit vnde ſaluet᷑: opus hoc ſine duobo effici non põt:vnũ a quo ſit.alterũ cui vel in quo ſit. Quod q̊ a ſolo deo.et ſoli datur libero aꝛbitrio:tam abſq; oſenſu non põt eſſe accipientis:ꝙᷓ abſq; gra datis ꝓ hoc põt patere.q; phᷣi ꝓꝑuenerũt ad rem liberij aꝛbitrij et rõnem ſm bunc modũ.ſᷣm alterum vᷣo non puenerũt SDic em̃ bonuʒ nature attigerũt phi:non tñ in rone qua eſt diminibile ꝑ peccatum. Sicet illuo quodẽ liberũ aꝝ⸗ bitriũ nõ tñ ꝓut ẽ initiũ meꝛiti aliquo modo. ä171 runt ad cognitõnem meriti oc nõ ꝑpuenerũt d Mueſtio. lxrxiii. In qui⸗/ re in quibo ſit libeꝝ a:bitriuʒ.¶ Et cir⸗ ca ̊ pꝛimo querit᷑. Atrum liberũ arbi⸗ triuʒ commune ſit creature ⁊ creatoꝛi. — 2 lScðdo an ↄueniat rõnali creatuẽ ⁊ ir 8. ratonali. Zercio vtrum omni rationali creature.ſcʒ homini ongelo.bono a malo.¶Quarto vtꝝ homi cõ⸗/ imnne ſit qᷓtum ad ſtatum innocẽtie.et qtum ad ſtatum culpe et gꝛatic. 4 Quito vtrũ xpᷣo homini et alijs hoĩbo. (WMiemorum prumu Irca pꝛimũ ſic obijcit᷑. Ahil ẽ mune cre atoꝛi ? creature ad minꝰvniuocũ. nec li⸗ berũ arbitriuʒ:et ſi dicat᷑ umune.hoc erit equoce.¶ Item liberũ aꝛbitriuz in deo eſt ſuba. in hoĩe do q̃ſi accidens:ꝗ̊ͥ liberũ aꝛbitriũ nõ eſt cõ⸗ mune creatoꝛi et creature niſi 'm nomẽ. Itez dic da⸗ maſ.in deo nõ dicimꝰelectõnem.̊ eligere eſt ꝓpꝛiꝰactuo li. ar. & in deo nõ dicet lihe.ar. libeꝝ aꝛbitrin nõ ẽ cõe creatoꝛi et creature.¶ Contra anſel. in li. de libe. arbi. iyuis liberum arbitriũ Fᷣm diffinitöem ↄmunis ſit om̃i ratõnali nature:multũ tamen differt illa que dei eſt. ab illis que rõnalis creature. ̊ liberum arbitrium eſt cõ⸗ inune ᷣm diffinitõnem creatoꝛi et creature.⸗ Itẽ dam̃. Fin imagineʒz dicit᷑ homo intellectuale ſignum ⁊ arbi⸗ trio liberum.̊ m liberum arbitriũ eſt homo ad imagi nem dei: ſed aliq̃ ratio eſt munis imaginis er eiꝰcuiꝰeſt imago.q̊ aliqua ratõ imaginis eſt cõmunis creature et wo. ¶ Item quicũq; ſola volũtate 2 nulla neceſſitate bo nus elt libere bonus eſt: deus ſola voluntate nullà ne⸗ ceſſitate bon? eſt.&̊ libere bonꝰẽ:ꝗ̊ habet liberũ arbitriũ „ „ Faiage rõne et hõ libere bonꝰẽ.et hʒ libeꝝ arbitriũ.ergo ⁊c. ¶ Ad qð dicendnm.libe.arbi.ↄmune eſt creatoꝛi ct 1132 lxxuy. creature:nõ tamen dicit᷑ vniuoce nec oĩno equiuoce.ſed anologice: ſcʒ ꝑ pꝛius et poſterius:ꝑ pꝛidem dicit᷑ de cre atoꝛe. ꝑ poſterius de creatura. 4! Et per hoc patet ſolu⸗ tio ad duo pᷣmo obiecta. Qam nõ ↄcludebãt ꝙ hberum arbitriũ nõ eſſet ↄmune.ᷣ ꝙ nõ eſſet vniuocũ.¶ Ao boc quod dicit dama.ꝙ in deo nõ dicimꝰ electõem .Rñſio. ꝙ eligere dicit᷑ duplicit· AUno mõ dicil eligere. determi⸗ nare ſeu diffinire inter aliqua duo.et hoc modo cõuenit deo electio. Alio modo dicit᷑ eligere.rem prius ignotaʒ cterminare:vnde boc mõ dicit᷑ electio determinatõ rei dubie in alteram ptem: ⁊ quia id impoꝛtat ignoꝛantiaʒ nõ dicitur de o. VUñ dicit in ceo non dicimꝰelcctõnem nõ em aſiliatur deus:ignoꝛantie em eſt ↄliliari. embrum ſecundum Bſecundũ quo queri?᷑. Eltrũ liberũ arbi⸗ trium ſit ↄmune creature rõnali⁊ irꝛatio⸗ nali.Et videt᷑ ꝙ ſic:dicit em̃ dama. ꝙ libe ruʒ aꝛbitriũ eſt moueri vel nõ moueri. im tũ facere vel nõ facẽ᷑. appetere 2 nõ appetẽ. ᷣ hoc ẽ com mune creature rõnali 7 irꝛatõnali ſenſibili. libe.aꝛbi. eſt ↄmnne vtriq;. ¶ Item in crcatura ſenſibili rõnali.eſt dupler vᷣtibilitas ſcʒ nature ⁊ appetitꝰ: vxertibilitas autẽ bm awpetituz eſt creature hñtis lihe. aꝛbi. in creatura irꝛatõnali eſt libeꝛuʒ aꝛbitriũ. ¶ Contra. irꝛatõnabilia ſiẽ dicit dama. magis agunt᷑ ꝗᷓ gant: liberũ aꝛbitrinʒ magis agit ꝙᷓ agat᷑. irꝛõnabilia nõ hñt libeꝝ aꝛbitriũ Item liberi aꝛbitrij eſt cõtradicere apetitui naturali vel ſequi eũ: ſ irꝛatõnabilia nõ ↄtradicũt appetitui na⸗ turali.ſ̊ ſequunt᷑ illũ: ̊ non bnt libeꝝ oꝛbitriũ.4 Item om̃is oꝑans ſm libeꝝ aꝛbitrium laudat᷑ vel vituꝑatur Hſ irꝛatõnabilia in bis que agũt nec laudant᷑ nec vitupe⸗ rant᷑: ſnõ hñt libeꝝ aꝛbitrium. ¶⸗ niſio ad pꝛimuʒ. ꝙ; libertas eſt potẽtie abſolute a materia: foꝛme em̃ alliga te ad materiã: non hñt inclinatõem niſi ad vnam ꝑtem. qꝛ coaꝛtant᷑ ab ip̃a materia cui alligant᷑. hinc ẽ ctiã ñ mouent a ſeipᷣis ĩmo ab alio:ſunt em enteo in potentia. Om̃e em qð exit a potẽtia in actũ.exit ꝑ aliqd actu ens hinc ẽ ꝙ ſenſibiliũ bꝛutoꝝ appetitꝰnõ ẽ liber. qꝛ ipᷣa vis ſenſibilis ĩ eis materialis ẽ.et pfectõ materie ſcʒ coꝛꝑis phiſici oꝛganici: iõ coactõni ſbiectꝰm ĩmutatõeʒ ma⸗ terie. hinc ẽ. q ĩmutatõe facta ꝑ aſpꝛebhẽſionẽ alicuiꝰ dele ctabilis: neceſſe hʒ aipꝛehẽſiua vis ĩ bꝛutis inchinaꝛi ad illud imutatõne at facta p imutatõeʒ alicuiꝰtriſtabilis. necelſſe hʒ appetitiua moneri ab illo fugiendo. Hinc gẽ ꝙ in irꝛonabilibo nõ ẽ libertas aꝛbitrij. In rõnabilibus aũt libertas aꝛbitrij ẽ. inq;tum hmõi ꝓpter ipᷣaʒ rõnaleʒ vim:q eſt vis abſoluta a materia qð pʒ er appꝛehenſiõe intellectiua. ꝗᷓ nõ intelligit materialia niſi in abſtractõe a materia. Hincẽ ꝙ cũ nõ ſit alligata aprehenſione fa cta alicuiotriſtabilis vel delectabilis.nõ coartat᷑ vis ap petitia ad ſectandũ. delectabile vel fugiendũ triſtabile: APpterea manet in ratõnali natuꝛa aꝛbitrij libertas. 2 iõ eſi laudandꝰvel vitu pandꝰex actu ſuo. Pꝛetẽa. irꝛõna⸗ bilia nõ hñt vim ꝑ quã poſſint diiudicare natales actꝰ. ꝓbaꝛe ꝓbandos ⁊ repꝛobaꝛe repꝛobãdos.imo appeti⸗ tiua in eis ẽ ſubiecta inſtinctui nate.vñ nõ eſt ĩ eis ptas ↄtradicẽdi natali appetitu:hõ vo bʒ ptateʒ diiudicandi naturales motꝰ. ꝓbãdi et reprobãadi ⁊ etiã ↄtradicẽdi nat᷑ali appetitui:⁊iõ eſt li.ar.⁊ hoc ẽ qʒð dicit oꝛige. Hz ampliꝰceteris aĩalibo hõ. vim rõnis. q diiudicqꝛe et di⸗ ſcernẽ de motibo natalibo poſſit:a alios qdaʒ repꝛobare abijcẽ:alios ꝓbaꝛe ⁊ ſuſciꝑe.cuiꝰ rõnis iuditõ motus hoĩs ad vitã dirigi poſſit.vteʒ dam.irꝛõnabilia nõ ſunt libera arbi.agunt᷑ eĩ magis a nat᷑q q; agãt: iõ nõ pdicũt natali appetitui ciboꝝ.bᷣ ſił cũ appetierit: impetũ faciũt ad actũ:hõ vo rõnalis ens.agit magis q; agat᷑. iðo ałpe tens ſiqdẽ velit.prtatẽ hʒ reſꝛenãdi appetitũ vel ſeꝗ eũ:vñ irꝛõnabilia nec laudãt᷑ nec vitupant.hõ vo laudat᷑⁊ vi⸗ tupat᷑.¶ Ao pᷣmo obiectũ dicẽdũ.q appetẽ vel nõ alpetẽ inmnpetũ facẽ vel nõ facẽ ⁊c.non ſufficit ad libertatẽ. bᷣ ad flexibilitatẽ.ſ̊ ad libertatẽ exigit᷑ ꝙ iſia fiant ex rõne.ſ. pꝛius deliberante. VUñ lʒ poſſint apetẽ vel nõ appete:tñ pꝰcognitõeʒ determinat᷑ eoꝝ appetitꝰad vnã ꝑteʒ.4.Ad aliud dicendũ.ꝙ flexibilitas aꝓpetitꝰeſt duplex.quedaʒ eſt ſᷣm electõeʒ.⁊ hec ſeꝗtur ad deliberatõnem rõnis:qñ ſcʒ poſtq delibeꝛauit ⁊ cognouit eſſe bonũ:adhuc in ipo eſt ↄouerti vel nõ ↄuerti ad illud bonuʒ:⁊ hec flexibilitas ꝑitnet ad libertatẽ. Alia ẽ flexibilitas appetitꝰ Pᷣin muta toeʒ.ꝗa põt mutari ab vno appetitu ad ↄtrariũ apꝓpetitũ 1 hec põt eſſe irꝛatõnabiliũ:̊ nõ ꝑtinet ad li.ar.qꝛ de ſe nõ hʒ vt ↄuertat᷑ vel nõ ↄuertat᷑.ſᷣ determiat ſemꝑ alterã ꝑtem.licet mutari poſſit ab eno aꝓpetitu in alimm. lembrum terciumm DO terciũ quo querit᷑.Atrũ hõ ↄueniat cuʒ angelis tã bonis ꝙᷓ; malis in li.ar.qð non videt᷑ Herñ.Abi ẽ necceſſitas nõ eſt liber tas:ſ̊ in angelis è neceſſitas.qꝛ ĩ bonis ad Bonũ 2 in malis ad malũ. nõ eſt libeꝛtas aꝛbitrij:q̊ nõ eſt cõe libe.arbi.homini ⁊ angelo.cũ in hoie ſit flexibili tas ad vtrũq;.⸗!. Item libe.arbi.eſt ↄſiliari.p̊ om̃is con⸗ ſilians ſic dicit dama.vt in ſeipᷣo ente electõne actibiliũ ↄſiliatur.vt qð pᷣiudicatũ ẽ ex ↄſilio eligat:⁊ eligẽs agat hoc aũt nõ eſt in demonibo:iudicat em aliꝗd bonũ.⁊ eli git nibilominꝰmalũ.et agit ſilr.ᷓ nõ eſt ĩ eo li.ar. ſᷣm q; liberũ arbitriũ ẽ facultas volũtatis ⁊ rõnis ⁊c. Cercia ratio ſumit᷑ ex eo:ꝙ li.ar.eſt ptas ↄſeruãdi rectitudinẽ. ſᷣ potentia ocioſa ẽ.vbi nunq pt᷑ elici actus:ſᷣ ↄſeruaẽ re ctitudinẽ nunõ pt elici a dy abolo.ꝗ̊ ptas eſſet ocioſa:ſᷣ nihil ẽ ocioſuʒ in vniuerſo.ꝗ̊ cũ li.ar.eſt ptas ⁊c.nõ erit in demonibo:ꝗᷓ nõ eſt cõe homi et angelis malis. Co⸗ tra.qð ſemel na turalrẽ in aliqͥ:ſemꝑ remanet in eo: ſed libeꝛũ arbitriũ a pncipio naturalr ẽ in angelis tã bonis ꝙᷓ malis.q̊ libe.arbi.eſt iĩ eis:q̊ eſt cõe eis cũ hoĩe. Itẽ vbi ẽ coactio non ẽ ibi laus vel vituperiũ.h̊ in malis an gelis vel bonis ẽ laus vel vituꝑatio.qꝛ boni angeli lau⸗ dant᷑ mali vituꝑant᷑.ꝗ̊ non eſi in eis coactõ:&q eſt in eis libe.aꝛbi.¶¶ Item pena ⁊ pꝛemiũ nõ ↄſequũtur niſi ĩ eis q̃ libera volũtate agũtur:h̊ pena vel pᷣmiũ ↄſeꝗtur ange⸗ los bonos vel ea q̃ agũt libera volũtate agunt R Sin eis ẽ libe.ar.(¶ Rñſio.ꝙ libeꝝ arbitriũ eſt cõe ho⸗ mini? angelo.bono ⁊ malo. Merñ. libertas a nccitate i.coactõe nõ maioꝛ ẽ in iuſto qᷓᷓ in pct̃o:e.nec plenioꝛ in angelo q; in hoĩe.Et iteꝝ.dy abolꝰlibere coꝛruit ĩ malũ 7 ꝓliſtit ſuo volũtario nutu non alieno impulſu.¶ Ad obiectũ aũt in ↄtrarium dicendũ eſt.q ẽ duplex neceſſi⸗ tas ineuitabilitatis.⁊ coactõis.i eceſſitas coactõnis: tollit li.ar.ſ̊ nõ neceſſitas ineuitabilitatis: lʒ ẽ̊ in ange⸗ lis ſit neceſſitas ineuitabilitatis.nihilominus tñ li.ar. Vñ berñ.ꝙ dy abolꝰnõ põt bonũ.nõ eſt ex aliena oppᷣſ⸗ ſione.ſᷣ ex volũtaria obſiinatõne ⁊ obſtinata voluntate. NAo ſcm dicendũ.ꝙ lʒ in demoĩbo ſit iudiciũ boni.ñ tñ ſeꝗtur electõ ex ꝑte volũtatis:nec ex h̊ puatur libtas volũtatis.immo magis oñditur eo ꝙ volũtas nõ ſeꝗtur rõnem: ſ̊ ex h ſegtur ꝙ libertas gre in eis pᷣuatur.qꝗa ꝑ illã volũtas ſeqtur rõem rectã.et lʒ rõ libe.ar.quã poit aug.nõ ↄueniat malis:qͥ ad h̊ ꝙ dr.q̃ bonũ eligitur. cõ⸗ uenit tñ rõne reliq ꝑtis.boĩs vᷣo angelis rõne pᷣme ꝑtis. Ad terciũ dicendũ.qꝙ lʒ ille actꝰ ↄſeruare rectitudinẽ nunꝙ; in demoibo eliciat᷑ a potẽtia.nõ tñ ẽ potẽtia li.ar. ocioſa:hʒ em̃ aliũ actũ. Pꝛeterea.ſi nõ potuiſſet a pꝛin⸗ cipio ↄſeruaſſe rectitudinẽ.tũc poſſet dici ocioſa: ſed po tuit ↄſeruare.⁊ deſeruit rectitudinem. lembrum quartum DOquartũ qͥ queritur. trũ libe.arbi. fu⸗ it ↄmune homi in ſtatu innocẽtie culpe et re.M nõ.xxiiij.di.ij.li.ſenten.libe.arbi. eſt ab omi labe ⁊ coꝛruptela rõnis imunis atq; volũtatis rectitudo.et oĩm potẽtiaꝝ aĩe viuacitas: hᷣ Em h̊ non ↄuenit in ſtatu culpe.vbi ẽ coꝛruptõ labis et peti.et curuitas volũtatis ⁊ potẽtiaꝝ ad moꝛtẽ culpe de clinatio. ¶ Pꝛetẽa. in ſtatu etiã gre ẽ viriũ aĩme ꝑ penaʒ vulneratõ nõ ̊ dr li.ar.oↄmune ĩ h̊ triplici ſatu.⸗ Sre⸗ terea.Aug.in enche.qlis põt eſſe addicti ſerui libertas: niſi qñ eũ peccare delectat:liberałr em̃ ſeruit.ꝗ ſui dñi voluntatẽ libẽter facit:ac ꝑ hec ad peccãdũ liber ẽ:ꝗ pec cati ſeruꝰẽ:cuʒ ̊ hmõi libertas nõ ſit hoĩs in pᷣmo ſtatu nõ eſt li.ar.cõe homini in ſtatu innocẽtie? ſtatu culpe. Ad ideʒ facit qð d in li.de regulis fidei.Libeꝝ aꝛbi⸗ triũ magis libeꝝ eſt ad maluʒ ſermiẽdo:et minꝰoin bono faciendo.⁊ attẽditur fᷣm ſtatũ culpe:ſ̊ ſᷣm ſtatũ innocen tie ⁊ gre eſt ecõuerſo.& li.ar.nõ dr ſᷣm eandẽ rõneʒ ĩ ſta⸗ tu innocẽtie ⁊ culpe ⸗ fe (Coni.ſe homini in pᷣmo ſtatu fuit fleribilitas vel vtibilitas ſm electõneʒ. ita in ſtatu culpe⁊ in ſtatu gre:bᷣin qͥ eſt vᷣtibilitas ſᷣm electõʒ coĩs.eſt in eo li.ar.ↄmune: & in h̊ triplici ſtatu eſt libe. ar. ↄmune. Item libeꝝ arbitriũ datũ fuit in ſtatu ino⸗ centie:nec ꝑ pcẽm ꝑdidit ꝗn poſſet emẽdare pctm ꝑ pe⸗ nitentiã.vel in pcto ꝑſeuerare.̊ᷓ nõ ꝑdidit li.ar.¶¶ Aug. in li.de eccle.dogma. Poſtqᷓ ſeductoe ſerpentis ꝑ euam cecidit nature bonũ ꝑdidit ⁊ arbitrij vigoꝛẽ:nõ tñ electi onẽ. ne nõ eſſet ſuũ ꝙ emẽdaret pctm:nec merito indul⸗ geret᷑.qð non li.ar.diluiſſet:&̊ libeꝝ arbitrinʒ cõe eſt in ſtatu innocẽtie? in ſtatu culpe.(¶ ¶Ud qð dicenduʒ eſi.q; libe.arbi.ↄmune ẽ in his ſtatibo:nec ẽ ↄtrariũ qð obᷣm ẽ qꝛ illa pꝛima rõ libertatis ẽ ꝓgria ſm ſtatũ innocẽtie:et non djr illa libertas nature.q̃ homo liber dr̃ a coactõne. Hᷣ qua hõ ſumit pꝛimã rectitudinẽ nature ſibi a do gra⸗ tiſdatam.q̃ hõ poſſet ſtetiſſe in bono ſi voluiſſet.¶ Ad ſe cundũ dicendũ.ꝙ ſeruitꝰpct᷑i nõ ↄpatit᷑ ſe cum libertate gre.ꝑmanet tñ cuʒ libertate nature ſeruitꝰculpe.Añ li⸗ berũ arbitriũ a libertate nature: ↄmune ẽ in ſtatu vtro⸗ q;.ſcʒ in ſtatu gre ⁊ culpe.¶ Siłr rñdendũ eſt ad illud qð dr in li.de eccle.dogma.cum dr.ꝙ liberũ arbitrium magis liberũ eſt in faciendo malũ.et alicui dr̃ ꝙ magis liberũ eſt ad bonũ:dicendũ eſt.ꝙ non intelligit᷑ de liber tate nature:que eque eſt ſic dicit berñ. boni et mali: ſed de libertate gratie in bono:vel de flexibilitate volũtatis ex ſe ad malum. embrum quintum Oquintũ quo querit᷑. AUtrũ liberum arbi trium ſit ↄmune rpᷣo homi:⁊ alijs homini bus. non ſit ↄmune:oñnditur ꝑ hoc qð dicit ioh.dama. In anima xpᷣi nõ dicimꝰ onſilium vel electõnem:nõ enim habuit ignoꝛantiam. Et ſi ignoꝛãtis etiam futura nature erat:ſed tamen ſᷣm ypoſtaſim vmta dei verbo:omniũ cognitõeʒ habuit. ꝓp⸗ pter eam que ſᷣm ypoſtaſim eſt vnionem:ſed vbi non eſt electio nõ eſt liberũ arbitrium.ꝗ̊¶ non habmit liberuʒ ar⸗ bitrium. 4¶ Item liberũ arbitrium eſt.quo bomo poteſt peccare ⁊ bene agere:ſᷣ hoc modo nõ fuit liberum arbi⸗ triũ in xpᷣo.eſt auteʒ in alis hominibo. ſᷣm ꝙ dicitur in enche.ſic opoꝛtebat hominem fieꝛi.vt ⁊ bene velle poſſʒ et male:ergo liberum arbitrium.non eſt cõmune xpᷣo et alijs hominibus.4 YItem liberum arbitrium a delibeꝛã do dicitur.ſᷣm id Joh̊.viij. Si filius vos liberauerit ⁊c̃. ſed ſᷣm hanc e non eſt nec fuit liberum arbitriuʒ C in xpᷣo.ergo ⁊c̃.i ¶Contra.de xpᷣo yſa.vij.habetur.buti rum et mel comedẽt.vt ſciat repꝛobaꝛe malum et eligere bonum.Sed illud quo repꝛobatur malum et eligit᷑ bo⸗ num. eſt liberum arbitrium.ergo ⁊c.¶ Item auguſt. de pꝛedeſtinatione.nunquid metuendum fuit. ne acceden⸗ te etate.homo ille libero peccaret arbitrio.aut ideo ĩ il⸗ lo non erat voluntas libera.Et reſpondet:tanto magis erat libera.quanto magis ſeruire peccato non poterat. ergo in xpᷣo fuit liberum arbitrium. 4¶¶ Item iohes da⸗ maſc. Sententialis voluntas in xpᷣo erat.vnde dicit.qa vna ypoſtaſis et vnus volens.vna eſt ſententialis volun tas.humana ſua voluntate ſequente diuinam volunta⸗ — NMWueſtio xxum. en tem. ſed ſentẽtialis volũtas eſt volutas liberi arbitrij. libere eſſe pmittit. Fm hoc E eaue dicit᷑ contra magis den in xpᷣo fuit liberũ arbitriũ.¶ Ad qð dicendum ꝙ libeꝝ ⁊ minus libeꝝ arbitriũ.a ſeruitute ſũmitate nature dr r ar bitriũ fuit in chꝛiſto. ¶ Ad pꝛimo obiectũ dicendũ ꝙ eſſe de oibus intellectualibus ſubſtãtijs. eque autem eſt an. eligere dicit dupliciter ſicut ſup dictũ ẽ. Vno mõ dicit᷑ acciꝑe eque cõtra pꝛiꝰ ⁊ poſterius.⁊ hoc mõ nõ dẽ libeꝝ eligere diffinire ſeu determinare inter aliq duo.⁊ H̊ mõ arbitriũ eque de oꝛ rõnali creatura.nec eque de carente di electio eſt in xpᷣo. Alio mõ dĩ eligere rem pꝛiꝰignotã de⸗ rectitudine ⁊ habẽte rectitudinẽ.⁊ ita de alijs. Et dico he terminare ſeu diffinire. Vñ h̊ mõ dicit᷑ electio determi⸗ peius ⁊ poſterius ꝓut dicũt maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ pticipati⸗ tnn natio rei dubie in alterã partẽ.⁊ qꝛ eligere q̊ mõ impoꝛ onẽ᷑ ſimilitudinis diuine.¶¶ Per hoc idẽ reſpõdendũ eſt ſre tat ignoꝛantiã nõ dicit᷑ de xpᷣo ſicut nec oſiliũ.⁊ hoc mõ ad ſecũdo obiectũ de libertate impmirta maius ? minꝰ nb intelligit᷑ q dicit Damaſ. Ad aliud dicendũ ꝙ cũ dẽ Ag tercio vᷣo obiectũ dicendũ eſt. ꝙ in oĩ ſtatu liberũ bon ꝙ liberũ arbitriũ xpᷣi nõ potuit peccare.̊ dicit᷑ nõ rõne ar bitriũ equaliter qᷓtũ eſt de libertate a coactõe qᷓ vocat oeen nature in ſe ↄſiderate.ſ̊ rõne gratie vnionis ꝑ quã ↄfir quaſi eſſentialis libertas.nõ tñ eq dicit᷑ libertas inqᷓtũ iln matus fuit in bono.VUñ ſi eſſet natura bũana ſeꝑata a oꝛdinat᷑ ad gratiã.ſᷣm h̊ͥ nõ dr ſᷣm magis 2 minus. Dno diuina 2 Z ſ 5 Srnti Rfirengen ete⸗ Benbne⸗ ad N H in eccatũ.Ilud qð dicit᷑ꝙ liberũ arbitriũ eſt q̊ͥ hõ põt (¶M b 94 ſe o; 1 recte agere.intelligit᷑ rõne nature. do dicit᷑ ꝙ xpᷣs 4 em 2Lumliep timum be. nõ potuit peccare.h̊ dicit᷑ rõne gratie.vnde libertas na —— æBſeptimũ quo querit᷑ occaſione pdictoꝝ no⸗ ture que eſt a coactõe cõmunis fuit xpᷣo ⁊ alijs boĩbus. 5 — vtrũ coactio poſſit in rõnalem creaturam pe⸗ Ad aliud dicendũ. q; libertas de qua dicit᷑ Johᷣ. viij. cadere que eſt libere voluntatis.qð videt᷑. lug. ſi filiꝰ vos liberauit ⁊c.dicit᷑ libertas a pcto. Libertas — icit᷑ eni Luce.xiiij. Cõpelle eos intrare Ban autẽ iſta ſᷣm ꝙ dicit᷑ a liberãdo dr duplicit᷑.actiue ſcʒ q̃ coõpulſio aũt conctio eſt. nullus autẽ intrat niſi hbabens fect eſt libertatis.⁊ G̊ mõ fuit libertas in xpᷣo. Alio mnõ drĩ a libeꝝ arbitriũ.ᷓ coactõ ẽ liberi arbitrij.¶ Itẽ.ix.ſapie 6, liberãdo ſcʒ paſſiue q̃ ẽ liberati.⁊ G̊ mõ nõ fuit libertas Coꝛpus qð coꝛũpit᷑ aggrauat aiam ⁊c.⁊ qð dicit apts i in xpᷣo a pcto.qꝛ in ipſo nũꝙᷓ fuit pctẽm. video alia legem in neleis menkerug⸗le Han abtt 31 b ſe nam me ducentẽ in lege peccati.vidẽt arguere ꝙ cogai 8 emmn 2 um er tum. volũtas. Pꝛeterea. qui timoꝛe moꝛtis vel penaꝝ indu 8 BDlſextũ quo querit᷑. vtrũ liberũ arbitriuz cunt᷑ ad negandũ xpm cogi dicũtur. vnde beatꝰ Perñ. Ne eque ſit in oibꝰ quibo ↄuenit. nõ videt᷑ loquẽs de petro dicit. fatendũ eſt hoiem fuiſſe cõpulſ uz 1n libertas alia eſt a ſe. que nec eſt facta nec volũtatẽ ꝓpꝛiam.⁊ ſi nõ mutare occultare tñ.videt᷑ ẽ q; ⸗ accepta que eſt ſolius dei. alia a dro facta cogi poſſit liberũ arbitriũ in hoĩe. qualiter ꝗ̊ᷓ dicendũ ẽ 8 ſt ⁊ accepta que eſt angeloꝝ ⁊ hoĩm. Jacta vᷣo.alia eſt liberũ arbitriũ hoĩs a coactiõe. Agd qð dicendum ꝙ l⸗ hns rectitudinẽ quã ſeruet.alia carens. Hñs. alia tenet gemina ẽ cõpulſio.ſm ꝙ aut pati aliqd aut agere cõtra . ſepa bilit. alia inſepabilit. Illa ꝗdẽ que ſeꝑabilit tenet Apꝛiã voluntatẽ dicimur.quaꝝ paſſiua nõnũꝙ; põt fieri li fuit angeloꝝ anteqᷓ boni ↄfirmarent᷑ 7 mali caderent.⁊ abſqʒ volu ntario cõſenſu patientis. eſt enim ſic dictum in eſt oĩm hoĩm ante moꝛtẽ qui hñt eandẽ recti tudinẽ.que inuolũtariũ ꝑ violentiã.cuius pꝛincipiũ eſt exterius eo vo tenet inſeꝑabilit eſt maloꝝ angeloꝝ 2 boĩm. ſ̊ ange nihil oferente qui patitur. ſi do violentia reſpicit agere e loꝝ poſt ruinã.⁊ maloꝝ hoĩm poſi moꝛtẽ ſuã. Illa que mixtũ ex interioꝛi ⁊ exterioꝛi.nõ erit cõpulſio ſimplicit . caret rectitudine.alia caret recuꝑabilit alia irrecupa⸗ nec inuoluntariũ ſimplicit.ſʒ mixtũ ex inuoluntario 2 i biliter. Que recuꝑabiliter caret eſt tĩ hoĩm in hac vita voluntario.⁊ G̊ͥ mõ poteſt eſſe cõpulſio ad bonũ vel ad ns illa carẽtiũ.quis illaã multi nõ recuperẽt.Que aũt irre malum.⁊ hoc mõ poteſt eſſe meritoꝛiũ vel demeritoꝛiũ cuꝑabiliter caret eſt repꝛoboꝝ hoĩm angeloꝝ:ſ ange⸗ cõpulſio gᷓ illa de qua dñs dicit compelle intrare.habet loꝝ poſt ruinã.repꝛoboꝝ hoĩm poſt moꝛtẽ.Ci liberũ de voluntario ad bonũ ratione cuius dicitur meritoꝛiũ arbitriũ ᷣm hos modos nõ eque ↄueniat. nõ ↄuenit eqᷓ Herñ.hoc intendit deꝰ cum terret aut pcutit vt faciat bi liberũ arbitriũ ꝗbo ↄuenit. Itẽ libertas qꝗᷓ plꝰ impꝑmi⸗ voluntarios.non ſaluet inuitos:quatenꝰ dum de malo m xta eſt ſeruituti.nõ eque ſe hʒ cũ illa qᷓ minꝰẽ imꝑmixta in bonũ mutat voluntatẽ.trãſſerat libertatẽ. Illa vᷣo q̃ 85 vnde nec libeꝝ arbitriũ eque ſe bʒ in his rebo q ĩ illis. dicitur aliquis abſtractus vel illectus a ↄcupiſcẽtia ſua ſͤ plus eſt imꝑmixtũ vbi nõẽ ſeruitꝰ nature ſicut in do ⁊ qua dicitur.coꝛpus qð coꝛũpitur aggrauat aĩaʒ.nõ 1 Iteꝝ vbi non eſt ſeruitꝰ culpe vel pene ᷓ vbi eſt. ſicut in bet pꝛie dici cõpulſio ad malũ.ſ̊quedã voluntatis bonis angelis in ꝗbo neutra ſeruitꝰ ẽ q; in hoiꝛbo buius inclinatio ꝑ põdus coꝛꝛuptionis ↄcupiſcibilis. Illa vo . vite bonis in ꝗbo ẽ ſeruitꝰ penalis.in his aũt plus ꝙᷓ in qua petrus cõpulſus eſt negare dñm. compulſio poteſt dãnatis vel malis hoĩbo in pñti.q̊ liberũ arbitriũ no eq̃ dici habens de voluntario ad malũ. illa nõ oio excu⸗ dicet de oĩbo his.⸗ Pꝛeterea.nec ſᷣm oẽm ſtatũ te hoĩe eq̃liter. vnde Aug.de ciui.xi.ſicut pꝛima ĩmoꝛtalitas fuit quã peccãdo adã ꝑdidit poſſe non moꝛi.nouiſſima erit non poſſe moꝛi.ita pꝛimũ fuit liberũ arbitriũ poſſe no peccare.nouiſſimũ erit nõ poſſe peccare. nõ eq fuit liberũ arbitriũ in ſtatu inocẽtie ſicut erit ĩ ſtatu gloꝛie Cont᷑ Herñ. libertas a neceſſitate eqᷓ a indifferenter dõ vniuerſeq; create rõnali ↄuenit. libeꝝ arbitriũ eq̃ dicit de illis in gbo eſt. ¶ Item Mern. manet volũtas li bertatis vbi eſt capacitas mẽtis tã plena in malis i in bonis.ꝗ ꝑ ſeruitutẽ culpe vel miſerie nõ minuũt᷑.gᷓ eque eſt liberũ arbitriũ.i¶ IBiẽ Merñn. nõ ſolũ liberũ arbitriũ ſui oĩo diminutionẽ ſeu defectũ nõ patit qꝛ in ipſo potẽ tiſſime eterne ⁊ incõmutabilis dinitatis ſubſtantĩa q̃dã imago videat. Qametſi habuit initiũ.neſcit tñ occaſ uz vt de inſticia vel gloꝛia ſumat augmentũ. aut de culpa vel miſeria detrimentũ.ꝗ libeꝝ arbitriũ eq̃ dicet᷑ de gbꝰ? dicit᷑. ¶ KRñſio ꝙ liberũ orbitriũ ĩ ͥ eque dicit᷑ de gbus dicit᷑ ꝙ in nullo cogit᷑. licʒ eni deus de ſua creatura ra⸗ tionali poſſit facere qð vult nõ tñ cogit volũtatẽ.ſᷣ eam ——— ſatur.Ende Merũñ.ẽ cõpulſio quedã actiua ſ̊ nõ habet excuſationẽ cum ſit voluntaria.cogebat᷑ xpᷣianꝰ negare ⁊ dolens ßᷣ tñ niſi volens.volebat enĩ gladiũ vitare feri⸗ entis.atq; illa volũtas intus pᷣſidensos aperiebat nõ gagiue qui foꝛis aparebat.ſicut eniĩ dicit phᷣs.quedã unt ad que nullatenus homo cogi debet. ſi vᷣo cõpulſio dicatur reſpectu actus interioꝛis.nullatenus dicenduʒ eſt ꝙ liberum arbitrium reſpectu actus interioꝛis oĩno coactionem recipiat.⁊ ideo dicitur ſimpliciter liberum arbitrium a coactione. Doctauũ quo queritur. ſi liberum arbi⸗ triũ poteſt amitti vel minui in illis in qbo eſt. Sicut enim poteſt intendi pari rõe pt iminui. autẽ intendi poſſit. patet ꝑ hᷣ nod dicit Aug.multo liberius erit arbitꝛiuʒ qð oĩno nõ poterit ſeruire peccato q; ꝙ poteſt.¶ Pꝛeterea. ſicut habundat captiuitas pct᷑i ita minuit᷑ libertas arbitrij. ergo contingit diminui.ergo cum iſta libertas ſit bo⸗ num creatũ. nõ crit infinitũ.et ita poſt diminutõeʒ mul tiplicẽ poterit amitti: ̊ libertas arbitrij eſt amiſſibilis. (Euc a erß Aeena nec miſeria amutnk vel mi⸗ nuitur. 4 Item Hern. ſolũ liberũ ar bitriũ ſui oĩno di⸗ minutõem vel vefectũ nõ patit. Ao qð dicendũ eſt. eſt libertas arbitrij:et eſt libertas cõſilij: ſicut diſtiguit Herũñ.et eſ libertas cõplaciti Libertas ergo arbitrij ñ eſt amiſſibilis nec diminuit. Libertas vo oſilij vel ↄpla citi diminuibilis eſt vł amiſſibilis. VUn bern. In duabo libertatibo ſcʒ cõſilij et cõplaciti.qm nõ ſoluʒ ex ꝑte mi⸗ nui ſ̊D ex toto amitti pnt: accidẽtalis ſilitudo queda ſa pi entie et potetie diuſe imagini ſuꝑducta cognoſcit᷑. Peni q; amiſſus illã ꝑ culpã et ꝑ gram recuꝑamus.·et qtidie alij quidẽ plus alij minꝰ.aut i ipᷣis ꝓficimꝰ.aut ab ifis p ficimus:pñt etiã ſic amitti vt iã nõ valeãt recuꝑari· noſſunt etiã ita poſſideri vt nec amitti queant aliqͥ mõ deec minui.. Item Merñ. Libertas arbitrij de ipᷣo quo cõdita eſt ſtatu aliquatenꝰ nõ mutat᷑.ſᷣ equaliter qtum in ſe eſt a celis.tris.inferis poſſideat᷑.merito illi ſimili tudini vel imagini putant᷑ et quidẽ apud inferos ꝙ pere. qᷣ ve cõlilij libertate cõcipit᷑ oĩno nõ eſſe. locꝰ ille manifeſtat. vbi legit᷑:qdᷣcũq; pt manus tua oꝑare qꝛ nec opus nec ratio nec ſapiẽtia ſunt apud inferos qͥ tu ꝓpe⸗ raS. Porro de potẽtia que ꝑ libertatẽ oplaciti dicit. eua gelium ſic loquitur.ligatis manibo et pedibo pijcite eos in tenebꝛas exterioꝛes. MM 4 bitrio in compatione ad actum. Einge queritur ge com ꝑatione ad actũ. Et pꝛimo ð dit⸗ ferẽtia eius inꝙᷓtuʒ ẽ cauſa ab alijs cau ſis actuũ. Secũdo vtrũ ſit cauſa con tingæẽtiũ actuũ tm.an etiã neceſſarioꝝ 4 Tercio quoꝝ ſit· vtrũ ſit liberũ reſpectu interioꝝ et exterioꝝ actuũ.an tm̃ interioꝝ.¶ Quarto quoꝝ actuũ ꝛie et pꝛincipaliter dicat᷑.¶ Quito cõcludit᷑ tractatꝰ xæ li.ar.illa qoe.vtrũ ſit potẽtia.ſᷣm quam attendit᷑ me⸗ ritum vel vemeritum. l 3pꝛimũ ſic. YJoh. damal.plura ponũtur genera cauſaꝝ: eſt em̃ ꝓuidẽtia diuia cau ſa. natura ſitr dẽ cã. neceſſitas ſiue finis ponit᷑ vna cauſa.euentus ⁊ caſus ſilr po- nutur cauſe:qno ergo differt liberũ arbitriũ i hoĩe ſi eſt cauſa actuu. ab bis generibo cauſaꝝ. Et videt᷑ ꝙ nõ dif ferant. Oẽs em actꝰ q cauſant᷑. aut ſem p contingũt. aut frequẽter.aut raro eon gue ſen bectinsdt cauſa dici tur neceſſitas:eoꝝ vo que frequẽter natura. vt generati onis auginẽtatois et oſimiliũ in platis et aĩalibo. eoꝛuʒ voꝗ raro cauſa dẽ euentꝰ vl caſus. deus po oĩm ẽ cauſa nec ſunt plures differetie actuũ. nõ differt liberũ arbi triũ inqtum ẽ cauſa reſpectu aliaꝝ cauſe ꝛaut ergo nõ eſt caula:aut eadẽ cũ aliqua p̃dictaꝝ. (Eotra. Act? in homie poſſunt eſſe iuſti vel iiuſti.deo aut non eſt fas aſcribere actus iniuſtos.nec alicui aliaꝝ cauſaꝝ. ergo aliqui ſunt actꝰ pᷣter iſtos quoꝝ pr eſſe liberũ arbitriuz ꝛincipiũ. Item ſi bomo nõ eſſet pꝛincipiũ aliquoꝛuzʒ actuũ ꝑ liberũ arbitriũ.ſuꝑflue cõſiliaret᷑. Ome em con ſiliũ fit actu gra q ꝑ nos fiũt.Reſtat q hõ eſt cã ali⸗ quoꝝ actuu ꝑ liberũ arbitriſj. Hoc em optimũ et potiſ ſimũ dicit᷑ in natura hoĩs.¶ Qð cocedendũ ẽ.¶ No ob iectũ aut rndendũ.q; pᷣteꝛ illa q dicta ſũt et ſunt nõ ĩ no⸗ bis ſunt cõtingetia ad vtrũlibet que ſũt in nobis.et ho⸗ ru eſ b pꝛicipi pliberu orbitri. Sic poſſunt diſti⸗ gui genera cauſaꝝ. aut em eſt oim cauſa.et ſic eſt dinia ꝓꝓuidetia.aut nõ oim ſed quoꝛũdã. Si vo quoꝛũda. aut Mueſtio. lxxv. de libero . eoꝝ que ſunt ĩ nobis aut que nõ ſunt in nobis. que vo nõ ſunt in nobis: aut ſunt ſemꝑ.et eoꝝ dicit eẽ neceſſi⸗ tas cauſa: aut frequẽter. et ſic natura in bis inferioꝛibo: aut raro et ſic caſus. Que vo in nobis ſic liberũ arbitꝛi um hbñt pꝛo pꝛicipio ſi ꝑ ſe cauſant᷑:ſi ᷣo ꝑ accidens.foꝛ tunꝗ.ſᷣm quenda modum dictum. ſicut eſt de inuẽtione tbeſaarerrt. Wembꝛzꝛum ſecundum tingentiũ actuũ.an etiã neceſſarioꝝ:et vi⸗ tur ꝙ tĩ cõtingentiũ. Liberũ arbitriũ enin eſt pfas ad oppoſita: ptas ad olpoſi⸗ ta eſt cõtingentiũ tm: liberũ arbitriũ eſt cõtingeẽtium tm. Pꝛeterea. ſicut dic ang: ĩ ench. ſic opoꝛtebat boĩeʒ um. ergo liberũ arbitriũ in hoĩe fuit.quo poſſet bomo vtroq; mõ agere:ſᷣ qð eſt hmõi.pꝛicipiũ eſt cõtingentiũ cauſa. &li. ar. eſt cõtingentiũ cauſa. Item ccci. xv. añ hoiĩeʒ vita et moꝛs bonn et malũ.qð placuẽit dabit illi: ergo liberũ arbitriũ eſt eoꝝ que ad vtrũlibet ꝑtinent. Cõtra.A libero arbitrio exeũt actus.nõ tm qui ſüt n p nti. ̊ etiã qui erũt in futo:ſ̊ in futuro erũt actꝰneceſ ſarij. ergo liberũ arbitriũ nõ tm̃ eſi eoꝝ ſcʒ cõtingentiũ ſᷣ neceſſarioꝝ.⸗ Item Vmbꝛo.fidei ſuccedit viſio veri⸗ tatis. ſpei ſiłr tetio ardui. caritatis aũt actꝰ eru dilectõ ſũmi boni:ł̊ hi actꝰ indeſinenter erũt et nõ exibunt niſi a libero arbitrio.ergo liberũ arbitriũ eſi neceſſarioꝛum um eſt liberũ arbitriũ.ꝙ;ᷓ natura vel neceſſitas ſiue fa⸗ tum:ſ̊ illa dicũtur eſſe cauſa neceſſarioꝝ vt ſemꝑ vel vt frequẽter.ergo multofoꝛtius liberum arbitriuzʒ · ¶ Zo qð dicendum. ꝙ liberũ arbitriũ hũanũ de ſe eſt cã cõtin gentiũ.ꝙ aũt in futuro erit cauſa neceſſarioꝝ· Hoc ẽ ex fupadditõne vtermiatõis: que eſt a iuſticia cauſe pꝛime retribuẽtis. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑.liberũ arbitriũ eẽ nobilioꝛẽ cauſam ac.dicẽdum ẽ. ꝙ nobilitas cauſe pt at⸗ tendi:vel qꝛ ſibi ſufficies eſt ad morũ. et hoc mõ nobili⸗ eſt liberũ arbitriũ ꝙᷓ natura in ſupioꝛibo coꝛꝑibo vel ife⸗ rioꝛibo:vel quo ad modũ influẽtie actuum. vt liberũ ar bpitriũ influat neceſſarios actꝰ vel nõ neceſſarios: et ſic p᷑ natura eẽ nobiliꝰ pꝛincipium. Miembeumtercinum. O terciũ quo querit᷑.vtrũ liberũ arbitriũ ſit liberũ reſpectu actuũ interioꝝ et exteri oꝛũ:aut interioꝝ tmm. O reſpern interio⸗ riu et exterioꝝ. videt᷑ ꝑ id qð dicit damaſ. ibere cõſiliat libere iudicat.libere diſponit.libere agit libere ĩpetũ facit.̊ reſpectu vtroꝛũq; actuũ dẽ liberum. Cotra.Ab actu exterioꝛi pt ipediri.liber at dr̃ eo ꝙ ſit᷑ dns actnũ ſnoꝝ.Vnñ Mern. Libeꝝ arbitriũ dẽ. eo ꝗ⸗ nõ tm pt᷑ in actꝰ ſuos.pᷣ ſuꝑ ſe:̊ libertas nõ dẽ ꝛie re⸗ ſpectu actuũ exterioꝝ:ꝗ cogi pnt.ſ̊ reſpectu ĩterioꝝ qui non butt. ¶ Rmſio g, libeꝝ arbitriũ dẽ reſpectu actuuʒ ĩterioꝝ.⁊ ſeſpectu exteꝛioꝝ vt ab inteꝛioꝛibo ꝓcedũt. qꝛ hGͥ mõ nõ pnwtt ipediri: ̊ vt exteꝛioꝛes ſũt a vᷣtute motiua coꝛꝑali.ſic pñt ĩpediri: ⁊ hoc mõ nõ ẽ li bertas reſpectu illoꝛum gctuum. Mlebꝛn qnuart. Dq̃tũ qͥ qrit᷑ reſpectu quoꝝ actuũ ſit pꝛi cipalit et ꝓpꝛie libeꝛũ arbitꝛiũ. Aſſignat᷑ atr milti actꝰ a dama. vñ dic libeꝛe aꝛbitꝛio aſpetit. libere arbitꝛio vult. libeꝛe aꝛbitꝛio diſponit.libeꝛe aꝛbitꝛio eligit.et libere aꝛbitꝛio impetũ facit. et libere arbitꝛio agit et oꝑat᷑ ſꝑĩ bis ꝗ ßm nat am ſũt.Cũ pluꝛes ſint actꝰ.q̃rit᷑ vtꝛũ aliꝗs illoꝝ ſit pꝛici⸗ vnus pꝛicipalis actꝰ ſcʒ elige ꝓpt qꝗd nõ denoĩat ab illo Bſecudum quo querit᷑.vtrũ ſit cauſa con fieri vt bene velle poſſet et male.ſᷣ hoc ẽ ꝑ liberũ arbitri⸗ actuũ.nõ tm cõtingentiũ.¶ Pꝛeterea.nobilins pꝛincipi õ ngrit vel ſerutat᷑.libeꝛe arbitrio iudicat:libeꝛe aꝛbitꝛio palis ad quẽ alij oꝛdinẽt᷑. qꝗs ſit ille actꝰ.iItẽ qrit ſiẽ e Nn tbibt ſn tore ſcon trt ni bln ig ri⸗ D ſti an li: et. 1 ere ni en⸗ 66 gllt uin api fa⸗ tin i ne li⸗ inn inr tſe inii tten roo . t , 1 1 i 1 6 = ι§m ☛ 9 Nueſtio ſed magis a iudicõ vel ſentẽtia. ¶ Deinde q̃rit æ oꝛdie actuũ ꝗ ſũt ex ꝑte rõnis et ex ꝑte volũtatis. ¶ ꝛ at ſit vnꝰ pꝛicipalis.videt᷑ ꝑ h.ꝙ vniꝰ potentie ꝑticularis aut vniuerſalisẽ vnꝰ actꝰ pꝛĩcipał. ipᷣiꝰ liberi arbi trij. Bl⸗ le aut erit pᷣmꝰ inf iſtos cũ ſint oꝛdiati.vel vltiꝰ. vl ali quis mediꝰ. Oꝛimꝰ nõ vr. m em̃ hãc enueratõeʒ appetẽ eſt pꝛimꝰ actꝰ:h ille ẽ volũtatis ſiue vtutis appetitine. S nõ ẽ ꝓpꝛie liberũ arbitriũ: Fm illã at enũeratõcʒ q dꝛ pᷣmo cõſiliat᷑.deinde iudicat qð meliꝰ ẽ.pꝛimũ ?ẽ oſiliari et illð ẽ rõis pꝛicipalit:nõ ẽ pꝛicipalis actꝰ liberi arbi trij. OPꝛeterea. ipfect? act? ẽ cõſiliari pꝛĩcipalis at᷑ de⸗ bet ĩ pfectõe oſiſte.ergo ñ ẽ ꝑꝛĩcipalis.¶. Si vo dicat᷑ vl timꝰ.h̊ ñ videt᷑.qꝛ vltimꝰ poĩt᷑ impetũ facẽ aut opari: B neuter ẽ pꝛicipalis. Im petũ eĩ facẽ aut oꝑari ad vᷣtuteʒ obediẽtie ꝑtinere dicũt᷑:nõ q̊ alt illoꝝ pꝛicipalis dẽ libe rũ arbitriu.cũ liberũ arbitriũ ſit potẽtiſſimũ pᷣm dama. ¶ Qec vẽ eẽ actꝰ mediꝰ.qꝛ actus medij poſt pᷣmos oꝛdi⸗ nat᷑ et añ vltios.et quãdã babent colligãtiam vtrobiq;. d qð dicẽdũ.ꝙ eligere ẽ pꝛicipalis hoꝝ actuũ ſᷣm vnũ̃ modũ.et h̊ attẽdit᷑ qᷓtũ ad illã enũeratõʒ vbi ↄſilia⸗ ri poit᷑ pᷣmũ.iQAã eligẽ ẽ pꝛimꝰ actꝰ interioꝛ ex pte volun tatis.G̊ em ẽ duolv piacetibo alterũ alteri poptac᷑.⸗ licʒ ſit actꝰ volũtatis.nõ obſtat q nõ ſit liberũ.Eſt eĩ liberũ arbitriũ inq;tũ ẽ int᷑ duo.inqtũ at inclinat᷑ ĩ vnu volü⸗ tatis:ſm at᷑ alterã enũeratõʒ pꝛĩcipalis actꝰ liberi arbi⸗ trij ẽ appetere vel velle. vᷣm ꝗ velle vel appetẽ ẽ actꝰ gene⸗ ralis.circuiẽs oẽs alios actꝰ:eſt em̃ libere appetẽ vł vel⸗ le ſuꝑ iudicare diſponẽ.et ita de alijs actiboq enũeran⸗ tur.vñ qtũ adð ̊ pꝛĩcipal dẽ actꝰ.Si vo qrat᷑ diſfferẽtia int᷑ appetẽ et velle pt itelligi duplicit᷑:aut axpetẽ ſit finis velle ho eiꝰ qð ẽ ao finẽ:vel aetẽ iſtiꝰ potẽtie inqtũ nõ hʒ. velle vᷣo ſit ĩclinatõ ad habẽdũ.vel vt exeat actꝰ. Ap petere em̃ ẽ liberi arbitrij creati ꝙᷓtũ ad h.ꝙ eſt aliqͥ mõ materiale et deficiẽs:velle vo ẽ eiꝰ ᷣm ꝙ ↄuenit cũ deo. In cro em ẽ velle bᷣ nõ apetẽ ꝓpꝛie. ¶ Geinge q̃rix ſi eli gẽ ẽ eiꝰ pꝛicipalis actꝰ. ꝓpt᷑ qd nõ enoĩat ab illo ß a iu⸗ dicio ſiue arbitrio. Zlo qð dicẽdũ ẽ.ꝙ cũ dĩ liberũ ar bitriũ ſiẽ dĩc Hoetiꝰ.ẽ liberũ de volũtate iudiciũ. bʒz 6 in ſe qð ẽ rõis et qð ẽ volũtatis:ſᷣ qd ẽ rõis materialiter qð ẽ volũtatis foꝛmalit.ñ qð ſubſternit᷑ d arbitriuz ex ꝑte rõis.qð ſupponit᷑ dẽ liberũ.et ̊ ẽ ex pte volũtatis Eligere at᷑ ꝓut poĩt damaſ.ẽ pᷣmus actꝰ volũtatis pe⸗ nes quẽ attẽdit᷑ libertas:ſᷣm at ꝙ poĩt᷑ ĩ diffinitõe aug. cũ dicit᷑.q bonũ eligit᷑.eligẽ reſpicit tã rõem qᷓ volũtatẽ ⁊ ſic ſimpliciter dẽ actꝰ pꝛicipalis:cenoĩat Svt materia liter ab ipo iudicio vel arbitro. foꝛmalit᷑ vo ab ipᷣo vñ eſt liberuũ.quod ſcilicʒ eſt electio ⁊c. deinde queritur de orvine. Beine queritur de oꝛdine ipᷣoꝛum actuum. quoꝝ quidam ſunt ex ꝑte rationis.et quidam ex parte volũtatis:et q̃re ĩ vna enũeratõe ĩ pꝛĩcipio ⁊ ĩ vltio poĩ tur actꝰ volũtatis.ĩ medio at̃ actꝰ rõis:in altera vo qui ſũt rõis pꝛio.ꝗ ſũt volũtatis oↄſequẽteꝛ Pꝛeterea.ĩ acti bus rõis ab imꝑfecto pcedit᷑ ad ꝑfectũ.nõ ſic at᷑ vꝛ ĩ acti bo volũtatis. ¶ Ad qð dicẽdũ F.ꝙ in illa enũeratõe vbi pᷣmo ponũt᷑ appetẽ et velle.ſic fit actuũ diſtinctio ⁊ oꝛdo Ut illi actus ꝗ ſũt liberi arbitrij. vt ẽ vniuerſalis poten tia.cuiꝰ actus trãſit ſuꝑ actꝰ et ſuꝑ res.pꝛio ponãt᷑.⁊ il⸗ li lũt appetere et velle:poſſũ em̃ velle et iudicare et diſpo nere.et ita de alijs actibo.ſiłr eſt de appetere: ſeqntes vᷣo actus ꝑtinẽt ad liberũ arbitriũ ex ꝑte rõis. vltimi vᷣo ex pre volũtatis operatiue. In alia diuiſione ponũt᷑ actꝰ liberi arbitrij ex ꝑte rõis pꝛimo.⁊ deinde ex ꝑte oꝑatiue volũtatis:et ponũt᷑ tres ex ꝑte rõis ꝗq ꝓcedũt ab impfe⸗ cto ad pfectñ. ꝛĩo eſt motus inqſitois de faciẽdo vł nõ faciẽdo ſcʒ cõſiliũ.Secũdo ẽ iudiciũ de faciẽdo. Lercio eſt. ꝓpoſitũ faciẽdi.qdð dz diſpoſitio:vel pt dici arbitriũ Ex pte vᷣo volũtatis pꝛĩo ẽ electio.et ille? ſimplicit mo⸗ tus interioꝛ.deinde ꝓgreſſus ad motũ exterioꝛẽ et dicit impetus:deinde motus eyterioꝛ et dẽ vſus. Membemn quintun lxxv. Oncludit᷑ tractatꝰ de li.ar.illa qõe. vtruz ſit potentia fᷣm quõ attenditur meritum vel demeritum. Quod videtur pꝛĩa Joß. iiij.qui ſanctificat ſe.glo.nõ aufert liberũ arbitriu. ergo nõ eſt id in quo eſt meritum. 4 Item in li bꝛo de ebdomadibo.Motiua boni eſt in libero arbitꝛio Item Herñ. Totum et ſolum opus liberi arbitrij eſt eius meritum ꝙ cõſentit. Unde in cõſentire meritũ.ĩ nõ cõſentire demeritum:ergo liberum arbitrium eſt in qẽ meritum vel emeritum. Sed ꝗ; cebeat eſſe in volũta⸗ te.videt᷑ Herñ.in li.de viꝛtutibo ſenſus iſte eſt. penes vo lũtatem reſidet ratõ meriti vel demeriti.et hec eſt ratio. nihil eſt tam in poteſtate noſtra ſicut volũtas.ergo vo⸗ luntas eſt illud in quo pꝛimo attenditur oꝛdo ad deum. vltimũ em̃ ĩ trinitate eſt ſũma volũtas patris et filij. pꝛi mũ aũt in nobis eſt voluntas creata. IUnde ̃m volun⸗ tatẽ debet attẽdi meritũ vl demeritũ.⸗ Pꝛeterea. dicit Herñ.ſola volũtas qm ꝓ ingenua ſui libertate.aut dil⸗ ſentire.aut cõſentire.nulla vi.nulla cogitur ncciĩtate:ñ ĩ meruo capax eſt iu ſticie vel ĩiuſticie. ergo ẽ vis penes quã attẽdit᷑ meritũ.. Ee aũt illa vis ſit ratõ. videtur P boc.ꝙ frenetici.pueri.nõ pñt mereri.licet voluntatẽ ba beãt.qꝛ nõ habẽt vſuʒ rõis:ergo penes rõem fr̃ſidet vis merendi. Oꝛeterea.ĩ illa diſiguitur imago dei:mẽs em̃ habet imaginem in potentia cognoſcẽdi. d qð dicendũ eſt.ꝙ illud penes qð attenditur meritũ.ſiue qð eſt capax meriti. attenditur m li. ar. rationem et voli⸗ tatem:meritũ em eſt.cum cõfoꝛmatur in actu gratuito ipᷣa anima rationalis.que eſt ad imaginem.ex pte mo⸗ tine imagini increate. VUnde cõfoꝛmitas liberi arbitrij eſt er parte poſſe rõnis.ex ꝑte iudica re:vel aꝛbitrari.vo luntatis ex parte velle ſiue eligere.tollatur em̃ aliquod iſtoꝛũ.nõ iam dicitur capacitas meriti. Mam ſi nõ eſſet poteſtas ex neceſſitate determinata.nõ eſſet merituʒ:ſi iterum ſine iudicio ageret vel apeteret. nõ eſſet meritũ tunc em̃ nõ habentia vſum rationis.que agunt ᷣm im⸗ petum merentur. Si iterum eſſet indicium.et nõ eẽt vo⸗ luntas in id.nõ eſſet meritum. Reſtat ergo ꝙ penes hec tria attenditur meritũ. vt ſic trinitas creata. trinitati incregte in actu cõfoꝛmetur. reii. — — —ʒ—N Onſequẽter dicen dum eſt de ſingereſi.et rõne eiꝰ de cõſci entia. Circa aũt ſindereſim pꝛĩo q̃rit vtrũ ſit potẽtia vł hĩtꝰ.¶ Secũdo ſi ſit – Fratio. vel voluntas. vel differẽs ab his. Tercio vtrum ſᷣm eam con tingat peccare.¶ Quarto vtrum cõtingat eam extingui vel no extingui. Wembꝛum pꝛimum Dpꝛimũ.O ſit potentia.accipi poteſt ex eo quod dicit beatus greg.ſuꝑ illð eʒech. facies aquile deſuper ipoꝝ quatuoꝛ. Di⸗ cunt pleriq; iuxta platonẽ. rõnabilitatem irrõnabilitatẽ.iraſcibilitatẽ et ↄcupilcibilitatẽ. q̃rtaʒ onẽtes ſuꝑ has.quã greci vocãt ſindereſim.cum alie tres ſint potẽtie.potẽtia at᷑ potẽtijs cõdiuidat᷑.erit ſin⸗ dereſis potẽtia. Itẽ ſindeꝛeſis 2 ſẽſualitas ſũt opoſite ꝙỹ̈tũ ad iclĩatõʒ.qꝛ ſiẽ ſẽſualitas ĩcliat rõʒ ad bõ tnſito⸗ ria.ita ſindereſis ĩcliat ad bõ ſpũalia ⁊ et᷑na.ſᷣ ſeſuali⸗ tas ẽ vis motiua ex pte ĩferioꝛi.erit &ᷓ ſindereſ motia a ꝑte ſu ꝑioꝛi. ẽ potẽtia.¶ ITẽ.ij.mat.Cuſtoditeſ pm̃ vꝛm ⁊ vxoꝛẽ adoleſcẽtie nolite deſpicẽ.glo.ꝑ vroꝛẽ adoleſcen tie ĩtelligit legẽ natalẽ ſcpᷣtã ĩ coꝛde:ſpũs vo dẽ ñ aĩal ꝑs q̃ ñ ꝑcipit q dei ſũt.ſ rõnalis ſi pũs.ꝗ ĩterpellat ꝓ nobis gemitibo inenarrabilibo.Eſt rõnalis ſpũs.de quo lo⸗ quit᷑ potẽtia quedã in nobis.que inclinat᷑ ĩ cũ.cui ziũ⸗ ſindereſis.que ſꝑ ſtimulat ad bonũ.qẽ potẽtia. ¶ Cotꝛa videt ꝙ ſit habitꝰ. ꝓbereſis em̃ et ſindereſis opponi vi⸗ dentur quẽadmodu volũtas naturalis et dliberatiua. Sʒ ꝓhereſis eſt habitꝰ quo infoꝛmat᷑ volũtas delibera⸗ tiua.̊ ſindereſis ex oꝓpoſito erit habitꝰ qͥ infoꝛmat᷑ volũ tas naturalis. ¶ Itez ſindereſis ⁊ fomes peccati oꝑponũ tur:ſicut em̃ fomes peccati trahit ad malũ ex ꝑte carnis ita ſindereſis trabit ad bonũ ex ꝑte ſpũs et a malo. ſed fomes eſt incentiuũ qdðᷣdam ad malũ pᷣter ſubſtãtiã ipᷣiꝰ aĩme ⁊ quaſi accidẽs illi.̊ ſindereſis erit qdðdam incen tiuũ ad bonũ pᷣter ſubſtãtiam aime.⁊ ita nõ erit potẽtia ᷣ babitus. Itẽ ſindereſis videt᷑ eſſe lumẽ quo potẽtia illuiatur ad bonũ.ſicut habet᷑ in pꝛimo libꝛo de baptiſ⸗ mo ꝑuuloꝝ.ſi rõem ipᷣam q̃ adhuc velut quieta et quaſi ſopita.tñ inſita.et quodãmõ inſemĩata in ꝑuulis latet illuiatõem voluerit appellare tanqᷓ interioꝛis oculi cꝛea tõem.nõ reſiſtendũ eſt tũc eam fieri cũ aĩa creat᷑.et non abſurde hoc intelligi cũ homo venit in mũdũ. Sed hoc lumẽ quid aliud eſt qᷓ ſindereſis.cũ ſindereſis dicatur ſcintilla cõſciẽtie.̊ ſindereſis eſt lumẽ quo potentia rõ⸗ nalis illuiat᷑: nõ eſt potẽtia ſ̊ habitus. Item circa co gnoſcẽda ponebat᷑ a phᷣis lumẽ intellectꝰ.qð vocabant intellectum agentẽ:pari rõne vel multo amplioꝛi eꝛit lu mẽ in ꝑte motiua ad oꝑanda. et illud erit ſindereſis: eſt Gſindereſis lumẽ quo illmat᷑ potẽtia motiua. 4 Pꝛete⸗ rea.aug.ponit lumẽ rerũ cognoſcendaꝝ.et bonũ agen⸗ darũ eternũ:ſ̊ huic eterno rñdet aliqð lumẽ intra crea⸗ tuʒ. ⁊c.¶ ¶ Ao qð dicendum.ꝙ ſindereſis nec tm̃ ſonat in potẽtiã.nec tm̃ in habitũ.ſᷣ in potentiã habitualẽ.vt notetur habitus naturalis nõ acquiſitꝰ:et rõne potẽtie poteſt opponi alijs potẽtijs.ratione vo habitꝰalijs habi tibo vel inclinatõibo. Vñ eo mõ quo eſt potẽtia.diuidet᷑ in rõne ↄtra alias potẽtias.¶ Et ꝑ hoc ſoluet᷑ illud qð obiectum ẽ.ſᷣm em̃ ꝙ ꝑ aquilã ſignificat᷑ diuidet᷑ cõtra rõnabilitatẽ. ꝓut eſt potẽtia deliberatiua:ſic etiã intelli gũtur alie rõnes obiecte ex illa ꝑte. Ille vᷣo rõnes q̃ obij ciũtur ex alia ꝑte.ad habitũ naturalẽ referũtur. ꝙ at᷑ eẽ dicit᷑ lumẽ.hoc intelligit᷑ de lumie ĩnato.ꝓut cognitõ re rũ faciẽdaꝝ que ꝑtinent ad adeptõem gloꝛie et vitatõez pene lumẽ intelligit᷑.et hec etiã cognitio habitꝰ natura lis dicit᷑. Unde ratio in li.de baptiſmo ꝑuuloꝝ que lu⸗ men dicit᷑ habitꝰ hmoõꝛ nõ intelligit᷑:et foꝛte illud eſt qð phᷣus rectam dixit rationem. S= m. O ſecũdum quo querit᷑.ſi eſt ratio vel vo⸗ lũtas.vel differens potẽtia ab his. O aũt ſit differẽs.videt᷑ ꝑ hoc qð dicit greg.ĩ gl. ſup Ezʒech.dicit em hac eſſe quartã. nõ ſe tribo miſcentem.ſ̊ errata coꝛrigẽtem:ſ̊ vna illaxꝝ eſt rõ 6O ſindereſis nõ eſt ratio.¶ Pꝛeterea.ratõ ſicut dic aug. in li.de trini.diuidit᷑ in duo.quoꝝ vnũ aptat᷑ viro alte⸗ rũ mulieri:ſᷣ in vtraq; ꝑte rõnis ↄtingit eſſe peccatũ. ĩ vtraq; ꝑte pt᷑ eſſe rectitudo ⁊ nõ rectitudo.ſ̊ ipᷣa ſindeꝛe ſis quatũ eſt ð ſe.remurmurat pct᷑o.q differẽs ẽ ſindere ſis ab vtraq;. ſindereſis non eſt rõ.¶ Cõtra.videt᷑ ꝙ ſit ratio.ꝑ hoc qð dicit᷑ ſuꝑ illud.j.Job. euaſi ſolus vt nũciarẽ tibi:greg.vnus.i.rõnis diſcretio ad animũ re⸗ dit.que amiſſa nũciat:vt qð pᷣoccupata mens ꝑdidit.aſ flicta recipiat.̊ vnus iſte quis eſt niſi ſindereſis.g ſin⸗ dereſis eſt ratio.¶ Item videt᷑ hoc idem ꝑ hoc qð dicit᷑ in li.de baptiſmo ꝑuuloꝝ vbi dicit᷑.ꝙ ratõ inſita ſiue ĩ⸗ ſemĩata lumẽ aĩe dicit᷑.et hoc lumẽ ſindereſis noĩatur. Itẽ luc.x.abiert ſemiuiuo relicto.glo.ĩmoꝛtalitatẽ exu ere.ſ̊ rõis ſenſũ abolere nõ poſſũt.ꝗn hõ ſaꝑe et deũ poſ ſit cognoſcere.Sʒ id qð tolli nõ pt in ꝑte motiua ſinde⸗ reſis dicit᷑.erit ergo ſindereſis ſenſus ille rõis.⸗ tem iij. de libe. arbi. An om̃e meritũ boni oꝑis.nõ eſt paruʒ accepiſſe naturale iudiciũ.quo ſapiam pᷣponat erroꝛi ⁊ quietem difficultati:ſᷣ hoc natale iudiciũ ẽ ſindereſeos: eſt em̃ naturale iudicatoꝛiũ ſic dic Haſilius. Iniacet no bis iudicatiuũ.i.diſcretiuũ vitandi et eligẽdi: erit ergo ſindereſis ipᷣa ratio cũ iudicatiuũ in nobis ratio dicat᷑. M aüſt ſit voluntas.videt᷑ ꝑ hoc ꝙ duplex ponit᷑ vo⸗ luntas a damaſ.naturalis et deliberatiua: lolũtas at᷑ naturalis ẽ appetitiua virtus eius.qð ᷣm naturã eſt. et oĩm que nature ſu bſtãtialit᷑ aſſunt cõtentiua:łᷣ hoc ẽ ſin derelis. ergo ſindereſis eſt voluntas.4 Ytez volũtas na turalis eſt naturaliter appetitiua boni ⁊ deteſtatiua ma li:ſ hec eſt ſindereſis.ergo ſindereſis eſt volũtas natu⸗ lis(¶¶ Rmñdetur ad hoc.ꝙ ratio dicit multiplicit. Vno modo ᷣm ꝙ ratio diuiditur ex oꝓpoſito cõtra ſenſibilem vim.et hoc mõ ſindereſis ꝑtinet ad rõem et dicitur ra⸗ tio.ſ̊ ratio ſᷣm ꝙ ſic dicitur accipitur multipliciter. Aã ratio dicitur cognitiua et motiua.ſᷣm vo ꝙ cognitia pt dici dupliciter.vel inqᷓtum eſt iudicatiua credibiliũ vtł᷑ opabiliũ.que ꝑtinẽt ad bonos moꝛes:vel inqᷓtũ eſt iudi catiua cognoſcibiliũ que nõ ꝑtinẽt ad moꝛes.et hoc vlti mo mõ nò ꝑtinet ſindereſis ad rõem. OPꝛimo aũt modo accepta ratio adhuc dicitur dupliciter: vel inqᷓtum eſt naturalis.vel inq;tum ẽ deliberatiua: ꝓut ẽ naturalis. dicitur ſindereſis.F̊ nõ ꝓut eſt celiberatiua. Per bec patet ſolutio ad ea que obijciebantur. ã ratio contra quã diuidit᷑ ſindereſis ſic dĩc greg.dicit᷑ rõ deliberatĩa et de hac cõcedimꝰ.qꝙ ipᷣa nõ ẽ ſindereſis:et ꝑ hoc patet ſolutio ad pꝛimũ. Silr ⁊ ad ſcᷣm.ã cũ diuidit aug. rõem in duas poꝛtões:ſcʒ ĩ ſuꝑioꝛẽ et ĩferioꝛẽ.accipit ra tionẽ ꝓut eſt deliberatiua et hoc patet ꝑ boc ꝙ dicitur. ꝙ ſᷣm vtranq; poꝛtõem ↄtingit peccare.iõ em rõ pec⸗ cat inqᷓtuʒ natalis.ſ̊ ſolũ inꝗtũ eſt deliberatiua.¶ Ao hoc aũt ꝙ ꝗᷓritur vtrũ ſit volũtas.dicẽdũ ꝙ ſiẽ rõ dicit᷑ dupliciter ſimilit᷑ et volũtas ſcʒ naturalis et deliberati⸗ ua:ſindereſis aũt eſt eadẽ cũ volũtate naturali.vᷣ non eſi idem qð volũtas deliberatiua.loluntas tñ naturalis ↄnñioꝛ eſt qᷓ ſindereſis.i Aã volũtas naturalis ſe ertẽdit ad ea que ſunt meriti vel pꝛemij:et ad ea que nõ ſũt me⸗ riti vel pꝛeniij.ſindereſis aũt coartatur ſolũ ciꝛca ea que ſunt meriti vel pꝛemij. mbꝛü terciu. TB terciũ quo queꝛit᷑ de ſindereſi. VUtꝝ ſᷣm eam ſit peccare.ꝙ ſic videt᷑.qꝛ idem ẽ ſin⸗ dereſis qdð cõſciẽtia.lñ greg: ſuꝑ Eʒzech. 3 nc ↄſciam cũ impiꝰ ĩ ꝓfundũ peccatoꝝ venerit. videmꝰ pᷣcipitari:et loꝗtur de ſindereſi:ſ̊ ſᷣm cõ ſcĩam ẽ peccare.ergo et Fm ſindereſim.¶ Itẽ aima tota punit?᷑.et pena eterna nõ debetur niſi pcto:ergo cũ vᷣmis oↄſcie ſit pena.ergo ĩ ea ẽ pctm. et ita ĩ ſindereſi.¶ Itẽ cõ ſcĩa dꝛ erronea. Hoc at᷑ nõ eſſet niſi erraret ſindereſis. ergo ſindereſis errat:ergo ſm eã cõtingit peccaẽ.¶ Itẽ ↄtraria nata ſũt fieri ĩ eadẽ vi:ſᷣ vᷣtus et vitiũ ſũt ↄtꝛoꝛia ergo ſũt nata in eadẽ vi eẽ virtus. Sʒ vᷣtus q ẽ donũ ſapi eſt perm ĩ ea. ¶ Kõtra. remurmurare pcto et conſentire ſunt oppoſita.ergo cũ vnũ ꝑ ſe ſit ipᷣiꝰ ſindereſis.ſcʒ re⸗ murmurare pcto:reliquũ ſcʒ cõſentire pcto nõ erit eiꝰ. Itẽ ſindereſis ⁊ fomes ſe habẽt ꝑ modũ oppoſitõis.qꝛ cõtrarias hñt inclinatões:fomes ſemꝑ ad malũ.ſindeꝛe ſis ſemꝑ ad bonũ:ſ pctm ẽ ᷣm fomitẽ. ergo et m ſinde⸗ reſim ẽ meritũ:ergo nũꝙᷓ peccat. Itẽ ſindereſis reſpi⸗ cit bonũ et malũ ſm differẽtias ↄnes.̊ ei ẽ eiꝰ differen⸗ tia ad ea qᷓ ſũt potẽtie deliberatie.ſ̊ petm cũ ſit cuꝛca opꝰ ẽ in ſinglłaribo ex amiſſiõe bonoꝝ traſgreſſiõe maloꝝ. ergo nõ ẽ ĩ ſindereſi pctm.¶Rñdendũ.ꝙ nõ?᷑ hm ſinde reſim peccaẽ.¶ Ad h̊ qð obijcit᷑. ꝙ videmꝰ eã pᷣcipitari ⁊c᷑. Rñſio ꝙ pᷣcipitari dꝛ duobo mõis.lno mõ dẽ pci⸗ pitari ruere ĩ pcẽm ⁊ cadẽ a ſtatu gre.et h̊ mõ ſolũ libe⸗ rũ arbitriũ dr̃ p̃cipitari. Alio vᷣo mõ dẽ pᷣcipitari. retar dari a ſuo effectu ſiue nõ cõſeꝗ ſuũ effectu.⁊ h̊ mõ dẽ pꝛe cipitari. Eſt eĩ duplex effectꝰ.ſcʒ illuiare ad bonũ:et re⸗ trahere a malo remurmurãdo. Cõtra pctm ſiue etiã ſti⸗ — . mulare ad bonũ ꝙ̃tũ ad pꝛimũ effectũ.dĩ obnubilari ꝑ entie.eſt nata in eadẽ vi aĩe:et ita in ſindereſi: ergo iſta lodick, lütag nien, tt hoeiſe ütasn tina hatn⸗ t, no nübien ſturr⸗ ter itig pi iliüi y ſtiudi eylti moco um eſt gralis. derber Cont enntie epgtet tung. bitra tiun. her⸗ D dieke berati nonent lralis ticit me⸗ que efm ſin⸗ ch. 1on ne tota nis tic Hi Gni p re h. d gene den ſͦ⸗ fep r. Lueſtio peccatũ.cum ſcʒ aĩma nõ cõſequit effeetũ illuminatõis ſ tum ad ſecũdũ pcipitari dicit᷑cũ aĩa ꝑ eã nõ retꝛahi tur a malo.¶ Ao aliud dicẽdũ.ꝙ licet tota aima punia tur.nõ tñ ſᷣm quãcũq; ꝑtem punit᷑ perm. Dicit᷑ em puni ri aia:nõ ſolũ rõe eius ꝙ pꝛicipalit peccat ſcʒ volũtatis vel liberi arbitrij:ſᷣ eius rõne ꝙ oꝛdinat᷑ ad illud.Licet aia puniat᷑ ex ꝑte ſindereſis.qꝛ nõ pt cõſequi actũ eiꝰ nõ iñ in ſindereſi ẽ peccatũ.. Ad teꝛciũ dicẽdũ.qꝙ oſcien tia habet reſpectũ ad id qð ſupꝛa eſt. ex illa pte no di⸗ citur erronea:habet etiã reſpectũ ad illud qð inferiꝰ ẽ. ſiue qð accipit ab ĩferioꝛi:et erx illa ꝑte dicitur erronea. bᷣ tñ nõ ꝑtinet ad ſindereſim. ¶ Atru aũt cõſciẽtia ſit idẽ qdð ſindereſis.tractabit᷑ poſtea in queſtiõe de coſe cientia. Ao quartũ dicẽdum.ꝙ donũ ſapiẽtie et alij babit?gra tuiti.nõ ſunt in ſindereſi.ſ̊ in ſupina ꝑte rõnis.inqtum eſt deliberatiua:illa at̃ nõ ẽ eadẽ in ſindereſiſi ic dictů eſt Ao illud qð obijcit᷑ ꝓ alia parte dicẽdũ.q cũ dicit᷑ ꝙ peccatũ eſt ᷣm fomitẽ.ðhoc pt intelligi dupliciter:ſcʒ foꝛ⸗ maliter vt in ea ſit peccatũ ſic in ſubiecto.et hoc mõ nõ eſt peccatũ ſᷣm fomitẽ.nec meritũ pᷣm ſindereſi im. Ał po teſt intelligi taliter. vt ſceʒ fomes ſit caulſa pcti ſiue incli⸗ nans ad peccatũ.et hoc mõ dicit᷑ eſſe peccatũ ſᷣm fomitẽ et meritũ ᷣm ſindereſim:ſ̊ nõ ideo peccatũ ſm ſindere⸗ ſim.qꝛ neuter illoꝝ modoꝛum poteſt dici peccatum Fᷣm Membzum quartum Bquartum àà querit. vtrũ ſindereſis poſ⸗ guibo cõſcietia dictat ſubire martiriũ pꝛo ſide ſua defendẽda. Sed hic ẽ erroꝛ pecca⸗ in glo. ſuꝑ eʒech. Cum impiꝰ in ꝓfundũ petoꝛuʒ vene⸗ rit. videmus locũ ſuũ amittere.Sʒ ꝗd eſt locũ ſuũ amit cuꝑabilit ſit pᷣcipitata.ĩ eis erit extincta.⸗. Ytẽ hiere.ij. NMiij mempheos et caphneos cõſtupꝛauerunt te vſq; ad verticẽ ꝑtingit.q caſta celſitudieʒ mẽtis diffigẽtie moꝛ⸗ bus coꝛrũpit:ſᷣ celſitudo mẽtis d ſindereſis ⁊c. Itẽ eam. ſit extigui ꝙ aũt ita.videt᷑ in hereſiarchis i.ᷓ nõ remurmurat in eis ſindereſis cõtra petm. ¶ Jtẽ tere.niſi nõ ſꝑ eẽ ↄtra pctm.cũ ̊ oino in damnatis irre verticẽ. glo. Malignꝰ ſpũs de mẽbꝛis inferioꝛibo vſʒ ad ſuꝑ illud ps.Coꝛrupti ſũt et abbomiabiles facti ſũt ⁊c. glo.oĩ vi rõis pꝛiuati.ſᷣ q̃dã vis aĩe ẽ ſindereſi is. eꝛgo 2c. Itẽ ſindereſis et fomes.ſe hñt ꝑ modũ oppoſitõis pt diuerſas inclinatões:ſ̊ ex toto pt᷑ fomes extingui ꝑ gre aplitudiem. vt ĩ ba pᷣgie.qᷓ ꝑ cumulũ malicie ſin lereſis poterit ĩ aliqͥrepꝛoboꝝ extigui.vt ĩ antirpo.¶ ¶ Cöõtꝛa Hᷣ qð dẽ vltio yſa. Veꝛmis eoꝝ ñ moꝛiet᷑.nmis at ille ẽ re moꝛſoſe die oi ertĩguit᷑ ſindereſ ĩ dãnatis.i Itẽ. v.ſ⸗ ap̃. di. Dicẽt itra ſe pniaz agẽtes.ꝗd ꝓfuit nobᷣ iactantia. Itẽ h̊ vr ꝑ ills qdð dẽ luc.xvj.vbi petijt diues vt mitte⸗ ret᷑ laʒarꝰ.vt extremo digiti tactꝰrefrigeriũ ſẽtiret:⁊ nũ ciaret ꝗnq; fꝛibo.ne veĩrẽt ĩ bũc locũ toꝛm̃ toꝝ.glo.rpꝛo boꝝ mtẽ pea ſua erudit.qñʒ iutilit᷑ ad dilectõʒ. vt et ſu os ſpuᷣalit᷑ diligãt.ꝗ h dũ pctᷣa diligerent.nec ſe ama bãt petijt ꝗ ſibi bonũ 2 alijſ.q̊ ñ vx ĩ danatis ſideꝛeſis exticta Itẽ Herñ.ĩ li.de li.ar.qũo ñ ẽ ibi aligꝗd ſaꝑe niſi ma⸗ la q tolerat. cogũt penitẽ maloꝝ qᷓ facta ſi ũt:nũgd at᷑ in toꝛmẽtis ñ ẽ penitẽ.aut peniteri male ñ ẽ ſaꝑe.q̊ t dãna⸗ tis ẽ et aligs actꝰ ſindereſis. IJiẽ biero. cintilla ↄſcie ĩ chaym nõ ertiguit᷑ ſic hẽt ſuꝑ eʒech.¶ Ad qð dicẽdũ. ꝙ ñ er toto extiguit᷑ ſindereſis et ĩ danatis.remanet em̃ aliꝗs actꝰ. Qotãdũ ꝙ ſũt ꝗdã effectꝰ ſindereſeos qtum ad inſtictũ boĩ et diſplicẽtiã mali.Et h̊ duplicit. vel in collatõe ad penã vel pᷣter. Dicẽdũ q. q qtũ ad inſtictum boiĩ et diſplicẽtiã mali culpe.abſolute exticta ẽ ſindereß ĩ dyabolo ⁊ ĩ dãnatis. Scðm vo certũ modũ ñ ẽ erticta et h ̃manet ad penã.qð pʒ ꝑ alterã tẽ glo.luc.xvj.ſer uat᷑ diuiti ad penã ⁊ cognitõ paupis quem deſpexit. et memoꝛia fratrũ qͥs reliqt. vt de viſa glia deſpecti. 2 de pena inutiliter amatoꝝ ampliꝰ toꝛqueat᷑. Et de hac drẽ in fi.yſa.Vermis eoꝝ nõ moꝛiet᷑. Habẽt gᷣ diſplicẽtiam .Alxxvij. mali in collatione ad penam. q patet ex petitõne illiꝰ diutis. petijt em vt hic nüciaretur fratribo. ne in bune locum veniüt toꝛmentoꝝ.poc eſt.ne digna faciãt penis eternis:et hoc eſt opus ſindereſeos.cui diſplicet maluzʒ in collatione ad penã. ¶ Ad pꝛimo obiectũ dicẽdũ q; co⸗ ſciẽtia ſiue ſindereſis dicit amittere locum ſuũ.qꝛ retar darur a ſuo effectu.ſiue nõ cõſequit᷑ effectum qui eſt re⸗ trahere a malo vel trabere ad bonum.nõ qꝛ non habeat aliquem actũ.¶ Ad hoc quod obijcitur de hereſiarchis Dicendũ ꝙ nõ oĩno in ipᷣis extinguit᷑.ſ̊ gter depꝛaua⸗/ tionem liberi arbitrij no ſentitur actꝰ eius. In inferno aut magis ſentietur quia erit eis in penom. eo ꝙ nõ po terit cõſequi effectũ ſuũ qui eſt retrabere a malo vel tra here ad bonũ.et habebit ibi remoꝛſum conſcientie ſibi manifeſtum. ¶ Ad terciũ dicendũ. ꝙ celſitudo mentis nõ dicit᷑ ſindereſis p̊ ſides.que ẽ in ſi nꝑioꝛi ꝑte rõis.Vñ aĩa dicit᷑ coꝛrũpi vſq; ad verticẽ qñ integritas fidei ĩ ea coꝛrũpit᷑.¶ Ad hoc qð obijcit.ꝙ erũt omi vi rõis pᷣnati ſiẽ in glo.ſuꝑ illud ps. Coꝛrupti ſunt et abbomĩabiles facti ſunt ⁊c. Dicendũ ꝙ ratio dicit᷑ ibi vis aĩe delibera tiua.vñ nõ ſuppoĩt ꝓ ſindereſi.¶ Ad vltimũ dicendũ ⸗ nõ eſt ſimile de fomite 2 ſindereſi.Qam ſindereſis natu raliter eſt in homie et potentia naturalis.illud aũt q8 nature ẽ.nõ pt᷑ ex toto amitti ꝑ pcrm. ̊ fomes accidẽtali ter eſt in aĩa. vñ pr extingui ꝑ gre excellẽtiã.4. Ad illud qð obijcit᷑ ð chaym dicẽdũ eſt.ꝙ aliter eſt ĩ viatoꝛe.⁊ ali ter i dqnato. à in viatoꝛe ſtimulat ad bonũ. et poteſt dum eſt viatoꝛ hr̃e effectũ in illo:et ſi imilit de retrahẽdo a malo.ſ̊ in danato nullũ poteſt hmõi elicere effectũ: et ideo qͥ ad hos effectꝰ dicit extigui ĩ damnato.nõ aũt in viatoꝛe:licet em chaym deſperaret ex libero arbitrio.tñ potuit dũ erat viatoꝛ ñ doſperare.et ita aliquẽ vſum po tuit elicere ſindereſis. entia. — Dnſequẽter queꝛẽ dũ ẽ ð ↄſcia. MPꝛio an ſit potẽtia vł ha bitꝰ Scðdo ſi ſit hĩtꝰ.vtrũ natalł vel ac qſitꝰ.¶ Terxcõ ſi ſit hĩtꝰ natał. vtrũ ſit —. gnitiuꝰ vł motiuꝰ. Quarto. vtrũ ſit ſy ĩ actu.¶ Quĩto vtrũ ſit idem qdð lex naturalis. Se⸗ rto vtrũ ſit idẽ qð ſindereſis. embemm primum erronea et recta.trãgꝗlla⸗ pturbata. iſta nulli potẽtie ↄueniũt.g oſcia n ẽ potẽtia. IYtẽ ↄſciĩa eſt ſcia q aliꝗs ſibi ↄſciꝰ ẽ:ſᷣ ſci entia ñ ẽ po ◻ Gↄſcia nõ ẽ habitꝰ.¶¶ Itẽ oſcia dẽ aliqũ mũda. aliq im mũda:ſ̊ nullꝰ habitꝰ ĩmũdus aliqñ pt eẽ mũdꝰ.nec ecõ⸗ uerſo. cõſcia nõ eſt habitꝰ.¶ Ite videt᷑ ꝙ nec ſit poten⸗ tia nec habitꝰ. dicit em damaſ.q cõſcia ẽ lex nr̃i ĩtellectꝰ ſ lex nõ dẽ potẽtia vel habitꝰ. nec cõſcia.¶ Ad quod dicendũ. ꝙ cõſciẽtia triplicit accipit᷑. Aliq em̃ accipit ꝓ eo ꝙ cõſciꝰ.et ſic cõſciẽtia nec ẽ potẽtia nec habitꝰ.ſic nec ſcibile in aĩma ꝓpꝛie dẽ potẽtia vel habitꝰ: a ſic acci pitur a ioh.damaſ.cũ dẽ oſcĩa lex nr̃i itellectus. Aliqñ ðᷣo ꝓ acipit᷑ eo quo cõſcij ſumus.et ſic dicitur habitus. quo ſcʒ cõſcimus. et ſic ꝓcedebat ſcdᷣa obiectio.que dice bat ꝙ oſcia eſt ſciẽtia..· Tercõ mõ accipitur cõſcientia ipa potentia. habẽte vel recipiẽte illud qð cõſcimus: m ꝙ dicitur. ꝙ lex mentis nzẽe ſcripta eſt in cõſcientia: et ſic dicitur conſciẽtia. naturalis potentia aĩme.4 Ao hoc qð obijcitur.q ↄſciẽtia dicitur eſſe erronea vel tran quilla.mũda vł ĩmũda.qdð ñ conuenit naturali potẽtie. . Dicendum. conſcientia accipitur ibi ꝓ habitu acqui ſito. q ſcʒ relinꝗtur in aĩa ex eo qð ↄſcit. vñ ↄcedo ꝙ fᷣm Aeſtio. lxxvij. decõſci⸗ Dpmũ. e ñ ſit potẽtia. v ſic.qꝛ ↄſcia dẽ ia ß habit?. g ↄſcia ẽ babitꝰ. M at ñ ſit videt᷑.qꝛ ↄſcia ĩ dãnatis ẽ pena.ſ̊ nullꝰ habitꝰẽ eis pena 2 à 5Hinin⸗ ꝑnitioſi hoc eſt ler peccati ſuꝑue niens mẽbꝛis càrnis ꝑ eã ſe nobis imittit.et ſubdit᷑.Cõ ſtinct ineſt et a pꝛic . differẽtijs. & no videt᷑ eſſe habitus naturalis ſß potiꝰacꝗ ſitus. ¶ Itẽ nõ pt qnis habere ↄſciam alicuiꝰ rei.quam pꝛius nõ habuit.ſicut pʒ de iudeis:qui an datõeʒ legis nõ habebãt ↄſcĩiam de imũdis.̊ poſi datõem habebant vel habere debuerũt: ↄſcia incipit eẽ de aligbo de gbo eſt. qd ſit bonũ et quid ſit malũ accipit᷑ ᷣm actũ ? m babitũ. Scðʒ actũ qñ aligs habz bunc modũ nõ dicitur potentia pꝛimo et pꝛincipaliier. Quod aũt obijcit᷑ ꝙ cõſcientia in damnatis eſt pena. dicendũ ꝙ conſciẽtia accipit ibi ꝓ afflictõne conſequen te. nõ ꝓ habitu vel ꝓ potentia.Cũ aũt dicit᷑. ꝗ Cõſciẽtia dicitur eſſe mũda vel immũda.accipitur ꝓ potẽtia ꝗͥ di citur aliqũ mũda adueniẽte gratia. aliqñ immuda ad⸗ ueniente culpa:et ſic patet ſolutio ad omia obiecta ꝑ di em cõſcientie ſupꝛadictam. (Membzumlecundum D ſecũdũ qͥ querit᷑ vtrũ cõſciẽtia ſit habi⸗ tus natalis vel acgſit?:et videt ꝙ lit hit acqſit?.qꝛ pſcia aliqñ ẽ mᷣa aliqñ imũda 6 be differetie cõtrarie ñ inſunt eia natu⸗ ra. ;̊ potins ab acqſitõne: qꝛ q naturalit ei ineſt ſemꝑ icipio. cõſcientia aũt non ſemꝑ eſt ſub hmoꝛ nõ fuit. H habitꝰ naturalis ſemꝑ eſt de bis de quibo eſt. Syt pꝛius.¶ Contra iohᷣ.damal.dicit ↄſciam eſſe legeẽ nri intellectꝰ. ꝓut legi mẽtis repugnat lex carnis: ſ lex . carnis eſt in bomiĩe ꝙcito homo incipit eſſe. ꝗcito enim . aĩa ↄiũ git᷑ carni.habet bomo legem carnis:vn qꝛ ex coõ iũctione ad carnẽ habet hõ legẽ carnis.ideo eã bʒ qᷓcito ineipit eſſe: cũ q̊ lex mentis inſit aime a ſua creatõe. ptzʒ ꝙ multofoꝛtiꝰ debet bre hbõ legem mẽtis qcito incipit eẽ get ↄſciaʒ. cũ hec dicat᷑ illa:ſᷣ qð ineſt homi a pꝛincipio et eſt habitus. eſt habitꝰ naturalis. g ↄſcia eſt babitꝰna turalis. ¶ IJtem Ko. ij. cũ gentes que legẽ nõ habẽt. na⸗ turaliter ea qᷓ legis ſunt faciũt.ipᷣi ſibi lunt lex. glo. etſi gẽtiles nõ habẽt legẽ ſcriptã.hñt tũñ legẽ natur alez. qua gſq; intelligit ⁊ cõſcius ẽ.qd ſit bonũ et ꝗd malũ:ſ̊ hmõi lex naturalis babitꝰ ẽ enali Ke ↄſcia.qꝛ ea ↄſciꝰ K eſpõdendũ ſic ſcia ſciam actualit alicnio ſcibilis. a actualit ↄpueꝛtit᷑ ſuꝑ il⸗ lud. Scom babitũ. qñ etſi babeat ſciam alicuiꝰ ſcibilis nõ tñ cõuertit actualit ſuꝑ illud. Similit et ↄſciẽtia q ĩ ſe ſciam includit. pt᷑ accipi ſᷣm actũ ⁊ Fm habitũ.Vñ cõ ſciẽtia ẽ talis habitꝰ.a qͥ pt᷑ elici actꝰ ꝗq nõ pꝛius fuit eli⸗ citus:nihilomin? tñ habʒ ſemꝑ aliquẽ actũ pm habitũ etſi nõ ſᷣm actũ.vt poſt videbit᷑. ꝓut accipit᷑ ſm babi⸗ tũ. bene cõcedimꝰ ꝙ eſt habitus naturalis. ſed ꝓut Fᷣm actũ acquiſitus. lñ bene cõcedimꝰ.ꝙ hmõi differentie mũdum et immũdũ ? ſic de alijs differẽtijs.nõ ſunt Diffe rentie cõſcie ꝓut eſt habitꝰ naturalis.ſed dĩc ꝓut acce⸗ ptõem iurta babitũ naturalẽ. et boc ꝓut ſe tenet ex ꝑte ratõnis:et iterũ oſcientia de ſe dicit duo.ſcʒ ſciam.et ſic poteſt dicere babitũ naturalẽ vel poteſt dicere allociati onem rone eius ꝙ dicit cũ · et ſic recipit erroꝛẽ et poteſt dicere habitum acquiſitum. embꝛum terciun. BHSterciũ quo querit᷑.vtrũ ſit habitꝰ cogni tiuꝰ vel motiuus.et videt᷑ ꝙ motiuus.ꝑ hᷣ ꝙ dicit damaſ.ꝙ ↄſcia eſt ler nr̃i intellectꝰ ſciẽtia ↄgratnlat᷑ legi dei ſcʒ mãdato.lex aũt peccati ſcʒ immiſſio ꝑ legẽ q̃ eſi in mebꝛis.ſcʒ ꝑ coꝛꝑis ſurrectõem et motũ et irrônalem ꝑtem aĩme.repugnat legi intelle⸗ ctus mei:ex qͥ apparet.ꝙ damal. dicit ↄſciam eſſe legem mẽtis. ꝓut ei opponit᷑ lex carnis. ſ lex carnis motiua ẽ. et ſemꝑ inclinat ad maluz. ꝑ oꝓpoſitũ ↄſcis que eſt lex metis in bonũ:et ita cõſcia cu ſit habitꝰ.erit habitꝰ mẽ⸗ tis. Ad idem delectabile 2 penale attẽdunt᷑ penes vo⸗ luntate. Vñ delectabile dicit᷑ qꝗð eſt cõſonũ volũtati.pe⸗ nale qð non eſt cõſonum:ſ̊ delectabile ? penale attendũ cognitiuã.·ſ̊ lex carni tur circa cõſciaz. ñ ſuꝑ illud.ij. ad Coꝛin:.j. Glia nr̃a bec eſt. teſtimoniũ ↄſciete nr̃e.glo. ſicut impijs ẽ magna pena cõſciẽtia.ita pijs gaudium eſt: ergo cõſciẽtia eſt ex pte voluntatis et cum ſit habitus:erit habitꝰ motiuus. Kontra coͤſcicn tia ponit ſciẽtiam: pᷣ ſcietia determiat habitũ cognitiuũ.& et ↄſciẽtia. boc idẽ arguitur ꝑ ſimile qꝛ cum dicitur iſle bomo eſt cõſcius ſecretoꝝ huiꝰ boĩis. ſenſus eſt. ꝙ ille nouit ſecreta illiꝰ. AUnde ↄſcius dicit ur Apter aliquã ↄnem noticiã.et ita cõſeius ponit cognitio nem. gHet oſcientia: & eſt habitus cognitiuus.4 Ytem. j. Coꝛin.iiij. Aihil mihi cõſcius ſuʒ. nõ eſt ſenſus nõ mo⸗ neoꝛ ad peccatũ.ſᷣ potius nõ cognoſco me eſſe in pecca⸗ to. Vnde glo..ibidẽ.in nullo me remoꝛdet cõſciẽtia mea. quare ↄſcia nõ erit habitꝰ motiuus ſᷣ potius cognitiuꝰ. ¶ Item coꝛrigere cõſiliari et hmõi ad cognitõʒ ptinent. coꝛrigere em magri eſt. cõſiliari ſapiẽtis:bᷣ iſta ao cogni tõeʒ ptinent. Inde ĩ glo.ſuꝑ pꝛimuʒ Eʒech. vbi loquit᷑ de cõſcientia dicit᷑ ꝙ putat ipam errata coꝛrigentem. et ita ad cognitõem ꝑtinet.¶ Item Ecẽs. vij. ſcit cõſciẽtia tua. q; et tu crebꝛo maledixiſti alijs. et ita cõſciẽtie ẽ ſci⸗ re.et ita vt pꝛius. ¶ Hoc ideʒ arguit᷑ ex hoc.quod dicit᷑ ĩ glo.qua iudice nemo abſoluit᷑ nocens: ex ̊ aparet. q; iudicare ad cõſciam pꝑtinet.ſᷣ iudicare cognoſcentis eſt. et ita vt pꝛius.¶ Rndendũ. Eſt babitꝰ pure cognitiuꝰ ſicut babitus huiꝰ pꝛincipij:om̃e totum eſt maius ſua ꝑ te:et eſt habitus pure motiuus.ſicut eſt habitꝰ virtutis et eſt habitꝰ qui nõ ſolum eſt cognitiuꝰ.p̊ etiam inclina⸗ tiuus in motu:ſicut in ꝓſecutione boni aut ſuga mali:2 talis babitus eſt cõſciẽtia. AUñ nõ debemꝰ ponere cõſciẽ⸗ tiam ſub vno babitu tm̃ ſ̊ ſub duobo.m ꝙ dicit phs. ꝙ; peccant qui ponunt ſub vno genere es que ſunt ſb diuer ſis.ſicut ẽ ð conſcientia.qꝛ rone cognitõnis oꝛdinat᷑ ſub habitu cognitiuo.ratione eius ꝙ oꝛdinat ad ꝓſecu tionẽ boni et fugam mali. oꝛdinat᷑ ſub babitu motiuo: et ꝓut eſt habitus naturalis nõ dicit᷑ mala cum eſt de malo. vł bona cũ eſt de bono: tñ ꝓut dicimꝰ⸗ acceptõem quandã ratõnis.recipit ug modo iſtas differentias. rectũ erro neũ.⁊ alias bmõi.ſm ꝙ dictũ fuit ſuꝑiꝰ. ſᷣm ꝙy itellectꝰ ſemꝑ eſt rectus.ratio auũt recta et nõ rects: ſic cõſciẽtia ꝓut ẽ habitꝰ natalis.ſemꝑẽ recta:ꝓut vo dicit accepti onẽ quãdã rõnis.pt᷑ dici qnz recta qnʒ nõ recta.¶ Adil lud qð pꝛimo obijcit ꝙ lex carnis ſolũ ptinet ad motiuã et nõ ad cognitinã. a lex metis qꝗ ei opponit: dicẽdũ ꝙ nõ ẽ oĩno ſile.qꝛ lex mẽtis ſemꝑ dirigit ipam motiuaʒ ꝑ is ſine pcedẽte cognitõe pt mouere et aliq pᷣcedẽte cognitõe:quẽadmodũ em̃ fomes ẽ pena le inflictũ ex pꝛimo pct᷑o.ſiłr ler carnis q ipᷣm dirigit: et ideo ſeipᷣa ſine pᷣcedẽte cognitõe· pt dirigẽ ipaz motiuaz in malũ. et ideo accidit.ꝙ ip̃am pcedit aliqn cognitio:h eẽnalit exigit᷑ cognitõ ad h: vt lex mẽtis dirigat motiuã AVñ pꝛio reſpicit ꝙ eſt intellectꝰ poſtmodũ mediante H ꝙ eſt voluntatis:et ideo etiã appellatur lex mentis ab eo ꝙ eſt memiſſe qᷓ ſunt facienda. AUd h qð obijcit . ꝙ lex mentis opponit᷑ legi carnis: dicimꝰꝙ ſolũmõ opponitur ei ex ꝑte qua ẽ motiua ĩ bonũõ.et nõ ex ꝑte q̃ ẽ cognitina. AVñ ex illo nõ pt cõcludi.q nõ dicat rõem motini.ſ non ſolũ ꝙ dicat roem cognitiui.et hoc bñ ↄced imꝰ. 4 Ad ſe cũdũ dicĩꝰ. ꝙ cũ dz oſcia ẽ pena aut gaudiũ ꝙ; nõ dicit ꝑ eẽntiã.ſ̊ ſolu ex oſequẽti. Vñ ipᷣa diſponit ad hH vl ad il⸗ lud.fFm ꝙ diuerſimode ẽ in diuerſis.quẽad modũ cogni tio diſponit ad motũ. Vñ qñzʒ accidit.q; aliꝗs hñns oſciẽ tiã de malo affligit.et hbñs cõſciam de bono delectat᷑ ⁊c ( Wembzꝛum quartum D quartũ quo querit᷑.vtrũ cõſcĩa ſp ſit in actu ſuo.qð videt᷑.qꝛ ignis materialis ſꝑ eſt ĩ actu ſuo.ñ qdin ignis.ſꝑ bzʒ ali⸗ qus actũ: B cõſcia dicitur eẽ ignis. xxvuj. Ezʒzech. ꝓducam ignem de medio tui: glo. oꝛa qᷓ edifica⸗ ſti male cõſeientie ignis aſſumet. Vñ pꝛĩo eʒech. in glo. dicit᷑ ſindereſis ſcintilla ↄſcie.& ſicut ignis ita et conſci⸗ entia ſemꝑ erit ĩ actu ſuo.¶ Pꝛeterea. etſi põderoſũ nõ pi — (Lueſti ſemꝑ ferat᷑ cooꝛſum.nihilominꝰ ſemꝑ inclinat᷑ ad h vt ceoꝛſuʒ ferat᷑.vñ ſꝑ eſt ſub actu ſue inclinatõis natuꝛa lis.Sed inclinare libeꝝ arbitriũ ad fugiendũ malũ.⁊= ꝓſequendũ bonũ.eſt actus ꝗ ineſt ↄſciẽtie a natuꝛa:nõ dico mouere libeꝝ arbitriũ ad h̊ aut ad illud. qꝛ libeꝝ arbitriũ ñ põt moueri ad h̊ aut ad illud ſine ꝓprio co⸗ ſenſu: ↄſciẽtia ̊ ſemꝑ erit ſub bmõi actu.⁊ ita ſꝑ eritĩ ſuo actu. ¶ Cotra.ↄſciẽtia eſt ſciẽtia.ſcia aũt habitꝰẽ. habitꝰ aũt ñ ſemꝑ ẽ in actu: ↄſcia ñ ſp ẽ ĩ actu. 4 Itẽ oſcia ñ efficit actũ in ꝓꝑuulis. cuʒ aſcia ſit ĩ ꝑuuł.eo ꝙ natuꝛalis ẽ.ñ ſꝑ eſt in ſuo actu. (Küencihg etſi nõ appareat actꝰ aſcie in puulis. tñ in adultis ſp oppareti ſuo actu:ſp.n.ſtimulat in adultis libeꝝ arbitriũ ad bo nũ vel ad malũ.lʒ ipſum ñ ducat ad ↄſenſuz.̊ eni ñ eſt actus eius.¶j Ad aliud vᷣo dõm ẽ/ lʒ ↄſcia ponat ſci⸗ entiã.ſcia habitũ:nihilominꝰ ↄſcia ſꝑẽ in aliqͥ actu.qa qdaʒ habitꝰ põt ſꝑ eẽ in actu aliq̃.⁊ qdazʒ nõ ſeinꝑ ẽ.de rimg aüut genere eſt oſciẽtia. Oquintũ quo qnerit᷑.vtꝝ ↄſciẽtia ſit idẽ qð lex natalis.Et videt᷑ ꝙ ñ.lex.n.natu ralis ñ eſt deponibilis. ſ̊ ↄſcia ẽ deponi⸗ bilis. vñ hñti ↄſciaʒ erroneã dr.depone Slex naturalis ñẽ ideʒ cũ ↄſcia.ꝗ¶ FPretea. quoꝝ ſunt diuerſe drñtie.ipſa ſunt diuerſa:ſᷣ̊ hꝰ ⁊ illiꝰ ſunt diuerſe drñtie.ñ eni lex recipit iſtas dꝛñtias mũ⸗ dũ ⁊ immũdũ.⁊ ita de alijs.ꝭ ⁊c.q Jtem Jo.dam.lex dei intellectũ nrjm attrabit ad ſeipſaʒ ⁊ pingit nr̃aʒ cõ ſcientiã.⁊ ita vt prius.¶ Cõtra. Roma.ij.cũ.n.gen⸗ tes ⁊c. Glo.etſi gentiles n hẽant legem ſcriptã.hñnt tñ legẽ natur alẽ.q̃ quiſq; intelligit ⁊ ſibi ↄſcius ẽ.quid ſit bonũ ⁊ ꝗd ſit malũ:lege ̊ natali ẽ vnuſqſq; ↄſciꝰ.ſ̊ cõ⸗ ſciẽtia ẽ illud quo ſibi vnuſqſqʒ ↄſciꝰ ẽ. ↄſcia eſt illud qð lex naturalis. ¶ Rnſio.dicimꝰ ꝙ hec differũt. quẽ⸗ admodũ aliqð principiũ qð fac ſcire aliquã ↄcluſionẽ ⁊ ſcia illius pᷣncipij:lex.n.nat᷑alis ſcripta ẽ ĩ coꝛde. vñ eſt etiã quoddã ſcibile.qð dirigit potẽtiã intellectiuaʒ ad motũ.eꝓut hʒ in ſe ratõʒ cognitiui.ñ ſicut ĩ ſciẽtia pᷣncipij includit᷑ iᷣm principiũ.ſic in ↄſcia lex natalis. ¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ ↄſcia ẽ q̃ aligs ſibi ↄſciꝰ ẽ.⁊ ſiłr lege naturali dicimꝰ. ꝙ diuerſa habitudo notat᷑ ꝑ bũc ablatinũ ⁊ ꝑ illũ: ꝑ hũc.n. ablatm̃ ↄſcia.notat᷑ hitudo ſannalis: ꝑ hũc ablatm̃ lege nat᷑ ali.diſpoſitio mate⸗ rialis. lembruz ſertuz Bſextũ quo querit᷑.vtꝝ ↄſcia ſit ideʒ qð ſyndereſis. Oꝛ ſic. videt᷑ Eʒech.j.ſuꝑ il⸗ lud.qᷓtuoꝛ ꝑtes habebãt. Glo.ſyndereſis Oſt ſcintilla ↄſcie.⁊ poſtea ſubdit.hãc aũt Aſciaz cũ impiꝰ in ꝓfundũ pctoꝝ venerit. pᷣcipitari vi⸗ demus:ex qͥ videt᷑. ꝙ oſcia ſit ideʒ qð ſyndereſis:h̊ idez pʒ argumẽtis.que dicũt᷑ in eadeʒ glo. vult.n.dicẽ ꝙ q̃⸗ tuoꝛ ſunt vᷣtutes aĩe.ſ.rõnalis.iraſcibilis.⁊ ↄcupiſcibi lis:q̃ꝛta que ſupᷣ has ⁊ extra has.⁊ dr ſyndereſis: ⁊ vt pʒ ex eadeʒ glo.ↄſcia reducit᷑ ad aliquã iſtaꝝ viriũ: cũ Sñ ſit alia vis ab his in Saer ſyndereſis.pʒ ꝙ ↄſcia l ad ſyndereſim reducit᷑.(¶ Cõtra.pᷣdicte drñtie ↄſcie ñ ↄpetũt ſyndereſi. hec ñ ẽ illa.Et iteꝝ.ſyndereſis eſt ĩ pte motiua.ↄſcia pᷣo plus ẽ in ↄgnitiua. lʒ inclinat ad motũ ſiẽ dictũ ẽ. ¶ Rñdendũ.q ↄſcia bʒ duo ſe.vnũ quod eſt ſicut ſupremũ.⁊ quo ad h̊ ↄiũgit᷑ ipſi ſyndere⸗ ſi.⁊ dicit habitũ naturalẽ:⁊ aliud qð eſt inferius.⁊ ſic ↄiũgit᷑ magis rõni:⁊ ſic dicit ratõʒ acceptõis.q̃ notat in h̊ ꝙ dr con.⁊ ſic recipit erroꝛẽ ⁊ ꝑturbatõeʒ. ⁊ hmõi ſimilia:a ꝑte.n.inferioꝛi bñ põt accidere error. tamen erret. h nõ eſt ꝑ ſe.plus.n.ſe tenet ex ꝑte ſyndereſis. q potẽtia hitualis dicit᷑. ꝙᷓ rõne ſciĩe.que includit᷑ ĩ ĩa rõne cuiꝰ eſt in ipſa rectitudo.vñ rõne eiꝰ dicit hitũ. tum. innocẽti tie ↄſiderandũ ẽ de ipſo ⁊ ↄditionibo eius duplr.ſ.qͥ ad fieri.⁊ quo ad eſſe. Quo ad fieri ↄſiderandu eſt de ipᷣo quadrupłr.Fſᷣm genera q̃tuoꝛ cauſarũ. Et pᷣmo quo ad cauſaʒ efficientẽ. Sco quo ad foꝛmalem. Ceꝛcio qͥ ad AVwlxxvin. ſe tenet ex ꝑte.que potentia hĩtualis dr:ſᷣ rõne eius q; dicit acceptõzʒ. ex ꝑte rõnis:ex ꝑte buiꝰrecipit pᷣdictas Orñtias.⁊ ita pʒ ſolutio.Dicendũ.n.eſt.ꝙ cõſcia a ꝑte ſuꝑioꝛi ſm reʒ reducit᷑ ad ſyndereſim. ueſtio.lxxviij.de can ſa efficiente coꝛpis adam. Honiaz cictuʒ eſt de ſuba ſpũali vnibili.cuiuſmõi ẽ aĩa rõnalis. dicendũ eſt de ſuba coꝛpoꝛali vnibili.cuiuſmodi eſt coꝛpꝰ hũanũ: de 5 quo ↄſideꝛandũ eſt qtũ ad duplicẽ ſta . eſcʒ ⁊ nat᷑e lapſe. tum ad ſtatu innocẽ mateꝛialeʒ. Quarto quo ad finaleʒ. ¶ Quo ad efficiẽ⸗ tem tria querũt᷑.¶ Primo.ſi coꝛpꝰ hũanũ.ſ.ade. in ſta tu innocẽtie fuit a deo.¶ Scdo.ſi potuit eẽ a creatura ſpũali.ſ.ab angelo.¶ Tercio.ſi a creatura coꝛꝑali.cꝰ⸗ modi eſt natura aliq inferioꝛ creata. lembruz primuz Irca primũ ſic. Geñ.ij. Ioꝛmauit deus hoĩeʒ de limo terre.quod intelligit᷑ qᷓtuʒ 1 ad coꝛpꝰ.¶ Hteʒ Yob. x. Man tue fece⸗ rüt me plaſmauerũt me. vt pz ex glo. loquit᷑ ibi Job in ꝑſona hoĩs ſimplłꝛ.ſ.hoĩs pᷣmi.Glo. fecerũt ſcʒ aĩazʒ:totũ in circuitu ſiue coꝛpꝰ.⁊ pꝰ maĩbo dr factus ꝑmiſſo ↄſilio. Jaciamꝰ hoĩeʒ ad imagineʒ 2 ſiłitudinẽ nr̃aʒ.¶ Itez ſi coꝛꝑis alicuiꝰ cecebat deũ eẽ cauſazʒ.maxie decebat eũ eẽ cauſaʒ coꝛpis pᷣmi homĩs. cum in genere coꝛpoꝝ fuerit nobiliſſimũ:ſ̊ ↄſtat ꝙ ali⸗ quod coꝛpꝰ eſt ↄditũ a deo.ſ.coꝛpꝰ ſupremũ.q̊ ⁊c.¶ Itẽ augꝰ. in li.lxxxiij.qxxxv.q:arguit om̃e coꝛpꝰeſſe a deo ſic.Omne bonũ eſt a doo: om̃e ſpecioſuʒ ẽ bonũ. ᷓ om̃e ſpecioſum ẽ a deo:̊ om̃e coꝛpꝰ vt coꝛpꝰ ſub aliq̃ ſpecie otinet᷑.ꝗ̊ om̃e coꝛpꝰ eſt a deo. Ex h̊ põt argui vlteriꝰ. g coꝛpꝰ ade eſt a deoo. ¶ Contra. ſicut in genẽ eẽndi extre ma n ↄiũgunt᷑ niſi ꝑ mediũ.ita in geneꝛe opandi int pᷣ⸗ mã cauſaʒ ⁊ effectũ vltimũ.debet intercedẽ oꝑatio cau ſe medie:ſ̊ primũ eſt cauſa pꝛima coꝛpꝰ hũanuʒ effectꝰ vltimus. ꝗ̊ inter hec debet intercedere cauſa media in oꝑando.ad h̊ ꝙ ſit effectus vltimꝰ.ſ.coꝛpꝰhũanuʒ. O: coꝛpꝰ hũanũ ſit vltimus effectus ↄfirmat᷑ theologice. Aam coꝛpꝰ humanũ eſt vltima creatuꝛa in oꝑibus ſex dieꝝ. Silr ⁊ phi iſtum ponẽtes oꝛdinẽ.vt pᷣmo ſit deꝰ. cinde angelłꝰ. inde coꝛpꝰceleſte.deinde elemẽta que ſunt coꝛꝑa ſimplicia. deinde mineralia. deinde vegeta⸗ bilia. einde ſenſibilia.vltimo coꝛpꝰ hũanũ.⸗ Itẽ pri⸗ mũ eſt ſuba immobilis ⁊ immutabilis: coꝛpꝰ humanũ ſuba mobilis ⁊ mutabilis. Inter hec aũt elt ſuba aliq̃ mobilis ⁊ immutabilis.vt coꝛpꝰ celeſte.quod eſt mobi le quo ad ſitũ.immutabile quo ad foꝛmã. Eſt etiã alia que immobilis eſt ̊ mutabilis.pt terra que ẽ immobi lis qtũ ad ſitũ.⁊ mutabilis q;tũ ad foꝛmã.nulla auteʒ creatura eſt immobilis ⁊ immutabilis ſ̊D ſolus deꝰ.qð pʒ ꝑ DOꝛeg.naʒãʒenũ.oñdenteʒ ꝙ hec duo in creatura eẽ ñ pnt.vñ dicit: ſapiẽtia dei ꝓprietates vniuſcuiuſq; mutãs.ĩmobilẽ naturã ↄuertibilẽ fecit. mobilẽ vo in⸗ cõuertibilẽ ꝓuidẽtia quadam.hec ita diſpẽſans ne q8ᷣ dine nate ẽ ſingłare vel ꝓpriũ.i.iĩmobilitas ⁊ incõmu⸗ tabilitas.in aliq̃ creatura ↄſpecta.deũ eſtimare faceꝛet creaturã.oñdens hec extrema.ſ.celũ2 terrã. ꝑticipare has ꝗprietates.vt celũ ſit mobile immutabile. terra immobilis i̊ mutabilis. Sed ſicut eſt oꝛdo in eẽndo.⁊ ita cbet eẽ in oꝑando ſiue in creando. alit᷑ deſtrueret bonũ oꝛdis ĩ vniuerſo.Et ſi ſic:erit vltra ſuba.ſ.coꝛpꝰ bumanũ a medijs vel a medio.4l SIteʒ cauſa primaria creando inſluit ſuꝑ ſuũ eauſatũ: ſ ſua fluẽtia ẽ ex infi⸗ nita potentia. quod ẽ immediate cauſatũ ex influen⸗ tia diuine potẽtie.maxĩe debet eẽ potẽtie:q̊ cũ coꝛpꝰ pᷣ⸗ mi hoĩs maxie fuerit infirmitatis. nõ videt᷑ fuiſſe effe⸗ ctus pᷣme potẽtie. Si dicat᷑ ꝙ ex actu ipius ade ſecu ta eſi hec infirmitas. Contra.plus erat cauſa prĩa po tens influere qᷓ; aliquod aliud infirmare vel deſtrueꝛe: nõ ꝗ videt᷑ ex aliq̃ infirmitate hmõi incurriſſe ſi ełt ef⸗ fectus immediatꝰ pᷣme potẽtie. Si adhuc diceret᷑.ꝙ lʒ ↄditũ fuiſſet coꝛpꝰ pᷣmi hoĩs a ſumma potẽtia.nõ ex H̊ ſequeret᷑ ꝙ eẽt impotẽs ſiue infirmũ.Cõtra.bonita⸗ ti artificis atteſtat᷑ bonitas artificiati. eodẽ mõ videt᷑. ꝙ potẽtie artificis atteſtet᷑ potentia artificiati.¶¶ Itez coꝛpꝰ humanũ ĩ genere reꝝ eſt vltime ↄpoſitiõis.quia maxime ẽ ↄpoſitũ.vnde inter creatuꝛas maxie diſtat a ſummo ſimplici:ꝗꝓpt᷑ quod videt᷑.ꝙ ſi q̃ nõ tantũ diſtãt creant᷑ a cauſis medijs ⁊c.¶ Itẽ dyoni.optimi ẽ optia facere. cũ coꝛpꝰ pꝛimi hoĩs inqꝗ tuʒ coꝛpꝰeſt ſiue deteꝛ minatũ oĩno in eẽ coꝛꝑali.nõ fuit de numero optimoꝝ nec fuit ꝓductũ in eẽ ab optimo.⸗ Iteʒ vt habet᷑ ĩ cõ⸗ mento ſupᷣ libꝝ de cauſis.aĩa facta ẽ cauſa coꝛpoꝛuʒ ⁊ facta ẽ cauſata ab intellectiua q̃ eſt añ ipſam. ſ̊ magis ecet diuinã ꝓuidentiã creare aĩas ꝑ ſe qꝙᷓ; coꝛpa cuiuſ⸗ q; ſint ↄditõnis. igit᷑ ſi nõ ꝑ ſe creat aĩas. ſ create ſũt ab intelligẽtijs.vt habet᷑ in ᷣbo ꝓpoſito. multofoꝛtius 7 coꝛpus cuiuſcũq; ſit ↄditõis.debʒ ab intelligẽtijs cre ari.¶ Iteʒ coꝛpꝰ pᷣmi hoĩs ꝓductũ fuit ad eſſe vltimũ ſcʒ beatitudinis mediate creatura. ſiłr a rõne foꝛtiori videt᷑.ꝙ ꝑductũ fuit ad eſſe primũ aliq̃ creatura medi⸗ ante.cũ eſſe vltimũ ſit nobiliꝰ q; primũ.¶ Iteʒ prima reꝝ conditio lex erat oꝛiginalis nature ſuccedẽtis.vñ Haſi.in exameron.v.in fi.NQatuꝛe rõ ex prioꝛi dei mã dato ſoꝛtita pricipiũ.ꝑ omne tranſit euũ.donec ad cõ⸗ munẽ term ini finẽq; ꝑueniat. Si ̊ coꝛpꝰ hũanũ in ꝓ⸗ ceſſu nature oꝛiginalis ab alio coꝛꝑe eiuſdẽ generis ꝓ ducit᷑ in eẽ mediãte vᷣtute ſuꝑioꝛi(homo.n.generat ho minẽ ⁊ ſol)videt᷑ ꝙ ſimpłr debuit in eẽ ꝓduci. Ad h̊ põt dici.ꝙ coꝛpꝰ pmi hoĩs fuit ↄditũ a deo. vt ex textu geñ.pʒ.nõ ab angelo vel alia creatura.vñ augꝰ.ſuper geñ.ad lit. Joꝛmare vel edificare coſtã vt mulier eſſet. vſq;adeo nõ potuit niſi deus.vt nec illuo quidẽ caꝛnis ſupplementũ in coꝛpꝑe viri.quod ĩ illiꝰ coſte ſucceſſit lo cũ.ab angelo eſſe crediderim. ſicut nec ipᷣm homĩeʒ de puluere terre. Rõ aũt quare decebat diuinã ꝓuidẽtiã vt homno etiã ſᷣm coꝛpꝰ eẽt a deo.eſt quedaʒ ex duabus oplexa. prima eſt ſumpta a cauſa exemplari.ſecũda a cauſa finali. Prima eſt hec. DHomo ſᷣm coꝛpꝰ ẽ imago dei:qꝛ ſicut deus ẽ principiũ ſimpłr oĩm.ſic hõ ſᷣm cor pus.coꝛpoꝝ oĩm ſui generis fuit principiũ.vñ.ij.ſen. diſ. xvij. IJmago dei in hoĩe aꝓpaꝛuit:qꝛ ſicut deꝰ omĩbo reb extitit principiũ creatiõis.ita homo omibo hoĩbo principiũ generatiõis: ꝓximitas.n.imaginis ad illud cuiꝰ eſt imago omẽʒ rẽnuit mediatõʒ in creando ſicue in mutãdo. Alia eſt hec: cũ deꝰ ſit alpha⁊ o pricipiũ ⁊ finis.apoc.j.voluit.vt hõ q;tũ ad vtrãq; ſui ꝑtẽ.a nlło alio ſoꝛtiret᷑ eẽ.vt ſe totũ ſciret deo eẽ obnoxiu.quẽ etiã qtũ ad coꝛpꝰtantũ nobilitauit:vt illi ſoli ſeruiꝛet.vt eũ aſſequeret᷑ q̃i finẽ. Qec eſt ↄtra H.ꝙ oẽs hoĩes ſunt deo obnoxij: qꝛ omẽs in pᷣmo hoĩe quodãmodo ↄditi ſunt. 12õ.n.ↄditus fuit pᷣmus hõ etiã q;tũ ad coꝛpꝰ ſoluʒ vt res quedã ſingłaris.ſ̊ potius vt generale principium oĩm coꝛpoꝝ generis hũani.] Pretea ſucceſſiones pᷣ⸗ mi hoĩs nõ ſunt ea rõne imago dei qᷓtũ ad coꝛpꝰ.q̃ ipe. Vnde tota rõ qua ↄuenit primũ hoĩeʒ a dro foꝛmari. nõ ↄuenit eis.¶ Ad pꝛima duo obiecta dõᷣm.qꝙ lʒ oꝛdo creandi ↄueniat ꝑtibo vninerſi. ſicut eẽndi:nõ tñ atten dendus ẽ oꝛdo iſte in ꝓductione principioꝝ oꝛiginaliũ ineſſe.quoꝝ vnũ erat pᷣmꝰ hõ ᷣm coꝛpꝰ:ſ̊ potiꝰ ĩ ꝓdu⸗ ctione principiatoꝝ ſiue creatoꝝ ab eiſdeʒ.immo oue⸗ niebat vt a cauſa primaria ⁊ ſumma immedliate. ꝓdu⸗ cent᷑ in eẽ ſecũdarie ⁊ inferioꝛes.⁊ ab vtriſq; effectꝰ vl⸗ timi.ſ.qui ñ ſunt de nũero creatuꝛaꝝ.Theologi vᷣo po nũt ipᷣm vltimũ ↄditõne.vnde Hugo.Cõſtat creationẽ bois reꝝ oĩm viſibiliũ ↄditõeʒ poſterioꝛẽ quidẽ tẽꝑe.ſᷣ cauſa prioꝛẽ fuiſſe.qꝛ qui factus ẽ poſt oĩa ꝗpter euʒ fa cta ſunt omĩa. Phi aũt a natura eo mõ quo ↄpoſitũ ẽ poſterius ſimplici natura.⁊ magis ↄpoſitũ minꝰ ↄpo ſito:oĩm.n.coꝛpoꝝ coꝛpꝰ hoĩs eſt ↄpoſitõnis maxime. cuiꝰ rõ infra patebit.l Ad terciũ dõm.ꝙ influẽtia p⸗ ma a qua creature exeũt in eẽ.nõ eſt naturalis vel ne⸗ ceſſitatis.ſᷣ eſt electiua:pter quod ſᷣm libertatẽ electi⸗ onis influẽtis.ſunt quedã potẽtioꝛa.quedã minꝰ potẽ⸗ tia. vnde nõ ſequit᷑.ſi maxia eſt potẽtia cauſe influẽtis ꝙ gpter h̊ marie ſit potẽtie ipſe effectus. Pꝛima auteʒ cauſa dicit᷑ maxĩe influẽtie a phᷣo.qꝛ ꝙ alie cauſe influ unt ſuꝑ cauſata.h̊ hñt a cauſa prima: vñ ꝗa alie cauſe hñt poteſtatẽ influẽdi ab ipſa ⁊c.hoc in om actiõe ipᷣa eſt intime agẽs.iõ dicit᷑ maxie influẽtie.¶ Ad illõ qð inducit᷑.ꝓ bonitas artificis atteſtat᷑ bonitati artiſicia ti ⁊c.dðm ꝙ ñ eſt ſimile:eẽ.n.boni determĩatũ ẽ in ſui coĩcatõne ſiue diffuſione.vñ qñ aliqð eſt ſui diffuſiuuʒ ſiue coĩcatiuuzʒ. ſicut accidit in rei creatõe.hᷣ eſt.qꝛ bo⸗ nũ eſt:⁊ qtũ ad h̊ ſe eſſe bonũ oñdit.vñ etſi aligs ꝑ po⸗ tentiã aliqd alij coĩcat.vel ꝑ ſciaʒ ꝑ ſe loquẽdo.h vt bo⸗ nus facit.nõ vt potẽs vel ſciẽs: qꝛ & in creatione rei eſt diffuſio quedã a cauſa in cauſatũ.⁊ coĩcatio boĩtatis cauſe atteſtat᷑ bonitati cauſati.nõ aũt potẽtia potẽtie. vel ſapia ſapie.vnde bñ ſequit᷑.cauſa ẽ bona. effectus ꝓſe loquẽdo:nõ aũt ſequit᷑.cauſa ẽ potẽs vel ſapiens.& effectus.¶ Ad aliud oõm.qꝙ ẽ diſtantia multiplex cau ſatoꝝ a prima cauſa.ſic apropinq̃tio ſiue approxima⸗ tio.eſt.n.aꝑpropinquatio ꝑ ↄſoꝛmitatẽ.⁊ q;tuʒ ad eſſe ⁊ qtũ ad nobilitatẽ ſiue dignitatem.Silr eſt duplex di⸗ ſtantia ꝑ diffoꝛmitatẽ duplicẽ.Creatuꝛe ſpũales ſcʒ an gelus ⁊ aia. vtroq; mõ maioꝛis ſunt approximationis creaturis coꝛꝑalibo.⁊ minoꝛis diſtantie.Sʒ inter res coꝛꝑales ſecũdo mõ appropingꝗtatis.fuit coꝛpꝰ pᷣmi ho⸗ minis maxie ꝓpingꝗtatis.⁊ mioꝛis diſtãtie.qꝛ maxime dignitatis ⁊ nobilitatis.vtpote int oĩa coꝛꝑa maxime imago dei.ſiue ſᷣm illud.⁊ ꝙ mediante ſui ꝑfectõne.eſt deo vniendũ vnione gloꝛie.⁊ ſic błificandũ: lʒ ̊ maxie Diſtet a deo rõne ſue ↄpoſitõis.mĩme tñ diſtat ⁊ maxie eſt appropinq̃tiõis rõne ſue dignitatis vel nobilitatis. 4 Ad aliud dðm.ꝙ coꝛpꝰ primi hoĩs erat optie factũ ⁊2 de optimis: imo potiꝰoptimũ in genẽ coꝛpoꝝ.tuz ra tione finis.vtpote ſpũali miſterio deo ſeruituꝝ ⁊ cõſe quent᷑ beatificandũ.tuʒ qꝛ principiũ oĩm ſui generis: Eʒ &̊ ñ ſit de optimis ſimplꝛ.eſt tñ de optimis ĩ genẽ coꝛ poꝝ.Pretea.etlſi ñ fueꝛit optimũ ꝑ ſe.fuit tñ optimuʒ in vniuerſo.q̃i quodãmodo ncciuzʒ ad ꝑfectõʒ vniueꝛſi. 4lAd aliud dom.ꝙ illud vᷣbũ aĩa creata ẽ ab intelligẽ⸗ tia.ſimplr loquẽdo falſuʒ ẽ ⁊ hereſim ſonat.tñ aliqͥ mõ intellectũ hʒ veritatẽ.ſᷣm ꝙ creare dr qñq; coĩter.ꝓut dẽ ꝓductio in eẽ cuiuſcũq; ſube.ſiue accñtis.ſᷣm ꝙ diẽ ps. Emitte ſpiritũ tnũ ⁊ creabũt᷑.ſ.qtũ ad innonatõʒ in bonis oꝑibo:ſic põt dici.ꝙ aĩe cꝛeant᷑ ab angelis.q; multe innouatões fiũt ĩ aiad mediantibo angelis.a ꝗ⸗ bus aĩe frequẽt recipiũt illuiatões:ſᷣ ꝓut creare dicit᷑ ꝗprie ꝓductio rei de ñ ente in ens.ſic eſt falſuʒ. Aliter etiaʒ põt intelligi ⁊ hʒ verũ intellectũ ſᷣm ponentes in⸗ telligetias eẽ motoꝛes oꝛbiũ celeſtiũ: qꝛ cũ motu oꝛbiũ fiũt coꝛꝑa oꝛganiʒata.⁊ ſic diſponũt᷑ ⁊ adaptãt᷑ ad aĩa rũ ſuſceptiõeʒ.cũ hmõi motus fiat ab intelligẽtijs Fm hãc opinionẽ aliqͥ modo loquẽdo.ſ̊ valde ꝑ accñs pᷣt di ci aĩas creatas eẽ ab itelligẽtijs. Licz aũt ſic ſoleat ex⸗ poni verbũ pᷣdictũ.ſaniꝰtñ eſt illud vt ſimpłr falſuʒ ne gare.qᷓᷓ ſic exponendo acedere.¶ Ad h̊ quod obicit᷑. ; coꝛpꝰ pᷣmi hoĩs ꝓductũ fuit ad eẽ vltimũ mediate crea tura ⁊c.dðᷣm.ꝙ ẽ eẽ pᷣmũ.ſ.nature.ſecũdũ ſcilʒ gratie. lone ie. s — — e ¶ Lueſtio terciũ.ſ.gloꝛie.quoꝝ nulliꝰ oꝑatoꝛ ẽ creatura.coopani tñ põt ad vnũqͥdqʒ.dic.n.aug. ſuꝑ geñ.ix.ad lit. ſolus vmuſcuiuſq; creatoꝛ eſt deꝰ.nõ ꝙ; nulla ſit angeloꝝ co⸗ oꝑatio vt quid creet᷑.ſᷣ̊ nõ ideo ſunt creatoꝛes.loqt᷑ eni aug. d foꝛmatõne mulieris ex coſia viri: quã ipᷣe dicit quandã creatõʒ. foꝛte rõne multiplicatõis. q de tatilla materia fiebat coꝛpus tantum:q qdem foꝛmatio fuit a co.tñ vt ipſe dic.aliqð fuit ibi miſteꝛiũ angeloꝝ. Eo⸗ xʒ mõ ceꝰ ẽ ꝑ ſe oꝑatoꝛ ⁊ datoꝛ gloꝛie ⁊ gre. aliqͥ tamẽ mõ angeli oꝑant᷑.ſilluiando ⁊ exeitãdoſiue diſponen d. ¶ Ad vltimũ doᷣm.ꝙ prima reꝝ ↄditio ẽ lex oꝛigina lis nature ſuccedẽtis in h. ꝙ virtꝰ a ꝓprietates collate rebus tũc ↄditis pſenerãt:⁊ h̊ principalr qᷓtũ ad tria. ſcʒ qtũ ad collatõʒ vᷣtutis ꝓpꝛietatũ.que reqrũt᷑ ad ꝑ fectõʒ eẽ indiuidui in ſe: ꝙtũ ad ptãteʒ oꝑadi tẽpibꝰ ogruis ad ſui ſilis multiplicatõʒ:⁊ qᷓũ ad inceſſatõeʒ opatõnis hꝰ. quouſq; ſit ſtatꝰ multiplicatõis ſiue crea tõnis reꝝ a diuina ꝓuidẽtia determiatꝰ LCuʒ. n. dixit geñ. j. germiet terra herbã virẽtẽ. vᷣtute b ðᷣbi. accepit terra virtutẽ fructificãdi in ſe ⁊ renouãdi fructũ ſin cõ uã tꝑis renouatõʒ: 2 bocipſuʒ iceſſant faciẽdi.qͥuſq; ſtatus multiplicatõis reꝝ venerit. De pᷣmo Maſiliꝰ in exame. v. Geꝛminet terra. Reſpice qm ex paꝛua voce ? pᷣceptõe breuiſſima tellus arida ſteriliſq; repẽte partu riẽs.⁊ ad effectũ fructificatõis impulſa.velut qͥda ʒ lu⸗ ctuoſo amictu depoſito.ſumptiſq; letioꝛibo indumẽtis. ⁊ cultu ꝓprij xecoꝛis exultãs.oĩq que iuſſu celeſti cõce⸗ ꝑat eſfundebat.De ſecũdo idẽ in fi.v.li.germiet terra. Parua iſia pceptio cogit terrã vires ꝓprias quantas hʒ.ſingulis annoꝝ curꝛiculis. ad infoꝛmanduʒ genus berba ꝝ.ſeminũ.lignorũq; ꝓducẽ. Et ĩ principio gnti. Vorx que tüc emilſa eſt. ⁊ prima illa pceptio velui lex quedã nature fuit.⁊ inheſit terre creadi fructificãdiq; ſibi pᷣbens impoſteꝝ facultatẽ. De tercio idẽ Hali.in principio nom.Aduerte ̊ᷓ verbũ dei curꝛẽs ꝑ oẽʒz cre⸗ aturã.quod olim cepit ſ̊ vſq; nũc oꝑat᷑? ꝗꝓperat ad fi⸗ nẽ. donec ↄſummatõʒ mũdus accipiat: ſicut.n. pila cũ ab aliqͥ fuerit impulſa. cũ ſpacia diuerſa receꝑit. ipſa ſui volubili lociq; ꝓcliunitate velociꝰincitata pꝓpfert᷑. nec prius ſtare poterit ꝙᷓ ad plana deſcẽdat: .ita natura re⸗ rũ dei pceptõne ↄmota.naſcẽtiũ moꝛiẽtiũqʒ paſſim na⸗ tura penetrãs.vniuſcuiuſqʒ generis ſobolẽ ꝑ ſui ſimi⸗ litudinẽ cuſtodit equalit. donec ad ſtatutũ terminũ va leat ꝑuemire:equũ.n.facit equo ſuccedere.⁊ leonẽ leo⸗ ni. ⁊ aquilà aquile. 2 ſingulas aĩantes ſequentiũ ſuc 2 ceſſione ſeꝛuata vſq; ad finẽ oĩm exitũq; ꝑducit. Qullũ eni tempꝰ valebit ꝓprietates aĩantiũ ↄmutare. ſᷣ taqᷓ; nuꝑ ↄſtituta natura. ita recẽs fert᷑ cũ tpe. vñ dr ler na ture ſeruari quo ad h. ꝙ ꝓducet᷑ coꝛpꝰex coꝛꝑe.ſic mõ fit ꝑ deciſionẽ ſube.ſ̊ modis pᷣtactis:tunc.n. opoꝛteret generatoʒ eẽ. vel circularẽ.vel infinitã a ꝑte ante lembx ſecudu Dſecũdũ quo querit᷑ſi coꝛpꝰ primi ho⸗ minis potuit foꝛmari a creatura ſpuali ſcʒ abagelo.¶¶ Et pmo ſi a bono angelo. Scdo. ſi a malo.ſ.a dy abolo vł demõe Articulus pruuus imo articulo querit᷑. ſi bonꝰ angelus po⸗ 1 tuit foꝛmare vel condere coꝛpꝰ pᷣmi homis. H. ñ videt᷑ ſic.ſicut oñdit augꝰ.ix.ſuꝑ geñ. ad lit. Angeli ñ poterãt foꝛmare mulierẽ ex coſta viri. ſu in maioꝛi diſtatia ⁊ mioꝛi diſpoſitõe ẽ puluis ſiue lu tũ ad coꝛpꝰ hũanũ.qᷓ; os ⁊ caro hũana.a difficilioꝛ teaſ mutatio.cũ in hñtibo ſymbolũ ſit facilioꝛ tꝛãſmutatio. S ſi angeli impotẽtes erãt faceꝛe coꝛpꝰ hũanũ ſiue mu⸗ liebre er carne ⁊ eẽ hbũano.multofoꝛtius erãt unpoten⸗ tes coꝛpꝰ hũanũ foꝛmare ex puluere luto.¶ Itez ñ ẽ diminuta virtus ſiue ptãs angeli poſt tempꝰ ↄditõis ve infra patebit. ris. refoꝛmare coꝛ lexviün. pᷣmi hois: g ſi nũc nõ põt angelꝰeducere coꝛpꝰ hũanũ ĩ eſſe. ex ſemialibo rõnibo exñtibo ĩ elemẽtis.nec tũc po⸗ terat. O nũc pot. oñdit᷑ ſic.QAullius rei ſuba ꝓprie ⁊ ſe educẽde in eſſe ꝑ natura. pot educi ĩ eẽ miſterio an gelico:coꝛpꝰ hũanũ eſt tale. ⁊c. Pꝛobatio pᷣme vt diẽ aug.ſupꝑ geñ.ix. Inſunt rebꝰ coꝛpoꝛeis rõnes. ꝗbo cuʒ Data fuit opoꝛtunitas tꝑalis. ꝓrumpũt ĩ ſpẽs debitas ſuis modis ⁊ finibo.ꝓrumpũut inqua ꝑ ſe oꝑatõne na⸗ ture:quãtacũq;.n.ſolicitudine oꝑaret᷑ angelꝰ ciꝛca ho⸗ rũ ꝓductõʒ in eſſe. nũq in eſſe ꝓducerent᷑ niſi natura opante:bñ tñ opatõne nature in eẽ ꝓducerẽt᷑ angelo ñ cooꝑante: ſicut qntacũq; ſolicitudine oparet᷑ agricola circa ꝓductõz ſegetũ vel arboꝝ.nũqᷓ; ꝓduceꝛent᷑ in eẽ. niſi oparet᷑ natura. Eñ angelꝰ coopans nature ĩ natu raliũ ꝓductõne.ſolũmodo expedit ⁊ accelerat oꝑatõʒ nature:nec eſt educẽs reʒ naturalẽ in actũ vel i eẽ. nec potẽs educere.ſicut nec agricola ſegetes vel aꝛboꝛes.ſᷣ natura potius.q ꝓpria ðᷣtute ſufficit ad hoꝝ ꝓductõeʒ in eẽ tꝑe ↄgruo. IYeʒz ſi angel? potuit foꝛmare vel cõ tere coꝛpꝰ hũanũ.tũc fuit poſſibile ⁊ ponibile.ponat᷑ ꝗ̊ inde ſic. Angelꝰ eduxit in eẽ coꝛpꝰ ade. angelus fuit ↄditoꝛ alicuiꝰ ſube.Cõtra.Dam̃.quicũq; dicut ãgelos ↄditoꝛes.hi oẽs ſunt os pr̃is ſui dyaboli. Si dicat᷑. ꝙ ibi ſumit᷑ ↄditoꝛ ꝓ cꝛeatoꝛe. nec hͥ impedit ꝓceſſuʒ ro⸗ nis:cũ foꝛmatio S hoĩs ex puluere fuit creatõ q̃dã Contra.eiuſdeʒ ẽ potẽtie ⁊ amplio a moꝛtuoꝝ ex puluẽ. ⁊ foꝛmare ex puluere:vtrobiq;.n.videt᷑ eẽ potẽtia paſſiua vel obedi entia materialis tm. primũ aut fiet miſterio angeloꝛuʒ ſicut dicit᷑.̊ᷓ videt᷑ ꝙ ⁊ ſecũdũ fieꝛi poſſit:⁊ ita videt᷑ ꝙ coꝛpꝰ pᷣmi hoĩs potuit foꝛmari de luto vel pulueribus miſierio angeloꝝ. Pretea.ſuꝑ gen.ix.aug.i .õnlła eſt in angelis potẽtia vt aliquid creet᷑. Ex h̊ aꝛguit᷑ ſic. Cuicũq; ↄuenit potẽtia.põt ↄuenire actꝰ illiꝰpotẽtie:ſᷣ potẽtia creandi oueit angelis. vt pʒ ex auẽte pᷣdicta. & 7 actus ↄuenire potuit.⁊ ita nihil impedit.ꝗqn corpus ade potuit equci in eſſe ab angelo.etiãſi illa eductõ eẽt creatio. 4 Itez vt babet᷑ ab aug.ſuꝑ gen.vij. coꝛpꝰ ade fuit in temꝑid ſex dieꝝ ſemĩalit.ſ.in qtuoꝛ elementis. Si g angeli nouerũt poꝛtõnes elemẽtoꝝ.q reqrebant᷑ ad ↄditõʒ coꝛꝑis huani.⁊ ↄſtat q; miſterio eoꝝ poterãt coaptari ⁊ ↄpegi vel ↄpingi in tali ꝓpoꝛtõne.relinquit᷑ ꝙ poterũt coꝛpꝰ primi boĩs foꝛmare.¶ Rnſio. ↄcedẽ⸗ do ꝙ angeli ñ poterãt ꝑ eoꝝ miſteria educẽ coꝛpꝰ hũa⸗ nũ.nec ad ̊ erat potẽtia eoꝝ oꝛdinata. vt pʒ ĩ. q. de mi raculo. ⁊2 B dicit aug.ſuꝑ gen.ix. foꝛmare vel editicare coſtã vt mulier eẽt.vſq;adeo nõ potuit niſi deꝰ.a qͥ vni⸗ uerſo nat᷑ᷣa ſubſiſtit:vt nec illud quidẽ ſi upplementũ car nis in coꝛpe viꝛi quod in illiꝰ coſie ſucceſſit locũ.ab an gelis factu eẽ crediderim. ſicut nec ipᷣm homieʒ de terꝛe puluere.. Ad primũ dom. ꝙ nõ eſt ſile de ſoꝛmatõe ⁊ reſoꝛmatõe.nã ĩ pulueribo ex ꝗbo erit refoꝛmatõ.eꝛit quedã aptitudo ſiue appetitꝰ ad G.ꝙ ſimul vniãt ĩ coꝛ⸗ poꝛe. ⁊ vlteriꝰ ad vnionẽ cũ aĩa. cui atteſtat᷑ oꝛdinatio coꝛpis ad nccitatẽ ñ moꝛiẽdi: qᷓ qdẽ aptitudo nõ erat ĩ pulueribn vel in luto.ex quibo foꝛmabat᷑ coꝛpꝰ pᷣmi bo minis. Pretea.etſi miſterio angeloꝝ ſic dĩ( qð tñ ego nõ aſſero)fiat reꝑatio coꝛpoꝝ qꝗ reſuꝛgent.nõ tñ eredo ꝙ illa repatio inꝙᷓtuʒ erit ab angelis. ſit vltime cõple⸗ tionis ſiue ꝑfectõnis. ſᷣ qdã ↄpunctio ſiue coadunatio Ptiũ in toto.vltima ↄpletõne a ſuo ↄditoꝛe refoꝛmãdo h̊ habet᷑ pleniꝰ infra cũ aget᷑ de reſurrectõne. 4 d aliud dõm.ꝙ angeli creare nõ pñt. pñt tñ iuſſu di in⸗ qᷓtũ voluntati eius obediũt.de rebo ſubiectis tãqᷓ ma⸗ teriã miſtrare vt aliqd creet᷑.vñ aug.ſuꝑ geñ.ix. Cum xus vniuer ſaʒ creaturã ſuã biꝑtità quodamõ.oꝑe ꝓ⸗ uidentie ? in naturalibo 2 in volũtarijs motibo aami⸗ niſiret creare naturã. tã nullꝰ angelꝰ põt ꝙᷓ nec ſeipᷣm: voluntas vo angelica obedient᷑ deo ſubdita.eiuſq; ex⸗ ecuta iuſſionẽ naturalibo motibo de rebꝰ ſubiectis tãqᷓ materiã miſtrare. vt m illas principales in vᷣbo dei ñ creatas. vel m illas in primis ſex dieꝝ oꝑibo cauſalr creatas ratönes aligꝗd in temꝑe creet᷑ moꝛe agricoladi vel medẽdi põt.Et eſt exemplũ aug.de medico.ꝗ egro adhibet alimentum. ⁊ vulnerato medicamẽtũ. n h̊ fa⸗ cit de rebo quas creauit. &ᷣ q̃s creatas inueit: de bmõi aũt que adbibʒ.nec vires creat nec carnẽ.̊ natuꝛa po tius ̊ agit.oꝑatõne medici adiuta.4l Ad vltimuz di⸗ cendũ.qꝙ etſi angeli ſciãt ꝓoꝛtões elemẽtoꝝ que requi runt᷑ ad foꝛmatoʒ coꝛꝑis hũani.⁊ elemẽtaria materi⸗ alia coꝛpis hũani debita foꝛmatõe mẽbroꝝ ↄpingeꝛe. tñ coꝛpꝰ bumanũ foꝛmare ñ pñt:illã.n.aꝛmoniã ⁊ diſ/ poſitõʒ.qua aptũ eſt ad ſuſceptõeʒ aĩe rõnatł.⁊ ita tãq ꝓpria ⁊ debita ꝑfectõne ꝑfici impmere ſiue inſerere n pnt.qð nccio regrit᷑ ad coꝛpꝰ hbũanũ.ſic.j.meliꝰ pate⸗ icunlus ſecũdus Sſecũdũ quo querit᷑ vtꝝ coꝛpꝰ primi boĩs poterat educi in eſſe miſierio mali angeli. H̊ eſt. vtꝝ malus angelꝰ poterat educẽè illð n eẽ. : nõ.pʒ ex rõniba quibo oñſum ẽ ſupᷣ. ꝙ nec an gelus bonꝰ h̊ potuit. ¶ Cõtra. angelꝰ malꝰ tꝑe aditi⸗ onis primi hoĩs.ñ fuit minoꝛis potẽtie qᷓ; nũc: h̊ oſtat ꝙ tam boni angeli qᷓ; mali aſſumut coꝛꝑa bũana ĩ ꝗbo apparẽt.que foꝛmãt ex ipᷣis elemẽtis.gᷓ videt᷑ ꝙ tũc ſilr potuerũt: ⁊ ex ̊ videt᷑.ꝙ mali angeli poterãt foꝛmare coꝛpꝰprimi boĩs.¶ Iteʒ aug.in li.lxxxiij.q.xlv.q.dic. 126 ;D opoꝛtet mirari.qꝛ oĩa q viſibilit fiũt. etia ꝑ infe rioꝛes ptãtes aeris h'.ñ abſurde fieri poſſe credũt᷑: ex H; videt᷑ ꝙ ñ ſolũ mõ coꝛꝑa hũana ſ̊ (t᷑⁊ alia q viſibilit fiũt.etiã ꝑ inferioꝛes ptaãtes aeris ⁊ demones ſieꝛi pñt 4l Si diceret᷑.ꝙ aug.logt᷑ de oꝑibo mirabili ſiue mi⸗ raculoſis.que qñq; viſibiłr fiũt.quod videt᷑ ꝑ h. loꝗ tur de factõne ſerpẽtis a Magis ⁊ moyſe Exo.vij. H n impedit ꝓceſſum rõnis. qꝛ ſi oꝑa mirabilia qᷓ viſibilit fiũt pñjt fieri ꝑ inferioꝛes ptãtes aeris.multofoꝛtius ⁊ alia qᷓ ſubiacẽt nature.⸗ Iteʒ cum optimie ſciant natu ras ⁊ ꝓpoꝛtõnes reꝝ naturaliũ ſiue elemẽtoꝝ. ⁊ ſemꝑ ſciuerũt:ñ eſt dubiũ ꝗn ſcirent a principio ↄditõis ho⸗ minis.quantũ debeat eẽ ĩ ſemĩe hũano de quolibʒ ele⸗ mẽto.ſilr ⁊ ꝓpoꝛtõʒ elemẽtoꝝ in tali ꝓpoꝛtõe ↄmiſceꝛi: ⁊ ſic ſemẽ qð ẽ materia coꝛꝑis hũani facẽ. SPꝛeterea. cũ ſcirẽt qua ꝓpoꝛtõne caloꝛis ⁊ ex quibo nutrimentis embrio caleſceret ⁊ ↄfoueret᷑:oſlat ꝙ ſciuerũt vas ali⸗ qð parare qð tali caloꝛe vigeret.⁊ hmõi nutrimentuʒ abundaret.⁊ ita fetũ hꝰ nutrire.⁊ nutriẽdo ad ſlatũ cõ uenientẽ ꝓducere.videt᷑ ꝙ tũc ſciebãt ⁊ poteꝛãt coꝛpus hũuanũ in eẽ ſiue viꝝ ⁊ mulierẽ ꝑducẽ.¶ Itẽ h̊ videt᷑ ꝑ H.ꝗa dracones erãt ſemialit᷑ ĩ rebo coꝛpoꝛeis.mali an⸗ geli ꝓduxerũt eos ĩ eẽ.ſiłr ⁊ boni.qð vult aug.dicẽs: ſi veri dracones facti ſunt ex virgis magoꝝ.ñ fuerunt tñ creatoꝛes dꝛaconũ.nec magi.nec angeli mali.quibo miſtris illa fiebant:inſunt.n.rebo coꝛpoꝛeis ⁊c.⁊ poſt ec dicũt᷑ angeli ꝗ faciũt iſta) aĩaliuʒ creatoꝛes.ſicut nec agricole ſegetũ vł arboꝝ ⁊c̃. Ecce plane habet᷑ ab aug.ꝙ dracones ſiebãt a boĩs angelis ⁊ malis.⁊ illos facẽ poterãt: ⁊ G̊ qꝛ erãt in rebo coꝛpoꝛeis ſᷣm ſemialeʒ ratõʒ:ſiłr videt᷑ in ꝓpoſito.ꝗl Iteʒ maius ẽ coꝛpꝰ or⸗ ganizare ꝙᷓ q̃litates elemẽtaꝛes ad eqlitatẽ ꝑfectaʒ de⸗ ducere. cũ malus angelus poſſit illud qð maius eſt. põt illuo qð minꝰ eſt: ſ̊ ad h̊ ꝙ coꝛpꝰ hũanũ educat᷑ in eſſe.iſta duo ſufficiũt.ſ.ꝑfecta eq̃litas qualitatũ.⁊ coꝛ poꝛis hũani oꝛganizatio.De primo dic Alghaſ. Cuʒ ↄmixtio elemẽtoꝝ fuerit pulchꝛioꝛis ⁊ ꝑfectioꝛis eq̃li⸗ tatis. tũc erit diſpoſitõ ad ſuſceptõʒz aĩe rõnal.¶ Iteꝝ querit᷑ incident.ſi demones pñt generaꝛe.⁊ ſic coꝛpus hũanũ ad eſſe ꝑducere.ſiẽ opinat᷑ ðĩ mellino.ꝗ vt dicit genit? fuit a mone incubo:qdð videt᷑ rõne p̃tacta. ga noſcũt quantũ ſit in tanto ſemie de quolibet elemento 2 in qua ꝓpoꝛtõne ⁊ ꝓpoꝛtõnes elemẽtoꝝ:⁊ tales ꝓpoꝛ ciones in tali ꝓpoꝛtõne ſciũt ↄmiſceꝛi.⁊ ſic ſemẽ hũanũ facere ⁊ matrici infundẽ.⁊ ſine viro coꝛpꝰ hũanũ ꝓdu cere.4! Iteʒz ſciũt ſemẽ deciſuʒ a viro colligẽ.⁊ ĩ ula viꝛ tute qͥ deciſuʒ Sẽ obſeruatũ ĩ matrice apta ad ꝓlis ꝓdu ctionẽ infundere.⁊ ita vt prius.q⸗j Iteʒ Job. xlj.I26 ſuꝑ terrã ptãs que comꝑet᷑ ei: & ſi aliq̃ ẽ ptãs in terꝛa que põt coꝛpꝰ hũanũ ꝓducẽè in eẽ ⁊c. Ad h̊ dom ſine piudicio.ꝙ nullã reʒ cuiꝰ ꝓprie naturà ẽ cauſa.pᷣt an⸗ gelus bonus vel malꝰ educeꝛe de potẽtia ſemiali ĩ actũ vel in eẽ.ſicut ſupᷣ tactũ eſt in ogonẽdo:cuiꝰ rõ eſt hec. M. cũ duplex ſit oꝑatiocꝛeatuꝛe:quedã.ſ.agẽtis necelſ⸗ ſitate vt illa qᷓ eſt nature:⁊ quedã agẽtis ꝑ electõʒ. vt il la que ẽ volũtaria:illa qᷓ eſt angeli cadit ſub ſecũda dif ſerentia.vñ aug.ſuꝑ gen.viij. In ipſo mũdo gemĩa ope ratio diuine ꝓuidẽtie reꝑit᷑. ꝑtim naturalis.ꝑtim vo⸗ luntaria:naturalis quideʒ ꝑ occultã dei admiſtratõʒ. qua etiã lignis ⁊ herbis dat incrementũ:voluntaria ꝑ angeloꝝ oꝑa ⁊ hoĩm.Eſt ̊ oꝑatio angelica qtũ ad ea que oꝑsat᷑ ĩ mũdo volũtaria. vñ ⁊ artificialis. marime cũ oꝑat᷑ in mũdo circa hec inſerioꝛa.in ꝓducẽdo illa in eſſe vel ꝑficiẽd.ñ angelus in talibo ẽ agẽs vt artiſer ⁊ oꝑatio eius oꝑatio artis.⁊ oꝑatuz ab eo aꝛtificiale. Vnñ nihil qð ꝓprie eſt ꝓducendũ in eſſe ᷣm decretũ na ture.põt ab angelo ꝓduci in eſſe. ſicut nee naturale pᷣt eſſe artificiale:põt tũ angelꝰnaturã erpediꝛe ⁊ ꝓducti one reꝝ naturaliũ in eẽ.opus illiꝰ accelerare: bᷣ lludĩ eſſe ꝓducere nõ põt:ſicut nec agricola ſegetes vel aꝛbo res.qð manifeſte pʒ.qꝛ ſi in hmõi ꝓducẽdis in eẽ mul⸗ ta ſolicitudine angelus oꝑaret᷑.ceſſante oꝑatõe natuꝛe in nullo ꝓficeꝛet.Añ anlel.de ↄceptõe vᷣginis.Siẽ cre ata natura nihil ꝑ ſe facere põt.niſi quod volũtate txi accepit.ſic volũtas creature nequit quicqᷓ ꝑ ſe oꝑare. niſi quod natura adiuuat vel acedit.Eſt & agens vt ar tifex. Apter qdð ab aug.cõꝑat᷑ medico ⁊ agricole.vt ſup Dictũ ẽ. Añ coꝛpꝰ ↄpoſitũ ab angelo ſiue bono ſiue ma lo.ad effigiẽ coꝛꝑis hũani.eſt coꝛpꝰ artificiale ñ natu⸗ rale.vnde nec coꝛpꝰ hũanũ quod ꝑ ſe eſt coꝛpꝰ natura⸗ le.ſicut nec coꝛpꝰ artificiale ad effigiẽ coꝛꝑis hũani cõ⸗ poſitũ. vt ſtatua vel hmõi. SPatet ̊ qualit ad primuʒ rñdẽdũ eſt.qꝛ coꝛꝑa foꝛmata ⁊ aſſumpta ab angelł.ſiue bonis ſiue malis.nõ ſunt coꝛꝑa hũana.&̊ aꝛtiſicialia qᷓ daz ad hũani coꝛꝑis effigiẽ ↄopoſita.⸗ Ad illud qð dic᷑ aug. in li. lxxxiij.q.ſcʒ ꝙ omia que viſibilit fiũt ⁊c. Di⸗ cendũ ꝙ aug.intendit determiaꝛe.ꝙ demones faciẽtes miracula ſiue mirabilia.ſimilia illis que fiũt ab angel bonis.faciũt illa vere ⁊ nõ fantaſtice.vnde vult dicere. ꝙ ab angelis malis fiunt miracula ſimilia illis q̃ fũt ab angelis bonis. ſicut fuit de ſerpente moyſi? ſerpen tibus magoꝛum: ſicut enim verus fuit ſerpens.qui ꝓ⸗ iecta virga moy ſi in terra fiebat quodãmodo miſterio bonoꝛum angeloꝛum. ſimiliter fuerunt veri ſerpentes magoꝛum.quodaãmodo facti miniſterio maloꝝ.⸗! Ad illud quod obijcitur. ꝙ ſi poſſent in oꝑa mirabilia que ſunt ſupra naturazʒ.multofoꝛtius? in illa que ſubſunt nature. Dicendũ ꝙ non ſequit᷑.quia qñq; dicitur opꝰ mira bile ſiue miraculoſuʒ rõne modi agendi.nõ rõne rei acte ſiue ꝓducte in eſſe:ſicut fuit de miꝛabilibo qui⸗ buſdaʒ factis in egipto.vt ſcʒ de mutatõne aque in ſan guinẽ.⁊ virgarũ in colubꝛas.⁊ alijs bmõi.que vt vult auguſti.naturalia erant: deteꝛmiat enim ꝙ inſunt rebo coꝛpoꝛeis per omnia elementa mundi quedam occulte ſeminarie rationes.quibus cum data fueꝛit opoꝛtum/ tas.ꝓrumpunt in ſpecies debitas.quibus agricole pᷣ bent quaſdaʒ viſibiles opoꝛtunitates? cauſas naſcen di:⁊ quod illi faciũt viſibiliter. hoc angeli faciũt inui⸗ ſibilit. Vñ quia angeli miſtrant inuiſibilit.⁊ repete.p ductõe taliũ qdð miĩſiraret natura viſibilit? ſucceſſiue. Mec ẽ drñtia niſi ĩ mõ ꝓducẽdi.q; H repẽte? ĩuiſibilr illic tpali ꝓtelatõe ⁊ viſibilit᷑:diẽ augꝰ.hmõti oꝑa na⸗ ¶ Nueſtio turalia. Veruntñ rõne modi ꝓducẽdi in eẽ. qui ꝗdeʒ repentinꝰ fuit.⁊ ↄtra ſolitũ curſuʒ nature.ꝗerat mi⸗ niſterio angeloꝝ. erãt illa oꝑa mirabilia. Ex qͥ ptʒ ꝙ angeloꝝ miſterio qñq; eueĩt aliq̃ miꝛabilit ꝓduci ĩ eẽ. q̃ tn m oꝛdiatõzʒ effectuũ ad ſuas cauſas natalia ſũt. 7 oꝑe nature in eẽ ꝓducta. Ex qͥ pʒ.ꝙ h̊ͥ argumẽtũ nõ valet ꝑ ſe loquẽdo.angeli pñt in oꝑa miꝛabilia.ᷓ pñt ꝓducẽè in eẽ nat᷑alia.Intelligendũ eſt tñ.ꝓ in oꝑe pꝛe dicto ⁊ ↄſilibo.opꝰ oꝑans erat mirabile. in qð ſolũ pᷣt angelꝰ:opꝰ o ꝑatũ naturale.in qð ñ põt. põt.n.angelꝰ inirabilit᷑ oꝑari.i.ↄtra curſuʒ nature ſiue ſup̃ vt fiant naturalia. nõ tñ põt illa facẽ.¶¶ Ad aliud dm.ꝙ ſup⸗ poſito ꝙ nouerũt ꝓpoꝛtõnes elementoꝝ ? poꝛtiones q̃ requirũt᷑ ad ſemĩs ↄpoſitõʒ.⁊ quibo nutrimẽtis.⁊ qua tꝑantia caloꝛis fetus eſt ↄſeruadus ⁊ nutriẽdus.ñ tñ pñnt de ſemialibo rõni bo educere coꝛpꝰ hũanuʒ i eẽ: ꝗa ad h̊D ꝙ coꝛpꝰ hũanũ ex ſemie educit᷑ in eẽ.pᷣteꝛ ſubaʒ ſe⸗ minis requirit᷑ diſpoſitio ſiue virtus.que relinquat᷑ ĩ ſemine ex vᷣtute decidentis ſiue generãtis:⁊ foꝛte a to⸗ ta ſpecie illius qua preparet᷑ ⁊ diſponat᷑ ipᷣm coꝛpꝰ ad aĩe ſuſceptõʒ.ſicut ꝓprie ⁊ ꝑ ſe ꝑfectibile ab eadeʒ.qð pʒ ꝑ G.ꝙ nõ omẽs qui pñt decideꝛe ſemẽ pñt geneꝛaꝛe. Dicendũ ꝗ̊. ꝙ ſemẽ quocũqʒ mõ fuerit ha bitũ.niſi fue⸗ rit deciſuʒ a coꝛ ꝑe ꝑfecto ala rõnali. in qͥ relicta fuerit virtus a decidente:q̃ coꝛpꝰ ex illo educenduʒ pᷣparet᷑ 2 diſponat᷑ ad aie ſuſceptoʒ.vt ad ꝓpriã ſui ꝑfectõʒ:ñ pᷣt eſſe materia coꝛꝑis hũani.4 Ad aliud dom. qꝙ ñ intẽ dit aug.ꝙ dꝛacones de quibo obiectũ eſt facti fuerunt ſiue a bonis ſiue a malis angelis.qꝛ tũc nõ determina ret illa oꝑa natuꝛalia fuiſſe.ſ̊ dic illos factos fuiſſe ab angelis eo genere loquẽdi.quo ille dicit᷑ faceꝛe ꝗ iuuat ⁊ expedit facientẽ ꝑſe.¶ Ad aliud quod ſeꝗt᷑ pʒ rõ.ꝗa coꝛpꝰ opoſitũ ab angelis.cũ ſit artificiale vt ſupᷣ tactũ eſt.nõ eſt coꝛpꝰ oꝛganiʒatũ:nec põt angelꝰ hmõi coꝛpꝰ oꝛganizare.lʒ poſſit ꝑtes qᷓi mẽbra quedã ↄpingẽ.⁊ il⸗ lis qᷓi inſtrumẽtis vti.nõ oꝛganis: qualit intelligẽduʒ eſt illud verbũ alghaſ.ſcʒ cũ ↄmixtio elementoꝝ fuerit ⁊c.infra determinabit᷑.¶ Ad h̊ quod poſtea querit᷑ ſi demones incubi pñt generare.⁊ ſi coꝛpꝰ hũanũ ad eſſe pꝓgduceredðõm ꝙ ñ pnt.quod pʒ ex pᷣdictis: põt tñ dici ſine pᷣindicio. ꝙ ſi ſemen matrici infuſuʒ a demone in⸗ cubo.fuerit deciſuʒ a potẽte generare.⁊ validũ ad hoc vt de eo fiat coꝛpꝰ hũanũ.a ſeruatũ fuerit vſq; ad infu⸗ ſionẽ in vᷣtute ĩ qua deciſuʒ fuit:ſiłr ⁊ fuerit ex ꝑte mu⸗ lieris recipiẽtis qᷓ requirũt᷑ ⁊ ſufficiũt ad fetũ ꝑficien⸗ dũ.bñ poterit ꝓduci ex tali materia in eſſe coꝛpꝰ huma nũ. Si aũt ſemẽ infuſuʒ matrici aliq arte extractũ fue rit a coꝛꝑibo elemẽtaribo in quibo latent rõnes ſemina rie.nullo mõ ex hmõi ſemĩe educet᷑ in eẽ coꝛpꝰ hũanũ. cuiꝰ rõ pʒ ex dictis.¶ ARd h̊ quod obijcit᷑ ꝙ nõ eſt ſuꝑ ter.po.⁊c̃.d dm.qꝙ etſi maxia ſit ꝑtãs illiꝰ.⁊ maioꝛ po⸗ teſtate potẽtis generaꝛe.qꝛ tñ a datoꝛe ptãtis illius nõ eſt data ad H. nullo etiã mõ põt in h:no.n. põt cꝛeata ĩ aliꝗd.niſi ĩ illud ĩ quod data eſt illi ptãs a ↄditoꝛe ſiue datoꝛe eiuſdeʒ. embru; tercum D terciũ mẽbrũ prĩcipale hꝰ qõnis quo querit᷑.vtꝝ natura inferioꝛ vt virtus cele ſtis ſiue aſtroꝝ.vel etiã ipᷣa virtus inſita coꝛpibo inferioꝛibo.potuit ꝓducẽ coꝛpus 5 2. . „ 2 . . — — — . Wpmi hoiĩs in eſſe. Et videt᷑ pᷣmo ꝙ nõ. Ome ducẽs alið in eẽ.nobiliꝰ eſt eo quod educit᷑ ꝑ ipᷣm:ꝗ ſi in genẽ cor⸗ poꝝ coꝛpꝰpᷣmi hoĩs fuit nobiliſſimũ.etiã ſm ſiatũ in qͥ ↄditũ erat.nulla virtꝰ coꝛꝑis poterat illud educẽè in eẽ. cum illa virtus ſit nobilioꝛ ſuba cuiꝰ eſt virtꝰ.q¶ Itẽ di cit dam.nos dicimꝰ qm̃ aſtra ñ ſunt cauſa alicuiꝰ eorũ que fiũt.neq; coꝛuptõis eoꝝ que coꝛꝛũpũt᷑. q̊nlła fuit eis data ptas faciendi a qua eoꝝ qᷓ fit a ſuo ↄditoꝛe: cum ipſe nihil agat fruſtra.neq; deficiat in neceſſaꝛijs. lxxvinj. ¶ Pretea.ſi poterat ꝓducere illud in eẽ.aut h̊ fuit mi⸗ rabilit.aut volũtarie.aut naturalłr:nõ mir abiliter.qꝛ ſolus deus oꝑat᷑ in curſu mirabili.Fſᷣm ꝙ dicit anſeł. ñ volũtarie.qꝛ hec eſt oꝑatio ſube agẽtis ꝑ electõʒ:nõ na turalit.qꝛ ↄpatio nature regrit aſſimilatõeʒ ĩ mateꝛia 2 ſpecie:e ſt.n.natura vis inſita rebo ꝓcreandi ſilia ex ſimilibo: ᷣ inter coꝛꝑa celeſtia ⁊ alia coꝛꝑa inferioꝛa ñ eſt hmõi aſſimilatio cũ coꝛꝑe pᷣmi hoĩs. ⁊c̃. otra augꝰ.in glo.exo.vij. Inſunt rebo coꝛpoꝛeis ꝑ oĩa elemẽ ta mũdi.quedaʒ occulte ſemiarie rõnes.quibo cum da ta fuerit opoꝛtunitas tꝑalis. ꝓrumpit in ſpẽs debitas ſuis modis ⁊ finibo.Er h̊ ᷣbo aug.pʒ.ꝙ ea quoꝝ ſunt rõnes ſemĩarie occultate ſunt in rebo ſemĩalibo vel ele⸗ imnẽtaribo.data tꝑis opoꝛtunitate exeũt in eẽ: ⁊ ↄſtat q; iſte exitus ẽ ꝑ oꝑatõz nature. cuʒ coꝛpꝰ pmi hoĩs ſᷣm ſemialeʒ ratõz erat ĩ rebo opeꝝ ſex dieꝝ.videẽ ꝙ data temꝑis opoꝛtunitate eductũ eẽt in eẽ oꝑatõne nature: ſed h̊ eſſe nõ poſſet.niſi natura h̊ poſſet:g ⁊c.¶q Stẽ au guſti.ſuꝑ gen.vj.ad lit.dic̃.Si oĩm futuroꝝ cauſe mũ⸗ do ſunt inſite.cuʒ ille factus eſt dies qũ deꝰ creauit oĩa ſimul.nõ aliter adam factus c.ſicut ẽ credibiliꝰ iã ꝑfe⸗ cte virilitatis.qᷓ eꝛat in illis cauſis.vbi deꝰ homineʒ in oꝑibus ſex dieꝝ fecit:ibi.n.erat nõſolũ vt ita fieri polſ⸗ ſet.verũetiaʒ vt eũ ita fieri nece eſſet:ſi ̊ ita erat coꝛpꝰ primi hois ĩ illis cauſis.nõſolũ vt fieꝛi poſſet.ſ̊ vt ipᷣm fieri neceſſe eẽt:videt᷑ ꝙ in cauſis iſtis nõ tm̃ erat poſſi bilitas ꝓducendi illud in eſſe.ſ̊ nccitas.¶ IOteʒ ſolum coꝛpꝰ humanũ eſt diſpoſitũ ad ſuſceptõeʒ aĩe rõnalis: quod g põt facere coꝛpus diſpoſitũ ad ſuſceptõneʒ aie rõnalis.põt facere coꝛpꝰ hũanũ: ſ̊ h̊ põt facere natura celeſtis.ꝗ ⁊c. põt ꝓbatio.Dicit alghaſ.Cum ꝑmi⸗ xtio elementoꝝ fuerit pulchꝛioꝛis ⁊ ꝑfectõꝛis equalita tis.tũc erit diſpoſitio ad ſuſceptõʒ aie rõnalis:ſᷣ̊ natu ra celeſtis põt faceꝛe hmõi omixtionẽ elemẽtoꝝ.pᷣt eni influẽtiã vᷣtutis lucis grietates elemẽtoꝝ ↄciliare.2 ↄſequẽter ꝑ actões frequẽtes. quod erat intẽſuʒ remit⸗ tere.⁊ quod remiſſuʒ intendẽ: igit᷑ cũ inter qualitates elemẽtares ↄtrarias nõ ſit infinita diſtantia.⁊ natuꝛa agẽs inceſſant agat.dicit.n.alghaſ.iſaõ ceſſat natura oꝑari in materia.ſicut nec datoꝛ foꝛmaꝝ influere.vide tur ꝙ poſſit hmõi equalitatẽ facere elemẽtoꝝ. ¶ Item triplex eſt ↄditio mateꝛie.potentia.diſpoſitio.⁊ neceſſi tas:om̃e agens in materia inducẽs diſpoſitõʒ in illa ꝑ actuũ multiplicatõʒ. inducere põt nccitateʒ in eadeʒ. bhoc pʒ ꝑ exemplũ ⁊ ratõʒ. Exempluʒ eſt.ꝙ calidum vt ignis diſponẽs mateꝛiã aeꝛis ad ſuſceptõʒ foꝛme ignis poõt ↄtinua actõne inducere nccitatẽ ad eandẽ. Hoc idẽ pʒ rõne tali.Cum nõ ſit infinita diſtantia inter quali⸗ tates elemẽtares ſiue ↄtrarias ſiue alias.cũ vnũ agat ĩ aliud.ſi quomodo agens põt diſponere patiẽs ad illiꝰ foꝛme ſuſceptõʒ. põt actõne frequẽti inducẽ nccitateim ad eandẽ. Ideo videt᷑ de vᷣtute celeſti.ꝙ cũ poſſit mate riã coꝛpis hũani diſponere ad ſuſceptõeʒ aĩe rõnalis. vt er pᷣdictis pʒ.cũ ſit ↄtinue agẽs: põt in eadẽ nccitatẽ inducere ad eandeʒ.quod nõ põt eſſe niſi ꝑ eductõʒ coꝛ poꝛis hũani in eẽ. ¶ Itez aĩa vegetabilis cũ ſit vita q̃⸗ dã.dignioꝛ eſt om̃i coꝛpoꝛe hũano inqtũ eſt coꝛpꝰ.hoc aũt pʒ ꝑ aug.in multis locis:ſ̊ natura celeſtis inducit aĩaʒ vegetabilẽ in eẽ.quod pʒ in li.de vegetabilib.vbi aꝑpellat᷑ terra mater plantaꝝ.⁊ ſol pater:ſi igi᷑ poteſt illud quod eſt maius ?⁊ nobiliꝰ.põt ⁊ illud qð eſt minꝰ ignobilius.( Iteʒ ꝑ imp̃ſſiones relictas in inferio⸗ vibus a coꝛꝑibo ſuꝑceleſtibo ſiue a vᷣtute celeſti. educũt in eſſe minuta aĩantia:ꝑ acceſſuʒ.n.ſolis ſᷣm motũ eiꝰ annuũ.vt manifeſte videmus minutoꝝ ſenſibiliũ fit re nouatio.Si ̊ bmõi minuta rõne aie ſenſibilis q̃ agũt ⁊ ſenſificant᷑:nobilioꝛa ſunt omi hũano coꝛꝑe inꝙtum eſt coꝛpꝰ.videt᷑ id quod ſupᷣ.¶ Iteʒ vt oñdit phᷣs ſcʒ al bumaſar ĩ li.introductoꝛio ad artẽ aſtronomie.In lo⸗ cis in quibo abundat frigus vehemẽs ſiue ſuꝑfluũ ꝓpt * ſolis remotõnẽ.aut caloꝛ immodeꝛatus ſine ſupfinns: Apter nimiã eiuſdeʒ appropinq̃tionẽ ñ educit᷑ aliquod aial in eſſe.̊ ſolũmodo in locis medijs.in quibo calor ⁊ figus in quodã temꝑamẽto ſe hñt. ex oↄuenienti ſitu ſolis.Ex bis pʒ.qꝙ ex pñtia vᷣtutis coꝛpis ſolaris.in ꝓ poꝛtõe ↄuenienti aĩalia ſoꝛtiũt᷑ eẽ.⁊ ex io nõ.Ex qͥ pʒ vᷣtutẽ celeſteʒ ⁊ maxie ſolis poſſe aĩalia ꝓducere ĩ eſſe: ex quo videt᷑.q ⁊ coꝛpꝰ hũanũ vt prius.4. Itẽ vt dicit Hugo.homo factus ẽ vt deo ſeruiret ꝓPter quẽ factus eſt.⁊ mũdus factus ẽ vt ſeruiret homi:ſi mudus fa⸗ ctus ẽ vt ſeruiat homĩ. ̊ aliq que ſunt de nobilioꝛibo ꝑ tibus mũdi ſicut ſtelle.ſunt cauſa diſſolutõis coꝛpoꝛis hũani.⁊ in illã pñt. videt᷑ ꝙ ille ſtelle vel aliq alia ſint cauſa ↄpoſitõis hũani.⁊ in illã pñt: ſᷣ ptãtẽ quã habẽt ea que principalit agãt in mũdo. habebãt a pꝛincipio. Sa principio erat ptas in eis ↄponẽdi corpus hũanũ. E aũt ſtella aliq videlʒ cometa ſit cauſa diſſolutõnis hmõi videt᷑ ſic.vt volũt ph̊i. In om̃i re ↄplexionata teꝛ reſtri ſunt res coꝛpoꝛee ſpiritales aſſilate naturis cele⸗ ſlibus.incoꝛꝑate ipᷣis rebo ↄplexionatis.que res ſpua⸗ les ſepabiles ſunt a rebo ↄplexionatis ꝑ actões coꝛꝑm ſuꝑceleſtin.Cũq; fit hec oꝑatio.reliquit᷑ res anatura ↄpiexiõata:ſiue diſſoluit᷑ ↄplexio ⁊ infirmat᷑ res.a cor rumpit᷑.¶ Pretea.ponũt aſtronomi. ꝙ oĩs ſtella ſit ð natura vniꝰ ſeptẽ planetaꝝ:ponũt etiã.ꝙ ſi fueꝛit ali⸗ qua ſtella trabens comã de natura ſolis.vᷣtus eiꝰ qᷓ ſeʒ ſublimauit comaʒ ⁊ ſeꝑauit a natura terreſtri.ſeꝑauit ſpũs ꝗ ſunt incoꝛꝑibo ↄplexionatis aſſiłati nature ſol. ⁊ erit infirmatio ac coꝛu ptio in hoibo⁊ ſemẽtis quibo ſol principalłr dñat᷑.Siłr ſi fuerit ſtella trahẽs comaʒz & natuꝛa martis.patiẽt᷑ detrimentũ aut coꝛuptioneʒ res materiales.⁊ ſiłr currit res peꝛ ceteros planetas. Ex his videt᷑.ꝙ ſtella cometa ſit cauſa infirmatõis 2ʒ coꝛuptõis coꝛpoꝝ hũanoꝝ. 4! Pretea. aſtronomi po nũt ſtellã aliquã eſſe cauſaʒ coꝛꝛuptõis coꝛpoꝝ hũano⸗ rũ ⁊ alioꝝ naturalin.Dama.pomit jriũ. ipſa aſtra nõ ſunt cauſa alicuiꝰ eoꝝ que coꝛũpunt᷑.¶ Ad H̊ põt dici.ꝙ nulla natura inferioꝛ poteꝛat coꝛpꝰ pmi homis xducere in eẽ:h̊ aũt ñ fuit alicui creatuꝛe inferioꝛi nec ſuꝑioꝛi datũ a do. Elt.n.dicit aug. fauſiũ. Ills erit cuiq; rei naturale.qd ille fecerit a qͥ oĩs modꝰ 2 nume⸗ rus ⁊ oꝛdo nature.vñ cũ natura inferioꝛ nihil põt niſi qð eſt ei naturale.̊ ⁊c.¶ Ad primũ & doðm. ꝙ lʒ coꝛpꝰ prrimi hoĩs ̃m ſemialeʒ rõnẽ eẽt in elemẽtis. ñ debuit oꝑatõne nature ꝓduci in eẽ ſicut alia.q̃ ̃m eandẽ ra⸗ tioneʒ erant in elemẽtis:⁊ bec eſt rõ. Sũma potẽtia qᷓ in elemẽtis mũdi cauſales rõnes? ſemiales inſeruit. non indidit illis ſiue eoꝝ nature.vt illoꝝ opatiõe oĩa hmõi in eſſe educerẽt᷑.ſ̊ eductõʒ quoꝛũdaʒ ſibi reſerua uit.de quoꝝ numero erat coꝛpꝰ hũanũ vel pᷣmi hoĩs:lʒ eni pfixerat in pᷣmis rerũ cauſis.vt coꝛpꝰ pꝛimi hoĩs fi eret. ⁊ ſic vel ſic fieret:ñ tñ pᷣſixit vt opatõe illoꝝ fieret vł ſic fieret.vnde aug.ſuꝑ geñ.ix.ad lit. Sic factus eſt homo.quẽadmodũ ulle prime cauſe habebãt vt fieꝛet P mus hõ:quẽ ñ ex parẽtibo naſci.ꝗ nulli pceſſerãt. ſ de limo foꝛmari oꝑtebat.ᷣm cauſalẽ ratõz in q̃ pꝛimitus erat factꝰ. Si & i illis pᷣmis reꝝ cauſis q̃s mudo pmitꝰ creatoꝛ inſeruit.ñ tm̃ poſuit ꝙ de limo foꝛmaturꝰ erat boĩeʒ.ſ̊ et quẽadmodũ foꝛmaturꝰ. vtꝝ ſicẽ ĩ matris vte⸗ ro.an in foꝛma iuuenili.ꝓculdubio ſic fecit vt illis pfi xerat: neq;.n.ð diſpoſitõeʒ ſuã faceret. Si aũt vim tm̃ ibi poſuit poſſibilitas vt hõ fieret vt ſic ſic poſſz.i.vt ibi eẽt.qꝛ ſic ⁊ ſic poſſet.vñ aũt ipᷣm modũ qͥ erat factu⸗ rus ĩ ſua volũtate ſernauit.cũ inũdi oſtitutõʒ ↄtexuit. Ad aliud dðm.ꝙ ñ eſt intẽtio aug.ꝙ ncce eꝛat coꝛpꝰ primi hoĩs ab illis cauſis inferioꝛibo in gho cauſaliter erat educi in eẽ.nec inꝙᷓ̃tũ in iſis erat:hᷣ potius inqtũ erat in dĩna volũtate vt ſi ua potẽtia ꝓpducerent᷑ in eẽ. ab illis quibo dederat vt de illis fieri poſſz. 2 HB patz ex übis aug. ibideʒ dicẽtis.Manifſeſtũ ẽ ſic ũ factij fuiſſe hoĩeʒ. 3 qð crat ĩ illa prima ↄditõe cau ſaꝝ. qꝛ ibi e raĩ etiã ſic poſſe fieri.ꝙuis ñ ibi erat ita fieri ncce eẽ. G̊ ent nõ erat in ↄditõe creature.ſ̊ in placito creatoꝛis. cꝰ vo luntas ẽ reꝝ nccitas.Ecce dicit plane.ꝙ ñ ibi.i.in cau ſis inferioꝛibo erat ncce ita fieri.ſ̊ vt eꝛat ſic fieriĩ vo⸗ luntate creatoꝛis. Ad terciũ dᷣm. ꝙ E ſolũ coꝛpꝰ bu manũ diſpoſitũ eſt ad ſuſceptõʒ aĩe rõnalis.verũ ẽ ſi ĩ⸗ telligat᷑ diſpoſitũ ꝓpinq vel ↄiũcta diſpoſitõe.vt illa qᷓ eſt nccitas qũo diſponit᷑ coꝛpꝰ hũanũ qñ eſt oꝛganiʒa⸗ tũ.Si intelligat᷑ diſpoſitũ remota.ñ ẽ vex.qꝛ ſemẽ hu manũ diſpoſitũ ẽ quodãmõ.ſ.diſpoſitõne remota. ßm dicit alghal. cũ ↄmmixtio elementoꝝ ſuerit pulchrio⸗ ris ⁊ ꝑfectioꝛis eq̃litatis.tũc eꝛit diſpoſitõ ⁊c᷑. intelligi tur de diſpoſitõe remota.qꝛ loꝗt᷑ de ſpeꝛmate ſiue ſemi ne huano.in quo vt ipſe dicit ẽ ↄmixtio elemẽtoꝝ ĩ eqᷓ⸗ litate pulchrioꝛe2 ꝑfectioꝛe.quo nibil poſſit inueĩri ib cilius ⁊ pulchrius.tũc ẽ aptũ ad ſuſceptõʒ foꝛme pul⸗ cherrime.ſ.aĩe hũane.Dicit.n.ſic.Cũ ↄmixtio elemen oꝝ fuerit pulchrioꝛis⁊ ꝑfectõꝛis eqͥlitatis.quo nibil poſſit inueiri ſubtiliꝰ ⁊ pulchrius.ſicut ẽ ſoma homĩs cuiꝰ nccĩtas venit in coꝛpꝰ hoĩs ex cibis ꝗ ſunt ſubtilio res cibis aĩaliũ ⁊ cibis vegetabiliũ.⁊ ex vᷣtutibo⁊ ner⸗ uis q̃ ſunt pulchrioꝛes vᷣtutibo ⁊ neruis aialiũ. tũc fiet apta ad recipiendũ a datoꝛe foꝛmaꝝ pulchrioꝛem for⸗ mis que eſt anima hominis. Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ illud agens quod poteſt inducere diſpoſitio ad for⸗ mam aliquam in patiente.poteſi neceſſitatem induce⸗ re in eodem. Dicenduʒ.ꝙ quando ſic eſt. ꝙ diſpoſitio que eſt neceſſitas.ſequitur ad remotam diſpoſiiõʒ ſine aliqua innouatione foꝛme alterius generis.bene verũ eſt:ſicut patet de igne inducente ĩ materiam aeris dilſ⸗ poſitioneʒ remotam ad foꝛmam eiuſdem.qui actioneʒ continuam poteſt inducere illaʒ que eſt neceſſitas: qũ autem inducitur neceſſitas per innouationeʒ foꝛmarũ Diuerſoꝛum generum. ſicut fit in deductione corporis humani in eſſe ex elementis:vbi primo requiritur cõ⸗ mixtio elementoꝛum in perfecta equalitate. deinde co⸗ agulatio ſperinatis.deinde infoꝛmatio eiuſdeʒ in ner⸗ uis ⁊ armonijs qua aptatur ad ſuſceptioneʒ anime ra tionalis. virtute relicta ab ipſo decidente. vnde efficit ſemen ⁊ materiale congruum coꝛpoꝛi humano.deinde poſi multas innouationes actionuʒ paꝛtiuʒ oꝛganiʒa⸗ tio: non eſt verum.¶ Ad illa que communiter obijciũ⸗ tur.ſcilʒ ꝙ natura inferioꝛ poteſt deducere vegetabilia in eſſe ⁊ animalia minuta ſiue que exeunt in eſſe ꝑ pu⸗ trefactionem.Dicenduʒ ꝙ ſi iſta ſint nobilioꝛa aliqua ratione coꝛpoꝛe humano.inqtum coꝛpus eſt:nõ tamen inqꝙtum hbumanum. propter oꝛdinem quem babet ad animam rationalem: ⁊ maxime.quia coꝛpus pᷣmi bo⸗ minis mediante ſua perfectione ſcilʒ anima rationali. erat ſeruiturum deo.⁊ a quo erat totum genus huma⸗ num accepturum eſſe:⁊ etiam chriſtus ſᷣm ca rnez. vn⸗ erat deus maxime gloꝛificandus.⁊ etiam erat giori ficandum ⁊ dro vniendum.nobilius eꝛat qtum adq hoc re aliqua vegetabili.⁊ etiam omni minuto animante: ⁊ ſic interimitur media ſupradicta.quia vegetabilia ⸗ animantia minuta ſe habent ſicut excedẽtia ⁊ exceſ ſa reſpectu corporis primi hominis.⸗ Preterea. etſi vegetabile quodcunqʒ.⁊ minuta animantia cuiuſcũqʒ generis eſſent coꝛpoꝛi primi hominis nobilioꝛa:nõ ta⸗ men ſequeretur. ꝙ ſi natura inferioꝛ poſſet educere il⸗ la in cabcranmer ſimiliter poſſet coꝛpus primi homis. Matio huius eſt.quia quandoqʒ que ignobilioꝛa ſunt cum maioꝛi difficultate educuntur in eſſe.Cum maio⸗ ri enim difficultate educitur lapis viliſſimus ĩ eſſe. ad cuius eductioneʒ requiritur congelatio multoꝝ anno⸗ rũ.qᷓ planta aliqua valde nobilis in genere ſuo: xter qð nõ ſequit᷑.G põt educeꝛe illud in ex.illð qð ẽ nobiliꝰ S illud qð ẽ minꝰ nobile.⸗. Prerea.alia cauſa eſt. qa creatuꝛa ñ põt in aliud.niſi in illud in quod data ẽ illi ¶ Lneſtio poteſtas a ſuo cõditoꝛe.Vñ Anſel.de cõceptione virgi nis. Creata natura nihil ꝑ ſe facere põt.niſi qð a volun tate dei accepit.qꝛ ĩ ea ſola dei volũtas fecit in pꝛicipio naturas reru.dãs quibuſdã cõpetẽs ſingulis volũtates vt natura ⁊ volũtas ſᷣm oꝛdinẽ ſibi traditũ.ſuũ opꝰĩ re rũ curſu pſolueret. ꝓpter hoc dico.ꝙ id qð põt facere il lud quod ẽ maiꝰ nõ põt facere illud quod ẽ minꝰ.ſicutꝗ põt generare bominẽ.nõ põt generare aʒinũ.quia h̊ͥ nõ eſt ſibi datũ ab illo a quo ẽ oĩs poteſtas. Pꝛeterea.vt volũt aliꝗ.ſol nõ ꝓducit in eſſe animã vegetabilẽ.⁊ hoc oſtendit᷑ ſic. Sol quarto die cõditus eſt. vegetabilia ter cio die.cã autẽ origine.⁊ natura debet pᷣcedere ſuũ effe⸗ ctũ.⁊ nõ ſequi. Vñ Maſiliꝰ in pꝛicipio exame.ij.Ger⸗ minet terꝛa herbã pabuli ꝑ ſe.videlicet tellus germĩare pᷣcepta ẽ.nullius indigẽs adiumẽto.qm̃ quidã opinant᷑ plãtis ac ſeminibus ſolẽ cauſas pᷣſtare creſcẽdi.dum ea que de terꝛa pullulãt. ꝓprij caloris attractu.a bimis ſe⸗ dibus ad ſumma ꝓducit.idcirco ſole antiquioꝛ terꝛene fecũditatis oꝛnatꝰ emicuit.vt occaſio venerãdi ſolẽ — feꝛe pote actoꝛẽ naſcentiũ.his qui ĩ erꝛore poſiti ſunt aufeꝛe⸗ tur.ſi tamẽ ſuaderi potuerit.qꝛ poſtqᷓ ipſe creatꝰ eſt.eꝛat iã teꝛa ſuis fructibo decorata.cõſiderates.ꝙ berbis et pabulis ſol ĩ naſcẽdo poſterioꝛ eſt.¶¶ Ad aliud dicendũ. ꝙ in locis valde remotis a ſole ⁊ valde ꝓpinquis nõ cõ⸗ ponit᷑ aĩial.qꝛ materia ex qua fieret animal.nõ aptat᷑ ꝑ operationẽ ſolis.nõ qꝛ ſol habeat naturã ꝓductiuã ani⸗ maliũ in eſſe.ſed ſolũ diſpoſitiuã.cũ enĩ ex vapore ⁊ fu⸗ mo reſolutis ex elemẽtis.habeãt eſſe diuerſe cõpoſitio⸗ nes virtute coꝛpoꝛis ſuꝑceleſtis diſponẽte.cum fuerit ni mia elõgatio ſolis.coagulant᷑.⁊ cõpingunt᷑ ibidẽ vapo⸗ res.⁊ nõ eleuant᷑ i ſublime.⁊ flant ibidẽ i byeme ⁊ eſta/ te vẽti validi.⁊ nõ cõponit᷑ ibidẽ aliqð ex aĩalibo ⁊ ſemi⸗ nibus.Similit ſi ſit nimia aꝓpꝛoximatio. ſicut ẽ ĩ locis meridiamis cõbuſtis ꝓgter vehementẽ exuſtioneʒ. nihil cõponit᷑ ibi.Hec ẽ rõ phi.¶ Ad vltimũ dicẽdũ. ꝙ come⸗ te neq; cõpoſitionis neq; diſſolutiõis ſunt cauſe. ſed ſi⸗ gnũ tm.vt eni ponũt aſtronomi.coma ẽ ignis ſubleuatꝰ a ꝑtibus mũdi ſenſibilis.generatꝰ ex materia deorſum veniẽte.habẽs diuturnitatẽ ꝑmanẽtie ſue.cuiꝰ naturaẽ ſublimata virtute alicuiꝰ ſtelle.ſeꝑata a natura teꝛꝛeſiꝛi 7 aſſimilata nature celeſti.ſtella autẽ trabẽs comã ⁊ ſub leuãs.⁊ ſeꝑãs a natura terꝛeſtri.ſeꝑat ſpiritꝰ ꝗ ſũt ĩ cor poꝛibus cõplexionatis.aſſimilati nature ſtelle.vñ fit in firmatio ⁊ coꝛruꝑtio ĩ hominibo ⁊ ſemẽtis.ꝗbus domĩa tur ſtella illa.vñ coma ſignũ ẽ pᷣcedẽs ſubleuatiõis ⁊ ſe⸗ ꝓationis nature ſpũalis a rebo cõplexionatis.⁊ aſſimi⸗ late ſtelle.trahẽte comã ĩ natura ſpũali.Sic igit᷑ patet. comete ſunt ſigna tĩ.axparẽt eni in mortibo regũ iuſ⸗ ſu dei.nõ tñ ſemꝑ.ſʒ ſᷣm diſpẽſatõnẽ diuinã.vnñ BSama. Cõſtituũtuꝛ multociẽs ⁊ cõiuge comete ſigna quedam moꝛtis regũ.que nõ ſunt ex his q̃ a pꝛcipio genita ſunt aſtra.ſʒ diuia iuſſiõe m ipᷣm tẽpus cõſtituũtur.⁊ rur⸗ ſum diſſoluũtur.Et ꝙ dicit nõ eſſe eoꝛũ que a principio ſunt aſtra.hoc ĩtellige.nõ q;dtum ad planetã trahẽteʒ co⸗ mam.ſʒ qtũ ad comã.i Et nota.ꝙ dicit ſigna.ſi vᷣo que rat᷑.vn ẽ᷑.ꝙ appaꝛet aliquãdo ſtella comata ĩ moꝛte regũ Keſpõſio breuis ẽ ᷣm dama.ſᷣm diſpẽſationẽ h̊ fit ⁊ vo⸗ lũtatẽ diuinã.dicũt autẽ aſtꝛsonomi.q h̊ nõ fit ꝓgt᷑ mor tẽ homiĩs.vt ẽ hõ ĩdiuiduꝰ.ſʒ ꝓpter tuꝛbationẽ regni.aut aliud circa regnũ.ſic enĩ ponũt ſignificationẽ come.Sʒ quicꝗd ſit ð cometa.vt ex dictis pʒ.ſtelle ſũt cauſe diſſo lutiõis coꝛpoꝛũ humanoꝛũ.qꝛ vt dictũ ẽ.ſtella trahẽs co mã ſeꝑat ſpiritꝰ ꝗ ſũt ĩ rebo cõplexionatis.ꝗbus domĩa⸗ tur ſtella ⁊ ĩfirmat᷑ ⁊ coꝛrũpunt᷑. Reſpõſio.ꝙ ſᷣm phos quãdoq; oꝑatiõe alicuiꝰ ſtelle fit imutatio aliq̃ in corgꝑe bumano.ad quã ſeꝗtur defectꝰ ĩ natura cõſeruãtis ⁊ cõ tinuãtis rẽ cõplexionatã in eſſe.ad quẽ defectũ ſequitur rei diſſolutio.vñ oꝑatio ſielle nõ ẽ ꝑ ſe loquẽdo cã diſſo⸗ lutiõis.ſed potiꝰ natura deficiẽs.nõ cõſeruãs rẽ huiuſ⸗ mõi in eſſe.vñ oꝑatio ſtelle ẽ diſpoſita ad diſſolutionẽ ñ cã.ſicut ſol ꝑ ſe loquẽdo nõ ẽ cã huiꝰ.quis oꝑetur ad ge lxxix. nerationẽ eius diſponẽdo materiã geneꝛatiõis.⁊ aptan do ad hoc ꝙ ſit materiale coꝛpi humano. Põt ergo dici ad obiectũ.qꝙ ſicut ſtella quãdoq; ẽ cã diſſolutiõis.ſ.di⸗ ſpoſitiua. ſic ⁊ ſtella ẽ cã cõpoſitiõis .ſ.diſpoſitia. Ad hoc.q dicit DHama.ꝙ aſtra nõ ſunt alicuiꝰ eoꝛuʒ ca que fiũt.Dicendũ.q; Dama.itelligit de cã ꝑ ſe.cuiꝰmõi ẽ il⸗ la que ? ifallibiliter operãs ⁊ cõiuncta effectui.bene au⸗ tem vult ꝗ ſint cauſe diſponẽtes ad eſſe complexiõis.di cit eniʒ qualitas aeris facta ſole luna 2 aſtris.alij ⁊ alij diuerſas cõplexiões ⁊ habitꝰ diſpoſitiones cõſtituit. .„ E quitur conſidera de canſa foꝛmali ipſiꝰ coꝛꝑis. appł lamus cam formalẽ. nõ illã que ẽ eſſen⸗ tiealis rei.vel que ẽ exẽplaris. hoc fuin Vmagis peꝛtinet ad eſſe coꝛꝑis ꝙᷓ ad fieri in foꝛmũ. hic dicimꝰ ꝓut ĩ fieri cõſiderat᷑ modꝰ exeũdi in eſſe. Et & hac tria querunt᷑. Prio.vtrũ coꝛpꝰ primi hominis exiuit in eſſe ꝑ creationẽ vel aliteꝛ.¶¶ Scðo ſup poſito.ꝙ aliquo mõ ꝑ creationẽ. vtrũ maioꝛis potentie fuerit creare de nihilo ipᷣm.vel de limo. Tercio.vtruʒ iſte modꝰ educẽdi corpꝰ de limo.ꝑtinet ad perfectionem vniuerſi. WMWembrum pꝛimuz Oprimũ quo querit᷑.vtrũ corpꝰ primi ho⸗ minis fuerit creatũ vel nõ. ꝙ ſic videt᷑. No⸗ biliſſimꝰ modꝰ exeũdi in eſſe ẽ ꝑ creationeʒ. Xqueẽ a deo.vt a tota cã.⁊ ꝗ tollit omniũ ob⸗ noxietatẽ rèſpectu creature.igit᷑ ſi cõuenit.ꝙ aliqð cor⸗ pus hoc mõ fuerit egreſſuz in eſſe. maxie h̊ cõuenit cor⸗ pori nobiliſſimo.h̊ autẽ ẽ coꝛpꝰ primi homĩs.ſed alia q dam coꝛꝑa exierũt in eſſe ꝑ creationẽ.igit᷑ ⁊c.¶ Itẽ ẽ di⸗ ſtinguẽ ſpũs ꝑ differẽtias nobilitatis maioꝛis ⁊ mioris maioris enĩ nobilitatis ſunt ſpiritꝰ.ꝗ ĩmediate oꝛdiati ſunt ad fruendũ deo cuiꝰmõi ſunt angelꝰ ⁊ aĩa.qᷓ alij vt ſpũs vitales coꝛpoꝛei.⁊ alij huiꝰmõi.vt gbus quaſi me Dijs vnit᷑ aia cũ coꝛꝑe.ſimilit᷑ ẽ diſtigueꝛe coꝛpꝰ ꝑ differẽ tias nobilitatis maioꝛis ⁊ mioꝛs.Cũ igit᷑ gqdã ſpũs exi eꝛũt ĩ eſſe ꝑ creationẽ.ſimilit᷑ coꝛpa quedã.ſpũs aũt no⸗ bilioꝛis coditiõis ſic exierũt ĩ eſſe.⁊ ſimiliter vr.ꝙ ⁊ coꝛ poꝛa nobilioꝛa debuerũt.ſʒ ĩter coꝛꝑa coꝛpꝰ nobiliſſimũ funt primi homĩs g̊ ⁊c. Itẽ ecci.xvij.Deꝰ creauit de fra hominẽ.ſʒ iſta creatio nõ fuit rõne aĩe.cum aia nõ ſit ex elemẽto vel elemẽtis.vt oſtẽdit Nug.ſuꝑ Geñ.ad litt.& qtũ ad coꝛpꝰ. ötra BGBeñ.ij. Formauit deꝰ hominẽ de limo terꝛe.ſ ſoꝛmatꝰ fuit qtũ ad coꝛpꝰ nõ creatꝰ. ꝗa vt dicit hugo.qð creatũ ẽ.de nibilo factũ ẽ.nã qð ð ali⸗ quo ſactum ẽ.fſactum ẽ.ſʒ creatũ nõ eſt.qꝛ de nihilo fa⸗ ctũ nõ ẽ.q] ISẽ creatura ſpũalis ⁊ coꝛꝑalis diſtiguunt᷑ ꝑ ↄditionẽ nobilitans ⁊ ignobilitatis.cuiuſcũq; enĩ cõdi⸗ tiõis ſit res coꝛꝑalis.ignobilis ẽ ⁊ vilis reſpectu creatu⸗ re ſpũalis.Et loquoꝛ de ſpũalibo ſeꝑabilibo ⁊ ſeꝑatis a coꝛꝑe.ſi q̊ nobilioꝛibo cꝛeaturis debet᷑ nobilioꝛ modꝰ ꝓ Ducẽdi in eſſe ꝗẽ creare.⁊ alijs debet᷑ minꝰ nobil.̊ ⁊c. Itẽ Anſel.ĩ monologion vr oſtendere.ꝙ illa res ſit ex nihilo.⁊ ita nibil creat᷑ ſic. Ex qͥcũq; ſit aliqd.id cã ẽ eiꝰ qð ex ſe fit.⁊ oĩs cã neceſſario aliqd ad eſſentiã effecti pᷣ⸗ bet adiumentũ.ſi &̊ factũ ẽ ex nibilo aliꝗd.ipᷣm nihil cau ſa fuit eiꝰ qʒ er eo factũ ẽ.ſ̊ quomõ id qð nullũ habebat eſſe adiuuat aliqꝗd vt ꝑueniret ad eſſe.ſi autẽ nullũ adiu mẽtũ de nihilo puenit ad aliqꝗd.cui aut qualit᷑ ꝑſuadeat᷑ qꝛ ex nihilo aliꝗd efficiat᷑. Dꝛetea.idẽ ad idẽ.nihil aut ſigniſicat aliꝗd.aut ñ ſignificat oliqd.ſʒ ſi nibil ẽ aliꝗd. quecũq; facta ſũt ex nihilo.facta ſũt ex aliqͥ.ſi ᷣo nibil ñ ẽ aliqd itelligi ñ põt.vt ex eo qʒð pẽitꝰ ñ ẽ.fiat aliꝗd.nihil fit ex nihilo.ſẽ vox oĩm ẽ.qꝛ ex nihilo nibil/vñ vẽ vſeg vt quicquid fiat.fiat ex aliquo. 4 Itẽ poteſt queri.quo vo⸗ cabulo pꝛopꝛie nominãda ẽ eouctio coꝛꝑis e limo.i Ad hoc intelligendũ.ꝙ quãdo aliquid educit᷑ in eſſe ᷣm le gem ꝓpagatiõis naturalis. neceſſaria ẽ ſufficiẽtia ĩ pri⸗ cipijs.⁊ q;tum ad principiũ paſſiuũ ſiue materiale.⁊ qᷓ; tum ad pricipiũ actiuũ ſiue formale.formale dico quo⸗ dãmodo.eo mõ quo ph̊i ponũt in naturalibo actiõibo. Aſdateriale quod ẽ ſubiectũ trãſmutatiõis.nõ ſolũ mo⸗ do eſſe principiũ paſſiuũ.ſed quodãmodo actiuum.vbi autẽ aliquid educit᷑ in eſſe cũ defectu horũ duoꝛũ vel al⸗ terius.eſt potiꝰ curſus ᷣm legẽ creationis. q; naturalis ꝓpagationis vel eductionis eoꝛũ. ⁊ tũc nõ põt eſſe edu⸗ ctio alicuiꝰ in eſſe.niſi ab illo qui põt creare.Sʒ attẽdẽ⸗ dum eſt.ꝙ in ꝓuctione rei põt multiplex eſſe defectug in principijs.põt enĩ eſſe defectꝰ.quia neutꝛũ aliquo mõ eſt.vt quado vtrũq; ſimpliciter nõ eſt.aut qꝛ aliquo mõ principia ſunt.ſʒ nõ ſufficiũt.hec autẽ in ſufficiẽtia põt eſſe.vel ex ꝑte principij foꝛmalis.vel ex ꝑte mateꝛialis ⁊ foꝛmalis.quãdoq; eni eſt in ſufficiẽtia ex ꝑte pricipij ma terialis.⁊ ex ꝑte foꝛmalis.nõ autẽ ecõuerſo.⁊ dico iſuf⸗ ficiẽtiã ex ꝑte pricipij materialis.qꝛ mateꝛia ſiue res ma terialis de qua aliꝗo educi dʒ.ẽ imꝑfecte quantitatis re ſpectu rei educẽde.ſicut fuit ĩ coſta reſpectu coꝛꝑis eue. vnde hugo.quãdo ſimplex coꝛpus in ſemetipſo multipli catur ⁊ ĩ plura excreſcit.fit aliqd de aliquo ĩ maiꝰ.h̊ mõ oꝑandi de ſubſtãtia coſte ĩ ſe.diuĩa virtute abſq; extrin⸗ ſeco additamẽto multiplicata.coꝛpꝰ mulieris factuz eſt. quãdo autẽ neutrũ dictoꝛũ aliquo mõ ẽ.ſicut fuit in pꝛo ductiõe rerũ.primo creatarũ ineſſe.tũc ẽ vere ⁊ ſimplici ter creatio.de qua Geñ.j. In priĩcipio creauit deꝰ celuʒ ⁊ terꝛã.Fᷣm ꝙ exponit hugo verbũ iſtud dicẽs.ꝓ celum ⁊ terꝛã.materiã illã omniũ celeſtinʒ terꝛeſtriũq; · hoc loco ſignificari puto.de qua poſtea facta ſunt.que ĩ ipᷣa pꝛiꝰ per eſſentiã ſimł canſata fuerũt. Ibi nãq; terꝛa erat ipʒ terꝛe elementũ.⁊ celũ eꝛat mobilis.illa ⁊ leuis confuſio reliquoꝛũ triũ.que i circuitu medio iacẽtis terꝛe ſuſpen ſa ferebat᷑.hec hug.Quãdo autẽ defectus ẽ pꝛicipioruʒ vt dictũ ẽ.tũc ẽ creatio ſᷣm ꝗd.ſicut fuit in foꝛmatiõe coꝛ poris ade de limo. Eccleſiaſtici.xvij.deꝰ creauit de ter⸗ ra hominẽ.⁊ in foꝛmatiõe eue de coſta ade. de qua NHu⸗ gu.ſuꝑ Beñ.ix.ad litt. Natuꝛa quippe mulieris creata eſt.qᷓuis ex viro qui iã erat.foꝛmatio autẽ ade de limo creatio erat.qꝛ ĩ limo erat defectꝰ pꝛĩeipij actiui.nec enĩ habuit.limꝰ vt coꝛpus humanũ ex eo fieꝛi poſſet ſicut di cit Anſel.de cõceptione virginis.dicit enĩ.xj.ca. Limꝰ terꝛe nõ acceꝑat naturã aut voluntateʒ. qua opꝑante vir pꝛimꝰ de illo fieret. quis eſſet de quo a deo ſieri poſſet. Preteꝛea.ſcriptuꝛa dicit illud eſſe creatũ cuiꝰ mateia creata eſt. AUnde Aug.ð ſimbolo rectiſſime credimꝰ deũ omiĩa feciſſe de nibilo.qꝛ ⁊ſi de aliqua mateꝛia factus ẽ mũdus.eadẽ ipſa materia de nihilo facta eſt. vt ordina⸗/ tiſſino dei muneꝛe pꝛima capacitas foꝛniaꝛum fieret.at deinde foꝛmarent᷑ qcunq; foꝛmata ſũt.hoc autẽ diximꝰ ne quis putet cõtraꝛias eſſe diuinaꝛũ ſcripturaꝛũ ſente⸗ tias.qm̃ ⁊ omnia deũ de nihilo feciſſe ſcꝛiptũ ẽ.⁊ mũduʒ factũ de ifoꝛmi materia.⁊ iſte modꝰ creadi cõis ẽ.qui ſe re omibus cõuenit cꝛeaturis.⁊ quoꝛũ omniũ dicit᷑ deus creatoꝛ. Iſie tñ modꝰ foꝛte põt reduci ad illũ modũ crea tionis.quo aliquid educit᷑ ineſſe ex aliquo.in quo eſt de fectus pꝛicipij actiui ſiue foꝛmalis.cũ nõ erat ĩ illa mate ria.vt ex ea fieret mũdus.ſed ſolũ vt fieri poſiet.cũ ſolũ⸗ mõ in elemẽtis ⁊ rebus elemẽtaribo in ꝗbus ſunt ratio⸗ nes ſemiĩales reꝛũ ſit.vñ res fiat. Pꝛeterea.adhuc dici tur aliꝗd eſſe creatũ ĩ ſcꝛiptura.rone eductionis foꝛme illius in eſſe.ſicut Geñ.j.cꝛeauit deus cete gradia.lIn de hugo.lectoꝛẽ ãmonere volumꝰ.vt quotiẽs ĩ his opeꝛi bus videlicet ſex dierũ aliquid fieri audierit.vt verbiæ. cũ dicituꝛ pꝛima die facta eſt lux.ſecũda die factũ eſt ſir mamentũ.quaꝛta die facta ſunt luminaria. non mõ pri mum cum facta dicuntur hoc de nihilo creata fuiſſe ex⸗ iſtimet. ſed potius de ipſa que prius creata erat de mi⸗ lo mateꝛia foꝛmata intelligat.etig ſi aliqnando verbum cꝛeationis poſi tũ reperierit.vt eſt ibi. Creauit deus ce⸗ te gꝛãdia.vt eni animã viuentẽ atq; motabilẽ nõ ad ma⸗ teriam qua eſſe ceperũt.ſed ad foꝛmã qua hoc quod ſunt eſſe ceperunt.refeꝛendum eſſe ſciet. Ecce ꝙ vult hugo.q; hec cꝛeata dicunt᷑ ratione eductionis foꝛme illoꝝ in eſſe. 4l Ex his patet.; iſta poſſunt ſimul ſtare.ſ.coꝛpus pri⸗ mi hom inis fuiſſe creatũ ⁊ foꝛmatũ de limo.⁊ quomõ i⸗ telligendu eſt coꝛpus hominis fuiſſe creatuʒz de terꝛa.ꝗqa tribo modis vltimis.⁊ quot modis aliquid dicit᷑ cꝛeatuũ. Patet etia quomõ ad aliud qð ſequit᷑.videndũ ẽ᷑.qꝛ ⁊ſi quodamodo creatũ fueꝛit coꝛpꝰ primi hominis.non ta⸗ men ſimpliciter.ſicut ſubſtatie ſpũales. Spirituales.n. ſubſtatie.ſicut nobilioꝛes ſunt.ſic nobilioꝛi mõ creatio⸗ nis deducte ſunt in eſſe.quia creatiõe ſimpliciter. coꝛpꝰ pꝛimi hominis cꝛeatione ſᷣm quid.¶ Qualiter auteʒ re⸗ ſpõdendũ ẽ ad obiecta ab Anſel.patet ex diſtictiõe quã ſubiũgit.cõſequẽter vbi diſtiguit.ꝙ tribo modis dicitur aliqd fieꝛi ex nibilo ſic. Lꝛibus modis(qͥ ad pᷣſentis im pe dimẽn ſufficit)expedimẽtũ exponi põt. ſi qua ſubſtã⸗ tia dicit᷑ eſſe facta ex nibilo.vnꝰ quidẽ modus ⁊.ꝙ volu/ mus intelligi penitꝰ nõ factũ eſſe qð factũ dicit᷑ ex nibi⸗ lo.cui ſimile eſt cõquerẽti de tacẽte.de quo loquat᷑.rñde tur de nihilo id eſt nõ loquitur.ſᷣm quẽ modũ ð ſumma eſſentia.⁊ de eo.quod penitꝰ nec ẽ nec fuit.querẽti.vnde factũ ſit recte reſpõdeꝛi põt. de nihilo.i.nequaqᷓᷓ factũ ẽ. ꝗſenſus de nullo eoꝛũ que facta ſunt.ĩtelligi põt.q¶ Alia ſignificatio ẽ que dici quidẽ põt.veꝛa tñ eſſe nõ põt. vt ſi quidẽ dicat᷑ aliqꝗd ſic eſſe factũ de nihilo.vt ex ipſo nihi⸗ lo id eſt ex eo qð penitꝰ nõ eſi factũ.Sic.q.ipᷣm nihil ſit aliꝗd exiſtẽs.ex quo poſſit aliꝗd fieꝛi.qð qm ſemꝑ falſuʒ eſt.quotiẽs eſſe ponit᷑ ĩpoſſibilis cõueniẽtia cõſequituꝛ. ¶:Tercia iĩteꝛpretatio qua dicit᷑ aliꝗd eſſe factũ ex nihi⸗ loẽ᷑.cũ intelligimꝰ quide factũ eſſe.ſed nõ eſſe aligd. vn⸗ de ſit factũ. Peꝛ ſimilẽ ſigniſicationẽ dici videt᷑.cum hõ cõtriſtat᷑ ſine cauſa dicit᷑ cõtriſtatꝰ de nihilo.hoc autem vltio mõ.dieun᷑ res ſimpliciter cꝛeate eſſe ex nihilo.vn⸗ de ſubiũgit Anſel. ſm huc ergo ſenſum ĩtelligat qð ſu⸗ pra cõcluſum ⁊᷑.qꝛ pᷣter ſumma eſſentiã cũcta que ſũt ab eadẽ.ex nihilo facta ſunt.i.nõ ex aliquo.ſicut ipſa ↄclu ſio pꝛecedẽtia cõuenieter cõſequit᷑.ita vt ex eadẽ cõcluſi one nihil incõueniẽs ſubſequet. Obiectões autẽ Anſel. curꝛũt ᷣm modũ ſecũdũ.⁊ illo mõ nõ dicit᷑ veꝛe aliquid fieri ex nihilo.ſicut ipſe dicit.i¶ Ad hoc autẽ ſubiũgit qͥꝛ tum modum quo põt dici aliꝗd fieri ex nihilo.illo.ſ.mõ quo dr diues ex pauꝑe factꝰi.ꝗ priꝰ pauꝑ erat nunc fa ctꝰ ẽ diues.qð an nõ erat.vñ ſubingit.nõ incõuenienter ⁊ ſine oĩ repugnaãtia ea que facta ſunt a creatrice ſubſtã tie.dici pñt eſſe facta ex nibilo.eo mõ qͥ dici ſolet diues ex paupe.⸗ recepiſſe ꝗs ſanitatẽ ex egritudie.¶. Ad obie cta ey alia ꝑte ꝗbus oſlẽdi vẽ ꝙ debuit ſimpliciter fuiſſe creatũ.Dicendũ ꝙ nõ.cõueniebat enĩi.ꝙ deꝰ hominẽ fa ceret ex materia piacente. pter plures rõnes.4i o. er Go.ꝙ rõ cõditiõis creaturaꝛũ ⁊ pᷣcipue creature ronat. eſt declaꝛatio diuie potetie.ſapietie.bonitatis.vna ̊ rõ talis eeuctiõis ĩ eſſe. fuit cõgꝛuẽtia declaꝛatiõis diuine potẽtie.ĩ miꝛabili vniõe coꝛꝑis ⁊ aĩe pꝛimi homis ꝓ ma xima diuerſitate ſiue differetia diſtantiũ. nio eni aie cũ coꝛpe ꝓpteꝛ eoꝛũ ad inuicẽ diſtãtiã.ẽ vna de mirabili⸗ bus aſſignatis ab Aug.in li.de ſpiꝛitu ⁊ aĩa.dicit eniʒ. plenũ fuit miraculo ꝙ tãdiuiſa.⁊ tadiuerſa adinuicem poteꝛũt cõiungi.diſtatia eni coꝛꝑis pꝛimi homis ab aia fuit multiplex.ſ.exiſtẽtis indifferẽtia eſſe a poſſe in ñ exi ſtẽs.coꝛꝑalis ad ſpuale.coꝛruptibilis ad ĩcoꝛruptibile. Coꝛpꝰ eni eiꝰ fuit coꝛruptibile coꝛꝑale in quo diſfeꝛebat eſſe a poſſe.Hia autẽ icorꝛuptibilis ſpualis ĩ quonõ dif ferebat eſſe a poſſe.qꝛ ergo ad hoc vt diuia potetia ĩ vni one tamdiſtantiũ oſiẽderet᷑.corꝑi tãdiſtan a ſibi vnibi⸗ li.cõgꝛuebat modꝰ huiꝰmõi eductiõis in eſſe.Quia eni omne coꝛruptibile coꝛꝑale ĩ quo differt eſſe a poſſe.ẽ ex pꝛeiacẽti materia.cõueniẽter foꝛmabat᷑ ſic vt foꝛmatio ten n int o prn not gt ſeſ nt⸗ 6.. 40, n re⸗ us nr din blli li⸗ lbbe ſte ſce ii. ie eſt be —= 4 6 Mueſtio talis cõgeneret manifeſtatiõi. potẽtie eiꝰ ĩ tãdiſtantium vniõe. Alia rõ ẽ cõgruẽtia declaratiois diuie ſapiẽtie incõueniẽti ordĩe finis ⁊ cõſequẽtis ad finẽ ad prĩcipia ⁊ãtecedẽtis ad pꝛĩcipiũ.cõueniebat enĩ ꝙ reſolutionem coꝛpis ĩ materiã manentẽ poſt reſolutionẽpᷣcederet cõ⸗ poſitio ex materia exiſtẽte ante cõpoſitionẽ: nũꝙᷓ eni eſt talis reſolutio.ꝗn ſequat᷑ talẽ cõpoſitionẽ.⁊ qua talis n antecedebat cõpoſitio.cõgruebat ꝗ. vt ſic fieret corpus illud.vt er oꝛdie ptacto.diuĩa ſapiẽtia oſtẽderet᷑.. Ter cia rõ ẽ cõgruẽtia oſtẽſiõis diuĩe bonitati.que oſtẽditur T cõpletiõe vniuerſi.ꝑfectiõi em vniuerſi congꝛuebat.q; corpꝑꝰ illud ſic fieret.qꝛ eniʒ oĩs coꝛꝑalis creatura ĩ ho⸗ mine pficit cõplet᷑.cũ oĩs forma naturalis oꝛdinet᷑ ad animãà rõnalẽ ſicut ad digniſſimã omnuũ foꝛmarũ.⁊ coꝛ pus humanũ cõſtituat᷑ ex natura omniũ coꝛpoꝛũ. ĩ quo coõplet᷑ 1 quodãmõ beatificat᷑.rectiſſime dicituꝛ hõ finis .— omniũ.⁊ iõ fieri debuit poſt omnia ſeptĩo die. ſicut di⸗ cũt auctoꝛes.ſ.vt oſtendet᷑ eſſe iloꝛũ cõplementũ.Si er⸗ go bãc ꝑfectionẽ creaturaꝛũ ĩ homie exigebat perfectio vniuerſi.in homiĩe inquã.qui rõne dicta poſt alia condi tus ?. etiã qtum ad coꝛpꝰ.qð ex natura alioꝛum coꝛꝑa fuit cõſtitutũ.neceſſario ſegtur ipᷣm fuiſſe ex materia pᷣ⸗ cxiſtẽte.⁊ Gqͥ cõgrueꝛe ad vniuerſi ꝑfectionẽ.¶ Item alia rõne.̊ enĩ cõueniebat ad ꝑfectionẽ vniuerſi.ꝙ eſſent q̃ dam res coꝛꝑales ſimplicit᷑.quedã ſpnales ſimplicit.et quedã coꝛꝑales qᷓtũ ad ſui ꝑtem. ⁊ ſpuales qᷓtũ ad aliã cuiꝰmõi ẽ homo. Similit᷑ cueniebat hoꝛũ ꝓductiõi in⸗ eſſe.ꝙ quedã fierẽt ex nibilo. quedã ex mateꝛia pᷣiacẽti. 2 queda ſᷣm quandã ſui ꝑtem fierẽt ex nihilo.q̊ ſᷣm quã⸗ danm ſui ꝑtem fierẽt ex materia p̃iacẽti. talis fuit prumꝰ hõ. Ad pꝛimo eꝛgo obiecta er alia ꝑte dicit. ꝙ licet de us creauit de nibilo aliqua coꝛꝑa.vtpote naturã pꝛimã celũ pꝛimũ.vt dicit Heda.licet ĩ genere coꝛpoꝛũ. cor⸗ pus pꝛimi homis eſſet nobiliſſimũ.ñ cõueniebat vt eon ceret᷑ in eſſe ꝑ creationeʒ ꝓpter rõnes pᷣ̃dictas. vñ ſecus fuit de h̊ coꝛpoꝛe ⁊ alijs.¶ Ad uũlud qð tangit᷑ꝙ creari debuit ex nibilo.ne obnoxiꝰ eſſet hõ creatuꝛe. Bicendũ ꝙ; ꝓpter hoc.ꝙ fuit ex aliq̃ creatura.nõ magis erat ob⸗ norxiꝰ creature.ſʒ deo cuiꝰ erat illa.⁊ a quo condita.vñ Aug.in lib.de ſim bolo.Si aliꝗd deꝰ fecit ex aliqͥ vt ho⸗ minè de limo terꝛe.nõ vtiq; fecit ex eo qð ipſe nõ fecerat. qꝛ terꝛã.vñn limꝰ erat ex nihilo fecerat.⸗. Ad bhoc qð vlti mo querebat᷑.ſ.quo vocabulo nominãda ẽ hec eductio. põt dici.ꝙ plaſmatio.Vñ Job.xj. ADanꝰ tue fecerunt me.⁊ plalſmauerũt me.glo.fecerũt q;tũ ad animã.⁊ plaſ mauerũt qtũ ad coꝛpꝰ. Uñ Bam. v volẽs aſſignar᷑ differẽ tiã iter factionẽ coꝛꝑis ⁊ aĩe.dicit coꝛpꝰ eductum ꝑ plaſ mationẽ.animã vo factã ꝓ ĩſuſflatõnẽ᷑.dicẽs.Ex viſibili 7 ĩuiſibili natura ↄdidit hominẽ deꝰ ꝓpꝛijs manibo. ſᷣm imaginẽ ⁊ ſimilitudinẽ.ex terꝛa coꝛpꝰ plaſmãs. animaʒ autẽ rationalẽ ⁊ ĩtelligibilẽ ꝑfamiliarẽ inſu fflationem dans ei. ¶ Wembrum ſecundi ſecunvũ quo querit᷑.vtrũ maioꝛis poten tie fuit creare coꝛpꝰ primi homiĩs ð nihilo. an foꝛmare de limo. O maioꝛ videt᷑ ſic Au u.i li. ð ſimbolo. Iõ dr̃ deꝰ omnipotẽs.qꝛ t omnia que fecit.nõ eni aliq̃ materies euʒ iuuit.ſʒ ex nibilo cũcta creauit.ſi eꝛgo manifeſtat᷑ dei oĩ potẽtia in creãdo aligꝗd ex nibilo.nõ autẽ formando ali⸗ quid de aliquo quocũq;.cũ ĩ illa foꝛmatiõe iuuet eũ ma teria ſubiecta.videt᷑ maioꝛis potẽtie eſſe creare de nihi⸗ lo.q; foꝛmare de limo.i Itẽ inter aliqd ⁊ nihil ẽ infinita diſtãtia.ĩter aliqd ⁊ aliqd finita. Vnñ in factiõe alicuiꝰ de nihilo.ẽ actꝰ potẽtie ĩfinite.in foꝛmatiõe alicuiꝰ ð ali quo ẽ actus finite.igit᷑ cũ finiti ad ĩfinitũ nulla ſit ꝓpor tio.in ꝓoꝛtionabilit ẽ maioꝛis potẽtie ſoꝛmare aliꝗd de nihilo.ꝙᷓ facere aliqd de aliquo ergo ⁊c. ¶ Cõtra vt ba betur ab Aug. Maiꝰ eſt facere de impio piuʒ qᷓ creare celũ ⁊ terꝛq.⁊ hoc ẽ vt dici?᷑qꝛ in creatiõe celi ⁊ terꝛe nõ lvxxix. eſi aliqua diſpoſitio cõtraria.ſicut in iuſtificatione. vbi inuenit᷑ diſpoſitio liberi arbitrij repugnãs ge.ergo a ſi mili cũ limꝰ haberet ſuã foꝛmã.qꝛ erat hoc aliquid.nec illa materia inclinationẽ baberet ad coꝛpꝰ bumanũ. ſed quaſi oppoſita.eo ꝙ cõplebat᷑ m foꝛmà ſuã.videt᷑ cũ de limo factũ fuit coꝛpꝰ humanũ.maioꝛis fuiſſe potẽtie.q ſi illud fuiſſet ex nibilo.. YPreterea.arguit magiſter in ſentẽ.ij. li.di.xviij.c. Solet queri. Angeli nõ poſſint cꝛe are materiã. ergo nec formare coſtã in mulieꝛc. ⁊ ſiue hᷣ ſit argumentũ a ſimili ſiue a maiori.nõ ſequit᷑.q maioꝛ ſit potẽtia facere aliꝗ d ex nihilo.qᷓ; facere mulierẽ ex co ſta. A ſimili videt᷑ in ꝓpoſito.Cũ eadẽ fuerit conditio in foꝛmatione mulieris de coſta.⁊ coꝛꝑis ade de limo.qꝛ ſi cut ĩ coſta nõ fuit vnde fieret mulier. ſed vnde fieri poſ⸗ ſet. Similiter in limo nõ fuit vnde fieret coꝛpus ade.ſʒ vnde fieri poſſet.igitur nõ fuit maioris potentie creare corpus illud de nibilo.qᷓ; foꝛmare de limo. ¶¶ Itẽ deus ẽ infinite potentie ⁊ virtutis.⁊ neceſſario agit tota virtu⸗ te quicꝗd agit.qꝛ eius virtꝰ cũ ſit ipᷣm ſimplex.eſt ⁊ imꝑ tibilis.igit᷑ in foꝛmatiõe homĩs de limo oꝑatus eſt tota virtute.ſ.ifinita.ſʒ maioꝛe nõ cõpꝛobabit᷑ in creãdo ce⸗ lIñ ? terꝛã. ergo ⁊c. ¶ Preteꝛea.vt habet?᷑ a pho.potentia ⁊ principiũ trãſmutatiõis ĩ aliud inqtũ aliud.ſʒ nõ ens nõ eſt ſubiectũ trãſmutatiõis.ergo potẽtia ẽ pricipium trãſinutatiõis eiꝰ qdð eſt in aliud.ergo vbi ſaluat᷑.rõ po tẽtie agẽtis ſiue faciẽtis.neceſſario erit mateꝛia ſubiecta actioni.ᷓ vbi nõ eſt materia ſubiecta actiõi nulla ẽ actio potẽtie igit᷑ nihil eſt quereꝛe.vtrũ fuit maioris potentie creare ⁊c. exqͥ nlła potentia agit aliqd ex nibilo. ¶ Ad hoc notandum.qꝙ duplex ẽ potẽtia materie ſiue ſubiecti trãſmutatiõis.ſ.actiua ⁊ paſſiua.Paſſiua que nihil co oꝑatur ſoꝛme inducẽdo in materia ipſam. ſed ẽ tm̃ potẽ⸗ tia recipiẽdi foꝛmã.actina que aliquo mõ cooꝑatur ipſi agenti ad inductionẽ fſoꝛme.qꝛ aliꝗd foꝛme latet in mate ria.vel qꝛ aꝓetitꝰ mateꝛie habet inclinationẽ ad illã foꝛ mam. ſicut ẽ in omĩbus illis.ĩ ꝗbus eſt rõ ſeminalis ad alia ꝓducenda in eſſe.ex illis quãdoq; ex ꝑte materie ſi⸗ ue ſu biecti.eſt defectꝰ potẽtie ſiue pꝛincipij actiui. ſicut fuit in limo.ĩ quo nõ erat vt ſieret ex eo corpꝰ ade.q; ñ erat ibi in illo potẽtia formalis ſiue actiua.que cooꝑa⸗ batur eductiõi illiꝰ in eſſe.potẽtia creatoꝛis educẽte illð ex eo.Eſt quãdoq; duplex deſectꝰ.ſ.diminutio ex parte materie.⁊ carẽtia pricipij actiui.ſicut fuit in coſta.Vn⸗ de hugo diſtinguẽdo oꝑationes ꝗbus ſubſtãtie ꝓducũ⸗ tur in eſſe.ponit opus vnũ.qðq; facere ð alijs aliqd ſᷣm ſubſtantiã ⁊ qnãtitatẽ in maiꝰ.⁊ hoc mõ operandi dicit coꝛpus mulieris factũ ex coſta.diuĩia virtute.abſq; extrĩ ſeco additamẽto vt ſupꝛa tactũ ẽ. In eductiõe aute rei ſi ue foꝛme de materia ſiue ſubiecto prio mõ ſumpto. põt natura in eductioneʒ rei de ſubiecio. Scdo mo ſumpto nõ poteſt.⁊ multo foꝛtiꝰ nec tercio.ſʒ ſolꝰ creatoꝛ. Scðʒ bos igit᷑ gradꝰ.ẽ faciliꝰ ⁊ magis facile eouceꝛe res ĩ eſſe. qꝛ ex materia vel ſubiecto prio mõ ſe habẽte ẽ modꝰ faci limꝰ. Ex ſecũdo mõ ſe habẽte difficilioꝛ.⁊ ex tercio ad⸗ huc difficilioꝛ.Sed adhuc ꝓducere aliꝗd ĩ eſſe ſimplici ter ex miilo difficilimũ ẽ.⁊ magis mirabile ẽ. VUnde bhu go. ¶Magis ẽ mirabile de nihilo aliqd facere. qᷓ de aliqͥ plus facere. Hec autẽ vltia tria genera operũ ſunt ð ge⸗ nere mirabiliũ.⁊ nõ niſi in ſolo deo eſſe poſſunt. a ergo querit᷑.vtrũ maioꝛis potẽtie ſit creare ⁊c. dicẽdũ. ꝙ neq; maioꝛis neq; mioris.ſed omnino ĩdifferẽter.qa diuina potẽtia que ẽ idẽ cũ ipo oĩno ſimplex.ẽ ⁊ im ꝑti⸗ bilis i ſe.opꝰ tamẽ ſiue effectꝰ eiꝰ ꝗ eſt, pductꝰ in eſſe ex nihilo.ſimplicit ẽ maius mirabile.eo qð ꝓducit᷑ in eſſe ex aliquo ſicut ex limo.ſicut habet᷑ ab hugo.Cõcedẽda eſt ergo ratio Aug.qua oſſẽditur deũ eſſe oĩpotentẽ. ꝗqa fecit omnia ex nibilo.i Cũ autẽ obijcit᷑.q non oſtẽdituꝛ potẽtia eius infinita ĩ ſoꝛmando aliꝗd de aliquo.cũ ĩ il⸗ la formatiõe inuet eũ materia ex qua.dicendu. ꝙ boc ñ dẽ.qꝛ aliquo mõ poſſit iuuari eiꝰ potẽtia ĩ actõe.ſʒ h dĩ de illo tꝛopo loquẽdi.q̊ illud dicit iuare agentem quo affectus agẽtis faciliꝰ exit in eſſe.vñ qꝛ quod educit᷑ iĩ el⸗ ſe de aliquo.facilius exit in eſſe qᷓ quod ex nihilo qtum eſt de ſe.qꝛ minus diſtat ab eſſe ſiue foꝛma fienda.quan do.ſ. ꝓpoꝛtionatur illa virtꝰ agẽtis diſtãtie rei educẽde in eſſe ad illud de quo dicitur educi.dicit᷑ iuuare eũ ma teria ex qua.⸗ Ad illud qð ſequit᷑ dicendũ.ꝙ illa ratio arguẽdi locũ nõ habet.vbi eadẽ ẽ potẽtia ⁊ lubſtãtia a⸗ gentis ibi enim nõ cõmenſurat᷑ virtus ſiue potẽtia agẽ⸗ tis diſtantie exiſtẽtis.inter illud de quo fit aliquid.⁊ qð fit.qꝛ potẽtia eſt inꝑtibilis ſicut ẽ ſubſtãtia. Vnde.qꝛ in deo eſt idẽ potẽtia quod eſſentia.inꝑtibilis eſt potentia ſicut ⁊ eſſentia.Vnde in oĩmoda indifferẽtia ſe hʒ.quic⸗ quid ea pꝛoducit᷑ ĩ eſſe.ſicut enĩ eadẽ volũtate potẽtia.⁊ indifferẽti volo maioꝛa ⁊ minoꝛa.ſimiliter ſi eadẽ eſſet volũtas ĩ me ⁊ potẽtia agẽdi.ipſa ĩdiuiſa potẽtia ⁊ oĩno indifferẽti facerẽ maioꝛa ⁊ minoꝛa.¶XqAd illud qð obijci tur ex alia ꝑte.ſ.ꝙ maiꝰ eſt fieri de ĩpio piũ ⁊c.dicẽdũ. ꝙ; hoc nõ dicit᷑.qꝛ maioꝛ vel minoꝛ difficultas faciendi. boc vel illud fit ex ꝑte dei.ſʒ potiꝰ ꝗꝓpter repugnantiã ex ꝑre creature fiende.Cũ autẽ deꝰ creauit celũ ⁊ terꝛà nul la erat repugnãtia ex ꝑte aliqua diuine potẽtie ſiue vo⸗ lũtati.cũ autẽ deꝰ de ipio facit piũ.ĩfundẽdo gratiam di ſponentẽ ⁊ pꝛeparante ad gꝛatiã pficientẽ.ipia volũtas impij ẽ cõtraria ⁊ repugnas diuie oꝑationi.q Adargu mentũ autẽ dicẽdũ.ꝙ nõ ẽ ſimile de foꝛma q̃ ↄtinue trãſ mutat᷑ circa materiã ⁊ defoꝛmitatẽ li beri aꝛbitrij quam ſolꝰ creatoꝛ remonere põt ꝑ gratiã.vñ foꝛma illa q erat in materia paſſibili.ſ.limo.defacili trãſire poterat.⁊ eo faciliꝰ.quo erat ſubiectũ eiꝰ trãſmutabilius. qð cõpete⸗ bat limo.ĩ quo erat natura terꝛea ⁊ aquea. hec eniʒ duo maxiĩe oꝛdinant᷑ ad paſſionẽ humoꝛ ⁊ humꝰ. ſicut dicit Aug.⁊ etiã ph̊s ꝓbat ea que ex his duobo reſoluuntur. maxie eſſe mateꝛialia ⁊ paſſibilia.ſ.vaporẽ ⁊ fumuʒ. et ideo nõ valet argumentũ.q¶ Ad hoc qð poſtea obijcit᷑.ꝙ; deus agit tota virtute ſua que ẽ infinita quãdocunq; ali qd agit ⁊c̃.dicendũ ꝙ verũ ẽ.⁊ vera ẽ concluſio que er G̊ cõſequit᷑. Si autẽ querit᷑.vñ ẽ ergo differẽtia tanta affe⸗ ctuũ.⁊ quomõ ex tàta.ſ.ĩfinita potẽtia agẽte.exeũt ene ctus minoꝛis virtutis ⁊ maioꝛis i eſſe.dicendũ.q; ĩ deo idẽẽ potẽtia qð eſſentia.⁊ ꝙ volũtas ẽ cã ꝓpinqua a cõ⸗ iuncta affectuũ. ꝓpter qð diuina potẽtia cuʒ agit.nõ a⸗ git ex neceſſitate.ſʒ potiꝰ electiue.imo qð plus ẽ.ſuũ vel le ẽ efficcre. ꝓpter qð.licet ſemꝑ indifferẽti agat potẽtia ⁊ infinita ſᷣm cõgruentiã ſui beneplaciti. moderate ⁊ di ſtincte ꝓducunt᷑ effectꝰ ĩ eſſe.q Ad argu.mgꝛi in ſentẽ. Dicendũ ꝙ bene tenet.⁊ ẽ argumentuʒ a ſimili.qꝛ viro biq;:ſ.in foꝛmatiõe alicꝰ de nibilo.⁊ in foꝛmatione cor⸗ poꝛis ade de limo.⁊ mulieris de coſſa.ẽ actꝰ ĩfinite potẽ tie ⁊ creatio cõi mõ ſumpta a creatioe.licet vnuʒ opꝰ ſit magis mirabile alio.vt dictũ ẽᷣ. ¶ Ad hoc qð obijcit᷑ de auctoꝛitate phᷣi.ſ.ꝙ potẽtia ẽ principiũ traſmutatiõis ĩ alind ⁊c̃.dicendũ ꝙ ph̊s determiat virtutẽ potẽtie crea te.q ñ põt aliquid agere niſi ĩ materia ſiue ĩ natura ſub iecta.vnde actionẽ ſiue nature ſiue potẽtie create agenti ſem ꝑ ſubeſt aliqua materia.nõ ſic ẽ de potẽtia increata. euiꝰ virtus in agẽdo nõ eſt determiĩata ſiue diſtincta ciꝛ⸗ ca materiã.ſiue in materia.ĩmo ex nihilo facit.quod cõ petit ſicut er aliquo ⁊c̃. Membrũ tercium B terciũ quo querit᷑. vtrum modꝰ educẽdi corpus primi hominis.ſ.infoꝛmãdo illð de limo. ptinet ad ꝑfectionẽ vniuerſi. Et ꝙ ſic Vvidet Weñ. ij. Ygit pfecti ſunt celi ac. ⁊ oĩs ornams eoꝛũ.hec ẽ autẽ ↄcluſio que ifert᷑ ex eis que edu cte ſunt ĩ eſſe ĩ oꝑibus ſex dierũ.cuiꝰmodi fuerũt. cõdi⸗ tio.diſtictio.oꝛnatꝰ.⁊ ad hec pertincbat etuctio coꝛꝑis humoni de limo.ſicut ĩ ſexta die determinat᷑. patet ergo ꝓ nõ fuit cõpletio vniuerſi ſine hac eductiõe.¶ 4Tretea. Anlel.ij. Cur deꝰ hõ. Qu oddam ẽ coꝛpus humanũ edu ctum in eſſe de viro ⁊ nõ de feminis.cuiuſmodi ſuit cor⸗ rp̃i terciũ fuit de viro ⁊ femina.vt coꝛpus abel. ergo 2 pus cue.qlind ergo reſpõdere debuit per oppoſituʒſqð eſſet eductum de feinina ⁊? nõ de viro.⁊ hoc fuit corpus oppolſitũ reſpõdere debuit quarta coꝛporis differẽtia.ſ. ꝙ neq; de viro neq; de femina.⁊ hoc fuit coꝛpus ade de limo.aliter eſſet diminutio ⁊ defectus.⁊ hec ratio cõfir⸗ matur per illud.xj.de ciui.dei.c.xviij.vbi dicit᷑.ꝙ anti⸗ theca id eſt oꝓoſitiões valẽt ad oꝛdinẽ vniuerſi.vbi no⸗ tatur ordo vniꝰ contra vnũ quod hic reꝑitur. 4 Itez nõ eſſet cõpletum vniuerſum ſine modo diſpoſitionis ⁊ mo do oꝛnatus.ex quo patet.ꝙ modus oꝛnatus diſpoliti⸗ onis requiritur ad perfectionẽ vniuerſi·a ſimili videtuꝛ de modo cõditionis.igitur cum coꝛpus primi hominis erat de nobilibus ꝑtibus vniuerſi. modus educendi il⸗ lud ineſſe erat cõpietione vniueꝛſi.¶ Itẽ illa proprie ſt de perfectione vniuerſi.que habẽt ſimilitudinẽ aliquaʒ. ſ.veſtigij vel imaginis cũ eo qui eſt complementũ ⁊ per⸗ fectio ommũ ſcilicet deo.talis fuit eductio predieta ĩ q̃ crat vnitas veritas ⁊ bonitas.ergo ⁊c̃.¶ Si autẽ dice⸗ retur.ꝙ licet aliquo modo haberet ſimilitudinẽ veſtigij tamen quia ſtatim tranſijt.nõ eſt de cõplemento vniuer⸗ ſi.Cõtra.trãſitꝰ rei tẽporalis nõ ĩpedit.ꝗn res trãſiens ſit de pulchritudĩe vniuerſi.vñ Aug.iĩ li.de natura bo⸗ ni. Iit de decedẽtibus ⁊ ſuccedẽtibo rebo.tẽpoꝛalis que⸗ dam ĩ ſuo genere pulchritudo.vt nec ipſa que moriunt vel deſinũt eſſe qdð erãt.turpẽt aut turbẽt modũ ſpeciẽ ⁊ oroinẽ vniuerſe creature.ſicut ſermo bñ compoſuꝰ pul⸗ cher ẽ.qᷓuis ĩ eo ſimile atq; omẽs ſoni naſcẽdo moriẽdo traſeant.A ſimili vr.ꝙ licet res trãſeat ſiue traſcurrat. bñ ſunt de cõpletione vniuerſi.̊ ⁊c. Conn vt habet a que pho.Qatura ẽ cã totiꝰ ordinis.ergo que ſunt cõtra na⸗ turã.ſiue cõtra curſum nature.oꝛdiatiõe totiꝰ carẽt.i.ñ ſunt oꝛdiata ĩ toto ſiue ĩ vniuerſo.que autẽ oꝛdie carent ĩ vniuerſo.magis ipᷣm dedecoꝛãt qᷓ; cõpleãt vel ꝑficiant. ſʒ eductõ coꝛꝑis primi homĩs fuit cõtra curſum nature. GS c.·¶ Itẽ nibil qð ẽ aliquo mõ de vniuerſo ſine in vni uerſo.ẽ de cõpiẽtibo vniuerſuzʒ vel ad cõpletionẽ vniueꝛ: ſi.modꝰ autẽ quo educebat᷑ corpꝰ illud ieſſe.i.fſormatio de limo.nõ ẽ aliquo mõ ð vniuerſo.qꝛ nullo mõc.q̊.⁊c. 4lSi autẽ diceret᷑.ꝙ h̊ qð nõ eſt ſiue trãſijt.nõ ipedit n ſit de cõpletiõe vniuerſi ſicut vr ex obiectis ad ali ꝑtẽ. Cõtra.malũ ĩ eo ꝙ neceſſario ſubſtãtificat᷑ ĩi bono.no tã tum diſtat ab illis q̃ ſimplicit᷑ ſunt quãtũ ad illuo quod ſimplicit᷑ nõ ẽ.ſed malũ nõ cõfert ad cõpletionẽ vniuerſi vt habet᷑ a Dyoni.ꝭᷣ nec illud qð ſimplicit᷑ nõ c᷑.dicit.n. Dyon.de diui.no.v.c. Incõueniẽs ẽ.ꝙ malũ cõſeꝛat ad cõpletionẽ ois ⁊ toti.nõ imꝑſectuʒ eſſe ꝑ ſeipᷣm largiat. 4IYtẽ magis vr eſſe de ꝑfectioe vniuerſe nobiliſſime cre⸗ ature.cuiꝰmõi ẽ aĩa homĩs.q; eductio coꝛꝑis hũani ineſ ſe.qꝛ nobilioꝛ ẽ aĩa hũana q; corpꝰ humanũ.⁊ conꝑꝰ hu⸗ manũ qᷓ; ſua eduetio ineſſe.igið᷑ ſi nõ exiſtẽte aia hũana. eſſet cõplementũ vniuerſuʒ.qð videt᷑ haberi ab Aug.di cit eni in lib.de libe.aꝛbi.iij. Si deeſſent anime. ſiue pec carẽt ſiue nõ peccarẽt nihil vniuerſitatis oꝛdini diminn eretur.multofoꝛtiꝰ ſi nõ eſſet vel fuiſſet exitꝰ coꝛꝑis hũa ni ineſle. igit᷑ eductio huiꝰmõi nõẽ de cõpletiõe vniuer⸗ ſi.¶ Aa borũ euidentiã ĩtelligendũ ẽ. ꝙ vniuerſuʒ vni nerſitatẽ dicit.⁊ ꝙ cõtinentia eiꝰ nõ artat᷑ ad vniuerſita tem ſubiectoꝛũ.ſed cõpoꝛtat tẽpoꝛis generalitatẽ. conti⸗ net eni oĩa que nũc ſunt.⁊ oĩa que aliquo tẽpoꝛe fuerũt. vñ ad cõpletionẽ vniuerſi nõ ſufficiũt q nũc ſunt t̃. ſed requirunt᷑ que a mũdi exoꝛdio extiterũt.i.a primo eritu rerũ ineſſe.Que autẽ a primo rerũ exitu ineſſe extiterůt ſunt ſub duabo differẽtijs.quarũ quedã ad ꝓductioneʒ generũ rerũ ꝑtinent.quedã ad ipſa genera ꝓducta. que ad genera rerũ ꝓducta ſpectãt.pricipaliter ſũt tria.pe⸗ nes que exprimit᷑ veſtigiũ cõditoris omniũ.ſ.eſſentia ſi ue ſubſtãtia.virtꝰ ⁊ opatio.eſſentia patrẽ repᷣſentat.vir tus filiũ.oꝑatio ſpiritũſanctũ. Oꝑatio autẽ a vtute eon cit᷑.virtꝰ vᷣo in eſſentia radicat.De cõpletiõe. ergo vm⸗ uerſi ſunt hec.eductio generũ rerũ ineſſe.ſubſtatia. dixr⸗ nſs ſoſns ego r öͤf hann bi o gn 31no enn diih⸗ kſat ig. ii ſies ler⸗ ¶ Lueſti tus.opatio eductoꝛũ.nec dico hec cũ pᷣciſiõe eſſe de com pletione bac.ſʒ ſimpliciter hec eſſe neceſſaria.nõ enĩ poſ ſet cõpleri vniuerſum niſi genera rerũ que ſunt eius ꝑ⸗ tes ꝓducerent᷑ i eſſe.nec ꝑpetuerent᷑ ineſſe ꝑtes. miſi da- ta eſſet eius virtꝰ multiplicadi ſe.ſiue ſuã ſpecieʒ in ſibi ſimilibo. Fm ꝙ determiatũ ẽ a pho.dicit eni ꝙ ſimul cũ ĩdiuiduo collata ẽ virtꝰ multiplicãdi ſeipſum ĩ ſuo ſim li vt ſaluet᷑ illud diuinũ aſpetibile.ſic enim deꝰ cõpleuit omnia cõtinuã faciẽs generationẽ. Adhuc autẽ requi ritur egꝛeſſio oꝑationis a virtute.De qua Augu.ſuper Beñ. ad litte. Põt ĩtelligi deũ requieuiſſe a condendis generibo creature.qꝛ vltra iã nõ cõdidit alia genera no ua.deĩceps autẽ vſq; nũc ⁊ vltra.oꝑatur eoꝛundẽ geneꝝ adminiſtrationẽ. Sicit᷑ autẽ deꝰ oꝑari/cũ oꝑatur virtꝰ data creature.qꝛ ĩ omni operatione creature. de? itime oꝑatur.cõcedi ergo põt ꝙ eductio primi hominis perti net ad cõpletionẽ vniuerſi. Hec autẽ eductio ſiue modꝰ educẽdi differẽs fuit ab alijs ᷣm ſpeciẽ. vt ex dictis pa⸗ tet. Preterea.nõ fuit eductio rei tm̃ ſingularis.immo quodamodo generalis.eo ꝙ in ipſo coꝛꝑe cõpleto.ſua ꝑ ſectione.ſ.anima rationali erat ſeminaliter totũ genus bamanũ.vñ rõne qua modꝰ educẽdi differebat ab alijs m ſpeciẽ.⁊ rõne qua educebat᷑ res nõ oĩno ſingularis. ſeo quodãmõ vniuerſalis nõ imerito debet dici eſſe de cõpletione vniuerſali. Ad hoc.qð primo obijcit᷑ in cõ⸗ trariũ dicendũ.q; nõ dicit᷑ eſſe cõtra naturã quod ab au etoꝛe nature efficiè in cõditione nature. vt in conditiõe generũ rerũ. ꝗbus inſeruit legẽ. ᷣm quã debebat eſſe cnꝛ ſus nature in ꝓductiõe cõſimiliũ.in illa enim cõditiõe naturã cõdidit.⁊ eſſe rerũ naturale.⁊ legẽ ꝓpagationis naturalis. Vt eni dicit Aug.cõtra fauſtũ. hoc erit vni⸗ cuiq; rei naturale quod ille fecerit a quo ẽ omnis modꝰ numerꝰ ⁊ oꝛdo nature.tamẽ põt dici banc eductionẽ fu⸗ iſſe ſupꝛa naturd.nõ cõtra. Si cõtra boc obijciat᷑ peꝛ il lud Aug.dicẽtis ibi cõtra fauſtũ.iõ incõgrne dicit᷑ ali quid facere cõtra naturã.qui fuit cõtꝛa id quod nouimꝰ in natura.Hoc appellamꝰ cognitũ nobis curſum ſolitũ⸗ qᷓ nature.Ad hoc patet reſpoſio.qꝛ quando illa eductio erat.nõdũ fuit cognitꝰ neq; ſolitꝰ eurſus nature.ꝓducẽ di coꝛpꝰ homĩs ᷣm modũ qui fuit ipſi nature ĩſertꝰ.Ali ter tamẽ intelligit᷑ verbũ Aug.ſᷣm ꝙ illud dicit᷑ eſſe con tra naturs.quod ẽ deſtructiuũ nature ſiue curſus natu⸗ re in opando. ſicut faciũt abuſoꝛes naturarũ ⁊ earũ cur ſus puertẽtes.i Ad illẽ qð ſequit᷑.pʒ reſpõſio ex dictis X qꝛ cõtinẽti vniuerſi nõ extẽdit ſe ſolũ ad illa que ſunt.ſʒ ad om nia que aliquãdo fuerunt. ⁊ ita ad ea q̃ mõ non ſunt.ſicut ꝑʒ ex auctoꝛitate Aug.ſupra dicta de libe.ar⸗ bi. ¶ Ad boc qð obijcit᷑ de verbo Oyoniſij dicẽtis.ꝙ icõ ueniẽs ẽ ponere.ꝙ malũ cõferat ad cõpletionẽ oĩs ⁊c.di cendũ.ꝙ loquit᷑ Pyon.de malo culpe.qð põt cõſiderari multiplicit.ſ.vt ẽ malũ hoc ẽ priuatio bõi.ſ.mõi ſpeciei ordis. Itẽ vt ẽ culpa id ẽ ꝓut ſuũ ꝑpetratoreʒ fedat 2 culpabilẽ ⁊ reuʒ reodit.⁊ neutro illorũ modoꝛũ ſumptũ ẽ ad cõpletionẽ vniuerſi.vñ Aug. Non ipſa peccata vel ipſa miſeria ſunt ꝑfectiõi vniuerſitatis neceſſaꝛia.¶¶ Itẽ põt cõſideꝛaꝛi.vt er eo elicit᷑ bonũ. VUnde Aug.xj. de ciui ta.dei.neqʒ deꝰ vllũ nõ dico angeloꝛũ.ſed vel hominum crearet.quẽ malũ futurũ pᷣſciſſet. niſi pariter noſſet qui⸗ bus eos bonoꝛũ vſibo cõmodaret. atq; ita ordinẽ ſeculo⸗ ruin tanq pulcerꝛimũ.carmẽ etiã ex quibuſqã quaſi an⸗ thitecis honeſtaret.¶ Itẽ põt cõſiderari inqᷓtum oꝛdia⸗ tur ad penã. VUnde Aug.xj.de ciui.dei.ſicut deꝰ natura rũ bonarũ optimꝰ creator ẽ.ita malarũ volũtatũ iuſtiſ⸗ ſimus oꝛdinatoꝛ. vt cũ ille male vtunt᷑ naturis bõis. ipe bene vtat᷑ etiã volũtatibo malis. Itẽ põt cõſiderari in tuʒ bonũ ei oppoſitů⁊ comꝑatũ.magis axpaꝛet bonũ. Hoc oſtẽdit Augu.qe ciui.dei exẽplo tali.ſicut pictura cũ coloꝛe nigꝛo ĩ ſuo loco poſito cõgruit.ita vniuerſitas rerũ cũ peccatoꝛibo pulchra ẽ.ſᷣm iſios tꝛes modos occa ſionalit ẽ de cõpletione vniuerſi.¶¶ Ad hᷣ igit᷑ qð obijcit. ꝙ malũ nõ tmĩ diſtat ⁊c. Dicẽdũ.ꝙ diſtãtia mali ab eſſe nõ ĩpedit ꝗn ſit de completiõe vniuerſi. ſʒ ꝙ ẽ priuatio lxxxr. moi ſpeciei 2 oꝛdis.que ſunt de cõpletõe ⁊ pulchritudĩe vniuerſi.⁊ deturpatio illiꝰ cuiꝰ ẽ vt ſubiecti.vñ ſicut qð ꝑtem deturpat totũ deturpat.ſic qð a ꝑte alicuiꝰ ꝑfecti⸗ onẽ tollit.ipſi toti ſubtrahit aliqꝗd ꝑfectiõis.qꝛ ergo pec catũ.ptem vniuerſi reddit imꝑfecta.hʒ Dyoni. Sn. ueniẽti qð nõ im ꝑfeciũ eſſe largiat᷑ toti.⸗ Ao illð qð vl tio obijcit᷑.ꝙ.ſ.cõpletũ eſſet vniuerſuz ſi deeſſent aĩe ⁊c. dicendũ.ꝙ ad cõpletionẽ vniuerſi duo reꝗrunt᷑.ſ.ꝑtes. 7 maxĩe pricipales que regꝗrunt᷑ ad ĩtegritatẽ vniuerſi. ⁊ oꝛdo earundẽ ĩ eodẽ.Si g aie que ſũt ꝑtes prĩcipales vniuerſi deeſſent.cõſtat ꝙ deficeret aliqd de integritate cõpletiõis.ſimiliter q;tũ ad ↄpletionẽ ordis.tñ ſi alique aĩe deficerẽt.⁊ nõ oẽs.nihil deficeret oꝛdini vniuerſita⸗ tis.lʒ foꝛtaſſe aliqd deficeret itegritati.ordo enĩ nõ attẽ⸗ dit᷑ ĩ numero vel in multitudie quacũq;.ſʒ ĩ diffeꝛẽtia eo rum que numerãtur. ꝓpter qð idẽ põt eſſe ordo paucoꝝ 2 multoꝛũ.dũmodo eedẽ ſint differẽtie paucoruʒ q̃ ſunt multoꝛũ. Intẽtio ergo Aug.videt᷑ eſſe.ſi quedã aĩe deeſ⸗ ſent.nihil minueret᷑ oroini vniuerſitatis.non autẽ ꝙ; ni hil minueret᷑ integritati.hoc autẽ vident᷑ ſonare verba ſua.ſ.hec.Si deeſſent.ſ.anime. que ſiue peccarẽt ſiue ñ peccarẽt.nihil vniuerſitatis ordini minueret᷑.etiã ſi plu rimũ deeſſent.i.in plurimũ multitudie. vel forte lẽa eſt. ſi plurimũ deeſſent.ſ.anime.Nec videt᷑.q; Augu.intelli geret.ꝙ nihil diminueret᷑ vniuerſitati.qꝛ tũc cõtradice⸗ ret ſibi ibidẽ.dicit enĩ.Inferioꝛis officij ẽ iſta.q tantum⸗ mõ ſi nõ eſſent.nõ autẽ ſi peccaret.aliga minus haberet vniuerſitas. Itẽ vt videt᷑ ex ſerie lr̃e.loꝗtur ibi Aug.de oꝛdine officioꝛũ.quedã eni ſunt officia angeloꝛũ.quedã animarũ ſiue hominũ. Officia autẽ hominũ oĩa cõtinẽ⸗ tur ⁊ cõpꝛebendent᷑ ĩ officijs angeloꝛũ.EIñ vr̃ aug.dicẽ. ꝙ ſi aĩe deeſſent.nihil deꝑiret oꝛdini vniuerſitatis.ſ.q tũ ad oꝛdinẽ officioꝛũ.qꝛ ãgeli habẽt exercẽ oĩa officia ĩ — genere vt hominũ ſunt.vñ qð ſupra dictũ ẽ ĩtelligit ð or dine in officijs.vt habet᷑ ex lr̃a. Mneſtio. lxxx. de cauſa i coꝛꝑis primi hominis. guucn conſidera cã matẽéiali. de qᷓ duo qᷓrunt᷑. Pꝛi müũ qͥ ad cõpoſitionẽ illiꝰ ex elementis. Scðdðm qͥ ad eq̃litatẽ elemẽtoꝛũ ĩ cõpoſi to. De pꝛĩo duo q̃runt᷑. Primũ ſi cor pus: fuit vel eſſe debnit ex quatuoꝛ elemẽtis vel non. Scðm ſupꝓpoſito.ꝙ ex quatuoꝛ elemẽtis.cur denomĩa tuꝛ ab vno.ſ.terꝛa. B ¶ Articulus primus Verit᷑ ̊ pꝛio.vtrũ coꝛpꝰ pꝛimi hoĩs debuit eſ ſe ex q̃tuoꝛ elemẽtis.ꝙ ſic v. Nia enĩ vnit᷑ coꝛ poꝛi vt ꝑficiat᷑ ĩ illo qͥ ad actũ vł vſuʒ cogniti⸗ eſiue ↄgnitõis.⁊ h̊ mediãtibo ſẽſibo coꝛꝑalibo. ſʒ ſẽſus appᷣhẽdit coꝛꝑa ⁊ ꝑ ſite.cũ ̊ ſenſus oĩa coꝛꝑa ⁊ coꝛꝑalia appᷣbẽdat.neceſſe ẽ.ꝙ habeat ↄueniẽtiã cũ oĩbo coꝛꝑibo. ſʒ h ñ poſſzʒ fieri niſi cõpoſitũ eẽt ex q̃tuoꝛ elemẽtis.⁊ vo co ſẽſuʒ coꝛꝑalẽ.ñ ſolũmõ ipᷣaʒ vᷣtutẽ ſẽſitiuã.ſʒ ipᷣm or⸗ ganũ cũ vᷣtute q̃ ꝑficit᷑.¶¶ IFẽ quãto foꝛma nobilioꝛ ẽ.tan to pluriũ oꝑationũ differẽtiũ ſpẽ ẽ prĩcipiũ.ſʒ aĩa rõna lis ẽ forma ꝝ nobiliſſima.ẽ pricipiũ pluriũ oꝑationũ. ſʒ oꝑationũ hꝰmõi vſuʒ exercet mediãtibo orgais ꝓprijs Scũ organũ ꝓpriũ ei rñdeat ĩcõueniẽti ꝓpoꝛtiõe.neceiſe E ipᷣm eſſe ex młtis naturis ↄpoſitũ.ille autẽ nature ſũt elemẽta.ꝗ̊ ⁊c.¶ Itẽ coꝛꝑa ſᷣm q; ꝓgꝛediũt᷑ ĩ eẽ.in maiori diſffoꝛmitate ſiũ diſtãtia ab ĩꝑfectiſſimo coꝛꝑe.ſ.pꝛia ma teia:nobilioꝛa ſũt ⁊ ꝑfectioꝛa ſiẽ mixta.qᷓ; elemẽta.Si g̊ coꝛpꝰ primi hoĩs ĩ genẽ coꝛꝑũ erat nobiliſſimũ. maxie debuit diſtaꝛe ꝑ defoꝛmitatẽ a pria matẽia.̊ debuit eſſe maxie mixtũ.i Itẽ ſic dicit alghaſ. Cũ ꝑmixrtio elemẽ⸗ torũ fuit pulchrioꝛis.⁊ ꝑfectõris eq̃litatis ⁊c.vt S.ſʒ coꝛ Pꝰ primi hoĩs fuit aptũ ad ſuſceptioneʒ aĩe rõnalis. in ipſo fuit cõmixtio elementorũ. ¶ Cotra ‚aĩa ẽ ſu bſtãtia ſimplex.cũ ergo omnis vmo ſit Fm ſimilitudinẽ.videtur ꝙ debuit illud coꝛpꝰ cui vnit᷑ eſſe ſimplex.⁊ ita nõ ex ele mẽtis.¶ Preterea . anima vnit᷑ coꝛꝑi ſicut motoꝛ ⁊ for⸗ ma.ſed coꝛpꝰ ſimplex magis ẽ habile ad motũ q; cõpoſi: tũ.ergo magis ei aptare debuit ꝑ vnionẽ. ꝓut ipſa aĩa ẽ motoꝛ.ſimiliter ꝓut ẽ forma.cũ vtrobiq; ſinplicitas eſ ſet ſymbolũ.ſicut tactũ ẽ ſupra.q Itẽ Aug. de aĩa ⁊ ſpi⸗ ritu.ſicut deꝰ eſt capabilis ⁊ ꝑticipabilis omibꝰ.ſic ani ma omniũ capax ẽ.hec autẽ capacitas ẽ omniuʒ ꝑ acce⸗ ptionẽ ſimilitudinũ mediãte ipſa cognitura.ergo ſibi ne ceſſariũ ẽ acceptioni ſiue cõprehẽſioni anime.coꝛpus ſi⸗ bi multũ cõueniens ĩ ſimilitudine ⁊ confoꝛmitate prout poſſibile ẽ. Prima autẽ materia ĩter corꝑa maxie erat capacitatis.qꝛ erat capax omniũ foꝛmarũ ſenſibiliũ.vi⸗ detur ꝙ debuit corpꝰ huiuſmõi ꝓut poſſibile ẽ.ſimile eſ ſe ſue perfectioni in capacitate fieri ex prima materia. Preteꝛea.elemẽta ſingula aptioꝛa ſunt ⁊ habilioꝛa ad ſuſceptionẽ pluriũ foꝛmarũ q; mixtũ aliqd . ſᷣm enim ꝙ coꝛꝑa elongant᷑ a capacitate prime materie ꝑ ſuſceptio⸗ nẽ foꝛmarũ vltimarũ minus habilia ſunt ad ſuſceptio⸗ nem diuerſarũ foꝛmarũ.vnde elemẽta habilioꝛa ſunt ad ſuſceptionẽ huiuſmõi qꝙᷓ; mixta.ſi ergo cõuenit aĩe.ꝙ vni atur coꝛꝑi oꝛganizato.cuiꝰ organa maxie debẽt eſſe ſu⸗ ſceptibilia ſpecierũ ſenſibiliũ.ſpecies eni ſiue ydolũ rei ſenlſibilis.relinꝗtur in oꝛgano in cõprehẽſione rei ſenſi/ bilis a ſenſu.magis ↄuenit.ꝙ coꝛpꝰ huiꝰmõi fiat ex vno elemẽto q; ꝙ mixtũ ſit ex omnibo. ſi eni fieret ex vno ele⸗ mẽto ꝗꝓpter conuenientiã eiꝰ cũ illo elemẽto.oꝛgana ſen ſuũ habilioꝛa eſſent.ad ſpecierũ diuerſarũ ſenſibiliũ ſu⸗ ſceptionẽ.iᷓ ſi eſſet mixtũ ex omibus. IZtẽ cũ coꝛp?ꝰ pri mi hominis erat ĩ genere coꝛpoꝛũ nobiliſſimuʒ. videt᷑ debeat fieri ex aliquo coꝛꝑe vel coꝛpoꝛibo nobiliſſimis. cuiꝰmõi ſunt coꝛꝑa celorũ ⁊ coꝛꝑa celeſtia.ꝗ̊ ⁊c.¶ RKe⸗ ſpõſio vt habet᷑ ĩ li.de fonte vite.Coꝛpꝰ hominũ ĩteꝛ oĩa coꝛꝑa cõpoſita cõpoſitiſſimũ ẽ.⁊ rõ huiꝰ eſt ſicut ſcribit᷑ ibidem. Quanto ſubſtantia aliqua magis eſt immu⸗ nis a materia.tãto pluriũ oꝑationũ ẽ effectiua. aĩa igit᷑ intellectiua cũ maxime ſit imunis a materia.eo ꝙ nõ de pendet ex materia m eſſentiã.⁊ cũ ſimiliter multarũ ſit operatiua operationũ.⁊ ideo cum has operatiões de ſe habere nõ poſſit.niſi ꝓut vtit᷑ oꝛgãis.opoꝛtuit ipᷣm cor⸗ pus ꝑ qð eas exercet eſſe etheogeneũ ⁊ maxie cõpoſituʒ. Ad primũ ergo in cõtrariũ dicẽdũ.ꝙ licet aĩa ſit ſim⸗ lex ꝓgter carentiã dimẽſionis quãtitatie ſiue mobilis. multiplex ẽ nibilominꝰ multiplicitate potẽtiarũ ſiue vir tutũ operatiuarũ.attẽdenda ᷣẽ cõueniẽtia coꝛꝑis ⁊ ani me ĩ hoc.ꝙ vtrũq; ẽ multipler.iſta multiplicitate poten tiarũ.illud multiplicitate naturarũ 2 ꝑtiũ oꝛganicarũ. vñ multiplicitas potẽtiarũ atteſtat᷑ multiplicitati opeꝛa tionũ.⁊ qð tale ẽ.habilius ẽ ad merendũ.⁊ ꝑ cõſequens ad gloꝛificandũ.Qeq; debet attẽdi cõueniẽtia in ſimpli⸗ citate.cũ ſimplicitas coꝛꝑis ⁊ aĩe cõueniẽtia nulla ẽ niſi ſᷣm nomẽ.huiꝰ eni ẽ ꝑ carentiã dimẽſionis quantitateʒ ſiue mobilis illiꝰ ꝑ carentiã cõmixtionis.i Oer hoc pa tet rõ ad ſequẽs.qꝛ ⁊ ſi habilius eſſet ad motũ coꝛpꝰ ſim plex.nõ tamen ita cõueniens ad eliciendas multas opa tiones.. Ad aliud dicendũ.ꝙ angelus cũ ſit motoꝛ tm. aptat ſibi coꝛpus habile ad motũ.aĩa autẽ cũ ſit forma aptat ſibi habile ad cognitionẽ. Mã nec angelus inten⸗ dit vt ĩ coꝛꝑe ꝑficiatur nec aĩa.niſi mediãtibus ſenſibus perfectionẽ cognitiõis aſſequit᷑. AZld duo q̃ ſequuntur. dicendũ.ꝙ alius generis ⁊ modi ẽ capacitas coꝛpora⸗ lium foꝛmarũ in materia ſuſceptibili.⁊ alteriꝰ generis ⁊ modi.cũ ſuſceptibilitas ſpecierũ ſenſibiliũ ſiue ydolo⸗/ rum in oꝛgano ſenſitiuo.nec vna diſponit ad aliã.ſʒ po⸗ tius ad contrariã. multiplicitas enim operationũ quas cxercet anima in coꝛpore.requirit multiplicitatẽ orga⸗ norum.⁊ ita multiplicitatem naturarum armonia:ũ. Vnde multiplicitas ſpecierum ſenſibilium multiplicita ti naturarum atteſtatur.econtra.habilitas ad capacita 41 tem multarum foꝛmarũ. atteſtatur ſimplicitati natura- rum ſiue nature. vnde elementum habilius eſt ad capa⸗ citatem plurium foꝛmarũ q; mixtum. vnde rationes ꝓ poſite magis ſunt contra propoſitum q; pro. ¶. Ad vlti mum dicendum. ꝙ conditoꝛ generũ rerum in operibus ſexr dierum res 2 naturas rerum legibus certis 2 imuta bilibus diſtinxit.in illa autem diſtinctione inſtituit.qd ex quo vel ex quibus debuit eſſe imutabilis.⁊ ex quo ni⸗ hil. Vnde Alug.ſuꝑ Geñn.ix.elementa mundi huiꝰ cor⸗ porei habent diffinita vim qualitatemqʒ ſuaʒ quid vnũ quodq; valeat vel non valeat quid de quo fieri poſſit vel non poſſit. AUnde quedaʒ condita erant in poſſibilitate ad diuerſas foꝛmas.vt illa quoꝛũ materiei appetitiui ñ fuit ſatiſſactum per forme impreſſionẽ qualia fueꝛũt ele menta ? elementata.quedam condidit in ĩmutabilitate ⁊ impoſſibilitate ad formas diuerſas.cuius ſunt coꝛpo ra ſuperceleſtia ⁊ celoꝛum.quorũ materiei appetitiui ſa⸗ tiſfactum fuit per pꝛopriarũ foꝛmaruʒ impreſſionẽ hoc inſtituit dominus certa lege.⁊ iĩmutabilis ⁊ prouida et ordinatiſſima volũtate.contra que ire non decet Augu. ſuper Geñ.vj. lib.tam nõ facit deus contra cauſaʒ quã volens preſtituit q; contra voluntatem ſuã nõ fecit.feciſ ſe ergo corpus humanũ ex mateꝛia celeſti eſſet contra le gem ⁊ naturam rebus a ſua cauſa deo preſtituta.õ.n. indidit deus ipſis celeſtibus.vt rei alicuius corꝛuptibi⸗ lis eſſent materia. ꝓpter quod nec ex illis debuit aliqð corꝛuptibile cõponere.dicit enim Augu.ſuper Geñ.ix. Poteſtas creatoꝛis.habet apud ſe poſſe de his omnib facere aliud q; eoꝛũ quaſi ſeminales rõnes habẽt.nõ ta⸗ men id quod in eis nõ poſuit. vt de his fieri.vel ab ipſo poſſit.neq; enĩ potentia temeraria ſj ſapiẽtie virtute oĩ⸗ potens ẽ.⁊ hec de vnaquaq; re ĩ tẽpore ſuo facit qð a na tura facit vt poſſit.quare autẽ cõuenit vt ex luto fieret.ĩ fra dicet᷑. ¶ Ad illud ergo quod obijcit᷑. ꝙ coꝛpus primi hominis erat nobiliſſimũ ⁊c. Dicenduʒz ꝗ; ⁊ ſi nobiliſſi mum eſſet inqᷓtum erat perfectibile ab anima rationali 7 cõſequenter ordinatũ ad ſeruiendũ deo⁊ beatificàdũ. tamẽ coꝛruptibile fuit.coꝛpora autẽ celeſtia incorꝛupti⸗ bilia.⁊ ſic quodãmodo dignioꝛa.cõtra diuina diſpoſiti onem eſſet. ſi ex incorꝛuptibili fieret corꝛuptibile. Er undr Einde queritur.exquo coꝛpus ade fuerit ex quatuoꝛ elementis.quare dicitur factum de terꝛa Eccleſiaſtici.xvij. deus creauit de terꝛa hominem. Et obijcitur ſic.quod pluribus ẽ cõmune.nõ eſt vni attribuendum.ſed cõmune erat quatuor elemen⸗ tis.vt ex illis fieret corpus ade.ergo non debuit terꝛe at tribui.¶ Preterea.cum terꝛa maxime ſit paſſibilis fᷣin Augu.⁊ corpus ade in ſtatu illo minime paſſibile vide tur.ꝙ nõ debuit dici ipſum factuʒ ex terra.¶ Preteꝛea. cũ homo digniſſima creaturarũ ſit.⁊ aliaꝛũ beſtiarũ coꝛ pora de terꝛa facta ſint.vr ꝙ ſimiliter coꝛpꝰ homis debe ret fieri de dignioꝛi materia. ſexto enĩ die dicit᷑ deus fe⸗ ciſſe beſtias de terꝛa Geñ.j.¶ Itẽ dicit Aug. ſuper. vij. HGeñ.limus eſt terꝛa humida. Iẽ.cõtꝛa manicheũ limꝰ eſt aque ⁊ terꝛe cõmixtio.põt igitur queri.quare magis dicit᷑ formari ex materia cõtinente hec duo elementa.qᷓ ex cõtinente alia duo.¶ Itẽ querit᷑.quare dẽ qñq; mate⸗ ria coꝛꝑis ade terꝛa.qñq; limꝰ.qñq; puluis.⸗ Cõtra de nominatio ſeqtur natura p̃dominãtis. cũ ergo ĩ coꝛꝑibꝰ hũanis pᷣdominetw᷑ terꝛa. dʒ dici potiꝰ de terꝛaq de aliqͥ glio elemẽto ſᷣm phm enĩ coꝛꝑa conſtantia maxie ſolioo terꝛeno ꝑticipãt.( ¶ Rñdeo quatuoꝛ funt caulſe. q̃re cor⸗ pus hũanũ dẽ factu de terꝛa eſſe.pꝛima eſt phi.ſcõᷣa Au gu.tercia Merñ.quarta baſilij. ã ſᷣm phᷣm plus ẽ de terꝛa in cõpoſitione mixti.qꝛ minus hʒ de ſpẽ ⁊ magis ð materia.quod patet per hoc ꝙ motus ſequuur naturaʒ p̃ᷣdominantis ᷣm quantitatem. ⁊2 iõ dicit᷑ factum potiꝰ de terꝛa.Scðda ratio eſt ſm Aug.ſ.hec duo ſunt elemen ta habilia ad patiendũ.humoꝛ ⁊ humꝰ duo ad agendu. lnn lehe nes Pin hmibis Unptn lt. 1 nont hann pni ttel litate nuri htele ttate po hila⸗ iboe ichet ugn. Vqd ſear rgle V. gibi⸗ ig t. niv föte⸗ po⸗ tei⸗ n reti int N hlt 1. .i⸗ l ℳ ¶ Mueſtio ignis ⁊ aer. ⁊ qꝛ fieri ex hoc dicit ratõeʒ paſſibilis.x ter ra int alia paſſibilioꝛ. ideo potiꝰ dicit fieri e tra. Cer cia ratõ.qꝛ tra eſt viliſſimũ elemẽtuzʒ ideo ad hũiliatio⸗ nem 2 cohibitõneʒz elatõis dicit᷑ factꝰde fra limoſa.que eſt viliſſima. vel de puluẽ m alia lr̃am. vnde Mern.ad eugeniũ cogitãs te lummũ pontiſicẽ cogita viliſſimum puluerẽ. vnde nõ ſine miſterio be due diſſferetie ratõna⸗ le moꝛtale polite ſunt in diffinitoe bomis.vt ſi eleuetur ex vno depmet᷑ ex altero. Itẽ greg· nazazenus de pmis epyphanijs hõ celeſtis eſt a terreſtris. tpalis 2 imota⸗ lis.viſibilis a inuiſibilis. hũilis excelſus.ſpũs ꝗpter gram. caro ꝓpter elatõez. illud vt intellectũ habens gre magnificet 2 collaudet actoꝛẽ. hoc ne magnitudine mue ris elatus lapſuʒz ruine ercelſioꝛis incurrat.Quarta ra tio eſt ꝙ in fra reꝑiunt᷑ oĩa alia elemẽta m Maſilium in exameron pᷣmo dicentẽ aquã ⁊ aerẽ ignẽ ⁊ traʒ cobe⸗ re certiſſimũ eſt.¶ Aã ex ferre ⁊ lapide ignis ꝑ fricatõem ſolet excuti.que vtiq; de tellure naſcunt᷑.aquaruʒ quoq; naturã venis in eſſe terraꝝ foſſoꝛes indicãt puteo⁊: ni⸗ bpilominꝰ etiã aerem eſſe ꝑmixtũ ex eo cognoſcere poſſu⸗ mus.q cũ fuit bumectata tellꝰ temperiè ſolis accepit. mox va poꝛes erxalat largiſſimos.’! Zd pꝛimũ ergo ob⸗ iectum dicendũ ꝙ denoĩatõ erat m ratoeʒ pdominãtis ſicut ex dominio colere dicit᷑ aligs colericnõ quia ineo nõ ſunt huoꝛes alij. 4 Zlo ſcom ptz ruſio ex iam dictis. debẽt em argui ad oppoſitũ quia maxime tra paſſibilis. ideo de tra factũ debuit dici.cũ hoc ꝙ dico fieꝛi aliquid ex aliquo paſſibilitati atteſtet᷑. Poſſet tamẽ diſtingui de boc noĩe paſſibile. ꝙ dicere põt vel paſſionẽ vel oifferen tiam. ſic vno modo paſſibile alio mõ non.ſᷣ de hoc meliꝰ infra.4l Ad terciũ dicendũ ꝙ licet hõ ſit digniſſima cre aturaꝝ ratõe qua eſt imago di.nihilominꝰhabet aligo ↄmũe cũ beſtijs. ꝓpter qð nõ ẽ incõueniẽs ſi ↄmũicet cuʒ eiſdem qꝙᷓtuʒ ad ea q̃ ſunt materialia coꝛpoꝝ eoꝝ.mate rialia dico remota.qꝛ etſi ex eiſdeʒ materialibo eoꝝ cor poꝛa ↄponãt᷑:tñ nõ in eadẽ equalitate ⁊ armonia exiſſẽ⸗ tibus.quãta aũt ſit equalitas elemẽtoꝝ ? armonia ĩ cõ mirtione coꝛꝑis hũani.patʒ ex auctoꝛitate algaſ.ſupꝛa dicta. Ad hoc qð querit᷑ quare magis debuit foꝛmaꝛi ex materiali ↄtinẽte traʒ ⁊ aquã ꝙᷓ ⁊c. Patz rnſio qꝛ; xt Dictũ eſt. fieri dicit᷑ ex aliqͥ ex ꝑte eiꝰ ex quo paſſibilitati atteſtat᷑humoꝛ aũt ⁊ humꝰ habilia ſũt ad patiẽdum vt babet᷑ ab aug. Ieẽ reuera noie limi.nõ tm̃ intelligũt᷑ ter ra ⁊ aqua materia quatuoꝛ elemẽtoꝝ. ꝓut erat ad ſu ſceptõez foꝛme coꝛꝑis buani. Sed augloquit᷑ ꝓut qua⸗ litates tre aque magis notabilit aparent m ſenſuʒ in limo. IZtẽ alia ratõ eſt. vt ex noĩatõne materialis ex qͥ foꝛmat᷑ coꝛpꝰ.oſtendat᷑ opꝰ ⁊ officiũ qð exercet anima i coꝛꝑe. VUnde glo. aug.ſuꝑ illud. Joꝛmauit deꝰ hominez tx limo Beñ.ij.ſicut fit limꝰ in ↄmixtione pulueris ⁊ li⸗ quoꝛis.ſic aia coꝛꝑis vnit materiam.nec patit᷑ diſſolui. Ad boc qð querit᷑ de multiplici noĩatõne materialis coꝛꝑis ade. põt dici ꝙ põt ſiderari vt eſt quedaʒ maſſa ſimplicit᷑ nõduʒz in foꝛmatõe.⁊ ſic dicit᷑ fra.vel vt eſt in foꝛmatõe coꝛꝑis2 ſic dicit limꝰ. vel vt ẽ terminꝰreſoluti onis ipᷣius coꝛpis ⁊ ſic puluis.Inde phᷣus ponit tria ĩ qjue alia reſoluũt᷑.⁊ ipᷣa vlteriꝰ in alia nõ reſolnunt᷑.ſcʒ puluis. cinis 2⁊ haꝛena. Vel põt dici ꝙ limꝰdicit᷑ vtẽ ma teria in foꝛmatõe.puluis vt eſt terminꝰreſolutõis.terꝛa vt eſt coĩs ad vtrũq;.vnde Ecci.xvij.deꝰcreauit de terꝛa hoiĩeʒ 'm imaginẽ ſuã fecit illũ.⁊ ↄuertit illũ in ipam.i. terꝛã. Vnde inter li.terꝛa es 2 in terꝛam ibis. embrum ſecüdum Einde querit᷑ ſi coꝛpꝰade erat ex elemẽtis mixtis ᷣm equalitatẽ ⁊ qm̃ triplex ẽ equa litas.molis vel ponderis.virtutis.⁊ iuſti cie:ideo pꝛimo querit᷑ de eq̃litate molł.Se L n nt de equalitate virtutis. Tercio d equalitate iu⸗ ſticie. 1 W lerr. QArticulus prunns Irca pꝛimũ ſic ꝓcedit᷑. Querit᷑ pmo ſi elemẽ ta ᷣm equalitate molis. fuerũt in coꝛꝑe ade. nõ.videt᷑ ſic vt ſupꝛa dictũ ẽ. Et vult phᷣs denoĩatio fit a natura pᷣdominãte tiñ.licet coꝛpꝰpᷣmi ho minis foꝛmatuz fuit ex qᷣtuoꝛ elemẽtis:tñ dicit᷑ foꝛmari tæ fra ꝓpter ratõeʒ pdominãtis. ſ̊ nõ habet tra pᷣdomi⸗ niũ virtutis. qð piz.cũ ſit elemẽtuʒ minimũ habẽs ð ſpẽ 2 nũme actiuũ.igit qꝛ pdomĩat᷑ in mole.⸗ Iem augu. ſuꝑ Geñ. vij. aſſignas differẽtiam inter creatõneʒ aie 2 coꝛpis plaſmatoeʒ dicit. quid ẽ vnde aĩa flatu dei facta eſt. Aã quid ẽ aliud limꝰniſi fra humida.Ex hoc vide⸗ tur ꝙ coꝛpꝰ pꝛimi homiĩs fuerit ſolũmodo ↄpolſitũ ex li⸗ mo qui eſt fra 2 aqua.qð dicit᷑ ex his ↄoponi ꝗꝓpter domi nium illoꝝ in coꝛꝑe ipo.⁊ ſiue ſic ſiue ſic. elemẽta nõ ſũt in eq̃litate molis in ipo. Si dicẽt᷑ ꝙ hec ſcʒ tra ⁊ aqua babet pdominiũ in vᷣtute qð tm̃ nõ credo eſſe veꝝ.ex hoc adbuc ſequeret᷑ ꝓpoſitũ.qꝛ impoſſibile eſt hic habere in aliquo p̃dominin vᷣtutis niſi haberẽt p̃dominiũ molis. IZtem ſi equalis eſſent molis aut quantitatis.igit᷑ ibi eſſet oĩmoda in tꝑantia ⁊ impꝛopoꝛtõ vᷣtutis.qꝛ virtus ignis iĩpꝛopoꝛtõnabilit excederet virtutẽ tre. ⁊ ipam cũ ſit coꝛpꝰinflãmabile vt patʒ in impᷣſſioni elemẽtatis. vt ptz ex vapoꝛe terreſtri.inflãmaret⸗ ↄſumeret. vel foꝛ . te aqua ignẽ deſtrueret.a ita nullo mõ miſcerẽt.¶¶ Pꝛe⸗ terea. in coꝛꝑe hũano habundat ꝑtes groſſe reſpctu ſub tiliũ. groſſe fiũt ex ſoliditate trena.ergo ꝑ inequalita⸗ tem molis ſe babent elemẽta. maioꝛ manifeſta ẽ ſenſui. minoꝛ ptz ꝑ augu.ſuꝑ Geũñ.v.i Lon eſt quidẽ aie hũane natura nec de fra nec de aqua nec de gere nec de igne q⸗ libet. S̊ tũ craſſioꝛis coꝛpis ſui materiã.H eſt bumidam quãdã traʒ que ĩ carnis verſa ẽ qualitatẽ. ꝑ ſubtilioꝛis naturã coꝛꝑis admiſtrat.i.ꝑ luce ⁊ gerẽ.⁊ paruʒ infra. Zlia qm res ẽ incoꝛpoꝛea.coꝛpꝰqð in coꝛꝑe vicinũ eſt ſi⸗ cuti ignis vel potiꝰ q̃ſi lux? aer pᷣmitꝰ agit ⁊ Hᷣ cetera que craſſioꝛa ſũt coꝛꝑis ſicuti bumoꝛ ⁊ tra vnde carnis coꝛpulẽtia ſolidat᷑. ¶ Contra oĩs mixtio eſt im mĩima igit᷑ mixtio in coꝛꝑe ade erat Im mima.ſed mimuʒad miĩmũ nõ põt eſſe ꝓpoꝛtõ inequalitatis.̊ ⁊c. ¶¶ Itẽ queli bet pars mixti eſi mixta. VUnde in ſingulis ꝑtibo mixti eſt reꝑire vnionẽ miſcibiliũ.Ex his pot ſic argui. Abi⸗ cũq; eſt reꝑire vnũ elemẽtuz ?m molem. eſt reꝑire aliud 7 eiuſdem termĩs claudunt᷑ ergo nullũ excedit nec exce- ditur ab alio.equalis ẽ ergo extẽſio oim ᷣm moleʒ ſiue molis dimẽſionẽ.ergo ſunt ibi in eq̃litate molis.⸗ Itẽ vt habet᷑ ab algaſ.cũ ↄmixtio elemetoꝝ fuerit pulchrio⸗ ris 2 ꝑfectioꝛis equalitatis ⁊c. tunc eſt coꝛpus aptũ ad ſuſceptionẽ anime rationalis. ergo in illo erat cõmirtio elementoꝝ in ꝑfectioꝛi equalitate. ſed vt habet᷑ a cõſtan tino in panthegra. equalis eſt cõmixtio elementoꝝ que otinet equaliter quãtitates 1 qualitates elementoꝛum. ergo ꝛc· ¶ Vo hoꝝ euidentiã notandum. ꝙ; duplex eſt equalitas ↄplexionis.vel in qua nulliꝰqualitatis eſt ex⸗ ceſſus ab optima tꝑantia vbi nullũ elementũ vel quali⸗ tatine vel quãtitatine habundat reſpectu alterins.⁊ ha bet magis m ratõeʒ qᷓ; m rei 7 exiſtentie naturaʒ: iſta no fuit in adã. Alia eſt equalitas in qua licet qualita⸗ tis vel qualitatũ ſit exceſſus.nõ tamẽ vltra metam ſcði gradus extenditur. ſᷣm ꝙ dicunt phᷣi. ꝙ cõplexio equa⸗ lis dicitur incolumis vſq; ad ſcom gradum.⸗ iſta equa⸗ litas non ponit equalitatem a mole ſeo magis a iuſticia bec fuit in coꝛpoꝛe ade ⁊ tanto melioꝛ quanto melius cõplexionatus: non tamen intendimus de equalitate a iuſticia H̊ modo hoc ? in ſenſu ĩ quo vtuntur philſici.ſed alio modo vt infra patebit. Concedenduʒ eſt ergo ſicut oſtenſum eſt.qꝙ elementa nõ erant in coꝛꝑe ade ᷣm equa litatem molis.et dicimus hic molem qualitatem mate⸗ rialem mixtoꝛum. M aũt elementa nõ pñt eſſe in coꝛpo re ſᷣm equalitatem a mole.hec eſt ratõ. Quedaʒ ſũt ele⸗ mẽta magis habẽtia de materia.alia magis de ſpẽ.que magis habẽt de materia magis opꝛimũt᷑.que magis de ſpecie magis deſcẽdunt᷑. ꝓpter qð nõ põt eſſe equalitas molis ſ̊ neceſſitate ineq̃litas. Ratõ alia ad id eſt.ſi eẽt equalis ↄplexio hoc mõ:tũc coꝛpꝰilliꝰoↄplexionis nec ge ſceret nec moueret᷑.ſi em̃ quieſcẽt in tra tũc tra vinceẽt. ſimilit᷑ ſi quieſcẽt in aere tũc aer vincẽt. Si aũt mouẽt᷑ ab aere in ignẽ tũc ignis vincẽt. Si vo moueret᷑ ad ter⸗ ram ? tra eſſet vincẽs.Si aũt quieſcẽet in aere tunc aer eſſet vincẽs.ↄuenit igit᷑ ei vt nec quieſcat in loco.nec mo ueatur ad locũ qð ẽ impoſſibile.⸗ Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑ tra boc dicẽduzʒ.ꝙ pars dicit᷑ mima ᷣm ſpẽm et Fm materiã.Fm ſpẽm illa ſcʒ in q̃ ſaluat᷑ ſpẽs ⁊ in qͥ mi⸗ noꝛi non põt ſpẽs ſine foꝛma ſaluari.⁊ hoc mõ ſumpto mĩmo nõ eſt mixtio ſᷣm mima. qꝛ ſᷣm h̊ miſcibilia eſſent in mixto ſᷣm ſuas ſpẽs.⁊ eſſet cõpoſitio non mixtio ſᷣm materiã.Et hoc duplicit.vno mõ ſᷣm ꝙ quãta eſt.⁊ hoc modo.qꝛ materia inqtuʒ eſt quata. diuiſibilis ẽ in infi nitũ.nõ eſt reꝑire in ea mimũ m actũ.ſ̊ ſolũ ſᷣm poten tiam. Alio mõ ſᷣm ꝙ eſt ꝑfectibilis foꝛma elementari ⁊ ſic dicit᷑ mimũ illu qͥ minꝰnõ ẽ ſuſceptibile ſpẽi.hoc vl timo mõ dicit᷑ ꝙ mixtio fit ĩm mima. 4 Pꝛetea notan⸗ dum. ꝙ nõ eſt poſſibilis mirtio pluriũ coꝛpoꝝ manenti bus ĩ ſuis coꝛpoꝛeitatibo.⁊ ſicut ſolet dicit.ſicut ex plu⸗ ribo foꝛmis fit vna foꝛna media.ſic ex pluribo coꝛpoꝛei tatibo fit vna coꝛpoꝛeitas cuiꝰẽ locꝰ vnꝰ. Vnde miſcibi lia in mixto nõ ſunt diſtincta vᷣm locũ ⁊ ſitũ.qꝛ habent vnã foꝛmã ⁊ vnã coꝛpoꝛeitatẽ.4. Ad illud qð obijcit᷑.q; mĩmi ad mimũ nõ eſt ꝓoꝛtõ in equalitate. Dicẽduʒ.q; nõ eſt veꝝ ꝓut dicit᷑ fieri mixtio ſᷣm mima. ſicut em̃ de⸗ termĩat᷑ a pho.ex vno pugillo aque fiũt decẽ pugilli ae⸗ ris.cuiꝰratõ eſt.qꝛ homo eſt materia groſſioꝛ.illiꝰſubti lioꝛ:vnde hoc habʒ magis de mole illuo minꝰ. ñ mini mũ materie elemẽti qð habʒ magis de ſpẽ ⁊ minꝰde ma teria.lõge minꝰeſt mimo materie elemẽti qð habet ma⸗ gis de materia ⁊ minꝰde ſpẽ. Vnde ptʒ q mimũ ẽ ꝗꝓpoꝛ⸗ tionabile mimo ꝓoꝛtõe inequalitatis. vnde mimũu ele⸗ mẽti ignis ⁊ mĩmũ elemẽti terꝛe ꝓut ſunt ĩ mixto valde ſunt inequalia.ſicut illud quo mõ nõ eſt ſuſceptibile ſpe ciei fre.⁊ illud quo minꝰ nõ ẽ ſuſceptibile ſpei ignis.qͥꝝ vnũ eſt ad aliud ĩ magna inequalitate.4. Si aũt queri‚⸗ tur quõ illud mimũ qð eſt ignis elemẽti põt diffundi ſi⸗ ue extẽdi ꝑ oẽs ꝑtes mirxti.ꝑ quas ſe diffundit ⁊ exten⸗ dit illud mimũ qð eſt terꝛe.elemẽeti qð eſt magne quÄti⸗ tatis reſpectu illiꝰ.dicẽduʒ q; hoc ẽ ratõe materie q̃ ra⸗ tione qua quãata eſt.põt extẽdi ⁊ diffundi pᷣm extẽſioneʒ coꝛꝑis lõge maioꝛis.ſicut ptʒ de gutta vini ſi effundat᷑ in vas aque magnũ.reſpectu illiꝰ diffundit᷑ materia illi us ꝑ totũ vas illud ſᷣm quãtitatẽ aque cui ↄmiſcet᷑.⁊ vt volũt aliqui aliquid ꝑue quãtitatis poſſe.eſt aliquid ꝑ diffuſionẽ infinitã ratõe quãtitatis ſue materie.ſic diui ſibilis eſt ĩ infinitũ ratõe qua quãta eſt.¶ Ex his patet rñſio ad illud qð ſequit᷑.qꝛ licet miſcibilia in mixto eq̃⸗ liter ſe diffundat ⁊ extẽdant.nõ ex hoc ſequit᷑ ꝙ ſint eq̃⸗ lis molis:qꝛ ꝑtes materiales eoꝝ elemẽtoꝝ que minus habẽt de ſpẽ ⁊ magis de materia.magis ↄſerte ſũt in mi xto ⁊ ↄpacte.ꝑtes aũt materiales elemẽtoꝝ q hñt plꝰ de ſpecie minꝰde materia.magis olſerte ſũt ⁊ minꝰdiffuſe l Ad illud algbal.qͥ videt᷑ dicẽ.ꝙ ꝑmixtio elemẽtoꝝ in coꝛꝑe apto ad ſuſeeptõeʒ aĩe ratonalis. debʒ eẽ pulchri oris 2 ꝑfectioꝛis eqᷓlitatis ⁊c.dicẽdũ.qꝙ ipe loqꝗt cõpati⸗ ue ſcʒ habita ↄꝑatõe ad coꝛꝑa bꝛutoꝝ. vt patz ꝑ ea q di cunt᷑ ibidẽ.dicit ei ibidẽ ↄſequẽter ſpermatis neceſſitas venit ĩ coꝛꝑibo hoĩm ex cibis ꝗ ſũt ſubtilioꝛes cibis aĩa⸗ liũ ⁊ cibis vegetabiliũ.⁊ ex vᷣtutibo ⁊ neruis ꝗ ſunt pul⸗ chrioꝛes vᷣtutibo ⁊ neruis aĩalium.⸗.! Ao illud qð dicit ↄſtantinꝰ.ꝙ equalis eſt omixtio elemẽtoꝝ ⁊c. dicẽdũ.q; illa equalitas quã ibi deſcribit eſt magis ſm ratõem ꝙ; Fm rei exiſtẽtiaʒ. ſicut tactũ eſt. ₰ Pꝛimo qtum ad ꝓpꝛias q̃litates elemẽtares que ſũt caliditas frigiditas ⁊c. Scðo qᷓtuʒ ad qlitates ↄñtes.q̃ ſũt grauitas leuitas rimo q̃⸗ nit equalitatẽ equalitatũ elementariũ.vt habetur a con ſtantino.equalitas qualitatũ elementariũ pomt equali tatem virtutis. in adam auteʒ fuit equalis ↄplexio. er⸗ go ⁊c. Equalis aũt ↄplexio eſt que qualitates elemen⸗ tares equ aliter ↄtinet in ſe.vel quãdo cum moderatõne ducit᷑ coꝛpus incolume.conſtat em cum adam ſᷣin coꝛpꝰ eſſet optime ↄplexionis. aplexio eius continebat equali ter qualitates elementares.nõ ſolũmodo ducẽs coꝛpus cum moderatõne incolume.4¶ Item effectus ꝓpꝛius in cauſa ꝓpꝛia radicat᷑.ſed longeuitas effectus eſt equalis Apoꝛtõnis elementariũ qualitatũ in coꝛꝑe.patet igitur cum ade fuerit hec longeuitas:poterat em diu viuere ⁊ ſine diſſolutõne.quia elemẽtares qualitates in ipo fue⸗ runt ſᷣm equalitatẽ virtutis.ſi em̃ inixtũ ꝓpter inequali⸗ tatem diſſoluit᷑.videt᷑ ꝙ illud qdð nõ eſt diſſolubile equa litate.habuit in ꝓpoꝛtõne virtutis.cũ em̃ oĩa coꝛpoꝛa ex quatuoꝛ elemẽtis ↄſtituant᷑.nõ ẽ ex mixtis diuturmtas ſed ex ꝓpoꝛtione mixtoꝝ.¶ Item vbi in coꝛꝑe alicuiꝰeſt inequalitas virtutis elemẽtariũ qualitatũ.viꝛtꝰexcellẽs in potentia inferẽs alijs violentia.frequẽti actõne abij⸗ cit a ſubſtantia illaꝝ.qð aũt eſt tale cauſã ſue coꝛruptõ nis habet in ſe. Sed dicit hugo. ꝙ in coꝛꝑe pᷣm homĩs ante peccatũ coꝛruptõ 7 infirmitas nulla fuit.igit᷑ in il lo nõ erat equalitas virtutis huiꝰ.¶ Contra.ſi ꝓpoꝛtõ qualitatũ elemẽtariũ in coꝛꝑe ade cauſa erat ↄtinuatõ nis vite. poterat em̃ ſine cibo eſſe imoꝛtalis ⁊ cõtinuare vitã.ad quid igit᷑ lignoꝝ fructus in paradiſo iuſſus eſt edere.¶¶ Item elementa que minꝰhabẽt de mole magis habundãt virtute.⁊ que magis minꝰ:vnde quãtitas viꝛ tutis rñdet quãtitati molis ⁊ ecõuerſo.ita ꝙ maioꝛ mi⸗ noꝛi ⁊ minoꝛ ma ioꝛi.⁊ hoc neceſſario ⁊ infallibiliter:ex quo igit᷑ nullo mõ in mixto põt eſſe equalitas mixtoꝛuʒ in mole.nullo mõ põt eſſe equalitas in virtute.¶ Item elemẽta que habundãt in leuitate habundãt in virtute reſpectu illoꝝ que habũdant in grauitate.vnde leuitas atteſtat᷑ habudantie virtutis grauitas diminutõni.Si ergo leuitas quoꝛũdaʒ elemẽtoꝝ ⁊ grauitas alioꝝ nũqᷓ in equalitate coꝛpoꝛis ↄueniũt.qð patet ꝑ hoc ꝙ graui⸗ tas habundat in coꝛpoꝛibo aĩaliũ reſpectu leuitatis.igi tur nec virtutes elementoꝝ ſilꝛ.⁊ ita cũ grauitas in coꝛ poꝛe ade habũdabat reſpectu leuitatis.⁊ virtꝰſilłꝛ reſpe ciu virtutis.? ita nõ erãt elemẽta equalia pᷣm virtutem J Ao hoc dicẽdũ.ꝙ virtutes elemẽtares pñt ↄſiderari uplicit. vel in relatõe ad elemẽta quoꝝ ſut uᷣtutes. vel in relatõe ad elemẽta ↄtraria in que agũt ⁊ quibo agen ti reſiſtũt.Eodẽ modo duplerx eſt equalitas virtutis. Vna vᷣtutũ relatoꝝ ad elemẽta ꝓpꝛia.vt in quibo radicã tur.⁊ hoc nõ eſt in elemẽtis ꝓut ſunt ĩ mixto.vgnis em̃ ſicut plꝰhabʒ de ſpẽ ⁊ minꝰ de materia q tra:ſic habun Dat virtute actiua reſpectu terꝛe.Alia aũt eſt equalitas ipᷣaꝝ ſᷣm ꝙ ↄſiderant᷑ in relatõe ad elemẽta ↄtraria.re⸗ ſpectu quaꝝ eſt mutua actõ reliſtẽtia.⁊ bec equalitas eſt q ita ꝓpoꝛtõnant᷑ virtutes.ꝙ quãtuʒ vna põt ĩ agẽ do. tantũ alia põt in reſiſiẽdo.vel qn ita eſt ꝙ non eſt ibi actõ aliqua neq; reſiſſẽtia.⁊ hec eqlitas potuit eẽ in coꝛ poꝛe ade. Vnde in coꝛpꝑe eiꝰerat eqlitas ↄplexionis ⁊ v⸗ tutis eo mõ quo dictũ ẽ.iQec dico ꝙ eq̃litas vᷣtntis eꝛat tota cauſa ꝑpetue ↄtinuatõis vite in pᷣmo hoĩe.ſᷣ cum h requirebat᷑ fomẽtũ aliquod fructuũ paradiſi.vnde hu⸗ go. In coꝛpe eꝰſcʒ ade coꝛruptõ ⁊ infirmitas nulla fuit extrinſecꝰ pᷣter cũcta fomẽta ciboꝝ quibo coꝛꝑalẽ vitã nutrire ⁊ ſuſtẽtare debuit ſpecialem in ligno vite medi⸗ quit᷑ inquirẽ de eq̃litate ᷣtutis potentie. ritur. ſi elemẽta erãt equalia ſᷣm virtutem qualitatũ ele mentarium in coꝛpe ade.ꝙ ſic: videt᷑ ↄplexio equalis po — — — ——UW — — —,; ———— — — Ntentie netan if, imno, tatiee halispo Uracon kegnei Gider⸗ llenen⸗ ergtöne lconp equali Opus ius in goalis tigitnr inerer ſo ſe⸗ ſegueli leegne poger ntao lide rcclis D nnp onis Gtini pord; ut uare eß N Gi⸗ i⸗ i on ue hnins niß Uun dig c ſche en un ſel gen ug. lici eſ bun itas re ins N hn t 5 ſt . bN ¶ Lueſtio cinam acceꝑatqua eandẽ vitã ↄtra moꝛtis,. defectu ſe al⸗ uam atq; incoꝛruptã potuit oſeruare.Cu em̃ coꝛp illiꝰ eſſet aĩale ⁊ indiges alimẽtis.defeciſſet vtiq;:niſi alimo nijs ↄſeruatꝰ. 2 te hoc infra pleniꝰ dicet. 4 A illuo qo obijcit in cõtrariũ.põt dici ſine pᷣiudicõ.q ppeiuitas vi ie coꝛꝑalis ade in tribo fuit.ſcʒ ex ꝓpoꝛtõe mixtoꝝ in eq litate vᷣtutis ex fomẽto fructuũ padiſi ⁊ natura otinete mixta.AHo bui euidentiã nota.q; vnũ elemetum agit in aliud magis vel minꝰ ᷣm maioꝛe virtutẽ vel minoꝛ re⸗ ſiſtentis. verbigra. Irnis tantꝰ agit in tantã aqua.2 mi nus agit ſiue abijcit minꝰa ſubſtatia qᷓ in minoꝛ? ie rum in maioꝛẽ maioꝛi. Pꝛimo minꝰ ꝗ; in minoꝛẽ mioꝛi pꝛimo.⁊ ᷣm ꝙ addit᷑ aliqd quãti aque. detrabit Ppoꝛtõ⸗ nabilit᷑ aliqua aliquota actõis ignis agetis. eſſet pol⸗ ſibile tantã aquã eſſe ⁊ tãta vᷣtute reſiſte: q, penit? in eaz ignis nõ agẽt. ſcʒ abijciẽdo aliquid de ſubſtatia niſi vir⸗ tus ignis roboꝛaret᷑. Iſtud aũt accidẽt ſi tata eſſz aqua 2 tantꝰignis:q; vᷣtutes eoꝝ penitꝰequarẽt᷑.ita ſcz ꝙ hu⸗ ius eſſet tãta in reſiſtedo:quata illi in agedo. vel tanta fieret equalitas: vnũ in aliud oino nõ ageret. ſed eſſet pax ⁊ armonia pᷣm ↄmẽeſuratõeʒ pᷣtutis. ⁊ ita eſſet mixtõ optima. hec aũt mixtio cũ ſit nobiliſſima.ecet nobiliſſi mã foꝛmã vel aiĩaz ratõnalẽ pᷣmi bois. q ſi alteriꝰmixtõ⸗ nis coꝛpꝰaptaret᷑ ſibi.cũ aĩia naturalit᷑ amat coꝛpꝰſuũ. cũ coꝛpꝰnaturalit᷑ deficet ininſie ageret᷑ cũ ea. cum ſine culpa ſua pꝛiuaret᷑ ſuo amato.ꝙ eſſet ei pena foꝛne igit ineternuz durature ↄgruebat coꝛpꝰ ineternũ duraturũ talis aũt debebat eſſe mixtio in coꝛpe ade. talis em̃ mi⸗/ xtio eſt cauſa optime ↄplexionis 2 pfecti ſſime ſanitatis ualis erat ip̃iꝰ. dicit em augu. de ciui. dei. ĩ carne eiꝰ ſũma ſanitas erat. ſed adhuc poterat talis mixtio defi⸗ cere.etſi eſſet optima er ꝓpoꝛtoe vᷣtutis in elemẽtis ꝓut erat in mixto.niſi alicuiꝰ extrinſeci adiutoꝛio ſeruaret 7 niſi natura ↄtines mixta ſaluaret᷑. VUnde ad lõgeuita⸗ tem ſiue ꝑpetuitatẽ coꝛꝑis eiꝰ.hec tria reqrebant.ð his dicet᷑ infra vbi aget᷑ de coꝛruptõe coꝛ pis ade. 4 Ad alið qð obijcit. dicẽduz ꝙ licet vᷣtutes elemẽtares rñdẽt ꝓpoꝛ tonalit᷑ moli elemẽtoꝝ. ſm ꝙ elemẽta ſunt opleta i ſuis foꝛmis ⁊ ſpẽbo.nihilominꝰqꝛ vᷣtutes ille cõfringũtur in mixtione ? diminuũtur.nihil aut deperit de mole i ipſa mixtõe vñ redigũtur uᷣtutes ad equalitatem.⁊ efficit᷑ in mixtis eqlitas otutis.nõ exiſtete eqlitate molis.i ec va let argumẽtuʒ illud. ꝙ licet quãtitas molis rndeat quãẽ titati vtutis eo mõ quo tactu eſi in oponẽdo: tñ qꝛ non rñdet vnifoꝛmit.ſcʒ maioꝛ moles maioꝛi quatitati vᷣtu⸗ tis.⁊ minoꝛ minoꝛi ſed ecõtrario:nõ ſeqiit᷑ quin poſſit eſſe equalitas vtutis in mixto.bic aut poſſit eſſe equa li⸗ tas in mole.qꝛ elemẽtuʒ mioꝛis pᷣtutis poſſet eẽ in tãta mole.? elemẽtuʒ maioꝛis in tatilla.q; vtutes requcerẽ⸗ tur ad quãdã equalitatẽ vt ex dictis ptʒ. Si aũt ſibinui cem rñderẽt infoꝛmit᷑ bene ſequeret᷑.¶ Ad alind dicẽedũ ꝙ grauitas a leuitas ſunt qlitates materiales rñdetes ꝓpꝛie quãtitati molis ipoꝝ elemẽtoꝝ. ꝓpter hoc ſicut nõ pot eſſe equalitas elementoꝝ molis in mixto.ſic non põt eſſe equalitas granitatis? leuitatis. Alie aũt ſunt qualitates foꝛmales penes quas attendit᷑ ötus elemẽéta ris. Vnde qꝛ licet grauitas leuitas rndeat vᷣtuti maioꝛi 7 minoꝛi no ſunt qualitates ſoꝛmales. nõ ſe hñt ↄſequẽ⸗ ter ad equalitatẽ vtutis elemẽtaꝛiũ.q penes q̃litates foꝛ males attedunt᷑. ¶ Ad clarioꝛẽ agnitõem de equalitate qualitatũ oſequẽtiũ ad qualitates elemẽtares ſcʒ graui tatis 2 leuitatis. ꝛimo querit᷑ ſi erat in coꝛꝑe ade hIm equalitatẽ vel no. Scdo dato ꝙ nõ que illarum pꝛedo⸗ minabatur in illo: baber a Ho ſcz y ſaac in dictis vniuerſalibo.qued ſüt que ponũtur ex materia cui dominatur elemẽta grauia ſcʒ terꝛa 1 aqua.quedã que ↄponũtur ex materia cni d minant᷑ elemeta leuia ſcʒ aer ⁊ ignis.quedã que ↄponũ epaimoſicpt §. ſ. lxxx. tur er materia cui equalit᷑ dominãt᷑ quatpoꝛ elemẽta:et hec ſunt equalit gꝛauia ⁊ leuia.ſᷣ duo pꝛims ſe habeẽt vt ij. eſle em ex materia cui dominan extrema reſpectu tere cuid tur grauia. ee ex materia cui dominat leuia: ſunt extre ma eiꝰqð eſt eẽ ex materia cui eq̃lit᷑ dom inãt᷑ grauia le uia. Oue auũt ſunt hmoi eq̃lit ꝑticipat grauitate ⁊ leui⸗ tatẽ. illa auũt ↄplexio q̃ tenet poꝛtõeʒ 7 armoniã i ratõe medij.melioꝛ è illa qᷓ tenet armoniã ? poꝛtõez in ratõe extremi. Illa aũt qᷓ tenet ratõe medijeſt iſta qᷓ tenet eq⸗ litatem grauitatis 2 leuitatis vt piz ex dictis. igit᷑ cum pꝛimi boiĩs erat ↄoplexio optima. erat in eqlitate graui⸗ nitatis ⁊ leuitatis. ¶ Item ratõ oditoõis coꝛpis ade fuit bt obediret volũtati ratõnali aie eiuſdẽ. ⁊ ↄſequẽt cur⸗ ſu pñti finito pᷣmiaret᷑ ꝑpetuitate gle.ↄueniẽs ergo fuit vt ſic eſſet conditũ ſiue diſpoſitũ in ↄditione. vt obedire oſſet un ꝑio volũtatis iurta nutuʒ impantis voluntas üt ratõnalis aie ẽ ꝗꝙ coꝛpꝰſibi ſubiectũ ſe moueat alcẽ⸗ dendoz teſcendẽdo. ⁊ no ſolũmodo q; grauit ßᷣ ꝙ erpe⸗ dite 7 agiliter ſe moueat a⁊ circũferat.⁊ ↄſimilit ſe habe bat volutas ade.cũ ergo aĩa ade nõ determiĩate ſe babe⸗ bat ad imꝑandũ hoc vl illud ſᷣ ad impandũ in quadã ĩ⸗ differẽtia reſpectu vtriuſq; ↄueniens fuit vt coꝛpꝰeidita diſpoſitu eſſet in oditõne vt ſe haberet in indifferẽtia adð aſcendeduʒ 2 deſcẽdendũ.? ad traſſerẽduʒz ſe grauiteꝛ 2 agiliter. hoc eſſe nõ poſſet niſi in eo eſſet equalitas S. uitatis? leuitatis.ergo ⁊c.¶ Cõtra pꝛietas leuis ẽ feꝛ ri furſuʒ grauis deoꝛſuʒz. ſi & aliquid eq̃liter ꝑticipet ſ⸗ uitatẽ ? leuitatẽ.equalit trabit ſurſuʒ deoꝛſum. igit ſi coꝛpꝰade fuiſſet tale:cuiꝰlocꝰfuiſſet neq; ſuꝛſuʒ neq; de⸗ oꝛſum.neq; ſi eſſet deoꝛſuz aſcendẽ poſſet ꝑ naturã.neq; ſi ſurſuz deſceẽdere:qð incoueniẽs eſſet.nõ igit᷑ eq̃litateʒ habebat guitatis leuitatis. 4 Pꝛetea. eqlitas gꝛ'auita tis ⁊ leuitatis ſequit᷑ eq̃litatẽ molis.ſᷣ coꝛpꝰade nõ habe bat eq̃litatẽ molis vt ſupꝛa oſtẽſuʒ ẽ.ꝙᷓ no habebat eqli⸗ tatẽ guitatis ⁊ leuitatis. 8 ↄcedimꝰdicẽtes ad pꝛi⸗ mũ. ꝙ eqlitas guitatis? leuitatis licet ponat quãdam ratõeʒ medij.no tñ ponit illa armoniã 7 ratoeʒ medij qᷓ eſt laudabilis ↄplexionis vel ↄmirtõis. qꝛ ponit eqlita tem molis 2 ꝑↄſequẽs ĩpꝛopoꝛtõeʒ qualitatũ elemẽetari um. Ande ratõ medij ↄſequẽs ad equalitatẽ grauitatis leuitatis vituꝑabilis ẽ:illa aũt q eſt vᷣtutũ elemẽtariũ bona ẽ ? laudabilis.x hec erat coꝛpis ade.4 Si ant q⸗ rit᷑ quõ pñt duo elemẽta domiari in aliqͥ ⁊ qᷓtuoꝛ ſic dic yſaac.dicenduz qꝙ ille loquit᷑ de quitate? leuitate ſimn ꝗ diſponũt ad motu vel lubtilitatẽ q ptz. dic em ſic. q cõ onut ex materia cui quia domiant᷑ duo elementa inge fũt illa qᷓ ſut ſtabilia.ſic arboꝛes herbe.q̃ ᷣo er mateꝛia cui pᷣncipat᷑ ambo elemẽta leuia fint inde mobilia 1 mo tu localia. ſic aialia a loco ĩ locũ mobilia: qᷓ aũt er mate ria cui eq̃lit᷑t q̃tuoꝛ elemeta domiant᷑.? quia æ leuia omi xtim fiũt aialia admouẽedũ dura ſicut teſtudines 2 ſilia Ulnde ĩ teſſudine quoddã ſenſibile quoddaʒ inſenſibile pabet᷑.vult ꝙᷓ bis obis determiare.in ꝗbo eſt maioꝛ apti tudo ad motũ er dominio leuiũ. a in ꝗbo ad ſiabilitateʒ ex dominio Fmnũ. in gbo m ꝑtes diuerſas ? aptitudo ad motũ ⁊ ad eiꝰoſpoſitũ.vt teſtudines.q ſũt ſenſibiles ßIm aliud? inſenſibiles 'm alind. m ꝗd hnt ſenſualitateʒ ad motũ m ꝗd nequaꝙ;. Vnde nõ intelligẽduʒ elt. ꝙè in aliquo coꝛꝑe domient᷑ qtuoꝛ elemẽta ſimplicit loquẽdo: ſeð dic ꝙe in aliq̊ͥ duo domĩent᷑ com patiue in vna pte ſic grauia in choncha teſiudis.a duo comꝑatiue ĩ alia ꝑte ſicut leuia ĩ coꝛpe.ꝙ ̊ dicit duo domĩari: intelligit᷑ ↄpa tine reſpectu alioꝝ duoꝝ.ꝙ dic q̃tuoꝛ domiari: intelli⸗ git ỹ̈tuz ad ptes diuerſas. vt duo intelligãt᷑ domiari in vna pte magiſqᷓ alia duo.⁊ alia duo in alia ſimiliter. 4l Ad aliud dicẽdũ ꝙ nulla ratõe debuit coꝛpꝰ ade fieri in tali eq̃litate ſcʒ guitatis? leuitatis.qꝛ boc nullo mo poſſet eẽ niſli moruma eſſet ĩpꝛopoꝛtõ ⁊ pugna.ↄſequẽter in ifo. ita aptitudo ꝓpinqua ad diſſolutoʒ q no ↄue⸗ niebat coꝛꝑi ꝑpetue duraturo. Pꝛeterea.ſi iſta eq̃ltitas fniſſet in coꝛpe ade. induriſſet impotẽtiã ſiue difficulta⸗ teʒ marimã trãſſeredi ſe im imperiũ volũtatis.ĩmo in⸗ eptum eſſet oĩno ad motũ aĩaleʒ.qꝛ cũ motꝰ aĩalis effi⸗ ciat᷑ er influẽtia vᷣtutis aĩe in coꝛpꝰoꝛganiʒatũ.⁊ exiſtẽs in debitis neruis ⁊ armonia ſᷣm ꝙ ↄgruit coꝛꝑi pꝑfectibi li aĩa ratõnali.coꝛpꝰaũt exiſtẽs in equalitate p̃tacta vel eſſet ineptũ ad oꝛganiʒatõeʒ debitã. vel ſi foꝛte diſtĩgue ret᷑ ꝑ oꝛgana ꝓpter defectũ armonie.cuiꝰgra oꝛgana ha bilia ſunt ad recipiẽduʒ virtutẽ influẽteʒ ab ip̃a anima. oĩno eſſet ineptũ ad motũ hmõi.ſicut em puuli⸗ paliti ci inepti ſunt ad motũ aĩaleʒ ꝓpter defectũ ex pte coꝛpo⸗ rũ. VUnde ẽ ꝙ virtꝰaĩe nõ habet effectũ talẽ in illis.ſimi⸗ liter aliud habẽs coꝛpus exiſtẽs in ꝓpoꝛtõe pᷣtacta ꝓpter defectũ a ꝑte ipᷣius coꝛpis ineptũ eſſet ad motũ aialez pter cauſaʒ pᷣtactã. ĩmo veriſimile ẽ ꝙ, tale coꝛpꝰ ineptũ eſſet ad H̊ ꝙ ꝑficeret᷑ aia ratõnuli.cũ coꝛpꝰaptũ ad ſuſce ptionẽ aĩie. debeat eſſe er q̃tuoꝛ elemẽtis mirtim in equa litate pulchꝛioꝛe ⁊ ꝑfectioꝛe ⁊ vᷣtutibo neruis q̃ ſũt pul chrioꝛes vᷣtutibo aĩaliũ vt habet᷑ a pho.⸗ Pꝛetea. mo⸗ tus aĩalis eſt q̃ſi mediꝰinter naturalẽ ⁊ violentũ.inmo tu em̃ aĩali vterq; exercet᷑ rectiſicat᷑ vᷣtute aĩe ſiue potẽ tiarũ aĩe.cũ ergo hmõi coꝛpꝰnõ eſſet mobile motu natu rali quãtuʒz eſt de ſua natura.q; quantuʒ trarxiſſet ülud grauitas ad motũ deoꝛſuʒ. tantũ traxiſſet illud leuitas ad motũ ſuꝛſuʒ:impotẽs eſſet vel impeditũ ⁊ difficile ad motũ talẽ vel talẽ. Añ ratõ illa ẽ magis ) ꝓpoſitũ ᷓ pꝛo Ad exequẽduʒ aũt imperiũ volũtatis ratõnalis aſcedẽ⸗ doꝛ deſcẽdẽdo ſᷣm ꝙ viatoꝛi ↄgruebat. ſufficiebat ei po⸗ tẽtia mouẽdi motu aĩali.quoaduſq; merito hꝰerecutõ⸗ nis ꝑueniſſet ad ſtatũ głie.⁊ remũeratũ eſſet dote agili tutis.cuiꝰvtute poteꝛit ſe trãſferꝛe qcũq; volueꝛit ipᷣa vo lütas cuiuſmõi motꝰſiue trãſlatio illi ſtatui tm̃ ↄgruit. Reſtat nqmirere §. . vtrũ grauitas p̃domĩabat᷑ in coꝛpe ade vel leuttas.⁊ vi⸗ Atur ꝙ grauitas ſic̃ habet᷑ a pho.iiij metha.aĩalia cõ⸗ ſtant ex illis ꝑ p̃ᷣdominiũ in quibo habitãt ⁊ ex ꝗbonu⸗ triunt᷑. AUnde oĩa aĩalia ſunt ex grauibo elemẽtis ꝑ p̃do miniũ que habitãt in tra.⁊ q in aqua ⸗ q̃ ex illis nutri⸗ unt᷑ ſcʒ ſicco treno ⁊ humido aqueo.ſᷣ coꝛpꝰ ade erat ha bitaturũ in tra ⁊ nutriẽduʒ ex fructibo tre que erãt gra uia ꝑ dominiũ. in eo habũdabat grauitas ꝑ p̃domini⸗ um que ẽ ꝓꝛietas grauis.¶: Iteʒ ̊ pbat᷑ ex motu eiuſ⸗ dem. motꝰem ſequit᷑ paãominãs.ᷣ ↄſtat ꝙ ſi ſurſum eſſet eleuatũ.ſtatim poſt eiꝰconditõem ⁊ ſibi relictũ ceoꝛſum deſcẽderet.ᷓ in illo grauitas p̃domĩabat᷑. ¶ Cõtra coꝛ pus illud magis erat aptũ ⁊ diſpoſitũ ad agedum q; ad patiẽduʒ.oĩno em erat indiſpoſitũ in ſtatu innocẽtie ad patiẽduʒ. Elnde yſi.in li.de trini.Oum hõ in ꝑadiſo in nocẽter viueret. ignis eũ nõ vreret nec aqua mergẽt nec ſpinarũ aculei vulnerent.ſᷣ ex ꝓpꝛietatibo grauiũ hz eſſe paſſio in coꝛpe.ex ꝓpꝛieratibo leuiũ habʒ eſſe actio in coꝛ poꝛe. magis babuũdat ĩ illo gramtas qᷓ leuitas. O v⸗ tus ageẽdi ſit a ꝓpꝛietatibo leuiũ.patʒ aug. dicentẽ ſuꝑ HGeñ.ad litte.li.v. Sicut deꝰoẽm creaturã.ſic aia omnẽ creaturã coꝛpoꝛeã nature dignitate pcellit.ꝑ lucẽ tamen ⁊ aerẽ que in ipᷣo quoq; mũdo pcellentia ſunt coꝛpa ma gis que habẽt faciẽdi pꝛeſtãtiaz ꝙᷓ faciẽdi coꝛpulẽtiazʒ. ſi⸗ cut humoꝛ ⁊ tfra tanqꝙ;ᷓ ꝑ ea que ſpũi ſilioꝛa ſunt coꝛpus admiſtrat. ¶ Item coꝛpꝰade erat in cõuemiẽti ꝓPiqua diſpoſitõne ad vitã. hec aũt diſ poſitõ fit maxima ꝑ cali Dum ⁊ humidũ.caloꝛ em̃ z humoꝛ oiſi ponũt ad vitã ? il lata in eſſe ↄſeruãt. VUnde vita ſtat pcalidũ ⁊ humidũ.qᷓ in copꝑe ade erat dominiũ eoꝝ que dant caliditatẽ 2 hu moꝛem vitalẽ. hic aũt ſunt elemẽta leuia.¶: Iteʒ natura lucis maxime diſponit ad receptòeʒ vite.qꝛ ſᷣm Auicen nam natura lucis eſt media ad vite ſuſceptõeʒ. coꝛpa que magis naturãa lucis ꝑticipãt. cuiuſmõi ſũt elemẽta in ꝗbo domĩat᷑ leuitas:erãt Pp̃dominiũ in illo coꝛpe qð erat i ꝓpinqua diſpoſitõe ad vitã.¶. Itẽ eſt aliqð genus aĩalis cuiꝰeẽ ⁊ actꝰſiue ꝑfectio eſt oĩno tpalis.vtpote cꝰ elſſe determiatũ ẽ i coꝛꝑe ⁊ vita coꝛru ptibilis.tñ ex pᷣdo⸗ minio elemẽtoꝝ leuiũ bʒ ptateʒ efferẽdi ſe fra 7 trãl⸗ ferendi ſe ad loca celo ꝓpinquioꝛa.Eſt ⁊ aliud gen?aĩa⸗ lis cuiꝰeſſe ⁊ actꝰſiue ꝑfectõ nõ eſt oĩno tꝑalis ̊ qͥdãmo d celeſtis. vtpute cuiꝰvita eſt ſpũalis quodãmodo⸗ in coꝛruptibilis.vt hõ.⁊ maxime pᷣmꝰhõ pᷣeminebat. ergo pꝛimꝰbõ alia nobilitate dignitate ratõe nobilitatis eiꝰ dignitatis.dignꝰerat malſione celeſti ſ⸗ q in ſtatu in nocẽtie.videt᷑ foꝛtioꝛi ratõe ꝙ debebat babere ptatem eleuãdi ſe a tra ⁊ trãſferẽdi ſe ad loca celo ꝓpinquioꝛa. bhoc aũt eſſe nõ poſſet niſi pᷣſomĩaret᷑ in illo leuitas gra uitati ergo ⁊c. ¶ Ad hoc dicẽduʒ , in coꝛpe pꝛimi bo⸗ minis erat p̃qomĩatio ſimpler. quedã em̃ elemẽta pᷣdo⸗ mĩabant᷑ in illo qtuʒ ad molẽ.quedãa qtuʒ ad virtuteʒ. ꝙtuʒ ad molẽ tra aqua:qᷓtuʒ ad virtutez aer? ignis. grauitas ⁊ leuitas ↄſequẽtuꝛ molẽ ſiue naturã ꝓPpteꝛ qð domia bat᷑ in illo grauitas ⁊ nõ leuitas.⸗. Rñdedũ ̊ ad pᷣmuʒ obiectũ ꝙ ĩ illo coꝛꝑe ade habũdabãt coꝛꝑa leuia 7 p̃domĩabant᷑.nõ qtuʒ ad molẽ h̊ ꝙᷓtum ad virtutẽ. nec Irter hoc ↄſequẽs eſt q in illo pᷣqdomĩabat᷑ leuitas. ſed pꝓ elemẽta leuia ⁊ hboc qtuʒ ad pᷣdominiũ virtutis.gra⸗ uitas em ⁊ leuitas molẽ ſiue naturã elemẽtoꝝ comitã⸗ tur ⁊ pᷣdomiant᷑ in mixtis ſᷣm p̃dominiũ molis nõ autẽ Fm pᷣdominiũ virtutis.¶ Ad aliud ſimilit dicenduz ꝗ⸗ in coꝛpꝑe ade hahũdabat caloꝛ ⁊ humoꝛ vitalis 2 pᷣdomi nabant᷑ elemẽta a quibo ẽ caloꝛ? humoꝛ bmõi.nec tñ ſe quitur ꝙ leuitas vt ex p̃dictis.Qota tñ bic ꝙ bᷣm phos duplex eſt caliditas naturalis. vna elemẽtaris 7 iſta nõ eſt mediũ ĩ ꝑticipatõe vite.Alia ẽ que reſultat er opoſi tione elemẽtoꝝ adinuicẽ 2 ↄfractõne qualitatũ.ſicut ex 2zm irtõne elemẽtoꝝ reſultat mixtũ.⸗ Ad terciũ ptʒ re⸗ ſponſio ex dictis. ota tñ tripler ẽ lux. Pꝛima lux ce leſtis cuiꝰẽ illa que ẽ ĩ coꝛꝑe celeſti. Alia ẽ ignea:⁊ nen tra ſm ſui eſſentiã ẽ diſpoſita adſi uſceptõʒ vite. Tercia eſt lux que oſiſtit in ↄmixtõe elemẽtoꝝ ꝓductoꝝ ad vl⸗ timã ſubtilitatẽ.⁊ hec lux ẽ diſpoſitiua ad vitã 7 vocat᷑ m phos ſpũs.¶ Ad quartũ dicẽdum ꝙ in illis aialibo ſiue volucribo quibo data eſt virtꝰ offerẽdi ſe ad loca ce⸗ lo ꝓinquioꝛa.nõ p̃domiat᷑ leuitas grauitati. ſᷣ ecõuer⸗ ſo. Sed virtꝰleniũ elemẽtoꝝ in illis pdomĩabat᷑ ſicut in hoĩe.quare illis data eſt ptas efferẽdi ſe ſic.ratõ eſt de⸗ claratõ diuĩe ſapiẽtie in cõueniẽti oꝛnatu aeris ſiue me die regonis. Ratõ aũt quare habitatõ ſiue maſio bois pꝛimi q;tum ad coꝛpꝰerat in tra. vtpote in quo maxime grauitas p̃domĩabat᷑.ſimilit᷑ ⁊ alioꝝ:eſt declaratõ vir⸗ tutis diuine. ſcʒ ſapiẽtie.potẽtie ⁊ bonitatis. Sapiẽtie in conditõne. potẽtie in refoꝛmatõe. bonitatis in renun ciatõe.Sapiẽtie inq in ↄditõe:qꝛ deꝰ faciẽs illud ex ele mẽtis grauibo ꝑ pᷣſdominiũ molis ꝓuidit illi de optima ↄplerione.ſᷣm ꝙ ↄueniebat ꝑfectibili ꝑſectõe imꝑpetuũ uratura. ſi ei eẽt ĩ illo leuitas p̃dominãs.neceſſario ha bũdaſſet ĩ eo caloꝛ in tãta intpantia.q; ꝓximũ eẽt diſſo lutõni.¶ã Pꝛetea.in refoꝛmatõe coꝛꝑis talis dotibo glie oñdit᷑ maxima po/ẽtia dei.talis dico.i.in q domĩabat᷑ ꝑ pᷣdominiũ elemẽtũ maxime graue.er qͥ erat otrariarum diſpoſitõnũ ad ꝓpꝛietates dotũ in maxĩa diſtãtia ab il lis.ex hoc em̃ ꝙ p̃domĩabat᷑ ĩ illo elemẽtũ maxĩe gꝛaue. ſcʒ tra erat paſſibile.obſcurũ.groſſuʒ.⸗ ponderoſuʒz. et minꝰagile ao motus diuerſos. quibo ſũt otraria.impaſ ſibile.claruʒ.ſubtile.⁊ agile:cuiuſmõi fiet in reꝑatõne. ¶ Pꝛetea.ĩ remũeratõe coꝛꝑis talis ondebat᷑ bonitas dei.ſ.iuſticie.⁊ ſic pᷣmꝰãgelꝰi: puꝛiate maxiĩe ↄditꝰ2 ſine mole. merito elatõis deiectꝰẽ de celo empirꝛeo ad loca ĩ⸗ ferioꝛa iuſticia diuĩa.ita coꝛpꝰillð ĩ mole qui ↄditũ.ĩ re mũeratõe obediẽtie ⁊ ſeruitij ſuo ↄditoꝛi in Juitate illa exhibiti trãſferet᷑ ad locũ excelſuʒ ⁊ lumioſuʒ.⁊ eo ma⸗ gis cõgrue ⁊ iuſtiꝰ:qĩ uitate ĩ q ↄditũ erat put debuit deo obediuit.Ex his ptʒ rñſio ad vltimo queſitũ.quia illa que habent poteſtatem efferendi ſe ad loca celo pꝛo⸗ itn dco⸗ hemte, zignis. Mterqd üze alenia tute ee itng ſo connti⸗ onte niigen ſcon neelciſe nſbes niſno ropeſ eſieun lipce golne 11 e Tani goſt forai ſoliby ce⸗ Mer⸗, ntin d⸗ eme ois grime öir⸗ pine epun erde hnne eni ohe nſo⸗ E Ntg run dbil gbe⸗ e pil Ge⸗ ſ 15 je 1 4, i ia pinquioꝛa.hoc nõ habẽt qꝛ in eis p̃domiat᷑ leuitas gra⸗ domiatur in homie. qre aũt in illis tñ pᷣdomiĩat᷑ ꝙ ſic ſe poſſunt efferre ⁊ nõ in homiĩe.ratõ tacta eilt. Equit de equ uſ⸗ int mus hic de hmõi equalitate m ꝙ phi inten⸗ dut. que attendũt penes mẽſmꝛã elemẽtoꝝ cũ ſuis quãtitatiboa qualitatibo in optima ꝓpoꝛtoe/quaʒ ſcire ꝙ equale de quo mediciĩ ſuis inquiſitõibo tractãt. re exiſtit equaliter.ſᷣ denoĩat᷑ a iuſticia in diniſione. 2 H5 eſt ꝙ ↄplexionatũ in pᷣmis attendit᷑ſiue ſit coꝛpꝰ totuzʒ tim quãtitatibo mẽſura quã hũana natura babẽ debʒ fm melioꝛẽ ꝓpoꝛtõis ⁊ diuiſiõis equitatẽ. Sʒ intẽdimꝰ uitati:ß qꝛ vtꝰleuiũ pdomĩat᷑ ĩ illis otuti gꝛauiũ.ſicut pᷣ debet habere natura bũana ð qua dicit Auicẽna debes nõ eſt denoĩatũ ab equalitate ĩ qua equalitas cũ ponde⸗ ſiue ſit mẽbꝛuʒ vnũ.vt ſit in eo de eleinẽtis cũ ſuis q̃lita⸗ dte illa eq̃titate qᷓ fuit in coꝛpe ade: a diuina iuſticia ante peĩm. querit᷑ ̊ pꝛimo de eq̃litate collata. Scðdᷣo de equa Aitate eidẽ ſublata. Lercõ de eadem reſtituta. . Dꝛimo queritr . j. rat ſi equalitas coꝛpis ade e . ſie ei collata a diuina mſticia. ꝙ ſic videt᷑. Dicit em̃ dyo.de diui.no.viij.c.Iuſticia de⸗ us velut oĩbo que ſunt ſm dignitatẽ diſtribuẽs laudat᷑. 7 menſuratõeʒ foꝛmã ⁊ oꝛdinatõneʒz ⁊ diſpoſitõneʒ ex bac lr̃a ſumit᷑ in ſcolis hec ratõ. Juſticia eſt habitꝰeqli⸗ tatis diſtributoꝛiꝰ 2 dicit ibi abbas vertʒeleñ.deꝰ dicit iuſticia tanꝙᷓ diſtribuẽs oĩbo. Fm ſinguloꝝ ↄgruentiaʒ 7 omẽſuratõeʒ 2 pulchritudinẽ a bona oꝛdinatõem.ſi g diuina iuſticia eſt oim oꝛdinatõ ⁊ mẽſuratõ vt ex oꝛdia⸗ tione dyoni.ptʒ:igit᷑ menſuratõ ⁊ oꝛdinatõ equahita/ tis que fuit in coꝛpe ade.fuit a diuina iuſticia.¶ Item dyoni. d diui.no.c.viij. diuina iuſticia ẽ ſm quã om̃is equitas mẽeſurat᷑ ⁊ termiat᷑.⁊ ponit equalitatẽ ꝓ equali tate.ſi &̊ om̃is equalitas mẽſurat᷑ a iuſticia diuina ⁊ eq̃ litas pᷣmi homis. Corra dyo. diui. no. c. viij. Diui na iuſticia oĩa ab oĩbo clara a incõfuſa ſaluãs.vnicuiq; cognata.oĩbo exiſtẽtibo donat ᷣm vniuſcuiuſq; exiſtẽtiũ inſitã dignitatẽ abbas vertʒeleñ.ibidẽ. Juſticia diuina ſingula a ſingulis incõmixta ⁊ incõſuſa ſaluat. Ex hoc vbo dyoniſij duo vident᷑ ſcʒ q diuina iuſticia ſaluat ſin gula a ſingulis ſine ↄmixtõne.⁊ ea q̃ donat:donat ſᷣm ꝙ exigit dignitas rei cui dat.Ex pᷣmo videt᷑ ꝙ in coꝛꝑe p⸗ mi hoiĩs ſilꝛ neq; in aliquo alio ſit aliq̃ ↄmixtõ a diuina iuſticia.Ex ſcdᷣo videt᷑ ꝙ cũ coꝛpꝰpᷣmi hoĩs añ conditõ⸗ nem nulliꝰeſſet dignitatis.⁊ ſic illiꝰdignitas nihil exige bat:ꝙ a diuia iuſticia nihil ei donabat᷑. Itẽ alꝗd fieꝛi te iuſticia dic debitũ fiendi.qð aũt mera liberalitate fit nõ dicit᷑ fieri de iuſticia.igit᷑ cũ minꝰ recte diceret᷑ deum aligd facere ex debito. 2 pᷣcipue quo ad illuo qð ex ſola liberalitate eiꝰfactũ ẽ.ſic fuit coꝛpꝰade:nõ videt᷑ ꝙ debe at dici aliꝗo ĩ illo factũ a diuĩa iuſticia.¶¶ IRẽ dyo.ĩ eo dem. Diuina iuſticia 2 ſalꝰ oim laudat᷑.⁊ ꝓpꝛiã vniuſcu iuſq; ⁊ purã ab alijs eẽntiã ⁊ oꝛdinẽ ſaluãs ⁊ cuſtodiẽs. ex bhoc vᷣbo patʒ.ꝙ ꝓpꝛia q̃ reb creatis diſtribuit.in ſuo oꝛdine ⁊? ᷣtute ſaluat.Si igit᷑ equalitas coꝛꝑis ade fuiſ ſet a diuĩia iuſticia.eſſet ſaluata in ſuo oꝛdine ⁊ vᷣtute ab eadẽ. igit᷑ ex quo nõ fuit ſaluata qð ptz ꝑ bhoc ꝙ neceſſe erat ipᷣm diſſolui.relinquit᷑ ꝙ illa eqᷓlitas nõ fuit a diui na iuſticia.¶ Itẽ idẽ in eodẽ. oꝑtet ſcire diuinã iuſticiã in h̊ vere exiſtẽteʒ.qꝛ oĩbo diſtribuit ꝓpꝛia ſᷣm vniuſcuiꝰ qʒ exiſtẽtiuʒ dignitatẽ.⁊ vniuſcuiuſq; naturã ĩ ꝓpꝛia ſal uat oꝛdinatõe ⁊ vᷣtute. Ex q̊ ptʒ idem qð ſupꝛa.4.! Item Dyoni.i eodẽ. Juſticia ſᷣm quã oĩs eꝗtas meſurat᷑ ⁊ oĩs iniꝗtas ꝑ puatõeʒz ĩ ip̃ᷣis ſingulis eqtatis extmĩat᷑. Hic ſumit᷑ eꝗtas 2 iniqtas ꝓ eq̃litate 2 ineq̃litate. Abbas in ſticia ẽ ſᷣm quã oĩs eq̃litas mẽſurat᷑ a⁊ diffinit᷑ ⁊ oĩs ine⸗ qualitas q̃ puat dictã eq̃litatẽ a ſingulis extininat᷑.Ex alitate a iuſticia. 2 nõ intendi⸗ lxxx. his vᷣbis habet᷑ ꝙ dinĩa iuſticia extmiat᷑.ineq̃litas q̃ eſt pᷣuatõ eq̃litatis q̃ ẽ a diuina iuſticia igit᷑ cũ ineq̃litatẽ q̃ fuit pᷣuatõ eqᷣlitatis qᷓ erat pmo coꝛꝑis ade nõ extmina⸗ uit bᷣ eſſe ꝓmiſit: videt᷑ ꝙ illa eqlitas nõ ſint a diuina in ſticia. 4 Pꝛetea. põt queri quã ineqlitatẽ ſuſtinet diuia iuſticia ĩ rebo ⁊ quã extmiat: Ad h̊ dicẽduʒ.·ꝙ illa eq̃li⸗ tas erat a diuia iuſticia.¶ Ad H̊ qð pᷣmo obijcit᷑ ꝙ diui na iuſticia ſaluat ſingula 'm ↄmixtionẽ ⁊c. Dicẽdũ q ẽ multiplex ↄmixtõ. Ana ẽ q ponit ofuſionẽ reꝝ qtum ad dignitates eaꝝ. ⁊ pᷣtutes 1 oꝛdinẽ reꝝ auferẽs.quã po⸗ nunt illi ꝗ dicũt dũ debuiſſe illos ꝗ moꝛtales ſũt feciſ⸗ ſe imoꝛtales.⁊ eos ꝗ impfecti ſũt feciſſe ꝑfectos.⁊ eas ꝗ habẽt libeꝝ arbitriu eligẽdi bonũ ? malũ: induxiſſe ne⸗ ceſſitatẽ faciẽdi bonũ.⁊ variabilibo ↄtuliſſe iuaria bili⸗ tatẽ. ⁊ ↄſilꝛ de alijs dignitatibo reꝝ ⁊ oꝛdinẽ ↄfundẽdo. J hoc ẽ qð dicit dyoni.poſt detmĩatõeʒ ſiue diffinitõeʒ diuine iuſticie ſubiũgẽs:etſi hic recte dicimꝰquicũq; di⸗ uinis maledicũt iuſticia eas latet ſuã iniuſticiã in aꝑto oↄdẽpnãtes.aiũt em debẽ in eẽ moꝛtalibo ĩmoꝛtalitatẽ.et im ꝑfectis ꝑfectõeʒ. ⁊ ꝑ ſeipᷣos motis naturã alterã mo⸗ uẽtẽ neceſſitatẽ ⁊ mutabilibo ĩmutabilitatẽ ? ꝑſectã po⸗ tentiã infirmis ? etna eẽ tꝑalia intrãſmutabilia natu ra mobilia ⁊ tꝑales delicias etnas.⁊ oĩno q ſunt alioꝝ alijs poꝛrigũt. Alia ẽ mixtio qᷓ ponit armoniã 2 poꝛto⸗ nem miſcibiliũ 'm tꝑamẽtuʒz ↄueniẽs natuꝛe mixti ꝓdu cendi in eẽ. ex hmoi ↄueniẽtia miſcibiliũ.⁊ ſine hac mi⸗ xtione nõ ſaluat dinia iuſticia ſingula. ſ̊ potiꝰ mediate hac ↄmixtõe ſaluat ⁊ ↄuat mixta in eẽ. Vñ dyo.de di⸗ ui.no.viij.c.ꝓcedũt ea q̃ ſũt indeficiẽtis vᷣtutis.⁊ ad ho mines ⁊ ad atalia ⁊ plãtas ⁊ totã hoĩs natuꝛã.⁊ fiꝛmat vnita ad ſui inuicẽ amicitiã ⁊ ↄmunionẽ.vnita at᷑ vocat ea q̃ mixta ſũt ĩ aliq̃ͥ.q firmat ? ↄfoꝛtat vᷣtꝰ indeficiẽs að amicitiã.qñ mẽſurate ⁊ mãſuetudie q̃daʒ vnita ſũt i to⸗ to. ñ expoſitoꝛ dꝰlargitur 2 ↄfoꝛtat ad amicitiã vni⸗ ta ⁊ ad ↄmunionẽ.i.ſemia oĩm ſeu elemẽta meſurate ad collegiũ.parit incidẽtia ⁊ adinuicẽ mixta.i.inquan⸗ tia mẽſurate ⁊ maſuete ad vᷣtutẽ ðᷣducit ſenſibilia gignẽ di. ſic ꝗ̊ duplex ẽ mixtio.vna quã nõ ſuſtinet diuia iuſti⸗ cia.alia quã ſaluat ⁊ ↄfoꝛtat qua ↄſeruãt᷑ mixta in eſſe. 4 Ad alið qð obijcit᷑ ꝙ ea q̃ dvonat.donat ᷣm exigẽtiam rei dignitatis cui dat ⁊c. Dicẽdũ ꝙ in rebo ẽ duoↄſide⸗ rare ipaz ſubſtãtiã.⁊ eẽntialẽ ꝓꝛietatẽ:q̃ ſuba vtꝰrei hꝰ ſpẽi diſtinguit᷑ a re alteri ſpẽi.ꝙ & dicit᷑ aligd dari rebo a diuina iuſticia 'm vniuſcuiuſq; dignitatẽ: hoc intelli gendũ ? qᷓtuʒ ad ꝗꝓpꝛietates eẽntiales ipᷣaꝝ reruʒ.ſm q̃s oꝛdinẽ habẽt ⁊ virtutẽ. ſicut alia eſt virtus ⁊ oꝛdinatio terꝛe.⁊ alia ignis.⁊ hoc eſt ex ꝓꝛietatibo eis datis ᷣm oↄueniẽtiaʒ ſue ſpẽi. VUnde dare exiſtẽtiba ſm ſuã digni⸗ tatẽ.hocẽ dare illis ſm ↄueniẽtiã ſpẽrũ eoꝛũdeʒ. at᷑ intelligi habet qtuʒ ad hmõi ꝓpꝛietates.ptz ex vᷣbo ſupᷣ dicto beati dyoni.qð c.oꝑtet ſcire diunina iuſticiã ĩ H ve re exiſtlẽteʒ. ꝙ oibo retꝛibuit ꝓpꝛia ᷣm vniuſcuiuſq; exiſiẽ tium dignitatẽ. vniuſcuiuſq; natura/ pꝛia ſaluat oꝛdi- natõe 2 vᷣtute. MNota ꝙ dicit exiſtẽtiuʒ 2/ ꝛia.ex ꝗbo ptz ꝙ intelligit de exiſtẽtibo 2 ꝓpꝛietatibo collatis ipᷣis exiſtẽ tibo. 4 Ad aliud dicẽduʒz. ꝙ ſiẽ dicit Anſel. in. ꝓſologiõ dvicit᷑ qñq; iuſtꝰ ᷣm ſe.qnq; ſᷣm nos. Scdᷣm ſe qũ nõ eſt aliq̃ ratõ ex ꝑte eiꝰ.reſpectu cꝰdr̃ iuſte agẽ:ſᷣ ſolũ ra⸗ tio ẽ ↄdecẽtia ſue bonitatis. Scom nos qñ meritũ ex ꝑ⸗ te nr̃a hoc reꝗrit.Cũ ꝗ dicit᷑ aliquid fieri de iuſticia im poꝛtat debitũ fiendi. Dicendũ ꝙ hoc veꝝ eſt qñ aliquio dicit᷑ fieri de iuſticia 'm nos.nõ aũt qñ aliꝗd dicit᷑ fieri cæ iuſticia ſᷣm deũ.niſi velimꝰextẽdẽ ꝙ dicit᷑ debitũ vt ſu mat᷑ ꝓ decẽti.vt illud dicat᷑ de bitũ qð eſt decẽs.¶ Ad G̊ qð poſtea obijci.ꝙ ꝓpꝛia q̃ rebo creatis diſtribuit ĩ ſuo oꝛdie ⁊ vᷣtute ſaluat ⁊c.dicẽdũ.q h̊ intelligi de illis qᷣ virtꝰ oꝑatõ defmiat᷑ 'm legẽ nature.nõ de illis ꝗ ſubia cent libero arbitrio.Illa em quoꝝ virtꝰ⁊ oꝑatõ m le⸗ gem natuꝛe detmiant᷑.ſm legẽ eis inditã in oꝑibus ſuis progꝛediũt᷑. Vnde qꝛ nõ declinãt a lege indita quouſq; ſua claudant᷑ ꝑiodo:influẽtia vᷣtutis pᷣme ſaluant᷑ in eẽ. Aliter eſt de his q̃ ſubiacẽt libero arbitrio quorũ ptas eſt declinãdi a lege eis indita.que cũ declinat a lege eis indita:auertũt ſe a ſuo ↄditoꝛe ⁊ ſaluatoꝛe.vñ ĩſluẽtiaʒ ab illo nõ recipiũt.pt᷑ qð neceſſario deficit ꝙ ĩ illis cõ ditũ eſt. tale fuit coꝛpꝰade qð erat regendũ libero arbi⸗ trio.qð peccato ſui motoꝛis ⁊ ꝑfectõis excidit i defectũ carẽtiã naturalis iuſticie. Vñ etiã illud quodãmodo auerſuʒ a co nõ influebat vᷣtꝰdiuĩa ſaluãs qð ↄdiderat in illo.ꝓter ꝙ defecerũt q̃ in eo ↄdita erãt.Auctoꝛ aũt duos inſinuat intellectꝰðvᷣbi ꝓpoſiti.quoꝝ vnum ponit. aliũ apꝛobat.In illo quẽ ponit.intelligit᷑ ſaluatõ qᷓẽtuʒ ad eẽ rei.qtuʒ ad oꝛdinẽ.qtuʒ ad oꝑatõeʒ.qð ptʒ ex veꝛ bis ipᷣius qᷓ ſunt bec.Diuina iuſticia ⁊ ſalꝰoĩm laudat᷑. Apꝛia vniuſcuiuſq; ⁊ purã ab alijs eſſentiã ⁊ oꝛdinẽ ſal⸗ uans ? cuſtodiẽs.fetida purgãs.in oĩbo ꝓpꝛie actõis.et ᷣm expoſitoꝛẽ ꝓpꝛiã actõeʒ nomĩat vniuſcuiuſq; exiſten tiũ ſᷣm naturã ſpãleʒ motũ.neq; eĩ que angeloꝝ ſũt ho⸗ minibo ẽ poſſibile agẽ.aut q̃ ignis aque ⁊ ecõuerſo. In⸗ tellectꝰiſte pleniꝰ ptʒ ex ᷣbis abbatis dicẽtis.ipᷣa diuĩa iuſticia recte etiã dici᷑ oĩm ſaluatõ inqꝙtuʒ ſaluat ⁊ cu⸗ ſtodit vniuſcuiuſq; ꝓpꝛiã ſubſlãtiam inde ſegregatã ab alijs.ſiłʒ ⁊ cuiuſlibʒ rei oꝛdinẽ.⁊ in ſingulis rebo mũde exiſtit ꝓꝛie oꝑatõis cauſa.⁊ notat ip̃aʒ mũdaʒ ſegrega tionẽ.qñ nulla ẽ coĩcatio alienaꝝ ꝓpꝛietatũ.ſicut ignis mũde ſegregatꝰẽ ab alijs elemẽtis.qꝛ nullũ illoꝝ coicat cũ illo in eſſentialibo ꝓpꝛietatibo illiꝰnature nec ecõuer⸗ ſo. Aliꝰaũt ẽ intellectꝰquẽ aꝑꝓpꝛobat ſcʒ de ſaluatõe mo⸗ rali.ſcʒ qñ ſaluatoꝛ ſaluat a ſtatu deterioꝛi deducẽs ad melioꝛẽ.Vñ dyoni.ſiꝗs ſaluteʒ laudauerit.⁊ ſic ex ma⸗ lis tãq; ꝑturiẽteʒ eripiẽteʒ oĩno ibi ⁊ bũc laudabilẽ lau⸗ datoꝛẽ largiſſime ſalutis accipiemꝰ. Abbas ſi deitas vo cat᷑ ſaluatõ tanq ex ſtatu peioꝛi ad melioꝛẽ cũcta ſalua⸗ torie quoq; mõ deducens.nos hãc laudẽ digniſſime ſal⸗ natõis bñ recipimꝰ.¶ Ad h̊ qʒð obijcit᷑ poſtea ꝙ diuina iuſticia exrmĩat᷑ ineq̃litas q̃ ẽ pꝛiuatõ eqͥlitatis ⁊c.dicẽ dũ ꝙ iſta ext᷑mĩatõ ineq̃litatis ẽ ſaluatõ reꝝ ĩ intrãſmu tabilitate ad alienas ꝓpꝛietates ⁊ oꝑatões.Vñ ſaluauit ignẽ in tꝛãſmutabilitate ad alienas ꝓpꝛietates ⁊ oꝑatio nes.ſ.aque ⁊ fre ⁊ hmõi. Vñ pauloante dẽ i eodẽ.⁊ hãc pꝛimã ſaluatõeʒ totoꝝ rogabimꝰipᷣm diffinire ꝗ oĩa ĩ ſe ipᷣis intranſmutabilia ⁊ foꝛtia õ̊ peioꝛa ſaluat.⁊ oĩa cu⸗ ſtodit nõ pugnãtia ⁊ nõ bellãtia ſingula ſuis ipᷣoꝝ ratõ nibo oꝛnata.⁊ oẽm ineq̃litatẽ ⁊ alienã oꝑatõeʒ ex totis ertmiat.⁊ ꝓpoꝛtões vniuſcuiuſq; ↄſtituit nõ valẽtes ca⸗ dẽ ad oria neq; traãſire.Hãc aũt ineq̃litatẽ extmiauit in adã ſcʒ ſaluãs eũ in trãſmutabilitate ad alienas ꝓpꝛie⸗ tates 2 oꝑatões.4! Ao illð qð vltio q̃rit᷑.dicendũ ꝙ du⸗ plex ẽ ineqͥlitas.vna ẽ q̃ pꝛiuat᷑ oĩno.alia q̃ ſaluat᷑.Pri⸗ ma ẽ duplex ſcʒ pctm ĩ aiabo ⁊ ↄfuſio ĩ rebo.vtrãq; remo uet dñs.pᷣmã ꝑ gtuitã miſcðiaʒ.ſcõaz ꝑ iuſticiaʒ ꝓuiſi⸗ uã ſcʒ/ ꝓuidẽdo ne ſubintraſſet vniuerſũ. Alia eſt ineq̃li tas q̃ ſaluat᷑ ſcʒ vel differẽtia vniꝰtotiꝰad aliud totũ.vt qũñ vnũ ẽ maiꝰaltero aut q̃ totũ ẽ maiꝰ ſua ꝑte.hãc eĩ in⸗ eqlitatẽ ſaluat diuia iuſticia ⁊ cuſtodit.ſic dic dyo.non ꝑmittẽs turbari vniuerſitatẽ ↄmixtõe.⁊ h ẽ qð ſequit᷑ ⁊2 oẽm ineqlitatẽ ſi ꝗs accipiat differẽtias ĩ toto totoꝝ ad tota.⁊ hmõi iuſticia ẽ ſeruatiua nõ ↄcedẽs ↄmixta tota in totis facta tuꝛbari.cuſtodiẽs at̃ exiſtẽtia oĩia ſᷣm ſpẽs vnũqðq; in q̃ vnũqðq; eẽ naturã hʒ.Ex hac ei ineq̃lita⸗ te oſiſtit pulchꝛitudo i vniuerſo ſic̃ tãgit ↄmẽtatoꝛ ſuꝑ.j ca.ãgelice hierarchie vocãs eã vinificã.ↄtꝑantiã ꝓuiſo rũ.Alia ẽ ineq̃litas ſiłꝛ quã ſaluat diuia iuſticia.q ẽ ma nifeſtatiua ⁊ ↄmẽdatiua diuine iuſticie.⁊ illa ẽ in coꝛꝑe hũano ⁊ fuit in coꝛꝑe ade poſt peccatũ Fᷣm ꝙ nõ ꝑꝓmiſit us dedecus culpe ſine decoꝛe vindicte. ¶ Inſupqueritur S. ij. vtꝝ a diuĩa iuſticia erat ſublata eq̃litas qͥlitatũi mixtox in coꝛꝑe ade. ſic videt᷑.vt habet᷑ ab aug.in li.de ciui. dei ſũma ſanitas erat ĩ coꝛꝑe ade añ pctm.ptꝰpct̃m ĩfir mus effectꝰẽ.⁊ h̊ demerito pct᷑i.infirmitatẽ aũt ſeꝗt᷑ ĩeq̃⸗ litas qᷓlitatũ hmõi.ſeꝗt᷑ em̃ ſi coꝛpꝰaliqð infirmat᷑ ꝙ ĩ il lo ſint qlitates mixtoꝝ ineqͥlitate ſubtracta.ꝗ̊ᷓ fuit a coꝛ⸗ poꝛe pᷣmi hoĩs eq̃litas phiſica ꝓpt᷑ pctm.ſ̊ om̃e qð red⸗ dit ꝓ meritis aut ſubtrabit᷑ ꝓ demeritis.iuſie reddit᷑ ⁊ ſubtrahit᷑:ꝗᷓ hec eq̃litas iuſte fuit illis ſubtracta ſiue ſub lata. Yteꝝ iuſte fuit illis inflicta nccitas moꝛiẽdi ⁊ dilſ⸗ ſolutõis coꝛꝑalis.ad h̊ aũt ſegꝗt᷑ neceſſario ineq̃litas q̃li tatũ pᷣdictoꝝ &̊ iuſte.ſ̊ ſi diuĩa iuſticia punita fuit neceſ ſitate moꝛiẽdi ⁊ diſſolutõis coꝛꝑalis.qbo ãnexũ ẽ neceſ⸗ ſario ⁊ ↄſeq̃nt᷑ ſe habẽs carẽtia q̃litatis p̃dicte.ꝗ̊ ineq̃li⸗ tas fuit inflicta diuĩa iuſticia. IOtẽ pᷣmꝰhõ peccauit in coꝛꝑe ⁊ ĩ aĩa.Diuĩa aũt iuſticia punitꝰ fuit ĩ aia diuiſio ne ꝑtiũ ipᷣiꝰq̃ erat pugna q̃daʒ ĩ ipᷣa.ñ ſenſualitas cõ⸗ cupiſcit aduerſus ꝑtẽ ſuꝑioꝛẽ. videt᷑ a ſili ꝙ fuit puni⸗ tus diuĩa iuſticia ĩ coꝛꝑe diuiſiõe ꝑtiũ ipᷣiꝰq̃ erat pugna in coꝛꝑe ipᷣo.hmõi aũt pugne cauſa ẽ ſublatõ eq̃litatis. Cõtra ſublatõ ſiue ſubtractõ eq̃litatis non ẽ aliud qᷓ Tefectꝰ eqᷓlitatis.ſubtrahẽ aũt eq̃litatẽ nõ ẽ alið q; defi⸗ cere ab illa.nõ eĩ dicit᷑ ad bonũ hmõi ſubtꝛactũ a deo vł a diuĩa iuſticia.qꝛ deꝰ agat aliꝗd circa illð cui dꝛ ſubtꝛa hi:h̊ᷣ qꝛ deficit ab illo. Sʒ qꝛ dic Anſel.de ↄceptu vᷣgis. ca.v.deeſſe bonũ qð debʒ adeẽ nõ ẽ aliꝗd eẽ.g̊ hmõi de⸗ fectꝰboni nihil ẽ.ſᷣ om̃e qð ẽ a diuĩa iuſticia aliꝗd eſt.g iſta ſublatõ nõ ẽ a diuia iuſticia.¶ Itẽ Anſel.Juſticia oĩno nihil ẽ ſic̃ cecitas nõ em̃ aliud ẽ cecitas qᷓ; abſentia viſus vbi debʒ eẽ.q̃ nõ magisẽ ĩ oculo vbi debʒ eẽ qᷓ ĩ li no vbi nõ debʒ eẽ.a ſili ptʒ ꝙ ineq̃litas q̃litatũ nibil ẽ G nõ fuit ĩ coꝛꝑe ade a diuĩa iuſticia.¶ Itẽ ĩ inflictõe iu ſta alicꝰ.reqꝛit᷑ ꝙ aligd infligit᷑ ꝓpt aliꝗd.ſ̊ illa abſen tia eq̃litatis vt tacta e nihil ẽ.neq; pctm ꝓgt᷑ qð dẽ fuiſſe inflicta.ꝙ at perm nihil ſit habet᷑ ab Anſel.de ↄceptuð ginis.dicit eĩ ſic.ꝙ iniuſticia nihil ẽ alið q; ablentia de bite iuſticie.ſicẽ malũ nõ ẽ alið qᷓ abſentia debiti bomi de eẽ vᷣo bonũ qð debʒ adeẽ.nõ ẽ aliꝗd eẽ.⁊ ex h̊ ↄcludit ipᷣe ꝙ malũ ſiue pctm eẽ.nõ ẽ aliquid eẽ.⁊ ex h̊ ↄcludit᷑ idem qð pꝛiꝰ.q¶] Itẽ põt queri vñ deſectꝰiſte ſiue abſentia erat exqͥ nulla fiebat circa coꝛpꝰillð oꝑatõ a deo neq; ab alio Item vigdet᷑ ꝗꝙ; iniuſte ſit coꝛpoꝛi illata hec inequali⸗ tas. Si em̃ lege naturali condita a diuma iuſticia.tene⸗ bant᷑ mẽbꝛa obedire volũtati illa mouẽti.ĩmo peccaret oꝛdinẽ impoſitũ trãſgrediẽdi ſi nõ mouerent᷑ ao volun⸗ tatis nutũ. ergo iniuſte actũ eſi cũ coꝛꝑe inſligẽdo penã illã que ẽ in ipo.vnde Anſel.in li. de ↄceptu vᷣgis.c.iiij. de actõnibo volũtarijs ꝗᷓ iniuſte fiũt arguũt᷑ mẽbꝛa ⁊ ſen ſus quibo fiũt.rñdere pnt.deꝰnos ⁊ ptatem q in nobis ẽ ſu biecit volũtati. vt ad imperiũ eiꝰnõ poſſimꝰnõ moue⸗ re nos⁊2 facẽ qð vult.ĩmo illa mouet nos velut inſtru⸗ mẽta ſua ⁊ facit oꝑa q videmur facẽ.nec nos poſſumꝰ il li ꝑ nos reſiſtẽ.nec oꝑa que facit pñt nõ fieri diuine legi quã nobis deꝰ dedit.nec debemꝰnec poſſumꝰ nõ obedire cũ illi obedimꝰdeo ꝗ nobis hãc dedit legẽ.obedimꝰꝗ̊ qd peccãt mẽbꝛa vel ſenſus vel oꝑa q̃ deꝰillis oꝛdinanit.qc⸗ quid ꝙᷓ faciũt totũ imputãdũ ẽ volũtati.¶ Ad h dicẽdũ ꝙ illa eq̃litas fuit ſublata a diuina iuſticia.¶ Ad illuo qð pᷣmo obijeit᷑ in cõtrariuʒ.ſcʒ ꝙ defectꝰeq̃litatis nihil eſt.̊ nõ eſt a ſũma iuſticia.Dicẽduʒ qꝙ deꝰ nõ ẽ ſolũmõ caula reꝝ ↄditõis ſiue ꝓductõis in eſſe.ſ̊ cuſtodie eorũ ⁊ ſalutis.Vnde dyoni.de diui.no.iuina iuſticia ⁊ ſa lus oĩm laudat᷑.eſſentiaʒ ⁊ oꝛdinẽ ſaluãs ⁊ cuſtodiẽs.qꝛ ergo peccato ade exigẽte.nõ ſaluauit deꝰin illo eq̃litateʒ illã. neceſſario defecit. Unde illo mõ loquẽdi quo ille di citur ſubtrabẽ beneficiũ vel auferꝛe qui nõ pᷣſtat vt ſolet dicit᷑ illa eq̃litas ſubtracta vel ſublata a deo.⁊ peccato eius exigẽte dicit᷑ iuſte ſublata ſiue ſubtracta a diuia in ſticia.Cu ergo dicit᷑ ꝙ illud qð eſt a diuina iuſticia ali quid ẽ:dicendũ ꝙ qñq; dicit᷑ deꝰ agẽ de iuſticia.⁊ tuc ꝙ ẽ diuĩa iuſticia aliqd ẽ.qñq; ceſſare ab actõe.⁊ tũc ꝙ di uina iuſticia ẽ. defectꝰẽ ſiue carẽtia boni pᷣhabiti · ⁊ ſic ẽ inti egic Khii ltacon 43 lech⸗ tdcſte ineſub lirdi⸗ asi itneerf epecef⸗ guitin iſio is co, puni⸗ ugna latig. 9 Rfi⸗ No ſobea igis. forde⸗ deſtg ſi ſenri ißili hibli toͤeit Abſen fhile puus lad u ſe en ſgt o l⸗ ſe⸗ ¶ Lneſtio in caſu ꝓpoſito.qꝛem̃ deus ceſſauit ab actõe oſeruatõis p̃habite eqlitatis in coꝛꝑe ade.illa defecit ſubſecuta ẽ ineq̃litas ĩ illo.¶¶ Ex hoc ̊ ptzʒ rñſio ad aliud qð ſequit᷑ 4l Ao ↄſequent᷑ queſitũ.q; illa abſẽtia eq̃litatis ⁊ defectꝰ ꝓuenit ex ceſſatõe vᷣtutis diuĩe ab actõe ↄſeruatõis.nõ ex hoc qð aliqd fecerit imo agẽdo reliquerit in coꝛꝑe il, lo.⸗¶:. Ad terciũ dicendũ.q Anſel.de ↄcep.virgi.c. v. cet minato. ꝙ pelm nibil eſt. ponit hãc queſtoeʒ.ſi petm m⸗ bil eſt. cur punit deꝰ hoĩez /ꝓ pcto. cũ ꝓ nibilo nemo pu⸗ niri debeat. ⁊ termĩat hãc queſtionẽ ſic.ꝙ licʒ nihil ſit abſentia iuſticie 2 vbi dr eẽ.nõ tñ eſt pctm ⁊ vbi nõ dt eẽ ſed ſolũ vbi dẽ eẽ pcrm. dicit hec dno.ſiue ↄcermi abſe⸗ tiã iuſticie vbi debet eẽ.vñ licʒ abſentia iuſticie nihil ſit tñ debitũ hñdi illã aliquid ponit.Añ cum dñs nõ puni at creaturas ꝓ abſentia iuſticie in quibo iuſticia eſſe nõ tebet. ſed ſolũ illos in quibo debet eẽ:nõ ideo punit p ni hilo.qꝛ punit ꝓ debito bñdi.cũ abſit qð adeſſe debet.di cit aũt ſic.licet paꝛiter nihil ſit abſentia muſticie.⁊ vbi dĩ eſſe iuſticia.⁊ vbi nõ debet eſſe.punit tñdeꝰ pctoꝛes nõ ꝓ nihilo ſed ꝓpter aliꝗd.creaturas aut in quibo iuſticia eẽ nõ debet.nõ punit ꝓ abſentia iuſticie.hoc eſt ꝓ nibilo qꝛ nõ ẽaliu d qð ab illis exigat.nec oꝛdo ↄgruus vniuẽ⸗ ſitatis reꝝ hoc expoſtulat.ſic itaq; cũ punit deꝰ ꝓ peto qð eſt abſentia debite iuſticie qᷓ nihil eſt.non oĩno punit ꝓꝑ nihilo.⁊ veꝝ eſt qꝛ niſi ſit aliquid ꝓpter qð puniri d⸗ beat.oĩno nõ punit ꝓ nibilo. Ad vltimũ rñdet anſel. eum nihil ſit pena alicui niſi qð eſt ð voluntatẽ.membꝛa aũt vel ſenſus volũtatẽ non hnt.ſicut voluntas in coꝛꝑe oꝑat᷑:ita ipᷣa in coꝛꝑe aut toꝛquet᷑ aut delectat᷑.punita gᷣ erat volũtas ade in hoc defectu.qꝛ multiplices ⁊ frequẽ tes ſuſtinuit ex hoc moleſtias. 1177 eſtat tercioinn· S.i quirere vtꝝ illa equalitas diuina iuſticia ſublata ꝓpter pet̃m fuit eidẽ reſtituta ꝑ gram.videt᷑ ꝙ ſic.ſi oꝑpoſituzʒ eſt cauſa opoſiti.⁊ ꝓpoſitũ ẽ cauſa/poſiti.⁊ hoc eſt ↄoſo⸗ num omi equitati ⁊ iuſticie.& ſi auerſio a ſũme eq̃libet ſcʒ tribo ꝑſonis ⁊ ſũme indiuiſibili ſcʒ diuĩa eẽntia.fuit cã diuiſiõis ⁊ ineq̃litatis in coꝛꝑe ade.igit᷑ cõnerſio ad idẽ ⁊ eadẽ ꝑ recuꝑatõʒ ge ſine ꝑ graʒ debuit eẽ cã eq̃li⸗ tatis reꝑate.ſicut ̊ auerſio iuſte fuit cã ineq̃litatis.⁊ cõ uerſio iuſte fuit cã reꝑatõis eq̃litatis vel eẽ debuit.¶ Itẽ iuſtũ ẽ teũ eẽ ſũme miſericoꝛdẽ ſiẽ ſũme bonũ.miſcdia eĩ boĩtas ẽ. vñ anſel. õ miſericoꝛs es.qꝛ totꝰ ⁊ ſũme bonꝰ es.iuſtũ ei ẽ ĩm eẽ ſũmũ ĩ oĩ bono.ſ̊ ſũma miſcðia eſt q̃ m aioꝛ excogitaꝛi nõ pt.ſicẽ ſũma bonitas ſũma potentia ſũma ſapia.Seod ſi ga data de miſcðia. nõ eẽt oĩa reꝑa ta ⁊ reſtituta q̃ ſũt amiſſa ꝑ pctẽm ð iuſtitia.poſſʒ maioꝛ miſcdia excogitaꝛi.ſ.illa qua oĩa eẽnt reſtituta.igẽ miſe⸗ ricoꝛdia qua deũ hẽe iuſtũ fuit debuit fieri oim amiſſoꝝ reꝑatõ.igit᷑ ⁊ eq̃litatis.ᷓ de iuſticia debuit eẽ illiꝰreꝑa⸗ tio.ql Ite math.viij.dimiſit eã febꝛis.⁊ ſurꝛexit ⁊ mini⸗ ſtrabat eis glo.ſanitas q̃ dat᷑ dñi imꝑio.tota ſim: redit. ſeo ſanitas dabat᷑ ade in receptõe gẽe pꝰlapſũ.ꝗᷓ tota re⸗ Dijt.ſed añ lapſũ erat in coꝛꝑe eiꝰ ſũma ſanitas vt dicit aug. ergo cũ ille redire nõ poſſet.nõ redijſet eqlitas pᷣdi cta ⁊c̃. ¶ Cõtra.ſi pᷣmi ꝑentes nõ peccaſſẽt.ꝓpagata eſ ſet natura hũana qtũ ad coꝛpꝰin illa integritate.in qua odita fuit.⁊ ita eẽt ꝓpagata in iſta eq̃litate virtutũ elem̃⸗ tariũ in qua ↄchta fuit.⁊ hoc iuſtũ erat.qꝛ vt dicit Anſ⸗ el.ij.c. de ↄcep.virgi.tota hũana natura in illis erat.et extra ipᷣos nihil erat.ſed q̃ rõe iuſtũ erat vt natura illa eſſet ꝓpagata in ſua interitate ĩ qua erat. ⁊ iuſtũ erat vt eẽt ꝓagata in illa coꝛruptõe ⁊ in equalitate in qua illa erat.hoc ↄcludit Anſel.ij.c.de ↄcep.vir.dicẽs ſic.itaq; ſi nõ peccaſſet qu alis facta eſt a deo talis ꝓagaret᷑ ita poſt peccatũ qualẽ ſe poſt peccando fecit talis ꝓpagatur ⁊ ex hoc ptʒ.ꝙ illud qð fuit coꝛruptũ in coꝛꝑe pᷣmi hoĩs n debuit repaꝛaꝛi.ſed ip̃a humana natura ſiue coꝛpoꝛea in ſua coꝛruptõe/ ꝓpagaꝛi qð ↄcedimus.Pꝛeter hanc rõ⸗ lxxr. nem. alia eſt hic vt hbabe?᷑ Ro.vj.ſtipendiũ pct᷑i moꝛs.et hoc iuſto di iudicio.h̊ q pꝛimꝰhõ peccãdo iuſte fuit ad⸗ dictus neceſſitati moꝛiẽdi.ad calũ aũt ab equalitate et carẽtia illiꝰſequit᷑ diuiſio ⁊ pugna ipoꝝ mixtoꝝ in coꝛ⸗ pe illiꝰque p̃ꝑpant ⁊ diſponũt ad diſſolutõzʒ ⁊ aĩe ſeꝑati⸗ onẽ.quibo executũ eſt cecretũ diuĩe iuſticie de pena debi ta pcto.dñs ergo ꝗ iuſto iudicio decreuit ipᷣm ꝓ peccato moꝛte puniendũ.dæfectũ inducentẽ moꝛtẽ nõ debuit repa raꝛe.ne ſic impediret qð futuꝝ decreuerat. Vt em̃ dicit Aug.ſuꝑ geñ.vj.ad lit.tã nõ facit deꝰotra cauſam qᷓ; ſi⸗ ne dubio volẽs p̃ᷣſtituit.q; ↄtra voluntatẽ ſuã nõ facit.qꝛ nõ pᷣſtituit ↄtra voluntatẽ ſuã ꝙ eẽt cã moꝛtis.nec de⸗ bet aliquid facere vñ moꝛs nõ ſequat᷑ pctẽm. ꝗꝓpter qð dẽ BGeñ.iij.c.nũc & ne foꝛte mittat manũ ſuã ⁊ lumat de li⸗ gno vite ⁊ comedat ⁊ vinat ineternũ.emiſit eũ dũs deꝰð ꝓadiſo voluptatis ⁊c̃. Ad pꝛimũ obiectũ in ↄtraꝛiũ di cendũ.ꝙ gre imꝑfecte vt que eſt viatoꝛis effectꝰ eſt libe⸗ rare a dñio peccati.nõ a defectibo coꝛꝑis.gẽe aũt ꝑfecte vt que eſt ↄpᷣhenſoꝛis effectꝰeſt liberaꝛe ab ullis.ñ aug. ↄtra Juli.li.vj.gr̃a ꝑfecta nouũ hoĩem facit.quãdoqui dem q?tũ ad coꝛpꝰattinet ad immoꝛtalitatẽ plenãq; feli⸗ citatem ipᷣa ꝑducit. Nunc aũt ipᷣa ꝑfecte inouat hoĩem quãtũ attinet ad liberatõʒ aboĩ dñio pcti.nõ qutũ atti net ad liberatõʒz ab oĩb mabł et ab oĩ coꝛruptõe moꝛtali tatis qua nũc coꝛpꝰaggrauat aĩaʒ.ſapᷣ.ix. Ald illð qð obijcit᷑ ſi oppoſitũ eſt cãa ꝓpoſiti ⁊c̃.dicẽdũ ꝙ veꝝ eſt ſᷣm q cãe oppoſite ↄpant᷑ ad effectꝰ imediatos ⁊ ꝓgpꝛios.vt ſi al bedo eſt cã dilgregatõis ⁊ nigredo ↄgregatõis. pꝛiꝰat effectꝰpct᷑i nõ eſt ineq̃litas coꝛꝑis.ſ̊ defoꝛmatõ imagis di in aĩa.cuiꝰrefoꝛmatõ eſt ꝑ graʒ.AVel aliter pt᷑ dici.q ineq̃litatis q̃lita tũ ĩ coꝛꝑe ade nõ fuit pctm cã.inqᷓtũ eſt ſiue erit ↄpoſitũ gre.̊ potiꝰĩqtũ opoſitũ nat᷑ali iuſticie. vñ cũ ñ ſit ꝑ gGaʒ naturał iuſticie.nec ẽ reꝑatõ illiꝰineq̃ litatis. Pꝛeterea pcẽm nõ fuit cã ineqᷣlitatis pᷣdicte niſi meritoꝛia.Silr eſt gra meritoꝛia reꝑatõis equalitatis. NQuaꝛe aũt nõ ſtatim adueniẽte gr̃a facta eſt reꝑatõ plu res ſũt rõnes.quaꝝ vna eſt illa q tacta ẽ.ſ.ꝙ bec ineq̃li⸗ tas diſponit ⁊ pᷣparat qͥdãmõ ad executõeʒ diuini decꝛe ti.cui ↄtraire nõ deceret.Alia ẽ rõ Anſel.pᷣtacta.XAd aliud dicẽdũ.q de ꝰẽ ſũme miſericoꝛs ſicut fũme potens ſũme bonꝰ.ſũme ſapiẽs.ſed ſicut nõ deceret aliꝗd fieri ab eiꝰ poteſtate vel a bonitate qͥ derogaꝛet᷑ eiꝰſapie.dicit em̃ aug .ſuꝑ Geñ.ix.neq; potẽtia temeraꝛia ſed ſapiẽtie virtute omnipotens eſt.ſic non deceret aliquid fieri de miſericoꝛdia quo derogaretur eius iuſticie.¶¶ Ad boc ꝭᷣ quod obijcitur ꝙ ſumma eſt qua maioꝛ excogitaꝛi non poteſt ⁊c. Dicendum ꝙ hoc verum eſt:ſed hoc nõ intelli gitur in ſingulis operibo dri differentibus. in quadam differẽtia erat dei bonitas ſcʒ q;tum ad differentiam in effectu verbigratia in opere incaꝛnationis et paſſionis et in alijs quibuſcunq; ſimiliter dico de operibus miſeꝛi coꝛdie. in aliqmibus em̃ eſt magis diuina miſericoꝛdia qᷓ in alijs. Unde licet maioꝛ poſſet excogitari miſericor dia q; illa qua reparati fuerunt caſus ade.non pꝛopter hoc ſequitur.ꝙ deus non ſit ſumme miſericoꝛs.ſummi⸗ tas enim ſiue habundantia diuine miſericoꝛdie non in vno effectu ſed in multis quotquot eſſent eſſe poteſt.ſed eſt in voluntate miſerendi.Ande ſicut non ſequitur de⸗ us eſt ita bonus ꝙ melioꝛ excogitaꝛi non poteſt.quecun qᷓ; fiunt a diuina voluntate ita bona fiunt. ꝙ non poſ⸗ ſunt excogitaꝛi melioꝛa fieri: ita nec ſequitur deus eſt ita miſericoꝛs ꝙ non poteſt excogitaꝛi magis miſericoꝛs ergo omnia que de ſua miſericoꝛdia reꝑantur.ita repa⸗ rantur ꝙ nõ poſſunt excogitaꝛi melioꝛa reparaꝛi.deus enim ⁊ ſi ſua ſumma bonitate ſumma miſericoꝛdia res reparat.nõ tamen ſũme. AUo alind dicendum ꝙ glo.il la qne dicit ꝙ ſanitas que datur dñi imperio tota ſimł redit.nõ generaliter intelligit.. ſed intelligitur iuxta nutum diuini imꝑij.ſub hoc ſenſu ſanitas que datur do mini imperio tota ſimul redit ſcʒ ᷣm dñi imꝑium.quia ℳ aliqñ dñs ſimul integeã ſanitatẽ dabat. aliqñ nõ ſimul ſed ſucceſſiue.vt ptʒ AM u. viij. in ceco illu niato ꝗ pᷣus hoĩes velud aꝛboꝛes ambulãtes ⁊ poſimodũ claꝛe.dicit ibi glo. ꝙ vno verbo totũ ſimul curare poterat. paulatĩ curat: vt nagnitudinem bũane cecitatis oñdat. ꝙ vix et q̃i ꝑ gradus ad lucẽ redeat.⁊ ſic nõ generalr eſt ⁊ vbiq;ĩ telligendũ ꝙ dicitur ſanitas tota ſimul redit. neſtioo aula finali coꝛpoꝛia ade. Einde queritur de cauſa finali coꝛꝑis ade ip̃ᷣiꝰ. Et querũt᷑ tria. Pꝛimo ſi voluptas carnalis eſt fi⸗ nis illius.Scdo ſi anim a. Lercio ſi de ꝑis pᷣmi hoĩs.ꝙ ſic videt᷑. Reꝝ differentiũ ĩ ſha ſũt fines differẽtes ĩ ſba.vnicuiq; em̃ 4 Veꝛit ̊ pᷣmo ſi voluptaſ caꝛnat᷑ ſit finiſ coꝛ ryiñdet finis ꝓpꝛiꝰ.ſ̊ coꝛpꝰ⁊ aĩa differt i ſha eoꝝ fines ſũt differẽtes ⁊ nõ differetia quacũq;.S dif⸗ ferxẽtia rñũdente relatõe ↄfoꝛmi que reꝑit᷑ penes ſpũale et coꝛꝑale.eo mõ quo coꝛꝑale rñdet coꝛꝑi.⁊ ſpũale ſpũali. ſeo voluptas ſpũ̃ alis erat finis aĩe eius.ꝙ̊ᷓ voluptas caꝛ nał vel coꝛꝑalis erat finis coꝛꝑis.al Itẽ ſicut ſe h ſpũs ad ſpũale.ſic coꝛpꝰad coꝛꝑale.q̊ eodẽ apoſito vterq; cõ ſiłr ſe habebũt.& ſi ſpũs ſe h a ð voluptatẽ ſpũalẽ vt ad finẽ.ᷓ coꝛpus ſe habebit ad voluptatẽ coꝛꝑalẽ vt ad finẽ 2 ita vt pꝛiꝰ. ¶¶ Itẽ ſolummõ rõnalis creatura ⁊ intelle⸗ ctualis apte ſũt ad aꝓpetendũ qð eſt maiꝰſe.et ſupꝛa ſe: alie em̃ creature qꝛ appetũt aꝓpetitu naturali.ꝗ ꝗdẽ ap⸗ petitꝰreſlectit᷑ in ſuũ ſubiectũ.nõ extẽdũt ſe ad aliqð qð eſt ſupꝛa illud.ſed terminat᷑ eoꝝ appetitꝰin a getẽdo qð eſt ſuis ſubiectis delectabile. ſi appetitꝰ reꝝ eſt maxie reſpectu finiũ ſuoꝝ. finis coꝛꝑis cuiuſcunq; inqtũ hmõi termĩat᷑ in delectatõe ſiue voluptate coꝛꝑali.q̊ ⁊c.¶.¶ Iteʒ hõ qᷓtũ ad coꝛpus ⁊ coꝛꝑales ꝓpꝛietates ↄuenit cũ bꝛutis g qtũ ad ea que coꝛpus ↄſequunt᷑ fibr ↄuenit.ſed in bꝛu⸗ tis eſt finis volu ptatis coꝛꝑalis.ᷓ cum boc ſit generale ⁊2 9ↄueniẽs hoĩ.ſimpłr ↄuenit pᷣmo hoĩ ꝭ̊ ⁊c̃. Aentta pus hoĩs aĩatũ ſiue hõ ipᷣe.eſt in ꝓꝓinqua materia.⁊ ma gis diſpoſitũ ad voluptatẽ caꝛnalẽ qᷓ; coꝛpoſimplerx. ꝗ ſi coꝛpꝰhoĩs aĩia ꝑfectũ.ſiue ipᷣe hõ nõ ht finẽ voluptatem coꝛꝑalẽ.multoſfoꝛtiꝰnec coꝛpꝰſimplex. O. aũt coꝛꝑis hu mani ſiue ipᷣiꝰ hoĩs nõ ſit finis voluptas caꝛnalis.oſtẽ⸗ dit᷑ ſic. Oñe qð agetit᷑:ſub rõne delectabilis appetit᷑.ſi Svoluptas caꝛnalis nõ ht rõem delectabilis ſed afflicti ni.ptʒ ipᷣ̃am nõ eẽ in rõne finis. Hoetiꝰvlti.li.de conſo. NQuid loquaꝛ de coꝛpis voluptatibo quaꝝ appetẽtia eſt plena anxietatis.ſacietas dᷣo penitẽtie quãtos ille moꝛ⸗ bos iꝙᷓ intollerabilẽ doloꝛẽ.quaſi quẽdã fructũ nequitie fruentiũ ſolẽt feꝛre coꝛpoꝛibo.q] ꝛeterea.tuliꝰin ꝑado/ xis. Dicũt quidã voluptatẽ ſũmu bonũ.que quidã mihi nox pecudũ videt᷑ eẽ nõ hoĩm.cũ tibi ſiue deꝰſiue mateꝛ. (vt ita dicã) oĩm reꝝ natura dederit aĩm.quo nihil pꝛe⸗ ſtantiꝰatʒ diuiniꝰſit:teipᷣe abijcies 2. pſternes vt nibil ĩ ter te.atz quadrupedẽ intereſſe putes.Ex his ꝙ patz. ꝗq; volnptas caꝛnis nõ eſt finis coꝛꝑis hũani infoꝛmati aĩa ſine ip̃ius hoĩs ⁊c̃. Itẽ coꝛꝑis inqᷓtũ eſt coꝛpꝰ.nulla eſt ↄcupiſcẽtia.vi em habet᷑ in glo. Aug. ſup illud Gallk. v.caꝛo ↄcupiſcit aduerſus ſpm̃.caꝛo nihil niſi ꝑ aĩaʒ cõ cupiſcit. ſed ocupiſcere dẽ cum aĩa caꝛnali ↄcupiſcentia ſpui relucta᷑.ſed voluptas caꝛnalis nullius eſt niſi ↄcu⸗ piſcentis. ergo voluptas caꝛnalis ſi eſt finis alicuius: inqtũ coꝛpꝰ. pliciter nõ inſoꝛmatũ ab aĩa.nulio mõ voluptas caꝛnał eſt finis. Et em habet᷑ ab anſel.de ocep.vir. iiij.c. nihil nullius eſt Te locupiſcẽtis.quale nõ fuit coꝛpꝰade ctuageſuma pei eſponſio. ꝙ coꝛpis inqtũ eſt coꝛpꝰſim banäſent 7 delectatõʒ.niſi qdð habet voluntatẽ.2 ita mi hil eſt voluptuoſũ aut delectabile coꝛꝑi ſimpliciter. ſed ſolũmodo rei habẽte volũtateʒ. vñ coꝛpis ade inꝙᷓtũ coꝛ ꝑis nõ erit voluptas caꝛnalis finis.q¶. Ao pꝛimuʒz ergo obiectũ dicendũ eſt qð veꝝ eſt ꝙ diuerſoꝝ m ſubſtãtiã ſũt diuerſi fines rñdẽtes relatione ↄfoꝛmi.ſed ex hoc nõ ſequit᷑. ꝙ coꝛꝑis vel aĩe ſint fines voluptas coꝛꝑalis et voluptas ſpũalis.hoc em̃ nõ rñdet illis relatõe ↄfoꝛmi. quod ptʒ cũ voluptas caꝛnalis nõ aetit᷑ aliquo modo a coꝛꝑe inqtũ hmõi.quod opoꝛteret ſi eẽt finis eius ſiẽ voluptas ſpũalis appetit. Si aũt arguat᷑ ad idẽ ꝑ regu⸗ lam illã ſi ogoſitũ eſt cauſa opoſiti ⁊ ꝓpoſitũ erit cauſa oſiti ⁊c.dici poteſt.q; coꝛpus ade ⁊ anima illius non habuit illiꝰrõem oꝑpoſitõis quã hñt oppoſita circa que tenet hmõi modus arguẽdi.licet deſꝑatõʒ habeãt 2 na⸗ turaꝛũ di fferentiam. quã ſubſlãtialiter ↄueniũt ⁊æ vnaz oſtituũt ꝑſonam.⁊ vnũ ad aliud oꝛdinat᷑ ſicut ꝑfectibile ad ſuã ꝑfectionẽ. Añ finis vniꝰex altero depẽdet.q¶ Ad aliud dicendũ ꝙ voluptas ſm q addit᷑ his que dico ſpi ritualis ⁊ caꝛnalis nõ eſt eiuſdẽ rõni s.trahit᷑ em ad ſi⸗ gnandũ diuerſa ꝓut illis addit᷑ ita vt huic addita in vi⸗ ciũ ſonat ⁊ pctm. illi aũt ↄtraꝛiũ. Vñ ſicut in alia facul⸗ tate dicit᷑ ꝙ ſepe in diffinitõibo latet aſſequẽs equiuocũ Verbigra.ſignatiuũ ⁊ pfectiuũ ſanitatis eſt.q medio⸗ criter ſe hr.ꝙ dicit᷑ mediocriter.dicit hic mediocritatẽ ĩ ſigniſicãdo ibi in faciẽdo.ſic qdlam modo in ꝗpoſito qtũ ad h̊ ꝙ voluptas huic addita vnũ ſignat illi addita alis 4¶ Ao aliud dicẽdũ.qꝙ licet oia bonũ aetũt.qð quidam bonũ eſt ꝑticipatio eẽ dinini.indifferẽs tñ eſt appetitꝰre⸗ rũ ſm differentiã pfectionũ eaꝛũdeʒ.Vñ alteriꝰẽ appeti tus inaiati vt lapidis.qꝛ ꝑticipatõis diuini eẽ in ↄtinua tõe eẽndi. alterius eſt apetitus plãte qꝛ ꝑticipatõis di⸗ uini eẽ in ↄtinuatõe eẽndi ⁊ viuendi. Alterius eſt appeti tus aĩalis bꝛuti:qꝛ ꝑticipatõis eẽ diuini in ↄtinuatõe eſ ſendi viuẽdi ⁊ ſentiẽdi ſiue ↄgnoſcẽdi.Alteriꝰeſt axeti⸗ torõnalis creature.qꝛ ꝑticipatõis diuini eẽ in p̃dictis 2 in ↄiũctõe cũ optimo ꝑ głiã que eſt finis eiꝰ ⁊ beatitudo Qec añ aſſe cutõʒ huiꝰſiat appetitꝰ creature rationalis. cui nihil minꝰdeo ſufficit.Aug.tãte dignitatis eſi hũa⸗ na ↄditõ.vt nullũ bonũ pᷣter ſũmũ ei ſuſrficere poſſit.De iſto appetitu 2 diſtinctiõe apetẽtium. habet᷑ a dyoni. de diui.no.c.iiij. Abi dicit optimũ ↄcupiſcũt.om̃ia intelle⸗ ctualia quidẽ ⁊ rõnalia.ſciẽter.ſenſibilia ðᷣo ſenſibiliter ſenſus aũt ex ꝑiẽtia in ſuo motu.vitalis appetitꝰ in aia⸗ lia.⁊ tãtũmodo eriſtẽtia ad ſolã eẽntialẽ ꝑticipatõʒ ſẽſꝰ ex ꝑtia dicunt᷑ plãte ĩ aialia.q nullo genere aĩe aiant᷑ vt lapides hec oĩa optimũ agpetũt.⁊ pticipa tõʒ eẽ diuĩ.nõ ſolũmodo vt ſint ſed vt ↄliſtãt Uñ i.c. eiuſdẽ dicit᷑ iſaʒ i.dininã ꝓuidẽtiã oĩa deſiderãt.cõmẽtatoꝛ.oĩa diuinã ꝓuidẽtiã deſiqerãt ꝑ quã ſũt ⁊ ↄſiſtũt. Dicẽdũ ̊ ꝗ coꝛpꝰ pimi hoĩſↄ ſitũ fuit vt ꝑfectibile aĩa rõn ali.ax illa mediã⸗ te beatificabile.aetit? illiꝰnõ erat determinatcirca vo luptatẽ coꝛꝑalẽ ſiue caꝛnalẽ.ſed extendebat᷑ ad ſai beati ficatõʒ.vñ beatitudinẽ apetebat tanqᷓ finẽ vltimũ. licʒ ergo alioꝝ coꝛpoꝝ ſiue reꝝ coꝛpaliũ determinatus ap⸗/ petitus circa voluptuoſa oia ſenſibilia ſiue coꝛpales de lectatões.⁊ hoc qꝛ illoꝛum amoꝛ ſiue appetitus eſt pure naturalis. ſcʒ reflexus ſupꝛa ſua ſu bſtatia. nõ ſic eſt de appetitu pꝛimi hoĩs ꝗ extẽdebat ſe ad illiꝰaſſecutõʒ quo ſuã aſſequeret᷑ beatitudinẽ.⁊ hec figura eiꝰpᷣtẽdit. Vnde Haſiliꝰ in exame.ix.pecudes oẽs teꝛrene ſũt ob hoc in⸗ clinãt᷑ ad terꝛã.ſed alia ẽ plãtatio celeſtis.hõ qui quãtũ habitu figure.tantũ dignitate diſtat a pecoꝛibo.illoꝝ fa⸗ cies deoꝛſũ flexa eſt vterũq; ꝓſpectat.⁊ qð libidini iocun dũ eſt hoc ſectat᷑.tuũ vᷣo caput ad celũ ſemꝑ erigit᷑oculi tui ſuꝑna reſpiciũt.ſed ſi tu q;ᷓ te coꝛꝑis fedaueris volu⸗ ptate obediẽdo luxui vẽtris.⁊ inferioꝛibeiꝰꝑtib.ↄpa⸗ tus es iumẽtis inſipientibo⁊ ſimilis factꝰ es illis.⸗. Ad illud ergo qð obijcit᷑ ꝙ appetitus coꝛꝑis cuiuſcũq; ter⸗ minatur in voluptate coꝛpoꝛali ſine caꝛnali.dicendum ¶ Nueſtio ꝙ nõ eſt verũ.⁊ eſt inſtãtia in coꝛꝑe hũano.cuiꝰꝑfectioẽ aia rõnalis.qua mediãte ẽ ꝑticeps eẽ diuini.eo mo quo dictũ eſt. Alioꝝ aũt aĩaliũ appetitꝰterminat᷑ in volupta te coꝛꝑali.quoꝝ ꝑfectio eſt ab aĩa ſenſitiua voluptate dico naturali:que attẽdit᷑ in delectatõe cibabilis que re quirit᷑ ad reſtauratõz deꝑditi.⁊2 ſic ad ↄſeruatõʒ indiui⸗ dui.vel in deciſione ſeminis que reqrit᷑ ad ſaluatoõʒ ſpẽi Ad hoc qð poſtea obijcit᷑ ꝙ coꝛpꝰ boĩs ↄuenit cu bru⸗ tis. Dicẽdũ ꝙ hoc nõ eſt veꝝ qtũ ad tendẽtia ad finẽ cõ ſimilẽ licʒ foꝛte veꝝ ſit qᷓtũ ad quaſdã ↄditões generales Quod aũt dicẽ aug.xij.de trini.hoĩeʒ hꝛe aliquid ↄmũe cũ bꝛutis. hoc nõ eſt rõne coꝛꝑis ſimplr.ſed rõne impe⸗ tꝰpaſſionũ ſiue motuũ inſurgetiũ ex ſenſualitate. vt em bẽ ab aug.carnalis vł ſpalis aĩe motꝰ ꝗ in ſenſibo coꝛ⸗ ꝑis attendit᷑ nobis ⁊ pecoꝛibo ↄmumis eſt. EIñ ↄmunc il⸗ lud quod ht hõ cũ bꝛutis vñ ałpetit voluptatẽ coꝛpalem nõ ↄmunicabat coꝛpꝰade ſᷣm qð hic intedimꝰde ipo.B ẽ inq;tũ erat coꝛpus ſimplex nõ piunctũ aĩe.. Ad illð qð obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.ſ.ꝙ voluptas coꝛꝑalis ẽ afflictiua ⁊c. qꝛ rõ ſophiſtica eſt licʒ ↄcludat veꝝ. Dicendũ ꝙ hoc nõ eſt qꝛ volnptas.ſed qꝛ dicta cũ exceſſu ⁊ culpa que fit cũ remoꝛſu ↄſcĩe.ſᷣm ꝙ dicit aug.in.li.de libe.aꝛ.qꝛ ĩ nullo inſtanti ꝑmittit deꝰ dedecꝰpeccati ſine decoꝛe vindicte. embꝛuz ſecundum Einde querit᷑ ſi aĩa eſt finis coꝛꝑis.ꝙ ſic videt᷑ aug.de moꝛibo eccic.c.iiij. Coꝛꝑis ſi querimꝰꝗd optimũ ſit.id certa rõ cogit fa teri ꝑ qd ſit.vt ſeſe coꝛpꝰoptime habeat ni ſũmũ bonũ coꝛꝑis.nõ voluptas eiꝰ.nõ vires.nõ pul⸗ critudo.nõ velocitas.⁊ nũgꝗd aliud in bonis coꝛꝑis nu⸗ meraꝛi ſolet.ſed oĩno aĩa.i ã iſta q ↄmemoꝛata ſũt pꝛe⸗ ſentia ſui exrhibet coꝛꝑi.⁊ ꝙ añcellit oĩbo vitã.ſed illud ẽ finis qð eſt ſũmũ ⁊ optimũ rei.̊ ⁊c.¶¶ Iẽ ſᷣm gre.naʒã⸗ hoc ẽ aĩa coꝛꝑi.qð deus aie.ſed deeſt finis aĩe.̊ aĩa coꝛ pis.¶ Itẽ ᷣm ph̊m in methaphi.finis eſt ex quo fit mo⸗ tus.ſed ex influẽtia aĩe fit motꝰin coꝛꝑe.vt em dicit phᷣs recedẽte aĩa coꝛpꝰexpirat ⁊ maꝛceſcit.ex q̊ aꝓaꝛet ꝙ mo uet᷑ ab aĩa.g aia eſt finis illiꝰ.ex his videt᷑ ꝙ finis cor⸗ ꝑis ade fuit aĩa.l Pꝛeterea.oẽs diſpoſitiones materia les oꝛdinant᷑ ad vltimã foꝛmã vt ad finẽ ⁊ ad qð ſtant. ſed oĩa coꝛꝑa oꝛdinant᷑ ad aĩaʒ.ſiłr oẽs diſpoſitões ma teriales 'm Auicẽ. in pᷣn. de aiĩa ⁊ inde vt pꝛiꝰ. Kone finis eſt in rõe boni.vñ nihil exteriꝰefficit ex aſſecutõe fi nis.Sed coꝛpꝰpᷣmi hois deteriꝰefficiebat᷑ ex aĩa.qꝛ ab il la coꝛruptõʒ cõtraxit.⁊ aꝛmoniã eq̃litatis in qua ↄdituʒ erat amiſit.ꝗ̊ ⁊c̃.¶ Itẽ finis extra rem ð cuiuſmõi nunc intẽdimꝰ.nõ eſt idẽ ꝙ foꝛma eiuſdẽ.licʒ em̃ tres cauſe in vna incidãt.iſ.efficies.fſoꝛmalis.⁊ finalis:qð pĩ eẽ de fi⸗ ne intra ꝗ eſt finiẽs actioneʒ ſiue motũ oꝑantis.nũqᷓ tñ foꝛma ⁊ finis extra in vnã cãm incidũt. ſed aĩa fuit for⸗ ma ⁊ ꝑfectõ coꝛꝑis ade.ꝗ̊ ⁊c.¶¶ Itẽ dꝛ in ↄmẽto ſuꝑ.xiij. ꝓolitõe li.de cais.ꝙ aia facta eſt cã coꝛꝑis. nõ eſt fi⸗ nis coꝛꝑis. ſed potiꝰ ecõuerſo cũ finis ſit cuis gra fiunt alia eſpõſio ꝙ ſumẽdo finẽ ꝓpꝛie ꝓut diffinit᷑ cuiꝰ gra ſunt alia.vt qð eſt pᷣmũ in intentõe ⁊ vltimũ in exe⸗ cutõe.aĩa nõ fuit finis coꝛꝑis ade. Si aũt diſtinguit fi⸗ nis vt dicat᷑ finis ſub fine.ſiue ꝓpinquꝰ ⁊ remotꝰ.ſic po teſt dici aĩa.immo potius vnio coꝛpoꝛis cũ aĩa.fuiſſet fi nis coꝛꝑis illiꝰ.qli Lota ꝗ̊ q coꝛpus ade pt᷑ ↄſiderari qᷓ⸗ tum ad ſtatũ vnionis cũ aia ſiue quo vniebat᷑.⁊ qᷓ tũ ad ſtatũ remuneratõis ꝓut oſiderat᷑ in pᷣmo ſtatn erit finis duplex.pꝛimꝰſiue ꝓpinquꝰ.vnio cũ aĩa.ſcðs ſiue ↄſeq̃ns aptitudo ad meritũ beatificatõis. ꝗpter hoc em̃ fecit de⸗ us coꝛpus ade vt aĩe vniret᷑.⁊ mediate illa vniõe efficeꝛe tur apta ad merẽdũ britudinẽ cooꝑãdo ipᷣi aĩe.ꝓut aũt ↄſiderat᷑ in ſtam ↄiunctõis młtiplex eſt eiꝰfinis.duplex ex ꝑte aĩe ⁊ dupler ex ꝑte illius· Ex ꝑte aĩe eſt pꝛimus exercituũ bonoꝝ oꝑatienũ oꝛdinatoꝝ miniſterio eiuſdeʒ bil ẽ aut oĩm qᷓ vege tauit coꝛpꝰ.aĩa meliꝰatʒ pᷣſtãtiꝰ:ꝛeſt Alxxxj. nõ operationũ voluptatis que nullo mõ cadũt ſub fine cõditionis illiꝰ.neq; vnionis cum aĩa.nõ em̃ ↄdidit de us coꝛpus illud.neq; aĩe vniuit boc fine vt ↄuerteret᷑ ad erplẽda opera voluptatis. Scðs eſt angmentum meriti in exercẽdo debite ⁊ oꝛdinate bmõi oꝑa ꝓpter boc at᷑ vo luit deꝰ ꝙ coꝛpꝰ aĩe vniret᷑.vt aĩa illo mediãte oꝛdinate oꝑaret᷑ ?⁊ operando mereret᷑ Gre.nazãʒenus.Vna cau ſa quaꝛe deus colliganit aĩam coꝛpoꝛi quaʒ ego opinoꝛ eſt et ꝑ agones certaminũ que ſũt aduerſus terꝛena.ce⸗ leſtis gloꝛie hereditatẽ petit.⁊ ſicut auꝝ igni pᷣſentis vi⸗ te erumnarum pꝛobet᷑ examine.quo virtutis pᷣmia non ex dei dono tm̃ ſperet.ſed vt vere virtꝰſummũ ei bonũ ſit ſic eã opere ⁊ laboꝛe ↄquirat.vt a creatoꝛe nobis natuꝛa liter inſitũ videat᷑ bonu.a nobis aut volũtate noſtra ac ꝓoſito excultũ ⁊ libeꝛo aꝛbitrio motus exterius ꝓpaga tũ.. Ex ꝑte aũt coꝛpoꝛis eſt pꝛimus obedientia ⁊ cooꝑa⸗ tio aie mouenti.Scðs dignitas ad beatiſicationẽ ꝓpteꝛ hoc em̃ vniuit deus coꝛpꝰade aĩe. vt illi imperanti obe⸗ diret.⁊ oꝑanti cooperaꝛet᷑.⁊ ſic obediendo ⁊ cooperan⸗ do efficeretur digna beatificatione. ad boc ſequit᷑ finis obtinendus in ſiatu remunerationis qui eſt beatitudo virtuſq;. beatitudo em̃ vnius coꝛpoꝛis dependet ex bea⸗ titudine aĩe. Grego. nazan. Alia cauſa quaꝛe deus col⸗ ligauit aimaʒ coꝛpoꝛi eſi.vt hanc deterioꝛem ſubſſanti⸗ am coꝛpoꝛis ſecum traheret.⁊ ſurſum in ſupernis ſedi⸗ bus collocaret.⁊ complementum gloꝛie ipſius aiĩe qͥdã. modo dependet er gloꝛia coꝛpoꝛie. Aug.ſuper Geñ. vlti mo ad lit. Ineſt aĩme quidam naturalis appetitus coꝛpꝰ adminiſtrandi. quo appetitu retardat᷑ quodammodo. ne tota intentione pergat in illud ſummum celũ. ꝙdiu nõ ſubeſt coꝛpus cuius adminiſtratiõe appetitus iüle cõ quieſcat.Ex his patet oꝛdinatio finiuʒ foꝛmationis coꝛ poꝛis ade ⁊ eoꝛum conditio.quia pꝛopꝛie loquendo ali⸗ ꝗs finis rñdet conditioni ſimpliciter.aliquis ↄditõe ad dita vnione.cũ aĩa ad quos ſequit᷑ ille qui eſt vltimꝰ et optimꝰ.ſ.beatificatõ.ptʒ etiã ꝙ aĩa nõ eſt finis coꝛꝑis niſi ꝑ accidens.eo modo quo dicit᷑ hõ eſſe finis domꝰcũ potius finis eius ſit vtilitas ↄtingenda homini.vt/pte⸗ ctio ab imbꝛibo ⁊ caumatibus.⁊ tuitio a leſione. Ad illud augu. Aiĩa eſt optimuz coꝛpoꝛis ⁊c. Dicẽdũ ꝙ hoc intelligitñ habita comꝑatione ad illa qᷓ circumſtant coꝛ⸗ pus in via. vt ptzʒ in exemplis ſupꝛa poſitis. ⁊ etiã ex veꝛ bis augu.ibidem quod eſt.nihil aut omnium que vege⸗ tant coꝛpus aima melius atq; pꝛeſtantius.q.d·coꝝ que circumſtãr coꝛpus dum eſt ĩ vegetatione.aĩa eſt optimũ eius.quia eſt illud quo optime ſe habet. vt qua pꝛoſicit ad beatitudinem. Elel poteſt dici ꝙ ſicut bonũ nõ ſolnʒ dicit᷑ finis ſũmꝰſed ꝙ ad illud optime ꝑducitſine qͥ me⸗ diante ad illud optime ꝑuenit᷑.⁊ ſic bic.¶ Ad aliud dicẽ dum ꝙ ſimilitudo illa de qua loquitur Gꝛe.naʒan. attẽ dit᷑ qᷓtũ ad effectum viuificatõis.deus em̃ vinificat aĩazʒ ifũdedo ei gram. ⁊2 virtutes viuiſicatiuas pᷣcipue:vt ſi⸗ dem. Ro. j. Juſtus ex ſua fide viuit ⁊ caꝛitate.j.Sopᷣ.iij. qui nõ diligit manet in moꝛte.⁊ in eodem.ſcimꝰqm t᷑nſ⸗ lati ſumꝰð moꝛte ad vitã.qm diligimꝰfratres.4 Ad ali ud dicendũ ꝙ finis dicitur a quo fit motus methapho⸗ rice dictus.qꝛ finis mouet efficientẽ ñ qꝛ ſit ꝓpꝛie mouẽs ſiẽ aia mouet coꝛpꝰ. Ad vltimuʒ dicẽdũ ꝙ reuera oim coꝛpoꝝ alioꝝ a coꝛꝑe bamano finis eſt bõ · qꝛ ↄdita ſũt vt hoĩ deſeruiãt ⁊ pᷣcipne rõne coꝛꝑis.Añ hugo de arra ſponſi. Reſpice vniuerſu ʒmuudũ illũ ⁊ ↄſidera ſi aliqd in eo ſit qð tibi nõ ſeruiat.om̃is natura ad hũc ſinẽ cur⸗ ſü ſuum dirigit vt obſequijs tuis famulet᷑ vtilitati ⸗ ſeruiat. tuiſq; oblectamentis paꝛiter neceſſitatibo.m atfluentiam indeficientem occurꝛunt boc celum bec ter⸗ ra. hic aer. hec maꝛia. cũ his que in eis ſũt vniuerſis ex⸗ plere nõ ceſſãt. coꝛpoaũt humanũ ſeruit aĩe.⁊ nõ ſolum in bis que ſimpliciter ⁊ abſolute ſũt ipᷣiꝰaĩe cuiuſmodi ſũt ſcientialia tm̃.ſed in illis que ſpectant ad cultũ dei. Et ñ ſeruit illi. vt iſtrumtũ ᷣ vt oꝛganũ ꝗpt qð aſſequit᷑ — pꝛimũ cũ ipa aĩma quod eſt finis eius.ꝓpter hoc em̃ cõ ditũ eſt vt hmõi miniſterio bũc finem oſequat᷑.vñ ſecus eſt de hoc coꝛꝑe ⁊ ð alijs que hmõi ſeruiũt quoꝝ licʒ hõ ſit finis.nõ ex hoc ſequit᷑ ꝙ aia ſit finis coꝛꝑis cuius eſt pfectio ⁊ motoꝛ.¶ Pꝛeterea.ph̊i poſuer̃t materiales di ſpoſitões ⁊ coꝛꝑa oꝛdinaꝛi ad aĩaʒ nõ qꝛ aia ſit finis eo⸗ rum ſiue cauſa finalis.ſed ꝙ inter foꝛmas ↄpletinas et ꝑfectiões coꝛpoꝝ vltimũ gradũ ⁊ terminũ tenet nobili⸗ tatis et dignitatẽ.⁊ fini ſimpliciter.ſ.deo eſt ꝓpinquiſſi⸗ ma. AUd illud qð obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.ꝙ aĩa facta eſt cau ſa coꝛꝑis.⁊ ita finis aĩe nõ eſt finis coꝛꝑis ſed ecõuerſo dicendũ.ꝙ hoc nõ dicit᷑ qꝛ coꝛpus ſit pꝛimoꝛdiał cauſa quaꝛe creata ſit aĩa.ſed qꝛ aĩia eſt cauſa ↄpletiua ⁊ ꝑfecti ua coꝛꝑis. Vñ ſenſus eſt.aĩa facta eſt cauſa coꝛꝑis.i.vt ſit ꝑfectio ſiue cauſa ꝑfectiua coꝛpis. * mtercinm. Einde querit᷑ ſi deus eſt finis coꝛꝑis pᷣmi hoĩs.ꝙ ſic videt᷑ dyoni.de diui.no.iiij.ca. Omia ad ſeipam bonitas ↄuertit ⁊ pꝛinci pałr ↄgregatrix eſt diſꝑſoꝝ vt pꝛincipalis ⁊ viuifica deitas.⁊ omia ipᷣaʒ vt pꝛicipiũ.vt ↄtinentiaʒ. 4 vt finẽ aꝓpetũt.ergo eſt finis oĩm.ergo coꝛꝑis ade.q Itẽ phs in ethicis optime enũciat bonũ qð omia optãat.op⸗ tabile ab om̃ibo eſt finis oĩm.⁊ illud eſt ſummũ bonũ vt vult dyoni. Itẽ illud eſt finis rei ꝓpter qð deducit᷑ ĩ eẽ ab efficiẽte. Sed dicit ꝓuer.xvj. Aniuerſa ꝓpter ſemet⸗ ipᷣm oꝑatus eſt dłeus.ergo ipᷣe eſt finis vniuerſoꝝ. ergo coꝛꝑis ade. ¶ Cõtra.ſᷣm aug.de trini. Inuiſa poſſumꝰ diligere incognita nequaq;: ergo motꝰ ↄgnitõis pᷣcedit motũ dilectõis.ergo cum nõ ſit ponere in coꝛꝑe naturã ↄgnitõis nec apetitũ dilectõis.⁊ ſi ſic nõ erit deus finis coꝛꝑis.cũ finis aꝓpetit᷑ ab eo cuiꝰeſt finis. ¶ͥͥ KPꝛeterea. m philoſophũ.finis eſt vltimũ rei ⁊ eſt in re.ſed deꝰ⁊ſi ſit vltimũ reꝝ oĩm.tñ nõ eſt in re.ſicut ꝑs rei.hoc eĩ mõ intelligit eẽ in.ſicut pꝑtʒ i exemplo cũ dicit᷑.cutis vltimꝰẽ finis coꝛꝑis.⁊ tñ eſt aliquid coꝛꝑis:nõ ergo eſt finis coꝛ pis ip̃e deꝰ.¶¶ Itẽ cũ finis ſit illud ad qð eſt motꝰ vt ha⸗ bet᷑.j.c.v.phicoꝝ.⁊ coꝛpus nõ moueat᷑ in cũ.nõ eꝛit fi nis deꝰcoꝛꝑis. aũt coꝛpus aliqð nõ moueat᷑ in deum patʒ.qꝛ omis motus aut eſt circulaꝛis.aut rectꝰ.aut ob liquꝰ.vtzʒ ex dyoni.de diui.no.vbi determinat ꝙ creatu re ſpũales⁊ intellectuales ? rõnales ſiue aiĩe.iſio tripli⸗ ci motu mouẽt᷑ ĩ de dicẽs.ſic ⁊ moueri ꝗdã diuini dicũ tur aĩmi circulaꝛit.quidã vniti nõ inchoãtibo ⁊ nõ ter⸗ minatis illumĩatõibo boni ⁊ optimi directi ᷣo qnq; ꝓue niũt in ſubiectoꝝ ꝓuidẽtiaʒ recta oia terminãtes obliq qꝛ 2, puidẽtes inferioꝛibo inreuerſibiłr manẽt i immuta⸗ bilitate.circa ĩmutabilitatis cauſale bonũ ⁊ optimũ iceſ ſanter circũeuntes. Poſt oñdit illud idẽ de aiabo vbi di cit ↄmẽtatoꝛ.celeſtibo eẽntijs quas etiã celeſtes ãgelicaſ q; vᷣtutes diuĩa noĩant eloꝗa.nil aliud eẽ ſbalit᷑ a ſãctis tradit᷑ pꝛibo.niſi ĩtelligibiles e ternos ĩceſſabileſq; motꝰ circa pᷣncipiũ oim a q̊ͥ⁊ ꝑ quẽ et ĩ qͥ?⁊ ao quẽ mouet᷑ ⁊ ſſ ſiſtũt. Eſt ei iſte circulaꝛis motꝰ celeſtiũ vpᷣtutũ circa ſuũ pᷣncipiũ ab eodẽ vicʒ icipiẽs vt a pᷣncipio ꝑ ipᷣm ꝑ caulaſ creatas curꝛẽs ĩ ipo vt in legibo naturalibo que ĩ ipo ſũt ex vtriſqʒ.quas egredi nec vult nec pt nec poſſe vultĩ ip ſũ vt ĩ finẽ rediẽs.⁊ i ſola intelligetia talis motꝰeſt.intel ligũt em ſe ab ipo eẽ ⁊ ꝑ ipᷣm ⁊ in ipᷣo intellectũ ſuuʒ mo⸗ ueri.⁊ nullũ aliũ finẽ pᷣter illũ ſe hẽe nõ ignoꝛãt.quid ob ſtat ne ſiłr intelligamꝰhuãnos intellectꝰcirca deun volui qm̃ ab ipo ⁊ ꝑ ipᷣm ſũt.Eodẽ nãq; ĩtelligibili circulo vol⸗ uunt᷑.pſertim cũ diuina eloquia boĩem ad imaginez dei factũ ꝑhibeat.cũ ergo nullo iſioꝝ modoꝝ moueat᷑ coꝛpꝰ aliqð i deũ.nec mouebat᷑ coꝛpus pꝛimi hoĩs.deꝰnõ eſt fi n is illiꝰ.¶ Si aũt diceret᷑ ꝙ alie creature mouent᷑ hoc triplici motu in ũ.qð videt᷑ velle dyoni.in eodẽ dicẽs ⁊ ſenſibiliũ in vniuerſo triũ motuũ ibi ex poſitoꝛ:⁊ ſenſi biliũ tres ait motꝰquos dixit. (1 B Contra reuera bñ det⸗ minat ibi tres eẽ motus ſenſibiles. ſeo nõ circa deũ. Vñ ometatoꝛ ibidẽ.docemur aũt itelligere ex his que de aia dieta ſũt.circulaꝛẽ quidẽ q ipᷣa ſenſibilia ſᷣm ꝓpꝛietates virtutes ⁊ qualitates oꝑat᷑.vt ignis calefaciẽs.2 aq fri⸗ gefaciẽs:oblique vᷣo que qũ tranſmigrant᷑ ſiue trãſmu⸗ tabir oꝑat᷑ vt ex aquis piſces ⁊ volatilia.⁊ virga moy⸗ ſi in ſerpẽte.⁊ his ſimilia. Poꝛro rectũ q rurſus in ꝓ⸗ pꝛia pꝛicipia recurꝛit.vt poſt diſſolutõʒ factoꝝ iteꝝ in elemeta que coꝛrupta ſũt reſoluunt᷑. Itẽ querit᷑ vñ eſt ꝙ; om̃ia appetunt deũ vt finẽ.¶ Pꝛeterea.hoc non videt veꝝ cũ ſint aliqua coꝛꝑa in quibo tota materia termiat ꝓ foꝛmã.ſicut ſunt coꝛꝑa ſuꝑceleſtia.vñ cũ ĩ talibo ſatis factũ ſit eoꝝ appetitui.nõ mouent᷑ ad aliqd appetenduʒ vt videt᷑. ¶ Rnſio ad p̃dictoꝝ euidentia eſt notãduz.q; cũ idem ſit diffinire ⁊ terminaꝛe finitũ ⁊ terminatũ:no⸗ mie fims ⁊ termini ↄcurꝛũt in idẽ. cũ ergo ſit terminus rei ꝑmanẽtis.⁊ rei ſuccedẽtis.⁊ rei depᷣaẽtis ſiue incli⸗ natis.eꝛit ⁊ tripłr dictꝰſinis.ſ.extẽſionis ſiue rei extẽte. opatõis.⁊ aꝓpetitus ſiue inclinatõis.finis aũt ex tẽſio⸗ nis rei eſt duplex vltimũ? ꝑs ſicut cutis coꝛꝑis ⁊ termi nus agri. ⁊ vltimũ ⁊ nõ ꝑs.vt punctꝰ eſt ꝑs linee.finis aũt oꝑatõis ſimpłr eſt duplex.quidã eſt ꝑ modũ efficiẽ⸗ tis ſiue ↄſumẽtis ſicut finis ↄbuſtionis cadele dicit᷑ ipſa ↄſumptio quõ finit᷑ panis ĩ madncãdo.quidã ẽ ꝑ modũ ↄſumẽtis ⁊ ꝑficiẽtis.ſicut ↄplementũ oꝑis vt cõſũmatio domꝰeſt finis domificatõis.finis vᷣo inclinatõis qꝛ qui⸗ dã eſt reſpectu apetitus mobilis.quidã reſpectu appeti tus motoꝛis.Reſpectu aꝓpetitꝰmobilis foꝛima eſt finis. reſpectu apetitus motoꝛis vtilitas eſt finis vłetiã hone ſtas. Scðm aũt ꝙ appetitus motoꝛis fert᷑ ad finẽ ſub fi⸗ ne.vtilitas eſt finis:qꝛ vtilitas eſt occaſio ducẽs in finẽ SEcðm aũt ꝙ fert᷑ ad finẽ vltimuʒ ſic eſt finis honeſtas. qm̃ boneſtũ eſt ꝓgter ſe apetibile.⁊ maxime illud ĩ quo ↄſiſtit laus ⁊ honoꝛ dei ꝗ eſt ſũme honeſtũ.⁊ hoc ẽ finis vltim?ꝗ ab oĩbo dr intẽdi.⁊ ꝓpter quã vniuerſa oꝑatꝰeſt dñs ꝓuer.x vj. Et ꝓpt hũc finẽ inter alia coꝛꝑa ſpãłr et pᷣcipue fecit deꝰcoꝛpus pꝛimi hoĩs.ſ.in laudẽ ſue potẽtie ſapie.⁊ bonitatis.laus aũt ſue potẽtie apꝑet in eiꝰcrea⸗ tõe ſiue ↄditõẽ.laus ſapie ĩ debita 2 ꝓpoꝛtionata ⁊ oꝛdi⸗ nata ſpẽ ⁊ coꝛꝑis ↄiũctõe.laus vᷣo bonitatis in eꝰglifia tõe.hec aũt dicta ſũt ꝑ axpꝛopꝛiatõʒ.Ex his ptʒ quõ de⸗ us fuit finis pᷣmi coꝛꝑis.ſ.ade ⁊ hoc euidẽtiꝰapꝑebit cõ⸗ ſequẽter.¶ Ad pꝛimũ ergo in ↄtrariũ dicẽdũ. ꝙ duplex ẽ appetitꝰ.quidã naturalis.ꝗdã deliberatiuꝰ.Delibera⸗/ tiuꝰeſt ex ↄgnitõe pᷣhabita.⁊ de iſto bñ oponit᷑. Aliꝰ do natural ⁊ iſtũ ht om̃is creatura.ſed quedã creatura hẽt eũ ad ↄtinuatõʒ ſui eſſe ⁊ ↄſeruatõʒ vt creature om̃es iꝛ rationales quedã vᷣo vltra hũc appetitũ addũt appetituʒ ad vnionẽ cũ deo. ſᷣm ꝙ poſſibile ẽ.⁊ hoc fit duobo mo⸗ dis vl imediate ſicut creature ſpũales.vł mediate ſicut coꝛpꝰ hũanũ quo mediãte aia vnit᷑ co ꝑ intellectũ ? af⸗ fectũ ipᷣiꝰaĩe.Iñ dyoni.de diui.no.c.j.oñdit quõ om̃ia deũ appetũt pᷣm ſuã capacitatẽ.⁊ in ipᷣm mouent᷑.ſ̊ diffe rẽter vt ſupꝛa dictũ eſt.ſ.intellectualia ⁊ rõnalia.Intel lectualia ↄgnitiue.rõnalia ſenſibilr.terꝛe viuẽtia ꝑ mo⸗ tũ viuificu inaĩata m habitudinẽ ſbalẽ. Uñ dicit intel lectualia ꝗdã ⁊ rõnalia appetũt eũ ſcienter ſubiecta vᷣo his eẽntiałr.⁊ alia Fm vitalẽ motũ ⁊ eẽntialẽ.⁊ ↄditio⸗ nalẽ neceſſitatẽ.¶.¶ Ad aliud dicẽdũ.qð illud vbũ phi.fi⸗ nis ẽ vltimũ rei ⁊c̃.pt᷑ ĩtelligi de fine 'm ꝙ dẽ reſpectu in clinatõis mobilis.eo mõ quo finis ⁊ ꝑfectio rei ſiue foꝛ ma in idẽ ↄcurꝛũt.vel etiã pt intelligi ita ꝙ ſit ꝑs rei eo⸗ dẽ mõ qͥ cutis ẽ finis hoĩis ⁊ termiꝰfinis agri ſic̃ tactũ ẽ ſicut hr in glo.j.thi.j.ibi.finis pᷣcepti eſt caꝛitas.Alio mõ dicit᷑ vltimũ finis rei ita ꝙ nõ ſit ꝑs rei.⁊ iſte eſt aliꝰ modꝰappellãdi finẽ. Vñ exẽplificat in magnitudine.ſiẽ punctus eſt finis linee nõ em eſt ꝑs linee niſi ſm ratõeʒ aut diſſinitõz. ⁊ hoc mõ methaſoꝛice pt᷑ deus dici finis ois creature.quia ſicut linea nõ extendit᷑ vltra punctuʒ q tñ non eſt ꝑs linee:ſic nullius cꝛeature appetitꝰextẽdit᷑ — — — — ð Nueſtio yltra illã ſũmã diffuſionẽ que eſt diuine boĩtatis.¶Ao aliud dicendũ ꝗ' ↄtingit moueri in den dupłr. mediãte alio.⁊ nõ mediate alio.ſiẽ ãgeli ⁊ aĩa. Angeli triplr ſcz circulaꝛiter. recte.⁊ obilque.eo mõ quo tactu eſt in oppo ſito. Silr aĩa tripłr.circulaꝛiter. recte ⁊ oblique. circu⸗ lariter qñ inueſtigãdo q̃i egrediẽs a ſe. intellectualr· q̃ſi ad puuctũ de quo exijt circulaꝛiter reſlectit᷑.⁊ in ſe vni⸗ ca ⁊ vnifoꝛmis facta manuducit᷑ ad vnũ ꝗ eſt ſine pᷣnci⸗ pio⁊ ſine fine. in quo eſt quaſi circulꝰ. Mouet᷑ recte qñ nõ in ſe reflectit᷑ ſ̊ ad exterioꝛa ꝓgredit᷑.⁊ ex eis ſim bolice ſurſũ agit᷑. ¶Monet᷑ ⁊ oblique.qñ nõ ſimpliei extẽ ſione.ſed quadã naturali inueſtigatõe mannancit᷑ i di⸗ nina que qꝗdẽ inueſtigatõ ᷣm ꝓprietates aut ↄditões aut effect? in creatura.dẽ quedã obligtas. ¶ Pꝛeterea. ſenſi⸗ bilia mouent᷑ in deũ ꝑ appetitũ ꝑticipatõis eſſe diuini.vt tactũ ẽ ſupꝛa.ſenſibiliter terꝛe naſcẽtia ꝑ motuũ viuificũ inaĩata ꝑ habitudinẽ ſubſtãtialẽ vt habet᷑ a dyoni· coꝛ⸗ pꝰ aũt pᷣmi hoĩs mouebat᷑ ĩ deũ nõ mediãte alio ↄſideꝛa tũ quo ad ſtatũ ↄditõis ⁊ mediate alio ſcʒ aima oſideꝛa⸗ tum quo ad ſtat ↄiunctõis. Dicendũ ꝙ cũ oĩa ꝑticipẽt diuinũ eẽ different ᷣm gradũ differentẽ ſue nature ſicut cetermin atũ eſt a dyoni. vbi ꝗnqʒ mẽbꝛa aſſignant᷑ ð p̃ mo mẽbꝛo planũ eſſ.ꝙ coꝛꝑi ade nõ ↄueniebat nec bna⸗ no coꝛpi ↄuenit.q̃tuoꝛ dᷣo alia ↄueniebãt ßᷣ different. qa vltimu ↄueniebat m ſe.alia tria ↄueniebãt ꝑ accidens hĩto rpectu a ſtatũ ↄiũctõis.i.Zota üli tres modi muendi ĩ den ↄueiebat coꝛꝑi ade ⁊ ↄuemiũt coꝛꝑi hano ꝑ accidẽs tñ qꝛ ñ rõe q coꝛpꝰſed rõne qua aia tũ. Sʒ ad⸗ Buc different.qꝛ duo mõi ſcʒ ſenſibilit ⁊ ꝑ motũ vitaleʒ ↄueniebãt quaſi ꝑ paꝛticipatõʒ.qꝛ hos actꝰaia ↄmuni⸗ cabat coꝛꝑi exercẽdo eas cũ coꝛꝑe ⁊ ꝑ coꝛpꝰ. Sed terciꝰ modꝰꝗ eſt moneri ſcient ſine ronabitr. ↄueniebat ꝑ re⸗ dundãatiã ſicut dicimꝰ.ꝙ paſſiones ſpũs redundãt ĩ coꝛ⸗ pus qð vnitũ eſt ſpũi.actões ſpũales ſiue gaudij ſiue do⸗ loꝛis miro mõ redundãt in coꝛpꝰvt exꝑientia docet.ſimi li mõ motus in deũ ſiue affectio in ceũ coꝛꝑi ↄuenit per quandã redundantiã. Vel poſſet dici ꝙ hic motꝰ? appeti⸗ tus in deũ pſonalis eſt.licʒ pᷣmo? ꝑ ſe ſit ipiꝰaĩe:tñ ꝗa coꝛpꝰ⁊ aĩa in eandẽ ↄcurꝛũt ꝑſonã.quodãmõ coꝛꝑi ↄue nit. ſicut intelligere 2⁊ hmõi ꝗ lũt actꝰꝑſonales.ſᷣm ꝙ diẽ phᷣus.q dicit aĩaʒ intelligere.nihil aliud diẽ qᷓ aĩaʒ terxe re vł eà ificaꝛe.⁊ iõ quodãmõ excellẽtioꝛi reſpectu alioꝝ coꝛꝑm coꝛpꝰpumanũ ꝑticipat ſũmũ bonũ.⸗ Ad boc qð obijcit᷑ nullo motu monet᷑ in deũ.ſ.neq; motu circula ri ⁊c. Sicendum ꝙ immo.quia motu circulari.motus aũt circulaꝛis eſt quando fit reflexio ab eodem in ideʒ. Vñ qñ aliꝗd mouet᷑ ꝑ appetitũ in deũ vt ꝑticipet eẽ diui nũ ꝑ ↄtinuatõʒz ſui eſſe.qꝛ in iſto appetitu fit reflexio ap⸗ petitꝰin ſe.dicit᷑ eẽ motus circulaꝛis. Vn omẽtatoꝛ ſuꝑ illud dy om.d diui.no.iiij:c. Et ſenſibiliũ in vniuerio triũ motuũ.dic cirenlaꝛẽ motũ eẽ qñ ſenſibilia ſᷣm ꝓpꝛi⸗ as vᷣtutes ⁊ qlitates oꝑant᷑vt ignis calefaciẽs⁊ aq fri⸗ ẽs. qꝛ vᷣo ignis calefaciẽs agit vt eẽ ſuũ ↄſeruet ⁊ ita af ectꝰagẽtis rflectit᷑ ſupꝛa ſe dẽ moueri circulaꝛit.Simli ter dicẽdũ n nlt e⸗ rũdendũ eſt ad obiectũ ꝑ in terẽptõʒ.¶ Ao qð ↄſeq̃nt qꝛit᷑.vñ ẽ ꝙ oĩa.i.oẽs creatu⸗ re cũ appetãt:? pt dici ſjin quoſdã.qꝛ eum tria ſint pᷣnci⸗ pia nature.ſ.materia foꝛma ⁊ puatio.ex ꝑte pᷣuationis eſt apetitꝰinſtinctꝰnaturalis in omi re deſiderãdi deü. qð nõ credo ꝓpter duo.pᷣmũ qꝛ nõ eſſet hec rõ vniuoca ĩ aiabo ⁊ agel. in q nulla ẽ puatõ ex ꝑte pꝛincipij naturał Scðm ẽ.qꝛ pꝛiuatõ nõ remãet in re.ſed eſt tm pᷣncipiuʒ in fieri quo ad ea tm̃ qᷓ ꝑ actũ nature educunt᷑.pt᷑ ̊ dici ſine pᷣiudicio.ꝙ rõ vniuoca q̃ꝛe dei apetitꝰ ineſt cuilibet creature eſt.qꝛ ex nihilo.Vñ qꝛ inditũ eſt vnicuiq; crea⸗ ture appetere ↄtinuatõʒ eẽ.qð ñ pt᷑ aligs aſſequi niſi ab eo a quo eſt oẽ qð eſt. ꝓpter hoc om̃ia appetũt illuo ſũmũ bonũ.a quo eſt nõ ſolũmõ eẽ:ſed ↄtinuatõ.⁊ pmanẽtia in eẽ de quo dyoni.de diui.no.iiij·c.pꝛĩcipiũ oĩm bonuz velud factiuũ ⁊ mouẽs oĩa.⁊ ↄtinens ea ꝓpꝛie pulcritudi nis amoꝛe 2 ſummũ oĩm ⁊ dilectiſſimũ velud ꝓfecti ſi⸗ lexxij. mũ cauſale. IJbi expoſitoꝛ.ſũmũ oĩm eſi de ſine finis.et oĩa ĩ munimentũ ↄpᷣpbendẽs ⁊ velut his ꝑ ipᷣm ꝓductis. Vñ ſiẽ̃ pꝛĩcipiũ oĩm vtpote actoꝛ oĩm dẽ.ita medietas vt dãs ſlatũ ad ↄſiſtendũ.r finitõ vt in volũtate ip̃ius fi nita ſũt. ⁊ que ſũt in quibo ↄuerſus eſt ſjm id quo etiã fi nalẽ eũ ait. vt initiũ exiſtentẽ ⁊ finẽ. Juxrta ſcm Yoh. in apoca.¶ Ad illud qð obijcit᷑ de illis quoꝝ appetitꝰ totꝰ? materie terminat᷑ ꝑ foꝛmã ſicut de coꝛpibo ſuꝑceleſtibo Dicendũ.qꝙ licʒ ſit terminatꝰapetitꝰ qtum ad eſſe. tñ appetũt ↄtinnatõz eſſe que a diftuſione lũmi boni eſt a q̃ eſt ↄtinuatõ ⁊ ↄſeruatõ rei ĩ eſſe.vt em dicit gre.cũcta ex nihilo facta ſũt.eorũq; eẽntia ad nibilũ tenderet niſi ea auctoꝛ oĩm manu regimis ↄtineret.oĩa g que creata ſũt ꝑ ſe ſubſiſtere nõ valẽt nec moueri.ſed intatũ ſubſiſtunt inqᷓtũ vt eẽ debeãt acceperũt. B ¶ Mueſtio octuageſima ſe⸗ cunda e coꝛpe pᷣmi hoĩs ꝓut ↄſiderat᷑ in eſſe. poꝛe pᷣmi hoĩs ꝓut oſiderat᷑ vt in fieri. mo inueſtigabit᷑ de ↄditõibo reſpiciẽti bo coꝛpus virile. Scðo de ↄditionibus leſpicientibo coꝛpꝰmuliebꝛe. Iẽ ð virili dẽ pᷣno quo ad peditũ eſt de cor Sequit᷑ de eaòẽ ꝓut ↄſiderat᷑ in eẽ. ꝛi eius conditiones intrinſecas. Secundo quo ad eius ex trinſecas. In prima parte. Pꝛimo agitur de vnitate il lius coꝛpoꝛia.Scðo de veritate.Lercio de digmtate et nobilitate. 4 Circa ↄditões illas coꝛpis que qꝗdẽ reſpici unt viritatẽ. tria pꝛicipalr querunt᷑. Pꝛimũ eſt ſi ↄgꝛue bat ex vno coꝛꝑe in ſpẽ bũana ꝓagaꝛe oim boĩm coꝛꝑa Scðm eſt ſi hoc decebat fieri. Lerciũ ẽ ſi ꝓpter hãc vni⸗ — tatẽ eſt maxĩa dilectõ ſpẽi hũane pluſq inter indiuidua aliaꝛum ſpecierum. lembeum pꝛimmm Rimo ẽg querit ſi ↄgruebat oĩa coꝛpa bu⸗ coꝛpꝰhumanũ ↄfoꝛmitatẽ h᷑ ad ſpm̃ ſᷣm ↄuenit ⁊ poſſibile eſt. cniꝰſignũ eſt: ꝙ coꝛ pus humanũ alteriꝰeſi figure ꝙ coꝛpꝰalioꝝ aĩal iũ. Tñ Maſilius exame.ix.pecudes om̃es teꝛrene ſũt.ob hoc i⸗ clinant᷑ ad terꝛã. Sed alia eſt plãtatõ celeſtis hõ:q quã⸗ tum habitu figure. taãtum dignitate diſtat a pecoꝛibo il⸗ loꝝ deoꝛſũ facies flex a eſt.vtrũq; ꝓſpectat.⁊ qð eiꝰlibi⸗ dini iocũdum eſt hoc ſectat᷑.tuũ vo caput ad celum ſem per erigit᷑ oculi tui ſuꝑna reſpiciunt.ↄſoꝛmitas aũt coꝛ 1 mana ꝓpagaꝛi er coꝛꝑe ade. ſic videt᷑. ꝑis cũ aia ſignũ ẽ ↄfoꝛmitatis ⁊ vnitatis ĩ oꝛdie ad vnũ 7 idem bonum. ⁊ ſignum indiuiſionis in beatitudine. conueniens ergo fuit ꝙ ſicut confoꝛmes erant in eſſe ⁊ ĩ oꝛdine ⁊ in diuiſione ex paꝛte finis.q conuenient ſiue ↄfoꝛmes eſſent ex paꝛte picipij.ſicut oẽs ſpiritꝰ ꝑficiẽtes coꝛꝑa humana ab vno ſpũ ꝓducũt ĩ eẽ¶ Itẽ in diuinis ꝑſonis eſt pceſſio pᷣmo ab vna ↄſequẽter a duabo:ſed er pedit humãe im ꝑitie.⁊ diuie ↄnẽit ꝓuidẽtie· ꝙ ad illa qᷓ in diuĩs ↄſiſtũt ꝑ illa q ĩ inferioꝛibo reꝑrunt᷑ manuduca tur. oꝑtuit ergo ꝙ illa emanatõ ꝑſonalis que eſt in diui nis in illis que heĩ innoteſcũt manifeſtaꝛet. Sed ñ po tuit cẽtius manifeſtaꝛi qᷓ i ꝓductiõe hoĩs.qꝛ i ꝓducti⸗ one angeli in eſſe.cum vnꝰex altero nõ ꝓcedat.nec in ꝓ⸗ ductiõe bꝛutoꝝ. ita cõpetenter.igit᷑ ⁊c. SItẽ dupler eſt pꝛĩcipium generationis hoĩs.actiuuʒ ⁊ materiale.acti uum aũt quoddam eſt vniuerſale oꝛdinatum a diuina ſapientia.ſicut ſol.ergo a ſimili videtur.ꝙ a diuina ſa piẽtia debuit aligd oꝛdinaꝛi qð eſſet pꝛincipiũ materia⸗ le vniuerſale dico. hoc nõ potuit eẽ niſi eẽt pᷣmꝰ hõ.er. go ⁊c̃.¶ Cõtra ĩ nulla lege licitũ fuit patrẽ otrahere cũ filia.filiũ cũ matre.cuius ratio eſt.quia filia ẽ de patre Fᷣm ꝓpagationem carnalem.et filius de matre.cum ergo pꝛima mulier condita fuit. vt eſſet pꝛimo viro in ad⸗ iutoꝛiũ ad multiplicandũ genus humanũ.a hoc in ↄtra ctu matrimoniali.videt᷑ ꝙ nõ debuit aliquo mõ ex caꝛne viri ꝓpagaꝛi.⸗;ᷣtẽ vt habet᷑ ab aug. hõ eſt aĩal ſociale. oↄueniebat ergo vt hmõi ꝓpꝛietatis oditio in foꝛmatõe pᷣ⸗ mi hoĩs ꝗ erat cauſa ⁊ pꝛincipiũ huiꝰ ſocietatis eſſet ex⸗ pᷣſſa.ſed melius eẽt expᷣſſa.ſi płes eẽnt limul ↄditi.qᷓ; vnꝰ tm̃ ſolitariꝰↄditꝰeẽt ex quo alij/ergo ⁊c.¶ Pꝛetereaa.ni⸗ mantiũ quedã ſũt ſoliuaga quedãa in ↄgregatiõe viuẽtia Sed aiantia que ſoliuaga ſũt nõ ꝓpagauit dñs ex vno coꝛꝑe h̊ multa ſił.cniuſinõi ſunt milui leones ⁊c̃.g̊ mul⸗ tofoꝛtius hmõi pła indiuidua facere debuit.⁊ eſt locus a maioꝛi.iQã ſi qd magis videbat᷑ facẽ ñ fac vt ſoliuaga ſolitaꝛia.nec qd minꝰvt hoieʒ ſolitaꝛiũ.vñ aug.x. de ci. dei.ca.ij.aĩantes ceteras. ſolitaꝛias ⁊ quodãmõ ſoli⸗ uagas ⁊ que ſolitudinẽ magis apetũt.vt.agle.milui.le ones ⁊c̃. Alias ↄgreges inſtituit q̃ ↄgregate atq; in gre⸗ gibo maluit viuere.vt colũbe.ſturni.cerui. damule.vtꝛũ qʒ tñ genꝰ nõ ex ſingulis ꝓpagauit ſed pla ſimul iuſſit ex iſtere. Pꝛeterea:ſi ↄueniẽs fuit ꝙ oẽs boĩes ꝓpagarẽt᷑ ex vno.videt᷑ ꝙ debebãt ꝓpagari ex muliere.q eſt vas cõ⸗ gruũ ꝓpagatõi tali.⁊ nõ ex viro. ¶ Rndẽdũ ꝙ młte ſũt rões pᷣter eas que tacte ſũt.quaꝛe ↄueniebat genꝰhuma⸗ nũ ꝓpagari ex vno nõ ex pluribo.quaꝝ vna ſumpta eſta ꝑfectõe ↄditõis reꝝ.Alia a ſacramẽtoꝝ expᷣſſione.Ler cia ab expeditõe meritoꝝ.Quaꝛta a ↄmẽdatõe diuinoꝝ iudicioꝝ. Perfectio ↄditõis ſumit᷑ a duobo.ſ.ab oꝛdine ĩ ꝓducẽdo.⁊ a ſufficiẽtia numerali ĩ multiplicãdo. Vna ergo rõ ſumpta eſt ab oꝛdine ꝓpagatõis. vt ſcʒ ſicut hõ mecdius eſt in oꝛdine inter ãgelos et aĩalia bꝛuta. ſic in mõ ꝓpagãdi oꝛdinẽ teneret eundẽ. ꝓpter hoc ↄneniẽs fu it cũ in ↄditiõe ſiue creatõe reꝝ oꝛigin aliũ ↄditi eẽnt an geli. ita ꝙ nullus ex alio cẽt ꝓggagãdꝰ:bꝛuta vᷣo ita vt o' a erãt ꝓpagãda ex duob. quod in genere hoĩm qð eſt me⸗ diũ tenẽs in oꝛdie.vnꝰeẽt ↄditꝰex quo alij ꝓgagarẽt᷑. Uñ aug.xij.de ci.dei.c.xxj.nõ eſt aꝛduũ videre multo fuiſſe meliꝰ quod factũ eſt vt ex vno hoĩe quẽ pꝛimũ ↄdidit mł tiplicaꝛet genus humanũ.qᷓ ſi id inchoaſſet a płibo.ã cũ aĩantes alias ſalitaꝛias ⁊ quodãmõ ſoliuagas.i.que ſolitudinẽ appetũt.ſic ſũt agle milui leões lupi ⁊ qᷣcũq; ita ſũt.alias vᷣo ↄgreges inſiituerat atʒz ĩ gregibo maluit viuẽ.vt ſũt colũbe.ſturni.cerui.damuile.⁊ cetera hmõi: vtrũq; tñ genus nõ ex ſingulis ꝓpagauit. ſed plła ſimul iuſſit exiſtere. hominem vᷣo cuius naturam quodammo⸗ do mediam cũ angelis beſtijſq; ↄdebat vnũ ac ſingulum creauit.i Itẽ ꝑfectio qᷓtũ ad ſufficiẽtiã numeralẽ in mł⸗ tiplicãdo oñdit᷑ in hoc.ꝙ ſicut vir ꝓceſſit in eẽ a ſola mu liere.ſ.xpᷣc a beata vᷣgine.tã viri qᷓ; mulieres a duobo:ni ſi mulier ꝓceſſiſſet a ſolo viro.nõ eẽt numerꝰſufficiẽs ad multiplicatõʒ.in hoc ergo ꝙ a pꝛimo viro ꝓceſſit mulieꝛ ſine mulieris adiutoꝛio.fuit ſufficientia ĩ multiplicatõe Vñ anſ.ij. Cur deus hõ.viij.c.quatuoꝛ mõis poteſt deꝰ hoĩem facere vicʒ aut ð viro ⁊ femina.ſicut aſſiduꝰ mõ⸗ ſtrat vſus.aut nec de viro nec de femĩa.ſicut creauit adã aut de viro ſine femĩa ſicut fecit euã.aut ð femiĩa ſine vi ro.ꝙ nõ dũ fecit.vt igit᷑ hũc q; modũ pᷣbet ſuo ſubiaceꝛe poteſtati.⁊ ad hoc ipᷣm opꝰdilatũ eẽ:nil ↄueniẽtiꝰ q; vt ð femia ſine viro aſſumat illũ hoĩeʒ quẽ querimꝰ.¶X. Itẽ alia rõ ſumit᷑ a ſacramẽtoꝝ expᷣſſione.⁊ hoc ſumit᷑ a du obo. Pꝛimũ eſt ſacramẽtũ ſiue ſignatiuuʒ ſpũalis ꝓpa⸗ gatiõis a ſcᷣo adã.vt ſicut pꝛimꝰadã fuit pꝛincipiũ oĩm pᷣcedentiũ ĩ eẽ caꝛnali ꝑ generatõʒ carnalẽ.ita adã ſcõꝰ ſ.xpᷣc:fuit pᷣncipiũ oĩm pcedentiũ ineẽ ſpũali ꝑ genera⸗ tõeʒ ſpũalem.lñ.j.coꝝ.xv.Factus eſt pꝛimus hõ adã ĩ aiaʒ viuẽtem:nouiſſimus adã in ſpm̃ viuificãtẽ.Glo. totũ genus humanũ quodãmõ ſunt illi duo ſpẽs.ſ.pꝛi⸗ mus adã ⁊ ſcðs. quia ex illo ſunt nati: ex iſto renati.et ideo vterq; dicit᷑ pater generis humani.⁊.v.ad ro.adã eſt foꝛma futuri.Glo.ſicut iſte pater oĩm ſᷣm caꝛnẽ. ſic rxypc eſt pater. oim m fidem. Scdm eſt ſacramentũ ſpi⸗ ritualis vnionis.vt ſcʒ ſicut adam ⁊ eua quaſi vnũ coꝛ⸗ pus caꝛnale erãt.qꝛ mulier foꝛmata fuit de viro.ſic xpᷣe ⁊ ecclia quaſi vnũ coꝛpus ſpũale ſunt.q; eccleſia de ipᷣo foꝛmata eſt.Ephe.v.membꝛa ſumus coꝛpis eiꝰ⁊ de car⸗ ne eiꝰ⁊ de oſſibo erꝰ. Glo.in cuius rei ſignũ adaʒ ꝗ eꝛat foꝛma futuri.cũ ð coſta ſua factã mulierẽ vidiſſet.j.geñ. dixit. hoc nũc os de oſſibo meis ⁊ caꝛo de caꝛne mea eſt. Itẽ ratio tercia ſumit᷑ ab expeditiõe meritoꝝ.⁊ q̊ ſu⸗ mitur a duobus. Pꝛimũ eſt cõmendatio vnitatis.ſ.du⸗ plicis membꝛoꝝ adinuicẽ.⁊ membꝛoꝝ cũ capite.De pᷣ⸗ ma aug.xij.de ci.dei.c.xxj.hoĩeʒ vnũ ac ſingulũ creauit. nõ vtiq; ſolum ſine hũana ſocietate deſerendũ.ſed vt eo medio vehemẽtius ei cõmendaꝛet᷑ ip̃ᷣius ſocietatis vni⸗ tas vinculũqʒ ↄcoꝛdie.Sed nõ tm̃ inter ſe nec ſimilitu⸗ dinem veꝝetiã ↄgnatiõis affectu hoĩes necteꝛent᷑. quã⸗ do nec ip̃am ꝗdẽ feminã copulãdã viro ſic ipᷣm creare il li pla cuit: ſed ex ip̃o vt ome ex hoĩe vno diffundeꝛet᷑ genꝰ humanũ.Se ſcdᷣa aug.xxj.de ci.dei.c.xxij.vt exoꝛdio ge neris humani de latere viri doꝛmiẽtis coſta vetracta fe⸗ mina fieret.xpᷣm ⁊ eccłiam tali facto iam tunc ꝓphetari opoꝛtebat.ſopoꝛ quippe ille viri moꝛs erat xpᷣi.cuius ex⸗ animis in cruce pẽdentis latus lancea pfoꝛatuʒ eſt.atʒ inde ſãguis ⁊ aqua fluxit.que ſacramẽta eẽ nouimꝰqui bus edificat᷑ eccleſia.i ã hoc etiã verbo ſcriptura vſaẽ vbi nõ legit᷑ foꝛmauit aut finxit.ſed edificauit eam mu⸗ lierem. creatura ergo dei femĩa ſicut vir.ſed vt ð viro ſi⸗ eret vnitas cõmẽ data eſt.vt aũt illo mõ fieret.xpᷣc⁊ ec⸗ cleſia figurata eſt. Scdðm eſt incitatio caꝛitatis ſiue ami cicie. Aug.ð bono cõiugali in pꝛicipio.Oñ vnuſquiſqʒ hõ humani generis ꝑs eſt ⁊ ſociale quidã eſt hũana na⸗ tura.magnumqʒ ha bet naturale bonũ.vim q; amicitie ob hoc ex vno deus voluit om̃es hoĩes cõdere. vt in ſua ſocietate nõſola ſimilitudine generis.ſed etiã cognatio nis vinculo tenerentur. Et.ij.ſen.xxviij.di. ideo ex vno hoĩe om̃es eẽ voluit deus.vt dũ ab vno cognoſcerẽt ſed eſſe.om̃es ſe quaſi vnũ amarẽt. Itẽ quarta ratio ſumi tur a ↄmẽdatõe diuioꝝ iudicioꝝ.⁊ hoc a duobo. Pꝛimũ eſt hu milis ſublim atio.i.ſublimatõ hoĩs pᷣmi ad excel⸗ lentiã imaginis dei. Scðm eſt ſuꝑbi.i. Dy abili ↄfuſio.ð his duobo.ij.ſen.xviij.diſ.Ahi dẽ hic attendẽdũ ẽ.quaꝛe nõ creauit ſimul viꝝ ⁊ mulierei ſicut angelos.ſed pꝛiꝰ v irũ ⁊ deide mulierẽ de viro. Ideo.ſ.vt vnũ eẽt generis humani pꝛĩcipiũ.quatinꝰin hoc et ſuꝑbia dy aboh ↄfũ⸗ deret᷑ ⁊ hoĩs humilitas dei ſim ilitudie ſublimaret᷑.dya bolꝰ quippe aliud a deo pꝛicipiũ eẽ cupicrat. ideoqʒ vt eiꝰ ſu ꝑbia retunderet᷑.hic hõ in munere accepit.qð dya bolus puerſe raꝑe voluit. ſed obtinere nõ potuit.⁊ hoc imago dei in hoie apꝑuit/qꝛ ſicut deꝰ omibo rebus exti tit pꝛicipiũ creatõis.ita homo oĩbo hoibo pꝛincipiũ ge⸗ neratiõis.⸗ Ad pꝛimuʒ ergo dicendũ.ꝙ in ter generan⸗ tes genitos ſiue ꝑentes ⁊ pꝛoleʒ eſt oꝛdo pꝛioꝛis a d po⸗ ſterius .inter generantes eſt oꝛdo paꝛitatis.ꝑentes em̃ ſunt comites generationis.ſi ergo altera pſona ꝑentuʒ ↄueniret cuʒ pꝛole ſua.in oꝑe generatõis ſoꝛtirent᷑ oꝛdi nem paꝛitatis exiſtẽtes in ordine pꝛioꝛis ad poſterius.2 tia ofunderet᷑ oꝛdo generatõis. ꝓpter hoc copula coniu galis nõ ſuſtinet᷑.neqʒ in lege aliqua ſuſtinebat᷑ int pa⸗ rentes ⁊ pꝛolem. Ratio aũt quare nõ ſuſtinebat᷑.nõ fu⸗ it ſolummõ qꝛ pꝛoles ſumpſit oꝛiginẽ materialẽ a parẽti bus:ſed qꝛ paꝛs illa ſiue poꝛtio ex qua erat oꝛiginalit ꝑ coy tũ deſcindebat᷑.oꝛdo em̃ paꝛitatis q̃ eſt inter generã⸗ tes ⁊ pꝛioꝛis ad poſterius inter ꝑentes ⁊ pꝛolem.maxie eſt ex cooꝑpatione generantium in deciſione ſeminis. q̃ mediãte diſponit᷑ ſemen neruis ↄuenient ibo.⁊ dbita aꝛ monia ad oꝛganiʒ ationem ⁊ ꝑ ↄſequẽs ad ſuſceptioneʒ infoꝛmatõis aie rationalis. illud aũt coꝛꝑis ade d quo foꝛmata fuit eua nõ fuit diuiſa ab ipᷣo hoc mõ. ꝓpter qð nõ eſt ſimilitudo inter euam ⁊ adain que eſt inter patꝛẽ ſiliã.¶¶ Ad aliud quod obijcit᷑ ꝙ melius eſſet expꝛeſſuʒ qꝙ homo eſt aĩal ſociale : ſi plura indiuidua ſimul eſſent lheg hinten eſge nnn ſtoſt Pene ſueeni gnig⸗ nane micite tinſun Gto ero t ſe⸗ ſumi imi rcel⸗ o,5 uane d geris oin toe Gzet 9 pboe noagt iie eran⸗ o⸗ esen entuz kondi ius. conin ntpr hoͤft vanii gli ett⸗ nnit ſ. na nez 1o 6 ti ſ; nt Mueſtio condita ⁊c. Dicendũ ꝙ etſi foꝛte citiꝰnon tñ meliꝰ.ĩmo minꝰ bñ qꝛ cũ ſocialitas ſiue ſocietas aĩalis ſemꝑ ꝓue⸗ nit ex ↄuenientia aliqua naturali.magis aũt ↄueniunt quoꝝ eſt ↄſoꝛmitas ſiue ↄueniẽtia in notura ꝓinqua.ſi cut fuit pꝛimoꝝ parẽtuʒ:q; quoꝝ eſt ↄuenientia genera lis ſiue in natuꝛa remota. cuiuſmodi eẽt int illos ſi eẽnt ſimul oditi de limo.Rñdendũ eſt eꝛgo ad obiectũ ꝑ int⸗ emptõeʒ. 4Ad alið dicẽdũ ꝙ ĩ aĩiantibo dupler ↄcreatꝰ eſt appetitꝰ.ſcʒ generatõis indiuidui.⁊ multiplicatõnis ſpẽi. In ſignũ pꝛimi quedã ſunt aĩantia ſoliuaga.cuiuſ modi ſunt pᷣdaria omia.meliꝰ em ꝓuident ſibi ſolitarie incedẽdo qᷓᷓ ſi ogꝛegata incederẽt.pter ſcdᷣm tẽpoꝛe coy tus ↄueniũt. Vnde Maſiliꝰ libꝛo.viij.exame.quedã ſũt aĩantes ↄgregales exceptis pꝛedatricibo quoꝝ nulla cũ alijs pᷣter coytũ ſociat᷑. Alie ſunt coĩter viuẽtes vt colũ⸗ be.ſturni.graculi.qꝛergo in his aiantibo intẽdebat do⸗ minꝰſpaliter ſaluatõeʒ ſpẽi ad oꝛnandũ terꝛã ⁊ nõ indi⸗ uiduoꝝ pꝛincipalit᷑.õ em̃ eſt deo cura de bobo.in bũa na vo ſpecie maxime ciꝛca indiuiduũ feꝛebat᷑ intentõ do mini:ideo illũ fecit dñs ſolitariũ.2 illa plura in ſignuʒ ꝙ intẽtio dinina erat ꝑ ſe ⁊ pꝛincipalit᷑ circa ſalutẽ indi uiduoꝝ iniꝙtuʒ hmõi.i.vt in ſingulis ſaluaret᷑ diuinuʒ eſſe ⁊ ꝑpetueret᷑. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ptz rñſio ex di⸗ ctis.qꝛ ꝙ pꝛimꝰhomo ↄditus fuit ſolitariꝰ ⁊ poſt factuʒ adiutoꝛiũ ſiłe ſibi de ipo Geñ.ij.cauſa fuit amicitie tazʒ in pꝛimis parentiboqꝙᷓ in poſteris vt ex dictis ptʒ.Quia vt dicit augu.de bono ↄiugali.ob hoc ex vno voluit deꝰ omnes hoĩes ↄdeꝛe.vt in ſua ſocietate nõ ſola ſiłitudine generis:ſed etiã cognatõis vinculo tenerent᷑. Ao hoc qð vltimo querebat᷑.dicẽduʒ ꝙ ↄueniẽs fuit vt ſexꝰeſſet pꝛincipalioꝛis qui hũani generis debebat eſſe pꝛincipiũ Ad boc quod obijcit᷑ ꝙ mulier eſt vas ꝓpagatõis. Dicen dum ꝙ hoc verum eſt q;tum ad illos qui coytu ſeminis ex viro ⁊ muliere Pagantur. G (Membrüſecungan 1 Einde querit᷑ ſi cõueniebat ex vno homiĩe 1 totũ genꝰhũanũ ꝓpagari ꝓpter cauſã mu tue dilectõis?! ꝙ ſic: videt᷑ ex illo verbo.ij. ſentẽ.di.xviij.c. In eodẽ quoq; paradiſo ⁊c̃. Ex vno homie voluit de om̃es eſſe.vt dum cognoſce rent ſe ab vno eſſe:omes ſe quaſi vnũ amarẽt.Ratio hꝰ eſt.qꝛ ſiłitudo eſt cauſa amicitie ſiue amoꝛis Ecẽci.xiij. Omne animal diligit ſibi ſimile.ſic ⁊ om̃is hbomo ꝓxi⸗ mum ſibi ↄueniẽs ꝗ̊ fuit vt dñs omes bomies ex vno ꝓ⸗ duceret:quos a ſeinuicẽ amari voluit.¶ Itẽ cauſa ime diatiſſima ⁊ ꝓrima amoꝛis ẽ cõfoꝛmitas ſiue ydẽptitas nature cuiꝰ ſignũ eſt.ꝙ vbi ẽ ſũma ydẽptitas nature vt in diuinis ꝑſonis:ibi eſt ſũmꝰamoꝛ.Vlolẽs ergo deꝰho⸗ mines a ſeinuicẽ amari.nõ ſine ↄgruẽtia ⁊ ratõne:vt in quadã vnitate ꝑſiſterẽt.⁊ ex hoc ſeinuicẽ magis dilige⸗ rent.om̃es ex vno in eſſe ꝓduxit.¶ Cotra vnitas ꝑquã ex vno coꝛꝑe pꝛodeũt ⁊ educũt᷑ alia. eſt vnitas carnalis ergo erit radix ⁊ cauſa carnalis amoꝛis.igit᷑ ſi ideo vo⸗ luit dñs om̃ia coꝛꝑa hominũ ex vna ꝓpagari carne vt ſe amarẽt. videt᷑ ꝙ deꝰ voluit vt ſe homies amarẽt carnali ter. qð nõ eſt verũ.cũ dicit᷑ Math.x.Mon veni pacem mittere ſed gladiũ.veni em̃ ſeꝑare hoĩeʒ aduerſus pr̃eʒ ſuũ ⁊ filiũ aduerſus matrẽ ſua.q¶ Itẽ amoꝛ carnalis eſt impedimẽtuʒ amoꝛis ſpũalis.nõ &ᷓ debebant oẽs hoĩes ab vno ꝓpagari.vt maioꝛi effectu carnali adinuicẽ ople ctent᷑.cuʒ hmõi affectu amoꝛis impediat᷑ amoꝛ ſpũalis. Itẽ ſi amoꝛ pntie xpᷣi coꝛpalis diſcipulos eiꝰreddidit nõ ydoneos ad gr̃aʒ ſpũſſcti multofoꝛtiꝰ glibet amoꝛ q⸗ rũlibet oↄfoꝛmiũ natura vel generis ꝓpinꝗtate.Sʒ amoꝛ pñjtie xpᷣi coꝛꝑalis diſcipulos reddidit nõ ydoneos. vñ Johᷣ xvj. QAiſi ego abiero ꝑaclitꝰnõ veniet ad vos.glo. Aõ ꝙ poſitꝰĩ fra nõ poſſit dare:vᷣ qꝛ nõ ſũt ydonei acci⸗ pere niſi eũ ſᷣm carnẽ deſiſtãt noſſe.̊ nõ ẽ diuie ꝓuiden tie cuiꝰẽ oĩm ſaluti puidẽ aligꝗd facẽ.vñ alig reddũt᷑ nõ lxxxij. ygdonei ad gr aʒ ſpũſſcti.hoc aũt facit amoꝛ hoĩm quoꝛũ cũq; ſit. ⁊c.i¶ Stẽ odiũ ꝓpinquoꝝ expedit ad vite ꝑfe⸗ ctionẽ.igit᷑ amoꝛ ĩpedit pᷣma ptz Luce.xiij.Si gꝗs venit ad me ⁊ nõ odit patrẽ ſuũ ⁊? ma.⁊ vxo.⁊ fi.⁊ fra. adhuc aũt ⁊ aĩaʒ ſus.nõ põt meꝰ eẽ diſcipulꝰ.Ecce ꝙ odio ꝓ⸗ pinquoꝝ expedit ad vite ꝑfectõʒ. p̊ nihil debebat fieri a ſũma bonitate ꝙ iſtud bonũ ĩpediret.nõ igit᷑ ↄueniebat vt pᷣmꝰhõ aliqͥ mõ factꝰeſſet.qͥ illuo bonuʒ ĩpediret᷑.ſ̊ ſi factꝰeẽt mõ aliquo qͥ exataret᷑ ad amoꝛẽ ꝓximoꝝ ipedi⸗ ret᷑ iſtud bonũ.̊ ⁊c.¶ Rñdeo ꝙ ↄueniẽt᷑ oꝛdinauit de us vt oẽs hoĩes ex vna ꝓdirẽt oꝛigine.vt ex hoc magis excitarẽt᷑ ad mutuã dilectõem.qꝛ em̃ via dilectonis ſiue amoꝛis gradit᷑ ĩ patria.ꝓuidit pꝓuidẽtia diuina hũano generi ĩ multis q̃ ĩm ad amoꝛẽ excitãdo ex ꝑediũt ĩ hac via.vnũ eſt ydẽptitas oꝛiginis.aliud ẽ ſuſtẽtatio eodeʒ cibo ſpũali.de quo.j Coꝛin.x.lbi loquit᷑ de pribo nr̃is dicit omnes eandem eſcam ſpiritualem manducauerũt ⁊ oẽs eundẽ po:ũ ſpũalẽ biberũt.qꝛ illis datuʒ eſt manu de celo Exo.xvj.ſic nobis coꝛpꝰ xpᷣi. YJoh.vj.patres nr̃i maducauerũt mãna ĩ teſto ⁊ moꝛtui ſũt. hic ẽ panis de celo deſcẽdẽs.vt ſi ꝗs ex ipGᷣo màducauerit ñ moꝛiet᷑.Ali ud eſt cohabitatõ ĩ eadẽ domo.aliud ẽ ſubiectõ vni dño. aliudẽ vmtas ſacramẽtalis.de his cipꝛianꝰ. Vnũ coꝛpꝰ vnꝰſpũs.vna ſpes vocatõis nr̃e.vna fides.vnꝰdñs.vnũ baptiſma.⁊ quõ multi radij ſũt ⁊ vnũ lumẽ.⁊ multi ar⸗ boꝛis rami ſ̊ vnũ robur.vnũ tenaci radice fecundatũ.⸗ quõ de fonte vno riuuli plurimi deſluũt 1 numeroſitas licʒ diffuſus videat᷑ exundãtis copie laꝛgitate:vnitas tñ ſeruat᷑ ĩ oꝛigine.qð quidã tam veꝝẽ de coꝛꝑe pᷣmi hoĩs qꝙ́xß de eccłiaſtica vnitate.¶ Ad argumẽtũ in cõtrariũ di cendũ ꝙ triplex eſt amoꝛ carnalis ſcʒ naturalis.⁊ ſpũa⸗ lis.de carnali dilectõe YOſa.lvij.dilataſti cubile tuũ ⁊ pe periſti cum eis fedus.dilexiſti ſtratuʒ eoꝝ manu aꝑta 2 oꝛnaſti te regio vngẽto.de naturali.ij Reg.j. Sicut mr amat vnicũ filiũ ſuũ ita ego te diligebaʒ dixit dauid de Jonatha.de ſpũali Joh.xv.hoc ẽ mãdatũ meum vt dili gatis ĩuicẽ ſic dilexi vos. Vnitas at᷑ carnis ꝓpagate ad h fuit vt ſe mutuo diligerẽt hoĩes.nõ carnalit ̊ natura liter ⁊ ꝑ natuꝛalẽ amoꝛẽ inducẽt᷑ ſpũalis.nõ q̊ oĩs amoꝛ carnis carnalis ẽ.ſiẽ̃ nec amoꝛ ſpũs ſpũalis ẽ. Amoꝛ at carnalis ꝗ eſt libidinoſus ſic inoꝛdiata affectõ carnalis eſt quã xpᷣc venit enacuare. Ex his patʒ rñſio ad pꝛima duo obiecta.qꝛ amoꝛ carnalis ꝗ ẽ pure naturalis ⁊ nul lo mõ libidinoſus.ſpũalẽ nõ impedit ſpũalezʒ.dico ſim⸗ plicit᷑ ⁊ abſolute.nõ vt ponit gradũ ꝑfectõnis.hmõi em foꝛtaſſe ipedit vt infra patebit.õ hmõi amoꝛ iĩpedit amoꝛẽ ſpualẽ ſimplicit.ſᷣ potiꝰ ad illũ diſponit vt qͥ ꝑfi⸗ ciendꝰeſt.nec huic amoꝛi contradicit᷑ a ſacra ſcriptura. Vngde greg.in omeł.quadã ſuꝑ illud Joh.xvj. Hoc eſt pꝛeceptũ meũ dicit. Sunt nõnulli qui diligũt ꝓximos ſed ꝑ affectum cognationis ⁊ carnis.quibo in hac dile⸗ ctione ſacra eloquia nõ ↄtradicũt.¶ Ad illud qð obijci tur ꝙ amnoꝛ pñtie coꝛꝑalis xp̃i reddidit diſcipulos non ydoneos ad gr̃am ſpuᷣſſancti ⁊c̃. Dicenduʒ q; diſcipuli qñ dñs ꝓmiſit eis ſpm̃ſanctũ YJoh.xiiij.habebãat ſpuꝛitũ ſanctũ.ſ̊ nõ in illa habũdãtia gr̃e in quo erat habituri. Vnde aug.ſuꝑ illuo Yohᷣ.xiiij. Si dili.me.man.me.ſeꝛ. ego ro.pa.⁊ aliũ pa.da.vo.iam habebãt ſpm̃ſanctuʒ diſcipuli qnẽ dñs ꝓmittebat.ſine quo eũ dñm nõ dice⸗ bant:nec tñ adhuc eũ habebãt ſicut dũs ꝓmittebat.ha⸗ bebãt itaqʒ minꝰ.dandꝰ erat eis ampliꝰ.habebãt occul⸗ te acceptuꝛi erãt manifeſte.qꝛ H̊ ad maiꝰdonũ ſpũſſancti ꝑtinebat.vt eis ĩnoteſcẽt ꝙ habebãt.qꝛ ̊ ad hoc ꝙ diſci puli eſſent ydonei ad illã habũdãtiã gre ſpũſſancti quã erãt recepturi.opoꝛtuit ꝙ eſſent eleuati qᷓ;tum ad intel⸗ lectum.⁊ abſtracti qtum ad effectũ a dilectõne carnali ſiue ſenſibili.⁊ q oĩno ↄuerſi ad pꝛimã veritatẽ ⁊ ſũmã bonitatẽ.vnde opoꝛtebat ꝙ eſſet eis ſubtracta pꝛeſentia xpᷣi coꝛpoꝛalis.in qua maxime delectabantur ᷣm bomi neʒ exterioꝛem.vt illa ſubtracta quaſi omnino eleuarẽ⸗ tur a Zuerterẽt᷑ ad ipᷣam deitatẽ.in qua delectarent᷑ ̃ᷣm hoĩem interioꝛẽ. Amoꝛ q̊ pñtie coꝛꝑalis xpᷣi nõ reddidit eos nõ ydoneos ad gram ſpũſſancti.łᷣ̊ fecit illos minus ydoneos ad habũdantiã gre ſpũſſancti. Si aũt obijcit᷑ ad h̊ ꝙ amoꝛ pñtie coꝛꝑalis xpᷣi reddidit eos minꝰ ydo neos ad illã habũdãtia gre:multofoꝛtiꝰ amoꝛ ꝗcũq; q̃n tũcũq; ſit ↄfoꝛmiũ ĩ nata vł generis ꝓĩꝗtate idẽ faciet ergo amoꝛ naturalis de quo querimꝰ ẽ boni impedimẽ⸗ tum.ẽᷓ nõ ↄueniebat ⁊c. Diceduʒ ꝙ ſicut timoꝛ qui ẽ in troductiuꝰamoꝛis nõ ſtat cũ ꝑfecta caritate.j.ioh.vlti. ꝑfecta caritas foꝛis mittit timoꝛẽ.ĩmo impedit quodã⸗ modo ꝑfectõeʒ caritatis.ſicut quodãmodo amoꝛ natu⸗ ralis pᷣparat ⁊ diſponit ad amoꝛẽ gratuitũ ſiue ſpũaleʒ tamẽ qnq; accidit ꝙ impedit ꝓgreſſuʒ ad ꝑfectõeʒ amo ris ſpuũalis ſi nimis adhereat.vnde ſicut decet diuinam bonitatẽ qñq; incutẽ timoꝛẽ.vt illo mediate pᷣparetur ti mens ad amoꝛẽ ⁊ illo introducat᷑.ſicut vult aug. licet ti⸗ moꝛ nõ ſtet cũ amoꝛe ꝑfecto.iĩmo ꝓgreſſuʒ ad illũ impe dit:ſic ↄuenit diuinã bonitatẽ inter hoĩes amoꝛẽ mitte⸗ re natuꝛalẽ.vt illo mediãte diſponant᷑ ad ſ puũaleʒ. qᷓuis eo qñq; impediat᷑ ꝓgreſſus ad ꝑfectõeʒ amoꝛis ſpũalis 120 eſi ergo incõueniẽs deũ in ↄditõe hominũ aliꝗd fe⸗ ciſſe vnde excitarent᷑ ad amoꝛẽ naturaleʒ.quis eo qñq; tardat᷑ ſiue impedit᷑ ꝓgreſſus ad ſtatũ caritatis ꝑfecte. 4¶ Ad vltimum qð obijcit᷑.ꝙ odiũ ꝓpinquoꝝ expedit ad vite ꝑfectõeʒ. Dicẽduʒ ꝙ ẽ odiũ ꝑſone ⁊ illud odium nõ expedit ſ̊ impedit.⁊ eſt odiũ vicij ſiue malicie.⁊ Gq odiuʒ nõ eſt ↄtrariũ amoꝛi naturali ad quẽ inuitamur ex hoc ꝙ ſumꝰab vno pꝛincipio.vnde AUug.ſuꝑ illud luce.Qui venit ad me ⁊ non odit ⁊c̃.dicit.Si vim pᷣcepti ꝑpendi⸗ mus vtiq; agere ꝑ diſcretõneʒ valemꝰ.vt eos qui nobis carnis cognatõne ↄiuncti ſunt.⁊ quos ꝓximos nouimꝰ diligamus.⁊ quos aduerſarios in via dei patimur obe diendo ⁊ fugiendo neſciamus.q. em̃ per odium diligit᷑ qui carnaliter ſapiens dicitur. dum pꝛaua nobis ſugge rit non auditur. embꝛum tercium Einde queꝛit᷑ vtrum ꝓpter hanc vnitatem magis ſe debeant diligere indiuidua hu⸗ ius ſpeciei homo.qᷓ; indiuidua aliarũ ſpe⸗ cierum. E ſic videtur ex rationibo pꝛeta⸗ ctis.ſimilitudo em̃ eſt cauſa dilectionis. vnde Ecci.xiij Hmne animal diligit ſibi ſimile ſic ⁊ omnis homo/ꝓxi⸗ muʒz. ſic omnis caro ad ſimile cõiungit᷑.⁊ omnis homo ſimili ſibi ſociabit᷑. Si ergo inter indiuidua huiꝰſpeciei homo eſt maioꝛ ꝓpinquitas ⁊ ſimilitudo ꝙᷓ inter indiui dua alterius.⁊ hoc eſi ratione ↄuenientie ⁊ ſimilitudis de qua bic intendimꝰ.ergo ⁊c.¶ Item hoc patet ꝑ hoc ꝙ ĩ diuinis ꝑſonis vbi eſt ſũma ſimilitudo eſt ſummus Contra.vnũ diuidit᷑ ſicut ⁊ idem.erit ergo diuidere num genere.ſpecie.numero:ſed indiuidua huiꝰſpeciei homo.ſunt vnuũ genere ⁊ ſpecie ⁊ vnuʒ numero.ſimilit᷑ q indiuidua aliarũ ſpecierũ.nõ ergo eſt maioꝛ idempti⸗ tas vel vnitas inter indiuidua hominis q inter indiui⸗ dua alterius ſpeciei.Si ergo ratõe vnitatis aut idẽpti⸗ tatis eſt dilectio.non erit maioꝛ inter homis indiuidua Apter vnitatem iam dictã:qᷓ inter indiuidua alteriꝰ ſpe ciei.ꝗ Pꝛeterea maiꝰſignũ affectõnis videmus in indi uiduis ꝗbuſdã quoꝛũdã aĩantiũ.vtpute galline ⁊ alioꝛũ multoꝝ.que erga pullos ſuos plus afficiũtur q; indiui⸗ dua ſpeciei ratõnalis.⁊ ſic videt᷑ q ꝓpter vnitatẽ iam di ctam nõ ſit maioꝛ dilectõ inter indiuidua huiꝰ ſpẽi hõ. q̃ inter indiuidua alteriꝰſpeciei.¶ Pꝛetea ſuppoſito ꝓ in vna ſpecie angeloꝝ ſint multi angeli.non eſt dubium quin ſe plus diligãt q; indiuidua homĩs:a tñ nõ eſt vnꝰ ab alio. Iteʒ nõ videt᷑ ratõ quare hec indiuidua debeãt ſe maioꝛi affectu diligẽ qꝛ deſcendũt ab alino qꝛ hac ratõe adã ⁊ eua ⁊ alij hoies ſe magis dilexiſſent qꝛ fuer̃t 62 q¶ Item iſtud patet ex ſupꝛadictis auctoꝛitatibo. d eodẽ limo.¶ Pꝛerea oĩs creatura vanitati ſubiecta ?ẽ Ro. viij. ⁊ hoc ẽ ꝓꝛiũ creature ratõe qua ẽ oꝛiginalit ex nihilo.ha bʒ aũt aliqd veritatis ratõe q eſt ab eo ꝗ eſſen⸗ tialit᷑ ẽ. Sed ratõ ſiue cã dilectõis ſpãlis dico nõ ẽ ema natio creatuꝛaꝝ ab eoꝗ eẽntialit eſt.qꝛ tũc eſſet ratõ ali qua ſpãlis q̃re de bemꝰquecũqʒ vilia ⁊ nociua nobis di⸗ ligere.multofoꝛtiꝰvt videt᷑ nõ ẽ ratõ aliq̃ ſpãlis q̃re indi uidua huiꝰ ſpẽi hõ. debeãt ſe diligẽ ratõe emanatõis in eſſe a creatura.¶ Rñſio ꝙ ſicut pᷣmis ratõibo oñſuʒ ẽ. magis ſe debeãat viligẽ indiuidua huiꝰ ſpẽi bõ. ꝗꝓpt᷑ cãm pᷣdictã q; indiuidua alteriꝰ.¶ Ad pᷣmo obiectũ in ↄtra⸗ rium dicẽduʒ.ꝙ etſi indiuidua hoĩs nõ ſint vnũ nuero. ſicut nec indiuidua aliaꝝ ſpecieꝝ:tñ amplioꝛ ẽ in eis ſi militudo qᷓ in alijs vel vnitas.ſicut fontis cũ aqua eiuſ⸗ dem. ſignatis diueꝛſis partibo aque in eodẽ fonte ſimili ores ſunt q; aqua vniꝰ fontis cũ aqua alteriꝰ.ſicut vult phᷣs in li.topicoꝝ.hec em̃ ẽ vnitas ſpẽi.⁊ vltra h̊ idẽpti tas oꝛigĩs.ibi vᷣo vnitas ſpei tm̃.ſilꝛ in indiuiduis hũa⸗ ne ſpẽi vltra ratõeʒ vnitatis in ſpẽ.eſt vnitas vel idẽpti tas oꝛigĩs.q̃ nõ eſt ĩ indiuiduis alteriꝰſpẽi.¶ Ad aliud dicẽduʒ ꝙ diuĩa bonitas ita ꝓuidit.ꝙ qñ pulli vel catu li aĩaliũ ſiue quocũq; alio noĩe nomĩent᷑ ſibi ꝓuidẽ non poſſunt.extat eis neceſſaria parẽtuʒ ꝓuiſio.⁊ ineſt parẽ tibo apetitꝰſiue affectõ natuꝛalis ad/puidẽdũ eiſdẽ.⁊ qꝛ illa affectõ curꝛit ̃ᷣm impetũ nature.nõ moderate regi⸗ mine ratõis:nulla ꝓuidẽtia magis afficiũt᷑ q; idiuidua homĩs.vñ Maſiliꝰexame.viij.ait ſpãlit de piſcibo belua rum pars maxima ⁊ delphini ⁊ foce catulos pereũt que fetus ſuos recẽter editos cũ ex aliq cauſa ſuerũt territi de vno ſublapſos in vterũ ꝓtegẽ ⁊ fouere narrãt᷑. Sed ꝙ nõ ſit verũ generalit.ptzʒ.cũ ꝓceſſu tꝑis pugnẽt cum parẽtibo ⁊ coeant.¶ Ad aliud dicenduʒ ſine pᷣiudicõ.q; angelꝰ plus diligit angelũ amoꝛe naturali? ſpũali ſiue gratuito.q; homo hoĩeʒ.ꝙ gratuito:nõ eſt dubiũ.ꝙ na⸗ turalit᷑ ptʒ.qꝛ dum hõ ꝓpter carnis infirmitatẽ maioꝛe indigeat ſuſtẽtatõe ⁊ fulcimẽto.amoꝛ illiꝰmagis incur⸗ uat᷑ ⁊ reflectit᷑ ſuꝑ ipᷣm q; amoꝛ angeli ſuꝑ ipᷣm.⁊ amoꝛ nat᷑ał qͥ magis ĩcuruat᷑ ſuꝑ ipᷣm cꝰẽ.eo mĩꝰad alið ſe di⸗ latat.ſic ẽ de amoꝛe ſpũali ſᷣm ꝙ vult Herñ.dicẽs.Oñe ꝗ tecũ aliꝗd diligit qð ꝓpt᷑ te nõ diligit.minꝰte diligit:g amoꝛ ãgeli nat᷑alł eo ꝙ nõ ita incuꝛuat᷑ ſiẽ̃ hoĩs.libeꝛta⸗ te amplioꝛi ſe extẽdit ad aliũ ⁊ dilatat.ꝓpter qð magis diligit vnꝰaliũ amoꝛe naturali qᷓ; vnꝰ hõ aliũ.Vñ qꝛ di⸗ uina ꝓuidẽtia attẽdẽs amoꝛẽ naturalłẽ. homiĩs nõ poſſe niſi in actũ debilẽ ꝓpt carnis infirmitateʒ. ꝓuidit homi in multis q excitaãt ad amoꝛẽ ꝓximi vt q ſupꝛa tacta ſũt in auctoꝛitate bti cipꝛiani.Volũt tñ gdaz dicẽ.ꝙ nõ ſt duo amoꝛes.ſ.naturalis ⁊ ſpũalis.cũ ſint ĩ eodẽ.cũ em̃ amoꝛ naturalis ꝑ ſe ẽ ſine ſpnᷣali.põt in actũ xæbilẽ.ſuꝑ addit᷑ aũt gra amoꝛi naturali ⁊ fit caritas.⁊ fit natura lis ſpũalis ꝑ additũ gre.ſic coloꝛ vehemẽt illumĩatꝰ me diante luce põt in actũ ſuũ.⁊ nõ diſtinguit᷑ actꝰ coloꝛis ab actu lucis ĩ illa oꝑatõe vbi ↄcurrũt. Eñ dicũt ꝙ ĩ pa tria nõ erũt duo amoꝛes naturalis ⁊ ſpũalis.ſ̊ trãſibit ibi naturalis ĩ ſpnaleʒ. Sed amoꝛ ſpũalis eſt qͥ nullꝰdi ligit᷑ niſi ꝓpt᷑ deũ. Vnde hõ diliget deũ maxie in patria angelꝰſilꝛ. Deinde oꝛdine diſtributo ſi hõ magis habe at deũ qᷓ angelꝰ.plus diliget hõ hoĩeʒ q; angelũ. Si an⸗ gelus plus. plus diliget angelum ſic eſt de angelo reſpe ctu homis. ſed etſi ita ſit de amoꝛe patrie aliquo modo ſicut dicunt non credo ꝙ ita ſit de amoꝛe in via.ĩmo ve⸗ hementer opinoꝛ duos eſſe amoꝛes ſcʒ naturalem ⁊ gra tuitum ſiue ſpũalem. ¶. Si autẽ obijcit᷑ ꝙ homo magis ↄuenit cũ homie q; angelꝰcum angelo. Homo em̃ cõue⸗ nit cũ homie in hoc.ꝙ om̃e genꝰnature ſcʒ coꝛꝑalis ⁊ ſpi ritualis rep̃ſentat.nõ aũt ſic indiuidua aliaꝝ ſpecieruʒ ſed vel coꝛpoꝛaleʒ tm̃ vt oĩa homie inferioꝛa vel ſpiritus lem tm̃ vt angeli.igitur ſi vnitas ⁊ conuenientia eſt cau⸗ ſa dilectionis ⁊c. Dicendum ꝙ hoc veruʒ ẽ alijs exiſten tibo paribo.nõ autẽ ſunt alia paria in bomine angelo 1 — –— — — — — — ——— biene naltt 4 ogeſten noten natög bisd ſteinct lgtosin oſſni. pecin 6n otra niero⸗ theisſi geinſ⸗ kſimiͤn ntpult icipei ibie⸗ lickpe Pali ſelcnn niſ fpri ing ene niͤe bee titate tteri .Ge Hetcum gic iid Pnu giore ncur⸗ amoꝛ ſedi⸗ De irg ena⸗ agis ged⸗ poſe tboni caſt ſoſi cücn lle wr ais iſa ſcbit looi Nris habe ian ſeſpe noo oſe 106 s re ; 13 en 10 (Nueſtio qꝛ vt tactũ eſt.nõ eq̃li libertate extẽdit ſe affectõ angeli ĩ diligẽdo 2 hoĩs. ¶ Itẽ foꝛte maioꝛ ẽ vnitas ⁊ ↄueniẽtia angeli ad angelũ qꝗ; hoĩs ad hoĩeʒ. licʒ in pluribo ↄueni/ ant hoĩes qᷓ; angeli. ſic maioꝛ ẽ vnitas ⁊? ofoꝛmitas vni nerſalit᷑ pũcti ad pũctũ.ꝙ linee ad lineã. vniuerſalit di⸗ co:qꝛ licʒ oẽs linee vnitatẽ quãdaz habeãt a ↄfoꝛmitatẽ pñt quaũi infinitis modis differre qð non poſſunt puͦetꝰ 7 pnᷣctus.ſil ẽ in ꝓpoſito hõ põt differ:e multis modis ab boĩe ratõe ↄmixtoõnis.multiplicitatis ? ↄpoſitõis il lius.quibo nõ põt differꝛe angelꝰab angelo.⸗ Vo aliud dicẽduʒ. qꝙ indiuidua buana i duobo ↄueniũt ĩ ꝗbo nul⸗ la indiuidua alteriꝰ ſpẽi ↄueniũt.ſcʒ ꝙ ſunt ex vno ⁊ ab vno.ab aũt dicit cicũſtãtiaʒ efficiẽtis.ex vᷣo materie:qꝛ materia oĩm coꝛpoꝝ hũanoꝝ fuit ĩ adã.de ſingulis ho⸗ minibo põt dici ꝙ ſut ex vno.⁊ hec ẽ vnitas materie. qꝛ in indiuiduis aliaꝝ ſpẽꝝ nõ reꝑit᷑. nõ eĩ creata erat int reꝝ oꝛiginalia vna auis ex qꝗᷓ alie eẽnt ꝓpagãde ſ̊ plures nec vnd bos ex ꝗbo debebãt ? alij deſcẽdẽ. qꝛ nõ quocũ⸗ q; mõ deſcẽderũt poſterioꝛes ſcʒ filij ⁊ filie ab adam:ꝑ generatõez ſũt oim eoꝝ coꝛꝑa ꝓpagata ex vno coꝛꝑe.ſic inferiꝰpatebit. Ideo cu ipᷣe ada fuerit pᷣncipiũ generatoõ nis oĩm hũanoꝝ coꝛpoꝝ ſiue pᷣmꝰ generatoꝛ: veꝝ ẽ nos fuiſſe ab vno ſiẽ a pᷣncipio.⁊ ex vno ſic a pᷣneipio mate⸗ riali.nõ g̊ ꝓpagatõ materialis a pᷣmo parẽte ẽ tm̃ ĩ indi⸗ uiduis generis hũani ratõ ſeu cauſa vilectõis:ſ̊ potius foꝛmalis q̃ eſt ſiłitudo aliqᷓ occulta vel maifeſta. relictis indiuiduis bmõi ex vuᷣtute ⁊ oꝑatõe pᷣmi hoĩs generotis. hbec aũt plana ſunt ↄſiderãti.:Datz ᷣ nõ eſt ratio q̃re indiuidua hbuiꝰſpẽi hõ debebat ſe magis diligẽ: qꝛ qͥdaã⸗ modo fuerũt eodẽ limo.de q̊ͥ nõ habebat eẽ niſi mate riale remotũ.ſicut qꝛ fuerũt de eodeʒz parẽte.a quo ſunt nõ ſolũmodo pᷣm eẽ materiale.̊ quodamodo ſᷣm eẽ foꝛ⸗ male.foꝛmale dico nõ vltimũ qð habet ab aĩa:ſᷣ vltimũ ᷓtum ad eẽ coꝛꝑis quo optat᷑ ad aĩe ſuſcepꝛõez. ¶ Ad il lud qð poſtea obijcit. ꝙ in coicando ĩ indiuiduis huius ſpẽi hõ a ꝓpingꝗs parẽtibo ẽ deriuatũ ꝓagatũ a pꝛimis parẽtibo.nõ ſolũ coĩcat᷑ eis illud qdð ẽ vanitatis.ᷣ qð eſt vyeritatis. Ratõe eĩ vanitatis cui ſubiecta ẽ creatura ex hoc ꝙ ẽ ex nihilo.ſtatim deficẽt niſi a veritate quã habʒ ex h̊ qð eſt ab eo ꝗeſſentialit᷑ ẽ:fulciret᷑⁊ ſuſtẽtaret᷑ ĩ eẽ. vnge in eſſe indiuiduoꝝ hꝰſpẽi hõ duo ↄtinent᷑.ſcʒ vani⸗ tas ⁊ veritas. hec ſũt deriuata ꝗpagata ad poſteros a pᷣmo parẽte mediãtibo ꝓpinquioꝛibo.nõ ↄueniũt po ſteri pᷣmi parẽtis ſolũ in ꝑticipatõe vanitatis inqtũ ſũt ab ipo:ſᷣ etiã in ꝑticipatõe veritatis.Cũ g̊ dicit᷑ ꝙ ema nato ab eo ꝗ eẽntialit ẽ nõ ẽ cã dilectõis ſpũalis ⁊c.dicẽ dũ ꝙ ĩmo inqtũ illa emanatõ ẽ mediãte pᷣmo parẽte aqͥ oẽs ſumꝰ materialit 2 foꝛmalit᷑ eo mõ quo dictũ eſt. ratio c veritate coꝛpoꝛis ade. ℳ₰ℳ . Beritur cõſequen — KM Tercio de veritate occaſionata. embrũ primuz pꝰhũ anũ: ρ. nõ. elſ vers bo gl ter de veritate coꝛꝑis ade.⁊ qm veꝛitas illiꝰcoꝛꝑis triplꝛ variat᷑.cõſiderat᷑ eĩ vt creatura tm̃.vel vt creata? ꝓpagata.vł . vt creata accõmodata:ideo tria ſũt hic a. ¶ Querit᷑ q̊ pᷣmo de veritate coꝛꝑis ade creata ſcqʒ ſi erat vere coꝛpꝰhũanũ.Scðo de veritate ꝓpagata. Irca pᷣmũ qrit᷑ vtꝝ coꝛpꝰade erat veꝛe coꝛ Anſel in li. de oceptu vᷣ⸗ — gens barit verꝰẽ hõ.⁊ adã de nõ hoieet ihs de ſola muliere. eua de ſolo viro: ſic * ibz vir aut mulier de viro⁊ muliere.ſ̊ ñ eẽt verꝰhõ niſi habuiſſʒ veritatẽ coꝛꝑis buani.¶ Itẽ veri⸗ tas cauſati ẽ a veritate cauſe.oĩa aũt coꝛꝑa hũana ſũt a coꝛꝑe pᷣmi hoĩs vt tactũ ẽ.ꝗ̊ cuʒ hũana coꝛꝑaꝓpagataa lxxxiij. coꝛpe illo ſũt vera coꝛpa hũana. reliꝗt᷑ ꝙ illõ fuit coꝛpꝰ hmõi. 4! Itẽ Anlel. in li. de veritate. Mgr. gegd ẽ vere ẽ inituz ẽ H̊ͥ qʒð in ſũma veritate ẽ.diſcipulꝰ.abſolute po⸗ tes ↄcludẽ ꝙ om̃e qdð ẽ.vere ẽ qm̃ nõ ẽ aliud ꝙᷓ; qð ibi eſt fHſ̃ ibi fuit vt ꝓgucẽdũ in eẽ veritatẽ qð piʒ ex ſacra ſcri⸗ ptura. 5 27. Ustra xpᷣc vt ꝓbaret ſe aſſumplſiſſe veri⸗ tatẽ hũane nature. aſſumpſit defectꝰ nr̃os. ſi nõ fuerũt in illo coꝛꝑe defectꝰ.nõ fuit in eo veritas huane nature. 4 Itẽ ꝑticipatõ naturaliũ ꝓpꝛietatũ atteſtat᷑ veritati rei Sãʒ coꝛꝑis ↄpoſiti ex elemẽtis naturałẽ ꝓpꝛietas pugna diſſolutõ.vt eĩ dic dama.Oppolitio ẽ pᷣncipiũ pugne. pugna diſſolutõis ⁊c. ſi pugna ⁊ diſſolutõ nõ erãt na⸗ tuꝛales ꝓꝛietates coꝛꝑis ade. nõ erat veꝝ coꝛpꝰ: nec veꝝ coꝛpꝰhmõi. Itẽ ad H̊ ondendũ ꝗdaʒ illud gen.vj. Scom aliã trãſlatõeʒ dicit᷑.finxit deꝰ hoĩeʒ de tra.vᷣ ve⸗ ritas ⁊ fictõ oxponũt᷑.ſi ̊ coꝛpꝰillõ fuit fictũ nõ fuit cor pus veꝝ..¶ Itẽ vt ex vbis Anſel.li.ð veritate ſupᷣdictis ptzʒ. ꝙ veritas ĩ creatura nõ ẽ aliud qᷓ; qð ẽ in ſũma veri ize nipil in ſũma veritate niſi qð ẽ ĩmutabile ⁊ iuna riabile.¶ Oꝛetea dicit᷑ ibidẽ.veritas ẽ oim q̃ ſunt eſſen tia.qꝛ bec ſũt qð ĩ ſũma veritate ſũt.ex h̊ ptʒ ꝙ coꝛpꝰ il⸗ lud poſſibile fuit ꝓductũ ad nõ eẽ coꝛꝑꝰhoĩs ñ habuit veritatẽ coꝛꝑis hũani.q! Itẽ qð incipit eẽ qð nõ erat.de ſinit eẽ qð fuit vel qð ẽ.ꝙ aũt tale nõ habzʒ veꝝ eẽ qꝛ ve⸗ ritas inqtuʒ veritas ſꝑ manet vna ? eadẽ vt vult aug.ſᷣ coꝛpꝰade deſijt eẽ qð erat. Pꝛumo eĩ fuit imoꝛtale ⁊ icoꝛ ruptibile.⁊ poſtmodũ moꝛtale a coꝛruptibile: ̊ incepit eſſe qð nõ erat.⁊ deſijt eẽ qð fuit.& in eo nõ fuit veritas eſſendi. z ita vt pꝛiꝰ.4 Itẽ aut erat coꝛpꝰillud artificia⸗ le aut naturale.ſi artificiale habeo ꝓpoſitũ.qꝛ nullũ coꝛ pus artificiale põt eẽ coꝛpꝰveꝝ hũanuʒzʒ.Qec naturale. ꝓbatõ.qꝛ nõ fuit ꝓductũ ĩ eſſe oꝑatõne nature.iQatura em̃ ẽ vis inſita rebo.ſimile ex ſiłi ꝓcreãs.̊ nõ fuit in eo veritas hꝰhoĩs. Pꝛetea.heretici qdã ponebãt xpᷣm ñ eſſe filiũ naturalẽ vᷣginis.qꝛ nõ erat ex ſimilibo ꝓductꝰĩ elſſe.ꝗ eadẽ ratõe poſſent ponẽ coꝛpꝰade nõ eẽ coꝛpꝰbũa⸗ nũ naturale.Adhuc põt eẽ ↄfirmatõ.qꝛ ſubſtatia ſpũał cũ foꝛmat coꝛpꝰ ex aliq̃ materia.nõ dĩ ſoꝛmare veꝝ coꝛ⸗ pus.ſic angelꝰcũ aſſumit coꝛpꝰaliqð.illud nõ ẽ veꝝ coꝛ pus hũanũ.a ſimili videt᷑ ĩ poſito. Ho H dicẽdum q; coꝛpꝰillud veꝝ coꝛpꝰhũanũ erat.4. Ad pᷣmo obiectũ in otr ariũ dicẽdũ.q vpᷣc aſſumpſit de q̃tuoꝛ ſtatibo bomis c ſtatu añ pctm iĩmũitatẽ pcti.de ſtatu nature lapſe pe⸗ nã ⁊ defectꝰ.de ſlatu gre plenitudinẽ gre.de ſtatu głie ꝑ⸗ fectã oↄtẽplatõeʒ. vt ptʒ.iij.ſen. di.xvj.c.vlt᷑. Xpᷣc ̊ aſſu⸗ mẽdo nr̃os deſectꝰoñdit ſe aſſumpſiſſe vᷣitatẽ hũane na⸗ ture qtũ ad ſtatũ nate lapſe.vñ ex h̊ nõ ſeꝗt᷑ ꝙ adã ĩ ſta tu ↄditõis ſue ñ habuit veꝝ coꝛpꝰ.eo ꝙ ñ habnit q̃ſdam Apꝛietates accidẽtales q̃s poſtea habuit ſeʒ ĩ ſlatu natu re lapſe. Ao aliud dicẽdũ ꝙ ſiẽ dr ĩ.vj.topi.ſi moꝛta⸗ le fiat imoꝛtale nõ ẽ differẽtia m ſubam ſ̊ Fm ſiatũ.ita dDicẽdũ h.ꝙ ſi coꝛpꝰ fuit pᷣmo ĩmoꝛtale poſt ᷣo moꝛtale: nõ tñ/ ꝓpt᷑ h̊ variata erat eẽntia.cũ & veritas eẽntiã reſpi ciat.pʒ ꝙ veritas erat coꝛꝑis hũani ĩ illo coꝛꝑe.⸗ Ad h 6 qð obijcit᷑ ꝙ pugna ⁊ diſſolutõ ſũt ꝓprietates natales ⁊c.dicẽdũ q; nõ ſũt ꝗꝓpꝛietates ſimpłꝛ ſᷣ habito reſpectu od ſtatũ hũane nat᷑e lapſe loq̃ndo. In coꝛꝑe eĩ pᷣmi hoĩs oñqꝙᷓ lapſus erat.tãta erat eqlitas vᷣtutũ elemtaꝛiũ.q; ñ erat ibi actõ abiciens a ſuba.ꝶ̊ᷣ potiꝰpax armonia ᷣm optimã eoꝝ omẽſuratõʒ vt dictũ ẽ ſupᷣ. Uñ vᷣbũ dama. intelligit᷑ qt ad ſtatũ nate lapſe.⸗ Ai alið dicẽdũ. ꝙ fingẽ equoce dr. Uno mõ ideʒ ẽ ꝙ ↄponẽ ſᷣm ꝙ dic gꝛeg. ꝙꝙ ↄpoſitoꝛes lutifigulos eẽ vocamꝰ.⁊ ſic dñs operãs in maſſa lutea fingẽ dictꝰ ẽ.⁊ hec fictõ vᷣitati non oponit᷑. Alio mõ or ſingẽ actꝰ vᷣtutis eſtiatine.ↄponẽ᷑tis ⁊ diui⸗ dẽtis ea q̃ vᷣitatẽ nõ hñt.⁊ tale fingẽ ñ fint ibi.nã iũlð op ponit᷑ vitati ſᷣm ꝙ dr ſapie.xiiij.h̊ erroꝛ tãqᷓ; lex cuſtodi⸗ tẽ ⁊ tyrãnoꝝ im ꝑio colebãt᷑ figmẽta.⸗! Ad ilio qð ↄſe⸗ quẽt᷑ obijcit᷑.ꝙ pitas ĩ creata nõ ẽ alið qᷓ; ꝙ ẽ ĩ ſũma veꝛi tate. vbi nibil ẽ mutabile 2 variabile ⁊c· dicẽduʒ ſine pᷣ⸗ iudicio. qᷓ ratõ dicti buiꝰẽ hec.qꝛ veritas creature ẽ m artẽ ⁊ exeplar eternũ.qð ẽ ip̃a ſumma veritas.Vñ veri tas ĩ creatura dẽ eſſe ĩ veritate eterna. ſicẽ aligd dicit eẽ in exẽplari ⁊ arte ſᷣm quã ẽ. Ratõe em̃ triũ q̃ ſunt ĩ crea tura q̃ ſũt.dnitas.veritas.bonitas:ẽ ipᷣa veſtigiũ crea⸗ toꝛis.ſ.trinitatis.repᷣſentãs potẽtiã pr̃is ꝑ vnitatẽ.ſapi entiã filij ꝑ veritatẽ.bonitatẽ ſpũſſancti ꝑ bonitatẽ.ſᷣm que tria trinitas ipᷣa cadit ĩ triplex genꝰcauſe.ſ.efficien tis ratõe potẽtie.foꝛmalis ratõne ſapiẽtie ſiue veritatis vel exẽplaris:finalis ratõe bonitatis.Non &ꝗᷓ dicit᷑ veri tas qᷓ eſt ĩ creatura.eſſe ĩ veritate ſũma ꝙ ſit ĩ illa ꝑ eẽn/ tiã:ſed qꝛ eſt ĩ illa ſic effect ĩ cauſa foꝛmali.exemplari ſi ue ĩ arte ſᷣm quã ẽ. O aũñt dicit᷑ ꝙ ĩ nihil ẽ variabile ⁊c̃. Dicẽduz ꝙ h̊ veꝝ ẽ inqᷓtuʒ ibi ẽ. Illa em̃ ars ſiue exem⸗ plar eternũ nulli ſubiacet varietati.q̃ tũ ſᷣm ipam ꝓdu⸗ cunt᷑ in eẽ variabilia ſũt.vñ Aug.de ↄfeſ. Apud te deus oĩm rexꝝ inſtabiliũ ſũt cauſe.⁊ oim reꝝ mutabiliũ ĩimu⸗ tabiles manẽt oꝛigenes.⁊ oĩm irratõnabiliũ ⁊ tꝑalium ſempifne viuũt ratões.¶ Ad h̊ qð ↄſequent᷑ obijcit᷑.di cendũ.ꝙ ſi coꝛpꝰillð pꝛiꝰfuit incoꝛruptibile ⁊ poſt coꝛꝛu ptibile.nõ ter h̊ deſijt eſſe qð pꝛiꝰfuit:ᷣ cuiuſmõi pᷣmi tus fuit. Camẽ circa h̊ notãdũ.ꝙ quicꝗd ĩ coꝛꝑibo hũa nis ĩmutabile intelligit᷑ pꝛime ↄditõis eſt ꝓpꝛiũ:quicꝗdð vᷣo mutabile ⁊ variũ.illud ſuꝑadditũ ẽ᷑.⁊ extra naturã ſubſtitutũ q;ꝛtuʒ ad ſtatũ ↄditõis.vnde vniuerſalit ĩ om⸗ nibo coꝛꝑibo huanis.vna ⁊ eadẽ foꝛma coĩs intelligit᷑.2 ſemꝑ incõmutabilit ſtat.variabiles em̃ differẽtie q eidẽ foꝛme accidũt nõ ↄtingũt ex ratõe pᷣme ↄditõis.vñ Hꝛe go.naʒan.c.xxvij.de imagĩe.nõ ꝑ oĩa qð noſtrũ ẽ ĩ fluxu — — ⸗ — — ⁊ trãſmutatõe ẽ.ſi em̃ eẽt repᷣhẽſibile.eſſet eniuerſaliter qð nullũ ſtatũ habzʒ ex natura.ᷣ iuxta ſubtilioꝛẽ ratõeʒ ceox q̃ in nobis ſũt.quoddã ꝗdeʒz ſtat quoddã vo ex mu⸗ tabilitate accidit.mutat᷑ em̃ m augmẽtatõeʒ ⁊ mutatõ nẽ ⁊ diminutõeʒ coꝛpꝰ veluti veſtimẽta q̃daʒ ſᷣm ↄſequẽ tes eta tes induta. ſtat vᷣo ꝑ oẽm ↄuerſionẽ intraſmuta⸗ bilis ĩ ſeipᷣ̃a foꝛma inſitis ſibi ex natura ſemel ſignis nõ deſiſtẽs.ſᷣ in oibo ᷣm coꝛpꝰtrãſmutatõibo cũ ſuis notio⸗ nibo aparet ſubtrahet᷑ ꝑ verbũ dñi videlicʒ ipᷣ̃a que ex paſſiõe ẽ mutatõ q̃ foꝛme ſuꝑ accidit.⸗ Nota ̊ i hac an ctoꝛitate tres ſtatꝰhũane nature. ſcʒ nature ↄdite ꝑ ſta⸗ tũ ĩmutabilitatis ipᷣiꝰ foꝛme:nature lapſe ꝑ mutabilita tem paſſionũ variaꝝ circa ipᷣaʒ eẽntiã: nature reꝑate ꝑ ſubtractõeʒ mutatõis q̃ accidit circa eẽntiã vel foꝛmaʒ. Al Ad aliud dicẽduʒ ꝙ coꝛpꝰillud erat naturale.Sʒ na turale dẽ dupłꝛ.vno mõ dicit᷑ naturale ĩ quo ẽ veritas que ↄgruit nature tali.⁊ ᷣm hũc modũ erat coꝛpꝰ illus naturale qꝛ in illo erat tota veritas q̃ ↄgruebat nature coꝛꝑis hũani.Alio mõ dicit᷑ naturale qð actõne nature ꝓducit᷑ in eẽ.⁊ Fᷣim hũc modũ nõ erat naturale.nõ ei ꝓ⸗ ucebat᷑ in eẽ oꝑatõe nature:ſ̊ potiꝰ oꝑatõnis ↄditoꝛis nature.Cũ ei ſit triplex curſus ſiue exitꝰreꝝ in eẽ.vt ha⸗ bet᷑ ab Anſel.d ↄceptu vᷣgis.ſcʒ mirabilis.naturalis ⁊ volũtariꝰ:naturalia pᷣmo mõ dicta cuꝛſu mirabili exeũt qñq; in eẽ. Vñ oꝛigialia reꝝ pᷣncipia ⁊ maxie coꝛpꝰ ade ꝓducebat᷑ ĩ eẽ curſu mirabili.erat tñ coꝛpꝰ hũanũ hñs quicꝗ requirit᷑ ad veritatẽ coꝛꝑis hmõi.vñ nõ ſequit nõ fuit ꝓductũ in eẽ oꝑatõne nature q̃ ẽ vis inſita ⁊c.g̊ nõ fuit naturale.4 Ao poſitõeʒ hereticoꝝ dicenduʒ.q; aliqũ d ſimile ex ſili ꝓducit in eẽ.aliqñ ex diſſimili.ſic᷑ Dicit Caſſianꝰ de incarnatõe ðᷣbi ↄtra hereticos pᷣdictos ſcʒ ꝗ ponebãt xpᷣm nõ eẽ filiũ naturalẽ vᷣgis.dicẽtes ſic. Si ido natũ ex pᷣgie deũ nõ putas qꝛ hbomuſios parenti debʒz natiuitas quõ res diſſiłes ex diſſimilibo crediturꝰ es ſubſtitiſſe naturis &̊ apud te nec cõturnices ſubito vẽ tus intulit.nec mãna decidit.nec vinum ex aqua ꝓdijt. nec multa milia hoĩm ex vno cibo ſũt paſti.nec poſt lu⸗ tũ ceco lumẽ aꝓaruit.Et ponit aliã inſtãtiã de apibo q̃ naſcũt᷑ ex floꝛibo.Vñ ex h̊ ptʒ ꝙ differt vᷣtꝰ ifſinita a vᷣtu⸗ te nat᷑ali ſiue creat᷑e.qm̃ uᷣtꝰincreata oꝑat᷑ ex ſiłibo ⁊ ex diſſimilibo ĩ ꝗbo nõ ẽ potẽtia actiua:vᷣtꝰvo creata ex ſili⸗ bus ſimilia. aut ſaltẽ ex taliboĩ gboẽ potẽtia quodãmõ actiua.nõ ſolũ matialis ſiue paſſiua.¶ Ad illð qð adiũ git᷑ ꝙ ſpũalis ſuba nõ foꝛmat veꝝ coꝛpꝰhũanũ ⁊c. Dicẽ dũ ; nõ ẽ ſiłe.qꝛ illa foꝛmatõ nõ ẽ niſi q̃dã ↄpoſitõ arti⸗ ficialis ad oꝑatõeʒ aliquã exercẽdã.ꝑ vſuz illiꝰcoꝛꝑis ñ ẽ ibi ꝓpoꝛtõ nerualł ad aĩaʒ hũanã q̃ debʒ eẽ int᷑ coꝛpꝰoꝛ ganiʒatũ ꝑfectibile aĩa rõnali.nec int᷑ ſubaʒ angelicã 2 illð coꝛpꝰade.qᷓuis foꝛmatũ fuerit a deo ⁊ ð limo:tamẽ fuit oꝛganũ veꝝ aĩe ade.⁊ ipᷣa foꝛma eiuſdẽ. Equitur de veritate propagata. Et queri tur pꝛimo ſi tota veritas humane fuit in coꝛpoꝛe ade quo ad eſſe coꝛpoꝛale. Secun do de modo pꝛopagationis. E pᷣmo videt᷑ ꝙ ſic augu. li. xiij. de ciui. dei. c riiij. Oẽs fuimꝰin illo vno qñ fuimꝰille vnꝰqꝗ J p pcim lapſus ẽ.ſ̊ nõ fuimꝰi illo ̃ᷣm aiam.qꝗᷓ Fm coꝛpꝰoẽs fuimꝰcoꝛꝑalit᷑ ĩ illo coꝛpe pᷣmo.¶ Pꝛetea Anſel.de oceptu vᷣgis.c.ij.qꝛ tota in pᷣmis parẽtibo erat hũana natura.⁊ extra ipᷣos nihil erat.de illa tota iſiꝛma ta ⁊ coꝛrupta ẽ.ſ̊ ſilꝛ ĩ pncipio fuit eua ⁊ adã.q̊ᷓ nullum hũane nature indiuiduũ exceptũ ẽ.⁊ inde vt pꝛiꝰ.¶ Pꝛe terea idẽ in eodẽ d li.ar.c.ix.Poterat deꝰ adãa ĩ qͥ ſemẽ oĩm hoĩm creauerat aliã facẽ mulierẽ ꝑ quã de adã ꝓpo ſitũ dei ꝓfitẽt᷑.¶ Pꝛetea q; ̊ poſſit eẽ ptʒ ꝑ aug.de vera religi.dicẽteʒ.de vno ſemie pñt ſᷣm ſuã natura.vel ſege⸗ tes ſegetũ.vel ſilue ſiluaꝝ.vł greges gregũ.vel ꝓliꝓpto rum pꝑ ſecła ꝓpagari.vt nullũ foliũ ſit rel nullꝰpilꝰ.ꝑ tã mũeroſaʒ diſtẽſionẽ cuiꝰñ ratõ ĩ illo pᷣmo ⁊ vno ſemine fuerit.q̊ cũ ex vno grano ſemiant᷑ oia grana.⁊ ĩ eo ↄtine atur oim granoꝝ vᷣtꝰ.videt᷑ ſiłꝛ ꝙ ex vno coꝛꝑe ꝓagari poſſit vel ꝓpagatũ ſit om̃e coꝛpꝰhũanũ ſemialit. Con⸗ tra ſi ĩ illo coꝛꝑe fuit tota humana natura.ꝗᷓ aut ſᷣm foꝛ mã.aut ᷣm materiã aut ſᷣm vtrũq;.on pᷣm materiã.qꝛ nõ erãt i illo coꝛꝑe tot athomi quot ex eo ſemĩata ſũt coꝛ poꝛa.neq; ᷣm foꝛmã.qꝛ cũ veritas hũane nature q fuit in adã ſit trãffuſio ad poſteros.fſoꝛmaꝝ autẽ nõ eſt trãſ⸗ fuſio ſine trãſfuſiõe materie.Alidet᷑ ꝙ nõ fuerit in eo na tura hũana ſᷣm foꝛmã:cũ nõ poſſit materia ad tot coꝛꝑa foꝛmãda diuidi qͥt ſũt ex eo ꝓpagata. Pꝛetea.cũ veri tas illa vere ſit trãſfuſa ad poſteros.trãlfuſio aũt illa ꝑ Diuiſionẽ facta ẽ.foꝛma aũt ſimplex ẽ ⁊ indiuiſibił.pʒ q; nõ fuit ĩ illo nat᷑a hũana m foꝛmã.⸗.! Pꝛetea vt habet᷑ in alia phia.ſemẽ ẽ ex ſuꝑfluo vltie digeſtiõis ſiue nutꝛi mẽti.dicit eĩ Areſto.li.ð aĩalibo.ꝙ ſperma ẽ ſuꝑfluitas ultimi cibi.qð aũt ẽ tale nõ ẽ de veritate ſube geneꝛãtis. Gcoꝛꝑa ꝓpagata ðᷣ pᷣmo hoĩe.nõ erat de veritate ſube il liꝰ.¶!. Itẽ cũ illud qð ẽ hoĩs debeat ĩ ipᷣo reſurgẽ.ſi oĩim boĩm coꝛꝑa fuerũt iĩ adã.̊ ĩ ipo reſurꝛectura ſũt.⸗ Itẽ pars nõ ẽ idẽ ꝑ eẽntiã cũ ſuo toto.ꝗ̊ ſigo in adã fuit ſᷣim carnẽ. ꝓpagatũ ẽ lege nature.⁊ ꝑ deciſionẽ ꝑtiũ a toto: nõ remãſit in ipo adã tota veritas.ſaltẽ poſt deciſionẽ. nec inſuꝑ eadẽ ẽ hũana natura i nobis ⁊ ĩ adã.¶.otem oĩs diuiſio alicuiꝰꝑtis naturalit᷑ vnite cũ toto in re ha bente ſenſuʒz fit cũ doloꝛe: triſticia:ſᷣ deciſio ſpermatis fit ꝑ diuiſionẽ alicuiꝰab aliqͥ in re habẽte ſenſuʒ ſine do loꝛe.&̊ᷓ non fit ꝑ diuiſionẽ alicꝰꝑtis vnite naturalit᷑ alij. 4l Itẽ differẽt ẽ ĩ apetitu ⁊ ptᷣate rõnalis.⁊ ſimpłꝛ na⸗ turalis.qꝛ appetitꝰ ptᷣas rõnalis ẽ ad oꝓpoſita:natura lis ſimpl? ad vnũ.igit᷑ cũ appetitꝰnature ſit ad h̊ ꝙ vnia tur illud qð ẽ ꝑs mẽbꝛi cũ ſuo toto.eiꝰ appetitꝰñ erit ad diuiſionẽ eiuſdẽ.̊ nũꝙᷓ appetit aligd diuidi a mẽbꝛo qð eſt de ſubſtãtia illiꝰ.igit᷑ deciſio ſemis ẽ ꝑ diuiſionẽ ali⸗ cuiꝰqð nõ ẽ de mẽbꝛo aliqͥ. ¶ MRñſio cũ totũ tripłꝛ dica⸗ tur in.v.pᷣme phie.Ino mõ idẽ ẽ q ꝑfectũ. Alio mõ ᷣm ꝙ dicit᷑ totuʒ aliqð vnũ ↄtinẽs naturalit᷑ ꝑtes in eo que vmiunt᷑ ĩ aliqua foꝛma vna ſubali. ſic dicit᷑ totũ vniuer⸗ Eghen eſitei Nan idi lente niim; Pere ilyant lſfhra hnlon r iicſeni aci Gdſen le lplige Plti oſente cootine pogari Lon n foꝛ rli itcoꝛ jfuit ftra⸗ cona corha ren tillag pe⸗ tbabet enunt guitas lits. ſheil loin N itkm tolo: one. Ien fehe natis nej fal N Lueſtio ſale vniẽs quodãmõ cõtẽta in foꝛma vna. Lercõ mõ dr totũ aliqd vnũ ↄtinẽs plures ꝑtes q exiſtẽtes ĩ tota po⸗ tentia vmũt᷑ in eadẽ quãtitate.vel ſᷣm natur vel ſm ar tificiũ.⁊ hoc mõ dicit᷑ totũ in quãtitate:rñdẽs ꝑti ĩ qua titate. Pꝛimo mõ erat tota natura in adã ꝗ pfectꝰ erat hõ er aia ⁊ coꝛꝑe.Silꝛ ſcvo mõ.erat em ĩ eo tota hũana natura inqtuzʒ h̊ ꝙ dico hũana natuꝛa qdaʒ fſoꝛma eꝛat totũ eſſe ↄtinẽs ſᷣm illud Moecij. Spẽs ẽ totũ eẽ indiui⸗ duoꝝ.que ꝗdeʒ ꝑticipata ẽ ab oĩbo hoibo ⁊ in q̃ oẽs vni ti ſunt ſm ꝙ dic poꝛphiriꝰ.dicit em̃ ꝑticipatõe ſpẽi plu res hoies vnꝰ. Lercõ mõ ſolũ in potẽtia 2 nõ in actu ꝑ naturã diſtinctã.erat oim coꝛpoꝝ materia in coꝛꝑe ade Triplicit᷑ igi᷑ dicit᷑ tota hũana natura fuiſſe ĩ adã.2 qꝛ natura hũana pꝑfecte erat ĩ eo.⁊ qꝛ ſpẽs hũana qñq; i eo ſolo ſaluata erat:q poſtea ẽ ab alijs ꝑticipata ? etiaʒ qꝛ aligd in ipo erat qð ꝑ ꝓpagatõeʒ ẽ de oↄſlitutõe coꝛpoꝝ oĩm hoĩm. Cũ ꝗ̊ qrit᷑ quõ tota hũana natura fuit ĩ adã ſcʒ ſᷣm materiã aut ſᷣm foꝛmã:dicẽduʒ ꝙ ᷣm mateꝛiã.qꝛ materia oĩm coꝛpoꝝſiue materiale.qð ẽ de oſtitutõe om niũ coꝛpoꝝ bhũanoꝝ:erat in coꝛꝑe ade.¶ Et ad maioꝛẽ huiꝰnoticiã ſciẽdũ.ꝙ in coꝛꝑe ade erat quatitas molis cũ ratõe ſemiali.ratoe quatitatis illiꝰmolis poterat ex⸗ tendi ⁊ diffundi ſᷣm extẽſionẽ coꝛꝑis q̃ſi ipꝛopoꝛtõnalit᷑ maioꝛis.ſic gutta vini effuſa ĩ magno vaſe aqͥ. materia illiꝰdiffundit ſe ꝑ totũ vas illud.imo vt ponunt noti in phia alia.aliꝗd ꝑue quãtitatis poſſibile ẽ ad diffuſio⸗ nem q̃ſi infinitã ratõe quãtitatis ſue materie.ſic quãtũ ratõe q̃ quãtũ eſt:diuiſibile ẽ i infinitũ.ratõe g̊ quaãtita⸗ tis molis ſiue materialis coꝛpis ad ꝑtes ipᷣiꝰxeciſe ĩ ge⸗ neratõe.quãtacũq; eis facta fuerit addito ꝑ ſuſceptõeʒ alimẽti.diſſundebat ſe ſᷣm extẽſionẽ quãtitatis addite. A Pꝛetea.ratõ ſemĩalis ĩ illo vᷣtutẽ habuit actiuã q̃ po terat ſe multiplicare ĩ materia ſuſceptibili.ſicẽ põt vᷣtus lucis ⁊ ignis ⁊ ↄſimilia.qꝛ &̊ poꝛtõ deciſa a coꝛpꝑe illo ra tione quãtitatis materialis poterat ſe extedẽ ſm extẽſio nem coꝛꝑis cuiuſcũq; quãtitatis addite.ptꝰ at᷑ multipli⸗ care ſe ĩ materiali addito:ſufficiebat ad oĩa coꝛꝑa gene ris bũani ſemianda.j Ao pᷣdictoꝝ euidẽtiã põt ſuade⸗ ri ſic.oſtat ꝙ coꝛpꝰ ꝑuũ ſiue humoꝛ modicꝰpõt ita cõmi⸗ ſceri magno.ꝙ nulla ẽ ptꝰↄmixtionẽ diſtinctõ.vt qn eſt oↄmixtio vſq; ad homogeneũ. facta tali ↄmixtõe nihil fit de magno illo coꝛꝑe.qð nõ ſit de ꝑuo eidẽ ↄmixto.ſilꝛ ĩ⸗ telligat᷑ illð mixtu ↄmiſceri maioꝛi.⁊ ſic ꝓcedẽdo intelli gat᷑ ꝙ res pue quãtitatis.ſic poſſit ↄmilceri ⁊ vniri ma lori rei.vt nihil de marxiĩa re fiat qð nõ poſſit ratõna bi⸗ lit diei factũ de illo ꝑuo.ſic igit᷑ intelligedo ſatis ratõna bile videri põt etiã ᷣm oꝑatoeʒ nature.oẽs hoĩes mate⸗ rialit᷑ fuiſſe in adã ⁊ de adã.q;uis modicuʒ ex ipᷣo fuerit deciſuʒ. Et ſi obijcit᷑ ꝙ res ꝑue quãtitatis nõ poſſit extẽ di a deo. Dicẽduʒ ꝙ Gᷓ̊ nõ impedit᷑.cũ om̃e coꝛpꝰqᷓtuʒ eſt de natura quãtitatis ſit diniſibile ĩ infinitũ.⁊ h̊ dicunt phiſici ⁊ apꝑpꝛobat Aug.ij.ſuꝑ geñ.ad litt.ita dicẽs.phi aũt ſubtili ratõe ꝓꝑſuadũt nullu eẽ quãtũlibʒ exiguũ coꝛ puſculnʒ. in qͥ diuiſio finiat᷑ ac ꝑ ̊ ſi põt aqua ad tãtas guttaꝝ minutias puenire. vt ſuꝑ iſtũ aerẽ vapoꝛalit fe⸗ rat᷑q natura leuioꝛ ẽ aquis: cur nõ poſſit: ſuꝑ illudo le uiꝰcelũ minutoꝛibo guttis ⁊ leuioꝛibo ĩmanare vapoꝛi⸗ bus. Pꝛetea quõ habẽt illnd vᷣbũ aug. veritatem xpᷣc fuit ĩ adaʒ ſᷣm coꝛpulẽtaʒ ſubſtãtiã:miſi aliq deſcediſſet de coꝛpe ade vſq; ad xpᷣm. IDe yſa.xj. Egꝛediet᷑ virga de radice ieſſe.ergo in ehꝛiſto fuit aliquid de radice ieſſe, Koma.j.factus eſt ex ſemine dauid ſᷣm carnem.eꝛgo in xpᷣo fuit aliqd de carne dauid. Hebꝛe.ij. ſemẽ abꝛabe ap pꝛehẽdit.¶ Cũ obijcit᷑ ꝙ nõ erãt ĩ illo coꝛpe tot atho⸗ mi. DBicẽduʒ ꝙ etſi nõ erãt tot athomi eriſtetes ĩ actu⸗ ſm ſpẽm ſiue ᷣm foꝛm: erqt tñ tot exiſtẽtes ĩ potẽtia ⁊ Fm materiã.qꝛ mat᷑iale decidẽdũ de coꝛꝑe illo rõe quãti tatis illiꝰ.fuit potẽtia q̃i ad ĩfinitã ertẽſionẽ ⁊ diuiſiõeʒ Ad aliud dicẽdũ ꝙ ſemẽ dicit᷑ eẽ de ſupꝑfluo nutrimen ti.nõ q; ĩ embꝛione ſit alia ſubſtãtia qꝙᷓ de illo ſuꝑfluo:ſᷣ lxxrüj. qꝛ ꝑsmaioꝛ ĩ quãtitate ẽ de illo. ſᷣm ꝗ ſolet qũq; totũ a ꝑte maioꝛi denoĩari.Oue eĩ circa h̊ ſut opiones.Ana qᷓ ponit pꝛolẽ ſemiari ⁊ ꝓpagari de vera ſuba pris.Alia ð ſuꝑfluo nutrimẽti. MPꝛima at᷑ habʒ reſpectũ ad quaãtita⸗ tem uᷣtutis. Scða ad quãtitatẽ molis.aliꝗd ei ĩ genera⸗ tione decidit᷑ de vera ſuba pris:ꝙ licet foꝛte minoꝛis ſit quàtitatis illa ꝑte q̃ ẽ de ſuꝑfluo nutrimẽti:eſt tñ maio⸗ ris vpᷣtutis ⁊ plus ↄferẽs ſubſtãtie ſetꝰſiune ꝓlis genite /ꝑ⸗ pter qð videt᷑ ꝙ mediũ ſit tenẽdũ.⁊ ponẽdũ ſit pꝛoleʒ de vtraq; ſubſtãtia ſemĩari.ꝗl Ad aliud dicẽdũ ꝙ natura in pᷣmo hoie erat duplex. vna q erat ſimpl? ipi vt erat i⸗ diuiduũ:alia q̃ erat illiꝰvt erat pᷣncipiũ alioꝝ.hec autẽ nata duplex rndet duplici aꝓetitui. q̊ꝝ vnꝰ erat reſpe⸗ ctu ſalutis ĩ ſe.aliꝰreſpectu ſalutis ĩ alio.⁊ duplici vᷣtu⸗ ti ſcʒ nu tritiue q̃ intẽdit᷑ ſalꝰſiue ↄſeꝛuatõ rei ĩ ſe.⁊ gene ratiue q̃ intẽdit᷑ ↄſeruatõ rei ĩ alio. EUñ Ecci.xxx. moꝛ⸗ tuꝰẽ pr̃ eiꝰ⁊ q̃ſi nõ ẽ moꝛtuꝰ.ſimilẽ em̃ reliꝗt poſt ſe.ñ filiꝰdicit qꝛ fit vt ille qui genuit. huic duplici nature du plex rñũdet veritas.vna q reſpicit eẽ indiuidui abſolute alia qᷓ reſpicit eẽ inꝙᷓtuʒ ẽ pncipiũ alioꝝ. bec ẽ vna veri⸗ tas nature ꝗᷓ reſpicit eẽ adam ĩ ſe. alia ꝗᷓ reſpicit eẽ illiꝰ vt ẽ ad ꝓducẽdũ alios in eſſe.veritas & nature qᷓ erat in adã reſpectu ſniæeſurget in ipᷣo adã:ſed q erat in ipo re ſpectu ſpẽi.reſurget ĩ alio.⁊ ẽ ſiłe.dicimꝰei petꝝ verum hoĩeʒ.qꝛ ꝑticipat naturã ſpẽi.⁊ qꝛ habzʒ collectoõeʒ pꝛie tatũ quas ĩ alio ẽ impoſſibile reꝑire.ratõe pmi nõ diſti⸗ gunuit᷑ ab alijs hoibo ̊ ratõne ſecũdi. Siiꝛ veritas hũane natuꝛe ĩ ad ꝓut reſpicit naturã ſpei.nõ aꝓpꝛopꝛiat᷑ ade ideo in ipᷣo nõ reſurget.ſ̊ ꝓut oſiderat᷑ inqꝗ tuʒ ẽ ꝓpꝛie⸗ tas rei nature.ipᷣm diſtiguit ⁊ ĩ ipo reſurget. Ad alið dicẽdũ ſᷣm ꝙ totũ ſumit᷑ ᷣmo mõ.i.dicit᷑ ꝑfectũ.ſic poſt Apaga tõeʒ factã ꝑ deciſionẽ poꝛtõis carnis ade.reman ſit i io tota veritas hũane nature. Silꝛ Fᷣm ꝙ totũ ſu⸗ mit᷑ ſcõo mõ. licʒ em̃ ſpẽs hũana anteqᷓ de ea fieret aliq̃ Aꝓpagatõ ĩ eo ſolo ſaluata eſſet.poſt aũt in eo ⁊ ĩ alijs:ni hilominꝰi eo poſt pagatõeʒ erat ꝑfectõ q;tuzʒ ad ſuã eſ⸗ ſentiã ſic ⁊ ante.nõ em eo ꝙ ĩ pluribo exiſtit minꝰ ꝑfecte exiſtit i ſingulis.q;ẽtuʒ aũt ad eẽ qð attẽdit᷑ ĩ actu ↄtinẽ⸗ Di ⁊ dieẽdi:nõ erit tota poſt ſic ⁊ ante:qꝛ cũ ante ↄtiebat actu ſolũmodo indiuiduũ pᷣmi hoĩs:⁊ de eo ſolo actu di cebat᷑.poſt cõtinebat plures ⁊ te pluribo dicebat᷑.Fm q; totũ dicit᷑ tercõ mõ.ſic nõ remãſit ĩ ipᷣo tota reritas hu⸗ mane nature vno mõ.qꝛ cũ veritas huane nature ĩ adaʒ nõ tm̃ determiata erat circa eẽ ipiꝰ ade ꝓut erat ꝑſona iſta.̊/ ꝓut erat pᷣncipiũ alioꝝ.vñ reſpectuʒ habebat ad ſpẽʒ ſaluãdã ꝑ ꝓpagatõʒ alioꝝ ð ſua ſba.cũ vniuſcuiuſ⸗ q; ſuba ⁊ vᷣtꝰſua mẽſurat᷑ periodo. ſubtracta aliq̃ ꝓpoꝛ⸗ tione ſubſtãtie ſue in generatõne. ſimiliter ⁊ vᷣtutis nõ habebat ſubſtãtiaʒ ⁊ virtutẽ in illa totalitate qua pꝛiꝰ. ſcʒ pᷣm ꝙ erat pꝛincipiuʒ alioꝝ:licet haberet ſᷣm ꝙ erat bhoc indiuiduũ vel ꝑſona. Sic ergo q́;tum ad pꝛimũ mo dum ſumẽdi totum. tota humana natura fuit in ipᷣo pꝰ ꝓagatõeʒ factã de eo ⁊ ab eo ſicut ante q;tum ad ſecũ⸗ dum.vno mõ ſimilit᷑ alio mõ nõ.ſimilit᷑ qtum ad terci um.Qð aũt infert᷑ ꝙ nõ erat in nobis eadẽ natura hũa na que in eo. Dicẽdũ ꝙ eadẽ fuit qtuʒ ad veritatẽ hũa⸗ ne nature. licet nõ ꝙᷓtuʒ ad totalitatẽ ſiue multiplicita⸗ tem veritatis. in nobis em̃ ẽ reritas hũane nature qtuʒ ad eſſe indiuidui.nõ q;tuʒ ad eẽ pncipij generalis ſeʒ ſi⸗ eut fuit ĩ eo. ¶¶ Ad alind qð ſequit᷑ diccdũq qñq; fit di⸗ uiſio vniti naturalit ? iuxta appetitũ nature.a iila nõ i⸗ fert triſticiã ſᷣ delectatõeʒ inqtuʒ bmõi.qñũq;ↄtra appe⸗ titũ nature ⁊ violẽtiã factã nature.⁊ illa infert triltici am. 4 Adillud qð obijcit᷑.ꝙ appetitꝰ nature ẽ ad vnum ac. Dicendũ ꝙ ẽ ↄſiderare naturã in hoĩe ou plicit᷑. Vel vt appetitꝰnature ẽ ſaluare ſe inqꝙᷓtuz põt in h̊ indiuiduo ⁊ ſic eiꝰappetitẽ viuẽ ⁊ inqtuʒ hmõi exercet oꝑa nutri⸗ tine augmẽtatiue. EGlel vt appetit?eiꝰẽ ſaluare ſe in ſimi⸗ li ſpecie.cũ nõ põt ĩ eodẽ.⁊x ſic eiꝰappetitꝰẽ diuidẽ.⁊ inꝗᷓ;⸗ tum hmõi exercet oꝑa generatiuue. —————— Articulus ſecundus Verit᷑ ↄſequẽter de mõ ꝗꝓpagatõis.ſcʒ vtrum ꝓagatõ huani generis ab adã ſit ꝑ multipli catõeʒ ſube decile ab eodẽ in geneꝛatõe.ſicut port ingr. ij. li. ſen. xxx. di. dicẽs. Om̃e qð ĩ hũanis coꝛꝑi bns naturalit᷑ ẽ. Reſcẽditq; a pᷣmo parẽte lege ꝓpagatõ nis.⁊ in ſe auctũ ⁊ multiplicatũ ẽ.nulla exterioꝛi ſuba ĩ idẽ trãſeũte.⁊ ipᷣm ĩ futuro reſurget.fſomẽtũ qdeʒ habet a cibis p̊ nõ ↄuertũt᷑ cibi in hũanã ſubaʒ. que ſcʒ ꝑ ꝗꝓa⸗ gatõez deſcẽdit ab adã.Ex qͥ ᷣbo videt᷑ ꝙ illud ſoluʒ ſit de veꝛitate ſube poſterioꝝ qð ꝓpagatũ ẽ a pᷣmis parẽtibo 4¶ Itẽ ad idẽ Heda ſuꝑ illud.vij. marci nihil ẽ extra bo minẽ introiẽs in eũ qð poſſet eũ coinꝗnare ⁊c.qꝛ ad pꝛi mũ tactũ liquidioꝛ cibo ⁊ potꝰ ꝑ mẽbꝛa diffundit᷑.qᷓuis tenuiſſimꝰbumoꝛ ⁊ liquens eſca cũ iuuenis ⁊ artubo co cta fuerit ⁊ digeſta. ꝑ occultos meatos qͥs greci poꝛos vocãt ad ĩferioꝛa dilabit᷑ ⁊ ĩ ſeceſſuʒ vadit.̊ᷓ oĩno qð in trat os exit.nec cedit ĩ naturã eiꝰqð alit. ¶¶ Stẽ aug. xxij c ciui.dei.c.xx.qrit. Si aligꝗs nutriat᷑ carnibo hũanis in qͥ debẽt carnes iſte reſurgẽ.⁊ dicit rũdendo.reddit᷑ ca ro illa homĩ in qͥ eẽ caro hůana pᷣmitꝰ cepit.ab illo qpe altero tanq; mutuo ſũpta deputãda ẽ.ex h̊ ptʒ ꝙ nõ con uertit᷑ alimẽtũ in veritatẽ nature alẽdi.q IStẽ aug.eodẽ cxtermiat de ꝑuulis q̃ reſurgẽt ĩ ꝑfectõe coꝛꝑali. VUnde dicit. xiiij. c. ipa mẽbꝛa oĩa ia ſũt latẽter ĩ ſemĩe cũ etiam natis nõnulla adhuc deſint.ſicẽ dentes.⁊ ſiqd eiuſmodi Fm hãc ratõeʒ ꝓfecto ĩ reſurrectõe coꝛꝑis detrimẽta nõ timemꝰ ⁊c̃.igit᷑ videt᷑ ꝙ ĩ ſemĩe lateãt oia mẽbꝛa qtũ ad pfectõeʒ coꝛꝑalẽ.⁊ ita nihil de nutrimẽto eſt de veritate nature.4l ꝗtẽ in li.de aĩalibo habet᷑.q ſemẽ qð ẽ mate⸗ ria generatõis.aſſimilat᷑ filio egrediẽti ð domo ꝑr̃is ſui qð ſic exponit᷑ſiẽ̃ filiꝰegrediẽs defert ſecũ ꝑtẽ ſube ſue ⁊ eã negociãdo multiplicat:ſic ſemẽ ꝑtẽ ſube ꝓlis augmẽ⸗ tũdo defert ſecũ.¶ Itẽ aug.xxij.ð ciui.dei.c.xiiijĩ ratõe vniuſcuiuſq; materie indita coꝛꝑali.iã quodãmõ vt ita dicã limitatũ videt᷑ eẽ qð nõ dũ ẽ.ĩmo qð latet. ſ̊ acceſ⸗ ſu tpis erit vł potiꝰapparebit.in hac ̊ infans iã bꝛeuis aut lõgꝰẽ g bꝛeuis lõgꝰ ve futurꝰẽ.ex h̊ ptʒ ꝙ tota quãti tas hoĩis ẽ in poꝛtõne illa q̃ decindit᷑ a parẽtibo.⁊ quãti tas ĩ q̃ reſurget.vñ ſubiũgit᷑ ibidẽ ſᷣm hãc ratõeʒ ꝓfecto in reſurrectõe coꝛꝑis detrimẽta ñ timemꝰ.igit᷑ vt videt᷑ nihil reſurget niſi qð ẽ ĩ ſemĩe.¶lj Itẽ eodẽ li.⁊ e.c.crea⸗ toꝛi reꝝ ꝗ creauit cũcta de nihilo quõ de eẽ poſſet vñ ad⸗ deret qð addẽdũ foꝛe mirꝰartifex noſſet.Ex hac auctoꝛi tate arguit aug.ibidẽ.c.xiiij.ꝙ cũ tota gigãtis magnitu dinis moles ſit ĩ rõne modica.poſſibile ẽ reſurgẽ eũ qui bꝛeuis ẽ cũ moꝛit᷑ ĩ magna mole? ſine additamẽto extrĩ ſeco. vt videt᷑. cũ dñs tama ibi veritatẽ ĩ illa ratõe crea⸗ uerit.q̊ a ſili ĩ ꝙoſito.¶¶ Cõtra oẽs fuimꝰiĩ adã ſemĩali ter ßᷣm Anlel. ᷣ licʒ ĩ grano vno ſit ðᷣt?ſemialis ad gnuzʒ ꝓducẽduʒ in eẽ.nõ tñ illud in eẽ ꝓducit.nõ ſubintrãte humiditate extriſeca.qð ſic defmiant habẽtes noticiazʒ bmõi.dicũt eĩ ꝙ granũ t̃re mãdatũ ſi fuerit nimis cali⸗ dũ adurit᷑.ſi nimis frigidũ moꝛtificat᷑ſi nimis ſiccũ aꝛe ſcit.ſi nimis hũidũ putreſcit.Silꝛ eſt ſi fra in q̃ ſemĩat eãdeʒ putit᷑ intẽpeꝛiẽ coꝛrũpit᷑ granũ.ſi ᷣo ↄuemãt ĩ tꝑe granũ ⁊ tra vis humoꝛoſitate relarat᷑. caliditas aũt in ipᷣo elemẽtaris dico.inueniẽs ſubaʒ gꝛani relaxatã.agit qð ſuũ ẽ.diſſoluit ipᷣm ⁊ diſſoluẽdo hũiditatẽ multipli⸗ cat.hũiditas aũt replet ſubam grani donec repleto ꝗno fiet ruptura ⁊ ptꝰfit traſſubſtãtiatõ alicꝰ ꝑtis egredien⸗ tis ĩ radicis eẽntiã q̃ fre infigit᷑ ⁊ mediãte ipᷣ̃a attrahit nutrimẽtũ.qð trãſit ĩ ſubaʒ grani.Siłꝛ ẽ de ſemĩe qð de iectũ ẽ ĩ moneta ↄceptõis.ſic ptʒ intuẽti ĩ medicina.vbi detmiat᷑ quõ fit relaxatõ humoꝛoſe ſube ⁊ attractõ nu⸗ trimẽti.⁊ multiplicatõ ⁊ augmentũ ꝑ nutrimẽti ſubin⸗ greſſuʒ.nõ ̊ in ꝓpagatõne a pᷣmo hoĩe ẽ hoĩm ꝓductõ ⁊ eſſe ↄpletũ ꝑ multiplicatõeʒ eiꝰqð deciſuʒ ẽ ab adã.ſed per additõeʒ facta ex ſubingreſſu alimẽti.al Itez opus * . multiplicatõis ẽ a ſolo deo.eſt eĩ creatõ qᷓdaz vt ſup ta ctum ẽ.¶. Itẽ hugo.ſane ſex ſũt oꝑa ꝗbo oĩa q fiũt ad ef⸗ fectũ ꝓducimꝰ. ꝛimũ opꝰẽ de nihilo aliqd facẽ. Scom opus ẽ de aliqͥ aliqua facẽ ᷣm ſubaʒ ⁊ quãtitatẽ ĩ maiꝰ. Terciũ opꝰeſt de aliquibo aliꝗd facẽ ſᷣm ſubaʒ ⁊ quaãti⸗ tatẽ in minꝰ.Quartũ opꝰẽ de aliquo aliq̃ facẽ.nõ tamẽ Fm ſubſtãtiã ⁊ quãtitatẽ in maiꝰ.Quintũ opꝰeſt de ali quibo aliquid facẽ nõ tñ ſᷣm ſubſtãtiã ⁊ quãtitatẽ ĩ mi⸗ nus.Sextũ opꝰeſt de aliqͥ nihil facẽ.Ex bis ſex oꝑibus quatuoꝛ ſoli deo poſſibilia ſũt.duo reliqua tm̃ creature poſſibilitati ↄueniũt.de nihilo em aliꝗd facẽ ⁊ ð aliquo aliqua in maiꝰ. Et de aliquibo aliqꝗd in minꝰ.ſiue ð ali⸗ quo nihil.ſolꝰdeus põt.DOuo reliqua.i.de aliqͥ aliqua ñ in maiꝰ.ſicut cũ totũ in ꝑtes diuidit᷑.vel de aliquibo ali quid nõ in minꝰ.quẽadmodũ cũ ꝑtes in toto vniũt᷑.cre atura facẽ põt.facẽ autẽ de aliquo aliꝗd ſᷣm quãtitatẽ 2 ſubſtãtiã in maiꝰ.ẽ opꝰmultiplicatõis ſicut habet᷑ ab eo em. ⁊c.¶¶ Itẽ Anſel.triplex ẽ curſus reꝝ in eẽ volũta rius.natuꝛalis.⁊ mirabilis.ꝓpagatõ &̊ hoĩm a pᷣino ho mine.aut ẽ m curſuʒ volũtariũ.aut ⁊c.i õ ſᷣm volũta rium:nõ em̃ ẽ generatõ vel ꝓductõ bomis ad ſtatũ ople tum ᷣm actũ volũtatis.i Ieq; ſᷣm mirabilẽ:nõ em ſunt oꝑa mirabilia generatõ ⁊ ꝓductõ homiĩs in eẽ ↄpletum m curſuʒ nature.iec ſᷣm naturalẽ.qꝛ actio nature eſt finita.Sed ſi fieret hmõi multiplicatio ꝑ naturã.natu⸗ ra poſſet ĩ actõeʒ infinitã.qꝛ nõ reꝑiret vbi ſtaret.⁊ ſꝑĩ⸗ ueniret naturã ↄueniẽteʒ ſue actõni.qꝛ qua ratõe ex illa materia ꝑua ſucceſſiue ſiue ↄſequẽt᷑ poſſent multiplica ri q̃ſi hoĩes infiniti ꝑ natura: eadẽ ratõe poſſent alij tot multiplicari ex eadẽ.⁊ ita ĩ infinitũ.¶ Si aũt dicẽt᷑ ſiẽ ſupᷣ tactũ ẽ.ꝙ ratõe quãtitatis materie diuiſibilis⁊ extẽ ſibilis ẽ in infinitũ.Cõtra habet᷑ a phᷣo.oĩm ↄſtãtiũ na⸗ tura res ẽ ⁊ rõ magnitudis ⁊ augmẽti.ſic ̊ eſt ſtatꝰ ĩ re bus nature ⁊ res in augmẽtando:ſimilit᷑ eſt vt videt᷑ in diminuẽdo.ꝗᷓ nõ eſt poſſibile hmõi extẽſionẽ vel diuiſio nem eſſe ꝑ naturã. (Rnio circa queſtionẽ ꝓpoſitã di⸗ uerſi diuerſa ſentiũt.quoꝝ ꝓpter diffinitateʒ queſtionis expedit manifeſtatõ.Sũt igit᷑ quidã ↄſentiẽtes deteꝛmi natõni magiſtri ſenten.quidã dicũt ↄtrariũ. Ponũt eĩ quidã cũ magiſtro.q trãſmiſit adã modicũ quid de ſua ſuba ĩ coꝛꝑa filioꝝ q eos ꝓcreauit.i.aliꝗd modicũ de maſſa ſubſtãtie eius diuiſuz eſt.⁊ inde foꝛmatũ coꝛpus filij.ſuiq; multiplicatõe ſine rei extrinſece adiectõne au⸗ ctum ẽ. Ad oſtendẽduʒ aũt ꝙ qnq; fit augmẽtuʒ rei per multiplicatõeʒ hmõi.dicũt ꝙ materia que ẽ ĩ mimo ae⸗ re.hoc mõ eſt ſufficiẽs vt ex ea fiat q̃ſi infinitũ:nõ quidẽ alteriꝰſpeciei vt ignis vel terꝛe.ſ̊ etiã eiuſdeʒ vt aeris.⁊ eadẽ ratõe cũ ſemẽ teciſum de adã habuit in ſe quatuoꝛ elemẽta.in mĩmo terꝛe qð fuit in ſemiĩe illo.fuit mateꝛia ſufficiẽs quaſi ad infinitã terꝛaʒ.⁊ in mĩmo aque quaſi ad infinitã aquã.⁊ ſimilif᷑ de aere 2 igne. ita in illo mi nimo ſemiĩe erat materia ſufficiẽs quaſi ad infinitos ho mines.nõ dico materia nuda.ſed materia cũ ratõnibo ſemiĩalibo. materia em̃ vt dicunt que eſt ſub modico aere eſt poſſibilis ad tantã extẽſionem quãte eſt totꝰaer.ĩmo ꝙ tantꝰaer inde fieri poſſet.quantꝰeſt totꝰ aer vniuerſi. Cum ꝭ̊ ſit triplex natura ĩ nobis infima vt terrena me⸗ dia vt dy aphana.ſupᷣma vt celeſtis:fieri põt multiplica tio ſic. Ex natura em media quã habʒ materia ex aqua 7 aere.habʒ vt rarefiat.⁊ ſic fiat maioꝛ ꝑ rarefactõnem Ex natura lucis quã babʒ materia cũ coꝛpoꝛibo celeſti⸗ bus.ↄmunẽ habet vt maxime diffundat ſe ſine ſui dimi⸗ nutõne. vt patet in lumine candele.quod ꝑſui multipli catõeʒ creſcit ⁊ diffundit ſe in alias candelas ſine ſui di minutõne.Volẽtes ergo opinionẽ magiſtri ſuſtinere e hinõi multiplicatõne. dicũt ꝙ ex potẽtia ⁊ ex ſufficiẽtia materie ⁊ ex ratõnibus ſeminalibo que erant in ipa ma teria ſᷣm ꝙ dicit augu.de veꝛa reli.ꝙ de vno grano ſunt ſegetes ſegetum vel ſilue ſiluarũ ⁊c. vt ſupra.que quidẽ babent naturaz diſtendẽ. quatenꝰ eis inditum eſt a cre⸗ tiihe r ad⸗ Qedn Imaß, kqnati 10 tams ldaii ltei i⸗ opibr reature ligno geöalt lgnn; lygli itcre nnten abeo üta Goho wlͦnn nope⸗ lne ene ren ala⸗ aſi⸗ erſl tptien alttor cäſt 670te tüna ire etin iſio joi is mi tei la s ⸗ per 0e⸗ nic⸗ gvon tene aſi ni bo Gi nere ino elſi. ne⸗ nen en ſi nd int no e i n nt ſi Queſtio atoꝛe. Et ex ↄgruẽtia rarefactõis que fit im ꝓpꝛietates qualitatũ elementoꝝ medioꝝ cuiuſmõi ſũt aer ⁊ aqua. 7 ex ꝓprietate lucis diffudẽtis ſe.que qdẽ eſt in coꝛpe bu mano ſiẽ natura q̃litates ↄtraꝛias elementoꝝ ↄcilias.cꝰ nũc actꝰocculti ſunt.erat potẽtia in illa materia diffun⸗ dẽdi ⁊ młtiplicãdi ſe ſine quãti extrinſeci additõe. ſicut dicit mę in ſnis.⁊ ponũt exemplũ in puncto q ẽↄterin nalis infinitaꝝ lineaꝝ· a quo ſi auferat᷑ vna linea. habʒ eundẽpunctũ ſeꝑata ꝓ termino quẽ pꝛi babebat.nec eſt ille punctꝰnũc auctꝰ.licʒ obtineat duo loca pũctalia. et pꝛiꝰ nõ niſi vnicũ ſed ẽ młtiplicatꝰ.Silłr in ꝓpoſito. ſic em̃ nõ eſt hic noui pũcti creatõ ſed poꝛis młtiplicatio: ſic nõ eſt hic noue materie creatõ.ſed pᷣoꝛis mitiplicatõ Huic aũt opinioni aſſenniẽtes vlteriꝰexplanado dice⸗ re pñt.ꝙ cum in hoiĩe ſit caꝛo ſᷣ m ſpẽm.caꝛo ᷣm materi am ⁊ ſilr de alijs ꝑtibo.qꝛ in ſingłis ⁊ ſimil iũ ꝑtiũ ⁊ dil⸗ ſimiliũ eſt queda ꝑs ſᷣm ſpem̃.quedã ᷣm materiã q;tum ad illud qð in hoĩe dꝛ eẽ ſᷣm ſpẽm eſt deſcenſ ꝰvᷣm ꝓpaga⸗ tõʒ a pᷣmo hoĩe.itũ adiillud qð eſt in hoĩe ſᷣm ſpem ẽ au gmẽtatõ ꝑ młtiplicatõʒ.qᷓtũ ad aliud ꝑ receptõz alimẽ⸗ ti. ⁊ pt᷑ dici ꝙ in hoĩe eſt natura hñs potẽtiam multipli⸗ candi ſe a natura elementaꝛi.⁊ virtute lucis coexiſtetis in tali aꝛmonia. Et videt᷑ poſſe ꝑſuaderi ad hoc ꝑ boc.ꝙ; ſi mimũ ignis ↄuertat᷑ in aquã vel aerẽ vł teꝛrã.materia que fuit pꝛius ſub ſpecie ignis .iam eſt ſub ſpecie elemẽ ti.quod eſſe non poteſt niſi iux ta congruentiam forme fiat multiplicatip materie.¶ Pꝛeterea. materia ſm ſe conſiderata eſt in termino ſimplicitatis.quod ſic eſt nõ poteſt augmentaꝛi ꝑ raꝛefactionẽ nec augeri ꝑ appoſitõzʒ igit᷑ nulla eſt eiꝰ augmentatõ niſi ꝑ multiplicatõʒ.4 Pꝛe terea.vbicunq; eſt foꝛma cuiꝰeſſe determ inat᷑ circa mate riam quantã.materia diuiſiõʒ habet ⁊ extenſiõzʒ.hoc et ptʒz.qꝛ ſi ↄſideret materia ſine om̃i foꝛma ↄſiderahit᷑.⁊ ſi ne omi extenſiõe ⁊ dimẽſione ꝓut ↄſiderat᷑ cũ foꝛma cõ⸗ ſiderat᷑ in maioꝛi quãtitate iuxta exigentiã foꝛme.natu ra aũt ignis ad ſalutẽ ſue ſpẽ i minꝰregꝗrit de materia q natura aeris.⁊ natura aeris qᷓ aque.⁊ aque qᷓ; teꝛe.In aĩiabo aũt ⁊ ãgelis ſᷣm danie.⁊ alios.eſt ponere materiã que quidẽ materia nulliꝰeſt dimenſionis.qꝛ extẽſio ma⸗ terie qua locũ occupat nõ eſt a ſe.ſed a ſua foꝛma eã extẽ dente ⁊ iõ ſi tota materia vniuerſi poſſet eſſe ſine foꝛma extẽdẽte eã vt ẽ foꝛma in ſpiritibo.nõ occupaꝛet locũ ni⸗ ſi punctalẽ vt ſpũs.Vnde videt᷑ dicendũ ꝙ materia mul tiplicabilis eſt naturaliter iuxta ↄgruentiã foꝛme cuiꝰ ẽ materia.⁊ poteſtatẽ hꝰ multiplicatõis dicimꝰeẽ in natu ra elemẽtaꝛi ⁊ vᷣtute lucis.cũ aũt augmẽtatõ ꝑ additõzʒ 7 raꝛefactõʒ data eſt infirme nature coꝛꝑalia nobiliſſi me nature.quaꝛe nõ eſt data virtꝰaugmẽtandi ꝑ mlłtipꝑli catõʒ. Dicimꝰꝗ̊ ſᷣm hanc opinionẽ ꝙ ĩ ſemie deciſo a pa rentibo ad ꝓcreatõʒ ꝓlis eſt duplex natura.quedã ẽ ad illud quod requirit᷑ ad ꝑtes ſᷣm naturã.⁊ illa habet vir tutẽ augmentatiuã ꝑ ſuſceptõʒ nutrimẽti.quedã ad illð qð requirit᷑ ad ꝑtes ſᷣm ſpẽm.⁊ illa habet virtutẽ augm̃ tatiuã ꝑ multiplicatõʒ. q;tum igit᷑ ad illud qð in nobis eſt ꝑtium. ſᷣm ſpẽm deſcendimꝰa pꝛimo hoĩe ꝑ multipli catõʒ ipius nature.q;tũ ad illud ꝙ eſt in nobis ſᷣm mate riã nequaqꝙᷓ;. Si obijcit᷑ ꝙ ſemẽ eſt ex ſuꝑſluo cibi vltimi Fm phm reſponderi pt᷑ ſicut ſupꝛa tactũ eſt. vel pt dici. ꝙ hoc intelligit᷑ qtũ ad illud de quo ſũt ꝑtes pᷣm materi am nõ de quo ſũt ſᷣm ſpẽm.¶ vd illud qð pꝛimo obijcit᷑ in ↄtrariũ dici pt᷑ᷣ.ꝙreuera ſicut ad ꝓagatoʒ grani ex g no reqrit᷑ ſubintratõ hbumoꝛis vt tactũ eſt.ſimiliter ĩ p⸗ paga tõe generis hũani ex pꝛimo hoiĩe reqrit᷑ ſubintratõ alimẽti.vt fiat multiplicatio ⁊ augmẽtũ paꝛtiũ ſᷣm ma⸗ teriã ꝑ nutrimẽti ſubingreſſũ 2 fomentum paꝛtium ſᷣm ſpeciẽ.vñ ꝓpter duo neceſſaꝛia eſt attractõ alimẽti.ſcʒ vt ſit materia ꝑtium ᷣm materiã et fomentũ ꝑtiũ ſᷣm ſpẽm que multiplicant᷑ aũt ⁊ augmentant᷑ ex poꝛtõe ſubſiãtie generantis deciſe in generatione. Ad aliud qð ſequit᷑. ſcʒ ꝙ opus multiplicatõis eſt a ſolo deo.dicendum ꝙ H intelligitur vbi res multiplicabilis nulla ſubſtantia con lexrin. iuncta vel ↄmunica ta aliquo modo multiplicat᷑ vt erat ĩ multiplicatõe panuũ MNath.xiiij. Similiter in ſoꝛmati⸗ one eue de coſta ade. Elñ multiplicatõ lucis que eſi ſba Fm aug.nulla em ↄiũcta ſubſtãtia. nõ poſſet eſſe niſi a ſo lo deo.vt ſi eẽt vacuũ circa coꝛpꝰſolaꝛe.credo ꝙ lux ſoł nõ poſſet ſe młtiplicaꝛe ꝑ na turã nec poſſet fieri niſi a pᷣ ma potẽtia.pt᷑ aut lux multi plicaꝛe ſe ↄiuncta illi ſbſtã⸗ tia apta ad ſuſceptõʒ buiꝰmultiplicatõis. Siłr pt dici in ꝓpoſito.niſi illi ꝑti que eſt de vera ſba pꝛiseſſet aliq̃ ſubſtãtia ↄiuncta.ſcʒ ſubſtantia alimẽti miniſtrãtis fo⸗ mentũ eidẽ ꝙ nõ multiplicaret᷑ nec poſſet etiã multipli⸗ cari niſi a ſolo deo ſic videt᷑ poſſe dici de multipl icitati⸗ bo hñtibo eẽ ↄpletũ ꝑ aliquã foꝛmã determinatã.de re at ↄpleta vt que caꝛet foꝛma oↄplente vt de pꝛima materia ĩ rõe qua pꝛia.pt᷑ dici pᷣmo.ꝙ illa eſt młtiplicabilis iuxta qð requirit foꝛma ꝑficiẽs eandẽ.⁊ hoc videt᷑ ꝓbabiliter poſſe dici.a diſpoſitõe oꝛdinati ſſima ſũme ſapĩe.a pᷣma eĩ potẽtia eſt creaturis pᷣditis vᷣtute actiua data poteſtas multiplicãdi ſe.ſiue foꝛmas ꝓpꝛias in eoꝝ ſuſceptibilib vtz de quibuſdã elemẽtis.ſiłr exiſtẽti in gradu extremo poſſibilitatis daꝛi poſſibilitas apta ad ſuipᷣius multi⸗ plicatõeʒ a foꝛma ↄpleta illiꝰſine natura alia.⁊ bhoc vi⸗ det᷑ cõgruere ꝑfecto ⁊ oꝛdinatiſſimo artifici oĩa oꝛdine ↄgruẽtiſſimo ꝓducẽti in eſſe ne a tãto aꝛtifice ſit alꝗd ꝓ⸗ ductũ in eẽ vt foꝛma naturali ꝑficiat᷑ qdð nullo mõ natu ra ꝑfici poſſit.qð eẽt ſi materia nat᷑ali ſoꝛma ꝑficiẽda q̃ inqꝙ tũ eſi materia oĩno ſimplex. ita nulli foꝛme nat᷑ali apta intũ hmõi ꝑ naturã aliquã inferioꝛẽ multiplica⸗ ri nõ poſſz.ita vt aptaret᷑ ad foꝛme ↄueniẽtis ſuſceptõeʒ. Nec videt᷑ diſſonũ rõni.ꝙ caꝛni pᷣmi ꝑentis.q̃ ↄdita fuit vt eẽt pᷣncipiũ oĩm ſui generis.⁊ ita diuĩe gereret imagi nis rõeʒ.q etiã in aliq̃ ſni ꝑte erat deificabilis.ſ.ꝑ ga, vnionis cũ dei vᷣtute nec nõ etiã in multis ꝑtibo ꝑ głifica tõʒ data eẽt aliq̃ pꝛogatiua nat᷑e qtũ ad ptateʒ multipli catõis.cũ hoc datũ ſit quibuſdã creaturis incõꝑabiliteꝛ miĩoꝛis dignitatis.qᷓ;ẽtũ ad foꝛmas eaꝛũdẽ. Vñ ponẽtes materiã ſimpłr poſſe in eſſe naturalit młtiplicaꝛi.ſiłr ⁊ illud qð erat deciſũ a pᷣmo paꝛẽte nõ videt᷑ a rõne ſiuea ꝓbabilitate deuiaꝛe.nõ hic aũt ſic ſe hꝛe aſſero ſed q̃dã ↄgruẽtia ↄijciẽdo ne videaꝛ dicto a tãtis doctoꝛibo obuia re.exqͥ ñ inueio ab aliqͥ doctoꝝ ſctoꝝ dici ᷣriũ. Si obij cit᷑ ðↄ hoc ꝑ verbũ aug.ſuꝑ Geñ.ad lit.x.ĩ fine.qð videt᷑ aſſerere ꝙ nullũ coꝛpꝰauget᷑ ꝑ młtiplicatõʒ.oꝓponens ð terculianũ ꝗ põebat aĩaʒ eẽ coꝛpꝰ⁊ cõt ine ri ſe coꝛꝑi ma ioꝛi ⁊ mĩoꝛi ſine aliqua ſibi facta additõe.⁊ h̊ explanat ponẽs exemplũ de maſſa metalli q̃ aliqũ dilatat᷑ ꝑ tunſi onẽ ſine aliq̃ additõe ſibi facta.ð illũ diẽ aug.ꝗd abſur didq; putaꝛe maſſã cuiuſpiã metalli ex aliq̃ ꝑte creſcere poſſe dũ tundit᷑niſi decreſcat ex altera.vel augeri latitu dinẽ niſi craſſitudine minuat᷑.aut vllũ eſſe coꝛpus ma⸗ nente nature ſue entitate.qð vndiq; cꝛeſcat niſi raꝛeſcat Ex vltimo vᷣbo hic poſito videt᷑.ꝙ abſurdũ ſit ponẽ coꝛ⸗ pus aliqð manẽte quantitate creſceꝛe.niſi raꝛeſcat.ex qͥ videt᷑ ꝙ nũꝙᷓ creſcit aliqð coꝛpꝰꝑ ſui młtiplicatõʒ.¶ Zld qð pt᷑ dici ꝙ aug.loquitur pᷣm modum ↄmuneʒz quo res creſcunt ſiue efficiuntur maioꝛes.rei em̃ manen tis ĩ ſua quantitate.id eſt cui nulla fit addito.nõ eſt alius modꝰ creſcendi ſᷣm curſum ↄmunem q; ꝑ rarefactionem. vł pt ſieri vis in hoc ꝙ dicit manẽte ſua q̃ntitate vt ſit ſenſus coꝛpꝰmanẽs ĩ ſua quatitate.ita ꝙ nõ ſit augmtata ꝑ ad ditõʒ quãti.neq; per młtiplicatõʒ ꝙ nõ crelcit niſi ꝑra rfactõʒ.qꝛ ilł tribo mõis vt videt᷑ ẽ coꝛxm augm̃tatõ.ſczʒ aut ꝑ additõʒ quãti aut ꝑ młtiplicatõzʒ.aut ꝑ raꝛefactõʒ Ad h̊ ꝙ ſegt pt dici ꝙ opinio hugo fuit.q bec młtipli catõ a ſolo do fuit ⁊ int oꝑa mirabilia ↄputãda.vñ dic ꝙ; qua ndo ſimplex materia ſiue athamus ſimplex factꝰ eſt de nihilo aliquid factum ẽ.qñ vo idipᷣm ſimplex cor pꝰin ſemetipᷣo młtiplicat᷑ ⁊ ĩ pła excreſcit fit aliquid de aliquo in maius.quod licet mirabile videatur. maius tamen eſt ðᷣ nihilo aliꝗd facere qᷓ; de aliquo plus ſaceꝛe. hoc mõ opandi te ſubſtatia coſte in ſe diuĩa vᷣtute in ſe abſq; extrinſeco additamẽto multiplicato.coꝛpꝰmulie⸗ ris factũ eſt.a poſt gbuidã interpoſitis ſubiũgit nõ ita qʒ coſte illiextrinſecus additũ eſt aliqd.ſed ipa ĩ ſemet⸗ ipᷣa diuĩa vᷣtute oꝑante młtiplicata eſt quẽadmodũ po⸗ ſtea naturã humanã a pᷣmis paꝛẽtibo in ſubſequẽtez ge⸗ neratõʒ ſemĩatã a modico iã intantũ multiplicataʒ cer⸗ nimus.vt młta hominui milia ex ea iã excreuiſſe vide amꝰ.⁊ hoc totũ ad ſcdᷣm opꝰ ptinet qñ de aliquo fiũt ali⸗ qua in maiꝰ. In hoc oſentiũt illi quoꝝ pᷣtacta eſt opi⸗ nio ⁊ hugo cũ imngro ſniaꝝ ꝙ illud qð ſeminatũ ẽ a pꝛi⸗ mis pentibo ad ſequẽtẽ generatõz nõ creſcit neq; creuit addittõe extrinſeca.ſed ſui in ſe mul tiplicatõe.ſed diſte⸗ rũt in poſitõe mõi.qꝛ hugo ponit ꝙ iſta multiplicatio ẽ opus mirabile ⁊ ſola vᷣtute diuina.Alij dicũt ꝙ ẽ a na⸗ tura ? vᷣtute data nature. 2 foꝛte poſſẽt he opiones que piuerſe vident᷑ coꝛdaꝛi.ſi ᷣba hugo.retoꝛqu erent᷑ ad cõ ditõʒ oꝛiginalẽ coꝛꝑis pᷣmi hoĩs.in qua pᷣter legẽ ↄmu⸗ nẽ alijs coꝛpiba inditã.ptas multiplicatiua ſui ꝗẽ ptas mirabilis fuit data eidẽ vt ex ↄgruẽtia pᷣdicta ꝑt᷑ ſupõi ¶ Ao illud qð poſtea obijcit᷑ dicẽdũ ꝙ; hmõi ꝓpagatõ eſt Fm curſũ naturalẽ.qAd illud qð obijcit᷑ ꝙ oꝑatõ natu⸗ re finita eſt. dicendũ ꝙ veꝝ eſt. EIñ ⁊ młtiplicatõ gene⸗ ris hũani ⁊ ꝓpagatõ finita eſt.nec videt᷑ incõueniẽs ali⸗ gd ſequi.poſito ꝙ actio eẽt infinita ↄcurꝛẽtibo cãis ſupe rioꝛibo ⁊ inferioꝛibo in actõe illiꝰ.ſeo qꝛ oꝑatõ nature ⁊ maxie in ꝓpagatõe hũani generis eſt ꝓpter finẽ ſpalez.ſ. multiplic atõʒ elemẽtoꝝ qtũ ad quend poꝛdinatũ nüe⸗ rũ in diuia ſapia.illo nũero adimpleto iuxta nutũ pᷣime cãe.ceſſabat efficatia actõis cauſaꝝ illaꝝ.ſicut em ſcri⸗ bit᷑ in li.fontis vite.cã ꝓpter quã oĩa facta ſũt eſt volun⸗ tas inueniẽs omia.qꝛ motus ꝑ quẽ fiũt oia.alligatusẽ volũtati pᷣmi.ſed volũtas agit ᷣm placitũ volẽtis.ergo oĩs crea tura ꝓ volũtate creatoꝛis deficiet. nõ habes in rõne ſua etiã cãm ꝓꝑmanẽdi.¶ Ad aliud qð ſequit᷑ dicen dũ.ꝙ ſic oim ↄſtantiũ natura terminꝰeſi magnitudinis 2 augmẽti.ita oĩm ↄſtantiũ natura terminꝰeſi dim inuti onis ⁊ detrimẽti vniuoce loquẽdo.qꝛ ſicut ẽ terminꝰ in actu magnitudis hñtis ſoꝛma 2 ſpẽm. ita eſt terminus ĩ actu detrimẽti ⁊ diminutõis hñtis foꝛmã ⁊ ſpẽm.foꝛma em bois nõ ſalueret᷑ in coꝛpe cuiuſqʒ neq;ʒ foꝛma ignis. Vñ res naturał quata exiſiẽs in qua cũq; differẽtia.ñẽ apta ad ſuſceptõʒ cuiuſq; ſoꝛme.ſed quãtitas materie li mitata eſt ſᷣm exigẽtiã foꝛme.⁊ hoc eſt qð dicit ppus om niũ ↄſtqtiũ.Si vo ↄſideret᷑ res quãta vt eſt quãta.nõ ter miĩata ſub foꝛma finita aliqᷣ.nõ eſt determinatꝰſtatꝰeius ſiue limitatꝰ.neq; a ꝑte magnitudis ⁊ augmenti.neq; a ꝑte diminutõis ⁊ detrimẽti. ¶ Alij fũt opinionis orie. ponentes illud modicũ qð teciſũ erat a pmo parẽte au⸗ gmẽtaꝛi exterioꝛi ſbpa ĩ illud trãſente.nõ aũt fuiſſe auctũ in ſe ⁊ młtiplicatũ.ꝗ pñt rñdere ad obiecta ꝓ magiſtꝛc. Ad pᷣmũ ꝗ̊ p illa ꝑte dici pf.ꝙ alimẽtũ nõ totalrᷣ emit tit᷑ ꝑ ſeceſſũ.At em hẽ ab aug.de vera reli.aliꝗd de cibo ſiue de alimento feculetiſſimũ reddit᷑ terꝛe ad aliqs foꝛ mas aſſumẽdas.⁊ ſeculẽtiſſimũ illõ vocat ſtercoꝛa.Ali⸗ quid ꝑ totũ coꝛpꝰexalat.ſ.ꝓ fumoſitates ?⁊ ſudoꝛes aut⸗ totiꝰaialis latetis neruos aecipit.⁊ inchoat᷑ in pꝛolẽ.et ocat latentes neruos rones ⁊ diſtinctiões ꝗᷓ neceſſaꝛie it ad hoc.ꝙ coꝛp ꝑfectibile aia roõnali ſit in ↄuenienti aꝛmonia ⁊ oꝛganiʒatõe.que reqꝗrit᷑ ad aĩe ſuſceptõʒ.ali go mutat᷑ in carnẽ.ſic ꝗ̊ᷣ ſjm aug:alimẽtũ in q̃tuoꝛ diuidi tur.quoꝝ vnũ inchoat᷑ ſiue traſit in pꝛolẽ.q ergo dicit Dns. Ome qð in os intrat ⁊c. nõ intelligit vniuerſalit. ſed ſub h̊ ſenſu de oibo iſtis cibis aliqd ĩ ſeceſſũ vadit vt pote ð cibis ecoꝛpalibo ꝑs feculẽtiſſina. VUñ dicit Gui⸗ mundł. ij.li.de coꝛpe dni beꝛngaꝛiũ de cibis nr̃is coꝛ⸗ ruptibilibo phiſici ⁊ medici docẽt dicẽtes. ꝑtem ciboꝝ ⸗ potuũ ea que coꝛpulẽtioꝛ ⁊ coꝛruptioꝛ ẽ ꝑ ſeceſſũ egeri.p tẽ aut ſubtilitate vtilioꝛẽ vi nate.ꝑ diuerſas coꝛpis paꝛ⸗ tes diſtrahi. in caꝛnis materia 7 ſanguinis vᷣſum iri. Paꝛtẽ vo aliã ſubtilẽ qdem ſeo minꝰvtilẽ.pꝑ ptes coꝛpo⸗ ris ſiłr traſfuſazʒ.ꝑ poꝛos euapoꝛaꝛi. Paꝛtẽ po reſiduaʒ neq; tãtiſper ſubtilẽ.neq; adeo vt pꝰeſt coꝛpulentã ꝑ flu xũ nariũ aut ꝑ ſputa vel quolibet ſimili mo iactaꝛi:que ſi ita ſũt imo qꝛ ita ſũt:nõ igit᷑ cibo oĩs qui vadit in ſeceſ ſũ emittit᷑.ſed id tm̃ dixit in ſeceſſũ emittit᷑ e ꝑte vicz ei bi notiſſima loquẽs. Et ſiłr ptʒ rñſio ad auctoꝛitatẽ He de. ¶ Zd aliud dicẽdũ.qꝙ; cũ in hoĩe diuidat᷑ ſba coꝛpulẽ ta.qꝛ quedã ꝑs illiꝰeſt de pᷣitate nature bũane.quedam nequaq;.q;tum ad illud quod fuit de vitate nature illiꝰ quia hoc fuit illi pꝛopꝛium ⁊ dico de vitate illiꝰ qᷓtũ ad verita tẽ qᷓ regrit᷑ ad hoc ꝙ ſaluaꝛet᷑ ĩ eẽ ꝓꝛio.no in ſuo ſimili ſigs educatus eſſet caꝛnibo hñanis.hmõi ille eẽnt reddẽde illi in qͥ pꝛiꝰfnerũt tanq; mutno ſumpte ab illo. Ex hac rõne ptʒ.ꝙ in hoĩe ẽ veritas ſue nature duplex ſcʒ illa que reꝗrit᷑ ad hoc ꝙ ꝓpterea ſaluet᷑ in ꝓpꝛio eſſe. ꝙ ſaluet in ſili in ſpẽ. WBert kergo polito ꝙ illð ve ritatis quo aꝓpetit generans ſaluaꝛi in ſibi ſiłi non de⸗ ecinderet᷑ ꝑ coytũ.ntꝝ reſurgeret ĩ illo.Si nõ & aliquio ð veꝛitate pmi hoĩs nõ reſurget.poſito agatõ facta eſt ꝑ młtiplicatõʒ ꝑtis deciſe ab illo. Si aut reſurget in illo. videt ꝙ illuo q pꝛie eſt ad H ꝙ ſit ð veritate vni us plone. in caſu reſurgere poſſit ĩ alia. cũ nihil relur⸗ get in aliqͥ qd nõ ſit vitate illiꝰ. nulla ẽ pᷣtacta diſtin⸗ ctio.¶¶ Ad hoc pt᷑ dici.ꝙ nõ reſurget ĩ illo neq; i alio.qð ptz ſic. Rõ reſurꝛectõis coꝛꝑm eſi oꝛdinatõ eorũdem ad aĩaʒ rõnalẽ.⁊ nõ oꝛdinatio cuiuſlibet coꝛpis ao qualibʒ aĩaʒ.ſed coꝛpis ad aiam ſibi quadã indiuidua ↄiunctoõe ſociatã.ex qᷓ ſoꝛtit᷑ eẽ ꝑpetunũ quale eſt coꝛpꝰcuiꝰderitas eſt fundametũ fabꝛice coꝛpis bnani.a que fulciunt᷑.q ñ hñt eſſe firũ in coꝛpe illo.ſed ſluũt a refluũt cuiuſmoi eſt caꝛo m materia. illa ꝑs ſbe que ẽ ad aliũ ꝓducenduʒ in eẽ ꝑ generatõʒ,.qꝛ ergo veritas nature caꝛnis ſine ſo ſtãtie ꝗᷓ eſt.vt ſit pᷣncipin alteriꝰnõ h ee fixũ in coꝛpe cꝰ aliqͥ mõ eſt ꝑs. nec eſt aie idiuidua ↄinctione ſociata ex ↄiũctõe cũ illa aia ꝗᷓ ẽ pfectio coꝛpis hmoi.nõ ſoꝛtit᷑ eſſe ꝑpetuũ.nec tõeʒ relurgedi.ſi ergo nõ fiat p generatoez apta ad ſuſceptõʒ alteriꝰ aĩe.nec ex oꝛdinate ad illa ſoꝛ tiat᷑ eẽ ꝓꝑpetuũ nõ reſurget.nec ẽ incõuenies aliquã pꝑtẽ coꝛꝑis ade vt illã qᷓ erat ad coꝛpꝰ ꝓducẽdũ.in eẽ nᷣ reſur gere. Et hᷣ etiã patere pt ꝑ hoc ꝙ ſemen xæciſũ ſufficiens ad/ꝓlem ꝓducenda.ſi fiat in coytu cũ ſterili.ex eo ꝙ nũ⸗ ꝙᷓ ꝑficit᷑ aia rõnali nõ reſurget.¶l Ao aliud dom.q; nõ ẽ intẽtio aug:ꝙ ꝑuuli moꝛtui.debeat reſurgeꝛe in ꝑfectiõe coꝛꝑali.qꝛ fuerũt in ſemie deciſo ab adã ᷣm totalitateʒ molis coꝛꝑalis actu vel potẽtia.potentia dico ꝓgt opini onem magiſtꝛi.ex qua ſequit᷑ ꝙ in illo fuerũt potetie.ſed quia fuerũt in illo 'm ſeminaꝛiam ronem ᷣm quam ſiue cuius veterminatõʒ ſupplehit dns qð dæficit ex ꝑte mol Elñ dꝛ.xxij.li.ð ciui.dei.c.xiiij.ſᷣm hanc roõneʒ pꝛofecto in reſurꝛectione coꝛpoꝛis detrimenta nõ timemus .ſ.qa dñs ſupplebit quod væficit ex ꝑte molis. lñ ſubiungit᷑ eodẽ.c.creatoꝛi reꝝq eꝛeauit oia nihilo ⁊c.ſcʒ vt ſup. Ad aliud quod ſegꝗt᷑ dicẽdũ.ꝙ pᷣdictã expoſitoz ponũt tenẽtes opinionẽ mgri.Lenẽtes opinionẽe᷑ Zriã alit ex⸗ ponũt.ſ.ſic.materia generatõis aſſimilat᷑ filio egrediẽ ti de domo pꝛis.qꝛ ſicut filius egrediẽs ð domo patꝛis de fert ſecũ ꝑtem ſubſtantie pr̃is ⁊ illã accreſcere facit.acq rendo ⁊ addęẽdo illi aliã.ſcʒ acquiſitum.ſic ſemẽ ptẽ ſub⸗ ſtatie ꝓlis ſecũ defert.que auget᷑ alimẽto ↄuerſo ĩ illud ſiue addito illi. Ad aliud qð ſeꝗt᷑ ptʒ rñſio ex dictis.ĩ⸗ telligit aũt aug.de latẽtia in rõe ſeminali ſᷣm quaʒ limi⸗ tata ẽ quãtitas determina ta ipiꝰ ꝓlis.Juxta illud phi oĩm ↄſtantiũ natura ⁊c.¶. Ad vltimũ dicendum ꝙ nᷣbũ aug:ẽ magis ad oppoſitũ qᷓ; ad ꝓpoſitũ.dicit ei creatori rerũ quõ deeſſe poſſet. vñ adderet qð adoẽdũ ⁊c. Ex qͥ liquet.qꝙ neceſſaꝛia erit illa additõ.lñ qð ibidẽ tangit aug. ꝙ moles gigãtee magnitudinis ẽ in rõe modica.ñ dicit᷑ qꝛ ĩ ꝑticula deciſa a parẽtibo ſit illa magna moles potẽtia ꝓducendi ad actum ꝑ ſui multiplicationem.ſed qꝛ rõ ſeminał cum illa paꝛticula ẽ determĩata ad magni tudinem tantam. lembrum tercium Einde queritde veritate occaſionata.et qͥ niã veritas coꝛꝑis pt᷑ occaſionaꝛi du plicit vł ꝑ oꝑatõʒ erꝛoꝛis vt in pctis ⁊ monſtris vel ꝑ debilitatẽ caloꝛis. ꝓut dẽ in li.de aĩa libo ꝙ mulier eſi mas occaſionatꝰ. de hoc ſedo nihil ad ꝓpoſitũ.De pᷣmo ꝗᷓ agendũ eſt ⁊ ponat᷑ queſtio quã qꝛit aug. de ciui. dei li. xxj.viij.c. Vtꝝ ex coꝛꝑe pᷣmi hoĩs ꝓpa gata fueẽt monſtruoſa genera boĩm.q gentiũ naꝛrat by ſioꝛia.Et enumerant᷑ ab aug:ibidẽ dicente phibent᷑ qui dã vnũ hꝛe oculũ in frõte media.ꝗbuſdã platas verſas eẽ poſt crura.ꝗbuſdã vtriuſq; ſexus eẽ naturã ⁊ dxtraʒ mãmaʒ eẽ virilẽ ſiniſtrã muliebꝛẽ. vicibuſq; inter ſe coe undo ⁊ gignere ꝑere.alijs oꝛa nõ eſſe.eoſq; ꝑ naꝛes tã tũmõ alitu viuere.alios ſta tura eẽ cubitales qͥs pigme⸗ os acubito greci vocãt.⁊ alia mõſtroꝝ genera enumera tur ibidẽ.ondit᷑ ꝙ hmõi monſtra ſũt ꝓpagata de coꝛꝑe p mi hoĩs.dicit em̃ aug.ibidẽ.ꝗſꝗs vſpiã naſcit᷑ hõ.i.aĩal rõnale quãlibet nr̃is inuſitatũ ſenſibo gerit coꝛpꝰſeu coꝛ ꝑis foꝛmã ſiue coloꝛẽ ſiue motũ ſiue ſonuʒ ſiue quãlibet vim qualibet ꝑtẽ.q̃libet qualitate na tura.ex illo vno ꝓ⸗ thoplaſto oꝛiginẽ ducere.nullus fidelium dubitanerit. Itẽ monſtruoſi ꝑtus apud nos in genere ho ĩm depu⸗ tant᷑.̊ ⁊ mõſtruoſe geẽtes inter hoĩes.qð vult aug.in eo⸗ dem.c.dicẽs.qualis reddit᷑ rõ de monſtruoſis apud nos ꝓtubo:talis de monſtruoſis ꝗbuſdã gẽtibo reddi pt᷑.ſeð ↄſtat ꝙ oẽs hoĩes ab vno.⁊ inde vt pꝛius. Pꝛeterea.qᷓ ma ticꝰ aliqñ ſcribit recte aliqñ nõ recte.medicꝰ aliqñ re cte aliqñ nõ recte dat potionẽ.ſed ſiue ſic ſiue ſic ſcribat mhilominꝰad qmaticã ꝑtinet. &̊ a ſili ſine recte ſiue nõ recte ꝓpagatũ ſit aligd ab humana natura.nihilominꝰ ad nataʒ bũanã ꝑtinet.¶ Contꝛ:a.maioꝛ ẽ ſilitudovt vꝛ inter ſimeas ⁊ hoĩes.qꝙᷓ; inter młta genera mõſtroꝝ que ponunt᷑ ĩ genere hoĩm.ſicut ponit aug.in.xvj.de ciui.ðdi c.viij.ponẽs quoſdã ſine ceruice oculos hůe ĩ humeris et cynocephalos intra hoĩes mõſtruoſos.⁊ dicunt᷑ cynoce phali quoꝝ canina capita atz ipᷣe latratꝰmagis beſtias ꝙᷓ hoĩes ↄfitet᷑.¶ Itẽ qð ma gis naturã beſtie ꝙᷓ hoĩs ↄfi tet᷑.nõ diſtinguit᷑ a beſtijs ſpecifica differẽtia.ꝙ aũt ta⸗ le nõ ꝑtinet ad ꝓpagatõz factã ex adã.tales ſunt cyno cephali ̊ ⁊c. ¶¶Stẽ natxa eſi vis inſita rebo ex ſili ſiłe pꝛo Ducẽs.q̊ coꝛꝑa que ꝑ naturã ꝓpagatõis de coꝛꝑe pᷣmi ho minis ꝓducunt᷑.ſũt illi coꝛꝑi ſiłia.talia aũt nõ ſũt coꝛꝑa mõſtꝛuoſa ſic illa q̃ vtꝛiuſq; ſexꝰnatuꝛã ⁊ mẽbꝛa ꝑticipãt ſiẽ exiſtẽtes ſine ceruice.⁊ hñtes ocłos in hũeris.⁊ ſiẽ ſũt cynocephali ⁊ alia hmõi ̊ ⁊c.¶ Iiẽ aĩa ẽ actꝰſiue en delychia coꝛꝑis phiſici oꝛganici potẽtia vità hñtis.coꝛ⸗ pꝰq̊ bmõi eſt pꝛie ſuſceptibile aie ⁊ ꝑfectibile ab eadeʒ 7 Fm diueꝛſitatẽ aĩiaꝝ diueꝛſoꝝ geneꝝ ⁊ dineꝛſaꝝ diſpo ſitionũ ſũt coꝛꝑa ꝑfectibilia ab eiſdẽ.̊ nullũ coꝛpꝰ hns oꝛgana aliq̃ ſilia in ſpẽ vł eadeʒ oꝛgais aĩał irꝛõn ał.eſt coꝛpꝰpꝑfectibile aia rõnali.Sed oẽ coꝛpꝰhumanũ Fᷣm le⸗ gẽ ꝓpagatõis deſcendẽs a pᷣmo hoie eſi ꝑfectibile aĩa rõ⸗ nali.̊ nullũ coꝛpꝰhñs oꝛganũ ſilłe oꝛgano aĩalis irꝛõna lis.deſcẽdit a pᷣmo hoĩe. Itẽ nulla rõe dom eẽt coꝛpus canis naturale. qð ſᷣm ꝓpagatõz naturalẽ ⁊ ↄſuetã capi te caꝛeꝛet canino.vel qð hꝛet caput alteriꝰ aialis.vt leois vel auis.vel ſimie eadẽ rõne nõ dicẽdũ ẽ coꝛpꝰhumanuʒ vł qð ᷣm ↄſuetã ⁊ naturalẽ ꝓpagatõʒcaꝛet capite.xłqð br̃ caput alicꝰaĩalis irꝛõnalis.¶ Itẽ cũ virtus ⁊ veritas coꝛꝑis hũ ani pᷣncipałr attẽdat᷑ penes oꝛgana ſiue mem bꝛa pꝛicipalia quoꝝ vnũ ẽ cerebꝝ:videt᷑ ꝙ nullo mõ di⸗/ cendũ eſ eẽ coꝛpꝰhumanũ qð caꝛet capite.⁊ ſi hoc.cũ le⸗ ge ꝓpagatõis deſcẽdãt oĩa coꝛꝑa a pᷣmo hoĩe:nulluʒ tale deſcẽdat ab ipo.Sũt em̃ q̃tuoꝛ mẽbꝛa pꝛĩcipalia.ſ.cere⸗ bz.coꝛ.epaꝛ.⁊ teſticuli.Cerebꝝ.coꝛ.epaꝛ dicũt᷑ pꝛicipa lia.q; ↄſeruãt rem ſpẽi.teſticuli qꝛ ↄſeruat ſpẽm rei qð lxxxiij. aũt caret capite caꝛet cerebꝛo. Occaſione aũt pᷣdictoꝝ querit᷑ ꝑ quã viã monſtra ꝓcedere pñt in natura hbuma na.cũ dicat bẽs aug.in mitis locis.nihil eẽ inoꝛdinatũ in vniuerſo. Rñdẽdũ ꝙ ſicut diẽ aug:qſꝗs vſpiã naſcit hõ.i.aĩal rõnale ⁊ moꝛtale ⁊c.vt ſupᷣ ⁊ in eodẽ aug.ait. Illa q talia de ꝗbuſdã ſcripta ſũt nulla ſũt.aut ſi ſũt ho mĩes nõ ſũt. Aut ſi hoĩes ſũt.ex adã ſũt.⁊ naꝛrat ibideʒ aug.ad maĩfeſtatõʒ huiꝰ.q in tẽꝑe illo erat duplex bõ natꝰin ſuꝑioꝛibo mẽbꝛis.⁊ in inferioꝛibo ſimplex.am duo erãt capita.duo pectoꝛa.q̃tuoꝛ manꝰ.vent aũt vnꝰ ⁊ pedes duos ſic̃ vni hbomi.iaꝛrat etiã de quodã hoĩe ꝗq̃ſi limatas hẽbat plãtas.⁊ĩ eis biõs tm̃mõ digitos.⁊ manꝰſiles.⁊ pꝰdicit.ſicut h̊ ex illo vno negaꝛi ñ pñt oꝛi⸗ ginẽ ducere.ita quecũq; gẽtes in diueꝛſitatibo coꝛꝑm ab vſitato nature curſu quẽ plures ꝓge oẽs tenẽt velut ex⸗ oꝛbitaſſe tradũt ſi diffinitõe includunt᷑ vt aĩalia rõnalia ſint atʒ moꝛtalia:ab eodẽ ipo pᷣmo vno pꝛe oĩm ſtirpem traheꝛe ↄfitẽdũ.ql Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑.ꝙ maioꝛ eſt ſiłitudo inter ſimeas ⁊ hoĩes ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ſi ſũt hoĩes q̃ ibi numerant᷑ nõ eſt veꝝ.aug.(m̃ relinꝗt indeter mia⸗ tũ vtꝝ ſint boĩes vel nõ.dicẽs oĩa genera hoĩm qᷓ dicũt᷑ eẽ.credeꝛe nõ ẽ neceſſe.ponat᷑ ̊ ꝙ illi ꝗ ſũt ſine ceruice ⁊ hñt oculos in hũeris ⁊ cy nocephali boĩes ſint maioꝛ ẽ eoꝝ ↄueniẽtia cũ hoĩbo hñtibo ꝑfectiõʒ ⁊ decentẽ oꝛgani⸗ ʒatõz mẽbꝛoꝝ qᷓ ſimie.licʒ foꝛte qtũ ad diſpoſitõʒ exteꝛi oꝝ oꝛganoꝝ ſimia videt᷑ eẽ ſimilioꝛ.vt em̃ vult aug.ĩ bis mõſtris licʒ videat᷑ aligd mirabile ex incõſuetudie ⁊ ra ritate indecẽtie alicꝰꝑtis pła ſũt ibi ſᷣm naturã rectã oꝛ⸗ dĩata.dic̃ em̃ ibidẽ in li.xvj.de ciui. dei.viij.c.axpaꝛet ꝙ in płibo natura obtinuerit ⁊ ꝗd ſit ip̃a raritate mirabi le.nec videt᷑ mihi veꝝ nec veriſilłe.q hmõi aĩalia ſine ceꝛ uicibo ſine capitibo ſint hoĩes.niſi aliqð oꝛganũ ſit ĩ coꝛ ꝑe illoꝝ.qꝙ qᷓtũ ad virtuteʒ ⁊ oꝑa:vicẽ capitis gerat.Si milit nõ videt᷑ mibi veriſiłe ꝙ cy nocephali ſi ſint hoĩes hẽant oĩno capita ſiłia capitibo canũ.⁊ ꝙ oĩmõ canino latratꝰemittãt.ſed potiꝰ qð ex indecẽtia ⁊ turpi capitis Diſpoſitõe qͥdã mõ capita canũ repñtãt.eodẽ mõ qͥ qñq; dr.ꝙ aliquis ht vultũ catti vel ſimie.ꝙ indecẽs diſpoſi⸗ tõ ꝑtiũ vultꝰ.defoꝛmitatẽ vultꝰſimie vel catti rpñtat.ſic videt᷑ mihi de latratu eoꝝ.ſ.ꝙ dicũt᷑ emitteꝛe latratꝰ.nõ qR oĩno latrẽt vt canes.nec aliã habeãt loq̃laʒ.ſᷣ̊ qꝛ bñt modũ loq̃le ſiue ꝓnũciatõis latratui aliqͥ mõ ↄſimilem. l illud qð obijcit᷑ꝙ aĩal qð magis ↄfitet᷑ nataʒ be⸗ ſtie ꝙ hoĩs.nõ differt a beſtia differẽtia ſpecifica ⁊c. Di cẽdu ꝙ ſicut h ab aug.pła ſunt in talibo q̃ oꝛdiata ſunt Fm nataʒz rectã ſiue nõ eꝛrãtẽ.pautioꝛa ex raꝛitate mira bilia. EIñ ⁊ ſi ĩ aliqͥ ſit aliqd qð t ſuã raritatẽ magis ↄfiteat᷑ nomẽ beſſie q; hoĩs.⁊ in plibo magis nataʒ hbois qᷓ beſtie.bñ pt᷑ differꝛe differẽtia ſpecifica.⁊ ita fuit ĩ tli⸗ bo ſi hoĩes cẽſendi ſũt.q Ad aliua qð ſeꝗt᷑ dðᷣm.ꝙ ĩ tali⸗ bo monſtris nõ ꝓducat ſile q;ẽtuʒ ad ea q̃ ſunt ſł alia rei ſpẽi licʒ diſſimile q;ẽtũ ad ꝗd aliud.ſ.qð nõ eſt de neceſſi⸗ tate rei ſpẽi.natura em̃ dẽ ꝓducere ſile ex ſili.ſiue ꝓdu⸗ cat maꝛẽ ſiue femĩaʒ de viro.he em̃ differẽtie nõ ponunt differẽtiã reꝝ ſᷣm ſpem̃. Vt em̃ vult ph̊s mulier eſt mas occaſionatꝰ.⁊ etiã qꝛ nat᷑a/ ꝓducit hmõi ex maꝛe ⁊ femi⸗ na.nõ oĩno eſt diſſimile qð de eis ꝓducat᷑.cũ androgmꝰ ineẽ ꝓagat᷑.Oel pt᷑ dici ꝙ ſupᷣdicta rõ ↄueĩt nat᷑e agẽti ſine eꝛroꝛe.qð nõ accidit in monſtroꝝ ꝓductõe.lult at aug. bmõi hoĩes eſſe de ᷣmo ⁊ denoiaꝛi viros a ſexu pꝛ cipalioꝛi.vtzʒ.xvj.de ciui.dei.viij.c.q Ad aliud qð ſequi tur dicẽdũ.ꝙ eſt quedã diſpoſitõ oꝛganoꝝ exterioꝝ q̃ at tendit᷑ in lineamẽtis talibo vel talibo.⁊ qꝛtũ ad banc po⸗ teſt eſſe ſimilitudo inter hoĩes ⁊ bꝛuta.vt patet de vrſu. qui excoꝛiatue habet membꝛa exterioꝛa valde membꝛis hominis ſimilia.⁊ de poꝛco dicitur ꝙ habet inteſtina in ſimili diſpoſitione cum inteſtinis coꝛpoꝛis hũani.immo etiam inter homines et plantas eſt oꝛganoꝛum exteri⸗ orum ſimilitudo. ſicut patet de mandragoꝛa. et eſt diſpoſitio interioꝛ que attendit᷑ in ↄueuiẽtia ⁊ augmen⸗ to neruoꝝ ⁊ aꝛmonie coꝛꝑis aꝛmonici ad aĩam.⁊ qtum ad hanc diſpoſitõʒ ſᷣm differentiã aĩaꝝ.ẽ diuerſitas di⸗ ſpoſitionũ ipoꝝ oꝛganoꝝ ·.nec hñt boies ⁊ bꝛuta qtũ ad hmõi diſpoſitõʒ oꝛgana ſimilia.ñ em̃ reꝗrit᷑ diuerſitas multa ꝙᷓtũ ad diſpoſi tõʒ exterioꝛẽ inter mẽbꝛa hoĩm et brutoꝝ quoꝛũlibet etiã qtũ ad pᷣncipalia mẽbꝛa cuiul⸗ modi ſũt.cerebꝝ.coꝛ.epaꝛ.⁊ teſticuli.vtʒ ĩ multis.⸗Ad alið dicẽdũ.ꝙ ñ ẽ ſiłe ð coꝛꝑibo irꝛõnaliũ ⁊ rõnaliũ qtũ ad rõeʒ.⁊ cauſa exitꝰ mõſtruoſi.plures em ſũt rões qꝛe ↄgruit coꝛꝑa creaturaꝝ rõnaliũ eẽ monſtruoſa.q̃ nõ cõ⸗ gruit irꝛonabilibo. Vna ẽ deoꝛdinatõ pcti.ſolũmõ em̃ in ter res coꝛꝑales hõ deoꝛdinat ſe ꝑ pctm.quod nõ faciũt bꝛuta aĩalia ꝓpter qð de diuĩa iuſticia eſt.q; in pena de⸗ oꝛdinatõis ⁊ defoꝛmatiõe culpe.deoꝛdinatẽʒ ⁊ ſoꝛma tõʒ incurrũt in coꝛpꝑe.vt dicere pñt illud aug.quod pati mur pcta nr̃a meruerũt.Alia rõ eſt.pulcritudo vnincꝛſi Vñ aug.xvj. de ciui. dei.viij.c.deꝰcreatoꝛ eſt oĩm.ꝗ vbi. ⁊2 qñ creaꝛi ꝗd oꝑteat vł oꝑtuerit ipemet nouit ſciẽs vni uerſitatis pulc ritudinẽ quaꝝ ptiũ vel ſimilitudine vel diuerſitate ↄtexerat.Sed ꝗ totũ inſpicere nõ pt᷑ taqᷓ; de, foꝛmitate ꝑtis oñdit᷑ qm̃ cui ↄgruat ⁊ quo referat᷑ igno⸗ rat.⁊ hoc eſt qð dẽ.xj.de ciui.dei.c.xvij.ſicut cõtraꝛi N ↄtrarijs opoſita ſermõis pulcritudinẽ reddũt. ita qdã nõ verboꝝ ſed reꝝ eloquẽtia cõtrarioꝝ oppoſitõe ſeculi pulchritudo ↄponit᷑.aꝑtiſſime hoc poſitũ eſt in eccłiaſti co hoc mõ.õ malũ bonũ eſt ⁊ ↄtra moꝛteʒz vita ⁊c̃.Ecci. xxxiij. ¶ Si obijceret᷑ ꝙ eadẽ rõe monſtra ĩ bꝛutis plã tis eẽnt ad decoꝛẽ vniuerſi.dicendũ ꝙ nõ.qꝛ penes que pꝛĩcipałr oſiſtit pulcꝛitudo vniuerſi.ſũt creature rõna⸗ les. Vñ illoꝝ oꝓpoſita ex quibo ipe creature rõnales ma gis fiũt ↄmẽdabiles ⁊ pulcritudinis maioꝛis.maxie ſũt ad decoꝛẽ vniuerſi.¶ ꝛeterea. decoꝛ inſticie qᷓ apꝑet in talibo.ↄꝑat᷑ cccoꝛi ꝓueniẽti ex oꝛdine oꝓoſitõis. Ter cia rõ eſt cautela ↄtra eꝛroꝛẽ. ne ſcʒ crederẽt a lig ·mon⸗ ſira qᷓ inter nos accidũt eꝛroꝛe ꝑfecti opificis cõtigiſſe. Vñ aug.xvj.li.ð ciui.dei.viij.c. Si hoĩes ſũt de ꝗbo illa mira ↄſcripta ſũt.ꝗð ſibi ꝓpterea deꝰ voluit et noõnullas gentes ita creaꝛe.ne in his mõſtris que apud nos opoꝛ⸗ tet ex hoibo naſci.cius ſapiaʒ qua natura fingit buma⸗ nã velut aꝛtẽ cuiuſpiã vniꝰ ꝑfecti opificis putaremꝰ er⸗ raſſe.nõ itaq; nobis videri debet abſurdũ vt quẽadmo⸗ dũu in ſingulis ꝗbuſqʒ gentibo quedã monſtruoſa ſũt bo minũ:ita in vniuerſo genere hu ano quedã monſtruoſa ſũt gentiũ.(¶ Aq illud qð ſeꝗt᷑ ptʒ rñſio ex dictis ſupꝛa. qꝛ vt dictũ eſt aialia ſine ceruicibo ſiue capitibo non ſint hoĩles.niſi aliqð oꝛganũ ſit in coꝛꝑe illoꝝ qð qtũ ad vᷣ⸗ tutẽ ⁊ oꝑa vicẽ capitis gerat.⸗¶: Ad vlt imũ dicẽdum. q; duobo mõis pt᷑ fieri monſtrũ in natura vel pctm.ſ.vł ex impꝛopoꝛtõe virtutũ ↄiunctaꝝ ad materiã ⁊ hoc manife ſtat᷑ ſicut determinatũ ẽ.pcuciẽti coꝛdas in cithara in qͥ mĩoꝛi nõ pt᷑ coꝛdas ꝑcutere.in li.de celo ⁊ mũdo.liꝛtu⸗ ti etis mouẽti pᷣmũ mobile ſᷣm phos determinatũ ẽ.in qͥ mĩoꝛe nõ pt᷑ mouere totũ coꝛpꝰ.⁊ etiã determinatũ eſt ei. ꝙ ſi moueret minꝰcoꝛpꝰ.in tꝑe minoꝛi moueret.etſi ma ius ĩ maioꝛe.Eñ determĩiata eſt ꝓpoꝛtio mouẽtis ad mo⸗ bile pᷣmũ.Siłr determinatũ ẽ a natura vniuerſali.ꝙ i⸗ to nature ꝑticulaꝛis in tꝑe tãto pt mouere haãc materiã Silr determiata ẽ materia ſᷣm magnitudinẽ vl paꝛuita te.in qua magnitudie vł paꝛuitate erit ꝓpoꝛtõ vᷣtutis mo uetis ad materiã motã. Si diminuat᷑ aut augmenteẽ ntitas.cuᷣ iaʒ in materia nõ ſit ꝓpoꝛtio.iã erit ꝓpoꝛtio vᷣtutis mouẽtis ad materiã motã. Sed ꝓpoꝛtõ vᷣtutis ad materiã eſt cꝗ cur nõ opat᷑ recte.&̊ im pꝛopoꝛtõ erit cã er roꝛis.impꝛopoꝛtõ aũt pt᷑ eſſe qꝛ materia pt augeri r· mi nui.ſi auget᷑ monſtꝝ ẽ.ſi diminuit᷑ pctm dzẽ. Alia rõ eſt. ſi nõ mouet natura inferioꝛ niſi ꝑ influentiã vᷣtutis na⸗ ture ſuꝑioꝛis vel celeſtis. neq; ᷣtutis nature inferioꝛis agẽtis intra ſufficiat ad mouendũ materiã.ſed fit vnuʒ mouẽs ey vᷣtute monetis intra.⁊ vᷣtute celeſti que influit. catõz. J0 de his querit᷑ pᷣmo de ↄpoſitõe coꝛꝑis ł et hoc eſt mouẽs ſu fficiẽs qð eſt opoſitũ ex illis duabus naturis.⁊ etiã hoc ht mouere quotiẽſcũq; aliꝗo ſitĩ na⸗ tura ⁊c̃.⁊ tũc oꝑtet ꝙ ſit ꝓpoꝛtio illaꝝ duaꝝ vᷣtutũ inter ſe ⁊ haꝝ ↄiunctaꝝ ad materiã. Silr erit ꝓpoꝛtõ multi⸗ płr. qꝛ ⁊ a ꝑte materie ⁊ a ꝑte haꝝ vᷣtutũ ↄiuctaꝝ ad ma teriã. Cũ em ſi it poſſibilis ꝓgoꝛtõ inter vᷣtutes ſilłr et im⸗ Aoꝛtõ.coꝛpꝰem̃ ſuꝑiꝰſiue ſtella aliqua in tali poſitiõe. tanta in fluit pᷣtutẽ ⁊ in maioꝛi appꝛoximatiõe maioꝛem ⁊ in minoꝛi minoꝛeʒ.Seo ſi determiata eſt vᷣtus que eſt ꝓpoꝛtõnalis huic vᷣtuti ad hũc effectũ.ergo cũ aliqñ poſ ſit eẽ plus de vᷣtute.nihilominꝰtũc poſſibilis ẽ ꝓgoꝛtio vᷣ⸗ tutũ inter ſe:ſi aũt ſit ſupſluitas in materia.virtus ſuꝑ eã nõ poterit.ſi diminutõ effectꝰn/ ꝓducit᷑ ab ipa.hec tn oĩa ⁊ ſi lateãt nos cur dñs hoc ꝓducit.iñ augẽt pulcri⸗ tudinẽ vniuerſi.ſicut determinat aug.li.de ci.ei vt ſupᷣ tactũ eſt.vnde ex ipis nõ pꝛouenit aliqua inoꝛdinatio in vniuerſo ſicut tactum eſt. ¶ Mueſtio octuageſima — rta. De dignitate coꝛpoꝛis humani. Veritur de digita te ⁊ nobilitate coꝛpis hum 6 quoni am hec nobilitas ẽ quo ad quatuoꝛ.ſcʒ quo ad ↄpoſitõʒ quo ad ha bitꝰ exterio⸗ ris diſpoſitõʒ.quo ad enion 6e lo⸗ am. Scðo de diſpoſitõe q̊ ad rectitudinẽ habitꝰ. Lercio de P uo ad aĩaʒ rõnales. Quaꝛto de loco eius. lembenm peimum Vo ad pᷣmũ ꝓcedit᷑ ſic.dicit phᷣus de celo mũdo.ꝙ ſtelle multe ſũt in celo ꝓpter mł titudinẽ oꝑationũ. a ſiłi inferioꝛa coꝛpa 7’ marime coꝛpꝰhũanũ. ꝓpter młtitudinẽ pationũ. multiplicitaté habebit oꝛganoꝝ. maxie cõ⸗ poſitũ erit coꝛpꝰhumanũ.aĩa em̃ rõnalis plłes elicit ope ratões a coꝛpe hũano qꝙᷓ; aliq̃ alia foꝛma.⸗!¶ Stẽ aꝛs imi⸗ tat᷑ nati ã inqtũ pr.ſed ita eſt in aꝛte ꝙ ſᷣm diuerſitatẽ oꝑm requirit᷑ diuerſita s inſtrumẽtoꝝ . ᷣz natura quaz imitat᷑ aꝛs ita ẽ ꝙ; quato pla elicit genera oꝑationũ.tan to płibo vtit᷑ oꝛganis.aĩa aũt hũana ẽ motor ꝑ naturam coꝛpꝑm in elitiõe geneꝝ oꝑm diuerſoꝝ ꝗ̊ ⁊c. ¶ N⸗ẽ coꝛpo⸗ ra ᷣm ꝙ fũt aptioꝛa ad foꝛmas nobilioꝛes.maioꝛeʒ bnt ptiũ diuerſitatẽ.ſic ptʒ.elemeta nõ hñt diſtinctõʒ ꝑtiuʒ — Fm ſpẽm.quelibʒ em ꝑs ignis eſt ignis.plate hñt ſed nõ tanta quãtã ſenſibilia.igit᷑ cũ aia rõnalis ſit ſoꝛma no⸗ biliſſima.coꝛpꝰ ꝑfectibile illa ma ba bet diuerſita⸗ tẽ ꝑtiũ.⁊ ita eſt ↄpoſitiſſimñ. 6 Contra.tria ſũt in rebo penes que attẽdit᷑ veſtigiũ creatoꝛis eaꝝ.ſ.eẽntia ſiue ſſ ſtãtia.ᷣtꝰ.⁊ oꝑpatõ. Sed quãto aliꝗq eſt ſimpliciꝰeſſen⸗ tia.tato ẽ młtipliciꝰ vᷣtute.⁊ quato ẽ multipliciꝰ vᷣtute.tã to mltipliciꝰoꝑatõe.qð em magis habũdat pᷣtute. plłes pt᷑ elicẽ oꝑatões.̊ ſumplicitati rei atteſtat᷑ młtiplicitas oꝑationũ.̊ ꝓpter młtiplicitatẽ operationũ nõ reqrit mł tiplex ↄpoſitõ in eo quo fiũt oꝑatões.⁊ ita vt pᷣus.⸗ Stẽ ſimplicitas atteſtat᷑ nobilitati. Eñ ſũme nobile ẽ ſüme ſimplex ⁊ minꝰnobile minꝰſimplex.cũ ̊ coꝛpꝰ pᷣmi boĩis 7 alioꝝ hoĩm ↄnter in genere coꝛꝑm ſint nobiliſſima.vi cæt?᷑ ꝗ' ſint ſimpliciſſima. coꝛpꝰpᷣmi hoĩs neq; coꝛpꝰbũa nů ẽ ↄpoſitiſſimũ.¶ Itẽ genera aĩaliũ im ꝑfectiſſima ma⸗ xime habudãt oꝛgaĩs. nobiliſſimũ in genere aĩaliũ et pfectiſſimũ dt mime habũdaꝛe oꝛgais. panca dñt hr̃e organa ad eliciẽdũ oꝑa ſua. Ste nobilitati intelligeti⸗ aꝝ aſcribit᷑; ipᷣe faciũt ꝑ vnũ ſcʒ intelligũt 2 ſentiunt pᷣtute intellectiua.qð bõ facit ꝑ pła.⁊ ita vt pꝛꝰ .¶ Pꝛe⸗ terea.ſi ꝗpter młtiplicatõʒ opationũ reqꝗreret᷑ mit plica tio in coꝛpe huano. & cũ in ſole ſi int młtiplices oꝑatiões ſol eẽt coꝛpus multiplex.⁊ eo ↄpoſitius quo ples oꝑatio nes ab ipᷣo egrediunt᷑.⁊ bec rõ ↄſirmat᷑ ꝑ dyeni.de diui. Muneſtio no.c.v.dicentẽ ſol ſenſibiliũ eſſentias ⁊ qualit ates.⁊ ꝗ dã multas ⁊? diſcretas exiſtẽtes.tñ ipe vnꝰens ⁊ vniſoꝛ mis illuminãs lux renouat ⁊ nutrit ? cuſtodit? ꝑlicit ⁊ diſcernit ? renouet ⁊ fecũda facit.⁊ auget 2 mutat ? col locat ⁊ plãtat ⁊ remouet ⁊ viuificat oĩa.¶ Itẽ in celo ſũt diuerſe ꝑtes ⁊ ᷣm illuminatõʒ 2 m ſitũ.⁊ diuerſe oꝑa⸗ tões ſm diuerſas influẽtias.nec dz celũ eſſe coꝛpꝰopoſi⸗ tũ iĩmo ſimplex.ꝗᷓ ꝓpter diuerſas oꝑatões nõ reqrit᷑ ↄpo ſitõ in coꝛꝑe hũano.⁊ hec rõ ↄſirmat᷑ ꝑ Haſiliũ exame. ij. dicentẽ celũ eſſe quintã naturã ſimplicẽ coꝛꝑis? eẽ ali qd pᷣter naturã elemẽtoꝝ.(¶ Ad hoc dicẽdũ.qꝙ coꝛpꝰpꝛi mi hoĩs ⁊ generalr coꝛpꝰhumanũ.eſt ↄpoſitiiſimũ inteꝛ oĩa coꝛꝑa.⁊ ↄueniebat ꝓpter młtiplicẽ actõʒ ipiꝰaĩe.que tñ elicit᷑ ſiue exercet᷑ mediãte motu ꝗ eſt ab aia.tñ qẽ ad aĩaʒ.cũ em̃ aĩa ſit oim ſimilitudo.vt dẽ ĩ li.ð ſpũ ⁊ aĩa. 7 quãdã gerẽs dei imaginẽ.ex hoc ꝙ in deo ẽ multitudo ydeaꝝ.in aĩa młtiplicitas vᷣtnal quã exercet medi ante coꝛꝑe.neceſſaꝛio reqrit᷑ ꝙ in illo ſit młtiplicitas ꝑtiũ ↄſi⸗ miliũ ⁊ oꝛganiʒataꝝ. vt ſit ↄfoꝛmitas int motoꝛẽ ⁊ mo⸗ bile.ſic ex altera ꝑte eſt ↄfoꝛmitas int imaginẽ ⁊ illud cꝰ eſt imago.hoc ptʒ ex motu in rebo extra aĩaʒ.ht em reci Pe ſenſibilia diuerſoꝝ ſenſuuʒ.in quoꝝ appᷣhẽſione opꝰ erat młtiplicitate oꝛganoꝝ.quibo appᷣheſis aĩia mouet᷑ ⁊ eſt exemplũ gre.naʒã.in li.de imagie.c.x.dicẽtis.mẽs ꝓ oculoð ea q̃ extra coꝛpꝰſũt appᷣhẽdit.⁊ in ſe ſilitudies apꝑentiũ ꝑtrahit figuras ſił iũ ſibi ip̃a deſcribẽs.⁊ quẽ⸗ admodũ ſiq̃ ciuitas młtitudis capax q̃ diuerſis additi⸗ bo ad ſe recipit ofluẽtes.nõ tñ in vnũ ciuitatis vniuerſi ↄneniũt.ſed alij ad foꝛũ.alij ad habitacła ſua.alij ad ec⸗ cleſias ⁊ plateas iuxta ſuã ꝗſq; ſnĩaʒ ꝓperat talẽ qͥdãmõ nr̃e mẽtis ciuitatẽ ↄſidero interiꝰↄſtitutã.quã lʒ ſenſus nr̃i diuerſis additibo im pleãt.tñ ſingła introeuntiũ ge⸗ nera mẽs eadẽ dijudicãs ⁊ diſcernẽs locis intelligentie ↄgruis vniuerſa diſponit. vñ ptʒ ꝙ ſi tm̃ ſimplex eẽt na⸗ tura coꝛꝑis.nõ eẽt oꝛganũ ↄgruũ aie neq; quo ad appᷣhẽ ſionẽ neq; quo ad motũ ſiue oꝑatõʒ.i Itẽ ſicut ponunt noti ĩ medicina.tres ſũt cellule deſeruiẽtes viribo ↄgniti uis.ſ.fantaſtica.logiſtica.⁊ memoꝛialis. Fataſtica cellu la eſt ĩ anterioꝛi ꝑte capitis.in qua ſedẽ ſuã ht imagĩatõ Logiſtica cellula eſt i medio in qua ſedem ſuã habet rõ. Aemoꝛial cellula eſt ĩ poſterioꝛi ꝑte capitis ĩ qua ſede ſuã hĩ memoꝛia.⁊ hẽ a damaſ.q oꝛganũ imaginatine eſt ventꝛiculꝰ cerebꝛi ãterioꝛ.⁊ ex cogitatõe eſt mediꝰventri⸗ culꝰcerebꝛi inſtrumẽtũ.⁊ aĩalis ſpũs ꝗ eſt in ipᷣo.⁊ mẽo⸗ ratiue ẽ oꝛganũ poſter ioꝛ ventriculꝰ cerebꝛi ⁊ ſpũs aĩał g eſt in illo.ſiłr ipᷣi intellectui oꝑanti deſeruit ad oꝛganũ coꝛꝑale.qð ptʒ ex ph̊o dicẽ te.ꝙ coꝛrumpit᷑ intellectꝰ.i. actꝰſiue oꝑatõ intellectꝰinterioꝛi q̃dã coꝛrupto.⸗ VPre⸗ terea hoc idẽ ptʒ ex motu ꝗ eſt ab aia.ᷣm ꝙ de terminat᷑ in alia phᷣia ſcʒ i ethicis pᷣmo qð eſt motiua rõnalis im⸗ ꝓans ⁊ nõ imꝑata.vt libeꝝ aꝛbitriũ ſiue intellectꝰpꝛacti cus.ſ.que alijs oĩbo motiuis imꝑat ⁊ a natura ſibi imꝑa tur. Alia aũt ẽ motiua qᷓ ſbiecta ẽ rõis im ꝑio.cui⁊ alia vis ſubijcit.ſic ↄcupiſcibilis ⁊ iraſcibilis.ꝗh ſubiecta ẽ vis ſenſibił ſita in muſculłet lacertis.ſicut dicẽ̃ auicẽna q̃ exeꝗt᷑ ĩꝑata a motiuis ſuꝑioꝛibo.vñ executõ ĩ ꝑij motiuo rũ oꝛgana regꝗrit.⁊ ita quo ad motus ꝗ fiũt ab aĩa ⁊ ad aĩaʒ.neceſſaꝛia ſũt coꝛpalia oꝛgana.⁊ hoc ꝓpter młtitu⸗ Dinẽ actionũ qᷓ mediãtibo potẽtijs aĩe exercent᷑.multitu⸗ Dinis aũt actõis hmõi duplex eſt cauſa ſcʒ aie immuta⸗ bilitas.⁊ virtutũ diueꝛſaꝝ ſubſtãtiał idẽptitas.de pꝛĩo d in li.fontis vite vbi dẽ.quãto ſubſtãtia aliqua magis eſt immunis a materia.tãto płium oꝑationũ eſt effecti⸗ ua.immaterialitas aũt huiꝰ ptʒ ſic.Multiplex em̃ ẽ foꝛ ma.quedã eĩ foꝛme ꝑficiũt ꝑtes ⁊ totũ ſimiliter.ita ꝙ ꝑ tes denominant᷑ a ꝑfectõe totiꝰ.cuius ſunt foꝛme elemẽ⸗ toꝝ.⁊ denominant᷑ ꝑtes a ꝑfectõe ꝓpter defenſionẽ mate riei ⁊ paꝛtiũ eius.vñ q; tota ꝑfectio quã dat foꝛma eſt in qualibet paꝛte materie. Ideo dicit᷑ ꝙ quelibet ꝑs ignis eſt ignis ita ð alijs elemẽtis.vñ foꝛma hmõi commũicat ‚ ε * * lxxxiiij. actũ ⁊ ↄplementũ in geneꝛe ſuo ꝑtibo ſuis ſiue oꝑationẽ 2 determinatõʒ vt dictũ eſt.⁊ hmõi foꝛma qꝛ maxie ẽ ma terialł ⁊ diſtẽſa ſᷣm diſtẽſionem ſue materie nõ regꝗrit di⸗ ſtẽſiõʒ ꝑtiũ ſui ꝑfectibilis.Alie ſũt foꝛme minꝰ materia⸗ les.vt que nõ hnt diſtẽſiõʒ in materia neq; diſtẽdũt᷑ ſᷣm diſtẽſiõʒ ſue materie.cuiuſmõi ſũt aĩa vagetatiua in plã tis.ſenſitiua ĩ bꝛutis.⁊ aĩa rõnalis ſiue intellectiua.q̃ miĩme imaterialis ẽ vegetatiua.magis ſenſitiua.maxĩe ĩ tellectiua.qð ſic pʒ.aĩa vegetatiua ꝑficit totũ ⁊ ꝑtes ſue materie.ſed diſſimilłr.ꝑficit em̃ totũ dãdo illi actũ ſuuʒ influẽdo ei vitã ⁊ ↄplementũ generis ſui.ꝑtibo aũt ↄmuĩ cat actũ ſed ſolũ in potẽtia.ꝑtes em plãte viuũt.nõ tamẽ ꝓs plãte ẽ plãta.aciu ᷣ̊ ſolũ i potẽtia.aĩa aũt ſenſitiua ꝑ ficit totã materiã ſuã ⁊ ꝑtes.ſed diſſimiliter.toti em̃ cõ⸗/ municat actũ ⁊ ↄplemẽtũ.ſᷣ̊ ꝑtibo ↄmuĩcat actũ nõ tñ oĩ bo.nõ em̃ oẽs ꝑtes aĩalis ſentiũt ſic nec oſſa nec vngula ⁊2 hmõi.nec ꝑtibo ↄmũicat ↄplemẽtũ nec actu nec poten tia.ꝑs em̃ aĩalis nõ pt᷑ fieri aĩal.ſicut ꝑs plãte plaãta.et loꝗt᷑ de ꝑtibo que ꝓpꝛie ſũt ꝑtes. vt mẽbꝛa que diuidunt᷑ ꝑ mẽbꝛa oſiłia? officialia.ꝑs em̃ plãte abſciſa efficit᷑ plã ta.ps aũt aĩalis nunq;. magis aũt materialł ẽ vegetati⸗ ua q̃ ↄmuicat ꝑtibo plãte vitã ⁊ potẽtiã ꝓgĩiquã ad ople⸗ mentũ q ſenſitiua.q̃ neq; oibo ꝑtibo ↄmũicat ſenſũ ⁊ nul li ſenſibił᷑ ꝑti ↄplemẽtũ neq; actu neq; potẽtia.Alia aũt rõnalis ſiue intellectiua.q nec ↄmunicat ꝑtibo actũ nec ↄplementũ ſiue oꝑatõʒ.qꝛ nec ꝑs eꝰmaterie ẽ hõ.nec ꝑs intelligit.⁊ ſic pʒ ꝙ hec foꝛma eſt mime materiał.aia er go rõnał pᷣncipatũ tenet int foꝛmas ⁊ plꝰ elongat᷑ a na⸗ tura materie ſiue materialitate.vñ ipᷣa eſt foꝛma nobił 7 mlłtaꝝ oꝑationũ pᷣncipiũ.⁊ ꝗpt᷑ hoc neceſſe ẽ eẽ młtas opꝑatões in ꝑtibo coꝛꝑis cui vnita ẽ.vt gbo mediantibus miltiplices eꝰpotẽtie ꝓgrediant᷑ in actꝰſuos.⸗ Iteʒ alia cã eſt ᷣtutũ ſubſtãtial ydẽptitas.mlłte em̃ vᷣtutes ſũt ĩ ea dẽſba ſcʒ aĩe rõnalis.hoc aũt pʒ ꝑ hoc.ſ.ꝙ vegetatiua ſenſitiua ⁊ rõnalis nõ differũt in ſbᷣa in hoĩe.vna eſt aĩa (rõnalis indifferẽs in ſba a vegetatiua ⁊ ſenſitiua. a q̊ eſt vegetatõ ⁊ ſenſificatõ in hoĩe. Eñ diſtinctio q̃ eſt in plãtis ab aĩa vegetatiua.licʒ em̃ ab aĩa vegetabili nõ ſit diſtinctio in plãtis ꝑ oꝛgana.ẽ tñ diſtinctio quedã paꝛti um gerentiũ officia quoꝛundã oꝛganoꝝ.ſᷣm ꝙ dicit phi loſophꝰ.ꝙ radices ſũt oꝛi ſiles.⁊ diſtinctõ q̃ eſt ĩ bꝛutis oꝛgana a ſenſitiua ſũt ĩ hoĩe ab aĩa rõnali q̃ vnica eſt ĩ hoĩe.cꝰ ꝑtes vł potẽtie ſũt ſenſitiua ⁊ vegetatiua.⁊ pᷣter hbas diſtinctiões addita eſt alia qᷓ attẽdit᷑ penes interio⸗ ra oꝛgana ⁊ motina ex dictis. (Bietai Seſt. ꝙ coꝛpꝰ pᷣ mi hoĩs ⁊ generałr coꝛpꝰhumanũ ↄpoſitiſſimũ cẽ᷑.qꝛ cum aĩa ſit płium effectiua operationũ qs ſine coꝛpoꝛe vt in⸗ ſtrumẽto illiꝰexercere nõ poſſit.neceſſe eſt coꝛpꝰeẽ multi pliciũ oꝛganoꝝ.vt młtiplicitati potẽtiaꝝ ⁊ ↄſequẽt᷑ ope rationũ ex paꝛte motoꝝ.rñdeat młtiplex opoſitõ ſiue oꝛ ganiʒatõ.De h̊ ſup̃ tactũ ẽ vbi determinatũ ẽ.ſi coꝛpꝰp⸗ mi hois erat ex q̃tuoꝛ elemẽtis.¶ Ad illud g̊ qd pꝛimo obiectũ ẽ.dicẽdũ ꝙ nõ reꝗrit᷑ młtiplex ↄpoſitõ ĩ eo qͥ fiũt opatões.vt eliciẽte pꝛio pt᷑ młtitudinẽ oꝑationũ nec ali ud ↄcludit rõ pꝛia.tñ reqrit᷑ młtiplex ↄpoſitõ ĩ eo qͥ fiũt ĩ oꝛgão.⁊ ex ꝑte aĩe nõ reꝗrit᷑ młtiplex ↄpoſitõ ſᷣ ex ꝑte coꝛ ꝑis.¶ Ao aliud dicenduʒ.ꝙ cũ foꝛma nobilitet materiã ꝑ eꝰinfoꝛmatõʒ ⁊ ↄpletõʒ.materia cẽſenda ẽ magis ⁊ mi nꝰnobił ex eiꝰ aptitudĩe ad foꝛmã nobilioꝛẽ ⁊ minꝰnobi lẽ.coꝛpꝰem̃ hũanũ inceptũ eẽt ꝑfici aia rõnali.nec habũ daꝛet oꝛganis incõueniẽti aamonia.⁊ nũero vᷣtutibo ſiue potẽtijs aie rñdẽtibo.cũ ̊ dic ꝙ ſimplicitas atteſtat᷑ no bilitati eiuſdẽ.intelligit᷑ de illis quoꝝ ſubſtãtia ſepaꝛata ẽ a materia coꝛpoꝛali cuius ſũt aĩa ⁊ angelus ⁊ etiã pꝛi mum pꝛincipium. Ad aliud dicẽdũ.ꝙ nõ oꝑtet ꝙ mul titudo oꝛganoꝝ atteſtet᷑ imperfectõi aialiũ.ſed illa que ẽ oꝛganoꝝ eoꝝdẽ ĩ ſpecie.ſicut vermiũ im perfectiomi at teſtatur multitudo pedum. Ad aliud dicendũ.ꝙ ſecꝰẽ æ aĩia 2 angelo.aĩma em̃ de ſua conditione nata ẽ vt ſit coꝛꝑis talis actus ſiue ꝑfectio ⁊ motoꝛ. VUnde nõ requi ritur ſolũmodo ↄueniẽtia ꝓpoꝛtion alis coꝛꝑis ad aĩaʒ q̃ᷓ eſt ꝑfectibilis ad ſuã ꝑfectõʒ:ſed q eit mobilis ad moto⸗ rẽ.qꝛ ergo aĩa habet diuerſos motꝰexercere coꝛꝑe medi⸗ ante. 7 hoc m diſtinctõz ſuaꝝ viriũ ſiue potẽtiaꝝ oꝑtet ipᷣm coꝛpꝰ varietate ꝑtiũ oꝛganiʒata ꝝ diſſingni.q ipis potẽtijs deſeruiũt in electõe ſuaꝝ oꝑationũ.nõ ſic eſt de ãgelo ꝗ actꝰ ꝓpos.ſ.intelligere ſentire ⁊ hmõi ſine ĩſtru mẽto coꝛꝑali nateſt exercere.Añ ſicut innatũ eſt ãgelo ꝗ eſt oĩno ſpũs ſeꝑatus a coꝛꝑe in vltima ſimplicitate qᷓ ↄuenit creature exiſtẽs vnica potẽtia indiſtincta ꝑ eẽnti⸗ am ſentire intelligere.ſic aĩe rõnali que eſt actus ⁊ mo⸗ toꝛ coꝛꝑis hmõi potẽtijs diuerſis ad diuerſa oꝛgana ap⸗ tãs oꝑatões ſuas exercere. Uñ ſicut ſimplicitas atteſta tur nobilitati ãgelice:ſic multiplicitas oꝛganoꝝ ꝗbo coꝛ pus humanũ ſuo motoꝛi ↄuenmient deſeruiat illiꝰ nobili⸗ tati ⁊ dignitati.¶ Ad aliud dicendũ ꝙ ſol ht᷑ vnã eẽntia lẽ oꝑatõʒ ſcʒ lucere.cũ multe ſint eiꝰaccidẽtales oꝑatio nes ꝑ relatõʒ ad materiã q̃s exercet ĩi diuerſis mateꝛijs ⁊ ſᷣm hũc modũ loquit᷑ dyoni.ibideʒ cũ dicit.ſol ſenſibi liũ eẽntias ⁊ q̃litates ⁊ qdẽ multas ⁊ diſcretas exiſtẽtes tñ ipᷣe vnꝰens ⁊ vnifoꝛmis illuminãs lux renouat ⁊ nu⸗ trit ⁊c. Ex hoc vᷣbo videt᷑.q actꝰillius ꝓpꝛiꝰ ẽ vnifoꝛmit᷑ lucere ſiue illumiaꝛe.⁊ ex illo actu vmfoꝛmi in ſe relin⸗ quunt᷑ młte oꝑatões ↄſequẽtes q̃ ibidẽ enumerate ſunt. Ao vltimũ dicẽdũ ꝙ celũ ꝓut vnũ eſt vnã bt eẽntialeʒ oꝑatõʒ ⁊ vnũ motũ ꝗ eſt equalis.tñ ſᷣm ꝙ ĩ celo ſunt di⸗ uerſe ꝑtes ſᷣm diſtinctõzʒ ſperaꝝ aut ſtellaꝝ diuerſaꝝ.ĩ ſperis diuerſis pñt eẽ diuerſe oꝑatões.ſicut/pbat auicẽ na oñnñdẽs equalitatẽ motꝰin celo quo ad ſe.⁊ cũ ſint di⸗ uerſi motꝰĩ celo ꝓpter diuerſas rões ſicut ꝓbat anichil. xj.⁊.xij.c.de celo ⁊ mundo. Mlembeum ſccundum Ecũdo queritur de dignitate homiĩis ſiue coꝛꝑis hũani quo ad diſpoſitõʒ ſiue recti⸗ tudinẽ habitꝰ.Querit᷑ ꝗ̊ vtꝝ ↄpetat coꝛpo ris hũani dignitati hẽe figuram erectã.q; ſic videt᷑.ſũmꝰopifex oĩa pꝛudẽter ↄdidit.ps.Oia ĩ ſapiẽ tia feciſti ⁊c. AUñ ſᷣm ↄgruẽtiã ſtatuũ diuerſoꝝ.diuerſas dedit rebo diſpoſitões.Vñ aĩalia quoꝝ foꝛma ⁊ motor oĩno ad teꝛrena ↄuerſus eſt. q;tũ ad coꝛꝑalẽ diſpoſitõeʒ in terꝛã reflexit. quoꝝ aũt foꝛma ⁊ motoꝛ ad celeſtia cõ⸗ uerſus ẽ q;tũ ad diſpoſitõʒ coꝛꝑalẽ in celũ erexit.⁊ h̊ iu⸗ diciũ ſtatꝰdignioꝛis ⁊ minꝰ digni.⁊ h̊ eſt qʒ dicit poeta ꝓnaq; ↄſpectãt aĩalia cetera terꝛã.os homĩ ſublime de dit celũq; videre.iuſſit:⁊ erectos ad ſidera tollere vultꝰ. ex h̊ ptʒ ꝓpoſitũ. Itẽ vt hᷣ a phᷣo mirabilis ẽ potẽtia lo ci qua vnuſquiſq; aꝓpetit locũ ꝓꝛiũ.g̊ cum coꝛꝑis pꝛimi hoĩs ⁊ ſimilit alioꝝ ſit celũ locnaturatł.inditũ fuit coꝛ pi ade in ſui ↄditõe.xt in celo q̃i ĩ loco collocaꝛet᷑.⁊ ad h̊ factũ eſt. ꝓpter qð videt᷑ eẽ locus eiꝰ naturalis.vnũqͥdq; aũt locale erigit ſe ad ſuũ locũ.qð maxime videmus in igne flãma.relinquit᷑ ꝙ coꝛpꝰhmõi debet hẽe vultũ ere⸗ ctũ in celũ.qð dignitati eiꝰ ↄuenit rõe qua ẽ in celo collo candꝰ.¶ Cõtra.quedaz creature minie dignitatis hñt figurã rectitudis ⁊ ad celũ erigũt.ſicut fere oĩa genera plataꝝ.⁊ quedaʒ coꝛꝑa nobiliſſima in genere coꝛꝑm vt ſuꝑceleſtia ⁊ lapides pcioſi.nequaq; ergo bmõi rectitu⸗ dini ⁊ erectõi vlla dignitas aſcribenda eſt ꝗ̊ ex hmõi re⸗ ctitudine in coꝛꝑe humão nulla erit dignitas in homie. Item quod eſi dignitatis in homine reddit bominem commendabiem.quia efficit illũ dignũ bono aliqͥ. qð ea natura nõ eſt laudabile vł vituꝑabile. habitꝰaũt re⸗ ctitudis ſine erectõis in hoĩe eſt naturale.ᷓ nõ laudabi le ex hoc nulla ẽ dignitas hoĩ.¶¶ Itẽ ꝑ pet̃m cecidit aĩa a rectitudine ſua.̊ hmõi œpditiòis facte in aia debuit eẽ aliqʒ veſtigiũ in coꝛꝑe.ſᷣ̊ nullũ ↄgruẽtius qᷓ; curuitas coꝛꝑalis.Si dicat coꝛponihil demeruit h̊ nihil eſt. qꝛ coꝛpus fuit inſtrumẽtũ demerẽdi.al Itẽ hõ ꝓpter pe cc⸗ tũ ↄpatus eſt iumẽtis inde ſimilis factꝰe ſt illis.hec at ſimilitudo eſt ꝙᷓtũ ad curuitatẽ aĩe.que oñdit᷑ in ↄcupi⸗ ſcentia noxiaꝝ. Vt em habet᷑ ab Aug.duo ſũt nobis in flicta ꝑ pcrjm ſcʒ ignoꝛãtia agendoꝝ.⁊ ↄcupiſcẽtia nori oꝝ.quaꝛe nõ ſimilłr qᷓtũ ad curuitatẽ ne A ni⸗ deus fecit hoĩeʒ rectũ.vt habet᷑ Ecci.vij.⁊ qͥ að diſpoſi⸗ tõeʒ coꝛꝑis ⁊ quo ad habitũ mentis. Vñ ↄcedo ꝙ natu⸗ ralis rectitudo dignitas eſt coꝛꝑis hũani.⁊ atteſtat᷑ iſta dignitas hoĩ ᷣm triplicem ſtatũ.ĩnocẽtie.gẽe. glie¶ Ve ſtigiũ ergo innocẽtie quo ad tria repñtat᷑ in hac rectitu dĩe quo ad potentiã in pᷣſidẽdo.ſapiam in loquẽdo.boĩ⸗ tatẽ in diligẽdo.hec tria potẽtia ſapĩa ⁊ bonitas erant 2ditiones hoĩs ꝙ;tũ ad ſtatũ innocẽtie.añqᷓ cecidit in in⸗ firmitatẽ potẽtie.⁊ tenebꝛas ignoꝛãtie.⁊ maliciã ↄcupi⸗ ſcẽtie.de pꝛimo manitfeſtũ eſt m illud Gꝛego.nazʒan.dæ imagine.c.viij.ꝙ erectus eſt hoĩs habitus ⁊ ad celuʒ ſe ſuſtollẽs ſurſũq; reſpiciẽs.pꝛincipalia bec dona certiſſi⸗ mũ eſt eẽ apꝑꝛobãtia regiã poteſtatẽ. etem ſolus ita foꝛ⸗ mat?* eſt.ceteroꝛũq; oĩm ꝓna ſunt coꝛꝑa ⁊ in dooꝛſũ ꝓcli uiꝰ inclinata.maniteſta differẽtia eiꝰhonoꝛis ondit᷑.dũ oſtat illa eẽ huius ſubiecta potẽtie. huic aũt ſupeminen tis exiſtere dignitatis.de ſcdðo maniteſiũ eſt ĩ hbuc modũ ſolus hõ eſt aial rõnale moꝛtale.ſed ſi coꝛpus eẽt inclia⸗ tũ ⁊ nõ erectũ.nõ poſſet habere vſũ ſermonis.⁊ ita nõ eẽt excellentiſſimũ ſignũ ſapĩe diuine.⁊ ꝙ ita ſit ptʒ per gre.naʒan.c.ix.oñdentẽ.ꝙ ſolus hõ habʒ manꝰad loqn dum. vñ poteſt ofici rõ ſpᷣm ↄſequẽtias hmõi. Si em̃ hõ haberet coꝛpꝰinclinatũ nõ haberet manꝰ.q; in oĩbo ani mantibo inclinatis anterioꝛa mẽbꝛa coꝛꝑis pedes ſunt. ⁊ m greg.eundẽ ⁊ ſᷣm phᷣm.ſi nõ habeꝛet m anꝰnõ ha⸗ beret vſũ ſermonis in ↄmunicatõe ad alteꝝ.⁊ tũc nõ ita manifeſiaret᷑ in ipᷣo ſapia ⁊ inde vt pꝛius.nð gre.na⸗ ʒan.c.ix. Si hõ ſine manibo extitiſſet ꝑcipiẽdoꝝ ciboꝝ neceſſitate mẽbꝛa vultꝰeius inſtaꝛ quadrupedũ foꝛmaꝛẽ tur.ita ꝙ oblonga facies tenueret᷑ ſimul 2 emĩeret i na ribo.oꝛis etiã labia calloſa ⁊ groſſioꝛa eſſent atq; firmiſ ſima ⁊ ad caꝛpendas heꝛbas opetenter aptata ? lingua grãdioꝛi coꝛꝑi durioꝛ eẽt ⁊ aſperioꝛ que cooꝑaꝛet᷑ denti⸗ bus ad ea que mandẽda pꝑciꝑet liquidioꝛ exiſtens. ſi er⸗ go manus nõ adeſſẽt coꝛꝑi.quõ vox ei aꝛticulata figura retur.cũ talis eiꝰ oꝛis foꝛmatio ad vſũ ſermonis mime ↄueniret.nũc aũt ſunt manꝰ accõmodate coꝛꝑi.vt os ad miniſteriũ nᷣbi liberũ permaneret.¶ De tercio maifeſtũ eſt.qm cũ illuo ſit amoꝛ in ſpiritibo quod eſt pondus in corporibo.ipᷣa aũt coꝛpoꝛa naturali ſuo pondere tendat deoꝛſũ.ipᷣm aũt coꝛpus humanũ qð eſt oꝛganũ ſpũs.qͥdã modo ſpũali qdammõ naturali affectu tẽdit ſurſum m illud vbi amoꝛ ibi oculus. Uñ Caſſio.c.ix:de aĩia/ ꝓceꝝ aĩal hõ in effigiẽ pulcherꝛime ſpeculationis erectuʒ aðd res ſuperna s intuẽdas.qĩVeſtigiũ gẽe imitande apꝓpaꝛet in hac erectõe.⁊ hoc quo ad duo. NPꝛimũ eſt quo ad caꝛ nalẽ delectatõʒ abijciẽdã. Scom quo ad ſpũalẽ ſectandã Pꝛimũ ptz ſic.aĩantia cetera ꝓna ſũt ⁊ in ventrẽ ſuũ re cipꝛocat᷑ eoꝝ viſus. in quo deſignat᷑ eoe voluptas car nalis quã appetũt. hõ pᷣo ñ.Elñ Maſiliꝰ exame. libꝛo.ix Pecudes om̃es terꝛene ſũt.ob boc inclinãt᷑ ad terzꝛã. ſed alia eſt plãtatõ celeſtis hõ ꝗ quãtũ habitu tigure tãtũ di⸗ gnitate diſtat a pecoꝛibo.illoꝝ facies oꝛſũ fixa ẽ. vteꝝ. qʒ perſpectãt. ⁊ ꝙ eiꝰ libidini iocundũ eſt h̊ ſectat᷑.tnum ð caput ad celũ ſem per erigit᷑. oculi tui ſuperna reſpi ciũt.ſed ſi tu coꝛpoꝛis voluptate te fedaueris.obediẽdo luxui vẽtris ⁊ inferioꝛibo eiꝰ partibo.oparatus es iumo tis inſipiẽtibo ſimilis factus es illis. Scðm patet peẽ Merñ.ſuper can.ſermone.xxiiij.corpoꝛis ſtaturã dedir deus hoi rectã.foꝛſã vt illa coꝛpoꝛa exterioꝛis vilioꝛilt t qꝙᷓ rectitudo.figmẽti hoĩez illũ ꝗ ad imaginẽ dei facteſt⸗ ſpnñalis ſue ſeruãde rectitudinis amoueret.⁊ coꝛ limi deformitatẽ argueret aĩ.quid em̃ indecentiꝰ ꝙᷓ curuum recto coꝛpoꝛe gerere aĩm. peruerſa res eſt ⁊ feda luteum vas quod coꝛpus eſt de terra.oculos habere ſurſum.ce O1 los libere ſuſciꝑe.celorũq; lumĩaribo oblectare aſpectꝰ ſpũalẽ dᷣo celeſſẽq; creaturã ſuos ↄtrario oculos.i.inteꝛ nos ſenſus atq; aſpectus trahere in terra croꝛſum. 2 q debuit nutriri in croceis herere luto tanqꝙ; vnuʒ de ſuis amplexioꝛiq; ſtercora.¶ Similiter veſtigiũ gloꝛie ꝓpo⸗ nit᷑ ei in hac rectitudine qͥ ad atemplatõʒ duplicẽ.ſcʒ ce⸗ leſtiũ ⁊ terreſtriũ.inter terreſtria vt ↄtemplet᷑ ſeipᷣm pul cherꝛimũ. Inde ambꝛo.in exam.omet.vj. et vltima. Ja aliq dicẽda ſunt de corꝑe hoĩs.qð pꝛeſtãtius ceteris de coꝛis gratia eſſe ꝗs abnuat: Mam ſi vna atq; eadẽ oim terrenoꝝ coꝛpum videat᷑ eſſe ſuba.foꝛtitudo quoq; ⁊ p⸗ ceritas quibuſdã maioꝛ in beſtijs.foꝛma em̃ hũani coꝛ⸗ poris eſt venuſtior.ſtatus erectus.⁊ mediocris vt neq; enormis ꝓceritas ſit neq; vilis.⁊ abiecta puſillitas.in ter celeſtia vt ibi ſꝑ babeat aiam. Eñ Berñ. xxiiij. ſer⸗ mone ſuꝑ canti:Erubeſce cia diuma.pecoꝛinã omutaſ⸗ ſe ſimilitudinẽ.erubeſce voluptari in ſceno q es de celo. 1 ſequit᷑ querere ⁊ ſa ꝑe q ſunt ſuꝑ terrã curuitas eſt aie et de ſuꝑna regione meditari 7 deſiderare q̃ ſurſuʒ ſunt rectitudo.huius aũt rectitudinis veſtigiũ eſt in erectõe coꝛpis. Vnde poeta. Os ſublime dedit hoĩ celũqʒ vidẽ iuſſit:et erectas ad ſidera tollere vultus.Et hoc dic au⸗ guſti.lxxxiij.qxxvij.coꝛpus hoĩs ſolũ inter aĩaliũ terre noꝝ coꝛꝑa nõ pꝛonũ in aliũ ꝓſtratũ eſt. cũ ſit viſibile et ad intuendũ celũ erectũ. et ita tale eſt vt ao ↄtemplãdũ celũ ſit aptius:magis in hoc ad imaginẽ? ſimilitudinẽ ei.qᷓᷓ cetera corꝑa aĩaliũ merito videre poteſt.¶¶ Ao pᷣ⸗ mũ ↄtra obiectů dicẽdũ. ꝙ nõ tm̃ atteſtat᷑ dignitati coꝛ⸗ ponis hũani habitus rectitudinis ̊ erectõis. babitꝰaũt rectitudinis erecte iudicat ad ꝗd ↄditũ eſt corpꝰ bmõi. ſignũ eſt em̃ ꝑfectõis eius foꝛma nobili et celeſti ⁊ alio⸗ rũ que ſupꝛa tacta ſunt ⁊ aꝓpetitus beatitudinis obtinẽ de in celo. Qõ ſic eſt de plantis.que licet recte ſint. non tñ ſunt erecte ſᷣ potius demiſſe ꝑ fixionẽ ꝑtis.a qua ha⸗ bent vitã ⁊ motũ in terra.hõ em ⁊ plata in ↄtraria poſi tõe ſe hñt.ꝓpter qð homo dicit᷑ antropos.i.arboꝛ euer ſa. Vnde neqʒ plante neq; coꝛꝑa celeſtia neqʒ terreſtria cuiuſmodi ſunt lapides cuiuſcũqʒ generis. regulariter bñt rectitudinẽ in illa potẽtia quã habet coꝛpus bũanũ cuius habitus ⁊ ꝑtiũ diſpoſitõ magnoꝝ indicia ſunt ſa cram̃toꝝ.Diẽc em caſſio.ð aĩa.c.ix.coꝛꝑis hois armoi⸗ ta diſpoſitio ingentia nobis ſacra declarat.et ſtati maĩ⸗ feſtat illa ſacramẽta q̃ ꝓpter ꝓlixitatẽ vident᷑ hic ſubti⸗ cenda.4 Ad alind dicẽdũ.q; ſicut habet᷑ a pho. honoꝛ ẽ exhibitio reuerẽtie in teſtimoniũ virtutis expꝛeſſe ꝑ ſer⸗ monẽ. Unde bonoꝛ et laus referunt᷑ ad aliqð bonuʒ vel dignũ in ipoꝗ honoꝛat᷑ vel laudat᷑. Illud aũt bonũ vel dignũ poteſt ſumi ſpãliter ao bonũ vel dignũ in genere moꝝ.Et ſic intelligit pᷣs loquẽs in philoſophia moꝛa li dicẽs/qð ꝓpter illud qð eſt a natura nõ eſt aliqd lau dabile. Vel põt ſumi bonũ vel diguũ ↄmuniꝰ. pm ertẽſi onẽ ad ea que ſunt nature:ſic laudabile eſt bonũ qð eſt a natura magis tñ auctoꝛ nature:ꝗ nulla creatuꝛa rati onali coopante talia ꝓducit in eſſe.vñ dignitas coꝛpis humani ex nobilitate ſui habitus nõ eſt laudabilis.vᷣm ꝙ laus refert᷑ ad bonũ vel dignũ in genere moꝝ:Fᷣm au tẽ ꝙ ad bonũ ↄniter ſumptũ ẽ vtiqʒ.4¶:. Ad aliud dicen⸗ dũ.ꝙ bñ manitfeſtat᷑ ſignu ĩ coꝛꝑe rectitudis ſpũalis de⸗ ꝓdite.cñ em̃ rectitudo ſit motꝰ aĩe ĩ deũ.ſicut determĩat beatus dyoni.aĩa q nõ põt libere exercere oꝑatões ſpi⸗ rituales.̊ voluit᷑ ad creaturas ⁊ delectat᷑ in eis ꝑ ↄde⸗ ſcenſum ad coꝛpus.bene pᷣtendit in hoc ſignũ rectitudi⸗ nis deꝑdite.qꝛ cũ ↄſtet aiam creatã fuiſſe a deo ⁊ itara tione ſue oꝛiginis nullũ babuiſſe viciũ.ↄſiat ipam a coꝛ pore ſibi vnuo fuiſſe coꝛruptẽ. et rectitudinẽ in q̃ ↄdita fuit amiſiſſe.et loqͥr de poſteris primi hoĩs q ↄtraxerũt coꝛruptõeʒ ab illo.cuiꝰ coꝛꝑis curuatõ fuit obnoxietas —2 „ in cineratõeʒ. Juxta ſniam dñi geñn.iij. Puluis es et in puluerẽ reuerteris.Et ſi dicat᷑ ꝙ rectitudo coꝛpꝑalis de⸗ buit amitti in coꝛꝑe ſic ſpũalis amittebat᷑ in aĩa. Dicen qũ ꝙ nõ eſt verũ imo eo magis ↄſundi dʒ aia. qꝛ amiſit 777„% lxxxrumj. ſuam rectitudinẽ. et coꝛpus nõ ſus. Et ꝑ ̊ᷣ eti vlterius qmonet᷑ ad reuertendũ in deũ.ſic dicit be.berñ. Prete⸗ rea cũ pꝛimus hõ poſt petm fuit recõciliatus deo.et oĩa eius purgata a culpa imago di reꝑata: nullo mõ de⸗ ceret corpus deoꝛſum inclinatũ illi vniri. Caſſio.de aia viij.ca. Conuenit vt de aie tẽplo.i.coꝛꝑe oicamus.qm il la imago dei nõ patit᷑ vt coꝛꝑe defoꝛmi ↄiũcta eſſe videa tur. ꝓpter qð nõ decreuit diuĩa ſapia a qͥ oia decent fiũt homiem ꝓpter petm de bere puniri coꝛpis inclinatõne. lAo illud qð obijcit᷑ ꝙ pctoꝛ eſt ſiłis iumẽtis. Dicẽdũ ꝙ boc nõ ẽ verũ q;tũ ad coꝛꝑis inclinatõem: ſ̊ q;ẽtum ad moꝛtalitatis nccitatẽ.Ecci.iũj. nus interitꝰ ẽ hoĩis et iumẽtoꝝ.et equa vtriuſqʒ ↄditõ. ſic̃ moꝛit᷑ hõ ſic et illa moꝛiũt᷑.⁊ añcedit.dixit in coꝛde meo de filijs hoim vt p baret eos deus 2 oñderet ſiles beſtijs. hec autẽ eſt pena cõueniẽtiſſima coꝛꝑi dãanato ꝓpter peccatũ.ↄueniẽs em fuit ꝙ corpus pꝛimi hoĩs exequẽs opꝰ inobediẽtie ↄtra pceptũ vite ⁊ eius ꝗ dederat ei vitã ꝑ vnionẽ cũ aĩa.ea⸗ dqẽ pꝛiuaret᷑ iuxta diuinũ decretũ. Geñ.ij. ãcũqʒ die co⸗ mederitis moꝛte moꝛiemi. Preterea vr̃ ꝑctoꝛ ſilis eẽ iu mẽtis. ꝓpter impetũ deſiderij ⁊ declinatõeʒ q̃ſi brutalẽ ad illa turpia q̃ carni placẽt.et in ꝗbo dlectat᷑.⁊ hoc eſt qð dic̃ berñ.erubeſce aĩa diuĩa peco.⁊c. Et baſilius in exame. Si tu te coꝛꝑis voluptate fedaueris ⁊c. Nembrum tercium Ercio q̃rit᷑ d dignitate corꝑis prinn ho⸗ mĩs.et generaliter cuiuſlibet:q̃ntũ ondit᷑ ex vnione eius cũ aĩo rõnali.circa qð ar⸗ guit ſic. Nõ quelibet materia apta eſt ad ſuſceptõem cuiuſlibet foꝛme.ſᷣ̊ quãto foꝛma ſit nobilior tãto reꝗrit᷑ mateꝛia nobilioꝛ:. cũ aia rõnalis ſit foꝛma nobiliſſima requirit᷑ ꝙ ꝑfectibile ab illa ſit nobiliſſimuzʒ in genẽ ſuo.⸗ Stẽ h̊ etia patet ex h.ꝙ qñ aliꝗd vnit᷑ rei nobili manifeſtat᷑ eius nobilitas.vñ vnio aie cũ deo at⸗ teſtat᷑ eius nobilitati.q̊ cũ aĩa ſit nobiliſſima foꝛmarũ: vnio coꝛpis cũ aĩa atteſtat᷑ nobilitati coꝛꝑis. Stẽ finis ẽ optimũ in re ⁊ cuius gr̃a alia.ꝙ in genere creataꝝ fi⸗ nis eſt optimũ ⁊ ad quẽ vt ad eoꝝ optimũ alia deſerunt᷑ etiã ſᷣm illũ diſtinguit᷑..õ em̃ vnũqðqʒ ad vnũquẽqʒ finẽ oꝛdinat᷑:ſ̊ ↄꝑabilia ad illũ.vnde cũ ex nobilitate fi⸗ nis oñdit᷑ nobilitas eius qð ẽ ad finẽ:ᷓ cũ coꝛꝑis ade ⁊ generaliter oim boĩm finis ſit beatitudo glorie.⁊ G̊B me diãte ↄiũctõe eoꝝ cũ aia.patet manifeſte.ꝙ vmo iſta eſt nobilitatis eoꝝ oñſiua.ql Stẽ vnio qͥ maximeↄformis ẽ nobiliſſime vnioni.atteſtat᷑ nobilitati vnibiliũ.h̊ patʒ: qꝛ qð ↄfoꝛmius eſt nobili illud eſt magis nobile.ſ̊ vnio coꝛꝑis cũ aia maxime ↄfoꝛmat᷑ vnioni gloꝛie q̃ͥ ẽ aĩe cuʒ co.poſt illã ſummã vnionẽ q eſt triũ ꝑſonaꝝ in vna el⸗ ſentia. bec vnio atteſtat᷑ nobilitati coꝛꝑis vniti. mioꝛ patet.ij.ſentẽ.di.j.vbi dicit mgr̃ ꝓ exemplo future ſocie tatis q̃ inter deũ et ſpũm rõnalẽ in gloꝛificatõe ꝑficiẽda erat.aiam coꝛpoꝛeis indumẽtis terrenis maſionibus copulauit.luteãqʒ materia fecit ad vite ſenſuʒ vegetare vt ſciret hõ ꝙ ſi potuit deus tãdiſparẽ natura corꝑis et nie in federatõem vnã ĩ amiciciã tantã ↄiũgere:neq̃q; ei impoſſibile futuꝝ rõnalis creatuꝛe hũilitatẽ.licet lon ge inferioꝛẽ:ad ſue gloꝛie ꝑticipatõeʒ ſublimare. 623 tra.coꝛꝑa celeſtia nobilioꝛis ſunt ↄditõis coꝛpe huano. nec tñ ſunt apta ad vnionẽ cũ aia rõnali.cũ aliq̃ foꝛma ita nobili.nõ & videt᷑ ꝙ vnio coꝛꝑis hũani cũ aĩa rõnali atteſtet᷑ dignitati illiꝰ. Pꝛobatõ pꝛie.nobiliꝰ ẽ illud coꝛ pus qð ẽ magis actiuũ qᷓ; illð qð ẽ paſſiuũ:coꝛpus at᷑ ſu Pceleſte maxie ẽ actiuũ ⁊ foꝛme ſue maxie vnituʒ.qꝛ ibi tota foꝛma termiat totũ oꝓpetitũ matie.coꝛpꝰ at huanũ ẽ maxiĩe paſſiuuʒ:nec ĩ foꝛma ſua termiat totũ apꝓpetituʒ ſuũ.ꝗᷓ digmiꝰ ẽ coꝛpus celeſte qᷓ; hůanũ.¶ Itez vt habet ab aug.ↄiũctõ coꝛꝑis hũani cũ aĩa fuit opus mirabile ſiue miraculoſuʒ. dic̃ em ĩ li.de ſpũ ⁊ aĩa.plenũ fuit mi⸗ raculo.et rõ huiꝰ ẽ quãtitas diſiantie inter lutũ terre ? ſpiñ vite.Vñ dieit ibidẽ tãta ſocietas carnig ⁊ aĩe ſpũs vite ⁊ limi terre.ex hoꝝ aũt mirabili ſocietate oñdit᷑ vi⸗ litas corꝑis humani. ꝗᷓ hec vnio nõ atteſtat᷑ nobilitati eius ſᷣ potius vilitati.¶ Itẽ oppoſita iuxta ſe poſita ma gis apparẽt.̊ de fectꝰ coꝛꝑis hũani ex poſitõe iuxta ani mã.̊ eſt ex vnione coꝛꝑis cũ aĩa magis apparẽt. igit᷑ il⸗ la vnio magis eſt ĩdiciũ defectꝰ in coꝛpꝑe q; atteſtãs nobi litati. IJtẽ vnio coꝛꝑis cũ aĩa rõnali ẽ opꝰ plenũ mira⸗ culo.vt habet᷑ li.de ſpũ ⁊ aĩa.In oꝑiba aut miraculoſis materia exiſtit in ſola potẽtia obediẽtie.⁊ paſſiua ad ſu ſceptõem foꝛme. Alnio aũt foꝛme cũ materia tali nõ at⸗ teſiat᷑ nobilitati materie.cuʒ ipᷣ̃a materia ſit oĩno indi⸗ ſpoſita ad illã foꝛmã.ꝗ̊ eAAn h ẽ dicẽdũ.ꝙ vnio coꝛ pis pᷣmi hoĩs ad aĩam atteſtat᷑ nobilitati coꝛpꝑis eiuſdẽ. 7 genẽalit alioꝝ coꝛpuʒ hũanoꝝ vt rõibo pᷣmiſſis oñdit᷑ et ñ ſolũ manifeſtãdo ſ̊ faciẽdo:in h̊ ꝙ ex tali vniõe cor puo hũanũ hʒ magnã dignitatẽ m pꝑticipatõe vite ratõ⸗ nalis ⁊ effectũ gratie.gr̃a em̃ infoꝛmãs aĩaʒ incẽtiua vi cioꝝ coꝛꝑaliũ mitigat.hʒ etiã amplioꝛẽ dignitatẽ ex h̊. ꝙ ꝓpter vitã illã ꝑticeps efficit᷑ beatitudis. qꝛ illa vnio q eſt aĩe ad deũ ꝑ deifoꝛmitatẽ gloꝛie qdammõ redũdat in ipᷣm coꝛpus. habʒ etiã et ꝑfectiſſimã dignitatẽ in ge⸗ nẽ coꝛꝑum ex B.ꝙ ex illa vnione qu hʒ cũ aĩa reddituʒ eſt idoneũ.vt ſᷣm aliquaʒ ptẽ ſui ſiue aliqð generis ſui vniret᷑ filio dei ĩ vnitate ꝑſone.q enio pᷣcellit ⁊ illã q eſt nature ⁊ gloꝛie.quã etiã dignitatẽ manifeſtauit filiꝰ dei ꝑ incarnatõem ſuã.ſicut &̊ km modos iã dictos vnio ta lis eſt ad nobilitatẽ coꝛꝑis primi hoĩs ⁊ generalit᷑ oĩm hoĩm facit ⁊ plurimũ atteſtat᷑ eidẽ.⸗¶ Ad pꝛimũ q̊ obie⸗ ctũ otra h.dicẽdũ ꝙ reuera coꝛpa celeſſia qᷓtũ ad aliqd nobilioꝛa ſunt qᷓᷓ erat coꝛpus pꝛimi hoĩs.⁊ ſilłiter q; coꝛ⸗ poꝛa alioꝝ hoĩm. hñt em aliqs ↄditões ſcʒ impaſſibili⸗ tatẽ.incoꝛruptõem.ſubtilitatẽ.claritatẽ.virtutẽ quã ĩi⸗ fluunt in coꝛꝑa inferioꝛa.⁊ appetitũ materie oĩno termi natũ ꝑ foꝛma.q nõ bũit coꝛpus primi hoĩs inqtũ coꝛ⸗ pus:nec corꝑa alioꝝ.habuit aũt coꝛpus pꝛimi hoĩs et ſimiliter coꝛꝑa Poſterio eius aliq̃s ↄditões.q̃s nõ ha⸗ bent coꝛꝑa celeſtia.⁊ nobilioꝛes ſimplicit᷑ ↄditõibo illo⸗ rũ.vt ꝙ ſunt pfecta ſiue ꝑfectibilia forma nobiliſſima ⸗ mediãate illa ſunt in potẽtia ꝓducẽdi in eſſe ſibi ſimilia in ꝑticipatõe vite ratõnalis ⁊ alioꝝ q̃ tacta ſunt.vnde nobilitas coꝛpum ſuꝑceleſtiuʒ termiata ẽ in nobilitate nature coꝛꝑis hũani non.ſ̊ potius qͥdãmõ gratuita ſcʒ gratie ⁊ gloꝛie vt ex dictis patet. Preterea h̊ argumẽtũ nõ valet.coꝛꝑa nobilioꝛa nõ ſunt apta ad buius vnionẽ & vnio iſta non atteſtar᷑ nobilitati coꝛꝑis vnibilis.qꝛ ex alia cã hñt eſſe nobile q; ex aptitudine ? abilitate ad il⸗ lã.ꝗ¶l Ad alið dᷣm.ꝙ coꝛpus hũanũ ⁊ aĩa pñt duplicit ad inuicẽ cõꝑari. Ael ſᷣm ꝙ vtrunq; bʒ ꝓprietates ſibi determĩatas in genẽ ſuo.vel ſᷣm ꝙ ad inuicẽ oꝛdinãt᷑ vt Uiects ⁊ ꝑfectibile.Fᷣm ꝙ primo mõ ↄpant᷑ ſic ꝓpt opo⸗ itas ↄditões coꝛꝑis et aĩe ex ↄꝑatõe coꝛꝑis cui ſunt cõ ditões ignobiles ad aiam. cuius ↄditões nobiles ſunt. oſtẽdit᷑ eẽ coꝛpus nobile reſpectu aĩe.⁊ ſᷣm hãc ↄſidera⸗ tõeʒ vnio hmõi nõ atteſtat᷑ nobilitati coꝛꝑis.ſᷣ ignobili tati potius.Si at᷑ ſcdðᷣo mõ ↄꝑant.ſic qꝛ nõ niſi aliq̃ ↄdi tõe nobilitatis ip̃ius coꝛpis ⁊ armonia ↄueniti aptũ ẽ 7 abile ad vnionẽ foꝛe tãte nobilitatis.vnio iſta atteſta tur nobilitati illiꝰ.Añ ipᷣoꝝ vnio ĩ alia ↄſideratõe atte⸗ ſtat᷑ nobilitati coꝛꝑis.ĩ alia ignobilitan:⸗ P h pʒ rñſio ad illud qð ſeqt᷑.¶ Ad aliud dõm.q; ang.loquẽs vel di cẽs illã vnionẽ eẽ mirabile hẽbat reſpectũ ad oꝛigieʒ ma terialẽ ipius coꝛꝑis.vtʒ ex vᷣbis eiꝰ.qꝛ coꝛpus humanũ vocat limũ.ↄſirmmõs qð dr ꝑ illud Geñ.j.fecit xxꝰ hoĩeʒ &æ limo terre ⁊ iſpirauit in faciẽ eius ſpiraculũ vite.ł põt verbũ aug.intelligi de coꝛꝑe primi hoĩs formato ð limo.et diſpoſito ad ſuſceptõem anime. embꝛum quartum Varto q̃rit᷑ de dignitate coꝛpis hũam qtũ Et videt᷑ ꝙ ſicqͥ eadẽ eſt natura idẽ ẽ lo ad locatõem.⁊ qrit᷑. Atrũ celũ ſit locꝰ eiꝰ cus natalis.ſ̊ angelus ⁊ aia ſunt eiuſdẽ nature. Dic eĩ qug.ĩ li.de libe.ar.ꝙ angelꝰ⁊ aia natura ſunt pares.of ficio diſpares:̊ locꝰ naturalis eoꝝ ẽ idẽ. ̊ coꝛpꝰ ⁊ aĩa vnã ꝑſonã ↄſtituũt.totũ aũt hr̃e diuerſa loca naturalia ĩpoſſibile ẽ:̊ cũ hõ ſit vnꝰ⁊ idẽ.nõ debebat᷑ ei aliꝰlocus rõe aĩe ⁊ aliꝰ rõe coꝛꝑis.¶ Stẽ ſi deberet᷑ ei aliꝰlocꝰrõe coꝛꝑis ⁊ alius rõne aie.aut hret corpus locũ ſibi debitũ naturaliter z aĩa ſuũ.aut non. Si nõ:nõ eſſet illis ꝑfe⸗ cta ꝗes.cũ vnũqðq; geſcat naturalit᷑ ĩ loco ſuo. Si ſic: nõ eẽt ſimilit᷑ ꝑfecta ges.qꝛ aĩa eẽt in vno loco ⁊ coꝛpꝰ ĩ alio. diuiſa eſſent.̊ nõ eẽt determiatus appetitus aĩe quẽ hʒ ad vnionẽ coꝛꝑis.⸗ Itẽ ſᷣm ↄſideratõʒ areſto.in topi.Si optimũ in h̊ genẽ ẽ meliꝰ optimo in illo genere tũc h̊ genus ẽ ſimpliciter illo genere meliꝰ. Sed coꝛpus xpᷣi qʒ ẽ optimũ in genẽ hũanoꝝ coꝛꝑuz.ẽ meliꝰ oĩ alio coꝛꝑe:̊ coꝛpus hũanũ ſimplicit᷑ meliꝰ ẽ oĩ alio coꝛꝑe.qᷓ ſole ⁊ luna et ſtellis ⁊c.¶ Oð etiã pʒ ſic.nec natura nec artifex nature facit meliꝰ ꝓpt᷑ penas.ſ̊ potiꝰ ecõuerſo finis ẽ optimũ ⁊ meliꝰ his qͥ ſunt ad finezʒ: ſᷣ ſielle facte ſunt ĩ miſteriũ coꝛꝑum bũanoꝝ.Deut:iiij. Le foꝛte ele⸗ uatis oculis ad celũ videas ſolẽ ⁊ lunã ⁊ oĩa aſha celi.⁊ erroꝛe deceptus adoꝛes ea colas q̃ creauit dñs deus ĩ miſteriũ cuctis gẽtiba ⁊c.ſ̊ iſta nõ miniſtrãt aĩabo nr̃is ſᷣ coꝛꝑibo.q̊ coꝛpus hũanũ meliꝰẽ ſtellis.ſᷣ vt pʒ ꝑ indu ctõem coꝛꝑis melioꝛis et nobilioris locꝰ natalis ẽ locꝰ ſuꝑioꝛ.&̊ locus naturalis coꝛpis hũani eſt celũ. Itẽ lo cus naturalis coꝛꝑis xp̃i eſi celũ. aliogꝗn cũ locꝰ natura lis eius ſit celũ.ocupiſcẽt caro aduerſus ſpm̃.etiã nũc. qꝛ caro naturalit appetẽt ſuũ locũ natalẽ.⁊ tũc xpᷣs miſ eſſet.ſ̊ idẽ locus naturalis totiꝰterre ⁊ vniꝰ glebe.eadẽ rõne vniꝰ coꝛꝑis ⁊ oĩm.ꝗ coꝛꝑis nr̃i locꝰ naturalis ẽ ce⸗ lũ.¶ Itẽ materia ⁊ ſua forma ꝑ ſe ꝓpoꝛtionãt᷑.ita vt no bilioꝛis materie ſit nobilioꝛ foꝛma ⁊ ecõuerſo.G foꝛma coꝛpis hũani ẽ nobiliſſima ſcʒ aia rõnalis.̊ ipᷣm ẽ no⸗ biliſſimũ.q̊ naturalit᷑ ei debet᷑ locꝰſupᷣmus. Itẽ cũ abſ q; ãbiguitate ⁊ heſitatõe aĩe locus naturalis ẽ celũ: hʒ naturalẽ celi appetitũ cuius ĩdiciũ eſt manifeſtũ.q oibo ẽ inſitus appetitꝰceli.ſ̊ qdð ĩeſt oĩbo eſt natuꝛale.ſicut dĩc aug.ĩ li.vñ malũ.igit᷑ huůana aĩa naturalit appetit locũ ſuꝑpremũ.ꝗ ſi eẽt innaturalis coꝛꝑi nro.accidẽt hoĩem nũqꝙ; foꝛe bm plene.qꝛ nũq; hr̃et getũ apetitũ. Con⸗ tra.Jo.iij.il emo aſcẽdit in celũ niſi ꝗ deſcendit de celo Sʒ coꝛpus hũanũ nõ deſcẽdit de celo.̊ nõ aſcẽdit in ce⸗ lũ.pᷣ res naturalit᷑ aſcẽdit ad locũ ſuũ.⁊ ita videt᷑ celum nõ eẽ locũ coꝛꝑis. Itẽ coꝛpus ⁊ locus eaſdẽ ꝓpꝛieta⸗ tes ꝑticipãt.Sʒ natura coꝛꝑis hũani⁊ celi ſunt penitꝰ oppoſitaꝝ ↄdictionũ ⁊ ꝓpꝛietatũ.q̊ vnũ nõ ẽ locus alteꝛi us.⸗ Itẽ ſicut diẽ Aug.vlti.de ciui.dei.xj.ca.⁊ in alijs młtis locis arguũt phᷣi celũ ñ eẽ locũ hũani coꝛꝑis.res eĩ põderoſa ⁊ ex elemẽtis ↄſtituta locũ ſuꝑioꝛẽ n obtĩet H̊ coꝛpꝰ hoĩs ex elemẽtis ẽ.⁊ gue ẽ.̊ ⁊c̃.¶ Itẽ hõ cꝛeatꝰ ẽ ꝓpt celũ ñ celũ ꝓpt᷑ hoĩem. dignioꝛ res ẽ celũ ꝙ ſit hõ D multofoꝛtiꝰq; corpus hũanũ.q̊ locꝰnobilioꝛ q; celũ de bet ei.añs pʒ p mgrmiĩ ſentẽ.ij.li.xiiij.di.c.ſeqꝗt᷑ dixit de⸗ us.⁊ in fine ſbiũgit᷑.poſt oĩa factꝰ ẽ hõ de tra ⁊ in terrã nõ ad terrã neq; ꝓpt terrã.ſ̊ ad celũ ⁊ ꝓpt celũ.¶ Itẽ arguit mercurius hoĩem exñtẽ duplicis nature coꝛpo⸗ ralis et ſpũalis.debere creari in celo ꝓpter naturã ſpiri tualẽ q excellit in eo.⁊ nõ in terra ꝓpter naturã coꝛpo⸗ ralẽ.ſᷣ̊ dicit ꝙ ꝓprietates terre magis dñant᷑ in eo.locꝰ aũt ſeꝗt᷑ natura p̃dñantis.⁊ ita pʒ coꝛpus hũanũ pꝑtinẽ ad tra ⁊ ñ ad i ü ven⸗ ꝙ coꝛꝑi hũano diuĩa ꝓuidẽtia triplex debẽt᷑ locꝰ.ꝑadiſus treſtris.tra ⁊ celũ Euit eĩ hõ collocatꝰ ĩ ſtatu innocẽtie in padiſo volupta⸗ tis vt oparet᷑ et cuſtodiret illũ geñ.ij.oꝑaret᷑ inqꝙᷓ nõ ad faſtidiũ vel laboꝛẽ ̊ ad ſolaciũ ⁊ coꝛꝑis exercitium. In ſtatu culpe eiectꝰ ⁊ de ꝑadiſo poſitꝰ fuit ĩ terra vt labo⸗ ribo ⁊ ſudoꝛibo ea veſcẽt ſiẽ habet᷑ geñ. iij. In ſtatu glie collocãdꝰ ẽ in celo vt ibidẽ in vita beata ⁊ ꝑpetua gliet᷑. Dicẽdũ ̊ ꝙ celũ ẽ locꝰcoꝛꝑis hũani q;tũ ad ſtatũ glłie ⁊ celũ eimpireũ ſiue angtoꝝ vbi erit ĩ ꝑticipatõne gloꝛie S — — —— — — e 9 allugere at ſcendere ꝑ ʒodiacũ ad incoꝛꝑatõem.qð eſt erroꝛ ⁊ here⸗ cum aĩa. Unde aug.de aĩa et ſp. Si em tamdiſparem naturꝗ carnis? aie ad vnã ſederatõem atq; amiciciã de us ↄiũgere potuitneqꝙᷓ erit ei impoſſibile rõnalẽ ſpũm ꝗ vſq; adↄſoꝛtiũ terreni.corpis huiliatus eſt, cũ eodem coꝛꝑe gloꝛifica to vt ſit ei gloꝛie qð fuit ſartine ad oſoꝛti um beatoꝝ ſpuuʒ. q in ſua puritate ꝑſtiterunt exaltare. atq; ad ſue gloꝛie ꝑticipatoem ſi ublimare. ad hoc ſigdẽ ſola caritate nulla neceſſitate illũ creauit altiſſimus. vt ſue beatitudinis ꝑticeps fieret.¶ Angumenta igit alüt ad iſt ꝑtẽ ſunt ↄcedẽda. ¶ Ad pꝛimũ in ↄtrariuũ dicũt . quidã ꝙ quis debebat᷑ coꝛꝑi bhuano locus ſuꝑioꝛ.nõ tñ aſcẽdit in celũ niſi virtute diuia vniẽte coꝛpus aie.? ele⸗ uate aiaʒ et coꝛpus.qð qdẽ coꝛpus dr teſcẽdiſſe de celo rõne aie ꝗᷓ creata ẽ. in qua ſunt portões numerales? ar monice cõcreate ad coꝛpus ſuũ. Sʒ qꝛ iſta ſolutõ videt erroꝛ phoꝝ ponẽtiũ aĩas creatas in celo.⁊ de ſis: Ideo pot rũderi ad illa auctoꝛitatẽ alit. m ꝓrñch aug. in li,. de agone xpiano. Illa em auctoꝛitas magis i⸗ telligit de xp̃o q; de puro boĩe. vñ ſeqꝗt. filius hoĩs gẽ in celo. dicit em aug. Nõ intelligũt qmn coꝛpus nõ alcedit ĩ celi.ons em aſcedit. coꝛpus no nõ aſcẽdit h̊ leuatũ ẽ ĩ ce lũ illo leuãte ꝗaſcẽdit. verbi gratia. Si qs deſcẽdat de mõte nudus.cũ aũt aſcẽdat veſtiat ſe ⁊ veſlit⸗ iteꝝ aſcẽ⸗ dat:recte dicimus.i Remo aſcẽdit niſi ꝗ deſcẽdit. nec ve⸗ ſiẽ ↄſideramns quã ſecũ leuauit: ſ ip̃ᷣm ꝗ veſtitus ẽ ſolũ dicimus alcẽdiſſe.vel põt intelligi de mẽbris verbũ illoð vt patet ex glo.q etſi aſcẽdũt in celuz nõ aſcẽqũt virtute Pria bᷣ virtute capitis cui adherẽt. EUnde glo. ibidẽ re⸗ nati ſpũaliter aſcẽdũt in celũ.pᷣ nõ niſi ſint mẽbꝛa cohe⸗ rentia illi qui in vna ꝑſona eſt hõ et filiꝰ ci. vt ſciat iſie nullü ex ſe ſ̊ ꝑxpᷣm poſſe aſcẽdere. et ideo ñ dicit hoĩies aſcendere.̊ ſilu hoie totũ cũ coꝛꝑe.ꝗ ſᷣm deitatẽ deſcen⸗ dit cæ celo et eſt in celo. ¶ Ad alind dicẽdũ.ꝙ lʒ coꝛpus hũanũ ⁊ celũ ſint ooſitaꝝ ↄditõnũ.ſ.habito reſpectu ad ſtatũ vie.ↄnica but tñ eaſdeʒ quãtũ reqrit ↄueniẽtia q dz eſſe loci et loc⸗ ti.qñ ablata erit coꝛruꝑtõ coꝛpulẽta obſcuritas 2 ponderolitas coꝛꝑe.vt qñ dotatũ erit do⸗ tibo gloꝛie. qð erit qñ verificabit᷑ illud apoc. xxj. ipᷣa ci⸗ uitas aurũ mũdũ ſimile vitro mũdo. qð verbũ exponẽs greg. Job. xxviij. dicẽs. Auri metallũ nouimus potioꝛi metallis oib claritate fulgere. vitri vo natura eſt vt ex trinſecue viſum pura intrinſecus ꝑſpicuitate pluceat.ĩ alio metallo quicꝗo intrinſecus pↄtinet abſconcht. in vi tro ꝗlibet liquoꝛ qualis otinet᷑ interius vel exterius de⸗ mõſtrat᷑. atq; vt ita dicõ̊.oĩs liqr ĩ vitreo vaſculo clau⸗ ſus patet.qd aliud in auro vel vitro accipimus niſi il lam ſuꝑnã patr iã.illã beatoꝝ ciniũ ſocietatẽ:quoꝝ coꝛ⸗ da ſibinuice claritate fulgẽt puritate trãſiucẽt. In hic dicit᷑.ip̃a pᷣo ciuitas 7c. Qura em̃ ſancti om̃es in ea beatitudimis claritate fulgebãt. inſiructa auro dicit᷑. et qm ipᷣa eoꝝ claritas viciſſim ſibi in alterius coꝛdibo pʒ du vminſcuiuſq; vultus attẽdit᷑ſił⸗ oↄſilłia penetrat᷑.pᷣ ipᷣm auro ſile vuro mũdo eẽ mẽoꝛat᷑.ibi ꝗppe vniuſeuiꝰ⸗ q; mẽtẽ ab alterins oculis mẽbroꝝ coꝛpulłẽtiã nõ abſcõ⸗ qgat. ̊ patebit aimus patebit coꝛꝑalibo oculis.ipᷣa etiaʒ coꝛpꝑis armonia ſicq; vnuſqſq; erit tũc aſpicabilis alte⸗ ri.licut nũc eſſe nõ põt oſpica bilis ſibi. ¶ Ad aliud q8 ſegtur patet rñſio ex dictis WMreterea.põt addi vᷣbũ pe⸗ tri alphoſt dicẽtis. paſſer 2 anſſer eiſaẽ elemẽtis ſunt.ſ⸗ 3 paſſer ſurſuʒ aſcẽdit anſeꝛ nõ. Elñ boc.nõ niſiqꝛ paſſer minoeis corpis et ideo lenioꝛ:anſer maioris q ideo gra uioꝛ. &m h vultur aquila qᷓ grõdioꝛa ſũt nõ volaꝛent ſuꝑius.ſi foꝛte qꝛ er ſubtilibo elemẽtis. patet tñ ꝙ ſpũs facit ea alcẽdere ſurſuʒ. Za ſine ſ pu nõ aſcegerẽt. Cũ g coꝛpa vnita erũt ſpiritib. depoſt ita coꝛruptõne om̃s ni⸗ gredine.qd mirũ ſi coꝛpa facta ↄfoꝛmia ſi puũi ſurſum po terat aſcẽdere æ ad nutũ ſpus mouere. ug. in de cini. xci. cũ valeat nũc natura coꝛpoꝝ terrenoꝝ deprimẽ aĩ⸗ mas dorſum. aliqñn 7 aie leuaꝛe ſt urſuʒ talia coꝛpa non valebũt: q. dicẽt ſic.¶ Ad aliud dicẽdũ.ꝙ cũ bõ dẽ factꝰ lxxxv. eſſe ꝓpter celũ. hec pᷣpoſitio ꝓpter.nõ diẽ habitudineʒ ſinalẽ illo ſenſu q̊ͥ ceiñ ſit finis⸗ hoio:ſᷣ potius habitudis ſuppoſitõis ſub ſ̊ ſenſu ꝓpter cel.i. vt ſit vns teus.eo mõ qͥ diẽ apłs. Omia noſtra ſi unt. j. Coꝝ. üj. Vel põt di ci habitudinẽ loci ad locatũ.ſub hᷣ ſenſu. homo factus ẽ Ater celũ ad habitãdu.¶ Ad alið pʒ reſpoſio ex dictis ⁊ intelligendũ eſt. ꝙ licet hõ ſit duplicis nate ꝓpt᷑ quaʒ videt᷑ ei duplex locus oↄgruere. tñ ꝓppter plures cauſas ogruebat hoiĩ terra ad habitãdũ. Ghaſfuiraptitnco ad penitudinẽ. Alia fuit aptitudo ad merendũ. aptioꝛ em̃ erat locus ad faciendũ penitentiã ? ad merendũ in ter⸗ ra iſta miſerie ⁊ defectus multiplicis.qᷓ; alius locꝰ. Alia fuit ↄueniẽtia coꝛpis hũani coꝛrupti cũ terra maledicta Beñn.iij. Alia fuit oueniẽtia indigẽtia alimonie q ↄgrue bat. ¶ Si aüt obijcit ꝙ viget᷑ fiert violẽtia aie. ex Hꝙ de termiet᷑ in loco inferioꝛi.ſicut fieret coꝛꝑi tali ſi teneret᷑ in loco ſupiori. Dicendũ q; aia põt eſſe deoꝛſuʒ ſine vio⸗ lentia.qꝛ nõ eſt ita eſſentialis ſpiritibo locus ſurſuz ſic coꝛpoꝛibo locus deoꝛſum. ¶ Mueſtio. lxxxv. De am⸗ malitate coꝛꝑis bumani. Onſequenter que rit᷑ de animalitate illius coꝛpis. Prio queritur vtrum corpus ade erat aiale. Secundo vtrum magis conueniebat - eſſe animale q; ſpnale. R embzum prunnmm Ireca primuʒ ꝓcedit ſic.⁊ videt᷑ plane ꝙ; fuit aiale.Nugꝰ.in pꝛimo li.de baptiſmo enuloꝝ.ↄuincens eos ꝗ dicũt adã ſic crea tũ eẽ. vt etiã ſine pcti merito moꝛeret᷑.nõ pena culpe ᷣ nccitate nature. Sicit em̃ quio rñdebũt cũ legit h̊ dictũ etiã poſt perm increpãdo ⁊ damnãdo diriſ ſe. terra es ⁊ in terrã ibis.neq; em ſᷣm aĩam. H qð mani feſtũ eſt ſᷣm coꝛpus terꝛa eꝛat.⁊ moꝛte eiuſdẽ coꝛꝑis eꝛat iturus in terra.q;uis em ſᷣm coꝛpus terra eſſet et coꝛpꝰ in quo creatus eſt aĩale geſtaret. tñ ſi nõ peccaſſet.ĩ coꝛ pus foꝛet ſpũale mutadus. et in illã incorruptõem qᷓ fi⸗ delibo et ſanctis ꝓmitti?᷑ ſine moꝛtis piculo tranſiturꝰ. ecce ꝙ aĩale erat. Preterea.adã ſi nõ peccaſſet trãſ. ſſʒ ab aiali coꝛꝑe in ſpuale. aiale coꝛpus habebat añ pec catũ.qñcedẽs patet ꝑ aug.in eodẽ li.ſi nõ peccaſſet adã nõ crat expoliandus coꝛpe.ᷣ ſupueſtiendus imoꝛtalita te ⁊ incoꝛruptõe.vt abſoꝛbeꝛet moꝛtale a vita.i.ab aia⸗ li in ſpũale traſiret. Pꝛeterea. ſ Dicat᷑ q; nõ habuit coꝛ pus aiale.qꝛ tũc paulati ſeneſceret ⁊ defiecẽt. qð nõ ope⸗ tebat illi ſtatni. Contra H̊ arguit aug. in eogẽ dicens. ſi us iſrahelitaꝝ veſtimẽtis 7 caleiamentis pſtitit. ꝙ; ꝑ tot õnos ñ ſunt obtrita.quid mirũ ſ iobediẽti homi pᷣce ptis potentia pꝛeſtaret᷑. vt aĩale h̊ et moꝛtale hnñᷣe coꝛpꝰ. pret in eo quẽda ſiatũ.q ſine defectu eſſet ãnoſuʒ tßs. q̊ dens vellet. a moꝛtalitate ad immoꝛtalitateʒ ſine moꝛte materie traſt iturus. Preterea. Aug. in eodẽ.talẽ puto babitudinẽ adhuc in coꝛpꝑe aĩali atq; moꝛtali etiaʒ illis a ſine moꝛte binc trãſlati ſunt fuiſſe ↄceſſam. neq; enim enoch 7 helias ꝑ talongã etatẽ ſenectute marcuert. nec tñ credo eos iã in illã ſ pũᷣalẽ qualitatẽ coꝛꝑis ↄmutatos Preterea. ſi nõ eẽt illud aiale cur pᷣciꝑet᷑ comedere de lignis. habebat em de lignox fructibo retectõez otra de⸗ fectõem.⁊ de ligno vite ſtab:litatẽ. pt i bidẽ dicit augn. (ontin corn illud erat duemnes oꝛganũ aie aia erat deifoꝛmis.q̊ cũ aĩe trifoꝛmi corpꝰ mutabile et aĩa⸗ le magis opponat᷑ qᷓ ogruat:nõ erat tũc coꝛpus ade aĩa⸗ le.Vñ greg.naʒan.xxvij.c. ᷣm aliã trãſlatõem.in deifoꝛ mitate aĩe nõ flexibile coꝛpus ꝑ mutabilitatẽ 7 trãſi: mu tabile ẽ. qð pmanet.⸗ Pꝛetera.coꝛpus illð beatũ fu⸗ it. ̊ nlłim aiale bẽm. Saiale nõ fuit. 4 Preterea. patz ꝑ aug.xiiij·li.de ciui.dei.x.c. In illo memoꝛiali beatitudi nis loco.i.paradiſo.ꝗs tandẽ abſolute dici põt. beatus qui timoꝛe afficit᷑ aut dolore.ꝗo aũt timẽ aut dolere po⸗ terãt hoĩes illi in tantoꝝ tanta affluẽtia bonoꝝ. vbi nec moꝛs metuebat᷑. nec vlla coꝛꝑis mala valitudo.nec ab⸗ errat gcqᷓ; ꝙ bona volũtas a lpiſceret᷑.nec inerat quod carnẽ aimue hois feliciter viuentis offenderet. 4 Ytem aug.de ciui. dei. ſumma in carne ſanitas erat. Hͤ ſumma ſanitas illa regrebat mixtionẽ elemẽtoꝝ in pace tali et armoĩa vᷣtutũ. ꝗ in illo nõ fieret paſſio aliq qꝗͥ abijcẽt a ſuba. nõ regrebat᷑ aliq̃ reſtauratõ dꝑditi ꝑ alimẽtuz. Gnõ fuit indigẽs aliqͥ alimẽto? ita nõ aĩale.caloꝛ em di geſtiuus ĩ nobis ſꝑ reſoluit.et iõ ſꝑ opoꝛtet fieri reſtau ratõ ꝑ alimẽtũ. bmõi aũt reſolutõ nõ fuit in illo. ꝓpter qð nec reſtauratõ neceſſaria.hmõi aũt de ꝑditio penaẽ. ꝓpter qð nõ tebebat añcedẽ culpã. Itẽ eſſe in hmõi egẽtia ſiue indigẽtia videt᷑ atteſtari ſtatui culpe. ſic em̃ egere pena eſt.quã pᷣcedẽ culpã nõ ↄuenit. Itẽ ſi adaz indiguiſſet alimẽto in ſtatu innocẽtie.⁊ illo vlus eẽt:ne⸗ ceſſario indiguiſſet purgatõe ꝑ egeſtõen.qð videt᷑ incõ⸗ ueniẽs cũ hmoi purgatõ ſit penalis. ¶ Ao h̊ dom ꝙ; B nomẽ aĩal.qñq; ſumit᷑ generaliꝰ.qñũq; pẽalius.qñq; eĩ diuidit᷑ genus ĩ duo qͥꝝ vnũ hʒ nomẽ ꝓpꝛiũ aliud no. il⸗ lud aũt diuidẽtiũ qð nõ hʒ nomẽ ꝓpriũ retinet nomen generis.ſiẽ pʒ cũ dr anĩal diuidi in rõnale et irrõnale. Alial rõnale hʒ nomẽ ꝓpꝛiũ.irrõnale dᷣo nõ:et iõ irratõ nalia noĩe generis noĩant ⁊ dicũt᷑ aialia. Cũ aĩal du⸗ plicit dicit· Ino mõ ẽ nomẽ generis ↄñe ad ronalia et irrõnalia. alio at mõ ẽ nomẽ bꝛutoꝝ.ſiłr aĩale deriuati uũ ab eo qdð ẽ aĩal dr duplicit. nã ſi deriuet᷑ ab aĩali qð genꝰad hoĩes 2 bruta.tũc ↄueit hoĩ 'm oẽʒ ſtatũ ſiue innocentie ſiue culꝑe ſiue gre ſiue gloꝛie. Si vᷣo deriuet᷑ ab aĩali qd eſt nomẽ brutoꝝ. tũc dr hõ aĩalis.i.ſimilis brutis. Sʒ b duplicit.qꝛ vel ſilis brutis m coꝛpus vel Em aĩazʒ. Gi pꝛio mõ ſic dicimur aĩales nũc. et adã ſilr tũc ĩ ꝑadiſo.qꝛ cibis indigemꝰ vt bruta.⁊ cibis idige bat adã ᷣm coꝛpus.Aug.xiiij.de ciui.dei.c.xxv.cibo erat ne eſuriret. potꝰ ne ſitiret. lignũ vite ne illũ ſenectꝰdiſſolue ret. Si pᷣo anĩalis dr hõ m aĩaʒ.i.ſilis bruto.hᷣ dr ad⸗ huc duplicit 'm aug.iĩli. lxxxiij·q. dĩ em hõ aĩalis vkł vi ta vel aĩ ſenſu. Elita aĩał dr qn fruit᷑ diſſoluta laſciuia aie ſue. quã intra nat᷑alis ordis metas ſpũs rectoꝛ ñ cõ tinet. eo ꝙ ipe ſe deo regẽdũ nõ ſubijcit.⁊ ſic aialis ideʒ ẽ qʒ carnalis. Animi vo ſenſu dĩ aialis.q de deo iur coꝛ poꝝ fantaſiaʒ. vel legis litterã vł rõeʒ phicaʒ iudicat.2 de tali dr illud.j.coꝝ.i.aĩal bõ ⁊c.his duobo modis vl tumis erat adã aĩalis in ꝑadiſo.nec de bis modis ẽ que ſtio:qꝛ h intẽdimꝰ de aĩalitate ꝙtũ ad coꝛpus. ᷣm ꝙ dẽ aĩale 2 eges alimonijs.et ſic intedit aug.ꝰ alij loquetes ce materia iſta.Cõcedimꝰ ̊ ꝙ coꝛpus ade erat aiale.i. indigẽs alimonijs.ſiẽ defimat mgr.ij.ſentẽ.xix.di.ca.j. ſolent phᷣi qri ⁊c. dicit em̃ ibi. In primo ſiatu fuit coꝛpꝰ hoĩs aĩiale.i.egẽs alimõds ciboꝝ.⁊ ad h̊ͥ oñdẽdũ induẽ ills.j.coꝝ.xv.factus ẽ pꝛimꝰ hõ adã ĩ aiam viuẽtẽ.i.in aĩaʒ coꝛpꝰlenſificantẽ.qð adhuc erat aĩale qð egebat ci bis vt ꝑ aĩaʒ viuẽt.q Ad primo obiectũ ð H.dom ꝙ nõ dũ erat ĩ plena et ꝑfecta deifoꝛmitate.qu erat bitura ĩ acceptõe ꝓpꝛie ſiole.vñ illã deifoꝛmitatẽ ñ ĩpediebat a⸗ mimalitas coꝛꝑis ꝓpter eiꝰ oimod ipuritatẽ(nihil em̃ ĩpuritatis ſiue coꝛruptõis erat tũc ĩ coꝛꝑe illo)a obedi⸗ entiã aie. Qð at diẽ greg.nazʒan.ĩ xeifoꝛmitate ⁊c. ĩtel⸗ ligit de boĩe ẽ tũ ad ↄditõeʒ ĩtelligibilẽ.ñ qtũ ad tꝑalẽ. Conditõeʒ at ĩtelligibilẽ hois appellat illa q ẽ qdã notio erñs ab eterno ĩ mẽte diuĩa.⁊ illi ↄditõi nõ ↄpetit coꝛpꝰ fluxibile vel aĩale.ñ ĩ penul.c.de imagĩe.hac duplicẽ hoĩs ↄditõeʒ diſtingnit.ſcʒ intelligibilẽ et tꝑalẽ. de intel ligibili diẽ ĩ pſcia diuie virtutis oem pleĩtudinẽ hũane ↄditõnis ſubſiſtere ↄfitemur.cũ teſtificante nobis,pphᷣa dicit dñm noſſe oĩa anteqꝙᷓ fiant:⁊ oſequẽter loquit᷑ de tpali.ꝗ¶ Ad aliud dicũt quida.ꝙ aĩale põt dicè dꝛñ tiã vel paſſionẽ.ſi primo mõ.bñ ↄpatiũt᷑ ſe aiale ⁊ brutuʒ. ſcðᷣo mõ non.⁊ h̊ vltimo mõ opponit᷑. Alio mõ põt dici ꝙ ſtatus innocẽtie d — beatitudo ſiue ſtatue beatitudis. ꝓpter abundantiã bonoꝝ ⁊ abundantiã maloꝝ.vt inu⸗ it aug.xiiij. de ciui. dei.c. x. qui poſt multã bono enue⸗ ratõem qᷓ in ſtatu illo affluebat ſubiũgit . qᷓ igit felices erãt ⁊ nullis agitabant᷑ ꝑturbatõibo aiaꝝ.nullis coꝛpo rũ ledebant᷑ incõmodis.atq; iſta ꝑmanẽte felicitate do⸗ nec ꝑ illã benedictõem q̃ dictũ ẽ creſcite ⁊ mltiplicamĩ p̃deſiinatoꝝ ſanctoꝝ numerꝰↄpleret᷑:alia maior daret qᷓ biĩſſimis angelis data ẽ. huic &̊ felicitati ſiue beatitu⸗ dini nõ eſt ↄtraria aĩalitas.de qꝗᷓ hic intendit. licet ſit cõ traria illi qᷓ ẽ patrie.¶. Ao aliud dicũt quidã ꝙ in coꝛꝑe illo erat calor naturalis reſoluẽs ⁊ diſꝑdẽs carnem ᷣm materiã. nõ tñ oĩno ſicut in nobis ſ̊ moderamie maioꝛe ad cuius reſtauratõem nccariũ fuit illi alimẽtum. Sli⸗ det᷑ aũt alit dm. ꝙ ſi aliqua q̃litas ita fuiſſet p̃añans in coꝛꝑe illo qᷓ poſſet inducere paſſionẽ ꝗᷓ abijcẽt a ſubo ĩ illo coꝛpe fuillet principiũ diſiolutõis illius.⁊ ita nõ eſ ſet ↄueniẽs materiale ſiue ꝑfectibile aĩa rõnali duʒ erat oĩno ſubiecta ⁊ obediẽs deo.vt ſupra tactũ eſt.¶ Prete rea.ſi corpus illud fuiſſet paſſibile mõ pᷣdicto a caloꝛe i trinſeco.vel aliqᷓ alia q̃litate. qᷓ nõ erat ibi in vltimitate ſue virtutis.ſ̊ in ꝓpoꝛtõe ⁊ armonia ↄueniẽti optie com plexioni.tũc multofortius paſſibile fuiſſet a calore vel aliqᷓ alia qᷓlitate extrinſeca.q̃ nõ erat ĩ tali armonia ſi⸗ ue ꝓpoꝛtoe q̃litatũ.qꝗᷓ erãt coꝛꝑis illius. Si aut diceret ꝙ nulla res ſiue q̃litas extrinſeca agere poterati illo p⸗ pter ↄtinẽtiã aĩe.cui oĩa bmõi erat fubiecta i ſtatu illo multofoꝛtius videt᷑ ꝙ illa q erãt de eẽ illius coꝛꝑis? in armonia ↄueniẽ᷑ti. debebt moderari ipius aĩe otinẽtiã ita ꝙ nullã inducere poſſent paſſionẽ qᷓ abijcẽt a ſubſta⸗ tia ipᷣius coꝛꝑis.cuius aĩa illa erat ꝑfectio act?. 4 Ui det᷑ aliter dicẽdũ.ſcʒ ꝙ coꝛpus illud etiã fuit celectibi le. nõ qꝛ hr̃et in ſe qlitates actiuas ⁊ paſſiuas.ex qᷓꝝ a⸗ ctõe ⁊ paſſione fieret aliã de ꝑditio ſube ipius coꝛꝑis. H rõne qua erat creatura. cuiꝰ appetitui nõ fuit oino latil⸗ factũ ꝑ foꝛm ꝓpꝛiã Vñ videt᷑ dom. ꝙ fuit de fectibile ñ ter actõem ⁊ paſſionẽ qualitatũ in:erioꝝ. nec ꝓpter puiuſmodi defectibilitatẽ erat illi alimẽtũ neceſſarium ſed magis quia ex hoc ꝙ erat creatura talis. poſſibilis erat deficere in ſe. Unde ſicut eſt de ſpiritibus. ſcilʒ an⸗ gelo ⁊ anima rationali.q dficerent ex hoc ꝙ creature funt.niſi virtute creatoris ſui influente ſuſtentarent᷑ in eſſe. nec tamen in eis eſt aliqua actio ſiue aliquid agens corꝛumpens vel detrabens a ſubſtantia eorum. ſic coꝛ⸗ pus illud ſuit defectibile? defeciſſet. tiam ſi ꝑm anſiſſet primus bomo in innocẽtia in qua ↄditus fuit.niſi ſuſtẽ tatũ eſſet virtute cibi ↄceſſi.nõ ꝓpter aliquẽ violentiaʒ illi illatam a virtute aliqua intrinſeca. b quia de ſe non habebat vnde ſtare poſiet in eſſe ꝑpetuo. ratõne qᷓ erat creatura talis.ſicut ignis qñq; deficit ꝑ violẽciã illataz ab agẽte contrario.qnq; in ſe ſiue ex ſe ipo.virtutes aut actiue ⁊ paſſiue erãt in ipᷣo in quadam armonia et pace neq; per ſe neq; ꝑ adiutoꝛium alicuins virtutis.neq; de ſuba coꝛpis extrinſece ſe mutuo infeſtãtes. neq; de ſub⸗ ſtantia coꝛꝑis illius abijciẽtes: ̊ potius ipᷣm in eſſe ſal⸗ uantes. ꝑ ↄuerſionẽ alimenti ſiue cibi ſumpti ad reſtau ratõem cꝑditi.oꝛte vel oꝛiũde ex ip̃a natura a ſuba de⸗ ficiente in fe. Ad aliud dicẽdũ.ꝙ eſt indigẽtia necelſi⸗ tatis naturalie. eſt indigentia paſſionis Im ſenlum a prima eſt defectus.a ſcdᷣa eſt ſenſus defectus. Prima ñ ponit penã. ̊ manifeſtat naturã: ſcõa vo ponit. pᷣma eſt deficere. a ſcda ſentire defectũ. Adã vo ſi defeciſſet ſi⸗ ne culpa ſua.nõ ſenſiſſet aliquã paſhoneʒ. vñ ageritug ſimul infuit illi cũ indigentia naturalis neceſſitatis.no aũt appetitus vel indigentia paſſionis m ſenſum. indi gentia ergo illa non atteſtabatur ſtatui culpe ſed cefe⸗ ctui nature. reſpectu pfectõnis. vltime que erat vel erit in pticipatõe gloꝛie.¶ Ad aliud põt dici ſine pᷣiudicõ · ꝙ in ſiatu illo poterat eſſe purgatõ ſiue ſeꝑatõ impuri per egeſtioneʒ. neq; eſſet hmõi egeſtio pena aliquaq nulle fuiſſet oſecutus fetoꝛ ſiue imudicia vł turpitudo. ſiẽ mõ . R. —— . — materia ſiue ꝑfectibile.aĩa aũtẽ foꝛma nobiliſſima.coꝛ 2 Lueſtio quando terunt᷑ fructus vel calcant᷑ vne eliquat᷑ illud qð eſt puritatis 2 ſubtilitatis maioꝛis a ſuba gꝛoſſioꝛe. nec eſtim andũ ẽ fructus padiſi ꝗq eꝛãt pentibo pꝛimio da ti in cibũ.fuiſſe ſimiles fructiboqbo veſcunt ꝗ naſcũt ex terra maledicta in groſſicie vel lapore vel etiã virtute. ſ erãt multo maioꝛis ſubtilitatis ſapoꝛis ⁊ viꝛiutis.vel põt dici ſicut foꝛte ponebat qdã purgatoem ills ſieri ꝑ vapoꝛatões ⁊ exalatões.vel vt ponũt ꝗdã totus ille cibo aptꝰ fint ad auerſionẽ ꝓf ſui puritate⸗ virtutemn lebrũ ſecundum Ecundo querit᷑ ſi ↄueniebat coꝛpus pᷣmi hoĩs magis eẽ ſpũale ꝙ; caꝛnale.ꝙ ſic vide tuꝛ. qꝛ ↄueniebat vt nobiliſſime foꝛme ſiue pfectõi nobiliſſimũ ĩ genere ſuo aptaret᷑ poat ſpnũale nobiliſſimũ ẽ in genẽ corpoꝝ ꝙ⁊c. ¶¶ Iẽ op timo artifici ſeʒ deoonenit cũ foꝛma nobiliſſima nobi⸗ liſſimã in genere ſuo coaptare materiã·. ? ita vt prius. Itẽ inter creaturas ſpuales q ſt ad imaginẽ væi. ſüt nobiliſſime vt anglłs aĩa.a ſili videt ꝙ inter coꝛpales qᷓ ſunt ad imaginẽ dei dñt eſſe nobiliſſima:ſ̊ inter om̃s cre aturas coꝛpales coꝛpus primi bõis maxie gerit imagi⸗ nẽ dei. ᷓ debuit eẽ de genẽ coꝛpoꝝ nobiliſſimoꝝ.4 Item ꝑfectõ vniuerſi h videt᷑ reqrere.q ſ regrit ĩ ſingulis re⸗ rũ generibo dꝛñtiã 7 di ſtinctõem. Verbigra.n ſpiriti bus aligꝗs eſt vnitus coꝛꝑi aliꝗs ſeꝑatus: vnitoꝝ aliꝗs ẽ ſeꝑabilis vt ſpũs ratõnalis.aliꝗs inſe ꝑabilis.vt ſpũs q eſt pfectõ bꝛutoꝝ. Siliter videt᷑ ꝙ ex ꝑte coꝛpoꝝ vni⸗ toꝝ debeat eſſe aliqð oiale vnitũ? aliqð ſpũale. Vñn.j. coꝝ.xv. Si eſt corpus aĩale.ẽ et ſpũale.glo.cũ dicit cor puo.fruſtra adoit᷑ aĩale:niſi ſit aliud ſpnale ad cuiꝰ diſ⸗ crepãtiã dẽ aĩale.tale n poſſet eẽ niſi coꝛpꝰ vnitũ aĩe ra⸗ tionali 1c. ¶ Itẽ aĩe q̃ ꝑficiũt coꝛꝑa.queda ſũt ſpũales. vt aĩa ratõnalis qᷓ ſeꝑabilis eſt a coꝛꝑe ⁊ ſpũs dicit᷑. Vt em dr in li.de ſpũ et aĩa.aĩa ⁊ ſpũs idẽ ſunt ĩ hoie.qᷓuis aliud notet ſpũs ⁊ aliud aĩa.ſpus nanq; ad ſubam dici tur.aĩa ad viuificatõem.queda qͥdammõ ſunt aĩales.vt gie in brutis.q̃ neq; ſᷣm ſubam neq; m eſſe pñt eẽ niſiĩ aĩalibo.a ſimili videt᷑ ꝙ debeat eſſe ex ꝑte coꝛpoꝝ pfecti biliũ.q quedã ſunt oĩalia quedã ſpũalia.et ita idẽ ꝗ; p⸗ us. 4! Ite foꝛme imoꝛtali ſiue ꝑpetue ↄuenit habere ma teriã ſiue ꝑfectibile hmõi.⁊ ſᷣm huc modũ ꝓducẽ res in eſſe ↄuenit optimo artiſici cuius eſt oia optime facẽ. vt vnlt dyoni. aĩe rõnali ↄuenit hre coꝛpus ab eo pfecti⸗ bile immoꝛtale.ᷣ nõ põt eſſe ĩmoꝛtale nili ſit ſpũale ⁊c̃. 4l Itẽ ↄſtat ꝙ ada babiturus ẽ coꝛpus ſpũale poſt reſur rectõem.qñ hoĩes erũt ſicut angeli dei. Mathᷣ.xxij. Et ſicut habetj.Coꝝ.xv.vbi dr.ſurget coꝛpus ſpalc.ſᷣ ſi adã hũit coꝛpꝰaĩale.⁊ ↄſtat ꝙ reſurget ſpũale:ſ qð fuit factũ a ſapiẽtiſſimo artifice.minus ſapienter factũ ẽ.cũ primo factũ ẽ deſtruẽdũ ⁊ poſt ꝑmanendũ.j.Coꝛ.vj.de⸗ us aũt hãc ⁊ hac deſtruet. Glo.i.ventrẽ ⁊ eſcas.qð erit cũ coꝛruptibile h̊ induet coꝛruptõnem.a ibi loqꝗt᷑ de ne⸗ ceſſarijs nature. ſicut dicit glo.Ex h̊ patet deꝰeſtru et coꝛpus aiale.qð videt᷑ incoueniẽs.Si ꝗs em̃ vellet cõ ſtruẽ domũ.dueniẽtius facẽt.ſi ſtatim ſacẽt eãũ bonam ⁊⸗ pulchra:q;ᷓ ſi primo faceret vilem ⁊ turpẽ ⁊ deſtruẽdaʒ. 7 poſt ex eadẽ facẽt bona ⁊ pulchrã ? ꝑmanẽdã.¶ Cõ⸗ tra.pꝛimus hõ ↄditus fuit vt eſſet pꝛiucipiñ generis hu mani.j.Coꝝ.xv. JFactus ẽ pꝛimus adã in aĩiaʒ viuẽteʒ. nouiſſimꝰ ada ĩ ſpũʒ viuẽtẽ· Ibi glo.aug. attẽde q̃re xpᷣs dr adaʒ ⁊ nouiſſimus adã.qꝛ de eadeʒ materia nouiſſi⸗ mus.qꝛ poſt eũ nõ ſuccedit aliꝰ ꝗ ſit caput vel actoꝛ hu⸗ mani generis.ſicut illi duo fuerũt.totũ em genꝰ huũanũ qͥdãmo ſunt illi duo hoĩes.ſ.pꝛimꝰ ad ⁊ ſcðs.qꝛ ex illo nati ex iſto renati.⁊ ideo vterq; dr pr̃ hani generis.nõ aũt poſſʒ eẽ pꝛincipiũ hũani generis.miſi coꝛpus eẽt ani male:coꝛpus em̃ ſpũale nõ pot eẽ principiũ ꝓpagatiõis generatõem. ↄueniẽs fuit vt hret coꝛpus aiale nõ ſpi rituale.ne actoꝛ nature egiſſet aliqd fruſtra. 4 Itẽ i re⸗ lxxxv. rum cõditõe vt vult aug.nõ vtit᷑ duus reb ad miraculũ ſue potẽtie.ſ̊ oĩa ꝓducit ſʒ exigẽtiã ſue nate.ſ̊ aia rõna lis pᷣſuppoit vegetabilẽ 2 ſenſibilẽ. q̊ m ↄditõem ↄpetẽ⸗ tentẽ nature.ebuit vniri coꝛꝑi abili ad actꝰ iſtaꝝ potẽ tiaꝝ ſcʒ vegetabił 2 ſenſibilis.ſᷣ tale ẽ aiale ⁊c.¶¶ Iez aia rõnalis ex ſua prima vnione cũ coꝛpꝑe fuit aĩatũ ⁊ a⸗ nimal.ſ̊ in Hͥ nicabat hõ cũ bꝛutis.qᷓ aut pnicãt in foꝛ⸗ ma.dñt ↄnicare in diſpoſitõe ex ꝑte materie. R ſi coꝛpꝰ hoĩs eſſet ſpũale nõ ↄnicaret in aliqua diſpoſitõe bmõi nec etiã cũ ipᷣis bꝛutis.̊ quatũ eſt de pꝛimaria ↄditione naturali.videt᷑ aĩale rõnale hr̃e coꝛpus aiale. (s cõ cedimus dicẽtes.q; illud multipliciter ↄgruebat ad ma nifeſtãdã ſapiẽtiaʒ ↄditoꝛis q̃ ex ̊ manifeſtat᷑ ex oꝛdine multplici. Primo ꝓpter oꝛdinẽ ꝓducẽdi ab im ꝑfecto ao pfeetũ.ſᷣm em̃ oꝛdinẽ rectũ im ꝑfectũ pᷣcedit ꝑfectum. 7 pꝛius ? qð eſt niale.deinde qð ẽ ſpũᷣale.j/coꝝ.xv. Se⸗ cũdo ꝓpter oꝛdinẽ meriti ad premiũ cũ em̃ hõ prius de⸗ bebat poni in ſtatu meriti qᷓ; premij. debuit tale coꝛpus eius fieri qð eſſet aptius ⁊ efſicatius ad merendũ.pᷣ coꝛ pus aĩale maxime ↄpetit ſtatui merendi.ſpũale ſtatuipᷣ mij. et iõ prius aĩiale. deinde ſpũale. Lercõ ꝓpter oꝛigi nẽ lapſus ad reſurrectõezʒ. qꝛ em babuit libeꝛũ ar.potẽs labi 2 reſurgere. debnit hr̃e coꝛpus qð poſſet etiã labi ĩ moꝛtẽ.⁊ poſtea aia facta in vᷣtibili ipᷣm ꝑ reſurrectõnem oĩno fieret immoꝛtale.⁊? iõ pꝛius gqniale deinde ſpũale. Muarto ꝗpter oꝛdinẽ q attendit᷑ in ↄꝑatõe vnius crea⸗ ture ad alterã. vt ſicut hõ in terris factꝰfuerat vt ſerua⸗ ret᷑ ꝑfectus oꝛdo ex ↄꝑatõe hoĩm ad angelos.:ꝗ facti ſũt in celis ſic et decebat.vt primo br̃et coꝛpus ↄpetẽs habi tationi terꝛeſtri magis qᷓ celeſti: ſ̊ coꝛpus opetẽs terre⸗ ſtri habitatõi eſt aĩale ſicut celeſti ſpũale.et ideo prius aĩale deinde ſpnale. Quinto ꝓpter oꝛdinẽ principij ad principiata in ꝓpagatõe generis hũani. ꝓpter h̊ em cõ⸗ ditũ fuit coꝛpus ade.vt ab eo ꝓpagaret᷑ huanũ genꝰ Fm coꝛpus.qð fieri nõ poſſet niſi eſſet miale.ꝓpter iſũ g̊ mł tiplicẽ oꝛdinẽ in prima ↄditõe ſcʒ ꝓpter oꝛdinẽ imꝑfecti ad pfectũ.meriti ad pᷣmin.lapſus ad reſurrectõeʒ. vniꝰ ſpũs rõnalis ad alterũ.ſiue bomĩs ad angelũ. principij ad principiatũ: in genẽ hoĩm dcebat aĩe ratõnali dari coꝛpus aĩale.¶ Ad primũ ʒ ̊ dicẽdũ.ꝙ ẽ ↄſiderare ani mã rõnalẽ diuerſimode.babito reſpctn ad diuerſos ſta tus.ſcʒ im ꝑfectõnis ⁊ pfectõnis.Primus eſt ſtatus vie ſeðs patrie.ſimiliter ⁊ coꝛpus huanũ ↄuemit. vt nie rõ nali exñte in ſtatu ſue ꝑfectõnis ⁊ nobilitatis aptet᷑ coꝛ pus nobiliſſimũ in genere ſuo ſcʒ ſpũale. ñ tres ſunt ſſatꝰ hoĩs.ſ.innocẽtie.lapſus ⁊ gloꝛis. in quibo coꝛpꝰ et aĩa pꝛimi boĩs qᷓndã paritatẽ in nobilitate 7 ignobilita te ↄnicabat. ſicut em aia in pꝛimo ſtatu ſeʒ añ lapſuʒ ſoꝛ tita fuit eẽ nobile.in qͥ vniebat vita natuꝛe integꝛe robo rata ⁊ ſuſtẽtata vita gratie.q̃ erat in potẽtia ⁊ habilita⸗ te ad eſſe eins finale ⁊ vltimatũ nobilitate. Siliter coꝛ⸗ pus in illo ſtatu erat ĩ integritate nature optime ĩ genẽ ſuo.⁊ mediãtibo fructibo ſibi datis ad ſuſtẽtamtũ pote⸗ rat ppetuari in eſſe illo.qaduſq; ꝓductũ eſſet ad ee coꝛ⸗ poꝛis nobiliſſimũ. Vñ ſicut aĩa in vita nature alebat et ſuſtẽtabat᷑ gra q̃i alimẽto ſpuali in ꝓgreſſu ad ſuũ eẽ o⸗ ptimũ.ſie coꝛpus alimẽto coꝛꝑali fructibo ꝑadiſi. re⸗ terea ſic in ſiatu culpe aĩa ſoꝛtita ẽ eẽ ignobile.ꝑ lapſuʒ in culpã duplex malũ incurrẽs.ſcʒ coꝛruptõis ⁊ moꝛtis ſpũᷣalis.vñ indigna efficiebat᷑ bono ad qð ↄdita erat.ſi militeꝛ coꝛpus ſoꝛtitũ ẽ eẽ ignobile duplex malũ icurrẽs ſcʒ coꝛruptõis ⁊ nccitatis moriẽdi.⁊ indignũ efficiebat᷑ dono ad qð ↄditũ erat. Preterea ſicut aia penitẽdo re⸗ cuꝑauit apntudinẽ 2 digtate recupandi ſuu optunũ qð amiſerat ꝑ culpã.qͥ bito ſoꝛtit᷑ eẽ nobiliſſimũ. Silit oi⸗ no erit de coꝛpe.vñ Fm ↄgruitatẽ dinie diſpoſitõis coꝛ⸗ pus exñs ĩ ſuo eẽ nobiliſſimo.ñ ẽ aptandũ aie añqꝙᷓ ſit in ſuo eẽ nobiliſſimo.VIñ añ ſtatũ gloꝛie nõ ↄgruit coꝛpus pmi hoiĩs nec alteriꝰ eẽ ſpuale.¶¶ Ad alið doᷣm.ꝙ; optio artifici ↄueit ⁊c.ſaluato oꝛdine reꝝ m diuinã ſtatuto ꝓuidẽtiã.q at᷑ oꝛdo reꝝ a diuia ꝓuidentia ſtatutus exi⸗ poꝛe creationis. gat c in via ſit corpus aĩale pfectibile aĩa rõnali. ex di⸗ ctis patet.¶¶ Ao aliud doᷣm.ꝙ pꝛimus hõ iꝙtũ ad coꝛpꝰ dei imago eẽ nõ poſſet.niſi coꝛpus eius eẽt aĩale.qꝛ alit nõ poſſet eẽ pꝛincipiũ oim hoim ꝑ viã ꝓpagatõis.ꝓpter qð dr eẽ ad imaginẽ dei.ij.li.ſenten.dilſ.xvij. vbi dicit.ꝑ hoc imago in hoĩe apparuit.qꝛ ſicut de oĩbo rebo extitit principiũ creatõis.ita hõ oĩbo hoibo principiũ genera⸗ tionis.Vlñ rõ illa magis ẽ ad oppoſitũ qᷓ; ad ꝓpoſitum. ¶ Ad aliud dicẽdũ.ꝙ bene reꝗrit hec ↄpletõ vniuerſi.ſᷣ nõ in qͥcunq; ſtatu imo magis ↄtrariũ.ſᷣ h̊ regrit habito reſpectu ad ſtatũ pfecte ↄpletonis.hoc eſt.qn ea q̃ ſunt de ↄpletõne vniuerſi ſimplicit᷑ erũt in ſuo vltimo.vt qñ cus erit oĩa in oĩbo.j.Coꝝ.xv.4! Ad aliud dicendũ q; ſi aia rõnalis ꝑficiẽs coꝛpus ſit ſpũalis.nõ tñ eſt in ple⸗ nitudine ſpᷣualitatis añꝙ; ſit ꝑfecte vnita cũ ſummo ſpũ Vñ glo.aug.ſuꝑ illud.j.coꝝ.xv. factus eſt pꝛimꝰ hõ in aĩam viuẽtẽ.aĩa in coꝛꝑe ſpuali.qꝛ ꝑfecte adheret deo. ſic viuificat vt ſpũale coꝛpus efficiat.qñ aũt ꝑfecte ad⸗ heret habet᷑ in glo.ſuꝑ illið.j.Coꝝ.vj.Qui adheꝛet deo ⁊c.vbi dicit᷑.vnus ſpũs ẽ cũ ſpñ dei.cũ quo ẽ vnus ſpũs nõ ſube idemptitate.diuerſe em̃ ſube ſunt ſpũs homĩs 2 ſpũs dei:ł̊ qꝛ accedit iſte ſpũs ad ꝑticipatõem nature veritatis ⁊ beatitudinis illius.vnus ſpũs ẽ cũ ſpiritu ci.cũ ei ſic adheret vt ſit ꝑticeps beatitudinis eius.qð plene erit cũ ſatiabit᷑ teſideriũ eius in bonis iĩmutabili libo ſcʒ in ipᷣa trinitate dño ſuo cuius imago eſt. vñ qñ erit aĩa in illa ſpũalitate.ↄpetit ei coꝛpus ſpũale ⁊ non ante. Ad aliud dicẽdũ.ꝙ qñ aĩa erit imoꝛtalis qtũ ad eſſe ſiue vitã gratie.vt qñ erit beata.tũc ↄueniet illi hꝛe ꝑfectibile immoꝛtale.et coꝛpꝰ ſpũale.ſic em̃ dictũ ẽ.dũ⸗ modo libeꝝ arbitriũ aĩe eſi potẽs labi et reſurgẽ.con⸗ gruit illi hr̃e corpus qð põt labi in moꝛtẽ.ſ̊ aĩa facta in uertibili: et coꝛpus ipᷣm ↄuenit firmũ imoꝛtale ꝓ reſurre ctiõem.Si em̃ aĩa poſſet labi in moꝛtẽ.⁊ coꝛpus pfecti⸗ bile ab illa eẽt imoꝛtale ⁊ ꝑ ſpũale.accidẽt młtiplex ĩcõ⸗ ueniẽs ſcʒ ꝑfectibile ab ipa aia ꝑfectiſſimũ eẽ.ᷣin ꝙ poſ ſibile ẽ ꝑfectõe ſua exñte imꝑfecta.Preterea.alið incõ⸗ ueniẽs.ſcʒ aĩam nõ poſſe reſurgẽ pꝰ lapſuz. ſicut nec an gelũ. At em̃ dr Gen.vj.õ ꝑmanebit ſpũs meꝰ ĩ hoĩe qꝛ caro eſt.ſ̊ tũc nõ eẽt caro in hoĩe.i. ꝓnitas carnalis infirmitatis.⁊ ꝓpter q̊ ꝑmaneret ſpũs indignatõis dei in hoĩe ſi peccaret. Ad aliud dicẽdũ.qꝙ ⁊ ſi corpꝰſur⸗ get ſpũale.nõ ꝓpter h̊ eſtruet᷑ opus artificis optimi ſᷣ ficiet᷑. Si obijcit᷑ deſtruit᷑ qñ rediget᷑ in puluerẽ.Di⸗ cendũ ꝙ nõ oĩno deſtruit᷑.qꝛ remanet quedã oꝛdinatõ ĩ pulueribo ad aiaʒ 2 ex hac oꝛdinatõe poſſibilitas ad ne ceſſitatẽ nõ moꝛidi ſiue nõ coꝛrũpẽdi.̊ als explanabi⸗ tur.habuit ̊ coꝛpus illud ex ↄditõe ſua poſſibilitatẽ oꝛdinatõeʒ ad neceſſitatẽ nõ moꝛiẽdi.q̃ qaẽ oꝛdinatõ at⸗ teſtat᷑ aptitudini relicte in pulueribo ad ſuã ꝑfectõem et ad aĩam.hãc aũt aptitudinẽ ſiue poſſibilitateʒ reducit dñs ad eẽ ĩ coꝛpoꝝ reſurrectõe. Preterea in nullo p̃iu⸗ dicat᷑ artifici ſapiẽtiſſimo.ſcʒ ſᷣm tꝑa diuerſa et exigen⸗ . ) tiã mutatõis reꝝ.qdð factũ ẽ vno tꝑe ĩ alio mutet᷑ vel ꝓ / ꝑte deſtruat᷑. VUñ beſter vlt᷑.nec putare debetis ſi diuer⸗ ſa iubeamus ex aĩ nri leuitate venire.ᷣ pꝛo q̃litate 2 ne ceſſitate tꝑm vt reipublice poſſit vtilitas ferre ſentẽtiam Nueſtio. lxxxv.de tem/ Actũ eſt de coꝛpo/ cas.Segꝗt᷑ querẽ de ipᷣo qͥ ad extrĩſecas qᷓ ſunt due.ſ.tꝑs ⁊ locus. Prĩo gᷓ q̃ren Giuüi eſt de tpe. Scðdo qrẽdũ ẽ ð loco. De pᷣmo duo ſunt qrẽda.rimũ ẽ ſi fuit ↄditũ vel creatũ ſił cũ alijs creaturis.Scdm ſi nõ cũ alijs:c ordie tꝑis cõ⸗ ditõig illius ad tꝑs ↄditõis aliaꝝ creaturaꝝ. (Meébru prinuum n re primi hoĩs qᷓtũ ad ↄditões intrinſe⸗. eodẽ iſtãti nõ põt plura creare. — ꝗAeritur ergo primo. Atruʒ oditum fuit coꝛpus ade eo tꝑe qͥ alie create.ꝓut vide⸗ . tur ex illo ðᷣbo Ecci.xviij. Qui viuit ĩeter mnmũ creauit oĩa ſimul. Hãc at᷑ qõnẽ ꝓpoĩt aug.ſuꝑ geñ.vj.ad lit.¶ Itẽ dẽ in li.fontis vite.ſ.in pᷣn cipio.ꝙ vᷣtus ꝑ quã oĩa facta ſũt ẽ volũtas dei adiueni⸗ ens oĩa.⁊ ibidẽ dic̃.ꝙ ſicut reſultat imago in ſpeculo ex ſola oppoſitõe rei:ſic ex ſola ↄuerſiõe ad res oĩa ꝓduxit ĩ eẽ.ſ̊ n põt eẽ in deo niſi vna ↄuerſio.qꝛ vt ſcribit᷑ ĩ epła Ja.j.apud illũ nõ ẽ trãſmutatõ ⁊c.̊ ⁊c.¶¶ Itẽ augꝰ.xj. ↄfeſ.obo tibi coet᷑no dicis ſił oĩa q̃ diciſ.⁊ fit geqd dicis vt fiat.nec alit᷑ qᷓ; dicẽdo facis.q¶ Itẽ ĩ pᷣs.ſemel locutꝰẽ deus.et ita idẽ qð priꝰ.ecce ꝙ ſił dicit oĩa.̊ vt priꝰ. Et ſic põt incidẽter queri quõ eſt hͥ verũ.ꝙ deꝰ creauit mł⸗ ta ſił vel oĩa vt dicũt auẽtes pᷣdicte.qꝛ huiꝰ ↄtrariũ vi⸗ det᷑ ſic.ad h̊ ꝙ aliꝗd creet᷑ ſiue ꝓducat ĩ eẽ ex nihilo.req rit᷑ ifinita potẽtia.nec h̊ intelligẽdũ ẽ.q exñs ĩfinite po⸗ tẽtie poſſit ĩ hꝰeffectũ finita põ.qꝛ ⁊ tẽ exñs finite potẽ⸗ tie ̊ regrit᷑ ᷣtꝰ inſinita ad hmõi/pductõzʒ.ſ̊ ĩ vᷣtute ĩfini ta ñ pt eẽ ðᷣtꝰ maioꝛ.̊ deꝰñ põt eẽ vᷣtutis maioꝛis q; infi nite.& tota vᷣtus diuĩa regrit᷑ in creatõe vnius rei.igit᷑ ĩ onera vt hr gen. ij. poſt oꝑa ſex dieꝝ fecit deꝰhoĩei de limo terre.q IJteʒ h idẽ habet᷑ a mgr̃o.ij.ſentẽtiaꝝ.⁊ alijs expoſitoribo ſcp⸗ ture. ſ.ꝙ oĩbo creatis ⁊ diſpoſitis nouiſſime ſactus ẽ hõ d G̊ dicendũ ꝙ in duobo locis ſcripture fit mentio de ↄditõe coꝛꝑis ade.ſ.geñ.j.ibi.maſculũ ⁊ femĩaʒ crea uit eos.ſ.inter oꝑa ſex dieꝝ.⁊ geñ.ij.foꝛmauit deꝰ hoĩeʒ cx limo terre.⁊ illa foꝛmatõ ſᷣm aug.nõ enumerat᷑ ĩ oꝑi bus ſex dieꝝ.R potiꝰ inter oꝑa illa de ꝗbo dr Joh.ij. pr meus vſq;mõ oꝑat᷑ ⁊ ego oꝑoꝛ. Prima ↄditõ fuit ĩ cau ſis ſuis pᷣmoꝛdialibo in ꝗbo ſemĩialiter fiebat. Scðda ↄdi tio fuit in eſſe actu et opleto.Vñ aug.ſuꝑ geñ.vj.ad lit. Fecit deus ade adiutoꝛiũ ſibi ſile de coſta lateris eiꝰ. G aũt factũ ẽ cũ eaſdeʒ beſtias agri ⁊ volatilia celi adbuc c terra finxiſſet.⁊ ad illũ adduxiſſet. Adhuc quõ ſexto die factũ ẽ.põt intelligi.qnqdẽ ille de terra ꝓduxit aiam viuã ſᷣm verbũ dei. volatilia vᷣo ꝗnto die ꝓduxerũt. aq̃ ſiłr ſᷣm vᷣbũ dei.nõ itaq; h̊ dicẽt᷑ et finxit adhuc deus de terra om̃s beſtias agri 2 oĩa volatilia celi.niſi qꝛ iã tra ꝓduyxerat om̃s beſtias agri ſexto die ⁊ aq̃ oĩa volatilia celi ꝗnto die.alit᷑ ̊ tũc.i.potẽtialit atqʒ cãliter. ſic illi oꝑi ↄpetebat qͥ creauit oĩa ſił.a ꝗbo ĩ die ſeptimo regeuit aliter aũt nũc ſic ea videmꝰ q̃ ꝑ tꝑalia ſpacia creat. ſic vſq; nũc oꝑat᷑.ac ꝑ h̊ i ꝑ iſtos notiſſimos lucis coꝛꝑał dies.q̃ circuitu ſolis fiũt.eua facta ẽ de latẽ viri ſui.tũc em̃ deus adhuc finrit de terra beſtias ⁊ volatilia.ĩ ꝗbo cũ adiutoꝛiũ ſile ipᷣi adà nõ eſſet inuẽtũ.illa foꝛmata ẽ ĩ talibo diebo etiã ipᷣm de limo fecit deꝰ. Neq; em̃ dᷣm ẽ maſculũ ꝗdẽ ſexto die factũ.feĩam vᷣo poſterioribo diebo cũ ipᷣo ſexto die aꝑtiſſime dictũ ſit.maſculũ ⁊ feiaʒ fecit eos ⁊c̃. Et bñdixit eos q̃ de am bobo ⁊ ad abos dicũt᷑.a⸗ lit᷑ aũt tũc ãbo ⁊ nũc aliter ambo.tũc.ſ.ſᷣm potẽtiã ꝑ vᷣ⸗ bũ dei.ſ.tanq; ſemĩalit mũdo inditã cũ creauit oĩa ſil. a gbo in die ſeptio regeuit.ex gbo oia ſuiſq; tꝑibo iã ꝑ ſe⸗ culoꝝ oꝛdinẽ fierẽt.nũc at᷑ iin opatõem pᷣbendã tꝑiboq̃ vſq; nũc oꝑat᷑. Sʒ ↄtra h̊ obijcit᷑ geñ.j.dicto de ↄditi one hoĩs ſubdit᷑. Dixitq; deus.Ecce dedi vobis oẽʒ her bã affeꝛentẽ ſemẽ ⁊c. Sʒ ↄſtat ꝙ dñs nõ locutꝰẽ rebo exi ſtẽtibo in cauſis ſuis ⁊ potentialiter.ſᷣ potius hñtibo eẽ in actu.Et bec eſt obiectõ augꝰ. Et reſpondet augꝰ. q dñs loquebat᷑ rebo exiſtentibo in potentia ⁊ non in eſſe actuali.eo modo quo xpᷣs qñq; loquẽs pñtibo.ſimui loq̃ bat᷑ ⁊ futuris.Vñ dicit ſuꝑ geñ.vj.ad litterã.quoniam loquebat᷑ inꝗt eis qui munduʒ audiebant nec intellige⸗ bant.qꝛ nec erant qui verba perciperent:poſſem reſpõ⸗ dere ſic illos allocutũ deum quemadmodum xpᷣns nos nondum natos. etiam longe poſt futuros. nec tm̃ nos: ſed etiã eos om̃s qui futuri ſunt poſi nos.omnibus em̃ dicebat quos futuros videbat.Ecce ego vobiſcum ſum vſq; ad conſummatõeʒ ſeculi.ſicut deo notus erat ꝓpha ¶ Nueſtio cni dixit.pꝛiuſꝙᷓ te foꝛmarẽ in vtero noui te. hec autem locutõ nihil aliud erat qᷓ inſertio cauſaꝝ ſiue ↄditõ rex futuraꝝ. Vñ aug.eo. Cũ vᷣo deꝰ dicebat:ecce dedi vob oẽ pabulũ ſemiale ſeminãs ſemẽ. qð eſt oẽm terrã ⁊ oẽ lignũ fructifeꝝ.qð hʒ in ſe fructũ ſeminis ſemĩalis.qð erit vobis ad eſcã.ipſe Fᷣmo eiꝰ añ oẽm aeris ſonũ.ante cta ſunt oĩa.nõ q̃ſi hũanis auribꝰ inſtrepe bat. reb factis reꝝ faciẽdarũ cãs inſerebat.ſᷣ̊ oĩpotẽti potẽtia ſuᷣ tura aiebat.hoĩemq; ſuo tꝑe foꝛmãdũ in tempoꝝ tanꝙᷓ ſemie vel tanq; radice ↄdebat. His viſis pʒ quõ rñderi põt ad queſtõnẽ ꝓpoſitã.¶ Ad H̊ ̊ qd objcit᷑ q creaui 4 oĩa ſimul ⁊ ita hoiem.dicẽdũ ꝙ h veꝝ ẽ eo mõqͥ dictũ ẽ ſcʒ cauſaliter ⁊ ſemĩaliter in ipis mũudi elemẽtis.nõ eo mõ quo res ſuis ꝓpꝛijs tꝑibo ꝓducunt᷑ in eſſe cõpletuʒ. oẽm carnis ⁊ nubis vocẽ.in illa eiꝰſũma ſapia ꝑ quã , qð inſinuat Aug. diſtinguẽdo modos eſſendi.ꝰj.ſuper Beñ.ad litte.dicẽs.Sic ĩ illa pᷣma ↄditiõe mũdi cũ de oĩa ſimul creauit. hõ factꝰ eſt. ꝗ eſſet futurus rõ creãdi boĩs.nõ actio creati.ſ̊ hᷣ aliter in vbo dei. vbi iſta nõ fa⸗ cta h eterna ſunt.aliter in elemẽtis mũdi vbi oĩa ſimul futura ſunt.aliter ĩ rebo q̃ im cãs ſimul creatas.nõ iã ſimul ſᷣ ſuo quoq; tꝑe creant᷑.in gbus adã iã foꝛmatꝰex limo ⁊ dei flatu aĩatꝰ.l Ad aliud dicendũ.q; illa ↄuer⸗ ſio de qua loquit᷑ li.fontis vite.nõ dicit aliquã innoua tõem ſiue mutatõem circa cõditoꝛẽ rerũ. et diſi poſitõem eteꝛnã.de illis ꝓducẽdis ĩ eẽ ĩ tꝑe ſi ue ꝓductionis.Ad aliud dici põt. ẽ dicẽ res ĩ ſuo eẽ ↄpleto.⁊ ſic nõ dic de us pr̃ res ſił.nec ſic intelligit aug. oia ſil dici.⁊ ẽ dicere res ĩ ſua arte.⁊ hoc mõ dicit de pr res ſił.ſ.ĩ verbo ſuo qð ẽ ars om̃ipotẽtie illiꝰ.Sʒ vidr ex hoc qð tagit ĩ fine qauctoꝛitatis.ſ.nõ aliter qᷓ dicẽdo ſacis.ꝙ res ñ ſint ali⸗ ter qᷓ ĩ verbo ſuo vel ĩ arte. Rñndeo.pꝑ ſ notat᷑ ꝙ ſine oĩ innouatõe circa illũ ſue diſpoſitõi obedit flurus rerũ ĩ eẽ. Vñ diſpoſitõ ſua ĩ arte qtũ ex ꝑte ipᷣius ẽ.ẽ ꝓductio reꝝ ĩ eẽ. ¶ Ad aliud qð ſeqtuꝛ pʒ rñſio ex glo. ibidẽ.ſcʒ ſemel locutꝰẽ deꝰ. Glo.ẽ inter hoĩes młtis modis loqẽ? cꝰ.apud ſe ſemel.qꝛ vnicũ verbũ genuit ꝑ qð oĩa facta ſunt.in quo ſił oĩa diſ poſita ſunt. Vñ ſemel loꝗ vt vult glo.ẽ ver bũ eternaliter gignere.in qoĩa diſpoſuit.⸗ Ad illud qð querit᷑.quõ põt deus multa ſimul creaꝛe.eũ ad vnius rei creatõem requirat᷑ infinita potẽtia.Dicẽduʒ ꝙ ſicut pꝛima bonitas ſumma dẽ.qꝛ ſine ſni diminutõe diffunqit᷑ 2 diffundi põt ĩ inſinitũ.ſic 2 virtoſumma. qꝛ ſine ſui diminutõe influit.vñ eius potẽtia quãtũcũqʒ i⸗ Nuat nũꝙᷓ ĩ alio diminuit᷑. ꝓpter qdð infinita ſimul crea re põt.i ¶ aũt intelligẽdũ ? qñ dĩ diuina vᷣtus influ⸗ it ĩ creaturas creãdo illas vel opandoĩ illis ꝙ diuidat᷑ viꝛtꝰeiꝰ⁊ ſic im ꝑtiat᷑ illis.iĩmo qꝛ ad nutũ ſue volũtatis oipotẽtiſſime ſine diminutõe ſue vᷣtutis fiãt vel creent᷑. Vñ ĩ ipo nihil accidit innouatõis.ſᷣ quicꝗd innouatõis ibiẽ.accidit circa creatura 8. Aug.ad maxrcellinũ.nihil coꝛrigi poſſe aſſerũt niſi qd añ nõ recte factũ ꝓbaret᷑.q⸗ bus rndere copioſe ſi velim. t̃us iße me citiꝰ deſeret ꝙᷓ exempla ꝗbo reꝝ ip̃a natura 2 oꝑa hũana circa rõem ꝓ tem opoꝛtunitate mutent᷑.nec cũ eadẽ rõ ſit mutabilis. quia iſta mutant᷑ imo byemi eſlas addito caloꝛe ſenſui ſuccedit.nõne quotiẽs variãt᷑ etates adoleſcẽtie pueri⸗ cia noõ reditura. cedit iuuẽtꝰ adoleſcẽtie.nõ mẽſure ſuc⸗ cedit.hec oĩn mutant᷑ nec mutat diuĩe ꝓuidẽtie rõ.qua fit vt iſta mutent᷑.õ aũt opinoꝛ cũ agricola eſtate ali⸗ ud.iuſſerat hyeme rõ mutet᷑ agriculture.⁊ cũ mane ſur git ꝗq nocte quieſcebat vite cõſiliũ nõ mutauit.alið ma⸗ gis adoleſcẽtiq; puero ſolebat impoſnit.nõ itaqʒ verũ ẽqð dẽ ſemel recte factũ nullatenꝰeẽ mutãdum.mutata quippe coꝛꝑis cã qð recte añ fuẽat factũ.ita pleꝛũqʒ mu tari vera rõ ſlagitat.vt cũ ipi dicat recte nõ fuerit fi mu tet᷑. econtra veritas clamet recte non fieri niſi mutetur. quia vtruqʒ tunc erit recte ſi erit ꝓ tempoꝛum diuerſi⸗ tate diuerſum. Membrum ſecundu Ecũdo querit᷑ de oꝛdine tꝑis ↄditõis ade. ad tpᷣs ditõis alioꝝ.Et pꝛimo qrit᷑ vtꝛuʒ ↄditũ fuit ante alia vel poſt.et vidr ex di⸗ ctis ſupꝛa ꝙ poſt. qꝛ vt habet᷑ geñ.ij.poſt oꝑa lex dieꝝ fecit de hoĩem de limo terre.⁊ h̊ idẽ habet᷑ ab aug. geñ. vj. ad litt. ¶¶ Itẽ idẽ habet a mgr̃o.ij.ſentẽ. Ev.di.c.Oĩbo creatis atqʒ diſpoſitis nouiſſime factoeſt hõ tãq; dñs ⁊ poſſeſſoꝛ.q ⁊ oĩbo pferẽdꝰerat. Sʒz videt᷑ cõtrario mõ fieꝛi debuit.ſiẽ ĩ emanatõe ꝑſonaꝝ a pr̃e pus a natura ẽ emanatõ ꝑſone q ẽ imago pr̃is. qᷓ illiꝰ q nẽ imago.⁊ G̊ͥ ſᷣm oꝛdinẽ cõueniẽtiſſimũ.a ſilłi vidr.ꝙ ĩ eiꝰnatõe ſiue creatõe ꝑſonarũ crea taꝝ a deo.debẽt pꝛi mo,pduci ĩ eẽ ſiue cri ille q̃ fũt av im aginez creãtis ſi⸗ ue imago.⁊ ſi hͥ hõ debehat cũ pꝛimis creaturis creari. S⁊ coꝛpꝰ.i Itẽ coꝛpꝰpꝛimi hoĩs int᷑ oĩa coꝛꝑa ſingłari rõe fuit imago dei.vł hõ ᷣm illð.vñ rõe q S.de bebat in teꝛ pᷣma creata creaꝛi. Itẽ dicit beda. q̃tuoꝛ fuerũt ſił in pꝛicipio creata.ſ.angelica natuꝛa.celu empiꝛꝛeũ.pꝛi⸗ ma mateꝛia ⁊ tp̃s.ĩ genẽ at᷑ coꝛpoꝝ dno ſũt nobiliſſima hũanũ coꝛpꝰ⁊ maxie pᷣmi hoĩs. celũ empiꝛꝛeũ.⁊ ſi int᷑ bec ẽ differẽtia nobilitatis. nobiliꝰfuit coꝛp?ꝰ pᷣmi hoĩs ſimpłr.vt illð qdð eꝛat foꝛma nobilioꝛi ꝑfectibile oꝛdina tũ ad finẽ nobilioꝛẽ.⁊ magis deifoꝛme vt ſᷣm ꝙ hõ eꝛat ad imaginẽ dei qᷓ; celũ pꝛimũ.ꝗᷓ videt᷑ ꝙ rõ ſue nobilita tis debuit cꝛeaꝛi int᷑ pꝛimo cꝛeata ſicut celũ em piꝛꝛeum Et põt hic incidẽter q̃ri.quare illa q̃tuoꝛ tꝑe fuerũt pꝛi mo creata.¶ Itẽ hõ ⁊ angelꝰhñt paritatẽ ĩ natura licet habeãt diſparitatem ĩ officio.ſi ꝑitas ẽ ſuffitiẽs ratio quare paria debẽt ꝑiter.i.ſił creari.q̊ ꝛc. Sʒ hõ nõ põt creari niſi coꝛpꝰcreet᷑.ꝗ̊ cũ angelłꝰſit de pꝛimo creatis 2 coꝛpꝰhũanũ dʒ eẽ ſitr. vel quare n. ¶ Itẽ hugo. intãtuzʒ rõnalis creature cõditio.ceteriſqʒ oĩbo q̃ ꝓpter ipᷣaʒ fa⸗ cta ſunt.excellẽtioꝛ eẽ ꝓbat᷑. oĩm cã ẽ ipſa.ex h̊ obo vi⸗ det᷑ ꝙ et ꝓpt hoĩs excellẽtiã ⁊ ꝗpt ei cãlitatẽ ſiue dignita tẽ.pꝛiꝰalis creari debuit vł dbeat.¶ Itẽ celũ 2 fra ĩ 9 bus oĩa alia intelligũt᷑ creabãt᷑. VHñ geñ. j. In pꝛĩcipio creauit celũ ⁊ terrã.ꝑ celũ aũt matia oĩm ſpualiũ in telligit᷑ ſiue creatura ſpualis.ꝑ trã coꝛꝑaliũ ſiẽ ex glo. pʒ.⁊ hugo.ꝑ celũ ⁊ teꝛꝛã matia oĩm celeſtiũ treſtriuũqʒ h loco ſignificari puto.ᷣ ſiłr hõ ẽ quodãmõ oĩs creatu⸗ ra.vt dĩc greg.ſuꝑ illð marci.vlt᷑. Ite pᷣdicate euãgeliũ oĩ creature.̊ hõ habuit creari int creaturas. pꝛimo cõ⸗ ditas eadẽ rõe. ¶¶ Itẽ aut obuat᷑ ĩ ↄditõe reꝝ oꝛdo na⸗ tural aut artificiał.i2õ naturał.ñ em̃ impediũt bruta aĩalia hoĩem natuꝛa.ſ̊ᷣ potiꝰhõ illa cuz ſit cã eoꝝ. ec artificiał q̃ attẽdiẽ ĩ oꝛdie dignitatis.vt qñ pᷣoꝛdinatur qð ẽ maioꝛis dignitatis.a ſic neutro oꝛdine vidr boĩezʒ Fm coꝛpꝰhũanũ pꝰalia debẽ io coꝛpꝰ pꝛimi hoĩs ↄditũ fuit pꝰalias creatuꝛas.⁊ Bpter mktipliceʒ rõem. VUna ẽ vt hoĩs dignitas oñderet᷑ ꝗ erat alijs crea turis dñaturus.ñ hugo.pꝛiꝰſiqdẽ opifex deꝰmũdum fecit.ac deide hoĩem poſſeſſoꝛẽ ⁊ dñm mundi.vt ceteris oĩbo iure cõditõis dnaretur hõ. ota ꝙ dic iure cõdi⸗ tõis. Hãc rõem declaꝛat greg.naʒãʒentali exẽplo.pꝛi⸗ us ↄuenit illð eẽ cui dʒ pᷣnceps aligꝗs pꝛincipari q; ip̃m pꝛĩcipẽ.Elñ determinato de ↄditõe mũdi ſenſibilis dicit nõdũ magna hic ⁊ pᷣcioſa res hõ mũdi dñs aderat.nec em̃ vecueꝛat pꝛiꝰexiſtẽ pꝛicipẽ.qᷓ illa quoꝝ gerẽt pꝛinci⸗ patũ.ſed vdi ei cũcta ſubijciẽda pꝑata ſunt.iã cõſequens erat oppareꝛe rectoꝛc.qꝛ igit᷑ veluti quodꝗã regni domi⸗ ciliũ futuꝛo regi creatoꝛ vniuerſitatis efficeꝛet. Idem at erat terra.inſule.maria.⁊ ſuꝑ hoc celũ in modum cari⸗ ne curuatũ.diuitias pᷣo repoſueꝛat regni mltiplices. di uitias aũt dico totaʒ creaturam quicquid eſt in herbis ⁊ plantis et arboꝛibo.quicquid ĩ ſpiritibo ⁊ ſenſibilibo et aĩatis.ꝙ ſi metalla quoq; cõuenit his annumerari di uinitus.que ꝓpteꝛ coloꝛũ pulchꝛitudinẽ pꝛecioſa huma⸗/ nis oculis viſa ſunt.vt anꝛi et argenti 2 lapidũ eoꝛũ qͥs hoĩes amãt.hoꝝ oĩm copiaʒ velud ꝗbuſdam regalibus theſauris terre ſinibus occultis in bunc mundum ho⸗ minem pꝛotinus introduxit. pꝛopteꝛea in boc mundo pocreaturã nouiſſimꝰintroductꝰẽ hõ.ñ vt viliſſimꝰĩ ex⸗ trema pte piectꝰ:h̊ quẽ decebat genitũ mox eẽ rectoꝛeʒ. Alia rõ fuit oꝛdo incõpletiad copletũ.Ad cõpletõeʒ eĩ vniuerſi reqrit᷑ ꝙ aliqͥ creatura ſit ſimpłr ſpũalis.aliqᷓ — ſimpłꝛ coꝛpoꝛalis.aliq ↄpoſita ex coꝛꝑali ⁊ ſpũali.vt ſic trinitas creata trinitans icreate ſacrm ſequat᷑.ſic habe tur. ij. ſen. di.ij. creatura at᷑ cõpoſita ex ſpuali coꝛpali 7 hõ.Alia ẽ oꝛdo futuroꝝ ad ſuũ finẽ.hõ eĩ ẽ finis alia⸗ rũ creaturaꝝ ſiẽ hbabet᷑ a pᷣo ⁊ hugo.dicẽte.cõſtat crea tõeʒ hoĩs rerũ oĩm viſibiliũ ↄditõe.poſterioꝛẽ ꝗdẽ tꝑe.ſᷣ c pꝛioꝛẽ fuiſſe.qꝛ ꝗ ẽ factꝰ pꝰoĩa.ꝓpter eũ facta ſũt oĩa. He é tres rões ſumũt᷑ ex ↄgruẽtia oꝛdinis.ſ.Fuiẽtiũ ad dñm.incõpleti ad ↄpletũ.finitoꝝ ad finẽ.alia eĩ rõ fuit ↄpoſitio ex multis.hõ em̃ inter oẽs creaturas ⁊ ppoſitiſ ſimꝰ. ſiẽ babet᷑ ĩ li.fontis vite.⁊ vtõ tactũ ẽ. ꝓter qð di cit yſaac.ĩ li.ð elemẽtis.hõ ĩ naturali generatõe vltimũ 7. Alia rõ fuit coĩcatio cũ multis.ſic ei dic greg. ſuꝑ il⸗ lud marci vlt. ꝛedicate euãgeliũ ⁊c. Ois creature ali qd bhʒ hõ.eẽ cũ lapidibo.viuẽ cũ arboꝛibo.ſentire cũ aĩa libo.intelligẽ cũ angelis.ſi & cõmune hʒ aliꝗd cũ oĩ cre⸗ atura hõ.iuxta aliꝗd hõ ẽ oĩs creatura. Alia rõ indigẽ tia multoꝝ.bõ em̃ pꝛimꝰ introducẽdus erat ĩ mũduʒ. vt ibi refectꝰet educatꝰtrãſferret᷑ ĩ patꝛiã. Vlñ adinſtaꝛ ho⸗ miĩs pꝛudẽtis inuitãtis aliquẽ ad refectõeʒ ꝗ pᷣparat do mũ ſuã ⁊ alia neceſſaria anqᷓ introducat pꝛaſoꝛẽ. ſic fec dñs.ne hõ ad momẽtũ indigeret.pᷣparauit illi q̃ erat ne ceſſaria ad refectõem et educatõezʒ.⁊ pꝰintrodxit eũ ĩ lo cũ vbi erat reficiẽdꝰ⁊ educãdꝰ.et h ẽ ꝗð dic greg.naʒã. ſiẽ gqdã optimꝰinuitatoꝛ nõ pꝛiꝰĩ domũ pꝛãſoꝛẽ ꝙᷓ ppara ret epulas introducit.ſ̊ oẽm appaꝛatũ inſtruẽs domũq; ↄgruẽter exoꝛnãs diſcubitũq; ⁊ mẽſa ⁊c.tũc ad pꝛepaꝛa tas iã delitias ↄuocatũ inuitat. Juxta hũc modũ diues et copioſus nr̃e ↄditoꝛ educatoꝛq; ſubſtãtie.bonis omĩ⸗ ho replẽs habitaculü mũdi huiꝰ.⁊ magnas has eplas variaſq; diſpoſitões.ſic introduxit boĩeʒ.dãs ei opꝰexi miũ cuſiodire mãdatũ.q̊ ñ appetitu reꝝ nõ extãtiũ ſ̊ pᷣ⸗ ſentiũ poſſeſſione gaundẽt. Iſie tres rões ſumũt᷑ ex exigẽ tia ↄſtitutõis.qꝛ ei ex młtis ↄſtabat cũ młtis coĩcabat.?ꝰ· młtis indigebat q̃ illi ꝛueniebat.ex ſua oſtitutõe ↄueni⸗ ebat vt pꝰmulta ex ꝗbo ↄſtabat etcũ ꝗbo coĩcabat ⁊ ꝗbo⸗ indigebat ꝓduceret᷑ i eẽ. euidentiã eoꝝ q̃ obieeta ſũt ſciẽdũ.ꝙ ĩ ↄditõe reꝝ pꝛimoꝛdialiũ attẽdit᷑ oꝛdo na⸗ tuꝛe. Sʒ notadũ ꝙ natuꝛa dr multiplicit. Ano mõ ꝓut Fĩ rõe efficiẽtis ᷣm ꝙ dr pꝛĩcipiũ motꝰ⁊ getis ⁊c. Alio mõ ꝓut ẽ ĩ rõe materie vł foꝛme vł ↄpoſiti.Ad boc intel ligẽdũ nota.qꝙ ẽ rẽ cõſiderare duplicit vlł ꝓut ẽ ĩ ꝓducti one ĩ eẽ vł ĩ fieri.lł pꝛout ẽ ĩ eẽ ↄpleto ſiue ĩ facto.⁊ ſᷣm⸗ iſtã duplicẽ ↄſideratoem ẽ attẽdẽdus oꝛdo natuꝛe ſm q naturaẽ ĩ re efficiẽtis.qꝛ penes iſia duo attẽditua fieri rei.qꝛ fieri rei ẽ ꝓgꝛie ꝑ actõeʒ agẽtis ĩ materia ꝓut ĩ eẽ. fm ꝙ ẽ ĩ re foꝛme vel ↄpoſiti.vbi g̊ determinat de rebo pᷣm oꝛdinẽ rerũ ſᷣm ꝙ ꝓducũt᷑ i eẽ.attẽdẽdꝰẽ oꝛdo natu⸗ re ſᷣm ꝙ natura dr mateꝛia.i otãdũ ̊ ꝙ i ↄditõe reꝝ p mo agit᷑ de rebo ꝓut hñt eẽ indiſtictũ.ſ.vbi agit᷑ de crea tõe celi et terre.q; ibi oia qdammõ creata ſũt.⁊ Gᷓ̊ ante pꝛimũ diẽ.vt ei dic hugo.oꝑis huiꝰ matia añ pᷣmũ dieʒ creata ẽ/qꝛ mox cũ ipᷣa luce cepit dies.oſequẽter ĩ oꝑpibo triũ dieꝝ pᷣcedẽtiũ agit᷑ de reba ᷣm ꝙ interiꝰ hñt eẽ.ſ.di ſtictũ ĩ tꝛibo diebo vltimis.adhuc ſᷣm ꝙ vlteriꝰ⁊ magis ꝑfectũ hñt eẽ. ꝓut vltimã ſoꝛtiũt᷑ ↄplexõeʒ.ſ.ex eoꝛũ oꝛ⸗ natu.et ſic ꝓcedit᷑ ſm viã nature ꝓut natura dr.qꝛ ꝓce⸗ dit᷑ a magis materiali ad magis ⁊ minꝰ ꝑfectũ.ĩ oꝛdie eĩ cãrũ ꝓut creature cauſe dicũt᷑.pᷣmo ẽ materia ſiue na tura.vt materia dr.ſecũdo efficiẽs. tercio foꝛma indu⸗ cta ꝑ efficiẽtẽ oꝑãtẽ cca matia.cui ĩmediatũ ſiue ãnexũ ipʒ ↄpoſitũ.ad q m oꝛdinẽ ↄgꝛuũ ſeꝗt finis.xt qð ẽ l timũ et cuiꝰgra alia ĩ cõditõe.g reꝝ pᷣmo cꝛeata fuit ma teria.circa quã agẽs efficiẽs pᷣus foꝛmã induxrit.diſlin⸗ guẽdo rẽ a re ⁊ vlteriꝰ ↄplẽdo ꝑ rerũ diſtictõez oꝛnatuzʒ ad q̃ Fm viã iſtaʒ ſeq debebat illa creatura ꝓpter quam alia.ſ.hõ.ſic &̊i cõditõe rerũ pᷣmũ onñdendũ ẽ oꝛdo natu re ꝓut natura materia dr. Si aũt obijcit᷑ oꝛdo iſte nõ vidr̃ e cõſonare.qꝛ pᷣma diſtictõ dieꝝ ẽ penes triplic? naturã ſiue tres diſferẽtias nature.qᷓ ſut luminoſũ.traſ parẽs.et opacũ. za eĩ diſtictio. ſ. diei pꝛime. ẽ lucis a tenebris. Secũda ẽ trãſparẽtis a traſparẽeti:ſ.aquaꝝ ab ags. Lercia ẽ opaci a trãſparẽti.i.terre ab ags. bic nõ aitẽdit᷑ oꝛdo nature m ꝙ natura mateꝛia dẽ. ꝓut oꝛ do hmusẽ a magis materiali ad minus ſine a magis ꝑ ſecto ad magis pſectũ.ſᷣ ecõuerſo.vt pʒ.Dicẽdũ ꝙ oꝛdo pᷣ̃dictus attẽdit᷑ penes ꝑtes pꝛĩcipales.q diſtictõem hñt ꝑ opa ↄditõis diſtictõis ⁊ oꝛnatꝰ.ptes at ꝑtiuʒ alio mõ oꝛdinat᷑? rõe alia.qð hic determĩare nõ ẽ nr̃e intentõis 4lAd illð qð pᷣmo obijcit᷑ dicẽdũ.qꝙ ſieut in emanatone eterna ꝑſone a ꝑſona pꝛima emanatio ẽ ꝑmaximã con⸗ foꝛmitatẽ.ſic ẽ ĩ emanatõe creaturaꝝ.qꝛ angelꝰ ſiue na⸗ tura angelica ẽ de pꝛimis exeũtibo in eẽ a pꝛimo.vt vult beda.q inter oẽs creaturas maxie deifoꝛmis.quare hõ nõ ẽ ſimiliter de pꝛimis.rõ tacta ẽ. Vel põt dici.ꝙ ĩ diui nis ꝑſonis ſumma requirit᷑ germanitas. ꝓpter boc reꝗ rit᷑ ꝙ ſpuſſanctꝰꝗ ẽ tercia perſona ꝓcedit a pr̃e ⁊ filio. Ad qð ſeqꝗtur ꝙ iit aliqua ↄfoꝛmitas notõnalis int pa trẽ et filiũ que n ẽ inter prem et ſpiritũſanctũ.ꝓpter qð filiꝰdĩ imago nõ ſpũſſanctꝰ.hmõi aũt germanitas ñ re quirit᷑ inter creatoꝛẽ et creaturas. ꝓpter qð ñ reqrit᷑ oꝛ⸗ do ille in creatõe que requiit᷑ ĩemanatõe ꝑſonaꝝ incre. ataꝝ. Et ꝑ boc ptʒz rñſio ad illud qð cõſequẽter querit te coꝛpe. ꝙ eadẽ ẽ rõ ad illud ?⁊ aꝰ qð ꝓcedit. Vo aliðö dom ꝙ oꝛdo ↄditõis pꝛimi hoĩs ſiue coꝛꝑis.nõ attẽdit᷑ pm rõem nobilitatis.ſᷣ ſm oꝛdinẽ nature eo mõ quo di⸗ ctũ ẽ.et hoc maxie ad oꝑa ſex dieꝝ ꝓut deducta erãt in eẽ ex pꝛimis materialibo.q cõdita erat añ pꝛimuʒ diem. Ao illud qð querit᷑ quare illa quatuoꝛ q diẽ beda pꝛi mo creata ſar. Vicẽdi q iuxta dinie ꝓuidẽtie diſpoſitõ nẽ ↄueniẽs fuit.vt ĩ pꝛima reꝝ cõditoe pꝛimo exirẽt ĩ eẽ que inter aliã magis ſoꝛtita ſũt roõem generalẽ potentie — „ hoc tã in coꝛꝑalibo qꝙᷓ in ſpũalibo actiuis ⁊ paſſiuis. mẽſuris actõnũ ⁊ paſſionuʒ ĩ agẽtibo ſpnalibo.maxie pyzʒ potẽtis agẽtis natura angelica. in coꝛꝑalibo celũ pꝛi mũ.i paſſibilibo ſiue paſſiuis maximũ ?ẽ materia pꝛima ĩ mẽſuris actõnũ et paſſionũ maximũ ẽ tp̃ᷣus.ſᷣm quod ẽ pꝛime mutatõis menſura.qð ſe habet vt pᷣcedẽs euũ et tpus alio mõ ſumptũ ꝗꝓpter qð cõueniẽs fuit iuxta diui nã oꝛdinatõem hoc pꝛimo creari.¶ Ad aliud dicenduz ꝙ oꝛdo creatõnis reꝛum non attenditur penes parita⸗ iẽ rerũ cõditaꝝ.q; tũc cõueniret vel boiem fuiſſe creatũ cũ angelo in pꝛicipio.vel angelũ cũ hoĩe vltimo. bᷣ quia ↄditio creatuꝛaꝝ erat ꝓpter boĩem nõ ꝓpteꝛ angelũ. ꝓpt qð cõueniẽs fuit.q; ſᷣm diuerſos oꝛdies fieret hominis et angeli cõditio. Pꝛeterea intelligẽdũ adbuc ꝙ oĩa ro⸗ nalis rõe cui? paꝛiſicat᷑ quodammõ angelo. pot duplici ter cõſiderari. vt ẽ ſubſtatia nata ſubſiſiere ꝑſe. vel vtẽ actus coꝛꝑis.vt aũt ẽ nata ſubſiſtẽ ꝑ ſe.ſic diffinit. Nia z ſubſlãtia incoꝛpoꝛea illuminatõnũ que ſunt a pꝛicipio⸗ „ vel pᷣmo ſecũda receptõe receptiua. ꝓut e act?. ſic aia ẽ actus coꝛpꝑis phiſici oꝛganici potẽtia vita hñtis. Dicen dũ igtr ꝙ licet inqtũ ẽ ſubſtatia nata per ſe ſubliſtere ſo⸗ lũ a creatoꝛe depedeat.nõ tñ/ ꝓput actusẽ.ſᷣ qꝛ inꝙtũ tat ditio eiꝰvt ſit vnũ cũ coꝛpoꝛe tali eẽ etꝰ inꝙtũ hnõi a coꝛpoꝛe depẽdet ⁊ ita quodammõ a terꝛa et alijs elemen tis. Nota igit᷑ ꝗꝙ ſicut dicit phs. vegetatiuũ ẽ in ſenſiti⸗ uo ſicut tergonũ ĩ tetragono. VUñ vegetatiuũ ẽ ĩ ſenſiti⸗ uo et ſenſitiuũ in intellectiuo. Vñ oia q exigũt᷑ ad cõdi⸗ tionem alioꝝ aĩalium exigũtur ad cõditõnem coꝛ ozis hũani inqᷓtum ẽ foꝛmale vt actu ſuo vltimo.reqꝛi tam̃ ꝙ illa melioꝛata ſint a q̃ſi ſublimata. et iõ poſt cõditõʒ alioꝝ oĩm determinata erat ↄditio hoĩs.⁊ qtuʒ ad am 2. mã quia te ea intendit᷑ inꝙᷓtum eſt actus bmõi2 ꝗỹ̈tum ad coꝛpus. Si vo de anime determinaret conditõe. vt ẽ ſubſtãtia ſeꝑata et nõ foꝛma vel actus ſubſttie coꝛpoꝛe . inter opera pꝛima eẽt eius cõditio numeranda. 4Ad il lud qð ſequit᷑ ꝙ homo nõ fuit cauſa cõditõis creatura⸗ Lueſtio rũ q̃cũq;.ſᷣ cauſa ꝓpter quã ſiue finalis ſicut dicit bugo expᷣſſe ĩ auẽte oſita.̊ aũt genꝰ cauſe licʒ ſit in intẽtõe ageẽtis. ↄueniẽtiꝰſeꝗt᷑ qᷓtũ ad eſſe ea q̃ ſunt ꝓpter ipin ꝙ ancedit. Ald illud qð ſegꝗt᷑ dicẽdũ.ꝙ alia rõe ſunt ma⸗ terialia reꝝ pᷣncipia oĩa.⁊ alia rõne hõ.Pꝛincipia eni materialia reꝝ ſunt potẽtia oĩa.⁊ ĩ eis intelligunt᷑ ea qᷓ ſunt ex illis.ſic res intelligit᷑ eſſe in ſuis pᷣncipijs mate rialibo.hᷣ ĩ hoĩe nõ ſunt oĩa niſi ꝑ quãdã ↄiũctiõʒ.vt piʒ ex vᷣbo grego. vñ rõ ꝓpoſita ñ ẽ ad ꝓpoſitũ.⸗ Ad aliud qð ſeꝗt᷑ patet rñſio.qꝛ oꝛdo ↄditõis reꝝ reſpectu hoĩs ẽ nat᷑alis eo mõ qͥ dictũ ẽ. ¶ Ad alind qð obijcit᷑. ꝙ bꝛuta nõ p̃eedũt nata hoĩem.dicendũ ꝙ ̊ falſuʒ ẽ.ᷣm ꝙ nat᷑a dr materia.licʒ enĩ bꝛuta nõ ſint materia homis.qꝛ tñ eoꝝ eſſe eſt maxĩe materiale reſpectu eẽ hoĩs.⁊ oĩia que reꝗrunt᷑ ad eſſe illoꝝ.reꝗrunt᷑ ad eẽ hoĩs.⁊ illa etia me⸗ lioꝛata ⁊ nobilioꝛi foꝛme ꝓpingꝗoꝛa.ſᷣm oꝛdineʒ nature qᷓ eſt materia.nõ cõuenient dicunt᷑ oꝛdinari ad hoĩem. Mneſtio. lxxxvij⸗ de loco Equitur de loco coꝛꝑis pᷣmi hoĩs.Querit᷑ pᷣmo de loco ↄditõisa.Secũdo de loco hitatiõis ſiue educationis. Verit᷑ ̊ pꝛimo. vtꝝ ↄditꝰ fuit ĩ paradiſo. Et videt᷑ ꝙ nõ.dr enĩ Geñ.ij.plã tauerat ãt dñs des padiſuʒ voluptatis a pᷣncipio vin qͥ poſuit hoĩeʒ quẽ foꝛmauerat. ex h pʒ — . — . . . 9 . — ꝙ foꝛmatꝰ fuit ⁊ pꝰ foꝛmatõʒ poſitꝰ in ꝑadiſo.⁊ ibi dic glo. dat᷑ intelligi. nõ ibi fuiſſe boĩem ↄditũ.qꝛ deꝰ pᷣſcie⸗ bat illũ peccatuꝝ ⁊ inde pellendũ ad hãc terrã vbi ↄdi⸗ derat eũ.ex hac glo.pʒ.ꝙ ↄditꝰfuit ĩ terra hac inferioꝛi nõ in ꝑadiſo. Itẽ męr in hiſtoꝛijs dicit ꝙ foꝛmatꝰſuit in agro damaſceno.q̊ ⁊cc.¶¶ Sʒ vidr ꝙ de buit creari in ꝑadiſo ſic.oditõi nobilioꝛis creature ↄgruit locꝰ nobi⸗ lioꝛ.ſic pʒ ꝑ h̊ͥ ꝙ creat᷑e ſpũales ſcʒ ãgeli creati ſũt ĩ celo empirreo:coꝛꝑales ĩ terra.g cũ pᷣmꝰ hõ fuerit nobilioꝛ creat᷑a bꝛutis aĩalibo.debuit condi loco nobilioꝛi.nõ & in fra hac inferioꝛi.B etiã videt᷑ ꝑ ̊ ꝙ mulier pᷣma q̃ nõ ꝑuenit ad nobilitatẽ viri pꝛimi.ↄdita fuit in paradiſo. Itẽ in mialibo irrõnalibo⁊ plàtis idẽ ẽ locꝰ ↄditõis ⁊ educationis. ſiłr videt᷑ ꝙ aĩaliũ rõnaliũ idẽ de buit eſſe ſaltẽ añ pctm.nec vident᷑ rões qᷓ aſſignãt᷑ q̃re ↄditꝰ fuit er ꝑadiſuʒ valẽ.qꝝ vna ẽ. deꝰ ſciebat illũ peccatuꝝ ⁊ inde pellẽdũ ad hac terrã.qꝛ hac rõe nec ãgelos apoſta⸗ tas creaſſet deꝰ ĩ celo.nec mulierẽ pᷣmã ĩ ꝑadiſo.qꝛ dũs ſciuit illos peccaturos ⁊ te ilł locis pellẽdos.q⸗ Pꝛetea nec pᷣmꝰ hõ aditꝰeẽt in fra.qꝛ ĩ illa nõ fuit ꝑmãlurꝰ ſ̊ ĩ celo.Itẽ alia aſſignat᷑ rõ vt nõ nate vᷣ gre h̊ aſſignaret᷑. hãc ponit mgr̃.ij.ſentẽ.di.xvij.ca.boĩem ãt ita formatũ ſ hac rõe mulier ñ debuit ibi creari vt ñ nate ⁊c. Itẽ nõ videt᷑ ꝙ vir ſpũali mẽte pᷣditꝰ.tãta ducẽdꝰ erat igno rãtia. aliꝗd ſola gra ſibi factũ.⁊ maxĩe tã euidẽs bñ⸗ ſiciũ gtuitũ nate aſcriberet ⁊ nõ F Ru ꝙ liẽ dictũ ẽ.adã plaſmatꝰ fuit e ꝑadiſuʒ i agro dama.vbi terra ẽ rubꝛa.⁊ creſcit q tra ſubthit᷑.ad quã trãſlatꝰ ẽ poſt pctm. Geñ.iij.Emiſit eũ deꝰ de ꝑadiſo voluptatis vt oꝑaret᷑ frã de qꝗᷓ ſumptꝰẽ. Sũt at᷑ ples rões qᷓre ↄditꝰ fuit e ꝑadiſuʒ.na ẽ eiectõis pᷣuiſio.vt het᷑ ĩ glo.pᷣdcã q̃ ẽ.dat᷑ intelligi ⁊c. Alia rõ ẽ excitatio gtitudis.nã qꝛ volebat dñs ꝙ nõ nate h̊ gre aſcriberet᷑ ꝑmanẽtia ſua ĩ ꝑadiſo ↄdidit eũ ex.vñ męr.ij.ſen.di.xvij.apꝑte moyſes inſinuat ꝙ hõ eẽ ꝑadiſuz creatꝰ.poſimodũ ĩ ꝑadiſo ſit poſitꝰ.qð iõ factũ dr.qꝛ nõ erat ĩ eo ꝑmãſurꝰ. vel vt nõ nat᷑e ſᷣ̊ gre G̊ aſſignaret᷑.Alia rõ ẽ incitatõ huiliatiöis. ne eĩ hõ ex h̊ ꝙ vmuuerſe create erat pᷣpoſitꝰ vt pʒ Geñ. j.ſuꝑbiret.voluit dñs vt ipᷣe ↄſiderãs ſe de hũili ꝑte tre factũ.bũilis eẽt ĩ oculis ꝓpꝛijs. Alia ẽ pᷣmõſtratõ reuo lxxvij. catõis.qꝛ enĩ deꝰ ſic eiecit eũ vt reuocaret.nõ taliter de buit homo fieri vt oĩno eijceret᷑ extra locũ ſuũ. ſient lu⸗ cifer in ſignũ eiectõnis irreuocabilis.in nullũ locũ ſibi Apꝛiũ fuit eiectus.i.in nullã ꝑtẽ celi.⁊ iõ aliꝰfuit locus habitatõis ⁊ aliꝰ ↄditõnis.vt eiectus de loco ↄditõnis in ſignũ reuocatõis inueniret locũ cõditõnis ſue. Alia eſt cogruentia reſolutõnis ſcʒ coꝛꝑalis.qꝛ enĩ res debʒ reſolui in id vnde facta eſt.⁊ adã merito pcti moꝛiturꝰ erat ⁊ in puluerẽ ſiue terrã reſoluẽdus in hac ꝑte terre ideo ex hac debuit fieri.Alia eſt minoꝛatio afflictõnis. nouit enĩ deꝰ inſitã hoĩ afflictiõʒ ad oꝛiginẽ ſuã ſcʒ ad locũ ⁊ terrã de qua eſt. Vñ poeta. Meſcio q natale ſolũ dulcedine cũctos ducit.⁊ ĩmemoꝛes nõ ſunt eẽ ſui. Vñ ſi hoĩeʒ pᷣmũ feciſſet deus in ꝑadiſo ⁊ de limo ꝑadiſi.ſꝑ baberet naturalẽ inclinatõnẽ ad illũ.⁊ ita magis affli⸗ geret᷑ ex elõgatõne ab illo. æ illa eſſet ei augmẽtũ mile⸗ riarũ.q Ad illð igit᷑ qð pᷣmo obijcit᷑ dicendũ. ꝙ ↄditõi nobilioꝛis creature ↄgruit locus nobilioꝛ.ſalua diſpoſi tione diuine ꝓuidẽtie.vñ bñ cõgrueret nobilioꝛ locus ↄditiõi hoĩs loco cõditõnis aĩaliũ.niſi deus aliter faci⸗ endo meliꝰ hoĩ ꝓuidiſſet ⁊ ſuã magis ſapiaʒ ↄdeceret. melius aũt ꝓuidit deꝰ hoĩ caſuro ſic faciendo ꝗ aliter plus ſuã decuit ſapĩam vt ex dictis patʒ. ¶ Peeterea. diuina ꝓuidẽtia omĩa cõueniẽtiſſime faciẽs.oꝑat᷑ qñq; que decent eius nobilitatem circa qð operat᷑.ſicut dñs creauit angelos ĩ celo empirreo.qð fuit locus maxime nobilitati angelice cõueniẽs.qñq; que magis cõgruũt ꝑfectõi nobilitatis.ſicut dñs codidit pᷣmũ hoĩem ĩ loco longe minus nobili a ꝑadiſo.⁊ hoc qꝛ ille locus magis ↄgruebat ⁊ quaſi cooꝑabat᷑ ꝑfectõi nobilitatis hũane. que erit in patria.qꝛ quodãmõ excitabat boĩem ↄditũ ad hũilitatẽ.⁊ꝛ ita retinebat a caſu ſcʒ ne moneretur ad elatõneʒ.ex collato ſibi dominio vt tactũ eſt. Si qreret quare nõ hac rõne creauit angelũ extra celũ.vt ſic inci⸗ taret᷑ ad humilitatẽ.⁊ ſic retineret᷑ a caſu ꝑ elationem. Dicendũ ꝙ angelus pᷣditus fuit in creatioe bonis lõge melioꝛibo bonis ꝗbus pᷣditus fuit bõ in ↄditõe.⁊ ꝓpter hoc plus decebat dĩnã bonitatẽ ꝓuidere hoĩ ꝑ aliqua que erãt extra hoĩem.qᷓ angelo ꝑ aliqua que ert extra angelu. 4 Ad aliud qð obijcit᷑ de muliere. ꝙ cõdita fuit in paradiſo ⁊c.dicendũ ꝙ ratio huiꝰ nõ fuit nobilitas mulieris.ᷣ hoc factũ eſt diſpenſatõe diuine ꝓuidentie. licʒ enĩ condita eſſet in paradiſo.non tamen de aliquo quod erat in paradiſo.qꝛ foꝛmata fuit de coſia viri.vñ nihil contraxit de loco iſto ſicut nec vir. vnde ratiõe oꝛi ginis ſue nulla p̃ꝛogatiua accrenit mulieri ex loco ↄdi tionis.vñ cauſazʒ babuit ex ſua oꝛigine hũiliatõis ſicut vir. Pꝛeterea.licz ex cõditõe in loco tali nulla ſibi ac⸗ creuit pꝛogatina rõne oꝛiginis ſue.accreuit tñ rõe loci. ꝓter qð magis debuit excitari ad gratitudinẽ. Vñ ſicẽ vir ex collatõe in loco illo ad habitãdũ excitatꝰ fuit ad hoc.ꝙ gratus eẽt deo.ſimiliter ⁊ mulier.⁊ etiã ad ma⸗ ioꝛem gratitudinẽ rõe cõditiõis ſue in loco eodẽ. ꝓpt᷑ G g̊ deus cõdidit ip̃am ĩ ꝑadiſo.tñ nõ de ꝑadiſo ſᷣ de viro. vt rõne eius de quo ↄdita erat hũiliaret᷑ ſicut ⁊ vir.rõe collocatõnis in ꝑadiſo excitaret᷑ ad gratitudinẽ ſimilit ſicut ⁊ vir.rõne ↄditiõis in eodẽ plus qᷓ vir.vt illa q̃ nõ fuit pᷣdita tantis bonis quãtis fuit vir.⁊ ita minus abi lis ad bonũ.ex aligbo pᷣiogatiuis extrinſecꝰ pᷣſtitis ma⸗ gis abilitaret᷑ ad bonnz. vt defectus ex parte nature ex donis ſuꝑadditis ſuꝓleret᷑. Ao illud qð obijcit᷑ conſe quẽter.q; idẽ eſt locus cõditiõis ⁊ educatõis alioꝝ ⁊c. dicendũ.ꝙ in hoc ꝙ aliter fiebat hoĩ ⁊ alijs creaturis. maxime animalibus ⁊ plantis.oſtendit᷑ differẽter cura Diuine ꝓuidentie de homie ⁊ de illis ſcʒ quia de ſalute humana eſt ſibi circa quã nõ habet de alijs. iuxta illud non eſt deo cura de boue.j.coꝛinth.ix.vt patet.quia ꝑ h eꝑ hominẽ condidit extra paradiſum. excitauit ůlũ ad hũiliatõnẽ.ꝑ h̊ ꝙ hoiem coditũ in paradiſo collocauit. icitauit ad gtitudinẽ.⁊ ſic duobo modis hũane ꝓuidit ſaluti. Ad ea q obijciũt᷑ ↄtra rõnes aſſignatas.quare ita fieri cõgruit.Dicẽdũ reuera qꝛ pꝛimꝰhõ eijciẽdꝰeꝛat & ꝑadiſo.ↄueniẽs fuit vt ibi collocaꝛet᷑ tãqᷓ; aduena.⸗ ñ ibi ꝓplaſmaret᷑ taq; indigena.ſi em̃ eẽt plaſmatꝰ.ibi.ↄue⸗ niẽs eẽt ꝙ ex terra loci illi plaſmaꝛet᷑nec ẽ ſiile ð eua q ex coſia ade ↄpoſita ſuit. ñ iʒ plaſmata fuit ĩ padi⸗ ſo.q; tñ ñ erat plaſmata ex aliqͥ ipius.iſtud nõ fecit eaʒ indigenã.iZec ſimiliter ẽ ſile de angelo.qꝛ ex nihilo cie atus erat.nec ex aliquo cõditꝰqð erat celi empirrei.qũ aũt aliquis ĩ alieno regno vel loco delinquit. euidẽtio⸗ ri rõe meret᷑ eiectõʒ qᷓᷓ ſi in ꝓpꝛio.⁊ ſiliter qñ extraneus ſiue aduena iuſtiꝰqꝙᷓ indigena.al Ad illud qð obijcit᷑ cõ⸗ ſequẽter.ꝙ nec rõe pᷣdicta eẽt pꝛimꝰhõ cõdẽdus ĩ terra. qꝛ in illa nõ fuit maſurus ⁊c. Oicẽdũ ꝙ nõ ẽ ſile.qꝛ ſup dicta glo.⁊ magr̃ in ſentẽ.intelligũtuꝛ æ ꝑmanẽtia ĩ vi ta moꝛtali.nõ ð ꝑmanẽtia poſt moꝛtẽ.ſub hoc ſenſu ñ fe cit dñs hoĩeʒ pꝛimũ ĩ paradiſo qꝛ expellẽdꝰerat nõ peꝛ⸗ mãũſuroibi in vita iſta.qꝛ et ſi ñ peccaſſet trãſterẽdꝰerat ad locũ aliũ finito cuꝛſn vite iſtiꝰ⁊ nõ ſꝑ pmãaſurus ibi. Ao illud qð obijcit᷑ de alia rõe.qꝛ illa non debuit eua foꝛmari ĩ paradiſo.qꝛ aſcribẽt nature ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙq nõ ſile.qꝛ vt dictũ ẽ.no de aliqͥ padiſi ſᷣ ð coſia viri foꝛma ta fint. Elñ nihil de natura ſua fuit de padiſo. ꝓpter q mihil poterat aſcribẽ niſi ex illa ↄditõe.· Ad vltimũ di cẽdqũ.q ſi pꝛimꝰhõ ↄditꝰfuiſſet in ꝑadiſo.qꝛ tũc ↄditꝰfu iſſet ð terra ꝑadiſi. locꝰ ille eẽt ei natuꝛalis.et ròe ꝑtici patõis in ſubſtantia 2 foꝛte in qualitate.qꝛ ſiẽ yſido.li. ethimo.ppetua erat ĩ eo tẽperies.⁊ hõ ille ꝗ erat tꝑate op:ime ↄplexiõis.foꝛte aliquã tẽpamenti ex loci tẽpeꝛie dtrariſſet. Eñ lʒ ñ ſit dubiũ naturalia ex gra diuia do. ri.nõ tñ ita ſolẽt mouere ad gratitudinẽ. ſic illa qᷓ illis adaite ſũt.⁊ hqꝛ hec attribunt᷑ nature illa gre. VUñn licʒ fuiſſz mẽte ſpũali pᷣditꝰ.minꝰeẽt excitatꝰad Gratitudinẽ er beneſicio pᷣſtito ĩ ditõne qᷓ expoſt addito.qꝛ potẽtia iudicat᷑ naturalia. alia gratuiitita. embꝛum ſecundum Ec quirẽ vtrũ ꝑadiſus erat locꝰↄue niẽs ha bitatõi pꝛimoꝝ ꝑentũ. Ad cꝰ ma⸗ nifeſtatõem qᷓrutur tria. Pꝛimo qd ſit ꝑa diſus. Secũdo vtrũ padiſus fuit locꝰ ↄue niẽs habitatõi pꝛimoꝝ pentũ.Lercio vtrũ ꝑadiſus ſit Articulus . pꝛimũ q̊ͥ querit ꝗd ſit padiſus ⁊ gꝗs eiꝰ ſi⸗ umus. Sit? inqꝙ; duplexr.ſ.reſpectu terre cuiꝰeſt . ps.7 reſpectu celi a qͥ ambit᷑. Quid autẽ ſit. git dama. dicẽs.qꝛ vo ex viſibili et inuiſibili creatuꝛa ditur erat veꝰhoĩem m ꝓpꝛiã imaginẽ r ſititudinem ſic quẽdã regẽ⁊ pꝛicipẽ oĩs terre ⁊ oim q ſũt ĩ ia.oſtitu it an eũ velud quãdã reginã.ĩ q̃ couerſãs beata habeat vitã. Et hic ille diuꝰ ꝑadiſus cei manibo ĩ eden plätatꝰ gaudij et exnltatõis vninerſe pmptuariũ. eden ei voln⸗ ptas interpᷣtat᷑. ĩ oꝛiẽte quidẽ oĩ terꝛa excelſioꝛ poſitꝰ.tẽ perato dᷣo ⁊ tenuiſſimo et puriſſimo aere circũfulgene. plãtis ſꝑ floꝛidis comatꝰet bono odoꝛe plenꝰ. lumie re pletus.pulchritudinis vniuerſe ⁊ foꝛme ſenſibilie ſu⸗ Pexcedes intelligẽtiaʒ. diuia no regio.et digna eiꝰq ſᷣm imagin? erat dei cõuerſatio.i q̊ͥ nullũ irrõnaliũ habita⸗ bit.ſolᷣ o bõ diniaꝝ manuũ plaſma. 4! Itẽ ioſephꝰ. ad oꝛiẽtẽ plãtauit teꝰpadiſũ omi germiatõe floꝛẽtẽ. ĩ hũc locũ introduxit adã et eiꝰvxoꝛ?. pcipiẽs eis plãtatõnũi ſolicitudinẽ.Et ylido. li. ethimo.xiiij.c. ait. padiſus eſt locꝰĩ oꝛiẽtis ꝑtibo cuiꝰvoca bulũ a greeo ĩ latinũ pᷣtit᷑. oꝛ tus poꝝo hebraice eden dr.qð ĩ nr̃a ligua delicie inteꝛ⸗ pᷣtat᷑.qð vtrũq; inctũ facit oꝛtũ delitiaꝝꝑ. ẽ eĩ omi genẽ li gni et pomiferũ arboꝝ oſitꝰbñs et lignũ vite.nõ frigus ibi ñ̃ eſtꝰ. H ꝓpetua aeris tẽperiesĩ cuiꝰmedio fõs ꝓrũ⸗ pẽs totũ nemꝰirrigat.Diuidit᷑ ĩ qᷣtuoꝛ nalcẽtia flumi⸗ na.cuiꝰloci pꝰpctmn hoĩs aditꝰintercluſ c.ſeptꝰẽ em̃ vn diq; rõphea flamea.⁊ muro igneo accictꝰ.ita vt eiꝰcum 4 D –— = „ celo pene iũgat᷑ incẽdiũ. Ex his patʒ qd ẽ ꝑadiſus.qꝛ lo com arie amenitatis. ¶ Et oſequẽter nota te ſitu erꝰre⸗ ſpectu terre.i Aã ſtrabo ⁊ beda dicũt.ꝙ bic loeꝰ ĩ oꝛiente poſitꝰintiecto occeano et mõtibo ogoſitis a regiõibus q̃s incolũt hoĩes ſecretꝰ⁊ remotiſſimꝰẽ.ptigẽſq; altitu⸗ dine vſq; ad lunarẽ cuculũ. vñ aq̃ diluuij mime illuc ꝑ⸗ uenerũt. Articnlus ſecundus IJs pᷣſuppoſitis qrit᷑.v.padiſ ꝰfuit locꝰↄueni⸗ ens hiĩtatõi pᷣmoꝝ pentu.⁊ vidr ꝙ ſic ex vᷣbo dama.ſupᷣdicto.q ẽ dinia regio ⁊ digna eius ⁊c.¶ Itẽ tria faciũt locũ ↄuemiẽtiſſimũ hitatõi.ſ.habun datia bonoꝝ. tẽpies.et amenitas.habũdatia bonoꝝ fu, it maxia ĩ ꝑadiſo vt pʒ ꝑ aug.xiiij.ð ciui.dei.c.x.dicẽtẽ. qꝗ timẽ aut dolẽ poterat ĩ tatoꝝ tãta affluentia bonoꝝ. vbi nec abeꝛat ꝗcꝙ qdð volũtas bona adipiſcẽt. nec ine⸗ rat qð carnẽ animũnue hois felicit viuẽtis oſtẽdẽt. Lem peries maxia fuit ibi.vtzʒ ꝑ y ſi.li.ethimo.c.xiiij. dicẽtẽ. 5 frigibi nec eſtꝰ.ſ̊ ꝓꝑpetua aeꝛis tẽꝑies. Sitr ameni tas qð ꝑ dama.pʒ q dic ꝙ ẽ pulchritudis vniuerſe.Eʒ g h pr obijci ex poſitõe expoſitoꝝ ſacre ſcriptuꝛe bede ſtrabi.⁊ qͥrũdã alioꝝ.lna fnit ð loei celſi itudie.alia fu it xe ſitn reſpectu circuloꝝ celeſtiũ.dĩc at beda.⁊ ſtꝛab⸗ h locꝰ altitudie ꝑtigiſſet vſq; ad ſunaꝛẽ ciꝛculũ.Ciꝛca qð dubitat᷑.q; cuʒ luna ſit frigidiſſima effectiue.vidi q; ibi ſit maria intẽperies frigiditatis.cuiꝰ oppoſitũ dicit yſido.¶ eẽ ſub circio ſolis tria ſũt interſticia.qͥꝝ pᷣmũ ẽĩ intẽperie caloꝛis ꝓpt᷑ ↄiũctõʒ vł apꝛoximatõʒ ad ſolẽ Scðm ẽ ĩ intẽꝑie frigiditatis ꝓpter remotõʒ ⁊ diſtãtiã a ſole.vbi generat᷑ mucs ⁊ gradies æ hmõi unp̃ſſiones frigide.Lerciũ ẽ infimũ vbi qñq; babũdat caloꝛ ex re⸗ flexiõe radioꝝ.ſic q ſol aꝑꝛoxidt ad cenith nꝛm.⁊ qñ⸗ frige vt qñ ſol elõgat᷑.ſ̊ ↄſtat ꝙ locꝰpadiſi m eoꝝ po⸗ ſitõʒ aut ẽ i pᷣmo inteꝛſtitio. tũc ẽ ĩ intẽpie caloꝛis. aut uſcdᷣo ⁊ tũc ẽ ĩ intẽꝑie frigiditatisc ita vt pus.⸗ Ytem ignis attigit oꝛbẽ lune vt vidr q' luna ẽ coꝛpꝰ ifimũ int᷑ celeſtia.⁊ ſuꝰoꝛbis infimꝰ.aut & igms locat᷑ in illo.aut aliqð alið coꝛpꝰ.aut aliqd ẽ vacuũ inter vltimũ coꝛpꝰce leſle et ſupꝛemũ coꝛpꝰelemẽti.ſ̊ ↄſtat q; nõ ẽ ibi vacunz nec alið a ꝗnq; coꝛꝑibo.ſ.a coꝛpe celeſii ⁊ q̃tuoꝛ elem̃tis reliqt ̊ ꝙ ignis ſit ibi.igẽ amenitas ? fecũditas ñĩ põt eẽ ibi.nec locꝰ ille hitabił.(¶ Itẽ ĩ mõte olipo qẽ mitoin⸗ ferior ſꝑa lune.ñ vinit ꝓpter puritatẽ aeris.aere eĩ craſ ſo viuimꝰ nos ⁊ aiĩalia.Elñ aſcẽdẽtes illũ mõtẽ ſpoge⸗ as aquoſas ferebat ſecũ ad nares.g̊ mitomagis ĩ ſubti⸗ liſſimo geꝛe padiſi ñ potuit viuẽ.erat at adam ĩ ꝑadiſo aĩalł ⁊ iõ craſſo aere idigebat. Ieẽ ſupoſito ꝙ padiſꝰ ſit ita eleuatꝰ.ñ erit ita mediũ ſiue cẽtrũ tre⸗ celi qꝛ pũ ctꝰꝗ eqᷣlit diſtaẽt a ſuꝑficie ꝑadiſi ⁊ ab alia ſuꝑficie tre dyametraliter oppoſita.ñ eet cẽtꝝ celi.qꝛ ñ eq̃liteꝛ diſta ret ab oi pte circuferẽtie celi.ſic fac pũctꝰq ẽ cetrũ terre circũſcripta illa altitudie q dicũt ꝑadiſũ eleuari.¶ Itezʒ ſi tota terra ꝑfoꝛaret᷑ dyametraliter.⁊ lapis vnius cubi ti deſcẽdẽt ꝑ ſoꝛamẽ.deſcẽdẽt qdẽ vſq;qͥ mediũ lapidis eſ· ſet ex pte vna cètri celi 2 alia ꝑs eiꝰex pte altera.Eadẽ? rõõe ſi paradiſꝰ.ſ.ꝑs terꝛe eleuaꝛet᷑ ad globũ lune.neceſ ſe eẽt trã ex oĩ ꝑte ad minꝰiduabo ꝑtibo dyametraliteꝛ oppolitis hr̃e oſilłes eleuatões.ad h̊ vt cẽtrũ teꝛe eẽt cen trũ celi.⁊ tũc patẽt maifeſte q tena reſpectu celi ñ eſſet pũctꝰſic nec ſpeꝛa lune.igr̃ aut paꝛadiſus ñ tãtu eleuat᷑ aut cẽtꝛũ teꝛꝛe ñ ẽ cẽtrũ celi.Ex h̊ eĩ vidr ſeq.ꝙ nec paꝛa diſonec locꝰaliꝰſnpeꝛficiẽ teꝛꝛe notabilr excedat.¶ Itez ſi eẽt ĩtãtũ eleuatꝰvt det᷑ʒ ẽ. accidẽt ꝙ taꝛdi eẽt dieſiĩ pte oꝛẽtali ⁊ locis vicinioꝛibo.ꝙ; ĩ occidetali ⁊ locis remoti⸗ oꝛibo.ꝗ̃plioꝛ eĩ eꝛit diſtãtia ĩteꝛ ſupᷣmũ paꝛa diſi 7 ſupeꝛli ciẽ teꝛꝛe.q iteꝛ oꝛiẽs ⁊ occidẽs.Cũ & oꝛit᷑ ſol ĩ oꝛiẽte.vinu⸗ bra quà pijcit paꝛadiſ ꝰextẽdet᷑ vlt᷑ tminũ teꝛꝛe occidẽta le.vñ ſole aſcẽdẽte curtabit᷑ vm bꝛa iſta paulati ĩ occidẽe⸗ te ·2 ſici paate oꝛiẽtali pus eaat ſol aſpoꝛẽe. ⁊ ſic pᷣus di es. ¶ Ad ſ dicũt qdã. ꝙ attigẽ ad lunaꝛẽ ciꝛclin. pt in⸗ 8 e i⸗ 6 ¶ Lueſtio telligi duobus modis.vel ᷣm dimẽſiõʒ localẽ.⁊ ſic nõ ẽ veꝝ verbũ Hede.vel ſᷣm ꝗpꝛietatẽ ſiue ↄfoꝛmitatẽ.⁊ ſic veꝝ eſt ſub h̊ intellectu.qꝙ ſicut circuli lunaris ⁊ ipſius lune ẽ ſtatꝰ ⁊ nata incoꝛuptõis.ſiłiter ⁊ loci ꝑadiſi fuit Mꝛietas ĩmoꝛtalitatis ⁊ ĩcoꝛuptõis.Sʒ m hũc ĩtelle ctũ vere poſſet dici ꝑadiſuʒ attingẽ circulũ ſolis vel la⸗ turni. ꝓpt q̊ᷣ alit pt᷑ dici ſine piudicio.ꝙ circulꝰlunaris dñ vno mõ oꝛbis lune que vltima ẽ ſperaxꝝ celeſtiũ.alio mõ terminꝰ humidaꝝ exalatõnũꝗ eſt pꝰ iſtũ aerẽ tur⸗ bulentũ.qꝛ vᷣo vᷣtuti huic lune attribuit ducat⸗ humoꝛũ ⁊ augmẽtũ.⁊ ꝓgreſſus pt᷑ dici lunaris cirenlꝰ terminꝰ vapoꝝ bũidoꝝ aſcẽdẽtiũ· ꝙ igr dr. ꝙ ꝑtingit vſq; ad lu narẽ oirculũ.i.vſq; ad aerẽ gꝗetẽ. Vel vt dicũt ꝗdã illud verbũ Hede nõ hʒ pitatẽ ſᷣmõis ꝓpꝛij vᷣ potiꝰ pabolice. Vñ dr ꝑadiſus aſcẽdẽ vſq; ad lunarẽ circulũ. vt ſic erꝰ altitududo maxĩa ⁊ alijs t᷑re ꝑtibo q̃ſi incõpabiliter ex⸗ cellẽtioꝛ inſinuaret᷑.⁊ ex h̊ patʒ quõ ad pᷣmũ ſit rñdẽdũ Ad aliud dicendũ.q licʒ ĩ ſupᷣmo interſtitio ꝓpt ↄiũ⸗ ctõʒ ⁊ appꝛoximatõʒ ad ſolẽ ſit caloꝛ intẽꝑatꝰ ⁊ ĩ medio frigꝰ.tñ in ſupᷣma ꝑte medij interſtitij ꝓt pↄiũctõʒ cum infima pte ſupmi interſtitij.in q̃ eſt intẽpeꝛies caloꝛis.2= puritatẽ aeris.in illa enĩ pte nõ ẽ ita craſſus aer ſic in ptibo inferioꝛibo illiꝰ interſticij.qꝛ exalatões ſiue vapo⸗ res aquei ⁊ terreſtres.nõ aſcẽdũt ad illã ꝑtẽ ſic ad ꝑtes inferioꝛes.nõ fiũt ĩ illa ꝑte ita ſenſibiles impᷣſſiões neq; caloꝛis neq; frigiditatis ſiẽ in alijs ꝑtibo. vñ ĩ illa pte ẽ ger getꝰ ⁊ tẽꝑatꝰ ⁊ ſine exceſſu frigoꝛis ⁊ caloꝛis. Ad aliud ptʒ rñſio ex dictis.qꝛ dr vᷣbũ bede intelligi eo in⸗ tellectu.quo circulꝰ lunaris dr terminꝰ vapoꝝ buidoꝝ aſcendẽtiũ.vel vᷣbo illo yꝑbolico eiꝰaltitudinẽ maximã voluit ĩtelligi.¶. Ad aliud dicẽdũ.ꝙ hõ añ pcẽm ſubti⸗ lioꝛi erat ↄtẽtus aere qᷓ; nũc.ſicut hoĩes mõ btenti ſunt ſubtilioꝛi elemẽto qᷓ piſces.¶ Ad ea q̃ ſequũt᷑ dicẽdũ.q; locus ille nõ eſt ita eleuatꝰvt ad lunarẽ circulũ ꝑtingat ſiẽ ſup dictũ ẽ.nec ĩtelligẽdũ ẽ vt qdã eſtimãt paradiſũ eleuari ſuꝑ aliã ꝑtẽ terre eq̃lit᷑ diſſantẽ a centro terre 2 2foꝛmit alijs ꝑtibo.ſ̊ ex ꝑte vna terre erigit᷑ magne ꝓ⸗ funditatis..ita vt vallis vndiq; relinquat᷑. ꝓpt qð mito opparet eleuatioꝛ. Pꝛetea bmõi eleuatõ ſiue moles re⸗ ſpectu magnitudis celi eſt inſenſibilis.qð ẽcentrũ celi. eſt centrũ terre.licʒ enĩ tota ſit terra alicui⸗ quãtitatis reſpectu circuloꝝ inferioꝝ.nulliꝰ iudicat᷑ eſſe reſpectu magnitudis celi.¶ Ad vltimũ dicẽdũ. ꝙ licʒ magna ſit hniꝰ loci erectõ ⁊ extenſio.tamẽ reſ pectu totiꝰ oꝛiẽtalis ꝑtis ⁊ diſtãtie inter oꝛientẽ ⁊ occidẽtẽ ꝑua ẽ ⁊ q̃ſi ſenſi bilis.vñ oꝛiẽte ſole vmbꝛa quã ꝓijciebat paradiſus. nõ extendebat᷑ vltra minũ terre oꝛiẽtalẽ.nõ eni ẽ am plioꝛ diſtãtia inter ſupᷣmũ ꝑadiſi ⁊ ſuꝑficiem relique tre.qᷓ; inter oꝛiẽs ⁊ cccidẽs.qꝛ ſiẽ̃ dictũ eſt.illa erectio nõ fuit Fm vᷣitatẽ neq; fuit ad globũ lunarẽ.ratõ enĩ ꝓroſita ſi qd hʒ efficacie hʒ ex illa ſuppoſitiõe.¶ Atem ex ꝓbabili poſitõe alioꝝ ſcripture expoſiioꝝ ſilit dubitat᷑eſtimãt enĩ ꝙ ſit in ſectõe oꝛiẽtali duoꝝ mariũ ſcʒ occeani ⁊ ma⸗ ris mediterranei.Oicit enim YAido.li ethimo.c.xiij.q; occeanũ greci ⁊ latini iõ noĩant.eo ꝙ in circuli mõ am⸗ bit oꝛbẽ.¶ Itẽ mare magnũ ẽ qð ab occaſu ex occeano fluit.⁊ in meridiem vergit.deinde ad ſi. eptẽtrionẽ tẽdit. qð iõ magnũ appellat᷑.ꝙ cetera maria in cõꝑatõe illius mĩoꝛa ſũt.illud ẽ etiã mediterraneũ.qꝛ ꝑ mediã frã ad oꝛiẽtẽ ꝓfundit᷑.dicũt ꝗ̊. ꝙ ꝑadiſus ſit ĩ ſectõe duoꝝ ma⸗ riũ.ſcʒ ĩ angulo oꝛiẽtali terre hĩtabilis.ex q̊ ſitu ponũt ꝑadiſus ẽ ſub circulo eqnoxiali.Ad h̊ aũt pt ſic ꝑſua xeri.circulus eqnoxialis diuidit ſperã ĩ duo eq̃lia.que ym quãlibʒ ſui ꝑtẽ eq̃liter diſtat ab vtroq; polo. VUnde circulus iſie diuidit ſperã ĩ duo eq̃lia ſuꝑ eiꝰ centx.ſi ̊ mare mediterraneũ trãſit ĩ oꝛiẽtẽ ꝑ mediã terrã.ſub cir culo trãſit eqnoxiali ĩ illa ꝑte in q trãſit ĩ oꝛientẽ. vt enĩ ptʒ ꝑ yſido.licʒ mare magnũ qð dẽ mediterraneũ fluẽs ab occeano a parte occaſus.aliqñ trãſit ꝑ meridiẽ ĩ ſe⸗ ptentrionẽ.nihilominꝰ ſecãdo terrã ꝑ mediũ tranſit in oꝛientẽ.vt yſido. AVnñ in parte oꝛiẽtali ĩ ſecãdo terrã.in lxxxvij. medio terre trãſit ĩ occeanũ. ¶Dediũ ãt terre eſt ſine cir culo eqnoxiali. ita ptʒz ꝙ angul⸗ oriẽtalis iux ſectõeʒ Pdicta eſt ſub circulo pdicto.⁊ ita paradiſus. iculus tercins D terciũ qͥ qrit᷑.vtꝝ ſit locꝰ temꝑatꝰhis pꝛe⸗ ſuppoſitis.videt᷑ ꝙ locꝰ ille ñ ſit aptꝰ hĩtatõi unane.qꝛ locꝰille ẽ maxĩe ĩtẽꝑatꝰ ã ſol bis trãſit ꝑ ʒenith eoꝝ ꝗ hitãt ſub eꝗnoxiali ſcʒ qñ ẽ ĩ pᷣnciꝰ arietis ⁊ ĩ pᷣnciꝰ libꝛe.a tũc ſũt illis duo alta ſolſlicia. qꝛ ſol ẽ ĩ directo ſuꝑ capita eoꝝ. Sũt iteꝝ ilł duo yma ſolſticia.q ſol ẽ ĩ pᷣmis pũctis cãcri capcoꝛni.⁊ dicũt᷑ yma ſolſtitia.qꝛ ſol exñs in pᷣmis pᷣdictis pũctis maxĩe remouet᷑ a ʒenith capitis eoꝝ.vñ patʒ ex pᷣdic tis.ꝙ cũ ſꝑ hẽant eqnoxiũ.in ãno qᷓtuoꝛ hñt ſolſtitia. duo alta ⸗ duo yma. Ptz etiã ꝙ duas hñt eſtates. ſcʒ a ſole exñte in alterutro duoꝝ puctoꝝ eqnoxialiũ vł ꝗpe. bt 7 du as byemes.ſcʒ ſole exñte in pmis pũctis cãcri 2 capᷣcoꝛ ni vel ꝓpe.⁊ h ẽ qʒ dicit alfraganꝰ ꝙ byems⸗ eſtas ilł ſũt due byemes ⁊ due eſtates.Sʒ regio illa in q̃ ſol ſeł in ãno traſit ſuꝑ ʒenith.vtpute qẽ ſub capite cancri.tã intẽperata ẽ vt fere p caloꝛe ſolis accidẽte ad eos ſit in⸗ habitabilis.ſic ſũt foꝛte ꝑtes indie maioꝛis.quãti ergo feruoꝛis er̃t loca illa ĩ ꝗbſol bis ĩ qno trãſit ſuꝑ zenith Itẽ hitates ſub circulo eqnoxiali hñt q̃tuoꝛ vmmbꝛas. qð nõ hñt hĩtãtes ſub circulis alijs.cũ vmbꝛa obſcu⸗ ritati atteſtet᷑.videt᷑ ꝙ ĩ illa hitabili maxie habũdat ob ſcuritas.⁊ ita lucis carẽtia.⁊ ita locꝰ ille ẽ mioꝛis ame⸗ nitatis etiã vtilitatis qꝙᷓ alia loca.qꝛ ex deſcẽſu radio⸗ rũ coꝛpoꝝ lumĩoſoꝝ.ẽ amenitas locoꝝ ⁊ fructuoſitas. Itẽ videt᷑ ꝙ poſitõ Hede de eleuatõne alioꝝ de ſitu ſub circulo.nõ pñt ſimul ſtare ſic.ſi locꝰ ille eẽt tãte alti tudinis apud manẽtes ibidẽ. qᷓlibʒ nox eẽt maioꝛ die.? plꝰ de ãno eẽt ibi nox ꝙᷓ dies. qʒð ptʒz ſi ĩ telligamꝰ lineã rectã trẽſeũtẽ ꝑ ſuꝑficiẽ ꝑadiſi vſqʒ ad pũctos oꝛiẽtis ⁊ occidẽtis.maioꝛ eĩ erit ꝑs celi ſub illa linea ⁊ mioꝛſi uß. Sʒ ſole pagẽte cui ſũ ſuũ ſuꝑ lineã fit dies. ꝑagẽte ſub. fit nox.̊ ⁊c.̊ ãt nõ pt ſtare cũ poſitõe illa q ẽ.q para⸗ diſus eſt ſub circulo eqnorxiali.qꝛ circulꝰ eꝗqnoxialis dr rõe q ẽ eqtio diei noctis.qꝛ adequat diẽ artificialẽ no cti.vñ ex ſitu ꝑadiſi ſub circulo eqnoxiali ſegt᷑ ꝙ i bi oẽs dies artificiales ſuis noctibꝰ eẽnt eq̃tes.⁊ eẽt ibi ſp eg⸗ noxiũ. ẽ eĩ eis ſꝑ eqnoxiũ qͥꝑ zenith ẽ in eqnoxiali circu lo.cuiꝰ cã ẽ.qꝛ vidẽ pñt vtrũq; polũ.⁊ iõ eoꝛũ oꝛizon ẽ rectꝰ trãſiẽs ſcʒ ꝑ vtrũqʒ polu.circulꝰ ãt ꝑ vtrũqʒ polũ trãſiens oẽs ꝑalellos eqᷓ diſiãtes eqnoxiali ſecat ĩ ptes eq̃les.ita vt arcꝰ ſuꝑ oꝛiʒõta ꝗẽ arcꝰ diei ſit eq̃lis arcui ſub oꝛiʒonte ꝗ ẽ arcꝰ noctis.¶ Pꝛeterea.ſi locꝰ iſte eſſet ita eleuatꝰ vt ponit Meda.vel vt ponũt alij exponendo vᷣbũ bede.eẽt magis ſterilis locis alijs. qð ſic ptʒ.mon tes maxie aduriunt᷑ a ſole.Ecci.xliij.tripliciter montes exurit ſol.⁊ h ẽ.qꝛ celſitudo mõtiũ plus excipit radios ſolis oꝛiẽtis.⁊ radios meridianos incidẽtes excipit ap⸗ pꝛopinꝗoꝛi.⁊ ita ſᷣm vᷣtutẽ calefactiuã maioꝛẽ. qꝛ pira⸗ mydes radioſe qꝝ oĩm coĩs baſis ẽ ĩ ſole ⁊ coni diuerſi in pũ̃ctis diuerſis celſitudis mõtes hñt conos obtuſio⸗ res qᷓ; hñt piramydes.qꝝ coni a ſole terminãt᷑ ad loca bũilioꝛa ⁊ remotioꝛa ab ipo.angulꝰ aũt piramydis ra⸗ dioſus.quãto eſt obtuſioꝛ.tãto eſt ad vrendũ efficacioꝛ. qꝛ curſus oꝓoſitaꝝ lineaꝝ in eadem piram yde directe oppoſitõi ſub baſi oppoſite ẽ vicinioꝛ..¶ Pꝛetea. oĩs pi⸗ ramys lumĩoſa a ſingulis pũctis ſolis faciẽs baſim.in celſitudie mõtis plꝰ recipit de quantitate lumis ab vno quoq; pũcto ſolis.q; eadẽ quãtitas celſitudinis reciꝑet a ſingulis punctis ſi eſſet eiuſdeʒ celſitudinis ſi pacium maioꝛis elõgatiõis a ſole. Adijcit aũt ad cãm aduſtiõis ſol occidẽs·qui radijs ſuis poſt occaſuʒ diutiꝰ illuſtrat montiũ celſitudines.ſicut ſeribit phᷣus in li.metharoꝝ. y cuiuſdã mõtis verticẽ illuſtrãt radij ſolis poſt occa: ſum vſqʒ ad terciam hoꝛã noctis. Sʒ aduſtio eſt cauſa ſterilitatis 2 infecũditatis.̊ cum locꝰ ille ſit eminẽtioꝛ aliquo alio loco vel monte.videtuꝛ ꝙ locus ille marime vratur a ſole. ⁊c. Et ex hoc etiã videtur ꝙ locꝰ ille fu⸗ it maxime inbabitabilis.¶ Si aũt diceretuꝛ ꝙ irigatõ fontis paradiſi nõ ſinit ibi &ẽ aliquã aduſtioneʒ. Or em geñ. ij. ꝙ fluuins egrediebat᷑ de loco voluptatis od irri gandu paradiſum. Cotra. cũ aque fontiũ ex mari ſca⸗ turiʒẽt· cũ aqua ſit poderoſa. nõ videtur ꝙ poſſit ad lo⸗ ca tante celſitndinis aſcẽdere. IYtẽ terra inter oĩa ele⸗ mẽta eſt fecũdiſſimũ.huius rõ c. quia fecũditas ⁊ ꝓcꝛen tio terrenaſcentiũ et aĩaliũ. creata eſt a luce coꝛꝑis celi cũ ſuis luminaribo. nec aliquis alius locꝰextra terraʒ · mũdi mediũ. poſſit eẽ tãcõueniens generatõi vegets bi⸗ liũ ⁊ ſenſibiliũ.qð ſic ꝓbat᷑.omne coꝛpus luminoſlum a quolibʒ ſui puncto vndiq; circa ſe lumen dirigit. 1 oim linearũ luminoſaꝝ ad eodẽ pũcto luminoſi coꝛꝑis dire ctaꝝ illa maioꝛis ẽ virtutis foꝛtiꝰ agẽs oꝑatonem lu minis:que a coꝛpoꝛe luminoſo pcedit ad angulos vndi q; equales ſuper coꝛpis obiecti fuperficiẽ.et quelibet li⸗ . 2 . nea luminoſa alia.qu to pinquioꝛ ẽ linee exeũti ad an gulos equales.tanto eidem in foꝛtitudine actõis magis aceedit.et quato ab illa remotius ?ẽ. tato minoꝛis eſt viꝛ tutis.om̃e quoq; coꝛpus luminoſum ſi pericũ cõcauũ a qͥ libet puncto ſui.dirigit vna lineã radioſam in centrum ſuũ ad angulos equales.ſuꝑ ſuperfieiẽ anneraà illi?coꝛ poꝛis ſperici.ad aliqð vᷣo puctũ pᷣter centrũ ſignatũ nõ pnt concurrere niſi quatuoꝛ linee radioſe. ad angulos equales exeũtes a ſuperficie annexa illius coꝛpoꝛis. q̃⸗ rũ videlicet due linee veniũt a punctis opoſitis ꝑ dya⸗ metrũ ſpere trs ſeuntem ꝑ punctu extra centrũ ſignatũ que due linee ñ ſunt niſi vna dyameter ſpere ſecte i on⸗ as partes in puncto ꝓpteꝛ centrũ ſignato.et alie due tꝛã ſeütes dyametraliter a circũferẽtia ad eũdem punctum 4 Jiem ad quẽlibet puctũ intra coꝛpus ſpericũ lumino ſum pꝑuenit vnica linea luminoſa a quolibʒ pũcto ſuper ficiei ſpenci coꝛpoꝛis luminoſi:vñ in quolibet pũcto in⸗ tra ↄcauũ ſpere luminole. aggregatur tot linee lumino⸗ ſe quot in alio.i:quot ſunt pucta ĩ cocaua ſupꝑerſicie coꝛ poris ſperici luminoſi:quo ad numeroſitatẽ igit lumis — — qdᷣlibet puctũ intra ſpera luminoſam equaliter habʒ de lumine. Sed quo ad foꝛtitudinẽ virtutis lumis centrũ recipit maxime de limmine. et quodlibet punctũ pᷣter cen tru.quãto eſt centro ꝓinquius.tanto recipit de virtute lumis maiꝰ.et quãto a cetro remotiꝰ.tãto recipit de vir tute lumis minus.quia ĩ puncto ꝓpinquioꝛi ceꝛo.agꝛe gatur ples radij minus oblique egrediẽtes a ſuperficie ↄcaua circũdantis luminoli q in pũcto remotioꝛi a cen tro cõgregãtur plures radij magis oblique egreſſi. Ex bis patet ꝙ cũ terra reſpectu celi nõ obtineat niſi vicez pũcti: ꝙ in terra ẽ aggregatio maxima vᷣtutis lumis ce ipa maxime ↄuenit generatõni 7,pfe⸗ . li. et ſtellax. et iõ iß ctui vegetabiliũ et ſenſibilin. vñ ſi baberet terra quanti. tatẽ reſpectu celi.non capꝑet ſufficiẽter de virtute lumis ad generatõem et pfectuʒ iloꝝ. quapꝛopter opoꝛtuit et cel eẽ quãtitate magnũ et terrã ꝑua.lEx his pĩ aꝛgui cũ centrũ celi maxime habũdet virtute luminis.pas terre cẽtropingoꝛ erit fertilioꝛ. iõ fertilioꝛes ſunt val⸗ les mõtibo naturaliter. Añ p̃s. Qalles babuũdabũt fru . oĩbo terris mime fertilis.¶ Ao boc dᷣm. ꝙ locus ille vt ex dictis patet fuit ↄuenietiſſimus ad inbhabitãdum. Ao illud qð pꝛimo obijcit᷑ ð vebemẽtia intẽpeꝛiei illiꝰ Dicẽdũ ꝙ caula ẽ multiplex eius temperiei.quarũ vna pot eẽ equatio diei et noctis.qð accidit exiſtẽtibo ſub ciꝛ culo equinoxiali.noctes ei ſunt naturaliter frigidc. vñ ipaꝝ noctiũ ſuccedẽtiũ diebo quoꝝ ẽ naturaliter babũu⸗ dare caloꝛe.reſpectu noctiũ eaxꝝ frigiditas nõ ſinit calo⸗ rẽ diei intẽperiẽ incẽdi.boc patet exemplariten quia in equinoctijs nr̃is ẽ regulariter tẽperies. Stẽ alia cã pot eẽ ſuppoſitio fontis humoꝛis fontis caloꝛis. fons calo⸗ ris eſt ſol.fons humoꝛis ſimpliciter ẽ mare.ſᷣ in paradi ſo fuit fons qni irrigabat paradiſum ? diuidebat᷑ iqua bis ignotis.quas diuia ꝓui mẽto ⁊c.& ſi paradiſus terre.ſit remotiſſimꝰerit KDM 1 tuoꝛ ſflumina Geñ. ij: aque em̃ eĩntialis qualitas ẽ frigi ditatis. VUñ ex fonte ſuppolito ſoli in paꝛadiſo.vapoꝛibꝰ humidis virtute ſolis eleuatis. er at in illo repꝛe. lio in⸗ temperiei caloꝛis. Alia põt eẽ puritas aeris liue ſubti⸗ litas.ꝓpter eĩ loci erectoem eſt aer pun ioꝛ. ſicut patet 8 olimpo mõte. et ſic minus retẽtiuus caloꝛis.et minꝰ in⸗ coꝛꝑatur illi aeri caloꝛ ſolis.4l!. Ad illud quoð obijcit ꝙ regio illa in qna ſemel ĩ anno trãſit ſol ſuper cenith ẽ maxime intẽperata ꝛc· Dicẽdum ꝙ nõ eſt ſimile in ꝓpxo ſito ꝓpter cauſas temperãtie p̃dictas.ꝛeterea ĩ inferi oꝛibo habita bilibo. inferioꝛibus dico reſpectu paradiſi nõ ẽ vebemẽtia coloꝛis im ex trauſitu ſolis ſuper cenith capitie. in cuius traſitu dirigũtur radij ad angulos re ctos.ſed magis ꝓpter ↄgregatõem ⁊ refractõem radio rũ. Hic aũt inferius ẽ maioꝛ ogregatio et refractõ radi oꝝ.tũ ꝓpter ſpiſſitudinẽ aeris.tũ ꝓter inequalitatẽ teꝛ re que valde ẽ valliculoſa.vbi em̃ nõ ẽ ſolis directio aðd angulum rectũ. ẽ refractio radioꝝ 2 agregatio peꝛ ali quod oblique reſiſtens.ſicut patet qñ aliꝗs ẽ in magno eſtu iurta murũ:ex illa parte qua ſol dirigit radios ibi eſt vehemens eſtus ſiue incenſus.ſicut patet in ſ peculis oburentibus. B mime potuit eẽ ĩ paradiſo ꝓpter loci pla niciẽ et enexitatẽ.¶ Vd aliud dem ꝙ reuera exiſtẽtes ſb ciculo equinoxiali ht q̃tuoꝛ vmbꝛas. ſed non pꝛopter boc ſunt in maioꝛi carentia lucis.quia iſta multiplica⸗ tio vmbroꝝ ẽ ĩ diuerſis tꝑibo m dinerſã ꝓpagatoem ſo lis.q ei ſolẽ ĩ alterutro eꝗnoxialiũ pũctoꝝũ mane ia⸗ cit᷑ vmbra hnealiter verſus occidẽtẽ. et veſpere ecõuer⸗ ſo.i meridie ẽ eis vmbra ꝑpendiclaris ſuꝑ caput eoꝝ. cñ aũt ẽ ſol ĩ ſignis ſeptẽtrionaliłꝰ.tũc iacit vmbra ipo rũ verſus anſtꝛũ.⁊ qn ſol ẽi auſtralibo tüc iacit᷑ rxerſus ſeptẽtrionẽ. Ad alið dðᷣm.ꝙ lʒ ille locꝰ altꝰſit reſpet u alioꝝ ꝑtiũ terre. tñ reſpeciu celi nõẽ ſenſibilis quatita⸗ tis vt dictũ ẽ.⁊ iõ ſi nox excedit diẽ. B ẽ ĩ quãtitate inſen ſibili.¶¶ Að alið dem. ꝙ locꝰille ñ exurit᷑ aliqͥ mõ a ſole tũ ꝓvter cãs ſupꝛadict as.tũ ꝓpter ſluuij irrigatõcz. ſi at ñ eẽt aliqd tpans eſtũ ſoł.bñ ſequ eret᷑ ꝙ rõibo illis vclu dituꝛ. ſuppoſito ꝙ ĩ mote fuit ogre atio radij ĩ angulo pi ramidali ſic ĩ loco plano.⁊ no diſpeꝛſio ſiue lubricatio radioꝝ. ꝓteꝛ nimiã eidenexitatẽ. qðᷣ multi ꝓbabilit po nũt. ad qð põt eẽ argumẽtũ.ꝙ ĩ motibo excelſis plus ha budat i terra plana.ᷣ ꝓbabilit᷑ acludẽtur ulis roibo ꝓpoſitũ de paradiſo. niſi eent cauſe ſpales eſtũ ſolis tẽ⸗ peꝛãtes. 4 Ad illo qd obijcit᷑ ꝙ ꝓpt᷑ aq podẽoſitatẽ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ inlti mõtes ſpõgioſi ſut.vñ illoꝝ ſpõgioſita⸗ te aquas ſuggedo attrabut. vñ fõtes et fluni oꝛruntur. Ado alið dom.qꝛ ſua eleuatio a cẽtro terꝛe inſenſibilis ẽ reſpectu celi.nõ dicẽdaẽ feꝛtibilitas eiꝰ ſenſibilit᷑ mioꝛ fertilitate locoꝝ alioꝝ ex hac cꝗ. Pꝛeteres Fm eloõgatò nẽ eiꝰa cẽtro terre ſoꝛtit᷑ ſitũ vicinioꝛẽ ſoli.et ꝓiecti ra⸗ dioꝝ ſolaꝛiũ ꝑpẽdiculariũ ſuꝑ locũ illũ ꝓpter q oĩa loca xcedit fertilitate alijs ocurrẽtibo.ſirrigatõe ſinuij aui oꝛitur in ipo perfecta temperie ⁊ ceteris cõditõmbo no⸗ . dentia illi loco inſeruit. Mueſho. lxxxvi de con Ditionibus coꝛpoꝛis mulieris. Acto de conditio nibus reſpiciẽtibo coꝛpus virile.Dicen dũ ẽ d ↄditõibo reſpiciẽtibo coꝛpꝰmu⸗ lieris. Dꝛimo g querit᷑. Vtꝛũ coꝛpꝰmu lieris foꝛmari de buit ĩ viri aciu toꝛium Scðo qg debuit eẽ materiale pꝛĩicipiñ.ſ. coſta vel agliuch mẽbrũ.ercio vtꝝ illiꝰcoꝛpoꝛis ſoꝛmatio ſuerit a deo immediate. an per miſteriũ angeloꝝ. Quaꝛto & illicoꝛ poꝛis integꝛitate. Quito de illi co poꝛis ſoꝛtitudie Se xto de illi coꝛpoꝛis dignitate. Eltrũ fuerit eque magne nobilitatis vt coꝛpus virile. Geñ. ij. ſ. cribit.20 ẽ bonũ — 8 boĩem eẽ ſolũ faciamꝰei adiutoꝛiũ ſimile ſibi.Et queꝛit aug. ſuper geñ.ad litt.ix.ad ꝗo debuit bre H̊ adiutoꝛiun , ti⸗ 8 it 10 ſiſi ⸗ (Mueſtio 7 determĩat ꝙ ad ꝓcꝛeatõeʒ filioꝝ.dicẽs. Dʒ qnerit᷑. ad quã reʒ fieri oꝑtuit hoc adiutoꝛiũ.nibil aliud ꝓba biliter occurrit q; ꝓpter filios ꝓcreandos. ſicut adin⸗ toꝛiũ ſemi terra ẽ vt virgultũ ex vtroq; naſcat᷑.? G̊ oñ⸗ dit ſic·qꝛ nõ oꝑtuit ſibi dari adiutoꝛiuʒ mulieris ma⸗ gig ᷓ viri ꝓpter terrã excolendã. nec ad tollendũ faſti diũ nec ad couiuẽduʒ vel colloquẽdũ.nec ad h̊ꝙ vnus alteni eẽt ↄfoꝛiis in pace 2 volũtate.⁊ bmõi cauſis ex cluſis ↄcludit.ꝙ nõ fuit alia cauſa ꝙᷓ ꝓcreatio filiorũ. dicit.n. ſic ſuꝑ gen.ix.Si ad h̊ adiutoꝛiũ gignẽdũ fili⸗ os nõ eẽt facta mulier viro.ad quod g adiutoꝛiũ facta eſt. Si qꝛ ſimul oꝑaret᷑ terra. nondũ erat laboꝛ vt ad⸗ iumẽto indigeret.⁊ ſi opus eẽt: meliꝰ adiutoꝛiũ maſcu lus fieret. Hoc ⁊ deſolatio eẽ põt.Si ſolicitudinis foꝛ taſſe & bebat.quato.n.ↄgruẽtia ad ↄuiuendũ collo⸗ quendũ duo amuci parit ꝙ; vir ⁊ mulier habitarẽt· ꝙ ſi opoꝛtebat aliũ iubedo. aliũ obſequẽdo parit viuere.ne oↄtrarie volũtates pacẽ cohabitantiũ ꝑtuꝛbarẽt.nec ad retinendũ oꝛdo defuiſſet quo prioꝛ vnꝰ alter poſterioꝛ. maxie ſi poſterioꝛ ex prioꝛe crearet᷑ ſicut femia creata eſt. an aliqs dixit de coſta hoĩs deũ feminã tĩ ñ ei ma⸗ ſculũ.ſi H̊ vellet facẽ potuiſſe. ꝓpt qð ñ inuenio ad qð adiutoꝛiũ facta ſit mlier viro.ſi pariẽdi cã ſubtrabit . embrũ prumi dALlerit᷑ ̊ primo. vtꝝ ↄuenies fuit coꝛpus mulieris foꝛmari in viri adiutoꝛiũ ad ꝓ- Vlis ꝓc:eatõʒ. Et ꝙ nõ videt᷑.q; nata oꝑa tur Inqꝙtũ leuiꝰ pot. 2 ̊ ſpectat ad eiꝰ no bilitatẽ ⁊ dignitatẽ. ſi generatõ hũana fieret ab vno ſolo pꝛincipio.ſ.ab vna ꝑſona ⁊ ab vno ſexu.natuꝛa hu mana dignius ⁊ pfectius eẽt inſtituta.ꝗᷓ videt᷑ ꝙ ꝰ ñ debuit ea cõdere in ſexuũ pluralitate.⸗ Itez rõ quare oẽs hoĩes ex vno ꝓcedũt ẽ. vt inuicẽ ↄglutinẽt glutino dilectõis. ꝑ vnitatẽ quã hñt in principio ꝓpagatõis. ſi ab vno ſolo ſexu hoĩes oꝛirẽt᷑. magis inuicẽ ↄiũgeꝛẽt ꝙᷓ cũ ꝓpagãt᷑ ex pluriũ ſexuũ ↄcurſu. ̊ videt᷑ ꝙ magis opetebat hoĩeʒ fien in ſerus vnitate qꝙᷓ in ſexuũ diuerſi tate. 4 Itez mibil tebuit de dare homi in agiutoꝛiuʒ qð ꝓuideret ei eſſe in offendiculũ.̊ deꝰ preuidit mulie brẽ ſexũ preſtiturũ eẽ viro occaſionẽ lapſus. ita fieꝛi ei ĩ ſcandalũ.q̊ minꝰ ꝓuide videt᷑ feciſſe.cũ virili ſexui addidit muliebrẽ.¶¶ Itẽ hõ in ſtatu innocẽtie debuit ſi eri expeditꝰ ad h ꝙ poſſet aſſuꝛgẽ ſurſuʒ.ᷣ intẽtio amo ris circa creaturã agguat metè ne ſuꝛſuʒ tedat.ſi ꝙ̊ mu lier ex viro ſoꝛmata ? in ↄingiũ ei copulata magis at⸗ trahe bat affectũ viri qꝙᷓ ad alið creatũ.ſicut pʒ ex textu gen. ⁊ ex euentu oſequẽte.videt᷑ ꝙ foꝛmato viro nõ ſuit pueniẽs deinde foꝛmare mulierẽ.! IZtez in genere aĩa⸗ liũ eſt aliqua ſpẽs in qua nõ eſt diſtinctio ſexus.ᷣ ſunt ſexus ſiue generis ꝓmiſcui.vt cuniculꝰ lepus 2 bmõi- ⁊ alia eſt ſpẽs in qua eſt diſtinctio hmõi. ſ illa ſpecies aĩalis videt᷑ eẽ ꝑfectõis in genere ſuo que ſine adiuto⸗ rio alterius ſufficit ad ꝓductõʒ ſui ſilis:qᷓ qᷓ ñ ſufficit. fectũ eẽ ꝗꝙ nullo indiget adiutoꝛio extrinſeco. vt dicit phs.ſi & decet genꝰ hũanũ coicare cũ aĩalibo.natuꝛe p⸗ fectoꝛis videt᷑ qð xæcebat hoĩeʒ fieri vnitate ſexꝰ. ¶ JItẽ in omi genẽ aĩaliũ.ſ.tam pꝑfectoꝝ qᷓ imꝑfectoꝝ fit pro Geatio fetus ſine adiutoꝛio ↄſilis ſpei.Hoc etiã ptʒ in genere aĩalis habitatis in triplici elemẽto. cuiuſmodi ſunt reptilia in terra. aquatilia in aqᷓ.ꝛ volatilia ĩ aere illoꝝ duplex genꝰ.impfectũ ⁊ ꝑfectũ. JIinpfectum vo cat᷑ totalũ a pho.quod dicit totalũ.q;ꝛ ẽ totũ ſimul ꝓpt carẽtiã ꝑfecte diſtinctõis in ſenſibo. vel qꝛ totũ in alijs Fm expoſitõʒ alioꝝ.cuiuſmõi ſunt apes 2 vel pe. Per⸗ fectũ vo qd hʒ oẽs ſenſus pfecte. Et ð reptilibo q̃ habi tãt in terra G̊ pʒ. cicaxe.n. naſcunt᷑ ex plunia. rane mures terra. ñ Maſi. exame. ix. no. n. cicades ſo⸗ lũ ex hymbribo terra rigata ꝓducit. vel alia plima vo latiliũ milia quoꝝ maxia ꝑs Apter ſui tenuitatẽ voca „9 lxxxviij. bulis caret. Hetiã mures ranas ex terra generari vi⸗ mus. deniq; ĩ egiptiatis chebis ſi pluuias largioꝛes eſtiuo tꝑe terra fuderit. mox infinitis muribo tota cõ⸗ plet᷑ regio. Silr de aq̃tibo pʒ. dic.n. baſi.in eodẽ li.an guillas nõ alit qᷓ de ſceno uaſel certiſſimũ ẽ. q̃ꝝ genus nec ouũ nec aliqꝗs alt ꝑtus inſtaurat. ̊ᷣ te limo gignẽ⸗ di ſoꝛtiũt᷑ oꝛiginẽ. De aĩantibo aeris vagis vel volati⸗ libo ſiir ptʒ.apes.n.naſcũt᷑ ex floꝛibo ſicut dicũt phi ⁊ ſancti. maxie Caſſioð.li.vij.de incarnatõne vᷣbi z ve⸗ ſtoꝛiũ. Apes ſic mima admodũ. ita prudẽtiſſima ac ſo lertiſſima aĩalia. ex diuerſiſſimis edi legimꝰ atqʒ exire naturis.cuʒ.n.ſint miri ingenij aĩantia.⁊ nõſolũ ſenſu bBetiã prudẽtia abundẽt. ex quibuſdã herbaꝝ floꝛibus ꝓcreant᷑. De aĩalibo etiã ꝑfectoꝝ ſenſuũ.habemꝰ exẽ⸗ pluũ a baſi. in vultuꝛibo. exrame. viij. dicẽte. eoꝝ qᷓ altius volitãt aĩaliũ quedã ſterilia oĩno ſunt.ſiẽ vultuꝛes.q̊s aſſerũt ſine coitu generari.pᷣcipue cũ ſint longeui.nazʒ vita eoꝝ cẽtũ annis manere ↄſirmãt. Oretea.vt ba⸗ ber ab aug. de ci. dei. Equa gignit ſine ↄmixtõe cũ ma⸗ re.ſ. in capadotia.q̃re ꝗ̊ opoꝛtuit vi:o ꝗ cõditus fuit in maxia ptate ⁊ uᷣtute. dari adiutoꝛiũ ſibi ſile ad ꝓcrea⸗ tionẽ ꝓlis: 4l Itez nihil cuiꝰ ſimile ĩ ſpecie occal iona⸗ lit᷑ ducit᷑ in eẽ opatõe nature. vebuit int pᷣma pꝛinci pia reꝑꝝ ⁊ inter illa oꝑa erx ꝗbo oꝑatõe natuꝛe aliq ſunt in eẽ ꝓducta. cuiuſmõi ſunt de ꝗbo habet᷑ in oꝑibꝰ ſer dieꝝ in eẽ ꝓduci. p̊ tale ꝗd eſt mulier.i.occaſionaliter oꝑatõne nature ꝓducit᷑ in eẽ. vñ phᷣs li.de nĩalibo dic ꝙ mulier ẽ mas occaſionatꝰ.h̊ aũt dr.qꝛ natura inten dens ꝓducere virũ in eẽ. occaſionalit᷑ ꝓducit muliereʒ in ecẽ.ꝗ̊ mulier ñ debuit ꝓduci in eẽ int prĩa rex prici⸗ pia. ¶ Item ſumma ſapia creaturis optie dil cretiſſi me ꝓuidẽs.inter creaturas exñtes ad eius imaginem nõ cbuit aliꝗd ↄdere.quod ñ ad diuinã foꝛma princi⸗ palit ↄfſoꝛmaꝛet᷑: ſ̊ magis irrõnali nature.qð eſt.n. dei im ago ſiue ad eiꝰ imaginẽ.pꝛincipaleʒ debet habẽ re⸗ ſpectũ ad illud cuiꝰ ẽ imago.⁊ ñ ad natuꝛã irrõnalẽ c⸗ imaginẽ nõ gerit:bᷣ hmõi eſt mulier. VUñ greg.naʒan. Mui nouit omĩa anteꝙᷓ fiant.ſicut ꝓgha ꝓnũciat pui⸗ ens atq; ꝓſpiciẽs virtute pᷣſcie ſue.inq̃ declinaret hõ iuxta ſpontaneã volũtatẽ hbuani motus aꝛbitrij. qꝛ il8 qð futuꝝ erat inſpexit. tribuit imagini differẽtiaʒ ma ris ⁊ ſemie.que nõ ad diuinã foꝛmà principaltr reſpi⸗ ceret.ſᷣ irrõnabili nature appropinq̃ret. 4 Itez er iſta auẽte greg. naʒan.videt᷑ ꝙ mulier ↄdita ñ eẽt ĩ adiuto riñ viri niſi vir fuiſſet lapius ꝑ culpã.vñ vult dicere.q; ga deus ſciebat primũ hoĩeʒ peccatuꝝ.⁊ ita meꝛito pec cati deficere a vᷣtute in qua ↄditꝰ erat.foꝛmauit deꝰ mu lierẽ yt eet ſibi in adiutoꝛiuʒ ad filios ꝓcreandos. ſic ſexus drñtia pter petm erat.nõ ꝓpter pctm vt tũc ꝑpe tratũ: ̊ vt ꝑpetrandũ ſiue pᷣcognitũ a deo foꝛe ppetrã⸗ dũ. ¶ Contra. cũ ſit generatio in plãtis 1 ĩ aialibo.pfe ctioꝛi mõ ẽ in aĩalibo ꝙᷓ ĩ plãtis. h̊ qᷓuis in plãtis nõ ſit maniſeſta diſtictio ſexuũ.ĩ aĩalibo tñ ẽ diſtinctio ſexuũ manifeſta.⁊ H̊ atteſtat᷑ generatõi ꝑfectioꝛi: ſi hõ ꝑfe ⸗ ctiſſimũ ẽ oĩm aĩaliũ.videt᷑ q ↄuemẽs fueꝛit hoĩeʒ ſieꝛi in diſtinctõe ſexuũ.4l Iitẽ ad pfectõz vniuerſitatis ꝑti net.ꝙ agẽtia ⁊ patiẽtia ſint diſtincta.ſi &̊ ad generati⸗ onẽ hũanã nccio ↄcurrũt agẽs ⁊ patiẽs.⁊ h̊ iim ꝙ cõpe tit ꝑfectõni vniuerſi.videt᷑ ꝙ debeat eẽ diſtincta.⸗ Itẽ in prio ſtatu hõ ↄditꝰ erat ex duplici pncipio.ſ.ex ſpiri tuali ⁊ coꝛꝑali.⁊ ĩ prĩo coĩcabat cũ angelis.ĩ ſecũdo cũ aĩalibo brutis:̊ ſpũale principiũ hoĩs qð ẽ aĩa.ſic ↄĩ⸗ cat cũ angeł ĩ ꝑticipatõe rõnis.ſicↄĩcat ⁊ĩ mõ ꝓductio⸗ nis ⁊ cibatõis. ſic̃.n.angelꝰꝓducit᷑ ĩ eẽ ꝑ creatõʒ 2 re ficit᷑ ꝑ vᷣbuʒ vite:ſic ⁊ aĩa rõnał. videt᷑ ꝙ ↄſilr ex ꝑpte coꝛꝑis hõ hẽat cũ brutis cibari a generari. ſ̊ hõ habe bat cibari ex fructibo aꝛboꝝ ⁊ teꝛꝛenaſcẽtibo ſic aĩalia bruta.ꝗ debet coĩcaꝛe ĩ mõ geneꝛãdi cũ aĩalibo brutis. Sʒ cñ ſit duplex modus.eſt.n.duplex modꝰgeneꝛãdi ĩ diſtinetõe ſexꝰ.quidã ſine.magis ↄueĩt homi illa ↄica⸗ — tio que eſt ꝑ modũ nobilioꝛẽ ꝙᷓ alia.modus aũt nobili oꝛ eſt quo diſtinguit᷑ agẽs a patiente. qᷓ ille qͥ ↄfundũt᷑ ĩ eodeʒ. S e1Ao⸗ ↄcedimꝰ. Ad pᷣdictoꝝ intelligen tiã eſt notandũ. ꝙ ↄueniẽs fuit genus hũanũ foꝛmari in ſexuũ diſtinctõe.Fᷣm ꝙ innuit tex.geñ.ij. hꝰ auteʒ rõ fuit moꝛalis. lzalis. allegoꝛica.a anagogica. Litteꝛat quidẽ.qꝛ natura deſiderat ꝑfectõʒ ⁊ refugit ↄfuſionem ⁊ ideo debuit hõ fieri taliter.vt eẽt ĩ eo ꝑfectio ad actũ ꝓagandi.⁊ ita in primaria hoĩs ↄditõne debuit fieri agẽs ⁊ patiẽs.⁊ h̊ incõfuſe.⁊ hinc eſt ꝙ mulier foꝛma⸗ ta fuit a viro diſtincta.ne ſi pluralitas ſexuũ in vna ꝑ ſonã ↄcurrerent.ↄfuſionẽ facerent.quã refugit natuꝛa ⁊ reꝝ ratõmis iudiciũ.ſicut videmꝰ circa hermofrodi⸗ tũ.Rõ vᷣo moꝛalis fuit.vt in h̊ erudiret᷑ hõ qᷓtũ ad vſuʒ humilitatis 2 exercitiũ caꝛitatis.videlʒ vt dũ vir vide ret ſe alieni ſexus indigẽ.ſeipᷣm humiliaret.dũ etiam attenderet aliũ ſexũ ſuo auxilio indigere.ſeipᷣm illi li⸗ beralit a caritatiue impẽderet.Rõ allegoꝛica fuit.vt in illoꝝ ſexuũ diſtinctõne ⁊ ↄiũctõe in carnis vnitateʒ ſignificaret᷑ ↄiũctio xpᷣi ⁊ eccie. Poſtremo fuit rõ ana gogica.vt in illa amicabili ↄiũctiõe viri ⁊ mulieris ſi⸗ gniſicaret᷑ ↄiñctio aĩe ⁊ dei.vñ hugo. erant duo ĩ ipſo ↄiugio.ↄiugiũ ipſum.⁊ ↄiugij officiũ.⁊ vtrũq; ſacꝛamẽ tũ erat.ↄiugiũ ſiabat in ↄſenſu federis ſocialis.officiũ ↄiugij ↄſtabat in copula carnis.ↄingiũ ſacramẽtũ fuit cuiuſdã ſocietatis ſpẽalis.que ꝑ dilectõʒ eꝛat int᷑ denʒ 7 aĩazʒ. in qua ſocietate aĩa ſponſa erat ⁊ ſponſus deꝰ. officiũ ↄiugij fuit cuiuſdaʒ ſocietatis que futuꝛa erat ꝑ carnẽ aſſumptã inter xpᷣm ⁊ eccĩiaʒ.ĩ qua ſocietate xpᷣs ſponſus futurꝰ erat ⁊ ſponſa eccia.ſignificat᷑ ̊ bac cõ⸗ iunctõne ↄiũctio aie ⁊ dei.⁊ q;dtum ad magnitudinem adherentis.⁊ q;tum ad fructus fecũditatẽ. Sic̃.n.mu lier in ↄiũctõne ad virileʒ ſexũ hʒ fecũdari.ſic bona vo luntas fecũdari bzʒ. dũ hõ deo adheret ꝑ grãz ſpũſſcti · q̃ eſt tanq; ſummulariũ ſpũſſancti.vñ hugo.in h̊ officõ maſculo quideʒ ꝗ ſuꝑioꝛ erat.datũ eſt qʒ ꝓpagãdũ fu⸗ iſſet de ſuo ſemĩe:femiĩe aũt ↄciꝑe ⁊ parẽ.vt in eadẽ ſili tudine demonſtraꝛet᷑ qm̃ in illa inuiſibili ſocietate aĩa rõnalis nullatenꝰ fructificare poſſet:niſi priꝰ ſemẽ vir tutis a deo ociꝑet.Ad h̊ faciũt rõnes que ſupᷣ in oppo⸗ nẽdo adducte ſunt.q¶ Ad primo obiectũu in otrariũ di⸗ cendũ. ꝙ bonitati ſiue vᷣtuti nature atteſtat᷑ qð ñ facit ꝑ plura ⁊c̃.hoc verũ eſt.qñ ita bñ ⁊ ita ↄueniẽter facit breui oꝑatõne ſicut fieꝛet ꝓlixioꝛe.⁊ vno oꝑatoꝛe ſicut pluribo. ̊ nõ eſt ita in ꝓpoſito.meliꝰ.n.⁊ ↄueniẽtiꝰ ꝓ⸗ ducit᷑ ꝓles ex mare ⁊ femia.qᷓ fieret ſi ex maꝛe ſolũmõ ꝓduceret᷑.ſicut ex pᷣdictis pʒ.Si aũt quereret᷑.q̃re deꝰ nõ fecit virũ talis ptãtis 2 vᷣtutis.vt ſine adiutoꝛio fe⸗ mine poſſet genus hũanũ ꝓpagare: dici poſſet ꝙ deus ſapiẽtiſſime ↄdidit res.⁊ vnicuiq; dedit naturã que ſi⸗ biopetebat.vt.n.dicit᷑ geñ.ix.ad lit. potẽtia dei nõ eſt temeraria ſapiẽtie ᷣtute om̃ipotẽs.Et Hugo.ſingulis ꝓuidʒ vt habeat vnũqͥdqʒ quod ſibi debet᷑ ⁊ ↄueĩt.ia tura aũt creata de ſua rõne qua creata ẽ indigẽs ẽ.vnð alieno indiget auxilio.hõ rõne qua ẽ creatura.natu⸗ rã hbʒ in indigẽtia ↄſtitutã. ñ hugo.hõ natura egens erat alieni auxilij. quo vel ſaluaret qð mutabile acce⸗ perat.vel augeret qð nõ ↄſummatũ habebat.diuina 8 ſapiẽtia optime ꝓuidens hoĩs indigẽtie.ꝓuidit nõ ſo⸗ lũ de adiutoꝛio quo ſaluaꝛet qð mutabile accepit.⁊ bo nũ quod ad coꝛpis mutabilis ſalutẽ expectat:ed qͥ au⸗ geret quod nõ ↄſummatũ habebat.i.bonuʒ quo aptus erat ad dĩnã ꝑticipatõʒ in głia.ꝗpter h̊ dens in ꝓuidẽ do primo homi indigenti adiutoꝛio ad ꝓlis ꝓcreatõʒ ꝓuidit illi mõ optimo.vt quo illi innoteſceꝛent diuina ſacramẽta.⁊ humiliaret᷑ ⁊ ad amoꝛẽ dei ⁊ pꝛoximi ac⸗ cenderet᷑.vt ptʒ in aſſignatõne cauſaꝝ quare data fuit primo viro mulier in adiutoꝛiũ.pretea nõ decuit hũa⸗ nam dignitatẽ in tali oꝑe.ſ. ꝓpagatõis huane.ↄfuſiõʒ agentis 2 patiẽtis ſuſtinere.Ex his pʒ.ꝙ meliꝰ ⁊ decẽ⸗ tius factũ fuit cum homie qui erat principiũ generati onis hũane.qñ datũ fuit illi adiutoꝛiũ ſimile ſibi:qᷓ ſi eẽt ſibi datũ in ↄditõe quẽadmodũ quoꝛũdaʒ irratõna liũ ſine tali adiutoꝛio poſſet ꝓleʒ ꝓducere.⸗! Ad alið dðm.qꝙ modus ꝓcreandh ꝓleʒ ꝑↄmixtionẽ ſimiliũ in ſpecie.dũmodo vna ꝑſona ↄmiſcentiũ oꝛigineʒ bhabuit ex altera.nõ diminuit rõnẽ mutue dilectiõis in prole. qa ⁊ in h mõ ꝓpagatõis ſicut ĩ alio omẽs ſunt ab vno. iſte modus eſt ꝓpagatõni vtilioꝛ.rõne qua in cõmi⸗ xtione hac diuina ꝑcipiũt ſacẽ̃a.⁊ ↄueniẽtioꝛi rõe qua ↄfuſio naturaꝝ ñ admittit᷑.¶ Ad aliud doðm. ꝙ diuĩa ſapia ſiue ꝓuidẽtia qᷓ eſt lex eterna. ñ ẽ euẽtibo tꝑalibo regulanda.qð fieret ſi faciẽda nõ faceret neq; oꝛdinan da oꝛdinaret.niſi m ꝓuẽtus ↄſequẽtes reꝝ ↄditõʒ. ſic enĩ diuina volũtas ñ bʒ cauſazʒ ſed ipᷣa ẽ cauſa ſimpłr 7 ſe.neq; iuſte vult qð ad quod illud futuꝝ eſt iuſtuʒ ſed ecõuerſo.Vñ hugo.prima rerũ oĩm cauſa volũtas eſt cauſatoꝛis.quã nulla pᷣcedẽs cã mouit.qꝛ eterna eſt neq; ſubſequẽs aliq̃ ofirmat:qm̃ ex ſemetipſa mſta eſt. neq;.n.idcirco iuſte voluit qð futuꝝ iuſtuʒ fuit.qꝛ ipſe voluit.ſiłr nec ipſa diſpoſitio vel ꝓuidẽtia recta ẽ ſiue oꝛdiata.qꝛ aliqð futuꝝ ẽ oꝛdiatũ ⁊ rectũ: vᷣ qͥ bona ſũt 7 bñ facta.ſᷣm ipᷣaʒ ſunt talia:⁊ q̃ mala ſᷣm ipᷣazʒ oꝛdia⸗ ta.Vñ hugo.ſm hãc vniuerſalẽ ꝓuidẽtiaʒ cũctoꝝ.nõ ſolũ ſuis q bona fecit ſ̊ alienis qͥʒ q̃ mala ipſe nõ fecit ß ꝑmiſit:qð debitũ ẽ diſpẽſat.vt nihil in regno ſuo iu⸗ ſtã oꝛdiatõʒ euadat.qð & ſumma ſapia ↄueniẽt vtilit diſpoſuit.ſ.mulierẽ dari viro ĩ adiutoꝛiũ.ñ debuit ꝓpt malũ occaſionalr ſequẽs ñ fieri.ſᷣ malũ ſi fieret ↄueni⸗ ent oꝛdinari.vñ hugo.bonã diſpoſitõʒ inſuꝑ hñt.⁊ vt ſint qꝛ bona ſunt.⁊ vt ſic ſint qꝛ oꝛdiata ſũt.Aldala ðo ex diſpoſitõe ſuꝑna ñ hñt ꝙ ſunt.qꝛ mala ſunt:⁊ tamẽ hñt ꝙ ſic ſunt.qꝛ oꝛdiata ſunt.dꝰ.n.malũ ñ facit.ᷣ cũ factũ eſt. inoꝛdinatũ eẽ nõ ꝑmittit:qꝛ maloꝝ actoꝛ non eſt ſ̊ oꝛdiatoꝛ.Multa.n.ſunt bona que elicit diuia ſa⸗ pientia ex malis.vt ſupᷣ tactũ eſt. ꝓpter que ↄueniẽter NMeq; deus vllũ nõ dico angeloꝝ ᷣ vel hoim crearet. queʒ malũ futuꝝ eſſe preſciuiſſet:niſi parit᷑ noſceret ꝗ⸗ bus eos bonoꝝ vſibo ↄmodaꝛet.i Ad alið dõm.ꝙ ad⸗ iutoꝛiũ illud dicto viro nõ impediebat aſſurrectõʒz eiꝰ ad ſuꝑna.qꝛ nondũ monebat᷑ aliqua affectõne amoꝛis libidinoſi.ꝗa adhbuc habebat iuſticiã naturaleʒz cuʒ in⸗ tegritate nature.ſ̊ potius ꝓmouebat. vt pʒ oſideratis rõnibo ſupradictis.ſ.quare datum fuit illi adiutoꝛinʒ tale.amoꝛ.n. naturalis ꝓximi in ſiatu innocẽtie.ñ im⸗ pediebat erectioneʒ affectus ꝑ amoꝛez in deũ.quod pʒ qa regulabat᷑ iuſticia naturali.¶¶ Ad aliud quod obiij⸗ cit᷑ de aĩalibus ꝓmiſcui ſexus.dðᷣm ꝙ ad ꝓcreationeʒ fetus talium aĩaliũ eſt vnum gerens viceʒ maris.⁊ a⸗ liud viceʒ femine.veruntñ viciſſim h faciũt.vterq; enĩ vtriuſq; vtit᷑ offcio.quod.n.vno tꝑe viceʒ gerit maris alio vicez gerit femine.vñ in talibo nõ eſt ꝓcreatio fe⸗ tus ex vno.nec modus iſte ꝓcreationis ꝑfectus eſt.ſed imꝑfectus.⁊ in nata nobili abuſio eſſet.nõ vſus.⸗ Ad aliud quod primo obijcit᷑ de triplici genere animaliuzʒ que nõ ꝓducũt᷑ in eſſe ꝑ ↄmixtioneʒ maris ⁊ femine ĩ ſuo genere. dðm ꝙ hoc eſt natuꝛe defectus in illis ⁊ im ꝑfectionis. vt.n.dicit phᷣs.tũc eſi vnũquodq; ꝑfectum cum poteſt attingere ꝗprie virtuti.tũc auteʒ dicit᷑ res attingere uᷣtuti ꝓprie ſicut ibideʒ patet.qñ põt facẽ q̃le ipm eſt. iſte igit᷑ modus ꝓductõnis nature atteſtat᷑ im pꝑfectioni.quare homĩ nõ ↄueniebat.Nec dicit Haſi · vulturẽ ꝓduci in eſſe ſine ſemĩe ↄſimił᷑ in ſpecie: ſed po tius ꝙ dicit relatio eſt quedã ſᷣm aſſeꝛtionẽ alioꝝ.que virtus collata hmõi auibo⁊ alijs aĩ alibo eſt a cõditoꝛe eoxꝝ.meã latet inſipientiaʒ.⁊ modũ ꝓpagatõis in illis ignoꝛo.ſ̊ ꝙ generatõe vniuoca aliqð hmõi ſine ſeĩe vł aliqͥ ſemis vtutẽ hñ̃te ñ ꝓducat᷑ in eẽ vehemẽt opinoꝛ. 4Al Ad aliud dicendũ.ꝙ quedaʒ eſt actio que impoꝛtat ¶ Lueſtio viciũ.ſicut inoꝛdinatio vel ex ꝑte ſupꝑfluitatis vel indi⸗ gentie. vt ĩ mõſtris.a iſta nõ fuit ĩ prima oditiõe.Alia eſt actio que magis reſpicit ꝓprietatẽ aut vitatẽ ex ꝑte finis.⁊ ſic poſſet dici mulier occaſionata.i:occalioc vi ri facta quodãmodo. ̊ ̊ vltimo mõ ñ loquit᷑ phᷣs.nec verbũ eius veritatẽ hʒ q tũ ad ſtatũ prime oditõis:na⸗ tura.n.muliebris eque ꝑtinet ad veritatẽ hũane nate ſicut natura virilis.ſic ꝓbat Julianꝰ toletanꝰ in li.ꝗ dicit᷑ ꝓnoſtica futuri ſeculi li.iij.c.xxiij.⁊ introduc v⸗ bũ aug. dicẽtis. Mõ eſt viciũ ſexus femineꝰ ſ̊ nata.coꝛ poꝛibo. n. illis in futuro vicia detrabet᷑ a natura ſalua bit᷑.quod nullo mõ eẽt niſi drñtia ſexus ꝑtinẽt ad na⸗ turã. 4¶ Ad aliud qð Maʒãzenꝰ dicit. põt diei ꝙ młier cõdita fuit vt eẽt viro in officiũ.habito reſpectu ad ſta⸗ tũ innocẽtie.⁊ vt eẽt illi in remediũ habito reſpectu ad ſtatũ lapſus.⁊ hec vident᷑ inſinuare vᷣba eiꝰ.in ꝗbo dr. ꝙ id quod futuꝝ erat inſpexit.tribuit imagini differẽ⸗ tiã maris 2 femie que iaʒ ñi ad diuinã foꝛmã principa⸗ lemq; reſpiceret.̊ irrõnali nature ꝓpinquare videret᷑. In ſtatu.n. lapſus irrõnali nature videbãt᷑ apropinꝗjᷓ re.qꝛ tũc inſurgebũt in eis motus brutales ⁊ inoꝛdia⸗ ti.nec poterat adinnicez carnalit᷑ ↄmiſceri ſine libidie 2 voluptate inoꝛdinata. in qua factꝰ ẽ hõ totꝰ earo ad modũ bruti. Si aũt ſtetiſſent in innocetia in q conditi eꝛãt.nõ eẽt ſic.vñ Hugo.añ pct᷑in inſtitutũ fuit coniu⸗ giũ ⁊ ↄiugij officiũ vtrũq; ad ſacramẽtũ.vt ↄiungiũ ⁊ q/ daʒ ſanctificaret᷑ pura mẽtis dilectõne:officiũ qͥʒ cõiu gij impleret᷑ ſine carnis pollutõe. nũc vo qꝛ ꝑ petm ho minis caꝛo hũana coꝛꝛupta eſt.iaʒ poſt peccatũ camis ↄmixtio ſine carnali ↄcupiſcẽtia fieri ñ põt. Sʒ ga vi⸗ t᷑ eſſe grecoꝝ opinio.ſ.greg.naʒan.⁊ ꝗJo.dam̃. ꝙ nõ fuiſſet ↄdita mulier.niſi dñs pᷣuidiſſʒ lapſuʒ bumanũ. dicit.n.dama.Sciẽs pᷣcognitoꝛ deus.ꝙ in tranſgreſſi⸗ onẽ fieret ⁊ ſub coꝛuptõe caderet.fecit ex ipſo feminaʒ auxiliatricẽ ſibi ſᷣm ipᷣm. auxiliatricẽ aũt ad eã que pꝓ geneſim. i. p generatõz poſt tranſgreſſionẽ generis ex ſucceſſione oↄſiſtentis. Propt h̊ aliter rñdendũ.Si.n. dictu na ʒan.cũ pᷣciſione intelligit᷑. ⁊ cauſam impoꝛtat ſub h̊ ſenſu.ſi non peccaſſet primus parẽs. vel nõ eſſet peccaturꝰ.nõ ſequeret᷑ mulieris foꝛmatio.vt q̃ſi pecca⸗ tũ preſcitũ futurũ eẽ.cauſa ſueꝛit foꝛmatõis coꝛꝑis mu lieris.h̊ nullo mõ eſt ↄcedẽdũ.̊ ẽ ↄtra catholicos ⁊ la tinos expoſitoꝛes.⁊ maxĩe ↄtꝛa aug.xiij.li.de ci.dei.c. xxj. dicẽteʒ. Illa bndictio nuptiaꝝ vt ↄiugata cꝛeſceꝛẽt ⁊ multiplicarent᷑ ⁊ replerẽt terra.q;uis ⁊ in delinquen tibo ꝑmanſerit:tñ anꝙ deliquerint.data ẽ vt cognoſce⸗ ret᷑ ꝑ ꝓcreatõʒ filioꝝ.ad gloꝛiã cõnubij.nõ ad penã ꝑ⸗ tinere peccati.⁊ ſic pʒ ꝙ neqʒ ↄiugiñ nec filoꝝ ꝓcrea⸗ tio ex viro ⁊ muliere reſpicit tm̃ primã culpaʒ. Alit᷑ ̊ intelligendũ eſt verbũ naʒan.⁊ dam̃. Ad quod nõ.pri mus homo cõditus erat vt ꝑticiparet diuinũ eẽ. vnde intentio nature in illo fuit ꝑpetuatio eſſe talis.i.eẽ rei rõnalis.nõ aũᷣt in h̊ ſlabat intentio ↄditoꝛis.ſ̊ intende bat vt ex eo fieret hůana ꝓpagatio.⁊ multiplicatio nu meri electoꝝ beatificandoꝝ in ꝑticipatõe dei in gloꝛia ſiue deiſoꝛmitatis.iaʒan. ⁊ dam̃.referẽtes ↄſidera⸗ tionẽ ad primũ finẽ.ſ.finẽ intentũ a natura.qꝛ primus bomo cõditus fuit immoꝛtalis ſi nõ peccaſſet. vñ pote rat aſſequi fineʒ ill.ſ.ppetuitatem eſſe ſine ↄmixtione ſiue oiuctõne cũ mulieꝛe.ponũt ꝙ nõ opoꝛtuit ſibi dan adiutoꝛiũ mulieris niſi fuiſſet caſus in culpaʒ. vñ ñ eſt doðm. ꝙ ipſi crederẽt mulierẽ nõ debere dari vio ĩ ad⸗ iutoꝛiũ niſi peccaſſet:ſ̊ ꝙ nõ opoꝛtuit ꝓpt primũ finẽ. Si aũt ñ peccaſſet. debuit ſibi dari in adiutoꝛiũ ad p⸗ creatõʒ ſiue multiplicatõʒ nũeri electoꝝ.vñ ſi queret. vtꝝ naʒan. ⁊ dam̃.ponebãt mulierẽ nõ debere foꝛmari ſiue creari in adiutoꝛiũ viri.niſi cauſa vel occaſiõe pec cati.põt dici ꝙ nõ.ſ̊ ꝙ ponebãat ñ opoꝛtere illa dare vi ri in adiutoꝛiu ꝓpter eſſe ſui ppetuatoeʒ miſi peccaſſet. opoꝛtuit tñ ꝓpter multiplicatõʒ electoꝝ numeri.Inde %7 *% lxxxvuj. dicẽtes ꝗᷓ drꝰ puides trãſgreſſionẽ futurã ſiẽ mulirem ⁊c̃.ñ dic nõ totã cãʒ ↄditois eiꝰ.neq; pᷣciſam vt dictũ ẽ. n ſecunduũ Equit᷑ de materiali pꝛincipio ipᷣius eue. Muerit᷑ ů̊. quod fuit materiale pricipiũ illius. vtꝝ coſta vel mebrũ aliud?: Oe co ſta videt. Heñn.ij. Ediſicauit dñs coſtaʒ quã tlerat de adaʒ in mulierẽ.¶ Itez mulier foꝛmata fuit vt eẽt viro in obſequiũ ſociale ſiue paritatis. Hoc ſignat᷑ geñ.iij. vbi dicit᷑.mulier quã dediſti mihi in ſo⸗ ciaʒ 2c. & debuit fieri ex illo mẽbro quo mexie paritas MMU ſß tale mẽbrũ eſt coſta. ̊ zc. e al Tontra omis lapiens opatoꝛ. etſi ꝓducit rẽ aliquã iquo mateꝛial pꝛincipio:illud pᷣelegit qð magis ẽ pabile ad illius foꝛme ſuſceptõʒ. ſ̊ humoꝛ ſemialis qð erat in coꝛpꝑe viri.habilioꝛ erat ad ſuſceptõʒ foꝛme no⸗ ui coꝛpis ꝙ; coſta. 7c. 4 Iez mulier foꝛmata ẽ de coꝛ poꝛe viri.vt ſicut illoꝝ magna fuit vnio ey ꝑte coꝛporũ lic eſſet magis ex ꝑte aĩoꝛũ que eſt vnio dilectõig. vt.ſ. ille diligeret eꝗ tanꝙ; pteʒ corpoꝛis ſui.ꝛ illa illũ tqqᷓ ſui principiũ.ꝗ̊ debuit foꝛmaꝛi illo modo de illo q ma⸗ gis ipſi ↄingerent᷑. pᷣmo carne ⁊ ↄſequẽter aĩo: ſed ſi ð omibo mebris eius eẽt foꝛmata.magis eẽt illi colliga⸗ ta vnione coꝛꝑis ⁊c.il Iteʒ ſi hec foꝛmatio ſiebat ſic yt maioꝛ inter eos eſſet colligatio amoꝛis. debebat ita fi⸗ eri vt nullũ poſſet oꝛiri diſpendiuʒ ipſi viro ex hac for⸗ matone. nõ debebat fieri ex aliquo mẽbro integro cꝰ ſubtractone paſſus fuiſſet diſpendiũ vel incurrilſet in⸗ ſirmitatẽ. Sed dicit glo.aug.ſuꝑ illud gen.ij. Adã nõ inueniebat᷑ adiutoꝛiũ. MNulier facta eſt d latere viri. que ꝑ ipſimn firma facta ẽ.quia ex oſſe eius.ille propt ipſam infirmus.qꝛ nõ coſta ſed caro ſupleta.̊ nõ de⸗ buit illa foꝛmatio ex aliquo vno mẽbro fieri.cuiꝰ carẽ tia vel ſubtractõne damnificaꝛet᷑ ipſe vir:ſᷣ ex młtis vł omibo ꝑ ſubtractõʒ alicuiꝰ ptis q̃i inſenſibilis.ita ꝙ ĩ nullo paſſus eẽt diſpendiũ ſenſibile. ¶ Itez mulier cõ⸗ dita fuit vt eẽt viro ĩ ſociã. vtʒ gen.iij. debuit ex illis mẽebris foꝛmari in quibo maxima monſtraꝛet᷑ eqlitas. Sed magis eet mõſtrata eorũ equalitas. ſi de olbo eẽt ſumpta:̊ 1c.· ¶ Itez multiplex reꝑit foꝛmatõnis mo⸗ dus in genere huano.ſ:quadruplex.ſic mõſtrat augꝰ. vrſuß taeri d Hin duolies allor min oorp' ſoumatuin fuit in quadaʒ integritate 2 pfectõne reſpectu materia lis principij. AA coꝛpꝰ ade ex oib elemetis. coꝛp' filij i ex buᷣoꝛe ſemiario nis.ex ꝗbo oꝑatõe ſpuᷣſſancti eꝛat collecti puꝛiſſimi ſan guines ex ꝗbo erat coꝛpꝰ eiꝰ.pari rõne coꝛpꝰ mulieꝛis cebuit foꝛmari de viro. ita vt aliqd baberet de ſinglis mẽbris viri.¶ Iteʒ videt᷑ ꝙ coꝛpꝰ mulieꝛis fſoꝛmatum ſit de coꝛꝑe viri.dic.n. Iſido.Adã ⁊ eua ↄditi ſił.̊ neu ter ex neutro ſoꝛmatꝰ.4¶. Stẽ ſi ſcta fuit ex coſta.vtꝝ ex oſſe tm.aut ex oſſe cũ carne.(¶ Iteʒ ſi facta fuit ex coſta viri.q̃re ñ ſuppleuit deꝰ aliã coſtã ꝓ illa ̊ carnẽ.vt ſic ĩ nullo damniſicaret ex foꝛmatiõe mulieris. ¶ Rndeo. dom ꝙ ſi ĩ pᷣcedẽtibo hitũ ẽ. multis de cauſis młier de buit foꝛmari de viro.qꝛ oẽs hoĩes debuer̃t eẽ er vno cõ gruitate młtiplici exigete. nec tñ coꝛpꝰ mulieris decẽs fuit foꝛmari ex viro.hetiã ex coſta.⁊ pᷣt multiplex rõ hꝰ ↄgruitatis aſſigri. Pria attẽdit᷑ Fm exigẽtiã idẽptita⸗ tis viri. Scðda m exigẽtia ſigniſicatõis ſiue pᷣfiguꝛati⸗ onis.Tercia attẽdit᷑ m officiũ paritatis.Quarta rõ Pm exigẽtiã ſocialis dilectois. ¶ PDria rõ ſiue exigeẽtia pʒ ſic.ſi aliqð mẽbꝝ debuit detrahi ad foꝛmãdũ mulie rẽ.illð potiſſime fuit ydoneũ ĩ cuiꝰ ſubtractõe mutila⸗ tio ñ pᷣberet defoꝛmitatẽ.nec ablatio damnificatiõeʒ.H aũt fuit coſia int oĩa mẽbra oꝛgaĩca. detractio.n.coſte null attulit defoꝛmitatẽ.qꝛ coſta fuit de mẽbris occul⸗ t. S.nec aliqð attulit dãnũ.dic.n. Caſſi.coſte.xxiiij. ra⸗ dijs ꝓ viſcerũ defenſiõe flectũt᷑.ne teneritudo illa inter⸗ noꝝ impoꝛtuna iniuria facilime lederet᷑. ⁊ cõſtat q; ita efficax repit᷑ iſta cauſa in vno latere ſicut ĩ alio.4¶ Alia fuit ↄgruẽtia pfiguratõis ſiue ſignificatõis.modꝰ enizʒ foꝛmadi mulierẽ fuit oꝛdinatus ad inſtructõʒ noſtrã. NQaʒ ſicut debuerat mulier fieri vt ſua ↄiũctõe cuʒ viꝛo ſignificaret ↄiũctõneʒ xp̃ᷣi cũ eccia.ſic ⁊ foꝛmari.vt ſua foꝛmatõe ſignaret᷑ foꝛmatio eccie de xpᷣo.vñ.v.ad eph. erũt duo in carne vna.ſacrjm q̊B magnũ ĩ xpo ⁊ eccia. BGlo.aug.doꝛmit adam vt fiat eua:moꝛit xpᷣus vt fiat eccia.doꝛmiente adã fit eua de latere: moꝛtuo xpo lan⸗ cea ꝑcutit᷑ latus.vt ꝓfluãt ſacramenta ꝗbofoꝛmat᷑ ec⸗ cleſia. Et ro.v.qꝗ eſt ſoꝛma futuꝛi.ibi glo.Criſo.ſic ille eſt pr̃ oim m carnẽ. ſic xp̃s pr eſt oĩm m fideʒ. ſicut ex latere illiꝰ doꝛmiẽtis aſſumpta eſt coſta vnde foꝛma ta eſt eua:ſic ex illius latere ꝓfluxerũt ſ acr̃a.ſ.aq̃ ablu tõnis ⁊ ſanguis redẽptõis.ꝑ que ſaluat᷑ eccia.4 Ter⸗ cia rõ fuit officiũ paritatis in ꝓcreatõe ꝓlis. officiuʒ aũt illud mediũ tenet inter illos ꝗ vacaãt hmõi oꝑi.ꝗa ̊ h officiũ.ſ.generatõis eſt officin paritatis ⁊ equali⸗ tatis:inulieꝛ que foꝛmata fuit ad h̊ officiũ exequenduʒ &æ loco paritatis debuit foꝛmari.ſ.de latere ſiue de co⸗ ſta.G̊ᷣ eſt æ loco qui mediũ tenet inter ſupᷣmũ in coꝛꝑe 7 infimũ. de paritate maris femĩe in hoc opere ba⸗ bet᷑.j.coꝛint᷑.vij. Similiter ⁊ dir ptãteʒ ſui coꝛꝑis ñ bʒ H̊ mulier.ibi glo.in hoc paꝛes ſunt vir ⁊ mu lier. ⁊ ĩ eo⸗ xzʒ. ſitr ⁊ vxoꝛ viro.ibi glo.inuicẽ ſibi ſubiecti. In hac cauſa dicit.vt vna ſit eoꝝ volũtas in lege nature.i.ĩ P⸗ lis ꝓcreatõne ſiue ↄmixtõne in oꝑe carnis.quod ſieri cebuit m legeʒ nature. Quarta aũt rõ ẽ ↄiũctõ ſiue vnio dilectõis.vnde hugo.⁊ ideʒ habet᷑ a mgro.ij.ſen. facta eſt de latere viri vt oñderet qꝛ in ↄſoꝛtiũ creabat᷑ dilectõis.de vtroq;.ſ.officio paꝛitatis ⁊ ↄſoꝛtio dilecti onis põt intelligi illud quod dicit aug.ĩ li. de bono cõ iugali in principio. diciten.qm̃ vnuſgſqz hõ hũani ge⸗ neris ꝑs ẽ.⁊ ſociale quideʒ eſt hũana natuꝛa.magnũqʒ pʒ ⁊ naturale bonũ.vim qͥʒ amicitie: ob h̊ ex vno dens voluit oẽs hoĩes odere.vt in ſua ſocietate.nõ ſola ſimi litudine generis. Setiã cognatõis vinculo tenerẽt᷑. pri⸗ . ma itaqʒ; naturalis hũane ſocietatis copula vir vxroꝛ eſt.quos nec ipſos ſinglos ↄdidit deꝰ tanq; alienigẽas ↄiũxit:ſᷣ alte ꝝ crea uit ex altero. ſignãs etiã vim ↄiun⸗ ctõnis in latere. vnde ⁊ illa detracta foꝛmata ẽ. lateri⸗ bus.n.ſibi iungũt᷑ ꝗ parit ambulãt.⁊ parit᷑ quo am⸗ bulent i nuene eſt. ſ. ꝙ ad inſinuatõʒ paritatis int virũ ⁊ mulierẽ.fa⸗ cta fuit mulier de latere viri.ꝑ G̊ quod dicit᷑.j.coꝛĩt.xj. caput mulieris vir. Ibi dicit glo.ꝙ ex eiꝰ coſta dxi viꝛ⸗ tute foꝛmata eſt.⁊ ideo debet ſubijci vꝛo de q̊ facta eſt. 7. v.ad ephe. Elir caput eſt mulieris. Glo.ibi rectoꝛ ⁊ auctoꝛ. a quo mulier ſumpſit initiũ.¶ Ad h̊ p̃t dici. ꝙ mulier fuit indicta duplici ſubiectõni ſcʒ reuerẽtie:⁊ ⁊ hoc qᷓtum ad ſtatũ innocẽtie.2 qᷓtum ad ſtatũ culpe. ⁊ hoc inſinuatũ fuit in foꝛmatõne mulieris de pte viri lIʒ.n. mulier ↄdita eſſet vt aliquo mõ par eẽt viꝛo.tamẽ penes virũ reſidebat auẽtas regimĩs reſpectu młieris ſicut viri eſt regere ꝑtes coꝛꝑis ſui.⁊ H̊ inſinuat᷑ ĩ glo. quadaʒ aug.miſtica ſuꝑ illud Geñ.ij. Jacta ẽ mulier ĩ adiutoꝛiũ viri.que glo.ſumit᷑.ij.li.ð manicheũ.a ĩ ea⸗ dez dicit᷑.vocauit adaʒ vxoꝛeʒ ſuam tanq; potioꝛ inferi ꝛem ⁊ dixit. H̊ nũc os ex oſſib meis ⁊c̃.⁊ ſubiectõi ſer uitutis. 2 H ꝙᷓtum ad ſtatu culpe.⁊ Gᷓ ſignatũ eſt Geñ. iij. vbi dicit᷑ſub viri ptãte eris. De hac ſubiectõe.v.ad ephe. mulieres viris ſuis ſubdite ſint ſicut dño. Glo. ibiæʒ. in ea ſimplicitate qua dño ſubdite ſunt.ſic ſara ſubdita erat viro ꝗ dñm vocabat abrabã jj· pe.iij. hec aũt ſubiectio ſiue ſeruitus debet intelligi vt mihi vide tur de ſubiectõne obediẽtie. In qbo aũt tenet᷑ vxoꝛ eſſe ſubdita viro ſiue obedire bʒ queſtionẽ. ⁊ ad minus vt eſtimo in his q̃ ad bonũ ſpectat matrimonij.in foꝛna⸗ tõne aũt mulieris de ꝑte viri que ſitũ hʒ in medio cor⸗ Si aũt obijceret᷑ ↄtra G̊ quod dictã poꝛis.inſinuatur illam habere aliquaʒ paritatẽ cuʒ vi⸗ ro.vt qtuʒ ad ea que dicta ſunt. Ende bec bñ compoſ⸗ ſibilia ſunt muliereʒ ↄditam fuiſſe vt ſubeſſet illi q;tuʒ ad aliqua.⁊ hoc ſignatum eſt ex hoc.ꝙ ex ꝑte aliq illiꝰ foꝛmata eſt.⁊ maxime ex hoc ꝙ ey ꝑte inferioꝛi non ſu⸗ prema.⁊ vt eſſet par qtum ad aliqua. ⁊ G̊ ſignificatuʒ eſt ꝑ hoc ꝙ fuit foꝛmata ex ꝑte que locum ſiue ſituʒ ha⸗ bet in medio illius ſcilʒ de coſta.¶. Ad primũ obiectũ in contrarium dõm. ꝙ omiĩa ſunt apud omnipotenteʒ eiuſ dʒ facilitatis. eadem.n.facilitate ꝓducit aliꝗd in eſſe ex principio materiali habili ad foꝛmaʒ rei pꝛodu cende in eſſe.⁊ ex non habili.ex nihilo ex aliquo. ꝓ⸗ pter quod in ꝓductione rei in eſſe ex principio materi ali eius omnipotẽtia. non eſt attendẽdus oꝛdo habilita tis ſiue diſpoſitõnis ad foꝛmaʒ inducendaz: ſed poti⸗ exigentia congruẽtie vel ptilitatis.ꝗ Ad aliud dom. ꝙ non fuit foꝛmata de latere ꝓpter vnioneʒ dilectõnis vt ꝓpter totam cauſam ſiue preciſam: ſed ꝓpter alia iam dicta. ⁊ etiaʒ ꝓpter alia que tangit magr.·ij. ſentẽ. 2 Hugoli.de ſacramẽtis dicẽs. facta eſt de latere viri vt oſtenderet᷑ quia in ↄſoꝛtium cauſabat᷑ dilectiõis: ne foꝛte ſi fuiſſet facta de capite pꝛeferenda videretur vꝛo ad dominatõneʒ:aut ſi de pedibo ſubijcienda ad ſeꝛuitu tem.quia igit᷑ viro nec dña nec ancilla putabat᷑ ſed ſo⸗ cia:nec de capite nec de pedibus bᷣ de latere fueꝛat pꝛo⸗ ducenda.vt iuxta ſe ponendũ cognoſceret: quam de ſe ſumptam didiciſſet. Ad aliud dom.ꝙ in nullo dam⸗ mſꝗicatus eſt primus homo ex foꝛmatone illa.Ad glo. ſupᷣdictam que eſt ꝙ ille pter illã infirmus.qꝛ ñ coſta ſͦ carne eſt ſupleta. Dicendũ ꝗ; glo. illa intelligit ð fu tura infirmitate ſub h̊ ſenſu. ꝓpt ipſaʒ ſiue ꝑ ipam in⸗ firmãdus erat.vñ verbo illo exprimi?᷑ cauſa infirmi⸗ tatis tũc ha bita ſub h̊ ſenſu. ꝓpt ipſam infirmꝰ.i.hũit cauſam infirmitatis. Affectio q̊ amoꝛis qua monebat᷑ erga eã.lʒ nõ eẽt inoꝛdinata tũc: cauſa tũ fuit illi infir mitatis ſubſecute. qꝛ.n.noluit ↄtriſtari ſuas delicias. vt dicit aug.ↄſenſit illi in actũ ꝓhibitũ.vñ peccauit 2 infirmꝰ effectus ẽ. nõ & intelligit᷑ illa glo. de infirmita te aliq carnali quã incurrit ex ſubtratone coſte.¶ Si obijcit ↄtra h.qꝛ ex ipſa glo.videt᷑ꝙ intelligit᷑ de infiꝛ mitate coꝛꝑali.qꝛ in glo.ſubdit᷑qꝛ nõ coſta ſᷣ caro ſi up⸗ pleta eſt. dom ꝙ; G̊ dicit᷑ ſignificatiue ñ cauſatiue.i.ſup pletio carnis nõ coſte.ſignũ fuit infirmatõis nõ confir matõnis ſiue vᷣtutis.de h̊ infra habebit᷑ foꝛtaſſe.¶ Ad illud quod ſequit᷑ patet rõ. q; vt dictũ eſt. ſocialis cõiũ ctio nõ fuit ſolũ cauſa foꝛmatõis mulieris ex coſta.ſed alie rõnes pᷣtacte h.x illa que tacta ẽ ab hugo.⁊ magẽo ſen.¶ Ad aliud quod ſequit᷑ dm. ꝙ alia fuit rõ ↄpoſi tõnis mulieris ex viro.⁊ ↄpoſitiõis ade ex elemẽtis. ? coꝛꝑis xp̃i ex virgine.Sic.n.pʒ ex dictis multiplex eſt rõ quare ↄgruebat ꝙ fieret ex ꝑte coꝛꝑis.⁊ ex ꝑte tali cuius conſimilẽ nõ eſt aſſignare de foꝛmatione corpis primi hominis æ limo.in quo erant elementa quatu⸗- oꝛ.⁊ coꝛpoꝛis chriſti de ſanguinibo coꝛpoꝛis beate vir ginis.¶ Ad aliud quod ſequi dᷣm. ꝙ verbuʒ Yſido. cebet intelligi ſicut illð verbũ Job. xl. Ecce vehemoth quẽ feci tecũ.vbi q; dico tecuʒ nõ eſt nõ ſimultatis ĩ tẽ⸗ poꝛe.ſed ſimilitudinis in rõne.vnde ſenſus eſt.quẽ fe⸗ ci tecum. i.tibi ſimileʒ in rõne. Vñ greg.in moꝛal. Si reꝝ cauſas ĩ ſubtili diſcuſſiõe pulſamꝰ.ſił factũ ange⸗ lũ hoĩemq; cognoſcimꝰ.ſimul videxlʒ nõ vnitate tempo ris:h̊ cognitõne rõnis. ſił ꝑ acceptã imaginem ſa pie. ⁊ nõ ſił ꝑ ↄiũctaʒ ſubazʒ foꝛme.vt dũ hõ eũ qui in roòne ſecũ factus eſt perijſſe ↄſiderat.vicinũ ſibi caſum ſupeꝛ⸗ bie ex ipſa ꝓpinqua ſui perditõne pertimeſ cat. ecceno tat dyabolum ꝓpinquum homĩs ꝓpter ratõnabilita⸗ tis ſimilitudineʒ. ⁊ hoc eſt quod dicit ſimul ĩ ↄgnitiõe ratõnis. Similit dm in ꝓpoſito.ꝙ eua ⁊ adã dicun ſimul ↄditi.nõ vnitate tpis: ̊ ↄgnitõe rõnis. lel alit põt dici.ꝙ dicũt᷑ ſil ↄditi.ſ.in quadã ſimultate oꝛdinis 1⸗ inz lio ſun tin cii tez Uin dd ⸗ eri tn nec ipſuʒ hoĩeʒ de terre puluere. Mueſtio ad ideʒ. Sic.n.vir oꝛdinatꝰ ẽ ad ſummũ bonũ vt ptici⸗ pet ſummũ bonũ in quadã cifoꝛmitate:ſitr ⁊ mulieꝛ. 2 videt᷑ Mið. velle determinãs qo ſil ↄditi ſunt. di⸗ cẽs ꝙ ſił ſunt cõditi rõnis oꝛdine.nõ tꝑis vnitate.⁊ dx oꝛdo rõnis q res rõnalis ad ſummũ bonũ oꝛdiat᷑. vt ſimul vicũt᷑ cõditi rõnibo ſemĩalibo.ſᷣm ꝙ dicit aug · il⸗ la fuiſſe cauſata ſimul cũ alijs creaturis. Juxta illð. ꝗ viuit ineternũ creauit oĩa ſimul Ecci.xviij.Ad illud quod querit᷑.vtꝝ foꝛmata erat de coſta cũ caꝛne ⁊c. Di cendũ ꝙ tx coſta cũ caꝛne nõ ey oſſe tm̃.⁊ G̊ pʒ gen.ij.ex vᷣbis ade dicentis. Hoc aũt os ex oſſiba meis ⁊ caro de carne mea ⁊c̃.¶¶ Ad aliud põt dici:q ſᷣm quoſdã ꝓ co⸗ ſta in latere viri dñs repleuit locũ coſte carne.ad lr̃aʒ ſicut dicit᷑ geñ.ij.vñ dicũt ꝙ mulier ĩ lextera pte abun dat in vna coſta reſpectu viri.Alij dicũt ꝙ dñs pꝛo illa coſta ſuꝓpleuit aliã.⁊ ꝙ caro ponit᷑ h ꝓ coſta.vt ſigniſi cet᷑ affectõ viri ad mulieꝛẽ de ſe foꝛmatam.⁊ inclinatio amoꝛis caꝛnalis.⁊ G̊ inſinuat h̊ nomẽ mulier.dicit᷑ eni mulier molliẽs herũ ⁊c. Mibi videt᷑ ſine pᷣiudicio di⸗ cendũ.ꝙ ſicut dicit textus geñ.ij.ꝙ dñs repleuit caꝛne ꝓ coſta.non coſta alia.Et ̊ dicit glo.aug.ſuꝑ geñ ·ij. adã nõ inuemebat᷑ adiutoꝛiũ ſilłe ſibi.⁊ ſumptũ ẽ a.ix. ſuꝑ geñ.ad lit.dicit᷑n.ibi.ille ꝓpter ipſaʒ infirmus fa⸗ ctus ẽ qꝛ nõ coſta ̊ caꝛne ſuppleta ẽ.¶. Ad illð qð qrit quare nõ reſtituit ei dñs alia coſtã.põt dici ꝙ nõ ẽ ſibi alia reſtituta vt gereret ſignũ ⁊ memoꝛiale foꝛmatiõis ex ſe.⁊ ſic plus ea diligeret vt partẽ ſui.⁊ ip̃a magis it li fieret obnoxia vt ſui principio.⁊ q̃i in mebro damni ficato ꝓpter ip̃am. Membrũü tercium Equit᷑ inquiꝛc vtꝝ illius coꝛꝑis foꝛmatõ fuerit a o imediate:an ꝑ miſteꝛiũ ange licũ:⁊ hec eſt queſtio aug.ſuꝑ geñ.ix.ad 7 litt. iĩmediate a deo videt᷑ ex tex.geñ. ij. Edificauit dñs deus coſtã quã tulerat de adã ĩ mu⸗ lierẽ. ¶¶ Iẽ aug.ſuꝑ geñ.ix.ad lit.natura mulieris cꝛe ata ẽ qᷓuis ex virili que iaʒ erat. angeli aũt nullã oĩno pñt creare naturã.¶ Iteʒ aug.ſupꝑ geñ.ix.ad lit. for⸗ mare vel edificare coſtã vt muler eſſet.vſq;adeo nõ po tuit niſi deus a quo vniuerſa natura ſubſiſtat. vt ne il⸗ lud quidẽ caꝛnis ſupplementũ in coꝛpe viri qð in illius coſte ſucceſſit locũ.ab angelis eẽ crediderim. ſic̃ ontra.nihil occa ſionatũ ſiue occaſione ꝓductũ in eſſe nõ eſt a deo. Sed mulier eſt mas occaſionatus vt dicit phᷣs:? ita prima mulier ñ fuit imediate a deo foꝛmata ð coſta neqʒ a na tura. mediante miſterio angelico.4 Itez nulluz coꝛ⸗ ꝑale quod hʒ principiũ pᷣcedens ſimile in ſpecie.ꝓdu⸗ cit᷑ a do ĩmediate in eſſe vt a tota cauſa.qꝛ multiplica tio indiuiduoꝝ in eadẽ ſpecie eſt opus ſequẽs opꝰ pri⸗ mũ:ſ̊ coꝛpꝰ mulieris habuit principiũ pᷣcedès ſimile ĩ ſpecie. qꝛ coꝛpꝰ viri.⁊c.¶¶ Iteʒ nihil ſemialiter exñs in aliquo ꝓducit᷑ in eſſe a doo immediate ſiue vt a tota cauſa.tale fuit coꝛpꝰ mulieris.vñ augꝰ.ſuꝑ geñ.vj.ad lit.aliter aũt tũc amho ⁊ nũc alit ambo.tũc ᷣm poten⸗ tiã ꝑ verbũ tei tanꝙᷓᷓ ſemialit᷑ mũdo inditazʒ cũ creauit omia ſimul: nũc ꝗ̊ ᷣm oꝑatõeʒ pᷣbendã tẽpibo quauſqʒ nũc oꝑat᷑. Ecce ꝙ ſᷣm aug.adã ⁊ eua ſemialit᷑ erãt mũ do indita. 4 Itez qn aliqd fit er alio int que nõ eſt infi nita diſtantia. ad ꝓducendũ vnũ in eẽ ex alio.nõ regri tur infinita potẽtia:cũ coꝛpꝰ mulieris ⁊ coſta ñ diſſe rãt potẽtia infinita ad h̊ ꝙ; vnũ fiat ex alteꝛo.ᷓ videtuꝛ ſufficere finita.⁊ maxie illa q ĩ creaturis ẽ. maxima H̊ᷣ eſt angelica.̊ ⁊c. ¶¶ Iteʒ deus in om̃i opatõne nature intime oꝑat᷑ ⁊ natura illi cooꝑat᷑.ꝭᷣ qũ aliqð opꝰ deus oꝑat᷑ ĩ quo põt ei coopari natuꝛa ſiue cooꝑat᷑:nlło mõ eius includit oꝑatõʒ. ̊ ſimilit᷑ videt᷑.ꝙ ſi angelus po⸗ terat coopari deo ſiue cooꝑabat᷑ in foꝛma rõne mulie⸗ ris de coſta.ꝙ deus nõ debeat eius oꝑatõʒ excludẽ.ſed angelus poterat cooꝑari ſequeſtrando coſtã preꝑan ꝗᷣᷣ ⁊c̃. Aſedia pʒ ex aug.ſuꝑ geñ.ad lit.qꝗ dicit.ꝙ ñ⸗ nullia eſt opatio angeloꝝ vt aliqꝗd creet᷑.⁊ in eodẽ quid mirũ ſi mulierẽ ex oſſe hoĩs factã nõ nonimꝰ q crean ti doo quẽadmodũ angeli ſerniãt ignoꝛamꝰ. fidelit᷑ ere dimus factã feminã ex viro nullo interueniẽte ↄcubitu etſi foꝛte coſta hoĩs miniſtrata ſit ꝑ angelos iĩ ope crea toꝛis.ſicut fideliter credimꝰ: etiã virũ factũ ex femina nullo interueniẽte ↄcubitu. Si aũt rũderet᷑ ꝙ ꝓducta fuit in eſſe oꝑe mirabili ꝓgpter quod nõ potuit ab ange lo fieri. ab illo qui eſt ſuꝑ oẽʒ naturã. hoc nõ videtur verũ.cum ſit vnꝰoꝛd angeloꝝ.iſ.ptutes.quibo attribu itur officiũ faciẽdi miracula ſiue oꝑa mirabilia.. Itẽ ſecũda theſſa.ij.dicit᷑ de antichriſto.cuiꝰ aduentoẽ ſᷣm oꝑatõʒ ſathane.in om̃i vᷣtute.ſignis.⁊ ꝓdigijs menda cibo. Glo. tũc ſoluet᷑ ſathanas ⁊ p illũ antichriſtus in omi virtute ſua mirabiliter quideʒ ſ̊ mendaciter opa⸗ bit᷑: ⁊ dicit᷑ mendaciter ſiue mendacibo ſᷣm vnaz expo⸗ ſitõʒ glo.quia ſi vera ſint.dei ꝑmiſſione ad mendaciuʒ trabent. z ita videt᷑ ꝙ angelus apoſtata põt facere mi racula. 4 IJdeʒz videt᷑ de hoibo.j.coꝛint᷑.xij. deinde vir⸗ tutes. Glo.i.eos qui miracula faciũt. B dom. ꝙ ↄgruebat mulierẽ pᷣmã fieri ex viro ⁊ ex coſta.vt ptʒ ex dictis.ex quibo ſequit᷑ ꝙ iĩmediate facta fuerit a deo. Si.n. de viro facta eſt ⁊ nõ ſᷣm curſum natme co mõ q̊ filia de patre.⁊ G̊ ↄgruebat:oꝑtuit ꝙ fieret de ipo oꝑe ſupra naturã.⁊ ita ꝑ potentiã mirabiliter operanteʒ. Preterea.cũ coſta nõ eẽt in ꝓpinqua potentia vt de ea fieret mulier ſ̊ in valde remota. a nullo mõ diſpolſita cũ de ea debuit fieri coꝛpus mulieris indilate ſiue ſine moꝛa temꝑis.oꝑtuit ꝙ fieret illa potentia cui perfecte obedit omis creatura. Preterea. ſicut mulier de viro buit fieri vt monſtraret᷑ viri nobilitas qᷓtũ ad digni tateʒ principatus ſiue principij.⁊ ſicut decuit mulierẽ ſieri ee latere vt oſtenderet᷑ viri ⁊æ mulieris equalitas: ſic decuit vt ĩmediate fieret a deo. vt ſeruaret᷑ pm pᷣn⸗ cipij dignitas.dico in genẽ mulieꝛũ ſiue matrũ.vñ ſicẽ adã qui erat pater oĩm viuẽtiũ immediate a teo factꝰ eſt:ſic eua que erat mater cunctorũ viuentiũ.ſicut ba⸗ bet geñ. ij. immediate debuit ab ipſo fieri.nõ enĩ debu⸗ it mulier in genere hoĩm dignitatẽ ꝑdere.quã habent aĩalia vtriuſq; ſexus in omi genere aialiũ. ? in ̊ mira apparet dei ꝓuidentia.que ſic nobilitat vnũ ſexũ vt ni⸗ bil cetrabat de nobilitate alteriꝰ. ↄueniebat vt imme diate ſieret a deo ⁊ nõ ab angelo.⁊ h̊ habet᷑ ab aug. ſu⸗ per geñ.dicentẽ.certiſſime dixerim ſupplementuʒz illud caꝛnis in coſte locũ ipſiuſq; femĩe coꝛpus ⁊ aĩaʒ confoꝛ mationẽq; mẽbroꝝ omia viſcera ſenſus hoĩs ⁊ ꝗcquid erat quo illa creatura ⁊ hbõ femina erat. nõ niſi in illo dei ope factũ.quod deus nõ ꝑ angelos ſ̊ ꝑ ſemetipſum oꝑatus eſt. Ad primo obiectũ in ↄtrariũ dom. patz rnſio ex pdictis.ſ.in queſtione qua querit᷑. vtrũ coꝛpꝰ mulieris dvebuit foꝛmari viro in adiutoꝛiuʒ. vbi teter⸗ minatũ eſt.ꝙ eua nõ fuit mulier occaſionata eo modo quo occaſio viciũ impoꝛtat.ſᷣm.n.qꝙ occaſio viciuʒ im⸗ poꝛtat vt in monſtris ſic nõ eſt mulier mas occaſiona⸗ tus:Fᷣm aũt ꝙ dicit᷑ occaſionalit faciũ quod factũ eſt pᷣ ter primã intentõʒ nature.que reſpicit eẽ nobiliſſimuʒ in re quam intendit. dicit᷑ mulier mas occaſionatꝰ.na tura.n. in ꝓquctione hoĩs. primo 2 principalit inten dit ꝓducere hoĩeʒ in ſeru nobilioꝛi. vñ quia defiẽ qñq; ex aliqua cauſa ex ꝑte materie vel ex aliqͥ ceꝛtiſſima cir cumſtantia occurrente.vt qñ generat᷑ mulier.dicit᷑ mu lier occaſionalit᷑ ꝓducta in eẽ.⁊ dr mas occaſionatus id eſt occaſione maris.ꝗ fuit intentꝰ principalr a nat᷑a in eſſe ꝓductus.Mec h̊ mõ fuit prima mulier mas oc⸗ caſionatꝰ. Ad aliud dom.q inſtantia eſt in Poſito. huic.n.vniuerſali ꝓpoſitõni nullũ coꝛpale qð bʒ prin cipiũ ſimile pᷣcedens.ſimile in ſpecie ꝓducit᷑ ⁊cc inſia re in ꝓpoſuo. Quare aũt in genere hoĩm pᷣmo cõdituʒ fuit vnũ indiuiduũ quod fuit principiũ olm illiꝰ gene ris.⁊ et᷑ illiꝰ indiuidui quo debuit coexiſtẽ principiũ reſpectu totiꝰ ꝓlis ꝓcrea de.qð nõ fuit ĩ pᷣncipijs alio rũ geneꝝ reꝝ:vt dictũ ẽ ſupᷣ.i¶l Ad aliud qð ſeꝗt᷑ dõm ꝙ aliꝗd dr eẽ ĩ aliqͥ ſemiałr duobo modis.coĩt᷑ ⁊ ꝓgꝛie. Cõmunit᷑ ſᷣm ꝙ ro ſemĩialis dr. ꝗcqd ẽ inditũ rei a cõ⸗ ditoꝛe eius vt de illa aliꝗd fiat vel fieri poſſet.i.vt de il la fiat aliqꝗd ſᷣm curſuʒ nature.vel eo ꝗẽ ſup naturaʒ . Proprie aũt ſᷣm ꝙ rõ ſemĩalis dr natura quedã indi⸗ ta rei.q̃ ſile ex ſiłi curſu nature ꝓducit᷑. vt plãta ð plã ta.granũ ð grano einſ œʒ generis.Iſios duos modos tãgit aug.ſuꝑ gen.ix.dicẽs.Oĩa mũdi hꝰ coꝛpora hñt diffinita vi qlitatẽq; ſuã ꝗd vnũqͥdq; valeat vł ñ vale⸗ at ꝗd ð qͥ fieꝛi poſſit.Ex his velut pᷣmoꝛdijs reꝝ oĩm q̃ gignũt᷑ ſuo tꝑe.exitꝰ ꝓceſſuſq; ſumũt.fineſq; ⁊ diſceſſi ones ſui cuiuſqʒ generis vnde ſit.vt de grano tritici ñ naſcat᷑ faba.vel c faba triticũ.vel de pecoꝛe hõ.vel de boĩe pecꝰ. Suꝑ huc aũt motũ curſumq; reꝝ naturalẽ. ptãs creatoꝛis hʒ apud ſe poſſe. de his oĩbo facẽ aliud ꝙᷓ eoꝝ q̃i ſemiales rõnes hñt.nõ tñ id quod ñnĩ eis po⸗ ſuit vt de eis fieri vel ab ipᷣo poſſit.neq;.n.potentia te⸗ meꝛaꝛia ſ̊ ſapie vᷣtute om̃ipotẽs eſt.⁊ G de vnaquaq; re in tꝑe ſuo facit.qð antea in ea facit vt poſſit. Aus Feſt reꝝ modus qͥ illa herba ſic germinat.illa ſic. illa etas parit.illa nõ parit.hõ loꝗ põt.pecꝰ ñ: ⁊ taliũ modoꝛuʒ rõnes nõ tm̃ ĩ ceo ſunt:ſ̃ ab illo rebo etiã creatis indi⸗ te atq; ↄcreate.⁊ q̊ oñdit tribo exemplis ſubiũgẽs ⁊ di⸗ cens.vt aũt lignũ de terra exciſuʒ aridũ ſine radice vl⸗ la.ſine terra ⁊ aqua repente floꝛeat ⁊ fructum gignat. vt ſterilis femĩa in ſenectute pariat.vt aſina loquat᷑.2 ſi quid bmõi eſt. dedit naturis quas creauit. vt ex his hec fieri poſſent. Qeq;.n.ex eis vel ip̃e faceret quod ex eis fieri nõ poſſe ipe pꝛefigeret.qm̃ ſeipſo nõ ẽ nec ipſe potẽtioꝛ. Veruntñ alio modo dedit. vt nõ hoc haberẽt in motu naturali.ſ̊ in eo quo ita creata eſſet.vt eoꝛum natura voluntati potẽ tioꝛi ampliꝰ ſubiaceret. Ex bis verbis aug.patet.q ratio ſemialis duobo modis ſumi tur.vt tactum eſt.⁊ natura ſimilit.quia natura poteſt dici vel naturalis virtus actiua ꝑ quam eſt generatio ſimilis ex ſimili.vł natuꝛa poteſt dici poſſibilitas. ᷣm quam quelibet natura ſubiecta eſt.⁊ ꝓoſſibilis reſpe⸗ ctu oꝑationis diuine. Prout primo modo ſumit᷑ ratõ ſeminalis.coꝛpus eue fuit ſeminaliter in pᷣmis princi pijs reruʒ ⁊ etiaʒ coſta.nõ prout ſecũdo modo. Pret᷑ea ꝓut natura ſumit᷑ ſecũdo modo põt dici factũ materia⸗ liter de coſta.nõ ꝓut primo modo.⸗ Ad aliud qð ſeꝗt dðm.ꝙ infinitam diſtãtiam eſſe inter aliqua dicit᷑ du⸗ obus modis.vel ratõne diſtantie prime imaginabilis ⁊ ſui oppoſiti.i.eſſe ⁊ nõ eſſe.vel rõne diſtantie imagi⸗ nabilis oñtis ⁊ ſui opꝓpoſiti negatiue. ſicut eſt diſtãtia entis diſpoſiti ad aliquid ⁊ nõ diſpoſiti. vel entis po⸗ tentia ad aliquid ⁊ nõ entis potentia. Inter.n.queli⸗ bet oppoſita negatiue eſt quodãmodo diſtantia infini⸗ ta.que negatõ etiã ↄuenit nõ enti.ſicut in potentia int eſſe ⁊ nõ eſſe infinita ſimpłr. ſimilit᷑ nõ entis potentia entis actu.maioꝛ enĩ eſt diſtantia inteꝛ nõ ens aliꝗd ⁊ eſſe illud actu:q; inter nõ ens potentia ad alið ⁊ ens potentia ad illud.quia plus diſtat eẽ actu a nõ eſſe po⸗ tentia.ab eſſe potentia reſpectu eiuſteʒ.quia q̊ coſta ñ ſe habebat vt ens in diſpoſitione aliqua ad coꝛpꝰmuli eris.vel etiaʒ potẽtia niſi obediẽtia vniuerſali q̃ omia obediũt creatoꝛi.ꝓduceꝛe hoc in eſſe ex re tantuʒz diſtã te nõ eſt ptatis condite.Dicenduʒ j. ꝙ lʒ inter pᷣdicta non ſit infinita diſtantia ſimptłr. eſt tamẽ infinita qdã⸗ modo. ꝗpter quod ad ꝓducendnʒ hoc ex hoc nõ ſufficit poteſtas aliqua creata. ⁊ maxime oꝑatiõe repntatiua ſiue momentanea. hoc dico. quia foꝛtaſſe aliqui pone⸗ rent ꝙ multiplici tranſmutatõe poſſet de coſia fieri ſe⸗ men.vn de poſſit melioꝛ ſeminaliter ꝓduci in eſſe ꝑ mo tum naturaleʒ aliquo modo.quod ego nõ aſſero.ꝗ.AYd illud quod ſequitur dicendum.ꝙ lʒ angeli aliquod mi niſterium exhibuerunt in foꝛmatione mulieris de co⸗ ſta.ſicut vult Auguſti. non tamen foꝛmatõ membꝛoꝝ aliquo modo erat ab angelo ſed ab opere diuino. vt ex verbo Auguſti.ſuprapoſito habetur. Unde lʒ angeli⸗ cum miniſterium aliquo modo cooperaret᷑.vt foꝛte de⸗ trahendo coſtam ⁊ non preparando vel aliquod mini⸗ ſterium exterius exhibendo: non tamen foꝛmatõni cor poꝛis cooperabat᷑.ꝓpter quod cõuenienter excluditur ab illa operatõne. Sllud auteʒ in rebus producendis in eſſe dicit᷑ cooperari deo.ſed minime in ipſa rei ꝓdu ctione operatur.4l Ad illud quod ſequitur dicenduzʒ. ꝙ angeli dicuntur facere opera miraculoſa ſiue mira bilia.miniſtrando materiaʒ ⁊ preparando. ſed dominꝰ foꝛmam ⁊ completionem inducendo. Vnde ſolus deus rie loquendo facit illa que exeunt in eſſe curſu mira⸗ bili.¶ Si obijcitur ſicut tactuʒ eſt.ꝙ tempoꝛe antixp̃i fient miracula dy abolo oꝑante.ſed non videt᷑ ꝙ deus 2 Dyabolus in aliquo cõmunicent opere.quia non eſt cõmunicatio chriſti ⁊ belial ſiue conuentio.ij.corint᷑. vj.ibi xpᷣus ⁊ dyabolus nõ cõueniunt. Rñſio.dicẽdũ ꝙ; dyabolus nõ facit aliqua miracula ſiue mirabilia. nec põt facere niſi cooꝑando nature expediendo eam 2 accelerando.ſicut fuit in factis aliquibo que erãt ſimi⸗ lia aliquibus plagis egipti.vt in ſerpentibo magoꝛuz. facere autẽ hmõi opera que ſunt oino ſupra natuꝛam. ⁊ vbi nulla eſt oꝑatio nature.ſed ſola obedientia:nlło modo poteſt.in oꝑibus mirabilibo que fiunt a demo nibus modo iaʒz dicto.cooꝑatur deus isſe nature.que reddit᷑ expedita ⁊ accelerat᷑ oꝑe demonis ipſis demo⸗ nibus continue influendo in illis potentiaʒ vnde ope⸗ rantur.nec videtur mibi incõueniens ponere deum co operari ſiue cõmunicare cum demone qñq; in oꝑe ope rato.lʒ nõ ↄueniant in fine oꝑis.⁊ ſic intelligitur illud ſecũda coꝛint᷑.vj.que aũt ↄuentio xpi ad belial. belial apoſtata interpretat᷑ cum xpᷣo nõ ↄuenit.qꝛ ille omnia male.xpᷣs omia bene egit.bonũ.n.⁊ malũ dicũt condi tões finis.¶ Ad illud quod obijcit᷑.j.coꝛint᷑.xij.deinð ðᷣtutes faciũt miracula.dðm ꝙ hoc intelligenduʒ eſt ꝑ inuocationezʒ. neq;.n.faciũt homies miracula auctoꝛi tate ⁊ primo potentia oꝑante.quia modus iſte eſt ſo⸗ lius dei:neq; preꝑando mateꝛiã ⁊ diſponendo ſicut an⸗ geli. H̊ impetrãdo ꝑ inuocatõʒ. Et hoc dupłr. vel inuo⸗ cando ſiue ꝑ inuocatõeʒ in ſanctitate ꝑſone ſicut iuſti. vel in ſanctitate eccie nõ ꝑſone.ſicut mali.ad quoꝝ in⸗ uoca tõeʒ deꝰ qñq; miracula fecit ꝓpter fidʒ eccie oſir mand.vel ꝓpter fideʒ eccleſie ꝓbandaʒ.ſicut faciet tẽ poꝛe antixpᷣi.Qũo difſferẽt faciũt miracula boni ⁊ ma li.habet᷑ ab aug.lxxxiij.q.dicente.alit᷑ magi faciũt mi racula.alit᷑ boni xpᷣiani.aliter mali:magi ꝑ priuatos cõtractus.boni xpᷣiani ꝑ publicã iuſticiã.mali ꝑ ſigna publice iuſticie. de h̊ determiatũ ẽ in.q.de miraculo. Equit᷑ de coꝛpoꝛis illius prime mulieꝛs integritate.Querit᷑ſi eua in ſtatu inno⸗ centie fuiſſet cognita ſiue cõcepiſſet a vi⸗ ro.ꝑdidiſſet integritatẽ carnis in q̃ con⸗ dita erat. Et videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ hoc ꝙ mulieꝛẽ cognoſci a vi ro ⁊ manere in carnis integritate ſunt incõpoſſibilia ſꝑp erũt.4 Itez hr̃e integritatẽ carnis ⁊ eẽ virgineʒ. tũc ↄſequẽt᷑ ſe babebãt: qꝛ tũc ñ fuit integritas carnis ſine integritate mentis.ſed cognoſci a viro ⁊ habere ĩ⸗ tegritatem carnis tunc fuerunt incompoſſibilia.ergo ſi tunc cogmita fuiſſet a viro.perdidiſſet integritatem carnis in qua condita erat.¶ Item duos eẽ in carne vna ⁊ ñ eẽ ĩ carne vna ñ ſe ↄpatiũt᷑ adinuicẽ.nec ſe ↄpa ti poterãt ĩ primis parẽtibo. Primũ aũt poit diuiſiõʒ carnis ĩ muliere.ſecũdũ integritateʒ. ᷓ diuiſio carnis ⁊ integritas nõ poterãt ſimul eſſe ĩ pria muliere.⸗ Itẽ ¶ Quneſtio ſingulare pꝛiuilegiũ beate virgims fuit graunidari in in tegritate carnis.quia hoc fuit ſupꝛa omnẽ naturã. Sed ſi aliqua cognoſci poterat in ĩtegritate carnis. poterat ꝛauidari.ſimilit᷑ ergo boc ẽ ſupꝛa omnẽ naturam.ſ.co noſci in integritate ⁊ ſine corꝛuptiõe carnis.S ſi fuiſ⸗ et cognita a Kbunnt illo incurꝛiſſet ĩtegꝛitatis ſue coꝛruptionẽ.¶ Eõtra.ſicut determinat Aug. xiiij. ð ci nita.dei.ſi ſtetiſſent primi parẽtes.numerus electorum ꝓpagatus fuiſſet ex illis ꝑ ſemẽ coytus.⁊ boc ẽ de ordi natione ⁊ volutate dei vt cõueniſſent in opere tali obe⸗ diendo diuine volũtati.ſed ſi altera pars illaruʒ ex hoc incurꝛiſſet corꝛuptionẽ ſue integritatis.deterioꝛ ⁊ in di gnioꝛ effecta eſſet.⁊ hoc ſine culpa ſua.quia ex executio⸗ ne diuine volũtatis.quod videt᷑ incõueniens. ergo ⁊c̃. Itẽ corꝛuptio integritatis pena ẽ.pena autẽ nõ pote⸗ rat prioꝛ eſſe qᷓ; culpa. Itẽ corꝛuptio integritatis ba-⸗ bet annexã diuiſionẽ cõtinni.ſed dolor eſt diuiſio conti nui.ergo huiuſmodi coꝛruptio nõ poteꝛat eſſe ſine dolo re.¶ Item vir poterat tũc cognoſcere mulierẽ ſine cor⸗ ruptione ſue integꝛitatis.ſicut eni nõ dicimꝰ virũ ſnam amittẽ integritatem pollutione nocturna. ſic nec tũc co gnoſcẽdo mulierẽ. Similiter videt᷑.ꝙ mulier tũc pote⸗ rat cognoſci a viro ſine ſue ĩtegritatis corꝛuptiõe.cũ cõ diti eſſent in quadẽ paritate q;tum ad hoc officiũ.nec in aliquo demeruit mulier ꝓpter quod debuerit in ſua in⸗ tegritate dãnificari ſicut nec vir ¶¶. Et poteſt hic incidẽ ter queri.quare mulier exigentia peccati magis fuit pu nita in coꝛuptiõe penali ꝙᷓ vir.mulieres vo quãdo pri⸗ mo cognoſcunt᷑ corꝛuptionẽ patiunt᷑ penalẽ viri nõ ſic. Itẽ ab Aug. xiiij.de ciui.dei habet᷑.ꝙ ſi ſtetiſſent pri⸗ mi parẽtes.procreata eſſet ꝓles ſine coꝛruptiõe integꝛi tatis.dicit eni ſic. In tãta felicitate hominũ abſit vt ſu⸗ ſpicemur nõ potuiſſe pꝛolẽ fieri ſine libidinis morbo.ſᷣ eo rolũtatis nutu mouerent᷑ mẽbra illa quo cetera.⁊ ſi ne ardoris illecebroſo ſtimulo cum tranquiilitate ani mi ⁊ coꝛporis nulla corꝛuptione integritatis infunde⸗ retur gremio maritus vroris.¶Ad hoc dicendum. ꝙ; duplex eſt coꝛruptio ꝓprie ſumpta coꝛꝛuptiõe. vna eſt integritas carnis.⁊ hanc nõ incuꝛꝛiſſet eua ſi fuiſſet co⸗ gnita in ſtatu illo innocẽtie a viro ſuo.de hac loquit᷑ au⸗ gu. xiiij · de ciui.dei.Alia ẽ coꝛꝛuptio feditatis q ꝓprie ẽ nature ꝓpagante ⁊ membrorũ genitaliũ.quorũ natuꝛa nõ eſt ſolũmodo coꝛꝛupta ſicut alioꝛũ mem broꝛũ.ſed in fecta.nec hãc icurriſſet. At enĩ dicit Augu.ſuper Geñ. ad litt.potuerũt ĩ ꝑadiſo eſſe nuptie honoꝛabiles tho⸗ rus imaculatus ſine ordore libidis. EUñ ſi eua fuiſſet ĩ illo ſtatu cognita a viro. mãaſiſſet poꝛta ꝓpagatiõis in cadẽ integritate qua priꝰ 2 ipſa natura ꝓpagata in ea⸗ dem honeſtate qua prius.Ceꝛcio mõ põt dici corꝛuptõ nomine extẽſo.ſ.ſulſceptio ſeminis ſiue cõmixtio carnis in opere coytus.ſᷣm ꝙ intelligi᷑ verbum illud Geñ̃.ij. erãt duo in carne vna.⁊ hec coꝛꝛuptio poteſt dici corꝛu⸗ ptio puritatis.qꝛ facta cõmixtione maris ⁊ femie ĩ coy⸗ tu.femina non manſiſſet in ea puritate in qua condita erat.ſᷣm ꝙ purũ dicit᷑ in quo nõ eſt permixtũ aliqd qð eſt alterius nature.qꝛ iã carni ſue eſſet ꝑmixta caro vi⸗ ri.Cũ ergo querit᷑ſi eua fuiſſet cognita ⁊c.dicendũ.q; ꝓut integritas carnis dicit abſentiã corꝛuptiõis pꝛime ⁊ ſcde.ꝙ ſic.ſᷣm ꝙ tercio mõ nequaqᷓ.¶ Ad illud qð pri mo obijcit᷑.ꝙ mulierẽ cognoſci a viro ⁊ manere in inte⸗ gritate carnis ſunt incõpaſſibilia.dicendũ.q ſᷣm ꝙ ite⸗ gritas dicit abſentiã corꝛuptiõis tercio mõ ſumpto. ve rũ eſt.⁊ q;tum ad ſtatũ nature cõdite.ſᷣm autẽ.ꝙ dic ab ſentiã corꝛuptiõis primo mõ dicte ſcdᷣo.verũ eſt qtuʒ ad ſtatũ nature corꝛupte.i Ex his etiã patet reſponſio ad aliud.qꝛ habere integritatẽ carnis eſſe virginẽ cõ⸗ ſequẽter ſe habẽt.ſᷣm ꝙ itegritas dicit abſentiam corꝛu⸗ ptiõis.tercio mõ ſumpte.⁊ h qᷓtũ ad ſtatũ vtrũq;. Puꝛi tas enĩ virginalis ĩ neutro ſtatu cõpatiebat᷑ ipuritateʒ cõmixtiõis carnis.ĩ prio autẽ ſiatu ex cognitiõe viri ne q; accidiſſet corꝛuptio primo mõ dicta.neq; ſcðo mõ.vñ lrxxir. nõ ſequit᷑ ꝙ ſi fuiſſet cognita ĩ ſtatu illo ꝗq/ amiliſſet ĩte⸗ gritatẽ que tollit᷑ ꝑ corruptionẽ prio mò dictã.vel ſcðᷣo mõ.ſed ſolũmõ illa q̃ priuat᷑ ꝑ terciã. Ad terciũ dicen du.ꝙ duos eſſe in carne vna.in ſtatu prio poſuiſſet ſolũ mõ diuiſionẽ carnis.ꝓut carnis diuiſio coſiſtit in ↄmi⸗/ xtione carnis.nõ aute diuiſionẽ que attẽdit᷑ in violẽtia ſe ꝑatione partiũ carnis.circa portã ꝓagatiõis. ſicutĩ ſtatu conꝛuptiõis.Vñ diuiſio carnis que eſſet ĩ ſtatu il⸗ lo in cognitiõe mulieris a viro.bene cõpaſſa eſſet. inte⸗ gritatẽ carnis que ponit abſentiã corꝛuptiõis violentie penalis..:. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſingulare priuilegiuʒ beate virginis fuit ⁊c. Dicẽdũ.ꝙ ẽ triplex corꝛuptio ſi⸗ cut tactũ eſt.ſ.violẽtie penalis ex ꝑte carnis mulieris. ⁊ feditatis feminalis ⁊ commixtiõis carnalis. nulla vᷣo iſtarũ corꝛuptionũ fuit in beata virgie. vnde in illa fuit cũ fecũditate ⁊ perfectiõe puritas virgialis in fecũdati⸗ one mulieris in ſtatu illo.licet ſtetiſſet in itegritate ſᷣm dicit abſentiã pꝛime coꝛuptiõis ⁊ ſcdðe.nõ tamẽ ſtetiſ let ĩ integritate ſᷣm ꝙ dicit abſentiã tercie.quia ſubijſſet coꝛꝛuptionẽ que attendit᷑ in carnis cõmixtiõe. ex dictis orit᷑ dubitatio.quomõ ſemẽ viri poſſet deduci ad monetã conceptionis. ſi nulla fuiſſet fractio ᷣm corꝛu⸗ ptionẽ in carne mulieris.i õ enim videtur. ꝙ poꝛta ex iſtente clauſa? ſigillo integꝛo aliquo mõ poſſit deduci ad locũ prolis ſiue fetꝰ foꝛmãdi ⁊ educẽdi.¶ Reſpõſio eſt ad hoc.ꝙ ſine ſigilli alicꝰ fractione emittit᷑ ſanguis mẽſtruus vt in virginibus.ſic emitti tũc potuit ſemen ſi ne vlla leſiõe vel fractiõe.VInde Aug.xiij. de ciui.dei. xxvj.c. Ita tũc credendũ eſt potuiſſe vtero virginis ſal⸗ ua integritate femineis genitalibo ſemẽ virile imitti.ſi⸗ cut nũc poteſt eadeʒ integritate ſalua.ex vtero virginis flurus menſtrui cruoꝛis emitti.eadẽ quippe via poſſet a⸗ liud imitti. ¶ Sed adhuc ẽ queſtio.quomõ mẽbro viri ſine corꝛuptioẽ ſiue fracnõe carnis potuiſſet ſemẽ infũ⸗ di.an carnes in poꝛta ꝓpagatiõis poſi peccatum magis ſint cõſerte ſiue cõcrete ꝙ; ante.q¶] Reſpõdeo ſine pꝛein⸗ dicio tamẽ.ꝙ eadẽ erat diſpõ poꝛte illiꝰ tũc que ⁊ nũc. ſed omniũ membꝛorũ tãta erat obedietia volũtati.ꝙ iu⸗ rta nutũ volũtatis.ꝙ tũc poterat facere bõ mẽbris omĩ bus quod volebat. Dicit enĩ Aug.xiiij. de ciui.dei.xv.c. In ꝑadiſo ⁊ ſi ñ oĩa poteꝛat ante peccatũ.ꝗcꝗd tamẽ nõ poterat non volebat.⁊ iõ poterat omnia q volebat.⁊ B oſtendit manifeſtiꝰ Aug.xiiij.de ciui.dei.xxiiij.c.per to tũ fere.fuiſſet ergo illiꝰ mẽbri tãta obediẽtia voluntati. ꝙ iuxta nutũ volũtatis ⁊ in cõceptiõe ⁊ ꝑturitiõe vᷣin ꝙ tũc exegiſſet natura oĩno cõſona volũtati ſe cõiunxiſſet ⁊ relaxaſſet.ſicut videmꝰ.ꝙ ſᷣm quãtitatẽ moꝛſelli ſumẽ di ad vſum alimonie dilatat᷑ ⁊ cõſtrigit᷑ os ſine aliqua ſui leſiõe.ñ Aug.xiiij.de ciui.dei.vt ad pariendũ nõ doloꝛis gemitꝰ ſed maturitatis ĩpulſans feminea viſce ra relaxaret.ſic ad fetandũ ⁊ cõcipiendũ nõ libidis ap⸗ petitus ſed volũtarius vſus naturã vtrãq; cõiungeret. Ad hoc qð prio obijcit᷑ ꝓ alia ꝑte.dicendũ.ꝙ ⁊ ſi cor⸗ ruptio ĩtegritatis natuꝛã rei coꝛꝛuptã indignioꝛẽ efficit deterioꝛt᷑.nõ tamẽ hoc efficit coꝛꝛuptio ĩpuꝛitatis ſiue cõmixtiõis carnis.quia ex hac coꝛꝛuptiõe nihil depe⸗ rit ſiue diminuit᷑ de virtute ſiue bonitate rei ſiue ꝑſone. imo tãto ipſa meliorat᷑ ⁊ nobilitat᷑.quãto ipſa expedit᷑ ⁊ ꝑficitur.vt poſſit ſuũ ſimile in eſſe ꝓducere ſiue ꝓdu⸗ ctioni cooꝑaꝛi.⁊ ẽ ſimile quodãmõ de vino puꝛo ⁊ cõdi to.inũ autẽ cuiꝰ puritas quãdoq; coꝛũpit᷑.vt.ſ.quã⸗ do ſpeciebo condit᷑.nõ ex huiꝰmõi coꝛꝛuptiõe ⁊ admixti one põt ĩ effectꝰ nobilioꝛes q; potuit ĩ ſua exiſtẽs purita te.¶ Ad ea que ꝓrimo ſequunt᷑ patet reſponſio.qꝛ illa corꝛuptio nõ eſt pena neq; habet diniſionẽ continui an⸗ nexam.diuiſionem dico violentam. nõ enim quelibet di nuiſio continui dolorem infert ſicut in coitu. ſed illa que eſt violentia ⁊ non naturalis. Quod autem conſequẽ ter concluditur. concedi poteſt.quia ſicut nec dãnifica⸗ tus fuiſſet in illo ſtatu cognoſcẽdo mulierem. ſimiliter nec mulier.¶ Ao illud qð ſequit᷑ conſequenter.ſ.quare mulier exigẽte peccato magis fuit punita. vtputa corꝛu ptione penali ꝙᷓ vir.põt breuit᷑ dici.qꝙ plꝰ peccanit.qð ſic patet.vt dicit apłs.mulier ſeducta ẽ nõ vir.quod er⸗ ponit Hugo dicẽs.Eua quippe ſeducta ẽ.qꝛ verũ credi⸗ dit quod dyabolꝰ dixit.⁊ idcirco nõ ſolũ iordinate ſimi litudinẽ dei cũ ſciẽtia boni ⁊ mali axpetijt.ſed intantam etiã ꝓlapſa ꝑuerſitatẽ veriſimiliter putat᷑.vt deũ ex in⸗ nidia lignũ ſciẽtie boni ⁊ mali homini vetuiſſe credeꝛet. ne i pſehõ ex eo guſtãdo ad equalitatẽ ipſiꝰ ꝓficere po⸗ tuiſſet.hanc ergo mulier in ſuꝑbiam elata appetijt.⁊ ne hanc habere potuiſſet ipſum creatoꝛẽ ĩ inuidia tactũ li⸗ gnũ hoc vetuiſſe putauit.volũtaria ergo malicia ſe con⸗ tra creatorẽ ſuũ erexit.ꝑuerſe cõtra ipſum volẽdo.⁊ im⸗ pie de ipſo ſentiẽdo.Adã vᷣo nõ ẽ ſeductꝰ.qꝛ quod dya⸗ bolus ꝓiiſit falſum eſſe ſciebat.neq; idcirco pomũ ve⸗ titũ comedit.quaſi ꝑ illã comeſtionẽ deo ſe ꝑificare poſ⸗ ſe crederet.vel etiã pariſicari vellet.ſed tm̃ ne mulieris animũ que ſibi ꝑ affectũ dilectiõis ſociata fueꝛat.eiꝰ pe titioni ⁊ volũtati reſiſtẽdo cõtriſtaret.maxĩe qꝛ putauit ſe ⁊ mulieri morẽ gerere.⁊ poſtea ꝑ penitentiaʒ ⁊ venie poſtulationẽ creatori poſſe placeꝛe.lere igit᷑ dictũ eſt. qꝛ nimis peccaret ꝗ de penuẽtia ⁊ miſericoꝛdia cogita⸗ uit.peccauit tamẽ.qꝛ peccãti cõſenſit ⁊ peccantẽ nõ cor⸗ rexit. (obae autẽ dubitat᷑ . vtrũ ex hac coꝛruptione iĩicurꝛiſſet mulier corꝛuptionẽ virginitatis.⁊ hoc ẽ quere re.Atrũ in ſtatu illo ꝑ cõmixtionẽ carnaleʒ eſſet corꝛu⸗ ptio virginitatis.Et videt᷑ ꝙ nõ.cũ ĩ illo ſtatu nõ fuiſſet fractio clauſtri ſiue ſigilli virginalis in cõmixtiõe ſiue copula carnali. Itẽ virginitas ẽ virtus vel ſtatꝰ virtu tis.quod autẽ tale eſt nõ coꝛrũpitur niſi ꝑ viciũ.vel qð ẽ ex vicio.in ſlatu illo autẽ neq; eꝛat viciũ neq; aliund ex vicio g use ĩ nullo ſtatu cõpoſſibilis erat ſuſce⸗ ptio ſeminis virilis in monetã cõceptiõis ꝑ coytũ.⁊ vir ginitas. Reſpõſio.ꝙ nõ eſt dubiũ ꝗn ex coytu ſiue com mixtiõe tali ꝑdidiſſet mulier pᷣginitatẽ. In illo autẽ ſia tu ſolũmõ requirebat᷑ ad amiſſionẽ virginitatis carnis cõmixtio ſiue fractio clauſtri virginalis.niſi velimꝰ di⸗ cere aꝑitionẽ poꝛte ꝓagatiõis fractõeʒ clauſtri.ſecꝰ au tem fuit poſt lapſum homis.Cũ ergo obijcit᷑. ꝙ tũc non fuiſſet fractio ſigilli ⁊c. OGicendũ.q; verũ ẽ ſᷣm ꝙ fractio dicit diuiſionẽ violentã cõtinui ſiue diuiſionẽ potẽtialẽ. Fm autẽ q; dicit apertionem porte ꝓagatiõis que erat ante quaii ſigillata.qꝛ omnino ĩtacta. ſe fuiſſet ibi fra⸗ ctio quodãmõ.⸗ Ad alind dicendũ.ꝙ in ſtatu ĩnocentie virginitas neq; fuit virtꝰ neq; poſt quouſq; ceſſaſſet pꝛe ceptũ domini de multiplicatiõe ꝓlis.⁊ maxie tũc quan⸗ do nulla erat excitatio libidis ad opꝰ carnis. Preteꝛea ĩ ſtatu illo nõ erat matrimoniũ niſi in officiũ nature.vñ opus illud nũꝙᷓ finſſet niſi ĩ ſpe ſine certitudie ꝓlis.Et ẽ pᷣſumptio ꝓbabilis.ĩmo verũ vt eſtimo.ꝙ quodlibet cõmertiũ huiꝰmõi mulierẽ fecũdaſſet.ĩ ſtatu ergo illo ñ ſuit virginitas virtꝰ vel ſtatꝰ virtutis.ſʒ matrimoniuʒ fuit maioꝛis glorie qᷓ; virginitas. officiũ auteʒ erat ma⸗ trimonij.i.cõiunctio carnalis ſiue opꝰ obediẽtie.datuʒ enĩ erat pᷣceptũ de ꝓlis multiplicatioe.ibi creſcite ⁊ mł⸗ tiplicamini Geñ.j.cõtinentia enĩ virginalis nõduʒ fue rat inſpirata neq; precepta. . tum TorE α% Membzum quintum Equit᷑ de foꝛtitudine mulieꝛis ẽᷓtuʒ ad ani matũ coꝛpꝰ ſiue qtũ ad ſexũ ſexus auteʒ ad corpꝰ refert᷑. Queritw᷑ ergo.vtrũ equał erãt fortitudis ſiue virtutis.vir primꝰ ⁊ mulier prima.qtũ ad coꝛpꝰ ſiue ad ſexũ.O: nõ videtur. qꝛ vir erat maioris virtutis q; mulier. vt habet᷑ ab Aug.dicẽ⸗ natura in eã partẽ vbi debilior videbat᷑ aggreſſus eſt. vt ſi forte illic aliquatenꝰ preualere potuiſſet. poſtmoduʒ cũ maiori fiducia ad alterũ q robuſtior fuit pulſandam aut potius ſubuertendã accederet.idẽ habet᷑ a magiſtꝛo ſentẽ · ij. li· di.xxj.ꝗ Itẽ YMido.in lib.ethimo.vir nuncu⸗ te de dyabolo.ꝙ parũ de ſuis viribo preſumẽs bumanã patur.quia maior ĩ eo vis eſt qᷓ; in femĩa.vnde ⁊ nomen virtutis aerepit (Aoötra Iſi.li.ethim.eodẽ quo ſupra. Eua ſtatim facta de latere viri appellata eſt a viro dicẽ⸗ te ſcriptura ⁊ foꝛmauit eã.i.coſtã in mulierẽ.virgo a vi ridiori etate dicta.ſicut ⁊ virga ⁊ virgula. als ab incoꝛ ruptione quaſi virago.quia ignorat femineã paſſionẽ. virago vocata.quia viriliter agit.i.virilia opera facit ⁊ maſculi vigoris eſt.¶ Itẽ Haſilius equales ſunt eorum virtutes.⁊ loquit᷑ de viro ⁊ muliere.¶ Iteʒ. vt babet᷑ ab Aug.mulier data fuit viro in adiutoriũ q;dtum ad ꝓdu⸗ ctionẽ prolis.quod autẽ difficultatis ⁊ oneris erat ĩ ꝓ⸗ ductione pꝛolis.vtꝑote poꝛtatio ĩ vtero.mulieri fuit ad iectũ non viro (rat ergo diuina ꝓuidentia ſingu lis ꝓuidet vt habeat vnũquodq; quod ſibi debet᷑⁊ con⸗ uenit.vt dicit Hugo.cõuenit autẽ vt ille cui maiꝰ onus imponit᷑ ſiue culpa.plus habeat foꝛtitudis. plus forti⸗ tudinis decuit dari mulieri q; viro.⁊ hoc cuʒ nibil erat viro imponendũ q́;tum ad ſtatũ illũ.ꝓpter quod requi⸗ rebatur ꝙ eſſet amplioris fortitudinis qᷓ; mulier.¶ Itẽ illud quod facilitate maiori reſiſtit actioni violẽte.nõ iĩmerito iudicat᷑ maioris eſſe virtutis ſiue foꝛtitudinis. eo ꝙ minori ⁊ ecõuerſo.⁊ ꝙ equali equalis.ſed ſicut di⸗ cit ið.lib.de trini.dũ homo in ꝑadiſo innocẽter viue⸗ ret.ignis eũ nõ vreret.aqua nõ mergeret.nec ſpinarũ a⸗ culei vulnerarẽt.Ex quo videt᷑.ꝙ nulla actio q;tumcũqʒ violẽta corpoꝛei humano in ſtatu innocẽtie nocere po⸗ terat.⁊ hoc neqʒ coꝛꝑe viri neqʒ mulieris.⁊ ita videtuꝛ ꝙ; mõ quodã indifferẽti poterat vtrũqʒ corpꝰ actiõi vio⸗ lenti reſiſtere.⁊ ita videt᷑ ꝙ equalis erãt virtutis./ Itẽ ſicut dicit Aug.xiiij.de ciui.dei.xxvj.c. Eann homo vole bat hoc ꝙ deus iuſſerat ſumma ĩ carne ſanitas erat.et cõſtat ꝙ hoc ĩtelligit᷑ tam de carne mulieris qᷓ; de caꝛne viri. ergo in coꝛpe vtriuſqʒ eꝛat ſũma ſanitas.ergo equa lis ſanitas.qð eꝛgo ꝑ ſuꝑhabũdantiã dr de pluribo cõ⸗ uenire.equalit᷑ cõuenit ſine mõ vnico.ſʒ ĩ differẽtia ſani tatis ẽ ex differẽtia miſcibiliũ i mixto alijs exiſtẽtibo eiꝰ⸗ dem.ꝑ quãdã ergo indifferentiã erãt in corpoꝛibo prio⸗ rum parentũ elemẽta actiua ⁊ paſſiua.⁊ equalis cõſer⸗ tio ⁊ cõſolidatio in mẽbris.ergo equalis erãt foꝛtitudi⸗ nis.ex maioꝛi enĩ habũdantia elemẽtorũ agentiũ.in be⸗ ne cõplexionatis ẽ maioꝛ habũ dantia ſpirituũ.⁊ ita ma ioꝛ virtꝰ ſiue foꝛtitudo.⁊ ex maiori habũdantia elemẽ⸗ torũ paſſiuoꝛũ minoꝛ. ⁊ ita virtꝰ minoꝛ ⁊ ex equali eq̃t. Reſpõſio ad pꝛedictoꝛũ intelligentiã eſt notandũ.q; coõgꝛuebat mulierẽ fieri minus foꝛtẽ ⁊ virilẽ ꝙtũ ad cor⸗ pus quã virũ.huiꝰ autem põt rõ quadruplex aſſignari. Pꝛa ex pte actiõis ⁊ paſſionis.Scða ex ꝑte regimis et ſubiectiois.Teꝛcia ex ꝑte nutriẽde ꝓlis.Quarta ex ꝑ⸗ te ſpiꝛitualis ſignificatiõis. Ex ꝑte actiõis ⁊ paſſiõis ſumit᷑ ratio cõgꝛuentie.qꝛ eni ſexus viꝛilis oꝛdinat᷑ ad agendũ mulieris ad patiendũ.nõ ſolũ ᷣm ſtatũ nature lapſe ſʒ et iſtitute.⁊ hoc dico in officio generatiõis.vᷣim illud phᷣi.mateꝛia ẽ ſicut mulieꝛ paſſiua.ſicut agẽs pati ente pꝛeſtãtius ⁊ viꝛilius eſt. ſic foꝛtius ⁊ robuſtius de⸗ buit eſſe coꝛpus viri q; mulieꝛis. ¶ Ex ꝑte regiminis et ſubiectionis rõ ſumituꝛ.quia regens in virtute pꝛeuale re debet ei quod regitur.ſed hic deputatus erat ad regi men mulieꝛis.vnde habetuꝛ ſuper Geñ. ad litt. xj. on ſolũ ſᷣm animã imo ᷣm totũ cõiunctum. vnde.j.Coꝛin. xj.volo vos ſciꝛe.ꝙ omnis viri caput xpᷣs caput autem mulieꝛis vi:.ſenſibus autẽ qui vigent in capite regunt alie paꝛtes coꝛpoꝛis.⁊ q hoc ſuit in ſtatn innoceẽtie oſſẽ dit bs cõſequenteꝛ dicens.Non enim vir ex muliere ẽ. ſed mulieꝛ ex viꝛo.pꝛopteꝛ quod decuit coꝛpus viri fieri robuſtius. Ex ꝑte nutꝛiẽde pꝛolis ratio ſumituꝛ.quia mulieꝛ ad hoc maxime deputatuꝛ vt pꝛolem nutriat itra ſeipſam.⁊ ideo neceſſe fuit ipſam magis babũdareĩ bu miditate ꝙᷓ viꝛum. ratione maioꝛis bumiditatis minor eſt conſeꝛtio ⁊ cõſolidatio in membris femine qᷓ maꝛis . 7 hinc eſt. ꝙ naturaliter ſunt minoris roboris ⁊ vigo⸗ risg · ¶ Ex parte vo ſpiritualis ſignificationis ſumitur nen dic⸗ a mo⸗ one. clt⸗ rum kab u 1 p tad on onn⸗ n9 tti⸗ at gi⸗ Ne nis⸗ SSõ (Lueſtio quarta rõ.quia enĩ in cõiunctiõe maris 2 femine ſigni⸗ ficatur cõiunctio dei ⁊ anime.ſicut anima queẽ ꝑ ſe in⸗ becillis. recipit a deo virtutẽ ſiue vigoꝛẽ multiplicandi deo pꝛolẽ ſpiritualẽ.ſic vi ſignũ ſignato reſpõderet. de⸗ buit mulier que ope viri multiplicatã ẽ pꝛolis materia⸗ lis minus ſoꝛtis fieri. 2 vir magis. minime eni deceret il lũ quo deus ſignat᷑.minoꝛis eſſe virtutis illa qua ſigna tur creatura. EUn hugo. cõiugiũ ſacramentũ fnit cuiuſ⸗ dam ſocietatis ſpiritalis.que ꝑ dilectionẽ erat inter deũ animã.in qua ſocietate anima ſpõſa ⁊ ſpõſus deꝰ.⁊ ꝗ ſpõſus erat ſupeꝛior eꝛat que ſpõſa infeꝛior. Preterea. natura humana duplici qualitate diſſicta ẽ vt in viro ꝗ dem robuſtioꝛ. in femia vo infirmioꝛ ? aliena ope agẽs aparet.ex hac autẽ debilitate ex ꝑte coꝛꝑis eſt ſexus fe⸗ mineus im becillioꝛ virili.NQõ enĩ ponit᷑.ꝙ deus ifudeꝛit animas iſirmioꝛes coꝛpibus mulierũ qᷓ virorũ. ſed ga diſpõnes ſpiritus exiſtẽtes in coꝛꝑe cõcomitant᷑ diſpoſi tiones coꝛꝑis cui vnit.coꝛpus autem muliebre ab initio fragilius ⁊ infirmiꝰ erat coꝛꝑe virili.ideo ſpiritus ſiue anim a vnita coꝛꝑi muliebri.inſirmioꝛẽ illa que vnitur coꝛpori virili. Amma enĩ foꝛtiꝰ 2 melius viget in coꝛpo re meliori. cũ coꝛpus eue fuit infirmius ⁊ imbecilliꝰ coꝛpore ade.nõ ſuit pena ſpiritui mulieris qui vtiq; plꝰ viguiſſet in melioꝛi coꝛpore. ſicut nec fragilitas corpo⸗ ris ade reſpectiua.i.compatione alterius coꝛpoꝛis for⸗ tioꝛis fuit ſpiritin eius pena.qui ſpiritꝰ plus viguiſſet. ſi vnitus fuiſſet coꝛpoꝛi fortioꝛi Kationes quibo oſtẽ Ditur mulierẽ fuiſſe infirmioꝛẽ qᷓtũ ad coꝛpꝰ concedimꝰ. ie⸗ illud qð primo obijcit᷑ in contariũ. dicendnz ꝙ ulier nõ dicit᷑ ab yſido.eſſe ririlis vigoꝛis.qꝛ qtuʒ ad naturalia q̃ coꝛpꝰ reſpiciũt tãte virtutis fuit prima mu lier quãte fuerit primꝰ vir. vel quia mulier generaliter viro equiualeat in viribo huiuſmodi. ſed potius intẽdit dicere illas que vel dono gratui:o gꝛatiſdate velgratũ faciẽte ad oꝑa virilia aſſurgũt.hoc nomine quod ẽ vira⸗ go quodãmodo ethimoloiʒãdi debere cenſeri. vt patet ſi cõſiderentur verba ipſiꝰ. Iſido. hoc modo loquẽtis. dicit᷑ enĩ.ij. machab. vij. de matre ſe eptẽ filiorũ interſecto rum ꝓ legibus paternis feminee cogitationi maſculinũ animũ inferẽs dixit ⁊c.¶ Ad illud quod dicit Haſilius ꝙ equales virtutes ſunt viri⸗ mulieris.dicendũ.qꝙ hoc intelligit᷑ qᷓ tum ad virtutẽ ſpiritualẽ.que virtutẽ merẽ⸗ di reſpicit quomõ dicit᷑ Galla.iij. 2õ eſi maſculus neq; femina.Omẽs enĩ vos amici eſiis in xpᷣo ihu.i.differen tia in ſexu tali vel tali.nõ ponit differentiaʒ ĩ fide xpᷣi in merito fidei.Glo.ibi.ꝗpter nihil hoꝛũ ali qs dignioꝛ eſt in fide rp̃i. ⁊ ꝙ bec ſit itẽtio Maſilij. patet er verbis que ſequunt᷑ verba ꝓoſita. dicit eni ſic. habet enĩ mulier fie ri ad imaginẽ dei ſicut 2 vir. unt enĩ equales eoꝛũ virtu tes.equales pugne.equales retributioes.nec dicat mu lier infirma ſum. infirmitas eni carnis eſt. potẽtia vᷣo ĩ anima eſt. ¶ Ad illud quod ſequit᷑ dicendũ. ; ⁊ ſi muli⸗ eri incũbebat poꝛtare pꝛolẽ ⁊ nutrire.2 buiuit mõi que ĩ ſtatu culpe nõ ſine onere ⁊ labore fieri poſſunt.tamen in ſtatu illo nihil inferꝛe oneris vel laboris. Sicut enĩ ha⸗ betur ab Aug. ſuꝑ Geñ.ix. ad litt. ſi Eſtetiſſent primi p⸗ entes in ſtatu illo. eſſent nuptie honoꝛabiles 7 thorus ĩmaculatus ſine aꝛdore libidinis ſine laboꝛe pariẽdi.ſic nec onere nec laboꝛe ꝓles poꝛtaret᷑ educaret᷑. Ad il⸗ lud quod ſequit᷑.dicendũ ſ ine piudicio.ꝙ corpora bua⸗ na ſiue pꝛimorũ parentũ ſiue alioꝛũ nõ habebãt ge ſe viꝛ tutem reſiſtẽdi cuilibet actioni ſine agẽti violento. ſed ꝙ in ſtatu innocentie nulli ceſſiſſent actiom. hoc fuiſſet ex virtute ſuperioꝛi.ſ.prune potẽtie cõſeruante 7 ꝓptegẽte. Dũ eni homo innocẽter vixit omnino deo ſubiectꝰ.⁊ in nullo ab eius declinãs volũtate. omnibus homine infe⸗ rioribus dominabat᷑. Juxta illud diuini decreti Geñ. j.pᷣſit piſcibo maris ⁊ volatilibo celi⸗ beſtijs terꝛe vni⸗ uerſe ⁊c. Vñ de omnibo quaſi de ſibi ſubditis facere po tuit quod volebat.VIñ Aug.xiiij qde ciui.dei. In ꝑadiſo lxxxviij. ſi nõ omnia poterat ante peccatũ. quicqd tamẽ nõ pote⸗ rat nõ volebut. ⁊ iõ poterat omnia qᷓ volebat. ſeo vt di⸗ cit Heda. poſtqᷓ conditori ſubditꝰ eſſe noluit. iure do⸗ miniũ ꝑoidit. vnde creature habẽt poteſtateʒ moleſtare bominẽ. Elnde ſubiungit Aug. Munc vᷣo vanitati ſimi⸗ lis faoctus eſt. ipſo nãq; inuito ⁊ animꝰ plurimũ turbat᷑. ⁊ caro dolet ⁊ veteralcit ⁊ morit᷑.⁊ quicꝗd aliud pati⸗ mur.¶ Ad illud quod ſequit dicendũ.q; nõ ſequit᷑ ſum⸗ ma ſanitas erat in carne vtriuſq; primoꝛũ parentuʒ.er⸗ go erãt equalis virtutis vel foꝛtitudis coꝛporalis.forti⸗ tudo enim ĩ coꝛpore humano cauſat᷑ ex duobi.ſ. magni⸗ tudine extremitatũ ſiue mẽbꝛorũ cõuenienter diſpoſito rum.⁊ multitudie ſpirituũ. Vnde licet ratione equalita tis cõplexionis cõuenirẽt in equalitate ſpirituũ mẽbro⸗ rum magnitudis ꝓpoꝛtionaliter reſpõdentiũ.poterant tamẽ differꝛe in magnitudie membꝛorũ 27 multitudine ſpirituũ.Preterea.dictũ ſuperha bundantiã duplicit᷑ intelligendũ dicit. lel quia omniboſi uꝑponit᷑.2 ſic vni ſoli cõuenit.vel quia valde apꝑpꝛoximat termino a quo ĩ⸗ ponit᷑.Fm q; albiſſimũ dicit᷑ nalde albũ.⁊ ſic intelligit. ꝙ ſummã ſanitatẽ coꝛporalẽ habebant primi ꝑntes.qð autẽ ſic pluribus cõuenit.nõ neceſſario cõuenit mõ ĩdif ferenti. ꝓpter quod licet ſũma ſanitas erat in corꝑibo il lorũ. pter hoc nõ ſequit q erãt eiuſdẽ foꝛtitudĩs. embꝛum ſexrtum dqe coꝛpis dignitate. Querituꝛ ergo. vtrum tãte fuit dignitatis ſiue nobilitatis quãte coꝛpꝰ virile.vel maioꝛis vel mioris. Me tate videt᷑. Maſiliꝰ diẽ mulier ⁊ vir ſüt eiuſðẽ dignitatis. Si rñdet᷑ ꝗ hoc ẽ ßm animã. Zũc op ponit᷑.qꝛ hoc nõ põt eſſe niſi coꝛꝑa eoꝛũ ſint eiuſoẽ digni tatis.qꝛ dignitates ſpirituũ exiſientiũ in coꝛꝑibus còco mitant᷑ diſpõnes coꝛpoꝛũ quiba vniunt᷑. Vñ ſᷣm di ſpoſi iones coꝛporũ ſunt diſpõnes aĩarũ pficiẽtiũ ipᷣa corꝑa g ᷣm ꝙ corꝑa dignioꝛa ſũt ⁊ nobilioꝛũ diſ põnum ⁊ aie. ſimplicit.& ſi coꝛꝑa ſũt bñ diſpoſita ſiue bonarũ diſpõ⸗ nũ.⁊ aĩe eoꝛũ ꝑfectiue erũt.ſimilit᷑ ſi corꝑa meliorũ di⸗ ſpõnũ ⁊ etiã optimarũ ⁊ aĩe ſimilit.ẽᷣ ⁊c. ¶ Item nobili tas mateꝛie diſtiguit᷑ ᷣm nobilitatẽ foꝛme.nõ enĩ cuilibʒ materie cõuenit quelibet foꝛma.ſʒ nobilis nobili.a no⸗ bilioꝛ nobiliori. cũ equalis nobilitatis ſit foꝛma ſiue fectio coꝛꝑis mulieris prime ⁊ ꝑfectio coꝛꝑis hoĩs pri⸗ mi.ᷓ ⁊c.jꝛõ enĩ ponit᷑ꝙ aĩe virorũ ſint nobilioꝛis con ditionis ⁊ melioꝛis.mulierũ ignobilioris ⁊ deterioris. M autẽ coꝛpꝰ prie mulieris maioꝛis fuerit dignitatis videt᷑ ſic. NHobilitas rei de qua fit aliqd ſiue materia.at teſtat᷑ nobilitati eiuſdẽ. SIñ quãto nobiliorẽ materia ð qua fit aliqd ſiue dignioꝛ.tãto illð nobiliꝰ ẽ qð fit ex il⸗ la.vt qñ fit aligd ex auro nobiliꝰ ẽ illð vel conſimile illo qð fieret ex argẽto.⁊ maxĩe vbi nullꝰ eſt defectꝰ ex ꝑſona effciẽtis. Similit vr de coꝛꝑe huano. illð digniꝰ ẽ 2 nobiliꝰ qdð fit ex nobilioꝛi materia. exqͥ coꝛpus mulie ris primo factũ erat de materia nobilioꝛi ⁊ dignioꝛi q coꝛpꝰ viri:qꝛ de oſſe ⁊ carne viri Geñ.ij.hoc autẽ os ex oſſibus meis.⁊ caro de carne mea ẽ.corpꝰ autẽ viri de li mo terꝛe Geñ.ij.. ⁊c. ¶ Itẽ locꝰ cõditiõis rerũ primaꝝ atteſtat᷑ earũ nobilitati. creature eni nobiliſſime.ſ. ſi piri tus angelici cõditi erãt ĩ loco nobiliſſimo.ſ.celo empir⸗ reo.minꝰ nobiles ⁊ minꝰ digni ĩ loco minꝰ nobili.ſʒ coꝛ pus mulieris cõditũ fuit in loco nobilioꝛi.qꝛ in ꝑadiſo. corpꝑꝰ viri in loco minꝰ nobili.qꝛ in agro damaſceno. F ⁊c̃. ¶ Cõtra.videt᷑ ꝙ corpꝰ ade nobilius erat⸗ dignius corꝑe ene.ſic illud qð ẽ ꝓpter aliud.minꝰẽ dignum illo ꝓpter qð ẽ.ſᷣm id phi vnũqðq; ꝓpter qð ⁊ illð magis.ſʒ ſexus femineꝰ ſiue corpus femineũ fuit ꝓPter virilem.j. Corin.xj.Mon ẽ creatꝰ vir ꝓpter mulierẽ ſʒ mulier ꝓ⸗ pter virũ.Glo.ñ ẽ creatꝰ adã ĩ auxiliũ eue.ſ 3 eua i adiu toriũ viꝛi.vt oſtẽdat᷑ mulier ſubiecta viro. YItẽ i. vj. mu⸗ ſice Aug. Omne agens preſtantius ẽ patiente. Et phᷣs omne agẽs nobilius ẽ patiẽte.ſed ſerus viri ?ẽ agere mn lieris pati.maxĩe in illo ope ꝓpter qu od ẽ diſtinctio ſe⸗ xunm que penes corpꝰ atteditur.ergo corpꝰ virile nobi hus ẽ corpoꝛe muliebri.huic nobilitati maioꝛi ſiue ma⸗ ioritati nobilitatis atteſtat᷑.ꝙ ſo uator noſter, natura; humanã aſſumpſit in ſexu tali.¶ Reſpõſio.ꝙ ſimplici ter loquẽdo maioris dignitatis fuit corpꝰ primi viri ꝙᷓ prime mulieris.⁊ generaliter ſexus virilis muliebri.2 hoc multiplici rõne.qꝛ rõne cõtinentie generalis. tota enĩ humana natura ꝓpaganda.⁊ etiꝗ natura hüana aſ ſumpta a filio dei erat in illo m corpulentã ſubſtãtiam gm Aug. Itẽ rõne ꝓductionis principalis.qꝛ ⁊ ſi cor⸗ pus mulieris coopabatur ꝓductiõi hũani generis. ab illo tamẽ fuit pricipaliter ꝓductio.qꝛ in ꝓductione vir erat ages mulier patiẽs. Itẽ ratiõe vigoꝛis ſiue roboꝛis amplioꝛis.corpꝰ eni viri erat maioris vigoris ſiue ro⸗ boris am plioꝛis coꝛꝑe mulieris vt ex dictis patet. Itez rõne cõditionis nobilioꝛis q̃ attẽditur penes ſexũ.nobi lioꝛ enĩ ẽ ſexꝰ virilis ſexu muliebri.ſexꝰ enĩ penes coꝛꝑa diſtinguunt᷑. Itẽ rõne ſpũalis ſigniſicatiõis q ex cõiun⸗ ctione maris ⁊ femine itelligit᷑.vt ex dictis patet.⸗l! Ad illud quod prio obijcit᷑ cõtra hoc ꝑ verbũ Malſilij dicen tis.ꝙ vir ⁊ mulier ſũt eiuſdẽ dignitatis.dicendũ. ꝙ ipᷣe itelligit hãc equalitatẽ eſſe ̃m animã. m quam ſunt ad imaginẽ dei.vñ ſubiũgit explanãdo verbũ ꝓpoſituʒ. qa igit᷑ eiuſaẽ eſt in eis dignitatis ᷣm deũ imago.⁊a equał ſit viꝛtꝰ ⁊ bonoꝛũ oꝑũ adiectio. In oĩbus eni q̃ ad veras pertinent virtutes equiꝑari põt.ſi vult mulier viro.in⸗ telligit ergo eã equalis dignitatis q;tũ ad poteſtatẽ me⸗ rendi. Ex hoc patet reſpõſio ad hoc.quod obijcit᷑ con⸗ tra hoc.ꝙ licet diſpoſitiões ſpiritꝰ cõcomitent᷑ diſpoſiti ones coꝛꝑis cui cõiungit᷑ ſine qð ꝑſicit.nõ tamẽ ita enu merat᷑ ipſiꝰ virtꝰ.ex huiꝰmõi cõcomitantia quin poſſet ſi vellet.oꝑa virtutũ exercere.⁊ ad ſtatũ pfectiõis coaſſi ſtente gratia diuina que nulli q;tum de ſe ẽ ſubtrabit᷑ p⸗ uenire. vñ imbecillitas mulieris rõne coꝛpꝑis vel ſerꝰ n iĩpedit.qn mulier viro equiꝑari poſſit ĩ meriti dignitate cuiꝰ manifeſtatio ſatis euidẽs ẽ in vita ⁊ paſſiõe ſacra⸗ rũ virginũ.¶ Ad aliud quod ſequit᷑ dicendũ.q; ⁊ ſi nobi litas materie quãdoq; diſtinguit᷑ rᷣm nobilitatẽ foꝛme. hoc nõ eſt generalit᷑ verũ.ĩ multis enĩ inſtã tia ẽ. Coꝛꝑa enĩ celeſtia nobilioꝛ is materie ſũt q; multa genera bru⸗ torũ.nullũ tamẽ eſt animal qð nõ pficiat᷑ foꝛma nobilio re qᷓ; aliqð coꝛpꝰ celeſte.cũ hec a ſuis ꝑfectiõibus vita vi 2 geat 2 ſenſu diſcernãt.illa autẽ nequaq;. Pꝛeterea ĩ his que exeũt in eſſe ſm electionẽ ⁊ arbitriu agetis.huiꝰmo di genꝰ argumentãdi nullã hʒ neceſſitatẽ. Artifex enim Fm arbitrij ſui electionẽ operãs ĩ materia nobilioꝛi quã doq; formã ĩprimit minꝰ nobilẽ.⁊ i materia minꝰ nobi⸗ li nobilioꝛẽ.qꝛ ergo cõditio aĩarũ.⁊ earu ndem ĩfuſio fit m arbitriũ ⁊ electionẽ cõditoꝛis.hoc genꝰ argumentã⸗ di nullũ habet locũ in ꝓpoſito.¶ Ad illud qð ſequit᷑. q; materia de qua fit aliꝗꝗ atte ſtat᷑ nobilitati ⁊c. Dicẽduũ. qꝙ in his hoc verũ que fũt a virtute cõpleta ſiue cauſata cui cõfert materia in qua agit᷑. In his autẽ que fiũt.vel producuntur in eſſe a virtute ſiue potentia prima.quia materia nihil confert ipſi agẽti. ita nobuis effectꝰ ꝓdu⸗ citur in eſſe ex nihilo ſicut ⁊ ex aliquo vel nobilioꝛ.⁊ ita nobilis effectꝰ pꝛoducit᷑ ĩ eſſe de materia minꝰ nobili ſi cut de materia nobilioꝛi.oĩno iuxta nutũ volũtatis ipiꝰ agẽtis.i Ad aliud qð obijcit᷑ de loco conditiõis coꝛꝑis mulieris.patet reſpõſio in queſtiõe de loco cõditiois coꝛ poꝛis ade.vbi determinatũ c.ꝙ rõ cõditiõis mulieris ĩ ꝑadiſo nõ fuit nobilitas illiꝰ.ſed potiꝰ hoc factũ fuit di ſpelſatione diuine ꝓuidentie vt ibidẽ tactũ eſt. bilitate nature bumanet. Queſtio. lxxxix. de paſſi * Eterminatode cor poꝛe primi homĩs.ſeꝗtur de coniuncto de qͥ iquirẽda ſunt bec. Prio de paſſibi litate nature.Scðo de ꝓlis ꝓagatio⸗ ne.Tercio de adiutorio gr̃e.Quaꝛto ð lumiĩe ſciẽtie. Quĩto de dominio pᷣſidẽtie.¶. Se paſſibi⸗ litate querũt᷑ plura. Prio ſi fnit paſſibilis. Scðdo ſi fuit paſſibilis ꝑ impꝛeſſionẽ extriſecarũ receptionũ.Lercio ſi ꝑ mebri vł ſbe alicꝰablatõnẽ. Or̃to ſiꝑ etatis mutatio nẽ. Quito ſi ꝑ coꝛpis diſſolutionẽ. Sex.ſi ꝑ aĩe ſeꝑatõʒ. Mlembrmm peumnz = Ica primũ querit᷑ ſic.vtrũ adã in ſpecie aut humanũ genꝰ fuit paſſibile vel impaſſibile. Mꝛ paſſibile videtur ſic.Nulla dos coꝛꝑis lorificati ẽ. vel erat ꝓprietas alicuiꝰ viato ris.hoc enĩ erat pꝛopriũ ſoliꝰ xpᷣi.ꝗ aſſumpſit dotes in via.ſed impaſſibilitas ẽ dos coꝛꝑis gloriſicati ergo.⁊c̃. ¶ Itẽ hoc idẽ videt᷑ ꝑ hboc.ꝙ nitła alia dos.iſ.claritatis. ſubtilitatis ⁊ agilitatis cõueniebat ade.eadeʒ rõne nec dos ĩpaſſibilitatis. Itẽ quod ſubiacet verſiõti ſiue coꝛ⸗ ruptioni ſubiacet ⁊ paſſibilitati.ſed ſᷣm Dama.ij.lib.c. iiij.que creabilia ſunt oĩno ſunt vertibilia.quorũ enim eſſe a verſiõe ĩcipit hec vᷣſioni ſubiecta ſunt. Sed corpꝰ primi hominis a verſiõe ĩcepit &̊ ⁊c.¶ Cõtra. paſſibili tas ⁊ ĩpaſſibilitas ſunt rerũ paſſibiliũ ⁊ ĩpaſſibiliũ pꝛo⸗ prietates.earũ atteſtãtes nobilitati maioꝛi ⁊ miori.ſci⸗ licet impaſſibilitas maiori paſſibilitas minori. Cum igitur multe creature coꝛꝑales oĩno ſint impaſſibiles.ſi cut celũ ⁊ coꝛꝑa ſuꝑceleſtia.quarũ omniũ illa dequa hĩ tenoimꝰ fuit nobiliſſima. videt᷑ q omnino debuit eſſe i⸗ paſſibilis. ¶ Reſpõſio.ad boc dicit᷑. ꝙ neqʒ oĩno fuit ĩ⸗ paſſibilis neq; ſimpliciter paſſibilis.Iñ hugo.ſicut im mortalẽ nõ dicimꝰ primũ hominẽ fuiſſe ante peccatũ vt mori oĩno nõ poſſet.ſic etiã nequaq; ĩpaſſibilẽ fuiſſe cre dere debemꝰ. ꝙ nihil oĩno pati potuiſſet.qꝛ naturã in ſe palſibilẽ habuit.ſed tamẽ ſi nõ peccaſſet.ſicut nec mor/ tuus.ita etiã ſiue ad moleſtia volũtatis in mente ſiue ad corꝛuptionẽ ĩtegritatis in corꝑe.paſſus oĩno aliꝗd non fuiſſet.¶¶ Ad huiꝰ euidẽtia notandũ.q; potẽtia cadit ſub differẽtia multiplici.Quedã enim ẽ potẽtia obedientie. q̃ ſcilicet ſolũ ꝓducit᷑ ĩ actũ potẽtia pria. quomõ ĩ coſta fuit potẽtia vt ex ea fieret corpꝰ mulieris.Fm ꝙ; dic Au⸗ gu. ꝙ ĩ coſta nõ erat vt ex illa fieret corpꝰ mulieris. ſed vt fieri poſſet. Eſt ⁊ alia que ẽ ſolũ materiał vt illa que paſſiua ẽ tm.nullã habẽs iclinationẽ ſiue apetitum ad actꝰ illiꝰ potẽtie.põt tñ ꝓduci ĩ actũ actiõe creature.mł tipliei medio ſubiectũ ſiue ſuſceptibile diſponẽte.qð au tẽ ſupradictũ ẽ. ꝙ potẽtia que eſt pure materialis nullo mõ iĩclinata ad actũ.ſolũmõ diuĩa potẽtia põt i effectuʒ ꝓduci.dʒ ĩtelligi nulla ſu ꝑueniẽte forma ſiue diſpoſitio ne media:.multiplici tamẽ interueniẽte foꝛma ſiue diſpo ſitiõe.põt oꝑe creature ꝓduci in actũ.Et ẽ alia qꝗ ẽ paſſi bilis.vt illa que hʒ aliquã iclinationẽ ſiue alpetitum ad actũ. Eſt ⁊ alia que ãꝗ ꝓpiquius diſpoſita.vt ẽ illa q̃ nõ ſolũ ẽ iclinatiõe qualicuq; ad actũ.ſʒ hʒ aliquã diſpoſiti onẽ ſuꝑadditã.Eſt ⁊ alia que ẽ neceſſitatis.vt illa q ẽ in cõiunctiõe cũ actu.Quelibet autẽ iſtarũ triũ potẽtiarũ vltio dictarũ ẽ potẽtia diſpoſita.ſʒ pꝛia diſpõne remota. ſcdða ꝓpiqua.tercia remota.Quadã autẽ corꝛeſponden⸗ tia tot modis põt dici paſſibilis.vt dicat᷑ paſſibilis po⸗ tens pati.vel potẽtia obediẽtie.vel materiali vel paſſibi li vel diſpoſita vel neceſſaria.⁊ hoc dico extenſo nomine potẽtie.prie enĩ loquẽdo potẽtia patiẽdi eſt potiꝰ defe⸗ ctus potẽtie qᷓ; potẽtia.Et qꝛ ſᷣm ph̊ᷣm.ſi vnũ oppoſitorũ dicit᷑ multipliciter reliquũ.tot modis dicit᷑ ipaſſibile. intẽdimus de paſſibilitate ⁊ ĩpaſſibilitate ſᷣm ꝙ dicũt poſitionẽ vel priuationẽ paſſionis ĩnaturalis ᷣm ꝙ di⸗ cit Dama.ij.li.ꝙ paſſio ẽ motꝰ pᷣter naturã. 7 hecẽ pal⸗ ſio cũ cõtrarietate recipiẽtig 2 recepti. Eſt enĩ quedam nco bi no⸗ t05 ibi⸗ co⸗ nIm blli ſet⸗ um hi ei⸗ ti⸗ ¶ Lueſtio paſſio naturalis quedã inaturalis vt ĩfra patebit. Cuʒ ergo querit᷑ vtrũ primꝰ homo ĩ primo ſtatu erat ĩpaſſi bilis.poteſt dici ꝙ ſm ꝙ per hoc ꝙ dicit᷑ ĩpaſſibile no⸗ tatur pꝛiuatio neceſſitatis ad patiendũ. vel diſpoſitio⸗ nis vel paſſibilitatis ſiue inclinatiõis.ſic erat impaſſibi lis.quãdo enĩ erat in integꝛitate nature cõdite.nõ erat ĩ eo natura diſpoſita vel paſſibilis.ſ.aliqua infirmitate inclinata ad patiendũ.ſicut poſtea erat infirmior facta per peccatum. Scðm autem ꝙ impaſſibile dicit pꝛiua⸗ tionẽ potẽtie primo mõ ſumpte vel ſcdᷣo.ſic nõ erat ĩpaſ ſibilis.Mõ eniĩ omnino nõ erat natura illa ſuſceptibi⸗ lis paſſionis.cũ eſſet aliquo mõ infirmabilis ꝑ lapſum in peccatũ.fuit ergo paſſibilis.eo ꝙ erat ſuſceptibilis ĩ⸗ firmitatis.impaſſibilis.eo q; nõ inclinatus ſiue declina tus ab integꝛitate in qua cõditus erat per infirmitatẽ. Vnde neq; omnino erat ipaſſibilis.neq; ſimplicit᷑ paſſi bilis vt vult Pugo. Ad illud ergo qð primo ohijcit᷑. ꝙ impaſſibilitas ẽ dos coꝛpoꝛis gloꝛificati.dicendũ q eo mõ quo ẽ dos.nõ cõueniebat pꝛimo homimi. ſᷣm eniʒ ꝙ dicitur dos.ſic dicit pꝛiuationẽ omnino.⁊ omnes po tentie ſiue omnis modi patiẽdi.ſᷣm quẽ movũ.vt ex di⸗ ctis patet nõ dicit᷑ ille fuiſſe ĩpaſſibilis... Ad aliud qð ſequi᷑ dicendũ.ꝙ Dama. intendit determinare ꝙ vnũ ſolũ.ſ.ipſum primuʒ ſua natura ⁊ virtute eſt vertibile. cum alia ſint vertibilia ⁊ ꝑmutabilia de natura ꝓpꝛia 2 virtute.quia nihil pᷣter pꝛimũ cõſtat a ꝓpꝛia virtute. ꝓ⸗ pter quod nullo modo eſt vertibile in nõ ens.neq; etia ẽ mutabile ſᷣm electionem liberi arbitrij.ſicut rationales creature que ſũt mutabiles ᷣm electionẽ ꝑ naturã ⁊ ver⸗ tibiles in nõ eſſe.niſi manu dei.i.omnipotẽtia cõſerua⸗ rent᷑.vt dicit Greg.⁊ Dama.licet ergo omnes creatuꝛe ſunt mutabiles ⁊ paſſibiles mõ iam dicto.nõ tamẽ ſunt paſſibiles loquẽdo ꝓpꝛie.ſᷣm ꝙ hic intẽdimus de paſſi⸗ bilitate ⁊ ĩpaſſibilitate.i Ad aliud quo opponit᷑.ꝙ pri⸗ mus homo qdebebat eſſe omnino ĩpaſſibilis rõne ſue no bilitatis.dicendũ ꝙ; impaſſibilitate ſic ſumpta non fuit pᷣdita. nec ẽ aliqua creatura.nec atteſtat᷑ nobilitati cꝛea ture vt ẽ creatura.ſed vt ẽ creatura cõpleta in eſſe cõple⸗ tiſſimo.vt.ſ.quãdo appetitus illiꝰ ſatiat᷑. vnde quãdo ſa tiabitur appetitꝰ humanꝰ omnino.vt quando aꝓparebit gloria creatoꝛis ᷣm pſal.tũc dotabi᷑ homo omnimoda ĩpaſſibilitate.vnde licet primꝰ homo eſſet in pꝛimo ſta⸗ tu omniũ creaturarũ coꝛꝑalium nobiliſſima. nõ tamen exigebat ſtatus ille.qꝙ pᷣditus eſſet huiuſmodi ĩpaſſibili⸗ tate.ſed ſolũmodo ſtatus glorie boc exigit. lembꝛum ſecuüdum ũdo querit᷑.ſi fuit paſſibilis ꝑ impꝛeſſio nẽ extriſecarũ receptionũ. ſic videt᷑.di⸗ uina diſpoſitiõe ⁊ oꝛdie naturali coꝛꝑa ſuꝑ — celeſtia agũt ĩ elemẽta ⁊ elemẽtata. 2 B̊ ab initio cõditiõis eoꝛũ.ergo ſi diuĩa diſpõ nõ fruſtrat᷑.nec oꝛdo nature ſuſpẽdit᷑.niſi in caſu vel oꝑe mirabili.cum rimꝰ hõ in ſtatu pꝛimo curſu naturali ageret vitã añ mirabili. videt᷑. 2 coꝛꝑa celeſtia habebãt actionẽ in illo. cũ haberet coꝛpꝰ elementatũ.⁊ ita ab extrĩſeco fuit paſ⸗ ſibilis.¶ Itẽ vt habet᷑ a pho.durũ ẽ qð nõ cedit ſecaãti ſi ne ſectõni ⁊ molle quod cedit.ſed caro hũana naturali ter mollis ẽ.⁊ fuit ĩ primo ſtatu.ergo habuit neceſſitatẽ cedẽdi ictui lapidis vel gladij vel alicuiꝰ huiꝰmõi.⸗ ita ab extriſeco fuit paſſibilis.i¶ Si diceret᷑. ꝙ dũ ꝑmanſiſ⸗ ſet in ĩnocẽtia ſua ꝓtegeꝛet᷑ ſiue cõſeruaret᷑ a virtute ſu⸗ perioꝛi ab oĩ inferẽte ſiue potẽti inferꝛe leſionẽ.nõ pro⸗ pter hoc diceret᷑ impaſſibilis.cũ potẽtia qua non poſſet pati.nõ fuiſſet in eo ſed ĩ alio.nullꝰ enĩ denominat᷑ ex a⸗ liquo qð nõ eſt ĩ illo ſʒ tm̃ in altero.¶ IJtẽ homo ĩ ſtatu ĩ nocẽtie fuit paſſibilis ſᷣm animã ab extriſeco. potnit.n. pati temptatiões ⁊ deduci vel falli vt rei euẽtus oſſẽdit. multofoꝛtiꝰ fuit paſſibilis ab extriſeco pᷣm coꝛpꝰ.ĩmedi⸗ atius enĩ ſe habebat deus ad animã qᷓ; ad coꝛpꝰ.⁊ ita vt prius. Itẽ ĩ ſtatu illo ſentire potuit ab obiecto intrin⸗ ſeco. Sentire autẽ ẽ quoddã pati vt vult phᷣs.¶ Prete⸗ lvxxirx. rea.ſenſitiuũ in ſtatu illo delectabatur ĩ medio. vt patet Beñ. iij. cũ dicit. vidit mulier ꝙ; bonũ eſſet lignũ ad ve ſcendũ ⁊ pulchꝛum oculis aſpectuq; delectabile.videt᷑ ꝙ triſtaꝛet᷑ i extremo tũ ꝑ boc ꝙ paſſioes cõtrarie nate ſũt. ſieri circa idẽ.tũ ꝑ hoc ꝙ ſi opoſitũ ẽ cã opoſiti.⁊ ꝓo⸗ ſitũ ẽ cã ꝓpoſiti.cõtrarioꝛũ enĩ cõtrarie ſũt cauſe.( Itẽ homo ĩ illo ſtatu poterat moueri ꝑ apyetitũ ſiue deſide⸗ riũ habẽdi aliqd.huiꝰmõi autẽ apꝓpetitũ paſſio aliq con comitat᷑.nõ eni oꝛituꝛ aꝓpetitꝰ alicuiꝰ ĩ aliquo niſi poten tia aꝓpetitiua aliquid patiẽte.⁊ ita vt priꝰ.(¶ Cõtra.oẽ qð patit᷑ ignobiliꝰ ẽ eo quo patit᷑.ſʒ coꝛpꝰ ade iformatũ aĩa.nobiliſſimũ erat iter omnia coꝛꝑa.ſicut ſupꝛa tactũ eſt.ergo a nullo coꝛꝑe pati poterat ante peccatũ.¶ Itez IYſið.lib.de cauſa dum ĩ ꝑadiſo homo ĩnocẽter viueret. ignis nõ vꝛeret aqua nõ mergeret.nec ſpinarum aculei vulnerarẽt. neq; aeris abſentia ſuffocaret. neq; oĩa que nocẽt hominibo moꝛtalibo impedirent ergo ⁊c.¶ Prete⸗ rea.ſi aliqua creatura exterioꝛ poſſet in ũlũ ꝑ actionem paſſionẽ inducẽ.poſſet ꝑ actionẽ frequẽtiorẽ inducẽ cor⸗ ruptionẽ.qð ẽ ipoſſibile.niſi viciũ ĩ ipſo ꝓceſſiſſet.Oſtẽ dit enĩ Aug.lib.iij.de libe.axrbi.ꝙ mihil aliud põt corꝛũ pi niſi in illo viciũ pᷣcedat. ¶ Reſpõſio. ꝙ eſt paſſio vel paſſibilitas ꝓueniẽs ex iĩpꝛeſſione relicta ab extrinſeco duplex.ſ.naturalis ſiue cõſona nature.⁊ inaturalis ſi⸗ ue deſtructiua nature. Pria autẽ ẽ duplex. quia quedã reſpicit ea que ſũt ad ſaluationẽ eſſe.quedã aũt que ſũt ad perfectionẽ eſſe. Ea que ſunt ad ſaluationẽ eſſe.reſpi cit paſſio que relinquit᷑ ex operibo generatiue⁊ nutriti⸗ ue. Opera eni generatine ? nutritie paſſionẽ relinquũt. vniẽdo qð extra erat ei qð erat ĩtꝛa.Eñ paſſiões relicte oꝑe generatie ⁊ nutritie quodãmõ ab extꝛſeco fiũt. AD ea que ſũt ad ꝑfectionẽ eſſe.refert᷑ paſſio q̃ ẽ ex receptiõe ſpecieꝛũ ſẽſibiliũ ĩ oꝛgano ſenſitie ⁊ ex receptiõe ſpẽrũ ĩ⸗ telligibiliũ ĩ ĩtellectu.hꝰmõi aũt paſſiões que erãt cõſo⸗ ne nature poterãt relinꝗ ab ertriſeco ĩ pꝛimis ꝑentiboĩ ſtatu prio.⁊ reſpectu hꝰmõi paſſionum erãt paſſibiles. Alio mõẽ paſſibilitas a paſſiõe inaturali.ſᷣim ꝙ diẽ da malſ.paſſio ẽ motꝰ pᷣter naturã.Et hec paſſio vt dictũ ẽ. ẽ cũ ↄtrarietate receptibił ⁊ recepti.h̊ aũt ẽ a cõtrario al terãte ⁊ abijciẽte a ſubſtãtia.ſumẽdo ̊ᷓ paſſibilitatẽ hoc mõ.põt dici ꝙ aia fuit paſſibil ab extrũ eco. ꝓut paſſibi lis diẽ pure potẽtiã matẽeialẽ.eo mõ qͥ dictũ ẽ ſupꝛa.ſᷣm aũt ꝙ dic potẽtiã diſpoſitã diſpõe piũcta Apiĩqua vel re⸗ mota.neq̃ ꝙᷓ.ſ̊ ipaſſibił. Ad illð ̊ qð pꝛio obijcit᷑.ꝙ ex diuĩa diſpõe ⁊ oꝛdie naturali coꝛꝑa celeſtia agebãt ĩ coꝛ⸗ ꝑge ade ⁊c. Dicẽdũ ſine pᷣinditõ.ꝙ h̊ verũ ẽ.nlła tñ vehe⸗ mẽtia vł ĩmodẽantia.ſʒ ſolũmõ ſᷣm ꝙ ↄueniebat nature ipſiꝰ nihil moleſtie vł coꝛuptiõis ĩfeꝛẽdo.ñ aug.xiiij. ð ciui.ði.xxvj.c.viuebat hõ ĩ ꝑadiſo ſiẽ volebat.q;diu h̊ volebat qdð deꝰ iuſſerat.nihil coꝛuptiõis ĩ coꝛꝑe vel ex coꝛꝑe.vllas moleſtias vllis eis ſẽſibo ingerebat.nullꝰ ĩ⸗ triſecꝰ moꝛbo.nullꝰ ictꝰ metuebat᷑ extriſecꝰ.⁊ ſic ĩ ꝑadi⸗ ſo nullꝰ eſtꝰ aut frigꝰ.ſic ĩ eiꝰ habitatoꝛe nulla ex cupidi tate vł tioꝛe accedebat bõe volũtatis offenſio.ñ ſic ta ctũ ẽ.nulla erat ĩ ꝑadiſo ĩtꝑantia ſiue ĩtẽꝑies caloꝛis vł frigoꝛis.neq; alið qð coꝛꝑibo habitatoꝛum nocẽ potuit. Vn ſique ipᷣſſiões relicte fuiſſent ex actiõe coꝛpoꝛũ ſuꝑce leſtiũ.magis erãt ad ſolaciũ nature ⁊ iuuamẽ qᷓ; ad ↄtꝛa riũ... Ad alið qð obijci᷑. ꝙ coꝛpꝰ illð habuit neceſſita⸗ tẽ cedẽdi ſine pᷣiudicio dicẽdũ q; G̊ ñ ẽ verũ.nulla.n.cre⸗ atura ĩ ſtatu illo habebat poteſtatẽ ĩferẽdi illi leſionẽ.cꝰ ſũt pluꝛes cauſe.vł vna ex pluribo ↄnexa. vna ẽ oꝛdo di⸗ uĩie iuſticie q̃ homĩ oĩa ſubdita eꝛãt. dũ ĩ iuſticia q̃ cõdi⸗ ta eꝛat deo obediret. ñ dama.ij.li.qꝛ ex viſibili ⁊ iuiſi bili creatura cõditꝰ eꝛat deꝰ hominẽ ſᷣm imaginẽ ⁊ ſimi litudinẽ.ſic quẽdã regẽ vł pricipẽ oĩs teꝛe ⁊ eoꝛum que ſũüt ĩ ipᷣa. ↄſtituit ãte eũ velut quãdã regiã ĩ q̃ cõuerſans btam ⁊ omni dẽe habeat vita.ex h oꝛdie erat.q; nulla cꝛe atura aliquã violẽtiã ſiue leſionẽ ei ĩferꝛe poterat. Unde ſapiẽtie vlti.Ois creatura ad ſuũ genꝰ ab initio refigu⸗ rabatur deſeruiens eius preceptis.vt pueri tui cuſtodi rentur illeſi.⁊ loquitur ibi auctoꝛ de filijs iſrahel tran⸗ ſeũtibo mare rubrũ.ꝗbus creature effeetiue q̃ſi confoꝛ⸗ mes rebo ſui generis i pꝛicipio.i.ĩ ſtatu inocẽtie ĩ nullo fuerũt moleſie.nec aliquã itulerũt moleſtiã.q̃ſi diceret. ſicut ĩ initio creature.nõ leſerũt neq; babuerũt poteſta⸗ tẽ ledẽdi ſilios iſrael trãſeũtes mare.Itez glo. ſuꝑ illud Heñ.j.dixit deꝰ.ecce dedi vobis omnẽ herbã dicit.poſt⸗ q; cõditori ſubiectꝰ eſſe noluit iure dominiũ ꝑdidit. In teſtimoniũ vᷣo prime creatiõis leginꝰ aues viris ſactis ſeruiſſe.⁊ ritꝰ beſtiarũ ⁊ ſerpẽtiũ venenũ ceſſiſſe.q¶q Alia ratio eꝛat donũ ſpale additũ nature.inſeꝑabilit᷑ cõmu⸗ nicãs naturalẽ iuſticiã ⁊ ꝑfectã obedientia qua ſubiecta erat oino diuine volũtati quo poterat domiari alys cre aturis.⁊ de eis facere quod volebat.ſicut ſubiecit ſe do⸗/ minio creatoris ⁊ ſue obedit volũtati.vñ Aug.de ciui. dei.xiiij.li.xv.c. In ꝑadiſo nõ omiĩa poterat ãte peccatũ. quicꝗd tamẽ nõ poterat nõ volebat.⁊ iõ poterat omnia q volebat.⁊ ſic patet ex ſerie littere.bec poteſtas eis cõ⸗ gruebat ex hoc ꝙ oĩno obediẽs erat.vñ dicit Aug.vj.ſu per Geñ:ad litt.ꝙ primꝰ hõ erat moꝛtalis cõditiõe cor poris.ĩmoꝛtalis bñficio cõditoꝛis.ſic põt ꝓbabilit᷑ opi nari ꝙ paſſibilis erat cõditione coꝛꝑis.eo tamẽ mõ quo dictũ eſt ĩpaſſibilis beneſicio cõditoris.i.aliquo dono ſibi p̃ᷣſtito.vñ nõ habebat neceſſitatẽ cedẽdi alicui violẽ tie ſi occurꝛiſſet.ſicut nõ habebat neceſſitatẽ moriẽdi eti am ſi occuriiſſet aligd quod poſſet mortẽ ĩferꝛe poſt la⸗ pſum.¶ Tercia erat ĩſtuẽtia diuine virtutis cõſeruãtis qꝛ dũ hõ erat oĩno ad deũ cõnerſus. vt ꝗ erat pᷣditus ha bitu iuſticie natuꝛalis ĩfoꝛmata gra.ꝗ̊ eſficacie maioꝛis erat virtus diuina ĩ ipſiꝰ cõſeruatiõe ĩ eſſe.q; poſt auer ſionẽ.cuiꝰ ſignũ ẽ.ꝙ auerſus a deo ſtati addictꝰ fuit ne⸗ ceſſitati patiẽdi.dinia tamẽ virtꝰ ĩ nulla ꝑte ſibi ſubtra hebat᷑ quatũ erat ex ꝑte virtutis.ſed ipſe ſe ſubtraxit ab illa minꝰ eã redoẽs efficacẽ ꝓpria auerſiõe.his igit᷑ tri⸗ bus cõcurꝛẽtibo neceſſario fuit primꝰ homo ĩpaſſibilis. il Dugo vo de ſancto victoꝛe ponit duo.ꝗbus exiſtẽtibo nõ pateꝛet᷑.ſ. ꝓpria ꝓuidẽtia ⁊ diuia.ꝗꝓpria vt ĩ fugien⸗ dis ⁊ axppetendis 2 ntendis nihil negligeret.diuina qua oĩs violetia repelleret᷑. EUñ qꝛ ꝓuidẽtia hũana nihil ne⸗ gligẽte.ſemꝑ dinia repellet᷑ ois violẽtia.hac duplici cu⸗ ſtodia cuſtodiret᷑ a leſiõe dicit eꝛgo ſic.data ẽ homini ra tio ⁊ pronidẽtia ꝑ quã hanc vitã ſuã inferioꝛem cuſtodi ret.eadẽ pꝛouidẽtia natuꝛali.fugiẽdo noxia ſalubria ap petẽdo.medijs ad vtrũlibet vtẽs.hac ergo cuſtodia mu⸗ nitus.negligentiã vitare potuit.ſed violẽtiã repellere ñ̃ potuit.pteꝛea rationi humane adiuncta ẽ pꝛouidentia diuĩa.vt rõ humana in ꝑte vna vigilaret cõtra negligen tiã.ꝓuidentia autẽ diuia ĩ ꝑte altera ſtaret cõtra violẽ⸗ tiã.hac itaq; gemia cuſtodia munita ciuitas vite bũane nullis aduerſis kderet᷑qꝛ ſi rõ hbũana nõ reſpuiſſet ad⸗ uerſus negligentiã. ꝓuidẽtia dinia nunqᷓ ĩ homie violẽ tie locũ dediſſet. Quia vo rõ primũ ꝑ negligentiã locuʒ ſuũ deſeruit.dinia ꝑpoſtimnodũ ꝓuidentia iuſte ſe a cuſto⸗ dia ſua ſubtraxit.Ex his verbis videtur.qꝙ negligentia fuit prima diſpoſitio primi hominis peccãtis ⁊ primũ peccatũ.Qec hec q̃ dicuntur ab Hugo. cõtraria ſunt p⸗ dictis.quia illis duobus quibus ſᷣm hugo.munitꝰ eꝛat bomo. ne poſſet leſio aliqua inferri exprimuntur duo. quorum vno poterat caueri a peccato. qua exiſtẽte cau⸗ tela aliqͥ repelleretur omnis violentia ſcilicet diuina ꝓ⸗ uidentia qua prouiſum eſſet homini tribus modis pre⸗ dictis · Preterea ꝙ dicit. ꝙ violentiam repellere nõ po⸗ tuit. hoc intelligendum eſi ſi ſibi ſine nature proprie nõ aſſiſtente ſibi diuina prouidẽtia ſpeciali tuitione relin⸗ queret᷑. lieet igit᷑ caro primi hominis in ſtatu illo mol⸗ lis eſſet.nõ tamen habebat neceſſitatẽ cedẽdi actioni vi⸗ olente propter cauſas pretactas. Quod autẽ dicitur a pho.ꝙ durum eſt qð nõ cedit ac. ſᷣim ꝙ generaliter ẽ ve⸗ rum.intelligendũ eſt in ſtatu corꝛuptionis.¶Ao illud qquod obijcitur.ꝙ propter boc.ꝙ protegebatur a virtu⸗ te dinina a leſione.nõ debebat dici impaſſibilis ⁊c. Di cendum.ꝙ quia illa protectio ex oꝛdinatione diuine in⸗ ſlicie neceſſario inſeꝑabiliter fuit aſſiſtens homini in ſia tu illo.quaſi naturale illi reputabatur.ſicut enĩ in omi⸗ bus actionibus noſtris quantũcũq; ſint naturales ẽ di⸗ uina virtus intime agens.nibilominꝰ ꝙ buiuſmõi acti⸗ onibus fit.a nobis fieri dicitur.ſic eſt ĩ propoſito . Mec intelligendũ eſt in propoſito.ꝙ illa pꝛotectio erat conſi milis illi qua proteguntur ſancti miraculoſe. quia fuit qjuaſi naturalis. ſm ꝙ dicitur naturale.quod eſt idem apud omnes ᷣm Hoetiũ. quotquot eniĩ vixiſſent in in⸗ tegritate illa innocẽtie ⁊ in iuſticia naturali.⁊ quantũ⸗ cunq; gauiſi fuiſſent illa protectione.il Ad illud qð ſeꝗ tur.dicendũ.qꝙ; temptatio quandoq; dicit actuʒ tempta tionis prout relinquit paſſionem in temptato. paſſionẽ dico inclinantẽ affectũ ad conſentiendũ tẽptatoꝛi.Pri⸗ mo modo ſumpta temptatione. potuit homo pati tem⸗ ptationes in primo ſtatu ſcilicet verba temptatoris vel intus concipiẽdo. Hec autẽ paſſio ſiue paſſibilitas non eſt innaturalis. ſed potius nature conſona eo mõ quo conſonum eſt nature quod eſt ad eiuſdem peꝛfectionem. Fm ꝙ receptio ſpecierũ ſenſibiliũ ⁊ intelligibilium ẽ ad peꝛfectionẽ ſenſitiue ⁊ intellectiue. Scdðo modo ſumpta temptatione nõ potuit.nõ enim tunc inclinaꝛi poſſet ad conſentiendum dyabolo temptãti.niſi preceſſiſſet in eo corꝛuptio aliqua.Iñn Augu.iij.lib.de libe.ar.ſi natura q̃ accedit cũ vicio ſuo ad aliã coꝛumpendã. ſi non in ea corꝛuptibile inuenit.non eam corꝛumpit.Si autem in⸗ uenit adiuncto eius vicio corꝛuptionẽ eius operat᷑. Uñ Augu. ſuper GBeñ.Mon eſt arbitrandũ.ꝙ hominẽ deie cturus eſſet temptator.niſi preceſſiſſet in eo elatio que⸗ dam cõprimenda.vt habet᷑ ab Augu.Audito ſi comede ritis eritis ſicut dij ſcientes bonum ⁊ malum. ſurꝛepſit elatio quedaʒ ⁊ amor pꝛoprie poteſtatis.quo appetebat quod propriũ erat dei ſcilicet imortalitatem.vt volunt quidam ſicut ſcientiam boni mali.⁊ ex hac ꝑuerlſa vo⸗ luntate excecata credidit dyabolo. vnð pati hoc vltimo modo ⁊ deduci ſeu ſeduci nõ potuit in prio ſtatu.qAd aliud quod ſequitur dicendũ.ꝙ pati potuit in illo ſtatu prout ſentire eſt pati.huiuſmodi autẽ paſſio ẽ nature cõ ſona vt dictũ eſt. Ad aliud quod obijcit᷑ ſcilicet.ꝙ ſi in illo ſtatu potuit delectari in medio ⁊c̃.dicendũ. ꝙ eſt de lectatio inoꝛdinata vt illa quã cõcomitat᷑ libioo ſine ap⸗ petitus libidinoſus.boc nõ poterat eſſe in ſtatu prĩo.vñ mulier nõ delectabatur in aſpectu fructꝰ nec mouebat alpetẽdo illum peruerſe ſcilicet contra diuinum pᷣceptũ anteq; peccauerat ſʒ poſt.⁊ ẽ delectatio oꝛdiata ſiue mo derata ſiue ommni motu libidinoſo. hãc potuit hõ habe⸗ re in illo ſtatu.ſ.volẽdo vti fructibo ſibi cõceſſis ad pᷣue niendũ defectũ naturalẽ quẽ ĩicurꝛeret niſi alimonia vte retur. Quare autẽ nõ triſtaret᷑ ĩ extremo ſi delectaret᷑ ĩ medio rõt᷑.qꝛ triſtitia pena ẽ ⁊ paſſio inaturalis.ſ.qtũ ad naturã conditã que ex oꝛdine iuſtitie diuine nõ pote⸗ rat pᷣcedere culpã. Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ cõtraria na⸗ ta ſunt fieri circa idẽ.dicendũ.ꝙ hoc nõ ẽ verũ vbi alte⸗ rũ tm̃ ineſt qð fuit ĩ illo ſtatu.i Ad illð qð obijcit. op poſitũ fuit cauſa oꝓpoſiti ⁊c.dicendũ.q; nõ eſt verũ pro pꝛie ſummẽdo oppoſitũ.eo mõ quo extremũ ẽ opoſituʒ extremo.qꝛ mediũ ẽ cã delectatioõis.mediũ autẽ nõ oppo nit᷑ ꝓprie extrẽo. Preterea.huiꝰmõi genꝰ argumẽtadi. oppoſitũ ẽ cã oꝑpoſiti.gꝗ ꝓoſitũ ẽ cã ꝓpoſiti.nõ hʒ neceſ ſitatẽ ꝓut oppoſitũ eideʒ ſubiecto cõꝑantur. niſi vtrũq; poſſit i eſſe.vbi enĩ tm̃ alterũ ineſt.nõ hʒ neceſſitatẽ hoc genus argumẽtandi.qꝛ tm̃ alterũ infuit. alterũ autẽ in eſſe nõ potuit.¶¶ Ad vltimũ dicendũ.ꝙ ĩ ſtatu illo pote⸗ rat eſſe motꝰ appetitiue ad aliqd habendũ.⁊ appetitiue ſenſibilis 2 rõnalis.ſ ſenſibilis nõ vt moueret᷑ contra⸗ ria rõni.ſed ꝓut moueret᷑ obediẽdo rõni.vñ ⁊ paſſio cõ comitãs nõ fuiſſet ĩnaturalis ſʒ cõſona nature. Uñ nõ eſt incõueniens hominẽ in primo ſtatu fuiſſe paſſibileʒ· ſuſtinẽtia motꝰ appetitiue modo iam dicto uſe i cti⸗ Ae ronſi fuit gen nin⸗ ntü⸗ hpte on Dri⸗ n⸗ vel on o em. a Pta ed o ——— — — — — — — — ¶ Lueſtio Membruz tercin Ercio querit᷑. ſi fuit paſſibilis ꝑ membri ſiue ſubſtantia alicui ablatõnez. ꝙ ſic: vi⸗ cetur ꝑ magilſ.ſen.ij.dil.xvij.doꝛmienti po tiuſq; vigilati detracta ẽ coſta: vt nullã in eo ſenſiſſe penã moſtraret᷑. ſi ad euaſionẽ pene ablata eſt coſta in doꝛmiẽdo:poterat ᷓ pati vigilando.⸗ Pꝛete⸗ rea. cã cur aliqñ nõ ſentiat᷑ duplex ẽ:membri moꝛtifica⸗ tio ſiẽ ptʒ in ꝑalitico:vel aĩe a coꝛꝑe ſeꝑatio. ſicut ptz in moꝛtuo.5pᷣ adaz neq; erat ꝑaliticus neq; moꝛtuꝰ. Si ad⸗ datur tercia cã oppꝛeſſio ſomni in qͥ eſt quies gĩaliũ vᷣtu⸗ tum cũ intẽſione naturaliũ.vt em̃ pʒ in pluribo ⁊ maxi⸗ me in glite: ꝗ nõ ſentit motꝰmaximos 2 paſſiões nõ mo dicas pter ſomni vebementiã.Vñ ſilr poſſet poni in ꝓ poſito.̊ᷣ nihil ẽ.qꝛ ſalteʒ ptꝰſomnũ cũ aia ſentit mẽbra in efficacia:neq; ex eo põt elicẽ debitas oꝑatõnes ſentit᷑ coloꝛ. et ſalteʒ pꝰſopoꝛẽ adã ſenſiſſet penaʒ.ſicẽ glis vↄbu⸗ ſius pꝰeruſtioneʒ ⁊ ita videt᷑ ꝙ fuit ſenſibilis ꝑ membri ablatõeʒ. ¶¶ Item quato maioꝛ ẽ aliquoꝝ amicoꝝ amici tia:tãto vehementiꝰdoloꝛis cã eſt eoꝝ ſeꝑatõ.vñ qꝛ aime 2 caꝛnis colligãtia ẽ maxime amicitie:eoꝝ ſeꝑatio eſt cã maximi doloꝛis.ſi q̊maxima fuit amicitia naturalis in ter ꝑtes coꝛꝑis illi:nõ poterat eoꝝ fieri ſeꝑatio ſine dᷣ loꝛe.Vñ aug.li.de oꝛdine rerũ.doloꝛ inde ꝑnitioſioꝛ eſt: quia id qð vnũ erat diſcindere nitit. ꝓpter h̊ dicit᷑ volor diſtantia ptiũ naturaliũ.¶¶ Item rerũ paſſibiliũ eiuſdeʒ generis:quanto aliq eſt nobilioꝛ.tanto citiꝰ patit᷑ illata ſibi violentia aliq̃. Uñ membꝛa nobilioꝛa in hoĩe ciniꝰ ledunt᷑ alijs.q̊ cum natura ade fuiſſet nobiliſſima in ge nere hoĩm.videt᷑ ꝙ nõ ſine graui leſione poſſet ſibi mem brum abſcidi:et ꝗa dicit magiſter ꝙ doꝛmienti viro non ſine cauſa detracta eſt coſta. Ancidenter queritur bic. Atrũ bomo tũc indiguit ſomnoꝛet videt᷑ ꝙ ſic.qa phᷣus in li.de ſomno et vi.ↄcludit:neceſſe ẽ ome qð vigilat con tingere doꝛmire.¶ Item ſi coꝛpꝰpᷣmi homis fuit aĩale.i. indigẽs alimonia.ſomnꝰaũt ↄfert nutritiue vt drĩ a phᷣo Eꝛimo homi nihil fuit ſubtractũ qð expeditõne natuẽ illiꝰoↄueniebat:videtur ꝙ qnq;ʒ gratus ⁊ ↄueniẽs fuit illi ſomnus.! Item ph̊s determiat in li.de ſomno⁊ vigi.q; om̃ia aĩalia coĩcant ſomno in li.de ſomno ęt vigilia.ſed adam erat aĩal hñs coꝛpus aiale & ⁊c. ont. vt oſtẽ⸗ dit ppᷣs.neceſſitas ſomni ẽ languoꝛ et faſſigatõ ſenſunm hoc aũt pꝛimo homini in ſtatu pᷣmo nõ ↄueniebat ⁊c̃. Iteʒ ppᷣs ponẽs cauſas ſomni determiat ꝙ cauſa ſom ni eſt aſcenſio fumi a cibo ꝗ digerit᷑ in ſtomacho ꝑ natu ram caloꝛis vſq; ad cerebru:vbi infrigidat᷑ ex frigidita⸗ te cerebri.cerebrũ em̃ eſt frigidũ ⁊ huinidũ:⁊ infrigida⸗ tus naturalr deſcendit ad oꝛgana ſenſuuʒ 2 opꝛimit ea maxime oculos.hec at᷑ oppꝛeſſio pena ẽ et eſt cã ſomni.. cũ & pena culpã nõ pceſſerit:nec poterat pᷣcedere exiſten te oꝛdine diuie iuſticie.videt᷑ ꝙ vtrũq; ſit impoſſibile.ſcʒ pꝛimũ hoiĩiem in ſtatu pᷣmo penã ſuſtinuiſſe in mẽbri ab⸗ ſciſione:et etiã ſomno idiguiſſe vel doꝛmiuiſſe. ¶¶ Rñ. ad hãc queſtionẽ ſi pꝛimꝰhõ fuiſſet paſſibilis ꝑ membri alicui abſciſionẽ rndenduʒ eſt ſic ſupᷣ:ſᷣm em̃ ꝙ paſſibi⸗ lis dicit potẽtiã obedientie vel materialẽ: paſſibilis fuit Fm ꝙ diſpoſitiuam modis pᷣdictis:nequaq;.¶ Ad illud qð dicit męr in ſen.vt nullã in eo fuiſſe penã monſtrare tur ⁊c. Dicendũ.ꝙ nõ eſt intentõ mgr̃i dicere.ꝙ ſi ſöõtra cta eſſet coſta ipᷣo vigilante q; penã ſenſiſſet:ſed oſtende⸗ re per hoc intendit.ꝙ nihil ſenſit in coſte ſubtractione. vnde moꝛe bumano coiĩter loꝗtur:vt ſicut aliqui qñ ſunt rapti vſum actualẽ ſenſuũ amittũt.vnde doloꝛẽ nõo ſenti⸗ unt:ſimilit᷑ loꝗtur de adã:qui tũc nõ ſenſit ſopoꝛe liga⸗ tis ſenſibo.Vn nõ dicit vt nullã penaʒ ſentiret:ſᷣ vt nul⸗ lam ſenſiſſe mõſtraret᷑. Vel põt dici ꝙ reuera tũc nõ do⸗ luiſſet ſeʒ ante peccatũ:niſi dicamus doloꝛẽ foꝛte diſpli⸗ centiam naturalem diſſolutionis ſiue ↄtinuitatis.ſᷣ ptꝰ —= 2 Axxxix. peccatum poſſet ſibi eſſe fomentum hoꝛroꝛis ex recoꝛda⸗ tione:ſicut accidit illis ꝗ grauia ſuſtinuerũt vulnera.ꝙ; poſt ſanitatem in recoꝛdatõne hoꝛroꝛe ↄcutiuntur:⁊ ſic pena illa erꝛoris poſſet eſſe cauſa odij inter virum ⁊ mu lierem:ſᷣm bhoc intelligi debet.vt nullaʒ in eo ſenſiſſe do⸗ loꝛem monſtraret᷑.ſcʒ per affectum odij vel affectuʒ hoꝛ⸗ roꝛis poſt lapſum.X! Ad aliud dicendũ.qꝙ inſenſibilita⸗ tis pene pꝛima et ꝑ le caũſa et generalis eſt innocentia ſiue imunitas a culpa ſiue oꝛdo diuine iuſticie nolẽs pe nam inferꝛi ſine merito iuſticie:⁊ hec fuit cauſa qᷓre non ſenſiſſet adam penam in ablatõne coſte: etſi detracta fu⸗ iſſet ipſo vigilante:vehemens oꝑpꝛeſſio ſomni. ꝑalinis.⁊ ſeparatio anime a coꝛpe.vel abſtractio vt in raptu:ſunt cauſe ↄſequentes et ꝑticulares.vnde diuiſio pꝛetacta no eſt ſufficiens nulla facta determinatõne alicuius ſtatꝰ. 4 Ad aliud quod ſequit᷑ dicendũ.ꝙ ſeparatõ vnitoꝛum colligantia naturali et amicitia:eſt cauſa doloris et pe⸗ na:in ſtatu penali. in ſtatu autem a quo oꝛdine iuſticie diuine om̃is pena excluſa erat.ſicut in ſtatu innocentie: nulla diuiſio vel ſeparatõ erat penalis. tum ad ſiatũ pene addite veritatem habet illud verbũ phᷣi.doloꝛ ẽ di⸗ ſtantia ꝑtium naturalium:ſimiliter verbum aug. predi ctum. Videt᷑ tn inſipientie mee ſaluo melioꝛi iudicio.& ↄſideratis rebus exiſtentibus in ſlatu illo Fm ꝙ erãt ib⸗ dite oꝛdini diuine inſticie:nihil fuit nec potuit bomi eſ⸗ ſe penale.Conſideratis autẽ rebus abſolute ſᷣm natura rum ꝓpriarum ↄditõnes:vna creatura alij poterat leſio⸗ nem inferꝛe.qua illata ſequeret᷑ pena et doloꝛ.⁊ ſᷣm hoc habita ↄſideratõne.ſi adam fuiſſet mutilatus ĩ vno pe⸗ ce vel manu.penam ſuſtinuiſſet et dolorẽ:habita autem ↄſideratõe prima.impoſſibile fuit ipſuʒ a creatura mu⸗ tilari vel penam mutilationis ſentire.Si auteʒ ponere⸗/ tur ꝙ deus ꝑmiſiſſet dyabolo illi inferꝛe leſionem muti latõnis vel alicuius coꝛpoꝛalis afflictõnis ſicut fecit de Job. nonne triſtatus eſſet de diffoꝛmitate mutilationis et doluiſſet de leſione? Dicendũ ꝙ hec poſitio tollit oꝛdi⸗ nem diuine iuſticie.vnde vt eſtimo triſtatus eſſet ⁊ penã ſuſtinuiſſet:et foꝛte tanto maioreʒ. quo naturaʒ habuit melioꝛẽ.Fᷣm illud aug. doloꝛ eſt teſtimoniũ nature bone Et ex hoc ptʒ rñſio ad illud quod ſeꝗtur.ſi enim natura in adam eſſet ſibi relicta ꝙ ꝓuidentia diuĩa ſine oꝛdine Diuĩe iuſticie nõ eſſet cuſtodita a leſione:vehemẽtiſſime paſſus eſſet in mẽbri alicuius abſciſione ſeu ablatione. Ad aliud qð queꝛit᷑ de ſomno eiꝰ:dicũt ꝗdaʒ ꝙ hẽbat neceſſe doꝛmire ſicut ⁊ ↄmedere.vnde pᷣueniret famẽ co⸗ medendo ſicut pᷣuenit fatigatiõem ſenſuum doꝛmiendo. Scdm g hanc opinionem dici põt. ꝙ languoꝛ et fatiga⸗ tio ibi nõ fuit cauſa pcedẽs ſomnũ.ſed hoc debebat ſom num pᷣuenire.vnde cautela et vitatio talium penalitatũ fuit cauſa ſomni:et ad hoc põt dici quoqͥmodo dicit an guſti.xiij.de ciui.ei.nõ laſſitudo fatigabat ocioſuʒ:nec ſomnus primebat inuitũ.q.d.nõ opꝓpreſſus aliquo mo⸗ do doꝛmiuit tũc ſicut poſt culpam.ſed voluntari doꝛmi⸗ uiſſet qñ videret ſibi ↄueniẽs.Ex h̊ pʒ rñſio ad illud qð ſeꝗtur. Aliter aurẽ videt᷑ aliqbo.ſcʒ ꝙ nullã buit nccita⸗ tem doꝛmiẽdi.⁊ ꝙ non doꝛmiuiſſzʒ:⁊ vr mihi ꝓbabiliꝰ.et hec videt᷑ fuiſſe opinio yſið.et greg.y ſið.em dic in li.de oꝛdine creaturaꝝ.vbi enũerat milerias ĩ q̃s cecidit bo⸗ mo ꝑ pctm:enũerat ſomnũ dicene ſic. In hꝰxite defctu pari infirmitatis ↄditõe.pauꝑes⁊ reges.ſtulti ⁊ ſapien tes verxant᷑.ã ſenſus oẽs ſomno indigẽt.. Itẽ greg.ĩ li.viij.inoꝛa.Ois hõ in adã pᷣmo ꝑente nr̃o ꝑſuaſionibo ſerpẽtis captꝰ:dũ dñi pᷣcepta ↄtemnens eũ peccando de religꝗt.huĩlitatis arcẽ deſerẽs:ad infirmitatis iugũ ſuꝑ⸗ biendo ꝑuenit ⁊ ceruiceʒ coꝛdis erigendo ſuppoſuit:qm̃ qui ſub eſſe diuis viſionibo noluit ſub ſuis ſe neceſſitati bus ſtrauit.⁊ ptꝰ int illa qͥ nuerat dic labore vegetat᷑ ne quiete toꝛpeat.quiete refouet᷑ ne laboꝛis exercitatõe ſuc⸗ cumbat:fatigata vigilijs ſomno reparat᷑.oppᷣſſa ſomno vigilijs ercutit᷑:ne ſua penis quiete laſſetur.Ad h̊ videt᷑ vuo ꝑſuadere:ſcʒ ſublimatio eius ꝙᷓtum ad ſtatum aie. et ſecluſio om̃is pene q;tum ad ſtatum coꝛꝑis et anime Mtum em̃ ad aiam tantũ ſublimatus fuit ꝑ affectiuaʒ ꝙ deo fruebat᷑. Vnde aug.xiiij.de ciuit.dei.xxvj.c.viue⸗ bat fruens deo:ex quo bono erat bonus.et ꝑ cognitiuã qua teũ p pnñᷣtiam ↄtemplat᷑.Vñ hugo.cognouit homo creatoꝛẽ ſuum:nõ ee cognitione que foꝛis ex auditu ſolo pcipitur.ſed ea potius qꝗᷓ intus ꝑ aſpiratõeʒ miniſtratur on ea q̃ deus mõ a credentibo abſens fide queꝛit᷑: ſed ea tũc per pnñᷣtiam ↄtemplatõnis ſcienti manitfeſtꝰ cerne batur.iQec tñ illa fruinio fuit illiꝰplenitudinis ſiue bea titadinis q̃ eſt beatoꝝ in patria.nec illa ↄtemplatio fu⸗ it ↄtemplatio cõpᷣhenſoꝛis:ſ̊ maioꝛ ea que eſt viatoꝛis ꝑ fidem.Eñ hugo.ſciendũ eſt ꝙ illam pᷣmã cognitõeʒ ho⸗ minis quaʒ d creatoꝛe ſuo habuit.ſicut maioꝛẽ et certi⸗ oꝛem illa cognitõne q̃ nũc in ſola fide ↄſtat veraciter do minus:ita etiã illa qᷓ poſtmodũ in excellentia ↄtemplati onis diuine manifeſie reuelabit. Ande minoꝛẽ neceſſe ẽ cõfiteamur. Cum g anima ita erat ſublimata? tãta io⸗ cunditate beata.q̃ debuit illi eſſe voluntas doꝛmiendi2 pꝛiuandi ſe ad hoꝛam modicaʒ tanta vite felicitate?: Si diceretur.qꝙ vt defectus ex ꝑte coꝛꝑis pᷣueniret.hoc non opoꝛtnit:ꝑ vſum ligni vite ab om̃i defectu poterat cuſto diri. Añ bugo.Ligni vite virtꝰtammirabilis.vt certis tempibo ſumptũ.vitam coꝛꝑaleʒ in hoĩe q;diu ipᷣe homo illo vteret᷑: nonſolũ a moꝛte ſed etiã ab om̃i defectu ille⸗ ſam cuſtodire potuiſſet.¶ Pꝛeterea.ab iſto ſtatu fuit ſe⸗ clauſa omnis penalitas ſiue pena.cauſe autẽ ſomni pe⸗ nales ſunt:vna em̃ cauſa ſomni eſt opꝛeſſio ſenſuuʒ cau ſa ſupᷣdicta:vt determinat ph̊s.alia eſt opilatio viarum virtutis ſenſibilis a coꝛde ꝓcedentis.Sicit auicenna.ꝙ; ſomnus fit ex vapoꝛatõne coꝛpulẽta aſcendẽte ex nutri⸗ mento in ſtomacho ⁊ ſurſum lata ad cerebꝛum.et ibi ex frigiditate cerebri infrigidata.⁊ in deſcendendo opilan do vias vᷣtutis ſenſibilis a coꝛde ad oꝛgana exterioꝛa ꝓ⸗ cedentis:et ex hoc ſegꝗtur recipꝛocatio caloꝛis naturalis ad interioꝛa ⁊ ꝑ cõſequens ſenſuum ligatio ⁊ ĩmobilita⸗ tio. Alia eſt pꝛiuatio oꝛganoꝝ naturalis caloꝛis. Tñ galienꝰ ſomnus eſt reuocatio caloꝛis exterioꝛis ad inte⸗ rioꝛa.Vt digerat᷑ nutriens.⁊ hoc fit h modo:pꝰ ſumpti onem cibi caloꝛ deſerendo exterioꝛa.tranſfert ſe ad inte rioꝛa ad cibi digeſtionẽ.AVnð accidit ꝙ oꝛgana pꝛiuata caloꝛe naturali:actiones ſuas q̃ omnes fiunt ꝑ caloꝛem exercere nõ pñt.ſed deſiciente caloꝛe torpeſcunt ſpiritꝰ2 membꝛa deficiũt et labunt᷑ in ſomnũ.4. Pꝛeterea.laboꝛ eſt cauſa.vñ phᷣs.de ſomno ⁊ vigi.ampliꝰ ex laboꝛibo ꝗ⸗ buſdam ſupꝑle eſt ſomnus:et ſubdit.ij Lam la boꝛ colliqᷓ tiuum eſt.colliquatiuũ vᷣo fit quemadmodũ nutrimẽtũ indigeſtum colliquatiuũ eſt idem qð diſſolutiuum. hoc eſt laboꝛ diſſoluit coꝛpus:et facit multã vapoꝝ eleuatõ⸗ nem.ſicut nutrimentũ indigeſtu. 4¶.! Pꝛeterea.egritudo eſt cauſa.Vñ pphs e.li.⁊ egritudines quidẽ illud ideʒ ſa ciunt quecũq; a ſuꝑfluitate humida et calida.vt accidit febꝛicitãtibo ⁊ litargicis.q¶ Pꝛeterea.etas puerilis ẽ cã. vñ ph̊s eodẽ li.ampliꝰaũt pᷣterea etas: pueri em doꝛmi⸗ unt vehemẽter.eo ꝙ nutrimentũ fert᷑ ſurſum eſſe: ⁊ poſt ꝗbuſdã interpoſitis dicit.cũ multꝰferat᷑ ſpũs.i.euapo⸗ ratio ſurſum.deſcendẽdo renas tumefacit: ꝗbo coartat poꝛos vbi fit reſpiratio. He auteʒ cauſe penales ſunt ⁊ oĩno a ſtatu illo ſe iũcte: ꝓpteꝛ quod videt᷑ ꝙ ſomni tunc nulla erat naigenta 43ue⸗ ↄcedimꝰ. opinãdo non aſſerẽdo dicentes:ꝙ ſi aliqͥ mõ p̃nueniẽda fuit mẽbꝛoꝛuzʒ fatigatõ ꝑ quietẽ.pᷣueniẽda fuit ſopoꝛe nõ ſomno.Som nus em̃ ꝓprie ſumptet eo mõ qͥ de eo diſſerũt phi.potiꝰ pᷣuenit᷑ fatigatiõe ꝙ; ecõuerſo.vt pʒ ex dictis.ſi q̊ debuit aligs defect? p̃ueniri gete:debuit pᷣueniri gete ſopoꝛis ñ ſomni.Differũt eĩ ſomnꝰ⁊ ſopoꝛ.qꝛ ſomnꝰẽ ges aĩalium vᷣtutũ cũ intẽſione naturaliũ. Sopoꝛ ẽ ges aialiũ vᷣtutũ cñ intẽſione intellectualiũ.lñ ꝗes ſopoꝛis nõ pᷣuat ani mã iocũditate aliq̃ quã hʒ ex ↄueꝛſione ſiue elatõne men tis ad deum: ſic facit ſomnꝰ.nec ponit coꝛpꝰalicui addi⸗ ctũ penalitati.Eñ hec potẽtia ĩ nullo illo ſiatui preiudi cat. Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑.ꝙ phᷣs cũ intendit oſtẽ dere ꝙ ſomnꝰet vigilia ſunt eiuſdeʒ ſubiecti:ſiue ꝗq; hñt fieri circa ideʒ.i.eandẽ ꝑtem aĩalis.hoc eſt circa illð ciꝛ ca quod eſt ſenſus ſiue habitꝰ.⁊ pᷣuatio hʒ fieri circa idẽ dicit em̃ ſic.Aldanifeſtũ ꝗ; circa ideʒ aĩal vigilia et ſom⸗ nus ẽ:oꝓponunt᷑ em̃.⁊ videt᷑ vigilie ſomnꝰquedã pᷣuatio ex hoc no ſeꝗtur abſolute ⁊ ſimpłr.ꝙ ſigꝗs vigilat neceſſe habet doꝛmire:ſicut nõ ſeꝗtur ſi videt neceſſe eſt cecũ fie ri:in ſtatu tñ et materia q̃ logtur ph̊s bene ſeꝗtur. loqt᷑ em̃ ph̊s de illis in quibo accidit languor ⁊ fatigatõ oꝛga ni.Apter oꝑis exceſſum et tꝑis diuturnitatẽ.oñdit eniʒ ꝙ; qꝛ aĩal hʒ opus ſᷣm tpᷣs determinatũ:et excedendo il⸗ lud tpᷣs neceſſe hʒ languere ad recreatõeʒ et reꝑatõnem languentis neceſſaria eſt illi ges ſomni.ſ̊ nulla poterat eſſe fatigatio vel languoꝛ hmòi in ſtatu innocẽtie.cũ om nis defectꝰhmõi pᷣueniendꝰ erat vſu ligni vite.vt habet᷑ ab hugo. Pꝛeterea ſomnꝰrecreat pꝰlanguoꝛẽ ſiue penã. nõ aũt eſt oꝑus illiꝰpᷣuenire penã.¶ Ad illud qð obijci⸗ tur poſtea.dicendũ ꝙ; q̃litates elementares in coꝛꝑe pꝛi mi hoĩs ſe habebãt in vnione potiſſima ⁊ amicitia vt ſu pꝛatactũ eſt.et eo maioꝛis erant vᷣtutis et ptatis in acti⸗ one in materia extranea.ꝛeterea ꝓbabiliter eſtimari põt.q cibo quo debebãt vti in ꝑadiſo:maxime fuit cõſo⸗ nus ⁊ ↄnaturalis nature vtentiũ.et defacili ↄuerſiuns ĩ naturã illoꝝ.et cũ hoc ꝙ illo vſi fuiſſent nõ inſupꝑfluita⸗ te aliqua ſ̊ tem ꝑate et moderate.vñ ratõne q virtꝰ inte⸗ rioꝛ oꝑans ad digeſtionẽ erat valide pt̃atis.et rõne na⸗ ture cibi et modi quo ſumeret᷑ ſcʒ ĩmodicitate.non reqꝛe batur reuocatõ caloꝛis exterioꝛis:neq; aſcendebant fu⸗ moſitates qᷓ ſomnum facerent.fumoſitates em̃ multe et groſſe faciũt ſomnũ.non aũt pauce⁊ ſubtiles cuiuſmõi eſſent ille:q̃ fuiſſent reſolute ex cibo ibi ſumpto.⁊ maxie vbi virtus ẽ valida et potẽs in vtente.⸗ Ad illud quod poſt obijcit᷑.ꝙ omia aĩalia coĩcant ſomno.dicendum.q; om̃ia que determĩat ph̊s circa materiã iſtam hũñt intel⸗ ligi ſᷣm curſum nature coꝛrupte:nõ inſtitute. Membeumm quartum qtur queſtio de paſſibilitate ſm mutati⸗ onẽ᷑ tꝑis hoc ẽ de paſſibilitate ſenectutis. Querit᷑ ̊ ſi potuit in pᷣmo ſtatu ſeneſcẽ: et videt᷑ ꝙ ſic. Aug.xiiij.de ciui.dei.xxvj.ca. eibo aderat ne eſuriret.potꝰne ſitiret.lignũ vite ne illuʒ ſenectus diſſolueret.Ex hoc verbo videt᷑.q; diſſolubilis fuit ſenecta qᷓntũ fuit de ſua natura.⸗! Item aug.de ba⸗ ptiſmo ꝑuuloꝝ habebat adã de lignoꝝ fructibo refectõ⸗ nem ↄtra defectõeʒ:æ ligno vite ſtabilitatẽ ↄtra vetuſta⸗ tem. et ita idẽ qð pꝛiꝰ. ¶ Pꝛeterea.q̃ rõne pꝛimꝰhõ erat ſtabiliendꝰↄtra ſenectutẽ ꝑ lignũ vite.eadẽ ⁊ ſua tota p⸗ genies.et ita om̃s electi:̊ fructꝰqͥs poſſet lignũ illud er uberare ſi ꝑ athomos diuideꝛent᷑ nõ poſſent ſingulis ele ctoꝝ imꝑtiri:q&̊ non videt᷑ ꝙ ſufficeret fructus ligni illiꝰ ad ſtabiliendũ naturã humanã:ne fieret diſſolutio ꝑ ſe⸗ nectutẽ.¶ Item de lege nature ẽ. ꝙ virtovigens in aiali⸗ bus /ꝓficit in ꝑficiendo ſuũ ſubiectum.quſq;ʒ ꝑueniet ad ſtatũ ↄpletũ magnitudis ⁊ augmẽti:de qͥ phᷣs.oĩm ↄſtan tium natura terminꝰẽ:⁊ rõ magnitudinis ⁊ augmenti. q̊ͥ xuento termiĩat᷑ ꝓgꝛeſſus illius:iuxta qð dicit phᷣs.ꝙ vnũqðq; termĩat᷑ ſuo ꝑiodo.nec ꝑmanet in ſtatu illo.ſᷣ incipit ðclinaꝛe ⁊ defice.ad hũc aũt deffectũ ſeꝗt᷑ ſenectꝰ. cuʒz hec ſit lex nature vłis.pᷣmo hoĩe exiſtente in ſtatu ↄpleto ſibi determinato ſᷣm naturã.natura ſiue vᷣtus vi gens in eo cepit deficẽ declinare:et ipe ↄñter ſeneſcere Item virtus gratuita in via aut ꝓficit aut deficit.⁊ h fuit verum in omni ſtatu. a ſimili videtur de virtute na- turali ꝙ; deficit qñ non ꝓficit.ſiue incipit deficè vel q̃re non:et ſi hoc:habeo ꝓpoſitũ. Iteʒ li.de moꝛte ? vita di cit᷑ ſuꝑeffuſa et multa ſemina ſeneſcũt cito. Erx boc vide tur poſſe argui: qui veſcindit ſemẽ ꝑ coitum ſeneſcit ſi ue põt ſeneſcere.non em ſuꝑflua deciſio cito ſenectutem io ſe fi d 4 — Lueſtio induceret in aliquo:niſi qui deſcindit poſſet ſeneſcere.ſi cut ſuꝑflua ↄmeſtio nõ induceret moꝛbum in aliquo niſi ↄmedens poſſet infirmari: ⁊ ita omis potẽs deſcindẽ de le ſemẽ põt ſeneſcẽ.q̊ et pꝛimꝰhõ.¶ Cont᷑.in pᷣmo ſtatu aĩa potuit ſtare:nec hũit neceſſitateʒ cedendi anteq; ſua culpa ſe lubiecerat illi neceſſitati.Silr videt᷑ de coꝛpoꝛe ꝙ fiare non poterat ſine defectu coꝛꝑali aliqͥ. nullã hñs neceſſitatẽ deficiendi anteq; hõ ꝑ culpã ſe ſubiecerat hu⸗ ic neceſſitati:⁊ ita nulla fuit illi neceſſitas ſeneſcendi añ petm.¶¶ Itez lenectꝰeſt pambula ⁊ introductia moꝛtis: vñ qð põt ſeneſcẽ põt mori.heb.ix.qð antiquatur ⁊ ſene ſcit:iam pe interitũ eſt.ſi ̊ pꝛimꝰ hõ potuit ſeneſcẽ: po⸗ tuit moꝛi.⁊ hec lex curꝛebat in pꝛio ſtatu innocẽtie:ſcilʒ ꝙ ſenectꝰnccio moꝛtis introductiua fuit.vñ aug.xiij. de ciui.dæi.xx.c.dicit de pᷣmis ꝑentibo.licet moꝛituri nõ eſ⸗ ſent niſi peccaſſent:alimẽtis tñ vt hoĩes vtebant᷑.nõduʒ ſpũalia.̊ adbuc aĩalia coꝛpa terꝛena geſtantes: q lʒ ſe⸗ nio nõ veteraſcerẽt vt neceſſitate ꝑducerent᷑ ad moꝛtẽ et Gvt pꝛius.( Rñnſio cũ q̃ri. Atrũ primꝰhõ fuit paſſibił Fm mutatõeʒ tꝑis.i.an fuit paſſibilis ꝑ ſenectutẽ diſtin guendũ eſt ſic ſupᷣ tactuʒ ẽ.¶¶ Ao illud qð pᷣmo obijcitur ↄtra.dicendum ꝙ illa ſtabilitas q̃ ſtare potuit ſine defe⸗ ctu ſenectutis:nõ infuit iũlli ſolũmodo a vᷣtute fructus li gni vite:h̊ a nature ſue ↄditõis.vt a cã intrinſeca ⁊ pᷣma ↄditꝰem̃ fuit ĩ quadà ſtabilitate nature oĩno ſine neceſſi⸗ tate vel diſpoſitõe vel inclinatõe ad defectũ ſenectutis.ſRᷣ data fuit alimomia de fructu ligni vite ad illã ſtabilitatẽ ꝑꝓpetuandã ſine ↄtinuãdã. Vñ cã impaſſibilitatis defe⸗ ctus ſenilis fuit ſtabilitas nature in q̃ ↄditꝰ fuit:cã ſine qᷓ ↄtinuari ſiue ꝑpetuari nõ potuit fuit fructꝰvite.q AdD illud qð ↄñter obijcit᷑ ſcʒ de ſufficientia fructꝰvite.qꝛ vt dic hugo.ꝑiculũ diligẽtis inꝗſitõis nullũ erit.ſi pᷣſũptõ temeraꝛie aſſertõis nõ fuerit.i Abil aſſerẽ pᷣſumo tñ opi nando pr dici:ꝙ ſic determĩant ſacri doctoꝛes. ſi ꝑſtitiſ⸗ ſent pᷣmi ꝑentes ⁊ ð illis ꝓpagati ĩ ſtatu innocẽtie ſucceſ⸗ ſine fuiſſent trãſlati ad vitã eternaʒ. Eñ hugo.G̊ͥ magis rõni oſenta neũ ⁊ fide dignũ videt᷑: ſic̃ in hac vita moꝛ tali alijs ꝑ moꝛtẽ decedentibo:alij ꝑ natiuitatem victuri ſuccedũt.Ita qᷓ; tũc pᷣcedẽtibo ptꝰterminũ hꝰvite tꝑalis: ad vitã eternã trãſlatis hi ꝗ ex eis nati fuiſſent decedẽti bus ſuccederẽt.⁊ ipſi q́; tꝑa ſua impleturi ⁊ obedientiaʒ Fuaturi:donec tandẽ nũerus ad vitã pᷣdeſtinatoꝝ unple ret᷑.⁊ tpᷣs huic inferioꝛi vite in genẽ huano deputatũ cõ⸗ ſumaret᷑.⁊ ſᷣm G̊ põt ꝓbabiłr eſtimari ꝙ diuia vtute li⸗ gnũ vite tanto nũero fructibo exuberare poſſet ſufficien⸗ tes.vel aliter põt dici.qð dicit aug.ſuꝑ illð geñ.ij.poſu⸗ it eũ in ꝑadiſo voluptatis vt oꝑaret᷑ 2 cuſtodiret illum: qð maimirabiliꝰq; ſpectaculũ eſt:aut vbi magis ẽ rerũ natura hũana rõ quodãmõ loꝗ põt qᷓ; cũ poſitis ſemila plãtatis ſurculis trãſlatis aꝛbuſculis:ĩ ſuis malleolis tani; interꝛogat᷑ queq; vis radicis ⁊ germinis ꝗd poſſit gdve nõ poſſit.vñ poſſit:vñ nõ poſſit.qd in ea valeat nu meroꝝ inuiſibilis interioꝛq; potẽtia:ꝗd exteriꝰ adhibi⸗ ta diligẽtia neq; ipᷣa ↄſideratõe ꝑſpicere.qꝛ neq; ꝗ plan tat ẽ aliqꝗd neq; ꝗ rigat.ſ̊ qui incrementũ dat deꝰ. qꝛ ¶ il lud opis qð accedit extrinſecꝰp illũ accedit quẽ mihilo⸗ minꝰcreauit et quẽ regit atq; oꝛdinat inuiſibilr deꝰ. Ex H veꝛbo aug. pʒ·ꝙ opatõ illa debebat eẽ circa trãſplãta⸗ tionẽ arbuſculoꝝ ⁊ inſitõeʒ malleoꝝ.a platatõeʒ ſurcu⸗ loꝝ et agriculturũ hmõi.vñ ex hoc pᷣbo nõ irꝛõnabiliter eſtimari põt ſi fructꝰvniꝰarboꝛis nõ ſuffeciſſet illiꝰgene⸗ ris aꝛboꝛis vel traſplatatõe ſurculoꝝ vel inſitõe vel aliq mõ alio alias generis eiuſdẽ fuiſſe młtiplicatas.¶ Ad aliud ꝗð ſegtur.ſcʒ ꝙ ſm legẽ nature virtꝰ vigens ĩ aĩa⸗ libo:qñ nõ ꝓficit incipit deficere ⁊c.Dicendũ. ꝙ hoc nõ eſt generalr verũ niſi m legẽ nature coꝛrupte. nõ auteʒ integre ſiue ↄſtitute vt em̃ dicit glo.hiero.ſuꝑ illud yſa. xxx. erit lux lune ſicut lux ſolis ⁊c.omia ꝓpter bominem facta in eius lapſu peioꝛata ſunt vt ſol et luna lumĩe ſuo minoꝛata:et ipſe homo maxime infirmus factus ẽ. VUn⸗ de greg.li.viij.moꝛaliũ:dixit quidam ſapiens.graue iu⸗ lxxix. gum ſuꝑ ſilios adam a die exitus de ventre matris eo⸗ rum vſq; ad diem ſepulture in matrẽ omniũ.om̃is quip pe homo in adam pᷣmo pꝑente ꝑſuaſionibo ſerpentis ca⸗ ptus:dum dñi pᷣceptuʒ ↄtemnens eum peccando dereli⸗ quit.humilitatis arcẽ deſerens: ad infirmitatis iugum ſuꝑbiendo ꝑuenit.Ex infirmitate ergo quã incurꝛit ho⸗ mo.neceſſe habet in ſtatu nature coꝛrupte ſaltem. cũ ad terminum ſue magnitudinis ꝑuenerit declinare:⁊ decli nando ſeneſcere qð non fuit neceſſe in ſtatu pᷣmo.⸗lqAo illud quod poſtea obijcit᷑. ꝙ virtus gꝛatuita aut ꝓficit aut defecit ⁊c. Dicenduʒ.ꝙ ſecus eſt de virtute naturali gratuita.et hoc dico habito reſpectu ad ſtatũ innocẽtie. In ſtatu vo culpe ↄſimili ſe habent mõ virtus gratuita et naturalis.q;ẽtum ad hoc ꝙ vtraq; pꝛoficit aut deficit. In ſtatu auteʒ nature condite nequaqꝙᷓ.et ratõ eſt: quia in ſtatu pᷣmo determinatꝰ fuit ſtatus vᷣtutis naturalis ĩ via.nõ aũt fuit determinatꝰſtatus vᷣtutis gratuite ante q ꝑficeret᷑ in gloꝛia.gloꝛia em̃ eſt ꝑfectio gratie ſiue gra tia pfecta vt quidã volunt. Vnde in ſtatu pꝛimo.in pꝛo⸗ greſſu vᷣtutis naturalis firns erat terminꝰ vltra quẽ nõ erat ꝓgredi nec citra quẽ deficere.Non aüt fuit ſic de v⸗ tute gꝛatuita:cuiꝰnõ erat terminꝰdeterminatꝰ añ ꝑfecti onẽ gloꝛie.Ande manente ſtatu innocẽtie ſiue naturalis iuſticie nõ eſſet ſtatꝰin ꝓgreſſu virtutũ gratuitaꝝ ſicut ĩ ꝓgreſſu naturaliũ.neq; fuiſſet ibi defectꝰneq; declinatõ niſi accedente inſirmitate ꝑ culpã. ¶ Si aũt querit᷑.q̃re fixus fuit terminꝰin ꝓgreſiu virtutum naturaliũ in via. non in ꝓgreſſu vᷣtutũ gratuitaꝝ. Rñſio eſt ex q̃druplici geneꝛe cauſe. Pꝛimo ex geneꝛe cauſe efficiẽtis.qꝛ ꝓĩectꝰ vᷣtutis naturalis ẽ a pᷣncipio intrinſeco ⁊ finito: ſů ꝓfe⸗ ctus vᷣtutis gratuite a pᷣncipio ſuꝑno et infinito ſcilʒ a deo. Ex ꝑte cauſe foꝛmalis ratioẽ.qꝛ determinatum eſt vᷣtuti anime qᷓ eſt foꝛma coꝛꝑis q̃ntum coꝛpꝰmouere poſ⸗ ſit et ꝑficere:et ideo vltra ſtatũ illũ virtꝰcoꝛꝑalis ſiue in pꝛincipijs coꝛꝑis radicata put oꝛdinat᷑ ad aĩam ſtatuʒ babet. Secus aũt ẽ de gra cuiꝰ ↄplementũ pꝑfectũ nõ eſt niſi in gloꝛia:ad quã non ꝓuenit hõ qᷓdiu eſt in via. Ex ꝑte finis ẽ ratio qꝛ pᷣtus naturalis ẽ ad aliquẽ effectum creatũ:ſ̊ gra oꝛdinat ad adherendũ deo. Silłr ⁊ vᷣtus ſi cut dicit aug.in li:de moꝛibus eccłie.et nemo põt nimis adhereꝛe deo:ideo ⁊c. Ex ꝑte materialis pᷣncipij rõ eſt. ga vᷣtus et gra non hñt pꝛincipiũ materiale vñ fiant.ſed coꝛpꝰin quo radicat᷑ naturalis vᷣtus: fabꝛicari hʒ ex hu⸗ mido quodã radicali.ſuꝑ quod natura ſuꝑedificat tan ꝙᷓ ſupᷣ ſundamentũ et queadmodũ fundamentũ in arti⸗ ficialibo hʒ determinatũ reſpectu q̃ntitatis fabꝛice con⸗ ſtruende:ſic humidũ radicale potentiazʒ ſue q̃ntitatis et extenſibilitatis:determinatõeʒ hʒ ⁊ limitatiõeʒ ad cor⸗ poꝛis magnitudinẽ:qð ex ipᷣo ꝓducendũ eſt. Et qm̃ vir⸗ tus coꝛꝑalis ↄcomitat᷑ coꝛꝑpis q̃ntitatẽ.ideo ſtatũ habet nõ ſic aũt eſt in gra ⁊ vᷣtute ſic dictũ eſt.¶ Nd vltimũ di⸗ cendũ.ꝙ h̊ argumentũ nõ valet.multa effuſio facit ſene ſcere cito.q̊ ꝗ põt effundere ſemẽ põt ſeneſcere: effuſione em̃ quacũq; ſemis non debilitat᷑ natura.ĩmo potiꝰqnq; alleuiat᷑ et expeditioꝛ efficit᷑.vt qũ hmõi emiſſione pur⸗ gatur ſuꝑfluitas nature. Vñ effuſio bmõi nõ eſt cã ſene ctutis.h̊ multa ſiue imoderata:bec ꝗᷓ enunciatõ ꝗ pĩ ſe⸗ men effundẽ põt ſeneſcere.falſa eſt ꝓ ſtatu pᷣmo: in qͥ nõ potuit eſſe multa effuſio nõ interueniente culpa.ad poſ⸗ ſe eĩ effundẽ nõ ſeqtur poſſe ſeneſcẽ:niſi qꝛ ꝗ effundit pt immoderate effundẽ.h igit᷑ gaa fieri nõ põt niſi pᷣuenien te culpa:nõ potuit fieri in ſtatu pꝛimo. embrums quintum uit᷑ inquireꝛe. VUtrum fuit paſſibilis ꝑ coꝛpoꝛis diſſolutõnem.q ſic videtur.om̃e compoſitũ eſt ex natura diſſolubile.vñ coꝛ — pus ade fuit tale & ⁊c. ¶ IJtem dama.li.j. c.iiij. ↄpoſitio ẽ pꝛincipiũ pugne:et puũgna diſtantie.di⸗ ſtantia diſſolutõis:ergo ↄpoſitio eſt pꝛincipiũ ſolutõis. ſed quod habʒ in ſe pꝛincipium ſolutõnis: eſt paſſibile tinuationem. VUnde in omni creatura eſt quaſi duplex ꝑ diſſolutõnem.coꝛpus ade fuit tale.ꝗ̊ ⁊c.¶ Item coꝛpꝰ exiſtentia.ratõne duplicis pꝛincipij illius ſumpto prin⸗ illius erat ↄpoſitum ex quatuoꝛ elementis.Sed quatu⸗ cipio nomine extenſo.ſᷣm ꝙ nihil dicitur quaſi oꝛigina⸗ oꝛ elementa adinuicẽ otraria ſunt.et actiua ⁊ paſſiua.q̊ le pꝛincipium creaturarum.ſicut ergo dicit᷑ pugna que⸗ inducẽtia coꝛruptõeʒ.qꝛ paſſio ncc̃io inducit coꝛruptõʒ dam eſſe inter coꝛpus et anumã ſiue inter ſenſualitatem diſſolutõnem.¶ Si dicat᷑ ꝙ nõ erant in ipio elementa et ꝑtem ratõnabilem. ꝓpter ↄtrarios appetitus ſiue con⸗ agentia et patientia.quia erat eque libeꝛata ⁊ equali ꝓ cupiſcentia:ſimiliter ſᷣm quendã modum loquendi dici portõne.Contra.vt habet᷑ a phᷣo.elementa in ſuis ſpe⸗ tur in vnaquaq; creatura eſſe pugna ratõne duplicis tẽ⸗ ris equalẽ habent ptatem:nihilominꝰagunt et patiũtuꝛ dentie contrarie ſiue inclinatõnis.hmõi autẽ pugna nõ adinuicem.¶ Item aug.in queſtõnibo ſuꝑ geñ.dicit.coꝛ ponit neceſſitatẽ vel diſpoſitionem ad diſſolutonem ali⸗ pus ade nõ erat tale qð impoſſibile videret᷑ diſſolui.ſed quã que ſic reducitur ad actum:niſi hoc ſuppoſito ꝙ ſibi guſtus arboꝛis vite coꝛruptõneʒ inhibebat igit᷑ videt᷑ ꝙ relinqueret᷑ vel ſu btraheretur virtus diuina a qua acce coꝛpus in ſe diſſolubile erat.licet ab extrinſeco reſerua⸗ pit eſſe et ↄtinuatõnem eſſe.Ende greg. Omnia que cre ri poterat ſine diſſolutõne.¶ Item om̃e qð eſt aĩale.i.ĩ⸗ ata ſunt ꝑ ſe ſubſiſtere non valent nec moueri.ſed intan digens alimonia ẽ diſſolubile deficiẽtie alimonia:ſ̊ om̃e tum ſubſiſtunt:inqtum vt eſſe cebeant acceperũt.q AUo tale eſt paſſibile per diſſolutiõem:coꝛpꝰ ade fuit tale ⁊c̃. aliud quod poſtea obijcit᷑ ꝙ illud compoſitum erat ex q̃ Contra materiatũ oꝛdinatũ ꝑ materiã ad foꝛmaʒz in tuoꝛ elementis ⁊c̃. Dicendum ꝙ licet coꝛpus illud eſſet olubilẽ.dʒ eſſe indiſſolubile ꝑ naturam quod pʒ per ex quatuoꝛ elementis:tanta erat eq̃ͥlitas virtutum elem rõnẽ et ꝑ exempluʒ in coꝛꝑibus ſuꝑceleſtibo et i alijs in⸗ tarium et pax et armonia ratione cõmenſurationis:vt diſſolubilibo: ſ̊ coꝛpꝰ pꝛimi hominis fuit tale.ꝗ ⁊c̃.Nec vnum in aliud omnino nõ ageret: aliquid abijciendo a eſt inſtantia ĩ nobis.qui dãnati ſumus diſſolutõni pro⸗ ſubſtantia illius coꝛpoꝛis. Ad illud quod obijcitur.qꝙ; pter peccatuʒ. 4 Item vt dicit plato in thimeo qð bona equalibꝛatio elementoꝛuʒ ſᷣm eoꝛum virtutem:non im⸗ rõne iunctũ eſt diſſolui velle nõ eſt dei:coꝛpꝰpꝛimi homi pedit quin ſit ibi actio et paſſio ſicut nec illoꝝ 'ᷣm ꝙ ſũt nis bona rõne iunctũ fuit.bona inquã rõne pᷣm qð ratõ in ſperis ſuis ⁊c. Dicenduʒ ꝙ boc non eſt inꝙ tum ſunt dicit oꝛdinatõeʒz in finẽ.oꝛdinatũ em fuit ad finẽ vltimũ hmõi.ſ̊ inq;tum augmentat᷑ virtus vnius ⁊ diminuitur vel optimũ ſᷣm ꝙ poſſibile erat natura coꝛꝑis.Similit᷑ virtus alteriꝰꝑ motum ſolis in aliquo circulo. VUñ per iunctũ erat bona rõne ſᷣm ꝙ rõ dicit ꝓpoꝛtiõeʒ ↄuenien⸗ appꝛopinquatoneʒ ſolis augmentat᷑ virtus alicuius ele⸗ tem et oꝛdinatã miſcibiliũ ſiue ↄponentium in ↄpoſito. menti in aliqua ꝑte illius.ꝓpter quoð habet poteſtateʒ m aug.dicentem.ꝙ ſumma ſanitas erat in coꝛꝑe illiꝰ. agendi et pᷣdominiũ reſpectu alterius elementi in paꝛte Item phs in li.de gene.et coꝛrup.natur inꝗmꝰ ſemꝑ aliqua illius:vel foꝛte etſi eſſet in illo ↄtrarietas elemen deſiderare qð melius eſt:ſ elementa nõ pñt eſſe ſub foꝛ⸗ toꝛum et non eſſet equalibratio qualitatum. non datuʒ ma melioꝛi qᷓ; erat foꝛma ülla que erat ꝑfectio illiꝰhomi⸗ fuit illis agere in illo aliquo modo ad diſſolutõnem qð nis:q̊ ᷣm naturã ſtabat ⁊ terminatꝰſuit eoꝝ apꝓpetitus. viget᷑ ex illo verbo Sapien.vlti. Omnis creatuꝛa ad ſu g nat᷑a fuit coꝛpꝰillð idiſſolubile.¶ Rñſio ſupᷣpoſita di um genus ab initio refigurabatur.deſeruiens eius pre⸗ ſiictõe ſuperiꝰ habita.Dicẽduʒ.qꝙ pꝛimꝰhõ fuit paſſibil ceptis.vt pueri tui cuſtodirent᷑ illeſi: ex quo videtur q; ꝑ coꝛꝑis diſſolutoeʒ. ſᷣm ꝙ paſſibilis dicit potentiã obe omnis creatura quo ad eius pꝛimam ↄditionem fuit q̃ſi dientie vel materialẽ.nõ ſᷣm ꝙ dicit potentiã aliqͥ modo eputata ad tuitõem et cuſtodiam hominis et nullã po⸗ diſpoſitam.⸗j Ad pꝛimũ obiectũ qͥ dicit.opoſitũ eſſe na⸗ teſtateʒ habuit ledendi eũ.q¶ Ad aliud qð ſequit᷑.ꝙ coꝛ⸗ tura viſſolubile ⁊7c. Dicendũ.ꝙ natura dicit᷑ multiplici pus illud nõ erat tale qð impoſſibile videret᷑ diſſolui: ſᷣ ter.ſcilicʒ creata et increata ſiue naturans et naturata. guſtus arboꝛis vite inhibebat corruptibilitatẽ. Dicẽdũ Scdðm ꝙ natura ſumitur ꝓ natura naturãte:verum eſt ꝙ reuera coꝛpꝰillud poſſibile fuit diſſolui ſᷣm ꝙ poſſibi⸗ ; omne ↄpoſitum natura eſt diſſolubile.i.adiunctũ na le dicit potentiã materialẽ non ſᷣm ꝙ dicit diſpoſitã.vñ ture huiꝰ.vel niſi hac natura ↄſeruaret᷑.natura natura dð dicit aug.ꝙ guſtus arboꝛis vite inbibebat coꝛrupti⸗ ta põt eſſe vel pncipiuʒ agens intra. ſᷣm ꝙ natura dicit᷑ onem:non dicit qꝛ diſpoſitus fuerit ad coꝛruptõnem ali principiũ motus? getis eiꝰ in quo eſt ⁊c.⁊ hac natura quo mõ:ſů quia guſtꝰarboꝛis ↄſeruabat illũ in integrita non eſt diſſolubile quicqꝗ eſt ↄpoſitum velut naturalis te ſua.Vñ inhibitio illa nõ eſt aliud qᷓ ↄoſeruatio indiſ⸗ intelligentia.et ſic om̃e ↄpoſitum diſſolubile.quia natu ſolubilitatis ſiue itegritatis habite. Ad aliud qð ſeꝗt᷑ ralis intelligentia diſſoluit ſemꝑ ↄpoſitum diſcernendo dicendũ. ꝙ licet pꝛimꝰhõ eſſet aĩalis:nec tñ fuit diſſoln⸗ inter ꝑtem et ꝑteʒ.ſ̊ neq; hmõi modus diſſolutõis neq; bilis ⁊c.id eſt potẽs diſſolui potẽtia inclinata vel diſpo alius.ſᷣm ꝙ diſſolubile natura dicit᷑ a natura naturan⸗ ſita ad diſſolutõeʒ.ſed ſolũ pter defectũ exteriꝰↄſeruan⸗ te inducit diſſolutõeʒ.¶ Vo illud qð dicit dama.q; com tis.licet eĩ in hoĩe pꝛimo nulla erat neceſſitas vel diſpo⸗ poſitio ẽ pꝛincipiũ pugne:dici põt ꝙ verbũ dama.intel⸗ ſitio ad diſſolutõeʒ.tñ ꝗqa erat aĩalis.indigebat alimen ligi põt de ↄpoſitõne ↄtrarioꝝ in quibo ẽ quedaʒ pugna to ↄſeruãte illũ in ſua integritate:qͥ deficiente nccio defi ex mutua actõne illoꝝ et paſſione hmõi autẽ pugna. nec ceret et diſſolueret᷑.nõ ꝓpter aliquã diſpoſitõeʒ vel apti⸗ actio nec paſſio erat in coꝛꝑe pꝛimi hominis in quo eꝛãt tudinem intrinſecã ad diſſolutõeʒ. Rñnſiones inducte p ↄponentia in q̃d amicitia vt ſup dictum ẽ. Pugna aũt violentã ſignat actionẽ.ſ̊ videtur ex ſerie verboꝛum ſuo rum ꝙ ipſe non intelligit de ↄpoſitione ſimpliciter.ĩmo de com poſitõne ſᷣm ꝙ omnis creatura dicitur compoſi⸗ ta reſpectu ſimplicis pꝛimi quod oſtendit ibideʒ:q; om nis creatura ratõne ſue ↄpoſitionis eſt diſſolubilis.⁊ ſo lus deus qui nullo genere compoſitionis eſt compoſitꝰ. nullo modo eſt diſſolubilis pꝛopter quod videt᷑ aliteꝛ di cendum. Poõt ergo dici:qꝙ om̃is creatura ratione guae⸗ ex nihilo:qntũ eſt de ſe vt eſt talis.in nihilum tendit.vñ greg.cuncta er nihilo facta ſunt.eoꝛumq; eſſentia ad ni⸗ hilum tenderet niſi ea auctoꝛ omnium manu regiminis contineret. Pꝛeterea.creature inqtum pꝛoducte ſunt in eſſe diuina virtute ſiue potentia: ↄmunicant eſſe diuinũ et appetunt illius ↄtinuatõnem ſᷣm ꝙ dicit phᷣs. Om̃ia bonum apetunt.id eſt eſſe diuinum ſiue illius eſſe con⸗ alia ꝑte.qa verum ↄcludũt ocedant᷑. iembrumſertum Vtimo qrit᷑.ſi fuit paſſibił ꝑ aĩe ſeꝑatõeʒ. B ſi fuit moꝛtal vel imoꝛtalis:ſᷣ qꝛ vt dic phs rectũ recto ↄgᷣſcimꝰ.⁊ obliquũ ⁊ pᷣua⸗ MVbões p habitꝰ.Priꝰ ingrẽduʒ ẽ ð vita ⁊ pꝰ de vite puatoe ⁊ ð̊ moꝛtalitate ſiue moꝛtis paſſibilitate. WMueſtio.xc. de vtta Evita ergo inqui⸗ renda ſunt bec.ꝛzio ꝗd ẽ vita. Scðo a q̊ eſt imediate. Lercio cuiꝰẽ vt ſubiecti pꝛij. ¶ Circa pᷣmum duo ſunt qrenda. Pꝛio qd ẽ m diffinitiõeʒ. Scðo ꝗd eſt ſm rem. „ . vytrum ſit lit habitus. Dueſtio Membrum primnz Irca pꝛimũ quo querit᷑ quid ſit vita.Cer te a multis diuerſimode deſcribitur.iaʒ berñ. de li.ar. Aita ẽ internꝰet naturalis motꝰtm̃ vigẽs intrinſecꝰ.¶ Item phᷣs vita eſt pꝛimꝰa ↄtinuꝰactus viuẽtis.: Item li.de motu coꝛ⸗ dis. Aita ẽ pꝛimꝰactus aĩe ⁊ corꝑis adaptati admouẽ dum. 4 Item ambꝛo. de bono moꝛtis. Vita ẽ frui ſpirã⸗ di muneꝛe. ¶ Item li. de intelligẽtijs in omento. Vita eſt ꝓceſſio ꝓcedens ab ente quieto ⁊ ſempiterno ⁊ pᷣmꝰmo tus.¶ Item dyoni. ¶Uita ẽ pceſſio tbeophaniaꝝ id ẽ di⸗ uinarũ apparitionũ ab ente quieto⁊ ſempiterno. C 0⸗ tra hoc obijcit᷑ ſic. VUniꝰrei vnũ ẽ eſſe.diffinitõ aut dicit uid eſt eſſe.vnius rei non debet eſſe niſi diffinitio vna. Huirñſio appareꝛe põt diffinitõnuʒ dr̃ia manifeſla⸗ ta.· Mota ꝙ pꝛima ſcʒ vita ẽ internꝰ et naturalis motꝰ ⁊c.aſſignata eſt ̃m ſubam:in qua motꝰ ponitur quaſi p genere.internꝰvo et naturalis ꝓ differentijs diſtinguen tibo vitã ab actu ꝗ eſt extrinſecꝰet ab actu ꝗ eſt pᷣter na⸗ turã ſiue nõ naturalis. Alia ſcʒ vita ẽ pꝛimꝰ et ↄotinuꝰ actus viuentis:aſſignata ẽ in relatõne ad ſubiectũ.in q̃ ſupᷣ pꝛedictã additur ↄparatõ ad viuentem ſiue viuifica tum.i Tercia ſcʒ vita eſt pꝛimꝰactus aĩe et coꝛꝑis ada⸗ ptati ⁊c.aſſignata ẽ in relatõne ad ſubiectũ diſpoſitum in qua additur ↄparatõ ad coꝛpꝰaptatũ ad motum ſiue ad mouendũ.q Quarta ſcʒ iſta.vita eſt frui ſpirãdi mu⸗ nere:aſſignata eſt in relatõòne ad actũ vite ↄſeruatiuum 7 manifeſtatiuũ. vita em̃ aĩalis ↄſeruatur 1 manifeſtat Eſpiratõeʒ.ñ geñ.ij. Inſpirauit in faciẽ eiꝰ ſpiraculũ vite. ꝓpter hoc pot aĩa ſiue ſpũs dici ſpiraculum vite:qꝛ ptᷣate ſpirandi q eſt a ſpũ ↄſeruatur vita ⁊ manifeſtatur QOuinta ſcʒ hec.vita eſt pceſſio ꝓcedẽs abente quieto ⁊c.aſſignata ẽ in relatõne ad pꝛimũ pᷣncipiũ ⁊ hoc gene raliter expꝛimẽdo ↄparatõni vite ad ens ſempiternum a quo vita,ꝓcedit.⸗ Sexta ſcʒ vita eſt ꝓceſſio theopha⸗ niaꝝ ⁊c. aſſignata ẽ in relatõne ad pꝛimũ pꝛincipiuũ.⁊ H̊ ſpaliter ſᷣin ꝙ reſpicit eſſe gratuituʒ ad qð ſpectat diuĩe agaritões ſiue illuiatões ꝗ theophanie dicũt᷑.¶ Ad ali⸗ nd ↄſiderandũ eſt in pdictis diffinitõnibo: quedaʒ re⸗ ſpiciũt vitã generaliter ſcʒ illa q̃ eſt phi.ſcʒ vita ẽ primꝰ actus ⁊c.illã quã aſſignat ↄmentatoꝛ li. intelligentiarũ ſeʒ vita eſt ꝓceſſio pcedens:quedã aũt ſpecialiꝰ vitaʒ na turalem vt que eſi berñ.ſcʒ vita ẽ naturalis ⁊c. et illa qᷓ eſt de motu coꝛdis.ſcʒ vita ẽ primꝰ actus aiĩe et coꝛpoꝛis ⁊c. Adhue quedã ſpalius vitam ſenſibileʒz ſicut illa am⸗ bꝛo. q eſt vita eſt frui ⁊c. Quedã ſpecialiſſime vitam ra⸗ tionale yt q eſt dyoni ſeʒ vita ẽ ꝓceſſio tbeophaniaꝝ ⁊c Eatur de vita ad ſit ẽm rem. Et habʒ dn os articulos pᷣmo q̃ritur. trum ſit ſub⸗ ſtantialis vel accidentalis. Scðo vtruz ſit aiĩa vel aliquid illius.Tercio.Et ſi aligd potẽtia.Quarto vtrũ ſit actus. Quinto vtruʒ ¶Articulus pruimus Irca pꝛimũ arguit᷑ ſic. Vita ẽ forma ſiue pfe ctio viuentis.dicit em̃ ph̊s viuẽ viuentis eſt eſſe. ̊ accidens nõ eſt foꝛma ſiue ꝑfectio ſube ſiue eſſe.ſieut dĩc Auerꝛois li.de aĩa. ⁊c.ſicut em̃ aima eſt forma et ꝑfectio aĩati: ſic vita ẽ qð vinit inqtũ huiꝰ. yItem ↄmentatoꝛ li.de intelligen. Vita ẽ id qð pmo flu it ab ente geto ⁊ ſempiterno:ens getũ et ſempiternũ ? p⸗ ma cã qð primo fluit ab ipᷣo ad eſſe viuentiũ:nõ eſt acci⸗ dens ̊ͥ ſuba.qꝛ neq; pꝛius tꝑe neqʒ natura in ↄditõne re rum viuentiũ fluit ab ipo accidens qᷓ; ſuba.4¶! Iem li. de motu coꝛdis. Vita ẽ pꝛincipiũ actꝰaie. Sʒ pᷣncipiũ actꝰ aĩe nõ eſt accidẽs ̊ ſuba vel potiꝰvtrumq;.qꝛ actꝰſolent egredi a ſubſtãtijs mediante potentia. cũ vita non ſit YC. aliqᷓ de potentije anime vt patet inducendo ꝑſingulas: relinꝗtur ꝙ eſt pᷣncipiũ vt ſuba.¶ Contra. vita ẽ iocũdi tas coꝛꝑis hũani.ñ ecẽi.xxx. SJSocũditas cordis eſt vi ta homis:iocunditas aũt hmõi eſt accidens.̊ ⁊c.¶ IRNtẽ nullꝰmotus eſt ſuba:vᷣ vita eſt motꝰvt patet ey illa diffi⸗ nitõne aſſignata in ↄmento.ſuꝑ li.intelli.ſcʒ vita ẽ pꝛo⸗ ceſſio ⁊c̃.ᷓ vita ẽ accidens ⁊c̃.¶¶ IJtem moꝛs ẽ pꝛinatõ vi⸗ te:ꝙ̊ moꝛs a vita oponũtur ſicut priuatõ et habitus.vi⸗ ta & eſt habitus cui eſt oppoſita pꝛiuatio.ꝗᷓ eſt accidens ⁊c.¶ Item cũ vita ſit actus ſiue actio hec vera ẽ viuens eſt agens ſiue operãs.̊ ꝙ dicit pr̃ dicit relatõem:vel eſt in genere ad aliꝗd:et hoc nõ ratõne ſube ſuppoſite ſᷣ̊ rati one foꝛme ſcʒ paternitatis:et hoc quia paternitas eſt ra tio ſiue in genere ad aliꝗd. A ſimili videtur ꝙ cũ viuẽs licet rõne ſube que viuit ſit in genere ſube. debet dici in genere actõnis eſſe rõne foꝛme cõpoꝛtate ſcʒ vite que eſt actio quedã ſiue oꝑatio:⁊ ita vita erit in genere acciden tis nõ ſube.¶ Rnſio ad hec pt dici:ꝙ vita nõ ẽ ſuba pꝛo/ prie dicendo ſubaʒ ſᷣm ꝙ illa ſolũmõ dicunt᷑ ſube q ſᷣm oꝛdinatõeʒ pᷣdicabiliũ lineaꝝ ſũt in genẽ ſube.Scðm at ꝙ noie extenſo dicũtur ſube.ĩmo potiꝰſubalia q̃ aliqͥ mõ reducũtur ad illa q̃ ꝑ ſe oꝛdinãtuꝛ ĩ genẽ illo:dici poteſt ſuba vel potiſubale.Cum em̃ modꝰreducẽdi ad genſit multiplex.q̃daʒ eĩ reducũtur ad genꝰſic̃ pᷣncipia vt ma⸗ teria ⁊ foꝛma ad genꝰſube. Juxta illð boecij. relictis ex⸗ tremis agit de medio.i.de ſuba ↄpoſita.ſilłr pũctꝰad ge⸗ nus q̃ntitatis.Quedaʒ at reducũtur vt dr̃ie ſubales.q̃ dam vt potẽtie q̃ reducũtur ad genꝰillud in qͥ eſt ſuba in quoꝝ ſũt potẽtie:vt potẽtie aĩe ad genꝰ illõ in qͥ eſt aia. quedã vt actꝰ ꝓprius ⁊ pᷣmꝰꝗ dic eſſe erꝰcuiꝰẽ actꝰ:Fᷣm ꝙ eſſe dr aciꝰentis.h̊ vltimo mõ reducit᷑ vita ad illð genꝰi q̊ eſt viuẽs. Jur illud phᷣi dicẽtis.viuẽ viuẽtis ẽ eẽ. Que⸗ renti q& vtrũ vita ſit ſuba vel accidẽs.Dicendũ ꝙ ſuba.i. reducibile ad ſubam ſiue genꝰſube.vtrũ autẽ aliqͥ ↄſide⸗ ratõne ſit de genẽ accidẽtis infra pleniꝰvidebit᷑.¶ Ad il la q vident᷑ oñdere ꝙ ſit ſuba.⁊ pᷣmo ꝑ ̊ ꝙ accidẽs nõ eſt ꝑfectõ ſube.Oicendũ ꝙ ̊ verũ ẽ ſᷣm ꝙ ſubale noĩe ex⸗ tento dr̃ ſuba. Sür qð dr qð fluit a pꝛima cã pꝛimo ad eſſe viuentiũ nõ ẽ accidẽs.ſ̊ ſuba.veꝝ ẽ ſumpta ſuba mõ iam dicto.Silr ꝙ dr accidẽs nõ eſt pᷣncipiũ actꝰ aĩe ſed ſuba.G̊ veru ẽ ſumpta ſuba mõ pᷣdicto. Alia q̃ inducũt᷑ ꝓ alia ꝑte. Rñdendũ ẽ.⁊ pᷣmo ad pꝛimũ. cũ q̊ obijcit᷑ ꝙ iocũditas vita ⁊c. Oicendũ ꝙ loꝗtur de vita gre que c ex caritate quã dʒ ↄcomitari iocũditas ſpũs.Iñ intelli gitur ſuꝑ illud iocũditas coꝛdis dic q̃ eſt ex vera carita⸗ te h̊ eſt vita ſcʒ ꝑ ↄ”comitantiã nõ ꝑ eſſentiã.4¶. Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ nullꝰmotꝰeſt ſuba ⁊c. Dicendũ ꝙ ſᷣm q pp⸗ prie drĩ motꝰ ꝓut diuidit᷑ ꝑ generatõeʒ et coꝛruptõeʒ.au gmentũ ⁊ diminutõeʒ ⁊ loci mutatõeʒ.veruʒ eſt ꝙ motꝰ nõ eſt ſuba. Scðm aũt ꝙ motꝰoↄcernit actũ ſumptũ mo⸗ do ſupᷣdicto. ꝓut ſcʒ dr actꝰpꝛimꝰet ꝓprius ꝗ dic eſſe eiꝰ cuiꝰeſt actꝰ.⁊ ſuba noĩe extenſo dr ſubale ſiue reducibile ad ſubam:ſic aligs motꝰeſt ſuba.⸗l. Ad aliud qð ſeꝗtur dicendũ.ꝙ ẽ quedã pꝛiuatio q̃ pꝛiuat᷑ eſſe ſimpłr: quedã q̃ pꝛiuat᷑ eẽ ꝑtis.ſic̃ a cecitate puatur eẽ oculi:oculus eĩ cecus nõ eſt niſi equoce dictꝰſicut oculus erutꝰ.illa eꝛgo pꝛiuatio q̃ pꝛiuat᷑ eſſe ꝑtis.pꝛiuat habitum ſibi oppoſitũ qui eſt accidens.illa aũt pꝛiuatio qua totũ eſſe rei tolli⸗ tur nõ pꝛiuat habitum eo mõ ſumpto habitu quo habi⸗ tus ⁊ pꝛiuatõ opponuntur pꝛiuatiue: neq; habitum qui eſt accidens cuiuſmodi ẽ moꝛs que priuat eſſe ſiue actũ ꝓrium et primũ ipſius rei ſiue ſubſtantie.ſi tamen vita ſit aliquo modo habitus infra dicetur.4 Ad aliud dicẽ dum. ꝙ lʒ hꝙ dico viuens imponatuꝛ a cã que quodam⸗ modo eſt actio vel operatio vel aliquid bmõi.quia tam̃ actio illa vel actus eſt pꝛimꝰet ꝓprius ipſius ſubſtantie. qui dicit eſſe illiꝰcmius eſt actus:non debet poni in alio genere ꝙỹ in genere ſubſtantie.nec ẽ ſimile de hoc ꝙ dico pater.qꝛ imponitur a foꝛma q eſt remota ⁊ accidentalis eſſe rei ſuppoſiti. . — — rticulus ſecundus quit᷑ inquireꝛe ſi vita ſit anima vel aliquid anime.Et pꝛimo ſi ſit anima.E ſic videtuꝛ. Am bꝛo.in li.de bono moꝛtis oſtendit.ꝙ aĩa nõ põt moꝛi.qꝛ ẽ vita et vita eſt ↄtraꝛia moꝛti.Eñ dicit anima vita eſt:quõ põt moꝛtem ſuſcipere cũ ſit cõtraꝛia l Item li.de motu coꝛdis.aĩa aĩalis vna ſimplex eſt.et ex ea tm̃ viuit aĩal:ſ̊ vita eſt illud quo vinũt aĩalia.⁊ aĩ inalia viuũt tm̃ aia.ꝗ̊ idem eſt vita qð aĩa:q̊ vita eſt ani ma.4 IJtem ambꝛo. de bono moꝛtis ꝓbat. ꝙ aia eſt vita ſie.cui aĩia infundit᷑ vita infundit᷑.a quo aĩa diſcedit vi⸗ ta diſcedit.q̊ anima ẽ vita.¶ Item yſido.li.j.d ſummo bono vita coꝛꝑis aĩa.aia & vita eſt. Item aima viuit ſe⸗ ipſa vt vult ppõs ꝗ̊ᷓ aia eſt ſua vita: c. ¶ Hoc etiaʒ po⸗ teſi ondi ſic.anima viuit aut & viuit ſeipſo aut alio. Si alio tũc ſitr erit queſtio de illo.aut viuit aut nõ.Si non Snõ dat vitam. Si viuit aut ergo ſeipᷣo aut alio.tunc ſi militer querit᷑ de illo alio.Si ̊ nõ eſt abire in infinitũ relingtur ꝙ ipſa vel illð quo viuit viuit ſeipſo.Sʒ veri/ ſimiliꝰeſt ꝙ aĩa ipſa viuit ſeipᷣa ꝙᷓ ſit aliud quo viuit: er go aĩa vinit ſeipſa vita ipᷣa. vita eſt aĩia.¶ Item in pᷣ⸗ dicatis eſſentialibo ſi ↄcretũ ocreto et abſtractũ ðᷣ ab⸗ ſtracto.ᷣ animare eſt viuiſicare et aĩari viuificari ⁊ aĩ⸗ matũ tnasllen viuum eſſentialiter loquẽdo.er⸗ go aia eſt vita. ¶ Contra.nibil creatũ eſt actus eiꝰſiue octus egrediẽs a ſe.ᷣ vita eſt actus egrediens ab aĩma. Vnñ li.de motu coꝛdis dr.pꝛim et ↄtinuꝰ actus anime vita eſt. ¶ Item aliud eſt qdð infundit᷑ ab aliqͥ et illud a quo infundit᷑.ſ̊ dicit ambꝛo.li.de bono moꝛ.quõ ſubſtã tia eiꝰ.i.anime nutrire põt:cũ aia ſit q̃ vitam infundit. Er his pʒ ꝙ vita non eſt aia nec ecõuerſo foꝛmaliter lo quendo: qð cedimus. ¶ Bicendũ ꝗ eſt. ꝙ anima ẽ cau ſa vite in coꝛꝑe.et cauſa aĩe eſt cauſa vite in ipᷣa.vñ vita qua aĩa in ſe viuit.aĩa nõ eſt cauſa:ſᷣ illud qð eſt cauſa aie.¶Ao illud qð pꝛimo obijcit᷑ in ↄtrariũ hic per illud Ambꝛo.aĩa eſt vita ⁊c. DHicenduʒ ꝙ pᷣdicatio illa vt ptʒ ex verbis ambꝛo.eſt effectꝰ de canſa.nec dicit᷑ moꝛs con⸗ traria aĩe ꝓprie:ſ̊ eo mõ loquendi qͥ incõtingentia ſiue incompoſſibilia dicunt᷑ ↄtraria.et hoc ptz ex ſerie verbo rum am bꝛo.ſubiungit em̃ ſicut nix caloꝛem non recipit nam ſtatim reſoluit᷑ et lux non recipit tenebras.naʒ ſta tim diſcutit.infuſo em̃ lumine tenebꝛaꝝ hoꝛroꝛ aufert᷑. et ſicut admoto igne niuium rigoꝛ deſinit:ita et aĩma q vitam cauſat moꝛtem non recipit et non moꝛitur. ecce dicit ꝙ anima cauſat vitam quo ſignificat᷑ animam eſſe cauſam vite.ꝑ exempla aũt in quiboa ſimili declarat.q; anima nõ recipit moꝛtem patet.ꝙ aĩa non eſt moꝛti cõ⸗ traria ꝗꝓprie:niſi eo modo quo dicunt᷑ ↄtraria incontin⸗ gentia.¶ Ad aliud dicenduũ.ꝙ animal viuit tm ex aima et nibilominus aĩa viuit vita.ꝗa em̃ vita aĩalis ẽ ab aĩ⸗ ma:p boc qð dicit᷑ aĩal tm̃ viuere ex anima.nõ excludit᷑ ꝗn ipᷣm viuat vita.cũ em̃ dicit᷑ tm̃ viuit anima. notat᷑ pᷣ⸗ ciſio cauſe pᷣme ſiue pᷣncipaliter:et hoc intelligenduʒ eſt rõne viuiſicatõnis ſiue vite ꝑtis animalis ſcʒ coꝛgis.ꝗa animal rõne totiꝰviuit vita.̊ rõne ꝑtis.i.coꝛꝑie vinit aĩa.NHia em̃ nõ viuit ſe foꝛmalr loquẽdo neq; eſfectiue. Aia aũt viuit vita.ꝛeterea.cũ dr aĩal viuit vita ⁊ ani mal viuit aĩa.habito reſpectu ad idẽ ſcʒ ad aĩal ratõne coꝛꝑis rõ diuerſa cauſalitatis notat᷑.otat᷑ em̃ in pᷣma rõ cauſalitatis foꝛmalis. In ſcðᷣa effectiue.aĩa em̃ eſt cã effectiua vite ĩ coꝛꝑe:vita aũt ẽ foꝛma ipſiꝰviuẽtis.q¶łx bis pʒ rñſio ad dno q ſequunt᷑.qꝛ aia dr vita ꝑ ↄcomi⸗ tantiã cãlitatis vt pʒ ex ipis ᷣbis amb. Pꝛetẽa.etſi vita coꝛꝑis ſit aĩa vt vult yſi.qꝛ hoe intelligẽdũ eſt ꝑ ↄcomi⸗ tantiã cauſalẽ:nõ ex h̊ ſeqtur ꝙ ſit aĩa ꝑ idẽptitatẽ eſſen tialẽ. Adillud qð ſeꝗtur.ꝙ aia viuit ſeip̃a ⁊c̃.dicendũ ꝙ aĩa dĩ viuẽ ſeipᷣa nec ẽ ab aliqͥ extra ipᷣaʒ:ſicut ẽ de vi⸗ ta coꝛꝑis qð ẽ ab extrinſeco ſcʒ ab aĩa.Fᷣm ꝙ dicit amb. ꝙ aia cauſat vitã ſcʒ facit ꝙ vita ſit in coꝛꝑe.ota q̊ ꝗq· viuẽ ſeipᷣo eſt daplłr.aut ſiẽ ſe toto.aut ſicut aliquoſui. tia quen Verbigr̃a.aliter viuit aĩa ſeipſa aliter vita.vita em̃ vi⸗ uit ſeipa tota ſicutẽ.vñ viuere eſt vite eſſe:in vita em̃ nõ eſt aliquid qð nõ ſit vita.ſ̊D aĩa viuit ſeipᷣa.i.aliquo ſibi intrinſeco vtpote foꝛmali pᷣncipio.quod nõ eſt alterius nature qᷓ ipſa aĩa.et ideo ex hoc nõ ſeꝗtur ꝙ aĩa ſit vi⸗ ta.Si em̃ hec eſſʒ vera.aĩa eſt vita:neceſſario opoꝛteret ꝙ idem ĩ ea eſſet inſoꝛmãs ⁊ infoꝛmatuʒ. i.ipſa eſſet ſua foꝛma.et idem eſſet illi eẽ ⁊ viuẽ.ſicut idem ẽ vite eſſe et viuere.quia vita ſeipſa viuit hoc aũt dico de aĩa ratõna li. Vñ berñ.lxxix.ſermone ſuꝑ can.vita aĩe eſt viuens.ſᷣ nõ aliunde ꝙᷓᷓ ſeipᷣa.ac ꝑ boc nõ tam viuẽs qᷓ vita.vt pꝛo prie de ea loq̃mur. Inde ẽ ꝙ infuſa coꝛpoꝛi viuificat cor pus.vt ſit illud corpꝰde vite pñtia:non vita ſemꝑ viuẽs vnde liquet ꝗ nec vnio quidẽ coꝛpoꝛi id viuere ẽ qð eſſe. cũ a ſe minime poſſit.¶ Per hec rñdemꝰ ad illud quod ſeꝗtur.et põt eſie inſtantia aĩal ſeipᷣo mouet᷑.aĩal mouet᷑ motu. g aĩal eſt motꝰ:aĩal em̃ dicit᷑ ſeipſo moueri.i.ab aliquo pᷣncipio ſibi intrinſeco.eo modo quo dicit᷑ anima viuere.dicit᷑ aĩmal moueri motu:ſoꝛmaliter loquẽdo eo mõ quo aĩa dicit᷑ viuere vita. Vñ ſicut ibi nõ ſequit᷑ aĩ⸗ mal eſt motꝰ.ſic nec in ꝓpoſito aĩa eſt vita.q Ad vitimũ qd obijcit᷑ ꝑ locum a ↄiugatis.Dicendũ ꝙ non valet. ꝗa cũ dicitur animare ẽ viuiſicare potiꝰẽ pᷣdicatio ꝑ ↄcomi tantiã q; ꝑ foꝛm ſiue eſſentiam.et ideo nõ ſegtur ꝙ am⸗ ma ſit vita.illa em̃ ↄſequentia tenet in p̃dicatõne fonna⸗ li. aũt illud dicit᷑ ꝑ ↄpcomitantiã manifeſtuʒ eſt.quia ſicut eſſe hoĩeʒ dicit foꝛmã ↄſequentẽ totũ ↄpoſitum: ſie eſſe viuũ reſpectu aĩe et coꝛꝑis.aĩmatũ aũt dicit ꝑfectio⸗/ nem ꝑtis que eſt altera ꝑs ↄpoſiti ſcʒ coꝛꝑis.ſicut ergo nõ ſegꝗtur.pfectũ anima rõnali eſt eẽ ꝑfectũ bumanitate Saiĩa eſt huanitas:ſic nec in ꝓpoſito.ꝑfectum em̃ anima rõnali eſt homo rõne ꝑtis ſcʒ coꝛꝑis.ꝑfectum hũanita⸗ te eſt homo m ſe totum. rticulus tercins Xquo aũt vita eſt aliquid anime.querit᷑ pri mo.trum vita ſit potentia anime.ꝙ ſic vi⸗ ctur. ↄmentatoꝛ.ix.eth.vita plante eſt potẽ⸗ it augmentat et generare facit.¶ Iem vita animalł eſt potentia ſentire faciens ⁊ ꝙ illam habet tam delectans ꝙ; triſtane.¶ Iteʒz vt ſupᷣ tactũ eſt.aĩa viuit ſe ipſa.quia ſi alio a ſe:erit ꝓceſſus in infinitum. ſeipſa. Aut ̊ tota ſe viuit aut aliqͥ ſui potentia. Si tota.̊ cum nõ poſſit pᷣuari ſua vita:nec moꝛi.et ita quelihet aia eẽt ĩmoꝛtalis quodẽ falſum.ſi aliquo ſui vt potentia.ergo vita eſt potentia.¶ Item omis actꝰegꝛediens a ſubſtan: tia cauſata egredit᷑ abea mediãte aliq̃ potentia.ſolum em̃ eſſentia prima ſcʒ inereata ſeipᷣa agit ſine aliqua po tentia ſiue virtute.ꝗᷓ ſi actus viuendi exit ab anima hoc erit mediante aliqua potentia ſiue virtute. VUnde ſicut actus viuẽdi exit ab aia mediãte virtute ſiue potenua i⸗ 7 tellectiua.ſimiliter vt videt᷑ et actus viuendi mediãte a⸗ liqua potentia ſiue vᷣtute q̃ ſit ꝓgpria huiꝰactus.ſed nul⸗ la põt eſſe hic niſi vita que ẽ pꝛima omniũ actuũ poten⸗ tiaꝝ et a qua om̃es hñt ꝙ poſſunt exire in actꝰſuos.que Egm ꝙ habet᷑ li.de moꝛte.coꝛ eſt potentia pꝛinia aliaꝛum dicit em̃ idem.et vegetat᷑ aĩal ſentit et mouet᷑ diſcernit 2 intelligit et q̃ ex eis oꝛiunt᷑ nõ facile nũerabilia hʒ efficẽ et haꝝ potentiaꝝ hec pꝛima diſtantia ẽ. ꝙ vitam quaſi pꝛimãa cetere ſecunt᷑.ſine qua ceteraꝝ nullã ineſſe poſſi/ bile eſt. cum g vita ſit pᷣma aliaꝝ potentiaꝝ ⁊ vno illa⸗ ruʒ vt ptʒ ex verbo pᷣdicto:relinquit᷑ ꝙ ab ipa eſt actꝰxi⸗ uendi. Contra. vita in eodẽ alali ẽ vna ⁊ indiuiſa po tentia.multiplex ̊ᷓ vita nõ eſt potentia.ondens ꝙ q̃lem cunq; dr̃iam ondentes erimꝰ:qm̃ nõ idem. 4 Item vita nõ ẽ potẽtia viſiua neq; ſenſitiua.et ita de alijs.qꝛ tũc ſe. queret᷑ ꝙ coꝛrupta viſiua coꝛrumꝑet᷑ vita:qð falſum eſt 4¶ Pꝛeterea.mẽbꝝ ꝑaliticũ viuit ⁊ nõ ſentit.q̃re vitamẽ bri nõ eſt potẽtia ſenſus..: Itẽ ſi vita eẽt potẽtia aĩe:aut ergo quelibʒ potentia.aut vna ſolum. aut due vel tres. St eſſet quelibet potẽtia:tũc viſiua potentia eẽt vita qð QLueſtio nullus dicit. Si om̃es inſimul.tũc plãta nõ br̃et vitam neq; bꝛutũ aĩmal ſ̊ ſolus hõ.qꝛ ille ſolus habʒ oẽs potẽ tias aĩe inſimul. Si aliqua vna ſolũ vt ſenſitiua:tũc nõ viueret plãta. Si vegeratiua ſolũ eẽt vita:tũc nõ eẽt alia vita plate ⁊ aĩalis.qdð falſũ eſt ⁊ ↄtra Ariſto.Si due vł tres in imul vt vegetatiua ⁊ ſenſitiua.tũc nõ eẽt planta vita ⁊ ita de alijs ↄhinatõibo quare videt᷑ ꝙ nõ ẽ potẽtia Stem ſi vita ẽ potẽtia.pr exire in actũ. qð autẽ exit in actũ cõpletũ.exit in actũ mediate aliq diſpoſitõne. vi⸗ ta exit in actũ mediãte aliqua diſpoſitõe & vita exiſtit in diſtãtia ab actu. ¶¶ Iem ſi eſt potẽtia diminut eſt phs .i. Ariſto.ponẽdo potẽtias aĩe ⁊ diſtiguẽdo li.de aima nõ aſſignãdo illã int alias.ſi nõ:tũc ſunt ſuꝑflui noti ĩ ſciẽtia medicinali.ꝗ ponũt virtutẽ vitalẽ inter alias eẽ ndenten 1 hoc pr dici.ꝙ cũ vita dicat᷑ multiplicit᷑ vt infra dicet.in vna acceptõe extẽſo noĩe potẽtie eo mõ quo virtus dicit᷑ potentia.vita pt᷑ dici potentia.ꝗpꝛius tñ virtus dicit᷑.eo ꝙ ẽ actui cõiuncta.Licʒ em̃ potentia et virtus qñzʒ idem dicãt.id ꝓpꝛius dicit᷑ potentia quod ab acta eſt remotius.virtus vo qð actui ẽ magis cõiun ctũ.cõcedi &̊ pt.ꝙ vita eſt potẽtia ſiue virtus vt oñdunt Aꝓpoſita ꝓ pꝛima ꝑte iſtiꝰ ꝓbleumatis.Vñ li. de motu coꝛdis pꝛima ðᷣtus.i.vita certũ pᷣcipue oꝛganũ vendica⸗ uit. et hec foꝛte eſt virtus vitalis vt videt ex verb Auicẽ. Vita em q eſt eẽ vinẽtis vigẽs virtute efficatioꝛe.in pꝛĩo oꝛgano.i.coꝛde motu ipᷣiꝰ.alijs oꝑatiuis dᷣtutẽ oꝑandi miſtrat ꝓpt᷑ qð dicit᷑ virtꝰ.⁊ hec plane determĩata ſunt li.de motu coꝛdis in.c.quo oñdit᷑.ꝙ motꝰ coꝛdis ẽ pꝛin cipiũ oĩm aliaꝝ virtutũ.i Ao pꝛimũ cõtra h̊ inductuʒ diccẽdũ.ꝙ vita eſt alia ab illa potẽtia que diuidit.nõ eĩ ẽ potẽtia ſiue vᷣtus aꝑpꝛehẽſiua.neq; motiua.q̃rũ vtraq; diuidit᷑.qꝛ cõpꝛehẽſiua diuidit᷑ in ↄpᷣhẽſiuã ĩterioꝛẽ ex terioꝛẽ motiua ĩ motiuã naturalẽ ⁊ aĩalẽ.⁊ vt ſic ad vnũ dr̃e nulla ẽ illarũ que diuidit.¶ Pꝛeterea.ñ oĩs poten⸗ tia diuidit᷑.ſic illa qᷓ hʒ eẽ determiatũ ĩ vltima diffeꝛẽtia ꝓPter qð nõ ſeꝗt᷑.vita ẽ indiuiſa.potẽtia diuiſa vel mul tiplex:ᷓ vita nõ ẽ potẽtie vel vᷣtus.nõ em̃ om̃is vᷣtꝰvł po tẽtia diuidit᷑. Ratõ aũt q̃re vita manet ĩdiuiſa ⁊ nõ di⸗ uidit᷑ ſiue multiplicat᷑.ſic potẽtia vel vᷣtus.alia ẽ ꝙ illa ĩmedi ate egredit᷑ a ſha aĩe in coꝛpꝰ ꝑ indiſtatiã ab eẽ.vñ viuẽ dẽ viuẽtis eẽ.vñ ſic eẽ in eodẽ manet indiuiſũ.ſic vi ta.hec ergo ẽ ratio q̃re manet indiuiſa ſᷣm ꝙ refeꝛtur ad actum pꝛimũ a quo dẽ viuẽs eſſe.Alia ẽ ſᷣm ꝙ refert᷑ ad actũ ſecũdũ.ꝗ diſtinguitur ꝑ ſenſum ĩ motũ.ꝓut deter⸗ minat ſibi oꝛganũ vnũ ſcʒ coꝛ.Vnde Auicẽ.li.j.vitalis pᷣtus ẽ illa qͥ ſpũs eẽ ↄſeruat.q̃ ſenſus ⁊ motꝰ vehiculum exiſtit.⁊ reddit aptũ ad eoꝝ impᷣſſiões recipiẽdas cum ad cerebꝛũ ꝑuenerit.⁊ facit ip̃m potẽtẽ dandi vbicunq;ʒ expãdit᷑.et huiꝰ ꝗdẽ vᷣtus ſedes ⁊ oꝑatõis eiꝰ ꝓceſſus ẽ coꝛ. Uñ neq; ĩ relatõe ad actũ pꝛimũ qͥ pficit ſuũ pfecti⸗ bile. neqʒ ĩ relatõe ad oꝛganũ qͥ igrediũt in eẽ opatõnis illiꝰ.ẽ diuiſibilis.neq; etiã ex relatione ad motoꝛem.im mo quia egrediũtur oꝑatões illius in eẽ ex immediata coiunctione cũ pꝛimo motoꝛe.debet eẽ indiuiſa. Ende li.de motu coꝛdis.ſemꝑ em motoꝛi eſt ꝓximũ qð ab eo eſt pꝛimum. om̃is vo virtus quo m agis accedit pꝛinci⸗ pio.ꝑfectioꝛ eſt multitudine.et diuiſione minoꝛ:poten⸗ tia et vnitate pᷣſtantioꝛ.ꝑſeuerantie ⁊ operationi acco⸗ modatioꝛ. eſſentia integrioꝛ.ſibi ſufficientioꝛ. Hoc aũt non eſt reꝑire in potentijs et virtutibo que diuiduntur. Erx bis patet in parte ratio ad ea que ſequũtur.quia vita neq; eſt potentia viſiua ⁊c.neq; eſt vna potentia ne qᷓ due vel tres neq; omnes inſimul ⁊c.Eſt tamẽ alia ab his vt er dictis patet que eſt pꝛima et quaſi oꝛigo aliaꝝ Vnde Auicen.li.j.iiij.c.nos autem dicimꝰ ꝓ ex bumo rum ſpiſſitudine m aliquam cõplexionem ſubſtantia generatur ſpiſſa que eſt membꝛũ aut pars membꝛi. ita ex humoꝛum vapoꝛibus et eoꝛum ſubtilitate ſᷣm aliquã complexionem ſubſtantia generatur ſubtilis que eſt ſpi ritus.et hic quidem ſpiritus cum vſᷣm complerionem ꝓp uenit quam debet habere.ad hanc recipiendam virtu- tem pꝛeparatur. deinde omnia alia pꝛeparat membꝛa ad recipiendum omnes alias virtutes animales et reli quas virtutes.equidem animales in ſpiritu et mẽbꝛis non pꝛoueniunt niſi poſtqᷓ; hic vitalis pꝛouenit virtus. ideoq; licet virtutes animales alicuius membꝛi deſtru⸗ antur.vnum tamen adhuc exiſtit mii hec virtus in eo fu erit deſtructa.et dicuntur hic virtutes animales com⸗ muniter ab anima.¶ Ad aliud quod obijcitur. ꝙ om̃is potentia exit in actum mediante aliqua diſpoſitione.ſᷣ vita exiſtit in diſtãtia a ſuo actu ⁊c. Dicendum ꝙ actꝰ perfectionis qui eſt ex coniunctõne foꝛme ſubſtantialis cum ſuo perfectibili.non exit in eſſe mediante aliqua di ſpoſitione.fſoꝛma enim huiuſmodi ſeipᷣa vnit ſe ſuo per⸗ fectibili.ex cuiꝰ vnione relinquit᷑ imꝑfectibili actꝰ ꝑmꝰ ſiue ꝑfectõis pꝛime.ñ qꝛ actus vite ſiue qui ẽ vita eſt pꝛimꝰ.vt dans eſſe viuẽti oĩno eſt indiſtãs a ſuo actu.in qtuʒ hmõi.Vñ ſuppoſita ꝙ vita ſit potentia a qua exit viuere qð eſt actus pꝛimus:nõ opoꝛtet ꝙ hoc fiat medi ante aliqua diſpoſitõe.potẽtia at q egreditur in actuʒ ꝗ nõ eſt pꝛimꝰ neq; ꝑfectionis pꝛime ̊D potius in actũ extii ſecum vel ſcdᷣm ꝙ requirit aliquã diſpoſitõem mediam verbi gr̃a.potentia ſiue virtus viſiua inqᷓtuʒ exit ĩ actũ videndi requirit aliquã diſpoſitõem mediam.ſcʒ ex ꝑte oꝛgani.et cõſequẽter ex parte ſui qui excitetur ad actuzʒz videndi.virtus em̃ aime inqtum eſt ex ꝑte ſui.nõ ſatiga tur neq; debilitat᷑.rõne tñ qua eſt cõiũcta oꝛgano eiꝰ ꝑ⸗ ticipat paſſiões. Silłr pt᷑ dici de vita ſiue vᷣtute vitali.et inqtum mediãte motu coꝛdis ⁊ ſpiritibo vitalibo exit in actũ extrinſecũ.qui nõ eſt pꝛimus neq; ꝑfectionis pᷣme. hoc facit mediãte aliq diſpoſitõne.n li.de motu coꝛ⸗ dis dicit᷑.ꝙ ipius coꝛdis effectꝰ ad reliquoꝝ oꝑatõnes ẽ mediꝰ.ſcʒ int vitã ſiue vᷣtutẽ vitalẽ ãgẽtem et actꝰ potẽ⸗ tiaꝝ/¶ Ad vltimũ pt᷑ dici.q alteriꝰ intẽtõis ẽ medicꝰ et phᷣus in determĩatoe eoꝝ que ad aĩam referuntur.medi cus em̃ pꝛimo et ꝑ ſe intendit de illis que aĩam ĩ vnione cum coꝛꝑe ſiue vitã cõſerut.ꝓpter qð eius eſt ꝓpꝛie et ꝑſe de vita ꝓfundioꝛe ⁊ ꝑfectioꝛe inquiſitõne inueſtiga re et determinare.philoſophus autem de illis intendit quibus ꝑuenit in cognitõʒ illius.ꝑ obiecta aũt actus 2 potẽtias cõuenientiſſime ꝑuenitur in cognitõʒ illius.2 dico de obiectis actibo ⁊ potẽtijs exterioꝛibo.icʒ que re⸗ ſpiciunt ſenſum et motum exterioꝛem ꝓpter qdð philoſo⸗ phi ẽ inueſtigare ꝓfundiꝰ ⁊ ꝑfectius de his.medici per fectiꝰ de vita.ꝓpter qð cõueniebat ꝙ medicꝰ determina⸗ ret de vita m ꝙ eſt actꝰ ⁊ de virtute vitali 2 de alijs ꝑ⸗ tinentibo ad vitã.q̃ nõ opoꝛtuit a phᷣo determinari de⸗ terminat aũt philoſophus in pꝛincipio ſcdi de aĩa de vi ta ſufficient m eius intentõem.ſcʒ in comparatõne ad ſubſtãtiam illius.ſcʒ coꝛpꝰ phiſicũ. Vbi determinat qᷓ coꝛpoꝛa phiſica aĩam ꝑticipant.vt q̃ recipiũt alimẽtuʒ augmentũ ⁊ detrimentũ.et in com ꝑatõne ad ſuã cauſaʒ ſcʒ aĩiam.vbi determĩatur ſcʒ ꝙ aĩma nõ eſt actus coꝛ⸗ ꝑis niſi hñtis vitã.et in oꝛdine ad potentias vel actus anime. vbi determinatur ꝙ viuere dicituꝛ multipliciter Fm diſtinctõem potentiarũ et actuum anime.et qð pꝛi⸗ mum eſt oꝛdine nature./ Ad vnũ 6 dicendum. ꝙ inten⸗ tio medici eſt ꝑ ſe circa vitam:philoſophi ne n. Multi⸗ plicius habet determinare medicde vita qᷓ 1 hs. Et pt dici ſine pᷣiudicio.in ſecũdo libꝛo de aima cum dicitur. multipliciter aũt ipᷣo viuere.et ſi vnum aliquod hoꝛum inſit ſoluʒ. viuere dicimꝰ ipᷣm vt intellectus motus ſia⸗ tus et ſenſus. et ſᷣm locũ adhuc motus ſcilicet alimen⸗ tum et trimentũ et augmentum ⁊c.ꝙ illa multiplici tas viuendi eſt a virtute vitali. vnde ibi ſit comparatio actuum conſequentium ad vitam.ſiue virtutem vitaleʒ pꝛout eſt quodammodo cauſa illoꝝ. quod videt᷑ er ver⸗ bis philoſophi que ibidẽ ſubiũguntur que ſunt. viuere aũt in ſeip̃is habentia pꝛincipiu et potentiam bmõi per quod augmentum. et detrimentũ recipiunt ⁊c hoc autẽ pꝛincipiũ et hec potentia ſᷣm ſeriem textus videt᷑ eſſe vi ta ſiue virtus vitalis.q¶ Ad argumenta introducta pꝛo alia parte.q; cõcludũt ex medijs nõ neceſſarijs.rñdẽdũ eſt. Et pꝛimo ad pꝛimũ.Cũ enĩ dr. aut aĩa viuit ſe tota aut aliqua ſui potẽtia.dicendũ ꝙ neq; ſe tota neq; aliq̃ ſui potetia ̊ aliquo ſuo.ſcʒ ſuo quo eſt.j Ad aliud qð obijcit.ſcʒ ꝙ oĩs actus eriẽs a ſubſtãtia egredit᷑ in eſſe mediante aliqua potẽtia.dicendum ꝙ h̊ non eſt veꝝ de actibo pꝛimis ꝗ exeũt in eſſe ex ↄiũctiõe foꝛme ſubſtan⸗ tialis cum ſua materia ſiue ꝑfectibili.aĩa eni vnit ſe cũ ſua mat᷑ia nulla interueniẽte diſpoſitiõe media.ex cuiꝰ vnione relinquit᷑ aliquis actus in coꝛꝑe ſcʒ actꝰ aiandi Articulus quartus ſiue y videt᷑ ꝑ Ariſto.ix.ethi.dicentem. ꝙ vita eſt actus.¶ Itẽ li.de mo.coꝛ.pꝛimꝰ ⁊ cõtinuus actus aĩe dita eſt. YItẽ eodẽ. equalis ⁊ cõtinua eſt vita 7 pꝛimꝰ actus foꝛme ex quieto ⁊ ſempiterno fluẽs.¶ Itẽ Merñ.li.dæ libe.arbi.⁊ gra. vita ẽ internꝰ ⁊ naturalis motus ⁊c.ſᷣ oĩs motus in actiõe firmat᷑ äᷣm ꝙ dx li. ſex pꝛincipioꝝ. vita eſt actio vel actꝰ. ¶ Itẽ AUmbꝛo. vita eſl frui ſpirandi munere. frui aũt eſt actus quidẽ.̊ ⁊c. andta eſt ꝑfectio viuẽtis vel aĩialis vel homis vel alteriꝰ buiuſmõi.ſ̊ actꝰ cũ ſit accidẽs non poteſt eẽ taliñ ꝑfectio.Si aũt diceret᷑ ꝙ nõ eſt actus ꝗẽ accidẽs ß ſubſtãtia ſiue ſubſtãtialis. Cõtrariũ videt᷑ ꝑ ̊ qð dr li.de mo.coꝛ.pꝛimꝰ ⁊ ↄtinuꝰ aĩe actus vita ẽ.que motu coꝛdis efficit᷑.qð aũt motu coꝛdis efficit᷑.actus c.¶ Itẽ in actõe ſiue actu eſt diffoꝛmitas ſiue diſſimilitudo ter⸗ minoꝝ ab inuicẽ ⁊ a medio.in vita nulla ẽ diſſoꝛmitas ſiue diffimilitudo.̊ c. ¶ Itẽ actꝰ ẽ ſignũ vite. ſignatũ aut 2 ſignũ differũt.⁊ mihil eſt ſignũ ſui.¶ Itẽ diflerunt actus ⁊ potẽtia in vno quoq;.ſ̊ vita eſt potẽtia vt ex au ctoꝛitatibꝰſupᷣdictis patet. nõ eſt actus. Itẽ oĩs actꝰ eſt actꝰ alicuiꝰ potẽtie. ſi vita eſt.actꝰeſt ⁊c.nõ eſt aũt reꝑire aliquã potentiã cuiꝰ poſſit eſſe actꝰ.ꝗᷓ ⁊c. Si di⸗ ceret᷑ ꝙ eſi actꝰvirtutis vitalis.hoc nõ? veꝝ.qꝛ virtus vitalis poſterioꝛ ẽ vita que dicit᷑ eſſe viuẽtis.de qua hic ꝛie intẽdit᷑¶ Itẽ ſi vita eſt actꝰaut pꝛimꝰ aut ſecũdꝰ. nõ pꝛimꝰ qꝛ talis eſt ipſa aia. Vñ diffini ſic. aĩa ẽ act⸗ pꝛimꝰ coꝛpoꝛis phiſici vitã habẽtis.duo aũt actꝰ pꝛimi in eodẽ eſſe nõ poſſunt.& eſt actꝰ ſecũdus.ſ̊ talis ẽ acci⸗ ns. nõ ẽ eẽ viuẽtis.ᷣ de vita huiuſmõi ẽ q̃ſtio.̊ ⁊c̃. KRñndendũ ꝙ vita ẽ actus foꝛmalit loquẽdo ſiue eſſen tialiter ⁊ actus pꝛimꝰ ⁊ ↄtinuꝰ ſcʒ ſubſtatie nobilis.qð ſic patz.oẽ illud qð pꝛimo ꝑficit eſt actꝰ pꝛimꝰ.vita ẽ id qð pꝛimo pꝑficit.ꝗpter qd vita dĩ eſſe viuẽtis. Pꝛet ea. oẽs actus rei viuẽtis vitã ſubijciũt quaſi radicẽ ⁊ pꝛin⸗ cipiuũ. ñ li.de motu coꝛ.potetiarũ hec pꝛima diſtãtia eſt. ꝗ vitã quaſi pꝛimã vel pᷣuiã cetere ↄſequũt. Pꝛetea ẽ actꝰ ↄtinuꝰ.licʒ enĩ viuẽs alioꝛũ actuũ recipiat inter⸗ polationẽ.tamẽ vite interpolationẽ nõ recipit. vñ li.de mo. coꝛ. vite actꝰ neceſſario ↄtinuꝰeſt.ceteroꝝ vᷣo mime intercipiũtur enĩ natura aut egritudine ſenſus motus. 7 ſimilia vt ſomno. apoplexia:his demũ ſolutis ĩ ſtatũ redeũtes.ſ̊ qꝛ vita eſt ſoꝛma nobilis? inter foꝛmas no⸗ biliſſima.nõ põt eſſe actꝰ cuiuſlibʒ ſubſtatie nobilis.vñ vita eſt actꝰ pꝛimꝰ 2 ↄtinnꝰ ſubſtatie nobilis.⁊ qꝛ nobi⸗ litas ſubſtãtie ↄſiſtit pꝛincipalit ĩ duobꝰ.ſcʒ ĩ mouẽdo 7 cognoſcẽdo. ꝓpter qdð oẽs diffimẽtes aiam que ẽ ſub⸗ ſtantia nobilis diffiniebat eam penes motũ ⁊ cognitõzʒ vt dicit phᷣs in ꝓpꝛimo de aĩa. vita ̊ ẽ actꝰ pꝛimus ⁊ ↄti⸗ nuus ſubſtantie nobilis mouentis vel cognoſcentis vel vtrũqʒ facientis. Oicẽdũ ergo ꝙ vita ẽ actus buiuſmõi vt patʒ ex auctoꝛitatibo ꝓ parte iſta inductis. Ad pꝛi mũ inductũ cõtra h̊ dicendũ.ꝙ eſt pꝛimꝰactꝰ foꝛme ſub⸗ ſtantialis ſiue ſoꝛme ſubſtatie.⁊ eſt actꝰ ↄſequẽs ad pꝛi mũ.licʒ aũt ↄſequẽtiũ actuũ aliꝗd ſit accidẽs.nõ tamẽ actus pꝛimꝰ ꝗ eſt ꝑfectio actus ſubſtãtie eius.actus ẽ vita.4qAd illud qð dicit᷑ in li.de mo.coꝛ.ꝙ vita eſt que motu coꝛdis efficit᷑.dicendũ ꝙ vita multiplicit dicitur. Onſequẽter querit᷑.an vita ſit actus. ſie —* qñq; dicit᷑ actus pꝛimus ſimplicit ſiue ꝑfectio viuẽtis. vt qua in ↄiũctiõe aĩe ⁊ coꝛꝑis talis ipſum coꝛpus viui⸗ ficat᷑. alio modo dicit᷑ potẽtia inqᷓtũ vigẽs vᷣtute babun⸗ dantioꝛe in coꝛde motu ipſiꝰ alijs oꝑatiuis virtutẽ mi⸗ niſtrat opandi. Lercio mõ dicit᷑ actꝰ vel oꝑatio vite. ſicut enĩ noĩe intellectꝰ qñqʒ intelligit᷑ ipſa potẽtia intel lectus.qñqʒ actus eiuſdem.actꝰ dico accidetalis.vt qui ꝓuenit er cõpꝛehenſiõe rerũ extrinſecaꝝ.Similit ẽ xe vita. vnde vita qñqʒ noĩat actũ vite accidentalẽ ſiue ſe⸗ cũdũ.⁊ vita ſic dicta eſt accidens.⁊ hec eſt de qua dr̃ in li.de mo.coꝛ.⁊ ſubdit᷑ ibi ergo eſt mouẽs ſcʒ aĩa.⁊ ex h motu efficit᷑ vita que ẽ effectꝰhuiꝰ motus.Si obijcit ex ſerie littere ibideʒ qua videri poſſet ꝙ autoꝛ ĩtelligit de vita que ẽ pꝛimꝰ actꝰ.dicit eni ſic:pꝛimꝰ ⁊ otinuꝰ actus aĩe vita eſt.hic coꝛdis motu efficit᷑. ibi ꝗ̊ eſt mouẽs. põt dici ꝙ vita pficit viuẽtes.⁊ ſic d actus pꝛimꝰ.i.ꝑfectio pꝛima ⁊ alijs oꝑatiuis miſtrat vᷣtutẽ oꝑandi.medianti⸗ bus ſpiritibo vitalibo ⁊ oꝑatõibo ſiue motibo.q exercet mediãte oꝛgano ſcʒ coꝛde.⁊ ſᷣm h̊ dr potẽtia ſiue vᷣtus. ⁊ põt dici pꝛima. pᷣter bos modos dr motꝰ vel actus q̊ miſtrat᷑ virtꝰ oꝑpandi alijs oꝑatiuis.⁊ ſᷣm hũc modũ dr actꝰ pꝛimꝰ ſcʒ rõne pꝛioꝛitatis ⁊ pceſſiõis actuũ aliarũ opꝑatiuaꝝ. Elel aliter poſſet intelligi vᷣbũ illud ſcʒ vita motu coꝛdis efficit᷑.co mõ quo aligꝗd vr effici.i.ext᷑ fieri ſi in ſuo effectu.i.ĩ oꝑibo oꝑatiuarũ q̃ ab ipſa vita hñt pꝛincipiũ.i potẽtiã oꝑandi.⁊ ſm hunc intellectũ ſunit᷑ vita in ſua pꝛima ſignificatõne.¶ Ad aliud dicendũ.q; vita ꝓut dr actus pꝛimo mõ ſumptꝰ.nullã dicit diſſimi litudinẽ ſiue diſfoꝛmitatẽ.ſicut nec eſſe.ꝓut aũt vita dr actus vel motꝰ ꝗ eſt accidens ſcʒ ſᷣm ꝙ tercio mõ dr. ſic eni dicit diffoꝛmitatẽ.qꝛ ſic nõ eſt ſę ↄiũcta ſuo termio vel fini.q¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ ſᷣm ꝙ dicũt ꝗdã. ꝙ vita qñnq; dr ↄtinuatõ eſſe viuẽtis.qũq; ipſa vis ↄtinuatiua. qñnq; ipſa oꝑatõ ſiue actꝰ ſequẽs.q inq; oꝑatõ eſt effectꝰ vis illiꝰ a ſignũ ↄtinnatõnis illiꝰ.¶ Ad aliud ̊ qð ob⸗ ijcit᷑.ꝙ actus eſt ſignũ vite ⁊c.patet rñſio.q;ꝛ actus ſiue opatio ſequẽs ipſam ↄtinuatõeʒ.ſignum eſt ↄtinuatiõis ipſiꝰ.⁊ ſic vita ẽ ſignũ vite.vᷣm ꝙ vita ſumit᷑ ĩ diuerſis acceptionilv. Mec eſt h̊ͥ magis incõueniẽs qᷓ ſi diceret᷑ ↄtinuatiõis eſſe viuẽtis.ſignũ eſt actꝰ vel oꝑatõ ſequẽs ip̃aʒ.¶. Ad aliud qð ſequit᷑ pt᷑ dici.ꝙ vita ſᷣm diuerſas acceptiões eſt actꝰ 2 potẽtia.vt patet ex dictis.nec eſi h incõueniẽs.ſimile enĩ reꝑit᷑ de intellectu⁊ alijs potẽtijs aĩe.¶Ad aliud qð ſequit᷑ dicendũ.ꝙ vt ſupᷣ tactũ ẽ non oĩs actus eſt act?alicuiꝰ potẽtie.ſicut actꝰ pꝛimꝰ a quo eſt eſſe.actꝰ enĩ aĩandi nõ ẽ ab aliqua potentia aĩe.iĩmo potiꝰ ab ipſa eſſentia aĩe. Similit dici ꝑr̃ de vita.ꝙ nõ eſt actꝰ alicuiꝰ potẽtie.ĩmo potiꝰvt dictũ ẽ ineſt viuenti in ↄiũctiõe aĩe cũ coꝛꝑe.nõ mediate aliqua potẽtia ſů ab ipſa eſſentia aĩe que vnitur ĩmediate cũ coꝛpe ſeipſa nõ mediãte potẽtia vel diſpoſitiõe aliqua.⸗¶ Ad vltimũ di⸗ cendũ.qꝙ alio mõ eſt aĩs actꝰ pꝛimꝰ ⁊ alio mõ vita.cum enĩ actꝰquidã ſit vt a ſcia ꝗd vt ↄſiderare vt habetur a pho. aĩa eſt actꝰpꝛimꝰſimplicit reſpectu actuũ ꝗ ſunt P P P P 9 vt ſcia.⁊ ꝗ ſunt vt ↄſiderare ⁊ pꝛimꝰ reſpectu actuũ qui ſunt vt ↄfiderare.eſſe enim vite ſiue vita ipſa.initũ hu⸗ iuſmõi eſt actꝰ vt ↄſiderare.nõ vt ſcia.ↄlideratis ergo oĩbus actibꝰquoꝝ pꝛincipiũ eſt aĩa.actibo dico exñti vt cõſiderare.pꝛimꝰ oĩm eſt vita.pꝛimꝰ dico natura.vt a quo nõ ↄuertitur oſequẽtia.⁊ pꝛimꝰ vt a quo alia hñt motus ? oꝑatiões. ñ in li.de motu coꝛdis determiat᷑ ꝙ vnũ eſt oꝛganũ pꝛimũ ſcʒ coꝛ.⁊ vnus eſt actꝰ pꝛimus. 7 ab his ẽ motꝰ ⁊ oꝑatio alioꝝ. dicit eni vita in aĩali ẽ pꝛima.dicimꝰ aũt ſic pꝛimõ.vt qua nõ exiſſẽte.reliqua nec actꝰ inuenit nec intelleciꝰ attribuit ipſum vel ſine reliquis exiſtere vel ſaltem intelligere poſſit. Sic igit vita ſenſu motu ceteriſqʒ ſimilibꝰpꝛioꝛ.neqʒ eni coequi ſunt ſenſus⁊ ſiles potẽtie cũ vita.vniꝰ autẽ vna ẽ aĩa ⁊ ipſiꝰ aliqd inſtrumẽtũ pꝛimũ.ipſiꝰigit᷑ effectꝰ ad reliqꝝ oꝑatões ẽ mediꝰ.ipᷣmqʒ religs motꝰ⸗ oꝑatõis pꝛicipiuũ Vel pt alit dici·ꝙ aĩa ẽ actꝰpꝛimꝰ ſimplicit.vita ẽ act?ꝰ Mnueſtio pꝛimus ſequẽs vnionem aĩme cũ coꝛꝑe.Sed ad h̊ notã dũ. ꝙ duplex eſt genꝰ? foꝛme in genere foꝛmarũ que ſunt ſubſtãtie.quedã aũt ẽ foꝛma q eſt ſubſtãtia tm̃.quedaʒ q eſt ſnbſtãtia et motoꝛ.qualis foꝛma ẽ aĩa.ex ↄiũctõe at᷑ aĩme cũ coꝛꝑe tali inqᷓtũ eſt ſubſtatia.eſt eẽ aiatũ.ex cõ⸗ iũctõne aũt aime cũ coꝛpe tali inꝙᷓtũ eſt motoꝛ ẽ eẽ vnũ. ex eo em̃ exquo aligꝗd habet motũ ex ſe ex hoc eſt vnum ſiue vmẽs.ex ſe dico ꝓpter grauia et leuia q̃ hũt motuʒ nõ er ſe.ſ̊ a generante vel remouẽte ꝓhibens. eſt ᷓ vita actus pꝛimus ſequẽs vnionẽ aĩe cũ coꝛꝑe.inqtũ aĩa e motoꝛ et actus pꝛimꝰ relictus ex ↄiũctione aime cũ coꝛ⸗ poꝛe inqtum aima eſt hmõi. ciculus quintus Onſequẽter querit᷑ an vita ſit habitꝰ.qð ſic videt᷑.vt habet᷑ a phᷣo habitus ẽ qualitas difſ ſicile mobilis talis eſt vita.q̊ ⁊c᷑. O. aũt vita ſit qualitàs videt᷑.qꝛ a vita dicimur viuẽtes.ſiẽ a ſcien tia ſciẽtes.⁊ qualitas ẽ ᷣim quaʒ quales eſſe dicimur.q; aũt difficile mobilis pʒ.cũ nõ ſit ſeꝑabilis a viuẽte dũ⸗ modo aĩa ſit vnita coꝛꝑi. Itẽ habitꝰ eſt quo habilitat᷑ virtus vel potẽtia ad exitũ in opus ſiue actũ ſibi ↄueni⸗ entem.ſ̊ vita eſt qua habilitant᷑ potẽtie vel virtutes aĩe ſiue aĩalis ad exeũdũ in oꝑa vel actus cõueniẽtes.̊ ⁊c̃. Itẽ moꝛs eſt pꝛiuatio ſiue de genere kaN ba⸗ bitꝰ tollit᷑ pꝛiuatõe.vita aũt tollit᷑ moꝛte.q̊ ⁊c.(¶ Cõtra habitꝰ ↄſiſtit in diſtantia ab actu.vita nequaq;. ⁊ẽ̃. Itẽ habitꝰ actiuũ habile reddit ad agẽdũ.actiuũ enĩi ex habitu habilitat᷑ ad opꝰ vel actũ.vita at᷑ ẽ ipe actus ⁊c̃.¶ Item vt habet᷑ ex ſupᷣdictis.vita ẽ vis vel potẽtia ergo nõ eſt babir Kan põſio dicẽdũ ad hoc ꝙ vt ſup tactũ ẽ vita dicit᷑ multiplicit.dicit᷑ em actꝰ.⁊ actꝰpꝛimꝰ et h dupliciter.qꝛ vel vt actꝰ dicit eẽ viuẽtis ſubſtãtiale vel vt accidẽtale.dẽ em̃ potẽtia vel vᷣtus noĩe extẽſo.que N rõe alicuiꝰ ꝓpꝛietatis habitꝰ pt dici vis vel vtꝰ habitua lis.ſcʒ xt facilitatẽ exeũdi ĩ actꝰ ſibi ꝓpꝛios.ſic em̃ li⸗ berũ arbitriũ dꝛ potẽtia habitualis pt facilitatẽ exun di ĩ actꝰ ſuos.ſic pt᷑ dici ᷣtus vitalis vᷣtus habituał pt᷑ facilitatẽ ſiue habilitatẽ exeũdi ĩ actus ſuos ⁊ ↄtinuãdi ſe ĩ eiſdẽ.nõ ẽ aũt habitꝰ ꝓpꝛie ſumẽdo habitũ.licʒ qͥdã⸗ mõò habeat ꝓpꝛietatẽ habitꝰ ſiue potiꝰ potẽtie habituał. Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑ ↄtra boc.ſcʒ ꝙ vita ẽquali tas difſicile mobilis.Dicẽdũ ꝙ hoc nõ eſt verũ. Cum at᷑ obijcit᷑ ꝙ 'm vitã dicimur q̃les qꝛ viuẽtes:dicẽdũ ꝙ eſt pᷣdicatio in q̃le ſubſtãtiale eo mõ qͥ dintia pᷣdicat᷑ in qle ĩ q̃le actuale eo mõ qͥ accidẽs pᷣdicat᷑ in q̃le.nõ em̃ dici⸗ mur q̃les ſᷣm vitã.ſᷣm ꝙ q̃le dĩc accidẽs ⁊ q̃litatẽ: ſ̊ pᷣm q̃le dĩc ſubſtãtiã vel ſubſtãtiale.viuens em̃ licet dicat modũ q̃litatis.res tñ q̃ ſubeſt mõ.dĩc ſbam vł ſbſtãtiale Ad aliud qð ſeꝗt᷑ dicẽdũ.ꝙ licet vita qdãmõ expedi⸗ at ſiue habilitet potẽtiaſ aĩe ſiue aĩalis ad exeũdũ ĩ oꝑa ſua.nõ ꝓpt h̊ dʒ dici habitꝰ.qꝛ ſi hoc:vna potẽtia vł ha bitꝰ vniꝰ potẽtie eẽt habitꝰalteriꝰpotẽtie. potẽtia eĩ ſiue bitꝰ cognitiue ipᷣam affectiuã reddit habileʒ qͥdãmõ ad eritũ ĩ actũ ſuũ.cognitõ em̃ habilitat ⁊ excitat affectiuã ad amãdũ.ſ̊ q aliqd ẽ additũ ipi potẽtie vt inberẽs ei⸗ em. diſponẽs illã et habilitãs? efſiciẽs facilẽ in actum Apꝛiũ.illð pt᷑ dici habitꝰ.nõ ſicẽ de vita.q̃ qꝛ ẽ q̃i radix vtutis vigoꝛis ip̃aꝝ potẽtiaꝝ ⁊ etiã eẽ earũdẽ.2 quia mediãte ſpu vite vel potiꝰ irradiatẽne vᷣtutis vitalis ad oꝛgana potẽtiaꝝ iunãt᷑ ia oꝑatiua.Vnde ĩ li.de motu coꝛ.motꝰ q; et ſenſus vite obnoxij ſũt.ex ea em̃ ſũt. ſpm̃ em̃ nialẽ pꝛimũ ſpũ vite ĩ actũ ꝓduci neceſſe ẽ et dẽ vita potẽtias expedire et habiles ad actꝰ ſuos efficeꝛe. Ad vltimũ dicẽdũ.q moꝛs pꝛie loquẽdo nõẽ pꝛiuatio ſ̊ po tiꝰ coꝛruptõ vel deſtructio.pꝛiuatõ em̃ aptitudieʒ relin qt ad habitũ pꝛiuatõe ſublatũ.2 hac rõe vite ſubtracte qᷓ nõ tollit ipo habitu ſublato. Pꝛeterea. hitꝰ hʒ eẽ deter⸗ miatũ circa potẽtiã ſiue vᷣtutẽ aliquã. vita em̃ nõ deter⸗ miat ſibi eẽ circa potẽtiã aliquã.neq; ipᷣa moꝛte ſublata relingt᷑ aliq aptitudo naturalis ad eandẽ.cũ oĩs aptitu Pprirauit i -xcj. do naturalis ad vitã ſit ex aliq̃ influẽtia aĩe.vel pparans coꝛpꝰ ad ſuſceptõʒ vite vel ꝑficiẽtis illud.licʒ foꝛte ſᷣm aliquos aptitudo et appetit? aliꝗs relinquat᷑ ad eãdem ſiue ad vnionẽ cũ aĩa ex oꝛdine diuie iuſticie. Vñ ĩ li. de mo.coꝛ.vitã cõſtare neceſſe ẽ.aut vniuerſũ aĩalis deꝑi⸗ re.idem aũt eſt moꝛi. C 0. xcj. de vita a o ſit immediate. . . Eterminato de vi/ ta gd ſit. ſequitur deteꝛminaꝛe a quo im mediate ẽ. Pꝛimo ergo queritur a quo effectiue. Secundo a quo oꝛiginaliter. Uembꝛu pꝛimum Rimo ergo q̃rit᷑ de cã efficiẽte et ĩimediata ip̃iꝰ vite. Et hoc dupliciter. pꝛimo de cau⸗ ſa efficiente vite rõnalium. Secũdo irrati onaliũ.vt aĩaliũ et plantarũ. Articulus puumuns Verit᷑ pꝛio ſi vita rõnaliũ ſit a creatura vel a creatoẽ vt a cã ĩmediata. a creatoẽ vr ſic· BGBeñ.ij. Joꝛmauit deꝰ hoĩem de limo tre ⁊ ĩ⸗ faciẽ eiꝰ ſpiraculũ vite.ab eodẽ aũt ⁊ mõ ĩdif ferẽti ẽ ſpiraculũ vite ⁊ ipᷣa vita.nõ em̃ alia oꝑatõne ve⸗ nit in eẽ vita ⁊ alia ſpiraculũ vite.nec ab alio ꝓducebat᷑ in eẽ vita pꝛimi hoĩs ⁊ alioꝝ.qᷓ vita ĩmediate ẽ a deo.vi ta dico homĩs de qua pꝛĩcipalit hic intẽdit᷑.¶ Iiſẽ actus vite ſiue ꝗ eſt vita ifatigabilis eſt.Elñ li.de mo.coꝛ.vite actus neceſſario ↄtinuꝰẽ cerebꝛũ vᷣo mime. Sʒ vt habe tur in li.de ſom.et vigi.Om̃e illud cuiꝰ opꝰ ẽ ̃m nat᷑aʒ ↄtingit fatigari 2 languere ſi indeſinẽter aget. Dicit᷑ eĩ ibi.quoꝛũcũq; ẽ aliqð opꝰ ſᷣm naturã.qñ excedũt aliqð tpᷣus vel aliq hoꝝ q̃ pnt tꝑe facere.neceſſe ẽ ea languẽ vt oculos vidẽtes et quieſcẽ faciẽtes hoc.ſilr at manũ et om̃e aliud cuiꝰ ẽ aliqd opus.quare ſi aliquoꝝ eſt opus aliqd ſentire cõtinue.languebit et nõ hoc faciet.̊ vita nõ eſt actus alicuiꝰ agẽtis ſᷣm naturã.ergo ẽ actꝰ ꝓgre⸗ diens ab agẽte ſupꝛa naturã. Itẽ motꝰquo viuit aima in ſe.vt dicit plato.et macrobiꝰ exponit.eẽntia ẽ aĩe.ſed cõſtat ꝙ eẽntia aĩe ẽ a creatoꝛe ̊ ⁊c.¶¶ Itẽ dyo. de diui. no.c.de vita.Omis vita et vitalis motꝰ ex vita ipᷣa que eſt ſupꝛa om̃em vitam.¶¶ Item li.de mo.coꝛ. Vlita ẽ pᷣmꝰ motus ex quieto ſempiterno fluẽs.ſ̊ quietũ ſempiternũ eſt ſolũ pꝛimũ.ꝗ̊ ⁊c.¶ Itẽ in li.de intelligẽtijs dꝛ. vita ẽ See⸗ ex ente pꝛimo quieto et ſempiterno pꝛimꝰmotꝰ. Cotra in li.de mo.coꝛ. Pꝛimꝰ et cõtinuꝰ vite actꝰ vi⸗ eſt. Hec motu coꝛdis efficit᷑.qð aũt motu coꝛdis effici tur nõ eſt ĩimediate a deo.¶ Irtẽ ĩ eodẽ idem pꝛimũ ẽ aĩe oꝛganũ cuiꝰ actꝰ pꝛimus vita qua mediãte ceteras coꝛ⸗ poꝛis vᷣtutes ꝓducit.et ita idem qð pꝛius.¶ Itẽ plato 2 eius ſequaces ponũt aiam eẽ pꝛincipiũ motꝰ ex ſeipᷣa.et illũ motũ dicũt vitã.ſic̃ hic dicit vitã eẽ motũ internuʒ. et ex ̊ ponũt ⁊ oñdũt aiaʒ eẽ imoꝛtalẽ.er qͥ ſeqꝗt᷑ ꝙ nõ eſt a deo ĩmediate hſ̊ ab aĩa.¶ IJtẽ Moetiꝰde vmitate ⁊ vno. om̃e eẽ in cauſatis ẽ ex foꝛma.ᷣ viuere ẽ viuẽnũ eẽ.ergo eſt ex foꝛma. Itẽ idem.nullũ eẽ ẽ ex foꝛma vxbi nõẽ ma teria vnita niſi ex cõiunctõe foꝛme cũ materia. Vñ phi diffiniũt eẽ.eſſe effectiuũ foꝛme ĩ materia.cum at foꝛma materie vnit᷑ er ↄiũctõne vtriuſq;. neceſſario aliqð vnuʒ cõſtituit᷑ qd aũt ẽ tale nõ ẽ imediate a deo ſ̊ mediãte foꝛ ma⁊ vnitate foꝛme cũ materia.¶ Ad ſů dicẽdũ. ꝙ ẽ ali⸗ qd qð viuit er ſe.ĩ ſe.et ꝑ ſe.vt vita pꝛima q̃ deꝰẽ.Et ẽ ali qd qð viuit in ſe et ꝑ ſe.dᷣ nõ ex ſe.vt angelꝰ et aima ſiue ſpũs rõnalis.Et ẽ aliquid qð viuit in ſe ſ̊ nõ ex ſe neq; P ſe.vt aĩa ſenſibilis et vegetabilis. IJlloꝝ aũt q viuunt Pſe et in ſe quedã pñt ↄnicare vitam alijs.vt aĩme ratio nales coꝛpoꝛibo oꝛganicis.potentia vitam habentibus. quedam auteʒ nõ pñt vt ſpũs angelici.Ex his patet.ꝗ quedã ſunt que ꝑ ſe viuũt ſicut ſpũs angelici 2 ſpũs ra⸗ tionales.quedã que nõ ꝑ ſe ſ̊ ſolũ ꝑticipando vitã illis mediãtibus que ꝑ ſe viuũt vt coꝛꝑa hũana.Dicendũ g ꝙ vita illoꝝ que ꝑ ſe viuũt eſt imediate a eo.ſicut eoꝝ ſubſtãtia ſiue eſſentia.vita aũt illoꝝ ꝗ viuũt ꝑticipãdo vitã mediãtibo illis qᷓ viuũt ꝑ ſe.nõ eſt imediate a deo. ᷣ illis mediãtibv q̃ viuũt ꝑ ſe⸗j Ad illud g̊ quod pꝛimo obijcitur.ꝙ vita eſt a deo.ꝑ illud Geñ.ij.inſpirauit ⁊c qð videt᷑ debere intelligi nõ de vita eoꝝ que viuũt ꝑ ſe. ſ̃ de vita eoꝝ que vitã pticipat. ⁊ ita videt᷑ recte ↄtra H qð ẽᷣ dictũ.ẽ ꝙ enĩ aliud ſignificat᷑ ꝑ ſpiraculum vite qᷓ vita que mediãtibo ſpiritibꝰvitalibo ⁊ motu coꝛdis ꝑti⸗ cipat᷑ a coꝛꝑe ⁊ a ꝑtibo ſiue oꝛganis coꝛꝑis.Dicendũ ꝙ; ꝑ ſpir aculu vite ſignat᷑ aia rõnalis vel vita aĩe rõnalis Vnde glo.ibi inſpirauit in faciẽ ⁊c.vita rõnali aĩauit. .i.aia. Un aug.ſuꝑ Geñn.vij.ad litterã ait.Niam ipſuʒ cei flatũ dicere dubitemꝰ.dum intelligit nõ eẽ de nat᷑a atq; ſubſtantia.ſ̊ hocipᷣm eſt ſufflare qð eſt flatũ facere ꝙ aũt flatũ facere hoc aiam facere.⁊ dr ala inꝗᷓtũ vita pticipat᷑ a coꝛꝑe ea mediante ſpiraculũ vite merhapho⸗ rice ad ſimilitudinẽ iſpirãdi interiꝰ ⁊ reſpirãdi exteriꝰ. Vita enĩ que ab aĩa eſt.qdẽ e ſt motus recipꝛocus.⁊ ĩ ſe reſlexus.vitalis enim motus aie eſt qdã dæ ſe ſpiritalis egreſſio ⁊ in ſe recipꝛoca reuerſio.⁊ ex hac recipꝛocatõe motus aie in ſe ſequi᷑ motus coꝛdis ꝗ in ſe recipꝛocat᷑. mouet enĩ coꝛ ↄtinue pᷣm ſiſcolẽ ⁊ diaſcolẽ ſiue ᷣm dila⸗ tationẽ ⁊ ↄſtrictõnẽ imitãs vt pt᷑ ꝑ dil atationẽ coꝛꝑalẽ extenſionẽ vᷣtutis aĩe vitalis.⁊ ꝑ ↄſtrictionẽ coꝛꝑalẽ re⸗ cipꝛocatõnẽ ſpiritalẽ.⁊ ſequit᷑ ex motu coꝛdis naturalit motus inſpiratõis ⁊ reſpiratiõis. Quia ꝗ̊ᷓ aĩa ſᷣm ꝙ eſt vita.eſt q̃dã ſui de ſe ſpiratio in ſe reſlexa.mouẽs ꝓpoꝛ⸗ tõnaliter coꝛpus cui vnit᷑.ſicut motoꝛ ⁊ ſoꝛma.⁊ pꝛimo pꝛimũ mẽbꝝ oꝛganicũ.nõ incõuenient dicit᷑ ſpiraculũ vite.¶¶ Ad aliud dicendũ.q; oꝑatiuũ ſiue actiuũ fatigat᷑ in oꝑando cuius opꝑatio exit in eſſe ꝑ oꝛganũ fatigabile cuius illud eſt ꝑfectiuũ.vita aũt ſᷣm ꝙ eſt actus pꝛimꝰ ſimplicit.nõ determinat ſibi oꝛganũ aliqð ſ̊ totũ coꝛpꝰ oꝛganiʒatũ hñs vitã potẽtia. vñn vita diffinit᷑ pꝛincipiũ actus aĩe in coꝛꝑis adaptati motu.ſᷣm aũt ꝙ vita ẽ vtꝰ qdã eo mõ quo dictũ eſt.vendicat ſibi coꝛ tãq; domici liũ 7 oꝛganũ.ſm ꝙ; dr li.de motu coꝛdis.Coꝛ eſt oꝛganuʒ ⁊ domiciliũ vite.⁊ illiꝰ motu vita q̃ eſt actus ſecũdus.que rõnabilit accidẽs dici pt.diſtribuit᷑ alijs ꝑtibo coꝛꝑis. Vnñ eodẽ virtus coꝛdis in motu eſt.⁊ motu vitã diſtri⸗ buit. Et qꝛ vt habet᷑ eodẽ.ſolus motꝰcoꝛdis eſt infatiga bilis. ꝓpter H̊ eſt ↄtinuꝰ.vñ iſta ↄſequẽt᷑ ſe hñt infatiga⸗ bilitas ⁊ cõtinuitas.Quare at᷑ motus coꝛdis eſt infati⸗ gabilis cauſa vna eſt.maioꝛ appꝛoximatõ ⁊ influentia a motoꝛe ſcʒ aĩa.ſemꝑ eni eſt motoꝛi ꝓximũ qð ab eo eſt pꝛimũ.oĩs vᷣo virtus quo magis accedit pꝛincipio ꝑfe⸗ ctioꝛ eſt.multitudine ⁊ diuiſiõe minoꝛ.potẽtia ⁊ virtute pᷣſtantioꝛ.⁊ vᷣtuti accomodãtioꝛ. Alia cauſa eſt ꝑfectio oꝛgani.pꝛimo enĩ oꝛgano ſm exigentiã officij ſui ⁊ ſituʒ 7 ꝑpſectionẽ ↄtulit artifex optimus ⁊ potẽtiſſimꝰſcʒ deꝰ. En li.de mo.coꝛ.anims eſt ex ſe imobilis ⁊ imꝑtibilis vſq;quaq; ſit.cũ certã ĩ coꝛꝑe ſedẽ obtineat.inſtrumẽto cuiꝰactu ⁊ miſterio vitã vᷣtuteſq; coꝛꝑi miſtraret indige bat.creatoꝛ vt ꝑfectũ optimꝰ efficeret iſtrumẽtũ. aiaʒ actu ⁊ materialit᷑ pꝛime materie impᷣſſit.⁊ velut a cẽno in circũferentiã potẽtias vſq;quaq; deferret.pꝛimã na⸗ turã vocat ipſe pꝛimũ inſtrumentũ cui deus aĩa vᷣtuali pᷣeminẽtia impᷣſſit. Elel põt alit dici.ꝙ eſt ſpũs vitalis 7 aĩalis.Similit eſt virtus ſiue vis cuiꝰ opatio eſt me⸗ diante ſpũ vitali quedã cuiꝰ oꝑatio eſt mediãte ſpiritu aĩali.opus ſpũs vitalis a cauſa intrinſeca ꝑficit᷑.pter qð eius cauſa ſibi ſufficit.nec recipit fatigationẽ. opus ſpũs aialis eſt ab extrinſeco adueniẽte excitante.ElIñ qn illud extriſecũ excedit.vis ſiue vᷣtꝰoꝑans fatigat᷑.vñ li. de mo.coꝛ.duplex eſt ſpũs.aĩalis ⁊ vitalis.animalis inteꝛpolat᷑ oꝑatoe.vitalis nequaq; ſpũs eni vitalis oꝑe vnifoꝛmis.aialis vᷣo multiphariã ꝑtibilis.vitalis irra⸗ diando viuificat. aĩalis vo reſolutiõe ſenſum ? motum exterius inducit.⁊ pꝛimi quidem ſpũs opus ſcʒ vitalis intrinſeca cauſa pſicit ⁊ mouet. ideo ſibi ſufficiẽs eſt ⁊ ſemꝑ in actu.aĩalis vo in effectu extrinſecus aliꝗd ad⸗ ueniens tanꝙᷓ minus ꝑfectũ excitat.cõplet autẽ innatũ ideo quando metam excedit fatigatur potentia ? dolet aĩal. Ex his patet qualiter ad ꝓpoſitũ rndẽdũ eſt.quia qð dr in li.de ſõno ⁊ vigilia. ĩtelligit᷑ de illis quoꝝ oꝑa tiones fiũt mediãtibꝰſpiritibus alalibo.⁊ que ſine aliqͥ intrinſeco cooꝑante in actũ nõ egrediũt᷑.¶ Ad illud qð ſequitur q; mo tus quo viuit aia in ſe eſt eſſentia anime Dicenduz ꝙ hec p̃dicatio motus quo viuit aĩa.in ſe eſt eſſentia aĩe.nõ eſt foꝛmalis ſiue eſſentialis.ſ̊ cauſalis. Vñ ſenſus eſt.motus quo viuit aia.fundatur in painci⸗ pijs ſubſtãtialibus ſiue eſſentialibo ſiue cauſat᷑ ab illis. cum eni eſſe rei cauſetur ex eiſdem pꝛincipijs ex ꝗbo res ipſa.cũ viuere ſit viuẽtibo eſſe.in eſdem pꝛincipijs fun⸗ datur ſiue ab eiſdẽ cauſatur a ꝗbo⸗ ipſa.q Ad illud qð ſequitur.ſcʒ verbũ Dyo.dicendũ ꝙ intelligitur de vita eoꝝ que per ſe viuũt.cuius eſt vita angelica.de quo bic pꝛincipalit᷑ loquitur.ſicut patet ex ſerie textꝰ ⁊ cõmẽto. 4Ad aliud qð poſtea ſeꝗtur.q; vita eſt motꝰ ex geto ⁊c dicendũ.ꝙ aĩa dr quieta ⁊ ſempiterna iniꝙtũ aĩa ẽ pꝛin cipiũ motus ex ſeipſa.qui ꝗdẽ motus internus eſt.⁊ dẽ vita.Et ad huiꝰ determinationẽ nota.ꝙ Plato ⁊ eius ſequaces poſuerũt.qꝙ aĩa ẽ pꝛincipiũ motus.⁊ ex ſeipſa mouet᷑ ſemꝑ ⁊ ↄtinue mouetur.⁊ motus abea nõ poteſt ſeꝑari.ideo iſtũ motum poſuerũt in aĩa ſempiternũ.⁊ aĩam iĩmoꝛtalem ꝓpter ipſum.ſed huic poſitõni videtur Ariſto.ↄtradicere.oſtendẽs pꝛincipiũ motus in oibus eſſe ĩmobile.cui etiã videtur btũs aug.viij.ſuꝑ Geñ. ad litte.ↄſentire.idem ondẽs ſcʒ pꝛincipiũ eſſe motꝰ imo⸗/ bile. Nacrobius aũt in fine libꝛi ſui hãc ↄtrarietatem diſſoluit.viriuſq; eni rõnes recitat.⁊ oſtẽdit Ariſto. platoni nõ ↄtradicit.dicẽs ꝙ illud cui innitit᷑ Ariſto.⁊ qð in oibus rõnibo ſuis ꝓbare intẽdit.videlicet ꝙ om̃e qð mouetur neceſſe eſt ab alio moueri.veꝝ eſt in eis in quibus motus nõ eſt de eſſentia rei.in gbus aũt motus ipſe eſt rei eſſentialis vel rei eſſentia ex ſe mouetur.ẽnñ duo ibi ſcʒ motũ ⁊ mouẽs ↄtingit ponere.Exemplũ aũt huiꝰ ĩ igne ⁊ ſerro calido ponit.ignis enim ſeipſo calet nec duo ibi ponere ↄtingit.vnũ qð calefiat.⁊ alterũ qð calefaciat.ſᷣ idem eſt qð ſeipſo calet. in ferro aũt calido qʒ ex ſe nõ calet.duo ponere ↄtingit. Sic dicit ꝙ anime motus eſt eiꝰ eſſentia vel ei eſſentialis. ideo in aĩa mo⸗/ uens ⁊ motũ ponere duo nõ ↄtingit.⁊ ſic ↄtrarietatein inter eos diſſoluit.ponẽs tamẽ cũ platone motu ↄtinno 2 ſempiterno intrinſecꝰmoueri.⁊ ꝑ G̊ in ſe bẽe pꝛincipiũ vite imoꝛtalis. motus ꝗ iſte in anima cauſa eſt ĩmuta⸗ bilitatis.nec facit diſtare qð eſt. vnde moueri in ipſa nõ cedit in genus paſſionis.nec cũ alijs motibus eſt eiuſdẽ generis.⁊ ꝓpter boc dicitur quieta anima in huiuſmõi motu.⸗ Zild aliud quod ſequit᷑ dicẽdum.ꝙ cõmentatoꝛ loquitur de vita illoꝝ qui ꝑſe viuunt. exponit eni illud verbum res viue ſunt oẽs mote ꝑ eſſentiam ſuam ꝓpter vitam pꝛimã.res autem viue que m eſſentiam ſuã mo uentur.ſunt ille que ꝑ ſe viuũt.hoꝝ vita ẽ cauſa pꝛima. quod intendit determinare cõmentatoꝛ vt patet ꝑ qð dicit er ente pꝛimo quieto ⁊ ſempiterno.vnde ſubiũgit ibidem. ens pꝛimũ eſt quietũ? eſt cauſa cauſarũ.⸗ Ad pꝛimũ quod obijcitur ꝓ alia parte dicẽdũ.ꝙ illud vbũ de motu coꝛdis.vita motu coꝛdis efficitur. nõ intelligit᷑ de vita a qua eſi eſſe viuẽtis.⁊ que eſt actus pꝛimꝰ ſun⸗ pliciter. ſed de illa que eſt accidentalis. Quomõ autem illud verbum ſit intelligenqũ. ſcʒ vtrum de actu pꝛimo vel ſecundo.ſupꝛa tactum eſt vbi querebatur ſi vita eſt actus anime. ¶¶ Ex hoc etiã patet reſponſio ad illud qð ſequitur ibi de vita que eſt actꝰ ſecũduæ.licʒ ſit pꝛi mus reſpectu actuũ quoꝛum motus coꝛdis eſt cauſa.Et etia illud verbũ idem pꝛimũ eſt anime oꝛganũ.cuius actꝰac̃ videlicet ad expoſitionẽ verbi pꝛecedentis. quia de illo Mueſtio determiatur. quo vita que fit motu coꝛdis eſt act?pmus qꝛ reſpectu ceteraꝝ coꝛpis virtutũ.¶¶ Ad illud qð poſt⸗ ea obijcit. ꝙ eẽ in cauſatis eſt er ſoꝛma ⁊c. Dicẽdũ ꝙ G nõ impedit ꝗn eẽ ſit er cauſa pꝛima.ex foꝛma em eſt foꝛ⸗ maliter.ex cauſa pꝛima effectine. foꝛma ei dat eẽ foꝛma liter ſiẽ pꝛincipiũ intra ꝑfectiuũ.efficiẽs po dat eẽ ſicut pꝛincipiũ extra effectiuũ.⸗ Ad illð qð ſequit᷑. ſcz ꝙ eſſe eſt ex ↄiũctõe foꝛme cũ materia ⁊c᷑. Gicẽdũ Bẽ foꝛma liter ſiue eẽntialit᷑ loquẽdo.eo mõ qͥ dicit᷑ aliquid eſſe ex ſuis pꝛicipijs eẽntialibo ſiue ex illoꝝ vnione. a ꝓpꝛieta⸗ te em̃ loquẽdo foꝛma dat eẽ materie.⁊ compoſitio mate rie cum foꝛma dat eẽ cõpoſito.ſed ſic eſſe vel a foꝛma vł ex cõiunctõe foꝛnie cum materia.nõ excludit eẽ a cauſa pꝛima ſicut ab efficiẽte ĩimediate.et hoc maxime cuʒ res exit a pꝛimo vt a tota cauſa. quit᷑ inquirere.vtrũ vita in plantis 2 bꝛu⸗ tis ſit imediate a deo cauſata. ſic videtuꝛ Beñ.j.Creauit deus oẽm aĩam viuẽtem atʒ murabilem. 4 Si diceret᷑ ꝙ ĩ pꝛicipio ↄditõis rerũ. aĩe bꝛutoꝝ ⁊ vniuerſalit᷑ oĩm viuẽtiũ exierũt a deo ĩmedia⸗ te ſiue ꝑ creatõem.nõ aũt ſic mõ.Contra in ps dicitur emitte ſpm̃ tuũ et creabũt᷑.hoc intelligit᷑ de vitis aĩaliũ et plantarũ. En omẽ.ſup li.de diui.no.c.de vita dicit. Vite irrõnabiliũ et germinũ nõ ſunt diuine ̊ materiał ignis ⁊ ſpũs.æ his ꝗᷓ ſoł nouiſſimis vitis ait illud da⸗ uidicũ. Auferes ſpm̃ eoꝝ et deſiciẽt et in puluerẽ ſuũ cõ uertent᷑:emitte ſpm̃ tuũ ⁊ creabunt᷑ et renouabis facieʒ terre. Inſenſitiua em̃ tm aĩma ? natiua vita hic accipit diuia eloquia pater iſte.¶¶ Item aug.ce vera reli.nulla vita eſt que nõ ſit ex deo.qꝛ deus ſumma vita eſt. et ipe fons vite.Si diceret᷑ ꝙ veruʒ eſt mediate vel imediate. hoc nõ videtur.qꝛ verbũ Auguſti.eſt ad ↄmendandam vitã ſ̊ in nullo ↄmẽdaret᷑ vita ſi ſic ĩtelligeret᷑.qꝛ er crea ke viliſſime ſũt a deo mediate.¶ I)ẽ aug. de vera reli.at tendẽdũ eſt qᷓ ſit natura vitalis q̃ cuncta ſe entit.qᷓ ꝓfecto qm vitã dat coꝛpꝑi.pᷣſtantioꝛ eo ſit neceſſe ẽ.nõ em̃ qualiſ cũq; moles.quãaꝙᷓ iſta viſibili vita pfulgeat.ſi vita caꝛet magna eſtimãda c.qli bet nãq; viua ſubſtãtia cuilibʒ ñ viue ſubſtãtie nature lege pponit᷑. Si ẽ̊ m ultoꝝ viuẽtiũ creatio ẽ imediate a deo.⁊ nobilitas cauſati atteſtet᷑ no bilitati cauſe.om̃is vita cuiuſcũq; ſit ↄditõis debz eẽ im mediate a deo. Itẽ nõ ſolũ aima rõnalis ſᷣ etiaʒ aĩalis et plãte et motoꝛ coꝛꝑis cuiꝰ ẽ ꝑfectio.qð aũt tale ẽ.ẽ ſub ſlatia ſimplex.qdð aũt eſt ſimplex.totũ ſuũ eẽ habz ſimk ergo qð ẽ cã ipiꝰ.pt᷑ in totũ eẽ illiꝰ.hoc aũt ẽ ꝓPꝛiũ ſoliꝰ dei. ex qͥ ocludit᷑ nullã creaturã etiaʒ ſpũalẽ poſſe aĩam aĩalis vel plante ꝓducere in eẽ. vñ nec vitã illaꝝ. 4 Itẽ ſi cauſat᷑ a creatura. aut a creatura coꝛpali aut ſpũali. nõ a coꝛpali qꝛ ex coꝛꝑe incoꝛpoꝛeũ ſieri impoſſibile eſt. Vñ ſupꝑ geñ.vij.ad lit.om̃e coꝛpus in om̃e coꝛpꝰ mutaꝛi credibile ẽ.qdᷣlibet aũt coꝛpus mutari poſſe in aiam cꝛe dere abſurdũ ẽ. creatõ aũt coꝛꝑis inq;tũ hmõi.nõ ẽ niſi p ꝓductõem eiꝰ ĩ eẽ.ex pte illius qð ẽ cauſa vel ex toto. ſec etiã pt fieri a vᷣtute coꝛꝑali.nõ em cõtingit virtutẽ coꝛpeã ↄſequẽti in naturã coꝛpoꝛeã.ñ nõ pt eẽ ex quo fiat ſubſtãtia ſpũalis.ſcʒ nec ſiẽ a quo.qꝛ tũc effectꝰ eẽt nobilioꝛ ſua ca.q̃libʒ em̃ ſubſtãtia ſi implex nobilioꝛ eſt om̃i ſubſtãtia ⁊ vtute coꝛꝑali. Itẽ aug. de ſide ad petꝝ Si deꝰ vita nõ eẽt.nõ viuẽtia coꝛꝑa nõ feciſſet.nõ em̃ fa cit rem nõ viuẽtẽ niſi res viuẽs.ex hoc pt argui ꝙ vita ſiue res viuẽs nõ pt᷑ eẽ niſi a vita.qꝛ ſi deus non eẽt vita nõ feciſſet coꝛꝑa nõ viuẽtia. Multofoꝛtiꝰ ſi i nõ eẽt vita nõ feciſſet vità.vel coꝛpa viuẽtia.& cũ coꝛpus inqtũ coꝛ⸗ pus nõ ſit vita ⁊c. Vñ videt᷑ ꝙ vita non poſſit eẽ a vita. Mec pt᷑ eẽ a creatura ſpũali qʒ videt᷑ ſic.ſpũalis creatu ra ẽ maxime ſpũaliũ nobiliſſima.vt angelꝰ in ꝓductõne rerũ naturaliũ in eẽ.nõ oꝑatur vt natuꝛa.ſed potius vt ars. Dicit em̃ aug.ſuꝑ gen. viij. In ipᷣo mundo gemina ** vC * operatio puidentie reperitur. ptim naturalis ptim vo⸗ luntaria.volũtaria ꝑ angeloꝝ opera et hominũ.ex quo patet.ꝙ q;tum ad ea que opatur angelus in mũdo.oꝑa tio eius ẽ voluntaria.et operatio eius operatio artis et operatum artificatũ inq;tum hmõi.aĩme aũt aimalis et plante ꝓductio in eſſe.nõ eſt opus artis. ergo ꝓductio buiꝰ nõ eſt opus angelicum nec eẽ pr. DHac eadẽ ratione patet hmõi ꝓductõem in eẽ fieri nõ poſſe a creat᷑a ſpũa li que eſt aia rõnalis.¶ Itẽ ſi ab aliqua creatura ſpuali poſſent hoc in eẽ pꝛoduci.hoc maxime videtur poſſe fie ri a cõſimilibo in ſpecie.ſcʒ ab aiĩma aĩalis et plante. H hoc eẽ nõ poteſt.vt videtur.quia hoc nõ poteſt fieri per modum diuiſionis. Cum em̃ aime hmõi ſint imptibi⸗ les.que hmõi ſũt.impoſſibile eſt diuidi CG c. 4¶ Si aũe diceret᷑ hoc eẽ ſubſtantie tali impoſſibile ſᷣm ſe.ſed quia virtus eſt impꝛeſſa materie.ad ipius diuiſionem ꝑtitio nem recipere poteſt. Elñ et aia ronalis eoq nõ eſt imp̃ſ ſa materie diuiſionem nõ recipit neq; eſt ex tꝛaduce.Ad huc iſtud nõ ſufficit dicere.quia cum diuiditur materia aut cuʒ ipᷣa cedit aliꝗd qð fit aĩme. aut nihil.Si nibil. qũo ex eo qð deciſũ eſt:vt idẽ in ſpẽ.et quid erit in mate ria illa pꝛincipiũ vite.Si aliquid aut illa erit virtus ſo la aut de ſubſiãtia aĩme.ꝗᷓ accidit ꝙ ẽ imꝑtibile ᷣm eẽn⸗ tiã eẽ diuiſibile.Si aũt ſola vᷣtus decindit᷑.cũ vᷣtꝰ ſit ac⸗ cidens.ꝙ ex ea fiat aia et ſubſtãtia.ñ ſolũ vt foꝛma ſ̃ ſiẽ quid videt᷑ impoſſibile.accidẽs em̃ nõ pt eẽ pꝛicipiũ eẽn tiale b iete Lontra Beneſ paucant aq reptile aĩme viuẽtis.⁊ in eodem. ꝓducat tra aĩazʒ viuẽtẽ igenẽ ſuo. Si aũt iĩmediate eẽnt a deo ſicut illa que ex nihilo fiunt.quoꝛum deus eſt tota cauſa.qũo verificarent᷑ que hic dicuntur. ꝓducant aque reptile aĩme viuentis.et p⸗ ducat terra herbam virentem. viroꝛ em̃ eſt vita virenti um vt habet a beato greg. ¶ Itez phᷣus. Om̃e coꝛru pti⸗ bile eſt generabile.ſenſitiua ĩ bꝛutis et vegetatiua ĩ pla⸗ tis ẽ coꝛruptibilis ꝑ ſe vel ꝑ accidẽs.ꝗᷓ ẽ generabilis Pſe vel ꝑ accidẽs nullũ creatũ generatũ ꝑ ſe vel p accidens. ⁊c.¶ Itẽ nulla foꝛma ↄſtituta ĩ eẽ ꝑ ſuũ ſubiectũ cauſa tur.niſi illð ſubiectũ ↄcreet᷑. vegetatiua ĩ plãtis ẽ foꝛma ↄſtituta ĩ eẽ ꝑ ſuũ ſubiectũ.qð pʒ ꝑ G̊ ꝙ ſoꝛma diuiſibił diuiſionẽ ſui ſbiecti ↄſtituit᷑ ĩ eẽ ꝑ ipʒ.̊ ⁊c. Similit ẽ eſt de gia ſenſitiua vt pʒ ĩ anuloſis q̊ ⁊c. ¶ Itez ſola aĩa rõnalis ſiue intellectiua exit ĩ eẽ ĩmediate a deo.vt vult ph̊s dicẽs.ꝙ ſolus intellectꝰ ab extrinſeco intrat.de ſen ſitiua.dicit ſenſitiue pᷣo pꝛima ſit mutatio a generante qꝛ dᷣo ab eodẽ eſt aĩa? vita ĩ bꝛutis ⁊ plãtis.medio quo oñditur aĩa eẽ imediate a deo.oñdit᷑ ↄſimiliter Z vita. Circa materiã iſtã.diueꝛſi diuerſa ſentiũt. gqdã eĩ po nũt ꝓgreſſũ aĩaꝝ bmõi in eẽ fieri per partitionẽ et mul tiplicationem aĩmaꝝ.modum aũt ptitionis et multipli cationis aſſignare volentes.ponunt exemplum tale.q linea qñ diuiditur.ſectio eius fit in puncto.nec tñ pun⸗ ctus diuiditur ſ̊ ipᷣa diuiſiõe totꝰ cadit ad vtrãq; pteʒ 2 exiſtit in vtraq; linea.Similit᷑ aia cũ ſit imꝑtibilis non diuiditur.ſᷣ ad diniſionẽ materie ſiue deciſtonẽ tota ca⸗ dit vtrobiq; in ꝑtibo diuiſis.et h̊ qꝛ impᷣſſa ẽ materie. qꝛ em̃ ſequit᷑ materiã ⁊ nõ pt᷑ diuidi tota cadit vtrobiq; in ꝑtilv diuiſis. et h qꝛ impᷣſſa ẽ materie.qꝛ em ſeqꝗt᷑ materi am ⁊ nõ pt᷑ diuidi tota cadit vtrobiq;. hoc aũt nõ videt᷑ verũ.nec ẽ ſimile.qꝛ ſi pũctꝰ actu eẽt ĩ linee.vt eẽt ex pũ⸗ ctis. ſic aĩa actu ẽ in coꝛꝑe.nec pũctus diuideret᷑ ĩ linea nec ĩ duo cadẽt.h̊ ſi ſecãtis oꝑatõeʒ ſuſci pet deſtrueret. nũc vo qꝛ ibi ẽ ĩ ſola potẽtia.qð erat ĩ potẽtia ĩ actũ re⸗ ducit᷑.nec ꝙ erat vnꝰ pũctꝰ in potẽtia efficit᷑ duo.hſ̊ duo potẽtia deducũt᷑ ĩ actũ ⁊ fſũt duo actu. ¶ Alij ðo moduʒ mltiplicatõis ꝑ ſile volũt oñdẽ ĩ alijs ĩ gbo ẽ potẽtia mł tiplicãdi ſe.vt ĩ igne ⁊ luce.q ſe młtiplicãt ſñ ſui diminu tõe.cãdela eĩ accẽſa młtas pt accẽdè ſine ſui diminutõe et lux ſeipʒ młtiplicaẽ ĩ qlibʒ pte aeris circũadiacẽtis. Silr dicũt de aia.qð nõ vidr verũ.necẽ ſile de aĩia et de ilt.qꝛ młtiplicatõ ignis ⁊ lucis ñẽ pꝓ diuiſiõʒ vł deciſiõʒ alicuiꝰ materie.cũ em ignis multiplicat ſe.non diuidi? materia in qua eſt ignis.qꝛ ſi ſic minoꝛaret᷑.ſicut q̃ndo ligna ſubſtrabũtur. Similiter ſiſt ubiectũ lucis diuide⸗ retur in duo vel plura.de luce minus eſſet in ꝑtibo ꝙᷓ in toto. cum ponit᷑ ꝓductõnẽ animarũ huiuſmõi in eſſe fieri ꝑ diuiſionẽ materie.no ꝑ ſui oꝑationẽ ſolum. ſicut eſt de igne ⁊ luce. patet ꝙ nõ eſt ſimile. 4 Item alit gdẽ poſuerũt ſcʒ eas fieri ex ſoꝛmis ſubſtũtialibo elemẽtoꝛũ que ſimplices ſunt. vt generatõ ſimplicis ex ſimplici fie ret ſicut fit coꝛꝑalis ex coꝛꝑali.a quẽadmodũ ex quali⸗ tatibo actiuis ? paſſiuis elementoꝛũ generat᷑ foꝛma cõ⸗ plexiõis.ita ex eoꝝ foꝛmis ſubſtãtialibo foꝛma addita cõplexioni ⁊ ſiẽ ex accidentalibo accidẽtalis.ita ex ſub⸗ ſtantialibo ſubſtãtialis. bec aũt potentia euident axpa⸗ ret falſa. ꝛimo ꝑ boc ꝙ aliꝗd fieri ex foꝛmis puris eſt impoſſibile.ſfoꝛma em pura nõ eſt ex puro quo. Pꝛetea ſubſtãtia er ſoꝛmis fieri nõ poſſet niſi ꝑ eaꝝ mutatiõz. foꝛma eni pura de ſeẽ inuariabilio. Pꝛeterea.ſi ex foꝛ: mis puris ſubſtãtialibo clementoꝝ ſit foꝛma huiuſmõi que eſt foꝛma⁊ ſubſtãtia.aut g erit ex foꝛmis eoꝝ ĩ gbo ſubſiſtit. aut alioꝝ. Si alioꝝ.tũc ab aliquo foꝛmã ſi uã ſubſtantialẽ ſeꝑari ↄtingeret.ipſa eni eſſentia manente ter üllud cmius erat ſoꝛma.quod elt impoſſibile. Si er foꝛmis eoꝝ in quibo ſubſiſtit.tũc aut ipla manebüt ſine foꝛma ſubſtantiali. aut neceſſe eſt aiam eſſe foꝛmã q̃ ſint ſubſtantie.a non ſolum aĩate qð falſum eſt. aut aliã no uam foꝛm recipiẽt.q vnde ↄtingat non erit aſſignare. non coꝛpus poteſt eẽ nec ſoꝛma coꝛꝑis ex quo fiat aĩa vegetabilis ⁊ ſenſibilis. Aliter aũt eſtimàt aliqui ſcʒ ſpus bꝛutales eſſe ex traduce.⁊ educi e potẽtia in actũ mediãtibo coꝛꝑibꝰceleſtibꝰab eoꝝ motoꝛibꝰ.q motoꝛes qꝛ ſpũs rõnales ſunt vt ponũt.poſſunt in ꝓquctõʒ ſpuũs ineſſe.ſᷣ qꝛ nõ ĩmediate ̊ mediante coꝛpoꝛe celeſti.ideo ſpm̃ ꝓducũt ronali ignobilioꝛẽ.⁊ talem quidẽ qui ſine coꝛpoꝛe non viuit.eo ꝙ ꝑ coꝛpus celeſte in eſſe ꝓductꝰẽ. Sʒ bec opinio poteſt refelli ronibus ſupꝛatactis. ſcz p hoc ꝙ motoꝛes oꝛbiũ intelligentie ſuntquoꝝ oꝑpatõ eſt oꝑatio artis.⁊ ꝑ hoc ꝙ virtus coꝛpoꝝ celeſtiũ eſt vᷣtus coꝛꝑalis.qᷓ ſunt minoꝛis nobilitatis nobilitate ſpuuz. Alij ponut huiuſmõi ſpũs oĩno creari.⁊ nullo modo eés ex tradquce.ſicut nec ſpũs rõnales.dicẽtes ꝙ ideo diẽ Heñ.j. aiam de terra ꝓduci.q; coꝛpus oꝛganicũ de fra ꝓducit᷑⁊ ei infuit ſemialit:cum oĩbꝰ diſpoſitõnibo ma⸗ terialibo facientibo neceſſitatẽ reſpectu aĩe. cui materie ſic diſpoſite dei bonitas aĩam infundit.qꝛ & in fra ſunt rõnes ſemiales. non tm̃ intendẽtes coꝛpus.dᷣ etiã inten⸗ entes eius vltimã cõpletõnẽ ſcʒ aĩiam.⁊ habẽtes natu⸗ ralem appetitũ talis foꝛme.ideo d terra aĩias ꝓducere 4l Aliter videt᷑ inſipientie mee dicendũ. ſcʒ ĩ elem entis mũdi indita eſt a coditoꝛc eoꝝ natura quedã. ꝗᷓ eſt alia a nata elementari. ꝗᷓ eſt ſimplex ⁊ incoꝛpoꝛea. vt poſſit eſſe pꝛincipin ſubſtãtie ſimplicis.Vñ phs li.de aĩalibo. oia iſta inferioꝛa plena vᷣtute aĩe poluit. Aug. vo dicit rõnes ſemiales inditas mũdo ſiue ꝑtibo mũdi ex quibo mũdus granidus eſt.ex q̊ accepta opoꝛtunitate ꝓdeũt plante ? aialia.non eni Fm coꝛꝑa ſ quodãmõ ſᷣm aĩas. Vlñ aug.iij. xæ trini. Aliud eſt ex intimo ? ſũmo cauſaꝝ cardine condere atz admiſtrare creaturam. 7 qui facit ſolus creatoꝛ eſt deus. Aliud vᷣo pro diſtributis ab illo viribus ⁊ facultatibo aliquã oꝑatõnẽ ſecus admouere. vt tũc vel tunc. ſic vłſic exeat qð creat᷑.iſta qpe oꝛigina liter ac pꝛimoꝛdialit in quada textura elementoꝝ cũcta iam creata ſunt.ſ acceptis opoꝛtunitatibꝰ ꝓdeũt. ¶ã ſicut matres granide ſunt fetibus. ſic ipſe mũdus gra⸗ nidus eſt cauſis naſcentiũ.que in illo nõ creant᷑ niſi ab illa ſũma eſſentia. vbi nec oꝛt nec moꝛit᷑ aliꝗdnec inci pit eẽ nec deſinit. Pꝛeterea. virtus pꝛimi hoĩis ⁊ alioꝛũ inferioꝝ coopant᷑ vite ſiue ꝓductioni rei viuentis. Eñ ⁊ celo ⁊ mũdo li.ij.vetis trãſlatiõis dẽ. ꝙ oꝛbis pꝛimꝰ eſt pꝛincipiũ ⁊ ᷣtus ⁊ cauſa in vita oĩs viui pluſꝗ relig oꝛbes valde.2 in noua trãſlatiõe ſciendũ eſt. ꝙ pꝛimus oꝛbis pꝛincipiũ ẽ potentie ⁊ cauſa ĩ vita cuiuſlibet vini quaſi pluſꝙ alij oꝛbes⁊ ꝑ naturã lucis ſue qu am vbiq; diffundit. ꝗᷓ vitã ⁊ motuʒ opat᷑ in oĩbo in gbenõ ẽ vita ⁊ motus vitalis. S G̊ ſolũ poteſt eſſe ꝑp modu diſponẽtis 2 coopantis ſiue adiuuãtis. qꝛ quodlibzʒ coꝛpꝰſiue celeſte fſiue aliud. aut pᷣtutẽ coꝛꝑis ↄuerti ĩ natura incoꝛpoꝛeã nõ ↄtingit. vñ nõ pĩ eſſe ſicut ex qͥ fiat ſubſtãtia ſpualis. nec ſicut a q̊ et dictũ ẽ. Ex bis ꝗ̊ mũdi ꝑtibo qᷓ ſũt plene vᷣtute aie ſᷣm ph̊ᷣm.ſine rõnibo ſemialibo.ꝗbꝰmũdus eſt granidus ſᷣm aug. opoꝛtunitate ſic accepta. vt quando ↄſfluũt ᷣtus pꝛimi oꝛbis ⁊ oꝛbiũ inferioꝝ.⁊ vᷣtus genera tiua in planta ? in aĩali.⁊ vᷣtus ſimplex indita ipſis ele mẽtis fit coꝛpoꝛis oꝛganiʒatõ ⁊ ꝓductõ ⁊ aĩe ſenſibilis in eſſe aie vegetabilis.Elnde aug.de eccleſiaſticis do⸗ gmatibo. aĩaliũ aĩe nõ ſunt ſubſtatie.b̊ cum carne ipſa carnis viuacitate naſcunt᷑.ex his & ſcʒ rõnibꝰſemĩalibo ſiue ðᷣtute aĩe.qua plena ſunt hec inferioꝛa. eſt oꝛigo ⁊ pꝛincipiũ aĩe vegetabilis ⁊ ſenſibilis.ſicut aũt ſubſtan tiarũ coꝛpaliũ ab initio tũc creatoꝛ creauerit pꝛincipia ſczʒ ipſa elementa. ſic in elementis coꝛꝑalibo ſubſtãtiaꝝ ſunpliciũ q̃ a coꝛꝑe dependent creauit elementa.⁊ ſicut coꝛpoꝛa ex elemẽtis generant᷑. elemẽta tñ nõ ſunt gene⸗ rata ſ̊ creata.ſic aĩe habẽt pꝛicipia vñ generant᷑. tmn illa pꝛincipia non ſunt generata ſ creata.⁊ iteꝝ ſicut coꝛꝑa que ſunt ex elemẽtis ſunt coꝛuptibilia.elemẽta tñ in ꝗ reſoluũt᷑ incoꝛuptibilia.ſic aĩe vegetabiliũ ⁊ ſenſibiliũ ſunt coꝛuptibiles.ſemina tñ eoꝝ incoꝛꝛuptibilia.⸗ Ad illud q; pꝛimo obiectũ eſt dicendqũ. ꝙ creare noiĩe extẽſo ſumit᷑ pꝛo ꝓdncere. eo mõ quo ſumit᷑ in vðbo iſto Aug. qͥdã ſpũs ſic deꝰ creauit ⁊c̃.⁊ pꝰ exponẽdo ꝙ diẽ creare ſubdit.illos itaq; ſic deſituros quoſdã ex aq ꝓduxit 26 vñ ꝓducere ex aqua ſiue tra dicit ipſe creare. Pꝛetea intentio cõmentatoꝛis eſt oſtendere differẽtiã int vitam intellectiuã 2 ſenſitiuã ? vegetatiuã. qtũ ad hoc ꝙ vita intellectiua eſt ꝑpetua ſenſitiua 2 vegetatiua nequaq. E ⁊ ꝑeant? alie creãt᷑.⁊ ꝙ intellectiua ẽ diuina.i. oĩno ex nihilo creata.alie ex materiali create.vñn dicit ſemel vitã eſſentialit᷑ condẽs ? ĩmoꝛtalitate. deꝰ intelligibiltbo 7 aĩabus nr̃is nõ vtiq; aufert earũ viuere.alioquin nec eſſentie erũt · H de vitis ſen aĩalibo renouatis ex tra ait. nõ tñ de illis. VUñ ex verbis eius patz. ꝙ nõ intelligit ꝙ hec ſint ex nihilo creata.ſ̊ potiꝰ oꝛiginẽ hñt ex elemẽtis qð patet ꝑ h̊ qd dicit.q ſunt renouate ex terra.⁊ ꝙ no ſunt diuine ſed materialis ignis ſpũs.Ad aliud qð ſequit᷑ dicendũ.ꝙ aug.nõ intendit ponere omnẽ vitam imediate eſſe a æo. vitã rõnabileʒ. EIñ ꝙ dicit. nulla vita eſt ⁊c. intelligit᷑ de vita rei rõnalis.vult enĩ dicere. ꝙ oĩs vita buiꝰ eſt a deo qui ſimplicit eſt ſcz a deo. ⁊ vi ta mala initũ eſt vita. q; inqᷓtum eſt vita mala nõ eſta deo. ſ̃ ex eo ꝗ non eſt ſiue nequaqᷓ eſt.vñ verbo pᷣdicto in opponẽdo ſubdit᷑ nec aliqua vita iniꝙ̃tũ eſt vita ẽ malũ. ß inq̃tũ vergit ad moꝛtẽ.moꝛs aũt vite nõ ẽ niſi negtia q̃ ab eo qð negt qᷓ ſic dicta c.⁊ ideo nequiſſimi homĩes. nibili hoĩes aſpellant᷑.¶¶ Ad aliud qð ſequit᷑ dicendũ. ꝙ etſi nobilitas creati qñq; atteſiet nobilitati cauſe. B nõ eſt generalit᷑ veꝝ ꝓpoꝛtionabilit loquẽdo. ita ꝙ illud qð nobilius eſt ſit a cauſa nobilioꝛe.⸗ H maxie quando agẽs agit ꝑ electõz. agens enĩ ꝑ electõnẽ diuerſa habita ↄlideratiõe.nũc nobilioꝛẽ nunc minus nobilem ꝓducit effectũ. vnde qꝛ in actõnibo vbi dus eſt tota caul⸗ a· ipſa volũtas eſt cauſa ꝑ ſe ſᷣm bñplacitũ ſue volũtatis oĩno indifferentis in ſe.effectꝰ ꝓducit differẽtes. Ad illud qð ſequit᷑ſcʒ ꝙ illnd qdð eſt cauſa alicui ſimplicis põt in totum eſſe illiꝰ c. dicendũ.ꝙ oĩs cauſa cauſata opꝑat᷑ — ex ſuppoſitõne materie.vñ ſolus de poõt in totã rei ſub⸗ ſtantiaʒ.i.aliꝗd de nihilo facere.cũᷣ aia vegetabilis ſenſibilis oꝛiginem babẽtes ex ratõnibus ſeminalibus inditis partibus mũdi in quibus ſunt aliquo mõ. patzʒ ꝙ natura ꝓducens eas in eſſe oꝑatur ex ſuppoſitiõe ma terie quodãmõ. Ad illud qð ſequit᷑.ꝙ aĩa bniuſmodi eſt ſimplex ⁊c. dicẽdũ.ꝙ ſimplex eſt ſᷣm ꝙ ſimplex dicit carentiam partiũ quantitatiuarũ.ñ tamen ꝙ ſimplerx W ¶ Nueſtio dicit carentiam pꝑtiũ ſubſtãtialiuʒ.eo mõ quo qð et quo dicũt᷑ ꝑtes ſubales rernz qdãmõ ſumpliciuʒ habent em hmõi aie ꝙ eſt et quo eſt. que ſunt quaſi ꝑtes ſubales ea rũ. alioqn nõ eſſet actus eius interior.vn cũ qð eſt aĩa⸗ ruũ hmõi.ſit in ſemialibo ratõnibo inditis ꝑtibo mundi. licet natura ꝓducat hmõi in eſſe.nõ ꝓpter H dicenda eſt poſſe in totã rei ſuam. cũ agat ſiue oꝑet ex ſuꝓpoſitõne eius qð ẽ quaſi materia.¶ Ad aliud qð querit vtrũ cre et a creatura coꝛpali vel ſpũali.Dicendũ vt ſupꝛa tactũ eſt. ꝙ elemẽtis mũdi indita eſt quedã natura ſimplex et incoꝛpoꝛea.alia a natura elemẽtari. q̃ coopans virtuti opꝑatiue in plantis ⁊ aĩalib.ↄcurrẽte virtute coꝛpoxꝝ ce⸗ leſtiũ mõ ↄueniẽti.ꝓdeũt in eſſe mõ vegetabiliũ⁊ aĩali⸗ um. He aũt virtutes ſiue nature pñt dici coꝛpales.quia radicant᷑ in corꝑibo ſiue naturis coꝛꝑum:et ſpüales. q: mole carẽt coꝛꝑali.a tali coꝛꝑali ⁊ ex tali põt fieri ſpũa le.̊ nõ ex coꝛpali hñte molẽ coꝛꝑis inqtũ hmõi.Dico g opinãdo nõ aſſerẽdo.ꝙ illa natura q eſt ſimplex ⁊ incoꝛ poꝛea indita ꝑtibo mũdi.qua dicit phᷣs ĩferioꝛa iſta ple⸗ na eſſe.eſt principiũ ⁊ oꝛigo vt ex quo eſt.⁊ qð eſt aiarũ hmõi a virtute deciſa a generãte eſt. qͥẽ a virtute pꝛimi oꝛbis.⁊ alioꝝ corꝑuʒ ſuꝑceleſtiũ ſunt ipᷣe aie hmõi.vt ⸗ diſponẽte ⁊ coꝛroboꝛate alia oꝑatiua ad h̊ ꝙ ꝓdeant in actũ.et ſic intelligit᷑ verbũ phᷣi qð eſt.ꝙ primus oꝛbis ẽ pꝛincipiũ et virtus ⁊ cauſa ⁊ vita oĩs vim.Ao hoc vide tur valere illud qð poĩt phᷣe.ſcʒ de virtute anĩe deciſa a generãate fit aĩa ſenſitiua.⁊ quodãmõ a ſimili aĩa vege⸗ tatiua.dicit em̃ phᷣs.ꝙ virtus decindit᷑ a generãte q̃ oꝛ⸗ ganizat materia.qua oꝛganiʒata ingredit᷑ eã ſicut arti⸗ fex in artificio.⁊ fit eius nõ ſolũ motoꝛ ſ̊ actus et ꝑfectõ virtus em̃ aĩe qꝛ cũ materia ſibi ꝓpoꝛtionali decindit.in ipᷣa foꝛtius radicat᷑ ⁊ vehemẽtius vnit᷑. vñ ab ipᷣa facile nõ recedit.⁊ iteꝝ a caloꝛe matricis adiuuatur.caleſcit. vigoꝛat᷑.ſoꝛtificat᷑.vt robur accipiat aĩe.hoc aũt dico qꝛ videmus aliquã virtutẽ ꝑ elõgatoem ab ipᷣo cuiusẽ de⸗ bilitari vt in motu ꝓiectoꝝ ⁊ in ſilibus.In hac aũt viꝛ tute ſecus eſt ꝓpter cauſas pᷣdictas.Ex h̊ at᷑ ᷣbo phᷣi vi⸗ det᷑ ꝙ virtus deciſa a generate illã virtutẽ ſiue naturã q̃ erat elementis indita ſola potentia ad animam prodn⸗ cit in actum. Ex his patet reſponſio ad illud quod ſe⸗ quit᷑ qͥ ↄcludit᷑. vita nõ põt eſſe niſi a vita ⁊ hoc verũ ẽ Ad hH̊ qð poſiea obijcit᷑.ꝙ ñ poſſit eẽ ab ĩtelligẽtia. be⸗ ne ↄcedo vt a ca efficiẽte ſimplicit᷑. licet ꝓductio eoꝝ in eſſe poſſet miſterio angelico accelerari.ageli em̃ ſiue bo⸗ ni ſiue mali cãs reꝝ oꝛiginales nõ pñt facere:ſᷣ ꝑ temꝑa menta ⁊ acceleratões quaſi ſubito ex cauſis oꝛiginalibo inditis a doo huiꝰmũdi elemẽtis pnñt aliqd ꝓducere qð videt᷑ mirabile.vt cũ virgas ⁊ ſerpẽtes magi pharaõis demones ſubito ↄuerterũt.de h̊ alibi pleniꝰ tactũ eſt. Ad illud qð vltimo obijcit᷑.ꝙ videt᷑ ꝙ hm̃oi aĩe ñ pñt fieri a ſpũalibo ſubijs que ſunt ↄſiłes in ſpecie.q;ꝛ nec ꝑ diuiſionẽ ſuſtãtie ⁊c᷑.pot dici ſine pꝛeiudicio.ꝙ vt tactũ eſt ꝑ diuiſionẽ virtutis fiũt.nec dico ꝙ illa virtus eſt ac⸗ cidẽs ẽ ̊ ſuba extenſo noĩe dicta ſubſtantia.iQeqʒ em̃ eſt ſimplex ſuba neq; accidẽs. ꝓprie ſumẽdo ſubam ⁊ acci⸗ dens.ſicut nec miulta alia.Diuiſionẽ vo entis in ſubſtã⸗ tia ⁊ accides pᷣcedũt diuiſiones iſte. Entiũ aliud in po⸗ tẽtia.aliud in actu. aliud vnũ.aliud multa. hoc aũt ſeq tur h. vnũ :alind ſuba aliud accidẽs.ᷓ diuiſio in ſubſtan tiam ? accides ẽ entis ppleti.ſᷣ virtus nõ eſt ens ↄple⸗ tũ.ideo neq; ſuba neq; accñs.ad ſubam tamẽ cuius pn cipiũ ẽ reducibile.ẽ io fieri põt ſuba. Sʒ qm aligbo vide tur inſolitũ 2 minus bene dictũ virtutẽ ſubſtantiã fieri poſſe iõ aliter dicũt exponẽdo illud vᷣbuʒ ſcʒ virtutẽ de⸗ cindi a generãte.maniſeſtãdo q ſit iſta virtus.dicẽtes q; aĩa vegetabilis cuius eſt potẽtia generatina alimẽtũ at trabit ⁊ ſibi aſſimilat. aſſimilat aũt ſibi nõ ꝑteʒ ſui vel virtutẽ in eo relinquẽdo:łᷣ virtutẽ ſibi ſimilẽ q in alimẽ⸗ to erat in potẽtia remota in ꝓrima faciẽdo. In ipo em̃ alimẽto eſt virtꝰ aĩe indita a creatoꝛe.ſcʒ rõ ſemialis.q̃ E virtutẽ aĩe aſſimilãtẽ alimẽt ũ et diſponẽtem ad oꝛga⸗ — xcj. nizatõem de potentia in actũ educit᷑.et hec virtns nec ẽ de ſubſtãtia aĩe qᷓ alimẽtũ agit ⁊ aſſimilat nec virtꝰ eiꝰ: ſed ei ſimilis.et ſic virtus q erat ſemi oꝛiginaliter indi⸗ ta cũ ſemie decindit᷑.nõ aũt de ſubſtantia aie generãtis 7 decindẽtis ſemẽ decindit᷑ nec etiã virtus eius q cadat ĩ aĩaʒ generati. Scðm hac expoſitõeʒ dᷣm.ꝙ aĩe hmõi et ꝙtũ ad ꝙ eſt ⁊ qͥ. ſunt de illa natura q ẽ indita ꝑtibo mũdi a cõditoꝛe illoꝝ.⁊ q;tũ ad vtrũq; erãt in illis potẽ⸗ tia et ꝙ ꝓducũt᷑ in eẽ a virtute cooꝑante virtute celeſti. vt em̃ habet᷑.xiiij.pꝛime ph̊ie.om̃e qdð fit.fit ex aliqͥ ĩ po⸗ tẽtia illud qð fit. Vnde aĩe hmõi cũ fiũt.fiũt illud qð fi⸗ unt.ex aliquo ente in potentia ſcʒ in rebo ſeminalibo. Mlembrũ ſecundnuz Equit᷑ determinare a qᷣ ſit vita oꝛiginalit hoc eſt determiare ꝗd ſit in ſubſtantia vi⸗ uente vnde ipᷣa viuit. Et primo ſi aliqua ſit in illa vnde vinit in ſe. Scðo vnde alij vitam tribuit ſcʒ illi ꝗ viuit ꝑ ꝑticipatõem. tia viuẽte ex ſe.cuiuſmodi eſt aia vnde viuit. r 1 Verit᷑ ergo primo.vtrũ aliꝗd ſit in ſubſtan⸗ VH. ſic videt᷑.ſicut tactũ eſt.quedam viuũt ex ſe. quedã ꝑ ꝑticipatõem eoꝝ q̃ viuũt ex ſe.ſicut aĩa vici tur viuere ex ſe.coꝛpus ꝑ ꝑticipatõeʒ. Que aũt viuũt ꝑ ꝑticipatõem.nõ viuũt ꝑ aliqd qð ſit in eoꝝ ſubſtãtia ſi⸗ ue de illis. ̊ ꝑ aliqd qð eſt aliꝗd aliud ab illis ſm ſub⸗ ſtãtiã.q̊ ab oꝓpoſitis videt᷑ ꝙ ea que viuũt ex ſe.viuũt ꝑ aligd qð eſt te eoꝝ ſubſtatia ⁊ non ꝑ aliꝗd qð ſit aliuꝰ Fm ſubſtãtiã.¶ Hoc etiã patet ꝑ hoc ꝙ dicunt᷑ viuẽ ex ſe.nulla em̃ rõne videt᷑ debere dici viuere ex ſe.qð viuit P aliꝗd.qð nõ eſt de ſubſtãtia viuẽtis ⁊ ita que viuũt ex ſe hñt aliqd in ſe qð eſt illis oꝛigo ſiue principiũ intrin⸗ ſecum vite. ¶ IStem illud qͥ viuit aĩa.vt habet᷑ a platone exponit macrobius.eſſentia eſt anĩe: vᷣ ↄſtat q; in ente eſt aliqd vnde eſt eẽntia.cũ rei ſiue entis eſſentia ſit oꝛi⸗ ginaliter ex pꝛincipijs illiꝰ.g ⁊c. onnaer dicit am bro.aĩa vita eſt. ̊ aĩa nõ eſt oꝛiginaliter a ſeip̃a. nec ab aliqua illius ꝑte.cũ ſit ſimplex.⁊ ita nõ habet parteʒ.q vita nõ hʒ oꝛiginẽ in viuente ex ſe ſcʒ aia.¶ Itẽ in re vi⸗ uente ex ſe nõ ſunt niſi duo pꝛincipia.materia ⁊ foꝛma. ſiue illud qð eſt q̃ſi materia ⁊ illð qð eſt quaſi foꝛma. qᷓ in ſimplicibo dicunt᷑ ab aliquibo qð et quo. vel potẽtia ⁊ actus:ſed a materia vel quaſi materia nõ eſt vita.ſic ab oꝛiginali principio ⁊ ſic actus primus viuẽtis.⁊ in⸗ ter omes actus nobiliſſimus. ſicut ille a q̊ͥ vel ꝗ eſt eſſe. Item vita ſemꝑ eſt in ſuo actu.vnde diffinit᷑ ꝑ actũ cõ tinuũ vt ex dictis patet.qð aũt eſt tale nõ eſta materia ſicut a pꝛincipio oꝛiginali.neq; vt videt᷑ eſt a forma vel quaſi a foꝛma.cũ foꝛma nõ ſit ex foꝛma.vita aũt nõ ẽ foꝛ ma q̃dã.Vñ cũ res ſit ex illo qð eſt eius pꝛincipiũ oꝛigi nale ſiue eins oꝛigo⸗videt᷑ ꝙ illud qð eſt foꝛma vitis nõ ſit oꝛigo vite eiuſdẽ.i Item origo rei eſt principiũ eius dem.pꝛincipiũ et ca idem.vt dicit ph̊s.ergo oꝛigo rei eſt cauſa eiuſdem.ergo cũ in genere foꝛmax vita eſt nobi⸗ liſſima.cã aũt eſt nobilioꝛis ↄditõis illo cuius eſt cauſa nulla foꝛma eſt cã ſiue oꝛigo vite. Si aũt diceret᷑ ꝙ vi⸗ ta nõ eſt a materia viuentis neq; a foꝛma. ſ̊ ab vtroq;: cõtrariũ põt argui ex dictis iurta modũ qͥ arguit phᷣs. ↄcludens illud qð ex neutro eſt aliquoꝝ duoꝝ.nõ eſt ex vtroq;. ¶ Mũñſio ad hoꝝ determiatõem intelligendũ ꝗq; vita eſt quidã motus vel actus ⁊ vigoꝛ internus. vt em Dicit berñ.libro de libero ar. Vita eſt internus motus tm̃ vigens intrinſecus.lidendũ eſt eꝛgo quid ſit in ſub ſtantia viuente ex ſe.vnde ſit motus iſte et vigor qui eſt vita/quod vt ↄpetentius fiat incipiat᷑ a generali princi pio motus intrinſecus in omibo.Eſt em principiuʒ mo tus duplex.ſcilicet extrinſecum ⁊ intrinſecum. Hic aũt intendit᷑ de pꝛincipio intrinſeco.qQota ergo ꝙ; in om̃i motu ſiue ad foꝛmam ſiue ad ſitum pꝛimuʒ pꝛincipium motus intrinſecũ eſt appetitus. hic etem̃ eſt vis a creato re omibo indita creaturis.pꝑ quã ad ſui ↄplemẽtũ oꝛdi⸗ nant᷑ 1 in ſuo ↄplemẽto ſtant ⁊ radicant᷑.nec ſolũ ſic eſt in creaturis ̊ etiã ĩ creaturaꝝ eſſentialibo principijs q̃ ſunt materia et foꝛma.actus et potetia.neq; em̃ mate⸗ ria ſeip̃a mouet᷑ ad foꝛmꝗ.qꝛ cũ nullũ determiet nõ ma gis moueret᷑ ad ill q; ad illa.neq; foꝛma ſeipᷣam facit ĩ materia.ſed ꝑ appetitũ inſitũ vterq; ad inuicẽ ordinan tur.et ꝑ apetitũ huius inſeꝑabiliter ↄiũgunt᷑.ec ſolũ appetitus rẽ ↄpletã in eſſe ſequit᷑.ſ̊ in ipis reꝝ pꝛincipi⸗ is eſſentialibo radicat᷑ et fundat᷑. et ſicut eſt in motu ad foꝛmã ſic eſt in om̃i motu nõ violento.In om̃i em̃ motu appetitus excitat motoꝛẽ od motũ.ex qͥ patet ĩm princi piũ motus intrinſecũ vniuerſale.Ex hoc ergo patet.ꝙ appetitus in omibo excitat ad motũ.⁊ quenda efficit vi⸗ gorẽ in illis.nõ tñ vigorẽ vite facit in omibo.ſed ſolum in ſimplicibo qð manifeſtius patebit ꝑ differẽtias appe⸗ tituũ ⁊? eoꝝ in quibo eſt appetitus. Supponat᷑ q̊ ꝙ omi⸗ bus rebo naturalibo ineſt apetitus. ſed differenter. ſic et diuerſe ſunt.reꝝ em̃ naturaliũ quedaʒ magis hñt de ſpecie minus de materia.quedã ecõuerſo magis de ma teria ⁊ minus de ſpecie.quedaʒ vᷣo quaſi totalicer ſpẽs ſiue actꝰſunt.ſic ſubſtantie ſimplices que ſꝑ in actu ſũt. In gbo aüt eſt magis de materia ⁊ minus de ſpẽ. vt eſt terra.q̃i ſopitus ⁊ obtuſus eſt agetitus. In ꝗbo vᷣo ma gis de ſpecie et minus de materia vt in igne. q̃i acutus 7 vigens eſt aꝓetitus.vnð ignis ſemꝑ eſt in actu ⁊ eito generat᷑.quare in eis que quaſi toti actus ſunt validior adhuc ⁊ acutioꝛ eꝛit apetitus.ꝗ̊ cũ aĩa ſit ſubſtãtia ſim plex ⁊ ſemꝑ in actn.in ea foꝛtis ⁊ potẽs acutus ⁊ vigẽs erit agetitus.huius vigoꝛis modũ expꝛimẽs maximus poetaꝝ virgilius. dixit igneus eſt illis vigoꝛ ⁊ celeſtis origo.ſemĩbo igneus vigoꝛ qꝛ ſubtilis et acutus.⁊ cele⸗ ſtis origo.qꝛ vis eſt indita diuinitus. ecce vnde tantus eſt motus ? vigoꝛ in animabus.Alanifeſtum eſt etiam ſi vita eſt vigor ⁊ motus internus.quare appetitus vitã operatur in ſimplicibo. In quibuſdam tñ coꝛpoꝛeis vt in illis ꝗ minus habent te materia magis te ſpecie ⁊ de actu.vt in igne ⁊ luce.quãdam imaginẽ vite oꝑat᷑.quia ſemꝑ in actu ſunt.Vñ et argentũ fuſile viuũ vocatur.qꝛ ſemꝑ et ↄtinue mouet᷑.et eadẽ rõne fons viuus dicitur. Appetitus aũt iſte ꝗ vigoꝛẽ internũ ⁊ vitã oꝑat᷑ in ſub⸗ ſtãtijs ſimplicibo.fundat᷑ in eaꝝ principijs eſſentialibo. ſicut em coꝛꝑalium pꝛincipia ſunt materia et foꝛma. ſic ſimpliciũ actus ⁊ potẽtia ſiue ꝙ et quo.pꝓ aꝓpetitũ enim potẽtia actui ↄiungit᷑ et ꝑficit.Et ſicut ꝑ appetitũ medi um foꝛma cũ materia vnit᷑ ⁊ actus et potẽtia vt fiat ſub ſtatia:ſic ꝑ agetitũ foꝛtẽ acutũ ⁊ vigẽtẽ potẽtia ſimpli⸗ cis cũ actu ipᷣius ordinat᷑.vt fiat nõ ſolũ ſubſtantia.ſeð ſuba viuẽs.vnde manifeſtũ eſt principia vite fundari in eſſentialibo rei prineipijs. Addũt tñ aliqua ſupra ſim: plicia principia ſubſtãtie:principia ſube viuẽtis.Patzʒ Gquid eſt illud qð vigoꝛẽ facit in ſubſtãtijs ſimplicibo. Et ꝙ vigoꝛ ille fundat᷑ in principis eaꝝ eſſentialibo.et vitã oꝑatur. Patet etiaʒ quid viuere addat ſuꝑ eſſe in ſubſtãtijs viuctibo.et ꝙ motus internus ſubſtantie ſim⸗ plicis eſt vigens apetitus qui citam oꝑatur in ſimplici bus.et ita videt᷑ neceſſe ponere.qꝛ pᷣter appetitũ aut deſi deriũ impoſſibile eſt aliquid reꝑire qð vigeat intrinſecꝰ Ao bhoc j̊ qð primo obijcit᷑ ↄtꝛa hoc ſcʒ ꝙ aĩa eſt vita. 7ꝙ aia nõ eſt oꝛiginaliter a ſeip̃a ⁊c. Dicendũ ꝙ vt ſup tactũ eſt.aĩa dicit᷑ vita poſt ↄcomitãtiã cauſalitatis.nõ EPidẽptitatẽ ſube. Ao alið qdð ſeꝗt doᷣm.ꝙ vt ex dictis ptʒ.pꝛicipia vite fundant᷑ qdammõ in principijs eẽntia libo rei viuẽtis. Vñ ab ipis qdammõ vita bʒ oꝛiginẽ. lʒ em̃ materia inꝙtũ hmõi nõ ſit ꝑ ſe actiua ſine oꝑatiua: tñ rõne ꝗᷓ habet appetitũ inclinatiuũ ad actũ: pot eẽ oꝛi⸗ go quodãmõ foꝛme.q ẽ oĩno actiua ſiue in actu ꝗ ẽ vita Ado aliud qð obycit᷑.ꝙ foꝛme nõ eſt foꝛma ⁊c᷑. Dicen⸗ dũ ꝙ hoc verũ eſt ꝑ ſe loquẽdo.ſ.in rõne q̃ forma eſt in⸗ ſoꝛmaãs.foꝛma em̃ ꝑ ſe loquẽdo. nõ eſt ꝑfectibilis foꝛma neq; foꝛma ẽ ꝑfectiua foꝛme.ſ̊ potiꝰmaterie ſiuẽ exiſien tis in potẽtia inqtũ hmõi.põt tñ foꝛma vna eẽ origina le pꝛincipiũ alterius foꝛme.foꝛma em̃ ſiue ꝓꝑfectio totiꝰ qͥdammoò oꝛiginẽ hʒ a foꝛma q eſt forma ſiue ꝑfectio ma terie.4 Ad aliud qð ſeqꝗtur.ꝙ cauſa eſt nobilioꝛis ↄdi⸗ tõis eo cuius ẽ cã ⁊c. Oicendũ ꝙ bhoc nõ eſt verũ de q̃cũ qʒ cauſa.ſed de cauſa efficiẽte ↄpleta ⁊ ſufficiente. Dꝛin⸗ cipium aũt originale rei nõ de neceſſitate eſt hmõi. ſed potius eſt terioꝛis ↄditõis eo cuius eſt oꝛigo.vt patet de limo qui fuit quodãmõ oꝛiginale pꝛicipiũ coꝛꝑis pꝛi⸗ mi homis.Ad vltimũ dicendũ.qꝙ in multis ſoꝛtit᷑ aliqdð eſſe a duobo qð a neutro ꝑ ſe.qð aũt dicit autor ſex pꝛi⸗ cipioꝝ. Si ꝗs primã ⁊ ſcam deſtruxerit vtiq;⁊ terciã deſtruxit qᷓ ex vtriuſq; efficit᷑ oiunctõe. intelligit᷑ vbi ali⸗ quid ponit᷑ eſſe ex vtroq; aliqͥꝝ diuiſim ſumptoꝝ.quoð patet in caſu in quo loquit᷑. Intendit em̃ determinare a q̊ dicit᷑ aliquid ſuſciꝑe magis et minus.⁊ ponebãt qui⸗ dã hoc eſſe a cremẽto vel decremento ſuſcipiẽtis.quidã a cremẽto et decremẽto eius quod ſuſcipit᷑.ꝗqda ab vtro qʒ ſqʒ ab hoc et ab illo.et in hoc caſu dicit.ꝙ ſi nõ dicit᷑ aliqd magis ⁊ minus a ſuſcipiẽte ſiue ſubiecto.neq; ab illo qð ſuſcipit᷑ bᷣ ſoꝛma vel q̃litas nõ ſuſcipit ab vtroq; Articulus ſecundus Equitur inquirẽ vnde viuẽs er ſe alij vitam tribuit.ſcʒ illi ꝗq; viuit ꝑ ꝑticipatõneʒ.ſ.aĩa coꝛpori.Circa h̊ ꝓcedit᷑ ſic. Augꝰ.de cinita. i.xiij.c.ij. Uiuit coꝛpus ex aĩa cũ aia viuit in coꝛpore. ſeu viuat ipᷣa ſen nõ viuat ex deo.ᷣ̊ vt habet᷑ a pho.ania eſt actus ſiue ꝑfectio coꝛꝑis phiſici oꝛganiſati.potẽtia vi tã habentis.coꝛpus & viuit ab aĩa vt ab ea que eſt eius ꝓfectio.⁊ aĩa vitã tribuit coꝛpoꝛi vt eius ꝑfectibili.cuʒ gũt illð qð ẽ ꝑfectõ tribuat aliqd ꝑfectibili inq tũ hmõi vnde illi h̊ tribuit.ẽ aliqͥ mõ oꝛiginaliter in ipᷣo tribuen te.̊ viuẽs ex ſe habʒ aliquo modo oꝛiginaliter vnde tri buat vitã viuẽti ꝑ ꝑticipatõem. Itẽ cũ vineus ꝑ ꝑtici⸗ patõem recipit vitã a viuẽte ꝑ ſe vel ex ſe. ẽ ꝑ aliꝗd qð oꝛiginaliter eſi in ip̃o recipiẽte.a ſili videt᷑ er pte dãtis qð ⁊c. ¶ Kontra ſuba diuidit᷑ ĩ ſubaʒ ſpũale ? corpalẽ ſic aĩal ĩ rõale ⁊ irꝛõale.eñ idẽ ẽ genꝰiſtatie int᷑ ibaʒ ſpũalẽ ⁊ coꝛꝑalẽ.q ẽ int aĩal ronale ⁊ irrõnale.ſuba aũt viuẽs in ſe ẽ ſpũal.viuẽs ꝑ ꝑticipatõʒ ẽ coꝛꝑalis:̊ aĩa⸗ li rõnali nihil eſt inditũ neq; hʒ vñ tribuat vel tribuere appetat aĩali irꝛatõnali.illud qð eſt in ipo nobiliſſimũ vel inter nobilia illius potiſſimũ.eadẽ rõne videt᷑ ꝙ mi⸗ hil eſt inditũ ſube ſpũali.neq; bʒ aliꝗo vñ tribuat vł tꝛi buè appetat ſube coꝛpꝑali.qð ẽ ĩ illo nobiliſſimũ ſiue iĩter nobilia illiꝰ potiſſimũ.cuiuſmodi eſt vita.Ergo videtuꝛ ꝙ nihil ſit in ſuba viuẽte ex ſe vnde vitazʒ tribuat ilii qð viuit ꝑ ꝑticipatõem. Item actus vel pfectõ nobilis re quirit ꝑfectibile nobile ſiue ↄuenienter reſpondens.er⸗ go cũ vita ſit de ꝑfectionibo nobiliſſimis.eius appetitus eſt determinatus circa ꝑfectibile qð eſt de genẽ nobilin talis aũt eſt ſuba ſpiꝛitualis nõ aũt coꝛꝑalis.̊ fixus eſt eius axpetitus circa ſubam ſpualem que viuit ex le.et ñn extendit ſe ad illuo quod nõ viuit ex le.et ita nibil põt ĩ ſe. vnde appetat attribuere vitã illi qð viuit ꝑ participa tõnem. 4! Item conditiones iſte que ſunt vnitas.ſimpli citas. atteſtãtuꝛ nobilitat eoꝝ quoꝝ ſunt ↄditões.eꝛgo cũ foꝛme minus nobiles q; vita babeat eſſe termina⸗ tum circa vnũ et idem.nec diffundunt᷑ nec extenduntur ad plura. multofoꝛtius videtuꝛ ꝙ ita debeat eſſe de vita. ſm ꝙ in quadã diuiſione ſiue vnitate babeat eſſe ĩ vno materiali non in diuiſione ⁊ extenſione ad plura. ſci⸗ licet ſpũale ⁊ corpoꝛale.⸗ Item qñ aliqua ꝓpꝛietas co⸗ municat᷑ a duobus.neceſſe eſt hoc eſſe mediate aliqͥ vno in quo ↄueniunt.⁊ nõ dico vno generali ̊ vno pꝛopin⸗ quiori.Sʒ ſubſtãtia ſpũalis ⁊ coꝛꝑalis nõ habent con⸗ ueniẽtiam niſi in genere. nec vidẽtur ↄuenire in aliquo ꝓinquioꝛi ſᷣm ꝙ requirit cõmunicatio vite.⁊ ita videt ꝙ nihil habet ſubſtatia ſpiritualis in ſe. vnde ↄmunicet 60 di ci n⸗ d tet i⸗ 35 zi⸗ 4 1 e — – S=-= = = ¶ Lueſtio xcij. ritã i. Rñſio ad boꝝ notificatõem nota. ꝙ ſiG em̃ vt tactũ eſt ex ↄiunctõe ſubſtantie ſpũalis cũ coꝛpali aen e in e ncordt ttn aipentb n orbe don erqua quodammodomultiplicatur in ſubſiantid cospo uificat vitã opat᷑.p appetitũ em̃ corpꝑi vm ꝑ appetitu rali.magis viget et efficit iocundioꝛ 2 pfectõꝛ. ec bec coꝛpus varijs motibo mouet vt ⁊ ipʒ pficiat.⁊ vt ipa et multiplicatõ aliquid tollit. de virtute ipius vite. cu ſem pficiat᷑.qð vt manifeſtius fiat. modũ vnitõis aĩe cũ coꝛ per illa ſit vna que eſt ſir ubſtatie ſt puͦalis. H ent ca pfectio⸗ poꝛe.⁊ quare nccariũ eſt ipᷣm vniri coꝛꝑi.videamꝰ. Sci nis illius 2 oſtẽſio nobilitatis. 4 d illud qð ſequit di endũ eſt q; appetitus in ſuba ſimplici nec vigoꝛẽ actua cendu. ꝙ ſube ſpũalis ſcʒ anime coꝛpalis q ab gia ꝑfi lẽ facit nec vita opatc᷑ ibi niſi cũ pficit᷑. Cũ aũt ſuo actui cit. eſt ↄueniẽtia quedã pꝛeter ill qꝗᷓ eſt generalis. qᷓ attẽ ↄiungit᷑ ⁊ ſuo deſiderabili vnit᷑.⁊ ĩ eius vnione delecta⸗ dit᷑ in multiplicitate potentiaꝝ ſiue virtutũ opatiuarũ tur.pfectus ẽ ⁊ vitã oꝑat᷑.tũc eĩ viget aĩa ⸗ delectat. Si ex pte aie.et multiplicitate naturaꝝ ſiue ꝑtiũ oꝛganica cut aũt dicit Auicẽ.delectatõ cuiuſq; virtutis plena eſt rũ ex ꝑte corꝑis.vt em̃ ſupꝛa tactũ eſt. coꝛpus humanũ acquiſitõ ſue ꝑfectõnis.cũ añt caret ſuo deſi iderabili.mi inter oĩa coꝛpora ↄpoſitiſſimũ eſt: et h̊ reqritur ꝓpter h. ꝙ aĩa q̃ eſt ꝑfectio eius et motoꝛ.eſt multaꝝ oꝑationum 2* nuit᷑ ant deficit appetitus.? ita languet aut extinguituꝛ .V ctio eius et motoꝛ.eſt m. effectiua.q̃ꝝ cũ nõ poſſit aĩa eẽ effectiua ꝑ ſeimo necel⸗ vnde argumẽtũ efficax ſumit᷑ ſupra appetitü vita ſun dat᷑.ſi em opleto appenitn vita ꝑficit᷑ debilitato debilita ſariũ eſt vt exerceant᷑ ꝑ coꝛpus necce eſt vt corpus binõi tur ⁊ deficiẽte extinguit᷑.aut ſunt idem appetitus 2 vita. mlłtiplicitatẽ habeat oꝛganoꝝ. zetea ↄuemũt i mutuo aut vnũ eſt cã alterius.Qmia ꝗ appetitus vita nõ facit ĩ axpetitu ꝑfectõis.appetitꝰ em coꝛpꝑis eſt ab vt aĩa pficiat actu niſi ꝑficiat᷑.in ꝗbuſdaʒ vo nõ eſt ↄpletus de ſe.ᷣ ali ſimiliter et appetitus aie eſt vt coꝛpus ꝑficiat. et ilis per quo indiget exterioꝛi vt ꝑficiat᷑ ex eis.vitã nõ facit in a⸗ ficiendo plenioꝛẽ ſoꝛtiat᷑ pfectõem. Iſte aũt appetit? imn ctu niſi ei qͥ indiget ↄiungat᷑.et hec ẽ rõ quare ſuba ſim⸗ tuus eſt ca colligatõis illoꝝ ad inuicẽ et ↄnicatõis vite. plex coꝛꝑi vnit᷑ vt videlieʒ appetitus ſuo deſiderabili cõ U ueſtio .xC . Cuius eſt iungat᷑.et ſic in actu vigeat ⁊ vita in ea ꝑficiat᷑. Si eĩ Tte cõpletus eſſet in ſe eius nſperttns niͤſ reennialiter ij ſi iecti. , vniret᷑.ꝑ appetitũ ̊ coꝛꝑi vnit᷑ iſe ꝑabiliter ſe tenet niſ N ſſi 1 4 ſit defectus ex ꝑte Sebibe vt ꝑ ̊ ſuo actui piungat 2 92* brogre U n ficiat᷑ ꝑ apetitũ etiã varijs motibo mouet coꝛpus vt eti ſitõis de vita tria ꝓponebant᷑ queren⸗ da. Primo quid ẽ vita Scðdo a quo eſt vita. Lercio cuius eſt vita. Jam deter⸗ am ipᷣm ꝑficiat ⁊ ipa ꝑficiat᷑. Et hec ẽ ratõ colligatõis aie cũ coꝛpe.qᷓ;nis hec ratõ colligatõnis multiplex ſit ⁊ differens in diuerſis. In quibuſdã ei maioꝛ in alijs mi minatũ eſt de duobo: ſegtur de tercõ. ſ. noꝛ reꝑit᷑.vis colligatõis.in quibuſdã em̃ qͥdammõ idẽ cuius eſt vita vt ſubiecti ꝓprij. Primo ergo querit᷑ vtʒ eſt viuere ⁊ vitã alij tribuẽ.vñ quarũdã aĩiaꝝ et coꝛꝑpum vita ſit in natura increata. Scðo querit vtrũ vita crea⸗ eſt q ſi vita vna 2 vnũ vite cõplemẽtũ.vt in vegeta bili et toꝛis ⁊ creature in aliqua re ↄueniat. Tercio vtrũ vita ſenſibili.he em̃ de ſe nõ hñt aliquã differentiaʒ vite.niſi ſit in creatura corꝑali an tm̃ in ſpũali.Quarto ſuwoſi⸗ quã ↄtrahũt a coꝛꝑe.vnde ⁊ m vitã ſuã dependẽet a cor to ꝙ in corpꝑali.vtrũ ſit in coꝛꝑibo ſu ꝑceleſtibo.Quinto poꝛe.⁊ ita vita eoꝝ nõ eſt ſeꝑabilis. In alijs vo vt in rõ⸗ vtrũ ſit in aialibus que carẽt ſanguine. Sexto vtruʒ ſit nal nõ eſt idẽ viuere qð vita alij tribuere.q;uis ab eodẽ in embrione vel in bumoꝛibus. tit vt ab appetitu mõ qͥ tactũ ẽ.hec em̃ habet vitã ꝓpꝛiã qᷓ b mu nõ eſt coꝛꝑis. ab ipᷣa tñ dveriuat᷑ vnde tribuit vitã coꝛꝑi E em ꝛum prumum 7 ideo hec ſola eſt ᷣm ſuã vitã a coꝛꝑe ſeꝑabilis.ſic eꝛgo 1 FVrca pꝛimũ quo querit᷑ vtrũ vita ſit in na pʒiquõ ꝑ appetitũ vitã coꝛpi tribuit.et quõ ꝑ ipᷣm eſt rõ tura increata. . ſic videt᷑. Aã dama. in vnionis et colligatõis aĩe cũ coꝛꝑe.et quõ in diuerſis di li.excepta diuia.Tres ſunt ſpẽs vite. plã uerſimode eſt.⁊ ex bis patet ꝙ ſcʒ eodẽ vigoꝛe qͥ viuit a⸗ tatiua ſenſitiua intellectiua. Iẽ aug. in li — nima vita põt coꝛpoꝛi tribuere.⸗ Ad illud qð prio obij bro cæ fide ad petꝝ. Deus naturaliter vita ẽ. Iẽ dani. cit᷑.quo videt᷑ ondi.ꝙ nihil eſt indituʒ ſube ſpuali vnde xiiij. ¶25 colo ydola manufacta ſ̊ viuẽtẽ xrũ ꝗ fecit celũ tribuat ſiue tribuere appetat vita coꝛpi ꝓpter diſtantiã terrã. Ex bis patet ꝙ in do eſt vita. Ytẽ ꝙ ſolus de⸗ coꝝ ⁊. OQicendũ ꝙ licet ſit diſlãtia illoꝝ ea q tacta ẽ in viuat ſic. ſᷣm phᷣm. Eliuere viuentis eſt eſſe. ̊ viuẽtis eſ opponẽclo.inqtũ hoc eſi corpale ⁊ illuo ſpũale. eſt tñ ꝗ⸗ ſentia eſt eius vita.ergo illud ſolũ vinit cuius eſſentia ẽ dem illoꝝ oꝛdo vt reſpectus:ꝗ eſt ꝑfectõis ad ꝑfectibile vita. hoc eſt ſolus deus. 4/ Item li. de mo. coꝛ. Oportet vnde eſt illoꝝ aetitus mutuus.qͥ eſt quedã ro colliga⸗ noſſe qm̃ vita actõ eſt.⁊ vita eſt eſſe viuentis.ꝗ̊ vinentis tõnis eoꝝ adinuicẽ.quibo mediantibo eſt influẽtia vite eſſentia eſt ſua actio.ergo illud ſolum viuit cuius ſua eſ ab vno in almd.licet ̊ nihil ſit inditũ ſubſtantie ſpũali ſentia eſt ſua actio.hoc eſt ſolus deus. In omi enim cxe⸗ vnde appetat tribuere vitam coꝛpali inqꝙtũ diſtãt vt co: atura differũt eſſentia.virtus ⁊ actio.vt vult aug. Cs poꝛale ⁊ ſpũale:iniꝙtũ tñ eſt appetitꝰbuius ꝑficiẽdi illud tra.vita addit ſuꝑ eſſe.in illo ergo in quo nibil additur et etiã in ꝑficiẽdo illud ſibi plenioꝛẽ acquirere ꝑfectõoem ad eẽ. hoc eſt illo.de quo dicit᷑.ij.Exo.Ego ſuʒ qui ſuʒ⸗ babet aliqd vnde ſibi vitã appetit tribuere. ¶ Ad illud nõ eſt vita. Si em aliquid eſſet in ipo qð adderet ad eſſe qð ſequit᷑ dicendũ.ꝙ ẽ aliqua ſuba ſpnalis.cuiꝰ ꝑfectio eſſet in ipo ↄpoſitõ aliqua.¶¶ Item vita cadit ſub aliq nullo mõ dependet aliquo mõ a corꝑali. Eſt? alia cuiꝰ differentia enns. vnde ↄtrabit ens cii cõuenit in genus pfectõ aliq modo dependet: qꝛ ergo appetitus rei nullo eoꝝ em̃ que ↄtinentur in genere.quedã viunt.quedẽ nõ mõ termiĩat᷑ niſi adepta ipiꝰ ꝑfectoe illius ſube. ſpũalis viuũt. ergo nõ ↄuemit illi qð non eſt in genere.ſed ſupra appetitus cuins pfeccõ dependet aliquo mõ a coꝛꝑali.ñ omne genus. ſcʒ deo. 4 Itez eſſe viuentem 7 habere ani terminat᷑ niſi in ↄinctõe cu ſubſtãtia coꝛpali.vn nullo mam ↄuertunt᷑.Dicitur em in li.de mo.cor. animatum eterioꝛat᷑ ↄditõ vite ex hoc ꝙ ↄditio ſubſiãtie ſpũalis vi 7 vinens ad ſeinuiceʒ paria ſunt.ſed deus nõ habet ani uentis eſt. vt oiũgat᷑ cũ ſubſtantia coꝛpꝑali.a cuius ↄiun mam. ergo ⁊c4 Item in quo eſt vita eſt appetitus? de ctõe plenioꝛẽ ſoꝛtit᷑ ꝑfectõem. ĩmo meliorat᷑. Qobilitas ſideriũ vt ex dictis patet.ᷣ̊ in nullo eſt deſideriũ alicuiꝰ S§ buius actus q eſt vita.nõ impedit ꝗn appetitus ſubſiã quin ſit indigẽtia reſpectu illius:ſᷣ in deo nulla eſt indi⸗ tie ſpũalis viuẽtis ↄueniẽter ſe extendat ad hoc ꝙ vnia gentia. ergo ⁊c. ¶¶ IZteʒ m berñ.vita eſt motus internꝰ tur cũ ſubſtantia coꝛꝑali.¶¶ Ad illud qð ſeꝗt᷑ dicenduʒ ⁊ hoc vite cõuenit per ſe.ſicut illud qð ponitur in eius ꝙ verũ eſt ꝙ vnitas atteſtat nobilitati.cuius ↄditõĩ ni⸗· rruatõne. ↄuenit omi babenti vitã. ſ̊ in deo nõ eſt motus lo deteriorat᷑ ex ip̃ius vnionis młtiplicatõe ĩmo magis G⁊c̃.¶. Item dicit dyoni.de diuinis no.c.j.ſuper eſſen⸗ pfici᷑ ⁊ ꝑfectioꝛ ondit᷑.ſic pʒ de luce cuiꝰ vᷣtus ipiꝰ miti⸗ tialitatẽ diuinã.neq; vt verbum aut virtutẽ.neq; vt ani plicatõe ꝑticit᷑ ⁊ ꝑfectõꝛ ondit᷑. Sitr ẽ in ꝓpoſito. Vita mã aut vitam aut ellentiaz laudare eſt iuſtũ:ſed omnia que ſunt inſunt eſſentialitate diuina.i.deo deũ reddunt laudabilẽ. neq; aĩa neq; vita ſunt in deo. Rnſi di⸗ cedũ ꝙ in ceo eſt vita nõ ꝑ dꝛñtiã a ſubſtatid. E ipe ẽ ſu⸗ um vita⁊ ſuũ viuere. ⁊ tanto nobilioꝛ eſt eius vita q̃n⸗ to ſimplicioꝛ.qꝛ aũt viuinũ eſſe eſt ſimpliciſſimuʒ nibil hñs de paſſibilitate admixtũ:ideo eſt in plena actuali⸗ tate 2 vigoꝛe.qꝛ &̊ vita eſt qdaʒ vigoꝛ internus.⁊ viueꝛe eſt vigere qdᷣda vt ſupꝛa tactũ eſt hinc eſt ꝙ in deo eſt ri tã reꝑire.et in vltima ꝑfectõne ratõe pꝛetacta.vñ rõnes ꝓ illa ꝑte ↄcedẽde ſunt.¶ Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑ ꝙ viuere addit ſuꝑꝛa eſſe ⁊c. Dicendũ ꝙ B verũ eſt in eis in quibus vita eſt ꝑ differẽtiam aliquã . ita ꝙ differt in viuente illud ꝙ viuit ⁊ quo viuit.hoc aũt eſt in rebo cre⸗ atis que hñt paſſibilitatẽ ꝑmirtã eſſe actui.ſolus aũt de us eſt in puritate actus.ſiue actus purus:et ideo ĩ ipſo viuere ñ addit eſſe.ſ̊ ſua eſſentia eſt ſua vita.¶. Ad alið qð obijcit᷑.ꝙ vita ↄtrahit in aliqd genus entis ⁊c. Dicẽ dum ꝙ eſt duplex vita.vna ſcʒ que eſt oꝛigo oĩs vite.q̃ ñ cadit ſub termiatõe tꝑis vel motus.h̊ ẽ eterna.et hec eſt ꝑ ſe viuifica ⁊ ſubſtatifica.Alia eſt vita que eſt ptici pata ꝑ diſtinctõem et ꝓprietatẽ ↄuenientẽ vnicuiq; viuẽ ti. Prima vita eſt cauſalis ſiue cauſa ſcðᷣe. VUñ dyoni.ð Diui.no.iij.ca.de vita.nũc laudãda ẽ laudabilis vita et᷑ na. ex q̃ ꝑ ſeipᷣam vita et omis vita⁊ a qua in oĩa vbicũ⸗ qʒ vitã ꝑticipãtia.niuere/ ppꝛie vnicuiq; exeminat᷑.⁊ pꝰ. et ſicut in ente dicimꝰ.ꝙ eiuſdẽ eſſe eſt cauſalis.ſic ⁊ ibi Item qꝛ et ꝑ ſeipᷣam vite eſt diuina vita vitalis ⁊ ſuba⸗ lis.vt habet᷑ a ↄmẽtatoꝛe onageris eſſentia dici᷑ diuina Vnge vult dicere.ꝙ ſicut eiuldẽ eſt eſſe cauſalis ⁊ diui⸗ nis. ſic ꝑ ſeipam eſt vita diuia.et poſt ſubdit. et oĩs vi⸗ ta ⁊ vitalis motus ex vita ipᷣa q̃ eſt ſuꝑ oẽm vitam.⁊ oẽ principium totius vite.ita aũt primo mõ ſumpta eſt nature increate.ſcᷣo mõ ſumpta create. Prima eſt ſuꝑ om̃e genus nec cadit ſub aliqua differẽtia. q̃ cadit in ge nus:̊ eſt idẽ cũ eo qð eſt ſimpliciter et ꝑ ſe. vtʒ ex vᷣbo dyoni. Scðdo mõ ſumpta trabit in genus. Ao illð qð ſequit᷑.ſcʒ ꝙ viuere et hr̃e aiam ↄuertunt᷑.Oicendũ ꝙ ſi cut deſcẽdũt ſciẽtie ſic et vocabula ſcientiaꝝ. Autor aũt li.de mo.coꝛ.ingꝗrit in illo de vita q̃ habet eſſe in coꝛpoꝛi bus. et de illa verũ eſt ꝙ aĩatũ et viuẽs ad ſeinuicẽ pa⸗ ria ſunt:ſᷣ generaliter loquẽdo nõ ẽ veꝝ.ſpũalis em cre⸗ atura ſicut intellectiua viuit licet aiaʒ nõ habeat.4Ad aliud qð ſeꝗtur dicẽdũ.ꝙ eſt appetitus rei diſtantis.⁊ꝛ il le apetitus hʒ annex im ꝑfectõnem.eſt et appetitus rei indiſtãtis.⁊ hoc põt eſſe dupliciter.vel qꝛ ↄiungit᷑ ape⸗ titus appetibili.vel qꝛ eſt idẽ ꝑ eſſentiam.qñq; em eſt ap petitus ↄiunctus appetibili.tñ eſt aliud ꝑ eſſentiã ab il⸗ lo.qñq; aũt idẽ eſt appetitus ⁊ aꝓetibile ꝑ eſſentiam.et hoc eſt in primo.vbi idẽ eſt delectans ⁊ in quo delectat᷑ fruẽs ⁊ quo fruit᷑.vbi aũt eſt talis appetitus nullus eſt cſectus.ſ̊ vita ꝑfecte delectabilis nullo indigẽs.exiſtẽs in fine nobilitatis ⁊ delectatõis.q̃lis eſt in pꝛimo et ſũ⸗ mo bono.q⸗:! Ao aliud qð ſeꝗtur ꝙ vita eſt motꝰ ⁊c.Di⸗ cendũ ꝗ; illa p̃dicatõ eſt cauſalis.qꝛ vita eſt cauſa motꝰ Hᷣ quedaã eſt vita.q eſt principiũ ſiue cauſa motus ĩ ip̃o viuẽte.qᷓdã in alio. Illa que eſt principiũ motus in ipo viuẽte habet impfectõem ↄiunctã.qꝛ motus paſſio atte⸗ ſtat᷑ imꝑfectõni.ſᷣ qꝛ deo nõ ↄuenit niſi qð eſt ꝑfectõnis ideo vita in do eſt pꝛincipiũ motus.nõ quo dens moue at. h qͥ oia mouet a viuẽtia viuificat. ꝓpter qð vult dyo. diuina vita eſt vitalis cauſalis⁊ ſubſtãtialis.i.viuifica et ſubſtatifica. Et 'm boe. ſiabilis q́; manẽs dat cũcta moueri.Ael ſi videat᷑ dicẽdũ ꝙ vita ſit motus eẽntialit᷑ Im ꝙ; motus internꝰ eſt vigoꝛ appetitus. Dicẽdũ ꝙ illa rõ bern. Elita eſt motus internus ⁊c. eſt vite.qᷓ diſtert ꝑ eſſentiã ab eo qð viuit eadẽ vita.¶¶ Ad illud dyoni.q̊ vi det᷑ ꝙ vita nõ ſit in do patz rñſio ꝑ hoc qð ſequit᷑ ibidẽ vbi oñdit.q noiandus eſt deus oim ablatõe ſiue nega⸗ tione.ſuꝓpoſitõe ⁊ cauſalitate. Vñ intẽtõ eſt autoꝛis oñ dere neq; vitã neq; alia dicta de deo ꝓprie in ꝓpꝛia acce ptõe ſumpta deo ↄuenire.Vñ omentator ibidẽ. Rõ in hoc vniuerſaliter ſtudet vt ſuadeat certiſq; veritatis in⸗ ſtigatõnibo approbet.nil de ro ꝓprie dici poſſe.qm̃ ſu⸗ perat om̃em intellectũ.omeſq; ſenſibiles intelligibilel⸗ q; ſignificatões.qꝛ melius neſciẽdo ſcit᷑.cuiꝰignoꝛatia ? vera ſapia.qui verius fideliuſq; negat᷑ in omibo ꝙᷓ affir mat᷑.qðcũq; em̃ de ipo negaueris vere negabis.ſiqdem ſiue aꝓrobaueris hoc vel h̊ illũ eſſe.falſitatis redargu⸗ eris.qꝛ oĩm q ſunt q̃ dici vel intelligi pñt.mihil ẽ.¶ Ad illa q̃ obijciebant᷑ ꝓ alia ꝑte ꝗbo ocludit᷑ q ſolus deꝰvi⸗ uit. dicẽdũ ꝙ illud argumẽtũ nõ valet.viuere eſt eſſe vi⸗ uẽtis. vita eſt eẽntia viuentis.nec ẽ hic locus a diuga⸗ tis.i õ em̃ ſe hʒ vita ad viuere ſicut eſſentia ad eſſe.vi⸗ ta em̃ et viuere nõ differũt niſi in mõ noĩandi. qꝛ vita ẽ actus ſicut ⁊ viuere.eẽntia em̃ q̃ eſt ipᷣa quidditas rei. dicit ipam rei ſubaʒ.eſſe vᷣo actũ. eſſe em̃ eſt actus entis Preterea cũ dicit.viuere eſt eſſe viuẽtis. eſſe drĩ viuẽtis vt eſt viuẽs.nõ vt eſt ſubſtatia.Cũ infert᷑ &̊. vita eſt eſſen tia viuẽtis.ibi ſumit᷑ eſſentia vt eſt ꝗdditas rei q viuit ñ vt dicit qdditatẽ actus.qͥ viuẽs inꝗtuʒ viuẽs eſi in actu viuẽdi.lñ nõ eſt debita ↄiugatõ in argumẽto. vñ in ar⸗ gumẽto nõ infert᷑ eſſentia de eſſentia.ſicut ꝓonit᷑ actus te actu.ĩmo eſt duplex defectus ibi.vnꝰ ex hoc ꝙ infert᷑ eſſentia de actu.vita em̃ actus eſt alius.ex h̊ ꝙ ſumit᷑ eſ⸗ ſentia in ocluſione. vt eſt ꝗqdditas rei.q ſubeſt actui vi⸗ uendi.nõ vt dic ꝗdditatẽ ipᷣius actꝰ.i Si obijcit᷑ adhuc ꝙ vita eſt eẽntia viuẽtis.ꝑ h̊ qʒ dicit dyoni.ca.de vita. ſi dixeris q̃lẽcũq; vitã aut vite pꝛincipiũ ant vite eſſenti am.ex ipᷣa ſcʒ pꝛia vita viuit.et ibi ↄmẽtatoꝛ.VUite eſſen⸗ tie intelligibiles ſunt vᷣtutes et noſire aĩe.eſſentia quip⸗ pe cũ ſint vitã hñt vt materiã quandã atqʒ ſubiectam et ipᷣam ſpẽm que vite eſt exñtem.vñ et viuiſicãt coꝛꝑa aĩe ecce qð in textu dicit᷑ eſſentia vite.in ↄmẽto dicit᷑ intelli⸗ gibiles virtutes vel intelligẽtie ſunt eſſentie vite.Ratio eſt ad h.ꝙ eẽntia vite dicit᷑ ſubſtãtia in qua radicat᷑ vi⸗ ta in trãſlatõe abbatis eſt ſubſtãtia vite.ſᷣ in mento dẽ eſſentia ꝗpe cũ ſint vitã hñt ⁊c.loꝗtur de aĩabo nr̃is ibi dicit᷑ plane.ꝙ aie noſtre vita ſunt.¶¶ Rñſio. pꝛedicatio illa nõ eſt ꝑ ↄuenientiã idẽptitatis.ſ̊ potius ꝑ ↄuenien⸗ tiam relatõis actus ad ſubam vel effectus ad cam.ſub B ſenſu aĩe nr̃e ſunt vite.i.ſunt ſubſtãtie in quibo ſunt radi cate ſiue ſubſtãtificate vite.et que ſunt pꝛincipia vite coꝛ poꝛibo.et h̊ dicit textus qui ꝗ eſt ſᷣm traſlatõeʒ abbatis Si dicas vite pꝛincipiũ aut ſubſtatiã ex ipᷣa viuũt⁊ vi⸗ uificãt. dicit eĩ aiam noſtrã eſſe ſubſtantiã vite ã viuit. pꝛincipiũ vite inqtum viuificat coꝛꝑa.et vtrũq; eſſe a pꝛima vita.Vñ dicit᷑ in textu ex ipa viuũt ⁊ viuiſicant. viuũt in ſe ⁊ viuificant coꝛꝑa ſibi ſubiecta. vt dicit ↄmẽ⸗ tatoꝛe bis patet reſ ponſio ad illud qð ſequitur. Uébrüſecundum undo querit᷑ vtrũ vita ↄueniẽs creato⸗ ri ⁊ vita ↄueniẽs creature: in re aliq̃ vna dↄueniãt. . ↄueniãt videt᷑ ſic.qᷓcunqʒ ſũt adinuicẽ ↄpabilia ↄueniũt in aliqͥ vno. p⸗ ticipantis em̃ ad nõ ꝑticipans nulla eſt ↄꝑatio:pᷣ vita i⸗ creata ⁊ creata ſiue dei ⁊ creature ↄpꝑabiles ſunt adin⸗ uicẽ m prius et poſterins plus ? minꝰ.g̊ ↄueniũt ali⸗ q̊ͥ vno. Itẽ oẽ creatũ ẽ veſtigiũ ⁊ ſilitudo ſue cãe.ita creata ẽ cauſata ab increata. & eſt veſtigiũ ⁊ ſimilitudo eiꝰ:hᷣ ſilitudo aliqͥꝝ eſt ↄueniẽtia eoꝝ in aliqͥ vno.qᷓ vita creata et increata ↄueniũt in aliquo vuo.⸗j Stẽ ome exẽ plar ↄuenit cũ exẽplato.vita increata ẽ vite crea ate. vita icreata ↄueit ĩ aliqͥ cũ creata.¶ Ad oppoſitũ videt᷑ ſic.qcũq;ʒ ↄueniũt ⁊ nõ ſunt ſimpłr idẽ.penes vnũ ↄueniũt ⁊ penes alið differũt.ñ eĩ penes idẽ ouemüt et dꝛñt. ſi & vita increata ⁊ creata ꝑ aliqð ↄueniũt ꝑ ill ñ differũt q̃re ꝑ aliud.& ĩ vita increata ẽ vnũ et aliud.ñ eſt oĩno ſimplex qð eſi ipoſſibile. Itẽ ſi vita icreata et creata ↄueniũt.ñ ĩ noĩe tm p̃ ĩ aliq̃ re vna ꝑ nomẽ ſigna⸗ ta. illa res nec eſt ſimpliciter vita ĩcreata nec creata.dᷣ aliqua res naturaliter prior illis.quod eſi impoſſibile. DWU Queſtio Ao boc dicendũ ꝙ differt vnũ vniuocatõnis 7 analo gie. vnũ em̃ vniucatõis eſt.qñ vnũ ineſt pluribo vniens illa in qua re vna pꝛioꝛe illis naturaliter. Sic aüt non ↄueniũt vita increata ⁊ creata. vnũ aũt analogie eſt qñ vnũ ineſt pluribo.ita ꝙ alicui eoꝝ primo et pꝛincipali⸗ ter.in qͥ eſt prima oꝛigo oĩm alioꝝ. alijs po poſterius et ſcdᷣario.et ꝑ modũ qͥ deſcẽdunt aboꝛigine prima.⁊ tale vnũ nõ vnit ea ꝗbo ineſt in aliq̃ re vna naturaliter prio⸗ re illis. ̊ tota prioꝛitas eſt in aliqͥ eoꝝ naturaliter ſicut in cã reſpectu cauſati.et iſtud vnu licet nõ ſit penitꝰ vni uocũ.nõ eſt penitus equiuocũ:ſᷣ mediũ.⁊ dĩ analognʒ. ⁊ ſic dita creata ⁊ increata ↄueniũt in aliqͥ vno. ꝙ autẽ vita increata ſit origo aliaꝝ oĩm 2 cã.patʒ ex vbo dyo niſij ſupradicto.Cũ g̊ querit᷑.vtrũ vita creatoꝛis ⁊ crea ture ↄueniãt in aliqua re vna.DPicẽdũ ꝙ ↄueniunt in re vna vnitate analogie.nõ vnitate vniuocatõis.(j Ad il⸗ la que inducunt᷑ ꝓ pꝛima ꝑte ꝗbo videt᷑ oñdi ꝙ ↄneniut in re aliqua vna.cũ rõne q̃ ſunt ↄpabilia cũ rone ſimilᷣ tudinis.ꝗ ẽ veſtigij ad illud cuius ẽ veſtigiũ.cũ rõne cõ ueniẽtie exemplati ⁊ exemplaris bene pnit ↄcedi.ſᷣm ꝙ res dicit᷑ vna vnitate analogie.non aũt ſᷣm ꝙ dicit᷑ vna vnitate vniuocatõis.neq; em ↄꝑatõ neq; ſilitudo. neq; ↄuenientia q̃ eſt creati ad increatum ↄcludit vnitatem vniuocationis. Si auteʒ opponit᷑ ꝑ ðbũ phᷣi dicentisꝙ ſolũ vniuocũ eſt cõꝑabile. Dicendũ ꝙ ibi ſumit᷑ vniuo⸗ cũ noie extenſo.Fᷣm ꝙ etiã ↄuenit analogo. facta exclu⸗ ſione ſolius equiuoci. Meéebrütercium Egtur ingrere vtruʒ in coꝛꝑalibo creatu⸗ ris ſit vita q̃ viuũt.ꝙ ſic patet ſuper illud marci vlti.Predicate euãgeliũ om̃i crea⸗ ture.dicit greg.omnis ereature aliꝗd hʒ hõ.hʒ nãq; eſſe ↄne cũ lapidibo.viuere cũ arboꝛibo.ſen⸗ tire cũ aĩalibo.ex qͥ patet ꝙ arbores viuũt ⁊ animalia. Itẽ vegetari. ſentire.intelligere.ſunt actus ↄñtes ad actũ viuẽdi ſiue ꝗ eſt vita.nec inſunt alicui cui non ineſt vita.vnde in li.de mo.cor.viuit ⁊ veget᷑ als ſentit ⁊ mo⸗ net᷑.diſcernit et intelligit.et que ex eis oꝛiunt non facile mirahilia efficere hñt.et baꝝ potẽtiaꝝ hec pꝛima diſtã tia eſt.ꝙ vitã quaſi pꝛeuiã cetere ſequũt᷑.ſine q̃ ceteraꝝ nullã in eẽ poſſibile eſt. Si q̊ bi actus ſunt ceteraꝝ cor⸗ poraliũ.qð patet manifeſte de actu vegetãdi 2 ſentiẽdi. ꝗq ſunt actus plantaꝝ et bꝛutoꝝ. ſilr patet de actu intel⸗ ligẽdi ꝑ verbũ ppᷣi dicẽtis ꝗ dicit aĩaʒ intelligere. nihbil! aliud eſt ꝗᷓ ſi dicẽt aiam texere vel edificare.Relinquit᷑ actus viuẽdi ſiue ꝗ eſt vita ſit creaturaꝝ coꝛꝑaliuʒ. Contra.vita eſt foꝛma ſiue actus pᷣcipuus.et maxie e ntiali ſupᷣe ſpũali.ſcʒ angelo ⁊ aĩe rõnali.qð aũt eſt ſubijs ſpũalibo precipuũ ⁊ maxime eſſentiale. nõ ↄneit ſubſtãtijs ſpnalibo.ſicut nec econuerſo.̊ coꝛꝑales ſube nõ viuũt.il Itẽ inter oĩa q̃ in genẽ actuũ pᷣeipue 2. ꝓpꝛie 2 eſſentialiter ↄueniũt ſubſtãtis ſpũalibo cuiuſmõi ſunt diſcernere.ſaperee..diligere.pꝛius ⁊ eſſentialius con⸗ uenit actus ꝗ eſt vita.ſi gᷓ actus diſcernẽdi. intelligẽdi. ſapiendi.diligẽdi nõ ſunt actus coꝛꝑales.neq; coꝛꝑali⸗ bus creaturis ↄueniũt:multofoꝛtius nec actus ꝗẽ vita. l Itẽ vt dicit aug.ð marimianũ.In illis q mutant᷑ nõ nulla moꝛs eſt ip̃a mutatio.Sed ereature corpales ↄti nuas ſuſtinẽt mutatões. vtpote mutatões generatõnis vel coꝛruptõnis.vel augmẽti vel diminutõis.vel altera tõis vel loci mutatõis: vt videt᷑ ſunt i ↄptinuitate moꝛ⸗ tis.ᷣ nõ viuũt.⸗l Itẽ ſi creature coꝛpꝑales viuũt.q ẽ dif⸗ ferẽtia vite corꝑaliũ creaturaꝝ ⁊ ſpualiũ: ſpũales crea turas dico hoĩes 2 angeloo. Rlio⸗ad ꝓpoſiti mani feſtatõem.Qotãdũ ꝙ eſt dꝛñtia vite multiplex.trabit᷑ eĩ in ſpẽs.Fᷣm q; Lortadaſhetles in ſimplicibo ſubſtantijs ſiue ſpũalibo ⁊ coꝛpoꝛeis.ſicut em̃ ſupra tactũ ẽ.appeti⸗ tus ſubſtãtie ſpũalis niſi ſuo actui ↄiungat᷑.et ſic ꝑpficia tur.nec ĩ ſe viget nec vitã oꝑat᷑. Unde ex ↄiũctõe cũ ſuo deſiderabili in ſe viget ⁊ q̃i ſuſcitat᷑ ad vitã.cũ aũt caret griẽ ad eſſe 2 ad bene eſſe.vtpote vbi eſt idẽ a⸗ xcij. ſuo deſiderabili. aut languet vita aut ertinguit . Sʒ in⸗ telligendũ eſt ꝙ nõ vno mõ appetitus iſte pnicit᷑ ſed diffe renti.⁊ ſᷣm G̊ varias vite drntias opat᷑.Aut em̃ iſte ap petitus in ſubijs ſimplicibo intrinſecꝰ oĩno finit᷑. aut to⸗ taliter intrinſecus termiat᷑ aut ꝑtim. Si ꝑtim:ſic. ſi af intrinſecus totaliter finit.vt nullo penitus indigeat.ne itus ſi ue appetẽs 2 appetibile.ſiue fruẽs ⁊ quo fruit᷑:tũc eſt vi ta ꝑ le et ſm ſe delectabilis ⁊ ꝑfecta. ſcʒ in fine ꝓfectõis 7 nobhilitatis ſicut in primo bono et ſummo.Si aũt to⸗ taliter extrinſecus terminat᷑. vtpote ad aliqð qͥ indiget ad eſſe.et ſine q̊ neq; etiã vita eſſe poteſt:tũc eſt vita ipᷣa q; ꝓpter eſſe neq; ꝓpter bene eẽ.ſ̊ in ſe ⁊ ex areikue re mime delectabilis ⁊ mĩme pfectõis.vt in vegetabilibo 2 ſenſibilibo.Iñ dyom.de diui.no.c.de vita.aĩalia om̃ia ⁊ germĩa ᷣm nouiſſimã oſonantiã vite bñt viuere.Cuzʒ aũt appetitus partim termiat᷑ extriuſecus ꝑtim intrin⸗ ſecus:tũc aliquo indiget nõ ꝓpter vitã ſᷣ ꝓpter vite illu ſtratõem ⁊ delectatõem.ſ̊ eſt nõ ꝓpter eſſe ſed ꝓpter be ne eſſe.illud aũt quo indiget aut leipo põt adipilſci.i. ſi⸗ ne aliqͥ coꝛꝑe ſibi vnito.⁊ ſic eſt vita ĩ angelis: aut ſeipo nõ põt ſ̊ indiget vnione cum coꝛꝑe vt illud poſſit adipi ſci.ſic eſt vita aĩie ratõnalis.Añ dicit amicen.ꝙ aĩa vni tur coꝛꝑi vt ꝑficiat.¶! Itẽ notadũ ꝙ appetitus ſubſtãtie ſimplicis terminat᷑ extrinſecus qñ indiget aliquo extri⸗ ſeco ſine quo nõ eſt in ſua ꝑfectõne. Sed hoc poteſt eſſe multipliciter.illud aũt extrinſecuʒ põt eſſe vt res vel rei ſpẽs ſiue ſimilitudo vel vtrũq;.qꝛ ſuba ſpũalis cuius eſt vita aut indiget re tm̃ a qua pendet qꝙtũ ad eſſentiam aut ſpẽ rei qᷓtũ ad illuſtratõem et bene eſſe. Si aũt illð extrinſecũ qͥ indiget ſit ſolũmõ res a q̃ dependet eſſentia liter ſiue Fm eẽntiã.tũc eſt vita vegetabilis. Si aũt illð extrinſecũ ſit res a qua dependet ꝙᷓtũ ad eſſentiã ⁊ ſpẽs ſiue ſimilitudo rei a q̃ dependet q;ẽtũ ad illuſtratõʒ: tũc eſt vita ſenſibilis.ſubſtãtia aũt aie ſenſibilis eẽntialiter cpendet a coꝛꝑe.⁊ qꝛ vita in ſenſibilibo eſt cognitiua ñ ſolũ re ſiue coꝛꝑe indiget.ſed ſpecie rei ſiue ſimilitudine vis aũt ſenſitiua eſt biꝑtita. habet em̃ quoſdam ſenſus Apter eſſe.quoſdã ꝓpter bene eſſe.quoſdã ꝓpter vitam quoſdã ꝓpter illuſtratõem vite. Unde duplici pꝛicipio naturali indiget.ſcʒ caloꝛe ⁊ luce.ſiue qualitate ferui⸗ da et luculẽta.Scdm aug.caloꝛe ſiue qualitate feruida ꝓpter vitã.luce ſiue qualitate luculẽta ꝓpter vite illu⸗ ſtratõem.qualitas aũt luculẽta eſt in cere bro vnde ẽ oꝛi go ſenſuũ.dicit em̃ aug.vij/ſuꝑ geñ⸗ad litterã. Omis ca ro habet aliquid ignis.nõ ſolũ feruidã qualitatẽ euius ſedes eſi in iecoꝛe ⁊ ĩ cerebro:veꝝ et luculentã quã velut eliquari.ſine ſubuolare oſtendit᷑ in excelſum cerebri lo⸗ cũ tanqᷓ in celũ coꝛꝑie noſtri.vnde ⁊ radij emicat oculo rũ ⁊ de cuius medio velut centro quodã.nõ ſolũ ad ocu los.ſed etiã ad ſenſus ceteros tenues fiſtule ſeducũt᷑ ad aures ſczʒ ad nares ad palatũ Per audiendũ. olfacien dũ atq; guſtandũ ⁊c̃.⁊ dicit phᷣs li.d aia.ſine igne non eſt ſentire aliquid extrinſecũ qͥ indiget ſuba ſpiritualis ſicut eſt res a qua dependet qᷓ;tum ad eſſentiam. ſed ſi⸗ militudo qᷓ;tum ad illuſtratoem que eſt vita rationalis vita em̃ rõnalis nõ dependet eſſentialiter a coꝛꝑe:indi⸗ get tñ rei ſpecie ꝓpter bene eſſe vel pꝛopter illuſtratõeʒ vite que fit ꝑ rei ſimilitudinẽ. que accepta ducit ad ali nd ⁊ facit cognitõnem que eſt vite illuſtratõ.et ideo hec vita eſt ſeꝑabilis.vita ergo iſta ↄtine᷑ quodammõ ſub duplici membro diuiſionis predicte.qꝛ et vita eius inte rius eſt terminata.et nõ terminata interius qᷓ;tuʒ ad eſ⸗ ſe termiata quo ad bene eſſe nõ terminata. Similiter ex ꝑte creaturarum coꝛporearum variatur appetitus 'm varia tionem animarum a quibus vitaʒ habent. vnicui q; em̃ coꝛpori inditus eſt ab eius cauſa pꝛoprius appeti tus reſpectu ſui delectabilis ſiue ſue perfectõnis.a qua vitam participat.ſicut ex parte perficientis foꝛmaliter eſt inditus appetitus reſpectu ſui ꝑfecubilis.⁊ ex iſto du plici apetitu eſt colligantia eoruʒ adinuicem. Conce⸗ dende ergo ſunt ratõnes qnibo oñdit᷑. ꝙ in coꝛpoꝛalibo creaturis eſt vita.4 Ad illud tñ qð ꝑſuaſuʒz eſi. ꝙ actꝰ intelligẽdi ſit actus coꝛpꝑis. ꝑ vᷣbũ phi qui dicit aĩaʒ in⸗ telligere ⁊c. Dicendũ q; duplerx eſt intellectus.ſcʒ fanta ſticus ⁊ ꝑmixtus fantaſie.qð g̊ dicit pvᷣs ꝗ dicit aĩaʒ in⸗ telligere ⁊c.intelligit de actu intellectus fantaſtici.q nõ exit a potẽtia niſi in amiculo ſenſus ⁊ fantaſie.qꝛ igitur ſenſui fantaſie deſerniunt oꝛgana coꝛꝑalia.ↄuenienter attribuit actum bmi ipᷣi ↄpoſito ex aia ⁊ coꝛpe.Aliter aũt eſt de actu intellectus impmixti fantaſie.¶ Adillð qð primo obijcit᷑ ↄtra h.dicendũ.ꝙ illud qð eſt eẽntiale ſube ſpũali.bene põt ꝑticipari ſiue ↄmunicari coꝛpali. aĩa em eſſentialit viuit.coꝛpus aĩatũ ꝑ ꝑticipatõem ſeu ↄmunicatõem.aĩa em̃ ꝑſiciẽs coꝛpus ↄmũicat illi vitam hmõi aũt ↄmũicatõ atteſtat᷑ nobilitati crearuraꝝ ⁊ bo⸗ nitati. nobilioꝛes em̃ creature. ea q̃ eſſentialiter eaꝝ ſũt ↄmũicãt alijs ꝑ influẽtiã quãdã vł ꝑ multiplicatõem.ſi⸗ cut coꝛpoꝛa ſupiora inferioꝛibus ⁊ ſubſtantie ſpiritua⸗ les coꝛꝑalibo.hp̊ illnd qð eſt eẽntiale ⁊ p̃cipuũ ſubſtãtie ſpñali nõ eſt eẽntiale ⁊ pᷣcipuũ corꝑali.bene tñ eſt illi a⸗ liqͥ mõ ↄmũicabile.lel põt dici ᷣm dyoni.c.de vita.q; ſolus deus eẽntialiter viuit cuius vita eſt eẽntia.creatu re aũt ꝑ ꝑticipatõem.qꝛ caꝝ vita nõ eſt eaꝝ eẽntia. Sʒ quedã ꝑticipat vitã a prima vita vt ſube ſpũales. Vnde dyo.c.de vita.Laudãada eſt laudabilis vita eterna ex qᷓ ꝓ ſeipᷣam vita eſt omis vita ⁊ a q̃ oĩa vtcũq; vitã ꝑticipa tia.viuere ꝓprie vnicuiq; exeminat. Sed coꝛꝑales cre⸗ ature ꝑticipat vitã ab aiabo. IUnde dyoni.c.de vita.Si ue intellectualẽ dixeris ſiue ratõnalem ſiue nutritiuam ⁊ actiuã.ſiue qlemcunq; vitã. aut vite pꝛincipiũ aut vi⸗ te eẽntiã.ex ipᷣa viuit ⁊ viuũt que eſt ſuꝑ oẽm vitã.Suꝑ illud vite principiũ ↄmẽtatoꝛ.vite principiũ ait.vtputa nr̃am aĩiam ſenſibilẽq;. IJpᷣ̈e ꝗxpe pꝛincipiũ ſunt vite.his qᷓ ꝑ ea in vitã incipiũt moueri coꝛꝑibo.et hoc ad idem re dit.qð ſupra tactũ eſt. qꝛ ſube ſpũales licet nõ eẽntialit᷑ viuãt eo mõ quo deus.eẽntialiter tñ viuũt.quia vita eſt illis eẽntialis.iQõ ſic eſt de coꝛꝑibo quibus vita ↄmũi⸗ catur ꝑ influentiaʒ a ſubſtantijs ſpiritualibo.i.aĩabus. Ad illud qð ſeꝗtur dicenduʒ.ꝙ aia ſeipᷣa eſt actus vel ꝓfectio coꝛꝑis organici ⁊c̃.nõ ſui ꝑte vnde ſeipᷣa cõmũi⸗ cat vitã coꝛꝑi cuins eſt actus.ſfᷣm ph̊ᷣm opoꝛtet accipere qð eſt in ꝑte in toto viuẽte corꝑe.ſimile nanq; habet ſiẽ ꝑs ad ꝑtem.ſic totus ſenſus ad totũ coꝛpus. Eñ eſt ali qs actus ab aĩia ipᷣa in coꝛꝑe indiſiincto.ſicut viuere.nõ em̃ viuit alia ꝑte vite oculus q; auris: ſicut alia ſpẽ ſen⸗ ſus ſentit.actus ̊ ꝗ eſt ab ipᷣa ᷣm ſe totã cuiuſmodi ẽ vi uere.ↄmũicat᷑ coꝛpi et toti coꝛpi.ſicut anĩa illius totius eſt ꝑfectio.ſimiliter actus ꝗ eſi a ꝑte ſiue potẽtia anĩe q eſt ꝓfectio ꝑtis.ↄmũicat᷑ ꝑti ſicut audire videre ⁊ hmõi Sed actus intelligẽdi ⁊ q ad actũ intellectꝰ ſequũtur.· nõ pñt coꝛꝑi ↄmũicaꝛe.qꝛ ꝑs anime intellectiua neq; coꝛ pis neq; ꝑtia coꝛpis eſt actus.vt vult ph̊s. licet ̊ actus viuẽdi ſit precipuus actus.⁊ maxime eẽntialis ſubſtan tie ſpñali.i.ale.cũ qꝛ eſt actus aie ſᷣm ſe q eſt ꝑfectõ coꝛ⸗ poꝛis coꝛpoꝛi ↄmũicat᷑.actus aũt intelligẽdi ⁊ ꝗ ad ißjym ſequũt᷑.qꝛ nõ eſt actus aie ratõne alicuius ꝑtis ſeu pott tie aĩe que eſt actus coꝛꝑis vel ꝑtis illius.coꝛꝑi nõ ↄmu⸗ nicat᷑.¶q Ad illud qð ſeꝗt᷑ ſcʒ ꝙ coꝛꝑa q̃ ↄtinuis ſubiacẽt mutatõibo nõ viuũt.qꝛ nõnulla moꝛs ẽ ip̃a mutatõ.bi ſumit᷑ moꝛs ꝓ declinatõe ſiue tendẽtia ad nõ eẽ.Vñ diẽ nõnulla moꝛs.i.aliqð genus ſiue modus mortis. VUñ intellectꝰ vᷣbi aug.eſt.ꝙ illa q̃ ſubiacẽt mutatõibo.ſi ſibi eẽnt derelicta deficerẽt.et in nihilũ declinarẽt.vñn mors Fm intellectũ vᷣbi ſupradicti.nõ dicit pᷣuatõem vite.ſᷣm ꝙ hic intendit᷑ de vita: ſ potius ſumit᷑ ꝑ oppoſitõem ad immoꝛtalitatẽ. De qua.j.thi.vj.ꝗ ſolus hʒ immoꝛtali⸗ tatẽ. De qua aug.li.j.de trini.cũ aĩia mõ quodã immor talis eſſe dicit᷑et ſic nõ dicit ſolus habet immoꝛtalitatẽ niſi quia vera immoꝛtalitas incõmutabilitas eſt.quazʒ nulla poteſt habere creatura.vel mutatõ dicit᷑ nõnulla mors.qꝛ mutatõ facit aliqꝗd nõ eẽ in re mutabili.qð añ 5 erat. de hoc.j.li.ſenten. viij.diſ. c. iiij. etem̃ ait.¶ Ad vlti mnũ queſitũ patet reſpõſio ex pdictis. ſcʒ vbi tactũ eſt d Differẽtia vite coꝛꝑaliũ creaturaꝝ et ſpũaliũ. Membrumqnuartum i inquirere. vtrũ vita ſit in corꝑibo ſuꝑceleſtibo. ſic videt᷑. In ſcðo de celo 7 mðo dicit. Sciendũ ẽ ꝙ primꝰ oꝛbis pᷣn cipiũ eſt potẽtie et cauſa in vita cuiuſlibʒ viui plus ꝙᷓ alij orbes. et dicit ibi ↄmẽta.iſti orbes non ſunt cauſe vite eoꝝ q̃ ſunt bic niſi ꝑ ſtellas. cũ ſit viſum q; nobilioꝛa que ſunt illic.ſunt ſtelle.pꝛincipia q ſunt in ſtis oꝛbibo ſũt viua? ſũt pricipia vite q̃ eſt hic. Ex his videt᷑ ꝙ ſtelle ſint viue.ſi em orbes ſunt cã ⁊ pricipia vi⸗ te ꝑ ſtellas:&̊ ſtelle ſunt cauſa ⁊ principiũ vite que ẽ hic. et principia que ſunt in iſtis orbibo ſcʒ ſtelle ſunt viue. vt ipe dicit.q̊ ⁊c.¶¶ Item nulla cauſa efficiẽs principali⸗ ter ⁊ ꝑ ſe.eſi minus nobilis cauſato.coꝛpus celeſte ẽ cau ſa efficiens ꝑ ſe ⁊ principaliter tam vegetatiue qᷓ ſenſi⸗ tiue.vt vult are ſtotiles in multis locis:g̊ coꝛpus celeſte nõ eſt minus nobile vegetatiua ⁊ ſenſitiua. Sed oẽ non hñs vitam eſt minus nobile vita: ergo coꝛpus celeſte nõ eſt nõ habens vitaʒ imo de neceſſitate habet eam. ¶. Itẽ om̃e generãs habet ſpeciem rei generande apud ſe.et ef ficiens vel ꝓducens rei ꝓducende.ſicut dicit areſto.et etiã auicẽ.ſuꝑ.xj.prime phie. Spẽs aũt rei viuẽtis nõ poteſt eẽ niſi apud viuentẽ.cum ſpecies rei nõ ſit minus ſpũalis ipᷣa rei ſed magis vel eque.cũ ̊ᷓ coꝛpoꝛa ſuꝑcele ſtia ſint ꝓducentia in eſſe res vinentes ̊ ⁊c.¶ Item ni bil dat quod nõ habet:ſed om̃e dano vel agens habet il lud quod dat ſiue agit vel vniuoce cũ recipiẽte. vel aliqͥ mõ excellentiore.ſed nullus eſt modus excellentior ha⸗ bendi vitam qᷓ viuendo. igitur ſi aliquid dat vitam vel agit in aliquo.neceſſe eſt ꝙ viuat.¶ IStem auguſti.x.cõ feſſionũ.nullũ coꝛpus ſcilicet tm̃ corpus.corpoꝛi vitam preſtat:ſed generans ſiue ꝓducens anĩalia ex putrefa ctione ſiue materia putreſacta.non eſt niſi celum cũ ſtel lis ⁊ virtutibo que agunt in ipᷣa materia putrefacta.er⸗ go celum cum ſtellis ⁊ virtutibo celeſtibo eſt res viuens ¶ Item corpus natum eſt ad foꝛmnã ⁊ coꝛpus nobiliꝰ ad nobilioꝛeʒ:ſed coꝛpus celi eſt nobilius q; coꝛpus plante vel bruti.ergo coꝛpus celi natum eſt ad nobilioꝛem foꝛ⸗ mam.ſed tam coꝛpus plante q; coꝛpus bruti natũ eſt ad foꝛmã que eſt vita.ergo coꝛpus celi natum eſt ad foꝛmã nobilioꝛem.ſed talis non poteſt eſſe niſi aliqua vita.er⸗ go coꝛpus celi natum eſt ad aliquam vitam. cũ ergo na tura nõ agat fruſtra neq; deficiat a neceſſarijs.relinqui tur q; viuunt 2 habent vitam. ¶ SItẽ. xj. prime phie dr. ꝙ principium mouens celuʒ mouet. ſicut mouet deſide ratum ⁊ intellectum.ex quo poteſt argui cum commen tatore.ꝙ celum eſt animatum.quia ſi mouct celuʒ ſicut mouet deſideratuin et intellectuʒ. tunc illud mobile qð mouetur ab illo ſcilicet celũ eſt deſiderans et intelligẽs. ergo eſt animatum. ¶ Contra. non eſi niſi triplex vita creata ſcilicet vegetatiua qua viuunt plante.Senſitiua qua viuunt animalia. Intellectiua qua viuunt angeli 2 homines.Si ergo celeſlia coꝛpora neq; ſunt plante ne⸗ qʒ aialia neqʒ angeli vel hoĩes.relinquit᷑ ꝙ nulla iſlaꝝ vitaꝝ viuũt. ⁊ ita nõ viuũt.¶ Item incidẽter hic põt q̃ ri.qre nõ eſt bic niſi triplex vita.¶Rnſio.ꝙ coꝛꝑa cele ſtia nõ ſunt viua.hec aũt queſtõ nõ ſine rõne diſputat᷑ a theologis.qꝛ poſitio qua quidẽ ponebãt celos hre vitã. hereſim inducebat.ex h̊ em ponebant coꝛꝑa bmõi eẽ de⸗ os vt alibi ſcriptũ eſt. ꝓpter hoc ſacri doctoꝛes determi nant coꝛpoꝛa celeſtia nõ eſſe animata neqʒ vitã habere Vñ dama. nullꝰ aĩmatos celos vel lumiaria exiſtimet. inanimati em̃ ſunt? inſenſibiles. Dicẽdũ ꝗ̊ ꝙ nõ habẽt vitam ſicut foꝛmã ſiue actũ.ſed tm effectiue. ſic tm̃ effe⸗ ctiue habent frigus et caloꝛẽ.nec ſunt frigida vel calida formaliter loquẽdo.⁊ illud videt᷑ velle phus dicens.ꝙ pᷣmus oꝛbis eſi principium potentie ⁊ cã in vita.Quod + ——⸗ (neſtio aũt dic ↄmẽta.qꝙ pꝛĩcipia qᷓ ſunt ĩ oꝛbibo ſunt viua.põs intelligi de intelligẽtijs qᷓ viuũt q̃s ponebat eẽ motoꝛes oꝛbiũ.lel põt dici ꝙ dicũtur viua effectiue.i¶ Si obij⸗ cit᷑ ꝙ diẽ ꝙ pᷣncipia ſũt viua ⁊ cũ h̊ ꝙ ſunt pᷣncipia vite Dicẽdũ ꝙ intellectꝰcõmẽtatoꝛis ẽ ꝙ oꝛbis pᷣmꝰnõ ſolũ⸗ mõẽ pꝛĩcipiũ vite ̊ ẽ cã ↄſeruatõis viuẽtiũ in vita.Et G vidr velle verbũ phᷣi.qð ẽ.ꝙ oꝛbis pꝛimꝰẽ pꝛĩcipiu pote⸗ tie.vt ꝑ h̊ intelligat᷑ ꝙ ẽ pꝛicipiũ vite.⁊ ꝙ ẽ cã ĩ vita cu⸗ iuſlibet viui.ꝑ hoc intelliges ꝙ ſit cã cõſeruatiua viueti uʒ ĩ vita.diẽ &ↄmẽtatoꝛ.ꝙ pꝛicipia ſũt viua effectiue.i. ↄſeruãtia viuẽtes in vita.¶¶ Ao aliud qð ſegt᷑.ſ.ꝙ nulla cã efficiẽs ẽ minꝰnobilis ⁊c. Rñdẽdũ ẽ ꝑ diſtictoʒ inte⸗ nobile et nobile. ſoꝛma eĩ coꝛpis celeſtis lʒ vita ñ ſit. tñ nobilioꝛ ẽ qͥ ad q̃da oĩ vita ĩ iſtis inferioꝛibo.foꝛma em coꝛꝑis celeſtis oino ſeꝑata ẽ a ↄtrarietate.⁊ iõ incoꝛru⸗ ptibilis ẽ ꝑ ſe ⁊ ꝑ accidẽs phiſice dico.⁊ qᷓtũ ad h̊ͥ foꝛma coꝛꝑis celeſtis ẽ nobilioꝛ tã vita ſenſitiua qᷓ; vegetatiua lʒ eĩi neutra ↄpoſita ſit ex ↄtrarijs:vtraq; tñ ſeꝗt᷑ mixti⸗ onẽ ↄtrarioꝝ ⁊ iõ vtraq; coꝛruptibił. Itè foꝛma coꝛꝑis celeſtis ẽ oĩno inalterabilis ⁊ impaſſibilis.⁊ qtũ ad G̊ nobilioꝛ ẽ vita intellectiua ĩ boĩbo. Hmõi em̃ vitaẽ alt⸗ abilis ⁊ paſſibilis qdammõ.ſequẽdo ↄplexiõem coꝛꝑis Pꝛeterea.qtũ ad pᷣtutẽ quã influũt ĩ inferioꝛa q̃ ꝓducũ tuꝛ ĩ eẽ et ↄſeruẽt.⁊ qtũ ad nobilitatẽ foꝛme eaꝝ q oĩino termĩat᷑ appetitꝰmaterie q̃ nõ inueniũt᷑ ĩ illis ꝗᷓ vita ꝑfi ciũt.nobilioꝛis ſũt ↄditõis.Vel põt dici ꝙ verbũ ꝓppoſi⸗ tũ.ſ.nulla cã efficiẽs pꝛicipalit ⁊ ꝑ ſe ẽ minꝰnobilis ⁊c. verũ ẽ de efficiẽte ꝓꝛio ⁊ imediato ĩ ꝓductõne vniuoca vt qñ aĩal ꝓducit᷑ ex aĩali vel plãta ex plãta.¶ Ad ulõ qð ſeꝗt᷑.ſ.ꝙ oẽ generãs vel/ ꝓducẽs habet ſpẽm rei gene rade vł ꝓducẽde.Sicẽdũ ꝙ reuera vt vult phᷣs ⁊ comẽ⸗ tatoꝛ.xj.pᷣme phie.Om̃e qð fit.fit ex ↄuenieti tã ĩ natu⸗ ralibo ꝙᷓ i artificialibo.In naturalibus vt qñ aĩal facit aial. In artificialibo vt q mediaãte foꝛma i mẽte artifi⸗ cis efficit᷑ foꝛma ↄſiłis ĩ re artificiali. Sʒ determinatur ibidẽ a cõmẽta.qbo ocurrẽtibo hoc intelligi dzʒ.vt foꝛma rei vel ſiłitudo ſit ĩ agẽte.nõ ĩ iſtrumẽto.⁊ ĩ agẽte pinqͥ nõ remoto.⁊ ĩ agẽti eẽntialiter nõ accidẽtalit. Spẽs ei rei ꝓducẽde ĩ eẽ ꝑ inſtrumẽtũ aliqð.nõ ẽ ĩ ip̃o inſtrumæ to vt ſpẽs imagis nõ ẽ i ſecuri vel dolabro.nec ſpẽs ho⸗ mĩs ꝓducẽdi ĩ eẽ ẽ ĩ ſole.neq; ĩ agẽte accñtaliter vt ĩ agẽ te nõ ᷣm intẽtõem nec ꝓpter finẽ:̊ qñ ẽ agẽs ꝗpꝛie nõ vt inſtrumẽtũ ẽ agẽset agẽs ꝓpinquũ vt hõ agit ĩ generan do hoiem ⁊ eẽntialiter nõ caſu vt ẽ ĩ eis q̃ fiſt ex cauſis agẽtibo ꝓpter aliꝗd.tũc fit qð fit ex ↄueniẽti ⁊ generans vel ꝓducẽs hʒ ſpẽm rei generãde vel ꝓducẽde.q Ad il⸗ lud qð ſeꝗt᷑ ꝙ oẽ dãs vel agẽs aliꝗd hʒ illð mõ vniuoco vel excelletioꝛe ⁊c. Oicẽdũ ꝙ dãs vel agẽs aligd actõne vniuoca.hʒ illð mõ vniuoco.agẽs aũt ſiue das ſpecieʒ alicui ex ꝓpoſito.hʒ illð qð dat.ſ.ſpẽm illiꝰmõ excellen tioꝛe.agẽs em̃ aligꝗd ex ꝓpoſito qꝛ agit ↄpꝛebẽdẽdo.habʒ ſpẽm eiuſdẽ ĩ intellectu.ſpecies aũt rei mõ excellẽtioꝛe ẽ ĩ intellectu qᷓ; ĩ re ip̃a.qꝛ ẽ ĩ maioꝛi ꝑuritate ⁊ imateria⸗ litate.⁊ B maxie verũ ẽ i pꝛimo agẽte.ĩ qͥ excellẽtioꝛi mõ ſũt ſpẽs reꝝ qᷓ ĩ ipis rebo.Et em̃ dr.xj.pᷣme phiie.cauſe nõ tm̃ ſüt ĩ eis q̃ fit ſᷣ ea qᷓ ſunt extriſecꝰſũt cã.ſuꝑ qð dic cõmẽtatoꝛ.ꝙ; pꝛimũ mouẽs mouet ad om̃s foꝛmae. 7 ꝙ&& foꝛma pᷣmi mouẽtis aliqͥ mõ ẽ coĩis foꝛme.vt at᷑ ibi⸗ dẽ exponit᷑. Eſt pꝛicipiũ extriſecũ duplex. Dꝛimũ ẽ com mune oĩbo mouẽtibo.⁊ h ẽ pꝛicipiũ de qͥ dic.ꝙ foꝛma pᷣ⸗ mi mouẽtis ẽ aliqͥ mõ oĩs foꝛme.Secũdũ aũt pꝛicipium qð ẽ cõmũe et remotũ.nõ de neceſſitate ẽ ↄueniẽs.i.cõ⸗ foꝛmis.hoc aũt pꝛĩcipiũ ẽ illð qͥẽ actio celi qð ẽ agẽs ex natura ñ ex ꝓpoſito.lñ tale agẽs vl dãs aliqꝗd nõ hʒ il⸗ lud qð dat. Ad iũlð qð ſequit᷑.ſ.qð diẽ aug.ſ.ꝙ nullũ coꝛpꝰ coꝛꝑi vitã pᷣſtat ⁊c.Dicẽdũ ꝙ h̊ verũ ẽ de pꝛacipio intriſeco qð ꝑ ſui vnionẽ viuificat. tale eĩ nõ pot eẽ niſi foꝛma ſpualis.⁊ huiꝰrõ ẽ.qꝛ vt s tactũ ẽ.vita eſt vigoꝛ ñ põt, ꝓcedẽ niſi a ſubſtãna ſimplici curꝛẽte extẽſiõe p ſue actualitatẽ ⁊ nobilitatẽ. Si aũt intelligat᷑ de pꝛici⸗ pio extriſeco.ſic ñ ẽ verũ.niſi intelligat᷑ ꝙ ñ dat vitẽ peꝛ xcij. virtutẽ oĩno coꝛꝑalẽ. Põt tñ coꝛpꝰceleſte hre virtutẽ ali quã viuificatiua.ꝑ quã dat vita aliqͥ mõ.q quidẽ nõ eſt oĩno coꝛꝑalis.lʒ habeateẽ in coꝛꝑe.⁊ iõ ex h̊ nõ ſequit᷑ hmõi coꝛpꝰ viuat. Pt etiã ⁊ alit dici ad hec ⁊ pobie⸗ cta.qꝙ illð ẽ verũ de eo qð dat vitã.ſicẽ pꝛicipiũ effectiuũ cui pꝛicipaliter attribuit᷑ ſoꝛma rei generãde.⁊ iõ locuʒ nõ hʒ qn agẽs exteriꝰſe hʒ ĩ rõe excitãtis illð qð latitat interius.ſicut patet ꝙ caloꝛ fimi ſᷣm ꝙ ex piẽtia docet de ouo facit pullũ. In apulia em̃ de ouis poſitis ĩ fimo/p⸗ ducũtur pulli ſine decubatõe galline.nec tñ habet vitaã nec ſpũalẽ virtutẽ:ᷣ ꝑ coꝛꝑale exteriꝰ excitat᷑ ſpũale la⸗ tens. Mec hmõi ꝓductõ attribui debet excitanti tanqᷓ; pꝛĩcipali efficiẽti.h̊ magis illi ꝗ illã rõem indidit. ꝗᷓ illã explicat tꝑe opoꝛtuno.ñ aug.xxij.de cim.dei.deꝰopxpa tõe qua nucuſq; oꝑatur.facit vt neꝛuos ſuos explicẽt ſe⸗ mina ⁊ a ꝗbuſdã latẽtibo ac inuiſibilibo ĩ volucris ĩ foꝛ mas viſibiles huiꝰquas inſpicimas vecoꝛis euolãt.⁊ ſic intelligimꝰin ꝓpoſito.ſic eĩ ex cauſis naſcentiũ quibus mundus grauidus eſt ᷣm aug.tempoꝛe opoꝛtuno alia que ꝓducutur in eſſe oꝑatõne ↄſimilis in ſpecie.viꝛtute celeſti coo ꝑante.vt in generatõe vniuoca.Simili modo ex eiſdẽ cauſis ꝓducũtur quedã animalia in eſſe mediã⸗ te virtute celeſii excitãte virtutẽ intra latentẽ ſine oꝑa⸗ tõne cõſimilis cuiuſmodi ſunt illa que exeũt ĩ eſſe ex coꝛ poꝛũ coꝛruptõne.et ſicut pꝛima ꝓductio ſiue virtus ad ꝓducendũ eſt indita creaturis modo iſio a ꝓuidẽtia cõ Ditoꝛis:ſic ⁊ ſecũda modo ſecũdo.Nug/ad oꝛoſiũ.mul⸗ ta vtiq; videmus animalia ex coꝛruptõe coꝛpoꝛũ maxie moꝛtuoꝝ naſci.nũꝗd tunc creata ſunt quãdo ipᷣa coꝛpo⸗ ra.abſit vt tunc dicũtur creata qñ ipᷣa coꝛꝑa.ſi coꝛꝑi⸗ bus inſita ſunt ⁊ quodãmõ initiata qᷓ ſũt ſuo tꝑe exoꝛi⸗ ctura.ſicut em̃ ſemẽ cuiuſlibet arboꝛis bʒ quãdã vim.vt cũ obrutũ fuerit ĩ terra oꝛiat᷑ ⁊ virgultũ ꝓducat᷑.demuʒ ramis nihilominꝰↄſtipata dilatet᷑ ⁊ frondibo de eiſdeʒ Roꝛibus decoꝛata fructificet.ita ⁊ in coꝛꝑe vt ita dicam ẽ quoddã ſeminariũ vñ ſuo tge curãte ꝓuidẽtia di aliqᷓ genera oꝛiant᷑.de hoc ſupꝛa dictũ ẽ.¶ Zd aliud qð ſeꝗt᷑ ſcʒ ꝙ coꝛpus celeſte ẽ nobilius ⁊c. Dicẽdũ.ꝙ lʒ ſit nobi lius qᷓtum ad ꝓpꝛietates luminoſitatis ⁊ incoꝛruptibili tatis.nõ tamẽ q;tum ad dignitatẽ ſuſcipiẽdi vitã. ꝓ eo. ꝙ ſoꝛma viuificatiua ẽ młtaꝝ oꝑatõnũ pᷣncipiũ.iõ coꝛ⸗ pus aptũ ad talẽ foꝛmã.nõ põt eẽ niſi coꝛpꝰetherogene⸗ um.et qtum ad naturã ↄplexiõis q̃ ex multis cauſis. et qᷓtum ad eẽ oꝛganiʒatõis.quã quidẽ nullũ coꝛpus cele⸗ ſie habet.et iõ nõ habet tantã ydoneitatẽ reſpectu vite. ac ꝑ hoc rõ illa nõ eſt a minoꝛi.qᷓuis em̃ ſint nobilioꝛa ꝙtum ad aliquao ↄditões.nõ tamẽ qtum ad oẽs vt vi Rn ẽ.¶ Ad vltimũ dᷣm.ꝙ ph̊ᷣus loquit᷑ de vltimo mo⸗ uẽte.qui nullo mõ mouetur ꝑ ſe.neq; ꝑ accidẽs.qui di⸗ citur mouere vt deſideratũ et intellectũ.nõ quia ſit deſi⸗ deratũ et intellectũ ab ipo pꝛimo oꝛbe vel alijs.ſ̊ a mo⸗ toꝛe pᷣmi oꝛbis.⁊ hoc qꝛ ponẽtes inttelligẽtias motoꝛes oꝛbiũ.dr em mouere vt deſideratũ et q;tum ad effectus ꝗ fiut ĩ inferioꝛibo ꝑ motũ oꝛbis pꝛimi ⁊ alioꝝ.⁊ qtum od effectũ aſſimilatõis ipoꝝ oꝛbiũ ipi pᷣmo. motoꝛes ei oꝛbiũ deſiderãt et intelligũt ab ipᷣo pꝛimo mouẽte aliqͥs effectus ſiue in illis inferioꝛibo mediãte motu coꝛpoꝛuʒ celeſtiũ.et et ĩ ipis coꝛꝑibo celeſtibo quoꝝ ipᷣi ſunt moto res cõiũcti effectus ĩ oꝛbibo ipᷣis eſt aſſimilatio ipi pᷣmo Vel poteſt aliter dici qð dicit phᷣus.ꝙ pꝛimũ mouet ſic mouet deſideratũ ⁊ in tellectũ.ñ qꝛ ipᷣa mobilia ſeu mo⸗ ta ſcʒ coꝛpoꝛa celeſtia deſiderãt et intelligũt ipᷣm. ſᷣ̊ qm ipᷣm pꝛimũ mouẽs mouet ſicut illð mouet.quod deſide⸗ ratur et intelligitur.i.ſicut finis mouʒ deſiderãtes ipᷣm et intelligẽtes.hoc eſt mouet in illo modo motꝰ. Vnde cõmentatoꝛ cũ pꝛimũ mouens mouet.et nõ mouet᷑ neq; m accidens neq; ſᷣm ſeipᷣm.ſicut mouet᷑ anima que eſt in coꝛpoꝛe.neceſſe eſt vt iſte motoꝛ moueat.quẽadmodũ deſideratum et affectatum mouet nos.Nota ꝙ diẽ mo net nos.Si autem videatur alicui commentatoꝛem ſen ſiſſe vt videtur ex verbis eius coꝛpoꝛa celeſtia br̃e vitã. nõ ẽ in hoe vis faciẽda.cũ ille ⁊ alij ↄmẽtatoꝛes ĩ młtis male ſenſerũt.⁊ in opinionibo ſuis erraueꝛũt.i Ad illo qð querebat᷑ ĩ alia ꝑte.ſ.quare ẽ vita hmõi tm̃ triplex. põt dici ꝙ vita ĩ his inferioꝛido actꝰaĩe ẽ.aĩa vᷣo nõ põt eẽ niſi ad vegetãdũ vel ↄgnoſcẽdũ.ad vegetãdũ nõ pt᷑ eẽ niſi vegetatiua.ad cognoſcẽdũ ñ põt eẽ niſi reſpectu ſen ſibilis.⁊ ſic ẽ ſenſitiua.vel reſpectu intelligibilis ⁊ ſic ẽ intellectiua. Iẽ ſicut dimẽſio in coꝛꝑibo ñ ſtat citra ter nariũ nec excedit ipᷣm ꝓpter huiꝰ numeri cõtẽplatõeʒ vt babet᷑ ĩ pꝛicipio celi et mũdi.ſic vita ſiue aĩa que ẽ ↄple⸗ tio ſiue ꝑfectio coꝛpoꝝ ĩ numero eodẽ ↄplet᷑. Membꝛumquintum Equit᷑ inquirẽ vtru carẽtia ſanguĩe vinũt ꝙ ſic videt᷑.cuʒ ceꝛta exꝑiẽtia ſciamꝰ.quia multa ſũt genera piſciũ q̃ carẽt ſanguie.q̃ nmnihilomin? binnit. Forꝛa lnn illð geñ. ix.carnẽ cã ſanguie nõ ↄmedetis ⁊ pꝰ.qꝛ ſedes aĩe ĩ ſan fanguinis. Interlinearis ſanguis ꝓ aĩa ponit᷑. qꝛ ſedes aie. i. huane vite ĩ ſanguie ẽ. Ex his vidr ꝙ carẽtia ſan⸗ guine nõ habeaãt aiam neq; vitã.cuʒ hec habeãat eẽ ĩ ſan⸗ guine.¶ Pꝛeterea.cũ aĩa ſit ſubſtãtia ſpũalis ñ hñs ſi⸗ tũ.neq; determinãs ſibi ꝑtẽ ĩ q̃ ſit ꝑ poſitõeʒ.q̃ꝛe dr hba⸗ bere ſedẽ ĩ ſanguie. Pꝛeterea.ſi ſedes aĩe.i.hũane vite ẽ ĩ ſanguie.cũ ĩ oib mẽbris ſit ſanguis.ĩ oĩbo mebris eſt vite ſedes.cuiꝰↄtrariũ vidr ex li.de mo.coꝛ.vbi dr.q; ꝓ⸗ pꝛiũ domiciliũ vite ẽ coꝛ.¶ Itẽ qnq; dr̃ ſanguis eẽ ſedes aie ſiue vite.qñq; coꝛ.ſiẽ habet᷑ a caſſiodo.et ex li.de mo tu coꝛ.qñq; caput.ſicut habet᷑ a caſſiodo.qñq; cerebruzʒ ſic habet᷑ a medicis ꝗᷓ ẽ rõ hmõi differẽtis aſſignatõis. Ruñſio.q; carẽtia ſanguie viuũt ⁊ hñt vitã ⁊ aĩias. cũ aut dr ꝙ ſedes aie ẽ ĩ ſanguie ibi dr aĩa vita carnalis qᷓ finit᷑ moꝛte. Vñ leuit.xvij. Nia carnis ẽ ĩ ſanguine.Ibi aug.aliqd vitale ? ĩ ſanguie.qꝛ ꝑ ip̃ᷣm maxiĩe ĩ hac carne viuit ꝗ ꝑ oẽs venas coꝛꝑis diffundit᷑ipam vitã coꝛꝑis vocauit aĩam.nõ vitã q migꝛat ſ̊ q moꝛte finit᷑.q̃ locutõ ne dicimꝰiſtã vitã tꝑalẽ eẽ nõ eternã.moꝛtalẽ nõ immoꝛ⸗ talẽ.cũ ſit imoꝛtalis aĩa qᷓ poꝛtat᷑ ab angelł in ſinu abra he.luc.xvj.Et hoc ẽ qð dic apls act.xx.nõ facio aniam meã pᷣcioſioꝛẽ me.ibi vocat aĩaʒ vitã tpalẽ.vita ̊ tꝑalł hoĩs ⁊ vita pecudũ dĩ eẽ ĩ ſanguĩc.qꝛ inter q̃tuoꝛ bumo res ſanguis ẽ tꝑatiſſimꝰ? maxie amicꝰnature.⁊ oĩa mẽ bra tã ſolida ꝙᷓ mollia oꝛtũ hñt a ſanguiĩe tãꝙ; a nutri⸗ meto.oim ei mebroꝝ ſanguis ẽ nutrimẽtũ.(¶ Cũ ̊ obii⸗/ cũ gia 2 vita habest eẽ ĩ ſanguĩe ⁊c. Dicẽdũ ꝙ veꝛ ñi pdictũ intelligi o ĩ babentibo ſanguinẽ.4 Ad illud qð oſequẽter queſitũ eſt.ſ.quaꝛe anima cũ ſit ſubſtãtia ſpnalis ⁊c. Similr et vita. Dicẽdũ ꝙ; aĩa nõ ſumit᷑ pꝛo ſubſtatia ſpũali cũ dr q' ſedes aie ẽ ĩ ſanguie.q ẽ pfectõ coꝛpis oꝛganici.⁊ qᷓ ſua pñitia coꝛpꝰviuificat.vt dĩic au guſt. li.ð aia ⁊ ſpn.ſ̊ ſumit᷑ ꝓ vita coꝛꝑali.cuius ſedes dr eẽ ĩ ſanguine.qꝛ ſanguis ẽ anicꝰnature. VUñ maxĩe ẽ oſeruatiueiuſdẽ.⁊ ita vite oↄns. Et dr ĩ li.de mo.coꝛ. ꝓp caloꝛ ⁊ humoꝛ ſunt oↄſeruatiua vite qᷓ fũt ꝗpꝛie ꝗᷓlita⸗ tes ſanguinis.⁊ qꝛ ſedes ſanguis moxie ẽ nutrimẽtũ mẽ broꝝ.quoꝝ eẽ ⁊ oꝛoo ẽ ꝓpinqua diſpoſitõ ad infoꝛmatõ nẽ aĩe.ex cuiꝰ colligãtia cũ coꝛpe ẽ vita coꝛpalis.⸗uſ:d illud qð ſequit᷑ dicẽdũ.q coꝛ dĩ domiciliũ vite rõe pᷣſidẽ tie vis vitalis.qð nõ impedit ꝗn vita ſit ĩ aljs mẽbris coꝛpis.vt em̃ dic ang.ĩ li.ð aia ⁊ ſpũ.vis vitalis ẽ ĩ coꝛ⸗ qͥ ao obtꝑandũ feruoꝛẽ coꝛdis aerem hauꝛiendo atq; reddẽdo vitã ⁊ ſalutẽ toti coꝛpꝑi tribuit. aere nãq; puro ſanguĩeʒ puriſicatũ ꝑ totũ coꝛpꝰimpellit ꝑ venas pulſa tiles qꝗᷓ arterie vocat᷑.exr qꝝ motu tꝑantiã atq; diſtꝑan⸗ tiã coꝛdis phiſici cogſcũt. Et caſſio.li.de aia. ꝗqda ſedeʒ aie qᷓuis ſit toto coꝛꝑe diffuſa ĩ coꝛde eẽ voluerũt dicen⸗ tes. ibi ẽ puriſſimus ſanguis.⁊ vitalis ſpũs cõtinet᷑ Agd vltimũ queſitũ iam patet rñſio ſcʒ quare ſanguis or ſedes vite.ſimiliter qᷓre coꝛ dr domiciliũ vite.Quare aut aĩe ſedes dr caput.Rñſio eſt ſublimitas mẽbꝛi ⁊ fi⸗ guie ẽ. Et cxutro.xij.Ceruũ comedes abſq; eſu dũtaxat — gura q8 bñ cõpetit ſublimitati figure ronalis creature Eñ caſſiodo. płimi in capite inſide manifeſtãt ſcʒ aĩiam ſi fas ẽ cũ reuerẽtia tamẽ dieere ad ſimilitudinẽ aliquã dinitatis.q licʒ omia ineſtimabili ſubſtatia ſua repleat ſcriptura tñ celis inſideꝛe ↄfirmat.dignu eſt eni vt arcẽ peteret q ſe nouerat celeſti oꝑpatiõe ſublimẽ.⁊ tali loco pᷣ ceteris verſari.vnde reliqua mẽbꝛa debuiſſent cõpetẽ ti regimie gubernari.ã ⁊ ipſa figura capitis ſperoi⸗ des pulcherrima eſt.in qua ſibi iĩmoꝛtalis atq; rõnalis dia dignã faceret mãſionẽ. Itẽ medici ponũt cerebꝛum eſſe templũ ſiue ſedẽ aĩe.⁊ hoc maxime qtũ ad illã ꝑteʒ aĩe q̃ eſt cognitiua.ſic eni ĩ templo ſunt tres partes pn⸗ cipales. veſtibulũ.cõſiſtoꝛiũ.⁊ apotheca. Ita fantaſia. cellule. logiſtica ⁊ memoꝛialis. partes ſunt cerebri pꝛin cipales.aĩ a & in fantaſtica cellula quaſi ĩ veſtibulo di⸗ uerſas ꝑ imaginatões ſuſcipit foꝛmas. in logiſtica cel⸗ lula quaſi in ↄſiſtoꝛio de imaginatis rõe diſcermt. In memoꝛiali cellula quaſi in apotheca aĩa ea que imagi⸗ natõ recipit. ratõ diſcernit.p memoꝛiã ↄſeruat. ́EEquitur inꝗrẽ ltꝝ vita ſit ĩ embꝛiõe añ oꝛganiʒationẽ. O ſic videt᷑ per phᷣm xvj. aĩaliũ.vbi dr oẽ ↄceptũ viuit ſicut viuũt aurboꝛes. 7 vocat ↄceptũ ſemẽ relictũ ĩ ma trice a generate. Itẽ eodẽ.nõ põt aliqs dicẽ ꝙ ↄceptũ nõ habet aiam oĩno.⁊ ꝙ ẽ pꝛiuatũ vita.q Itẽ li.de mo. coꝛ.oꝛdinãtur actus anie.dĩ em̃ ſic.viuit ⁊ vegetat᷑ ałs ſentit et mouet᷑ diſcernit et intelligit.et que ex eis oꝛiũ⸗ tuꝛ nõ facile numer abilia efficere habet.et harũ poten⸗ tiarũ. Hec pꝛima diſtantia eſt.q; vitã quaſi pꝛeuiã cete re ſequũtur.ſine qua nullã ceteraruʒ ĩieſſe poſſibile eſt. actus em̃ cõſequẽtes neceſſario pᷣſupponũt pꝛioꝛeʒ.ergo cũ in embrione vigẽt actus cõſequentes ad vita ſic actꝰ vegetandi ⁊ augmẽtadi et hmõi.relinquitur ꝙ in illo actus pꝛioꝛ qui eſt vite ſiue vi ta. ¶ Itẽ cum ſine virtute anime vegetabilis? ſenſibilis nõ poſſit coꝛpus hoĩs oꝛ⸗ ganiʒari et pᷣparari cõueniẽteꝛ ad ſuſceptõem anime ra tionalis.neceſſe eſt pꝛius eẽ aiam vegetabilẽ et ſenſibi bilem in ſemine q; coꝛpoꝛi oꝛganizato infundit᷑ anima ratõnalis.et hoc videt᷑ ph̊s velle.xvj.de aialibus.dicit em neceſſe erit in cõcepto pꝛius anima cibatiua.⁊ cum creuerit erit in eo aĩa ſenſibilis per quã dicit᷑ animal.⁊ nõ eſt aĩal ſimul et homo.Ex hoc videt᷑ ꝙ embrio vł ſe⸗ men ſit animatũ in matrice.et ſi hoc viuit.d eĩ in li.de mo.coꝛ.animatũ et viuẽs ad ſeinuicẽ paria ſunt. Itẽ in li.de motu coꝛdis.vitã actu omibus equaliter ĩeſſe ne⸗ ceſſe ẽ.eque em̃ eſt viuens embꝛio et adoleſcens.Cx his patet ꝓpoſitũ.¶ ontra.ſicut dicit in li.de motu coꝛ. animatũ et viuens ad ſeinuicẽ paria ſũt.ſi ergo embrio viuit ẽ coꝛpus animatũ.ergo plãta vel aial.quoꝛũ vtꝛũ⸗ q; ẽ falſum.¶¶ Item ex hoc ſequeret᷑ ꝙ plures anime ſᷣm ſubſtãtiã eẽnt in homine.cuius cõtrariũ dicit aug.in li. e eccliaſti.dogma.ſic neq; duas animas eẽ dicimus in vno hoĩe ſieut iacobus et alij ſiroꝛũ ſcribũt.vnã aĩalem qua animet᷑ coꝛpus et immixta ſit ſaaguini.⁊ alteꝛã ſpi ritalẽ qᷓ rõnem miniſtret.bᷣ dicimus animã eẽ vnã ean⸗ dẽq; in homine.que et coꝛpus ſocietate ſua viuiticet.et ſemetipſam ſua rõne diſponat.habẽs in ſe libertatẽ ar- bitrij.in ſua ſubſtãtia eligat cogitatõe qð vult.idẽ dicit T libꝛo de ſpũ ⁊ aia.¶ Rnſio circa hãc materiã diuerſt i diuerſa ſentiũt.Quidã enĩ dicũt ꝙ embꝛio viuit añ oꝛ⸗ ganiʒationẽ ⁊ habet aiam vegetatiuã ⁊ ſenſitiuã añ in⸗ fuſionẽ aĩe rõnalis.imitẽtes veꝛbo phᷣi ſupꝛadicto.⁊ iſti ponũt hoĩem habere tres aĩas vel ſaltẽ tres ſubſtãtias aie.qli Zotandũ & ꝙ quidã dixerunt tres ſubſtaãtias in⸗ coꝛpoꝛeas eſſe in homie.ſicut tres vitas ſeʒ vegetatiuã ſenſitiuã ⁊ intellectiuã.dicũt etiã ꝙ bomo habet ſubſtã tiam incoꝛpoꝛeã qua viuit creſcit ⁊ nutrit᷑.⁊ hoc patet ex traduce in generatõne.in qua cõuenit cũ plantis.bʒ ſubſtãtiã incoꝛpoꝛeã qua ſentit ex celo ⁊ ſtellis.ſᷣm quã — —e ↄuenit cũ brutis.hʒ et ſubſtãtiã q viuit et intelligit in⸗ mediate a deo ꝑ creatõez. vñ ponũt tres aĩas ĩ bomie. Alij dicũt ꝗꝙ ꝙuis ſint tres ſubſtãtie.nõ tñ tres aie t hoĩe.qꝛ aia nomẽ habʒ ꝑfectõis.iõ ſubſtãtia vegetabi⸗ lis nõ ẽ aĩia niſi ĩ plãtis.quaꝝ ẽ ꝑfectõ.ſenſibilis vo ni⸗ ſi ĩ brutis.ĩ hoĩe aũt ſt q̃i materiales ad rõnalẽ.⁊ rõna lis ẽ ↄpletio.⁊ iõ ipᷣa ſola ẽ aĩa ĩ hoĩe alijs exiſtẽtibo vt diſpoſitõibo materialibo ad ip̃am. De vnione aut illa⸗ rũ adducũt exẽplũ ĩ radijs ignis et ſolis.ꝗ Aq; vniunt ĩ gere ĩ quo ñẽ niſi qi vnꝰet hoc ꝓpter eoꝝ ſimplicitatẽ. ⁊ ſiẽ cõtigit ꝙ radiꝰignis cũ igne coꝛruptibił ẽ.radius ſolis cũ ſole incoꝛruptibilis.ſic due coꝛrũpũt᷑ cũ coꝛꝑe. ſcʒ vegetabilis et ſenſibił.tercia remanet? ſeꝑat᷑ a coꝛ⸗ poꝛe vt radiꝰab aere.⁊ dicũt ꝙ pꝛiꝰtꝑe ẽ ĩ ſemie ipa ve⸗ getatiua qᷓ nutrit᷑ et creſcit.deide cuʒ creuerit ſubſeqt ꝑ influẽtiã coꝛpis celeſtis ſenſitiua.vltimo vo infundituꝛ Pcꝛeatõem rõnalis vt ꝑfectio vltima.iAec ſeqꝗt᷑ añ infu ſionẽ aĩe rõnalis q̃ ẽ hõ ẽ ſenſibile ⁊ aiatuʒ.ergo leo vel capra ⁊c.qꝛẽ aial imꝑfectũ.imꝑfectũ dico.ñ ſic dẽ aĩal imꝑfectũ qð ñ hʒ oẽm ſenſum.vᷣ imꝑfectũ qð ẽ materi⸗ ale ad vltimũ cõpletiuũ. õ ſunt et differẽtes ſpus q̃ſi differẽtes ſubſtãtiales ꝑfectões.qꝛ vna ẽ mateꝛialis di⸗ ſpoſitio ad aliã.et idẽ ẽ ſimplex vna ꝑfectio.ſ.rõnatł vl⸗ tima.Sed hec poſitio ẽ ſimplłr gᷣ aug.dicẽtẽ płes aĩas nõ eẽ ĩ vno hoĩe. ñ em̃ intẽdit ꝑ hoc nõ eẽ plłes ꝑfectões vltimas ĩ hoĩe.̊ intẽdit inſtꝛu vnã aĩam rõnalẽ eẽ ĩ hbo mie.cuiꝰpotẽtie ſiue ex cuiꝰeẽntia ſũt vegetatiua ⁊ ſen⸗ ſitiua.qð pʒ ꝑ hoc qdð dic in li.de aĩa ⁊ ſpũ.Aia dũ car⸗ ne exuta ẽ.viuit.videt.et audit.⁊ oẽs ſenſus atq; inge⸗ nia tenet.nõ em̃ ponẽt aĩam exutã ſentire niſi ex ſua eſ⸗ ſentia hret potẽtiã ſentiẽdi.et illa vᷣtute qua ania ſentit ſenſiſicat coꝛpꝰ⁊ ꝑſicit.q Alij ponũt ſuppoſito ꝙ rõalis hẽat ſuã vegetatiu et ſenſitiuã. neceſſario duas vege tatiuas et duas ſenſitiuas ĩ eodẽ eẽ.et pᷣoꝛes ceſſare ab oꝑatõe foꝛtioꝛe virtute ſuꝑueniẽte. Hoc nõ vidr̃ ꝓbabi le.quia cũ natuꝛa nihil agat fruſtra vt vult phᷣs.młto⸗ foꝛtiꝰnec auctoꝛ nature.ſed ſi due eẽnt vegetatiue ⁊ due ſenſitiue ĩ hoĩe.altera eẽt fruſtꝛa. Pꝛetea.ex ̊ ſequituꝛ ꝙ in hoĩe ſũt płes aĩe diſticte Fm ſubſtãtiã.cũ potentia gie ñ ſit ſine ſubſtãtia.qð ẽ ↄtra aug.¶ Ouidã at᷑ ponũt pᷣoꝛes coꝛrũpi rõnali adueniẽte et tãq; ad t̃s cõmiſſas opleta oꝛganiʒatõe deficẽ. Hoc aũt ñ vidr̃ ꝓbabile cuzʒ oꝛganiʒatõe ↄpleta foꝛtius vigeãt vegetatiua a ſenſiti⸗ ua.eo ꝙ lſunt fini ſuo magis oincte ſᷣm ſubſtãtiã.cũ po⸗ tẽtia aĩe ñ ſit ſine ſubſtãtia. Pꝛeterea.vñ eẽt illis ratio deſiciẽdi.cũ hmõi aĩe ñ hñt defici miſi ex aliq̃ diſſolntõ⸗ ne ſine coꝛruptõe facta circa ſubiecta eaꝝ. ꝓpter h̊ vidr alit doõm. ¶ Poõt & dici ſine pᷣiudicio q ꝓpꝛie loquẽdo embrio nõ viuit eo mõ quo illð dr viue qð bʒ aĩam foꝛ mã et ſui ꝑfectõʒ.hmõi aũt ꝓpꝛie dicunt᷑ viuẽ impꝛopꝛie loquẽdo et extẽſo noĩe vite.eo mõ loquẽdi q oĩa illa di cũt᷑ viuẽ.qbo coĩcat᷑ aliq operatio vite.ſiue h̊ ſit ex pntia aĩe vinificãtis et infoꝛmãtis illð ſiue ex ↄtiguatõe vł cõ tinẽtia alicuiꝰviuificati vel viuẽtis ex pnñtia aĩe infoꝛ⸗ mãtis illð.ſic põt dici viuẽ eo mõ q̊ͥ poma pñt dici vinẽ – nõ qꝛ viuificãt᷑ ex pñtia aĩe viuificatis ſiue infoꝛmãtis. k ex influeẽtia quã recipiũt ex plãta.cui cõtigua ſũt.Pt 8 dici ꝙ em brio viuit extenſo noie vite. nec viuit er pꝛe⸗ ſentia aĩe infoꝛmãtis.̊ ex influẽtia quã recipit a coꝛꝑe ↄtinẽte. ¶ Ad illð ̊ qð pᷣmo obijcit ꝑ illd phi. ꝙ oceptũ viuit ſic viuũt arboꝛes.Dicẽdũ ꝙ viuẽ ſumit᷑ ibi ꝓ vege tari ſub h̊ ſenſu.ↄceptũ vegetat᷑ ſic vegetantuꝛ arboꝛes. ita tñ ꝙ ꝑ h̊ qð dr ſiẽ notet᷑ ſititudo ꝙtũ ad genꝰactus nõ qᷓtũ ad modũ.i.oceptũ.⁊ arboꝛes hñt ſilitudinẽ ĩ Hᷣ . vtrũq; vegetat᷑.¶ Ao illð qð obijcit᷑.ſ.ꝙ nõ pt dici ꝗe ↄceptũ nõ hʒ aĩam oĩno.Dicẽdũ ꝙ hoc verũ ẽ.qꝛ babet aiam oꝑantẽ aliqͥ mõ ĩ ipo.i.oꝑatõem aĩe.nõ tñ hʒ ani mã infoꝛmãatẽ.vñ faciẽda ẽ vis ĩ hoc ꝙ dĩc oĩno.q;ꝛ ñ pẽ vere dici ſeꝑari aĩa oĩno a ↄcepto.ſ.qtũ ad opatõem et Ftũ ad ſubſtãtiã. Quod at᷑ ſubdit᷑ ⁊ qʒ pꝛiuatũ eſt ita. ſic intelligedũ ẽ.cũ hac determĩatõe oĩno.qꝛ aliq̊ͥ mõ vi⸗ xcij. uit vt dictũ ẽ. ¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ viuere ẽ pꝛimꝰ actꝰ aĩe quẽ pᷣſuponũt ↄſequẽtes. Sicẽdũ ꝙ eo mõ qͥ hñt eẽ: hñt oꝛdinẽ.cũ em̃ dat᷑ vita alicui mediate aĩa infoꝛman te illð.et ↄſequẽter vegetat᷑ et ſentit mediãte eadẽ. cũ af dat᷑ vita alicui aliqͥ mõ ex cõtiguatõe ⁊ ↄtinẽtia alicuiꝰ aliꝰqð viuificat᷑ ex pnñtia aĩe infoꝛmãtis illð.⁊ ↄſequen ter vegetat᷑ ⁊ ſentit mediãte illo a qͥ ↄtinet᷑.⁊ q ꝑ influẽ⸗ tiã quã recipit ab illo.¶ Ao illud qð obijcit᷑.ꝙ coꝛpꝰoꝛ⸗ ganizat᷑ et pᷣparat᷑ ad ſuſceptõem aie rõnalis mediante aie vᷣtute vegetatiue ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ i deciſione ſeminis a generãte derelinꝗt᷑ vᷣtus ĩ ſemie qᷓ inualeſcit.⁊ vigoꝛat᷑ a virtute ↄtinẽtis.ſicẽ natura qñq; ↄfoꝛtat᷑ et roboꝛatur opꝑe artificis.Vñ ipᷣa ðᷣtus relicta ĩ ſemie ſic vigoꝛata et roboꝛata.oꝑat᷑ ad oꝛgamʒatõem ⁊ pᷣparat coꝛpꝰ red⸗ dit ↄgruũ ad aie rõnalis ſuſceptõʒ. inceſſanter cooꝑãte et influẽte ipᷣo ↄtinẽte.Iñ ñ ẽ neceſſe pꝛiꝰĩ eẽ aĩam vege tabilẽ et ſenſibilẽ ipi embrioni ꝑ modũ infoꝛmantis.xt ſic pᷣparet᷑ ad aĩe rõnalis ſuſceptõeʒ.ſᷣ ſolũmõ ꝑ modũ exterioꝛis.pᷣparãtis ipᷣm coꝛpꝰqð dʒ eẽ oꝛganũ ſiue ꝑfe ctibile ip̃ius aĩe ꝑficiẽtis.Oð at᷑ dic ph̊s neceſſario erit ĩ ↄceptu pꝛiꝰaĩa cibatiua ⁊ cũ creuerit erit ĩ eo aĩa ſenſi bilis ⁊c. hoc intelligit᷑ ꝙᷓtũ ad virtutẽ oꝑatiuã.nõ qtuʒ ad ſubſtãtiã infoꝛmatiuã.pus eĩ fiũt ĩ eo oꝑatões vege⸗ tatiue q̃ ſunt alimẽto vti ⁊ augmẽtari.qᷓ opꝑa ſenſitiue: et ſenſitine qꝙᷓ intellectiue.Vñ verbũ phᷣi debet intelligi Iĩtũ ad eẽ ꝑ vᷣtutẽ oꝑatiuã.ñ qtũ ad eẽ ꝑ eẽntiã infoꝛma tiuã.¶ Si obijcit ꝙ nẽ vᷣtus ſine ſubſtatia.Dicẽdũ ꝙ B nõ verũ ẽ.ſ̊ ẽ ſubſtãtia ĩ q̃ radicat᷑ vᷣtꝰ? ẽ ſubſtantia qua qñq; defeꝛt᷑ ᷣtus.vñ nũqᷓ; ẽ vᷣtus ſine ſubſtantia radicali 7 deferẽte.¶¶ OQð aũt dr ĩ li. de mo.coꝛ.qꝙ aĩatũ ⁊ viuẽs adſeinuicẽ paria ſũt.põt dici ꝙ hoc intelligi dʒ de vinẽ te ꝓpꝛie dicto.i.d viuẽte ꝑ pñtiaʒ aĩe viuificãtis.⸗ Ad illð qð ſeꝗt᷑.ꝙ dr ĩ li.de mo.coꝛ.i eq̃ ẽ viuẽs embrio et adoleſcẽs.Dicẽdũ ꝙ embrio dr noĩe extẽſo fetꝰfoꝛmatꝰ et oꝛganizatus. Mlembrum ſeptimum Equit᷑ inquirẽ vtrũ buoꝛes viuũt. E ſic vidr̃.nihil reſurget niſi qð viuit.cũ illud . qð reſurget ſit de vᷣitate hũane natuꝛe.qᷓ ſi humoꝛes nõ viuũt nõ reſurgẽt.ſi reſingẽt ſiẽ pʒ in xpᷣo ĩ qͥ reſurrexit ſanguis:cuiꝰſacꝛamẽtũ ẽ ſpe⸗ cies vini ĩ ſacramẽto altaris.ſanguis eĩ ꝗ ſumit᷑ ẽ glifi⸗ catꝰ.¶ Itẽ xpᷣc ſᷣm coꝛpꝰfactꝰẽ ex puriſſimis ſanguĩibus bte vᷣginis: ̊ ↄſtat ꝙ ipe ſumpſit carnẽ ex ſubſtãtia qᷓ vi⸗ uit fuit ĩ ᷣgine.̊ ſanguis vixit ĩ illa.ſimiłr vidr ĩ alis. IYtẽ oẽ illud viuit ĩ qͥ ẽ ſedes aĩe ſiue vite.ſᷣ humoꝛſan⸗ guineꝰẽ hmõi vt ex dictis pʒ. viuit.ↄſimili rõne videt᷑ qꝛ et alij hoꝛes ſiłr.¶ Ite coꝛ ẽ domiciliũ vite vt habet᷑ ĩ li.de mo.coꝛ.Sʒ vt recitat Caſſiodo.ĩ coꝛde puriſſimꝰ ſanguis ⁊ vitalis ſpũs ↄtinet᷑.q̊ humoꝛ hmõi.ſ.ſangui⸗ neꝰmaxĩe appꝛoximat᷑ pᷣncipio vite.i.coꝛdi.ſᷣ quãto ali⸗ qd ẽ pꝛicipio vite ꝓximiꝰtãto magis vitã ꝑticipat.̃ vi⸗ cet᷑ ꝙ hmõi humoꝛ magis pticipat vitã qᷓ extremitates coꝛpis q̃ magis diſtãt a coꝛde.¶ Itẽ hũoꝛes nutriũt᷑.au gmẽtant᷑ ⁊ diminuũt᷑.nutriũt᷑ ⁊ augmẽtant᷑ ex cibis ſa nis et amicis nature.hmõi aũt actsſunt aĩe vegetatiue S⁊c̃.¶ Eõtra.nihil viuit qð ñ ẽ colligatũ mẽbro.hũo⸗ res at᷑ hõ ſunt colligati mẽbris.ſunt em̃ in ꝑtibo coꝛꝑis ſic ĩ vaſe.ſ.ĩ venis.vñ ſine leſione fit hoꝝ diminutõ.er⸗ go ⁊c. ¶ Iẽ ipis hũoꝛibo nutriũtur mẽbra.alimẽtũ aũt quo mẽbra nutriũt᷑ anqᷓ; ↄuerſum fuerit ĩ mẽbrũ.nõ eſi ſubiectũ vite.ergo ⁊c.¶ Itẽ nihil viuificat᷑ ab anĩa niſi qð habʒ ſtabilitatẽ ⁊ fixionẽ ĩ coꝛꝑe.ſ̊ hũoꝛes non ſunt hmõi. quia cõtinue fluũt ⁊ refluũt.ergo ⁊c.¶ Reſpon⸗ dendũ ꝙ viuere dictũ dæ coꝛpoꝛe tripliciter ctipitur.ſ. pꝛie.minus ꝓpꝛie.⁊ minime ꝓpꝛie. Pꝛopꝛie viuẽ dr il⸗ lud coꝛpus qð vnit᷑ anime ipᷣm perficiẽti. ſiẽ coꝛpus oꝛ⸗ ganiʒ atũ iã actu ab aĩa ꝑfectũ.Aſdinꝰ ꝓpꝛie dr viuẽ qð Iz nõ ſit vnitũ aĩe ꝑficienti.cõiunctũ tñ ẽ coꝛpoꝛi habẽti aĩam vt perfectõem.et licet nõ habeat aĩam: bʒ aliquã 4 virtutẽ vitalẽ.ꝑ quã vt ꝑ virtutẽ alienã.ſ.alicuius cõti⸗ gui vel cõtinẽtis.habet opatõens cõſimiles rei viue.ſic E ĩ pcedẽtibo dictũ de embrione.⁊ ſicut ẽ ð capillis ⁊ vn guibo. Minime dr viuere.qð ex colligatõe ſui cũ coꝛꝑe viuẽte.recipit aliquã vegetatõem.vñ ẽ in diſpoſitõe ad vnionẽ cũ coꝛpoꝛe viuificato.et ẽ ſic inſtꝛzumẽtũ reſpectu virtutis vitalis.q;uis nõ ſit vnitũ aĩe.nec habeat virtu tẽ vitalẽ intꝛa ſe.⁊ ꝑ hũc modũ dicũtuꝛ viuẽ ſpũs et hu⸗ moꝛes.qui deſeruiũt vᷣtuti vitali.⁊ ꝑ illã in coꝛpoꝛe qð⸗ ammõ vegetãtur et augmẽtãtur ⁊ reſtaurãtuꝛ.vegetan tur dico coĩter loquẽdo eo mõ quo vegetari dr in coꝛpe qð nõ putreſcit vel coꝛrũpit᷑.ſic igẽ in pꝛopꝛie loquendo vel accepto viuere.cõcedi põt ꝙ bumoꝛes viuũt. Si at ꝓpꝛie accipit᷑.ſic dicẽdũ ꝙ; nõ viuũt.ſi rões ad ſecũdaʒ ꝓtem oñdunt.¶ Ad pꝛimuʒz qͥ oñdit᷑ ꝙ viuũt ꝓpꝛie qꝛ re⸗ ſurgẽt.põt dici q nõ ſolũ reſurget qð viuet pꝛimo mõ vi uẽdi dicto.ſ̊ ſecuũdo ſicut capilli et vngues. et etiã quod tercio ſicut humoꝛes qui reſurgẽt vt dicunt quidã. ſoꝛte ad decẽtiã repletõis vacuitatis in coꝛpe ſiue ĩ venis.vel ad cõplemẽtum coꝛꝑis humani.ſupponit᷑ hoc de reſurre ctõe humoꝝ de qua erit queſtio in loco ſuo.⸗X:! Ad illud qð ſequit᷑.ꝙ cuʒ dr ꝙ vpᷣc factꝰ? Fᷣm coꝛpꝰ ex puriſſimis ſanguinibo beate virginis.ſicut dic dama.⁊ recitatma giſter in ſen.nõ intelligit᷑ de ſanguie ꝗẽ vnns de quatu oꝛ humoꝛibo.ſ̊ ſanguis ſumit᷑ ibi pꝛo caꝛne.Eñ qnq; di cit᷑ factus de carne qñqʒ de ſanguim.Ratio aute quare dẽ xpᷣe aſſumpſiſſe carnẽ de ſanguinibo beate ðᷣginis pt᷑ eẽ.ꝙ illa poꝛtio carnis de qua factus ẽ vpᷣe Fm coꝛpus. vim habebat ſeminis· ꝓpter qð cõueniẽter ſanguis no⸗ minat᷑ qui ẽ in ꝓpinquioꝛe cõſoꝛmitate ad ſemẽ ꝙᷓ caro- Vñ ſicut dicit mgr in ſen.ſpũſſanctus potẽtiã ↄtulit ge⸗ nerãde beate virgine abſq; ſemine virili. Et dama.dic. ꝙ in virgine eꝛat ſemen diuinũ. A illud qð ſequituꝛ patʒ rñſio ex ſupꝛadictis vbi tactũ ẽ. ꝓpter qð ſanguis dr ſedes aĩe et quis ẽ intellectus verbi huiꝰ.¶ Ad aliud qð ſequit᷑ ſanguis ẽ ꝓinquioꝛ pꝛĩcipio vite ⁊c. põt di ci ꝙ hmõi ppin qtas nõ ẽ cã vite fiue viuificatõis.ſ̊ᷣ po⸗ tius aptitudo ſuſcipiẽdi vitã ſiue viuificatõem ab anĩa que ꝓuenit ex ꝓpinquitate ſiue confoꝛmitate armonie et neruoꝝ q̃ ẽ rei viuẽtis ad aĩam viuificãtẽ.¶ Ad vltimũ dicẽdũ. ꝙ humoꝛes nõ nutriũtur vel augmẽtant᷑ ſiẽ il⸗ la q viuũt ex influẽtia aĩe ꝑficiẽtis illud qð cõtinet ipos humoꝛes.Vñ illa eadẽ ꝓpꝛietate qua dicũtur viuẽ. di⸗ cũtur nutriri et augmẽtari. ꝓut nutriri et augmentari dicũtur oꝑa vegetatiue.hoc dico qꝛ ĩ aliquo vegetare et augmetari nõ ẽ opus vegetatiue.ſicut in igne qui dicit᷑ nutriri et augmẽtari. litate pꝛimi hominis. = Domiã intenditi in ꝑte iſta determinare de paſſibilitate pꝛimi hoĩs ꝑ ſeꝑatõem aie a coꝛpe.hoc ẽ vtrũ erat moꝛtalis.moꝛs aũt ẽ qᷓi pᷣna tõʒ pᷣudtois.ᷣ aliqͥ ſũt tacta de vita vñ etiã ſegꝗt de moꝛta⸗ litate.de q̃ q̃tuoꝛ querẽt᷑. Pꝛio Sqret᷑ abſolute de eiꝰmoꝛ talitate ⁊ immoꝛtalitate.ſi erat moꝛtalis vel imoꝛtalis. Secũdo habito q immoꝛtalis a quo erat illa immoꝛ talitas. Lercio vtrũ eadẽ erat cum immoꝛtalitate glie. arto verü eadẽ erat potẽtia qua erat moꝛtalis et im . Aleerit᷑ pꝛimo vtrũ pꝛimus hõĩ cetie erat paſſibilis ꝑ ſeꝑatõem aĩe a coꝛ⸗ poꝛe.⁊ hoc ẽ vtrũ erat moꝛtalis qtum ad — .coꝛpus.hac queſtionẽ deteꝛmiat mgr̃ ĩ ſen ten. ij. li. dicẽ s ſic. Pꝛimꝰhõ m naturã coꝛpis terreni immoꝛtalis fuit quodãmodo ̃m aliꝗd. quia potuit nõ tio vite. et cognitõ habit?ofert ad ↄgni ſtatu inno moꝛi.et moꝛtalis quodãmodo qꝛ potuit moꝛi. Sʒ oñdi⸗ tur ꝙ fuit immoꝛtalis tũc.i.nõ potẽs moꝛi.ſic dic apłs. –— ro.vj.ſtipẽdia peccati moꝛs.̊ nullo mõ ifligẽda ẽ moꝛs niſi poſt peccatũ.& ante peccatũ nulla ẽ paſſibilitas ad moꝛtẽ.q; peccatũ ẽ mediũ ſine qͥ nullo mõ põt ſuſcipi ex ꝑte ſuſceptibilis pena.neqʒ infligi ex ꝑte inſtigẽtis.̊ pi det᷑ ꝙ in ſtatu innocẽtie nullo mõ fuit coꝛpus ſuſcepti⸗ bile moꝛtis. ¶¶ Itẽ moꝛte coꝛꝑis coĩcat᷑ paſſio aniĩe.ſ.pe⸗ nalis.̊ impoſſibile fuit aiam paſſibilẽ eẽ paſſione pena li ĩ ſtatu innocentie.ergo et coꝛpus eſſe moꝛtale.⸗ Jtem nulla creatuꝛa poterat inferre paſſionem anime ade in ſtatu innocentie.q̊ nec coꝛꝑi eiꝰmoꝛtẽ. ̊ coꝛpus eius fu⸗ it immoꝛtale.paſſibilitas aũt paſſiua dr reſpectu pote⸗ ſiatis actiue.maioꝛ patet ꝑ yſido.in li.de trini.dicẽtem dũ hõ in paradiſo innocẽter viueret.ignis eũ nõ vreret aqua nõ mergeret.nec ſpinarũ aculei vulnerarẽt.nõ ab ſentia geris ſuffocaret.nec oĩa q̃ nocẽt moꝛtalib impe⸗ Diret.¶¶ Itẽ potetia obediẽtie ĩ creatura ẽ reſpectu totiꝰ poteſtatis diuine.& ſi deus nõ potuit infligere moꝛtẽ in illo ſtatu.qꝛ minimũ incõueniens ẽ impoſſibile deo.nec hõ ſᷣm coꝛpus fuit paſſibilis ad hoc:paſſibilitas ei obe diẽtie ampliſſima ẽ oĩm que ſunt ipius creature. ¶ Cõ⸗ tra.aug.xiiij.de ciui.dei.xxvj.c.Cibus aderat ne eſuri⸗ ret.potus ne ſitiret.lignũ vite ne ũllũ ſenecta diſſolueꝛet ex hoc verbo vidqr̃ ꝙ diſſolubilis erat ſenecta quãtũ fuit ð ſua natnra.ſᷣ ſi erat diſſolobilis ſenecta erat moꝛtał. Iteẽ ae baptiſino puuloꝝ. habebat adã de ligno⸗ rũ fructibo refectõem cõtra defectõem cx ligno vite. ſia⸗ bilitatẽ cõtra vetuſtatẽ.et ita videt᷑ ꝙ de natuꝛa ſua fuit defectibilis et paſſibilis ad vetuſtate.⁊ ſimiliteꝛ fuit po tẽs moꝛi.i IStèe in pꝛimo ſtatu babebat poteſtatẽ pecc⸗ di.ᷣ ⁊ moriedi.Vñ hugo.pꝛimus hõ ꝙtum ad naturã coꝛpoꝛis terreni.⁊ immoꝛtahs factus ẽ ſm aliquid. qa potuit nõ moꝛi.⁊ moꝛtalis ſᷣm aliꝗd.qꝛ potuit moꝛi.ſic em̃ in illo pꝛimo ſtatu habnit poſſe peccadi vel peccare et poſſe nõ peccare.qm̃ hoc fuit pꝛimi arbitꝛij libertas. ita etiã in eodẽ ſtatu habuit poſſe moꝛi et poſſe nõ moꝛi qĩ i pꝛima coꝛꝑis humani immoꝛtalitas ᷣm ali ad. ¶ Sed intelligẽdu ẽ ꝙ pᷣter illa potẽtiã qᷓ ẽ obedien tie.ẽ potẽtia que ẽ ſolũ materialis.vt illa q ẽ tm paſſiua nulla hñjs inclinatõem ad actũ illiꝰpotẽtie.Eſt ⁊ alia q̃ S aſſibili vt illa qᷓ bʒ inclinatõem ad actũ. Eſt 7 alia q̃ habet diſpoſitõem ſuꝑaddita inclinatõi.Eſt ? alia qᷓ ẽ neceſſitas.quelibet aũt iſtaꝝ triũ potẽtiaꝝ vltimo di⸗ ctaꝝ ẽ aliquo mõ diſpoſita reſpectu pꝛime qᷓ ẽ materiał ſoli.ſᷣ quedã remotioꝛe diſpoſitõe:quedã ꝓpinquioꝛe.ð boc vbi queſitũ ẽ de paſſibilitate pꝛimi hois.Cũ qqri tur vtrũ erat moꝛtal ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ſᷣm ꝙ moꝛtale dicit paſſibilitatẽ ad actũ moꝛiẽdi pꝛimo mõ.i.ſolũ materia⸗ le.a ĩ nulla inclinatõne ad actũ hmõi.ſic fuit moꝛtalis. Pꝛeterea.m ꝙ immoꝛtalis dic pꝛiuatoeʒ paſſibilita⸗ tis ſiue potẽtie tribo vltimis modis dicte.ſ.pꝛiuatõʒ ne ceſſitatis ⁊ diſpoſitõis ꝓpingꝗoꝛis ⁊ remotõꝛis.ſic fuit ĩ⸗ moꝛtal.qꝛ neq; fuit ĩ neceſſitate moꝛiedi neq; ĩ diſpoſitõ ne ꝓinꝗqᷓ neq; t remota.ↄcededo ſũt rões ſcde ptis qꝗ; bo oñndit᷑ ꝙ poterat moꝛi. Ad pꝛimũ qð ĩducit᷑ ꝓ alia ꝑte.ſ.pcim ẽ mediũ ſine qͥ pꝛimꝰ hõ ñ erat ſuſceptibił pe ne.neq; potat abſq; alio infligi ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ex H̊ ñ ſeg tur ꝙ nõ potat moꝛi.qꝛ illð mediũ.ſ.pcrᷣm potat ĩduci. Vñ ad h̊ ꝙ argumẽtũ eẽt nccriũ eẽt addẽdu.⁊ ĩ ſtatu il⸗ lo ñ erat potẽs peccaẽ᷑. Si ei n fuit ſuſceptibił peneĩ ſta tu pᷣmo ñ intueniẽte pcto.⁊ ñ potat peccare.Ex his ſeq ret᷑ ꝙ n potat moꝛi.⸗. Ao alið qð ſeqꝗt᷑.iſ.qꝙ ĩpoſſibile fu⸗ it miazʒ eẽ paſſibilẽ ĩ ſtatu inocẽtie ⁊c. Dicedũ ꝙ ᷣm h dico paſſibile.dic potẽti ad actũ patiẽdi diſpoſitã ali⸗ quo mõ.et hec deteꝛmiatio ĩ ſtatu innocentie referat᷑ ad illð.vera ẽ.ſi aũt referat᷑ ad h ꝙ dico impaſſibile nẽ ve⸗ rũ.: Ad illud qð ſeqt᷑.ſ.ꝙ nulla creatura poterat infer re paſſionẽ ade ĩ ſtatu pᷣmo.ꝑ auctoꝛitatẽ yſido.⁊c. Di⸗ ccẽdũ ꝙ dũ ſtaret ĩ ſtatu inocẽtie mibil potat inferre illi leſionẽ.ñ ex pᷣ ſeqt qᷓ oino fuit ipaſſibil qꝛ bobebat po/ SS SS ð — — — ¶Nueſtio tentiã deficiẽdi ab innocẽtia.q̃ fuit cã quare nibil pena⸗ le poterat ſibi inferri.Eñ ſic nõ ſeꝗt᷑ nõ poterat ledi in ſtatu illo.i.dũ erat ĩ ſtatu illo. ille ꝗ eꝛat ĩ ſiatu illo nõ potuit ledi.ſiue fuit illeſibilis.ſiẽ nec ſegtur in ꝓpoſito. Ao vltimũ pt dici.ꝙ hoc ẽ duplex hõ ſᷣm coꝛpꝰ ĩ ſtatu innocẽtie nõ fuit poſſibilis moꝛi ſiue ad moꝛiendũ.ex Bᷣ ꝙ hbec veterminatio ĩ ſtatu innocẽtie pt detminare hoc ꝙ dico poſſibilis.⁊ ſicẽ falſa.vel h̊ ꝙ dico moꝛi et ſic eſt vera.⁊ B̊ vltimo mõ ſeꝗt᷑ ex pᷣma.ſ.hac.deꝰnõ potuit in hligẽ illi moꝛtẽ ĩ ſtatu inocẽtie.q̃ ſiniłr ẽ duplex. In ſta tu em̃ illo poterat deꝰ infligẽ moꝛtem.vᷣ nõ poterat infli gere moꝛtẽ in ſtatu illo ⁊c̃. mbꝛeum ſecundum Equit᷑ inquirẽ a quo erat illa immmoꝛta litas.Querit᷑ ̊ vtꝛũ illa immoꝛtalitas fu it illi a natura vła gra. . a gr̃a oñditur luc.x.hõ quidã deſcẽdit de bierłin ĩ hieri⸗ cho et in cidit in latrones ⁊c. IObi glo.ꝙ fuit ſi poliatus Ftuitis ⁊ vulneratꝰĩ naturalibo.bᷣ fuit ſpoliatꝰ imoꝛta⸗ litate. 5 fuit de gratuitis. ¶ Ie aug.ſuꝑ gen.vj. ad litt. iẽ ꝙ moꝛtalis erat ↄditõne coꝛꝑis.immoꝛtalis benefi⸗ cio cõditoꝛis. cõditõi nature coꝛpis fuit aligd additũ beneficio dei qͥ erat immoꝛtale.h̊ nibil ẽ niſi gra.⸗ IJItez cũ naturale ſit cõpoſitũ ex ↄtrarijs vt cõtrarijs diſſolui neceſſe ſit.diſſoluet᷑ hõ niſi aliqd eẽt ſuꝑadditũ nature. inbibẽs hmõi diſſolutõeʒ natuꝛe.qð vidr̃ dicẽ aug.xiiij de ciui.dei.dicẽs lignũ vite adeꝛat.ne illũ vlla ſenectus diſſoluẽt.g ñ vidr ꝙ a natura infuerit ei immoꝛtalitas. Itẽ mgr hugo diiniguit tripliceʒ ſtatũ. In pᷣmo potuit moꝛi ⁊ nõ moꝛi.In ſecũdo potuit moꝛi.et nõ potuit nõ moꝛi.In tercio potuit nõ moꝛi et nõ poterit moꝛi. Pꝛi⸗ moſtatus ẽ innocẽtie.ſecũdꝰculpe.terciꝰgłie.diẽ &ᷓ de ſta tu tercio ad hũc ſtatũ ꝑtinet ⁊ moꝛiedi ⁊ peccãdi impol⸗ ſibilitas.vtraq; tñ ex gra ñ ex natura.qꝛ ſi gra ñ adeẽt ĩ altero moꝛiẽdi ĩ altero peccãdi nature poſſibilitas ñ de⸗ eẽt. Si g vltima immoꝛtalitas ex gr̃a erit.vbi moꝛiendi poſſibilitas nõ erit:quãtomagis pꝛima ĩmoꝛtalitas ex natura ñ fuit ibi moꝛiẽdi poſſibilitas.Ex hoc pʒ ꝙ im⸗ moꝛtalitas fuit a gr̃a. IJdẽ habet᷑ a mgr̃o ſentẽ.¶ SItẽ hõ naturã poterat moꝛi &̊ ñ erat immoꝛtalł ꝑ naturã.cuʒ Cotra a natuꝛa habuit coꝛpꝰi ꝑfecta eq̃litate ⁊ optĩia ſekegane duo oppoſita ineſſe eidẽ ſᷣm eadẽ pᷣncipia iberatõe qualitatũ vt ex dictis pʒ.illud em dr eẽ a na⸗ tura qð ẽ alicui inditũ ĩ ſua ↄditõe.⸗l Pꝛetea.a natura habuit ex ꝑte aĩe potẽtiã nutritiuã.q̃ appoſitõe nutꝛimẽ ti ↄſeruat᷑ indiuiduũ. Itẽ alimẽta naturalia erãt ſibi data ĩ vſum.ſ.fructꝰlignoꝝ ꝑadiſi.cũ ꝗ̊ᷓ hec oĩa a natu⸗ ra fuerũt ſiue naturalia. bis at poterai vita ĩ ipo ꝑpetu⸗ ari.relinꝗt᷑ immoꝛtalitas fuit illi a natura.4 Item ĩ ſtatu innocẽtie habuit vnde poſſet ſtare lʒ nõ vñ poſſet ꝓſicere.⁊ G̊ a nata.qꝛ nihil erat coꝛruptõis ĩ illo qð eẽt motiuũ ad malũ.ſ̊ ſtãdo ñ peccauit.⁊ ñ peccõdo n mo⸗ reret᷑.quare ſi ſine gr̃a poterat ſtare.ſine gr̃a poteꝛat vi tã ↄtinuare vł ꝑpetuare.q̊ immoꝛtalitas fuit a natura. Itẽ imoꝛtalitas ẽ a potẽtia ↄtinuãdi vitã.ſ conſtat q⸗ potẽtia viuẽdi ẽ naturalis.cũ ↄtrahat᷑ ex ↄiũctõe aĩe cũ coꝛpꝑe qᷓ naturałẽ. S eadẽ ẽ potẽtia cõtinuãdi vitã qẽ vi⸗ nẽdi vt vidr.ſic eadẽ ẽ gra q viuificat ⁊ 2ſũmat ꝑſeuerã tiã.ẽ potẽtia ↄtinuãdi vitã ẽ naturał.¶:!. Itẽ eadẽ poten tia ẽ pꝛicipiũ vite et pꝛicipiũ cõtinuatõis vite naturalic habuit i ſe pꝛicipiũ vite. Tc. ꝗ¶¶ IJtẽ natura ẽ ad hoc vt ſaluet᷑ diuinũ eſſe quãtũ põt.diuinũ at᷑ eẽ ẽ ſiłr ſe bre. S natura ẽ ad hoc vt illud ĩ qͥẽ ſiłr ſe habeat.ꝙ at᷑ ñ pt᷑ na⸗ tura ĩ h̊ vt ſaluet᷑ eẽ diuinũ ĩ eodẽ.h ẽ ꝓpt coꝛruptõz pec cati.& ⁊ natura ñ coꝝupta.l.bene inſtituta ĩ Gͥ pf. ẽ cã immoꝛtalitatis.¶ Itẽ ĩ pꝛimo ſtatu nibil eratiĩ pmo ho⸗ mie impellẽs ad coꝛruptõeʒ.igr de natura/ꝓpꝛia erat ĩ⸗ moꝛtalis.⁊ cũ nihil er illũ ledẽ potat.⸗ IteI eo ꝙ erat i⸗ nocẽs erat imoꝛtał.ꝗ a qͥ erat ĩnocẽtia eꝛat ĩmoꝛtalitas. b innocẽtia erat a natura.ꝗᷓ et ĩmoꝛtalitas erat a natu⸗ vxcij. ra..l Itẽ aug.de ciui.dei.deꝰẽ vita aĩe.aĩa ẽ vita coꝛpis EVñ aia ẽ ſic mediũ inteꝛ deũ ⁊ coꝛpꝰ.rcipiẽs vitã a deo tribuit vitã coꝛꝑi.& ſi aĩa ſꝑ eẽt cõiuncta ſue vite ſꝑ eẽt coꝛpꝰↄiũctũ ſue.ſᷣ̊ ſtatu durãte innocẽtie ſꝑ eẽt aĩa oiũ⸗ cta ſue vite.̊ ⁊c.igit᷑ ſꝑ dediſſet vitã coꝛꝑi⁊? ita ĩmoꝛta litatẽ.Si diceret᷑ ꝙ h̊ n ſeqret᷑.qꝛ hac rõe hõ ĩ gra ñ mo reret᷑.Gᷣ tñ ñ ẽ ſilłe.qꝛ mõ ẽ coꝛpus neceſſario moꝛti adie ctũ. Pꝛeteꝛea.illa influẽtia a deo ĩ adã ñ fuit qtuita ſed naturał.¶ Itẽ vt dic aũg.xiij.de ciui.dei.nihil erat coꝛ⸗ ruptõis in coꝛꝑe vł ex coꝛꝑe.nullas moleſtias vllis eiꝰ ſenſibo ingẽbat.nullꝰintriſecꝰmoꝛbo.nullꝰextrĩſecꝰ ictus metuebat᷑.et ita ſine gr̃a fuit remota ab hoĩe oĩs cauſa moꝛtis.q̃ꝛe fuit ĩmoꝛtalis ſine gr̃a.¶ Itẽ ĩmoꝛtalitas fu it illi ex ligno vite.Dic̃ eĩ aug.ſuꝑ geñ.quodãmõ creatꝰ ẽ hõ ĩmoꝛtalis.qð erat ei ex ligno vite.nõ ↄditõe natu⸗ re.moꝛtał erat rõe coꝛꝑis aĩalis.ĩmoꝛtalis bñficio oↄdi⸗ toꝛis.Et hugo dic̃.ꝙ pꝛimꝰille hõ nõ ſ̃m q̃litatẽ coꝛpis terreni.g̊ ex beneficio vitalis edulij ñ moꝛi potuit.mani feſte ſcriptura oñdit.vbi eũ ab eodẽ ligno eiectũ ne vitã ipᷣ̃am ꝑpetuã ↄſeruaꝛe poſſz teſtat᷑ dicẽs.ecce adã q̃i vnꝰ ex nobis factus.⁊ ita vidr ꝙ neqʒ de natura ſua neq; ex gra erat imoꝛtalis ſᷣ ex ligno vite. Itẽ incidẽter q̃rit᷑. ſi bꝛuta eẽnt vſa ligno vite.vtꝝ ↄtinuaꝛẽt vitã ſuã hmõi vſu. ¶ Rñdendũ ꝗdã ponebãt ꝙ imoꝛtalitas ĩ pᷣmo ho mie eẽt a natura.qꝛ a ſua natura habẽt aptitudinẽ adĩ⸗ moꝛtalitatẽ.ꝗdã ꝙ a graqꝛ a dono gtuitu habebat ↄple tõem.⁊ pt᷑ eẽ exẽplũ ad h̊ cũ dr.hõ ẽ btificabilł. notatur ibi aptitudo ⁊ diſpoſitio ſuꝑaddita. Siłr cũ dr̃. hõ ẽ ĩ⸗ moꝛtał. Elñ ſiẽ ho qdðammõ pt᷑ dici btificabił ꝑ naturã ita pt᷑ dici qd ammõ brificabił ꝑ graz. ſiłr pᷣmꝰhõ imoꝛ⸗ tał.ꝓut eĩ h̊ꝙ dico btificabile iĩpoꝛtat aptitudinẽ ↄueiĩt hoĩ ꝑ naturã.a natura ei ſua bʒ aptitudinẽ ad britudi⸗ nẽ.ſᷣm at᷑ ꝙ ĩpoꝛtat diſpoſitõʒ ꝑ quã ꝗs ſufficiẽteꝛ diſpo nit᷑ ad ſuſceptõeʒ actꝰbtitudis ineſt illi ꝑ graʒ ñ ꝑ natu rã.ſic &̊ lʒ hõ a nata habeat aptitudinẽ ad britudinẽ .ñ Aꝓpt᷑ h dicẽqꝰẽ błiſicabił a nata.niſi valde ꝑ accidẽs.ſʒ potius a gra diſponẽs ⁊ oꝛdinãs ad ſuſceptõʒ btitudis imedia te.ſic ĩ ꝓoſito.pt h̊ dom ẽ ꝙ imoꝛtalitas pᷣmi hoĩs ñ fuit a nata ſᷣ a gra vt habet᷑ a mgr̃o.ij.li.ſen. di⸗ cẽte.alteꝝ habebat a natura coꝛꝑis.ſ.poſſe moꝛi.alteꝝ ðo ex dono gr̃e.h̊ iẽ dr̃ ab hugo.vt pʒ ex dictis.¶ No⸗ ta ̊ᷣ ꝙ ſiẽ triplex ẽ ſtatꝰ.ſ.ĩnocẽtie ĩ qàͥ potat pᷣmꝰhõ pec⸗ care ⁊ ñ peccare.ſilłr moꝛi ⁊ ñ moꝛi.Scðs ĩ qͥ potat pec care ⁊ ñ potat ñ moꝛi.Terciꝰĩ qͥ potit ũ peccare ⁊ ñ po terit peccare.ſiłr potit moꝛi et nõ poterit moꝛi.Silrtri plex ẽ gr̃a.ſ.ꝑfecta ⁊ imꝑfecta ĩ duplici differẽtia.qnia ꝑfecta eſt gra gtiſoata reſpectu gr̃e gratũfaciẽtis.Silr gr a gratüfaciẽs ſᷣm ꝙ ẽ viatoꝛis inqtũ hmõi q̃ ſolũ tol lit᷑ miſeria culpe reſpectu gr̃e gratũfaciẽtis. ſᷣm ẽ cõ⸗ pᷣhẽſoꝛis.q̃ tollit᷑ nõ ſolũ miſeria culpe bᷣ pene. Fuit i⸗ moꝛtalitas pᷣmi ſtatꝰ.i.poſſibilitas.nñ moꝛiẽdi a gra g⸗ tiſoata.nõ gratũ faciẽte. In ſcdᷣo ſtatu ẽ ĩmoꝛtalitas.i. poſſibilitas nõ moꝛiẽdi ſpũalit᷑ a gr̃a gratũfaciẽte.dicit eĩ hugo.ꝙ ĩ ſecũdo ſtatu ẽ moꝛiẽdi ⁊ peccãdi neceſſitas. ſᷣ moꝛiẽdi neceſſitas ꝗdiu adeſt vita peccãdi neceſſitas qdin abeſt gra.ex qͥ pʒ.q ex pñtia gẽe ẽ poſſibilitas nõ peccãdi. In tercõ ſtatu erit ĩmoꝛtalitas.i.ĩpoſſibilitas moꝛiẽdi ex gra ꝑfecta.Pñt ꝗ̊ rões ↄcedi ꝗpo oñditur.ꝙ; hec imoꝛtalitas ñ erat a nata.ſ̃̊ a gra nate ſuꝑaddita. Ad illa q obijciũt᷑ ĩ ↄtrariũ rnñdẽdũ. AZld id ẽ̊ qð obij⸗ cit᷑.ꝙ equelibrata erãt elemẽta a nat᷑a.ſiłr virtꝰ nutriti ua ⁊ alim̃tũ. ſilr dðʒ ꝙ; hmõi iĩmoꝛtalitatis erat cã mul tiplex.ſiue vna ex młtis.AVna illaꝝ erat ꝓpoꝛtio mixto⸗ rũ ĩ ↄueniẽti eq̃litate vᷣtutũ elemẽtariũ et armonia. que magis eẽt cã pacis q; pugne. iuxta qð exigebat optima cõplexio ⁊ ſanitas ꝑfectiſſima.q̃lis erat ipius ade. Vñ aug. de ciui.dei dicit.ꝙ ĩ carne eiꝰ ſumma ſanitas erat. hmõi aũt mixtio ⁊ armonia defectibił erat niſi ↄſerua: ret᷑:⁊ moꝛtis introductio poſſibilis.⁊ h̊ ex triplici de cã intrĩſeca.vt ſi ↄſumeret᷑ humidũ intriſecũ.ſi mixtoꝝ eẽt pugna.⁊ ↄſequent aluectõ a ſba.⁊ſi illoꝝ ↄtraria eẽt ĩ⸗ clinatio.Fᷣm em̃ ꝙ vult phᷣs ꝓpter humidi cõſi. umptöem ter mixtoꝝ pugnã ⁊ ↄſequẽtẽ abiectõzʒ a ſubſtãtia eo⸗ rudẽ et cõtrariã eoꝛũdẽ inclinatõeʒ.ſolet eẽ diſſolutio in mirto. ꝛima cã remouebat᷑ ab aoã ꝑ eſuʒ lignoꝝ. nazʒ duplex ẽ oſt umptio huidi.ſ.radical nutrimetal. ↄſum ptõ huĩdi radicalis impediebat᷑ ꝓpter eſũ ligni vite. qð iõ lignũ vite dice bat᷑.qꝛ ꝑ illud vegetabat᷑ illð humidũ ĩ quo radicat᷑ vita.Cõſumptio vo hũidi nutrimẽtali i⸗ pediebat᷑ ꝑ eſũ alioꝝ lignoꝛũ ꝑadi ſi qᷓ optimum ipi ade ſtãti p̃tabãt alimẽtũ.ſic ̊ pᷣma cã tollebat᷑ ꝑ eſuʒ ligno rũ padiſi. Secũda vo cã diſſolutõis q ẽ pugna ĩ agendo 7 patiendo.tollebat᷑ tribo cõcurrẽtibo.ſ.eqlitate mixti onis ĩ optima ꝓpoꝛtõne.⁊ vᷣtute lucis ↄciliate ↄtraria.⁊ ad quãdã amicitiã reducẽte et vᷣtute amicitie ↄtinẽte. q qdẽ vtus oſeqbat᷑ ĩaʒ aĩam ĩ ſtatu innocentie.⁊? inerat ei ꝑ donũ gr̃e gratiidate.Tercia cã diſſolutõis qᷓ qdem erat ex inclinatõe elemẽtoꝝ ad ſua loca.tollebat᷑ ꝓpter nobilitatẽ foꝛme ᷣm ſtatũ innocẽtie.qꝛ aĩa ꝛõnalis oino pura a pcto.aveo nobilis erat,.ꝙ ita teꝛminabat appeti⸗ tũ nature.vt illa ꝗᷓ ꝑficiebãt᷑ ab ea.nequaꝙᷓ ſub alia foꝛ ma vel ſitu appeterẽt eẽ.nec mirũ cũ ſᷣm oꝛdineʒ nature vt dicit ph̊ᷣs.cetere foꝛme natales oꝛdinẽ habeat ad ani mã rõnalẽ ſicẽ ad cõplemẽtũ ⁊ finẽ.ex hac igit᷑ tꝛiplici cã erat ĩ adã ꝓpꝛietas ĩmoꝛtalitatis.ꝗ. Ad illð qð obijct· ꝙ a natura habuit coꝛpꝰiĩ ꝑfecta eqlitate ⁊c. Dicẽdũ q; etſi qdã naturaliter cooꝑabãt᷑ illi inoꝛtalitati vt ↄple⸗ xio et alia qᷓdã.foꝛte tñ qꝛ a cõtinẽtia aĩe et a ligno vite pꝛicipaliter erat ĩmoꝛtalitas illa.aĩa vo ĩ ſtatu illo vni⸗ ta vite ſue mediãte gra gratiſdata.habuit ex illa vniõe ptatẽ ꝑpetuãdi vita:et ꝑticipãdi ſuo cõiũcto.ſ.coꝛꝑi.dẽ fuiſſe a gra. Aia aũt babebat a gr̃a quã habuit vnita vi te ſue.q eꝛat ſumma ĩmoꝛtalitas.ptatẽ ꝑticipãdi quada imoꝛtalitatẽ coꝛꝑi ſibi vnito.q̃ fuit ſubtracta ſibi ĩ pᷣma ſepatõe iur ſnĩam dñi.geñ.ij.qᷓcũq; die comederis ⁊c̃. Siliter cõceſſio ligni vite ad vſuʒ fuit gratuita qd ba⸗ buit ptatẽ firmãdi coꝛpꝰſtabili ſanitate.vñ aug. ð ciui. dei.xiij.li.xx.c.alebãt᷑ alijs q̃ ſumebãt vt alia coꝛꝑa.ne moleſtia aliqꝗd eſuriẽdo ac ſitiedo ſentirẽt. De ligno at vite ꝓpterea guſtabat᷑.ne moꝛs eis vndecũq; ſubꝛeperet. vel ſenectute confecta decurſis tempoꝛum ſpacijs interi rẽt.tãqᷓᷓ cetera eẽnt alimẽto.illud ſacramẽto.iſtud ſacꝛa mẽetũ fuit qtũ ad hoc ; pᷣſtitit vitã coꝛꝑalẽ.ſic xp̃ᷣc vitã ſpũalẽ ꝗ dr lignũ vite.Vñ ſubiũgit ab aug. vt ſic fuiſſe accipit᷑ lignũ vite in ꝑadiſo coꝛꝑali ſicut ĩ ſpũali.hoc eſt intelligibili ꝑadiſo ſapia tei.de qua ſcriptũ ẽ.lignũ vi⸗ te ẽ ãplectẽtibo eã ꝓuerb.iij.¶¶ Ad aliud qð ſeqt᷑.ſ. po tuit a natura 2 ſine gra ⁊c. Dicẽdũ q; h̊ nõẽ verũ.q at potuit ſtare fuit a gra.ñ a gratũſaciẽte.łᷣ a gratis data ſic em̃ ad hoc ꝙ pꝛoficẽt requirebat᷑ gr̃a gratũfaciens. ſic ad h̊ ꝙ ſtaret reqrebat᷑ gra gratiſdata.⸗ Ad illð qð ſeqt᷑.ſ.ꝙ illð ẽ potẽtia ↄtinuãdi vitã q̃ ẽ viuẽdi ⁊c.dðm qꝙ; ſumdo potẽtiã paſſiuã veꝝ ẽ.ñ at ſumdo potẽtiã acti uã.hoc ⁊.illa potetia q̃ fuit ĩ illo poſſibilitas ad viuẽdũ ipᷣa eadẽ fuit poſſibilitas ad ↄtinuãdũ vitã.ñ tñ effecti⸗ ue potuit illa potẽtia ꝑpeiuare vitã q̃ potuit viuẽ. Nec ẽ ſile de gra qua ẽ vinificatio ſpũalis.et potẽtia q̃ ẽ viui ficatio naturalis:gra eĩ ẽ foꝛma qᷓ nõſolũ ſaluatur ĩ ſuo ſpiecto ſ̊ ꝑpetuat᷑ ab influẽtia q̃ ↄtinua ẽ a pꝛimo bono niſi fuit auerſio ab ipᷣo.⁊ ex illa influẽtia illa eadẽ gra ꝗ̃ viuificat ↄſumat ꝑſeuerãtiã. Potẽtia aũt in coꝛpibus hmõi vetermiata ẽ et limitata vſq; ad tpᷣs.⁊ tũc defecti⸗ ua quãtũẽ natura ſua. Pꝛeterea.hoc ſuꝓpoſito.ꝙ ea dẽ ẽ potẽtia viuẽdi ⁊ cõtinuãdi.nõ ſeꝗt᷑ ex ̊ ꝓ illa pote⸗ tia q ẽ viuẽdi ſiue qᷓ ẽ pꝛincipiũ mouẽdi ⁊ et ↄtinuadi.q/ illa poteſt eẽ perpetua vita.qꝛ vt dictum ẽ limitata ẽ ⁊ defectibił ſᷣm determĩatõʒ ꝑiodi. Ex h̊ patet rñſio ad . — „ illð qð ſeꝗt᷑.ſ.q natura ẽ ad h̊ vt ſaluetuꝛ diuinũ eẽ ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ex hoc nõ ſeqꝗt᷑ ꝙ natura põt ꝑpetuare ſe ſim⸗ plicit i h ſubiecto.qꝛ ſi hec oĩa eẽnt natura ꝑpetua.In⸗ tẽdit em̃ natura ſaluare dininũ eẽ ĩ ſubiecto ꝓpꝛio ſi pot ſiue ĩ cõſimili.q¶¶ Ao illð qð ſeꝗt᷑.ꝙ nihil fuit impellens * 2c. Dicẽdũ ꝙ; ip̃a nibilomin natura creature talis de⸗ clinabilis fuit et defectibilis.licet eĩ nihil fuit impellẽs in illo ꝑ violẽtiã ſicut ĩ natura coꝛrupta.nibilominꝰ fu it ibi queda inclinatio ad defectũ.rõe q̃ erat creatuia ta lis et defeciſſet.niſi beneficio cõditoꝛis fulciret᷑.¶ Ad G̊ qð obijcit᷑. innocẽtia erat a natura ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ino cẽtia dẽ dupłr.vno mõ vt dicit pꝛiuatõem.ſ.a culpa.et ſic erat a natura et nõ eꝛat cã ĩmoꝛtalitatis. Alio mõ vt dicit potẽtiã.ſ.iuſticie oꝛiginalis.⁊ ſic ẽ cã immoꝛtalita tis.et ſic nõ erat oĩno a natura.⸗ Ad illud qð obijcitur ꝙ; deꝰẽ vita aĩe ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ hoc verũ ẽ.⁊ ꝙ niſi anima ade eẽt ſeꝑata a ſua vita.nunqꝙᷓ fuiſſet danatꝰad leꝑatõ⸗ nẽ a ſua vita.neq;ʒ eẽt ſepatꝰ.ſ̊ uihilominꝰa ſe nõ habu⸗ iſſa hãc inſeꝑabilitatẽ.bᷣ a cauſis ſupꝛadictis.q Ad illð qð ſeꝗt᷑.ſ.ꝙ durãte ſtatu innocẽtie.aĩa ſemꝑ eẽt ↄiuncta ſue vite ⁊c. Dicẽdũ ꝙ hoc verũ ẽ. nec tñ eẽt illa cõiũctõ ſcʒ coꝛꝑis cũ fua vita a natura.ſᷣ̊ a bñficio cõditoꝛis na ture. Simiłr et immoꝛtalitas eiuſdẽ.¶ Ao illud qð ſeg tur.ſ.ꝙ illa influẽtia fuit naturał.Dicẽdũ ꝙ ẽ quedã ĩ⸗ fluẽtia in creaturam rõnalẽ qua ſaluat᷑ in eẽ.et hec ẽ na turalis.Fm ꝙ illud dr naturale qð ẽ idẽ apud oẽs vt di cit boetiꝰ.ẽ et alia qᷓ ꝑpetuat᷑ in eẽ imoꝛtali.⁊ hec ẽ gra⸗ tuita et dico eẽ immoꝛtale illð qð ꝑpetuat᷑ ex cõiũctõne coꝛꝑis cũ ſua vita.et hoc ex cõtinẽtia aĩe cõiũcte cũ ſua vita.. Ad illð aug.nihil erat coꝛruptõis ⁊c. Dicẽduʒ ; hoc verũ ẽ ſumẽdo coꝛruptõeʒ ꝗꝓpꝛie.Fᷣm ẽ motus a ↄtrario agẽte ꝑ violẽtiã.fuit tũ quedam poſſibilitas ad eclinatõʒ ad nõ eẽ rõe defectꝰcreature talis.i.cõplexio nate. Ad illud qð ſeꝗt᷑.dicẽdũ q; eoipᷣo ꝙ ĩmoꝛtalitas fuit beneficio.fruetꝰ ligni vite fuit ĩmoꝛtalis ex gra.ꝗqa ex dono gratuito illi pᷣſtito a cõditoꝛe ipius ⸗ Adillud qð qrit᷑. Si bruta aĩalia ex eſu ligni vite poſſent cõtinu are vitã ſuã.dicẽdũ ꝙ ñ.⁊ hec ẽ ro.ĩmoꝛtalitas hmõi fu it cõditio coꝛꝑis ex cõiũctõe ſiti cũ ſuo actu ſiue ꝑfectõe apta nata cõiũgi.cũ ſumma vita.a qua fuit apta reciꝑe influẽtiã.quã potuit cõtinẽ coꝛpꝰ.⁊ idẽ ſibi vnitũ viuifi care 2 ĩ vita ꝑpetuare.ñ hec imoꝛtalitas pᷣſiita bene ficio ligni vite fuit imꝑfecta q̃i diſpoſitio reſpectu il⸗ lius qᷓ fuit ꝑfecta ⁊ ſubſequẽda ĩ patria.pꝑfeeta eĩ ĩmoꝛ⸗ talitas ẽ ñ poſſe moꝛi.Quia q bruta nõ hñt aptitudinẽ aliquã ad ĩmoꝛtalitatẽ ꝑfecta.qᷓ ẽ nõ poſſe moꝛi.⁊ hecẽ mediãte influẽtia gꝛatuita exiſtẽte a pᷣma vita.ñ eẽt ꝑpe tuata vita ĩ illis lʒ fuiſſent potita fructi ligni vite. MWembrumtercium rõ Equit᷑ inquirẽ. vtrũ ĩmoꝛtalitas innocen tie ſit eadẽ cũ ĩmoꝛtalitate glie. E ſic. vi⸗ det᷑.potẽtia diſpoſita et potẽtia q̃ ẽ neceſſi Fm eẽntiã et diſpoſitõ ⁊ hĩtus.ſ̊ ĩmoꝛtalitas ĩnocentie et patrie ñ differũt niſi ſic potẽtia diſpoſita ⁊ potẽtia q̃ ẽ neceſſitas.ãᷓ nõ eẽntialiteꝛ diffeꝛũt.¶ I/tẽ potetia deteꝛ miata 7 indetmiata nõ differũt m eẽntiaʒ ſic patet de angelis.qͥꝑ erat potẽtia indetermĩata añ ↄfoꝛmatõem. detmiĩiata pꝰ.q̃ ñ poterãt niſi bonũ.Eadẽ tñ erat ſic ca⸗ ritas vie ⁊ pꝛie ẽ eadẽ numero.qꝛ ĩ patria manz caꝛitas vie.lʒ eiꝰ imꝑfectio tollat᷑.cũ ꝗ̊ imoꝛtalitas i ſtatu ino⸗ cẽtie ⁊ imoꝛtalitas ĩ ſtatu glłie nõ differãt niſi m deter⸗ miatõeʒ ? indetermĩatõeʒ ſiue mutabilitatẽ 2 ĩmutabi⸗ litatẽ.n diffeꝛũt ſᷣm ſubſtatiã. Itẽ ſi imutabilitas pa/ tꝛie ñ ẽ eadẽ cũ ĩmoꝛtalitate innocẽtie. aliq potẽtia no ua creata ẽ a eo pꝰoꝑa ſex dieꝝ. ñ ceſſauit deꝰ die ſe⸗ ptimo ab oĩ oꝑe qð patrarat ⁊c. cuiꝰcõtrariũ dr geñ.ij. Itẽ moꝛtalitas oñ lapſũ.⁊ motalitas pꝰlapſũ nõ Diß ferũt ĩ ſubſtãtia.ſ̊ añ lapſũ erat moꝛtalitas ſolũ poten⸗ tia ad moꝛiẽdũ.pꝰpotẽtia q̃ ẽ neceſſitas.̊ ſimplr potẽ⸗ tia ad ñ moꝛiẽdũ.⁊ potẽtia q̃ẽ neceſſitas ad nõ moꝛił⸗/ dũ ſimiłr erũt indifferẽtes ſᷣm ſubſtãtiã. Itẽ idẽ ẽ libe rũ arbitriũ vie ⁊ patrie.lʒ hõ pᷣmo poſſit peccare.ñ ſe⸗ — aiaẽ potentia quedã viuẽdi. In patria ẽ potentia ſemꝑ tas non differũt i ſubſtãtia.ſic nec differft cũdo.ſiliter vidr de ĩmoꝛtalitate.4! Itez ĩmoꝛtalitas in r —– — —☛ —☛ — — h— — — viuendi:hec autem eſt eadem. Itez aug. e vera reli. peꝛ xpᷣm recuperauimus quod pꝑdidimus in adam. In adam autem ꝑdidimus immoꝛtalitatẽ vie: in xp̃o auteʒ recuꝑauimus imoꝛtalitatẽ pꝛie ᷓ eadẽ eſt immoꝛtalitas vie et patrie. ¶¶ Itez ſi bomo ſtetiſſet tranſferꝛet᷑ ad im⸗ moꝛtalitatẽ gloꝛie:ita ꝙ nullius ꝓprietatis nobilis ĩ eo fieret deperditio.ergo cũ immoꝛtalitas in homine pᷣmo erat nobilis ↄditionis:non fuiſſet in illo illiꝰ conditõis teperditio in illa tranſlatione.q̊ immoꝛtalitates due ſilł eſſent in eo:̊ alia ẽ ĩmortalitas vie et alia pꝛie. Item ſi ſtetiſſet pꝛimꝰhomo. eadem fuilſſet vita illius in via et in gloꝛia:qꝛ vna et ↄtinua.vnde em cõtinuum dicit mo⸗ dum vnius ſimptr: cum ꝗ̊ immoꝛtalitas innocẽtie 2 im⸗ moꝛtalitas gloꝛie ſint ꝓprie ↄditõnes ſiue ꝓprietates vi⸗ te talis et talis: imoꝛtalitas hec et illa erit eadẽ. ¶ Cõ⸗ tra.immoꝛtalitas vie eſt vel a natura vel a gratia gra⸗ tiſdata. illa qᷓ eſt glezne a gra gratumfaciente. ſunt a diuerſis cauſis:qre et ip̃a diuerſa.¶. Item non eſt idem coꝛruptibvile et incoꝛruptibile.ᷣ illa qᷓ eſt vie põt nõ eſſe: que eſt gloꝛie nõ põt non eſſe:q non ſunt eadem. Ytem nõ eſt hoꝝ ſolum dria que eſt inter potentiã ſimpłr et il⸗ lam que eſt neceſſitas.cuʒ illa q eſt vie coꝛrupta ſit ⁊ ad nibilata ꝑ peccatũ.qñ em̃ potentia ſimplir fit potentia q̃ eſt neceſſitas:neceſſe eſi vt maneat et ſtabiliat᷑ in eſſe ne⸗ ceſſario.q IStem imoꝛtalitas gloꝛie eſt oe:vie auteʒ do⸗ num. Item immoꝛtalitas gloꝛie pꝛiuat omnem potẽ⸗ tiam moꝛiendi: alia non. 4 Item aug. Alia eſt imorta⸗ litas carnis quã in adam accepimꝰ. Alia ẽ quã rxpᷣm in reſurꝛeetõne ſperamꝰ:ille eniʒ factus eſt immoꝛtalis vt poſſet non moꝛi ſi nõ peccaret:ſilij reſurꝛectõnis nec vlt᷑ potuerũt peccare nec moꝛi.⸗ Item non eſt tranſitus ab eodem ad idem.ᷣ tranſitꝰerit ab imoꝛtalitate vie ad im moꝛtalitatẽ patrie:g̊ ⁊c.¶ Iem.ij.ſen.diſ.xix.aliud eſt nõ poſſe moꝛi.et aliud poſſe nõ moꝛi:ſed non poſſe moꝛi idem eſtqð imoꝛtalitas patrie.poſſe non moꝛi ĩmoꝛtali tas vie:̊ ⁊c. ¶ Item ĩmoꝛtalitas vie et imoꝛtalitas prie ſtat? vite diſtinguũt ⁊ diuerſiſicãt h̊ ↄſtat ꝙ ſtatꝰ illi ſunt diuerſi.ꝗᷓ et imoꝛtalitas bec z illa diuerſe ſunt.4¶ Item rõne hꝰqrit᷑.ſi potentia nõ moꝛiendi ex toto ſublata ſit. ita ꝙ nõ remaneat: potentia aũt remanet. ſ̊ nõ ad hunc actũ ſcʒ nõ moꝛiendi: ꝙ aũt nõ auferatur videt᷑ ꝑ hoc potentie naturales nõ auferunt᷑. Iteʒ nõ creant᷑ noue potẽtie in ſpẽ.quieuit em dñs poſt opa ſex dierũ a creati one ꝙtum ad ſpẽs et genera.gᷓ mãſit potentia:ſ nõ ad H̊ queritur.& ſi m illam ↄtingit dici in via iſte poterit nõ moꝛi.neceſſario in patria: et hoc videt᷑ cuʒ non ſit noua potentia ſuꝑinducta qua hõ dicit᷑ immoꝛtalis imortali tate patrie. orra nõ videt᷑ poſſe dici in patria iſte habet potentia qua neceſſe habuit moꝛi in via.qꝛ oĩs po tentia quã habebit in patria erit ſub neceſſitate ↄtrarij. & nec in via poterit dici iſte habet potentiã qua nũqᷓ; po⸗ pꝛima iĩmoꝛtalitate.¶ Rñſio. quidã dicut ꝙ eadem eſt potentia ſᷣm ſubam:diſfferẽs ſᷣm maioꝛẽ axpꝛopinquati⸗ onem Im ſuum actũ ſiue finẽ.vnð potentia qᷓ pꝛimo fuit moꝛiendi ⁊ nõ moꝛiẽdi indeterminate. poſt erat ꝑ petu termiata ad vnũ: vt ſcʒ ad moꝛiendũ: et bec eadẽ ꝑ me nitum gratie et pmium ſupuenientis gloꝛie erit in pr̃ia Aterminata ad viuendũ.xet ita ĩmoꝛtalitas in ſtatu ino⸗ centie ⁊ imoꝛtalitas ĩ ſtatu gle eadẽ potẽtia ſunt ᷣm ſb⸗ ſtatiã.⁊ loquoꝛ de his ꝓut noĩe potẽtie cenſent᷑ ſic ratio/ nalitas:nõ ꝑ modũ habitꝰ.¶¶ Ad id qð obijcit. ꝗꝙ hec eſt a gra ⁊c. Dicendũ ꝑ hoc ꝙ dr ꝙ hecẽ a gra Itiſdata ⁊c nõ dicit᷑ aliq diuerſitas qᷓtum ad eẽntiã potẽtie.ſᷣ diſpo⸗ ſitõnis.qꝛ em addit᷑ ipi potẽtie eſſe a gra tali vel tali:eẽn tiam nõ dicit ſᷣ diſpoſitõeʒ.ĩmoꝛtalitas at᷑ dicit potẽtiã pᷣter ↄcretõeʒ ad neceſſitatẽ vel nõ neceſſitatẽ.vñ nõ no⸗ miat ipam diſpoſitõʒ ßᷣ ipaʒ potẽtiã.¶ Ad illud qð obij citur. ꝙ nõ eſt idẽ coꝛruptibile c Dicendũ ꝗ, nõ eſt ven habito reſpectu ad ſubᷣm coꝛruptibilitatis ⁊ incoꝛrupti terat moꝛi in etoran nonne ſpoliatꝰfuit hõ bilitatis.qꝛ idẽ in eẽntia m ſlatꝰpiuerſos põt eẽ corru⸗ ptibile ⁊ incoꝛruptibile.ſic idẽ in eẽntia facile mobile et difficile mobile. qð em eſt facile mobile in pᷣma ↄceptiõe in aĩa: poſt efficit᷑ difficile mobile ꝑ ↄtinuatoeʒ. ¶ Ad il lud qð obijcit᷑.ꝙ illa q eſt vie coꝛru pta ẽ ꝑ pctm. VUñ nõ eſt oria ibi ſolũ q eſt potentie ſimplr ad illa que ẽ vt ne⸗ ceſſitas. Dicendũ.ꝙ ꝑ petm nõ fuit coꝛrupta potẽtia ĩ⸗ moꝛtalitatis niſi vt erat ad actũ.vñ manebat ipᷣa poten tia cũ inclinatõne ad actũ. Vñ coꝛruptio erat habitꝰ nõ potentie.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ iĩmoꝛtalitas gle puat ⁊c. Dicendũ ꝙ hec pᷣuatio ſiue potẽtia pᷣuandi vel non pꝛiuadi.nõ cauſat᷑ ex diuerſitate pme potẽtie.h̊ ex diueꝛ ſis diſpoſitõnibo ſuꝑadditis q̃ ſunt gła⸗ gra. O. at᷑ dic aug. Alia eſt imoꝛtalitas carnis ⁊c. hoc retoꝛquendũ ẽ ad alietatẽ ſtatꝰdiuerſificati ꝑ diſpoſitõnes additas ipi potentie mediãte gra pfecta 2 gra unꝑfecta.nõ autez ad alietatẽ ipſiꝰpᷣme poſſibilitatis.vñ ibi eſt diſcõtinuatio ſtatuũ.qa qð erat potẽtia in ſiatu innocẽtie ſcʒ moꝛtali⸗ tas ſiue potentia moꝛiẽdi:factũ ẽ necefſitas in ſtatu pec⸗ cati. Silr eſt ex ꝑte ĩmoꝛtalitatis.¶ Ad aliud dicendũ. idgez pt eſſe donũ et dos. qꝛ donũ dicit᷑ reſpectu dantis. vs reſpectu ſponſi dãtis m ꝙ ſpõſus ẽ. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ nõ eſt tranſitꝰab eodẽ in ideʒ. Dicendũ trã⸗ ſitus iſte ꝗ eſt ab imoꝛtalitate innocetie ad illã qᷓ eſt gle eſt ꝑ diuerſitatẽ ſtatuũ.qa ẽ tranſitꝰa ſtatu in ſtatũ.Vñ ſicut qð ꝓficit in moꝛibo: ꝓficiẽdo a vita imꝑfecta ad vi⸗ tam pfectã:nõ dicit᷑ habuiſſe aliã et aliã vitam.ſ̊ candeʒ ter vite vnitatẽ ⁊ ↄtinuitatẽ: licet aliũ et aliũ ſtatũ vi⸗ te. ſic eſt in ꝓpoſito.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ aliud ẽ pol⸗ ſe ⁊c. Dicendũ ꝙ cũ dicit᷑ poſſe nõ moꝛi 2 nõ poſſe moꝛi licet habilitas potẽtie ſit alia et alia reſpectu actꝰ gẽ ter minꝰpotẽtie.qꝛ in vna notat᷑ habilitas qᷓ eſt facilitas ſi⸗ ue poſſibilitas: in alia qᷓ eſt impoſſibilitas ad moriẽdũ: nõ tñ potentia alia et alia.¶. Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ im⸗ moꝛtalitas vie ⁊ patrie ſtatꝰvie diſtinguit ⁊c. Dicendũ. hoc verũ eſt ſᷣ hoc eſt ꝓpter ipam diſpoſitõeʒ additam potentie:nõ ꝗa potentia pᷣma variat᷑. Ex bis ptzʒ quõ vñdendũ eſt ad aliud qð querit᷑ poſtea. vtrũ ſublata fuit potentia ex toto nõ moꝛiendi.dicendũ ꝙ nõ.ſed ſolũ in⸗ qᷓtum erat habitꝰſiue actꝰhmõi.i Av illud qð obijcit᷑. ꝙ non poterat vere dici in patria.iſte babet potentiam qua neceſſitate habuit moꝛi in via ⁊c. dicendũ ꝙ hboc fal ſum eſt: qꝛ hoc qð dico.neceſſitas nõ neceſſitas modos dicũt potẽtie ſiue diſpoſitiones:nõ ſubam potẽtie.ſic vi⸗ detur poſſe diei ad illa q tacta ſunt.quia tamen alia eſt rõ eſſentie ⁊ alia potẽtie:⁊ alia potẽtie habitualis.quia eſſentia abſolute dicta ẽ potentia addit ſupᷣ eſſentiã rela tõem ſiue inclinatõeʒ ad finẽ vel actũ.ſiułr potentia habi tualis ſuꝑ vtrũq;. Alit᷑ videt᷑ dicendũ. lſʒ em̃ om̃is potẽ⸗ tia ſit eſſentia qued:tñ alia ẽ ratio potẽtie.⁊ alia eſſen⸗ tie.vñ ſic ponẽ ꝙ eadẽ potẽtia pᷣmo moꝛiẽdi ⁊ nõ moꝛiẽ⸗ di:pꝰeadẽ in ſuba nccio monẽdi pꝰeadẽ nccio nõ moꝛẽ⸗ di. nihil aliud ẽ qᷓ ponẽ hoc ſubiectum pᷣmo receptibile moꝛtis ⁊ vite indifferẽter:⁊ pꝰreceptibile moꝛtis nccio. Fm eandẽ poſſibilitateʒ recipiẽdi qᷓ nõ mutat᷑ in ſuba. et tandẽ neceſſario nõ receptibile moꝛtis p̊ vite ↄtinẽtie.ec⸗ ce ꝙ ad hec oĩa erat poſſibilitas i ſubiecto hec eadem in ſuba:modos tñ ſiue habitꝰinclinans ad hec vel ad illud variat᷑.qꝛ pᷣmo erat potẽtia ad moꝛi et nõ moꝛi:ſcðo per petm facta ẽ nccia ad moꝛi.deinde ꝑ gr̃aʒ ad non mori. Eñ ð intermiata facta ẽ detmiata ꝑ additã neceſſitatẽ. Pꝛeteꝛea.eodẽ mõ potẽtia nõ moꝛiẽdi pꝛiꝰindetermĩa ta factaẽ ctermiĩata ad nccio nõ moꝛi.Elñ ꝗ aſiderat boꝝ diuerſas machinatões ad actꝰdiuerſos mediatibo mo⸗ x mutatõnibo ſiue habitibo. ꝓpꝛie loq̃ndo.dicẽ põt altera ẽ potẽtia hec ⁊ illa.ↄſiderado ꝗᷓ eentiaʒ potetie ſi⸗ ue ſpiectũ dicet᷑ eadẽ:oſiderãdo potẽtiã in rõne poten tie alia ẽ ⁊ alia.⁊ nõſoluʒ rõne ſ᷑ nata ſᷣm ꝓ alia ẽ nata bñ inſtituta.⁊ alia coꝛrupta. alia glificata. Oiſſinguãt & tres potẽtie vt pᷣma dicat᷑ imoꝛtalitas incõpleta.⁊ pʒ incõpleta.ex hoc ꝙ ↄpatiebat᷑ ſecũ potentiam moriendi Secũda dicat᷑ moꝛtalitas. tercia dicat᷑ ĩimoꝛtalitas cõ⸗ moꝛiendũ. Uñ vt dictũ eſt. ꝓut iĩmoꝛtalitas dicit poten tiã habitualẽ hec nõ eſt illa.¶ Ad illud aug:ꝑ xpᷣm recu perabimꝰqð ⁊c̃. Dicendũ q; ꝑ ̊ nomẽ qð.notat᷑ ſimplex pleta::qᷓ eſi neceſſaria ad actũ. ſiue qᷓ habet ſecũ actũ ſuũ neceſſario. Diſtinguenduʒz aũt ꝙ imoꝛtalitas dr duobo modis.ſcʒ poſitiue:et ſic idem ẽ ꝙ potentia viuẽdi.⁊ ſic ↄpᷣhendit illã q eſt vie ⁊ patrie.⁊ pᷣuatine ⁊ ſic dupłr.qa aut pᷣuat᷑ neceſſitas moꝛiẽdi.et hec pᷣuatio fuit in adã in pꝛimo ſtatu: aut pꝛiuat᷑ potentia moꝛiendi ⁊ B eſt mõ in adaʒ.⁊ hec vltima ↄtinet᷑ ſub pꝛioꝛe ſicẽ ſpẽs ſub genẽ.ſic em̃ potẽtia ẽ genꝰad potentiã qͥ eſt neceſſitas:ſic negatio potẽtie qꝗᷓ eſt neceſſitas:ſuꝑiꝰẽ negatõe potentie ſimpłr. 4 Ao illud ꝗ̊ qð obijcit᷑.ꝙ imoꝛtalitas inoceẽtie et patrie differũt ſicẽ diſpoſitio ⁊ habitꝰ.Silr ſicut potẽtia diſpo ſita ⁊ potẽtia q̃ eſt neceſſitas.Siłr ꝑ determinatũ ⁊ ide⸗ termiatũ. Dicendũ ꝙ nõ eſt veꝝ.qm̃ nõ tm̃ ſic differunt. ĩmo ẽ ibi dr̃ia eſſentialis.ſicut eſſentialr vita aĩalis dif⸗ fert a ſpũali.cũ em̃ imoꝛtalitas poſitiue dicat᷑ potentia viuẽdi.vita aũt ẽ duplex.ſcx aialis et ſpũalis:et potẽtia relata diuerſimode ad hac vitã duplicẽ duplicabit᷑.⁊ lo quoꝛ de ipᷣa inꝙᷓtum ẽ in rõne potentie vt tactũ eſt. Silx Fm ꝙ pᷣuatiue dr.alia erit eſſentiałr hec ab illa: ſicut cõ pletũ ab incõpleto.ſᷣm ꝙ dici ſolet.ꝙ eẽntia generis eſt incõpleta:ſpẽi ↄplata.vel ſic̃ eſt alia albedo intẽſa et re⸗ miſſa ſᷣm eſſentiã.et H ꝓpter maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ lucis ꝑtici patõeʒ. Silr ſicut aliud ẽ ocretũ ex hac eẽntia ⁊ hoc ha bitu naturali vel acꝗſito.et aliud ↄcretũ ex eadẽ eſſentia habitu ↄtrario naturali vel acqſito.dico ꝑ ſe loquẽdo. ſicut aliud dr̃ hic albuʒ ab h̊ nigro eodẽ demonſtrato in ſubiecto.vel h̊ ſciens ab hͥ ignorante.vel vpᷣtuoſum ab malicioſe.eodẽ ſemꝑ in ſubiecto demõſtrato.ſᷣm illð ve⸗ te impiũ et nõ erit.ſic dico aliud eſſe imoꝛtalitatẽ inno⸗ centie et patrie.hoc etiaʒ pʒ ꝑ hoc:ꝙ iĩmoꝛtalitas nõ eſt potentia ſimplr.̊ vel habitus vel potẽtia habitualis.ꝑ qð ptʒ ꝙ alia et alia ẽ ſᷣm ꝙ alio habitu et alio infoꝛma tur.vñ cum aliꝰſit habitus ꝗ eſt neceſſitas et alius ꝗ eſt poſſibilitas.et alia erit imoꝛtalitas ↄcernẽs neceſſitatẽ et alia ↄcernẽs poſſibilitatẽ.pʒ igit᷑ ꝙ nõ eſt ſimile d il⸗ lis q̃ ſolũ hñt rõnem potẽtie.vt de potẽtia angeli añ con firmatõeʒ et pꝰ.et de ĩmoꝛtalitate ĩnocentie ⁊ patrie hoc aũt pʒ ex auctoꝛitate dicẽte.Alia eſt imoꝛtalitas caꝛnis quã in adã accepimꝰ.alia eſt quã ꝑ xpᷣm in reſurꝛectõne ſperamus.ille em eſt factꝰ ĩmoꝛtalis vt poſſet nõ moꝛi ſi nõ peccaret.moꝛeret᷑ aũt ſi peccaret:filij aũt reſurꝛectio nis nec vltra poterũt peccare nec moꝛi.4 Ad illud qð obijcit᷑.q; nõ creauit dnñs aliquã potentiã nouam pꝰoꝑa ſex dierũ.Dicendũ ꝙ verũ eſt cuiꝰantea nõ erat ſimilitu do. ¶ Ao aliud qð obijcit᷑.ꝙ imoꝛtalitas añ pctẽᷣm ⁊ poſt peccatũ nõ differũt.Dicendũ ꝙ; ꝓprie loquẽdo ꝓut moꝛ⸗ talitas ẽ eſſentia.potẽtie habitũ ↄcernit:gꝗa hec dic poſ⸗ ſibilitatẽ ad moꝛiendũ illa neceſſitatẽ:hec nõ ẽ illa. Si⸗ militer dicendũ ad aliud qð ſeꝗtur.ꝙ lʒ liberũ arbitriũ inqtum dicit eſſentiã quandã ſit eadẽ in via et in patria tñ ſntum noĩat potentiã cuʒ ocretõne habitꝰ ſiue apti tudinis nõ eſt eadẽ rõne pᷣtacta.¶ Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ; ĩmoꝛtalitas in via ẽ potentia quedã viuẽdi ⁊c. Dicen dũ ꝙ imoꝛtalitas ĩnocẽtie nõ dic ſolũmodo potentiaʒ:bſᷣ ↄcernit habitũ.et h̊ cũ poſſibilitate ad ↄtrariũ.imoꝛtali⸗ tas ei innocẽtie cũ h̊ ꝙ dicit habitũ ſiue aptitudinẽ faci⸗ litatis ad actũ ꝑpetuũ viuẽdi dic poſſibilitatẽ ad moꝛiẽ⸗ dum.ĩmoꝛtalitas ĩ patria dicit habitũ ſiue aptitudineʒ neceſſitatis ad actũ ꝑpetuũ viuẽdi cũ impoſſibilitate ad relatio.ec argumentum valet qð ꝑdidimꝰin adã recu ꝑabimꝰꝑ rpᷣm.in ada ꝑdidimꝰiĩmoꝛtalitẽ innocẽtie ̊ ⁊c eſt em̃ ↄmutatõ pᷣdicamẽti.ꝛetẽa.cũ d recuꝑabimus xpᷣm.hoc nõ dr ꝗa illud idẽ recuꝑabimꝰ: ſ̊ qa damnũ qð incurꝛimꝰeyr pcto ade.recompenſabit᷑ maioꝛi bono ⁊ melioꝛi ꝑ rpᷣm.¶ Ao aliud qð in traſlatõe ad głaʒ non fuiſſet eꝑditio alicuiꝰnobilis ꝓpriętatis.rõne q ẽ ꝓprie tas nobilis.̊ rõne defectꝰopoꝛtati.iĩmoꝛtalitas aũt ĩ ſta⸗ tu inocẽtie inꝙᷓtuʒ ↄcernebat poſſibilitatẽè ad moꝛienduʒ — ↄnotabat defectũ. VUñ ſicut in tranſlatõne aie a ſiatu vi atoꝛis ad ſtatũ ↄpᷣhenſoꝛis nulla fit deꝑditio nobilis cõ ditõnis.nihilominꝰſfides euacuat᷑:ſic ẽ in ꝓoſito.⸗ Ud aliud dicendũ.ꝙ lʒ vita nature ſiue vt ẽ naturalis: vna fuiſſet qdammõ.qꝛ in gloꝛia nõ eẽt oĩno ſublata vita na ture.ſ̊ ꝑfecta et ↄpleta:nõ tñ vt eſſet moꝛalis ꝓpꝛie loq̃n⸗ do. immo fuiſſet mutatõ vite m mutatõeʒ ſtatus iuxrta modũ ꝓpriũ loquendi.Fᷣm quẽ aliꝗs dẽ mutare vitaʒ.qꝛ tranſfert ſe ad frugẽ vite melioꝛis. embzꝛum quartum r ingreꝛe.vtrũ moꝛtalitas ⁊ immor⸗ videt᷑ ꝑ ſimile in alijs de naturali potẽtia. vt in aere ↄdenſandi ⁊ rarefiendi ſiue con denſatõnis ⁊ rarefactõnis.ſiue rarefiendi ⁊ nõ rareſien di.Silr in aqua calefactõis ⁊ nõ calefactõis. paſſiue di ſiłr de alijs.Siłr videt᷑ de potẽtia actiua vt iſtiꝰcurꝛc di et nõ curꝛẽdi.extendendi ſe et retrahẽdi ̊ videt᷑ ꝙ ⁊ ð actiuis et paſſiuis verũ ſit:q; vna ẽ potentia ↄtrarioꝝ. ita erit in ꝓoſito.¶ Item vita ⁊ moꝛs coꝛꝑalis ꝓpoꝛtio⸗ naliter ſe hñt ad vità et moꝛtẽ aĩe:ſᷣ in aĩa eſt eadẽ potẽ⸗ tia vite et moꝛtis.qm̃ bñfaciendi ⁊ malefaciẽdi.⸗ Pre⸗ terea eadẽ eſt potẽtia ad vitã gr̃e ⁊ pꝛiuatõeʒ vite.quaꝛe videt᷑ ꝙ vna erit potẽtia in coꝛꝑe aut ↄiuncto moꝛtalita⸗ tis ⁊ ĩmoꝛtalitatis ſiue moꝛiendi ⁊ nõ moꝛiendi.⸗ Item moꝛtalitas ⁊ imoꝛtalitas puatiue oponunt᷑ ſic moꝛs et vita:ſᷣ puatiue oppoſitoꝝ eadẽ eſt potẽtia.qꝛ pᷣuatõ.ꝓue⸗ nit er defectu alicuiꝰpotetie agentis vſq; ad tpᷣs ⁊ tũc de⸗ ficientis.¶ Itẽ ꝑ pctm facta fuit neceſſitas moꝛiendi in adã.h̊ ↄſtat ꝙ illa neceſſitas aduenit alicui potẽtie.non aũt añ aduentũ illũ infuit illi potentie neceſſitas moꝛiẽ-⸗ di:q̊ illa potẽtia fuit oꝑpoſitoꝝ.¶ Item potẽtia moꝛien⸗ di in adã aut erat ad oppoſita.et ſi boc habeo ꝓpoſitum ſczʒ ꝙ eadẽ eſt potẽtia oppoſitoꝝ ſcʒ moꝛiẽdi ⁊ nõ moꝛiẽ⸗ di: aut ad vnũ tm.ᷣ ſi hoc:neceſſe fuit illũ moꝛi ſicut ne⸗ ceſſe ẽ celũ moneri 4oner. potẽtia moꝛiẽdi erat na⸗ turalis in potẽtia.potẽtia nõ moꝛiẽdi naturalis potẽtia & ſi hec eiuſdẽ potẽtie ſunt.eadẽ potẽtia eſt naturalr po⸗ tens naturałr impotẽs. Item nõ eſt eadẽ potẽtia ſa⸗ natiuitatis ⁊ egꝛotatiuitatis: et ita de alijs hmõi.q nec mortalitas ⁊? imoꝛtalitas.4l! Item moꝛtalitatis ⁊ iĩmoꝛ⸗ talitatis cauſe ſunt ↄtrarie.moꝛtalitatis em̃ cã eſt ↄpoſi⸗ tio ex ↄtrarijs vt ↄtrarijs.i.adinuiceʒ repugnãtibo.ꝓpt᷑ em̃ hmõi repugnatiaʒ ſeꝗtur ↄpoſiti diſſolutõ naturalłr et ad h̊ ſeꝑatio aĩe ſcʒ moꝛtalis a coꝛꝑe.cauſa at immoꝛ⸗ talitatis erat ex gra vt dicamꝰ cauſam extrinſecã. vel ex ↄiunctõne coꝛꝑis cũ aĩa nõ ſeꝑata a ſumma vita:ł̊ potẽ tia moꝛiendi eſt illiꝰ ꝓprie q̃ eſt receptibilis diſſolutõnis potẽtia.nõ moꝛiendi illiꝰq eſt ſuſceptibilis inſeꝑabilita tis aĩe ↄiuncte cũ ſua vita ⁊ corꝑis ſcʒ ↄiũcti. Vñ poten tia moꝛiendi eſt ipiꝰcoꝛꝑis nõ moꝛiẽdi cõiũcti.̊ eſt alia 7 alia ꝓprie ⁊ ꝑ ſe loquẽdo.ĩmoꝛtalitas eniʒ determinat ſibi coꝛpꝰet aĩazʒ vt cuiꝰ?.moꝛtalitas coꝛpꝰtm̃ vt videtur Kñnſio eſt ↄſiderare potentiaʒ in triplici differentia. ſt em potentia nuda ſiue pᷣma: et eſt potentia diſpoſi: ta:eſt et potentia q̃ eſt neceſſitas. Hãc triplicẽ differenti am eſt ↄſiderare circa potẽtiã ĩmortalitatis ⁊ moꝛtalita tis. Potẽtia at̃ materialis ſiue pᷣma q̃ aliqs dr ĩmoꝛtał eſt potẽtia viuẽdi vita rõnali.potẽtia diſpoſita ẽ poten⸗ tia viuẽdi vita rõnali concurrẽtibo equalitate mixtiõis in optima armonia virtute celeſti reconciliante contra ria ⁊ ↄſeruante in quadã amicitia.ſufficientia ex ꝑte ali menti:ſtabilientis ⁊ ↄſeruantis ipᷣm alendũ ne patietuꝛ diſſolutionem. et virtꝰex ꝑte ſpũs ratõnalis contentiua corpoꝛis ſibi vniti.Cotẽtia at᷑ qᷓ eſt neceſſitas.ẽ potẽtia viuendi hñs equalitatẽ indiſſolubilẽ ex ꝑte coꝛpoꝛis.et virtutẽ otentiua ĩmutabilit ſtabilitam ex ꝑte ſpiritꝰrati onalis. Per hũc etiã modũ intelligat ex parte mortali⸗ tatis. quia potentia pꝛima eſt potentia viuendi.ſecunda talitas eiuſdẽ erant potẽtie in adã. ſic õõ (Dueſtio zeſt diſpoſita ? facilitas diſſolutonis er pte coꝛpis:7 fa cilitas ſepatõnis ex ꝑte foꝛme viuiſicatis. Potentia vo q̃ eſt neceſſitas ẽ facilitas diſſolutois. cu intrinſeca pu⸗ gna ex pte coꝛpis et defectu vᷣtutis regentis ſiue otinen⸗ tis er parte ꝑficientis foꝛme. Si g bas potẽtias opare⸗ mus:inuenimꝰ potentiã pꝛimã q dicit potentia nud eẽ vnã. potentiã pᷣo diſpoſitã ? qᷓ eſt effecta neceſſitas diſſteꝛ re:ſicut differt potẽtia ⁊ defectꝰſibi opoſitus.i Qaʒ im⸗ moꝛtalitas dic potentiũ viuẽdi cũ pꝛiuatõe illid. et ſic 4; dãmodo potẽtia moꝛralitatis ⁊ ĩmoꝛtalitatis in adam: erat vna potẽtia.quodã etiã mõ diuerſe potentie Smoꝛ⸗ talitatis ⁊ ĩmoꝛtalitatis ſcʒ in q̃ ſic ſumpta eſt eadeʒz: ſie ſumpta nequaꝙᷓ. Potẽtia em̃ viuẽdi ẽ potẽtia moꝛtalita tis vt in qᷓ.qꝛ põt cæficẽ ⁊ ĩmoꝛtalitas ſimpłr qꝛ põt ꝑpe tuari. potentia aũt a q̃ nõ eſt eadẽ qꝛ potentia a q eſt im moꝛtalitas 2 pᷣtus aie ↄtinentis recipientis influentiã a ſua vita.i.deo.a q̃ eſt illi virtꝰiſta ⁊ virtus cibi lignoꝛum ꝑadiſi:et principałr ligni vite a qͥ poterat ſtabiliri ↄtra teſectũ ſenecte ⁊ diſſolutiõis cũ alijs ſupᷣtactis.otẽtia aũt a q̃ eſt moꝛtalitas ſi potẽtia debeat diciet nõ magis tæfectꝰpotẽtie:fuit defectibilitas ⁊ diſſolubilitas natue illiꝰinq; tum hmõi ꝓpter q indiguit alimonijs fruciuum paꝛadiſi. VIñ aug.de baptiſ.ꝑuuloꝝ habebat adaʒ te li gnoꝝ fructibo refectõem ↄtra defectõeʒ. de ligno vite ſta bilitatẽ ↄtra veſtutatẽ.ex quo ptʒ ꝙ alia fuit potentia a qua moꝛtalitatis imoꝛtalitatis. potẽtia autẽ in qᷓ vna ↄſideratõne eadẽ:alia ↄſideratõne diuerſa vt dictuʒ eſt⸗ 4Zlo illud qð pꝛimo obijcit᷑.ꝑ ſimile ce naturali poten tia.qꝛ in aere eſl eadẽ potentia ↄdenſatõis ⁊ rarefactõis ⁊c. Dicendũ.qꝙ hoc verũ eſt de potentia paſſiua remota qꝛ ꝓpinq̃ quodãmodoẽ diueꝛſa.Aer em exiſtens in eadẽ diſpoſitõne.nõ rarefit ⁊ ↄdenſat᷑.vᷣ differẽtes recipit di⸗ ſpoſitõnes:Fᷣm ꝙ recipit diuerſas ĩmutatõnes a calido agente et frigido. hoc quidẽ diſſoluente ⁊ ſubtiliante:il lo vᷣo ↄgregãte 2 ꝑtes magis cognitas efficiente.¶. Ad ſimile qð inducit in actiuis vt in potẽtia curꝛẽdi et non eurꝛendi ⁊c. Dicendũ ꝙ nõ eſt ſimile in effectiuis volun tarijs et in alijs.vtraq; em̃ potẽtia ſcʒ curꝛẽdi et nõ cur⸗ yendi eſt potẽtia volũtaria. VUñ ſunt ab vno eodẽq; pᷣnci pio.pᷣncipiũ em̃ voluntariũ indifferẽter eſt in oꝓoſita. Vnñ nõ eſt ſimile in volũtarijs ⁊ opibo q̃ er eis ſunt.⁊ in alijs.cuiuſmõi ſunt.poſſe moꝛi.nõ poſſe moꝛi. vel poſſe nõ moꝛi..l Ad illud qð ſeqtur.ſcʒ ꝙ vite ⁊ moꝛtis ſpũa⸗ lis ſiue anime ẽ eadeʒ potentia ⁊6. Dicendũ ꝙ licʒ ĩ ani mn ſit eadẽ potentia bn oꝑandi ⁊ male:eadeʒ eĩ potẽtia ſcʒ voluntate ſiue liberi arbitrij fuit bona ⁊ mala.nõ tñᷣ eſt eadeʒ potentia effectiua vite ſpũalis et moꝛtis. Naʒ vita ẽ a eo:moꝛs a nobis. licʒ ꝗ̊ eadeʒ ſit potentia bene opandi ⁊ male:non tñ eſt eadẽ potentia eſfectiua vite ⁊ moꝛtis. Pꝛetẽa.li diceret᷑ ꝙ eadẽ eſſet potẽtia vite ſpũa⸗ lis ⁊ moꝛtis.qꝛ eadẽ ẽ potẽtia bñ oꝑandi et male:non tñ ſequeꝛet᷑ exr h.ꝙ eadẽ eſſet potentia moꝛtalitatis ⁊ imor⸗ talitatis ipſiꝰcoꝛꝑis.quia ex ꝑte coꝛpoꝛis nõ eſt pᷣncipiũ effectiuũ neq; coeffectiuũ ſiue cooꝑatiuũ vite corꝑalis. licut eſt ex ꝑte aĩe vite ſpũalis:q;tum aũt ad aliꝗd eſt ſi⸗ mile. ã ſicut nec moꝛtalitas nec imoꝛtalitas ab eadeʒ potentia licet in eadẽ ſint.nec mors ⁊ vita ab eadẽ:nam Hec a libero arbitrio illa aũt a deo. idem tñ ẽ pꝛincipiuʒ ſine potẽtia ſuſceptibilis vtriuſq;.ſcʒ vite ⁊ moꝛtis ſpũa lis:vt volũtas aut liberũ aꝛbitriũ. Ad illud qð ſeꝗtuz ſcʒ ꝙ eadẽ eſt potentia ad vitã gratie ⁊ pꝛiuatõeʒ ⁊c.Di cendũ ꝙ verũ eſt de potẽtia ſuſceptiua ſiue in q̃.nõ at de effectiua ſiue a q̃.¶ Ad illud qð ſeqtur ſcʒ ꝙ eadẽ eſt po tentia oppoſitoꝝ pꝛiuatiue ⁊c.patʒ rñſio.qa eadẽ eſt ſu⸗ ſceptiua ſiue in q̃:non a q̃ ſiue effectiua:niſi foꝛte dicat᷑ ꝙ ipſa vt eſt defectina ẽ effectiua.4 Ad aliud qð ſegtur ſimiliter ptʒ rñſio.ꝗa neceſſitas moꝛiẽdi aduenit poten⸗ tie in q̃ ſiue ſuſceptiua inoꝛtalitatis:nõ aũt effectiue ſi⸗ ue potentie a q̃. Siłr ptʒ rũſio ad aliud qð ſeꝗtur ꝙ po tentia ſuſceptiua ſiue in q̃ fuit ad oꝑpoſita ſiue reſpectu oppoſitoꝝ:nõ illaq fuit eſfectiua.¶ Av alia que obijci⸗ * 6 W xcij. untur pꝛo alia parte.quibo videt᷑ oſtendi ꝙ nullomodo eſt eadẽ potentia moꝛtalitatis ⁊ ĩmoꝛtalitatis reſpondẽ dum eſt. ⁊ pmo ad illud qð obijcit᷑ ꝙ potentia moꝛiendi eſi naturalis potẽtia ⁊c. Dicenduʒ ꝙ natuꝛalis potẽtia ſumpto noie ertenſo.ſe hʒ in triplici dria: quedã eniʒ ſe habet in quadã equalitate ⁊ in differentia ad oppoſita.2 hoc tam in actiuis iꝙᷓ in paſſiuis.In actiuis vt ẽ poten⸗ tia extendendi ſe vel nõ extendẽdi ambulãdi vel nõ am⸗ bulandi. In paſſiuis vt ẽ potentia rarefiendi vel ↄdẽſan di. quedã aũt magis ſe habẽt ad vnũ ꝙᷓ ad alterũ: et hoc põt eſſe duptr.qꝛ aut foꝛma vincit ſup materiaʒ: et tunc magis ſe hʒ ad agendũ ꝙᷓ; ad patiendũ.⁊ tunc eſt facilis ad agendũ difficilis a ꝑatiendũ.⁊ dĩ potentia natura⸗ lis. Aut materia vincit ſupᷣ foꝛmã.⁊ tũc eſt facilis ad pa tiendũ et difficilis ad agendũ.et dr̃ naturalis ĩpotẽtia quedã aũt eſt tm ad vnũ vt in hoĩe rõnalitas qᷓ eſt tm̃ ad ratiocinari. potẽtia naturalis ꝓut ſumit᷑ pꝛimo modo ⁊ tercio.nõ ſumit᷑ eo mõ qͥ dĩ naturalis potẽtia in pdica⸗ mentis:ſ̊ ꝓut drĩ medio modo.Vñ potentia moꝛiẽdi.et nõ moꝛiendi.i.potentia ſuſceptiua vite ꝑpetue vel non ꝑpetue:nõ dicit᷑ potẽtia naturalis ſᷣm modũ ſecũdũ ſed ſi ebet ad aliqueʒ modũ reduci:dʒ reduci ad pꝛimũ.qꝛ ſiẽ potentia q̃ eſt extendẽdi ſe et non extendẽdi ſe quadã facilitate 2 qᷓti indifferenti põt exire in vtrũqʒ actũ.ꝛ ſiẽ potentia q erat rarefiendi ⁊ ↄdenſandi in quadã facili⸗ tate reſpectu vtriuſq;.ſiłr potentia q̃ erat viuẽdi et mo⸗ riendi.ſiue viuendi ꝑpetuo ⁊ vpiuẽdi non ꝑpetuo:fuit in quadã facilitate ad ſuſceptõezʒ vtriuſq;· potentia ́̊ moꝛ talitatis ⁊ ĩmoꝛtalitatis reducit᷑ ad pꝛimũ modũ nõ ad ſecũdũ.vt ptʒ ex dictis neqʒ ad terciu in qͥ ſcʒ ſubiecto ẽ potẽtia vltimo mõ ſumpta nõ põt eſſe opoſitũ illiꝰ.vt ĩ quo ẽ rõnalitas:nõ põt eſſe irꝛonalitas.ſᷣ in qͥ eſt poten⸗ tia mõ medio ſumpta:põt eſſe eiꝰoppoſitũ.ſ̊ nõ ſimł cuʒ illa. H in q̊ eſt potentia pᷣmo mõ ſumpta: huiꝰẽ ⁊ ſil potẽ⸗ tia opoſiti.quia vna ẽ huiet ei oꝓpoſiti. Ao aliud pʒ rñſio ex dictis.qꝛ licet ſanatiuitatis ⁊ egrotatiuitatis ñ ſit eadẽ potentia.ſonatiuũ em̃ et egꝛotatiuũ ↄpᷣhendunt᷑ ſub illo genere qualitatis ꝙ ẽ naturalis potentia et im⸗ potentia:nõ ꝓpter boc ſeqtur ꝙ moꝛtalitas et imoꝛtali⸗ tas nõ ſit eadẽ.vt em̃ tactuʒ eſt potentia ſuſceptiua vite ppetue in pᷣmo hoĩe:nõ fuit potẽtia naturalis.neq; potẽ tia ſuſceptiua vite nõ ꝑpetua fuit potẽtia innaturalis: co modo quo potẽtia naturalis ⁊ inaturalis determĩate ſunt in genẽ p̃dicamẽti q̃litatis.¶ Ad vltimũ ſiłr patet rñſio.qꝛ ſieut tactũ eſt potẽtia a q̃ eſt imoꝛtalitas:?⁊᷑ alta ab illa q ẽ immoꝛtalitas.et hoc ↄcludit argumentũ pᷣdi⸗ ctũ.potentig aũt in q̃ eſt tñ eadẽ eſt vt eſt pma ſiue indi ſpoſita.¶ Ad maioꝛẽ euidentià aliquoꝝ pᷣdictoꝝ notã dum.ꝙ imoꝛtalitas nõ eſt nomẽ paſſionis.qꝛ paſſiones viciſſitudinaꝛie ſunt:neq; potẽtie ſimptr. potẽtie em̃ nõ tollunt᷑:ſ̊ ẽ nomẽ habitꝰſiue potẽtie habitualis.⁊ eſt ꝓ⸗ prie ipſiꝰↄpoſiti.qꝛ cũ vita ſu ↄiũeti:⁊ iĩmoꝛtalitas q di cit vite ↄtinuatõeʒ ſiue ꝑpetuitatem erit ↄiũcti.Silłr et moꝛtalitas.quia moꝛtalitas ⁊ ĩmoꝛtalitas nõſolum no⸗ minant potẽtias.ſ̊ cum potẽtijs habitꝰↄcernunt.nec te⸗ nent regulã oſequẽtie potẽtiaꝝ.vñ ſi ↄcedi poſſit aliquo mõ ꝙ erat in adã potẽtia moꝛiendi ⁊ nõ moꝛiẽdi eadem vt tactũ eſt.nõ tñ ſegtur ꝙ iĩmoꝛtalitas ⁊ mortalitas idẽ Silr nõ ſeqꝗtur idẽ fuit potẽs moꝛi et potẽs nõ moꝛi. vel nõ potẽs moꝛi:ꝗ eadẽ fuit potẽtia moꝛiẽdi ⁊ nõ moꝛẽdi ſimplr dico.i.ſine diſtinctõe.qꝛ alia ẽ ratio potẽtie ⁊ eſ⸗ ſentie ⁊ alia potẽtie habitual et potentie ſimpliciter. . Mueſtio. xcuij.de modo pꝛopagandi pꝛolem.· ———— Etermiato de poſ/ ſibilitate hbũane nate ante caſuʒ. Segꝗt ꝓlis ꝓpagatõe. Prĩio ̊ qꝛit᷑ de mõ ſi⸗ ne ð via ꝓpagãdi.i. coitu pmoꝝ ꝑentũ Scdo ð ipa /ple ꝓpagata. ¶ Rirca pꝛi⸗ at eſſe de mũ querunt᷑ q̃tuoꝛ. Pꝛimũ eſt ſi in ſtatu innocẽtie pote/ rat eſſe ſemis teciſio. Scm eſt ſi in teciſione hmõi fu⸗ iſſet libidinoſa vel ſaltẽ incenſa delectatõ. Lerciũ ſi ſo⸗/ lum cauſa ꝓlis habende fuiſſet maris ⁊ femine ↄmixtõ Quartũ ſi illicita fuiſſet ↄtinentia ſiue a ↄmixtione hu⸗ iuſmodi ceſſatio. embrum primum Verit ergo pᷣmo. vtrũ pꝛumi pentes pote⸗ rant coire in ſtatu illo. Ex ſic.habet᷑ pla⸗ ne ab aug.xiiij.de ciui.di.xxiij.c.dicit em̃ ſic. Quiſꝗs dicit nõ fuiſſe coituros nec ge⸗ ros niſi peccaſſent:ꝗd dicit niſi ꝗꝓpter nueroſitatẽ ſanctoꝝ ncc̃ium fuiſſe hoĩo pctm.et ptꝰeodẽ: ille nuptie digne felicitate ꝑadiſi ſi perm nõ fuiſſet.et diligenda ꝓ⸗ lem gignerẽt.⁊ pudendãa libidinẽ nõ hrent:h̊ aũt eſſe nõ poſſet niſi habuiſſent pt̃atem coeũdi in ſtatu illo.ꝗ ⁊c. 4l Item geñ.ij. nõ eſt bonũ hoĩem eſſe ſolũ.fſaciamꝰei ad⸗ iutoꝛium ſibi ſimile.ſuꝑ illud aug.ix.ſuꝑ geñ ad lit. Si aũt qrit᷑ ad quã rem opꝑtuit fieri ̊ adiutoꝛiũ.nihil aliud ꝓbabilr occurꝛit:qᷓ; ꝓpter filios ꝓcreandos.⁊ ptꝰ eodeʒ nõ inuenio ad qð adiutoꝛiũ facta ſit mulier viro ſi pari endi cã ſubtrahit᷑.ſ̊ ↄſtat ꝙ ex vixo ⁊ femĩa filij ꝓcreari nõ pñt niſi mediãte coitu ꝗ̊ ⁊c. ¶ Cont᷑. data ẽ bomini virtꝰgeneratina vt ſaluet᷑ eſſe diuinũ.i.ꝑpetuuʒ. Vñ qꝛ res coꝛruptibiles ſaluari nõ poterãt fᷣm nũerũ.data eſt generatiua potẽtia vt ſaluet᷑ ſᷣm ſpeciẽ:cũ ſᷣm nũerũ ſal uari non pnt.vñ ſol ⁊ hmõi ſube incoꝛruptibiles.qꝛ ſal. uari pñt ſᷣm nũerũ:nõ hñt vᷣtutẽ generatiuã.ſᷣ̊ pꝛimꝰbõ poterat eſſe ſuũ ꝑpetuare ſᷣm nũerũ. ꝗ̊ ſuꝑfluit in eo po⸗/ tentia generatiua.⸗.¶ Item dam.ſuꝑ illud.Creſcite ⁊ mł tiplicamini dicit.poterat xxꝰi̊ genꝰ multiplicare ſi man datũ ſuũ vſq; in finẽ ſeruaſſent. Sʒ ſciens deꝰ p̃cogniti⸗ one ſua q̃ oia ſciuit an generatõeʒ eoꝝ.qꝛ futuri erãt in pᷣuaricatõeʒ.fecit eos maſculũ ⁊ feminam:eos multipli candos eẽ ⁊ creſcẽ iuſſit.Ecce h̊ dicit plane.ꝙ qꝛ eos pᷣ⸗ uidit pᷣuaricaturos fecit eos maſculũ ⁊ feminã.⁊ niſi H̊ pᷣuidiſſet aliter młtiplicaret᷑ hõ qꝙᷓ; copula carnali.& vi⸗ det᷑ ꝙ caſus erat cã copule carnalie.¶ Item aug.de bo⸗ no piugali.ↄcubitꝰnõ niſi moꝛtaliũ potuit eſſe.¶ IJtem idem ſpũales aie ꝑpentuʒ. no debuerũut voluptati carnali deſeruire.Ex his auẽtibo ptʒ.ꝙ ↄcubit·nõ niſi carnali⸗ um ⁊ moꝛtaliũ eſſe potuit.Si & pᷣmi ꝑentes in pᷣmo ſta⸗ tu erant ſpũales ⁊ ĩmoꝛtales.ꝗᷣ ⁊c. ¶ Item ſemẽ eſt ſuꝑ⸗ fluũ nutrimentũ.ſuꝑfſluitas ant vicio atteſtat᷑.qð ñ eꝛat in ſtatu illo:S a nõ poterat eſſe ſemẽ in ſtatu illo.¶¶ Iteʒ ſemẽ ia ſtatu illo.aut erat ↄueniẽs nature ſiue ↄplexõni tũc exñtium:aut nõ.Si ſie ſ̊ qð ẽ nature ↄueniẽs nõ ſe⸗ parat᷑ niſi ꝑ violentiã.⁊ cũ q̃daʒ determiatiõe nature ſi⸗ ne debilitate.deterioꝛat᷑ em̃ natura in ſeꝑatòe ↄueniẽtis ſibi:qð nõ ↄueniebat in ſtatu illo. Si nõ erat ↄouemens nõ videt᷑ ꝙ poſſit eẽ pᷣncipiũ ꝓlis ꝓcreãde.cũ ꝓles debe⸗ Ta pentuʒ. 4 Item diuiſio alicꝰ ꝑtis ſube ab aliqͥ.ẽ diſpoſito ⁊ via ad coꝛꝛuptõeʒ: cũ ꝓles ſit de ſuba ꝑentũ ꝑ dciſiõeʒ ſemĩs.hmõi deciſio ẽ via et diſpoſitio ad coꝛruptõeʒ. B aũt nõ ↄtingebat ĩ ſtatu illo g̊ ⁊c. ¶¶ Itẽ nec videt᷑ tũc ſiẽ nec nũc ↄmixtõeʒ poſſe eẽ maris ⁊ femi⸗ ne.⁊ marie ĩ pᷣma cognitõe ſine mebꝛoꝝ genitaliũ motu ⁊ pᷣge virilis erectõe.qð nõ ↄtigiſſet anñ pcim.4! Jteʒz nõ eſſet ↄmixtõ hmõi ſine ſacr̃o mrionij.ſacr̃a at omĩa data ſũt in remiſſiõeʒ pcti.¶ Rñdendũ.q ſi ĩ ſtatu illo ſtetiſ ſent pᷣmi ꝑentes:fuiſlet deciſio ſemis ſiẽ pʒ ex ᷣbis aug. ſit npᷣtactis. ⁊ etiã dic ſuꝑ geñ.ij. nõ video qð ꝓhibẽ potue rit vt nõ eẽnt eis etiam in ꝑadiſo honoꝛabiles nuptie et 8 thoꝛ imaculatꝰ.q̊ eo p̃ſtate fidełr iuſteq; viuẽtibo:vt ſi ne vllo ingeto ardoꝛe ac doloꝛe pariẽdi fetꝰ.ex eoꝝ ſemi ne gigneret᷑:⁊ vt pʒ ex ᷣbo aug.ꝙ tüc ſiẽ nũc fuiſſʒ ꝓlis ꝓcreatõ ex ↄmixtõe ſemis maris ⁊ femie.lʒ eĩ ſit te oꝛdi ne ⁊ pfate nat᷑e ꝙ ꝓles ꝓcreent᷑ ꝑ ↄiũctõʒ ⁊ ↄmirtõʒ du⸗ oꝝ ſexuũ ĩ hoĩbo:ꝗ reſpectu /ꝓlis ſe hůt ꝑmodũ materi⸗ — alis ⁊ efficiẽtis:different᷑ tñ.qꝛ rõ mateꝛiał plłꝰreſidet pe nes mulierẽ et efficientis ſiue actui penes virũ.vñ oꝑtet ꝙ ſemẽ qð ẽ materia ꝓlis ꝓcreande deſcindat᷑ a viro et muliere.⁊ h̊ reqrit nata bñ inſtituta:ſic ⁊ natura lapſa Ad pꝛimũ ð opᷣm dicendũ.ꝙ lʒ ſᷣm intentõeʒ nate in⸗ ferioꝛis data ẽ vis generatiĩa vt ſaluet᷑ eẽ diuinũ in eodẽ Fſᷣm ſpẽm.cũ nõ poſſit ſaluari ĩ eodẽ ᷣm nũerũ:tñ ſm in⸗ tentõeʒ ⁊ oꝛdiatõeʒ diuie ꝓuidẽtie:data eſt hoĩ vis gene ratiua ad ↄpletõeʒ nũeri electoꝝ. Vñ rõ pᷣdicta quã po nit phᷣs nõ ẽ ratõ tota:ſ̊ pᷣcipua ẽ multiplicatõ nũeri ele ctoꝝ et ↄñs reꝑatio ruine angelice.¶! Ad illud qð dicit dam.dicendũ ꝙ h̊ dĩc vt inſinuet ꝙ vev alit᷑ genꝰ hũanũ multiplicare potuit:qð verũ ẽ. EIñ nõ dic ꝗd facẽt ̊ qꝗd facẽ poſſet.qð at᷑ dic ꝙ ſciẽs deꝰ pᷣnaꝛicatuꝛi erat:fecit eos mas ⁊ femĩaʒ ⁊c.Dicẽdũ ꝙ h̊ nõ dic.qꝛ etſi nõ eẽnt futuri ĩ puaricatõʒ.nõ fecit eos tales:vᷣ vt ſic ondat di⸗ uinã ꝓuidẽtiaʒ reſpectu euẽtꝰrei.vñ h̊ ꝑticipiũ ſciẽs.Fᷣm ꝙ; dr ̊ ſciẽs deꝰ pcognitõe ſua ⁊c.nõ ẽ cãle.i.ñ ↄnõt cãʒ reſpectu actꝰꝗ ↄſeꝗtur.ſ̊ ſimpłr pᷣſtat ↄſeq̃ntiã reſpectu actꝰoñtis.vñ nõ ẽ ſenſus qꝛ pᷣſciuit hec ſic fecit.ſ̊ ſenſus ẽ: ſciuit ꝙ caderẽt.et oꝛdiauit ꝙ caſuri nibilominꝰmulti plicarent᷑ im modũ ſᷣm quẽ multiplicãt ſe.q ſunt eiuſdẽ generis ĩ diuerſitate ſexꝰ.¶ Ad illud aug.ꝙ ↄcubitꝰnon potuit eẽ niſi moꝛtaliũ. Dicenduʒ ꝙ moꝛtale dupłr dr̃. vel qð ẽ potẽs moꝛi vel qð bʒ neceſſitatẽ moꝛiẽdi.primo mõ ſumpto moꝛtale.pmi ꝑentes i ſtatu ĩnocẽtie erãt im moꝛtales:nõ at᷑ ſcõo.ꝛio aũt mõ ſumit᷑ in auẽte aug. Vnñ moꝛtale dĩ ibi qð ẽ aĩale cui ↄgruit pt̃as generandi lAd illud qð ſeꝗtur.ſ.ꝙ ſpũales aĩe pentũ nõ debuer̃t voluptati carnali teſeruire ⁊c. Dicendũ ꝙ ĩ ↄmixtõe vi ri cũ muliere.nõ eẽt voluptas carnał ꝓut carnale ſonat in viciuʒ:qꝛ vt vult aug.in ꝑadiſo ſi nõ peccaſſent primi ꝑentes.fuiſſent nuptie honoꝛabiles thoꝛꝰimaculatus ⁊ ſine ardoꝛe libidis et laboꝛe pariendi. Qota &ꝙ caro vno mõ ſonat ĩ viciũ vt ad gatł.v.caro ↄcupiſcit aduerſꝰ ſpm̃. Alio mõ naturã dic.vt ad eph.v. emo carnẽ ſuã odio hũit.Et ſic caꝛnale dr̃ dupłr.vel vt ſonat ĩ viciũ vł ĩ naturã.ꝓut ſumit᷑ pꝛio mõ nõ poterãt vacare volupta ti carnali.ꝓut ſcðᷣo potuer̃t.¶ Ad illud qð ſeꝗtur.ſ.de ſuꝑfluitate ſemĩs.Dicenduʒ ꝙ ꝓpagatõ ꝓlis te ꝑentiba nõ fit ꝑ deciſiõeʒ ſemis.qð ꝗdeʒ ſemẽ ẽ totatr de ſuꝑſiuo cibo.qð pʒ ex ᷣbis ſacroꝝ doctoꝝ ponẽtiũ totã poſſeri⸗ oꝛitatẽ fuiſſe ſemĩałr ſiue mateꝛialx in pᷣmo boĩe.Dic eĩ aug.xiij.d ciui.dei.c.xiiij. Om̃s fuimĩ illo vno.qñ fui⸗ mus ille vnꝰ.ꝗ ꝑ pctm lapſus eſt. Iteʒ aug.de ocep.vir. tota ĩ pᷣmis pentibo erat hũana natura.et er ipos nihil erat.et alubi eo.li.poterat deꝰde adã in qͥ ſemẽ oĩm ho⸗ minũ creauerat aliã facẽ mulierẽ ⁊c. Aerũtñ eſtimo ꝙ; caro ꝓlis q̃ eſt em materiã qðammõ oꝛiginatr ẽ ex illo qð ẽ i ſemie de ſuꝑfluo cibi.Et nõ ꝙ duplex ẽ ſuꝑfluitas ſeʒ reſiduitatis et ĩpuritatis. Suꝑſluitas aũt reſiduita tis ẽ in ſemĩe.et hͥ mõ ſuꝑfluũ eſt neceſſariũ ſcʒ neceſſari⸗ um ↄſeruatõni ſpei. Suꝑfſluũ tñ indiuiduo ncc iũ qð eſt pncipiũ qdðammõ generatõis ſuꝑfluũ.qꝛ ñ ncciũ ad nu⸗ triẽdũ.⁊ hec ſuꝑfluitas ñ ſonat ĩ viciũ.̊ ẽ indiciũ ↄpleti onis nature.et ꝑfectõni eiuſdẽ atteſtat᷑ m illud phᷣi tũc vnũqðq; ꝑfectũ ẽ.cuʒ põt attingẽ ꝓpꝛie vᷣtuti.hᷣ ẽ facẽ ta⸗ le q̃le ipm ẽ. Suꝑfſtuitas ĩpuꝛitatis ẽ in illis q ꝑ oꝛganũ egeſtõis ⁊ alia q̃ deſeruiũt purgatõi nature emittunt᷑ ſi cut reuma ꝑ nares.⁊ vrina ꝑ mẽbrũ emiſſiõi illiꝰ depu⸗ tatum.⁊ ſudoꝛ ꝗ ꝑ poꝛos corꝑis emittit᷑.⁊ bec ẽ ĩ duab differẽtijs. Quedã ei ſuꝑfluitas veĩt ex debilitate vᷣtutis ↄtentiue ⁊ ↄuerſiue.ſic reuma ⁊ ſudoꝛ. et talis nõ fuit ĩ pᷣmo hoie ĩ ſtatu illo.et ̊ ꝓpter eẽntiã vᷣtutũ naturaliuʒ exñtium in illo. Quedã veit ex nutrimẽti q̃litate nutri mẽti puritate qlis ẽ illa q eſt egeſtõnis ⁊ vꝛine.q fit ꝑ ſe ꝑatõem puri ab impuro.⁊ hec fuiſſʒ in hoĩe illo ſi ſtetil⸗ ſet:ᷣ nõ in illa imũdicia et coꝛruptõne in qua eſt modo vt ſupᷣtactũ eſt.hoꝛum iudicia ſunt vaſa inteſtina et foꝛa mina que ſunt homi a ſua natura pma ↄditõne natura⸗ liter deputata.Ex his pʒ.ꝙ non om̃is ſuꝑfluitas ſonat 2 5 Mneſtio in viciũ. ̊ potiꝰ in ꝑfectõneʒ 2 pplementũ nature.. Ao aliud qð ſeqtur ſcʒ. ꝙ ſemẽ aut erat ↄueniẽs natureꝛc. Dicendũ ꝙ lʒ ſemẽ ſuꝑfluũ ſit qtũ ad nutꝛitin: ẽ tñ ne⸗ ceſſariũ qtuʒ ad generatiuaʒ.⁊a lʒ nõ ↄueniat nature vt ẽ ſaluãs ſubiectũ ſuum in ſe:ↄuenit tñ vt eſt ſaluãs in ſuo ſimili.Elñ natura nõ aꝓetit illud retinẽ ſ̊ vt in alio ſal⸗ uetur in altero trãſfundere. Eñ ſeꝑatõ ſemis nullo mo do eſſet violẽta ſ̊ natuꝛalis. Ad illuo qð obijcit. ꝙ bu⸗ iuſmodi decilſio eſſet via ad coꝛruptõeʒ.dicendũ ꝓ. non ẽ verũ.deciſio em q eſt via ed coꝛruptiõeʒ ẽ ſolũmõ vbi eſt ſeꝑatio ꝑtis neceſſarie ad ſalutẽ generãatis in ſe e. q̃dam biolentia facta ⁊ ſine ſufficiẽti reſlauratõne.qð nõ fuiſſʒ in ſtatu illo. ¶¶ Ad illud qð ſeꝗtur.ſcʒ ꝙ nõ poterat eſſe ↄmixtio viri cũ muliere ſine motn mẽbꝛoꝝ genitaliũ ⁊c̃. Bicendũ ꝙ añ pctm nõ eſſet motꝰbmõi. qꝛ vt vult aug. ſuꝑ gen. ad lit. Si ↄueniſſent in ſtatu illo:eſſet thorꝰim maculatꝰet ↄmixtio ſine ↄcupia. et genitalibo membꝛis ad ꝓcreatõeʒ ꝓlis im ꝑare potuiſſent. et ſic ceteris ĩ quo libet oꝑe ſine voluptatis pꝛuritu vterent᷑. Et quõ poſſet ognoſci mulier in ſtatu illo.et clauſtrũ integritatis ſine earnis fractõe reſerari:dictũ eſt ſup vbi actũ eſt de inte⸗ gritate p̃me mulieris” Ad aliud dicendũ.ꝙ ſi icut aug. ſuꝑ gen.ꝙ ſanis eſſet ĩ officiũ egrotis in remediũ. AUndð añ petm mr̃ioniũ datũ fuit in officiũ poaũt in remediũ Vñ qð dixit dñs faciamꝰei adiutoꝛiũ ⁊c.non fuit ꝓpter neceſſitatẽ quã habuit adaʒ.ſᷣ vt dicit aug.ſuꝑ gen. illð adiutoꝛiũ fuit ter filios ꝓcreãdos ſicut adiutoꝛiuz ſe⸗ mini ẽ terꝛa:vt pᷣgultũ ex vtroq; naſcat᷑. Vñ in officium ꝓcreatõis data fuit ade vxoꝛ an pctm. Vñ bis fuit inſti tutũ mr̃ioniũ.ſemel añ pctm: ⁊ hoc q̃ ad officiũ vt in pꝛi mo geñ. Et ſemel pꝰpctm : B qͥ ad remediũ vt hx geñ.ix. embruʒz ſecundum Egtur inꝗreꝛe.vtrum in ſtatu illo potẽat eẽ delectatio incenſa ĩ coytu. ſic videt᷑. vt hr̃ a phᷣo.delectatõ eſt ex ↄictõne ↄue⸗ mientis cũ ↄueniẽti et ſenſu eiuſdẽ:bᷣ tanta erat ↄuenientia tũc in ↄiuctiõe mẽbꝛoꝛũ genitaliũ quãta ẽ nũc et maioꝛ.qᷓ vt videt᷑ maioꝛ delectatio vel tãta: etem̃ Dicũt naturales delectatõ eſt in coitu Pter trãſitũ bũo⸗ ris ꝑ locũ neruoſuʒ in qͥ magis viget ſenſus.¶¶ Itẽ berñ⸗ Nemo ſane mẽtis maioꝛẽ in vicijs q;ᷓ in vᷣtutibo eſſe dele⸗ ctatiõeʒ eſtimat.in oꝑe nature viciate et pet᷑i.nõ ẽ ma⸗ ioꝛ delectatio q; in oꝑe nature integre et ſine pcto. etiã opus vᷣtutis qꝛ obedientie:dederat em eis dñs pᷣceptum ce oꝑe multiplicatõis.ij. gen. Ibi creſcite et multiplica⸗ minr. Coitꝰin ſiatu nature lapſe ẽ opus natuẽ coꝛrupte et cũ peto ̊ ⁊c. ¶¶ Item h̊ habet᷑ ab aug.plus diligit cari tas deũ qꝙᷓ cupiditas aurũ.plus dico ꝗa incom ꝑabilit: ſᷣ inter ſtatũ gratie ſiue caritatis et ſtatũ cupiditatis ſi⸗ ue peti.mediũ eſt ſtatꝰoꝛiginalis inſticie.q̊ medio mõ ſe hʒ in diligendo ſuũ bonũ:ita ꝙ nõ tantũ diligit ſuũ bo⸗ num quantũ caritas ſuũ.⁊ plus qᷓ cupiditas ſuũ: hſ q̃n⸗ to maioꝛi amoꝛe appetit᷑.aliqd tanto maioꝛi delectatone br.et h̊ regulariter curꝛit in his q̃ ſunt in fieri ⁊ in facto eſſe. Ex his videt᷑ ꝙ oꝑa gratuita q̃ fit ex caritate:ma⸗ ioꝛi fiũt delectatõne ꝙᷓ ea ꝗᷓ fit ex indicto oꝛiginalis iu⸗ ſticie.et ea q̃ ſc fiũt:fiũt cũ maioꝛi delectatõe qᷓᷓ illa que fiũt ex motu voluntatis inoꝛdiate b petim:et ita videt q ↄiũctio maris et femĩe ĩ pꝛĩo ſtatu facta inſtictu iuſticie oꝛigialis eẽt cũ maioꝛi xelectatõe ꝙᷓ qᷓ fitĩ ſtatu peti ſiue cũ volũtate peccãdi.¶ Iteʒ vnaqueq; virtꝰcognitiua de⸗ lectat᷑ in facilitate ⁊ ↄplemento ſue oꝑatõis. hoc ꝑ ſe ve⸗ rũ eſt.q̊ quanto maioꝛ eſſet ↄpletio 2 facilitas alicꝰoꝑa⸗ tõis:tanto maioꝛ eẽt delectatõ:ſ̊ vis generatiua in q̃ vi⸗ get ſenſus tactꝰ:faciliꝰet ↄpletiꝰexiuiſſet tũc in actũ ſuũ ᷓ nüc. Item oculꝰade in ſtatu illo plus delectabat᷑ in aſpectu lucis ⁊ auditꝰin auditu cantꝰ ſonari: q̃ aſpectꝰ vel auditꝰhoĩs lapſi mõ delectat᷑ in ↄſimilibo.et hoc ga inelioꝛis armonie et maioꝛis vigoꝛis p̃diti erant ſenſus iülliꝰ. ꝓpter qd magis erant apti ad lectandũ in prije 7 775 xcuij. obiectis ꝙᷓ ſenſus hominis lapſi:ergo pari rone in gu⸗ ſtu et tactu oppoſito ſibi duenienti maioꝛem haberet de⸗ lectatõem q; pomo lapſus.ergo in Konte vxoꝛis ma ioꝛem habuiſſet delectatõneʒ q; ?. ¶ Cont᷑. generatiua in ſtatu illo nõ erat oꝛdinata ſicut nec alia vis aliqua Hß ſi tanta eẽt delectatõnis intẽſio quãta eſt nũc:cum mo do ſit oꝛdinatio generatiue ⁊ maxie ĩ actu generandi et ꝓpter intenſionẽ delectatõis. tũc fuiſſet ↄſimilis deor⸗ dinatio in eadẽ.¶ Item aug. xiiij. de cini⸗ ci.xxij.c. õ incredibile dʒ videri illud vnũ.i.mẽbꝝ genitale ſine iſia libidine voluptati potuiſſe ſeruire.cui tot mẽbra nüuc ſeꝛ uiunt:an vdᷣo manꝰ⁊ pedes mouemꝰcũ volumꝰad ea que bis membꝛis agẽda ſunt ſine vllo reniſu tanta facilitate qᷓnta et in noõ et in alijs videmꝰ.et nõ credimꝰ ad opus generationis filioꝝ ſi libido nõ fuiſſet qᷓ pcẽo inobedien⸗ tie retributa ẽ.obediẽter homĩbo ad voluptatis nutum: ſimiliter vt cetera potuiſſe illa membra ſeruire: ex boc pʒ ꝙ line libidine aliq poſſet in ſtatu illo opꝰgeneratiue exerceri.¶ Item ſi tanta eẽt tũc delectatio quãta modo ĩ huiꝰopꝑis exercitio:tãto fuiſſent moti appetitu ad ills ex ercendũ opꝰ quantũ et nũc mouent᷑.ſ̊ tc non eẽnt moti aliqͥ apetitu ad hmõi opꝰ. Vñ aug.ix.ſupꝑ geñ. ad litte. Honeſtiꝰet melius credit᷑ ita fuiſſe tunc illoꝝ hoĩin coꝛ pus aĩale ↄſtitutoꝝ in ꝑadiſo:nõdũ lege moꝛtis damna tum.vt nõ haberẽt aꝓpetitũ carnalis voluptatis:qualeʒ non hñt iſta coꝛꝑa q iam ex moꝛtis ꝗpagine ducta ſunt. Erx h verbo pʒ.ꝙ hmõi voluptatis cauſa fuit pmoꝝ pa⸗ rentũ culpa.⸗. Item mgr.ij.ſen. dicit et dicti quctoꝛita⸗ tem hʒ ab aug.ꝙ ſi homo nõ peccaſſet ſic mẽbꝛa genita⸗ lia aplicarent᷑ adinnicẽ ſicut mõ applicat᷑ manꝰoꝛi:h̊ in applicatõne manꝰad os:aut nulla aut modica babetur 2 delectatõ. paꝛi rõne videt᷑ ꝙ nec in ↄtactu i lloꝝ mẽbꝛo rum. Iſtud aũt verbũ mgr̃i videt᷑ habere dubitatoõnem qꝛ opus naturale qð omi ↄuenientia quã reqrit natura exercet᷑:et maxĩe illud opus qð eſt ad ſaluandũ eſſe diui num.non põt ſine delectatõne exerceri:et maxĩe natura exriſtente ſana:ſᷣ in apoſitõne manꝰ ad os nulla videtur eſſe delectatio (AKnendu intelligenc eſt H dupliceʒ modũ eſſe dicendi:quidẽ em̃ dicere voluerũt ꝙ tanta vel maioꝛ erat delectatõ tũc q; nũc.et tñ nõ erat imoderata tanta erat ꝓpter naturalis vᷣtutis ꝑfectõneʒ:ĩmoderata nõ erat ꝓpter inferioꝝ virtutũ ſubiectõeʒ.ratio em̃ domi nabat᷑ illi lectatõni ⁊ eam defeꝛebat in ſuũ finẽ.⁊ ido nõ abſoꝛbebat᷑.nec erat ibi repugnantia:et ꝑ hoc volue⸗ runt ſoluere obiecta. Eſt et alismodus dicendi.qui ma⸗ gis ↄcoꝛdat ðᷣbis aug.⁊ /ꝓbabilitati rõnis:ſcʒ ꝙ in deci⸗ ſione ſeminũ ⁊ ↄmixtõne ſexuũ tꝑe nature inſtitute aliqᷓ fuiſſet delectatõ.moderata tñ et menſurata ſᷣm ꝙ exige⸗ bat hoĩs rectitudo:et ideo nõ erat tãta quãta eſt modo. Nuũc em̃ qꝛ virtꝰilla maxĩe exiuit rõnis impeꝛium.dũ rõ amiſit oꝛiginalis iuſticie vinculũ et retinaculũ p qð im⸗ abat viribo ĩferioribo: ido laxatis ſibi habenis.toto ĩ⸗ petu et conatu ſe pᷣeipitat in delectabile ſibi oblatũ:non ꝓter intenſionẽ virtutis mouentis. ſᷣ ꝓpter defectũ vir⸗ tutis retardantis. VUnde ſicut equus laſciuꝰrupto fꝛeno velotius curꝛit et impetuoſiꝰqᷓ cuʒ infrenatł᷑ et detinetur a luo ſeſſoꝛe.licet nõ habeat maioꝛẽ virtutem:ſic et in ꝓp⸗ poſito intelligendũ eſt ſe hre.et hoc eſt qð dicit aug. de ciui.cæi.nuptie ille digne felicitate ꝑpadiſi: ſi peccatũ nõ finſſet.et diligendã ꝓlem gignerẽt et pudenda libidineʒ nõ haberent.et ideo ↄcedende ſunt ratõnes oſtendentes P non eſſet tũc tanta delectatiõis intenſio.quaãta eſt nũc cum modo tanta ſit vt modũ et oꝛdinẽ debitum non ob⸗ ſeruet. ¶ Ad illud ̊ quod obijcit᷑ in ↄtrarium. ſcʒ ꝙ; de⸗ lectatio eſt ex ↄiũctone ↄuenientis cũ ↄuenienti et ſenſu eiuſqẽ. Dicendũ.ꝙ non tm̃ venit er ↄiunctõne:łᷣ etiaʒ ex virtutis ↄuerſione ſuꝑ deleccabile. In ſtatu aũt nature inſtitute etſi eſſet viunctio ↄuenientis cũ conuenienti et ſenſus:non tñ tanta eſſet virtutis incuruano et inclina⸗ tio quanta eſt mõ.et ideo non eſſet tam impꝛoba et tam intenſa delectatõ.ꝗ¶ A dno q ſequunt᷑. dicendũ ꝙ ẽ du⸗ „ plex delectatõ. earnalis ſiue carnis a ſpũalis ſiue ſpũs. maioꝛ aũt ẽ telectatio ſpũalis ſiune ſpũs in oꝑibo vᷣtutis ſiue q fiũt motu pᷣtutis: ꝙᷓ in oꝑibo peccati ſiue que fiũt motu pcti.et ſic bñ põt ↄcedi:ꝙ maioꝛ fuit delectatõ ſpᷣs in aiũctõne maris ? femiĩe ĩ ſtatu pᷣmo.iᷓ in ſtatu modeꝛ no:et hoc ↄcludũt rõnes iſte.nõ aũt ſicẽ de delectatione carnali ſ̊ ecõuerſo.i Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ virt delcta⸗ tur in ↄpletõe 2 facilitate ſiue actꝰ. Dicendũ ꝙ verũ eſt ſ tñ adhuc illa delectatõ terminũ fixũ dz hr̃e.et hr̃et vti⸗ q; ſi hõ ſtetiſſet.⁊ qm illũ merito pct᷑i egꝛedit᷑:hinc eſt ꝙ ampliꝰdelectatur q;uis delectatõis materia ñ ſit maior Ao illud qð obijcit.q ampliꝰxelectaret᷑ hõ in ſenſu vi ſus ⁊ auditꝰ.Dicendũ ꝙ verũ ẽ de delectatiõe naturali. H H̊ nõ ẽ verũ de delectatõe curioſitatis:nec ẽ ſilłe delcta⸗ tione q̃ eſt in viſu ⁊ q eſt in tactu:qm̃ viſus delectat᷑ ĩ ob iecto qd eſt nobile.⁊ magis accedit ad naturã ſpualem. ſilłr et auditꝰ.et ideo in błis delectatõ viſus potiſſime in tenditur.tactvᷣo delectat᷑ in re magis gꝛoſſa ⁊ materia⸗ li.ideo intenſio ſue delectatõnis magis repugnat ſtatui ſpũali.⁊ magis reddit hoĩem carnalẽ ⁊ aĩalem q̃lis ẽ hõ in ſtatu miſeꝛie.et ſic pʒ ꝙ illud nõ eſt ſile.¶. Ad illð qð querit᷑ de verbo mgr̃i.Dicendũ ꝙ nõ intendit iigr̃ dice⸗ re ꝙ nõ eẽt delectatõ in ↄiũctõe mẽbꝛoꝝ genitaliũ ſic nõ eſt velectatõ in ↄiũctõe manꝰad os:ſᷣ̊ intendit ꝙ ẽ ſimili tudo in duobo.ſcʒ in hoc ꝙ vtrũq; opus fieret ĩ oĩmoda obedientia volũtatis.et in hoc ꝙ in neutro accideret ar doꝛ libidinis.et hoc pʒ ex vᷣbis ipſiꝰ:et hoc ẽ qð vult au guſti. xiij. de ciui.dei.c.xxvj.dicẽs in tanta felicitate ho minũ abſit vt ſuſpicemur non potuiſſe ſemẽ ſeri ſine libi dinis moꝛbo:ſ eo volũtatis nutu mouerentur illa mem cetera ⁊ ſine ardoꝛe illicebꝛoſo ſtimulo. ur ingreꝛe.vtrũ ſolũ cauſa ꝓlis habẽ⸗ de fuiſſet maris ⁊ femie ↄmixtio. aut ali⸗ qñ cauſa delectatõis. ſolũmodo cauſa lis.videt᷑ ſic. Adatrimoniũ ꝓ tꝑe innocẽ tie ſolũmodo inſtitutũ fuit in officiũ. Dicit em̃ aug:ſuꝑ geñ.ix.qð egris datũ eſt in remediũ datũ fuit ſanis in of ficium:b̊ officiuʒ ↄſiſtit in ꝓcreando ꝓlem.̊ᷓ ſolũmõ ad hoc erat in ſtatu illo. Si g mulier et vir nõ ↄiũgebãtur niſi ꝓpter qð erat matrimoniũ:videt᷑ ꝙ nunqᷓ eſſent con iũcti niſi ꝓpter ꝓlis ꝓcreatõem.¶ Item ꝗ debitũ petit in ſtatu nature lapſe pᷣter intentõneʒ.plis ꝓcreande.vtpote cauſa delectatòis:peccat ſaltẽ venialiter.nec hoc impe: dit natura coꝛrupta ad hoc violenter ꝓuocatiua.multo foꝛtius tũc ↄuenientes delectatõis cauſa:ſ̊ tũc non pote rant peccare venialiter.̊ peccaſſent moꝛtaliter. ⁊ ſic ca cerent a ſtatu innocentie. Item delectari in aliqͥ ꝓpter ſe:eſt frui illo.qꝛ frui eſt amoꝛe inhereꝛe alicui ꝓpter ſe. frui aũt creatura ẽ vtendo frui qð eſi peccatũ. Si g̊ pri⸗ mus hõ cauſa delectatõnis nõ cauſa ꝓlis ꝓcreande vxo rem ſuã cognouiſſet.ea frueꝛet᷑:qð fieri nõ poſſet ſine pec cato.¶ ꝛeterea videt᷑ ꝙ in q̃libet ↄiũctõne eẽt ꝓcreatõ fetus ſic.hõ nunꝙᷓ; ↄmediſſet ꝗn er illa ↄmeſtione ſenſiſ⸗ ſet refectõneʒ.nec vnꝙ;ᷓ nutritiua in ſuo actu pᷣuata fuiſ-⸗ ſet ꝓprio effectu.ᷓ pari rõne nec generatiua in ſuo actu pꝛiuata fuiſſet debito fructu:h̊ fructꝰ eius eſt ꝓles g ⁊c̃. Item in ſtatn illo nõ eſſet pꝛiuatꝰ debita intentõe.nec intentõ tebito fine: puatio em̃ intentiõis recte nõ ẽ ſine culpa.pᷣuatio dᷣo vtilitatis intente nõ eſt ſine pena. neu⸗ trũ aũt iſtoꝝ poterat eſſe in ſtatu illo.cum & finis actus generatiue ẽ ꝓcreatio ꝓlis.relinꝗtur ꝙ nunõ caruiſſet nla. ¶Nont aſpentt coendi nõ erat tunc libidinoſus ſᷣ naturalis.& ſicut neceſſe fnit pᷣuenire appetitũ nutritiue ſcʒ famẽ et ſitim.ita ⁊ apetitũ generatiue.q̊ nõ opoꝛtu⸗ it ſemꝑ coire cauſa ꝓlis ſed cauſa pᷣueniendi appetitum ne degeneraret in deoꝛdinatõem. 4 Item cũ ille apetitꝰ ſit generatiue eẽt naturalis.videt᷑ ꝙ ſicut appetitalimẽ ti non eſſet ſubiectus ſemꝑ libero arbitrio in ſtatu illo. ſic nec appetitus ille.̊ ſemper ſluxiſſet ſicut et iſte niſi pᷣ ueniretur. Si ſemper fluxiſſet et non eſſet ſubiectus libe ro arbitrio. ꝓuocaſſet aliqũ ad opus cauſa delectatiõis et non ſemper cauſa ꝓlis.. Itez vis nutritiua ſemẽ ad⸗ miniſtrat.ergo cum homo ↄtinue nutriret᷑ humor ſemi/ nariꝰ generatiue adminiſtrabat᷑.ergo vel opoꝛtebat ho minem extra oꝛdinem pollui vel naturam grauari extẽ⸗ ſione ſeminis.vel aliqñ mulierẽ cognoſcere.qñ non eſſet apta generare.vtpote qñ eſſet grauida.ſi ergo duo pꝛĩa ſunt incõuenientia.reſiat terciũ ſcx ꝙ vxoꝛem aliquãdo cognouiſſet qũ ꝓlem non ꝓcreaſſet.il Si autẽ diceretur ꝙ in ſtatu nature inſtitute non fieret hmõi multiplicatõ humoꝛis ſeminarij.hoc nõ videtur verũ.quia erquo nu tritiua ſemꝑ miniſtraret bumoꝛẽ hmõi: cum nõ eſſet ſb⸗ iecta rõni.nõ videtur ꝙ illius ceſſaſſet augmentũ.⸗! Stẽ ſicut ↄmedere eſt actꝰ naturalis ⁊ ita coire.ſᷣ̊ hõ natura⸗ liter appetit ↄmedere nõſolũ in ſtatu nature lapſe ſ̊ etiã inſtitute.̊ pari ratõne naturałr appetebat coire.ſed ho⸗ mo tꝑe nature inſtitute debebat nature ſatiſfacẽ.cuʒ na⸗ tura eſſet oꝛdinata ⁊ oꝛdiate appeteret. alioꝗn penã ſen⸗ tiret:g videtur ꝙ ſiue mulier poſſet ↄcipere ſiue nõ: vir pᷣter neceſſitatẽ ꝓlis generande aliqñ mulierẽ cognoſce⸗ ret.¶ Item ponat᷑ ꝙ adam cognoſcẽèt vxoꝛẽ ſuã pregnan tem.quero an peccaꝛet aut nõ.Si nõ.jᷓ non erat neceſſe ꝙ in omni coitu generaret.ſi ſic:ↄtra ſanctius erat tunc inr̃ioniũ qᷓ; tempoꝛe nature lapſe.et eque magne vel ma ioꝛis efficacie:b̊ nũc ꝓpter bonũ mr̃ionij excuſatur coitꝰ a culpa.etiã qñ nulla eſt ꝓlis generande neceſſitas:& vi cetur ꝙ multofoꝛtius tũc.¶ Item nõ erat maioꝛ inoꝛdi⸗ natio in contactu illoꝝ membꝛoꝝ.ꝙᷓ in admouẽdo ma⸗ num ad os: ſ̊ manꝰadmoneri põt ad os ſine aliqͥ pecca⸗ to etiã pᷣter neceſſitatẽ.ꝗᷓ videt᷑ adam potuit cognoſce⸗ re vxoꝛẽ ſuã abſq; peccato.et pᷣter neceſſitatẽ pꝛolis gene rande.(¶ Rñſio.dicendũ ꝙ vir in quolibet actu qͥ ↄgno uiſſet exoꝛẽ.ſuſcepiſſet ex ea ꝓlem:et ratõ hꝰeſt.qꝛ ↄgruẽ tia oꝛdinis exigebat.et ꝑfectio vᷣtutis ad hec ſufficiebat Exigebat nãq; hec duplicis oꝛdimis ↄgruentia ſiue vir⸗ tutis generatiue.Ad rõnem et vtriuſq; ad ſuũ finẽ. vis em̃ generatiua oꝛdinẽ hẽbat ad rõnem:oꝛdinẽ inquã ꝑfe cte ſubiectõis.⁊ iõ in actũ non exigebat niſi ſᷣm ꝙ rõ di⸗ ctabat. Ratõ at᷑ recta ⁊ oꝛdĩata dictabat nulla re eẽ viẽ⸗ oũ niſi ad id ꝓpter qð ẽ.⁊ qꝛ vis generatiua data ſuit ho mini ad ꝓlis multiplicatõem.iõ recta rõ nunqꝙ dietaꝛet vis generatĩa nũqꝙᷓ exiret ĩ actũ.niſi ꝓgter ꝓlis genera⸗ tionẽ.hec em̃ ↄgruẽtia oꝛdinis exigebat.ꝑfectio aũt vᷣeu⸗ tis aderat q̃ ad hoc ſufficiebat.qꝛ em vis generatiua in viro ad generandũ erat potẽs⁊ ſufficiẽs nec hẽbat im⸗ pedimẽtũ.ſiłr ⁊ ĩ mulieꝛe ꝓ ſuo loco ⁊ tꝑe:iõ cũ oꝛdinate ↄgnouiſſet vir vroꝛẽ ſemꝑ ex ea ꝓlem ſuſciꝑet.ꝓpter exi⸗ gentiã duplicis oꝛdinis ⁊ ſufficientiã duplicis vtutis.ſ. Generãtis ⁊ ſuſcipiẽtis.nec coiſſent ĩ ſtatu illo niſi cã ꝓ⸗ lis.nec cã delectatõis:nec cã pᷣueniendi fluxũ appetitus. Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑ ↄtra hoc.dicendũ ꝙ lʒ ałpeti tus generatiue fuit natalis: nõ optuit illũ pᷣneniri.quia oĩno fuit ſub obediẽtia rõnis recte. Siłr nõ fuit de appe titu nutritiue ⁊ rõ hꝰeſt vt dicunt aliꝗ.qð appetitꝰ nutri tiue dependet a natura eoꝝ q̃ ↄcurꝛebãt ad eſſe: ſ̊ eſſe a⸗ licuiꝰcreature nõ ſubiacet eiꝰarbitrio.ſiłr nec natura eo rum que ad eſſe requirũtur. quia & apetitus nutritiue depẽdebat ab illis qᷓ reqrunt᷑ ad eſſe.nõ ſbiacebat arbi⸗ trio illius cuiꝰerat.Sed ꝙ hec ratõ nulla ſit videt᷑.quia nutritiua nõ data fuit creature ad hoc ꝙ ꝑ ülla hr̃et eſſe ſ ad ad h̊ ꝙ ꝑ illã ſaluaret᷑ ſiue ↄſeruaret᷑ ineſſe.oſerua⸗ tio ꝓprij eſſe ſubeſt arbitrio eiꝰcuiꝰẽ.ſic ꝓductio oſilis in eſſe. ꝓpterea cũ ipᷣa generatĩa ĩ ſtatu illo erat oĩno oꝛdi⸗ nata.ſiẽ etiam nutꝛitiua ⁊ de nata ſibi indita hũit poſſe regẽdi ſe in oĩmoda oꝛdinatõe qꝗᷓ fuit neceſſitas vel ↄgru entia.quare debuit oiĩno ſubeſſe imperio liberi ar bitrij magis ꝙᷓ nutritiua. Dicendũ ꝙ ſicut dictuʒ ẽ.nutritiua non ſubiacet imperio liberi arbitrij ſicut generatiua.pᷣ⸗ ſente em̃ nutrimento ipſa nutritiua aſſurꝛeriſſet in actu vel opus pꝛoprium.ſiue vellet ſiue nollet liberum arbi⸗ (Mueſtio triũ:ſ̊ pnñtibo ꝑſonis aptis ad coeũduʒ.ĩmo etiã ↄiuctis mẽbꝛis genitalibo.nõ aſſurrexiſſʒ generatiua ĩ acti ſine oſenſu liberi arbitꝛij. VUñ Anſel. de chenz i⸗ deyfecit adã.fecit ĩ eo naturã ꝓpagãdi quã ſhiecit eiꝰ ptati.vt ea ſua volũtate vteret᷑. qᷓdiu ipᷣe vellet ſubditus eſſe deoo. d euidentiã aũt queſitoꝝ nota.ꝙ in pꝛimo hoie vi res inferioꝛes erant ſubiecte rõni.⁊ hoc ꝗpt᷑ duplicẽ oꝛ dinẽ cõſeruandũ.debuit em̃ hõ oꝛdiari in ſe.⁊ in finem. ꝓpter oꝛdiem in ſe:opoꝛtuit vires inferioꝛes ſubdi rõni ſic minus nobile maius nobili. et inferiꝰ ſuꝑioꝛi. Ipter oꝛdiem in finẽ:qꝛ ille ſolus actꝰ eſt meritoꝛiꝰ ꝗẽ volũta tis vel a volũtate im ꝑat᷑.vt qᷓ volũtas nõ tm̃ mereret᷑ in actu ſuo h̊ etiã in actibo viriũ inferioꝝ· debebãt vires in ferioꝛes eis ſubijci m ꝙ poterãt ſaluo iure nature. int vires aũt ꝑtis vegetatiue magis ſubiecta fuit generati⸗ na ꝙ vegetatiua.cuiꝰ multiplex eſt rõ. AUna ſumit᷑ ex ꝑ⸗ te ead qð ſunt.nutritiua em̃ eꝛat ad ↄſeruãdũ boĩeʒ in ſeipᷣo.generatiua ad multiplicãdũ ⁊ ↄſeruãdũ in ſiłi.et ſic nutritiua oꝛdinat᷑ ad cõſeruatõʒ eẽ ꝓpꝛij.et qꝛ natuꝛa lis apetitus maxie tendit ad cõſeruatoem ĩ eẽ ꝓpꝛij ma giſq;ᷓ alieni.cũ natura ſit recurua hinc eſt aſpetitꝰ et opus nutritiue magis erat ᷣm modũ nature.⁊ qꝛ natu⸗ ra determiate mouet ad vnũ.ptᷣas vo rõalis ſe habʒ ad oppoſita:hinc ẽ ꝙ cũ appetitus ⁊ opus nutritiue magis ſequerẽtur imperiũ nature qᷓ; opus generatiue.qð minꝰ poterat ſubijci imperio rõis.ecõtra generatiua magis. qꝛ erat ad młtiplicãdũ et ↄſeruãdũ ĩ ſili.et ita oꝛdiabat᷑ ad alterũ vt ad ↄplemẽtũ nũeri electoꝝ 2 ꝑ hoc ad bene eẽ.talia aũt hñt eẽ ſub regimie rõis.hinc eſt ꝙ generati ua magis erat ſubiecta. Itẽ alia ẽ cõgruẽtie.qꝛ ſcʒ gene ratiua oꝛdinat᷑ ad effectũ digniſſimũ ſcʒ ad generatõeʒ ſilłis.hõ em̃ generat hoĩem.ideo dignũ eſt ꝙ actꝰ illius potẽtie ſubiaceret ei qð cẽ in homĩe digniſſimũ ſcʒ rõni. Alia ẽ in actu generatiue.eſt quidaʒ motus mẽbꝛoꝝ oꝛganitoꝝ in ↄiũctõne coeũtiũ.qui reducit᷑ ad motũ ꝓ⸗ greſſiuũ.et iõ cũ motus ꝓgreſſiuus in rõne vtentibo oꝛ⸗ tum habeat a rõne ſiue ab intelligẽtia pꝛactica. ſiẽ̃ vult phᷣus.in pꝛimo hoĩe ꝗ ꝑfecte rõne vtebat᷑ vł regebatur. cbuit ſubdi opꝰ membꝛoꝝ genitaliũ rõni.ſicẽ motꝰma⸗ nuũ ⁊ alioꝝ mẽbꝛoꝝ. Itẽ alia ẽ qꝛ nutritiua ẽ in attꝛa bẽdo alienũ quo indiget.ſ̊ generatiue actus cõſiſtit ĩ ꝑ⸗ ciendo aliꝗd quo nõ indiget.ĩmo quo babũdat et ita q⸗ damodo magis detrahit᷑ eẽ in actu generatõis ꝙᷓ nutri⸗ tõnis.et ideo ne fiat erceſſus in hmõi detractõne.actus hmõi potẽtie magis debuit regi rõne qᷓ actꝰ nutritiue. ¶ Item alia ẽ.qꝛ licet actui generatiue videant᷑ ſola mẽ⸗ bꝛa genitalia deſeruire.om̃ia tñ mẽbꝛa coꝛꝑis ei deſerui unt. vel delegado ſemẽ vel delegãdo virtutem. vt ex ſemi ne cooꝑante virtute ꝓducat᷑ coꝛpꝰ pꝑfecte oꝛganiʒatum. et iõ cõneniẽs erat vt vis illa ſbderet᷑ eius regim i. qð de bebat hr̃e dñium in toto coꝛpꝑe in ſtatu nature inſtitute magis qꝙ vna aliaꝝ potẽtiaꝝ minꝰ generaliũ iptea ma gis debuit generatiua ſpdi rõi qᷓ nutritiua. Jutritiua em magis famulat᷑ q; recipiat famulatũ. veruntamẽ et ipᷣa ᷣm ꝙ recipit famulatũ a maũ et ab oꝛe.quoꝝ miſte rio intromittit᷑ alimẽtũ ſubiacebat imꝑio rõis.⁊ ſic ptz vis vtraq;.ĩmo ⁊ om̃es debuerũt ſubiacẽ rõi ĩ pᷣmo hoĩe.magis tn generatiua debuit eẽ ſubiecta qᷓ nutriti⸗ na multiplici cõgruẽtia hoc exigẽte. ¶ Ex his pʒ reſpon⸗ ſio ad illud qdð querebat᷑ cõſequẽter.ſcʒ cũ ipᷣa generati⸗ ua eet oino oꝛdiata. que eẽt neceſſitas vel cogruẽtia ⁊c. Sittr pʒ rñſio ad illud qð ſequit᷑ ſcʒ ꝙ ſic apetitus nu⸗ tritiue eo ꝙ eẽt naturał nõ eet ſubiectꝰ rõni.nec appeti⸗ tus generatiue cũ eẽt naturalis.qꝛ alia ẽ rõ ſubiectõnis huiꝰ ⁊ illiꝰ vt ex dictis pʒ.q Ad illð qð obijcit᷑.q; nutri⸗ tiua ſꝑ deſeruiret generatiue ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ita eẽt natu⸗ ra oꝛdinata vt nunqᷓ de cibo ſumeret niſi adeo tpate. ſuꝑfluitas digeſtionis illiꝰ q̃ ſemẽ dicit᷑.nõ eẽt ſufficien ter coadunata qͥuſq; veiret hoꝛa debita generãdi. Adaʒ em ĩ ſtatu illo poſſe ſue nature cognouiſſe.ꝛſi uffciaz ali⸗ mẽeti.et tempus ad hoꝛã qñ generare debuiſſet.ꝛ ita vi⸗ xcun. ueret modeſte? ſobꝛie.ꝙ nec ad ſuphabũdãtiam nec ad indigentiam declinaret.¶lAd aliud qð obijcit. ꝙ natu⸗ raliter opoꝛtet coire ſicut comedere ⁊c. Dicendum ꝙ; nõ eſt ſimile. qꝛ actus cõmeſtionis oꝛdinatus eſt ad ſalutẽ iĩdiuidui.vel ꝑ reſtauratõem deꝑditi vel ꝑ pꝛeuentioneʒ deꝑditionis.Actus vᷣo generatõis ad ↄfoꝛmatõeʒ ſpẽi et multiplicatõʒ ſilis.naturalis aũt appetitus maioꝛem babet inclinatõʒ ad ↄſeruatõʒ ſui ĩ ꝓpꝛio ſubiecto ꝙᷓ in oſimili.et iõ nõ ſic eẽt appetitꝰ naturalis ad coitũ ſiẽ ad cibũ.nec ita cõtrarius nec ita freqns. Si em̃ in viris ca ſtis etiã tꝑe nature lapſe nõ ſic ẽ inclinatio ad coitũ ſiẽ ad cibũ.multominꝰ nec eẽt in adã.ꝙ aũt ita intenditur aſpetitus vis generatiue.hoc potiꝰ eſt coꝛruptõis nat᷑e qᷓ inſtitutõis pᷣme. Ad illð qð obijcitur.ꝙ ſi cognoſce ret pꝛegnantẽ nõ peccaret ⁊c. Oicendũ ꝙ pꝛegnãs ñ poſ ſet cognoſci ſine ceoꝛdinatõe vel que ſit vel que videtur. ei qꝛ in ſtatu innocẽtie doꝛdinatõem timere nõ poterat qꝛ nõ erat ĩ illo titullatio vel pꝛuritꝰ.ideo ſi tũc cogno⸗ uiſſet. ex quo ſciret ſe inutiliter cognoſcẽ ĩoꝛdinatꝰ fuiſſʒ et ita peccaſſet. ec ẽ ſimile qʒᷣiducit᷑ de mrimonio in ſtatu nature lapſe.qꝛ nõ ſolũ ẽ in officiũ ꝓcreãde ꝓlis ſ̊ in remediũ vitãde foꝛnicatõis.⸗ Ad illud qð obycit. nõ eẽt ibi maioꝛ deoꝛdinatio qᷓ; in admouẽdo manus ados ⁊c̃. Dicẽdũ ꝙ ſilitudo illa attẽdit᷑ ꝙᷓtũ ad hoc.ꝙ vtrũq; mẽbꝛũ rõni ſubiacebat vt ſupᷣdictũ eſt.in boc tñ diſſimilitudo eſt.qꝛ magis opoꝛtebat actũ illũ ad fineʒ te bitũ oꝛdinare.qᷓ qualẽcũq; motũ manus vł pedis ꝗꝓpt ctermĩatõz actꝰ illoꝝ mẽbꝛoꝝ ad ꝓcreatõem ꝓlis.vſꝰ aũt manꝰ vel pedis nõ ẽ ita determiatꝰ.et ideo nõ opoꝛ tuit cũ tanta diſcretõe exerceri. ¶ Ad illud qð obijcit alia ꝑte.ſcʒ delectari in vxoꝛem ſuã cauſa delecta⸗ tionis peccat moꝛtaliter. pt᷑ dici ꝙ duplex eſt delectatio ſicut et appetitus.naturalis ſcʒ et volũtaria.Delectatio ðᷣo naturalis q̃ eſt ex apetitu ſiue amoꝛe naturali.niło modo eſt fruitio nec meritoꝛia nec demeritoꝛia. ſ̊ illa ſo lũ q̃ ẽ ex amoꝛe volũtario et volũtaria.tał at delectatio ſi appetit᷑ ꝓpter ſe.i.ſolũmõ cauſa ſui.i.ipᷣius delectatio nis.ita ꝙ nulla habeatur cõſideratio niſi ad i pᷣ̃am. tunc ſoꝛtitur ratõem fruitõis. verbigra.iſte axpetit delectari in vxoꝛe ſua.non quia ſua.nec attendit quod licitum ẽ ſibi illam cognoſcere:ſed ſolũmodo querit ĩ illa delecta tõem.et etiam ſi ſua nõ eſſet idẽ quereret.hec delectatio fruitio interpꝛetatur et eſt peccatum moꝛtale. Si autẽ queret in ea delectari cõſiderãs ; ſua eſt.nõ q̃rẽs ſoluʒ delectatõem ſ̊ delectatõeʒ in ſua.nec aliter q̃reret hmõi delectari.nõ eſt frui. Adam vo ĩ pꝛio ſtatu ſi appetiuiſſʒ delectari in ſua.qꝛ hmõi appetitus et delectatio fuiſſet voluntaria peccaſſet. embꝛum quartum uitur inquirere.vtrum illicita fuiſſet cõtinentia ſiue ceſſatio a cõmixtione car⸗ nali. ſic videtur.ſicut habet᷑ ab aug. matrimoniũ datum fuit ſanis in officium cʒ multiplicãde ꝓlis.ſᷣ̊ vt habetur ab aug.ſuꝑ geñ.ad litt.officiu ẽ ↄgruus actꝰ vniuſcuiſq; ꝑſone pᷣm inſtituta dei. ergo ßᷣm diuĩam inſtitutõem erãt pꝛimi ꝑentes con Diti vt genꝰ ſuũ multiplicaꝛet᷑ ad cultũ dei.Si aũt multi plicatio fieri nõ poſſet niſi ꝑ carnalẽ cõmixtõem:cõtra dinĩam inſtitutõem eẽt cõtinẽtia pꝛimoꝝ parentũ.er⸗ go illicita fuit eoꝝ ↄtinẽtia.¶ IJſtᷣ dñs dedit pᷣceptũ pꝛi mis parentibo de ꝓlis multiplicatõe. Geñ.j.mas ⁊ fe⸗ mĩam creauit eos.benedixitq; illis deꝰ et ait. Creſcite et multiplicamimi ⁊ replete terrã.Ibi glo. Aug. multi⸗ plicatio hominum cõiunctõne maris et femĩe pficit᷑.ne⸗ gligere aũt pᷣceptũ dñi vel ↄtraire ẽ illicitũ.ẽᷣ ⁊c.¶ Cõ tra tꝑantia omi tem ꝑe fuit vᷣtus.ꝗᷓ in omi tꝑe babẽda:ſᷣ tinẽtia a coitu cõtinet᷑ ſo tꝑantia.ꝗᷓ ⁊c. ¶ Jtiem quãto ſtatus alicuiꝰ eſt nobilioꝛ et excellẽtioꝛ. tantomagis de bono et equo incumbit ei obſeruantia virtutũ.⁊ boc . tum ad om̃es ſpecies et differentias virtutũ:vᷣ ſiatꝰ il nobilioꝛ erat q; ſtatus nature lapſe.q̊ magis incũbebat exiſtẽtibo in ſtatu illo ꝓꝑfecta obſeruatia vᷣtutũ qtum ad om̃es illaꝝ ſpẽs tꝑantie vt dictũ cẽ.ꝗ̊ͥ ⁊c.¶ Si diceret᷑ ꝗq; tenebant᷑ coire qꝛ dñs pᷣceperat illis Geñ.ij. Creſcite et multiphcamĩ ⁊c̃. Cõtra.magr̃.ij. ſen.di.xx. Deus non dũ iuſſerat vt coirẽt.et poterat dinia expectari auctoꝛi⸗ tas vbi ↄcupia nõ augebat᷑ ſimilit dic aug.ſuꝑ Geñ.ix. Poteſt dici ꝙ nũq; deus iuſſerat vt coirẽt. Ite ſupoſito ꝙ pᷣceptũ dñi erat datũ de multiplicatõe ꝓlis q nõ po⸗ terat fieri niſi ꝑ coitũ.ꝓpt᷑ qð ↄtinere eẽt ↄtra pceptum dni.Cõtra abel ſᷣm aug.moꝛtuꝰẽ in virginitate ex h̊ cõ mẽdat᷑ a pfectõꝛi inſticia. NDath.xxiij. Aſanguine abel iuſti ⁊c. At ei hr̃ ab aug.li.de mirabilibo ſacre ſeript᷑e a triplici ↄmẽdat᷑ iuſticia.ſcʒ ſacerdotij.virginitatis.et martirij.cq;tũ ad ea etiã ꝑfecte geſſit ty pũ xpᷣi.dic em̃ ſic Lota iuſticia hoc ẽ virginitas ſaceꝛdotiũ et martiriuʒ q̃ triplex iuſticia in abel pꝛimo fuit.qꝗ etiã munera deo placita obtulit ꝓ ſapia generis nõ dereliꝗt.et martirij coꝛonã ꝓ ſanguis eſſuſioe ꝓmeruit.Ex qͥ pʒ.ꝙ ſtante p cepto de multiplicatõe ꝓlis.ↄtinẽtia virginitatis licita fult ĩmo grata. Itẽ currẽte lege nature.aligꝗs de ꝑfecti oꝛibo ſiẽ abel finalit fuit ᷣgo.⁊ ex hoc ↄmendat᷑ vt ex di⸗ etis pʒ.Similit᷑ currẽte lege ſcripta ſiẽ helyas.ꝗ vixit ĩ pᷣginitate ſic dicit hiero.ↄtra iouinianũ.ſiir bta virgo luc.j.quo fiet iſtud qm̃ virũ nõ cognoſco.i.cognoſcẽ nõ Aono. Itẽ.j.coꝝ.vij. Volo om̃es hoĩes ſicut meipᷣʒ.i. caſtos dic glo.Ex qbe videt᷑.q; illud verbũ pᷣeepiũ de mł tiplicatõe ꝓlis nõ cogebat.⸗ Itẽ ſuꝑ illud.j.Coꝝ.xj. SDeſpondi vos vni viro virginẽ caſta.hec vᷣgo caſta ec⸗ cleſia eſt vt dicit glo.et dicit aug.abſit vt mẽbꝛis ꝓhibe atur virginitas.cũ ſpõſe ↄcedit᷑ſpõſam vocat coꝛpꝰ xpᷣi miſticũ.ſ̊ adã fuit de coꝛꝑe.q̊ illi nõ fuit ꝓhibita virgi⸗ nitas.¶ Item aug. videt᷑ velle.ꝙ; aliꝰ modus fuit tũc cõ ueniẽs ſiue poſſibilis ꝓagatõnis ex viro et muliere q; mediãte copula carnali.ſcʒ ꝑ affectũ caritatis.dicit em ſic ſuꝑ Geñ.iij.ao lit.Illud qð dictũ ẽ.Creſcite et mul⸗ tiplicami ⁊ implete terrã.quaqᷓᷓ niſi ꝑ cõcubitũ maris et femĩe fieri poſſe videat᷑.vñ huic q; moꝛtaliũ coꝛpoꝛuzʒz extitit indiciũ:pt᷑ tũ dici aliũ modũ eſſe potuiſſe ĩ coꝛpo⸗ ribo ĩmoꝛtalibo.vt ſolo pie caritatis affectu nulla coꝛru ptõis ↄcupia filij naſcerent᷑.ex hoc videt᷑ ꝙ nulla fuit ne ceſſitas coeũdi ĩ ſtatu illo.q¶] Itẽ pt᷑ queri ſi fuit pᷣceptuʒ nec videt᷑ ꝙ adhuc fuerit reuocatũ.̊ adhuc ẽ ↄtinentia (ſaltẽ illa que eſt ex voto)illicita. Si aũt dicit᷑ ꝙ ſit ruo catũ.querit᷑ qũ.¶ Rñſio ad ſolutõʒ pᷣdictoꝝ notãduʒ. ꝙ; circa ſtatũ virginitatis plura ſunt attendẽda.vnũ eſt carnis integritas.hec aũt nullo tpe fuit meritoꝛia ꝑ ſe. qꝛ neq; virtus neq; actus vᷣtutis. Vñ aug.de bono cõiu⸗ gali cotinẽtia nõ coꝛꝑis ſ̊ aĩe virtus eſt.EelIñ math.xxv. legit᷑ de talibo ꝙ fuerũt repꝛobate.Aliud ẽ ꝓpoſitũ cõſer uandi carnis integritatẽ.hoc fuit meritoꝛin intꝑe alich in tꝑe alio nõ meritoꝛiũ.ĩmo illicitũ.ſcʒ tꝑe nat᷑e inſtitu te. Cũ em dñs creaſſet pꝛimũ hoĩem ꝗ erat pꝛĩcipiũ oĩm ſic in qͥ erat ſemiariũ totiꝰ ſue poſteritatis.et dederat il li pᷣceptũ de multiplicatõe ſui generis.q fieri nõ poterat niſi ꝑ cõmixtõʒ maris et femiĩe.et hec illũ ñ latuerũt.be ne ei ſciuit ꝙ; ex ipo ⁊ mliere data ſibi ĩ adiutoꝛiũ dẽbat genus huanũ ꝓpagari.vñ vocauit vxoꝛẽ ſuã euam. eoq; mater eẽt cũctoꝝ viuẽtiũ Geñ.iij. nullo mõ poterat ſim plicit ↄtinere niſi fieret puaricatoꝛ diuini pcepti et ne⸗ glectoꝛ voluntatis eiuſdẽ. Silłr tpe legis nature et legis ſcripte.ↄtinẽtia generalis fuit illicita diſpenſatõe tñ li⸗ cebat alicui pſone cõtinere. Tempe aũt legis gre fuit li cita et meritoꝛia. ꝓpter qð multi caſtrauerũt ſe ꝓpter re gnũ celoꝝ tpe illo.Aldath. xix. Lerciũ eſt habiiꝰ gene⸗ ralis ao om̃es modos ↄtinẽtie ꝗ attẽdit᷑ ĩ volũtate et de⸗ tellatõe om̃is coitus illiciti.et iſtud rõne ſui generis ſcʒ 2tinẽtie virtus eſt. et iſte habitꝰſine volũtate habẽtis au ferri nõ pt. ſicut pt carnis integritas. Elñ aug.j.li. de libe.arbi.de pudicitia vᷣo ꝗs dubitauerit ꝗn ea ſitĩ ipᷣo aĩmo cõſtituta.qnquidẽ virtus ẽ. Vñ a violento ſtupꝛa⸗ rio nec ipᷣa eripi pt.patet ergo ꝙ cõtinentia a carnali cõ eubitu in ſiatu pꝛimo nõ erat virtus nec actus virtutis neq; ꝓpoſitũ cõtinẽdi.nõ em̃ fuiſſet circa bonũ neq; cir⸗ ca difficile circa que eſt virtus.licet em in ſtatu illo vir⸗ tus ſiue actus virtutis nõ fuiſſet circa difficile.fuiſſʒ tñ circa bonum.cõtinentia aũt temꝑe illo nõ fuiſſet aliquo modo bona.cum in nullo oꝛdinaſſet in finem ſed potius auertiſſet a fine.quia induxiſſet pꝛeuaricatõem pꝛecepti ei et voluntatis eiuſdem deſoꝛmitatem.¶ Ex his patet quũo ad duo obiecta pꝛima reſpondendũ eſt. cõtinentia em̃ a coitu attenditur penes voluntatẽ om̃is illiciti coi⸗ tus:coire aũt cum ſua tũc nullo modo erat illicitum.ne q; eo modo quo dicenda ſunt illicita ſunt moꝛtalia ne q; illo modo quo venialia:tum qꝛ thoꝛus erat immacu latus et abſq; omi motu illicito.tum ꝓter fructũ ꝓlis generande ad cultum dei./ Ao illud qð obijcitur ꝑ au⸗ guſti.et magr̃m in ſenten.ꝙ dñs nõdum iuſſerat vt coi⸗ rent ⁊c. Dicendũ q; hoc intelligitur q;tum ad ſpecifica⸗ tionem actus determinati in tem ꝑe.hoc eſt nõ determi⸗ nauerat eis tempus quo debebant coire:ſed in genera⸗ li derat illis pꝛeceptum.quando dederat eis pꝛeceptũ e generis ſui multiplicatione.Geñ.ij. Vnde habebant in pꝛecepto vt aliquando coirent.nõ aũt vt coiꝛent tunc vel tunc.vnde nõ peccabant ex hoc ꝙ nõ ſtatim coierũt. ſed peccaſſent ſi nunqᷓ coiſſent. Ad hoc qð obijcituꝛ de virginitate abel. Dicendũ ꝙ ſi ſemꝑ vixiſſet inijſſet cõiu gium et nõ ꝑmanſiſſet in virginitate. VUnde aug.de mi⸗ rabilibus ſacre ſcripture.ſi longioꝛe tempoꝛe vt enoch maneret ſine vlla dubitatione cõiugium iniret. quiꝓpe qui in tempoꝛe illius legis viueret que dicit. creſcite et multiplicamini et ſi illud mandatum unpleret. ꝓfecto nequaq virgo eſſet.Si autem queritur quare cõmen⸗ datur a virginitate.exquo cauſa virginitatis ĩ ipo erat moꝛtis acceleratio.ſi autem diu vixiſſet vxoꝛem duriſſipj. Dicendũ ꝙ hoc eſt.quia totius iuſticie foꝛma in eo ſer⸗ uabatur.q;;tum tñ ad hoc ꝙ virgo fuit cõmendatur ma⸗ gis ex pꝛefiguratione virginitatis ſaluatoꝛis.qꝙ ex actu cõtinentie a coitu. Unde aug.de mirabilibus ſacre ſcri pture recte competebat.vt qui pꝛimus in terra iuſtꝰ eli: git᷑.in eo totiꝰ iuſticie foꝛma ſeruaret᷑.cuiq; pꝛio in hoĩ bus poſt delictũ figurã geſtare ↄcedit᷑ ſaluatoꝛis.ꝗ vᷣgo et martir et ſacerdos eẽ videt᷑.( Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ in om̃i ſtatu ſiue tꝑe aliꝗ de ꝑfectõꝛibo ↄtinebãt.pt᷑ qð vi debat᷑ ꝙ pᷣceptũ de ꝓlis multiplicatõe nõ cogebat.Dicẽ dũ ꝙ h̊ fuit ex ſpali diſpoſitõe ⁊ diſpẽſatõe dei.ſic eĩ ta⸗ ctũ ẽ.ↄueniebat abel ĩ ðᷣginitate ↄſeruaret᷑.qꝛ pꝛimus iuſtꝰ fuit ĩ qͥ totiꝰ iuſticie foꝛma fuit oſeruãda. vt ꝗ fuit pꝛicipiũ eccłie iuſtoꝝ.Ab abel at᷑ dꝛ ĩcepiſſe eccłia iuſio rũ.ſic eccłia malignantiũ a chayn.⁊ rõ huiꝰ ẽ.qꝛ q;uis adã fuerit pꝛimꝰ iuſtꝰ:tñ ſi ꝓpt h̊ ab ipᷣo diceret᷑ inciꝑe eccłia iuſtoꝝ.tũc eodẽ mõ cũ ipᷣe fuerit pꝛimꝰ hõ.pct᷑oꝛ deberet dici ꝙ ab ipᷣo ĩcepit eccłia malignãtiũ.ſ̊ hoc nõ erat decẽs vt ab eodẽ diceret᷑ inciꝑe eccłia vtraq;.et ideo recte diſtingnũt᷑ duo vt ab eo ꝗ nũꝙᷓ fuit iinſtꝰ p᷑ iuſtus pꝛimo inciꝑet eccłia iuſtoꝝ.cuiuſmõi fuit abel.et ecõtꝛa ab eo ꝗ finalit᷑ fuit malꝰ ſilr inciꝑet eccłia malignãtiũ. cu iuſmõi fuit chayn.hac ̊ rõne ↄueniebat vt ĩ eo totiꝰ iuſticie foꝛma ſeruaret᷑.qꝛ ex dĩna diſpoſitõe ⁊ diſpenſa⸗ tõne facta ẽ.Siłr ẽ de helya? alijs viris ſctis ĩ lege.ſic de heliſeo ⁊ ſiqui alij fuerãt.ꝗ ↄtiebãat lege ſcripta currẽ te.diſpoſitõe et diſpẽſatõe dina.ſcʒ vt figura eent futoꝝ Vñ hiero.i li.ↄtra iouinianũ.obſecro te lectoꝛ et idipᷣin ſepe ↄmoneo.vt me ſcias q̃ loqͥꝛ nccĩtate dicẽ.nec detra⸗ here his q ĩ lege pᷣceſſerũt:ſ̊ ſuaſſe eos tꝑibo ⁊ ↄditõibo ſuis.⁊ illa dñi ipleſſe ſniaʒ. Creſcite et multiplicami et replete terrã.et qð bis maiꝰ ẽ fuoꝝ ty pos pᷣbuiſſe.no⸗ bis at gbo dꝛ tpᷣs ĩ collecto ẽ.ſuꝑeſt vt et ꝗ hnt vxoẽs ſic ſint qi nõ hñt aliud pcipi.2 virgitatẽ a ſaluatoẽ vᷣgie de⸗ dicari.helyã et heliſeũ q;ſtulte poſuerit ĩi cathologo ma ritoꝝ me tacẽte mirũ ẽ.ſi ei iohs veit ĩ ſpũ ⁊ helye vᷣtute et iohes virgo eſt. vtiq; nõ ſolum in ſpiritu eius venit.S . — — — — ⏑ ☛ra ☛ — — —— —————— — —4ꝗf— (Mueſtio etiam in coꝛpꝑis caſtitate. eata aũt virgo nõ ſolũ vao fuit qtum ad carnis integritatẽ.ᷣ qᷓtum ad mẽtis an ctitatẽ.et hoc diuĩa inſpiratõe.i¶¶ ꝛeterea. illud pꝛece ptũ de multiplicatõe erat affirmatiuũ.pceptũ affirmati uũ nõ ligat ad ſemꝑ neq; ᷣm oẽm cõditõʒ ⁊ crenttätias bᷣ ꝓ loco et tꝑe ⁊ circũſtãtijs alijs debitis.et marie ꝓu cadit ſub intẽtione illiꝰ ꝗ cædit.pᷣceptũ aũt illud datuʒ fuit ad młtiplicãdũ genꝰ hũanũ.vñ qꝛ pceptũ illð datũ fuit generaliter omnibo.nõ diſtincte huic vł illi Feebſie pꝛimis parẽtibo.exiſtẽte nũero ſufficiẽte ad hmõi multi plicatõem expedite faciendã. nulli ſingulariter ꝓbibe⸗ batur ñ tenere virginitatẽ.Licet ei aliꝗs ↄtineret:erãt tn alij ꝑ quos poterat genꝰ hũanũ multiplicari.ᷣ tũc de mũ teneret᷑ ꝗlibet illi pcepto.cũ videret aliũ de eẽ ꝑ quẽ p̃ceptũ illud poſſet impleri.gꝗlibet em̃ tenebat᷑ ad G.vt il lud pᷣceptũ nõ remaneret incõpletũ.etiã ꝑ ſeipᷣm ſi vide ret ꝙ ꝑ aliũ nõ poſſet impleri.aut ꝙ dñs aliter nõ diſpo neret. Ad aliud qdð obijcit᷑ ꝙ nulli mẽbꝛo erat caſtitas ꝓbibita ⁊c. Dicẽdũ ꝙ hoc verũ ẽ de caſtitate fidei.non aũt de caſtitate carnis.ecclłia em̃ nõ ẽ virgo ꝑ integrita⸗ tẽ carnis ſ̊ fidei.ſic intelligit᷑ verbuʒ aug.ſcʒ illud abſit vt a mẽbꝛis ꝓhibeat᷑ caſtitas cũ ſponſe cõceditur.loqui tur em̃ de ꝓhibitõne virginitatis fidei.al Ad illð qð di cit Aug.ſuꝑ gen.iij.poteſt dici.alium modũ eẽ potuiſſe in coꝛꝑibo moꝛtalibo. vt ſolo pie caritatis affectu ꝛc. qʒ aug.expꝛimit.modũ aliũ poſſe fuiſſe a xo.vñ dicit gd poterat fuiſſe.nũꝗd cõueniebat.cõueniebat em̃ vt muli er ee viro foꝛmaret᷑.ct c illis duobo hũanũ genꝰ ꝓpaga retur. ꝓpter multa ſuꝑius tacta. Ad illud qð querituꝛ de reuocatõne pꝛecepti de multiplicatõne ꝓlis.dici pt᷑ᷣ. ꝙ illud pᷣceptũ.Crelcite et multiplicamĩ nõ ſolũ datum fuit ad augmẽtum et multiplicatõem carnalis. ̊ ꝓlis ſpũalis.Vñ ſicẽ̃ ĩ pꝛimo ſtatu melioꝛ fuit piugalis ꝙᷓ vir⸗ ginalis pt paucitatẽ hoĩm:ſic poſt ſi ufficientẽ hominũ multiplicatõʒ. maioꝛ erat necitas multiplicaẽ filios ſi pi rituales ꝙᷓ carnales. VUñ hugo ꝓ tempꝑe illo apud deũ excellit vᷣginitas.qꝛ cũ ad implẽqũ nũerũ ſctoꝝ largil⸗ ſima ſuppetat copia.libido ſibi nũc nõ vendicat qð iã ſu ſcipiẽde ꝓlis neceſſitudo non poſtulat.et ita virginitas melioꝛ. ꝓpter qð cõueniẽs fuit vt pᷣceptũ illud qtum ad multiplicatõʒ ꝓlis carnalis reuocaret᷑. Lota & .P p̈ce⸗ ptũ illud erat multipliciter ⁊ multis locis reuocatũ.ſcʒ pᷣfiguratõe.i.pᷣfigurata fuit eiꝰ reuocatõ.et ̊ añ legẽ. ſ. in vᷣginitate abel. in q̃ fuit p̃ſigurata vᷣginitas xp̃i.vt ha bet ab aug. de mirabilibo xp̃iiĩ ᷣbo ſupdicto.et ĩ lege ſcʒ in vᷣginitate helie ſcʒ in q̃ pfigurata fuit vginitas iohis baptiſte vt pʒ ex ᷣbo hiero.ſupᷣdicto.fuit etiã reuocatũ inſpiratõe.ſcʒ in ᷣginitate bie vᷣginis et bẽi iohis bapti ſte.fuit etiã ruocatn exẽplo ſcʒ in vᷣginitate xp̃i ꝗ fuit foꝛ ma viuẽdi ꝑfectis.Vñ luc.vj.pfectꝰ at oĩs erit ſi ſit ſiẽ magr eiꝰfuit etiã reuocatũ doctrina xpᷣi. Math. xix. di cũt ei diſcipuli eius.ſi ita eſt cauſa bomĩs cũ vxoꝛe.nõ erpedit nubẽ ꝗ dicit eis ⁊c. Supꝛa qð hiero. ↄtra ioui⸗ nianũ.apti vroꝛis onere ↄtemplato. ſi talis ? inquiunt cauſa homiĩs cũ vxoꝛe.nõ expedit nubẽ.quoꝝ dñs ſnias ꝓbans.recte quidẽ ſentitis ait.ꝙ nõ expediat homĩ ad regna celoꝝ tendẽti acciꝑe:pᷣ difficilis res ẽ ⁊ non om̃es capiũt vᷣbũ iſtud.verũ głbo datũ ẽ.ꝛ ibidẽ ſegꝗt᷑ ſunt eunn chi ꝗ caſtrauerũt ſe ꝓpt᷑ regnũ celoꝝ.qui pt᷑ caꝑe capiat Hiero.ↄtra iouinianũ mibi illi eunuchi placent. quos caſtrauit ñ ncciĩtas h̊ volũtaſ.libẽter eos recipio ĩ meos ſinus ꝗ ſe caſtrauerũt ꝓyt regnũ celoꝝ ⁊ ob meũ cultũ noluerũt eẽ qð nati ſunt. neſtio. xcv. de pꝛ’ole gatga. Eterminato de mo do ſiue de via ꝓpagãdi.i.de coitu Pmo⸗ ruũ parẽtũ.ſeqꝗtur te ipᷣa pꝛole ꝓagata vnde intentio huiꝰ ꝑtis eſt determiare quales libeꝛos genuiſſent pꝛimi ꝑentes ſi ñ peccaſſent. et poſteꝛi eoꝝ. . Pꝛimo ẽ querit᷑ quales liberos genuiſſent qᷓtum ad iuſliciam. Secũdo quales Ftum ad ſcientiam. Lercio quales qᷓtum ad virtutem coꝛpoꝛalem. Quarto ꝙᷓtum ad ſexum. embꝛũ pꝛimmm rca pꝛimũ quo querit᷑ quales liberos ge nuiſſent pꝛimi parentes qᷓtum ad iuſticiã Queruntur tria pꝛimũ eſt.ſi geniti in ſta⸗ mnillo eẽnt heredes paterne iuſticie qᷓtuʒ ad iuſticiam oꝛiginalem. Secũdum eſt ſi qᷓtum ad iuſti ciam gratuitam.Terciũ eſt ſi qᷓtum ad iuſticiam cõfir⸗ Articulus pzimus Veritur ergo pꝛimo ſi eẽnt heredes oꝛigina lis iuſticie. ſic videtur per hoc.ꝙ ex meri to obedientie eoꝛundem ſi ſtetiſſent. genuiſſet alios heredes iuſticie parentũ.quia ſi opoſitum e op⸗ poſito et ꝓpoſitum de ꝓpoſito. ¶ JItem Anſel. de cõcep. vir. xxiiij.c· Si adam nequiuiſſet ad eos q̊s geneꝛaturos erat iuſticiã ſuam ꝓducere.nequaqᷓ poſſet eis in iuſtici am traſmittere. ¶ IAem idem væ cõcep.virgi.x. c. DBedit cus adam banc gram.vt ſicut qñ illũ cõdidit.nulla ꝓ⸗ pagandi opꝑante nat᷑a aut volũtate ſimul fecit eum etrõ nalem et iuſtum ita ſimul cum rõnalem habeꝛent aĩazʒ. iuſli eẽnt quos generaret oꝑante natura et voluntate ſi nõ peccarẽt.¶ Item nihil ẽ mediũ int iuſtũ a iin ſtũ ĩ ho minibo.ſed adam ſi ſtetiſſet nõ genniſſet filios iniuſtos ergo geniuſſet filios iuſtos ſcʒ natali iuſticia. Ytez cũ minimũ bonũ ẽ maius bonũ.qᷓ; maximũ malũ ẽ malum. videtur ꝙ nõ minus tebuit remunerari meritũ obedien tie pꝛimoꝝ parentũ.ſ̊ magis q; inobedire demeritũ pu niri:ſ̊ inobedientia demeritũ fuit punitum tranſfuſio⸗ ne iniuſticie paterne.ꝗᷓ ⁊c. aten hug. ſi pꝛimꝰ hõ tempoꝛe obedientie ſue.caſio coniugio ad pꝛopagatio⸗ nem poſteritatis inſtitutioni diuine deſeruiens filios generaret.ſine peccato quidem:quoniam ex natura ab ommi vicio libera ſed non ſimiliter paterne iuſticie he⸗ redes.¶ Item impoſſibile eſt fieri tranſſuſi ionez alicuiꝰ pꝛopꝛietatis.niſi pertranſſuſionem ſiue traductõeʒ ſub⸗ iecti illius vel eẽ cauſe.dico pꝛopter tranſfuſionem oꝛi⸗ ginalis peccati.quod tranſfunditur a parentibo in ꝓlẽ Etraductõem carnis coꝛrupte.que eſt cauſa ipᷣius pec⸗ cati oꝛiginalis: ergo cum in generatõne ꝓlis nõ ſit tra/ ductio ſubiecti vel canſe oꝛiginalis iuſticie. nullo modo poteſt eẽ tranſfuſio oꝛiginalis iuſticie a parentibus in pꝛolem. ſubiectum aũt oꝛiginalis iuſticie eſt ipſa anima que non eſt extra duce.¶ Item anima ade nullo modo poterat efficere peccatum in anima pueri geniti ab eo. ſed quia perſona ade coꝛrupit naturam in eo qua natu ra nõ erat eiꝰ ſolũm odo vt erat ſingularis ꝑſone:ſed vt erat generalis.ex trãſfuſione illiꝰ nat᷑e coꝛrupte.coꝛru⸗ pta erat nat᷑a pueri ⁊ hoc rõe q̃ aliꝗd erat ↄne pri 2,5⸗ li. Si aũt natura qᷓ erat in puero nõ eẽt cũ ſuo vicõ tra⸗ ducta a patre. nulla fuiſſet coꝛruptio in puero. ſi ergo nihil qð erat cõmune patri et pꝛoli erat ſubiectũ gratie vel nune Ha, A pt dici ſᷣm Anſel.ꝙ ſi ſtetil⸗ ſent pꝛimi parentes ꝙ genuiſſent filios heredes pater⸗ ne iuſticie q;tum ad iu iciam oꝛiginalem. ſicut patet ex verbis eius ſupꝛadictis.q¶ Ad illud quod dicit hugo. F non genuiſſent filios paterne iuſticie heredes. Dicen dum ꝙ hoc intelligitur ſic. paterna iuſticia non deſcen⸗ deret ad eos hereditarie:illud autem dicitur deſcẽde⸗ re hereditarie ad filios.quod filij habent a patre domi⸗ no et poſſeſſoꝛe iure filiationis. illi autem filij non he⸗ redarent bona gratuita a patre vt a domino et poſſeſſo⸗ re illoꝛum: ſed potius a gratia conditoꝛis. At enim ha⸗ beri poteſt ex verbis Anſelmi. in hoc oſtendebatur magnitudo bonitatis dei et plenitudo gratie illius.q; qualis erat pꝛinus homo. inſſicia et felicitate: ta⸗ les c garet. nec boc ẽ qꝛ ex ſola Ppagatõe eſſent ta es ß qꝛ ꝓpagati dei eẽnt tales. ome em gratuitũ faciẽs gꝛa tum ĩ nediate eſt a teo vt a ꝑſe efficiẽte. 4 Ex boc ptz rñſio ad alia que ſequũt᷑.qꝛ nõ intelligi debet traſfuſio⸗ nẽ fuiſſe iuſticie ſiẽ coꝛruptõis ſ Zeqʒ aĩam infuſã caꝛni incoꝛrupte cõtraxiſſe a carne iuſticiã oꝛiginaleʒ ſic aia infuſa carni coꝛrupte cõtrahit ab illa culpã oꝛiginalem ſed quadã impꝛopꝛietate locutõis dicit in ſticia oꝛigial tranifuſa integra.ex qua aia bñs oꝛiginalẽ iuſticia ex ſui cõditione.nihil cõtraxiſſet vitij quo væfeciſſet a ſua rectitudie nec a ſtabilitate cõfirmatõis ſuꝑaddite gra⸗ tie cõditoꝛis. Addendũ eſt etiã ꝙ iuſticie paterne dicit᷑ trã ſfuſio fuiſſe.qꝛ iuſticia pat᷑na meruiſſet poſteris gꝛa tie hmõi colla tõʒ.qꝛ ergo ex ꝑte nature trã ſfuſe nõ fuiſ⸗ ſet aliqd quo declinaſſent poſteri a rectitudine ſua.⁊ qꝛ paterna iuſticia aliqno mõ cooꝑata fuiſſet ſeʒ merendo illoꝝ iuſticie dicit᷑ traſfuſio iuſticie a patre in pꝛolem. 4Sunt quidã tenẽtes cõtrariũ ſcʒ filios nõ fuiſſe here⸗ uſticie. q; vidẽ ſentiꝛe hugo.dic ei ſic.ſũtꝗ ces paterne i credũt veraciter aſſerendũ.qꝙ pꝛimꝰ hõ ſi non peccaſſet. nullos ni ſi bonos filios genuiſſet.⁊ nemo vim ꝗ ex eiꝰ carne naſcerent᷑ damnarent᷑.tñ illud merito queritur. ſi ſola pꝛimi hbomis obediẽtia ꝓbata.omib poſteris ex eo naſciturie ad meritũ ſufficere cebuiſſet: aut ſi ſingli quiq; tpibo ſuis poſt eũ.quẽadmodũ pꝛimꝰ hõ ꝓbatẽ. ſine ein dẽ ſiue alteriꝰ cuiuſlibet mãdati obſeruãtia ꝓ⸗ bandi fuiſſent. Et pt᷑ foꝛtaſſis nõ abſurde ñ credi.ꝙ idẽ mand atũ qð pꝛimo parẽti datũ eſt.poſteri q; illi obſer uare debuerũt. vt ſinguli ꝓpꝛia obediẽtia ꝓbarent᷑? ſin gali ꝓ ſuis meritis digna remuneratõe gloꝛificarent᷑. TLenẽtes banc opinionẽ ſic pñt rñũdere ad obiecta cõ tra ꝑtem iſtam. Ao illud qð pꝛimo obijcit ſcʒ ꝙ ex qᷣ cũ culpa trãſgrelſioĩs generat᷑ filij culpe prne ꝛc. BGicẽdũ qꝙ; nõ opoꝛtet.nõ em̃ ex carne incoꝛrupta cõtrabhit aia in⸗ ſticiã. ſic er coꝛrupta culps. Pꝛeterea.ĩ obediẽtia vniꝰ pᷣnaricatõil ꝑfecta ẽ obediẽtia ꝗᷓ deficit añ finẽ ſiue finis ↄſũmatõem nõ eſt ꝑfecta.vñ adimpletio obediẽtie ꝑti⸗ cularis nõ debuit eẽ ita efficax i bono ſicut ĩ obedientia bui ĩ malo. Vnde hugo de ſacramẽtis temere aſſeren⸗ dũ nõ eſt.q;ꝛ nõ ſimilit videt᷑ ꝙ quẽadmodũ nunc.i.tẽpe nature laple uatura ꝑ inobediẽtiã ad coꝛruptõʒ muta⸗ ta cernit᷑ et ita nũc.i.in ſtatu cõdite ꝑ inobedientia ſer⸗ uatã. niſi vſq; ad tp̃us poiffinitũ a deo ſeruata fuiſſz ad incoꝛru ptõʒ mutaret᷑.ſemel em traſgredi plena inobedi entia fuit. ̊ nõ ſimilit᷑ ꝑfecta obediẽtia fuiſſet ſi in ipſa obediẽtia homo vſq; in finẽ nõ ꝓſtitiſſet.pꝛeterea ſic in obediẽtia vno tꝑe ↄſũmata naturã ad incoꝛruptõʒ mu⸗ tauit.ita etia obedietia naturã ad incoꝛruptõeʒ nõ mu taſſet. donec tempe ſuo vſq; in finẽ ſeruata pfecta fuiſſet. Ao illud qt obijcit. ſi olpoſitũ ce oppoſito et ꝓpoſitũ xx poſito ⁊c. Dicedũ ꝗ; maxie h̊ tenet vbi fit comꝑatio oppoſitoꝝ ꝑ ſe et oſitoꝝ que ſunt ꝓpꝛie rñdentia ſiue ꝛia ipᷣis opoſitis.ver bi gra.ſi albedo diſgregat m⸗ gredo cõgregat.nõ eſt aũt ꝓpꝛiũ peccati ſiue culpe tralſ⸗ fundere ſuã inoꝛdiatõʒ ad pſonã aliquã aliã a delinq̃n⸗ te.qꝙ; aũt pꝛimũ peccatũ traſfundit᷑ ao ꝓlem peccantis. magis fuit ex cõgꝛuẽtia dine iuſticie ꝙ ex efficiẽtia pee⸗ cati.pꝛeterea ad inducendũ inoꝛdiatoem aliquã ſiue de meritũ.vnicus ſufficit defectus.nõ aũt ĩiducendũ oꝛdiem ſiue meritũ vnicꝰ ſufficit actꝰ oꝛdiatꝰ.ĩmo reqrũt᷑ mite circũſla tie. pt nõ ſe bʒz oppoſitũ ad oſpoſitu ſiẽ ꝓPoſi tũ ad ꝓpoſitũ generalit ĩ moꝛilv.Ad aliud qð obijcit᷑ ſi nequiſſet ꝓducẽ iuſticiz ſuã 7c. Dicẽdũ q poncẽ in⸗ ſticia ſiue traſmittere dicit᷑ duplicit.ſcʒ influedo illã et ſic ẽ ſoliꝰ xei.q aĩam creat et pficit.vel traſfundedo ſi⸗ ue trãſmittẽdo carnẽ oĩno ↄſonatẽ ſpũi ifuſo. et iuſticie ſiue rectitudini eiꝰ.et hoc mõ dici pt adã tra ſmiliſſe in⸗ ſticiã ĩ poſteros.qꝛ talẽ traſmiſiſſet carnẽ ſi ſtetiſſet: que nequaq iuſticie obuiaſſet.ĩmo ꝑ oĩa ſpũi ſubiacẽt. Eñ cũ adã generaret filiũ ſine omi coꝛruptela ⁊ rebellione ex parte carnis:et deus infunderet aiam innocentem et rectam: om̃es poſteri eius recti et iuſti eẽnt. et licet illa iuſticia pꝛincipaliter quidẽ eẽt a deo.qui eam tribueret aĩme:nibilominꝰ tñ dici polſet ꝙ adã eam trãſmitteret qꝛ carnẽ ꝓpagaret innocetie ⁊ iuſticie cõſonantẽ. et ſᷣm hanc viam ſunt intelligẽde omes auctoꝛitates que indu⸗ cunt᷑ ad iſtam ꝑtem. Et ꝑ hoc pʒ rñſio ad ſequens qð dicit᷑. generaſſet filiũ iuſtũ.hoc nõ eẽt iuſticiã in aĩaʒ filij inſundẽdo:ſᷣ carnẽ mundã ꝓgagando.que nata eẽt rectitudini iuſticie ſubiacere.¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ nihil eſt mediũ int iuſtũ et ininſtũ. icẽdũ ꝙ verũ eꝛat tũc de iuſticia oꝛiginali et iiuſticia ſibi oppoſita.̊ ð gra tuita iuſticia nõ habet veritatẽ. poterat em̃ hoc eẽ in ſta tu.ſolius rectitudinis naturalis.et iõ ex rõne illa h̊ ſo⸗ lũ haberi pt.ꝙ adã generaret filios inocẽtes.et h̊ qdeʒ⸗ verũ eſt. H tñ ex boc nõ habet᷑ ꝙ tranſmitteret. vel ꝙ filij pꝛincipaliter ab ipo iuſticiã obtinerẽt.Ad illð quod obijcit᷑ ꝙ adam debuit trãſmittere meritũ ſic demeꝛitũ Dicẽdum ꝙ ſiẽ tactũ eſt in pᷣcedẽtibo illud nõ ſequitur. q; plura requirũt᷑ ad cõſtituẽdũ bonũ ꝙᷓ ad inducenduʒ malũ. ſicut pʒ in tractatu de oꝛiginali pcto. inoꝛdiatõ at poterat hee cauſaʒ in carne.nõ ſic aũt radix meriti qẽ gratia deſurſũ deſcẽdens.et iõ nõ ſequit᷑ ꝙ ſi trãmiſit de meritũ. ꝙ pt H̊ meritũ tramiſiſſet. Arnculusſecundus Einde querit᷑ ſi eẽnt heredes pꝛie iuſticie q; tum ad inſticiã gratuitã. ſic videt᷑.adam Npeccas traſmiſit nobis demeritũ damnatio⸗ nis. ergo ſi ſtetiſſet ſiue ꝑfeciſſet in gra:trãſmiſiſſet po⸗ ſteꝛis meritũ ſaluatõis.Juxta illud.ſi oppoſitũ in oꝑo⸗ ſito ⁊c᷑.ſ̊ ſaluari nullꝰ vnqᷓ; poterat ſine gra.g̊ ⁊c. Itẽ adam peccãdo nõ ſolũ ſibi ̊ nobis demerint. ergo ſi ſie⸗ tiſſet ſiue ꝑfeciſſet.aligd poſleris meruiſſet.ᷣ non meꝛu iſſet qd erat nature.ergo meruiſſet aliquid vltra.ergo videtur ꝙ nõ ſolum iuſticiam oꝛiginalem ſᷣ gratuitam alijs meruiſſet. ¶ Contra ome qð tranſſunditur.⁊ etiã qð tunc tranffuſum eet fuiſſet naturale.trãſſuſio eĩ illa naturalis fuiſſet.ſic et illa que nũc eſt.ſᷣ gratia ſiue gꝛa tuita iuſticia nõẽ naturalis neq; eius traſſuſio ergo ⁊c Item iuſticia gratuita tĩ infundit᷑ imediate a ceo er go ⁊c᷑.¶ Nð cocedimus rñdentes ad pꝛimũ.ſcʒ tranſ-⸗ miſiſſet poſteris meritũ ſaluatõis.ſic traſmiſit demeri tũ damnatois.Dicẽdũ q; reuera aliqꝗd meruiſſet illis. Vñ hugo pt᷑ foꝛtaſſe nõ abſurde credi pꝛimã obedienti⸗ am obſeruatã cãm ſoꝛe adiutricis gre in oẽs ſequẽtes 2 ipᷣain obediẽtiã obediẽdo imitãtes:ſᷣ boc eẽt potiꝰ meri tũ cõgrui qᷓ cõdigni.ſᷣ tñ nõ ꝓpter hoc diceret᷑ tranſſun cere poſteris iuſſiciã gratuita.niſi aligs valde vocabu lo abutat. Qualit᷑ aũt intelligẽda ẽ maxĩia illa. ſi oppoſi tũ de oppoſito ⁊c.dictũ ẽ ſup. Ex his pʒ rñſio ad illud qð ſequit᷑.q bñ pt᷑ cõcedi ꝙ aliqd poſteris merniſſet ſuꝑ additũ nate.nec ex h ſeꝗt ꝙ traſfudiſſet eis iuſticiã gra tuitain. ?JYMVMB Articulus tercins Equit᷑ inquirẽ. vtrũ eẽnt beredes paterne in ſlicie q;t ad iuſticiã ↄpfirmatã. Oe ſic videt. gqꝗꝛ malũ nõ ẽ potetiꝰ i malũ qᷓ bonũ ĩ bonuz: Gadã pecci do trãſmiſit poſtéis necitatẽ peccãdi ſaltun venialit᷑. videt᷑ ꝙ ſtans ſiue ꝓficiẽs trãmiſiſſet illis ne ceſſitatẽ ꝓficiẽdi ſiue merẽdi·hic at ſtatus ſcʒ nccitatis merẽdi ẽ ↄfirmatoꝝ ĩ illa. trãſmiſil et illis iuſticia cõ firmatã. ¶ Itẽ angeli ſtates ſtati ↄfirmati ſũt. ſi q meri tũ ade nõ.ſuiſſet miꝰ qᷓ meritũ angeli.qð pʒ ꝑ h. ꝙ non erat tãte foꝛtitudis.videt᷑ ꝗ ipe ſi ſietiſſet ſtati eẽt ofir⸗ matꝰ.p̊ tles filios generaſiz qlis ſtati fuiſſʒ ꝗ̊ 7c. ¶ Itẽ Hͦ eĩ videt᷑ hri ab Anſel.de ocep.vir. dicẽte.qd ↄueniẽtiꝰ ad oñdẽdũ magnitudieʒ boĩtatis dei 2 pleitudiem gre quã ade ↄcedebat.q vt qͥꝝ eẽ ĩ illiꝰ poſteritate ſic erat. vt qd ille nat᷑alit erat. illi ꝑ illũ eẽnt: ita q; ĩ eiꝰ eẽt ar bitrij liᷣtate. vt q̃lis erat ipᷣe iuſticia felicitate. tales 2—— ——— — ð/ f———— , —ę — — — — —— — —— — — — —— ES—N ðo ꝓpagaret.Ex hoc verbo videtur.ꝙ filij fuiſſent here s paterne iuſticie.et q;tum ad iuſticiã gratuitã ⁊ q tuũ ad iuſticiã ↄfirmatã.i õ em generaſſet ſiles illi iuſticia et felicitate.niſi generaſſet habẽtes iuſticiã ↄfirmata.vt em̃ dicit phᷣus.j.ethicoꝝ.nullus felicitatẽ laudat quem admodũ iuſtũ.ſed vt diuinũ quid et melius beatificat. Vnge ñ diceret᷑ felicitas quid diuinũ ſi determaaret ſia⸗ tum poſſibilem ad miſeriã: neq; em̃ vident᷑ felices qui a ſtatu iuſticie cadere pñt.¶ Item ſtatus pꝛimꝰ fuit iter neceſſe moꝛi ⁊ im poſſibile moꝛi.nihilominꝰmagis oꝛdi natus fuit ad impoſſibile moꝛi qᷓ; ad neceſſe moꝛi. ex q̊ videtur ꝙ faciliter potuit illud aſſequi.cũ illud facilius poſſet attingi ad qð ẽ maioꝛ oꝛdiatio.Sicut ergo pꝛimi parẽtes cadentes a pꝛimo ſtatu incurrerũt neceſſitatem moꝛiendi.et ſilr eoꝝ poſteritas:ſic ſilr videt᷑ etiaʒ rõne foꝛtioꝛi.ꝙ ſi ꝑfeciſſent in pꝛimo ſtatu.aſſurrexiſſent ad impoſſibilitatẽ moꝛiẽdi et eoꝝ poſteritas ſiłr. hboc non poſſet eẽ niſi eẽnt ↄfirmati ſcʒ ꝑentes et filij.dum em̃ ha berent ptatem peccãdi et haberẽt ſimilit pratem moꝛiẽ⸗ di. et ita videtur ꝙ parentes et filij in ſtatu illo fuiſſent cõfirmati. ¶ Contra aug.xiiij. de ciui.c.x.qᷓfelices erãt et nullis agitãbant᷑ ꝑturbatõibo aĩmoꝝ.nullis coꝛpoꝝ ledebant᷑ incõmodis.tamfelix vniuerſa ſocietas eẽt hu⸗ mana.ſi nec illi malũ qð etiã in poſteros trahicerent. nec quiſq; ex ſtirpe iniquitatẽ cõmitteret que damnatõʒ reciꝑet.Ex hoc ðᷣbo aug.videt᷑ ad hoc ꝙ poſteri pꝛimo⸗ rum parentũ ſtetiſſent in pꝛima felicitate:neceſſe fuiſſet nec parentes eoꝝ nec illi peccarẽt.ex quo videt᷑.ꝙ ſi parentes ſtetiſſent ꝙ adhuc poſteri peccare potuiſſent. ergo poterant eẽ alieni a paterna iuſticia.⁊ ita nõ eẽ he redes iuſticie cõfirmate.¶ Item homo de natura ſue cõ ditõnis vertibilis eſt ad bonũ a malo.et econuerſo. fu⸗ it em̃ cõditus mutabilis vertibilit.vñ neq; auerſus per culpam efficit᷑ cõfirmatus ĩ malo.neq; cõuerſus ꝑ graʒ efficitur cõfirmatꝰin bono.ex quo videtur ꝙ ſic pꝛimus parẽs nõ fuit cõfirmatꝰ i malo peccãdo.ſiłr neq; fuiſſet ↄfirmatꝰ ĩ bono ſtãdo neq; ꝓficiẽdo.neq; poſteros.mul tofoꝛtiꝰ genuiſſet tales.¶ Rũſio ad h̊ dicedũ ᷣm anſel. ꝙ ſi ſtetiſſent pꝛimi ꝑentes genuiſſent filios heredes pa terne iuſticie ꝙtũ ad iuſticia ↄfirmatã.ſᷣ hec ↄfirmatõ eſl ſet ꝙtũ ad iuſticiã oꝛiginalẽ.VIñ Anſel.li.j.cur deꝰ hõ c. xvij.quis nõdũ ꝓueherẽt᷑ ad illã equalitatẽ angeloꝝ ad quã ꝑuenturi erãt hoĩes.cũ pfectꝰ erat numerꝰ de il⸗ lis aſſumẽdis.i illa tñ iuſticia in qua erãt videt᷑ ꝙ ſi vi⸗ ciſſent vt temptati nõ peccaſſent.ita cõfirmarẽt᷑ cũ omni ꝓpagine ſua.vt vltra peccare nõ poſſent quẽadmodum qꝛ victi peccauerũt.ſic infirmati ſunt.vt qtum ĩ ipis ẽ ſi ne pcto eẽ nõ pñt.ꝗs em̃ audeat dicẽ plus valere iiuſtici am ad alligãdũ ĩ ſᷣuitutẽ hoĩeʒ ĩ pꝛia ſuaſiõe ſibi ↄſentiẽ tem.qᷓ; valeret iuſticia ad ↄfirmadũ eũ ĩ libertate ſibi in eadẽ tẽptatõe pᷣterea adherẽtẽ.Qã quẽadmodũ qm̃ hũa na natura tota erat ĩ pᷣmis parẽtibo.tota ĩ illis victa eſt vt peccarẽt.excepto illo ſolo hoĩe quẽ deꝰ ſine ſemĩe viri de virgie facẽ ſic ſciuit a pcto ade ſecernẽ.ita ĩ eiſdẽ to⸗ ta vicilſſet ſi nõ peccaſſʒ. Hoc idẽ videt᷑ ſentire Hoetius de fide xpᷣiana. dicẽs.qm̃ angeloꝝ nũerũ.i.ſi uꝑne ciuita tis cinꝰ ciues angeli ſũt imminutũ voluit cõditoꝛ pma⸗ nere. foꝛmauit ex tra hoĩem.atʒz ſpũ vite aĩauit. eũq;ʒ pᷣfi ra lege in ꝑadiſi delitijs ↄſtituit. vt ſi ſine pcto manẽ vel let. tã ipᷣm ꝗ; eiꝰ ꝓgenieʒ angelicis cetibo ſociaret. Ex B vᷣbo videt᷑.ꝙ ſi ipᷣe ſtetiſſzʒ. nullus ð poſteris eius perijſ ſet.qð nõ videt᷑ poſſe accidiſſe niſi ↄfirmati eẽnt. et hoc videt᷑ poſſe haberi ab aug.ꝗ videt᷑ dicẽ. xiiij. de ciui. dei. i·c.ꝙ nulli de poſteris pꝛmoꝝ parentũ fuiſſent moꝛitu ri niſi pꝛimi ꝑentes peccaſſent.et cõſtat ꝙ ſi nõ fuiſſent. moꝛituri nõ peccaſſent.dĩc em̃ ſic.neq; hoc genus fuiſſe in ſingulis quibuſcũq; moꝛiturũ.niſi duo pꝛimi quoꝛuʒ creatus e vnus ex nullo alter ex illo.id inobediẽtia me⸗ ruiſſent a ꝗbo admiſſuʒ ẽ tam grãde peccatũ. vt in dete rius co natura mutaret᷑ hũana etia in poſteros obliga⸗ tione peccati et moꝛtis nccitate t᷑nſmiſſa.⸗¶. Ad illud qð 4 XcV. pꝛimo obijcitur ꝑ verbum aug. Dicendũ ꝙ illud verbũ videt᷑ cõſonũ eẽ ſentẽtie Anſel.ſub hoc ſenſu.felix eẽt ſo⸗ cietas hũana ſi pꝛimi parẽtes nõ trahicerẽt malũ in po⸗ ſteros.qꝛ tũc nec aligs de poſteritate iniquitatẽ ↄmitte⸗ ret.qð aũt ſubdit᷑ que damnatõem reciperet nota eſt ex pꝛeſſionis.qꝛ om̃is iniquitas in ſiatu ilio damnationeʒ induceret.¶ Ad illud qð obijcitur.ꝙ homo erat cõditꝰ vertibilis a bono in malũ et ecõuerſo ⁊c. Dicendũ ꝙ li cet talis fuerit de natuꝛa:tñ ſuꝑueniẽte gr̃a poterat ĩ bo no incliabiliter ſtabiliri.ſicut dictũ eſt de pꝛimo homie ꝙ moꝛtalis erat ↄditõe coꝛꝑis aimalis.ĩmoꝛtalis bene ficio cõditoꝛis.et eſt euidens exemplũ a beata virgine. Sunt aũt quidã nõ acquieſcẽtes ſentẽtie Anſel:dicẽ tẽs.ꝙ ſem ꝑ fuiſſent geniti filij in ſtatu illo in poſſibilita te peccãdi.qð videt᷑ ſentire hugo de ſcto vic.qui pñit rñ⸗ dere rõnibo cõtra hic ꝓpoſitis ſic.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ traſiniſiſſet nccitatẽ ꝓficiẽdi ſic trãſmiſit nccĩtatẽ pec candi.Dicendũ ꝙ nccitatẽ peccãdi duplłxr pt intelligi ali ꝗs hre.aut qꝛ nece hʒ in pcto ꝑmanẽ᷑. Pꝛimo ꝗdem mõ reperitur neceſſitas in ſtatu nature humane poſt lapſuʒ Sed ſecundo modo in ſtatu ruine angelice.ſiquis ergo recto intellectu velit arguere.ex hoc non habebit ꝙ adã ſi obediuiſſet.neceſſitatem habuiſſet permanenadi in iu⸗ ſticia ſicut habent angeli qui non poſſunt labi:ſed ꝙ ſta tu illo manente neceſſe eſſet ipſum in aliquod opus bo⸗ num et landabile exire.et hoc vtiq; verum eſt.quia ſicut ſtatus nature coꝛrupte ponit defectus 2 deoꝛdinationes ſic ſtatus ille requireret rectas et oꝛdinatas operatões et cogitationes.nunq; enim homo in ſtatu in nocentie ocioſus fuiſſʒ. Ad illud quod obijcitur de angelis ⁊c̃. Dicendũ ꝙ non eſt ſimile et hoc diffuſius habet expli⸗ cari cum agitur de irremediabilitate peccati angelici. ſed nunc tm ſufficiat dixiſſe:q ratione nobilitatis ⁊ ſim plicitatis et incoꝛpoꝛeitatis ⁊ deifoꝛmitatis nature an⸗ gelice que nullum habebat retaꝛdans.et ratione ſtatus merendi ſunt pꝛefixi.ſicut aiunt.damaſ.et aug.angelꝰ ſtatim in pꝛimo conflictu fuit confirmatus in bono vel obſtinatus in malo:homo vᷣo quia erat alterius condi⸗ tionis ſicut per demeritum non fuit in malo obſtinatꝰ Fſᷣm ꝙ patet nec in ſe nec in poſteris:ſic non fuit in bono confirmatus.ideo non opoꝛtuit ipᷣm iuſticiam confiꝛma tam in poſteros tranffuſiſſe.¶ Ad aliud de auctoꝛitate Anſel.dici poteſt.ꝙ ſic opꝑinatus fuit.tamen ex illo ver bo non poteſt haberi ſᷣm quandam congruentiam et di ſpoſitionem. que non ponit neceſſario ita eſſe.pꝛeterea pt᷑ fieri vis in verbo vt per iuſticiã intelligamꝰ nat᷑ alẽ rectitudinem.per felicitatem pꝛinationem omnis pene non confirmationem ĩ ſtatu iuſticie.Ad illud qnod obij citur.ꝙ facilius poterat aſſurgere ad impoſſibilitatem moꝛiendi q; declinare ad neceſſitatem ⁊c᷑. Dicendum ꝙ; oꝛdinatus fuit ad impoſſibilitatem moꝛiendi.non vt ad illud quod aſſequi debuit in vita animali et terrena:ſed potius in vita ſpirituali et celeſti. Vnde aug.xiiij.de ci. dei. c.x Felix vniuerſa ſocietas eſſet humana ſi nec illi ⁊c̃.vt ſupꝛa.atʒ iſta permanente felicitate.donec per il⸗ lam benedictionem qua dictum eſt.creſcite et multipli⸗ camini.pꝛedeſtinatoꝛum ſanctoꝛum numerus comple⸗ retur. Alia maioꝛ daret᷑ que beatiſſimis angelis data eſt. vbi iam eſſet certa ſecuritas peccaturũ neminemq; moꝛiturũ.Contrarietas autem que videtur inter hug. Anſel.pt᷑ diſſolui.dicit em hugo.in ſenten.ſuis.ſtultũ videt᷑ dicẽ.ꝙ in hac vita ↄfirmatꝰ ſit ita aligs ꝙ nõ poſ⸗ ſit fieri malus.quod in alia vita tm̃ ꝓmittit. Anſel.di⸗ cit ꝙ ſi pꝛimi parentes viciſſent in illa pꝛima temptati⸗ one.ꝙ ita cõfirmarentur cũ om̃i ꝓpagine ſita.vt vlt pec care nõ poſſent.quod aũt dicit hugo ꝙ nullꝰ te bet dici ita ↄfirmatꝰ in hac vita ꝙ ñ poſſit fieri malꝰ.ĩtelligit᷑ ñ poſſit negatiue ſimplicit.i.nullo modo poſſit.quod pa⸗ tet ꝑ hoc quod ſubiungitur.ſcʒ.q in alia vita tm̃ ꝓmit titur.quod aũt dicit Anſel.q ita cõfirmarẽtur q; vltra peccare nõ poſſent.nõ intelligitur nõ poſſent negatiue 17 ſed potius expꝛeſſiue.notat᷑ eĩ ꝑ hoc expᷣſſio ſtabilitatis in bono.ſub hoc ſenſu.ita eſſent ſtabiles in bono qð q̃ſi eſſet illis impoſſibile faceꝛe malũ.ſiẽ dẽ aliqñ de aliquo viro excellẽter bono.ꝙ neſciuit facere malũ.vel ꝙ; ñ poſ ſet. Opio aüt fuit ſere oĩm et etiã maioꝝ. ꝙ ſi ſietiſſent pꝛimi ꝑentes.ita fuiſſent ↄfirmati et illi et poſteri.ꝙ nul lomõ peccare potuiſſent. embꝛũſecundum Equiè inqꝗrere quales filios genuiſſent. qtũ ad ſciam.Et querit᷑ vtrũ genuiſſent fi lios ꝑfectos ſcia. O ſic vidr. Om̃is igno rãtia in rõnali creatuꝛa ẽ pena pct᷑i.At eĩ dicit Meda.q̃tuoꝛ ſunt nobis inflicta ꝓpter peccatũ pꝛi⸗ moꝛꝝ parentü ſczʒ ignoꝛãtia.ĩfirinitas.malicia.⁊ ex his cõfiata mali cõcupiſcẽtia. In ſtatu pꝛio nullũ fiit pctm nec pena peccati.et ita nec ignoꝛãtia.ᷓ filij pcreati ĩ ſta tu illo fuiſſent ꝑfecti ſcia ſine om̃i ignoꝛãtia.⸗! SIteʒ ſᷣm phᷣm.ſi ſener haberet oculũ iunenis videret vtiq; ita bñ licut et iunuenis.et ex hoc pʒ ꝙ ſi defectus aligs ſit in aĩa ex ꝑte illa qᷓ ſpectat ad cognitiuã.hoc EApt defectuz ali⸗ quẽ ex ꝑte oꝛgani.aliquo mõ ipᷣi cognitiue deſeruientis vel ex ꝑte coꝛꝑis cuiꝰ aĩa ẽ ꝑfectio:ſᷣ coꝛꝑa genitoꝝ ĩ ſta tu illo fuiſſent optime aꝛmonie? ſanitatis ꝑfſectiſſime. ſiẽ hẽtur ab aug. de coꝛꝑe pꝛimi boĩs.̊ ex ꝑte coꝛpoꝝ il loꝝ nõ fuiſſet impedimẽtũ. ꝓpt᷑ qð aĩe incurriſſent ali⸗ quẽ defectũ ꝗtũ ad cognitõʒ vel ſciam. ¶¶ Itẽ coꝛpꝰ quod coꝛrupit᷑ aggrauat aiam Sap.ix. Si ĩ illis nulla fuiſſet coꝛruptio in coꝛꝑe.̊ nulla aggrauatio in aia.&ᷓ in om̃i libertate qua gaudet ipᷣa ſubſtatia aĩe poſſet vti ſcia ſibi indita et alijs bonis.ſimiliter nullo exiſtente impedimẽ to in coꝛꝑibo illoꝝ·et ita videtur ꝙ ſtatim habuiſſent ꝑ⸗ fectõem ſciĩe q cõpetit aĩe ſᷣm ſe.nullo occurrẽte impedi⸗ mento.et ita vt pꝛius.( Itẽ duplex erat ꝑfectio homĩs in ſtatu pꝛimo.Ana iuſticie oꝛiginalis q̃ ſpectabat ad ipᷣam aſectiuã. Alia ſcie rõnalis q̃ ſpectabat ad ipᷣaʒ co gnitiuã.ſ̊ ſtati habuiſſent ꝑfecte iuſticiã oꝛiginalẽ.q̊ pa ri rõne habuiſſent ꝑfecte ſciam rõnaleʒ.¶ Itẽ ꝙ habuiſ ſent ſtatim vſum rõis videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ quedã quoꝝ ꝑfectõ eſt aia ſenſibilis.ſtatim babũdãt cogmtõe agendoꝛuz et noticia expedientiũ ⁊ nociuoꝝ.vñ ſtatim habẽt vſuʒ ſue cognitiue:ſᷣ cõſtat ꝙ nõ fuiſſet homĩ ſubtractũ qð ẽ aĩa libo cõceſſum.niſi hoc eẽt de merito peccati.eꝛgo ſi non ꝓceſſiſſet peccatũ.homo ſtatim ĩ oꝛtu ſiue poſt oꝛtũ ſuũ haberet vſum rõnis et ſciret que agẽda et que fugienda. et ita vt pꝛius. Item duo creauit deus ad imaginẽ ſuã ſcʒ angelũ et aiam.q̃ ſunt creature rõales et ꝑfectiſſime in genere creaturaꝝ:angelꝰ ſtatim cõditus hũit ꝑfectõʒ cognitõis.⁊ hoc reqꝗrebat eiꝰ ꝑfectio:ſiłr videt᷑ aĩma creata ſtatim ſit ꝑfecta ſcia.ſiue ꝗq debeat eẽ.niſi culpa interueniẽte impedit᷑.vel quare nõ cũ hõ ſit ꝑfectõnis maioꝛis.Si dicat᷑ ꝙ aĩa nõ eſt ſtatim ꝑfecta ſcia ꝓpt᷑ cõ iũctõem cum coꝛꝑe tali.hoc videt᷑ incõueniẽs.vt em̃ dic Auicẽ.aĩma vnit᷑ coꝛpi vt ꝑficit᷑.&̊ ſoꝛtitur perfectõem ex cõiũctione cum coꝛpoꝛe et nõ im ꝑfectõeʒ.et maxĩe ex cõiũctione cũ coꝛpoꝛe exriſtente ſine coꝛruptõne.⸗ Itẽ in pꝛimo ſtatu geniti eẽnt perfecti cognitõne ſenſitiua.non em̃ fuiſſent in aliquo defectu itũ ad ſenſitiuã cognitõʒ. multofoꝛtiꝰ videt᷑ ꝙ perfecti fuiſſent cognitõne intelle⸗ ctiua.et ita eẽnt in ſtatu illo ſcia ꝑfecti.Dicit tũ pvhᷣs.q; intelligere eſt in aĩma cũ velit.ſentire at᷑ nõ ẽ in ipᷣa ſup ple. cũ velit.Ex quo videtur ꝙ acteitellectiue magis ſb⸗ ſit libertati volũtatis q; actꝰ ſenſitiue.ex qͥ vidẽ ſeq ꝓpoſi tũ.¶ Cõtra hoc arguit bugo ſic.pꝛima oia perfecta fa⸗ cta ſũt.cetera aũt oĩa qꝗᷓ ex ipis oꝛiũtur et poſt ipa ſequã tur:nmiſi ꝑ interualla tẽpoꝝ creſcẽdo ad perfectoem veni re nõ pñt.et hoc oñdit per inductõem in plãtis ⁊ aĩalibo ex hoc intẽdẽs cõcludẽ.hoc idẽ cõtigiſſe de cognitõe ſen⸗ ſus 2 intelligẽtia mẽtis. Itẽ vt hetur ab Anicẽ.aĩma rõnalis cõiungitur coꝛpoꝛi vt in eo perficiatur ſcientijs et virtutibo.⁊ ſic perfecta cõiungat᷑ ſeculo altioꝛi.ſ̊ hoc 5 eſt verbũ catholicũet eſt generale ad om̃em ſtatum. gĩ ſtatu innocẽtie aĩa ꝑueniſſet ad habitũ ſcie mediãte ad⸗ miniculo coꝛꝑis.̊ nõ habuiſſet habitꝰ ſciaꝝ ſibi inna⸗ tos.ſ̊ eos tꝑe acquiſiuiſſet.ergo in ſtatu illo geniti non oꝛiũtur perfecta ſciẽtia.(¶ Item ſi adam ſtetiſſet.filij eiꝰ p ſucceſſionẽ tꝑis perueniſſent ad ꝑfectõem ſtature ex ꝑ te coꝛpoꝛis.ergo a ſimili videtur ꝙ ſucceſſione tẽpoꝛis perueniſſent ad ꝑfectõem ſciẽtie ex ꝑte mentis.aut ſi nõ quare nõ. e põſio dicẽdũ ꝙ ꝑuuli geniti ab adã in ſue natiuitatis pꝛimoꝛdio illuiatoem aliquã cognitõis et ſcie abſq; dubio habuiſſent.Si at᷑ natura(ſᷣm ꝙ vult phᷣus generalit᷑ de ip̃a loquẽs) nõ deficit in neceſſarijs: multofoꝛtius colligi poteſt de illa natura tã nobili ⁊ tã bene inſtituta.ꝙ nõ defuiſſet illuĩatio neceſſaria itelle⸗ ctui ad iudicandũ:ſicut nõ vefuit rectitudo iuſticie ip̃i affectui in apetẽdis et reſpuẽdis.rectũ em̃ axpetitũ vo⸗ luntatis antecedit rectum iudicium rõnis.et ideo recti⸗ tudiem iuſticie pꝛeit illumĩatio ſcientie.in his que ſunt capacia vtriuſq;.ſicut eꝛgo indubitãter dici opoꝛtet ꝙ fi lij ade rectitudinẽ affectus haberẽt tam reſpectu appeti⸗ bilium que ſunt de genere cõmodi qꝙᷓ;ᷓ reſpectu eoꝝ que ſunt de genere honeſti.ſic etiam ponendũ eſt ꝙ reſpectu vtroꝛumq; haberet ꝑuulus illuiatõem ſcientie ſtatim cũ naſceret᷑.per quã eẽt abilis et ydoneus et expeditus ad illa diſcernenda.ne per ignoꝛantiã vel erroꝛẽ cogeretur abſtractus in aliquo deuiare.et hoc quidẽ dicere poſſu⸗ mus ſine calũnia.cũ nõ ſit diſſonũ rõni.nec auctoꝛitas aliqua ↄtradicat. Verũ ſi vlteriꝰ ꝓcedat᷑ ad illiꝰ illuia⸗ tõem et ſciẽtie vſum et ſtatũ.difficile ẽ determiare. tũ qꝛ auctoꝛitates ſuꝑ hoc nõ reꝑiũtur expᷣſſe.tũ etiã qꝛ ad h̊ vix haberi pñt.niſi rões ↄgruẽtie.que frequẽter ſunt ad vtrãq; ꝑtẽ:tũ etiã qꝛ in ſtatu ſumꝰ caliginis ? miſerie.a⸗ deo vt vix poſſumꝰ cogitare q̃ in ſtatu illo fuiſſent. teꝛ hoc ꝙ ſumꝰ ĩ aſpectu multipliciũ defectuuzʒ aſſueti.Añ quibuſda videt᷑ dicẽdũ.ꝙ ſtatim ꝑuuli habuiſſent rõis vſum cũ coꝛpꝰ nõ aggrauaret ſpm. ꝓfeciſſent tñ in ſcia ꝓ experiẽtiã.ſic etia datũ erat eis ꝓficere ĩ iuſticia ⁊ bo⸗ na vita ꝑ obedientiã. Alijs videt᷑ ꝙ puuli nõ ſtatim ha⸗ buiſſent vſum rõis ſic nec ĩ matrũ vteris.et h̊ ꝓgt᷑ hui⸗ ditatẽ q ꝑ naturã erat in oꝛganis deſeruiẽtibo vſui potẽ tie cognitiue. VUñ ꝑ naturã fuiſſent aliquãtulũ retarda ti.et hoc quidẽ nõ fuiſſet pena.nec ignoꝛãtia eoꝝ:vᷣ poti us oꝛdo nature eẽt.ꝗ ab imꝑfecto inchoat et intẽdit ad ↄplemẽtũ.Qõ tñ fuiſſent ita din retardati ſic et nũc.qꝛ penalis coꝛruptõ ſuꝑadiecta im ꝑfectõi coꝛꝑis.multum retardat ⁊ ĩpedit vſũ rõis.qd aũt veriꝰ ſit difficile eſt vi⸗ ere. Poſſumꝰ tñ ſine pᷣiudicõ mediã viaʒ tenẽ. vt dicãꝰ ꝙ puuli illi ſtati noſcerẽt qð ꝓ illo tꝑe eẽt nature ſue cõ ſonũ vel nociuũ.⁊ hoc ꝑ iuduſtriã naturalẽ.ſi aũt nat᷑a hoc cõceſſit ouiculis vł agnis vt ꝑ inſtictũ nature lupuʒ refugiant quẽ nũq; viderũt.et mamillas matrũ reqrãt: nequaqꝙ credendũ ẽ.hoc filijs ade fuiſſe negatũ. tum vo ad quedã q̃ ſpectãt ad bonũ honeſti.ſiẽ diſtinctõ pꝛe ceptoꝝ ⁊ cultuũ ꝗbo dens ẽ venerãdꝰ et ſimilia.videtuꝛ ꝓbabile ꝙ cognitõis vſus fniſſet dilatꝰ.q;uis nõ abſur de cõcedi poſſit ꝙ eis habitꝰ ad h̊ eẽt datus.⸗ His vi⸗ ſis pʒ in ꝑte rñſio ad q̃ſtionẽ ꝓpoſitã. pʒ etiã ꝓ magna ꝑte rñſio ad obiecta.i A rões qᷓ ꝓbãt ꝙ nõ generaret fi lios hñtes ꝑfectõʒ ſcie.oñdũt q; filij adã nõ ſtatim a pꝛi⸗ cipio hũiſſent cognitõʒ ĩ tãta plenitudie ⁊ ꝑfectõe.ĩ quã ta erãt ꝑ ſucceſſionẽ tꝑis habituri.et hoc quidem veruʒ eſt. et iõ cõcedi pñt. Attamẽ ad illã rõem quã vltio ĩdu⸗ cit de ſilitudie ſtature.dici pt᷑.ꝙ ñ ẽ ſimile qꝛ ꝑuitas coꝛ pis et ſtature ẽ ꝓpt exigẽtia matricis ⁊ coꝛpꝰ natũ pau⸗ latim ꝓficẽ:ſᷣ aia eque vᷣtutis ẽ ĩ ꝓꝑuo coꝛpe vt ĩ magno qᷓtũ ẽ de le.ſic vult aug.ĩ li.de quaãtitate aĩe.¶¶¶ Ao illud qð pꝛio ĩ cõtraꝛiũ obijcit᷑.ꝙ ignoꝛãtia ẽ pena pcti.iã ptzʒ reſpõſio.q;ꝛ ignoꝛantia ꝓut eſt pena. noĩat pꝛiuatõz ſci entie que nata ⁊ ĩ eſſe ſic cecitas pꝛiuatõz ĩ ſuis.Elñ ca⸗ tulus nõ dicit᷑ cecus añ nonũ diẽ. Vnde hug.de ſacra. Mon om̃is ꝗ aliquid neſcit aut aligꝗd minꝰ perfecte ſcit. ei⸗ li⸗ — — ———— — — — — — Mueſtio ſtatim ignoꝛãtiaʒ habẽ ſiue in ignoꝛãtia eſſe dicendꝰ eſt qꝛ ignoꝛãtia nõ dicit᷑ niſi tũc ſolũ cũ id qð ignoꝛari nõ debuilſlet neſcit᷑. talis itaq; ignoꝛãtia nõ niſi ex pena pee cati ineẽ cognoſcit᷑. cũ mens a lumie veritatis excecata ne ea q ſcire veberet cognoſcẽ valeat.pꝛio vicio obſcu⸗ rat᷑.illa vo q̃ in naſcẽtibo cũctis ⁊ nũc a pᷣncipio in ee vi det᷑. tũc quoq; in eẽ debuiſſe credit᷑ ſenſus ſiue cogniti onis imꝑfectõezʒ natuꝛe nõ culpe.ↄceſſuʒ ẽ aũt ꝙ ĩ pmoꝛ dio ſue natiuitatis habebãt habitũ ↄuenientezʒ illi tꝑi ⁊ vſum ᷣm ꝙ ↄopetebat illi ſtatui coꝛreſpõdentẽ.⁊ ideo qᷓ; uis aliqua eſſet ĩ eis ꝑfectõ ſciẽtie:nõ pter h̊ ſequit᷑ q ĩ eis fuerit pꝛiuatõ ex pena ignoꝛãtie.nec ſequit᷑ ſi nõ ba buerũt ignoꝛãtie penã ꝙ ꝓpter hoc habuerũt ꝑfectã ſciẽ tiam.⸗l Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ imꝑfectõ cognitõis ſenſi⸗ tiue venit a ꝑte oꝛgani.ſic ptʒ in viſu ſenis.dicẽdũ ꝙ ra⸗ tio iſta deficit dupłꝛ pꝛimũ quidẽ qꝛ hoc veꝝ ẽ in cogni⸗ tione ſenſitiua q̃ nõ habet ad ꝑfectõeʒ deduci ꝑ aliqueʒ habitũ acquiſitũ.Mos aũt querimꝰ hic de cognitõe in⸗ tellectiua q̃ ab exꝑiẽtia tempoꝝ recipit incremẽtũ.Aliꝰ etiã defectꝰẽ ibi.qꝛ qᷓuis in coꝛꝑe ꝑuuli non eſſet ꝓ ſtatu coꝛruptõ aggrauãs:erat tñ im ꝑfectõ retardas.licet em̃ habuiſſent coꝛꝑa optime armonie ᷣm ↄgruẽtiaʒ ſtatꝰ il lius.nõ tñ optume ſimpłꝛ.ſtatꝰem̃ infantilis ſemꝑ habe⸗ ret aliqua ſincomata umpediẽtia actũ ↄgnitiue ⁊ vſum ratõis aliquo mõ.vt em̃ dicit Caſſio.de aia.datũ ẽ aia⸗ bus ad tempꝰſuoꝝ ſequi coꝛpoꝝ neceſſitates.ſincoma⸗ ta aũt huiiĩ ſiatu illo eſſent exr natuꝛe ↄditõe nõ ex vicio culpe.ſic̃ ſunt illa q̃ mõ iſtũ ſtatũ circũſtãt.¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ in ſtatu illo in nullo fuiſſet aia aggrauata cũ ĩ coꝛꝑe nulla fuiſſet coꝛruptõ iã ptʒ rñſio i ꝑte qꝛ licʒ nõ fuiſſʒ coꝛruptõ aggrauãs:eſſet tũ im ꝑfectõ retardãs pꝛeterea vᷣbum illud ſapi.Coꝛpꝰ qð coꝛrũpit᷑ aggrauat aiaʒ.intelligit᷑ de aggrauatõe q̃ rectitudinẽ tollit oꝛigia lis iuſticie.q in ſtatu illo eẽ nõ poſſet.Añ nihil deperiſſʒ aĩabo puuloꝝ ĩ ſtatu illo de libertate ſua qtuʒ ad recti⸗ tudinẽ naturalis iuſticie.ha buiſſent em ꝑuuli ĩ ſtatu ii· lo naturalẽ iuſticiã nec ĩ aliqͥ declinaſſent ab illa.q¶ R¶= d illud qð obijcit᷑ ꝙ ſtatim eẽnt ꝑfecti qtũ ad oꝛiginalẽ iu ſticiã ⁊c. Dicẽduʒ q; nõ ẽ ſimile de ꝑfectõe oꝛigialis iu⸗ ſticie ⁊ de ꝑfectõe ſciẽtie:qꝛ ſicut tactũ ẽ.ſincomata illiꝰ etatis impediſſent actũ cognitiue ⁊ vſuʒ ratõis qͥdãmõ nõ aũt ſic rectitudinẽ iuſticie oꝛiginalis.Ratõ aũt hꝰẽ qꝛ oꝛigialis iuſticia ẽ ipiꝰvolũtatis pꝛie ſiue libertatis arbitrij. ꝑfectõ ſciẽtie eſt ipiꝰcognitiue ſiue intellectiue. actꝰaũt volũtatis ſiue liberi arbitrij nõ põt impediri ni ſi foꝛte ex defectu aliqͥ ex ꝑte cognitiue.ſic nec eꝰptᷣas.i. libertas.pt᷑ qð rectitudo q̃ erat oꝛigĩalit illiꝰ.non niſi P ſeipᷣaʒ poterat amitti ſiue inclinari.vᷣtꝰaũt intellecti⸗ ua nõ gaudet tata libertate.tũ qꝛ indiget admiĩcu lo alia ruũ potẽtiaꝝ ⁊ oꝛganoꝝ eoꝛũdẽ ad h̊ ꝙ exeat ĩ actuʒ ſuũ. tũ qꝛ neceſſaria ẽ mitoꝝ cognitõ ⁊ multiplex oꝛdiatio ⁊ collatõ ad h̊ ꝙ ꝑueniat ad ꝑfectõeʒ ſciẽtie. ꝓpt᷑ qð mul⸗ tis modis ⁊ ð cauſis pt᷑ retardari actꝰſciẽdi ſiue ꝑfectõ ſciẽtie.⁊ ſic ipediri nõ pt᷑ iuſticia oꝛigĩalis.q̃ ſolumodo auerſiõe volũtatis amittit. Pretea ꝑfectõ oꝛigiatł iuſti tie habẽt᷑ ex gr̃a ſiue ex dono dei.qꝛ ̊ oĩno ex dono dei ẽ ⁊ nullũ habʒ impedimẽtũ ex ꝑte recipiẽtis.nõ ſic aũt ẽ de pfectõe ſciẽtie.alit ẽ de ꝑfectõe hꝰ⁊ illiꝰ.q Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ ſtatim habuiſſent vſũ rõnis qꝛ babniſſent vſũ cognitiue.ſic aialia hñt vſũ ſue cognitiue ⁊c. Dicen dũ ꝙ nõ optet.ſᷣ ſic tactũ .cognoſcerẽt qð ꝓ illo tpe eẽt nature eoꝝ ↄſonũ.2 G ꝑ inſtinctũ ſine induſiriã natura⸗ lem.⁊ in h̊ ꝑfectiꝰ⁊ excelletiꝰqᷓ; aĩalia.qꝛ inſtinctꝰ ille ſi ne induſtria quodamõ dirigeret᷑ ratõe ne poſſet errare. hoc tñ dico opinãdo nõ aſſerẽdo. alde em videt᷑ mibi abſurdũ ponẽ hoĩeʒ oↄpletũ habere rectitudineʒ iuſſlicie oꝛiginalis ⁊ oĩno carere vſu ratõnis.hoĩeʒ ↄpletũ dico ad differẽtiaz illoꝝ ꝗ ĩ vteris maternis nutriũtur ⁊ ibi ſunt in ꝓductõe ad ee ↄpletũ.4: Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ angelꝰ?ſtatim babuit ꝑtectõeʒ cognitõis ⁊c. Dicẽduz ꝗ xcv. nõ eſt ſimile de angelo ⁊ de aĩia ratõnali.aĩa em̃ ratõna lis ratõne q eſt ꝑfectõ coꝛꝑis 2 ſenſibo coꝛꝑalibo ⁊ oꝛga⸗ nis indiget.ad h̊ ꝙ ꝑueniat ad ſui ꝑfectõeʒ in cognolcẽ⸗ do ſiue ſciẽdo.ꝗbo nõ indiget angelꝰ.nõ eſt ita expedita ad aſſequẽduz pfectõeʒ ſuã qtuʒ ad ſciẽtiaʒ.ſicut eſt an gelus.qñ em̃ eſt defectꝰaliꝗs ex ꝑte oꝛgani ꝓpt᷑ quẽ non eſt expeditũ. ad coopandũ illis q̃ requirũt᷑ ad habẽdaʒ ſciẽtiazʒ ſiue ꝑfectõeʒ ſciẽtie.oꝑtet ipᷣaʒ aĩaʒ deficẽ ab il⸗ la ꝑfectõe.pᷣteꝛea intellectiua ẽ plena foꝛmis.Vñ qꝛ illa lux intima ꝑ quã viſio ſiue cognitõ actualis ſꝑ illi pñs eſt.poſt ↄuerſionẽ ad pᷣmã lucẽ ſemꝑ ẽ in cognitõe ⁊ ſciẽ tia ꝑfecta.nõ ſic ẽ de aia hũana q̃ ſᷣm ph̊m creata eſt q̃ſi tabula raſa.⁊ ꝑfectibilis vᷣtutibo ſciẽtijs. Pꝛetea intel lectiua 'm dyoniſiũ eſt deifoꝛmis ratõe ↄpꝛebenſionis inſtantanee 2 collatõis.aĩa aũt nõ ſic:immo intelligit 2 ↄfert cũ ↄtinuo ⁊ tꝑe.AVnde intellectꝰhũanꝰꝑ naturam magis ẽ cũ collatõe ⁊ inquietudie ⁊ cum ↄtinuo tꝑe q angelic? vt vnlt dyoni. Ad hoc qð ſubiũgit᷑ ꝙ aĩa vni tur coꝛꝑi vt ꝑficiat᷑ ⁊c.ꝓpter qð ex ↄiunctõe cũ coꝛpoꝛe nõ tæbet aliquo mõ impediri a ſua ꝑfectõe. Dicẽdum q; ꝑfectõ aie pendet a coꝛꝑe quodãmõ q;tum ad ſatiſfa⸗ ctionẽ appe titꝰip̃ᷣius:nullo em̃ mõ põt oĩno ſatiſſieri ap petitui aĩe.niſi in ↄiunctõe cũ coꝛꝑe vt habet᷑ ab augu. luꝑ Geñ.ad litt.⁊ q;dtum ad h̊ ſtatim ꝑficit᷑ in ↄiunctõe & pendet etiã qtuʒ ad virtutẽ ⁊ ſciẽtia ⁊ qᷓtuʒ ad h̊ non ſiatim ꝑficit᷑ in ↄiunctõe ſed ꝑ ꝓceſſuʒ tempoꝛis aſſequi tur huiꝰ ꝑfectõeʒ.amĩculo ⁊ cooꝑatõe coꝛpꝑis.⸗ Ad hoc quod poſtea obijcit᷑.ꝙ geniti ĩ pᷣmo ſtatu eſſent pfecti q; tum ad cognitõeʒ ſenſitiue ⁊c᷑. Dicẽduʒ ꝙ nõ eſt ſile de ꝓfectõe ſenſitiue ⁊ intellectiue. ꝑfectõ em̃ ſenſitiue a na⸗ tura eſt.iõ ſic aũt eſt de ꝑfectõe intellectꝰ.Dicit enim phᷣus.ꝙ ſenſus ẽ a natura aliqua intellectꝰ.nõ ꝓpter qð natura ſenſitiue exiſtente in ↄpletõne ſua ⁊ actꝰeiuſdem exiſtit ꝑfectus.ꝑfectio aũt intellectiue habet᷑ ꝑ electõeʒ 7 acquiſitõeʒ ⁊ acquirit᷑ in ſtatu pᷣmo licet maioꝛi facili tate ⁊ minoꝛi tꝑe.⸗ Ad illud qð ſubdit᷑ ſcʒ ꝗ intelligi⸗ mus cũ volumꝰc. Dicẽdum ꝙ hoc intelligit᷑ ᷑m ꝙ h Dico intelligimꝰcopulat actũ intellectꝰin habitu.loqui⸗ tur em̃ phᷣus de actu intelligẽdi qui ẽ ex ↄuerſione viꝛtu tis ſupꝛa ſpeciẽ habitã ſiue receptaʒ in aĩa.actꝰ aũt ſen⸗ tiendi impedit᷑ ex hoc ꝙ defectus eſt ex ꝑte medij vel ex abſentia obiecti. embꝛum tercium Equit᷑ inquirẽ q̃les filios genuiſſent qtũ ad vᷣtutẽ coꝛpalẽ. Vt.ſ.genuiſſent fiſios tãte vᷣtutis ꝙ ſtati poſſent exiꝛe ĩ oꝑa pꝛia oꝛganorũ.h̊ ẽ ãbulare.loꝗ ⁊ hmõi. ſic videt᷑ ꝑ ſiſitudinẽ ſũptã a bꝛutis.videmꝰeĩ ꝙ multa aĩa lia bꝛuta morx vt naſcũt᷑ vadũt.ſugãt mãmas.⁊ ſequũ mr̃es:ſᷣ mime eſtimãdũ ẽ ꝙ illud qð eſt bꝛutis pᷣſtitũ.ra tõnali creature ad h̊ apte ſine demerito pet᷑i aliqͥ mõ de negaret᷑.Erxr h̊ videt᷑. ꝓ ꝑuuli ĩ ſtatu illo nati ſtatim ba buiſſent vſũ mẽbꝛoꝝ.¶] Stẽ due ſũt etates ĩ gbo mime ſo lẽt vᷣtutes oꝛganoꝝ hũanoꝝ ſufficẽ ad oꝑa eoꝝ exercen da.ſcʒ pᷣma ⁊ vltima.i.infantilis ⁊ ſenilis ⁊ ̊ dico ĩ ſta tu nature lapſe.ſ̊ in ſiatn nature ↄdite qtũcũq; eſſz etas ꝓuecta.bene ſufficẽt vᷣtꝰ oꝛganoꝝ ad oꝑa eoꝝ exercẽda pari ratõe videt᷑ ꝙ quãtilla fuiſſet etas ĩ ſta tu illo.ſuffi⸗ ceret ad idẽ.vel q̃re nõ?: Itẽ infirmitas mẽbꝛoꝝ ĩ par uulis vnde impotẽtes ſũt exire in oꝑa ſua in ſtatu natu re lapſe ↄgruit ipi ſlatui in quo aĩie que ſunt coꝛpoꝛũ ꝑ⸗ fectiones ſũt infirme.vnde Augu. pꝛie infirmitati mẽ⸗ tis ↄgruit hec infirmitas carmis. ergo in ſtatu illo in q̊ nõ eſſet aliqua infirmitas aĩaꝝ.nõ eueniſſet aliquo mo do infirmitas hmõi. ergo geniii in ſtatu illo nõ habuil⸗ ſent mẽbꝛa ita infirma ꝙ non poſſent exire in officia ſi⸗ ue opera illis deputata. 4 Item ſi aliquid delectabile in ſtatu illo mouiſſet apetitũ alicuiꝰparuuli.nec habe⸗ ret vſum membꝛoꝝ quo illud poſſet ↄpꝛehendere.nõne ex carẽtia ſibi delectabilis ⁊ in potẽtia ꝓtingendi adi lud affligeret᷑.⁊ ita pena pᷣceſſiſſet culpa.q̊ ⁊c 6tra foꝛtitudo 2 debilitas vᷣtutis motiue in coꝛꝑe ꝓpoꝛtõnat᷑ qualitati mẽbꝛoꝝ. Ende hoĩes habẽtes mẽbꝛa ſolidio⸗ ra ſolẽt eẽ foꝛtioꝛes.ſed ꝑuuli rũc tꝑis mẽbꝛa tenera ha: buiſſent.cũ eſſent nobilis ↄplexionis.magis em̃ ſolẽt eẽ teneri qui erãt nobilioꝛis ↄplexionis ⁊ melioꝛis nature AVnge dicit᷑ de xpᷣo.ꝙ tenerrimꝰerat ꝓpter nobilitatem nature ipᷣius.ergo videt᷑ ꝙ ſicut ꝑuuli nũc non poſſunt gradi ꝑ mẽbꝛoꝝ teneritudineʒ.nec gꝑondꝰcopoꝛis ꝓprij ſuppoꝛtare ꝓpter eoꝝ de bilitatẽ:ſimilit᷑ nec tũc.q¶ IStem nunc tꝑis ꝓficit ſimul virtus coꝛꝑis cũ ſtatura ſed ſi ho mo ſtetiſſet.oſimilis fuiſſet in ꝑuulis ꝓuectus a ꝑte ſta ture illi qui nunc eſt.ergo ſimilit᷑ videt᷑ ꝙ ſimilit᷑ eſſet a pte virtutis.ergo videt᷑ ꝙ ſicut nunc ꝑuuli in pꝛincipio ferunt᷑ ab alijs quaſi impotentes ferre ſeipos.⁊ ptꝰpan latim vadũt ⁊ poſtmodũ currũt.ita videt᷑ ꝙ ⁊ tũc.⸗¶ Itẽ vis generatiua in ꝑnulis qtuʒ ad vſuʒ fuilſet dilata tũc ſicut ⁊ nũc.nec eſſet impotetie tũc nõ poſſe generare an⸗ te tempꝰpᷣfinitum a natura.ſicut nec nũc.Silꝛ videt᷑ de motiua in alijs ⁊ alijs mẽbꝛis.cũ virtꝰ illa ſilꝛ depedeat a coꝛꝑe.¶ Itẽ mãmille date ſunt matribo a natura.ᷓ in ſtatu illo fuiſſent neceſſarie ⁊ nõ fruſtra.cum natura ni hil agat fruſtra:& fuiſſent deputate ad officiuʒ ſiue opꝰ lactatõnis ꝑuuloꝝ.qui ꝗꝓpter debiliratẽ illoꝝ ⁊ dentiuz carẽtiaʒ ſic nutriri habent neceſſe.q̊ qtuʒ ad hoc oſimi⸗ les eſſent in infirmitate paruulis natis in ſtatu nature lapſe.eadẽ ratõne ⁊ in aſijs que ſtatũ circũſtant infanti lem vt videt᷑. ¶ EKnſio. dicendũ ſine piudicio.ꝙ hec in⸗ firmitas ꝓpter quã ꝑuuli in ſtatu nature nõ pñit aſſurge re ad officià mẽbꝛoꝝ eſt pena peccati.VUnde ſi pᷣmi parẽ tes genuiſſent filios in ſtatu innocẽtie.ſicut quoꝛũdam aĩaliuʒ fetus ſtatim cũ nati fuerint habent vſus ⁊ offi⸗ cia mẽbꝛoꝝ.⁊ illi ſimiliter habuiſſent.vnde ſlatim gra⸗ di poſſent.⁊ matres ſequi.⁊ iuxta ↄgruentiã opoꝛtunita tis illius ſtatus aliqua officia mẽbꝛoꝝ exercere.abſur⸗ dum em̃ videt᷑ ponere ꝙ ratõnalis creatura que nũqᷓ; fu erit vicio incuruata ſed pꝛedita rectitudine iuſticie oꝛigi nalis.aliquãado modo beſtiali contra vſum natuꝛe ꝓpꝛie am bularet.ſicut faciunt modo ꝑuuli.qui manibus ⁊ pe dibus ambulantes ſe de loco ad locũ tranſferunt.poteſt ergo dici.ꝙ infirmitas moderna paꝛuuloꝝ qua nõ pñt aſſurgere ad officia mẽbꝛoꝝ eſt pena peccati.⁊ infirmi⸗ tati oꝛiginalis culpe atteſtat᷑. ⁊ hoc videt᷑ augu. lentire in li.de baptiſ.ꝑuulo.di.ſic monet nos.ſi illi pꝛimi paꝛẽ tes vel homiĩies nõ peccaſſent.vtrũ tales eſſent filios ha⸗ bituri:qui nec lingua nec manibo nec pedibo vterentur nam ꝓpter vteri capacitatẽ foꝛte neceſſe fuit ꝑuulos na ſci.ſed poterat ſcʒ deus certe ſcʒ ꝙ multis etiã pecoꝛibo pᷣſtitit.quoꝝ pulli qꝙᷓuis ſint paruuli in accedentibo coꝛ: poꝛis incremẽtis etiã mente ꝓficiant quonia ratõnaleʒ animã nõ habent.⁊ etiã minutiſſimi ⁊ currũt ⁊ matres agnoſcunt.nec ſugendis vberibo cura ⁊ opere admouẽ⸗ tur aliena.ſed ea ipᷣi in maternis coꝛpoꝛibo loco abdito poſita mirabili facilitate nouerũt. ¶ Contra bomĩ na to nec ad inceſſum pedes ydonei nec manus ſaltem ad ſcalpendum abiles.⁊ niſi oꝑe nutriẽtis admotis labijs pappille vberis ingerunt᷑.nec vbi ſint ſentiũt.⁊ iuxta ſe iacentibo mãmis magis poſſunt eſurientes ſlere q; ſug⸗ gere. ꝓinde infirmitati mentis ↄgruit hec oino infirmi tas coꝛpoꝛis. Ecce ꝙ plane dicit.ꝙ hec infirmitas coꝛ⸗ poꝛis ↄgruit infirmitati mentis.nec iſlud ſentire de ſta⸗ tu illo æbet difficile videri.cum multa maioꝛi admira⸗ tione digna ibi accediſſent.vt paruulos in etate tener⸗ rima ſine veſte vel indumento pariter ⁊ tecto.abſq; om̃i difficultate ⁊ feliciter viuere ſine ſtrato ⁊ ſtramento ſede re ⁊ decubare.⁊ alia multa bmõi que nos latent.ſed vix credunt᷑ talia.quia hoꝛum contraria ↄſuetudinis ſunt. Vnde aug.ix.ſuꝑ Geñ. loquens de his que accidiſſent bomi ſi ſine peccato vixiſſet:dicit.qui hec ſieri potuiſſe nõ credunt.nihil aliud ꝙᷓ ſfuetudinẽ nature iã poſi pec⸗ catum penãq; bumanã ſic currẽtis attendũt.nõ aũt in eoꝝ genere nos eſſe debemꝰqui nõ credũt niſi q videꝛe ↄſueuerũt. SPoteſt ̊ ↄcedi ꝙ ꝑuuli in ſtatu illo habuiſ⸗ ſent vſus naturales pedũ ⁊ manuũ ⁊ lingue qᷓtuʒ ad gu ſtum.cũ em̃ lingua ↄgruat in duo oꝑa ſᷣm phᷣm. ſcʒ gu⸗ ſtum ⁊ interpᷣtatõeʒ.habuiſſent vſum lingue qᷓtũ ad gu⸗ ſtum qui naturalis ẽ ⁊ ad eſſe.qð aũt qᷓ tũ ad interpᷣta⸗ tionẽ nõ diffinio.cũ vſus ille ñ ſit ita naturalis neq; ad eſſe ſ̊ quodãmõ ab acquiſitõe ⁊ ad bene eẽ. Cõcedẽde ꝗ̊ ſunt ratões q̃ inducte ſunt ꝓ ꝑte illa.4¶ Ad illud qð p⸗ mo obijcit᷑ ↄtra hoc.ꝙ ꝓpter teneritudinẽ mẽbꝛoꝝ ⁊ de⸗ bilitatẽ.neq; gradi poſſent neq; pondꝰcoꝛꝑis ꝓpꝛij poꝛ⸗ tare.Dicẽduʒ ꝙ licet mẽbꝛa habuiſſent tenera mime tñ paſſibila vel oino impaſſibilia.eo mõ quo ſupᷣ determi⸗ natũ eſt de pᷣmi homis coꝛꝑe. Vnde nullã leſionẽ incuꝛ⸗ riſſent q tũcunq; foꝛtit fixiſſent pedẽ in gradiẽdo. Pꝛe⸗ terea.qꝛ coꝛpꝰfuiſſet oĩno aĩe ſubiectũ.maioꝛẽ recepiſſʒ virtutẽ a ſua viuificatiua ⁊ regitiua ſcʒ aĩa tũc q; nunc. vnde ſuffeciſſet virtꝰtibia ꝝ ad coꝛpuſculũ ſuũ ſuppoꝛtã⸗ dum. Pꝛetea natura coꝛꝑalis in ſtatu illo maioꝛis eꝛat virtutis q; in ſtatu nature lapſe.¶ Ad aliud dicẽduʒ.qꝙ; quis ꝓfeciſſet virtꝰcoꝛꝑis ꝓpoꝛtionalit᷑ ꝓfectui ſtature eiuſdẽ tũc ſicut nũc:nõ tñ ſequit᷑.ꝙ tũc tante fuiſſent de⸗ bilitatis quãte ſunt nũc. Ratõ aũt illa non ↄcludit niſi oꝛdinẽ in ꝓgreſſu virtutis a mioꝛi ad maioꝛẽ tũc ſicut ẽ nũc. Si aũt obijcit᷑ ꝙ ab eadẽ im ꝑfectõe incepit ſtatura tũc ⁊ nũc.q̊ ab eadẽ imꝑfectõe incepiſſet vᷣtus tũc ⁊ nũc. põt rñderi.vel ꝑ interem ptõeʒ qꝛ ꝑfectioꝛis ſtature fuiſ⸗ ſent tũc q; nũc.vel ꝑ diſſolutõeʒ ſiłitudis.qꝛ licet ↄſimi⸗ lis eiſz capacitas vteroꝝ maternoꝝ tũc ⁊ nũc.ꝓpter qð opoꝛteret tũc natos ⁊ nũc ab eadẽ im ꝑfectõe ſtature in⸗ cipere:nõ tñ fuiſſet ↄſimilis virtꝰ in coꝛꝑibo ſtatꝰ illiꝰet iſtiꝰ.qꝛ virtꝰnaturalis fuit foꝛtioꝛ tũc q; nũc. ſic nec tan tam recipit nũc virtutẽ coꝛpꝰa ſua regitiua.i.aia.quãtã recepiſſet tũc. ꝓpter quod nõ ſequit᷑ ſi ab eadẽ imꝑfectõ⸗ ne ſtature incepiſſent tũc ⁊ nũc.ꝙ ꝓpter hoc incepilſent ab eadẽ im ꝑfectõne vᷣtutis.¶ Ad hoc qð obijcit᷑ ꝑ ſimile de ötute generatiua.Dicẽduz ꝙ nõ eſt ſimile.virtꝰeĩ ge⸗ neratiua habet a natura deteꝛmiatũ tempꝰ⁊ ſtatũ exitꝰ lui in eſſe.qꝛ anteqᷓ; hõ ſit ꝑfectꝰ etate cõuenienti ⁊ vᷣtute ſufficiẽti.nõ põt exire in actũ generatiue.nde actꝰ iſte nõ eſt niſi homis ꝑfecti. Unde phᷣus vnũquodq; ꝑſectũ eſt cũ attingit ꝛie vᷣtuti. Scoõm aũt phᷣm tũc dicit᷑ ali⸗ quid attingẽ ꝓpꝛie vᷣtuti.qñ ꝓducit ĩ eſſe tale quale ipᷣm eſt.⁊ hoc inſinuatũ ẽ Geñ.j.cũ dicit.Creſcite ⁊ inłtipli camini.creſcẽ em̃ in vᷣtute ⁊ ſtatura oꝑtet pᷣmo.⁊ piꝰmt᷑ tiplicare ſibi ↄſimile.¶ Ad illud qð vltimo obijcit᷑ põt duplicit rñderi.no mõ ſic.ꝙ etſi ꝑuuli in ſiatu illo eſ ſent edẽtuli ⁊ indigerẽt alimẽto matrũ lactis.nõ ꝓpter h̊ ſequeret᷑ ꝙ carerẽt vſu pedũ vel manuũ.videmꝰem̃ pul los aĩaliuʒ indigẽ bmõi alimẽto.nõ tñ carẽt vſu peduʒ Vnge iſta nõ ↄſequẽter ſe babẽt vti lacte materno ⁊ ca⸗ rere vſu mẽbꝛoꝝ. Unde nõ ſequit᷑ fuiſſent ↄſiłes ꝑuulis genitis in ſtatu nature lapſe in hoc.& in alijs. hec em̃ et alia nõ ſe habẽt ↄſequẽter ſiue ↄueꝛtibilit. Alio mõ põt dici ꝙ nõ nati fuiſſent edẽtuli ſ̊ mumiti dentibo ſic mul⸗ ti ſetus bꝛuto ꝝ.oĩno em̃ abſurdũ videt᷑ ꝙ coꝛpꝰillud in quo oĩa coꝛꝑa aĩaliũ habẽt ↄpletõeʒ ⁊ ꝓpter qð ſunt oĩa coꝛꝑa hmõi deficẽt ab aliqua ꝑfectõne que in coꝛꝑt aĩa lis reꝑit᷑ ſine demerito peccati. Pꝛetea vſi fuiſſent ⁊ nu triti eſſent fructibo ꝑadiſi.quoꝝ ꝗqdaʒ foꝛte erãt tenerio res ⁊ magis ꝑuulis ↄgrui.⁊ quidaʒ ſolidioꝛes ⁊ magis ↄueniẽtes adultis.nõ eĩ reꝑit᷑ ſcriptũ ꝙ aliqð genꝰ ali⸗ mẽti a fructibo ꝑadiſi ĩ ſtatu illo homĩ ↄcedit᷑ an lapſum nec ꝓpt᷑ ̊ fruſtra eẽnt vbera data mulieri ſicut nec data ſunt viro fruſtra:ſ̊ eẽnt illis data ad decoꝛẽ ⁊ integrita tem coꝛꝑis hũani.⁊ hec ratõ videt᷑ mihi magis appꝛopi⸗ quare veritati ⁊ magis ↄſona eẽ nobilitati illiꝰſtatꝰ. 6 Ni 1 t ul , is ot l⸗ 17 Mueſtio „ Equit᷑ inquirẽ q̃les liberos genuiſſent ꝗ;⸗ tum ad lexũ.q̃rit᷑ & vtꝝ tot generaſſent fi⸗ lios qͥt filias.vel pluꝛes filios q filias. v! ecõuerſo. hec q̃ſtio nõ ẽ ſolũmõ de geni⸗ tis à p̃mis parẽtibo ſ̊ naturalit᷑ de genitis in ſlatu illo. Mꝛ aüt tot generaſſent filios qͥt filias videt᷑ ſic. natura ſic ꝓceſſiſſet ĩ generãdo ſicẽ eã deꝰ inſtituit.ſᷣ deꝰcũ ꝓdu⸗ xit naturã hũanã ꝓduxit maſculũ ⁊ feminã in pari nu⸗ mero. & ſiłe ⁊ natura in pari nũero eos multiplicaſſet. öStẽ generatõ hoĩs nõ poterat ↄtinuari niſi ꝑ maſcu⸗ lũ a feminã.⁊ ita neceſſaria ẽ ad generatõeʒ mulier ſic ⁊ maſculꝰ. videt᷑ ꝙ natura intẽderet eq̃lit᷑ vtrũq; ſexuʒ. ſᷣ ſicut intẽdebat multiplicabat.̊ ⁊c.¶ Itẽ ſic vir inten dit ſe ſaluaꝛe ĩ ſimili ſcʒ ĩ viro quẽ generat.ſic ⁊ mulier in ↄſimili ſcʒ ĩ muliere: ſ̊ natura eque bñ eſſet oꝛdinata in muliere ſic ĩ viro.q̊ ſi vir nõ fruſtraret᷑ ſua intẽtõe:ſi⸗ milit nec mulier. qᷣt ↄciꝑet maſcłos ad ↄſeruatõʒ ſexꝰ virilis. tot ↄciꝑet ſemias ad ↄſeruatõeʒ ſexꝰmuliebꝛis. Itẽ in ſtatu inocẽtie ſiẽ quilibʒ ↄmedẽt.ita quilibʒ ꝓ⸗ lem multiplicaret. cũ oĩbo eſſet dictũ.creſcite ⁊ multipli camini ⁊c.ᷓ quilibʒ habẽt vxoꝛẽ.ſi q̊ mrunoniũ regꝗrit plures nec pautõꝛes.¶ Cotra ſiẽ dicit phᷣs in li.de aia ſint duo ĩ carne ate elſent viri quot mulieres.nec libo. femĩa ẽ mas occaſionatꝰ. videt᷑ eè pᷣter nature in⸗ tentõeʒ. ſ̊ tꝑe nature inſtitute cũ natura eẽt recta. nihil ꝓduceret᷑ pᷣter intentõeʒ ipᷣiꝰ. videt᷑ ꝙ nulla mulier ge⸗ neraret᷑ vel ſattẽ pauce.& plures eſſent viri q; mulieres. Itẽ ſic̃ vult phᷣs.natura ſemꝑ deſiderat qð meliꝰ ẽ:hſᷣ ſexus virilis ꝑfectioꝛ ẽ ⁊ melioꝛ qᷓ; ſexus muliebꝛis.q̊ na tura magis deſideraret generare virũ qᷓ; mulierẽ.ſi g̊ ſic ꝓduceret ſᷣm ꝙ deſideraret.plures pducẽt viros q; mu lieres.4 Itẽ generatõ maris ẽ ꝓpter vigoꝛẽ vᷣtutis gene rantis ⁊ ſemis deciſi.ſicẽ dicũt naturales ⁊ medici. h̊ in ſtatu nature inſtitute virtꝰ generatiua 2 ſemẽ deciſuʒ cõ pletã ⁊ ſufficiẽteʒ haberẽt vᷣtuteʒ.&̊ ſemꝑ vel plures ma⸗ ſculos generari ↄtingẽt.⸗ Itẽ quado ſemẽ viri pᷣdomi⸗ nat᷑ ſemini mulieris tũc ad ꝓpꝛiã naturã trahit ⁊ cõuer⸗ tit. ſ̊ ſᷣm oꝛdinẽ nature maſculꝰpotẽtioꝛ eſt femia.ᷓ ſtan te natura ſemꝑ vel pluries vincèt ſemen virile.g plures generaret natura maſculos ꝙ; mulieres. 4 Yez eiſdem ratõnibo põt oñdi.ꝙ tm̃ viri fuiſſent geniti.tum ꝗyt vi⸗ goꝛem maioꝛẽ generãtis ⁊ ſemis deciſi.tum ꝓpter domi⸗ nium ſemis virilis.tum ꝓpter aꝓpetitũ nature qui ſemꝑ lert? ad illud qð meliꝰ . IYtez videt ꝙ tin femie genite fuiſſent ſic vt habet᷑ a bło aug.ſexꝰmuliebꝛis deuotioꝛ ẽ ſexu virili.vocat eĩ ſexũ femineũ ſexũ euotũ in ßᷣmõe de aſſumptõe bre pᷣgis ſi &̊ deuotõ ẽ maxĩa diſpoſitõ ⁊ opti me pᷣparatoꝛia ad gr̃aʒ obtinẽdã ⁊ ad obtẽtaʒ ꝑficiẽdã. 2 ꝑ ↄſequẽs ad excellẽtiaʒ glłie cumulãdã.videt᷑ ꝙ femi ne erũt excellẽtioꝛes in glia qᷓ; viri. Si ̊ ↄuenit diuie p⸗ uidẽtie(q̃ oia optime diſponit )illã ciuitatẽ ſuꝑnaʒ pꝑio⸗ nis gloꝛioſis reꝑare.⁊ quãto ꝑſone ꝗbo reꝑabit᷑ ſũt glo⸗ rioſioꝛes.tanto gloꝛioſiꝰrepabit᷑:videt᷑ ꝙ ſolũ pſonis ſe xus feminee reꝑabit᷑. Sed ſi ĩ ſtatu ĩnocẽtie nõ eẽnt ꝑſo ne alique genite niſi ꝑ quas reꝑaꝛetuꝛ ciuitas illa ́̊zc. ¶à Ad hoc ꝑſuadet exẽpluʒ bte vᷣginis.ad cuiꝰꝑfectoneʒ nulla pſona virilis ſexus qᷓ fuit pura creatura peruenit nec habuit aptitudinẽ ꝑpueniẽdi: cũ tãte erat ſanctitatis ꝙ; maioꝛ ſub deo nõ poterat intelligi.vnde Anſel.qꝛ de⸗ cebat vt homiĩs illiꝰ cõceptio de matre puriſſima fieret. ccens erat vt ea puritate qua maioꝛ ſub deo nequit in⸗ telligi virgo illa niteret. ꝓbabile em̃ eſt qui vnicuiqʒ dat ßm ꝓpꝛiã virtu:ẽ. ¶Nath. xxv.ꝙ ſi aliꝰfuiſſet tãte vir tutis.i.tate capacitatis gre quãta fuit illa:tanta illi de⸗ diſſet. ¶ Rñnſio ꝙ hmõi queſtiões que nõ ꝓbant᷑ aucto ritatibo neq; ratõnibo euidẽtibo.licet curioſe videãt᷑:nõ ſunt ꝑue vtilitatis.vnde Hugo.de ſacra.vbi ponit que⸗ ſtionẽ de q̃litate genitoꝝ ĩ ſtatu ĩnocẽtie dicit:q nec au xcv. etoꝛitas ꝓbat nec ratõ arguit.manifeſta inter dubia re linquũt᷑.tñ etiã iſta nõ inutilit aliq in q̃ſtionẽ admittũ tur.vt vel inueniat᷑ qð verũ ẽ. vel ſaltẽ qð falſuʒ ẽ nõ cre dat᷑.Et de hac q̃ſtione diuerſi diuerſa ſentiũt.Quidã ei ſentiũt ꝙ ſi ſtetiſſent parẽtes nr̃i ꝙ eqᷣlis fuiſſet multipli catio viroꝝ ⁊ mulierũ.⁊ huiꝰ tales ponũt ratõnes.vna ſcʒ ex ꝑte finis.ad quẽ ſcʒ talẽ.ꝙ diſtinctõ ſexuũ eẽt ꝓpt multiplicatõeʒ generis hũani ⁊ ↄpletoeʒ nũeri electoꝛũ ⁊ illa multiplicatõ ad oẽs ſpectaret.⁊ hoc ſolũ ſm legeʒ matrimonij in qua tm̃ vna erat vniꝰ.neceſſe eſt ſi ſtetiſ⸗ ſet natura.tot fuiſſent młieꝛes qͥt viros.cũ nulla mulieꝛ careret viro.⁊ nullꝰ vir careret vxoꝛe. nec vna eſſet plu/ rium.nec plures vniꝰ.Aliã ponũt ex ꝑte pᷣncipij ſcʒ talẽ cũ aũt multiplex ſit ratõ quare variat᷑ geneꝛatiua ĩ actu generãdi.vna ſumit᷑ ex ꝑte aĩe vis em̃ generatiua multũ ↄfoꝛmat᷑ accidẽtibo aĩe ⁊ imaginatõnibo.ſᷣm ꝙ ꝑ expeꝛi⸗ mentũ patʒ. nam ex memoꝛia telectatõnis frequẽter ſit excitatio pꝛuritꝰcarnis.⁊ ex imaginatõne foꝛti ĩ ſomno fit effuſio ſemis.ſicut ad pnñtiaʒ mulieris.⁊ vis foꝛmati ua que eſt pᷣcipua virtꝰin ſemĩe.multũ adiuuat᷑ ab ima⸗ ginatiua. Fᷣm ꝙ exempla ponũt᷑? ſunt in ſacra ſcriptu⸗ ra ⁊ in medicina. vt patet in ouibo Jacob Geñ.xxx.⁊ B aſſerit᷑ ibidem in glo.⁊ exem plis oſtendit᷑. Dicit em̃ſic. nec mirũ hãc in ↄceptu feminaꝝ eſſe naturã.vt qualẽ cõ ſpexerunt ſiue mẽte conceperint in extremo volnptatis eſtu quo ocipiunt ſobolẽ:talem ꝓcreent.⁊ hocipſum in equoꝝ gregibo.⁊ apud hyſpanos dicit᷑.ꝙ quintilianus in ſua cõtrouerſia qua accuſat᷑ matrona ꝙ ethiopeʒ pe perit. ꝓ defenſione illiꝰaꝛgumẽtet᷑ hanc ↄceptuũ eſſe na turam quã ſupꝛa diximꝰ.⁊ ſcriptũ reperit᷑ in libꝛis ypo cratis.q; quedã ſuſpitõne adulterij fuerat punienda cũ pulcherrimũ peperiſſet vterq; parẽti generiq; diſſimilẽ niſi memoꝛatꝰmedicꝰſoluiſſet queſtionẽ.monẽs quereꝛe ne foꝛte talis pictura eſſet in cubiculo.qua inuenta mu⸗ lier a ſuſpitõne liberata eſt.NQõ ſolũ aũt variatõ geneꝛa tionis accidit a ꝑte virtutis aĩalis mouẽtis ⁊ imaginan tis in ſtatu nature lapſe.ſᷣ in ſtatu potiꝰinſtitute.tꝑe em̃ nature inſtitute in quo coꝛpꝰſubiectũ erat aĩe.cũ vir in⸗ tenderet generare virũ.ex hoc ꝙ imaginaret᷑ virũ.vigo raret᷑ virtꝰ naturalis in agẽdo ⁊ eſſet ſemẽ maioꝛis vir⸗ tutis ⁊ generaret᷑ ſexꝰ vigoꝛoſus ſiue maſculꝰ.qũñ vo vel⸗ let ⁊ imaginaret᷑ ſexũ femineũ tũc minꝰ foꝛti impᷣſſione ageret in naturã inferioꝛẽ coꝛꝑaleʒ.⁊ tunc ſemẽ eſſet mi⸗ nus foꝛte generaret᷑ ſexus femineꝰ.⁊ ideo in tꝑe natu⸗ re inſtitute generatio maris ⁊ femine ſubeſſet volunta⸗ ti ratõnali.Et quoniã dictaret ratio omia facienda eſſe oꝛdinate.⁊ tot ꝓducere mulieres quot viros.⁊ quilibʒ vir haberet adiutoꝛiũ ſibi ſimile ᷣm exigẽtiaʒ legis ma trimonij.ideo tũc viros ⁊ mulieres ꝓducẽt in numero cquali.Qũc aũt qꝛ generatina nõ oĩno ſubeſt pᷣtuti aia li ſiue imaginatiue neq; etiã ratõnali.licet ei aliqͥ mõ cõ ſoꝛmet᷑.̊ magis variat᷑ ꝓpteꝛ alias cauſas q̃ in alijs cau ſis determiant᷑.hinc ẽ ꝙ nõ eſt certa determiatõ numeri in viris nec ĩ mulieribo generãdis.his ̊ ratõnibo dicũt ꝙ ſi ſtetiſſet hõ in eq̃li nũero fieret multiplicatõ viroꝝ ⁊ mulierũ. ¶ Hãc ergo ſuſcipiẽtes opinionem ad obiecta in ↄtrariũ ſic pñt rndere.¶ Ad illud ergo qð pᷣmo obij citur ꝙ femina dicit᷑ mas occaſionatꝰ. Sicendũ ꝙ; ph̊ᷣs nõ vult dicere ꝗ; femia ſit pᷣter nature intẽtionẽ.ſᷣ ꝙ vir tus nature aliquẽ defectũ habet in ꝓductione mulieris reſpecta ꝓ ductõnis viri. ille aũt defectus nõ repugnat oꝛdini nature ſicut ꝓducunt᷑ in eodem coꝛpoꝛe quedam mem bꝛa magis foꝛtia quedã minus:ſic ꝓducunt᷑ in ea⸗ dein ſpecie.quedaʒ indiuidua vnius ſexus.quedam alte rius.⁊ licet ille defectꝰqui oꝛdinẽ nature coꝛrũpit vtpo⸗ te eſt ille qui eſt cauſa defectꝰmẽbꝛi vel bone ↄplexionis ſit pꝛeter nature intentõeʒ:generatõ tñ mulieris nõ eſt pꝛeter naturã nec ↄtra naturã ſed ᷣm naturã. 4 Ad ali ud quod obijcitur ꝙ natura ſemꝑ deſideꝛat illuo qð me lius cſt. Dicẽduʒ ꝙ nõ intelligit᷑ ꝙ ſemper deſideret me⸗ lius ſimplicit᷑.ſed meliꝰin oꝛdine. licet aũt ſerus maſen linꝰ melioꝛ ſit in ſe qᷓ; femineꝰ:nõ tñ eſſet ita ſufficiẽteꝛ ſa lus nature ĩ ſolo virili ſexu ſicut ẽ in virili ⁊ muliebꝛi.⁊ ideo natura deſiderat magis vtrũq; ꝙᷓ alteꝝ ſolũ.q Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ ſemẽ viri p̃domiabat᷑ ſemini mulieris ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt.nunq; em̃ ꝓpꝛie loquendo ſe men mulieris pᷣdominat᷑ ſemini viri.quãdoq; tamen ſe⸗ men viri adeo debilis vᷣtutis eſt.ꝙ magis eſt ydoneũ ad ꝓductioneʒ mulieris qᷓ viri.ſicut em̃ vult phᷣus pꝛinci⸗ paliter mouens in generatõe ſiue viri ſiue mulieris eſt ſemen virile.⁊ ideo ſemen mulieris ꝓpꝛie loquẽdo ſemi⸗ ni viri non p̃dominat᷑ dicit᷑ tamen pᷣdominari ꝗꝓpter de bilitatem ſeminis virilis. qua accedit ad cõfoꝛmitatem ſeminis mulieris.licet tamen hoc nõ accidiſſet in ſtatu nature ↄdite m naturam vt erat natura:tñ quãdo vir imagina ret᷑ ⁊ vellet generare ſexũ femineũ.tunc minus foꝛti impꝛeſſione ageret in naturã maioꝛem coꝛꝑalem.2 tunc ſemẽ eſſet minꝰfoꝛte ratõne pᷣtacta.⁊ generaret᷑ mu lier.4 Et ꝑ hoc ptʒ rñſio ad aliud quod obijcit᷑ de foꝛti⸗ tudine caloꝛis⁊ vᷣtutis.gradus em̃ ibi fuiſſent ſᷣm oꝛdi⸗ nem ratõis 2 Fm erigentiã finis.ita ꝙ vir aliqñ oꝑaret᷑ actõe magis foꝛtiſicata in ꝓductõe viri ⁊ aliqn minꝰfoꝛ tificata in ꝓductõe mulieris.Aliqui aũt eſtimãt ꝙ mu⸗ lier ſemꝑ gemĩos ↄciꝑet.ita ꝙ pars dertra attrabẽt qð eſt magis virtutis de ſemĩie ad generatõeʒ viri.⁊ pars ſi niſtra qð eſt ᷣtutis debilioꝛis ad generatõneʒ femĩe.ſᷣm iſtos facile ẽ ad ea q obiecta ſunt rñdere.ſ̊ qꝛ hoc nõ vi⸗ tt᷑ ↄſonũ ratõni.ideo modꝰſoluẽdi pᷣhabitꝰmagis vide tur tenẽdꝰ.Alij at᷑ ſentiũt ſcʒ ꝙ plures genuiſſent filios ꝙᷓ ſilias.hac ratõe vt habet᷑ ab aug.xiiij. de ciui.dei.c.x. Cõpleto nũero electoꝝ dãda erat illis vita angelica q̃ ẽ vita ꝑfecte habitudis: ſᷣ ſicut habet᷑ ab aug.ix.ſuꝑ gen. data fuit mulier viro in adiutoꝛiuzʒ ad filios ꝓcreãdos. dicit em̃ nõ inuenio ad qð adiutoꝛiũ facta ſit mulier vi⸗ ro.ſi pariẽdi cauſa ſubtrahit᷑. Sed ↄſtat ꝙ geniti ex vl⸗ timis parẽtibo ex ꝗbo genitis ↄpleret᷑ numerꝰelectoꝛum nuptijs nõ vterent᷑.̊ nulla fuit neceſſitas viro adiutoꝛij mulieris.&̊ ceſſare debuit ꝓcreatio mulieꝝ.nec deberet aliqua generari ab vltimis parentibo ̊ viri ſolũmodo. Itẽ natura ſemꝑ agetit/ pducẽ id qð nobiliꝰẽ in gene re ſuo ⁊ maxĩe natuꝛa bñ oꝛdinata.etſi qñq; apetit pdu cere io qð minꝰ nobile hoc eſt quatenꝰeſt ad id qð nobi⸗ lius eſt. EUnde ſi natura inſtitnta appetẽt ꝓducere muli⸗ erem.hoc fuit qꝛ mulier debuit eſſe adiutoꝛium viro ad ſaluandũ ipᷣm in oſimili.ceſſante ꝗ̊ neceſſitate buiꝰadiu torij ſicut fuiſſet in ꝓduc:õe vltio genitoꝝ nullꝰerat ap⸗ petitꝰnature vt mulier generaret᷑.̊ nullꝰvltio genitoꝝ debuit eẽ mulier.¶l IOtẽ hoc idẽ põt oſtendi ꝑ appetitũ et volũtatẽ generatiũ.irratõnalis em eẽt eoꝝ appetitꝰ: vo⸗ luntas.ſi ceſſante canſa q̃re mulier erat data viro: appe teret᷑ eꝰ ꝓductõ in eſſe.⁊ nõ potiꝰviri ꝗ eẽt nobilioꝛis cõ ditõnis ⁊ dignitatis maioꝛis. ſi ̊ in ſtatu innocẽtie ne⸗ q; ex ꝑte nature vt eſſet natura.neq; ex ꝑte nature vt eẽt ratõnalis fuiſſet deoꝛdinatõ in appetitu.neq; fruſtrato ĩ affectu:videtur ꝙ vltimo generãtes tm̃ filios genuiſſent vel ſaltem pluries.Si aũt diceret᷑ ꝙ ⁊ tunc æbuit natu ra appetere ꝙ generaret᷑ mulier.quia meliꝰ ſaluaretur ĩ vtroq; ſexu ꝙᷓ in virili tm̃. hoc ſuppoſito ſaltem deberet appetere.ꝙ ꝑſona vtilis ſexus frequẽtius generaret᷑.cuʒ melius ſaluaret᷑ natura humana in eo tanqꝙᷓ in nobilio⸗ ri ⁊ dignioꝛi.q; ꝑſona ſexus muliebꝛis.⁊ ita plures fuiſ ſent mares q; femine.4 Ad illud quod pꝛimo obijcitur ꝙ natura ſic ꝓceſſiſſet in generando quẽadmodum eam ceus inſtituit ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc verum eſt ex parte ge nerantiu.non aũt ex parte generatoꝝ.ſicut em̃ deus in⸗ ſtituit equales diuerſi ſerus ad multiplicãduʒ ↄſimiles in ſpecie.ſimiliter ꝓceſſiſſet natura in generando equa⸗ les diuerſi ſexus.quoaduſq; ſufficerent ad multiplican⸗ dum numerũ electoꝝ. Vnde natura ꝓceſſiſſet in gene⸗ rando equales in diuerſitate ſexus vſq; ad vltimos ge⸗ nerantes. vſq; dico incluſiue. ad illos tm ſpectabat illð p̃ceptũ Geñ.j.Creſcite ⁊ multiplicami.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ generatõ non poterat ↄtinuari niſi ꝑ maſculũ 2 feminã ⁊c.iam patz rnſio.quia natura intederet vixæ ⁊ mulierẽ quatenꝰ ꝑſone eſſent neceſſarie ad generaduʒ ⁊ multiplicãduʒ electos.ſed illis ſufficientibo ſatis ꝓba bile videt᷑ qꝛ intendit illum ſexum nobilioꝛis dignitatis 4 Ad illud qð obijcit᷑ .· ꝙ ſicut vir intẽdit ⁊ tũc intendẽt in ↄſimili ſe ſaluare in viro ſicut mulier in muliere ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc nõ eſt generalit verũ.natura em̃ in mu⸗ liere quatenꝰpõt intendit ſexuʒ muliebꝛẽ.⁊ tũc intendet niſi ſubeſſet volũtati ratõnali.Vnde ſufficiẽtibo ꝑſonis ad multiplicatõeʒ nũeri electoꝝ.ↄſonũ eſt rõni volũta⸗ tem ratõnaleʒz velle magis fieri generatõni ꝑſonaꝝ ſexꝰ nobilioꝛis.⁊ idẽ appeti a natura obediẽte eidẽ.¶ Ad il⸗ lud qð obijcit᷑.ꝙ in illo ſtatu ſicut ꝗlibet ↄmedẽt ita qui libet generaret.Oicẽduʒ ꝙ hoc ẽ falſum.nõ em̃ intendẽt quilibʒ ſaluari ĩ alio ſic in ſe:cũ neceſſariũ eẽt ſᷣm diui⸗ nam ꝓuidẽtiaʒ ⁊ diſpoſitõeʒ generatõi ſtare.ſuppoſitio em̃ ꝓpoſitõis ponit generatõeʒ illiꝰſtatꝰ ꝓceſſiſſe in infi⸗ nitum qð ſim plicit eſt falſi Ger his ptz ratões aſſi⸗ gnatas ꝓ alia ꝑte nõ eſſe magne efficatie.ratõ oũt poſi ta ex ꝑte finis ponit multiplicatõneʒ actiuã ſpectare ad omnes.qð falſuz eſt.qꝛ ex hoc ſequit᷑ generatõeʒ debere ꝓcedere in infinitũ.Similit patʒ de alia ſumpta ex ꝑte pꝛincipij cum exiſtentibo ꝑſonis quibo intendẽt ſᷣm diui nam diſpoſitõeʒ numerũ ↄplere electoꝝ. deberet volun tas ratõnalis velle tales generari qui eſſent nobilioꝛis oditõnis ⁊ maioꝛis dignitatis. Hec aut opimo videt᷑ ꝓ babilioꝛ ⁊ magis ↄſona ratõni.⁊ illiꝰſtatꝰ nobilitati cõ⸗ ueniẽs.¶¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ plures fuiſſent mulieꝛes qT ſerus deuotioꝛ ⁊c̃. Dicendu ꝙ ſi ſit ſexꝰ deuotioꝛ.ſexꝰ virilis eſt foꝛtioꝛ ⁊ ↄſtantioꝛ.ſexꝰ muliebꝛis debilioꝛ.defa cili em aſſurgũt ad bonũ ⁊ defacili labunt᷑.viri em̃ licet cũ maioꝛi difficultate aſſurgãt:ↄſtantiꝰſtant.pfectõ aũt gre eſt potiꝰ a ↄſtantia in ſtando ꝙᷓ a facilitate in aſſur⸗ gendo. vnde illud bonũ quod eſt deuotõ in ſexu mulie⸗ bri recõpenſat᷑ maioꝛi bono in ſexu virili.¶ Ad illud i bum Anſel. drcens erat vt ea puritate niteret qua ma⸗ ioꝛ ſub deo nequid intelligi ⁊c.Oicendũ ꝙ eſt intellige⸗ re in intellectu⁊ eſt intelligẽ in re. Intelligẽ in intelle⸗ etu eſt reſpectu veritatis q eſt. ꝙ & dicit᷑ ꝙ maioꝛ puri⸗ tas nequit intelligi.hec debet intelligi in re.⁊ hoc dat᷑ i⸗ telligi ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ nequit. nequit em̃ intelligi impoꝛ⸗ tat quid intelligi.ſᷣm em̃ veritatẽ nulla creatura perue⸗ nit ad beate vᷣginis puritatem.nulla creatura pura hba⸗ buit maioꝛẽ puritatẽ qᷓtũ ad illã puritatẽ q eſt ꝑ elonga tionẽ a pcto.nec qᷓtuzʒ ad illã q eſt ex ꝑfectõe vᷣtutũ habe bat em̃ omnes ðvᷣtutes in plenitudine.qꝛ pᷣrogatiuam in omnibo virtutibo. ꝓpter qð dicebat᷑ plena gra ſᷣm Hie⸗ ro.qua plenitudie ſoluz illa q̃ fuit xrpᷣi maioꝛ erat.qtum ad puritatẽ que ẽ ex vnione ꝑ caritatẽ cũ deo.nulla pu⸗ ra creatura ad eiꝰ ꝑuenit puritatẽ. ꝓpter hoc nulla itel⸗ ligitur fuiſſe maioꝛ puritas illa que fuit beate virginis vtrũ aũt deꝰ poſſet facẽ purã creaturã pᷣditã maioꝝ pu⸗ ritate ⁊ intellectꝰcaꝑe.que nouit finito addere finitum 2 ſic multiplicare.q.in infinitũ nõ diſſinio. Ad illud quod ſubiungit᷑.ꝙ qui vnicuiq; dat ſᷣm ꝓgꝛiaʒ virtutem dediſſet alij ⁊c. Dicendũ ꝙ virtꝰ nõ intelligit᷑ ibi ſjm ꝙ eſt in ſola potẽtia ſiue aptitudine capacitatis ſed ſᷣm ꝙ eſt in effectu oꝑatõnis vel pᷣparando vł operãdo.nunqᷓ em̃ ſubtrabit dñs beneficiũ collatõnis gratie.quin ſem per ↄferat plus ⁊ plus.ſm ꝙ aliquis plus et plus oꝑa⸗ tur.vel pᷣparando ſe ad recipiendum gratiã vel coopan do ad augmentũ gratie recepte.qꝛ & beata virgo effica⸗ ciſſime ⁊ excellentiſſime operabat᷑ in pᷣparando ⁊ coope rando.dñs illi infudit gratiã habũdatiſſime.nec alicui alij tantã:quia nullus ita effectus dignus operatone pᷣ⸗ paratõnis vel cooꝑatõnis. ès — — — — — ueſtio Oneſto. rcvj. de adiuto/ lo gratie quã babuerunt er creatione. Etermimato de pꝛi mo hoiĩe qᷓtũ ad paſſibilitatẽ nature?z etiã qtuʒ ad pꝛolis ꝓpagatõez. ſegt de⸗ termiare de ipo q̃tuz ad adiutoꝛiu gre Pꝛimo querit᷑ de gra in ↄditõne data⸗ S 50 de gra ſuꝑaddita. 4 De pᷣmo querunt tria. Pꝛi⸗ mũ ẽ vtꝝ pᷣmꝰhõ ↄditꝰfuit in gra ⁊ vt utibo. aut in lolis naturalibo. Scðdᷣo vtꝝ potuit ſtare ex accepto in ſui ↄodi Tercio vtꝝ er accepto potuit pꝛoficere. tione. rinum Aerit᷑ pᷣmo vtꝑ odit fuit in gra ſiue v⸗ ria ſunt ĩmediata virtꝰ viciũ vel caritas 7 cupiditas. alteꝝ ſemꝑ ineſt ſuſceptibi tute. ſic videt. circa ſuſceptibile cõtra⸗ li niſi impediat tᷣs determiatũ a natura. ſic licet cecꝰet vidẽs ſint otraria imediata tñ neutrũ ineſt catulo ante nonũ diẽ:pᷣ ſpũs ratõnalis nõ ſubiacet tꝑi ß̃ eſt q̃ſi ĩ oꝛi zonte efnitatis 7 tꝑis.q̊ᷓ alteꝝ ↄtrarioꝝ q̃ ſunt m ipßaz ſcʒ caritas vel cupiditas ſꝑ ineſt ei. Sed nõ cupiditas. tüc em̃ nõ fuiſſet in ſtatu inocẽtie bᷣ̊ pcti: caꝛitas. Itẽ de ſua ſũma liberalitate dat cuilibet graʒ ᷣm eiꝰ ca⸗ pacitatẽ Math. xxv. dedit vnicuiq; vᷣm Ppꝛiã virtutẽ: ß aia ade ſtati creata ? ifſuſa coꝛꝑi virili ñ pueꝛili apta fu it reſpectu gre. ſtani habuit graʒ · M aũt ſtati vt crea ta ẽ fuit apta relpectu gre patʒ. nõ em fuit imꝑfectioꝛ qᷓ; aĩa pueri baptiʒati.cũ creatofuit in ſtatu virili ⁊ coꝛpo re incoꝛrupto.iſꝛec pĩ dici ꝙ ñ obtulit ſtatim graʒ. alio quin non eſſet ſůme bonꝰ Jac.j.qui dat oĩbo affluent. S cũ de offerret ei graz.ſi noluit reciꝑe inocẽs nõ fuit. vt em̃ dicit aug. Eera inocẽtia eſt qua ꝗs nec ſibi nec alij nocet. ſi inocẽs fuit ſlatim recepit.q; aptꝰad recipien⸗/ dum fuit. 4 Itẽ Anſel. ideo hõ nõ habʒ graz. nõ qꝛ deꝰ nõ dat:ᷣ qꝛ ipᷣe nõ recipit. Dicit᷑ aũt nõ reciꝑe eo ꝙ nõ pparat ſe ad recipiẽduʒ:ſᷣ nullaẽ maioꝛ p̃paratõ ad ga tiam recipiẽdaʒ ꝙᷓ pura ĩnocẽtia recta voluntas. Dec aũt ſemꝑ fuit in pmo hoie añ lapſũ.gſemꝑ habuit gꝛa tiam ante lapſuʒ eſſe nõ poſſet niſi eſſet oditꝰ in gra.g ac. 4 Itẽ de fecit creaturꝗ ratõnalẽ. i.boĩeʒ ad habita⸗ dum i ea. 1 hocc qò ip̃e de? vult ſceʒ babitare ĩi ea. ꝓuer. viij. delicie mee eſſe cũ filijs boĩim. habitare aũt eiꝰ eſi ꝑ graʒ. ꝙ aũt nõ inhabitat puenit ex aliqͥ vicio ex ꝑte il⸗ lius in q̊ vellet habitare:ſᷣ in pᷣmo hoĩe nullũ erat viciũ ĩmo oĩmoda ydoneitas ad grazʒ.̊ ac. 4 YNeẽ velle ẽ actꝰ volũtatis quẽ ipa ſemꝑ exercet ſic lux lucẽ.vnde volun⸗ tas pᷣmi hoĩs ſtatim actũ volendi exercuit:łᷣ illud velle fuit boni. qd eſſe nõ põt ſine gra vel mali qð nõ põt eſſe ſine culpa. ꝛc. 4 Itẽ vt dicit mgr.ij.ſenten.⁊ hugo.tri plici cognitõe pᷣditꝰfuit pᷣmꝰ hõ creatoꝛis ſui.⁊ ſuip̃ᷣius rerũ ꝓpter ſeipᷣm factaꝝ.vt qd deberet ſuꝑioꝛi.qd eqli. quid inferioꝛi nõ ignoꝛaret. Hec aũt cognitio nõ pote⸗ rat eſſe ſine dilectõe.aut ̊ diligebat ſe ꝓpter ſe. aut deuʒ pter deũ. aut ſe ꝓpter deu. ant deü ꝓpt ſe. Si diligebat ſe ꝓpter ſe. creature ſcʒ ſibi inberebat pter ſe. ꝑ dif⸗ finitõeʒ ei ẽ frui fruebat᷑ cꝛeatuꝛa.boc aũtẽ pet m. Di cit aũt aug. in li. lxxxiij.qᷓſtionũ.oĩs hũana ꝑuerſio ẽ qð etiã viciũ vocat᷑.fruẽdis vti velle atq; vtẽdis frui. Sʒ ſi ſe ꝓpt deũ: hec dilectõ ẽ ꝑfecta caitas.vt habet᷑ a Beꝛñ. in li.de amoꝛe ſilꝛ de diligendo deo. Si drũ ꝓpter ſe. S ſe magis. vnũqðq; em̃ ꝓpteꝛ qð ⁊ illud magis. hoc aũt ẽ peccatũ.Si deũ ꝓpter deũ hec dilectõ eſt caritatis.⁊ ita neceſſario ſegꝗt᷑. ꝙ aut habuit caritatẽ. aut erat ĩ pctᷣo.⁊ ita vt pꝛiꝰ. ¶ Itẽ vt oñdit phᷣs ĩ metha.ſua.actꝰmelioꝛẽ potẽtia.⁊ ideo cũ aliqo ẽ ĩ actu meliꝰ ẽ qᷓ cũ fuerit in po tẽtia tm̃. cũ volũtas ĩ ſtatu ĩnocẽtie potuerit ĩ aliquez actü bonu.melioꝛ fuit volũtas ade exercẽg illã actonez xcvj. qᷓ nõ exercẽs. cũ nihil faciat ſe meliꝰ.nõ potuit poten⸗ tia illa exire ĩ actũ niſi adiutoꝛio melioꝛis educẽtis eam in actũ. nibil oũt ĩ creaturis meliꝰ volũtate p̃ter graz. F tm̃ ꝑ graʒ dei adiuuãtẽ potuit tũc volũtas in ſuũ actum Itẽ diuina bonitas q fũma ẽ. .ita aptaẽ diffundẽ ſe ad creaturas ꝓficieduʒ ſpũales vt ad pficiẽduzʒ coꝛꝑales. 7 nõ minꝰbᷣ illi gruit: P ↄoſtat ꝙ pᷣme bõ ↄdite fuit pfectꝰ in coꝛpe.a ſimili videt᷑ ꝙ ꝑfectfact fuit in aĩa.aie em ꝑ fectio ẽ ab infoꝛmatõe gre.̊ ⁊c. ¶ Itẽ aĩa pᷣmi hoĩs cõ⸗ dita fuit ĩ ꝑfectõe ſciẽtie. vnde Hugo. iße pꝛimꝰhõ 2 Fm ſtaturã coꝛꝑis ⁊ m ſtatũ mẽtis ꝑfectꝰmox ↄditꝰeſt.a ſi mili videt᷑ ꝙ in pfectõe vᷣtutis vel gre. vel q̃re nõ.4 Itez illa qᷓ fecit deꝰ ꝓpter hoĩeʒz ſuſletandũ.fecit ꝑfecta 2 ↄple ta in genẽ ſuo.vnde arboꝛes ꝑſectas fecit ⁊ fructu habũ dantes. qð ptz ꝑ hoc. ꝙ expoſuit illas hũano vſui hoĩe foꝛmato. Geñ.ij. Ex omi ligno ꝑadiſo ↄmedetis c. ers go cũ maioꝛ fuerit cura deo de hoĩe ⁊ de eiꝰ pfectõe ꝙᷓ; de pfectõe hmõi creatura ꝝ. videt᷑ ꝗ; fecit boĩez pfectũ le ciẽ⸗ tia 2 virtute. penes que attendit᷑ eiꝰopletõ. ¶ Itẽ Geñ. j. Faciamꝰhoĩeʒ ad imaginẽ 2 ſiłitudinẽ nr̃aʒ.ſed ſicut „ . erponit aug.⁊ habet᷑.ij. ſenten dil. xvj · imago ẽ in natu ralibo ſiłitudo in gratuitis.ꝙ̊ bomo ↄdity fuit in natu⸗ ralibo ⁊ in gratuitis. IYItẽ Ecci rxvij. deꝰ de terra crea uit hoĩez 2 poſt veſtiuit illũ virtute.ergo a pꝛimaria ſui conditõe fuit veſtitꝰvirtute. ¶ Item dam a. AFecit deꝰ?po minẽ innocẽteʒ. rectũ virtuoſuz. ſine ſolicitudic.ſine tri ſticia. omi virtute coꝛatũ.omnibo bonis oꝛnatuʒ.ergo videt᷑ ꝙ homo in gratuitis fuit ↄditus. EKContra aug. te coꝛrectõe ⁊ gratia.ſaluberrime ↄfitemur ꝙ rectiſſime credim?deum dñm omniũ rerũ. qui creauit omnia bo⸗ na valde. 2 mala ex bonis exoꝛtura eſſe pᷣſciuit.⁊ ſciuit magis ad omnipotẽtiſſimã bonitatẽ ꝑtinere.etiã de ma lis benefacẽ:qᷓ mala eſſe nõ ſinere ſic oꝛdinaſſe angeloꝝ 2 boĩm vitam.vt in ea pꝛiꝰ oſtenderet quid poſſet eoꝛuzʒ liberum arbitrium. deinde quid poſſet ſue gratie bene⸗ ficium iuſticieq; iudiciũ. Ecce aꝑte ba bet᷑ ꝙ ſic oꝛdina⸗ uit dimna ꝓuidentia vitaʒ angeloꝝ 7 hominü. vt oſten xeret pꝛius quid poſſet liberũ arbitriũ.l. quid de natu⸗ ra poſſent.2 poſtea quid de benefitõ gratie. ex quo piʒ. ꝙ in puris natur alibo conditi erat. ¶ Item ſtat? gratie eſt ſtlatus medi inter ſtatũ nature 2 gloꝛic. ↄueniebat S dinãti. pꝛimo condere hominẽ in naturalibo. inde oꝛ⸗ nare viriutibo. tercõ gloꝛie ꝑlicere. 4 Item magis cõue⸗ nit gratia cũ gloꝛia ꝙᷓ; natura ci gratia ꝛſed in hoĩe gra⸗ tia ꝓcedit gloꝛiã. ergo pari ratõe ĩmo multo foꝛtioꝛi na tura pᷣceſſit tꝑe donũ gratie.4 Item ꝑ gratiã fit mr̃imo nium inter deum aiam. ſed lex mr imcnij eſt vt nõ fiat abſq; mutuo cõſenſu:ergo videt᷑ ꝙ nullo adulto gra de⸗ beat dari niſi pcedat ↄſenſus.ſi ergo adã pꝛiꝰfuit ꝙ; cõ⸗ ſentire poſſet. &̊ nõ ſunul habuit graʒ 7 naturã. 4 Item donũ gratie infructuoſuz eſt niſi recognoſcat᷑ eſſe a deo Diuine ſapientie omnia dilſcretiſſime⸗ ſine ↄfuſione oꝛ⸗ nemo em gratiã in ſe reſeruare põt. niſi ꝓ illa deo gra⸗ tus eriſtat. ergo magis tenet ratõeʒ gratuiti qð eſt natu ralibo ſuꝑadqditũ ꝙᷓ quod eſt naturaliter inditũ. ⁊ donũ gratie eſi mere gratuitũ.ergo videt᷑ ꝙ nõ ab ipa creatõe ſed poſt donñ gratie fuerit homini collatũ.¶ EKñſio ciꝛ ca boc diuerſi diuerſa ſentiũt.quidã ponũt hominẽ pꝛi⸗ — mum conditũ fuiſſe in gratuitis gratufacientibo. ratõ que monet eos elt ex ꝑte dei ꝑfecta liberalitas. erx ꝑte bo minis ſufficiẽs ydoneitas. Alij ponũt ipᷣm fuiſſe ↄditũ ſolũmodo in naturalibo. nõ in gratuitis gratũfaciẽtibo 7 hoc magis ſuſtinendũ eſt ⁊ magis eſt ratõni ↄſonum. 7 auctoꝛitatibo ꝓbatuʒ. ⁊ diuine excellẽtie cclaratiuũ excellentie dico ſcʒ maieſtatis.ſapientie.bonitatis.dece bat em̃ vt ſic homo fieret vt in eo reluceret magnificen⸗ tia diuine maieſtatis. decoꝛ ſapientie. ⁊ oꝛdo bonitatis. vt ratione pꝛimi laudaretur. ratõe ſcoi vencraretur. ra⸗ tione tercij amaret᷑ ad laudem maieſiatis facit ꝙ pꝛius erat hoↄditus 'm naturaʒ. cinde infoꝛnat'ꝑ gra tiam vt in ſe cognoſcẽt gr̃aʒ eſſe donũ dei. illã a naturalibo Diſtinguét. 7 diſtinguẽdo nõ ſue nature attribueret pᷣ cõ Ditoꝛi co.⁊ ex hoc gras debitas deo erſoluẽt. ⁊ ſic diui na opitulatõ nõ inaniter ſᷣ glia opitulãti ↄferret᷑.⁊ hoc eſt qð vult augu.d gra 1 natura dicẽs.meliꝰ dei cauſa agit᷑ cũ ⁊ cꝛeatoꝛ ⁊ ſaluatoꝛ cognoſcit᷑qᷓ cũ defenſa velut ſana viribuſq; integris creatura opitulatõe ſaluatoꝛis inaniter. Decoꝛ etia ſapiẽtie manifeſtat ꝑ hoc.ꝙ hõ gra dDatim 1 m ꝓceſſuʒ tempoꝝ ad pfectõeʒ ꝑducit᷑.ſapien tis em̃ eſt ſingula ſm tẽpoꝛis opoꝛtunitatẽ di ſtinguẽ. vn d cũ deꝰſimul poſſet creaturas in eſſe ꝓducẽ.diſtingue re ⁊ oꝛnare:maluit pmo in eſſe ꝓducẽ ⁊ poſi diſtingue⸗ re ⁊ tercõ oꝛnare:ad ſue ſapiẽtie naniteſtatõem.ſic licet poſſet homiĩ ſimul dare naturã. gliaʒ 1 graʒ. vt pulchri tudo oꝛdinis ſeruaret᷑: maluit pᷣmo facere homĩez in ſta tu nature bene inſtitute.⁊ poſt addere donũ gre. deinde ſuꝑaddere ↄplemẽtuʒ gloꝛie. Oꝛdo etio bonttatis ĩ hoc maniſeſtat. q;ꝛ diuina bonitas ſic ſuã bonitatẽ ↄmũicat ratõni creature.vt nõ tm̃ tribuat ei effectũ boni. k etiaʒ potentiã cooꝑandi quodãmodo. vt ſic ꝑfectius ↄmũicet ſe creature hmõi.⁊ ideo ſicut noluit dare gloꝛiaʒ bomi⸗ ni quin pcederet in hoĩe quodãmodo merituʒ cõdigni ꝑ vſum gre.opus em̃ caritatis omia meret᷑ er ↄdigno. ſic noluit dare gram niſi p̃am bulo merito ↄgrui ꝑ bonum vſum nature.vt ſic homo efficeret᷑ gloꝛioſioꝛ ⁊ laudabi⸗ lioꝛ.⁊ hoc totũ ſpectat ad ſummã bonitatẽ.cuiꝰ erat ho minẽ faceꝛe optimo mõ ⁊ oꝛdine ſᷣm oꝑatõeʒ ad ↄplemẽ tum gloꝛie. de ꝰem̃ ſm legẽ ↄmunẽ requirit aliqua pᷣpa⸗ ratõʒ ⁊ diſpoſitõʒ ex ꝑte nr̃a ad h̊ ꝙ ifũdat alicui graz ſiue in eo cui intendit vt in adulto. ſiue in alio adiuuãte ſm ꝙ ↄtingit in ꝑuulo.⁊ ideo gr̃a nõ fuit homi ↄcreata ſed dilata fuit quouſq; bõ ꝑ actũ a vſum ratõis quodã⸗ modo ſe diſponẽt ad üla ſuſcipiẽdazʒ. vt ſic verificaret᷑ il lud aug.in pᷣmo hoĩe.qui creauit te ſine te. nõ iuſtificat te ſine te.¶ Adhuc ad euidẽtiaʒ qſitoꝝ notandũ. ᷓ gra vno mõ dicit᷑ coĩter ꝓut trcbecht qnicꝗd naturaliboẽ additũ.naturalibo dico q̃ ſunt de generali oſtitutõe rei. ſicut dicit᷑ gẽa habere bonũ ingeniũ bonã eloquẽtiam ⁊= bmõi. Alio mõ dicit᷑ gr̃a quod ẽ ſuꝑadditũ libero arbi⸗ trio.faciẽs ⁊ diſponens ad rectitudinẽ illiꝰ.ſicut dicimꝰ virtutes naturales niititatẽ pietatẽ ⁊ hmoi. Tercõ mõ quod eſi ſuꝑadditũ libero arbitrio tanꝙᷓ rectificas cõ plens 2 eleuãs.⁊ ſic dicit᷑ gr̃a que gra tũſacit.quia facit hominẽ deo acceptũ.qꝛ ↄfoꝛmẽ.Cum querit᷑.vtrũ pꝛi⸗ mus hõ fuit ↄditꝰ in gra ſiue in gratuitis: põt diei. pm ꝙ; pᷣmo vel ſcdᷣo mõ dicit᷑ gra:ſic fuit ↄditꝰin gra ſiue F⸗ tuitis. ᷣm ꝙ tercõ mõ nequaqᷓ;. Silꝛ põt dici de virtuti⸗ bus ſcʒ ꝙ vᷣtutes naturales.⁊ hoc ſᷣm ↄgruentiã nature integre habebat a ſui pᷣma ↄditõe.vᷣtutes ant gratuitas vt caritatẽ ⁊ hmõi nequaqᷓ. ꝛimũ ptz ꝑ hugo. dicit em̃ ſic. ſi qrit᷑ vtx pᷣmꝰ hõ in illo pᷣmo ſue ↄditõis ſtam vtu⸗ tes aliqs babuit. nullatenꝰambigẽdo putamꝰ. affectꝰbo nos ⁊ 'm iuſticiã oꝛdinatos nature illiꝰ.a ſua pᷣma oꝛi⸗ gine inſertos. ꝓ quos ad bonitatẽ iuſticiã exequẽdam naturali appetitu trahe bat᷑.i⁊ in his ꝗdẽ affectibo bonia naturales vᷣtutes ↄſtitilſe.ꝗbo a pncipio natuꝛa hois foꝛ mata ẽ ⁊ inſtructa. Secũdu ptʒ ꝑ vᷣbuʒ aug. ſupᷣ dietum cx coꝛrectõe gra⸗oeraunt Sratões ꝓ ꝑte iſta. 4 Ad pᷣmũ quo videt᷑ ꝙ ↄdcuꝰ ſuit in gratuitis ꝓprie ſũptis.qꝛ otraria imediata ſut virtꝰ g viciũ ⁊c. Dicẽduʒ ꝙ multi⸗ pler ẽ ſtatꝰhoĩis.ſcʒ nature ſimplicit.ſicut ſtatꝰ ↄditõis gre. ſicut ſtat? ille q̊ erat infoꝛin atꝰgr a.ſtatꝰculpe ſcʒ ſta tus ptꝰlapſuʒ.ſlatꝰgłie 2 penè eterne.qꝛ vᷣo aliꝗs ꝓpter ſola naturalia nõ meret᷑ laudari vel vitu ꝑari.illi ſtatui neq; virtꝰneq; viciũ debet attribui. Iter h̊ põt dici. ꝗ; homi in illo ſlatu ꝗ fuit pure naturalis.neq; debuit dici babẽ viciũ neq; virtutẽ.in alijs aũt ſtatibo gcurrũt ꝑ di ſtinctõeʒ meriti ⁊2 pᷣmij. dicẽdus ẽ quilibʒ habẽ virtuteʒ vel viciũ.ſtatꝰem illi digni ſunt laude vel vituꝑio.quia reſpiciũt meritũ vel demeritũ.ꝗ4 Ad illud qð ſubdit. ꝓ „ 1 gia ratõnalis nõ ſubiacet tꝑi 27. Dicendum ꝙ licet non lubiaceat tpi m ſubſtatiam. ſubiacet tñ m actũ. vt em Dicit phus eſt aliqd qð ſm ſubſtlãtiã ⸗2 actũ ẽ in momen to eternitatis.aliquid qð ſᷣm ſubſtãtiã ⁊ actũ eſt in mo⸗ mento tpis.aliquid qð ᷣm ſubſtãtiaʒ ẽ in momẽto eter⸗ nitatis. 'm actũ in momẽto tꝑis ⁊ hoc eſt aĩa ratõnalis Ad aliud qð obijcit᷑.ꝙ deꝰdat omnibo nõ m ſui capa citatẽ.qꝛ dat vnicuiq; ſᷣm ꝗꝓpꝛiaʒz virtutẽ ⁊c. Dicẽduʒ ꝙ capacitas ſiue virtꝰᷣm qua deꝰdat vnicuiq;.nõ eſt in ſo la pottẽtia vel aptitudine.ſ̊ᷣ in p̃paratõne ⁊ diſpoſitõe ꝑ motuũ liberi arbitrij. que quidez pᷣparatõ ſiue diſpoſitio cadit in gen meriti ſeʒ de ↄgruo. Cum bis intelligẽdũ ẽ & licet dns ſit ſũme liberalis. ſua tñ liberalitas iĩnullo piudicat oꝛdini ſue ſapiẽtie.ĩmo liberalis eſt ſaluo oꝛdi ne ſapiẽtie ⁊ iuſticie.quis em̃ ab inſtãti creatõis cuiuſli bet homiĩs poſſet eũ beatificare.tñ longo tꝑe tardat.ſilꝛ qᷓuis poſſet cuilibʒ ꝑuulo graʒ dare ſine baptiſmate ſi⸗ cut cũ baptiſmate:thᷣ nõ dat.qꝛ ratõ huiꝰeſt ꝙ glia ẽ bo⸗ num laudabile.ideo nõ dat niſi ꝑ meritum laudabile.2 ideo ↄuenit eã dare pᷣcedẽte aliquo merito. Silꝛ quãdo ↄfert gr̃az ſi ↄfert adulto. cũ gra faciat habentẽ dignuz glia: nõ ↄfert niſi ad motũ liberi arbitrij ſi habet vſi u3. ſi ᷣo nõ habet:ofert ad motũ fidei aliene ſiue ad meritũ rp̃i.ideo ſᷣm oꝛdinẽ ſapiẽtie nã ſtatim debuit eis dare.ſᷣ erpectare motũ liberi arbitrij qd ⁊ lecit.¶ Patet rñ⸗ ſio ad illud qð obijcit᷑ e liberalitate habilitate. qꝛ nõ tm̃ erigit ĩnoticiã vt diſpoſitõeʒ ſ̊ motũ liberi arbitrijĩ adulto.puulo pᷣo põt alienũ meritü ſuffragari ſicẽ deme ritũ nocẽ. ¶ Ex h̊ ptʒ rñſio ad aliud qð ſeꝗt.qꝛ licet aĩa ade fuerit ĩ pura inocẽtia recta volũtate. tñ qꝛ hec illi erãt q̃ſi naturalit inſerta.ſiue nature a pᷣmaria ↄditõne inſita.vt habet᷑ ab hugone: nõ crat ſufficiẽt p̃parata.ſᷣ reqrebat᷑ vr ꝓceſſu tꝑis diſponẽt᷑ motu libe.arbi.in deũ 7 bono vſu gratis datoꝝ. qͥ facto cõgruebat vt gratuita — gratũfaciẽtia aꝑonerẽt᷑. ð aũt dicit ꝙ nulla ẽ melioꝛ pᷣparatõ ꝙᷓ pura inocẽtia ⁊2 recta volũtas. Dicẽduʒ ꝙ hHᷣ verũ eſt qn hec inſunt ꝑ motũ liberi arbitrij ſiue vſu ra⸗ tionis diſponẽte ⁊ p̃parẽte ipᷣaʒ aiaʒ.⸗ efficiẽte illaʒ di⸗ gnam dignitate ↄgruitatis.¶ Ad alind qð obijcit᷑. ꝙ de us nõ inhabitat aĩaʒ h̊ ꝓuenit ex vicio aliquo ⁊c. Dicẽ dum ꝙ h nõ eſt generalit verũ. niſi extẽſo nomie defectꝰ dicat᷑ viciũ. Vnde in pᷣmo hoĩe caula q̃re ſtatim nõ iha⸗ bitauit deꝰaiaʒ illiꝰ.fnit defectꝰgre.ñ viciũ aliqð ſᷣm ꝗ; viciũ ꝓꝛie ſumit᷑ ſcʒ. p culpa.⸗Ao ilið qð obijcit᷑ ꝙ vel le boni nõ põt eſſe ſine gra ⁊c. Dicẽduzʒ ꝙ boc verũ ẽ hm ꝙ bonũ dicit meritoꝛiu.ſicut em̃ dicit hugo.ad bonita⸗ tem ⁊ iuſticiã exequẽdã naturali appetitu tꝛabebat᷑ pinꝰ homo.er qͥ ptʒ ꝙ potuit velle bonũ ſine gr̃a.¶¶ Ad illnd qð obijcit᷑ de multiplici dilectõe ſui ⁊ dei.dici põt ꝙ du⸗ plex ẽ dilectõ. volũtaria pure naturalis.⁊ voluntaria qᷓ nõ eſt pure naturalis ſ̊ ẽ deliberatiua.⸗ vtraq; reſpectu ſui ⁊ reſpectu dei.volũtaria naturalis reſpectu ſui eſt.qᷓ ſũme ꝗs diligit ſeipm ⁊ ſui ↄſeruatõeʒ.⁊ illud ſꝑ magis qð magis ẽ neceſſariũ ſibi ad eſſe.vt caput ꝙᷓ; manũ vel pedẽ.hac dilectõe moti exponimꝰ alia mẽbꝛa ꝓ capite. hec dilectõ curua ẽ ⁊ eſt omunis nobis ⁊ bꝛutis.reſpe ctu ci ẽ dilectõ naturalis qua diligimꝰ ſummũ bonum hec aũt dilectio ẽ natur alis.dicit em Moetiꝰ.ꝙ amoꝛ 2 noticia ſummi boni naturaliter ſuit inſerta aie buma⸗ ne. his dilectionibo non meretur quis neq; demeretur. quia naturali appetitu trahit᷑ homo ad hec. Item eſt di lectio volũtaria deliberatiua. que diuidit᷑ in ↄcupiſcen⸗ tiam ⁊ amicitiaʒ. dilectõ amicitie eſt qua aꝓpetimꝰ bo⸗ num illi quẽ diligimꝰ ꝓpter ipᷣm. ſᷣm ꝙ dicit phᷣus ꝙ di ligimꝰ amicos ꝓpter ſe.⁊ꝛ ſi nihil boni de beat nobis ab ipis eſſe.dilectõ ↄcupiſcẽtie qua ꝗs affectat bonuʒ quia ſibi bonũ vel xelecta bile.vtroq; mõ diligit᷑ deus.pꝛimo mõ exr ↄſideratõe beneficioꝝ eius.quibo ↄſideratis appe titur ei bonũ.etſi nihil boni debeat inde ꝓuenire appetẽ ti. Scdᷣo mõ cogitata ſuauitate illius appetit᷑ 1 affectat — — — = ——— . ¶ Lueſtio dulcedo illius a delectari in illo.bmõi autem delectatio nem qrere in illo ꝓpter ſe non eil pctm.queꝛere autem in alio eſt pcẽm: ꝓpter ſe dico.poteſt ̊ dici ꝙ pᷣmus homo diligebat ſe pt ſe.ſ.amoẽ amicitie ñ amoe ↄcupie ſic at diligere ſe pt ſe non eſt frui ſe.qꝛ frui ſe eſt delectari in ſe.qð eſt delectationis ↄcupie.vtroq; iſioꝝ modoꝝ pote⸗ rat pᷣmꝰ homo diligere um.ſ.dilectione amicitie ? cõ⸗ cupiſcentie.nec opoꝛtet illum babuiiſe ca ritatem ſiue ð⸗ tutem aliquam gtumfacientem.qꝛ naturali dilectõe po⸗ terit his duobo modis moueri in deum.Ad cuiꝰeuidẽ tiam nota. ꝙ motꝰ dilectionis ſiue dilectio alr eſt gre. alr eſt natuꝛe. ature vo eſt ⁊ maxime inſtitute ex qdaʒ babilitate ⁊ rectitudine reſpectu boni. gre vᷣo eſt inqtuʒ captiuat᷑ affectus in obſequm xp̃i diligendo.ſiẽ intellectꝰ ſidem ſiue credendo.tunc autem captiuat᷑ intellectꝰ in obſegum xpᷣi.qñ contra id qð dictat ratio.aſſentit pᷣme veritati.ſic ⁊ affectus qñ id ad qð diligendum naturalr inclinat᷑.amoꝛe yxpᷣi paꝛatus ẽ odire.vel econueꝛſo.vt qñ ad id ad qð odiendum naturatꝛ inclinat᷑ ꝑatus eſt ama re.⁊ talis eſt affectus ꝗ ↄtemnit honoꝛes diuitias ⁊ om: ne delectabile carni.⁊ amat odientes ſe ⁊ ꝑſeqᷓntes ꝓpteꝛ deum. 7 bmõi affectus non eſt a natura ſ ſolum a gra.ñ tñ in ſtatu nature condite fuiſſet iſia dilectio.4: Alia eſt dra q quandoq; dilectio eſt a cognitione naturali.a illa ſimilłr eſt naturalis.¶¶ Alia eſt a cognitione fidei 2 dif⸗ fert hec cognitio ab illa.qꝛ cognitio natnra is cognoſcit deum ſum ne bonum ꝓpter diffuſionem ſue bonitatis in effectibo cauſatis. ſed fides dictat deum ſumme bonum AIpter ↄmunicationem ſue bonitatis in diuinis ꝑſonis. 2 vtraq; cognitio diẽ deum ſumme bonum ⁊ ſumme di⸗ ligenduim.ſᷣ melius fides ſiue cognitio ãtuita.ꝑ hũc mo dum vtraq; dilectio eſt ſumma reſpectu dei.ſᷣ moo nobi lioꝛi dilectio qtuita.¶ Alia eſt dꝛa qꝛ dilectione naturali diligit drum animꝰ ſiue affectus rectus.qꝛ bonꝰſibi ſum me bonus, ↄ omne bonum qð eſt ⁊ qð hʒ ab ipſo eſt.⁊ ni bil eſſet niſi ꝑ ip̃m.ideo plus illum diligit qᷓ ſeipſum.ſed dilectione gtuita diligit ꝗs deum. qꝛ ſimpliciter bonus. ⁊ qꝛ ſumme bonus ſumme diligit.⁊ qꝛ iple homo non eſt bonus niſi inqᷓtum eſt ad deum. diligat ſe ꝓpter denm. ſ. dilectione Ftuita. Et ſic triplex eſt dꝛa. Pꝛima eſi ↄ paꝛ⸗ te modi diligendi. Secunda a ꝑte cognitionis diſponẽ⸗ tis ſiue pᷣncipij. Tercia a ꝑte motiui.⁊ ſie patz pmus homo poterat diligẽ deum dilectõe naturali. rõne qᷓ eꝛat in optima habilitate 2 rectitudine naturali reſpectu bo ni. ⁊ rõne q habebat cognitõnem naturalem bone diſpo nentem ad h̊.⁊ rõne q̃ deus erat ſibi ſumme bonus. non iñ p̊ poterat dilectione qtuita.quam ↄcomitant᷑ tres dẽe opoſite.¶ Ad illð qð obijcit᷑. melioꝛ fuit volũtas ade cyercens aliquam actõʒ ⁊c. Oicendum ꝙ voluntas non ſolum eſt vis ſiue vᷣtus actiua.ſᷣ eſt q̃ſi inſtrumentum re ſpectu mouentis ſui. vt em̃ diẽ Anſ. voluntas eſt leipſuz mouens. ꝓpter qð nihil ẽ ita in ptate bominis ſiẽ̃ ſua vo luntas. ꝓpter qð a ſua natura ſiue vᷣtute naturali pt exi⸗ re in actum. Quod autem diẽ phs melioꝛ eſt actꝰq; potẽ tia. Dicendum ꝙ boc veꝝ eſt ꝑ ſe loqndo. Similr volun tas eſt melioꝛ exercens aliquam bonam actionem P le lo quendo qᷓ ipſa ceſſans ab eadem. O: at dẽ ꝗ non pr facẽ ſeipſum melius.Dicendum ꝙ g̊ vex eſt pᷣciſe loquendo. m ꝙ melius dic com ꝑatõeʒ in merito ſiue in Ftuitis. H necio reqrit᷑ adiutoꝛium gr̃e. cum em̃ ſit bonum triplex honeſtum.vtile.⁊ erpediens. ſᷣm ꝙ meliꝰ diẽ comꝑatõʒ ad bonum honeſtum. non pi aligs ſine adiutoꝛio gre fa⸗ cere ſe melioꝛem.pt᷑ tñ ſᷣm ꝙ meliꝰ diẽ comꝑatõeʒ reſpe⸗ ctn boni vtilis vel erpediens Ad illud qð obijcit. di⸗ nina bonitas ita apta eſt diffundẽ ſe ad ꝑficiendum crea turas ſpũales ⁊c. Bicendum ꝙ H veꝝ ẽ ſaluo oꝛdine di⸗ uine ſapie.ꝙ at᷑ ↄgruebat diuine ſapie dilatio ꝑfectõnis gtuite ſimilr ⁊ diuine maieſtati ex dictis pa tz. Pꝛeterea diuina bonitas ea pfectõe ꝑficit pᷣmum hoĩem ꝙtum ad aĩam. qᷓ ꝙꝓ̃tum ad coꝛpus.qꝛ vtrunq; ꝑficiebat ꝑfectõne — revj. naturali.ſiue q;tum ad ea que requirebat ꝑfectio nature vnde patʒ ꝙ rõ illa nulla eſt. ¶ Ex his patet rũſio ad il⸗ lud quod ſeꝗt.qꝛ non fuit ſimilis rõ dilectiomis ꝑfectio⸗ nis eius ꝙᷓtum ad ſcientiam ⁊ qtum ad virtutem. multi plex em fuit rõ dilationis pfecuionis qtum ad vᷣtutem. vt ex dictis patet. qꝝ nulla fuit dilationis ꝑfectionis qᷓ; tum ad ſcientiam.ideo multis rõibo ↄgruebat. vt ſtatim conditus.fuiſſet p̃ditus ſcientia vt infra patebit. Pꝛete⸗ rea addendum eit pᷣdictis. ꝙ non eſt ſimile de ꝑfectione etatis ⁊ cognitõis.⁊ de ꝑfectõe vᷣtutis. ꝑfectio em̃ etatis cognitõnis non tm̃ elongat᷑ a ꝑfectõe nature ſic̃ ꝑfectõ gre.homo em̃ ꝑ vim nature ſibi inditam. pt᷑ ꝑuenire ad ꝑfectam etatem.⁊ pt ꝓficẽ ad cognitõem.ſ̊ nunqᷓ ꝑſe pt hõ in pfectõeʒ gre.imo regꝗrit᷑ nccio qð infundat᷑ a dño. Ad illud qð obijcit᷑ de ꝑlectõne illoꝝ q̃ erant ad ſuſten tandum hoĩem.i.arboꝝ.Dðm ꝙ non fuit rõ ſimilis bo rum ⁊ illiꝰ.iſtaꝝ ei non erat nec debuit eſſe niſi vnica ꝑ/ fectio.ſ.naturalis.hominis at ſᷣm aĩam triplex.ſ.natu⸗ ralis. gr̃e ⁊ glie.q debebant rõibo pᷣtactis diſcerni.⁊ ſᷣm tꝑis ⁊ ſtatꝰ opoꝛtunitatem diſtingui.¶¶ Ad illud qð obij⸗ cit᷑ de illo ðbo Geñ.faciamꝰhominem ad imagi.⁊c. Di cendum ꝙ ſilitudo attendit᷑ ibi in ãtuitis gtiſ datis.Vel dom ꝙ de dẽ feciſſe hoĩem ad ſuam imaginem? ſimili⸗ tudinem.non qꝛ ſtatim cũ dedit ei unaginem ſit etiaʒ de xvrit ſimilitudinẽ.ſ̊ qꝛ alteꝝ dedit.ſ.imaginẽ.⁊ ad alte⸗ rum habilẽ fecit vicʒ ad ſilitudinẽ.quam poſtmodũ /ꝓ lo co ⁊ tꝑe ei dedit. VUñ q́tum eſt ex vi obi.non pt᷑ ↄcludi ꝙ; ſimul ⁊ ſemel fuit in bomine imago dei ſilitudo.⁊ ꝑ vᷣ patʒ rñſio ad duas auẽtes ſeq̃ntes Ecẽi.vicʒ Dama. qꝛ ſic intelligunt᷑ non qꝛ deꝰ ſtatim vi ↄdidit hominẽ vtu te veſtiuerit ⁊ oꝛdinauerit.Sᷣ qꝛ tunc dilpoſitũ fecerit ⁊ ñ longepoſt tꝑe ↄpleuit. eſ embꝛum ſecundum Equit᷑ inqrere vtꝝ potẽat ſtare ex accepto in ſua oꝛdinatõne. qͥ qrunt᷑ tria. Pꝛimũ eſt vtꝝ ex accepto potuit ſtare ſimpliciter. Scðm vtꝝ ex illo accepto fuerit inuertibił Tercio vtrum potuit ili dari inuertibilitas ꝑnaturam ſcʒ ſine additamento gratie. lculus pꝛimus Verit᷑ ̊ pꝛimo vtꝝ ex accepto in ſui ↄditione poterat ſtare ſimpliciter. at᷑ ſic videt᷑ ex v⸗ bis mgri.ij.ſen.xxiiij.di. Dic em̃ ſciendum ẽ ꝙ homini in creatione datum eſt ꝑgram auxilium? col lata potentia.ꝑ quam ſtare poterat.i.non declinare ab eoqð acceꝑat.ſ̊ non poterat ꝓficẽ intantum vt ꝑ gram creationis ſine alia mereri ſalutem valeret.⁊ ad h̊ oſten dendum plures inducit auctoꝛitates.j.c.xxiiij.di.⸗. Itẽ Anß. libeꝝ arbitrium eſt ptas ſeruandi rectitudinẽ ꝓꝑt ſe.ſᷣ ſuando rectitudinem non declinaſſet ab eo qð acce⸗ perat.ᷓ cum in conditione datum fuerit ei libeꝝ arbitri um ⁊c̃.¶ Item ſi nõ poſſet ſtare.cum nullus peccet ex eo ꝙ vitare non poſſet vt h ab Aug.de li.ar.ſi cecidiſſet.ñ eſſet illi imputandum ad culpam.ſ̊ conſtat ꝙ hoc eſt fal ſum. 4 Item natura nulli dat eſſe quin etiam dat ei ali⸗ quam potentiam ꝑmanendi.cum non defi iat in neceſſa rijs. Vnde ſic aliqd naturaliter agaĩ ſic etiam in na⸗ turali vᷣtute ineſſe ↄſeruat᷑. ſi ̊ libeꝝ arbitrium homini datum ꝓ naturam ꝗꝓpꝛiaʒ innocens erat ⁊ immune a enl pa. ꝑ naturam ꝓpꝛiam abſq; omni gra ꝑmanere pote⸗ rat in ſua innocentia.gᷓ ⁊c. Siẽ voluntatis rectitudo ſo lo actu ſuat᷑.ꝗq em̃ rectus eſt. obliquus eſſe non pt qᷓdiu ipſe vult eſſe rectus.ſed nibil tam eſt in voluntate noſtra ꝙ ipſa voluntas.nihil facilius homini recto ꝙᷓ velle re⸗ ctitudinem.ſi ergo libeꝝ arbitrium qᷓtum eſt de ſua con ditione pᷣmaria rectum erat. abſq; omni gra ſuꝑaddita rectitudinẽ ſeruare poterat.̊ ⁊c̃. ontra Job. xlj. nõ eſt poteſtas ſuꝑ terram que ei comꝑet᷑. dicit᷑ de Behe⸗ moth. ex qͥ patet ꝙ nulla ptas naturalis eſt pfati ſue cõ pabilis. homini habente ſolummodo naturalia in ꝗbo conditus erat.foꝛtioꝛ erat dy abolus.ꝗᷓ ex accepto in cõ ditione non poterat pᷣmꝰ homo illi reſiſtẽ.ſᷣ illo impetẽ te neceſſe habuit cadere.ql Item Aug. de gr a 2 vera in⸗ nocentia natura hum ana ⁊ ſi in illa integritate in qua ↄdita eſt ꝑmaneret.nullo modo ſeipſaʒ ſine creatoꝛe ad⸗ iuuante ſeruaret. ex hoc patz. ꝙ ſine gra ſtare nõ potuit Item ſi öᷣtute ꝓpꝛia poſſet homo abſq; omni gr̃a tem⸗ ptationi reſiſtere. potuiſſet etiaʒ de inimico obtinere vi⸗ ctoꝛiam: ̊ victoꝛie rñdet coꝛona.ꝗ abſq; omni gr̃a potu iſſet mereri ⁊ ꝑuenire ad gliam.qð ſi euidenter factum ẽ reſtat ⁊c. ¶ Itẽ m aioꝛis difficultatis eſt reſiſtẽ tẽptatõ⸗ nibo qᷓ; oꝑa vᷣtutum exercẽ. hoc bñ nouerunt erꝑti diffi⸗ cultatem temptationum. maioꝛis difficultatis eſt ſta⸗ re in bono accepto.qᷓ in honum acꝗrendũ /ꝓſicẽ.ſi q̊ nõ poterat tunc ꝓficẽ ⁊c᷑. ¶ Item vicium culpe non opponit nature ꝑ ſe ̊ potiꝰgre.ſimiłr vicium nature nõ opponit᷑ gre ꝑ ſe ̊D potiꝰnature.& eſt ſimilis com ꝑatõ vicij culpe .„2⸗ — . 90 gram 7 vic nature ad natura. 2 ꝑmutatim.ſ. natu⸗ re ad gram ⁊ vicium nature ad vicium culpe.q̊ ſi ꝑ gra tiam ſiue tuita non pt᷑ gꝗs ſtare ꝗn labat᷑ in vicium na⸗ ture.̊ ↄſimili rõne nec ꝑ naturam aliquam ſiue natura lia q̃cunq; prĩ ꝗs ſtare ꝗn labat᷑ in vicium culpe.q̊ pᷣmus homo ꝑ naturalia non poterat ſtare ꝗn cadẽt in culpaʒ ¶ Rñſio dicendum ꝙ pᷣmꝰ homo ex acceptis in ↄditõe oterat ſtare ⁊ reſiſt? omni temptationi. ſiẽ hẽ a mgro ſent.Aec opoꝛtebat illum cadẽ niſi vellet. VUnde Aug. coꝛrectione ⁊ gra.tunc dederat deus homini bonam voluntatem in illa quippe eum fecerat ꝗ fecerat rectum. dederat adiutoꝛium ſine qͥ in ea non poſſet ꝑmanẽ ſi vel let. vt at vellet in eiꝰ reliꝗt libeꝝ arbitrium. poſſet & per manẽ ſi vellet. qꝛ non deeꝛat adiutoꝛium ꝑ qð poſſet.⁊ ſine q̊ non poſſet pſeueranter bonum tenẽ qð vellet. Cũ hoc at᷑ intelligendum eſt ꝙ ſiẽ ſupᷣ dictum eſt. Pꝛimus homo ↄditus fuit in gra. eo modo qͥ gra dꝛ ↄomuniter.ſ. Fm ꝙ compᷣhendit ꝗcqd eſt additum naturalibo.qᷓ ſunt e ↄſtitutione generali reꝝ.⁊ qð eſt additum libero ar⸗ bitrio diſponẽs ⁊ faciens ad eius rectitudinem. Mota g̊ ꝙ pᷣmꝰ homo duplicem habuit gram in pᷣmo ſtatu. eſi anteqᷓ; habuit gram qtumfacientem.ſ.gtiſdataʒ cõ⸗ muniter dictam. eo modo qͥ dictum eſt:⁊ gram ſuꝑ in⸗ fuſam.q erat ↄtinua influentia vᷣtutis a cauſa pᷣma. Cũ Fdẽ ꝙ pmꝰ homo poterat ſtare ex acceptis in ↄditione abſq; gr a.hoc pt intelligi dupliciter. vel ita ꝙ excludat᷑ ↄtinuatio diuine influentie.vel ita ꝙ ercludat᷑ apoſitio noue gre pᷣmum ſimpliciter eſt impoſſibile.nunq; em tẽ⸗ ptationi libero arbitrio reſiſtẽ poſſet.niſi deus ſue boni tatis influentia illud in bono ↄᷣuaret. Secundo modo veritatem hʒ /ꝓ ſtatu innocentie.Dic em̃ mgr̃.ij.ſenten. xxiiij.di.c. hoc ↄſiderandum ⁊c. Alud adiutoꝛium dñi datum in creatõe qͥ poterat manẽ ſi vellet. fuit libertas arbittij ab omni labe ⁊ coꝛruptela immunis.·atʒ volun⸗ tatis rectitudo ⁊ oim naturalium potentiaꝝ aie ſinceri⸗ tas atzʒ viuacitas..Ad illud ꝗ̊ qð pᷣmo obijcit᷑ contra H Eillud Sob.non eſt ptᷣas ſuꝑ terram ⁊c̃.pt᷑ dici. E licz ptᷣas dyaboli ſit maioꝛ ꝑ naturam. tñ qꝛ eneruata eſt ꝑ petm.tũ qꝛ non ꝑmittit᷑ totam potentiaʒ ſuam exercere in tem ptando.tum qꝛ temptat.ſuggerendo. non violenti am inferendo. non eſt tante ptatis neq; fuit tunc ꝙ pᷣmũ. hominem vel etiam alium nõ ſubiectum ſibi ꝑ petm. pt vel poterat ſuꝑare. ꝛeterea. nullus ſuꝑari pt niſi vo⸗ lens.Vñ nulliꝰ ptatis eſt dyabolus reſpectu hominis. poteſtatis dico ad vincendum. Gꝛeg. Debilis eſt hoſtis ꝗ non pt᷑ vincere niſi volentem. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝑ Aug. de vera innocentia.ſ.ꝙ nulla natura in qcunq; ſit innocentia vel rectitudine.pt᷑ ſe Fuare ſine diuino adiu⸗ toꝛio.Dicendũ ꝙ hoc non dẽ. qꝛ natura inſtituta in pꝛi⸗ mo homine eo mõ quo fuit inſtituta ad h̊ ꝙ ſtare poſſz. 2 neceſſe habuit noua gratia fulciri:ſed quia in quocunq; ſtatu eſſet.indiguit influentia diuine virtutis ſuſtenta⸗ tis illam. 4l Ad illud qð obijcit᷑ ſi poſſet ſtare.poſſet de temptatione victoꝛiam obtinere ⁊c. Dicendum ꝙ plus eſt victoꝛam de hoſte obtinere ẽᷓ ſtare ſiue hoſti reſiſtẽ. Ad hoc em̃ ꝙ aliquis victoꝛiazʒ obtineat de hoſte.requi⸗ rit᷑ ꝙ aſſequat᷑ oꝓpoſitum illius quod ab boſte intendit᷑ Hoc at᷑ eſt qn nonſolum illi reſiſtit voluntarie: veꝝ etiã meritoꝛie. Zunc em̃ recte vincit᷑ hoſtis dyabolus.qñ ex veratione temptationis ꝑ quam intendit incuruare ad demeritum.homo ꝓficit ad meritum. hoc at᷑ facere non poteſt libeꝝ arbitrium niſi ꝑ adiutoꝛium gre.nec potuit in pᷣmo homine. qᷓuis per ſe poſſet refugere peccatum. l Ad illud qð obutit᷑. ꝙ maioꝛis difficultatis ẽ tempta⸗ tioni reſiſtere qᷓ c.· Dicendum ꝙ quidam poſuerunt bo nos angelos magna difficultate reſtitiſſe temptationi illi.a qua apoſtate ceciderunt. ᷣm iſtos non modica dil ficultate reſtitiſſent pᷣmi parentes pᷣme temtationi.qua ratione aꝛduitatis habende quam ꝓpoſuit violentiſſime allexit. vt illi ponunt.ſ̊ hoc eſt ſimpliciter falſum. quia temptatio non poteſt eſſe alicui violenta ſine pena. Pe⸗ nam autem non ingerit tem ptatio. niſi illis in quibo eſt aliquid quod ad malum compellit. boc non potuit eſſe in pᷣmo homine ante peccatum vt hẽ a mo ſen. li.ij.di. xxiiij. Aliter ᷓ̊ dicendum eſt.ſ.ꝙ in pᷣmo Ratu nulliꝰ eꝛat difficultatis reſiſteꝛe temptationi.etiaʒ non habita gr̃a gratumfaciente. ꝓficere autem in merito ipa non habi⸗ ta fuit impoſſibile.ſi autem in illo ſtatu pᷣmus homo ex⸗ ercuiſſet oꝑa de genere öᷣtutum. non ꝓpter hoc ꝓfeciſſeti merito.quia opera illa non eſſet ꝓgreſſa de radice meri⸗ ti.ſed potins de vᷣtute ⁊ apꝓpetitu naturali.non em̃ ſemꝑ ꝓficit homo in meritum cum facit opus bonum bonita te moꝛali ſiue de genere vᷣtutie: ſed ſolummodo qñ ipſe agens eſt bonus bonita te gre infoꝛmantis:.l Ad illud quod obijcit᷑ꝙ ſimilis eſt comparatio vicij culpe ad g⸗ tiam ⁊ vicij nature ad naturam ? ꝑmutatim ⁊c. Dicen dum. ꝙ iſta fuit comꝑatio iſtaꝝ adinuicem in ſtatu natu re condite.⁊ alia in ſtatu natare lapſe. in ſtatu nature condite conſeqᷓbat᷑ integritas nature ad infoꝛmationem gratie. immo ad abſentiaʒ culpe. vic ium enum culpe in⸗ troduxit vicium nature. ex culpa em̃ ſiue peccato pꝛimi hominis introducta eſt coꝛruptio bumane nature. Elñ culpa perſone fuit cauſa vicij ſiue coꝛruptionis nature. Vnge in ſtatu illo gratia nonſolum erat incontingens vicio culpe ſed vicio nature. ſimiliter integritas nature nonſolum erat incontingens vicio nature ſed vicio cul⸗ pe. ꝗpter hoc licet in ſtatu lapſus gra ſuſtineat lapſum in vicium nature. tamen in ſtatu illo nullo modo ſuſti⸗ nuiſſet.omnino em̃ erant tunc incompoſſibilia. Simili⸗ ter licet naturalia in ſtatu lapſus qtumcunq; ſint bona iuxta quod ſuſtinet ſtatus hmõi.ſuſtinent lapſum in vi⸗ cium culpe ipſis non cadentibo in oppoſitum genus in ſtatu illo non ſuſtinuiſſent. immo neceſſario cecidiſſent in genus oꝓpoſitum.quia in coꝛruptionem ab integrita⸗ te. ꝓpter qð non valet argumentum illud. ſi ꝑ gram nõ poreli quis ſtare quin labat᷑ ⁊c.q̊ pꝛimus homo per na⸗ turalia. Articulus ſecundus Equitur inquirere vtrum ex acceptis pote⸗ rat in conditione ſtare inuertibilis in malũ. Meꝛ ſic videt᷑. DOuas fecit deus creaturas ra⸗ tionales a pꝛincipio.ſ.angelum ⁊ animam. angelum au tem fecit vertibilem in malum. Ad hoc ergo ꝙ eſſet vni⸗ erſum completum decuit illum animam facere inner⸗ tibilem in malum.ſᷣ̊ conſtat ꝙ fecit illuin talem qualem decuit illam facere.ergo ⁊c̃.⁊ hoc videt᷑ ꝑ Aug. dicentẽ in li.iij. de libero arbitrio ad plenam ꝑfectionem vni⸗ uerſi decuit fieri omnem creaturam que a recta ratione potuit excogitari.ſed recta ratione poteſt excogitari ad —— —. ————— — — —,æ⸗ ⸗ — — — „„ . ns e. ⸗ i ſe e l I li⸗ la l⸗ nt , o , —.B Nueſtio perfectionem vniuerſi ſpectare creaturam talem. quod patet ꝑ hoc. ꝙ qn vniuerſum erit in vltima completione tunc erit creatura talis ̊ ⁊c. 4 Ytem honeſtum pꝛia vir⸗ tute allicit. ̊ magis boneſtũ magis allicit. ſumme ho⸗ neſtum ſum me allicit. ⁊ infinitum infinite: &cum pm us bomo conditus fuit in noticia 2 amoꝛe ſummi boni. die eĩ Boe.ꝙ amoꝛ ⁊ noticia ſummi boni naturalr ſunt in⸗ ſita bumane anime. ex qͥ ſeqt. ꝙ ſi fuit illo bono allectꝰ. ſumme fuit allect? illo q ẽ ſumme honeſtus. nihil tale vti bile eſt ab eo ̊ ⁊cX ¶̃ Btem pᷣmus homo cõditus fuit ſm animam in eſſe naturali ↄmuni. ? rectitudine ſiue inſti⸗ cia naturali. rõne q̃ conditus eꝛat er milo. fuit impoſſi bilitate q̃dam 7 ad non eſſe qtum ad eſſe naturale ſi ſibi eſſet relictus.a ſimił ad non eſſe qtum ad eſſe natmalis iuſticic. ſ̊ in vtroq; eſſe ↄᷣuabat᷑ ꝑ influentiam viutis di uine. melius 1 magis acceptum fuit deo eſſe naturalis rectitudinis ſine iuſticie qᷓ eſſe nature ſimplicit.⁊ q̃nto aligd eſt nobilius 1 magis acceptum deo. magis cet i lum in ſtatu illo influendo vᷣtutem illi conuaꝛe. & ſi dti⸗ nua influentia otutis anime pᷣmi bhominis inuer tibilis fuit qᷓtum ad eẽ nature.multofoꝛtius videt᷑ ꝙ fuit inuer tibilis qtum ad eſſe naturalis iuſticie. 4. Item Bᷣ etiam videt᷑ ꝑ diuinam bonitatem. vt em̃ dic Dyo. Optimi eſt optima adduceꝛe.ᷣ melioꝛ eſt natura rõnalis qᷓ̃ non pot peccare ꝙᷓ que poteſt. enm & conueniat optimum. ſ.denz optima pduceꝛe.̊ ſᷣm ꝙ conuenit ſibi adduxit naturaʒ rõnalem.ſ. hominem pᷣmum impotentem peccare. 7 ita inuertibilem ad peccandum. hoc idem videt᷑ ꝑ liberalita tem ipſius. liberalis em̃ ẽ ⁊ maxime conferentis ex me⸗ ra gr̃a. ſtatim dare indigenti.quod intẽdit.ad quod hoꝛ tat᷑ diuina ſapientia Pꝛouerbioꝝ.iij. Ne dicas amico tuo vade 7 reuerteꝛe 2⁊ cras dabo tibi.cum ſtatim poſſis daꝛe.moꝛa em̃ in dando gratiam dantis denigrat. ſ̊ con ſiat ꝙ deus intendebat faceꝛe pꝛimum hominem aliquã do inueꝛtibilem. videt᷑ ꝙ ſtatim fecit eum talem.¶¶ Itm̃ idem videt᷑ ꝑ diuinam ſapientiam q̃ ſumma eſt. maioꝛis em̃ cientie eſt ſcire malum pꝛccaueꝛe.ꝗᷓ malo facto reme dium adhibẽ. melius em̃ ꝓuidet ſibi ⁊ alij qui pꝛecauet ne in malum incidat. qᷓ; qui poſt caſum remedium adhi⸗ bet. ſi diuina ſapientia maxime manifeſtanda erat in hominis conditione. videtur ꝙ talem debuit eum feciſſe 7 tanta cautela ipſum munuiſſe. ꝙ non poſſet incidere in eum. Ytem idem videtur ꝑ diuinam potentiaʒ· quia ex eo ꝙ infinita eſt.influit vnicuiq; quantum poteſt cape re. videtur enim eo ꝙ diuina potentia indiuiſibilis eſtĩ ſe.⁊ cum hoc infinita.non minus influere in dando iᷓ ſit creatura capax in accipiendo.ſed pꝛimus homo fuit ca⸗ pax inuertibilitatis.̊ ⁊c. ¶ Contra.gloꝛia eſt bonum laudabile.ſed nullus eſt laudabilis in eo quod habet.ni⸗ ſi habeat illud ꝑ merita.eꝛgo ſi dens fecit bominem ad hoc vt ꝑueniret ad ſtatum gloꝛie ⁊ pꝛemij. videtur ꝙ de⸗ buit etiam faceꝛe hominem in ſtatu meriti. ſed ſtatꝰ me⸗ riti ⁊ pꝛemij ſunt diſtincti ſicut ſtatus vie ⁊ patrie ᷣm le⸗ gem communem.eꝛgo ⁊ dona vie ⁊ patrie.ſi ergo hꝛe im⸗ poſſibilitatem ad peccandum hoc ſpectat ad ſecuritateʒ beatitudinis.videt᷑ ꝙ a pꝛincipio non debuit homini da ri.¶¶ Item vniuerſum ex oppoſitione mali ad bonum de⸗ coꝛat᷑ quaſi gabuſdam anthitetis ſicut dicit Augꝰ.⁊ ſapi⸗ ens innuit Ecci.xxxiij. contra bonum malum ac. Si deus vniuerſum debuit venuſtare 7 decoꝛare. videtur ꝙ hunc decoꝛem vniueꝛſo nõ debuit auferre. ſi feciſſet ho⸗ minem inuertibilem.iam hoc decoꝛ non eſſet. q̊ ⁊c.¶ Ytẽ hoc idem videt᷑.quia deus vniuerſam fecit ad ſuipſius manifeſtationem.⁊ ſicut deus eſt ſumme potens ⁊ ſapi⸗ ens.ſic eſt ſumme iuſtus ⁊ miſericoꝛs.eꝛgo tale debuit fa ceꝛe vniueꝛſum in quo manifeſtaꝛet᷑ eius ſumma iuſticia ⁊ ſumma miſcdia.ſ̊ ſumma iuſticia non manifeſtat᷑ niſi in ſeueritate punitionio maloꝝ.ſumma miſcðia nõ ma⸗ nifeſtat᷑ ꝑfecte niſi in liberatione miſeroꝝ ⁊ remiſſione xcvſ. delictoꝛum. Hec autem non poſſent eſſe niſi rationalis creatura facta eſſet in ſtatu in quo poſſet peccare. ergo diuina iuſticia miſericoꝛdia exigebat hbominem verti⸗ bilem ſieri. ¶ Reſponſio vt ex pᷣſictis patet.de creatu⸗ ras ⁊ maxime rationales condidit 1 etiam modum.⁊ q;̃⸗ litatem in conditione conuenient obſeruauit.ad ſui ma⸗ gnificentiam declarandam 2 creature rationalis vtili⸗ tatem. Mota ergo ꝙ etſi diuina oꝑatio non indigeat ap⸗ pꝛobatõe.ꝓ eo ꝙ qꝗcqd deꝰ facit optime facit.verũtñ ad excitandam deuotionem in mentibo fidelium. compe⸗ ſcendam rabiem in oꝛe blaſphemantium ⁊ deum in ſuis oꝑibo inculpantium.multiplex poteſt aſſignari ratio qꝛ crus fecit hominẽ veꝛtibilem in malum. 4 VUna eſt mani feſtatio diuine potentie.v oluit em̃ deus oſtendeꝛe bomi ni ꝙ ſicut ſine eo factus non erat.ita nec ſine ipſo ꝑſiſtẽ poterat.vt ergo homo noſceret ꝙ diuinum poſſe non ſo⸗ lummodo eſt omnis potentie cauſatiuum ſed etiam om⸗ nis potentie conpuatiuum. ꝙ ille ſolus eſt indefectibi lis ⁊ inuertibilis.ideo placuit ſibi creaturam rationalẽ facere veꝛtibilem. nec ipſaʒ confirmare in bono quouſq; illi conſtaret ꝙ ipſe ſolus eſt in quo non cadit non poſſe. ¶ Secunda rõ eſt manifeſtatõ diuine ſapie que ondit᷑ ex tribo.ſ.ex oꝛdine maloꝑ cum bonis ſiue ad bonum vᷣtu⸗ tis ad actum ꝓpꝛium meriti.ad pᷣmium. ex vᷣtbilitate eĩ bominis in malum. qð ꝗdem malum deus oꝛdinat cum bonis ⁊ ex qͥ bonum elicit.diuina ſapientia manitfeſtat᷑. maioꝛis em̃ ſapientie eſt ſcire oꝛdinare bona cum malis 7 eliceꝛe bonum ex malis. q; oꝛdinaꝛe ſolum modo bona cum bonis 2 ex bonis eliceꝛe bona.⁊ ideo cum non decẽt teum facè mala. debuit talem facẽ creaturam q̃ poſſet in oꝑando de ſicẽ ⁊ malum committẽ.vt deus mala illa oꝛdi nando ſuam ſapiam declaraꝛet.Dic̃ em̃ Aug.xj.de ciui. i.xviij.c.neq; deus vllum nõ dico angeloꝝ ſ̊ vel hoĩm creaꝛet quem malum futuꝝ eſſe pᷣſciſlet niſi pariteꝛ noſſʒ gbo eos bonoꝝ vſibo ↄmodaꝛet.Oñnderet᷑ cet᷑ diuina ſapi⸗ entia ex oꝛdine vᷣtutis ad actum ꝓpꝛium. ſic ei diuina ꝓ⸗ uidentia omnes res adminiſtrat.vt eas ageꝛe ꝓpꝛijs mo⸗ tibo ſinat.⁊ ideo hominem condidit in libertate arbitrij in manu conſilij ſui reliquit. hoc enim competebat re⸗ gimini diuine ſapĩe in ↄᷣuatione oꝛdinis. ꝗ attendit᷑ ex comꝑatione vᷣtutis ad actum ꝓpꝛium. Oſtendit᷑ etiam ex oꝛdine qui attendit᷑ ex compaꝛatione meriti ad pᷣmium. quia nemo dignus eſt coꝛonaꝛi niſi qui legittime certa⸗ uerit. ij. Thi. ij. IJdeo decuit diuinam ſapiam hominem pus q̃ſi in campo certaminis examinare.ꝙᷓ in gloꝛia ex⸗ altari. ¶ Alia ratio eſt manifeſtatio diuine miſcdie.que potiſſime manikeſtata eſt. enʒ vnigenitum ſuum tradidit ꝓ ſerui liberatione.¶ Alia ratõ eſt manifeſtatio diuine iuſticie.que potiſſime manifeſtat᷑ in hoc.ꝙ deus retribu it vnicuiq; ſᷣm oꝑa ſua.bonis.ſ.bona eterna retribuen⸗ do. malis eterna pena puniendo. hec autem retributio ⁊ punitio ⁊ pꝛefata miſericoꝛdie liberatio. non eſſet niſi deus hominem in ſtatu vᷣtibilitatis condidiſſet. 4¶ Alia ratio eſt augmentum gloꝛie bonoꝛum. gloꝛioſius em̃ eſt homini in veꝛtibilitate ad malum cõdito qdðam modo ex meritis gloꝛiã obtinere.qꝙᷓ ĩ inuertibilitate conditum fu⸗ iſſe.⁊ ſic ſine aliquo genere meriti beatificare.pter hoc ad commendationem iuſti vertibilis in malum. dicitur Ecẽ̃i.xxxj.Qui potuit tranſgredi ⁊ non eſt tranſgreſſus facere malum ⁊ non fecit.bis ergo ratiomibo patet.ꝙ cõ gruit deum hominem vertibilemf eciſſe. Vnde rationes ad hoc induct e ſunt concedende.¶ Ad illud quod pᷣmo obijcit᷑ contra hoc.ſ.de completione vniuerſi.Oicenduʒ ꝙ ex hoc potius eſſet de ſoꝛnatio vniuerſi ⁊ defectus q; completio.ad completionem em̃ vniuerſi ? decoꝛem·ẽ ſo lummodo deum deſlicere non poſſe nec vᷣtibilem eſſe.⁊ B duobo modis ita ꝙ aliqua ſit vᷣtibilis ſemel.i.vertibilis cum impoſſibilitate reuertẽdi.ſ.angelica. Alia vᷣtibilis pluries.i. vᷣtibilis cum poſſibilitate reuertendi.magis * ergo eſt ad completionem ⁊ decoꝛem vniuerſi bominem fuiſſe ↄditum vᷣtibilem ꝙ; inuertibilem. Pꝛeterea: magis pueniebat ao diuinam potentiam bonitatem 7 ſapiam manifeſtandam hoiem fuiſſe ſio ↄditum.q́; ſic.⁊ ad hoĩis głiamXlAd ullud qð ſubdit᷑.ꝙ ad plenaʒ pfectõʒ vniuer ſi vecuit fieri hoiem vel omneʒ ereaturam q a rone recta potuit excogitari.Picendum ꝙ aliud eſt dicẽ omnẽ ere⸗ aturam ? ſingulas creaturas. vel vnsquãq;. omnem eĩ dic multitudinein in oꝛdine. ꝛeterea excogitari nõ diẽ ſolummodo acceptõz intellectus ſiue appꝛebenſionem.ſᷣ cũ rõne ⁊ iudicio.excogitatio em eſt ſimul agitatio. AVñ excogitare dic acceptõeʒ intellectꝰcum roõne ⁊ iudicio ꝑ⸗ fecto. Hec etiam pꝛepoſitõ ex. auget in compoſitõe cum dz excogitare. VUn licet hoĩem fuiſſe ↄditum inuertibilẽ potuit a recta rõne ↄcipi ſiue aꝓꝛehendi vt erat de nu⸗ mero ſinguloꝝ non tñ vt erat de numero oĩm poruit ex⸗ cogitaꝛi.q¶ Ad illud qð ſubdit᷑. qñn vniueꝛſum erit in vltima completõe tunc erit hbomo talis. Dicẽdum ꝙ tũc erit ſtatꝰpᷣmij ⁊ anima erit in qͥdam deifoꝛmitate. ꝓpter qð tunc erit q nũc nõ eſt.¶Aid aliud qð obijcit᷑ ꝙ ſum⸗ me honeſtum ſumme allicit ⁊c. Dicẽ dum ꝙ boc veꝝ eſi᷑ ätuʒz eſt de aptitudine ⁊ efficatia allicientis. ipᷣa tñ aĩa quãtumeũq; ſit naturalibo p̃dita.niſi fuerit gra diſpoſi ta ⁊ infoꝛinata.non ſic allicit᷑ niſi fuerit a curuitate na⸗ ture ꝑ gram erecta ⁊ a tenebꝛis obſcuritatis naturalis purgata. ita ꝙ apta ſit ad agendum aſpectum ĩ candoꝛe luminis eterni.nõ erit apta neq; poſſibilis ad h̊ͥ q ſum⸗ me alliciat᷑.ſ̊ inſpecto cãdoꝛe illo lucis eterne qᷓ eſt inac⸗ ceſſibilis viatoꝛibo. pfecte rapiet᷑ aia in ſumme boneſiũ ⁊ ſumme alliciet᷑. VUn ſic allici ↄpᷣbenſoꝝ eſt no viatoꝑ Ad illud qð obijcit᷑. Oe q̃nto aliqd eſt meliꝰ a magis acceptum ceo. tanto 7c. Dicendum ꝙ hoc veꝝ eſt ſer⸗· uatis ↄgruitate ⁊ ↄdecentia dinine excellentie modo o⸗ dine pfectõis ſtatuum ? retributoõis pfectõe. vt em̃ er di ctis patet. plus ↄgruit dinine excellentie.ſ. potentie. ſa⸗ pie.iuſticie.ſapie ⁊ miſcõie hoĩem. fuiſſe ↄditum vtibilẽ qꝙᷓ innerti bilem.⁊ etiam magis ↄgruit ſtatui pfectionis humane.⁊ glłie einſdeʒ pfectioni ſic infra patebit.Ad illud qð obieit᷑ ꝑ auctoꝛitatem Syoni:q eiveſt facẽ ho⸗ minem ſimplicit᷑ optimum ⁊c̃. Dicendum ꝙ eſt optimũ ſimpliciter ⁊ eſt optimũ in oꝛdine.cum at᷑ diẽ Byoni.q; optimi eſt optima adducẽ.non intelligit abſolute ſ̊ in oꝛ dine. ? ideo ex hoc non ſeqꝗt᷑ ꝙ homo debuit fieri in opti mo ſtatu ſimplicit:ſ in qͥ optime ſaluaret᷑ vniuerſitatis oꝛdo ⁊ pulcritudo.⁊ ſic factꝰeſt cum ꝓductꝰ fnit in ſtatu vᷣtibilitatis.vt oꝛdinato ꝓceſſu pueniret a merito ad pᷣ⸗ mium.⁊ ab imꝑfectõne ad pfectum. ⁊ ab inferioꝛi ad ſu⸗ pinum.l Ad aliud qð obijcit᷑ de ſumma liberalitate. Dicendum ꝙ etſi de ſic liberaliſſimꝰ. tñ liberalitas nõ pᷣeludit viaʒ iuſticie ⁊ ſapie.ideo ſic dona ſua diſtribuit largiter.vt tñ non excludat᷑ ſapie recta oꝛdinatõ vel iuſti cie iuſta retributio.ideo ſtatimn non debuit beatiſicare 7 ofirmare. ſ merita hominis expectare:4 Ad illud q obijcit. OQ maioꝛis ſapie eſt pcauere m alum c. Dicen⸗ dum ꝙ falſum eſt. imo multomaioꝛis ſapie eſt moꝛbum bene curare. ꝙᷓ naturam a moꝛbo p̃ſeruare. Eñ augein enche.meliꝰindicauit deꝰ de malis bona facere. ꝙ; mala nulla ꝑmittè. maioꝛi etiam ſapie atteſtat᷑ vt p̃dictum eſt ſic res oꝛdinare.vt ex ſuꝑueniente de oꝛdinatõe nõ de turpent᷑.ſ̊ eoꝝ decoꝛet᷑ oꝛdinatio.Zid aliu d qð obijciẽ P potentiam diuinã qᷓ infinita E2 ſimplicit ⁊c. Dicen⸗ dum p licet ſit infinita. eo tñ ꝙ; influit agit ꝑ electõem moderate. ſm ꝙ; exigit q̃ntitas effectꝰ inducendi opat᷑. ommpotentia em ↄditoris nonſolum poteſt ſn omnia qᷓ vult ipᷣa diuina voluntas. ſed poteſt in omnia vt vult. Aꝓpter quod in effectus nobilioꝛes 2 minꝰnobiles maio⸗ res ⁊ minoꝛes pᷣm electõʒz ſue volũtatis.⸗ licʒ diuina ſa pia ſimplex ſit:non ꝓpter hoc ererit ſe totalr in agendo. imo moderate oꝑat᷑ iurta beneplacitum ſue voluntatis. Vn qð eſt in ſe impartbile ptit in ſuis effectibo. ſiẽ legiẽ de ſpũ intelligentie q; eſt multiplex 2 vnicꝰ. Sap. vij· Articulnus terciuus Eguit᷑ ingrere vtrum libero arbitrio homĩs pꝛimi vel alicuiꝰ creature potuit conferri q dita. . ſic videt᷑. ⁊ pᷣmo a ſimili ſumpto a luce coꝛꝑali. ptingit em reꝑire lucem coꝛpalem quam impoſſibe eſt ĩ ſe ꝑ naturam obnubilari ſic lucem empirrei vel lucem ſolis.Si ꝙlux ſpũalis multopurioꝛ eſt ꝙᷓ coꝛꝑalis. Vi⸗ det᷑ ꝙ anima humana potuit fieri in ꝑfectõe tanti lumi⸗ nis ꝑ naturam.ꝙ nullo mõ poſſet obſcurari nec ꝑ igno⸗ rantiam nec ꝑ culpam.⸗ Item cõtingit reꝑire aliquam ſubſtantiam coꝛꝑalem intranſmutabilem q;tum ad ſub- ſtantiam ⁊ ꝙtum ad ꝓꝛietates. ſic eſt coꝛpus vltimũ.ſ. empirreum. HB nõ hʒ ſolum ꝑ gram ſ ꝑ naturaʒ: ũ pari rõne eſt ſpũalem ſubſtantiam ꝑ naturã in tanta ſubtili tate ſieri.q nullo mõ valeat ꝑmutari a rectitudine na⸗ turali.ſi em h̊ reꝑit᷑ in ſubſtantia coꝛꝑali.multofoꝛtiꝰre ꝑiri pt᷑ in ſubſtantia dignioꝛi. Item gra eſt ꝑfectõ na⸗ ture.⁊ ꝑfſectio ↄfoꝛmat᷑ ſuo ꝑfeciibili.ſi ã gra ↄſirmatio⸗ nis omnino reddit naturam impoſſibilem ad peccondũ Videt᷑ ꝙ aia humana naturatłr capax ſit talis ſubtilita tis ⁊ inuertibilitats. Si tu dicas ꝙ non eſt capaxr talis inuertibilitatis niſi mediante gra.obijcit h. qꝛ talis v⸗ tibilitas ad malum.aut eſt eſſentialis ip̃i nature aut nõ ſi eſt eſſentialis.ᷓ videt᷑ ꝙ ꝑ graʒ non poſſit auferri ſine tali vᷣtibilitate ad malum poſſit natura ronalis fieri ſal ua ſua naturaa nulla ſuꝑaddita Ga. ꝓpter h̊ eſt queſlio cum tam libeꝝ arbitrium hominis ꝙᷓ gra ſit creatum.vt qd dari pt᷑ gre inflexibilitas ad malũ.⁊ non pt dari cre⸗ ature ratõnali. idet᷑ em̃ rone ↄſimili ꝙ ſi pt᷑ dari vni. pt dari alteri.⸗¶ Item licet omnis creatura ꝑ ſe ſit vᷣtibi lis m naturam. alique tn tales creent᷑ a ſua oꝛigine q; impoſſibile eſt eas coꝛrumpi.a hoc hñt ſine aliq̊ͥ adcdito naturalibo.ſic patʒ in alijs ſimplicibo. VUñ angeli ani⸗ me ꝓꝑ naturam ſunt immoꝛtales. pari rõne. Aidet᷑ ꝙ alique anime poſſint creari ꝑ natuꝛazʒ ad malum inflexi qð naturalꝰ ad malum nõ poſſet inflecti.¶ Contra iſta duo ſunt ↄuertibilia ſic vult Dama.⁊ etiam Aug.viczʒ eſſe creaturam ⁊ eſſe aliquam dᷣtibilitatem. ſed in ſub⸗ ſtantia ſpirituali non eſt aliqua vertibilitas ᷣm ſubſtã⸗ tiam.ergo neceſſe eſt ꝙ fit ᷣm electionem. ergo impolſſi⸗ bile eſt ſubſtantiam creatam habere liberum arbitrinʒ biles.videt᷑ ꝗ̊ ponibile tale adiutoꝛium a aonme ii C naturam inflexibilem. 4 Ytem non eſt p naturam ma⸗ gis aꝛtatus offectus ꝙ; intellectus. ſed intellectus eo ipſo quo intellectus eſt. ꝑ naturam ſuam eſt natus om⸗ nia intelligere. ergo pari rõne.affectus ꝑ naturam ſuazʒ eſt potens hoc vel illud ag etere.ergo ab vno c ppoſito⸗ rum in alterum tranſire.ergo omnis affectus creatus ꝙ tum eſt de natura ſua.nonſolum bonum ſimplictrter ſed aꝓparens. etiam nonſolum bonum conceſſum ſed ctiam hibitum pr velle 2 pf eligere.ᷓ æc. ¶ Item liberum ar⸗ bitrium creatũ hocipᷣm ꝙ creatum eſt factum eſt de bẽs aliqꝗd ſuo creatoꝛi vicʒ honoꝛem. ꝗᷓ ſi domiat᷑ ſuo actui. pr non reddẽ qð debet.ſ̊ h eſt petm. neceſſarium eſt li⸗ berum arbitrium qtum eſt de ſua natura fieri flexibile ad petm. 4 Item ſi libeꝝ arbitrium ꝑ naturam ſuam eſſet inflexibile ad malum. ꝗ ſtare in bono ⁊ facere bo⸗ num elſet ei naturale. &omine opus egrediens a libero aꝛbitrio eſſet in genere oꝑis naturalis.⁊ nullum eſſet in genere moꝛis. ergo ſi hoc verum eſt: nullum eſſet me⸗ ritoꝛium. nullum etiam eſſet laudabile.ꝑ nullum etiam opus qð faceret eſſet libeꝝ arbitrium ad gliaʒ oꝛdinabi le. ̊ Heſt na turalem liberi arbitrij inſtitutionem q̊; im poſſibile eſt alicin creature dari libeꝝ arbitrium ꝑ natu ram inflexibilem ( cum dr aliꝗd dari ulicui.ꝑ B wwdz dari alicui.notat᷑ aliqð m ediũ.inter dantez 7 acci⸗ pientem.Cum ergo querit᷑.vtꝝ potuit dari liberum ar eſſet inuertibile ꝑ naturam.ſ.ſine gẽa ſupad — — — — —.— ,— — —E d88 ¶ Nueſtio bitrium pꝛimi bhominis ꝙ eſſet inuertibile in malum. Dicendum ꝙ inqᷓtum boc ꝙ dẽ dari dicit rem ſuam rela tam ad accipientem.non poteſt. ꝑ naturam dico. qꝛ hoc eſt pꝛiuare li.ar.natura ꝓpꝛia. eſſe eius naturali repu⸗ gnat.vt infra patebit. Secundum autem ꝙ diẽ rem ſud relatam ad ipᷣm dantem.ſ.deum. loquendo de ptate ab⸗ ſoluta potuit.loquendo de pfᷣate oꝛdinata non potuit.⁊ dico ptᷣatẽ oꝛdinataʒ q̃ influit eſſe reb. ſᷣm ꝙ pᷣuidit ⁊ oꝛ dinauit eas fiendas ⁊ oꝛdinandas ab eterno.pᷣter abſo⸗ lutaʒ dico q̃ potuit aliter ab eterno ꝓuidiſſe res fiendas 7 oꝛdinandas. illis naturas alias in temꝑe indidiſſe. potuit em̃ ab eterno pᷣuidiſſe pᷣmum hominem futuꝝ in⸗ uertibilem qtum ad libeꝝ arbitrium. ⁊ illum talis na⸗ ture ↄdidiſſe in temꝑe.Ex his ptzʒ.ꝙ impoſſibile fuit ho⸗ minem pᷣmum vel aliquaʒ creaturam rationalem bẽe li beꝝ arbitrium inuertibile ad malum. q; boc repugnat nature ipſius creature rationalis.⁊ a ꝑte pncipij initia⸗ lis.⁊ a ꝑte termini finalis.qð ſic patet.ſi libeꝝ arbitriũ creature rationalis fieret naturaliter inueꝛtibile ad ma lum. aaut hoc eſſet ꝓpter ipſius artatõʒ ad bonum.aut ꝓ⸗ pter ipſius determinatõz ad bonum. Si ꝓpter artatõez vt.ſ.faceret bonum ſic lapis tendit deoꝛſum.iaʒ reueꝛa nec libeꝝ aꝛbitriũ eſſet libeꝝ.nec opus eius laude dignũ 2 ita ineptum eſſet ad finem ꝓpter quem eſt factum.ſ.ad pᷣmium gloꝛie.Si auteʒ inflexibile eſſet ad malum ꝓpter determinatõeʒ ad bonum.qꝛ ſic potens eſſet ꝑ naturam ꝓpꝛiam in bonum. vt non poſſet vᷣti in malum. ſic̃ eſt de libero arbitrio diuino.quod ad ſola bona determinatũ eſt:iam tale li.ar.careret va nitate ꝑ naturã ſuaʒ. ̊ iam non eſſet creatura nec ꝓductum ex nibilo? ita hoc eſſz ð naturam pᷣncipij initialis.q;tum ad hoc ꝙ dicimꝰ crea⸗ turam rationalem ex nihilo eſſe ꝓductam. repugnante natura rationalis creature.⁊ ex ꝑte pꝛincipij initialis 7 ex ꝑte termini finalis.impoſſibile fuit pᷣmum homineʒ vel aliam creaturam rönalem hꝛe libeꝝ arbitrium ꝑ na turam inuertibile ad malum.ꝑ naturam dico. ꝓpter il⸗ los ꝗ hñt hoc ꝑ beneficium gr̃e ꝑfecte.ſicut illi qui iam gaudent beatitudine.i Si obijcit᷑ ꝙ deꝰ de potentia ab⸗ ſoluta non poſſet creature rõnali contuliſſe naturam ta⸗ lem vt ſupᷣ tactum eſt ⁊ nihilominus eſſent creature ⁊ p⸗ ducta ineſſe de nihilo.Dicendum ꝙ deus de potentia ab ſoluta non poſſet creature rõnali ↄtuliſſe naturam talezʒ ſ.ꝙ ſtaret ꝑ naturam ꝗꝓpꝛiam in inuertibilitate tali.poſ ſet tñ ↄtuliſſe naturam talem ꝙ poſſet ſtare in tali inuer tibilitate gra ſuꝑinfuſa ↄtinue influente.⁊ ipᷣm libeꝝ ar bitrium in hoc ↄpuante. VUnde talis inuertibilitas non poſ eſſe ꝑ naturam.v̊ ſolummodo bñficio ↄditoꝛis.pñt O concedi rõnes hoc ondentes.¶ Ad boc qð pᷣmo obicit᷑ ) hoc de luce coꝛꝑali.Dicendum ꝙ non ẽ ſimile.cum ꝓpt H̊ ꝙ fons lucis coꝛꝑalis. reperiri pt᷑ in genere creature. fons autem lucis ſpũalis in genere creature nequaqᷓ. ſᷣ eſt ipᷣe creatoꝛ.Juxta illud Ecci.ons ſapiẽtie ᷣbum dei in excelſis.tum etiam. qꝛ lux coꝛꝑalis reſpectu actus lu⸗ cendi artatõʒ hʒ a ↄditoꝛe ſue nature. VUn eiꝰ lucẽ non ẽ laudabile.qꝛ pure naturale.i Qon eſt ſic de rectitudine ⁊ oꝑatione rõnalis creature ſiue volũtatis deliberatiue. id illud qdð obijcit᷑.ꝙ aliqua ſubſtãtia coꝛꝑalis ꝑ na⸗ turam eſt immutabilis ⁊c. Jam patʒz rñſio.qꝛ non valet creatura rõnalis vt eſt creatura in ſua natura ↄdita.nec teceret illam ſic eſſe artatam ad ſuum opus ſicut coꝛpo⸗ ralem ad ſuum. ſiue etiam qꝛ non tenet ſummum in ge⸗ nere ſpũs.ſicut aliqua creatura coꝛpoꝛalis tenet ſummũ in genere coꝛpoꝛum.verũtamen dici poſſet. q omne coꝛ⸗ pus mutabile eſt aliquo geneꝛe mutatõis vt vult ZLugu. ſiue quia ipſum mutat᷑ in ſe ſicut iſta coꝛpoꝛa inferioꝛa. ſiue quia aliqua mutant᷑ in ipſo.⁊ hoc vltimo modo poſ ſet eſſe mutatio in ſupꝛemo coꝛpoꝛe.ſ.in celo empirreo. iſte tamen modus dicendi mutationem eſt extranens. Ad illud quod obijcit᷑ de gratia confirmante. Dicen⸗ dum ꝗ gratia dicit᷑ eſſe ꝑfectio nature.nõſolum quia il⸗ xcvj. lam adiuuat: ſed quia defectum eius excludit. Vnde in omni creatura nature ratõnalis eſt aliquis defectus na turalis qui per gratiam habet excludi. qtumcunq; illa natura in geneꝛe creature ſit perfecta.⁊ ideo non ſequit᷑. ꝙ ſi aliquid conuenit alicui per gratiam ꝙ conueniat ꝑ naturam.Et ſi obijcit᷑ de potuit daꝛe nat᷑e qð dedit g⸗ tie.Dicendum ꝙ natura vt eſt natura.hec non fuit nata ſuſcipeꝛe hoc qð deꝰ dedit gratie. ſicut em̃ alia eſt natu/ ra opeꝛis moꝛalis. alia operis naturalis. nec ꝛietas operis moꝛalis poteſt conueniꝛe operi naturali. niſi na turale deſineret eſſe naturale. ſic in ꝓpoſito intelligen⸗ dum. laus em ⁊ vituperium que eſt ꝓpꝛietas operis mo⸗ ralis ſᷣm ꝙ huiuſmodi. non poteſt competẽ operi natuꝛ rali inqtum hniuſmodi.⸗ Ad illud quod obijcit᷑ de in⸗ uertibilitate iam patet reſponſio peꝛ pꝛedicta.quod em̃ naturaliter eſt immoꝛtale non eſt laudabile vel vitupe⸗ rabile. Et ita ſi liberum arbitrium inflexibile creatum eſſet.nec laudis nec vituperij capax eſſet. Membꝛeumtercium. Equitur ingꝗrere vtrum ex acceptis in ↄdi tione poterat in bonum ꝓficere.⁊ quia in bonum ꝓficere non poteſt quis. niſi gratꝰ ſit deo ſiue acceptus. Pꝛimo ergo querit᷑ Vtrum in ſtatu illo fuerit gratus ſiue acceptꝰ deo. Se⸗ cundo yvt rum in illo ſtatu poterat ꝓficere. Crticulus primus Aeritur ergo pꝛimo vtrum fuerit in ſtatu il⸗ — lo acceptus deo. E ſic videt᷑.ſolummodo cul⸗ pppa ſiue peccatum eſt quod facit creaturam di ſplicere deo ⁊ creaturam inimicam deo. EUnge hoc eſt ꝙ deus ſiue coꝛpus xpᷣi miſticum intendit vlciſci in creatu⸗ ra ration ali. Ende ps. Vltus ſum in eos.Ande Augꝰ. in ᷣmone quodam quid eſt vltus ſum in eos.i.vindicãs me de ipſis inimicis meis. quomodo me vindicaui occi⸗ dendo in eis erroꝛem ⁊c̃.ergo omnis illa creatura ratio⸗ nalis grata ⁊ accepta eſt deo.⁊ ſemꝑ fuit anteqᷓ; auerſa fuit a deo ꝑ peccatum. cum ergo in pꝛimo ſtatu pꝛimus homo non habuit peccatum ⁊c. Itẽ Geñ.j. Eidit deꝰ cuncta que fecerat ⁊ erant valde bona.ſed ſummo bono non poteſt nõ complaceꝛe illud quod eſi valde bonum. ſi ergo homo inter creaturas ceteras inferioꝛes pꝛincipa⸗ tum obtinebat.videt᷑ ꝙ ipſe valde bonus erat.⁊ ſi hoc.ꝗ̊ deus illum acceptabat.¶ Item ſapientie.xj.Diligis om nia domine.⁊ nihil odiſti eoꝛum que feciſti.ſed homo in ſtatu innocentie nihil habebat quod eſſet dignum odio totum quod habebat a deo factum erat.eꝛgo deus ipᷣm totaliter diligebat.ſed ꝙ ſic a deo diligit᷑ ab eo acceptat᷑ ergo ⁊c̃. ¶ Item ꝓueꝛbio.viij. Ego diligentes me diligo. hſᷣ homo m ſtatum nature inſtitute diligebat deum ꝓpf ſe ⁊ ſuper omnia.quia rectus erat.ergo videtur ꝙ etiam pᷣter omnem gram deꝰ eũ amabat.⁊ ſi H.&̊ deo acceptus erat.¶ Item aꝛtifex creatus complacet ſibi in oꝑe ſuo.⁊ illud acceptat qñ ipᷣm fabꝛicat ad volũtatem ſuam.ſᷣ de⸗ us ꝗ eſt ſummꝰ artifex hoĩem fabꝛificauerat ad imaginẽ ſuam ? optima rõne eum ↄdiderat.ᷓ videt᷑ ꝙ ex natura⸗ libo ſibi datis bomo deo placebat. Item nł en qð plus faciat aĩaʒ coꝛã deo acceptã qᷓ; ꝙ tota ſit pulẽ ⁊ nulla ſit in ea macula.ſ̊ anima ade in ſtatu innocentie tota erat pulẽ ⁊ non erat in ea macula qtum erat ex naturali ↄdi tõe.ꝗ̊ abſq; omni gra ſuꝑaddita deo erat accepta.¶ Jtm̃ aut deꝰ poterat facẽ aliquam creaturam ita bonaʒ ꝙ ex puris naturalibo ſibi placẽt.aut n.ſi ñ videt᷑ ꝙ ñ eẽt on nipotens.Si ſic.ꝗ̊ nõ videt᷑ ꝙ ad h̊ ꝙ nat᷑a placeat deo. nccium ſit ſuꝑaddi donũ gr̃e.ſi ꝗ̊ hõ ꝑfecte ↄditꝰfuit ſᷣm exigentiaʒ ſtatus nature.videt᷑ ꝙ deo placebat abſq; om ni dono gre ſuꝑaddita. Sed heb.ix.ſine fide impoſ⸗ ſibile eſt placere do.ſed fides eſt donum ſuperudditum nature m ꝙ dicitar. j. coꝝ. xij. ergo ſine dono gratie nature ſuꝑaddite nullꝰ pt̃ placere deo. 4 YItem Sap. vij. Qeminem diligit deꝰ niſi illum ꝗ cum ſapia inbabitat: Hſᷣ ſapia eſt dnum ci nature ſuꝑadditũ ſᷣm ꝙ infra ſub⸗ iungit᷑.ix.c.mitte illam d celis ſanctis tuis ⁊c. abſq; dvno gre nature ſuꝑaddite impoſſibile eſt ei amicum eẽ Yei nihil eſt excellentiꝰ ᷣm naturã in boie ip̃a ima⸗ gine. non tñ ex eẽ ad imaginem placet creatura deo nec eſt ei accepta. Ad G̊ ꝙꝙ ꝑſona aliqᷓ deo placeat 2 acce⸗ ptet᷑ ab illo reqrit᷑ aliqd donum ippᷣi nature ſuꝑadditum. Item ſi naturalia redderent ꝑſonam deo acceptam. cemones eẽnt deo accepti.cum habeant naturalia opti⸗ ma.Gicit em̃ dyoni.de diui.no.de demonibo datas eis angelicas donatones.nunqꝙᷓ ias ↄmotas fuiſie dicimꝰ: Hͦ ſunt integri ⁊ clariſſimi.alia trãſlatõ dic data ipis an⸗ gelica donatõne ꝙꝙᷓ ipa mutata eſſe dicimꝰ. p̊ ſunt inte⸗ gei ⁊ ſplẽdidiſſima. ñſio ꝙ ↄplacẽtia acceptõ.amoꝛ ci reſpectu creaturaꝝ.non dic aliquã affectionẽ incidẽ⸗ tem vel accidentem in ipo.Vñ Berñ.de amoꝛe dei nos te diligimꝰ affectu amoꝛis a te nobis indito. tu vo ↄdi⸗ toꝛ oĩm ⁊ affectuum bonoꝝ.⁊ aĩaꝝ afficiendaꝝ.nunq accidenti vel incidẽti amoꝛis affectu amas q̊s amas. vel aliqᷓ in aliqͥ afficeris ꝗ z omne facis ⁊ omnia. abſt it ab⸗ ſurdum eſt a fide alienum ab omni creatoꝛe. acceptõ at ⁊ amoꝛ eiꝰ reſpectu creaturaꝝ eſt affeetꝰin creatura nõ aſſectꝰ in creatoꝛe.qdð patet ꝑ Merñ.in li.de amoꝛe dexi di. H eſt amaꝛe tuum. q̊ tu amas te amãtes dulcedine bo nitatis tue quam habes ad creaturam tuam. cre atoꝛ bo ne inſpirare eis H̊ deſiderium amandi te ⁊ amoꝛem quo te amant ⁊ amare te.non em̃ afficeris ad nos vel a nob cum nos amas.ſolũmodo ꝗᷓ deꝰ ↄplacendo ⁊ amando af⸗ ficit ad ſe ſiue de ſe.̊ q̊ pt᷑ eẽ ⁊ amando ſe pplacendo ſi⸗ bi in ſe.⁊ amando ſe ⁊ ↄplacẽdo ſihi in nobis. Vñ berñ. in li.pᷣdticto.amas te amabilis dñe in teipo.⁊ a pꝛe 1ſi⸗ lio ꝓcedit ſpũſſanctꝰ amoꝛ pꝛis ad filium ⁊ filij ad pꝛem 2 tantꝰ eſt amoꝛ vt ſit vnitas. tanta vnitas vt ſit homo⸗ uſion.i.pꝛis ⁊ filij ſubſtantia.amas ⁊ teipſum in nobis. mittendo ſpm̃ filij tui in coꝛda nr̃a.a dulcedine amoꝛis. a vehementia inſpirante a te nobis voluntatis claman tes abba pꝛ.ſic nos efficiens tui amatoꝛee ↄplacẽ.ſi ibi in nobis ↄplacẽ eſt ſibi. afficiendo aliꝗd in nobis 7 ali⸗ cui effectui eiꝰ in nobi s.q¶otandum ꝙ acceptio ⁊ cõ placentia ſiue amoꝛ dei intelligunt᷑ reſpectu ſui qᷣdaz ge⸗ nere loqndi.a ffectiones dici pñit.qꝛ ſumme delectat᷑ in ſe pfectiſſime finit᷑ ſe. vt at intelligunt᷑ reſpectu creature. dicunt ecfectꝰ in ip̃a creatura.non aſſectões vt ex dictis patʒ.niſi inteꝛpᷣtando complacentiam vel acceptõz deuz efficientem aliqꝗd in creatura. qdam ̊ modo loqᷓndi iux modum hum anum ᷣm quẽ nobilioꝛa dicunt᷑ magis ac⸗ cepta.pñt dici qdammodo generali ſumendo acceptatõʒ omnia facta a to illi eẽ accepta ſpecialioꝛi modo 7 Pꝛi⸗ oꝛi creatuꝛa rõnalis inqᷓtum eſt creatura hmõi ſpecialil⸗ ſime ſine ꝓpꝛijſſime creatura rõnalis inq;tuʒ ↄſecrat᷑ deoo vt ſit eiꝰ templũ.adoptat᷑ in filium.aſſumit᷑ in ſponſam. hec at᷑ ſublimatio creature rõnalis eſt ſup̃ naturale com⸗ plementuin. 2 ideo nec ↄſecratio nec adoptio nec aſium⸗ ptio hmõi fit ꝑ aliquaʒ ꝓpꝛietatẽ nature:ſᷣ ꝑ donum ſuꝑ⸗ additum nature.oſecrans animam vt ſit templum aln⸗ milans deo.vt ſit filiꝰ vel filia ↄfederans deo ſiue viuẽs oꝛmitatem voluntatis. vt ſit ſponſa. hoc at ſit a deo mediante gra qtumfaciente. O. at creatura rõnalis ef⸗ ficit᷑ templum ꝑ gram.hx.j.coꝝ.iij.i Zeſciris qꝛ templuʒ cieſtis ⁊ ſpũs dei in vobis habitat.Glo.ſpũſſanctꝰha⸗ bitat in templo ſuo.i.ſanctis ꝗ ſunt tem plum dei modo Fm ſidem ambulantes. 7. ij. Ephe. dẽ ꝑ ſpm̃ eiꝰ in interi oꝛi hom ine habitare rpm in coꝛdibo nris ꝑ fidem. O: at efficit᷑ filins ꝑ gram hẽ Johᷣ.j.dedit eis poteſtatẽ filios dei fieri ⁊c. at ſponſa ſimiliter Oſee.ij. Sponſabo te mibi in fide. Concedi ergo pñt rationes gbo obijcit᷑. pꝛimum bominem non fuiſſe acceptum deo modo iſto vltimo. Mulla em̃ naturalia efficiunt bominem iſio mõ acceptum. Hec autem acceptatio reddit creaturam ra⸗ tionalem dignam beatitudine eterna. talis autem non fit puris naturalibo.pᷣmo at᷑ modo a ſecundo ſumento ac ceptõnem fuit acceptus.⸗ Ad pᷣmum quod obijcit᷑ ꝙ ſo lummod culpa facit creaturam diſpliceꝛe deo ⁊c. Dicẽ⸗ dum ꝙ inter diſplicentiam ⁊ acceptõʒ eo modo quo pec catoꝛes diſplicent 1 habentes gram gratumfacientem placent:eſi media acceptatio.ſecundo modo ſumpta.Eñ non ſegt. Pꝛimus homo non diſplicuit deo ꝑ petm in il lo ſtatu. ſuit acceptus eo modo quo gra 2 virtus effi⸗ ciunt hominem acceptum. Ad duas auctoꝛitates q̃ ſe⸗ quunt᷑ patet rñſio.nam intelligunt᷑ de acceptione⸗ dile⸗ ctione pᷣmo⁊ ſecundo mõ ſumptiæAd illud qð obijcit le ver bo illo ego di. me di. ⁊c. Dicendum ꝙ; non intelli⸗ git᷑ e dilectõne naturali q̃ pmus bomo dilexit deum in pᷣmo ſtatu vt ſup̃ tactum eit.ſᷣ de dilectõne caritatis que non pote ſt eẽ ſine gra.ſub hoc ſenſu.q diligunt me dile⸗ ctõne caritatis ſunt mibi vniti 2 ↄfoꝛines.⁊ hoc habent a me.amoꝛ em̃ eſt copula amãtis ⁊ qmati ⁊ amantẽ traſ⸗ foꝛmat in animatum ᷣm Aug.⁊ Hugo. VUnde diligere dei eſt copulare ſibi⁊ efficere conſimilem ſibi diligẽtem illũ. Pꝛeterea. illo bo mibil aliud dẽ ꝙᷓ dilectionẽ qua diligit deus a creatura rationali. eſie a deo ſiue donum ci. VUnde ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ diligo.notat᷑ effectus dilectio⸗ nis qua de diligit᷑ eſſe a xo.⁊ hoc patet ꝑ Ber. Hoc eſt amare tunm quo tu amas te amantes dulcedine bo⸗ nitatis tue ⁊c.vt ſup.¶ Ad aliua quod obijcit᷑ q artifex creatus complacet ſibi in opere ſuo ⁊c. Dicẽdum ꝙ nõ eſt ſimile de artifice creato ? increato complacentia em̃ artificis creati in oꝑe ſuo.impoꝛtat quẽdam motum af⸗ fectionis reſpectu oꝑati.non em̃ ſolummodo complacet ſibi ꝗ eſt cauſa oꝑis:bᷣ afficit᷑ circa opus ipſum.qð non ↄtingit artifici increato vt ex dictis patet.4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ natura inſtituta abſq; omni gra erat tota pulcra ? ſine macula.Dicendum ꝙ etſi eẽt ſine macula. non tamẽ tota pulcra.q̃ qdem pulcritudo eſt ex gratia qᷓ eſt nitoꝛ ꝗdam vt dicit glo.ſuꝑ illud põ.vt exhilaret faci em in oleo.⁊ ex virtutibus ⁊ maxime ex caritate. Vnde Augu.ſnuꝑ illud Yohis.iiij. quoniam ipſe pꝛioꝛ di. nos. Anima amando deum pulcra efficit᷑ puleri erimus amã do xum qui ſemp eſt pulcer. quantum in te creſcit amoꝛ tantum in te creſcit pulcritudo. Ad hoc quod obijcit vtrum deus poſſit naturam facere que eſſet ei accepta ſi ne dono gre. Dicendum ꝙ poſſz de potentia abſoluta nõ auteʒ oꝛdinata. ⁊ ſumat᷑ potentia abſoluta eo modo quo dictum eſt ſup̃ ſic ⁊ oꝛdinata. Pꝛeterea.ſuppoſito ꝓom⸗ nipotentia eiꝰ hoc poſſet.natura tamẽ vt eſt condita eẽt impoſſibilis ad hoc. Unde impoſſibilitas iſta puenit ex parte creature.ſi em̃ hoc fieret. niłil aliud faceret q; do⸗ num gfe eẽ donum nature ⁊ gratiam eẽ naturam. Hoc autem impoſſibile eſt qᷓtum eſt ex parte creature.cum do num gratie ſit vltra terminos nature. Unde ſiẽ impoſ⸗ ſibile eſt ꝙ bomo fiat beatus a deo ꝑ naturaʒ qᷓuis poſ⸗ ſit creari beatus.quia beatitudo oſiſtit in bono quod eſt ſupra omnem naturam: ſic intelligendum eſt de gratia 7 natura pᷣmi hominis. Pꝛeterea. ſi hoc facẽ poſſet: mi⸗ nus ↄgrueret ⁊ deceret.cuiꝰratio multiplex haberi põt cx p̃dictis. rnculus ſecundus 2 Equitur inquirere vtrum pꝛimus homo po⸗ tuit ex acceptis pꝛoficere in bono in ſua con⸗ ditione. ſic videtur. Pꝛimo ꝑ auctoꝛita⸗ tem Bama.ij.li.xiij.c.dicit em̃ ſic. Reus fecit hbominem innocentem rectum ⁊ virtuoſum ⁊c. qui autem talis eſt oteſt pꝛoſicere. 4 Iem in eodem fecit eum natura im⸗ peccabilem ⁊ voluntate per ſe peccatiuum in electione vero ſua fuit poteſtatem babentem manere⁊ pꝛoſicere = — - — — — no ⸗ non vae ſo Nci⸗ inil i⸗ jſe⸗ lle, cix li⸗ ne ſle⸗ N riſ⸗ ere temn gu V ſen GA Mueſtio in bono. Iteʒ dam̃.manẽtes in eo quodẽ ᷣm naturã in virtute ſumꝰ.q aũtẽ in vᷣtute põt facere oꝑa merito⸗ ria ⁊ ꝓſicere.cũ ̊ primꝰ hõ cõditus fuerit ĩ integrita⸗ te nature.⁊ in illa poterat manẽ.poterat ꝓficẽ. ¶ INez aug.in li.de natuꝛa ⁊ gra.quis neſciat ita factũ boiem vt in eo libeꝝ aꝛbitriũ ad iuſte viuẽduʒ ꝓ poſſibilitate ⁊ capacitate ſua ↄſtitueret᷑.ex h̊ videt᷑ ꝙ ex natuꝛali lib tate arbitrij poſſet iuſte viuere ⁊ ita mereri ⁊ ꝓficere. Itez canticũ deutronomij.dei pfecta ſunt oꝑa.⁊ ꝑfe ctũ eſt aliꝗd vt vult ph̊s cũ attingit ꝗprie vᷣtuti. g ſi hbõ ꝑfectus ↄditus ẽ.poterat exire in opatõʒ ꝓpter quã fa⸗ ctus ẽ.hec aũt ẽ oꝑatio ꝑ quã ꝑuenit᷑ ad gloꝛiã.q̊ c7. Itẽ in omibo creaturis ſi diſtãt a ſuo termio ad quẽ oꝛdinãt᷑. data eſt ᷣtus ꝑ quã pñt ad illũ finẽ ꝑuenire. ſicut pʒ in igne.qui cũ deoꝛſum ẽ.ſua leuitate põt ferri ſurſuʒ.ᷓ aut libeꝝ arbitriũ miſerabiliꝰ fuit inter crea⸗ turas ceteras.aut ſi alie creature ꝑ naturã hñt ptãtezʒ ꝑueniẽdi ad ſuũ finẽ.videt᷑ multofoꝛtiꝰꝙ ⁊ H̊ hõ poſſet ꝑ virtutẽ nature añ ſtatũ miſerie.⸗ Iteʒ natura nibil facit fruſtra nec deficit in neceſſarijs: ̊ nihil eſt magis neceſſariũ homĩ q; illð ſine quo ñ põt beatificari.&ᷓ cũ ptãs merendi hmoi ſit.videt᷑ ꝙ h̊ ineſſʒ ei ꝑ naturã dei gratia circũſcripta. Iteʒ circũſcripta gratia intelli gamus hoieʒ in ſtatu nature ↄdite ſeruare dina mãda ta.aut ̊ meret᷑ aliqd.aut nihil.Si nihil:&ᷣ fruſtꝛa oꝑa tur.ſ̊ fruſtra oꝑari nõ põt eẽ ſine pena aliq̃. G autẽ nõ poterat eẽ in natura inſtituta. Si aliꝗd meret᷑.cũ opꝰ rectũ ſit ad beatitudinẽ oꝛdinatũ.videt᷑ ꝙ ex puris na⸗ turalibo mereri poſſit pᷣmiũ eternũ. Si aũt diceret᷑ q; opus illud nõ fuiſſet meritoꝛiũ beatitudinis.ſ̊ alicuiꝰ boni tꝑalis:ᷣ ↄſtat cũ opꝰ hmõi in ſiatu illo ñ eẽt ꝑuer ſuʒ eẽt oꝛdinatũ ad bonũ alteriꝰ quod eẽt oꝛdinatũ ad finẽ.ſ̊ prius eſt ipſa oꝑatio ip̃ius boni ad finẽ qᷓ ad ea que ſunt ad finẽ.qꝛ finis primo mouet.ꝗᷓ cũ in poſteri⸗ oꝛi poſito ſupponat᷑ prius? poterat mereri.aliqd oꝛdi natũ ad gloꝛiã poterat mereri gloꝛiã. 4 SItez libeʒ ar⸗ bitriũ eẽntialius ↄꝑat᷑ aA bonũ q; ad malũ.ũ ſi de ſe pᷣt ad malũ.multofoꝛtiꝰ põt ꝑ ſe ad bonũ.q̊ ⁊c.¶ Itẽ ſi de ſe poterat ad malũ nõ ad bonũ.ꝗ videt᷑ ꝙ affectꝰ illius nõ erat rectus.ĩmo ꝙ ↄditus fuilſet in quadã inclina⸗ tione ad malũ.¶ Iteʒ ſi lapis eẽt creatꝰ ſurſuʒ.virtus illa que ſine difficultate ſufficeret ad tenẽdũ illuʒ ibi. ſufficeret ad ſubleuãdũ eũ de loco deoꝛſuʒz ad locũ ſur⸗ ſum. ſiue ad locũ eminẽtioꝛeʒ qᷓ eẽt locus in quo creare tur. rõne ↄſimili videt᷑ cũ ad H̊ ꝙ primꝰ hõ ſtaret ĩ ſta⸗ tu innocẽtie in quo ↄditus fuit.requirebat᷑ vis eadeʒ vel tanta:qua vel quãta poſſet ꝓficere in melid. ſi ſta re poterat tũc ex bonis acceptis in ↄditõe vt dicit mgẽ in ſen.⁊ alij doctoꝛes ſacre ſeripture.videt᷑ ꝙ ex eiſdem poterat,pficere.¶¶ Item ↄſtat ꝙ primus hõ poterat in ſtatu primo facere oꝑa æ genere bonoꝝ. Sʒ bᷣm pela⸗ giũ pᷣt argui ſic.cũ maioꝛi difficultate deo Ffuit gſolis naturalio:ꝙ naturalibo 2 gtuitis. gᷓ meret᷑ maiꝰ pre⸗ miũ.ſ̊ qui puit naturalibo ⁊ qtuitis meret᷑ vitã eteꝛnã multofoꝛtius qui ſeruit ſolis naturalibo meret᷑ vitaz eteꝛnã. YItez augꝰ. ſeruitia quãto magis indebita ta⸗ to gratioꝛa.hᷣ ſeruitiũ ſeruiẽtis ex ſolis naturalibo ma gis eſt indebitũ qᷓ ſeruiẽtis ex naturalibo ⸗ gratuitis. quia cui plus cõmittit᷑ plus ab co exigit᷑.̊ magis gra⸗ tu: magis remunerabile.¶ Itez regis terreni meret᷑ quis beniuolentiã ex ſolis naturalibo. ſ rex celeſtis in infinitũ eſt beniuolentioꝛ rege terreſtri.⁊ ad miſeren⸗ dũ pronioꝛ.ꝗ̊ᷓ apud eũ mereri põt quis beniuolentiam ex puris naturalibo.4 Itez vis intellectiua nobilior eſt ⁊ potioꝛ ⁊ ꝑfectioꝛ qᷓ ſenſitiua vel vegetatiua:ſed he pñt in ſuas oꝑatões ſine aliquo ſuꝑaddito ſue natuꝛe. multoſoꝛtiꝰ vis intellectiua. Erx his ſimilit᷑ pᷣt argui primũ hoĩeʒ ĩ ſtatu primo poſſe peccare.¶ Cõtra.deꝰ eſt ſumma veritas.creatuꝛa aũt eſt vanitas.q̊ nllo mõ põt vniri illo niſi ꝑ mediũ ꝙ ſit ꝑtim ſiẽ vitas.ꝑtun ſiẽ vxcv . vanitas.hoc aũt eſt gratia q̃ veritas eſi inqᷓtũ ẽ a deo. inqtum a creatura vanitas: ̊ impoſſibile fuit homĩeʒ mereri ſine gratia. Hoc ideʒ videt᷑ auẽte Jaco.iiij.exe⸗ quabit gratiã gratie. Iteʒ Yo.j.dabit grãʒ ꝓ gra. Itẽ Ro.xj.gratia dei vita eterna.Et glo.nihil alind deus in nobis coꝛonat qᷓ; munera ſua. taʒ ex tertu qᷓ ex glo. colligit᷑ ꝙ vitã eternã ñ ↄtingit meꝛeri abſq; gra.⸗ Itẽ meritũ ⁊ premiũ debẽt eẽ ꝓpoꝛtionalia.ſᷣ natura quan tũcunq; eſt eminẽs.impropoꝛtõnabilis ẽ ⁊ alteriꝰ ge⸗ neris eſt q ſit beatitudo gloꝛie.q̊ impoſſibile eſt mereri gloꝛiã ꝑ pura naturalia. ¶ Itez nobilioꝛ ẽ ſuba ꝙᷓ opa⸗ tio:ſᷣ deus nũꝙᷓ; acceptat hoĩeʒ abſqʒ munere gratie:q nec oꝑatõʒ hoĩis reputat meritoꝛiã niſi ꝓcedat a libe⸗ ro arbitrio ⁊ S io. dðᷣm ꝙ nõ ſolũmõ gr̃a nccia eſt ad merendũ im ſtatũ nature lapſe: hetiã ſᷣm ſtatũ nature inſtitute.ſᷣm ſtatũ nature lapſe magis in⸗ digeat libeꝝ arbitriũ dono gratie. In ſtatu nãq; natu re ↄdite neceſſaria erat gratia: tum ꝗpter ↄditõʒ retri⸗ buentis: tum ꝓpter ↄditõʒ retributõnis. ꝓpter ↄditõʒ retribuẽtis.qm ipſe deus bonoꝝ noſtroꝝ n eget.iõ nec acceptat hoĩeʒ pter oꝑa.nec aliquod meritũ obligare põt ipſum ſm ratõeʒ dati ⁊ accepti. ideo ad h̊ ꝙ aliqð bonũ opus creature ſue ad remunerandũ deo ↄplace⸗ at. neceſſe eſt ꝙ ipſius gratuite boĩtatis infiuẽtia ĩ ope rante ꝓcedat.ꝑ quã creatura ipſi creatoꝛi gr̃a exiſtat. Similit ꝓpter ↄditõeʒ retributõis.impoſſibile.n.erat libero arbitrio mereri ſine auxilio gratie gratũfacien tis.ꝓ eo ꝙ illud premiũ quod meremur eſt beatitudo eterna.beatitudo aũt eterna oↄſiſtit in habẽdo euʒ quod eſt omne ⁊ ſummũ bonũ.⁊ qui eſt ſuꝑ omẽʒ naturã ex⸗ altatus.⁊ lucẽ habitat inacceſſibilẽ.j.thim.vj.⁊ iõ im⸗ poſſibile ẽ ꝙ homo merẽdo ad illud ſummũ bonũ aſcẽ⸗ dat ⁊ ꝑueniat. niſi ꝑ aliquod adiutoꝛiũ quod ſit vltra naturã.Sic ̊ homo in ſtatu nature inſtitute abſq; do⸗ no gratie nõ poterat mereri:tum ꝓpter ↄditõʒ retribu entis:tum ꝓpter ↄditõʒ retributõis.In ſtatu vᷣo natu re lapſe nõ ſolũmodo indiget gratia ad meꝛendũ ꝗpter has ↄditõnes: hetiã ꝓpter ↄditõʒ oꝑantis ⁊ oꝑatonis meritoꝛie.oꝑans.n.in ſtatu nature lapſe ſemꝑẽ ĩ pcto 7 dei aduerſariꝰ ⁊ inimicꝰ niſi a peccato releuet᷑ ꝑ gra⸗ tie donũ.⁊ ideo quicqd faciat.niſi volũtas eius preue⸗ niat᷑ a gratia que deo recõciliet.nihil meret᷑ merito cõ digni.ꝓ eo ꝙ ci eſt aduerſariꝰ ⁊ inimicus. deus autẽ oꝑa nõ acceptat niſi prius acceptet ꝑſonã.ſicut innuit gen. iiij. Reſpexit dñs ad abel a ad munera eius. priꝰ dicit ad abel.poſtea dicit ad munera.Propt ↄditionẽ etiã oꝑationis neceſſaria eſt gratia.quia nulla eſt ope ratio meritoꝛia niſi recta.⁊ nulla eſt recta niſi fiat re⸗ cta intentione.⁊ nulla poteſt eſſe recta intentio.niſi q̃ ſummũ bonum omni bono preponit.nulla aũt intento poteſt hoc facere in ſtatu nature lapſe ſine dono gr̃e.⁊ Apteꝛea qualẽcũq; vel quantãcũq; faciat bomo oꝑatõʒ ſine gratia.nõ meret᷑: quia non penſat deus quantuʒ. ſed ex quanto. Patet ꝙ multiplex eſt neceſſitas gra⸗ tie ad merendũ.ſcilʒ ꝓgpter conditiones retribuẽtis.⁊ retributiones oꝑantis ⁊ bone oꝑationis.ita q h̊ qua⸗ druplex concurrit ad ſtatum nature lapſe.etiaʒ pꝛeteꝛ illa que ꝓueniunt ex penis inflictis ꝓpter primuʒ pec⸗ catũ.que multum impediũt opus bonum. Quatuoꝛ eĩ ſunt ſᷣm Medã inflicta homĩ ꝓpter peccatum primum quod accidit ex auerſione a bono incõmutabili ſcʒ deo patre ⁊ filio ⁊ ſpirituſancto:⁊ conuerſione ad bonum cõmutabile:ſcʒ ignoꝛantia.infirmitas.malicia.⁊ cõ⸗ cupiſcentia.ꝗpter ignoꝛantiaʒ agendorũ neceſſaꝛia eſt gratia.que eſt lux ſpũalis ipſam aiĩam illuminãs. Ipt᷑ infirmitateʒ qua homo impotẽs eſt aſſurgere ad opꝰ virtutis quod eſt difficile.virtus eniʒ eſt circa opꝰ bo⸗ num ⁊ difficile: neceſſaria eſt gratia que virtutem ani me adminiſtrat. pter maliciam qua homo ꝓnitatem habet ad malum ⁊ auerſionem a deo:neceſſaria ẽ gra⸗ tia que aĩam ad dum erigat ⁊ a malo auertat. ꝗꝓpter ↄcupiſcentiam qua ipſa anima coꝛupta im moterate ↄcupiſcendo concupiſcibilibo adheret.neceſſaria ẽ gra⸗ tia que eternoꝝ ſapoꝛem inducit.⁊ ſic vehementiaʒ cõ⸗ cupiſcentie diminuat.Sic multiplex neceſſitas ĩ ſta⸗ tu nature lapſe ↄcurrit. ꝓgpter quam neceſſaria eſt gra tia.duplex aũt ↄcurrit in ſtatu nature inſtitute.vt ta⸗ ctũ eſt.⁊ hoc innuit magr in ſen.ij.li.di.xxix.dicens.q; homo indigebat gratia opante ⁊ cooꝑante in primo ſtatu.lʒ nõ ᷣm omẽʒz modũ oꝑantis.⸗ Ac illud quod obijcit᷑ in ↄtrariuʒ per illud verbũ dam̃.quod dicit᷑ ꝙ fecit primũ hoĩeʒ virtuoſum ⁊c̃. Dicendũ ꝙ hoc ſic in⸗ telligit᷑nõ quia deus illuʒ in ſui conditõne fecerit vir⸗ tuoſum:ſed quia tunc aptum ⁊ quodãmodo diſpoſituʒ ad hoc fecerit.qð non longopoſt temꝑe ↄpleuit.i Ad illud quod obijcit᷑ poſtea.ꝙ in electiõe ſua habebat po teſtateʒ manere ⁊ proficere in bono ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ H nõ intelligit᷑.quia ſtatim conditus poterat ꝓficere.ſcʒ er datis ſibi in conditõne.ſed quia ſtare poteꝛat.⁊ ſlã⸗ do peruenire ad ſtatum quo poſſet proficere in bono. Vel poteſt aliter dici.q ſi proſficere dicitur in merito gloꝛie ſᷣm ꝙ aliquis magis ⁊ minus meretur. ſic adaʒ proficere non poterat ex acceptis a creatione niſi da⸗ retur ei gratia gratumfaciens. Poteſt alio modo pro⸗ fectus nomĩari largius.vt profectus dicaturereſpectu quoꝛũcunq;.⁊ ſic adam ſine gratia gratumfaciẽte po⸗ terat proficere in cognitiõe accepta ⁊ in amoꝛe natuꝛa li.⁊ in hmõi.⁊ ſic intelligit verbum dam̃.loquit᷑ eni de profectu ſecũdo modo.Elel poteſt dici.ꝙ ſi intelligitur primo modo.i.de profectu ĩ merito. non intelligit illð abſolute:ſed cum eo quod additur cum dicit.fecit hbo⸗ mineʒ potenteʒ proficere per diuinam cooꝑatõeʒ que eſt mediante gratia.q! Ad illud quod dicit augꝰ.quis neſciat ita facitum primũ homineʒ ⁊c.hoc non intelli⸗ gitur ꝙ liberum arbitrium in eo poterat in opus meri toꝛium. ſed quia erat tunc in poſſibilitate quadam ad recte viuendum. ⁊ in quadam capacitate gratie.quia nihil erat in illo repugnans gratie. Ad illud qð di⸗ cit dama.ꝙ manentes in eo quod eſt m naturã ĩ vir⸗ tute ſumus ⁊c. Dicendũ ꝙ illo verbo non intelligitur ꝙ nature integre fuit ſtatim addita virtus.ita vt habe rent primi parentes ſtatim cum natura virtuteʒ gratu itam:ſed quia ſtantibo ⁊ manentibus ĩ natura integra ſuꝑaddita fuit virtus.non.n.dicit exiſtentes in eo qð eſt ſᷣm naturam in virtute ſumus ſed manentes.manè enim dicit moꝛam ſuper eſſe.¶ Ad illud quod obijcit᷑. ꝙ perfecta ſunt dei opera ⁊c. Dicendũ ꝙ eſt ꝑfectio qᷓ; tum ad eſſe primuʒ.⁊ eſt ꝑfectio qᷓ;tuʒ ad eſſe ſecũduʒ . DPerfectio q;tum ad eſſe ſecũdum duplex ẽ.quedam.n. eſt que hʒ oꝛtum a ꝑfectõne ᷣm eſſe primũ.ſicut illa ꝑ⸗ fectio que attendit᷑ in accñtibo que oꝛiunt᷑ ex pricipijs ſubiecti.Eſt alia ꝑfectio qtum ad eſſe ſecũduʒ. que nõ cauſat᷑ a ꝑfectõne m eſſe primũ: ſed potius eſt ſuꝑ it⸗ lud.ſicut eſt ꝑfectio in eſſe gratuito vel gloꝛioſo.q qdẽ eſt in nobis:nõ ex nobis.ſed ex deo.Cum g̊ dicit᷑ ꝙ ꝑfe cta ſunt dei opera.hoc intelligit᷑ qᷓtum ad eſſe primũ ⁊ qᷓtum ad eſſe ſecũdum quod cauſat᷑ ab illo:qtuʒ auteʒ ad illud eſſe ſecũdum quod nõ cauſat᷑ a ꝑfectõne ſᷣm eẽ pꝛimũ.veritateʒ nõ hʒ: nõ.n.fecit deus omẽs bonos.ſ̊ᷣ illos ſ. olos beatificauit quos predeſlinauit confoꝛmes ſieri imagini filij ſui. Ro.viij.hoc enĩ diſpoſuit dare ꝑ merita tanqꝙᷓ bonũ laudabile.⁊ rõ hꝰ aſſignata fuit.S. 4 Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ alie creature pnᷣt ꝑueiꝛe ad fineʒ ad queʒ ſunt ꝑ virtutẽ nature. Dicendũ ꝙ nõ ẽ ſi⸗ mile. quia finis ereature rõnalis eſt ſummũ bonũ qð ẽ ſupra oẽm natura:ſinis vᷣo aliaꝝ creatuꝛaꝝ eſt bonum creatum quod eſt infra terminos nature. ideo creatu⸗ ra rõnalis magis indiget bono gratie vt poſſit ꝑueĩre in ſuũ fineʒ q alie creatuꝛe.l Ad illud quod obijcitur ꝙ natura nõ deſicit in neceſſarijs. iam pʒ rñſio ex pᷣdi⸗ ctis. hoc intelligitur de neceſſarijs que quideʒ attendũ tur qtum ad eſſe primum.vel qtum ad eſſe ſecundum. quod creatur ex principijs nature. tum vo ad illud eſſe ſecundum quod ſupra naturam eſt.neceſſe eſt natu ram deficere.⁊ tale eſt eſſe gratuitum ⁊ gloꝛioſuʒ. ex h̊ tamen nullum fit nature preiudicium: quia deus defe ctum nature ſupꝓplet ? ſemꝑ preſto eſt.cum ſe offeꝛt tem pus ⁊ locus complere ⁊ dare quod natura nõ poteꝛat. Ad illud quod obijcitur.ꝙ circumſcripta gratia ſer⸗ uando mandata vtrum mereꝛetur ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ me reretur.quia diſponeret ſe ad gratiam quam deus da⸗ ret illi.meretur dico de congruo: quia nihil meret᷑ de condigno ſiue gratia.⁊ ita bona illa ex conſequẽti re⸗ munerarentur in gloꝛia.X. Ad illud quod obijcitur.qꝙ prioꝛ eſt comꝑatio ad finem ⁊c. Dicendum ꝙ prius di citur dupliciter. vel prius eſt.i.eſſentialius.vel prius id eſt efficacius.prioꝛ eſt comꝑatio ad finem.i.eſſenti⸗ alioꝛ:quia tanqꝙᷓ ad vltimuz:ſed non prioꝛ.i.efficatior immo efficacioꝛ q;tum ad ea que ſunt ad finem.qꝛ mi⸗ noꝛa ſunt.⁊ ideo magis poteſt in illa. ſi inferat põt ĩ hoc.ꝗ̊ᷓ in finem.fit fallacia conſequẽtis.ſicut ſi infera⸗ tur.poteſt in minus.ergo poteſt in maius. Poteſt ta⸗ men ⁊ aliter dici.ꝙ comꝑatio ad finem prioꝛ eſt ſᷣm ĩ⸗ tentioneʒ: ſed ad ea que ſunt ad finem prioꝛ eſt ſm rẽ. 7 ideo nõ valet.¶. Ad aliud iam patet reſponſio.ꝙ ꝙᷓ;⸗ uis liberum arbitriũ eſſentialius comꝑetur ad bonũ. non tamen ita efficatius.quia facilius eſt facere ma⸗ lum iᷓ; bonum.aquia hoc poteſt de ſua natura que eſt ex nihilo:aliud non poteſt ſine adiutoꝛio.⸗ Ad illud qð obijcitur.ꝙ; affectus eius non fuit rectus.quia potuit in malum non in bonum. Dicendum ꝙ non ſequit᷑.ꝗa ſicut poterat de ſe cadere.ſimilit poterat ⁊ ſtare.ſi aũt nõ potuiſſet ſtare.ſequeret᷑ ꝙ non eſſet conditus in re⸗ ctitudine:ſ̊ quia ſtare potuit.neq; habnit ꝗd motiuuʒ vel inclinatiuũ ad lapſuʒ.rectus fuit.¶ Ad illð quod obijcit᷑.ꝙ virtus que ſufficit ſine difficultate ad tenen⸗ dũ lapideʒ ſurſuʒ põt eundẽ leuaꝛe ſurſuʒ aut deoꝛſum ſiue ad locũ em inẽtioꝛẽ loco illo in quo tenet᷑.ſimiliter primus hõ qui ſine difficultate poterat ſtaꝛe in innocẽ tia ſua. poterat ea virtute qua poterat ſtare eleuare ſe ꝓficiendo ad ſtatum altioꝛeʒ. Oicenduz ꝙ ſicut ex di⸗ ctis patet.poterat ſe eleuaꝛe aliq̃ntulũ pficiendum.vt ad ea que poterat natura attingere: nõ tñ poterat ꝓfi cere ad ſtatũ ꝗ erat ſupꝛa naturã.i.ſtatũ merendi vitã eternã. ſicut ille qui pot tenere ſine difficultate lapidẽ ſurſum.põt illum altius eleuare:ſ̊ non põt elenare ad locum reſpectu cuiꝰ eſt virtus ſua impropoꝛtõnabilis vt ad circulũ ſolarẽ vel celum. Ad aliud qð obijcituꝛ Hᷣm Pelagiũ.Dicendũ ꝙ; nõ hʒ locum in ꝓpoſito. ꝗqa ĩ illo ſiatu de quo hic loquit᷑.poterat eſſe nulla difficul⸗ tas neq; oꝑatio laboꝛioſa.vnde geñ.ij.poſuit cum ĩ pa radiſuʒ voluptatis vt oꝑaret᷑ ⁊c.ſuꝑ quod dicit augꝰ. viij.ſuꝑ geñ.ad lr̃am.credibile eſt hoĩeʒ in ꝑadiſo poſi tum vt oꝑaretur.non laboꝛioſe ſed delicioſe.nec etiam in ſtatu lapſus qui plus laboꝛat in ſeruitio dei plꝰ me⸗ ret᷑ premij.niſi foꝛte plus diminutiõis pene:ſed ꝗ plus laboꝛat ex amoꝛe dei maioꝛe.nõ ſui vel alterius:plꝰpᷣ⸗ mij meretur.ſed cum dico ex amoꝛe dei.dico gratiam. ſine qua meritoꝛie cæo non ſeruitur. ¶¶ Ad illud quod obijcitur.ꝙ ſeruitia quantomagis indebita ⁊c. Dicen dũ ꝙ hoc intelligit᷑ dupliciter. Seruitia magis indebi ta ſcʒ vel quia is qui ſeruit minus tenet᷑ ſeruire qᷓ aliꝰ: vel lʒ magis teneat᷑ qᷓ alius.tñ libeꝛius ſeruit.quia nõ reſpicit ad debitũ quo tenet᷑.ꝭ̊ magis ad bonitateʒ dei cui ſeꝛuit.hoc vltimo modo intellecta auẽtas aug.veꝛa eſt. ſed ſic minoꝛ eſt falſa.⸗¶. Ad illud quod obijcit ꝑ ſi- mile ſumptuʒ a rege terreno. Dicendum ꝙ nemome⸗ ret᷑ grãʒ regis terreni ex ſolis naturalibo.niſi inꝗᷓtum illa naturalia ſunt ta ei.ſiłr nec regis celeſtis: bᷣ gta ei eſſe ñ pñt. niſi ip̃e ↄtulerit grãz.q grata fiant.4 Ad 1. d tu 5 fe lt er; ſuperaddita. te gratie 2 virtutum. illud quod obijcit. q ſenſitina 2 gegetatius pñt ĩ ſuas opatõnes ⁊c. doᷣm ꝙ he virtutes pñnt in oꝑatõnes vel obiecta ſine ſupaddito nature. qꝛ ſue oꝑationes viles ſunt.⁊ obiecta eoꝛũ ipſis virtutibo multo ignobilioꝛa. 6 ta n Nlute eſt i nacherctane habeat actõz tamnobi⸗ lem ⁊ obiectũ tamnobile vt ſupra ipᷣm ſint.q actio nature eſt in inferioꝛibo ſe. pñt ĩ ea ſine adiutoꝛio. ſed qa actio intellectus eſt in eo quod eſt ſupra ſe.nõ põtꝛ cam ſine adiutoꝛio ſuꝑioꝛis. Sed ſi querit.qũo opeꝛ⸗ miſericoꝛdie.vt daꝛe elemoſinã ⁊ hmõi que ſunt in ꝓx mũ ⁊ ita ſibi equales:ſunt actõnes in aliꝗd ſuꝑius in⸗ tellectu. Rñſio.ipᷣm dare manu.nõ eſt opus meꝛitoꝛiũ ey ſe.ſᷣ rõne amoꝛis ꝓximi.⁊ illud nõ eſt meritoꝛiũ ni⸗ ſi ex amoꝛe dei.⁊ ita omis actio meritoꝛia hʒ ꝙ ſit me⸗ ex eo ꝙ eſt in aligda ſupra nos. — Deſitum eſtſupra de gratia data in ↄditiõe.ſequit inqrẽ d gratia ſuꝑaddita. Primo queꝛet ſi primꝰ homo habuit gratiã ⁊ virtu⸗ tem añ lapſuʒ. Secundo de quantita⸗ embru primum erit g. vtꝝ babuit grãm 2 virtuteʒ añ lapſum. ſic videt᷑ Luẽ.x. qui etiã ex⸗ poliauer̃t eũ ⁊ plagis impoſitis ⁊c.⁊ ex⸗ ponũt ſancti ⁊ glo. ꝙ expoliauerũt eum gratuitis ⁊ vulnerauerũt eũ in naturalibo: & ſi h intel ligi᷑ in primo hoĩe.pꝛimꝰ homo nõ tm̃ habuit natuꝛa lia hetia gratuita an peccatũ.⸗ Iteʒ Merñ· cuz vide⸗ ret patreʒ nr̃jm hoĩm emulus.caritate circundatum ⁊ omi virtute veſtitũ.⁊ hoc accepiſſe terrenuz hoĩeʒ qð ipſe ꝑ ſuꝑbiam amiſit. inuidit inſanabilis homicida. Erxr hoc ᷓ pʒ ꝙ primus homo ⁊ caritateʒ hebat ⁊ oẽm virtutez. ¶ Item adam recepit mandatũ diſcipline. B5 ſi illud mãdatũ ſeruaſſet: abſq; gratia meꝛuiſſet.ſi igiẽ illud mandatũ datũ erat ſibi in meritũ obediẽtie.vide tur ꝙ deus nõ dederit ſibi in preceptũ pꝛet gratie adiu toꝛiũ.alioqn dediſſet ei in malũ.qð nullo mõ decet fa⸗ cere deũ. Itez H̊ habet᷑ a magr̃o ſen.ij.li.di.xxix. Pre⸗ terea queri ſolet.vbi ad q̊ ondendũ introducũt᷑ plines auẽtes. artn deus ſciebat ipᷣm ſtatim eẽ lapſuꝝ. ůᷣſciebat ꝙ illud gratie donũ in nullo eẽt vtile ſibi: ſed potius eẽt ſibi in nocumẽtũ.ſi ꝙ̊ ſapiens artifer non dʒ aliquid fruſtra facere.vel etiã vertat᷑ in opꝑis ſui da⸗ num ⁊ nocumentũ.videt᷑ ꝙ ñ dederit illi gratij.. Itẽ adam qꝛ iuſticiã oꝛiginaleʒ habuit.qñ peccauit? volũ tarie ꝑdidit nũꝙ; eam recuꝑauit. ꝗᷓ patet rñſio ſi babu iſſet donuʒ gratie gratumfacientis: nec ipe nec aliquis poſterioꝝ eius gratiã recuꝑaſſet. ſi ꝗᷓ gratiaʒ gratũfa cientẽ ipſe recuꝑauit.videt᷑ ꝙ ante lapſum cam nõ ha⸗ buit. ¶ Iem adam habebat optima naturalia æ nullã habebat pronitatẽ ad malũ nec difficultateʒ ad bonũ. S ſi caritatẽ ⁊ gratiã habuiſſet: totalit deo adheſi iſſz. S nũꝙᷓ in peccatu cecidiſſet:ᷣ ↄſtat q cecidit.ẽᷓ gratiã an lapſuʒz nõ habuit.¶ Mreterea.exquo habebat optima naturalia gratia oppoſita ferebat᷑ totalit᷑ in deuʒ.⁊ ita eẽt ↄfirmatus ſicut erãt angeli.. Itez lucifer nõ habu it gratiã gratũfacientẽ.ſi ꝗ̊ adam grãm Gatũfaciẽtem habuit 2 de illa cecidit:̊ de altioꝛi gradu cecidit qᷓ; an⸗ gelus. ̊ videt᷑ ꝙ peccatũ eius fuit incurabiliꝰ qᷓᷓ pctᷣm angelicũ.ſi ;̊ h̊ conſtat eẽ falſuʒ.añ peccatũ nõ habuit gratie donũ.l Itẽ prius debet aligs ꝓbari qᷓ ĩ amicũ aſſumi.hoc nonſolũ eſt verũ ĩ amicitia hũana.venetiã in amicitia dina. vñ dicit᷑ heb.viij. Abrahaz pater ve⸗ ſter temptatus eſt.⁊ ꝑ multas tribulatões pꝓbatus dei xcvij. amicus factus eſt: ſi ᷓ nullus hʒ tri gratiã qn habeat Ti amicitiã.videt᷑ q añ temptatõeʒ adaʒ nõ babuerit an lapſuʒ.¶ MKRñdendũ.ad predictoꝝ intelligẽtiã e no grãm. v ſtatim boſt temptatoõz peccauit.ᷣ nõ hũit grãʒ tandu.q; circa h̊ duplex oſueuit eẽ opinio.quidã.n. di⸗ cere voluerũt. ꝙ adaʒ nõ habuit gram gratũſacienteʒ pꝓ eo ꝙ nõ videt᷑ credibile ꝙ lapſus eẽt ſi adiutoꝛiũ ha⸗ baiſſet. Ad auctes 2 rones rñdent dicẽtes. q ada ba- buit multas gratias gratiſdatas. natuꝛa habuit val de bonq: 2 ꝓpterea ſancti vident᷑ aliq dicere ipᷣm ba⸗ buiſſe gratuita añ lapſum:nõ qꝛ habuit donũ gꝛatie ⸗ tumfaciẽtis.ſᷣ donum gratie gratiſdate.⁊ p illud pote rat temptatõni reſiſtere. ⁊ ad gratiã gratũfacienteʒ ſe diſponere. Sʒ qm̃ auẽtes ſanctoꝝ vident᷑ dicẽ de gra⸗ tia gratumfaciente. ſicut patet er obiectis.⁊ huic eriã ↄſona videt᷑ ſacre ſeripture auẽtas ⁊ rõis ꝓbabilitas. IYadeo eſt alia opinio ⁊ cõmunioꝛ ⁊ verioꝛ ꝓbabilioꝛ. quq ⁊æ magr ſen.ſuſtinet.ſ.ꝙ adam ante lapſum gram gratumfaciẽteʒ habuit. p quam nonſolum malo reſi⸗ ſtere betiaʒ in bono ꝓficere potuit.a illa gratia adiu⸗ tus: ita bene meruiſſet mandatũ dñi obſeruãdo. ſicut cemeruit tranſgrediendo. Hanc igit᷑ opinionẽ ſuſtinẽ⸗ d. ocedere poſſumꝰ ratõnes que ad primã ꝑteʒ indu⸗ cunt᷑. ¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ deꝰ ſciebat ſiat ipᷣm eẽ lapſuꝝ.dðm ꝙ ꝗꝓpter h̊ nõ debuit amittere donũ gratie ſibi date duplici rõne. Primo quidẽ.qꝛ ſimul cuʒ hoc preſciebat:quod bonũ debebat de lapſu eius elicẽ. Se Cũdo vo qꝛ dens ↄferendo grãm nõ attendit futura pec⸗ cata:ſᷣ ydoneitateʒ pñteʒ ad grãʒ. ſicut patet cũ cõfeꝛt grãm in temꝑe prelcitis.a eis quos ab eteꝛno ꝓbauit ⁊ in vtroqʒ eoꝝ ↄmendat᷑ dei largitas ⁊ ſapiẽtia.⁊ aꝛ⸗ guit᷑ homis ingratitudo ⁊ ſiulticia. in hoc ꝙ a tombe⸗ nefico ⁊ tambenigno ſe auertit ſine cauſa.4l Ad alið quod obijcit᷑. ꝙ nõ potuit recuꝑaꝛe oꝛiginalez iuſliciã quã habuit qn peccauit.dðm ꝙ hec nõ eſt tota rõ.ſ.ꝙ; voluntarie amiſit iuſticiã illã:ſᷣ ſimul cũ h̊ facit.q;ꝛ iu⸗ ſticia oꝛiginalis nõ tm̃ reſpiciebat voluntatẽ delibera⸗ tiuã. hetiaʒ reſpiciebat ipſaʒ naturã inſtituta. gra aũt reſpicit ipſaʒ voluntatẽ liberã vt eſt libera.⁊ qm volů⸗ tas defacili vertit᷑ ⁊ reuertit᷑. natura aũt cũ coꝛuptiõe nõ ſic defacili releuat᷑. hinc eſt ꝙ magis põt recupeꝛaꝛi gratia qᷓ; prima iuſticia.quis vtraq; fuerit ꝑ peccatuʒ ainiſſa.h̊ nõ defacili dico: quia nõ añ nature reꝑpatõʒ. F huiꝰ euidentiꝗ nota.ꝙ deus cõdidit duas crea⸗ turas viciſſitudinarie inuertibiles. ſcʒ nobiliſſimaz.i. angelicã.⁊ viliſſima.i.irꝛõnaleʒ.inueꝛtibilitas aũt bꝰ ſuelatteſtat᷑ nobilitati.illius ſue vilitati: mediã creatu rã.ſ.hoĩeʒ.qui ſᷣm aliquid eſt rõnalis ſᷣm aliqꝗd irꝛõna lis:fecit deus vertibilẽ. angelicã naturã fecit deꝰ taleʒ. ad quod ſe ↄuerteret illi inuertibilit adhereret.irrõ naleʒ fecit talẽ.ꝙ q̃ntũ eſſet de ſua natura ſibi inhere⸗ ret nec aliquid ſupra ſe nec niſi ꝓpter ſe apeteret:ho⸗ minẽ aũt fecit deus vertibileʒ viciſſitudinarie qtuʒ ad libeꝝ arbitriũ.ſiue q;tum ad ꝑtem rõnaleʒ.inuertibi⸗ lem de ſua natura qᷓtum ad pteʒ irrõnaleʒ. ꝑs aũt rõ⸗ nalis dũmodo ꝑ obedientiã ſubeꝛat dñio ſui ↄditons: ꝑti irrõnali dñabat᷑.vñ augꝰ.xiiij. de ciui.dei.ca.xv.in padiſo.n.etiaſi nõ omia poterat añ pctm. ꝗcquid tñ ñ poterat ñ volebat.⁊ ideo poterat oĩa que volebat. Sʒ nolens ſubeſſe dñio ſui ſuꝑioꝛis dñium amilit ſui infe⸗ rioꝛis.vñ aug.eodẽ.deniq; vt breuit dicat᷑ in illiꝰ pctci pena qd inobie niſi inobia retributa ẽ? ſã q̃ ẽ bomis alia miſeria.niſi aduerſus eũipſuʒ inobia eiuſipiꝰ. vt qm̃ noluit qð potuit.qð quideʒ nõ põt velit.ꝗs.n.enu merat qm̃ młta q ñ põt velit.dũ ſibi ipſe.i.volũtati eiꝰ ipſe animꝰ eius ⁊ eo inferioꝛ caro eius ñ obtẽꝑat.ipſo nãq; inuito ⁊ animꝰ plurimũq; turbat᷑ ⁊ caro dolet ⁊ veteꝛaſcit ⁊ moꝛit᷑⁊ qeꝗd alið patinur qð ñ patẽmur inuiti:ſi volũtati nr̃e nꝛa nata oĩmodo atq; ex oĩbo ꝑti bus obediret. irrõnał ̊ ꝑs q̃ntũ ẽ de ſua nata ⁊ maxie inqtũ coꝛupta tantũ eſt ↄuertibilis ad ſe. nec põt eri⸗ gi ſiue ↄuerti.cũ debitũ iuſticie oꝛiginalis ad ſuũ ſupe rius dñio ſiue ptãte ꝑtis rõnalis.cuiꝰ inobediẽtie ino bediẽtia retributa ẽ. ꝓter aũt colligãtiã ꝑtis rõnalis 7 irrõnalis ncce eſt ꝑteʒ rõnaleʒ defici ⁊ declinare ſᷣm motũ irrõnalis. ꝓpter qð añ reꝑatõz nature coꝛupte nõ recuꝑabit᷑ ꝑfecte naturalis iuſticia.4. Ad alið qð obijcit᷑.ꝙ ſi adam habuiſſet grãz. inſeꝑabiłr deo adhe ſiſſet. Dicendũ ꝙ h̊ nõ oꝑtet.qꝛ libeꝝ aꝛbitriũ habens grãm de ſua libertate que cogi nõ pot.dũ manet ĩ ver⸗ tibilitate in qua conditũ eſt moueri preter gr̃e inclina tionẽ.⁊ frequẽt mouet᷑ nihil ↄſiderãs de eo ad qd mo⸗ uet gra. vñ frequẽter ↄuenit q hõ valde preditus gr̃a ⁊ vᷣtutibo inoꝛdinate afficit᷑. ꝓ eo ꝙ nõ ſꝑ fert᷑ actualit in illud ſummũ bonũ ad qð deſideriũ illi aſſurgit per gram. 2 ſic intelligendũ eſt accidiſſe ipſi ade.¶ Ad il⸗ lud quod obijcit.ꝙ ↄfirmatus eẽt vt angelꝰ. Dicẽdum ꝙ ñ ẽ ſimile:tum qꝛ angelꝰ hʒ naturalia nobilioꝛa: tũ Apter coꝛpus quod habebat adherẽs. rõne cuiꝰ retar⸗ dabat ne totaliter ferret᷑ ĩ de. erat.n.coꝛpus illð tũc aĩale.nihilominꝰ aliter retardabat ad ↄtrariũ tũc.ali ter nũc:qꝛ nũc retardabat mouẽdo ad ↄtrariũ.tunc re⸗ tardabat nõ ſinẽdo libere ⁊ expedite ferri ⁊ moueri in deũ. ꝓpter qð nõ ſequit᷑ ꝙ fuiſſet ↄfirmatꝰ.ql Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ lucifer nõ habuit gratiã gratumfaciẽ⸗ teʒ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ verũ eſt.ex h̊ tñ nõ ſequit᷑ ꝙ hõ pec⸗ cauerit maioꝛi ingratitudine. ꝓ eo ꝙ lucifer optia ba⸗ buit naturalia. ꝓpter qð dẽ qͥdamodo deifoꝛmis. ꝓ eo ; ꝓximioꝛ erat ſtatui glie.vñ ſił recepiſſet gr̃aʒ ⁊ glo⸗ ria.homo dᷣo nec talibo fuit preditꝰ naturalibo.⁊ codi⸗ tus fuit vt magno tꝑis interuallo hr̃et gratiã añ glo⸗ riã.in cuiꝰ ſignũ poſitus erat in terra.que eſt locꝰ lon ge diſtãs a celo.vn in tranſgrediẽdo nec adeo cecidit ðᷣ alto vt lucifer.Inec adeo fuit ingtus. nec adeo ꝑ pecca tuʒ dœprauatus. 4 Ad aliud qð obijcit. ꝙ pꝛius dʒ hõ temptari ꝙᷓ; in amicũ ſumi.Oicendũ ꝙ illud intelligit c illa amicitia que facit hoĩeʒ deo priuatũ 2 familia⸗ rẽ.ꝑ queʒ modũ dicit ipſe dñs apłis Jo.xv.vos auteʒ dixi amicos ⁊c̃. De amicitia aũt large ſumpta h̊ ñ p̃t intelligi de amicitia apud deũ. Iʒ poſſit intelligi ð ami citia apud hoĩes. ꝓ eo ꝙ niſi deus daret gratiã in pro bando. potins reprobaret q́; aprobaret. nõ.n. hẽmus quod poſſimꝰ approbari a do.niſi ꝑ eius donũ.non aüt ſic eſt e hoie reſpectu hoĩs.⁊ ſic pʒ rñſio ad illud. dembzum ſecudum. Equit᷑ inquirẽ de quãtitate gratie virtu tum qtũ ad numeꝝ donoꝝ vᷣtutũ ⁊ graꝝ inſuꝑ ꝗtum ad ptàteʒ ⁊ efficaciã earun⸗ dez. Et querũt᷑ qᷣtuoꝛ. Primo.v.habuit ixeʒ. Secũ do. v. habuit vniueꝛſitatẽ vᷣtutũ añ lapſuʒ. iue tot qͥt habuit poſt. Cercio.ſi primꝰ hõ poterat il⸗ lis mereri ante lapſuʒ. Quarto.v.gratuita erãt effica cioꝛa añ lapſuʒ qᷓ; poſt. . „(Articulus primus Verit᷑ ̊ primo vtꝝ babuit fideʒ.· Eꝛ ſic vi⸗ det᷑. fi des eſt fundamentum edificij ſpũalis heb.xj. Nides eſt ſubſtãtia reꝝ ſperandarũ Blo.i.fundamẽtuʒz. ſ̊ deficiẽte fundamẽto defic to⸗ tũ edificiũ.̊ ⁊c.¶ Iteʒ tres ſunt vᷣtutes theologice.fi⸗ des.ſpes.caritas.habuit ſpeʒ ⁊ caritatẽ:cõſili ratõne ⁊ fidʒ habuit.vel quare nõ? Hoc etiã videt᷑ ꝑ verbuʒ Herñ.ad eugeniũ ſupᷣdictũ.cũ viteret pr̃eʒ oim hoim eiulꝰ. circũdatũ caritate z omi pᷣtute veſtitũ 2c. ¶ Itẽ ſides diſtinguit᷑.ꝑ fideʒ foꝛmatã a infoꝛmeʒ.a hec du plex fi des duplici ſtatui homis rñtet.ſ.ſtatui gratie 2 ſtatui pcti.⁊ ita pʒ ꝙ exñtes in pcto hñt fideʒ infoꝛmẽ exñtes in gr̃a fideʒ foꝛmatã.ſ̊ ↄſtat ꝙ adaʒ lapſus per petm habuit fideʒ infoꝛmeʒ.q̊ ſtans in gratia hũit fidẽ foꝛmataʒ. (Contra. ſicut dicit magr.ij.ſen.diſ.xxij. ca.ↄgnitõeʒ q;. cognouit primus homo a quo creatus fuit. non ita excellenter ſicut poſt hanc vitaʒ ſancti vi ſuri ſunt.neq; ita in enigmate ſicut in hac vita videmꝰ ſed conſtat ꝙ fi des eſt cognitio in enigmate.ergo ⁊c. lItem Hugo.ↄgnouit homo creatoꝛeʒ ſuũ.nò ea co⸗ gnitõne qua deus modo a credentibo abſens fide q̃rit᷑. ſed ea qua tũc ꝑ preſentiam ↄtemplatõnis ſcienti ma⸗ nifeſtus cernebat᷑. Ex hoc pʒ manifeſte.ꝙ fideʒ nõ ha⸗ buit. ¶ Item ſi habuit fideʒ. habuit cognitõeʒ arti⸗ culi de reꝑatõne.ᷓ ↄgnitõeʒ de lapſu habuit. ᷓ cogno⸗ uit caſum ſuum.ò habuit ante penam qᷓ; culpaʒ.quod eſt contra diuina iuſticiaʒ.4 Iteʒ cognitio fidei eſt ex auditu. vnde Roma.x.fides ex auditu. ſed dicit hugo 2gnouit homo creatoꝛem ſuum non ea cognitõne qua foꝛis ex auditu ſolo percipit᷑: ſed ea potius qua intus E inſpirationeʒ miniſtratur. ¶ Rñſio.ꝙ primꝰ homo ante lapſum habuit fideʒ. ſed intelligenduz eſt ꝙ fides duo concernit.que ſunt cognitio.⁊ adherentia prime veritati ꝓpter ſe qᷓ eſt firmitas credẽdi.penes cognitõʒ eius determinat᷑ eius eſſe materiale.penes adheꝛẽtiaʒ ſiue firmitatẽ eius eſſe foꝛmale.vnde bugo.duo ſunt in quibus fides conſtat.cognitio ⁊ affectus.i.oſtantia vł firmitas credendi.in altero ↄſtat q; ipſa illud ẽ.in al⸗ tero conſtat quia ipſa in illo eſt.in affectu.n.fi dei inue nitur ſubſtantia.in cognitõne materia.aliud.n.ẽ ſides qua creditur.aliud quod fide credit᷑.in affectu inuenit᷑ fides. in cognitiõe id quod credit᷑ fide. ꝓpterea fides qᷓ in affectu hʒ ſubſtantiaʒ. quia affectus ipſe fides eſt. in cognitõne pʒ naturam.quia de illo a ad illud quod in cognitione eſt fis eſt. OPreteꝛea.cognitio que fidei eſt Duplex eſt. quedam impꝑfectõnis eſt.ſcilʒ illa que ẽ eni⸗ gmatica.de qua.j.coꝝ.xiij. Flidemus nũc ꝑ ſpeculũ in enigmate. enigma eſt ſimilitudo obſcura. vn videre per ſpeculum eſt vi dere per creaturas aliquas ĩ quibo ſimilitudo dei relucet.⁊ in enigmate.i.in obſcura ſimi litudine.Eſt alia que peꝛfectõnis eſt.ſcʒ illa que nõ eſt enigmatica ſed lucida.qualis fuit illa quã habuit xpᷣꝰ cum.n. haberet fidem m illud quod erat ꝑfectiõis in illa habuit illam.i.non rõne viſionis enigmatice ſ̊ co⸗ gnitionis lucid.hmõi cognitõneʒ fidei habuit pꝛimꝰ homo in ſtatu innocentie.i.non illam que eſt enigma⸗ tica:ſed illam que eſt lucida. Triplex.n.eſt cognitio. ſcilʒ per ſpeciem ⁊ lumen.per ſpeculum in lumine. per ſpeculum in enigmate.prima eſt patrie.ſecũda erat in ſtatu innocentie.tercia in ſtatu natuꝛe lapſe. Habuit ꝗ̊ primus homo fidem qtum ad illud quod eſt ſubſtanti ale in fid ſiue foꝛmale. ꝙᷓtũ ad illud aũt quod eſtma⸗ teriale habuit illud quod eſt ꝑfectõis.vt tactũ ẽ. Cõce dende ᷓ ſunt rõnes que h̊ oñdũt.¶ Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑ otra h. ꝙ nõ habuit cognitioneʒ enigmaticã.iã pʒz rñſio.qꝛ ʒ n habuit cognitõʒ enigmaticã.nõ ꝓpter hoc ſequit᷑ ꝙ habuit illud quod erat maioꝛis cognitio⸗ nis ? perfectõnis in fide.vnde habuit ↄgnitioneʒ certi oꝛem illa que eſt fidei in ſtatu nature lapſe.⁊ h̊ innuit Hugo dicẽs.ſciendũ ꝙ illã primã cognitiõʒ hoĩs quã cæ creatoꝛe ſuo habuit ſicut maioꝛeʒ ⁊ certioꝛeʒ illa co gnitõne que nũc in ſola fide cõſtat.veraciter dicimus: ita etiaʒ illa que poſtmodũ in excellentia ↄtemplatio⸗ nis diuine manifeſte reuelabit᷑.maioꝛeʒz neceſſe eſt con fiteamur. 4l. Ad illud quod obijcitur. ꝙ non ea cogni⸗ tione cognouit qualiter modo accedentibo ⁊c. Dicẽdũ hoc dicit᷑.quia modo querit᷑ ſiue cognoſcit᷑ cognitõe enigmatica:ob hoc.n.dicit᷑ modo abſens.ſcʒ ꝓpter eni gma interpoſitum inter ipſum.⁊ intuitum mẽtis ſiue cognitiue.⁊ tũc dicit᷑ fuiſſe ↄtemplatio per preſentiazx: quia erat in lumie ſicut tactũeſt. ec intelligendũ eſt ꝙ tunc vidit ꝑ pñtiaʒ ſpẽi ̊ ꝑ pntiaʒ lumis certioꝛem efficientem cognitõne ea que eſt per enigma.vnde co⸗ gnitio illa fuit media inter illam que eſi modo.⁊ illaʒ S⸗ ——— —— . gt 4/ no i er 0, tti it hi 0 6: lo ¶ Lueſti que eſt in gloꝛia.q¶ Ad aliud quod obijcit᷑.ꝙ ſi habuit fidẽ habuit ↄgnitõz de articulo recuꝑatõis.dicũt ꝗdã babuit reuera:ſᷣ tñ nõ ↄtulit nec aduertit.⁊ ſic ñ co gnoſcebat ſe caſuxꝝ actu.vñ nec ex caſu eius ↄtriſtaba⸗ tur. AVel põt dici ꝙ habuit fideʒ articuli de reꝑatione. implicite cognoſces ꝙ ille qui hoĩeʒ pauit illũ reciꝑet. quocũq; modo indigeret reꝑatõe.ſiue ꝑſiciẽo qð erat defectus nature cõdite.ſiue aliꝗ alij defectus ↄtigerẽt. bñ.n.ſciuit ꝙ deus parauerat ſiue ↄdiderat hoĩeʒ ad H ꝙ ꝑficeret᷑ ꝑfectõe gloꝛie.⁊ q; ille ꝗ hoĩeʒ parauerat ad h̊ temꝑe opoꝛtuno illũ reꝑaret.tollendo oẽs defectꝰ gloꝛie incõtingẽtes. Vel põt dici rm opimionẽ illã que ponit᷑.ꝙ poſteri eius nõ eẽnt ↄfirmati primis parẽtibo ſtantibo. ꝙ habuit fideʒ de articuli reꝑatõe.nec ꝓpter h triſtabat᷑.qꝛ nõ cognouit ꝙ ꝓpter caſum illiꝰ futura T nccia erat reꝑatio.⸗ Ad iullud quod obijcit᷑. ꝙ fides eſt ex auditu ⁊c.dðᷣm ꝙ duplex ẽ auditꝰ.interioꝛ ⁊ ex⸗ terioꝛ.nõ aũt eſt neceſſarius auditꝰ exterioꝛ ad h̊ ꝙ ſit cognitio fidei.ſed qñqʒ ſufficit interioꝛ. ſicut ſupoſito ꝓ aliquis eẽt ſemotus a fidelibo.nec eẽt qui enzʒ inſiru eret in fide.dũmodo oĩno viueret ſᷣm dictamẽ ratõis. ſe oꝛdinaret 7 ſperaret quantũ poſſet ad bonuʒ· au⸗ Ditu interioꝛi fideʒ reciꝑet.⁊ infoꝛmaret᷑ illis que eẽnt ſibi ncc̃ia ad ſalutẽ. vñ nõ fuit auditus exterioꝛ ncc̃iꝰ primo homiĩ ad h̊D ꝙ haberet fidẽ. h̊ inſpiratõe interna fidei recepit co gnitõzʒ.G̊ eſt id quod fuit ꝑfectõis in co⸗ gnitõne figei. . ticulus ſecundus tutũ añ lapſuʒ ſiue tot quot habuit pꝰ. O. aũt tot habuit videt᷑ pᷣmo ꝑ dam̃.di. ꝙ; d? fecit hoĩeʒ om̃i vᷣtute circũdatũ.⁊ omibo bonis oꝛnatũ ñ videt᷑ ꝙ aliꝗs habitꝰ uᷣtutis ꝗ ſit in nobis deeſſz ei⸗ m. 4 Yez ex pte cognitõnis nõ cognoſcimꝰ plura qᷓ adaʒ cognouit. nec plures habemꝰ in nobis ſcientias & pari rõne ex ꝑte affectõis nõ videt᷑ ꝙ plures habeãꝰ habitus q; habuit primꝰ hõ. ¶. Ytez cõnexio eſt in uᷣtu tibus ſicut ſancti dicũt.qui hʒ vnã bʒ omẽs: ſi adam habuit aliquã virtuteʒ.neceſſe fuit ꝙ oẽs habuit. ẽ tot habuit quot nos habemꝰ. 4! Iez aut aliquã vᷣtutẽ ha⸗ bemus quã ñ habuit adaʒ. aut nõ. Si nõ. tot vᷣtutes habuit quot nos habemꝰ. Si ſic.aut ꝗ̊ illi ututis fu⸗ it adaʒ capax aut nõ.ſi nõ: videt᷑ ꝙ ꝑ pctm venerit in nobis boni capacitas.quod abſurdũ ẽ dicẽ᷑. Si ſic: cũ us daret grãʒ ade ᷣm capacitatẽ ſuã. videt᷑ q omẽʒ virtutẽ quã in nobis ↄfert poſt lapſum.⁊ ipſi cõtulerit añ lapſuʒ. ¶ Contra. virtus foꝛtitudinis ↄſiſtit in ꝑ⸗ peſſione terribiliũ.b in adaʒ in ſtatu innocè᷑tie ñ potu⸗ it eẽ talis ꝑpeſſio:̊ ⁊c.nec foꝛtitudo.¶ Itẽ temꝑantia cõſiſtit in coercẽdis prauis carnis paſſioibo.ſ̊ tales ñ poterant reꝑiri in natura inſtituta.ᷓ nec temperatia. Iteʒz pnia oſiſtit in deteſtatõe maloꝝ ꝑpetratoruʒ ⁊ doloꝛe. h̊ nullo mõ ↄuenit ĩ ſtatu innocètie de malis cõ⸗ miſſis dolere. nõ poterat in pruno hoĩe eẽ virtꝰ pnie. Iteʒ qui hʒ donũ ꝑſeuerãtie ñ cadit a iuſticia.ſᷣ adã a iuſticia cecidit.̊ ꝑſeuerantiã nõ habuit.banc autez multi hñt in ſtatu nature lapſe. ̊ ñ omis virtꝰ q nũc ẽ fuit in ſtatu innocẽtie.¶¶ Item numerꝰ ſ acramẽtoꝝ pꝰ lapſuʒ ñ rñdet ꝑ equalitatẽ nũero ſacramẽtoꝝ ante la pſum.neqʒ primi parentes ſi ſtetiſſent habuiſſent erer citiũ tot ſacramẽtoꝝ qͥt habuerũt exercitiũ poſt lapſuʒ cuiꝰ rõ eſt.ꝙ hõ pluribo indiguit adiutoꝛijs pꝰ lapſuʒ q añ.eadeʒ rõne videt᷑ ꝙ numerꝰ virtutũ añ lapſuʒ nñᷣ cbuit rñdere nũero vᷣtutũ poſt lapſuʒ. nec ꝙ pᷣmi pa⸗ rentes ſi ſtetiſſent pditi eẽnt tot vᷣtutibo añ quot pꝰ.ꝗa pluribo indiguerũt poſt qᷓ; an.¶¶ Itez ideʒ ondit᷑ ꝑ com ꝓationẽ donoꝝ.cum.n.ſint ſeptẽ dona vt habet᷑ yla.xj. ſcʒ donũ ſapie. intellectꝰ. 2ſilij.foꝛtitudinis.ſcie.pieta⸗ tis.⁊ timoꝛis dñi.añ lapſuʒ vt videt᷑ nõ ſuit pietas q̃ẽ Equit᷑ inquirẽ vtꝝ habuit vniuerſitatẽ vir vxcvij. cirea oꝑa pietatis.q nõ fuiſſent in ſtatu innocẽtie.neq; ſoꝛtitudo qᷓ ↄſiſtit in aggreſſu difficiliũ ⁊ ꝑpeſſione ad⸗ uerſoꝝ.que nccia ſunt tpe lapſus. Itez ideʒ videt ꝑ opatõʒ beatitudinũ mathᷣ.v. qꝛ añ lapſuʒ nõ fuit bea⸗ titudo luctus neq; beatitudo miſcðic. qꝛ miſcdia miſe⸗ riã reſpicit.que nccia erat poſt lapſuʒ. ¶. Itez videtur ideʒ ꝑ ↄpꝑatõʒ fructuũ.ð quibo dr Gal.v.q;ꝛ añ lapſuzʒ nõ fuit fructꝰ ꝗẽ patiẽtia q̃ ↄſiſtit in toleratia adueꝛſo rũ.ſic poſt. Ex his omibo videt᷑ ꝙ ñ habuit tot vᷣtutes añ lapſuz quot habuit poi CPiii io. dðm qꝙ cũ fit cõ⸗ ꝓatio multitudinis donoꝝ gratie ad ſtatuʒ nature la⸗ pſe ⁊ ſtatũ nature inſtitute:h̊ põt intelligi vel de donis gratie gratiſdate. vel de donis gratie gratüfacientis. Si intelligit᷑ de donis gratie gratiſdate.ſic ſe hñt ſicut excedẽtia ⁊ exceſſa.ꝓ eo ꝙ aliq̃ dona gratie gratiſdate habuit ada in ſtatu illo. vtpote immoꝛtalitatẽ 1 impaſ ſibilitatẽ.qᷓ nõ habuit aliꝗs poſteroꝝ eiꝰ. aliq̃ dona gratie gratiſdate hñt poſteri eiꝰ que ipſe ñ habuit.ſic ſunt gratia ſanitatũ.⁊ oꝑatio pᷣtutũ.a genera lingua⸗ rũ.⁊ ↄſilia.Rõ aũt ho diuerſitatis venit ex G. qꝙ illa do na expediebãt illi tꝑi ⁊ alia ↄpetũt illi. Si aũt logmur tx donis gratie gratũfaciẽtis.qꝛ dona illa ↄnerionẽ ba bẽt qtũ ad habitꝰ ⁊ qᷓtuʒ ad actus ꝗ pfectõis ſunt. ſic ↄcedendũ eſt.ꝙ in equali multitudine fuerũt in pꝛimo hoiĩe in q̃ reꝑit᷑ in eius poſteritate.h̊ dico qtũ ad bitꝰ2 catũ ad actꝰ ꝗ ꝑfectõms ſunt. ſicut rõnes ad primã ꝑtẽ inducte ondut.qᷓtũ vᷣo ad actus ꝗ hbñt impfectõʒ anne ram.nõ ↄtingebat pᷣtutes m ſtatũ illũ in adã ponere. ſicut habet᷑ ab aug.li.de tri.xiiij.⁊ mgr recitat.iij.ſen. xxxiij.di. vᷣtutes habebũt alios actus in patria. qa ma⸗ ioꝛis ꝑfectõnis ꝙ habeãt in via. actus.n.ſiue vlus/p⸗ ni entie erit.nullũ bonũ dro pᷣponere xvel eqre.ſoꝛtitu⸗ Dinis ei firmiſſime adherere.tꝑantie nullo defectu no⸗ uo clectari. hos eoſdeʒ actus vſus habuerũt prumi parentes in illa felicitate in qua fuerũt qñ habuerunt grãʒ gratũfacientẽ.lʒ nõ illa ꝑfectõe in qua habẽt ĩ pa tria.plurimũ tñ erant ↄfſoꝛmes./ Ser hec pʒzʒ rñſio ad Duo obiecta.quoꝝ vnũ erat de foꝛtitudine.alteꝝ de tẽ⸗ pantia.que ꝓcedebãt ſᷣm actus bñtes im ꝑfectõeʒ ali⸗ quã annexaʒ.que quidẽ ꝑfectio ↄpetit ſolũ ſᷣm ſtatum pñtis miſerie.¶¶ Ad illud aũt quod obijcit᷑ de pniĩa.di cendũ ꝙ pnia reduci bz ad vᷣtuteʒ iuſticie. eſt. n. de ſpe⸗ ciebo iuſticie.exñte ſtatu ꝑſone lapſe.nõ autẽ fuiſſet de ſpẽbus illius ſi pmanſiſſet ſtatus nature ↄdite.tũc eni ellet actus iuſticie dro regenti ſubiectũ eẽ.¶ Ad illud aũt quod obijcit᷑ de ꝑſeuerãtia. doõm ꝙ pſeueratia vno mõ dicit᷑ ꝓpoſitũ ꝑſeuerandi in bono.⁊ h̊ mõ eſt vtꝰ xł᷑ Diſpoſitio ↄſequẽs vᷣtutes inſeꝑabilit. Alio mõ pſeue⸗ rantia eſt ↄtinuatio in bono vſq; in finẽ.⁊ ſic nõ dic ha bitũ bᷣ potius dicit actũ.⁊ hãc primꝰ hõ nõ habuit. ex H tñ nõ ſequit᷑ ꝙ aliqua virtute caruerit ꝓ eo tempore quo in gratia ꝑmanſit.⸗! Ad illud quod obijcit᷑ꝙ nu⸗ merus ſacramẽtoꝝ poſt lapſuʒ nõ rñt ⁊c.dom ꝙ h verũ eſt.⁊ rõ hꝰ eſt nccitas hũane reꝑatõis pꝰ lapſuʒ. cecidit.n.hõ in moꝛbũ graueʒ ꝑ peccatũ ſun.pt queʒ indigebat ſacramẽtis alijs ab illo. quod fuit inſtitutũ tꝑe nature cõdite.ſcʒ matrimonio quibo cnraꝛet᷑.vnde Hugo.exrquo hõ a ſlatu pᷣme incoꝛuptõis lapſus ĩ coꝛ poꝛe ꝑ moꝛtalitatẽ.⁊ in aia ꝑ iniquitateʒ egrotare ce⸗ pit.continuo deus reꝑando inte ſacramẽtis ſuis medi cinaʒ preꝑauit.que prout ratio poſtulabat ⁊ cauſa.di uerſis temꝑibo ⁊ locis ad curatõʒ illius exhibuit.vᷣtu⸗ tes aũt neceſſaꝛie erant in omni ſtatu ? in omni temꝑe 7 qꝙtum ad ſubſtantiaʒ ⁊ q́;tuʒ ad numerũ:tñ bᷣm diueꝛ ſitatem ſtatuuʒ neceſſaria erat actuum variatio m tactum eſt. ¶ Ad illa que conſequũtur dici poteſt. ꝙ do na.fructus. beatitudines. ↄferunt᷑ a doo ad pfectõnem nature lapſe nõ inſtitute.Ad cuius dclaratiõeʒ nõ.q; virtutes ßᷣm ꝙ ex auẽtibo ſa netoꝝ poteſt ratõnabiliter colligi:ſunt ad infoꝛmandũ ſiue ad rectificãduʒ libeꝝ ar bitriũ.tũc aũt ẽ libeꝝ aꝛbitrium infoꝛmatũ.q eſt in iuſticia rectiſicatũ. hec auteʒ infoꝛmatio rectitudinis in ſtatu nature inſtitute potentias anime reddidit ha⸗ biles ad agendum bonum recte.expedite. delectabilit᷑ 2 perfecte: ꝓpter conſoꝛmitatem ⁊ obedientiam nature reſpectu gratie.ſed primus homo in lapſu in culpam ſpoliatus ſuit gratuitis ⁊ vulneratus in naturalibus expoliatõneʒ auteʒ iſtam ſubſecuta eſt defoꝛmatio ⁊ i⸗ potentia ad bonum.⁊ ex illa vnlneratõne effecta ẽ na⸗ tura humana infirma. ſubſecuta ẽ difficultas ad bo⸗ num. ex hac auteʒ difſicultate ſubſecuta eſt fatigatio ⁊ faſtidium in progreſſu in bono ſiue in exercitio bonoꝝ operum. ex his oꝛitur quedaʒ vite imꝑfectio ſiue ver ſatio in operibo imꝑfectõnis. homo auteʒz ſi: deiectus ſiue humana natura ſic lapſa.nõ poterat ꝑ ſe reꝑari. nec illa que ſufficiebant ad recte agenduʒ expedite de⸗ lectabiliter ⁊ ꝑfecte. in ſtatu nature condite ſufficiebãt poſt lapſum. ſeilʒ virtutes ſole: ꝓpteꝛea diuine benigni tatis largitas habitus multiplices ↄtulit homĩ ꝓpter multiplicia incõmoda iam tacta.vt ſic humane natu⸗ re lapſe defectus releuaret.ita vt ꝑ collatõneʒ gratie ĩ virtutibus refoꝛmetur ipſa anima.⁊ efficiant᷑ potẽtie potentes ad bene ⁊ recte operandũ.ꝑ collatiõeʒ gratie in donis ad expedite operanduzʒ. ꝑ collatõʒ gratie ĩ fru ctibus ad delectabiliter oꝑandum. ꝑ collatõʒ gratie ĩ beatitudinibo ad perfecte oꝑandum. a virtutibo. n. eſt aĩa potens ad oꝑpanduʒ. ex fructibus de lectabilit ope randum.ex beatitudinibo ad perfecte oꝑandum.ita ꝙ; ↄtra quadrupliceʒ oppreſſiõeʒ ſiue deiectõʒ que ex cul⸗ pa habet oꝛiginem: actoꝛ ⁊ reꝑatoꝛ bumane nature q;‚ drupliceʒ a ꝓpoſuit releuationeʒ. Ex his & patet ꝙ do⸗ na fructus ⁊ beatitudines ꝗpꝛie reſpiciũt ſtatum natu re laple.virtutes auteʒ ſemꝑ fuerunt neceſſarie. ter quod nõ eſt ſimile de comꝑatione fructuum donoꝛuʒ 2 beatitudinũ ⁊ ipſaꝝ virtutum. ad ſtatum ante culpaʒ 72 poſt 27. . D tercium quo querit᷑.ſi primus homo po terat illis mereri añ lapſum. E ſic videt·. Jex puris naturalibus nõ poterat quis me⸗ eri tũc.vnde aug.in ench. ſine gratia nec tũc.i.in pꝛi mo ſtatu meritum eſſe potuiſſet.& ſi eſſet etiam cũ gra⸗ tia ſiue gratuitis.mereri nõ potuiſſet: ſtatus ille fuiſſʒ peſſimus.cum ſine merito nullus ꝑueniſſet ad gloꝛiã. 4 Item gratia ſiue gratuita modo ſunt principiũ me⸗ rendi per ſe loquendo.j.coꝛint.xv.non ego ſed gra dei mecum. ⁊ fuerunt in ſtatu illo. cum illis mediantibus erat homo gꝛatus do.vt ex dictis patet.⁊ illis ſolum. gexiſtens in illis ꝑ illas poterat mereri. 4¶ IStem glo⸗ ria eſt remuneratio gratie ſiue merces. Jo.j.gratiã gratia.vbi augꝰ. nonſolum gratiam que plene gratis Ddatur ſine merito vt fideʒ que per dilectioneʒ ↄpatur. ex qua iuſtus viuit:bᷣ ⁊ pro iſta gratia gloꝛi am.i.bea⸗ titudineʒ eternam.que merces iuſticie dicit᷑.q̊ cuʒ glo ria remunerat᷑.merito patet ꝙ meritum eſt ex gratia.⁊ hoc eſt quod ſubiungit᷑ in glo.aug.predicta.vbi dicit᷑. ratia quia merituʒ ex gratia. ⁊ ita ideʒ quod priꝰ. 1 Contra.vbi eſt pugna ibi eſt meritum.ᷓ vbi maioꝛ ugna ibi maius meritum eſt. ⁊ vbi minoꝛ minꝰ.7 obi nulla nullũ: ſed in ſtatu illo nulla potuit eſſe pugna. ⁊c. : SItẽ.ij.thim..i .õ coꝛonabit᷑ niſi qui legittie ceꝛ/ tauerit.ſed in prim ſtatu nõ erat certamen. ꝗ̊ᷓ neq; co rona. neq; meritum.¶ Item ᷣm ph̊m. virtus ẽ circa bonum ⁊ difficile.̊ cum meritũ ſit mediante virtute. meritũ requirit difficultateʒ. ſed di ficultas nõ potuit eſſe in ſtatu illo.ꝭ̊ ⁊c.ꝗ Item mgr.ij.ſen.xxiiij. di.ij. c. dicit. ꝙ adam non meruiſſet ↄſentiendo temptatiõi.qꝛ nullum habebat intus impellens ad malum. ad hoc ꝙ ſit ibi meritum.oꝑtet ꝙ ſit impellens ad malũ.⸗ ita 1 7 difficultas. c. ¶¶ Itez ſi adam ſine difficultate potu it mereri.quare nõ ſimilit᷑ ſancti in patria.¶ Rñnſio. ꝙ gratuita habuerũt efficaciã merendi in ſtatu ante la pſuʒ.¶l Ad primũ obiectũ ↄtra h.ſ.qꝙ vbi eſt pugna ibi ſit meritũ ⁊c. Dicendũ ꝙ ſʒ vbi eſt pugna ibi ẽ meritũ ⁊c.nõ tñ vbi nulla ẽ pugna nullũ eſi meritũ: qꝛ meritũ eſt ſine pugna.viri.n.ſancti frequẽt᷑ merent᷑ qũ in nlla ſunt pugna.vt qñ ſunt in iocũditate ↄtemplatiõis. Si obijcit᷑ de ſtatu.ſ.ꝙ ꝗ eſt extra ſtatũ pugnadi ẽ er ſtatũ merendi. Dicendũ ꝙ ſi hoc ſit verũ.hoc eſt ſolumodo in ſtatu nature lapſe.qui nõ eſt ſine pugna. quia caro ↄcupiſcit adueꝛſus ſpiꝛitũ ad gał.v.aliter fuit in ſtatu nature condite.¶ Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ nõ coꝛonat᷑ ⁊c. Dicenduʒ ꝙ duplex eſt coꝛona beatoꝝ.vna que re⸗ ſpicit premiũ ſubale.⁊ hec rũdet radici meriti ſiue ca⸗ ritati.Alia que reſpicit premiũ accñtale ſuꝑadditum ſubali.que ꝓprie rñdet triumpho.ſiue victoꝛie vicioꝝ habite ꝑ conflictũ ſiue certamen.⁊ de hac loquit᷑ apłs. quod patet ex verbis eius. dicit.n.qui certat in agone nõ coꝛona.niſi qui legit.certaue.cum illa coꝛona rñdʒ triumpho habito ð vicijs.nõ habet᷑ niſi poſt legittimũ certamen.nec iſtam obtinuiſſet primus homo gratui⸗ toꝛum merito ſ̊ aliam tm̃.¶! Ad aliud quod obijcuur. ꝙ virtus eſt circa bonum? difficile ⁊c. Oicendũ ꝙ ſic Duplex eſt meritum dupler eſt difficultas.eſt.n.meritũ dimiſſionis pene.⁊ eſt meritum gloꝛie.ſic duplex ẽ dif⸗ ficultas.Vno modo dicitw᷑ difficile.i.laboꝛioſuʒ.⁊ hoc mõ difficile requirit᷑ ad meritũ ſatiſfactõnis. Alio mõ dicit᷑ difficile quod eſt ſupᷣ omẽs vires nature.⁊ h̊ mõ dirficile requirit᷑ ad meritũ gloꝛie que eſt ſup naturà. illa & difficultate que requirit᷑ ad meritũ dimiſſionis pene.nõ meruiſſet quis ante lapſum. vᷣ ſolũmodo q eſt in eleuatione alicuius ſupra ꝓpri aʒ naturã. lerbum aũt phi dicentis.ꝙ virtus ẽ circa bo.⁊ di. intelligitur habito reſpectu ad ſtatum nature lapſe.nõ nature con dite.⸗4:! Ad illud quod dicit magr.ꝙ primꝰ homo non meruiſſet nõ ↄſentiendo temptatõni.quia nõ habuit ĩ⸗ pellens ⁊c. Dicendũ ꝙ quidam dicũt. ꝙ magjr intelle xit de merito dimiſſionis pene.ſ̊ quia merituʒ dimiſſi⸗ nis pene eſſe nõ poterat.dũmodo eſſet ſtatus ille.vide tur ꝙ hbec rñſio ſit imꝑtinẽs ad ꝓpoſitum. ꝓpter h̊ alit põt dici.ſcʒ ꝙ eſt meꝛitoꝛiũ quantũ eſt de geneꝛe oꝑis. 7 eſt meritoꝛiu q̃ntuʒ eſt ex radice caritatis.Aſderito⸗ riũ de genere opꝑis dicit᷑ qð eſt meꝛitoꝛiũ eo ꝙ eſt opus virtutis de ſe.hoc aũt arduũ ⁊ difficile. Alio mõ dicit᷑ meꝛitoꝛiũ om̃e opus quodcũq; ſit.dum tñ er radice ca ritatis ꝓcedit.vult &̊ magr dicere.ꝙ in reſiſtẽdo tem⸗ ptationi ade non fuiſſet meritum ſi nõ habuiſſet graʒ. nec primo modo nec ſecundo. Si dᷣo reſtitiſſet ex cari⸗ tate.meritoꝛium fuiſſet ſecũdo modo.nõ primo: in no⸗ bis auteʒ ſemꝑ eſt meritoꝛium vel vtroq; mõ vel ſalteʒ altero.ſcʒ pter difficultateʒ ad bonum ⁊ pronitatem ad malũ.⸗. Ad vltimũ dom.ꝙ non eſt ſimile de ſctis. quia iam non ſunt in ſtatu merendi. adam aũt erat in ſtatu viatoꝛis.⁊ ita pʒ ꝙ ñ ẽ ſile. ¶Articulus quartus- DBquartum quo queritur. vtꝝ gtuita erãt uefficacioꝛa ante lapſum q; poſt. e ſic vide⸗ tur. nobilioꝛi perfectibili nobilioꝛ debetur perfectio. quia ergo bomo in ſtatu innocentie muito nobilioꝛ erat q; nunc.multo nobilioꝛa habebat gratu ita.¶ Item habitus cognitiue nobilioꝛ eſt ⁊ melioꝛ tũc q̃ᷓ nunc.cognitio ergo maioꝛ erat et perſectioꝛ. inflicta eſt enim homini ignoꝛantia propter culpam primoꝛuʒ parentum: ſed ſi cognitio fuit perfectioꝛ.⁊ dilectio ſi⸗ militer. ſm illud Auguſtini. Quantum cognoſcis. tantum diligis.ſed ſᷣm quantitatem caritatis ſiue di⸗ lectionis ſunt gratuita efficacioꝛa. ergo ⁊c. ¶¶ Iem ſides ex ſtatu illo vt ex verbis Hugonis patet· ma⸗ e ¶ Lneſtio ioꝛ fuit⁊ excellentioꝛ illa que fuit poſt lapſum. a ſimili videtur.ꝙ dilectio ſiue caritas maioꝛ fueꝛit in ſtatu an⸗ te lapſum ꝙᷓ illa que fuit poſt.⁊ alie virtutes ſimiliter.2 ita vt pꝛiꝰ.¶ Itẽ albiꝰ eſt qð ẽ nigro imꝑmixtius.ergo magis ẽ meritoꝛiũ quod minꝰ habet in ſe de merito. Sʒ omnia merita noſtra quodãmõ ꝑmixta ſunt culpæ. Fᷣm illud y ſa.lxiiij. omẽs iuſticie noſire ſicut panus mẽſtrua te. ſi ergo in adã m ſtatü innocẽtie merita ommmo fuiſ ſent im ꝑmixta culpe.videt᷑ ꝙ in ſtatu illo merita fuiſſẽt maioꝛa.ſed quãtitas meriti ẽ Fm quãtitatẽ gꝛatuitorum ⁊ cfficatiã.ergo qtuita tũc erãt maioꝛis efficatie. ¶ YItẽ meritũ ẽ a gratia ⁊ libeꝛo arbitrio.quãto igit᷑ liberũ ar⸗ bitriũ gꝛatie magis obedit.tãto gꝛatia efficatiꝰ in actnʒ ſuũ exit.ſed natura magis erat obediẽs tũc qꝙᷓ; nũc cũ eſt corꝛupta.ergo tũc dona gratuita erat ad merendũ effi⸗ catioꝛa.q Itẽ rectitudo iuſticie naturalis magnum fuit expedimentũ gꝛatuitoꝛũ ⁊ cauſe efficacie eoꝛundẽ ſicut cõcupiſcentia noxioꝛũ nũc eſt impedimentũ.̊ ⁊c. ¶¶ Itẽ tã gꝛatia ꝙ virtutes ſunt diuina quedam ⁊ dona dei.⁊ hoc ante lapſum ⁊ poſt.ſed ante lapſum data erãt ad ꝑ⸗ ficiendũ naturã inintutã.poſt vᷣo ad reꝑandũ naturã de ſtitutã ⁊ perficiendũ illã.ſed conſtat.q diuina bonitas omnia optime oꝛdinãs ⁊ diſponẽs.nõ contulit gꝛatuita daona minoꝛis efficatie ad reꝑandũ naturã deſtitutã 1 ſiciendũ eã qtuʒ ad naturã inſtitutã repandã.ergo poſi lapſum fuerũt tante efficacie vel maioꝛis ꝙᷓᷓ ante lapſũ. lItẽ natura deſtituta ad hoc ꝙq ꝑuemiat ad ſuũ finem. adiutoꝛio idiget maioꝛi ꝙᷓ; natura cõſtituta. ergo cũ do⸗ na gꝛatuita vt gratia 2 virtutes data ſint a ſumma bo⸗ nitate que omnibo dat affluẽter Yaco.j.in ſubſidiũ ⁊ ad iutoꝛiũ nature vt illis mediãtibo ꝑueniat ad finẽ relinꝗ tur ꝙ gꝛatuita data poſt lapſum ſunt maioꝛis efficacie qᷓ que data erãt ante lapſum. Mon eniʒz dediſſet vnicui⸗ q; affluenter. niſi magis indigẽti dona maioꝛa dediſſet. ꝙ autẽ natura humana magis indigeat nũc q́ i illo ſta⸗ tu.patet ꝑ hoc ꝙ multa ſunt iflicta homini propter pec⸗ cata primoꝛũ parentũ ex ꝗbus debilitata ẽ? deteriora⸗ ta.¶ IRẽ hoc videt᷑ ꝑ hoc.ꝙ natura inferioꝛ magis ſub⸗ uenit ? efficatius magis indigenti. quod patet ꝑ boc ꝓ mem bꝛo leſo magis ⁊ efficatius ſubuenit natura ꝙᷓ; mẽ⸗ bꝛo ſano.⁊ hoc atteſtatur eius bomtati.ergo multofor⸗ tius h̊ ↄuenit bonitati auctoris nature.ergo 76.4Itez ſtatus poſt lapſum eſt ſiatus pugne.vnde magis impu⸗ gnatur homo qᷓ; ante lapſum.vnde.ij.thimo.ij.iQon co ronabitur niſi qui legittime certa.⁊c.ſed bas vincendo pugnas.glorioſius triumphat 2⁊ maioꝛem meretur coro nam.ſed maioꝛ corona debet᷑ maioꝛi merito. maiꝰ autẽ meritũ gꝛatie maioꝛi ſiue gratuitis maioꝛibo ſiue maio ris efficatie. ergo cũ hõ in ſtatu nature lapſe gloꝛioſius triũphat ꝙ; ante.relinquit᷑ ꝙ gꝛatuita habet maioris ef ficacie.q Iteẽ habito reſpectu ad ſtatũ nature laple. intel ligendũ ẽ verbũ phᷣi.ars ⁊ virtꝰ ſunt circa difficilia.ſed boc ꝑ ſe verũ ẽ.quãto actus vututis ẽ difficilioꝛ tãto viꝛ tuoſioꝛ.⁊ quãto virtuoſioꝛ tanto ad merendũ efficatior. ſi ergo maioꝛ eſt difficultas in ꝑficiendis mandatis nũc ꝙ eſſet in ſtatu nature inſtitute.videt᷑ ꝙ maioꝛ ſit meren di efficatia. efficatia autẽ merẽdi eſt ab efficatia gratui⸗ torũ.⁊ ita vt pꝛius. Itẽ ſacramẽta pꝛioꝛa erant maio⸗ ris efficatie ſuccedẽtibus. VIñ Hug.in li.ð ſacramẽtis. ſemꝑ q tempoꝛe poſterioꝛa fuerũt.effectu gratie ſ piritu alis dignioꝛa inuemant᷑.ex hoc verbo patet. ꝙ gratia ĩ ſacramentis ſiue ſaoramẽtalis minoꝛis erant efficatie ĩ primis temporibo qᷓ ſit nũc. Similiter videt᷑. ꝙ gratia ĩ virtutibus.⁊ ipſe virtutes que efficatiã habẽt a gratia. noõ fuerũt tante efficatie prio mõ quante ſunt nũc.lItẽ ſm ꝙ magis appꝛopiquauit ab initio aduetus ſaluato⸗ ris.maioꝛ erat effectꝰ ſalutis.AInñ Hugo.ſciendũ. ꝙ di⸗ uine diſpẽſationis ordo ⁊ ratio hoc poſcunt. vt ſicut ab initio ꝓcedente tempoꝛe magis ſemper ac magis aduẽ⸗ tus ſaluatoris apropinquauit. ſic ſemꝑ magis ac ma⸗ gis effectus ſalutis creſceret 2 cognitio veritatis.ſʒ ma ior effectus ſalutig eſt ex maioꝛi efficatia gratuitorum. T ita vt prius.¶ Reſpõſio.q loqui poſſumus de effica⸗ tia gratuitoꝛũ ſᷣm com ꝑationem perſone ad perſonaʒ. aut ſtatus ad ſtatum. Si primo modo ſic ſe haberent ſi cut excendentia ⁊ exceſſa.probabiliter enim pꝛeſumi po teſt ꝙ aliqui fuerunt poſt lapſum. qui maiorem gratiaʒ ha buerunt ⁊ in meritis efficatioꝛem. qᷓ aliqui qui fuil⸗ ſent in ſtatu innocentie.ſi ſtatus ille perſeueraſſet. ali⸗ qui ðᷣo minorem. ſicut creditur de perſonis exiſtẽtibus currente lege moyſi.⁊ exiſtentibus currente lege euan⸗ gelica. Sed ſi ſcdo modo id eſt ſi comꝑemus generali⸗ ter ſtatum ad ſtatum.ad huc concurrit duplex conſide⸗ ratio.quia gratia ſiue virtutes poſſunt conſiderari.vel com ꝑatione ad illos quos informant ⁊ perſiciunt.hoc ẽ ad ſuſcipientes.vel in ſe vel ſᷣm ſe.Si conſiderantur in com ꝑatione ad ſuſcipientes.quia efficatia gratie ⁊ vir⸗ tutum maior eſt ydoneitate ſuſcipientis.que quidẽ ydo neitas eſt ex conſentaneitate volũtatis ⁊ promptitudie obediendi ſiue ſubijciendi ſe gratie ipſi ⁊ virtutibus.po teſt dici. ꝙ gratie ⁊ virtutes efficatiores erant ĩ ſtatu na ture condite qᷓ in ſtatu nature lapſe. Si conſiderantur gratia ⁊ virtutes ᷣm ſe nõ vſquequaq;. certum eſt ĩ quo itatu dominus gratiam contulerit maiorem 2 virtutes potẽtioꝛes ⁊ efſicatioꝛes.pꝛo eo ꝙ magnitudo gratie di ſtribute ⁊ efficatia virtutum attenditur ſᷣm dilcretionẽ diſtribuentis.que cognitionem noſtraʒ latet.⁊ etiã ſᷣm maiorem pꝛeparationem ex parte ſuſcipientis.pie tamẽ ⁊ nõ omnino abſqʒ pꝛobabilitate ſupponenduʒ eſt.ꝙ ma iora munera gratie ⁊ virtutum largitus eſi bomini la⸗ pſo.qᷓᷓ dediſſet homini ſi in ſtatu innocentie permalſiſſet. tum quia homo maioꝛi gratie adiutorio indiget.tũ etiã quia decet deum de malo maius bonũ elicere ꝙᷓ ſit illud bonum quod adimendo malum nocet. Ep hac ergo du⸗ plici ratione quarum vna eſt in cõmẽdatione miſericor die diuine alia in cõmendatione ſapientie.nõ irꝛationa biliter colligitur. ꝙ dona gꝛatuita m ſe ſint maioꝛa 2 ef ficatiora poſt lapſum qᷓ; ante.⁊ maxime poſt aduentum ſaluatoris qui mediatoꝛ ⁊ ĩterceſſoꝛ pꝛo nobis inteꝛpel⸗ lat.quem decet exaudiri in omnibus pꝛo ſua reuerentia heb. vj.vnde cum appareat vultui dei ſempeꝛ ad inteꝛpel landum pꝛo nobis. Heb.ix.⁊ pro nobis in cruce oblatꝰ fuerit ⁊ quottidie offeratur. valde probabile videtuꝛ. q; maius minus gratie tribuatur nobis qᷓ ſi ipſe nõ fuiſſʒ incarnatus ⁊ pꝛo nobis oblatꝰ.⁊ hoc exr preſſe videt᷑ in⸗ nui Joh.vij.cũ dicit᷑.ꝙ ſpiritus nõdum erat datus. ꝗa ihus nõdum erat gloꝛificatus. Vñ cũ aſcendit in altum tunc dedit dona hominibus. Ad illud quod prĩo obij⸗ citur contra hoc.ſ.ꝙ nobilioꝛi perfectibili debetur no⸗ bilior ꝑfectio. Dicẽdũ.ꝙ h̊ verũ ẽ de ꝑfectibili ⁊ ꝑfecii⸗/ one qtum ad eſſe primũ.qꝛ ſibinuicẽ reſpõdẽt ſᷣm quã⸗ dã pᷣciſionẽ ⁊ adequationẽ.gꝛatia aũt ⁊ virtutes ꝑficiũt q;tum ad eſſe ſecũdũ. Preterea.hec.ſ.gr̃a ⁊ vᷣtutes ſunt pure gtuita ⁊ m libitũ ⁊ electionẽ dei collata.ꝗ qñq; ꝑ ſone viliori quãtũ ẽ ð naturalib gram cõfert maioꝛẽ et nobilioꝛi minoꝛẽ.ſᷣm iudiciũ ꝓfunditatis ſapie illiꝰ. hu mane ſciẽtie incõpꝛehẽſibilẽ.Iuyta illð Ro.xj.O altitu do diuitiarũ ⁊c.i¶ Ad illð qð obijcit᷑. habitꝰ cognitie erat melioꝛ ⁊ efficatioꝛ añ lapſuʒ qᷓ; pꝰ ⁊2c. Dicẽdũ ꝙ ve rũ ẽ.ſʒ h̊ nõ ẽ ĩ rone illa q̃ gratuitꝰ ẽ.ſʒ H̊ ẽ ꝓpt᷑ potẽtiã co gnitiuã que de merito peccati obnubilata ẽ ⁊ ignoꝛãtia iflicta.ſic.n.videt᷑ maiĩfeſte ĩ uiſiua exterioꝛi.⁊ lʒ ipa po⸗ tẽtia ſᷣm ſe nõ recipiat variationẽ deterioꝛatiõis.nihilo minꝰ meliꝰ videt iuuenis qᷓ; ſenex ꝓpter defectũ oꝛgani. ſimilit ẽ ĩ ꝓo iio.⸗ Ad h̊ qð qr.ꝙ quantũ agnoſcis tã⸗ tũ diligis ⁊c. Oicẽdũ ꝙ H itelligit᷑ d cognitioe ⁊ dilecti⸗ one adiuicẽ cõꝑatis ĩ ſiatu vno.ſ.lĩĩ ſtatu nature lapſe ł᷑ ↄdite.ñ aũt ĩ diuerſis.In ſtatu.n.nature lapſe quãtũ co gnoſcit tãtũ qiligit.⁊ ſimilit ĩ alio.i ec ĩtelligit ð q̃cũq; cognitiõe.ſʒ ð illa q ẽ exꝑiẽtie ſiue ſapie que ẽ cuʒ guſtu. ⁊ hec etiã q̃ dico tãtũ quatũ nõ dicunt pciſi ionẽ ſed ꝓpoꝛ tionẽ ĩ genere ſub hſenſu.ſi multũ cognoſcis multum di ligis. Ad illud quod obijcit᷑ de fide· que videtur fuiſſe tũc excellẽtioꝛ ⁊ efficatior ꝙ; illa q̃ ẽ nuc ⁊c. dicendũ.q; ſicut tactũ ẽ.gꝛatuita in ſtatu innocẽtie habebãt efficaci am quandã ex oꝛdinatiõe ⁊ obediẽtia potentiarũ ipſiꝰ anime ⁊ ſubiectione reſpectu gꝛatuitoꝛuũ. vnde efficatiꝰ mouebãt ? ipſam affectiuã.⁊ ipſam operatiuã quã faci⸗ ant nũc.ſiue quãdo amiſſa rectitudine naturali inclina tus eſt affectꝰ ꝑ ↄcupiſcentiã.⁊ opatiua debilitata.⁊ ſic comꝑatione fidei ⁊ aliarũ virtutũ ad potẽtias recipien tes.bene põt cõcedi.ꝙ habebãt quandã efſicatiã in ſta⸗ tu illo quam poſt nõ habuerũt.vnde bene põt cõcedi.q; Fſm hãc comꝑationẽ fide tũc puriꝰ ⁊ quietiꝰ adherebãt prime veritati.nec ꝗpt᷑ hoc neceſſe eſt.ꝙ fides⁊ alie vir tutes ſm ſe ↄſiderate eſſent tũc maioꝛis efficatie qᷓ; nuc. Si autẽ loquamur de viſione fidei.põt dici.ꝙ qꝛ viſiua interioꝛ nullatenꝰ erat obnubilata luculetior fuit ꝙ ſit mõ.vnde clara fuit tũc ⁊ ſine enigmate. ⁊ q'tum ad hoc vt vult hugo.ſides tũc erat maior ⁊ efficatioꝛ.nõ tamen vt eſt virtus ſiue habitꝰ virtutis.. Ad aliud quod obij⸗ citur.qꝙ albius ẽ quod ẽ nigro im ꝑmixtius ⁊c. Dicẽdũ ꝙ efficacia meriti ex pluribo venit.ſ.ex difficultate ope⸗ ris ⁊ pꝛomptitudie volũtatis.ex magnitudie caritatis. 7 cõſequẽter aliarũ virtutũ.difficultas eni operis mul⸗ tum valet ad meritũ vt in oꝑibus ſuꝑerogatiuis quoꝛũ quedã efficaciter diſponũt ad augmentũ gratie.⁊ ꝑ con ſequẽs ad augmentũ meꝛiti.in aliquo autẽ vt i martiꝛio augmentat᷑ gůa ⁊ meritũ. Similiter ꝓmptitudo etiã vo luntatis plurimũ facit ad meritũ.quantũcumq; eniʒ ſit gratia in homine.niſi ſit volũtas gratie cõſentanee.nũ⸗ ꝙ elicit opera meritoꝛia.⁊ quãto magis volũtas gẽe ſub iacet ⁊ cõfoꝛmatc᷑.tanto fructuoſius hbomo i oꝑibus me⸗ ritorijs exercet᷑. ꝓmpta eni volũtate ⁊ hilari oꝑantes. plus merent᷑ q; illi qui minus ſunt huiuſmõi. ꝓpter hoc dicit᷑ hilarẽ datorẽ diligit deꝰ.ij.Coꝛin.ix.aAagnitudo caritatis efficaciſſime facit ad meritũ. qꝛ ᷣm illius quã titatẽ attendit᷑ remuneratio pᷣmij ſubſtatialis. pondus eni amoris.oꝑa meritoꝛia facit eſſe põderis ⁊ valoꝛis. Mtũ ergo ad prim coditionẽ.ſ.difficultatem efficatio res ſunt virtutes nũc q; tũc fuerũt .nũc enim magis im pugnat᷑ ⁊ impugnado ꝓbatur ⁊ examinat᷑ virtus qᷓ tũc ſicut patet in exercẽtibus ſe in oꝑibus ſuꝑerogatiuis.⁊ maxime in martiribo ꝙᷓtum ad ſcõam cõditionẽ.ſ.ꝓmp titudinẽ volũtatis efficatioꝛis fuiſſent viꝛtutes in mere⸗ do tũc qᷓ; nũc.quia volũtas tũc cõtinua fuiſſet in bonis operibo deo placẽtibus ſine retardatiõe.nũc autem ſiue ex fatigatiõe fiue ex ſurꝛeptiõe frequenter ceſſat a bonis operibus.⁊ nociuis intedit? inutilibus.tũ propter diſ ficultateʒ ad bonũ.tũ propter pꝛonitatẽ ad malu.4lXd illud quod obijcit᷑.ꝙ meritũ magis erat imꝑmuxtũ i ſta⸗ tu innocẽtie.i:c.Dicẽdũ.ꝙ hoc eſt ex eo.q; volutas non eſt ita prompta ⁊ cõſentanea gratie ſicut fuit tũc.propt᷑ grauitatẽ carnis cõiuncte 2 pꝛonitatẽ ⁊ cõcupiſcetie co⸗ tracte.poteſt ergo cõcedi.ꝙ ſᷣm ꝙ efficacia merẽdi veĩt ex pꝛomptitudine volũtatis.ſic erãt gratuita tũc effica⸗ ciora q́; nuc.⸗¶. Ad alind quod obijcitur.ꝙ liberũ arbi⸗ trium magis obediebat gratie ⁊c̃. Jaz patet reſponſio. quia dictũ eſt.ꝙ q;tum ad promptitudineʒ voluntatis. q; idem dicit in re ꝙ obediẽtia prompta.libe.arbi. effi⸗ catiores erãt tunc virtutes ad merendũ qᷓ; nunc.Ex his tamẽ nõ ſequitur.ꝙ gratia ⁊? virtutes erant ᷣm ſe maio res ⁊ efficatiores ꝙ; ſint nũc.i Ad illud quod obijcituꝛ. ꝙ; natnꝛalis rectitudo erat tũc magnũ expedimentũ ⁊c. JYam patet reſpõſio.quia ex illa naturali rectitudie eꝛat volũtas prompta ⁊ conſentanea gratie.⁊ licet ita ſit q; efficatioꝛes erant viꝛtutes.nõ tamen ex hoc ſequitur.qꝙ; ipſe ſᷣm ſe ⁊ ſua propꝛia volũtate erant tũc efficatioꝛes ſint nunc.vt ex dictis patet. (Mneſtio. xcvin. de ulu⸗ minatione ſcientie primi hominis. tia primi homi 6e „ Acto de paſſibilita te primi hominis de prolis pꝛopagati⸗ one ⁊ de adiutoꝛio gratie.ſequit᷑ conſe⸗ quenteꝛ inquireꝛe de illuminatiõe ſcien tie. Querit᷑ ergo de cognitione ſiue ſciẽ inis. ſ. cuiuſmodi ſcientia ſiue cognitionẽ habuit in primo ſtatu.Et primo de cognitione qtũ ad tempug. Scdo qꝙtum ad cognoſcibililia. (Miembezum primum NANeerit᷑ ergo.vtrũ cõditus ſtatim habuit ſciẽ tiam ſiue cognitionẽ perfectã.an ꝑficiendo ſtudio ⁊ diſciplina.pꝑuenit ad illam. E pri mo modo videt ſic. vt babetur ab Aug. ſuꝑ PBeſ ad litt. Primus homo perfectus cõditus fuit ſᷣm corpus.⁊ in ea ꝑfectione qua cõpetebat habere in virili etate.ſed multũ decuiſſet hominẽ talis perfectionis ſm corpus fniſſe in tenebris ignoꝛantie m animã. eꝛgo cũ nihil exeat ĩmediate ab optimo cũ nota indecẽtie. relin⸗ quitur.ꝙ cõditus fuit perfectus in ſcientia.perfectꝰ di⸗ co ea perfectiõe quã requirebat ꝑfectio anime ꝑficiẽtis coꝛpus huius. Itẽ hugo de ſacra.ſicut quãtũ peꝛtinet ad perfectionẽ ſtature ⁊ etatis humani coꝛporis.pꝛimũ hominẽ perfectũ factũ credimꝰ.ita quoq; q;tum ad ani⸗ mam cognitionem veritatis ⁊ ſcientiã.eam dũtaxat que prime pfectioni cõgrua fuit perfectã mox conditũ acce⸗ piſſe putamus.⁊ ad illam nõ ſtudio ⁊ diſciplina aliqua ꝑ interualla tẽporis ꝓfeciſſe.ſed ſimul ⁊ ſemel ab ipſo ſue cõditionis exordio.vna ac ſimplici diuine inſpira⸗ tionis illumin atiõe illã pcepiſſe boc idẽ habet᷑ a magi⸗ ſtro.ij.ſen.xxiij.di. äperk Job.xxxiij. cõſumpta ẽ ca⸗ ro mea. Glo.primꝰ homo ante peccatũ neq; ſtultus ne⸗ q; lapiẽs fuit.( Stẽ diſtiguit᷑ natura angelica ab aĩa hu⸗ mana:quia illa creata ẽ plena ſoꝛmis.hec autẽ nata eſt in corꝑe ꝑfici.vnde facta ẽ ſicut tabula raſa.Si igit᷑ aĩ⸗ ma ade codita ẽ plena cognitiõe ⁊ multitudie formarũ. ergo videt᷑.ꝙ anima eiꝰ nõ ſit eiuſoẽ ſpeciei cũ animabo alijs. ¶ Itẽ duplex ẽ rationalis creatura angelica 2 bũa na. angelica natura in omnibo eiꝰ ſuꝓoſitis fuit predi⸗ ta eadẽ ſiue cõſimili illuſtratiõe ſciẽtie ⁊ cognitionis in ſuo exitu in eſſe.omnes eni angeli in ſui cõditione predi ti fuerũt ꝑfectione ſciẽtie.a ſimili videt᷑ de humana cre⸗ atura.ꝙ in omnibus ſuppoſitis debuit eſſe predita cõſi⸗ mili illuſtratiõe ſciẽtie ⁊ cognitiõis.⁊ ita omnes homi⸗ nes debebãt in orto primo eſſe ſapiẽtes.ergo cũ poſteri ade in oꝛto ſuo ſũt ignoꝛãtes ⁊ ſtudio ⁊ diſciplina ꝑ tem poꝛis interuallũ ꝓficiant. videt᷑ ꝙ ſimiliter fuit de illo. e põſio.q; adã ab exordio ſue cõditionis ſicut vult hugo.⁊ magiſter ſen. habebat ſciẽtie complementũ.⁊ G cõueniebat. tum pꝛopter comꝑationẽ ipſius ad pꝛinci⸗ pium ſuũ ab ipſo colendũ.tũ pꝛopter comꝑtioneʒ ad ge nus ex ipſo pꝛopagãdũ.tũ ꝓpter comꝑationẽ ipſius ad genus animaliũ ab ipſo gubernandũ. Prio ergo ſᷣm cõ parationẽ ipſius ad ſuũ principiuʒ decuit fieri ſcientia com pletũ.Si eni decet deũ opera ꝑfecta facere.quãato⸗ magis ipſum natura decuit facere perfectũ.a q;'tum ad eius premiũ.⁊ q;tũ ad eius bene eſie.Fᷣm ꝙ exigebat ſia⸗ tus natuꝛe.qui oꝛigo omniũ ſiue generis.⁊ quodãamodo eſt finis omniũ.⁊ quia factus erat ad deũ colendum.le⸗ ges diuinas ſcire debuit.ſpᷣm quarũ obſeruationẽ poſſʒ Deo placere.⁊ ĩ via moꝛũ recte ambulare.Scðo ꝑ cõꝑa⸗ tionẽ ad genꝰ humanũ ex ipſa ꝓagandũ. ſi eni ipſe con ditꝰ ẽ. vt quaſi eſſet paterfamilias in tota domo ꝑadiſi terꝛeſtris.⁊ optime ſedet ſapiẽtia ⁊ ſciẽtia in genitoribo vt exempla prebeãt poſteris recte ambulãdi? ſequendi ſe.indubitaãter decẽs fuit.vt deus hominẽ pꝛimũ tonus hnmani generis patrẽ pꝛincipiũ ⁊ ſeminariũ ᷣm poſſibi litatẽ nature ⁊ exigentiã eiꝰ faceꝛe in cognitiõe peꝛfectũ. Kercio per comꝑationẽ ad genꝰ animaliũ regendum e Gaty onſe⸗ ſcien ſa⸗ uad tſei⸗ ndo pri ſn rili Em och blin⸗ Nd i het n i de e gu igo irn⸗ agi cd⸗ ne⸗ et agi⸗ — 1. di⸗ in edi wre⸗ ſi⸗ ni⸗ lemn lo⸗ vvlt ci⸗ ge 40 5 ie 10 40 ¶ LNneſtio ipſum decẽs erat ⁊ ydoneũ.ſi enim deꝰ bominẽ pᷣpoſue⸗ rat ceteris beſtijs ⁊ animalibo vt ad nutũ eiꝰ cetera obe dirent. ſicut nõ decet ſapientẽ dominũ curã rerũ ſuarũ ſtulto gubeꝛnatoꝛi cõmittere ſed prudẽti.qm̃ acceptꝰ eſt regi miniſter ĩtelligẽs ſicut dicit᷑ i ꝓuer.xiij. ſic non de⸗ cuit deũ facẽ hominẽ nõ ĩtelligẽtẽ ſᷣ itelligẽtẽ ↄgnoſcẽtẽ. vt ſciret ꝗd vnicuiq; expediret.qð ⁊ fecit.cuiꝰ ſignũ ẽ. adã omnibo nomĩa ĩpoſuit.⁊ hoc fuit eiꝰ nomẽ quoda⸗ dai prio nomĩauit.quod certe recte facere nõ potuiſſʒ. niſi omniũ naturas ꝓpꝛietates a prima cõditione co⸗ gnouiſſet. Vñ Hugo idcirco ipſe cꝛeatoꝛ nõ a ſe aut ab angelo aliquo ſingulis quibuſq; aĩalibo.ſed ab bomine nomia foꝛmari voluit.vt maniſeſte oſtẽderet.q ſingulo rũ naturã ⁊ vſum ⁊ officia.ex inſita ſibi hõ ratiõe agno uit. que enĩ ꝓpter illũ creata erãt ab illo regẽda 2 diſpo⸗ nẽda erãt.⁊ idcirco horũ omniũ deus illi ⁊ ſciẽtiam tri buit ⁊ ꝓuidentiã religꝗt.ſuꝑ oẽs has ratiões ẽ rõ ex ꝑte ſtatus.qꝛ cũ hõ ĩ ſtatu ſuo deberet eſſe rectꝰ ⁊ expediẽs in actibo affectꝰ vt nõ claudicaret.expeditꝰ ⁊ rectꝰ eẽ de buit in cõſideratiõibo ĩtellectꝰ.hoc autẽ ẽ ꝑ ſciẽtie cõple mentũ.⁊ ſic vt rationibo pᷣdictis agaꝛct. decebat ſapiẽ⸗ tiam diuinã facere hominẽ ĩ ſciẽtie cõplemẽto.¶ Ad il⸗ ☚ lud qð primo obijcit᷑ cõtra hoc ꝑ glo.q dicit.ꝙ primus hõ neq; fuit ſtultꝰ neq; ſapiẽs.dicendũ ꝙ intellectꝰ glo. nõ eſt illũ caruiſſe ſciẽtia vel ſapiẽtia ãte peccatũ.⁊ poſt peccatũ fuiſſe ſapientẽ.ſed ĩtellectꝰ eſt ipᷣm q;tum ad con ſiderationẽ actꝰ peccati.⁊ ad cõmiſſionẽ eiuſdẽ.neq;ʒ fu⸗ iſſe ſapientẽ neq; ſtultũ.ſapientẽ nõ quia hoꝛũ obſt erua⸗ tione nõ cauit ſibi.ſtultũ nõ.qꝛ nõ ignoꝛãs peccauit.⁊ B videt᷑ ex verbis glo.que ſunt.hic nota eũ ante peccatum neq; ſapientẽ neq; ſtultũ fuiſſe.neq; ſapienter neq; ſtulte peccaſſe.ſapiẽs enĩ ẽ.q obſernatiõe peccati agẽda vel vi⸗ tãda nouit.ſtultꝰ vᷣo ꝗ ſeruãda vel vitãda ignoꝛat.¶ Ad hoc qð obijcit.ꝙ natura angelica diſtiguit᷑ ab aĩa hua⸗ na ꝑ hoc.ꝙ illa creatura ẽ plena foꝛmis ⁊c. Dicẽdũ ꝙ; hec itelligẽtia angelica ẽ plena foꝛmis.⁊ de natura illiꝰ ẽ.eo eni ꝙ nõ ẽ nata vniri alicui coꝛpi.nõẽ nata in cor⸗ poꝛe ꝑfici.neq; ꝑ ꝓgꝛeſſum a cognitiua exterioꝛi ad ĩte⸗ riores. ab ĩterioribo ꝓrimis ⁊ medijs ad primã ſim⸗ plicit ⁊ ſupremã.ĩ cognitionẽ exterioꝛẽ ꝑuenire.ſʒ pfici tur iᷓtũ ad cognitionẽ actu plenitudie ſcientiarũ ĩ ſui cõ ditioe impᷣſſarũ. autẽ aĩa ade fuit cõdita ĩ plenitudi⸗ ne ſpecierũ.hoc nõ fuit illi naturale ſiue ex ſua natura. ſz ex gratia ſuꝑaddita.ſ.gratis data.vñ hoc nõ facit.q; aĩa ade ſit eiuſdem ſpeciei cũ natuꝛa angelica ex ſui na⸗ tura.ſʒ alĩa ade ex gꝛatia ſuꝑaddita. eq; hoc iterũ fa⸗ cit animã ade alteriꝰ nature ꝙᷓ ſint alie aĩe.ſicut.n.neq; arboꝛes que ſtati ĩ ſua ꝓductiõe fuerũt plene fructibus. fuerũt alteriꝰ ſpeciei qᷓ ille que ꝓcedũt mõ ſᷣm tẽꝑis diu turnitatẽ ⁊ varietatem ¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ angeli⸗ ca natura in omibo ſuppoſitis fuit pᷣdita ↄſimili illuſtra tione ſciẽtie ⁊c. Dicẽdũ nõ ẽ ſimilis comꝑatio primi homiĩs ad alios.q ẽ angeloꝛũ adinuicẽ.primus hõ eꝛat origo ⁊ principiũ ſemiariũ omniũ hominũ. ꝓpteꝛ qð cõ ueniebat ipᷣm creari ꝑfectũ qᷓtũ ad ea que reqrit ꝑfectio nature.⁊ q;um ad coꝛpꝰ.⁊ qtũ ad animã ſicut ſupꝛa ta ctũ ẽ.pᷣterea vt ex dictis patet.plures ſũt rõnes. q̃re pri mus hõ creari debuit ĩ cõplemẽto ſciẽtie. quaruʒ nulla eſt. ꝙ creati ab ipſo debebãt in cõſimili ꝓcreari comple mento.vt patet intuenti. lembꝛum ſecundum Equit᷑ de cognitiõe primi homĩs q;tum ad cognoſcibilia.tã de cognitione creatoris q; de cognitiõe creature.Sʒ quia ſupra tactũ ẽ de cognitiõe creatoꝛis qtũ ad illã que ẽ fi . dei.qũe ẽ cũ cognitione enigmatica vbi determinatũ ẽ. A nõ habuit illã que ẽ enigmatica. Inquiret᷑ de cognitt one creatoris quattuoꝛ. Primum eſt.ſi cognouit deum 2in ſpecie ſiue facie ad faciem. Scðm eſt. ſi vognouit euz xcviij. cum ſpeculo creature.Tercium ſi proſeciſſet in cogniti one.Quartũ.vtrũ poſſet in cognitione erꝛare. rticulus pꝛimus Dprimũ quo querit᷑ſi cognomit deũ in ſpe⸗ cie ſiue ſacie ad faciẽ. Oꝛ ſic videtur. Diẽ.n. ugo de ſacra. cognouit creatoꝛẽ ſuũ nõ ea ognit ione 12 mõ accedẽtibus abſens fide querit᷑.ſʒ ea que tunc ꝑ pꝛeſentiã contẽplationis ſcienti manifeſtus cernebat.ſed cernere deũ manifeſtũ eſt cerneꝛe euʒ facie ad faciẽ. ¶ IOtem exo.xxxiij.loquebat᷑ dominꝰ ad ANoy ſen facie ad faciẽ ſicut ſolet homo ad amicũ ſuũ.ſʒ mul to excellẽtioꝛ fuit ſtatus ade ante lapſum qᷓ; ſtatus moy ſi.ergo videt᷑ ſi videbat᷑ a moyſe facie ad faciẽ. ꝙ fortio ri ratione ab adazʒ. Si dicitur.ꝙ illa viſio fuit in ſubie⸗ cta creatura.Contra.numeri.xij.palam ⁊ non per ſigu ras ⁊ enigmata deum videt. Itein ſicut habetur a da⸗ maſ.⁊ alijs orthodoxis.Adam nõ ſoluʒ fuit conſtitutꝰ in ꝑadiſo corpoꝛali imo ⁊ in ſpirituali qᷓtum ad mẽtis delitias.vnde deo fruebatur ſicut dicit Oamaſ.ſed ſꝛui deo non poteſt quis niſi viderat eum in ſpecie ergo ⁊c̃. Ytem adam ante lapſum deum in ſe ⁊ imediate ama⸗ bat. ergo ſi ita facilis eſt intellectus ad cognoſcendum. ſicut affectus ad amandum per naturã. videtur ꝙ ſicut deum in ſeipſo amabat.ita ⁊ in ſeipſo videbat.⸗¶ Item omnis recta anima deſiderat deũ videre in ſe.ergo adã in illo ſtatu hoc deſiderabat.Sed vt habetur ab augu. de ciuidei.adã in ꝑadiſo quicquid volebat facere pote rat.ergo ſi volebat deũ videre.poteꝛat eũ videꝛe ⁊ vidit. Item Aug.xiij.de ciui.dei.c.x.ĩ ꝑadiſo nõ deerat ꝗc⸗ qᷓ quod bona voluntas adipiſceret᷑.ergo cum viſi ionem dei in ſe adipiſcitur bona volũtas ⁊c.¶ Item mẽte hua⸗ na nihil deo propinquius eſt.marime quãdo ẽ imunis ab omi culpa ⁊ pena. ſed talis fuit mẽs ade ante culpã. neq; oculus mẽtis aliquã babebat nubẽ obſcuritatis.G videt᷑ ꝙ in ipſum deũ imedigte poterat figẽ aſpectũ.qð eſt videꝛe deũ in ſe. ᷓ ecrla Erarzrid 125 vide bit me hõ ⁊ viuet.hoc intelligit᷑ de vita animali. ſʒ adã ante lapſum viuebat vita aĩali.ergo videre deũ nõ pote rat.¶ Itẽ Yoh.j.deũ nemo vidit vnqᷓ niſi vnigenitꝰ ⁊c. Si ergo nullus vnqᷓ vidit deũ ⁊ maxie ante aduentum xpᷣi.e rgo nec adã. Itẽ viſio dei in ſpecie ẽ tota merces. ergo qui viſionẽ dei habet ĩ ſe.habet totã meꝛcedem ſeu plenã.⁊ ꝗ hoc hʒ plenã gloꝛiã hʒ. nullꝰ talis põt cadeẽ. ergo ſi adã cecidit ⁊c.¶ Itẽ lux increata ꝑfecta delecta⸗ tione delectat aſpiciẽtes.ergo ſi adã illã ſummã lucẽ a⸗ ſpexiſſet.ꝑfecte ĩ ea delectatꝰ fuiſſet.ᷓ nũqᷓ ab ea aueꝛti cõſenſiſſet.. Itẽ ſtatꝰ vie ⁊ ſtatus patrie ſunt diſtincti.q̊ pari ratiõe ⁊ viſio vie ⁊ viſio patrie.ſed adã fuit viatoꝛ. ergo nõ videbat viſionẽ patrie que ẽ viſio dei ĩ ſe. ¶¶ IJItẽ quedã ſunt media ad idẽ generalioꝛa.ſ.talia cognoſcẽs ſuꝑ cognoſcibile hʒ potẽtiam qᷓ;tum ad illud ꝑ quod co⸗ gnoſcit.ĩtellectus creatꝰ nõ põt ſuꝑ lucẽ increatam ĩ ſe quãtumcũq; eleuet᷑ ꝑ gratiã.qꝛ illa ſemꝑ ĩ infinitũ exce dit. eꝛgo ĩpoſſibile ẽ.q; oculꝰ interioꝛ ſiue intellectꝰ ipᷣaʒ lucẽ increatã videat ĩ ſeipſa.¶ Itẽ cognoſcẽtis ad ↄgno⸗ ſcibile dʒ eſſe ꝓpoꝛtio.⁊ maxĩe in cognitiõe in qua ẽ ma⸗ gna delectatio.Si ergo illius lucis ſumme reſpectu in tellectus noſtri eſt exceſſus in ꝓpoꝛtionabilis.⁊ tantꝰ vt nihil additum poſſet ei ꝓpoꝛtionari. quin ſemper er⸗ cedit illum ⁊ in infinitũ.videt᷑.ꝙ nunqᷓᷓ intellectus no⸗ ſter poſſet lucem illam contemplari Eer ponſio. ad predictorum intelligentiã notandum.ꝙ fere omnes po nunt cognitionem quam habebat adam de deo.mediaʒ fuiſſe inter cognitionem ſtatus miſerie ⁊ cognitionẽ ſta⸗ tus glorie.Sed in medio ponendi multa eſt differẽtia. quidã autẽ innitẽtes auctoꝛitatibo male ĩtellectis ⁊ rõni bus ſophiſticis direrũt.nũqᷓ ĩ ſe ſiue ĩ ſua eẽntia vidẽi. nec ĩ via nec ĩ pꝛia.ſuũ tuẽtes eꝛꝛoꝛẽ ꝑ vᷣbũ Cꝛil.dicẽtis. ipſuʒ qui deꝰ ẽ nõ ſolũ ꝓphe.ſʒ nec etiam angeli vident ſimiliter ⁊ alijs cõſimilibus auctoꝛitatibus male ĩte lle⸗ ctis.putãtes ꝙ deꝰ iĩmediate.⁊ in ſua eſſentia vide ri ñ poſſet.pter ĩpꝛopoꝛtionabilitatẽ lucis increate ad ocu lum mentis create.ſed dicũt.ꝙ deus per quaſdã lumiĩo⸗ ſas influẽtias ſiue lugubrationes.i.puas luces videri habet in ſtatu vie.⁊ in ſtatu innocẽtie videbat᷑.⁊ in ſta⸗ tu glorie videt᷑.⁊ in his influentijs dicũt deũ in his ſtati bus videri magis clare ⁊ minus clare. ᷣm ꝙ deus ma⸗ gis ſe oculo create mẽtis vult cõtemꝑare ⁊ clarioribus theophanijs oſtendeꝛe.Sed iſta poſitio heretica ẽ necĩ merito.quia eſt plane cõtra ſacrã ſeripturã.ã prima Corin.xiij.dicit᷑.tũc cognoſcã ſicut ⁊ cognitꝰ ſum. Et.j. ioh.iij.videbimꝰ eũ ſicuti ẽ.⁊ alie multe ſunt cõſimiles auctoꝛitates quibo erꝛor iſte ẽ reprobãdus. Si autẽ vi⸗ deantuꝛ alique auctoꝛitates eſſe ꝓ illis omnes erponen de ſunt qꝛ loquunt᷑ de cognitiõe cõpꝛehẽſionis qua dici tur aligꝗo cognoſci totalit.hac autẽ cognitiõe deꝰ ſibi ſo li cognoſcibilis ẽ.⁊ etiã cõtra rationẽ ẽ.cũ aĩa ꝑfecte nõ poſſit ꝑfecte quieſcẽ donec ipſam lucẽ increata videat ĩ ſeipſa.il Itẽ alij dixerũt.q deus a purgatis mẽtibus ñ ſolũ in patria.ſed etiã in ſtatu innocẽtie ⁊ in ſtatu vie in ſeipſo videri hʒ.nec ẽ differẽtia niſi in gradibo.qꝛ claꝛiꝰ 2 ꝑfectius in ſtatu glorie videbit᷑. ⁊ minꝰ ꝑfecte in ſtatu innocẽtie.⁊ mĩme in ſtatu nature laple.differẽtia autem iſtorũ graduũ venit ex hoc.ꝙ anima ĩ ſtatu glorie ⁊ oĩ⸗ no a ſarcina coꝛꝑis abſoluta.aut oĩno habet corpꝰ ſpiri tuale.quod nullo mõ ĩpediat ipſam ꝗn poſſit imediate in deũ tẽdere.⁊ ſᷣm totũ ſuũ poſſe.In ſtatu vo nature la pſe.qꝛ habet coꝛpꝰ corꝛuptibile ⁊ animale.ĩpedit᷑ ⁊ ag⸗ grauat᷑ ex terꝛena inhabitatiõe.ne poſſit in ipſam luceʒ itendẽ ꝑfecte. In ſtatu vᷣo natuꝛe inſtitute medio mõ ſe habebat.qꝛ coꝛpꝰ ade.⁊ ſi ñ eſſet ſubiectũ neceſſitate mo riendi ⁊ poſſibilitati.erat tamẽ idigẽs alimonijs ⁊ opor tebat regimẽ ⁊ vegetationẽ ſui coꝛꝑis aliquãdo occupa⸗ ri.⁊ iõ nec a deo excellẽter intuebat᷑ primꝰ homo deũ ſi⸗ cut ſancti intuent᷑ ĩ gloria. nec adeo exilit᷑ ſicut viri ſan cti intuent᷑ in pᷣſenti miſeria.hãc autẽ potẽtiam ex auto⸗ ritat ibo Aug.volũt elicere cũ dicit in lib.de trini.viij q; etis in preſenti vita põt homo notioꝛẽ habere deũ ꝙᷓ fra⸗ trem.⁊ docet ĩ eodẽ per contuitũ veritatis ⁊ bonitatis ĩ⸗ tueri deũ.⁊ etiã alubi dicit᷑.a purgatiſſimis mẽtibo cer⸗ nituꝛ.hec autẽ potẽtia nõ ẽ ſuſtinẽda.quia auctoꝛitatibo ſanctoꝛũ nõ cõſonat.dicit enĩ Dyon.iĩ li.de miſtica theo logia.ꝙ excellẽtiſſimus modꝰ cõtempladi ẽ ignote aſcẽ⸗ dere.qꝛ nec ipſe moyſes deũ valuit videre.⁊ iõ introdu ctus dicit᷑ fuiſſe caliginẽ.vñ Oyon.vocat eos indoctos. qui dicũt ſe noſſe eũ ꝗ poſuit tenebꝛas latibuluʒ ſuũ ⁊c. Aug. viij. de trini.veritatẽ ipſam qua creata ſunt nõ po teſt intueri.⁊ loquit᷑ de cognitiõe in via. Et Grego.dic. ꝓ quantũcũq; mens ĩ contẽplando ꝓſecerit.nõ puenit ad contuitũ dei.⁊a cõiter doctoꝛes in hoc cõcordant.ĩtel ligẽtes illud quod dicit apoſtołꝰ.q qᷓdiu ſumꝰ ĩ hoc cor poꝛe ꝑegrinamur a dño.⁊ per fidem ambulamus non ꝑ ſpem.ij.Coꝛin.v. Vnde ſique auctoꝛitates id dicere in⸗ ueniantur.qꝙ deus ab homine videtur in pꝛeſenti cer⸗ nitur.nõ ſunt intelligende ꝗ videtur in ſua eſſentia. ſed ꝙ in aliquo effectu interiori cognoſcitur. niſi foꝛtaſſis ĩ his qui rapiunt᷑ ſicut eſtimatur fuiſſe in paulo qui qua dam ſpecialitate priuilegiata ſtatũ viatoꝛũ in via ſuper grediuntur.vbi nõ aliquid agũt ſed ſoluʒ agunt᷑.¶. Alij aute ponunt.ꝙ in patria videtuꝛ deus ĩmediate ⁊ plene ſiue ꝑfecte qtum eſt ex parte vidẽtis.in ſtatu miſeꝛie me diate 2 diminute. In ſtatu innocẽtie medio modo ſcilicʒ ĩmediate ⁊ diminute. diminute dico in ſtatu innocẽtie. quia plena viſio ⁊ perfecta eſt plena æ perfecta remune ratio.que adhuc nõ cõpetebat meritis primi bominis. imediate autẽ quia nullã habebat velaminis interpoſi⸗ tionem. ⁊ hoc videntur ſentire verba Augu.dicẽ.ꝙ co⸗ gnouit homo creatorẽ ſuũ.nõ ea cogninione qua modo deus a credẽtibns ⁊c.vt ſupꝛa.per hoc ꝙ dicit. ſed ea qᷓ tunc per pꝛeſentiam coniẽplationis ſcienti manifeſtus cernebatur inſinuatur nullũ fuiſſe velamen ex pte cõtẽ⸗ plantis.quia tũc eſt pꝛeſentia contẽplati quodammodo in contemplatione.quando nullum velamẽ ex parte cõ⸗ templantis impedit.qm̃ templũ templo cõiungatur.et hoc idem vult magiſter.iiij.li.ſen.di.j.c.triplici auteʒ. dicens.homo qui ante peccatũ deũ ſine medio videbat. per peccatum a deo abijt.nõ eſt ergo intelligendũ.ꝙ hõ in ſtatu innocẽtie videret deum in ſua eſſentia ſiue facie ad faciẽ.ſed in quadã claritate nõ obnubilata.in qua q/ dem claritate longe manifeſtus apparuit ⁊ cernebat᷑ de⸗ us.quaſi in ſpeculo ⁊ enigmate.vnde illa euidẽtia viſio nis.in quanoã certitudinẽ ſciẽtie inducebat ſᷣm Hugo. Tenendũ eſt ergo.q; cognitio in ſtatu innocẽtie media eſt inter cognitionẽ ſtatus gloꝛie ⁊ ſtatus milerie. ſicut 7 locus padiſi medius eſt iter hanc vallem miſerie 2 pa miam celeſtẽ.⁊ quẽadmodũ paꝛadiſus terreſtis plus ſe tenet cũñ terꝛa q; cum celo.ſic ade cognitio ſiue ſtatus in⸗ nocẽtie plus ſe tenet ſeu cõformis ẽ cognitione ſtatus pᷣ⸗ ſentio qᷓᷓ futuri. Ande in ſolo ſtatu glorie videbitur deꝰ imediate in ſui ſubſtantia. vnde rationes inducte pꝛo il la parte concedẽde ſunt.ꝙ autẽ in ſtatu innocẽtie vide⸗ batur deus mediãte aliquo ⁊c.infra dicetur.¶ Ad illð quod pꝛimo obijcitur cõtꝛa bec.patet reſpõſio ex dictis. Yld illud exo.loquebat᷑ deus moyſi facie ad faciẽ. Re ſponſio pᷣm glo.inter line.q̃ eſt manifeſta viſione.⁊ alia glo.dicit ſᷣim opinionẽ populi loquit᷑ ſcriptura.qui pu⸗ tabat moyſen loqui oꝛe ad os cũ deo.cũ per ſubiecta cꝛe aturam quaſi per angelũ ⁊ nubẽ ei loquebatur ⁊ appare ret.Nam eius ſubſtantiã nec hominũ nec angelorũ ꝗſ⸗ q;ᷓ ſicut eſt videre potuit.¶ Ad boc quod obijcit᷑ de illo. Qumeri.xij.palã ⁊ nõ per enigmata ⁊c. Dicendum.q; eſt videre palã in via ⁊ in patria.⁊ eſt differẽs viſio hec ⁊ illa.quod ſic patet.Eſt autẽ videre tripliciter per eni⸗ gma.i.per ſimilitudinẽ obſcurã.⁊ boc viſiõe coꝛpor ali. Scðdo per ſigurã.i.per foꝛmã a materia. ⁊ ſ nõ a cõdi⸗ tionibus maierie abſtractã.⁊ hec eſt viſio per imaginẽ. i.ꝑ formã ſpualem que dicit᷑ imago. quia ductiua eſt in aliud cuiꝰ eſt foꝛma vel ſpecies. Lercio mõ ẽ videꝛe viſi one itellectuali.⁊ ẽ viſio itellectualis.cũ aliqð mẽte con⸗ ſpicimꝰ.nõ ꝑ imagines. ſſʒ ſicut habet᷑ ĩ ꝓlogo Apoca. Sic autẽ videre eit videre palam in via.Fᷣm ꝙ poſſibile eſt. Videre autẽ per ſpeciẽ hoc ẽ videre ſine medio ipßam lucem ſpiritualem per ſpeciem que ipſa eſt. eſt videre in patria palam.vidit ergo moyſes deũ palam.i.viſiõe in tellectuali.Si obijcitur ꝙ videre aliquid viſione intel⸗ lectu ali.eſt videre aliquid ſicut ẽ.ergo moyſes vidit de um ſieut eſt. hoc eſt per ſpeciẽ. Dicendũ. ꝙ ẽ videre ſicut ẽ duobus modis.vno mõ ꝑ ſpeciem.⁊ hoc mõ neq; moy ſes neq; primꝰ homo vidit deũ.Alio mõ ꝑ effectũ. veꝛbi gra.E ſt itelligere illũ pᷣſentem anime.nõ ꝑ imaginẽ ali quã.ſed per aliquã inſluentiã que ẽ ab ipſo ſolo ⁊ imme diate.vt in maniſeſtatiõe alieniꝰ veritatis. vel infuſiõe alicuiꝰ ſuauitatis.vel ex aliquo inconſueto eſectu.ex qͥ euidenter cognoſcit᷑ bonitas vel ſapiẽtia dei eniciẽtis vi operãtis.⁊ hoc modo poterat videre deũ ſicut ẽ.¶¶ Ad h̊ quod obijcitur ſcilicet ꝙ fruebatur ⁊c.Dicendum.ꝙ eſt fruitio vie ⁊ patrie. Primus homo in ſtatu illo nõ frue⸗ batur deo fruitione patrie que requirit viſionẽ ſiue ſpe⸗ ciem.ſed vie.mõ tamen perffectioꝛe qᷓ; iuſti poſt lapſum. quia peꝛfectius adherebat deo nullo exiſtente impedim̃ to diuiſionis in ipſo quod reuocaret vel retardaret ipᷣm ab aoherẽtia perfecta.¶¶ Ad illo quod obijcitur.ꝙ ama⸗ bat deum inmediate ⁊c. Oicendñn ꝙ nõ eſt ſimile.amoꝛ enim ſicut vult Merñ.multo plus ſe extendit qᷓ viſio.ſo la enim eſtimatione ſequit᷑ dilectio.⁊ ipſe etiam dicit in libro de amoꝛe dei.ꝙ vbi deficit intellectꝰ. ibi ꝓficit af⸗ fectus.Et ratio huius eſt.quia viſio eſt ſolümodo rei pᷣ⸗ ſentis.ſed delectatio nõ ſolummodo rei preſentis.ſ̊ etiã abſentis.preterea.viſio hbuiuſmodi nõ dicit qualemcũ⸗ q; modũ cognoſcendi.ſed moduʒ cognoſcẽdi completũ. DBilectio vᷣo ⁊ perfecta poteſt eſſe ⁊ inperfecta.iõ quis — ⸗ keei⸗ lretr htez. tbat. Pho beie gg⸗ viſio⸗ go. lia ſcut pa aſe in⸗ ß⸗ de oil dice⸗ 1is Vpatrie. dus vide Mueſtio ĩmediata ſit dei dilectio in via.nõ tamẽ oʒ . ꝙ viſio ſiue cognitio ſit imediata.¶ Ad aliud quod obijcit᷑ . ꝙ deſi⸗ derabat videre deũ ac. Dicendũ.q deſiderabat videre deũ.eo mõ quo ratio recta dictabat.nõ enĩ dictabat.ra tio recta eũ in ſtatu illo debere deſiderare illã viſionem que eſt ꝑ ſpeciẽ.que ẽ ꝑfecta meꝛces bonoꝛũ.ſed illa que itellectualis dicit᷑. qua reficiebat᷑ ⁊ delectabatur.ſᷣm ꝙ; ſtatui illi cõpetebat.hac ergo viſione deſiderabat vide⸗ re deũ in ſtatu illo.qꝛ q eſt ꝑ ſpeciẽ deſidera bat videre ĩ ſtatu glorie ſiue vltime beatitudis. Et ꝑ h̊ patet reſpõ ſio ad aliud quod ſequit᷑.ꝙ in ꝑadiſo non aberat quicq̃ quod bona volũtas adipiſcet᷑ ⁊c.quia bona volũtas di cit᷑ illa q ẽ oꝛdinata ſm dictamẽ ratiõis recte. ¶ Ad hoc quod obijcit᷑.ꝙ in ſtatu illo nibil erat ꝓpinquius mente humana ⁊c̃.dicendũ.qꝙ reuera nihil erat ꝓpinquiꝰ iu⸗ xta quod exigit ꝓpinquitas ſtatꝰ nature. quia nihil ſᷣm eſſe naturale erat ꝓinquius.nõ tamen erat in illa pro⸗ pinquitate quã requirit ſtatus glorie.vnde erat in ꝓpi⸗ quitate quadam ꝓmouẽda nihilominꝰ ad ꝓpinquitatẽ viterioꝛẽ.erat enĩ in ſimilitudine gratie.ſed perducẽda eꝛat ad deifoꝛmitatẽ gloꝛie.in qua nõ ſoluʒ aſpiceret di⸗ uinũ affectũ.ſed etiã ipſum vultũ deſideratũ.illa autem pꝛopinquitate in qua erat adã in illo ſlatu nõ potuit a⸗ ſpectus mẽtis illiꝰ ĩmediate figi in lucẽ eternam. ¶ Ad duo vltimo obiecta ꝓ alia ꝑte.quia illis medijs conclu⸗ ditur deũ in nullo ſtatu videri per ſpeciẽ ſiue 'm eſſenti am.reſpondendũ ẽ.XK primo ad illud quod obijcit.ꝙ co⸗ gnoſcens habet potentiã ſuper cognoſcibile ⁊c. Dicen⸗ dum.qꝙ onima in vidẽdo deũ nõ agit in deũ.vñ non ẽ ne ceſſe ꝙ ſit potẽs ſuper cognoſcibile.Añ ſicut viſio mate rialis potius ẽ in ſuſcipiẽdo qᷓ in agẽdo.⁊ maxime cũ vi dit lumẽ vel luminoſum.quia tũc videt᷑ ꝑ ſe in tranſinit tendo.ita ẽ in ꝓoſito. Ad illud quod ſubiungit᷑.ꝙ in⸗/ telleciꝰ creatus nõ põt in lucẽ increatã que eſt infinita. Dicendũ.ꝙ licet lux illa fit ĩfſinita.tamẽ qꝛẽ in ratione finis ad quã vt ad ſuũ optimũ oꝛdinatꝰ ẽ intellec tus hu manus.põt in illã ſicut ꝑfectibile ſiue poſſibile in ſuum finẽ.nõ tamẽ inqtum eſt infinitũ.ſed inqtum eſt finis. Ad illud quod obijcit᷑.ꝙ cognoſcẽtis ad cognoſcibile debet eſſe ꝓpoꝛtio ⁊c. OGicendu.ꝙ in viſione dei nõ reꝗ⸗ ritur ꝓpoꝛtio quãtitatiua ſcilicet qᷓtum ad infinitatẽ.ſʒ ſufficit cõfoꝛmitas ſimilitudis expꝛeſſe.ſᷣm eius maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ ꝑticipationẽ erit oꝛdo in gꝛadibus premioruʒ in gloꝛia.ꝓortio autẽ requirit᷑ vbi excellẽtia rei viſibit᷑ oſtedit vel obtũdit.Añ aliqm poſuerũt videri deũ ꝑ me diũ deducens ſiue contem ꝑans.ne pro excellẽtia lucis obtunderetur acies intellectus. ⁊ potius deijceretur qᷓ ſenſificaretur.ſed hoc ponere nõ eſt ſanum.nec babet ra tionem.quia lumen illud potius elſi ſaluatiuum qᷓ cor⸗ ruptiuum.vnde excellentia in nullo obeſt.ſed potius cõ fert.⁊ pax ⁊ gaudiũ.⁊ lux illa ſuperat omnem ſenſum. ideo homo totus vndiq; completur vt nihil aliud que⸗ rat.ſed potius abſorbeatur ipſa noſira intelligentia ab eminẽtia lucis.ſicut ⁊ ipſa noſtra affectio a torꝛente vo⸗ luptatis. Vtrum adam cognouit deum per ſpeculum creature. rticulus ſecundus Ad ſecundũ quo querituꝛ.vtrum Adam co⸗ gnouit deum per ſpeculum creature. E ſic videtur. quia alius eſt ſlatus vie. alius ſtatꝰ ſimiliter modus videndi alius 2 alius. ſed mo ndi qui eſt patrie eſt ſine medio.⁊ modus vidẽ⸗ di qui eſt vie eſt per medium. medium autem illud non eſt aliud qᷓ ſpeculum creature.ergo ⁊c. ¶ Jtem Dama. ij.lib.hunc poſuit in ꝑadiſo ⁊ intellectuali 2 ſenſibili.ĩ⸗ ſenſibili enim ſuper terꝛam dictabat᷑ corpoꝛaliter. ani⸗ maliter cum angelis cõuerſabatur ⁊ diuinis intelligen⸗ 77 6 tijs ⁊ his nutriebatur nudus ſimplicitate. artificialis vita ad ſolum conditoꝛem per creaturas induebatur. 2 eius contemplatione voluptabatur. Kontr .vilio ꝑ ſpeculum eſt per medium.tunc autẽ nihil erat deo con⸗ iunctius vel imediatius anima humana. maxime qtuʒ ad illam partem qua contemplabatur deum. maxime in ſtatu illo in quo nõ erat nubes vel relamẽ aliqð in ani⸗ ma de merito peccati. ergo anima ſeipſa ſpeculabatur deum.non manuductiõe ſpeculi alicuius.ergo ꝛ⁊c. Hoc idem videtur per verbum magiſtri.iiij.ſenten.di.j.dicẽ tis.homo ante peccatũ ſine medio denm videbat. 4! IJtẽ quanto aliꝗd expreſſius repreſentat aliquid.tanto ma⸗ nifeſtius ducit in cognitionem illius.⁊ quanto minꝰ mi⸗ nus.ſed anima humana ſiue homo expreſſiſſime deũ re⸗ preſentat.⁊ maxime qᷓ;tum ad mentem qua intuetur de um.que eſt erpreſſiſſime imago eius. ergo mani⸗feſtiſſi⸗ me ducit in cognitionem eius.ergo ſeipſo luculentiꝰ vi⸗ deret deum ꝙ; manuductione alicuius creature. maxĩe ſi eſet omnino abſq; velamine ⁊ obnubilatione quã cõ⸗ traxit ex corꝛuptione carnis.qualis fuit anima adeĩ il⸗ lo natu.ergo ſi quanto eſt ſtatus nobilioꝛ. tanto limpi⸗ dius videtur deus.⁊ tanto aſſurgit oculus mentis ad modum videndi altiorẽ ⁊ perfectioꝛẽ. didetur ꝙ in illo ſtatu tam nobili oculus mentis primi hominis aſſurge⸗ bat ad intuitum illũ pꝛo poſſe ſuo.qui fuit nobilioꝛ ⁊ ꝑ⸗ fectioꝛ.⁊ ita nõ conuerte bat ſe ſiue delectabat ad viden dum deũ per cꝛeaturas infeꝛioꝛes.eꝛgo ⁊c.¶ Item habe tur ab Anlſel. in monolo.qui dicit. certum eſt quia ꝑ il⸗ lud magis ad cognitionẽ eius acceditur.quod illi ma⸗ gis per ſimilitudinem pꝛopinquat.quicꝗd enim iter cꝛe ata conſtat illo eſſe liberius.id neceſſe eſi eſſe natura pᷣ⸗ ſtantius quapropter id quod per maiorem ſimilitudi⸗ nem plus mouet ⁊ innat mentem indagantẽ ſumme mẽ ti pꝛopinquare.⁊ per excellentioꝛẽ creatam eſſentiã. plꝰ docet quid de creante mens ipſa debeat eſtimare. pcul⸗ dubio.itaq; tanto altius creatꝛi eſſentia cognoſcit᷑ quã to per propinquioꝛẽ ſibi creatuꝛã indagatur. Ex hoc vi detur.ꝙ ſi primus homo vel quicunq; alius conuertiſ⸗ ſet ſe ao inſerioꝛa ſe.ad deum ſpeculandum elongaſſet ſe ab eiuns cognitione.quod eſſet inconueniens ĩ ſtatu il⸗ lo.¶ Reſpondendum.ad euidentiam eorum q̃ hic que⸗ ſita ſunt i ota.ꝙ multiplex eſt viſio.quedam eſt eniʒ fi⸗ dei.quedam intellectualis ſiue contemplatiua.quedaʒ per aparitionem in creatura.quedam per apertam vi⸗ ſionem. Prima eſt gratie cõmunis.ſcda eſt gratie excel lentis.tercia gꝛatie ſpecialis.quarta eſt gratia conſumã tis ſiue perfecte.diſtinctio enim iſtoꝛum modoꝛũ ſic ha⸗ betur. omne quod cognoſcitur cognitione intellectiua. cognoſcitur per aliquid preſens intellectui.⁊ voco hoc preſens ſᷣm ꝙ vocat Aug.quod pꝛeſens ẽ intellectui ad videndum.pꝛeſens vᷣo intellectui poteſt eſſe per manife⸗ ſtationem factam per verbum.per effectum. per ſignuʒ. per ſpeciem.preſens autem fit deus intellectui per ma⸗ nifeſtationem factam.per verbum in viſione fidei.ꝑ veꝛ bum dico duplex ſcilicet expreſſionis vocalis ⁊ inſpira tionis.i.exterius ⁊ interius.ꝙ autem deus ſit trinitas vnus.hoc ego credo dei ſilio qui hoc enarꝛauit ⁊ pre⸗ dicauit.⁊ ſpirituiſancto qui hoc inſpirauit.ꝙ enim cre⸗ dimus debetur auctoꝛitati ſicut dicit NRug. de vtilitate credendi. Per manifeſtationem autem in effectu ſit pꝛe ſens in vilione contemplatiua ſiue ſpeculatiua. per hoc enim ꝙ deus eſt preſens.in effectu pꝛoprio videt anima deum.non in ſua eſſentia vel ſpecie. ſed ĩ aliquo effectu gratie ſiue influentie quam in le per experientiam ſenſit ⁊ hoc viſione contemplationis ſiue ſpeculatiõis.que tã⸗ to eſt enidẽnoꝛ.quato erfectu diuine gr̃e magis ſentit in ſe hõ.vi quãto etia meliꝰ ſcit ↄſideraꝛe deũ ĩ exteꝛioꝛiba creaturis. Per maifſeſtationẽ ĩ ſigꝰ fit pñs ĩtellectui ĩ vi ſiõe apariiõis.hac viſiõe viait abꝛahã deũ qñ tꝛes vidit 2. —— vnũ adorauit.Geñ.xix. Hec aꝓparitio ſolet fieri ĩ ſub iecta creatura.que ipſum deuʒ glorificat.⁊ ſic ſpirituſ- ſanctus apparuit in colũba Math.ij. Per manifeſtati⸗ onem in ꝓria luce ſit preſens ĩtellectui ĩ viſione apeꝛta ſiue ꝑ ſpeciẽ qua videt᷑ deus facie ad faciẽ. Preter hos modos vidẽdi deũ qui ſunt a gratia.eſt modꝰ quidã na⸗ turalis.ſ.per ſpeculũ creaturarũ.naturalis dico.quia cognitio exiſtẽdi deũ naturaliter inſerta ꝑ hbũc modũ in actu ꝑducitur.dicit eni Dama.omnibo cognitio exiſtẽ⸗ di deuũ ab ipſo naturaliter inſerta ẽ.cognitio autẽ iſta ſi ue viſio duplex ẽ.ſ.ꝑ cõſiderationẽ ⁊ relucentiam dei in imagine.⁊ per cõſideꝛationẽ ⁊ relucentiã inueſtigio.vñ Hugo de ſacra. Ratio humana duplici iueſtigatiõe de uin depꝛehẽdit.ꝑtim videlicet in ſe. ꝑtim in eis que ex⸗ tãt extra ſe.apertiſſime tamẽ dicit᷑ ſpeculũ aĩa ſiue mẽs rationalis ⁊ efficaciſſime ducẽs ad deũ cognoſcendum. Vnde Znlel.in monolog.ſicut ſola ẽ mens rõnalis in⸗ ter omnes creatuꝛas que ad eiꝰ inueſtigationẽ aſſurgeꝛe paleat.ita nihilominꝰ eadẽ ſola eſt ꝓꝑ quã maxime ipſa met ad eiuſdẽ inuentionẽ ꝓficere queat.omnibo autem his modis cognouit primꝰ homo deũ ante lapſum.qꝙ vi ſione hac vltima patet ꝑ verbũ Dama.ſupradictũ.ꝙ vi ſione fidei patet ex ſupradictie in queſtiõe ð fide illius. qꝙ viſione itellectuali ſiue cõtemplatiua habet᷑ ab Aug. ſuꝑ Geñ.ad litt.⁊ in glo.ſuꝑ illud.ij.Geñ. Cũ audil⸗ ſet vocẽ domini deambulãtis ⁊c.dicit enĩ ibi fortaſſis ĩ trinſecus effabilibo vel ieffabilibus modis deꝰ illis an⸗ tea loquebat᷑ ſicut angelis ĩmutabili veritate illuſirs mẽtes eoꝛũ.vbi eſt ĩtellectus noſſe ſimul quecũq; ꝑ tem⸗ poꝛa nõ fiũt ſimul foꝛte inqu ſic eis loquebat᷑.⁊ ſi non tanta ꝑticipatione diuine ſapiẽtie quàta capiunt angeli tñ humano modulo minꝰ.ſed ĩ ipſo genere locutiõis qð viſione aparitiõis. Habetur cõſequenter in eadeʒ glo. Aug.vbi dicit.ꝙ dei deambulãtis vocẽ audierũt.nõ ni ſi ꝑcreatura factũ eſt.ne ſubſtatia inuiſibilis ⁊ vbiq; to ta.que eſt patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti coꝛporalibo ſenſi bus ⁊ tẽporali motu apparuiſſe credat᷑.omnibo ergo mo dis pᷣtactis illo ſolo excepto ꝗ ẽ ꝑ ſpeciẽ vidit deũ. Ad illud quod pꝛimo obijcit᷑ cõtra hoc.ꝙ viſio ꝑ ſpeculũ eſt per mediũ.⁊ nihil erat mediũ iter deũ ⁊ animã ⁊c. Si⸗ cendũ.ꝙ huiuſmõi ĩ mediatio nõ impedit viſionẽ ꝑ ſpe⸗ culũ.quia videre deũ cõſiderado ſe eſt videre per ſpecu⸗ lum.quia ipſa mens ſiue ſpeculũ c.vñ Anſel.in mono. aptiſſime ipſa rõnalis ſibimet eſſe velut ſpeculũ dici po⸗ teſt. in qua ſpeculat᷑ vt ita dicã imaginẽ eius queʒ ſacie ad faciẽ videre nequit.Preterea.licet ipſa mens vᷣm eſ ſentiã ſuã ſit cõiunctiſſima deo.tamẽ inter mentẽ inqᷓtũ eſi ſpeculãs deũ in ſe vel per ſe.eſt aliquid quaſi mediũ. quia ipſa vt eſt imago ducẽs animã ſpeculantẽ ⁊ dirigẽ⸗ tem in deũ.Preterea.hoc argumentũ nõ valet.aia ade ſeipſa ſpeculabat᷑ deũ.nõ ergo manuductiõe alicuiꝰ cꝛe⸗ ature inferioꝛis.quia vt patet ex dictis ⁊ ꝑ ſpeculñ ꝙ ẽ veſtigiũ ⁊ ꝙ eſt imago.videt᷑ deus a creatura rationali. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ peꝛ verbũ magiſtri ſen.dicẽtis. homo ante peccatũ ſine medio deũ videbat. dicendũ.q; multiplex ẽ mediũ ſᷣm multiplicitatẽ ſtatꝰ:humani.Eſt enim mediũ cõferens.⁊ ẽ mediũ impediẽs. Dediũ con ferens ẽ duplex.ſ.diſponẽs : deducẽs.medio diſponẽte videt᷑ deus in patria.quia anima ĩ patria mediate dei⸗ formitate ⁊ inſluentia glorie.diſponet᷑ ad hoc.ꝙ clariſ ſime poſſit deũ in ſeipſo videre.deifoꝛmitas enim glorie ſufficiẽs ẽ diſpoſitio.q ad hoc q anima deũ in ſe poſſit videre medio deducẽte.videbatur deus in ſtatu nature cõdite ⁊ in ſtatu nature lapſe.in vtroq; enim ſtatu ꝑſpe culum creaturarũ ducebat᷑ anima ad cognitionẽ creato ris.ſed in ſtatu nature cõdite nõ erat mediũ unpediens ſed velamẽ ſiue tenebra peccati.ſicut in ſtatu nature la pſe.In ſtatu vo innocẽtie videbat᷑ deus pꝓ ſpeculũ clarũ nulla eni erat in anima peccati nebula. In ſtatu vᷣo mi ſe erie videt ꝓ ſpeculũ obſcuratũ ꝓpter peccatũ primi ho minis.⁊ ideo nũc videtur ꝑ ſpeculũ ⁊ in enigmate. eni⸗ gma enim ſicut dicit Aug.eſt ſimilitudo obſcura. Ta aliud quod obijcit᷑.ꝙ mens ſiue anima humana exprelſ⸗ ſiſſime deũ repreſentat? manifeſte ducit in cognitioneʒ dei ⁊c̃. Dicendũ.ꝙ ſicut melius ⁊ manifeſtius declarat᷑ diuina potẽtia ſapiẽtia ⁊ bonitas.ex cõditione guberna tione ⁊ ſuſtẽtatione eorũ ex quibus eſt reperire imaginẽ dei.a in quibus eſt reꝑire veſtigiũ.qm̃ declarat᷑ ex condi tione gubernatione.ſuſtẽtatione.eoꝛũ que ſunt ad ima⸗ ginem dei.alijs nõ exiſtẽtibus.ita pfectius ⁊ manifeſtiꝰ dqucituꝛ mens in cognitionẽ dei per ſpeculũ creaturarũ que deum repꝛeſentãt per imaginẽ ⁊ veſtigiũ.q; duceret᷑ per ſpeculũ eorũ que ſunt ad imaginẽ tm̃. vnde primus homo vidẽdo deũ ꝑ vtrũq; ſpeculũ imperfectiorẽ ma⸗ mifeſtioꝛẽ aſſurgebat cognitionẽ.q; ſi totũ ꝑ alteꝛũ vidiſ ſet.¶¶ Ad illud quod obijcit᷑ ad idem per Anſel.patet re ſponſio. Ad id quod addit᷑.ꝙ cõuerſio mentis ad ſpecu landum deũ per creaturas inferioꝛes. eſt elõgatio que⸗ dam a perffectioꝛi cognitiõe.dicendũ ꝙ hoc nõ eſt verũ. ĩmo potius eſt ꝓgreſſus vlteꝛioꝛ in cognitiõe.ſpeculatõ enim dei ẽ per relucẽtiam inueſtigio nihil ſubtrahit illi que eſt per relucentiã in imagine. ĩmo addit ad illaʒ.q; er hoc luculẽtius cognoſcitur diuina poteſtas.ſapiẽtia 7 bonitas vt tactũ eſt. Articulus tercius O terciũ ſuppoſito.q primus homo qtuʒ ad creatoꝛẽ ꝑfectus conditus ẽ in ſcientia vt de- tmĩatũ ẽ.querit᷑ ſi ſtetiſſet.vtꝛũ ꝓfeciſſet ĩ co nitione q;tum ad creaturas. ſic. videtur. per inteꝛ⸗ ualla temporũ ꝓfeciſſet ad gram ⁊ in gra. alioqn peior eſſet ſua cõditio q; noſtra.cũ nos multiplici merito cre⸗ ſcamus in gra.eꝛgo pari rõne per internalla tempoꝛnzʒ ꝓfeciſſet in reꝛum noticia.¶ Itẽ aut adam ſciebat q vẽ⸗ tura eꝛant aut nõ ſciebat.Si ſic.ergo pꝛeſciuit lapſum ſuum.⁊ quid ex illo xoſteris ſuis erat euenturũ.qð pla ne aꝓpaꝛet eſſe falſum. Si futura nõ cognoſcebat.⁊ reꝛũ nature vaꝛiant᷑ in tempoꝛe.ergo multa incipiebat ↄgno ſceꝛe ſᷣm tempoꝛũ variationẽ.ergo ꝓfeciſſet in cogninio⸗ ne.¶ Itẽ ſi adã omnia videꝛat nec omnia audierat.eſto eꝛgo ꝙ videꝛet aliquã rem quã pꝛius nõ vidiſſet.cũ vide re ſit cognoſcere ſicut intelligere. videt᷑ ꝙ ſicut neceſſa⸗ rio ſequituꝛ.ſi incepit intelligere incepit cognoſcere. ſi militer ſi incepit videꝛe ĩcepit cognoſceꝛe. ſi eꝛgo multa ſenſibilia vidiſſet que pꝛiꝰ nõ viderat.videt᷑ ꝙ multa di⸗ diciſſet ſenſibilia per tẽpoꝛis inteꝛualla.4 IJtieʒ ſi bomo ſtetiſſet.aut vnus homo ſciꝛet voluntatẽ ⁊ cognitionẽ al⸗ terius.aut nõ.Si ſic eꝛgo fruſtꝛa egeꝛet ſeꝛmone. ſi non eꝛgo cũ poſſet ab alio edoceꝛi.videt᷑ ꝙ in ſtatu innocen⸗ tie multa diſceꝛe potuiſſet.¶ Cõtꝛa in illa felicitate pꝛi ma nõ defuit homini pꝛimo ꝙ; habere volebat.EIñ Au⸗ gu.de ciui.dei.xiiij.nec abeꝛat quicqᷓ quod bona volun tas adipiſceꝛetuꝛ.eꝛgo habebat omnẽ ſubſtantiã quã ha beꝛe volebat ⁊ ſcientiarũ ꝑfectionũ.ergo nõ erat in volũ tate ꝓficiendi.eꝛgo nõ ꝓfeciſſet.¶ Itẽ ꝓfeciſſet pe:ꝛ tem poꝛum inteꝛualla.niſi fuiſſet in volũtate ⁊ ſpe ꝓſiciẽdi. ſed dicit᷑ ꝓuer.xiij.ſpes que differt᷑ affligit animã.eꝛgo ſi fuiſſet in ſpe ꝓficiendi peꝛ tempoꝛũ inteꝛualla.⁊ ſpei Dilatio nõ eſt ſine afflictione.afflictus eſſet in ſtatu illo. quod nõ eſt verũ.¶ Item ſi ꝓfeciſſet ꝑ tempoꝛũ inteꝛual la hoc cõtigiſſet vel peꝛ doctrinã.vel per inuẽtionẽ.que⸗ cunq; enim ſeimus vt dicit phᷣus aut addiſcẽdo aut in⸗ ueniendo ſcimus.ſed nõ doctrina.nõ eſt enim veriſimi⸗ le ĩmo rationi diſſonũ.ꝙ aliquis ſucceſſiſſet illi cuiꝰ do⸗ ctrina ꝓfeciſſet.ergo ꝓfeciſſet inuentione.ſed hoc eſſe ñ poſſet ſine ſolicitudine ⁊ pena que in ſtatu illo nõ fuiſ⸗ let.ergo ⁊c̃.¶ Itẽ conditꝰ fuit in perfectiõe corpoꝛali cõ pleta.⁊ cõpletione tanta vltra quã non ꝓfeciſſet.a ſimi li videtur de cõpletione anime.qꝙᷓtum ad ea que ſuntna ture.ſiue in que poteſi natura.ſicut enim cõditus fuiti perfectiõe coꝛpoꝛali in quã potuit natura in illo. ita vt videtur ĩ perfectione amme in quã potuit natura in illo A N Ne rat ne gine ndi na⸗ eſo ni eret nus ig⸗ n re ne⸗ ii. ato illi tir R'’ ſ ten⸗ ior ere⸗ nz e 1 i⸗ mo l on en un e oli ueſtio ergo nõ pfeciſſet nec ꝑ doctrinã neq; ꝑ inuẽtionẽ.¶ Itez quicꝗd hõ addiſcit.addiſcit mediãte via ſenſus mẽoꝛie ⁊ experiẽtie.⁊ ita ab inferioꝛi ⁊ ab exterioꝛi.ſi g̊ hõĩ ſta tu ĩnocẽtie didiciſſet. ꝑ inferioꝛa ⁊ exterioꝛa ad ꝑfectõeʒ veniſſet.ſ̊ talis oꝛdo nõ ↄgruit nature inſtitute ⁊ bñ oꝛ⸗ dinate.S ſolũ lapſe.cũ omi creature pᷣelſet.videt᷑ ni⸗ hil ſenſibiliũ ĩ ſtatu illo ꝓfeciſſet. ¶ Rnſio ad pᷣdictoꝛũ intelligẽtiã ẽ notãduʒ.q ꝑfectꝰſciẽtie triplici via põt cõ ſiderari.vel a ꝑte ſcibilium. vel a ꝑte modoꝝ ſciẽdi ſiue cognoſcẽdi.vel a ꝑte maioꝛis habilitatis ĩ cognoſcendo ſᷣm pᷣmũ modũ loquẽdo intelligẽduʒ ẽ. q quedã ſũt res que fiũt curſu naturali.quedã q̃ fint curiu mirabili ſiue ſuꝑnaturali:quedã q fiũt curſu volũtario. Fm ꝙ decla⸗ rat Anſel. In eaꝝ ꝗᷓ rerũ cognitõe q fiũt curſu natura⸗ li.nõ ꝓfeciſſet adam ꝗtuʒ ad noui habitꝰ acquiſitõnem. accepit em̃ ſicut habet᷑ ab aug.⁊ a mgroſen. a ſui exoꝛ⸗ dio oĩm generũ rerũ plenaʒ noticiã. ꝑficere tñ potniſſet qtum ad aliũ modũ cognoſcẽdi ⁊ qᷓtuʒ ad ꝑfectioꝛẽ ba⸗ bitum ſciendi.qtuʒ ad aliuʒ modũu dico ꝙ ꝓficere pote⸗ rat.qꝛ qð nouerat ſimplici noticia cognoſci poterat ex⸗ periẽtia.qð nouerat intellectu cognoſcẽ poterat: ſenſu ꝓficere etiã poterat qtuʒ ad maioꝛẽ habilitatõneʒ qꝛ ex frequẽti ↄſideratõe rerũ quas nouerat. ꝓmptioꝛ fuiſſet ꝑatioꝛ ad indicãduʒ de eiſdem.quaꝝ babebat cognitõ nem ꝑ habitũ innatũ.⁊ licet pᷣmꝰhõ nõ haberet tardita tem hebetudis ꝓpter aggrauatõeʒ coꝛꝑis coꝛrupti.ha⸗ bebat tñ ſpũs eius velocitatẽ tardioꝛẽ ſiue minoꝛẽ ꝓpteꝛ coꝛꝑis aĩalis vegetabilitatẽ.⁊ ſic in cognitõe rerũ natu: ralium adã quodãmodo ꝓfeciſſet.quodamodo mime ſi ſtetiſſet.In eaꝝ vo rerũ cognitõe que fiũt curſu volũta⸗ rio ⁊ mirabili ſiue ſuꝑnaturali.ſimpliciter ꝓficere po⸗ tuiſſet.nõ ſolũ qdtuʒ ad modũ cognoſcẽdi.̊ etiaʒ inqui⸗/ rendo nouã cognitõeʒ. nec mirum qꝛ ado hoc vt cognoſce ret diuina miſteria indigebat ſuꝑna illuſtratõe.ad hoc do ꝙ cognoſceret ſecreta alteriꝰ indigebat ipᷣius detectõ ne.i ec talis pfectus ſtatui innocẽtie derogabat.cũ eti am beati angeli in cognitõe diuinoꝝ miſterioꝝ ⁊ huma noꝛum ſecretoꝝ ꝓſiciant. ꝓpter qð dicit Ephe.iij.vt in⸗ noteſcat pꝛincipibo ⁊ poteſtatibo ꝑ eccleſiã multifoꝛmis ſapiẽtie dei.⁊ ſic ptʒ rñſio ad ꝓpoſitã queſtionẽ.qꝛ ſi bo mo ſietiſſet ꝑ tempoꝝ interualla in cognitõne ꝓfeciſſet. l Ad pꝛimũ qð obijcit᷑ ↄtra hoc.ꝙ nihil deficiebat pꝛi mo homini qð valebat ⁊c. Dicẽdnʒ ꝙ hoc verũ eſt qinʒ ad tũc tꝑis in quo volebat.ſemꝑ em babebat ꝙ volebat habere tꝑe illo quo volebat: ſ̊ hoc nõ impedit quin vel⸗ let habere aliquid tꝑe aſequẽti quod defuit illi tꝑe pᷣce⸗ denti.⸗ Ad illud quod obijcit.ꝙ ſpes que differt᷑ affli⸗ git aĩaʒ ⁊c. Dicendũ ꝙ ſecus eſt dilatõne ſpei nature lapſe ⁊ in ſtatu nature ↄdite.licet em̃ dilatõ ſpei affligat in ſtatu nature laple.nõ ſic fuit in ſtatu nature condite. cuiꝰratõ eſt.q nihil tũc deſiderabat qᷓiuʒ ad rem deſide ratam.nec q;ꝛtuʒ ad tempꝰaſſecutõis deſiderati.niſi Fᷣm dictamẽ ratõnis recte.⁊ ꝓpter hoc ſi quid tũc ſperabat᷑. quia aſſecutõ ſperati nõ appetebat᷑ ante tempꝰ aſſecutõ⸗ nis eiuſdeʒ. iuxta quod dictabat ratõ illud foꝛe aſſequẽ⸗ dum. nulla fuiſſet afflictio ex ſpei dilatõne.q Ad illud quod obijcit.ꝙ neq; ꝑ doctrinã neq; ꝑ inuentõnem ꝓfe⸗ ciſſet. Dicẽduʒ ꝙ extenſo nomine doctrine eo modo quo addiſcimꝰa magiſtro exterioꝛa.ſᷣm ꝙ dicit aug.in li.de magiſt. ⁊ etiã a qnocũq; detegente nobis ſecreta mẽtis ſue ꝓfeciſſet ꝑ doctrinã.ſimiliter foꝛte ꝑ inuentõnem ꝓ⸗ feciſſet.Nec fuiſſet illi ſolicitudo inuemiendi penalis ſi⸗ cut nec laboꝛ indictus eidem in paradiſo. Dicit em̃ au⸗ gu. ſuꝑ Geñ.viij.ad litt.credibile eſt hominẽ in paradi⸗ ſo poſitum vt operaret᷑ nõ laboꝛioſe ſed delitioſe. Simi liter põt dici de ſolicitudine inneniẽdi.quod magis fuiſ ſet illi ad voluptatẽ ⁊ ſolaciũ ꝙᷓ ad faſtidium ⁊ penam. 7 ꝓpter facilitatem inueniendi 2 telectationem in inue⸗ niendo.rationi em̃ conſonuʒ eſt ꝙ ſine difficultate pue⸗ niſſet ad noticiam quã tunc quer eret: tum quia rerũ na %7 „ vcvm. tmuras 7 poteſtates cognoſceret pꝑfecte:tum ꝓpter ingenij erxcellentiam qua ipᷣm pꝛeditum fuiſſe nõ dubito.4 Ad hoc quod obijcit᷑.ꝙ conditꝰ fuit in pfectione ↄpleta coꝛ⸗ poꝛali vltra quã natura non ꝓceſſiſſet ⁊c. Dicendum ꝙ non eſt ſimile de ꝑfectõne coꝛpoꝛis qẽtum ad ſtaturaʒ.2 de ꝑfectõne anime q;tum ad gloꝛiaʒ:quia em anima ad ſimilitudinẽ totius ſapientie facta.omniũ in ſe ſimilitu dinem gerit vt dicit augu.de anima ⁊ ſpiritu.nunqꝙᷓ per nenitur ad ſtatũ cognoſcendi ꝙᷓtũ eſt de ſua natura.an⸗ teqᷓ; omnia videat in eo quẽ videndo omnia videt.¶ Ad hoc quod obijcit᷑.ſi ꝓfeciſſet hoc fuiſſet per ꝓceſſum ab inferioꝛi ⁊ ab exterioꝛi ⁊c.poteſt dici.q hoc nullum po⸗ nit incõueniens.quia cum haberet intellectum fantaſti⸗ cum.non fuit incõueniens hac via ꝓcedere ⁊ peruenire ad aliquoꝝ ignotoꝝ noticiã. Alel poteſt aliter dici.ꝙ il UC peccauit.videtur ꝙ; anteq; peccaret decepta fnit. 4 Stez la ratio non cogit.quia ſicut vult auguſt.in.vj.muſice. obiectum exterius non agit in anima nec ipᷣam perficit ſed ipa anima ſeip̃am mouet occaſione ab exterioꝛi ac⸗ cepta.⁊ infoꝛmando ſeipᷣ̃am magis agit in obiectum qᷓ; agatur ab ipᷣo.⁊ hoc fuiſſet in adam multofoꝛtins ⁊ no bilius qᷓ ſit poſt lapſuʒ. Vnde ratio illa nõ cogit.q; adã non potuiſſet reſpectu eoꝛum que cognoſcebat nouum modum cognitionis acquirere. us Dequartum quo queritur vtruʒ potuiſſet in cognitione errare ſiue decipi. ſic videtur BGBeñ.iij.dixit mulier.ſerpẽs decepit me:ſed onſtat ꝙ mulier non conſenſit ſerpẽti miſi quia eſlima⸗ uit verum eſſe quod dixit.ex quo ergo ante cõſenſuʒ nõ — „ —„ augu.ſuper Geñ.ad litt.⁊ habetur.ij.ſen.di.xxij.adam putauit vtrũq; poſſe fieri.vt ⁊ vxoꝛi moꝛem gereret.⁊ ꝑ penitentiã veniam haberet: ſed conſtat ꝙ illud ſuit fal⸗ ſum.quia ꝙ dicit ꝑ penitentiã veniaʒ haberet,. intelligi tur ð venia.nõ que eſt peccati moꝛtalis ſed venialis.qð patet ꝙ poſt dicitur inexꝑtꝰdiuine ſeueritatis in eo fal⸗ li potuit.vt veniale crederet eſſe ↄmiſſum.⁊ conſiat ꝙ h̊ credidit anteq; peccaret.ergo ⁊c̃. ¶ Item in.ij.li.ſentẽ. dicit magiſter. xxj.di.qꝙ mulier nõ hoꝛruit ſerpenteʒ.qꝛ cum nouerit creatum eſſe.etiã officiũ loquẽdi adeo acce piſſe putauit.ſed conſtat ꝙ hoc fuit falſum.̊ ⁊c.⸗¶ Itez ſi adam ſtetiſſet doꝛmiuiſſet vtiq; ⁊ habuiſſet alias oꝑa⸗ tiones. ergo cum ſomnũ ſit ex naturali motu fumolita⸗ tum fantaſmatũ circa oꝛganũ fantaſie.adam ſomniaſ ſet. ſed in ſomnio ſimilitudo rei accipit᷑ ꝓ veritate.⁊ vbi cũq; hoc eſt.ibi eſt deceptõ.q̊ ⁊c̃.¶ Item naturale eſt.q; quicꝗd videt᷑ ſub angulo ⁊ quãto a remotioꝛi videt᷑ ali⸗ quid.tãto minoꝛeʒ generat ſpeciem.⁊ videtur ſub angu lo accutioꝛi.lnde ita ꝑuus videret᷑ ſol ip̃i ade ſic ⁊ no⸗ bis.g ſicut decipit᷑ ſenſus nũc in videndo de quantitate ſolis.ita videt᷑ ꝙ deciperet᷑ ſenſus ade.¶ Iteʒ ponat᷑ ꝙ aligs angelꝰvel homo aſſeruiſſet ei falſum ⁊ dᷣ ſecretis interioꝛibo.aut adam diceret ipᷣm dicere falſuʒ.aut nõ. Si ſic.tũc ſciret occulta interioꝛũ que noſſe eſt ꝓpꝛiũ ſo⸗ lius dei. Si nõ ſciret.q̊ crederet ipᷣm eſſe veracẽ.aut ma le iudicaret de ipᷣo.etſi crederet ipᷣm eſſe ꝓęeracem.crede ret ipᷣm dicere verum.ergo deciꝑet᷑ (Wontra aug. ve⸗ ra ꝓ falſis appꝛobare nõ eſt natura homis inſtituti ſed pena dãnati.̊ qñ quis decipit᷑ appꝛobat verũ ꝓ falſo et ecõuerſo.ergo cũ hec ſit pena hbomĩs damnati.nũq; hoc ↄtigiſſet pꝛimo homini ſi ꝑſtitiſſet.⸗ Itẽ aug.in enche. ipᷣe ꝑ ſeipᷣm erroꝛ aut magnũ in re magna aut paruum in re parua.tñ eſt ſemꝑ malũ.ſed in pꝛimo homĩe dum ſtetilſet nõ potuit eſſe maluʒ culpe nec pene.q̊ᷓ ſi vbicũq; eſt deceptio.ibi eſt erroꝛ aliquis.ibi magnꝰvel ꝑuus.in pꝛimo ſtatu nõ poterat decipi.¶. Item aug.in eodẽ. hic hominnes fallunt atq; fallunt miſerioꝛes quidem ſunt cum mentiendo fallunt.qᷓ; cum mentientibus credendo falluntur.ergo videtur ꝙ vtrobiqʒ ſit meſeria.licet ma⸗ ioꝛ in fallẽdo. ſi in ſtatn pᷣmo nõ erat miſeria.ergo ⁊c. 4 Item augu ibidem. vſqʒ; adeo ratõnalis natura refu⸗ git falſitatẽ 7 quãtuʒ poteſt deuitat erroꝛem vt falli no⸗ lint etiã quicũq; amt fallere.Si ergo ratõnalis natu⸗ ra refugit erroꝛẽ ⁊ deceptõeʒ.⁊ hoc atteſtat᷑ eius bonita ti. videtur ꝙ natura ratõnalis in ſtatu innocẽtie quãdo vigebat ſine vicio coꝛruptionis. ſeʒ maxime falli nole⸗ bat ⁊ deuitabat erroꝛem.ergo ſi nibil ↄtigiſſet illi in ſta tu illo quo deuitabat 2 nolebat.relinquit᷑ ⁊c. ¶ Iteʒ in ſtatu illo omnes vires inferioꝛes ⁊ etiaʒ ſuperioꝛes ſub iecte erant voluntati. alioquin non poſſet quicqv vellet cuiꝰcontrariũ habetur ab augu.xiiij. de ciui.dei.dicen⸗ te.in ꝑadiſo etiã ſi nõ omnia poteꝛat ante peccatũ:quic⸗ quid tamẽ non poterat nõ volebat.⁊ ideo poterat omia que volebat.ergo ſi homo nolebat decipi vł aſſentire fal ſo in ſtatu illo.videtur ⁊c. ¶ Item maioꝛis indignita⸗ tis eſt falli in animo qᷓ; pati in coꝛpe. VUnde decuit rpᷣm a ſumere paſſionem in coꝛꝑe non ceptõeʒ in anima: H ſi adam ſtetiſſʒ nulla fuiſſet in eo coꝛpoꝛalis palſio.ergo multofoꝛtius nulla fuiſſet in eo anime teceptio. 4 Re⸗ ſponlio ad pꝛedictã queſtionẽ reſpondẽt quidẽ ꝑ diſtin⸗ ctionem talem. deceptio quedã eſt circa ſcibilia.quedaʒ circa opinabilia.ſcibilia aũt dicunt᷑ illa que recta ratõ⸗ ne ↄpꝛehendi pñt.ſicut ſunt illa quibo ſunt ſcientie li⸗ ber ales.opinabilia vᷣo dicunt᷑ illa que nõ habẽt cogno⸗ ſci niſi ꝑ quãdam piecturã.hmõi ſunt ſecreta mẽtis alie ne.7 futura cõtingentia que ſunt a caſu ⁊ foꝛtuna.⁊ li⸗ bera voluntate. In pꝛimis aũt adam falli non poterat. quia omniũ ꝑfectam habebat cognitõnem. In ſcdis au tem dupliciter ↄtingit aliquez falli.aut quia adheret fir ma credulitate. aut quia adheret qualicũq; eſtimatõne Pꝛima aũt deceptio vocat᷑ ꝓpꝛie erroꝛ.⁊ hec in pᷣmo ho⸗ mo ſtante nõ fuiſſe. ſcdᷣa vᷣo poteſt dici opinio in qua eſt acceptio ſine pleno conſenſu credulitatis.⁊ hec põt dici eſtimatio falſa.⁊ hoc potuit eſſe in adam in ſtatu pꝛimo abſq; culpa⁊ pena.maxime cuʒ er hmõi eſtim atõe.nec incideret in peccatũ nec incurreret damnũ.Et ᷣm hanc diſtinctõnem vident᷑ poſſe diſſolui ratõnes ad vtrq; ꝑ⸗ tem inducte.Qam ratõnes oſtendẽtes ꝙ potuit cipi. ↄcedi pñt de deceptõne que dicit᷑ qualiſcũq; eſtimatio. Ratõnes ad oꝓpoſitum cõcedi pñt ſᷣm ꝙ dceptio dicit firmam cꝛedulitatẽ.vt nõ ſolum quis decipiat᷑ putando falſum eſſe verũ.ſed etiam appꝛobando falſuʒ eſſe veruʒ vel ecõuerſo.⁊ ta is eſt deceptio que eſt erroꝛ.Sed quia iſta rñſio non plene ſatiſfacit ratõni nec ↄcoꝛdat ſenten tie augu. Aliter vt dicunt quidaʒ videt᷑ rñderi.dicit em̃ augu. in enche. cum nihil aliud ſit errare ꝙᷓ; verũ putaꝛe quod falſum eſt.vel quod verum eſt ⁊ certum. habere ꝓ incerto.incertũ vᷣo ꝓ certo.ſiue falſum ſiue verũ ſit.idq; tam ſit in animo deſoꝛme atq; indecens q; pulchꝛũ atq; decoꝛum eſſe ſentimus.vel in loquendo vel in aſſentien⸗ do eſt eſt. non nõ. ꝓfecto ob hoc ipᷣm eſt vita miſera iſta qua viuimus ꝙ ei nõnũꝙᷓ vt non amittat᷑ erroꝛ eſt neceſ ſarius.Ex hoc verbo videt᷑.ꝙ augu.vocat erroꝛem gene raliter omnẽ deceptõnem.⸗ illam dicit indecoꝛum? in⸗ decentem ⁊ ad vitam miſeram ꝑtineꝛe.⁊ in li.de vtilita te credendi expꝛeſſe dicit᷑. ꝙ nullus erroꝛ abſq; vicio po⸗ teſt eſſe. ꝓpter hoc dicitur. ꝙ etſi in ſtatu innocentie ali⸗ cuius neſcientie fuiſſet im ꝑfectio: nulla tamẽ in eo fuilſ⸗ ſet ceptio.deceptio em̃ vltra neſcientiam addit indicij obliquitatem.que in adam in ſtatu innocentie nõ fuiſſet ſicut nec paſſio coꝛpoꝛalis.⁊ hoc poteſt intelligi ſic.Si⸗ cut em̃ Ddupliciter ↄtingit aliquio pati. aut paſſione in⸗ trinſeca aut paſſione illata ab extrinſeco: ſic ↄtingit ali quem decipi dupliciter. aut ita ꝙ ipᷣe ſeipᷣm ꝑalogiʒet. autita ꝙ pꝑalogiʒat᷑ ab aliquo. neutrum autẽ hoꝛum in adam fuiſſet. ſicut em in eo nulla fuiſſet paſſio intrinſe⸗ ca.quia virtus anime regitiua ꝑfecte ſuc coꝛpoꝛi preſi⸗ tebat.⁊ ipᷣm in ſtatu debito conſeruabat. vel ꝓpter ali⸗ quam alia cauſam.ſieut nulla fuiſſet deceptõ veniẽs ab intrin eco. quia iudiciũ rationis omnibo viribo inkferio⸗ ribus pꝛeſidebat. nec ipᷣe in cõ:rariũ ratõni aliquo mo do monebant᷑.ſed potius ab ea ſufficienter dirigebant᷑. SPꝛeterea quẽadmodũ pati non poterat paſſione illata ab extrinſeco.ſiue ꝙ nullus in tꝑe illo eſſet qui inferret ſiue quia ſi adheſiſſet. diuina virtus eum ꝓtegeret ſiue Apter aliam cauſam ſuperius tactam. Sicut etiam in ſtatu illo nemo eſſet qui hominẽ circũueniret aut ꝑalo⸗ gizaret.Qam vnuſquiſq; loqueret᷑ veritatem cũ ꝓximo fuo. aut ſi eſſet diuine inſpiratõnis reuelatõ ſiue ꝑſe ſi⸗ ue peꝛ angelum ei manifeſtando veritatem ne falleretuꝛ ſubueniret.ſicut virtus diuina ſuccurreret ne in coꝛpo⸗ re lederet᷑. ⁊ ſic adam ſiante nulla in eo fuiſſet veceptio nec ab intrinſeco nec ab extrinſeco.al Ad ea que contra hoc obijciuntur. Reſpondẽdum eſt.⁊ pꝛimo ad illa que obijciunt᷑ de deceptõne mulieris ⁊ falſa viri credulitate poteſt dici ꝙ licet pꝛeceſſerint peccatum inobediẽtie.ta⸗ men illa pꝛeceſſit peccatum pſumptõis ſiue ſuꝑbie.cuiꝰ merito extinctus eſt in eis oculus ratõnis. vt falſuʒ eſſe verum eſtimarent. Inde augu.ſuꝑ Geñn.ad litt. 2 ma: giſter idem recitat in ſcðe ſen. dicens.nõ eſt putandum ꝙ homo deijceret᷑ nili pꝛeceſſiſſet in eo quedaʒ ela tõ cõ⸗ pꝛim enda. Et idem in eodem.quomõ verbis temptatõ⸗ nis crederet mulier deuʒ ſe a re bona ⁊ vtili ꝓbibuiſſe. niſi ineſſet eius menti amoꝛ ꝓpꝛie poteſtatis.⁊ de ſe ſuꝑ⸗ ba pᷣſumptio.mulier em̃ audita ꝓlatõne ſerpentis de ſe⸗ ipᷣa pꝛeſumpſit. ⁊ ita pꝛimo peccauit peccato ſuꝑbie. ſic 2 vir vt habet᷑ ab angu.ſuꝑ Geñ.cuiꝰ verba recitant᷑ in glo. ſuꝑ illud.j.thimo.ij.adam nõ fuit ſeductus.ſimilit᷑ ij.li.ſen. xxij. di.⁊ ita ercecati peccato ſuperbie.mulier eſtimauit ꝑ ↄmeſtionem aſſequi poſſe diuinã excellenti⸗ am. vir de tranſgreſſione mandati aſſequi veniã. Ad illud quod obijcit᷑ ꝑ auctoꝛitatẽ magiſtri.ꝙ mulier pu⸗ tauit ſerpentẽ ba bere officiũ loquendi. Dicendũ ꝙ aut talis putatio fuit ĩ muliere poſt peccatũ.quia alioquin nulla eſſet queſtio.cũ ante peccatum non poterat eſſe in ipᷣ̃a muliere paſſio timoꝛis. aut ſi fuit ante.non putauit ꝙ hoc haberet officiũ determinate viꝛtute aliqua ſibi na turaliter data.ſed ab aliqua iacente virtute diuina pꝛo⸗ uidentia ꝑmittente.que res omnes gubernabat ⁊ rege⸗ bat ſicut creauerat. VUnde mulier audiendo ſerpentẽ lo⸗ qui non. ꝓpter hoc falſuʒ ꝓ vero appꝛobauit.qꝛ aliquem ibi virtutẽ latentẽ qua loquebat᷑ eſtimauit.¶ Ad illuo quod obijcit᷑ de ſomnio.Dicenduʒ ꝙ in ſtatu innocentie non fuiſſet ſomniũ ex ꝑpeſſione fantaſiarũ ſᷣm ꝙ diecituꝛ Ecẽi.xxxiiij.ſicut ꝑturiẽs coꝛ tuum fantaſias patit᷑ ⁊c. hmõi em̃ ſomniũ venit ex hoc. ꝙ vires inferioꝛes nõ ſũt ſubiecte ratõni.⁊ coꝛpus nõ obedit ſpiritui.⁊ ſi tũc fuiſ⸗ ſet ſomniũ.hoc eſſet quia ab altiſſimo mitteꝛet᷑ aliqua vi ſitatio in qua homo nõ deciperet᷑ ſed potius illuſtraret᷑ Pꝛeteꝛea licet ibi eſſet ſomniũ nõ ꝗpter hoc eſſet ibi dece ptio.deceptõ em̃ non eſt ſine vſu rationis.qui non eſi in ſomnis.⁊ ſic tunc eſſet:potius purgaret deceptõneʒ fan taſie qᷓ ei ↄſentiret.potius em diceret in ſomnis homini ſomnienti tu ſomnias:q; diceret quod vides eſt veritas 4 Ad illud quod obijcit᷑ de viſu. Dicendũ ꝙ nulla fuil⸗ ſet deceptio.quia bene noſſet adam ꝙ res a remotõꝛi mi noꝛ eſſe apparet ⁊ qute quãtitatis diſtantie.quanta re⸗ ſpondet quãtitas rei viſe.⁊ ideo non iudicaret ſᷣm aꝑpa rentiam oculi tm̃:ſed penſata diſtantia medij ⁊ rei viſe quãtitate. ⁊ ideo non falleret᷑ ſed haberet rectũ iudiciũ. 4¶ Ad illud quod vltimo obijcit. Dicenduʒ q; vel adam manifeſio ſigno de ̃henderet mentientẽ ſibi peccaſſe.qð ſatis videtur ꝓbabile.cum valde magna tranſmutatio facta fuerit in ratõnali natura per ↄmiſſionem culpe.⁊ tunc non crederet ei in aliquo:niſi quatenus in alia ra⸗ tione videret ſibi foꝛe credendum. aut ſi non dep̃hende⸗ ret eum peccaſſe.vbi ſua non ſufficeret cautela.ſubueni ret diuine ꝓuidentie diligentia. que nec ꝑmitteret eum ledi in coꝛpore nec falli in mente.dũmodo eius oꝛdina⸗ tioni“ hdien ctum mon pel ee mneni buo co ſcneſe delſom dolitat ſallac⸗ ſor. gecidi ſſort, ſetpent nenda ſpert Gtagt ceati ſli⸗ Peran ſtode cerit ſatic tatis tole hon nep ha ſ⸗ no⸗ nt. lata rret ſue in glo⸗ no⸗ eſi⸗ iar le mar lun to⸗ ſ. ſi. ſit iß⸗ U rei ee lin fan ini 1as in⸗ ini re iſe m 45 tio 69 ſe⸗ ni ¶ Lueſtio tioni ⁊ imperio obtpanter ſubiect?eſſet. Licet aũt ad p̃dictaʒ queſtionẽ ſic poſſet ꝓbabilit᷑ reſpõderi.minꝰ re⸗ ctum videt᷑ quibuſda ſentire pᷣmos parẽtes in ſtatu pꝛi⸗ mo nõ poſſe credere ſiue opinari. qð erat verũ eſſe falſũ vel ecõuerſo:tum qꝛ haberẽt rerũ noticiã ꝑfectã.non ta⸗ men ĩnotuit illis quicqd erat veritatis? virtuns in re⸗ bus conditis:tum qꝛ nõ erat illis datũ videre ⁊ cogno⸗/ ſcere ſecreta intellectuũ: tum qꝛ nõ habuerũt intelleciu deifoꝛmẽ:tum quia auctoꝛitates plures vident᷑ dicẽ.cre dulitatẽ falſaʒ pᷣceſſiſſe pꝛimũ peccatũ homis:tuʒ quia falſa cꝛedulitas videt᷑ fuiſſe cã pᷣſũptõis ⁊ elatõis i mu⸗ liere. Vnde em̃ fuiſſet ĩ ea pᷣſumptio ⁊ elatio niſi vtrũq; credidiſſet verũ fuiſſe qð dixit ſerpens.licet em̃ vt habe⸗ ri poteſt ab augu.⁊ vt ponunt multi.non credidit verbo ſerpentis:cum iudicõ ratõnis ante elationem que ꝓpꝛi⸗ menda erat:quedaʒ tamen videt᷑ in ea fuiſſe credulitas ſcʒ per ſubreptõnem.⁊ quia vbi nõ poteſt eſſe ſubreptio credulitatis. poteſt eſſe plena credulitas.videt᷑ ꝙ aliqñ peccatũ poterat babere credulitatẽ plenã. Pꝛeterea nõ videt᷑ aliquibo verũ quod dominꝰper inſpiritatõneʒ vel per angelü ſemꝑ manifeſlaret illis veritatẽ in caſu ꝓpo⸗ ſito vel ↄſimili.eo ꝙ in temptatõne ſerpentis hoc no fe⸗ cerit mulieri.vbi maxime neceſſaria eſſet hmõi manite⸗ ſatio.quia em̃ non ĩnotuit quicꝗo erat virtutis? veri: tatis in rebus. nec datũ fuit illis cognoſcere ſecreta in⸗ tellectuuzʒ: tam circa hec qᷓ circa illa vecipi potuit.⁊ qꝛ non habuit deifoꝛmẽ intellectuʒ. poterat in illo eſſe ſub⸗ reptio falſe cꝛedulitatis ſine iudicio ⁊ collatõne. Scom banc opinionẽ poteſt dici.ꝙ pꝛimi parentes potuerunt decipi extenſo nomine deceptionis. ſcʒ pꝛout quis dicit᷑ decipi.qui qualicũq; eſtimatõne ſiue credulitate putat quod eſt falſuʒ.ſic autẽ errare ſiue decipi cõuenit exiſtẽ tes in ſtatu innocẽtie ſic em errauerũt angeli ante caſuʒ ſuum.putãtes beatitudinẽ eoꝛum ſemꝑ duraturã. Eln⸗ de aug. xj. de ciui.dei.xj.c.ſi vere ꝑfecteq; beata vita nõ niſi eterna eſt.non erat talis illoꝝ quandoq; deſitura.2 Apterea non eterna. ſiue io ſcirent ſiue neſcientes puta⸗ rent. quia ſcientes timoꝛ ⁊ neſcientes erroꝛ bonos eſſe vtiq; non ſinebat.¶ Ao illud quod pꝛimo obijcit᷑ cõtra hoc per illud augu.ꝙ axpꝛobare falſa veris eſt pena ho⸗ minis damnati ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ augu.loquit᷑ c erroꝛe in moꝛibus vt patet ibidẽ.loquit᷑ em de duobo inflictis ꝓpter pꝛimũ peccatũ que ſunt ignoꝛãtia agendoꝝ ⁊ dilſ⸗ ficultas. determinat em̃ ibi ꝙ per peccatũ amiſit homo ſcire bonum ⁊ poſſe.dicit em̃ ſic.IAla eſt pena peccati iu ſtiſſima vt amittat quiſq; quo bene vti voluit.cum ſine vlla poſſet difficultate ſi vellet.i.ante vt quis ſciens re⸗ cte facere non facit.amittit ſcire quid rectuz ſit.⁊ qui re⸗ cte facere cum poſſet noluit.amittit poſſe cum velit.ã ſunt reuera peccanti anime duo iſta penalia. ignoꝛãtia 7 difficultas. 2 pꝛimo appꝛobare falſa pꝛo veris vt erret inuitꝰ.⁊ reſiſtente atq; retoꝛquente doloꝛe carnalis vin⸗ culi.non poſſe a libidinoſis operibus temperare:nõ eſt natura inſtituti bominis ſed pena damnati. ¶ Ad ali⸗ ud quod obijcitur.ꝙ ipe erroꝛ ſiue paꝛuus ſiue magnus ſemꝑ eſt malus ⁊c. Dicendũ ꝙ augu.ibi vocat erroꝛem quãdo pꝛo vero aꝑꝛobat᷑ falſum.apꝓpꝛobatõ aũt inpoꝛ⸗ tat certam credulitatẽ ⁊ firmã eſtimationem. Ende au⸗ gu. in enche.c.xvij.quis erroꝛ quãta poſſumus cura ca uendus ſit.nõ ſolum in maioꝛibus verũetiam in mino⸗ ribus rebus.nec niſi in rerum ignoꝛantia poſſit errari: nõ eſt tamen ↄſequens vt ↄtinuo erret quiſquis aliquio neſcit.ſed quiſquis exiſtimat ſcire quod neſcit.pꝛo vero quippe apꝓpꝛobat falſum.quod erroꝛis eſt ꝓꝓꝛium.⁊ de ta li intelligit angu.AUnde ſubdit in enche.xx.c.verbo pꝛe⸗ dicto ſcʒ ꝙ ipᷣe per ſeipᷣm erroꝛ ⁊c.eſt ſemꝑ maluz.quis em̃ niſi errans malum neget aꝓpꝛobare falſa pꝛo veris. aut impꝛobare vera pꝛo falſis.aut habere certa pꝛo in: certis.Ecce euidenter patet ꝙ loquit᷑ non de quacũq; le ui putatõne ſiue eſtimatõne. ſed de illa que aꝓpꝛobat ve xcviij. ra pꝛo falſis.¶. Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ miſerioꝛes ſũt qui fallunt qᷓ; qui fallunt᷑ ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ augu.loquit᷑ de exiſtentibo in ſtatu pᷣſentis miſerie vt patet ex verbis eius.dicit em̃ ſic.homines fallunt atq;ʒ fallũtur. nota ꝙ; Dicit hic ⁊ vt patet ex verbis augu.cum loquit᷑ de credu litate firma.qua falſuʒ pꝛo vero apꝛobat᷑.ſicut patʒ in pꝛincipio illiꝰcapituli.nõ aũt falſuʒ qualicũq; leui eſti⸗ matione ſiue opinione verũ putat᷑.¶ Ad illud qð obij⸗ citur.ꝙ ratõnalis natura refugit falſitatẽ ⁊c. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt loquendo de falſitate cognita nõ ſuſpica⸗ ta.⁊ hoc patet per verba ibidẽ poſita que ſunt quatum poteſt deuitat erroꝛem vt falli nolint etiã quicũq; amãt fallere. ¶ Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ voluntas in ſiatu il⸗ lo nolebat decipi neq; aſſentire erroꝛi ⁊c. Dicendũ ꝙ ve rum eſt de voluntate deliberata ⁊ de hmõi voluntate in telligit᷑ illud augu.de ciui.dei.poterat omnia que vole⸗/ bat. Pꝛeterea ſicut ſimul pñt ſtare iſle nõ vult peccare per ſe loquẽdo.vult tñ facere opꝰvnde neceſſario peccat Similiter iſia duo pñt ſimul ſtare:iſte non vult decipi. vult tamẽ aſſentire illi vnde ſequit᷑ neceſſario ipᷣm deci⸗ pi.ſic potuit eſſe in pᷣmis parentibo.ꝙ licet nõ mouerẽt᷑ aliqua ratõne actuali voluntate ad aſſentienduʒz ſeipᷣo ccipi ſiue errare poterãt:nihilominꝰmonueri ad aſſen⸗ tiendũ alicui vnde deciꝑent᷑ 1 aſſentire.¶. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ nulla fuiſſet paſſio ĩ coꝛꝑe ſi ſtetiſſet:ergo nul⸗ la ceptõ in adaz. Dicendũ ꝙ hoc nõ ſequit᷑.coꝛpꝰeniʒ imo potiꝰaĩa pati potuit.vt em̃ dicit Anſel.coꝛpꝰpati ẽ animã pati in coꝛꝑe.ante peccatũ pᷣiudicaſſet diuine bo nitati.ſ̊ aĩam qualicũq; credulitate credẽ falſuʒ eẽ verũ in nullo p̃iudicat deo.qui hoĩem vel aiaʒ ↄdidit in aliq pꝓfectõe in ſtatu vltimo ꝑficiendã.i.in gloꝛia ĩmo ↄſonũ videt᷑ diuine ſapiẽtie.vt homĩs ſtatꝰ ita diſtiguit᷑ ꝙ iſta im ꝑfectio ſcʒ pꝛima qualitercũq; decipi poſſet.ſine cul⸗ pa tñ in ſtatu ꝑfecto.i.vltimo ita ꝑficiendũ.qꝙ nullo mõ cipi poſſet.ĩmo decepta mulier quodãmõ non cogno⸗ ſcendo dyabolũ temptãdo illã in ſpẽ ſerpẽtis. Pꝛetea. poſſet ĩ tali foꝛma veniſſe ꝙ ꝓꝛſus ei fuiſſet occultꝰ.ex qͥ ptʒ ꝙ decipi potuit ĩ illo ſtatu. Eñ hugo ne fraus illius oĩno ĩ illa eẽt ſi nimis maifeſtaret᷑ in ꝓꝛia foꝛma venire nõ debuit ne manifeſte cognoſceret᷑ ⁊ nullatenꝰreciꝑet᷑ Itẽ ne nimis violẽta eſſet eiꝰ fraus ſi ꝓꝛſus occultaret᷑. 2B ſimł ſi &æꝰeũ tali fraude q̃ cũ nõ poſſʒ decipi ꝑmitte⸗ ret.iniuriã pati videret᷑. Pꝛetea non eſt ſilłe de paſſione coꝛꝑis ⁊ credulitate aĩe.pꝛia em̃ conditio coꝛꝑis fuit ſubiectõ oĩmoda aĩe.oĩno em̃ fuit ſubiectuʒ aĩe a natu⸗ ra ſue conditõnis. ꝗꝓpter qð dum eſſet ſubiectũ? ſtaret in ſua natura.nihil debuit illi accidere qð eſſet ↄtra na turam.⁊. ita nec paſſio aliqua.aĩe conditõ ꝓpꝛia fuit li⸗ bertas faciedi vel nõ faciendi credendi vel nõ credendi vel eiꝰotrariũ.vnde aĩa ratõne ſue libertatis potuit hoe illud credere.⁊ quia nondũ innotuerũt oĩa ꝑfecta illi nec habuit veifoꝛmẽ intellectũ.vterq; decipi potuit.nec ſic declinaſſet terminos ſue nature. nec ſtatum ſuũ qᷓtũ ad pfectõnem gratie quã habuit ante lapſuʒ. quia ergo paſſionis illatõ erat contra naturã coꝛꝑis.qualiſcunq; cceptio nõ erat contra naturã anime nec contꝛa ꝑfectõ nem gratie q;tum ad ſtatũ in quo fuit ante lapſum.nõ ẽ ſimile de coꝛꝑis paſſione ⁊ anime deceptõne. NQon autẽ negandũ mihi videt᷑ quin ſtando in gr̃a poſſet tantuʒ in ſcientia ⁊ gratia ꝓſeciſſe.ꝙ aliquo modo dæcipi nõ poſ⸗ ſet.¶¶ Ad illud aug.quo videt᷑ opinio pᷣdicta ↄfirmari. ſcʒ cum nihil aliud ſit errare.qᷓ; verum putare falſũ ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ idem eſt putare quod appꝛobare. Zlug.em̃ indiſtincte dicit qñqʒ putare qñq; app:obare qñq; eſtia re.nõ em̃ eſt erroꝛ niſi vbi eſt agꝛobatõ.qð ptʒ ꝑ augu. dicentẽ. ſi quis eſtimat ſcire quod neſcit.ꝓ vero quippe appꝛobat falſuʒ.quod eſt erroꝛis ꝓpꝛiuʒ.Ex hoc patzʒ q; erroꝛ ꝓpꝛie loquẽdo non eſt ſine appꝛobatõne.quia vt di⸗ ctum eſt.ſirmaʒ dicit credulitatem.que eſt quodãmodo cũ iudicõ ⁊ deliberatõne.hoc autem quãdo eſt falſi.ali⸗ quid deifſoꝛmitatis ? indecẽtie aggerat ĩ aĩa.⁊ eſt ſemꝑ cũ vicio. Ao illud qð poſſet obici de illo veꝛbo augu. quomõ verbũ temptatõnis credẽt mulier deũ ſe a re bo⸗ na ⁊ vtili ꝓbibẽ.niſi in eſſet ⁊c.⁊ ita videt᷑ ꝙ poſſet de⸗ cipi niſi pceſſiſſet culpa.Dicendũ ꝙ hac temptatõne nõ poſſet decipi.ſcʒ qua credẽt deũ qui ẽ ſũme bonꝰ ⁊ ſũme liberalis. ꝓpter cauſaʒ ſuggeſtã illa feciſſe inbibitõnem niſi excecata eſſet peccato. poſſet tñ in alio caſu qualit᷑⸗ cũq; credidiſſe factũ.⁊ ita aliquo mõ decipi hec opinan do ⁊ alioꝝ opiniones recitãdo:vt pꝛudens lectoꝛ vel au⸗ ditoꝛ.qui ex paucis multa.ex probabilibo vera ſciuerit ellicere:veritati ſcʒ que eſt in dictis aſſentiat.vel pꝛofun⸗ disdꝛi indagine ex opinatis ad veritatẽ aſſurgat. ¶QNueſtio. xcix. de dommio pꝛeſidentie pꝛimi hominis. Eterminatuz eſt in iſta ꝑte de pꝛimo hoĩe inꝙtũ eſt ↄiunctꝰ ex coꝛꝑe ⁊ aĩa.Et pꝛimo de paſſibilita⸗ te nature.ſcõo de pꝛolis ꝓgagatõe.ter⸗ cio de adiutoꝛio gratie. quarto de illu⸗ minatõne ſcientie: ſequit᷑ quinto ſcʒ de dominio pꝛeſidẽ tie. Pꝛimo ergo querit᷑ ſi pꝛeſidebat ſiue dominabat᷑ cre aturis vtentibo ratõne.i.chominibo. Secundo ſi creatu ris vtẽtibo tm̃ ſenſu.Lercio ſi creaturis carẽtibo ſenſu. 2 n— Vod aũt dominabat᷑ creaturis habentibo ratõeʒ ſcʒ hominibo videt᷑ ſic augu.xix.de ciui.dei.xiiij.c. In domo iuſti viuẽtis ex fi de ⁊ adhuc ab illa celeſti ciuitate ꝑegrinã gßs etiã qui imperãt ſeruiũt eis quibo vident᷑ imperare. neq; em̃ dominãdi cupiditate im ꝑant.ſed officio ↄſulen⸗ di. nec pꝛincipãdi ſuꝑbia ſed ꝓuidendi miſericoꝛdia.hG naturalis oꝛdo pᷣſeribit.ita deꝰ homineʒ ↄdidit.Ex his verbis augu.ptzʒ ꝙ oꝛdo naturalis exigit.⁊ deus homi⸗ nem ita condidit:vt vnus alij imꝑaret ⁊ dominaret᷑.ſed ſi quis debebat dominari hoc habebat marime primus homo.qui fuit pꝛincipalis ⁊ paterfamilias in domo ge⸗ neris humani. ⁊c. 4 Item de dictamine ratõnis eſt. q; oꝛdo ⁊ pᷣſidentia ſit in genere hominũ.⁊ ꝙ pꝛioꝛibo eta⸗ te ⁊ oꝛigine.miniſtrent ⁊ ſeruiãt poſterioꝛes eiſdem.hpoc em̃ dictat ratõ oꝛdinata ꝙ pater filio dominetur ⁊ filius patri ſeruiat.ergo in omni ſtatu erat aliquis alij domĩa turus. aliquis alij ſeruiturꝰ. ergo ſi ſtetiſſent pꝛimi pa rentes iſta lex cucurriſſet.ſed ſi aliquis debebat alij do⸗ minari boc maxime debebat pꝛimꝰhomo.eꝛgo ⁊c̃.¶ Itẽ in creaturis irratõnalibo aĩatis ⁊ inaĩatis vna alij do⸗ minatur.ſuo modo dominãdi.coꝛpoꝛa eĩ ſuꝑceleſtia do⸗ minant᷑ coꝛpoꝛibo inferioꝛibo.⁊ vnũ elementũ alij domi⸗ natur.⁊ hoc habent ab oꝛdine nature.eo em̃ ꝙ inequa⸗ les ſunt virtute ⁊ poteſtate.dominat᷑ ſcʒ maioꝛ minoꝛi.a ſimili videt᷑ ꝙ in genere hominũ ⁊c̃.in quibo natura oꝛ⸗ dinatiſſim e regularet᷑ ſi lapſa non eſſet.¶ Contra yſi⸗ do. ethimo. Jus naturale eſt vmune omniũ natõnuʒ.vt viri ⁊ ſemine ↄiunctõ.liberoꝝ ſucceſſio ⁊ educatõ.ↄmu⸗ nis omniũ poſſeſſio ⁊ omniũ vna libertas.ſi ergo omni⸗ um vna erat libertas:nullꝰalij dominabat᷑.4qINtẽ augu. rix. ciui.dei.xxv.c.ratõnale factũ ad imaginem ſuã vo luit niſi ratõnibo domiari nõ hominẽ homĩ ᷣ hominẽ pe coꝛi.inde pᷣmi iuſti paſtoꝛes pecoꝝ magiſqᷓ reges hoim ↄſtituti ſunt.vt etiam ſic inſinuaret deꝰqd poſtulet oꝛdo creaturaꝝ·ꝗd exigat merituʒ. peccatoꝝ conditõ quippe ſeruitutis in re intelligit᷑ impoſita pecoꝛi.¶ Itẽ gꝛego. ⁊ babet᷑ ĩ glo.ſuꝑ illuo Geñ.ix.terroꝛ ac tremoꝛ noſter ſic ſuꝑ cũcta aĩalia.homo nõ ratõnalibo ſed irratõnali⸗ bus pᷣlatꝰ ẽ natura.ideo dicit᷑ ei vt ab aĩalibo nõ ab ho⸗ minibo timeat᷑.quia contra naturã ſuꝑbire eſt ab equa libus velle timeri. omnes ergo homĩes natura equales genuit.ex hac auctoꝛitate videt᷑ ideʒ quod pꝛius Re⸗ ſponſio.ꝙ eſt loqui de dominio ſᷣm ꝙ ↄmuniter dicit᷑ do miniũ.ſiue nomine extenſo.⁊ ſic poteſt eſſe domimiũ pre latõnis ſiue p̃excellentie dignitatis.que eſt digna vene ratõne ⁊ obſequio.vel ratõne oꝛiginis.vel ra tõne pꝛioꝛi tatis temꝑis. vel ratione ſcientie vel virtutis.⁊ hoc mõ loquendo maioꝛes a minoꝛibo dñi apellant᷑. Et eſt lo⸗ qui de dominio ſᷣm ꝙ ꝗꝓpꝛie ⁊ ſpecialius dicit᷑ dminium auctoꝛitatis pꝛeſidẽdi.ĩmo potius poſſidendi.eo modo quo dominꝰ rei dicit᷑ pᷣeſſe eidem.ſicut poſſeſſoꝛ poſſeſſio nis.hoc modo duplici ſumendo dominiũ dicit᷑ ſeruitus reſpondẽs.ſcʒ obſequium reuerentie? libertatis.⁊ ab hac ſeruitute nomie ertenſo dicit᷑ ſeruus.qui maioꝛi ſe ex libeꝛtate ⁊ amoꝛe obſequij exhibet honoꝛis ⁊ miniſte rij. ⁊ etiam obſequiũ debitum ? neceſſitatis.neceſſitatis dico conditõnis ſcʒ ſeruilis. Hanc duplicem ſeruituteʒ videtur augu. diſtinguere Geñ.xj.ad litt. exponens il⸗ lud verbũ Geñ.iij ſub viri poteſtate eris ⁊ ipᷣe domina⸗ bitur tui.dicens ſic.quid eſt quod dictũ eſt.⁊ ad virum tuũ ↄuerſio tua ⁊ ipᷣe dominabit᷑ tui.videndũ eſt quẽad⸗ modum ꝓpꝛie poſſit accipi.neqʒ em̃? ante peccatũ aliter factum fuiſſe dicit credere mulierẽ:niſi vt vir ei domina retur ⁊ ad eum ipᷣa ſeruiendo cõuerteret᷑. Sed recte po⸗ teſt accipi hanc ſeruitutẽ ſignatam que cuiuſdam cõtra dictõnis vel conditõnis eſt potius q; dilectõnis.vt etiã ipſa talis ſeruitus qua honines hominibo poſtea ſerui eſſe ceperunt.de pena peccati reperiatur exoꝛta. Ecce h diſtinguit augu. duplicem ſeruitutem. ſcilicet liberali⸗ tatis ſiue dilectõnis.⁊ contradictõnis ſiue violẽtie.Pꝛi mo modo ſumendo dominium ⁊ ſeruitutem. poteſt dici ꝙ adam dominatus fuiſſet alijs bominibus ⁊ illi ſerui eius.omni ergo ratõni conſonũ eſt. qꝙ ſi ſtetiſſet. filij eiꝰ ocioſi fuiſſent ſibi in erbibitõne honoꝛis ⁊ reuerentie et obſequijs coꝛpoꝛalibns. vt ſi vellet ↄmedere in allatõne fructuum ⁊ conſimilibus obſequijs.ſumendo em̃ domi⸗ nium ſeruituteʒ ſcðo modo.neq;ʒ ipᷣe fuiſſet illis domi natus neq; illi ſerui eius.hmõi eĩ ſeruitutis cauſa ẽ pec catum. Ende augu.xix.de ciui.di.xv.c.NQullꝰ natura in qua deus pꝛiꝰ hominẽ condidit ſeruus eſt homĩs aut peccati. verũetiam penalis ſeruitus ea lege oꝛdinat᷑.que naturalem oꝛdinem conſeruari iubet.ꝑturbari vetat.qꝛ ſi contra eam legem nõ eſſet factuʒ nihil eſſet penali ſeꝛ⸗ uitute cohercendum. Ecce ꝙ augu.hanc ſeruitutem vo⸗ cat penalem. ad differentiã illius que eſt amoꝛis? liber tatis. Nuctoꝛitates aũt quibus oſtenſum eſt. nõ domi naretur intelligende ſunt de dominio ſcdðo mõ ſumpto ⁊ ſeruitute ſimiliteꝛ.4¶ Ad illud quod pꝛimo obijcit᷑. ꝙ de us condidit hominem vt imꝑaret.non cupiditate domi⸗ nandi ſed officio ↄſulendi ⁊c. Dicendũ ꝙ ver bo illo nõ expꝛimit᷑ hominẽ conditũ vt homini dominet᷑. ꝓꝛie ſu⸗ mendo dominiũ: ſed notãtur duo in omni ſtatu ↄuenire parẽti ſiue pᷣlato reſpectu inferioꝛis.ſcʒ officiũ inſtructi onis.qð notat᷑ cũ dicit᷑.officio cõſulendi.⁊ ↄdeſcẽſus be nignitatis qð notat᷑ cũ dicit᷑.ſed ꝓuidendi miſcdia.ꝓ⸗ babiliter eĩ pᷣſumit᷑.ſi ſtetiſſent pꝛimi parẽtes:inſtruxiſ⸗ ſent filios ſuos ſaltem cũ eſſent ꝑuuli.⁊ benigne pꝛoui⸗ diſſent in his quibo ratõe qua aĩales eſſent indiguiſſent vt em̃ ſupꝛa dictum eſt. Et dicit hugo illos qui naſceren tur ex pꝛimo homine fuiſſe naſcituros.eadem lege qua nunc natiuitatẽ humanã oꝛdinatam cernimus ꝑuos naſcituros.ac deinde per interualla tem poꝝ tam in ſen ſuqᷓ inſtatura coꝛpoꝛalia incremẽta accepturos.Pꝛete rea inſtruẽdi erãt ⁊ alẽdi vnde maioꝛibo illoꝝ incumbe bat officiũ inſtruẽdi ⁊ miſcdia ⁊ benignitas pꝛouidẽdi. 4¶ Ad illud quod obijcitur.ſcʒ ꝙ ratio dictat ꝙ poſteri⸗ ores miſtrent pꝛioꝛibo⁊ ſeruiãt ⁊c᷑.Dicendũ ꝙ verũ eſt. ſed nõ ſeruiat coacto ⁊ penali ſed ſeruitõ gratis ⁊ ex di/ lectione exhibito.i ad aliud qð abijcitur ꝙ ⁊ in rebus animatis ? inanimatis eſt reꝑire dominium violentie ⁊c. Dicendũ ꝓ bomo ↄditus fuit vt ſoli deo ſubditꝰ eſſʒ Re fv inre vene iori emo ſlo⸗ iunn 0do eſſio itus 1 ab niſe iſte tis tez i⸗ ng⸗ tum kach⸗ liter hina epo⸗ tre ti erui teb rali⸗ Pei dia erui jes leet one ni⸗ ni ee 905 onni to7 N vnni ono eſi⸗ mure Ge abe 1, ri⸗ ohi ſent eren nn 00 ſen dete nbe idt⸗ en 1G 6 ſie 6 ueſtio et ei imediate vniret᷑. vnde hngo.bonũ homiĩs ſupꝛa ho⸗ minem erat. ſolus ille bonnz homis erat ſcz eus. vnde idiu buic bono in oꝛdine ↄditõnis ſue ꝑſiitit.ĩmediate vigebat᷑. vnde ſolꝰ eus homini dominabat᷑. ſed iuſio di iudicio demerito peccati: homo homini ſubditꝰeſt. AUn⸗ de augu.xix.d ciui.dei.xv. Pꝛima ſeruitutis cauſa pec catum eſt.vt homo homini ↄtradictõnis vinculo ſubde retur.qð nõ fit niſi deo iudicãte.apud quẽ nõ eſt iniqui⸗ tas ⁊ nouit diuerſas penas meritis diſtribuẽ delinquẽ tium. õ ſic fuit de rebo alijs aĩatis ⁊ inaĩatis:̊ diſpo ſitionis diuine ꝓuidẽtia oꝛdine agruo ⁊ ↄueniente pul⸗ chritudini vniuerſi quedã erant quibuſdã ſuꝑioꝛes vir tute ⁊ aljs.dominat᷑ ſuo modo dominãdi ⁊ agũt in illis eius occaſione ea que minoꝛis ſunt virtutis tranſmutã⸗ tur. Unde augu.ſuꝑ Geñ.iij. ad litt. habent om̃ia ꝙdiu ſunt menſuras numeros oꝛdines ſuos.que cuncta meri to ↄſiderata laudant᷑.nec ſine occulta ꝓ ſuo genere mo deratione pulchritudinis tꝑalis etiam ex alio in aliud tranſeundo mutant᷑.oꝛdo ergo virtutis in rebo. VUnde?ẽ ꝙ vna alij dominat᷑ hoc eſt illis a natura.nõ ſic eſt de ho mine.vnde nõ eſt ſimile de dominio hominis ⁊ aliarum rerum. Suplici auteʒ ratõne volnit deus.⁊ Fm volun⸗ tatem ſuã oꝛdinatiſſimã diſpoſuit.vt homo illiꝰſoliꝰſub deret᷑ dominio. Ana ſumpta eſt ex ꝑte pꝛincipij.⁊ alia ex ꝑte finis. Ex ꝑte pꝛincipij conditõ ip̃ius hominis ad ex pꝛeſſam eius mutatõeʒ.i.ad imaginẽ illius.ſicut em̃ ni hil fuit mediũ inter deũ ⁊ hominẽ ꝙᷓtum ad ↄfoꝛmitateʒ ⁊ mutatõeʒ in natura:ſic diſpoſuit dñi ſapientia.vt mi⸗ hil eſſet mediũ in debito obſequij vel ꝑſone. Pꝛeterea ſo lus deus erat bonũ bomiĩs quẽ cultus obſequio erat aſ⸗ ſecuturus.vt em̃ dicit hugo.homo ita factus erat.vt bo num eius ſolus ille eſſet. a qͥ erãt cetera omnia.ſub ipſo facta ſunt:nõ vt in eis eſſet eiꝰ obſequiũ.ſ̊ vt ex eis eſſet eius obſequiũ.ꝓpter quod de hominẽ ↄdidit ⁊ inſtituit in libertate.vt nulliꝰ obligaret᷑ obſequio. vt libere⁊ ex⸗ pedite aſſequeret᷑ ſuũ bonũ ſiue finẽ ad quẽ obtinẽdum factus erat. Sunt & iſte ratões quaꝝ vna eſt ſumpta ex ꝑte pꝛincipij ⁊ alia ex ꝑte finis. ꝓpter quas congruebat hominẽ nulliꝰeſſe dominio ſubditũ.qᷓdiu ſuo.i.deo vel⸗ let eſſe ſubditꝰ. Aliter aũt eſt de alijs creaturis que ſunt cõdite in maioꝛi diſtãtia a deo.que ad maioꝛeʒ decorem vniuerſi ↄdite ſunt in diſtinctõe quadã ptatis ⁊ vᷣtutis. 7 de natura ſua actꝰſuos nõ diſcernũt:̊ ſᷣm ipetuʒ agũt que erãt maioꝛis vᷣtutis quadaʒ pᷣſidẽtia dominij alijs q̃ ſunt minoꝛis inſluẽdo ⁊ agẽdo ſubijcint.· lébrüſe Eduitur inquirere vtrum pꝛimꝰhomo do minaretur alalibo. O ſic videtur Geñ.j. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ replete terꝛã 1 ſubijcite eam. ⁊ dominamini piſciboma⸗ ris ⁊ volatilibo celi.⁊ vniuerſis aĩiantibo que mouẽtur ſuꝑ terrã.ibi glo.ipᷣis dicit vt habeãt dominiũ omnium creaturaꝝ in inferioꝛi ꝑte mũdi.¶ Iteem dama. Ex viſi bili creatura ↄditurus erat deus hominẽ ſᷣm ꝓpꝛiã ima ginem ⁊ ſimilitudinẽ. ſicut quẽdam regem ⁊ pꝛincipem omnis terre ⁊ omniũ qne ſunt in ip̃a.ex his patet ꝙ ha buit dominiũ omniũ aĩialiũ. cui rei cuiꝰeſt ipa ſicut poſſeſſiõ poſſeſſoꝛis.ſed in primo ſtatu omnia erãt ↄmunia.ſicut em dicit Iſido.ſᷣm legeʒz natnre ↄomunis eſt omniuʒ poſſeſſio.⁊ omniũ vna liber⸗ tas.exquo ergo in ſtatu pꝛimo currebat lex nature ↄdi⸗ te.nihil erat alicuiꝰſubiectũ dominio.4 Item velle ha⸗ bere aliqua que nulli vſni vel officio ſunt violenti depu tata.⁊ ita ex ↄſequẽti nulliꝰvtilitatis.eidem eſt culpe cu piditatis vel curioſitatis vel alicuiꝰalteriꝰvicij.que nul lo modo erant ĩ ſtatu illo.ergo pꝛimꝰhomo nihil voluit habere in ſtatu pꝛimo quod nõ eſſʒ deputatũ alicui vſui vel officio.ergo nec habuit.ſed animalia nulli vſui vel officio erant deputata ergo eius nõ erat poſſeſſio.ergo ontra ille dominat᷑ ali-⸗ xcix. nec ille dñs a ita nõ dominabat᷑. ¶ Item oĩno indoma⸗ beili nullꝰ poteſt domiari: ſeo multa genera aĩaliũ erant hmõi.multa em̃ ſunt que nulla frequẽtia hominum vel ſtudio domari poſſunt.̊ ñn domiabat᷑ cuilibʒ.⁊ ita nõ do minabat᷑ ommi aĩali.q¶ Iteʒ Geñ.ij.adduxit ea ad adã vt videret quid vocaret ea.ibi glo.augu.⁊ ſumpta eſt ex ix.ſuꝑ Geñn.ad litt.nõ ſicut venatoꝛes vel aucupes nec viſionis vox de nube facta eſt.quã ratõnales aie intelli⸗ gere ſolent.hanc em̃ naturaliter nõ intelligũt beſtie ſed aues per mĩſteria angeloꝝ.qui capiunt in verbo eiꝰ ꝗd quãdo ſieꝛi debeat.ex hoc verbo videtur.ꝙ animalia nõ erant dominio vel impeꝛio pꝛimi hominis ſubiecta.quia ſi hoc nõ neceſſe fuiſſet ꝙ per miſteria angeloꝝ adducta eſſent.ea eĩ que ꝑ hmõi miſteriũ ſolent fieri.⁊ modo mi⸗„⸗ rabili fiebant ⁊ ſupꝛa humanũ poſſe erãt: ſed ſi fuiſſent humano imperio ſubiecta.ſine angelico auxilio potuiſ ſet ea cõgregaſſe. ¶ Stem nõ omnia que erant in ipo p⸗ mo homine ante lapſuʒ erãt illi ſubiecta.ſicut vires na⸗ turales vtpote nutritiua digeſliua ⁊ hmõi.que ſiue vel⸗ let ſiue nollet.ſᷣm ꝙ mouebat᷑ earũ natura officia ſua ex ercebant.multofoꝛtius videt᷑ ꝙ animalia que nõ moue bantur ſᷣm dictamẽ ratõnis.ſed ſᷣm impetũ nature ſue que fuerunt in maioꝛi diffoꝛmitate ab ipo homine non erant illi ſubiecta.q Item hieronimꝰhomĩ adhuc ante peccatũ nõ indigenti dedit deus dominatõeʒ aialiũ.pꝛe⸗ ſciebat em hominẽ admiculo aĩaliũ adiuuãduʒ foꝛe poſt lapſum.Ex hoc verbo videt᷑.ꝙ nõ fuiſſet illi datũ domi⸗ nium niſi eſſet lapſus.q Item habet᷑ in glo.ſuper illud dominamini piſcibo maris Geñ.j.que eſt talis.querit᷑ qua vtilitate homo dominatũ inter cetera aĩalia ꝑcepe⸗ rat ⁊ ad quos vſus queue ſolatia ſunt hec creata homi ſi nõ peccaret.nõ em̃ ad eſcam. ſed herbe tm̃ ⁊ arborum fructus pᷣmo cõceſſa ſunt.ſed foꝛte qꝛ peccatuꝝ pᷣſciebat ceꝰ?hominẽ.⁊ ſic futuꝝ moꝛtalẽ quẽ creauit ĩimoꝛtalem. ea pꝛimoꝛdialiter inſtituit.quibo ſe iam moꝛtalis poſſet tueri.ha bens ex his alunentum ⁊ indumentũ ⁊ laboꝛis adiumẽtum. int ꝙ pꝛimꝰ bomo ante lapſum ha⸗ buit dominiũ.⁊ hoc cõgruebat cõgruentia ſumpta ex ꝑ/⸗ te hominis.⁊ cõgruẽtia ſumpta ex pꝑte aĩaliũ.congrue⸗ bat em̃ ꝙ ante peccatũ haberet ptatiuã dominatõeʒ cete rarum creaturaꝝ huiꝰmũdi ſenſibilis.ſᷣm eam ꝑtẽ qua factꝰeſt ad imaginẽ dei.omnibo ceteris pᷣcellebat.iuſtuzʒ nãq; erat vt ſᷣm ratõneʒ ſuo creatoꝛi ꝑfecte obediens.⁊ ab eius obedientia nuſqꝙᷓ ꝑturbato vel irratõnali motu diuertens omnia ratõe carentia ſub ſuo otinẽt pt̃atiuo ⁊ imꝑturbato atq; pacato imperio.VUnde ⁊ Joh̃s ↄſiã⸗ tinopolitanus epᷣus dicit.ante peccatuʒ omnes beſtias homini fuiſſe ſubiectas.qꝙ aũt nũc hominibo nocent.pe na pꝛimi homiĩs peccati eſt.dominiũ aũt illud amiſit p⸗ pter peccatuʒ. Vnde glo.ſuꝑ illud dominamĩ ⁊c.poſtqᷓ conditoꝛi ſubiectꝰ eſſe noluit iurs dominiũ ꝑdidit. in te⸗ ſtimoniũ dᷣo pꝛime creatõnis legimꝰ aues viris ſanctis ſeruiſſe ⁊ ritus beſtiarũ ⁊ ſerpentũ venena ceſſiſſe. Alia autem eſt cõgruentia ex ꝑte aialium. congruebat em̃ vt aĩalia que ꝓpter hominẽ condita erant eius dominio et diſpoſitõni ſubderent᷑.vnde Hugo que ꝓpter bominem creata erant.ab illo regenda ⁊ diſponẽda erant.curam etem̃ boum ⁊ ꝓuidentia ceteroꝛũq; animaliũ deꝰ homi ni reliquit.vt dominatõni illiꝰ ſubicerent᷑.⁊ ratõne illiꝰ regerent᷑.vt a quibo debuerat obſequiũ accipere.ſciret etiam illis neceſſaria ꝓuidere.⸗ Ad pꝛimũ quod obijci tur ↄtra hoc.per hoc ꝙ omnia tũc erant ↄmunia ⁊c. Di cendum ꝙ illud dominiũ in nullo p̃iudicabat illi ↄmu⸗ nioni.nõ em̃ datnuʒ fuit hoc dominiũ ſolũmodo homini pꝛimo.ſed illi ⁊ poſteris eiꝰſi ſtetiſſent.illi tñ tanq; pᷣmo 2 pꝛincipali patrifamilias in domo generis humani.vn de vnuſquiſq; vſus fuiſſet illis ſ̃m beneplacitum volun tatis oꝛdinate.vñ dominiũ illud nõ fuit ꝓpꝛietatis polſ⸗ ſeſſoꝛie ſed pᷣſidentie ptatiue ⁊ pꝛouidẽtie regitiue ſicut vult hugo.¶¶ Ad aliud qð obijcit᷑. ꝙ animalia nõ erant alicui vtilitati hũane deputata. ſi homo ſtetiſſet. Dicen⸗ dum hoc nõ eſt cerũ.licet em̃ qᷓtuʒ ad ſtatum illũ non erãt alicui vſui vel officio deputata.quõ indiget hũana miſeria.foꝛtaſſe erãt alicui alij quo ignoꝛamꝰ. Pꝛeterea materia fuerũt laudandi deũ.tum qꝛ meliꝰ⸗⁊ manifeſtiꝰ declarat᷑ diuina ſapiẽtia.potẽtia.⁊ bonitas.ex ↄditõne gubernatõe ſuſtẽtatõe eoꝝ in quibo ẽ reꝑire imaginezʒ ei ⁊ in ꝗboẽ reꝑire veſtigiũ.qᷓ declaꝛaret᷑ ex ↄditõe gu⸗ bernatõe ſuſtẽtatõe eoꝝ q ſunt ad imaginẽ dei.alijs ñ exiſtẽtibo:tum qꝛ ex ſubiectõe qua ſubiecta fuerũt homĩ magis ſe reputaret hõ obnoxiuʒ deo.⁊ magis abhoꝛre⸗ ret vilitatẽ peccati.⸗¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ plura ſunt aĩalia indomabilia ⁊c̃. Dicẽduʒ ſine pᷣiudicio melioꝛis ſentẽtie.ꝙ aĩalia in illo ſtatu erãt in ꝑadiſo ſubiecta ho⸗ minis impeꝛio.ↄcoꝛditer adinuicẽ.⁊ obediẽter ad homi nem viuẽtia.hodie aũt ꝑ peccatũ recedente ⁊ declinãte a ſui ſuꝑioꝛis obediẽtia.iuſtũ erat vt ordine naturali ſibi ſubiecta ſentiret aduerſuzʒ ſe ꝑ obedientiã ↄtumatia.peꝛ quã iuſticiã ⁊ caro facta eſt rebellãs ſpiritui.⁊ que exte⸗ rius ratõne carent repugnãtia ipi homini.nõ tñ amiſit homo naturalẽ poteſtatẽ dominij.i.ratõnis im ꝑatiuam poteſiatẽ:ſed ſicut poteſtas eꝰeſt infirmata ⁊ per pecca tum viciata.ita ip̃a quoq; ratõne carẽtia labente homi⸗ ne ſunt deterioꝛata.⁊ ad obediendũ imꝑanti ratõni mi⸗‚ nus habilia.⁊ minoꝛis mãſuetudinis ⁊ maioꝛis crude⸗ litatis.qð patet ꝑ hoc.ꝙ ante peccatũ aĩalia aĩaliũ eſu non viuebant.vnde Geñn.j. Ecce dedi vobis omnẽ her⸗ bam ⁊c. Obi dicit glo. Bede.patet ꝙ ante peccatũ homi nis terra nihil noxiũ ꝓtulit.nõ herbaʒ venenataʒ.non arboꝛẽ ſterilẽ. omnibo em̃ herba ⁊ ligna data ſunt homi nibus ⁊ volatilibo ⁊ animãtibo terre in eſcam.vnde pa⸗ tet.qꝙ tunc aĩalia aialium eſu nõ viuebant.ſed concoꝛdi ter herbis ⁊ fructibo veſcebant᷑. Nugu.tamen videt᷑ di⸗ cere contrariũ pꝛimo contra manicheũ dicẽs.hinc quis admoueri debet.nõ carnaliter hec eſſe intelligẽda quia herbe virides ⁊ ligna fructifſera omniũ generũ beſtiaꝝ ⁊ om nibo volatibo ⁊ omnibo ſerpẽtibo Geñ.iij. dantur in cibum. cum videamꝰ ancipitres ⁊ miluos ⁊ aquilas non paſci niſi carnibo. Reſpondendũ intellectus augu. referendus eſt ad ſtatum poſt peccatum. quia ante eſu animaliũ non ſuſtentabãtur. aũt animalia erant do meſtica ⁊ manſueta ante peccatuʒ.patet ex glo.ſupꝛadi⸗ cta que eſt. in teſtimoniũ pꝛime creatõis.legimus aues viris ſanctis ſeruiſſe ⁊ ritus beſtiarum ⁊ ſerpentum ve⸗ nenum ceſſiſſe.ſicut exꝑimento ſcitur de ſancto Ruber⸗ to.in cuius inſulam aues intrantes domeſtice ⁊ mãſue⸗ te fiunt.exeuntes aũt fiunt ſilueſtres.¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ animalia nõ erant homini ſubiecta.per hoc ꝙ; adducta erant ad adam per miniſteriũ angelorũ ⁊c̃. Bicenduʒ ꝙ hoc nõ opoꝛtet.ſicut em̃ pomt augu.mira⸗ bilia que fiebant in egipto. vtpote in conuerſione virge moyſi in colubꝛum.⸗ in cõuerſione aque in ſangninẽ.et huiuſimodi quodãmodo erant naturalia.quia ĩ illis ex quoꝝ conuerſione fiebant colubꝛi ⁊ ſanguis ex tempo⸗ ris ꝓlixione poſſent ex eiſdem fieri operatione nature. ſed quia hec ex illis repente ꝓducebant᷑ in eſſe miniſte⸗ rio angeloꝝ.quod non poſſet natura fieri hmõi produ⸗ ctio eſt mirabilis.ſicut ergo in illis operibus que facta fuerunt miniſterio angeloꝝ fieri poſſent natura inferio ri ſed non eo modo.i.repente.Similiter poteſt diei in ꝓ poſito.ꝙ bene poſſet adam aĩalia omnia cõgregaſſe.ſed ipᷣa congregatõ non fuiſſet ita repentina ſicut illa q̃ fie⸗ bat ꝑ miniſteriuʒ angeloꝝ.¶ Ad illud qð obijcit ꝙꝙ vi⸗ res naturales nõ erant oino ſubiecte ⁊c. Dicendũ ꝙ in ſtatu illo natura ita obediebat voluntati.⁊ volũtas ita fuit cõcoꝛs ⁊ ↄfoꝛnus nature.ꝙ etiã vires natuꝛales nõ exceſſerũt terminos volũtatis. Pꝛefea nõ eſt oĩno ſimi⸗ le de viribo ⁊ hmõi aĩalibo.quia aĩalia erant quodãmõ capacia diſcipline.vt illa que habent auditũ ⁊ memoꝛi⸗ am quãdaʒ.⁊ nata ſũt moueri ad ꝑtes oꝓoſitas.hmõi vires non ſunt nate moueri niſi ad vnam parteʒ.¶¶ Ad illud quod ſubiungitur. ꝙ ſiue vellet ſiue nollet exercẽt officia ſua ſᷣm inſtinctum nature. Dicendum ꝙ in ſta⸗ tu illo voluntas fuit omnino actus nature.quia em̃ na⸗ tura omnino fuit oꝛdinata.⁊ voluntas ſimiliter.pꝛopte rea penitus fuerunt concoꝛdes.ſuppoſito autem ꝙ pꝛi⸗ mus homo ſiue liberum arbitrium eiuſdem aliquid im peraret.vel viribus naturalibus ipſius hbominis primi vel animalibo quibuſcũq; quod eſſet contra eoꝛuʒ natu ram.quia imperiũ illius minus eſſet ratõnale.nõ vide⸗ tur mihi neceſſe ꝙ obedirent imperanti. In alijs auteʒ que non eſſent contra obedirent.¶ Ad illud qð obijcit ꝑ verbuʒ Hiero.dicendũ.ꝙ non eſt intelligendũ ex ver⸗ bis hiero.ꝙ homo caruiſſet dominio aĩalium niſi fuiſſʒ lapſurus.ſed ꝙ illi pꝛimoꝛdiali dominio ante peccatum acceſſit.qualis nunc eſt admiculatio poſt peccatum.Exrx illo nãq; dominio pꝛime habet adhuc bomo.ꝙ edomat cetera animalia ⁊ eis vtitur ad neceſſarium huius vite penalis ſubſidiuʒ. cuiuſmodi vſu non indiguiſſet homo niſi peccaſſet.hmõi autem adiutoꝛium p̃oꝛdinauit domi nus homini lapſo de animalibo futurum.ſic em̃ ſua ſapi entia diſpoſuit rerũ oꝛdinem. vt ſiue laboꝛaret homo ſi ue ꝑſeueraret abſq; peccato.om̃ia ei ſubiecta foꝛẽt ⁊ de⸗ ſeruirent ↄgruitati miſterio.verũtamẽ ſi nõ peccaſſz ho mo.miſtraſſent homini leui ⁊ obediẽti obſequio.poſtqᷓ aũt peccauit homo.excanduit creatura in toꝛmẽtuʒ ad; uerſus iniuſtos.nec tñ in toꝛquẽdo deſtitit ab obſequen do. quia ea que nociua dicunt᷑. aut penaliter vt iuſtũ eſt ledunt.aut ſalubꝛiter exercent.aut vtiliter pꝛobant.aut ignoꝛantes docent.⁊ ſic ſemper aliquem vſum vtilẽ ho⸗ mini ſubminiſtrant. quitur inquirẽ.vtrũ p̃domĩabat᷑ creatu ris carẽtibo ſenſu. Oꝛ ſic videt᷑ Geñ.j.fa⸗ ciamus hoĩeʒ ad imaginẽ ⁊ ſimilitudineʒ noſtrã.vt pᷣſit piſcibo maris⁊ volatilibus celi ⁊ beſtijs fre.vniuerieq; creature.Ecce ꝙ datuʒ fuit illi dominiũ ſuꝑ vniuerſaʒ creaturã.X! Itez ſicut habet᷑ ab aug.curã aĩaliuʒ deus homi reliquit.vt dominatõni illius ſubijcerent᷑ a quibo debuerat obſequiũ acciꝑe.ſed ſi aĩialia ſubijciebant᷑ dominatõni hominis.quia homo ab illis debuit acciꝑe obſequiũ:multofoꝛtiꝰcarẽtes ſen⸗ ſu. vt plante eius de bebant ſubdi dominio.a quibo debe bat acciꝑe alimentũ. Dicit᷑ em̃ Geñ.j. Ecce dedi vobis omnẽ herbam afferentẽ ſemen ſuꝑ terram.⁊ vniuerſa li gna que habent in ſemetipᷣis ſementẽ generis ſui.vt ſint vobis in eſcam. 4¶ Item hugo pꝛiꝰopifex deꝰ mũdũ fecit deinde hominẽ poſſeſſoꝛẽ ⁊ dominum mũdi.vt ceteris omnibo iure conditõnis dominaret᷑ homo ip̃i a quo fa⸗ ctus fuerat ſoli volũtaria libertate ſubiectus.⸗! Stẽ idẽ homo factꝰeſt.vt deo ſeruiret ꝓpter quẽ factꝰ eſt.⁊ mũdꝰ factꝰeſt vt ſeruiret homĩ ꝓpter quẽ factꝰ eſt. ex his ptʒ homo nõ ſolũ accepit dominiũ ſenſibiliũ.etiã inſenſibili um ⁊ cino ꝑtiũ mũdi ſiue ipᷣius mũdi ſicut etiã dicit da ma.¶ Cõtra hoc ẽ multiplicit inſtare.pꝛimo in coꝛpo⸗ ribus ſu ꝑceleſtibo quoꝝ motꝰnõ eſt electiuꝰſᷣ ex neceſſi tate.⁊ ſm neceſſitatẽ motꝰ.eſt neceſſitas influentie.Vñ neq; qtuʒ ad motũ neq; qtuʒ ad inſluẽtiaʒ ſubiacẽt ho⸗ minis imꝑio.neqʒ ſubiecta eſſent ſi hõ ſtetiſſet.⸗ Pꝛete rea ꝓbabilit᷑ pſumit᷑ ſi hõ ſtetiſſet.ꝙ alique impᷣſſiones a innouatões accidiſſent circa coꝛpꝰhũanũ.ex neceſſaꝛia influẽtia coꝛpoꝝ ſuꝑceleſtiũ in coꝛꝑa inferioꝛa.cũ illa ĩ⸗ fluẽtia ſit a diſpoſitõe diuĩe ꝓuidẽtie illis naturalit in⸗ dita reſpectu coꝛpoꝝ aĩaliũ ⁊ mutabiliũ.ſᷣ ꝓpter influen tiam coꝛpoꝝ ſu ꝑceleſtiũ in inferioꝛa ⁊ impᷣſſiones ⁊ im mutatões relictas.dicunt᷑ coꝛꝑa ſuꝑioꝛa dominari infe rioꝛibo.qᷓ videt᷑ ꝙ in ſtatu ante lapſuʒ coꝛꝑa ſuꝑceleſtia dominabant᷑ coꝛꝑi pꝛimi homĩs. ꝓpter qð magis ſubij⸗ ciebatur pꝛimꝰhomo coꝛpoꝛibo celeſtibus qᷓ econuerſo· Itu , 5 i no en⸗ bis ſali ſint feit eris ſu⸗ ſſt ſch 39 beli tda o eſi G tho⸗ ete es nis li⸗ in/ gent in ſe a (Mueſtio Similiter videt inſtantia in elementis quoꝝ eſt ↄti⸗ nua actio ⁊ paſſio.⁊ ex neceſſitate ſm motum coꝛpoꝝ ſu ꝑioꝝ ꝑ acceſſum ⁊ receſſum. neratio ⁊ coꝛruptio in dominio ſubeſſe. ¶ͥ Similiter videt᷑ inſtantia in leuibo 2 ãFuibo.q̃ ̃m naturam eis inditam neceſſe bñt vniformis moueri.qᷓuia.ſ.deoꝛſuʒ ⁊ leuia ſurſum.q vt ꝓbabitr pᷣſu mit᷑ nullius hominis im ꝑio ad motꝰ ↄꝛios ſe inclinarẽt ñſio dvᷣm abſq; dubio ſiẽ diẽ tertus Geñ.j· dominaret᷑ vniuerſe creature etiam inſenſibili ſi ſtetiſſet Sed attendendum ꝙ duplex eſt dominandi modus Fm ꝙ ſpectat ad ꝓpoſitum. Uno eĩ modo dẽ ꝗs dñari alicui creature.cum ſuꝑ eaʒ hʒ ius in poſſidendo.⁊ ea vti pt ꝓ⸗ uoto in ſua vtilitate ⁊ cõmodo. ita ꝙ nihil ipſiꝰ rei viibi⸗ lis aduerſet᷑ voluntati vtentis.⁊ H̊ modo homo dñabat᷑ creaturis inſenſibilibo qᷓ homini deſeruiebãt in ſuis acti bus.⁊ homo ſine repugnantia ⁊ difficultate poterat eis vti valde libere. Alius eſt modus dominandi. cũ non ſo lum eo cui dominat᷑ pt vti libere.ſ̊ etiam pt᷑ ei indifferen ter pᷣcipere.modo vnum mõ aliud ᷣm voluntatis ſue nu tum ⁊ im ꝑium.⁊ hoc modo non dñabat᷑ creaturis inſen ſibilibo. tm̃ ſenſibilibo.ſᷣm ꝙ ſenſibiłr mouẽt᷑ ⁊ nate ſt moueri in ꝑtes oppoſitas. rò huiꝰ eſt qꝛ creature inſen ſibiles mouent᷑ ſm naturalem inclinatõeʒ q̃ eſt ad vnam ꝑtem tm̃. nde lapis determinate tendit ad centrum.? ignis ſurſum.ideo niſi ſaluo nature oꝛdine ſᷣm ſuam pꝛi mam ↄditõz nibil adam eis pᷣciꝑet. quippe cum non ſint nate niſi vno mõ currẽ ⁊ magis agi ꝙᷓ agere ſi eas ſinẽt agere ꝓpꝛios motus.⁊ dum illis motibo vteret᷑ad ſuum ↄmodum ⁊ ꝑ ↄplacentiam acceptaret omnia ſibi defuien ti. Sed creature ſenſibiles q̃ aliquo mõ eſſent diſcipline capaces.ille.ſ.q̃ hñt auditum iuxta memoꝛiaʒ.⁊ q̃ nate ſunt ad oppoſitas ꝑtes moueri atʒ obtemꝑarent in oĩbo q̃ nature non ↄꝛiarent᷑.ſic tactum eſt ſuꝑiꝰ.oↄcedendum ẽ ͤꝙ adam dñaret᷑ creaturis inſenſibilibo. Vnde ↄceden⸗ de ſunt etiam rationes que hoc oñdunt.4! Ad illud qð obijcit᷑ quo videt᷑ concludi.ꝙ coꝛꝑa ſuꝑceleſtia domina⸗ bant᷑ coꝛꝑi pᷣmi hominis ante lapſum. Dicẽdum ꝙ non eſt veꝝ.qꝛ ꝓpꝛie loqᷓndo illa coꝛꝑa dicunt᷑ alijs dominari. quoꝝ vᷣtute obijcit᷑ de ſubſtãtia illoꝝ ꝗbo dominant᷑.⁊ ſi⸗ unt in illis dominationes coꝛruptionum. qð non fiebat neq; fieꝛi conueniebat circa coꝛpus pᷣmi hominis. Vñ ſi ſtetiſſent pᷣmi homines non hꝛent illud dominiũ coꝛpoꝛa ſuꝑceleſtia in coꝛꝑibo humanis qð modo hñ̃t.ſpᷣ potiꝰ in illis q̃ illis conuenirent p̃ᷣſtitiſſent obſegnum. Ex his pa- tet rnſio ad omnia pᷣdicta.¶ Sʒ adhuc ↄ hoc obijcit᷑.qꝛ elementa ⁊ elementata obediebant hominibo.ſ. helie ⁊ heliſeo.ad ᷣmonem helie celum ↄtinuit pluuiam. Jaco. vlt.iij. Reg.xvij.⁊ multiplicata eſt farina ⁊ oleum eodẽ. Am bꝛo. in li.de officijs. Seꝛmonem locutus eſt helias 2 pluuia ſtetit nec cecidit ſuꝑ terram tribo annis ⁊ ſex mẽ ſibo. Item locutꝰeſt.⁊ ydria farine non defecit ⁊ vas olei toto famis temꝑe diuine non eſt exinanatum. ⁊ eodem Heliſeus autem aut in ſolitudine ioꝛdanem tranſitu ſuo vt ꝑs defluat poſterioꝛ ſuꝑioꝛ autem infontein recurrat iiij . Reg.ij. Aut ferrum ſecuris excuſſum ⁊ in fluuij ioꝛ⸗ danis merſum in ꝓfundo miſſo in aq̃s ligno facit ſuꝑna taꝛe.iiij. Reg.vj. Joꝛtioꝛi rõe videt᷑ debebant pᷣmo ho⸗ mini obedire.cui a domino data fuit ſpãliter pᷣſidẽtia 2 dominiũ creaturaꝝ.l! Rñſio ꝙ in oꝑibo pdictis elemen ta ⁊ ele nentata obediebãt deo ⁊ homimi. oꝑa em̃ p̃dicta ſiebant.non vᷣtute nature p̊ potius ſupᷣ naturam.ad pꝛe⸗ ces ſanctoꝝ ꝓhaꝝ. Vnde Yaco.vlt.helias erat homo ſi milis nobis paſſibilis 7. oꝛone oꝛauit vt nõ plueret ſuꝑ terram ⁊ non pluit ⁊c̃. Unde in oꝑibo pᷣdictis ꝓgphe non fuerunt actoꝛes oꝑm. ſ̊ vel imꝑatoꝛes mediante oꝛone. vel denunciatoꝛes diuine voluntatis p̃dicta operantis „ ꝑtibo mundi.quoꝝ at᷑ actio eſt m impetum ⁊ ex neceſſi⸗ 2 tate. non videt᷑ aliq̊ mõ hominis ſubiacẽ imꝑio. nec ei Centeſima. ¶WMueſtio centeſina Dinuante gratia ihu xpᷣi.ptꝰ ↄſideratõʒ eoꝝ q̃ ꝑtinent ad creaturam inq;tum eſt creatura.ꝓcedẽ⸗ dum eſt adoſideratõeʒ eoꝝ q̃ ꝑtinent ad lapſum ſiue ad deterioꝛatõz einſdem.⁊ qꝛ de terioꝛatiuum creature eſt malum 7 petᷣm. qrendũ eſt de malo ⁊ pcto.Et pᷣmo de malo ↄoſideꝛandum eſt.qð eſt q̃ſi genꝰpct᷑i.non tñ ſimpliciteꝛ.Scðdo erit de pecto ↄſi teratio.¶ Circa malum vo pmo oſiderandum eſt an ſit Scdo ꝗd ſit.Tercio a qͥ ſit. Quarto q̃re deꝰ pmittit ma la fieri.Quinto in qͥ ſit. Sexto de diuiſione eiꝰ.ꝑ maluzʒ culpe ⁊ pene.⸗ ſi q̃ eſt alia dꝛa.Septimo de oꝛdine eius. Octauo de oſpoſitione eius. Qono vtꝝ ſit alicꝰcauſa ⁊ e eiugs effectu. embꝛum pꝛumü. Irca pᷣmum ſic ꝓcedit᷑. ondit᷑ em̃ pᷣmo ꝙ ñ eſt. dẽ em̃ ſuꝑ illud JSoh.j. Sine ipo factũ eſt nibil.i.malum:ꝗ̊ malũ nihil eſt.̊ nõẽ. ¶ Itẽ Aug. i. xj. ð ci. ði. ANali nulla nat᷑a z.ſ̊ cõnulla nata ẽ ñ ẽ: malũ nõ ẽ. ¶ Itẽ Aug. ĩ epla ꝰ fundamentum. Mon inuenit᷑ in rebo malũ niſi coꝛruptõ h coꝛruptio non ẽ natura.nulla itaq; natura malumẽ.ꝗ̊ non ẽ ſic pꝰ¶ Item YVſið.nihil eſt malum.·qꝛ ſine deo fa ctum eſt nihil ¶ Item Dyo.d di.no.i Ahil ad naturaʒ mali reſpiciẽs facit qᷓ facit.quõ erit malũ in exñtibo.aut oĩno ens tali optimo deſiderio deſertum ¶ Itẽ om̃e qð ẽ inq;tum eſt bonum ẽ.ſ̊ malũ non ẽ bonum.qᷓ malũ non ẽ Giem malum non hʒ ſubſtantiam.ſᷣ̊ õ ſubſtantiã ẽ.ꝗᷓ̊ nõ eſt · ¶ Ntem decurrit. b. Dyo.ꝑ diuerſa genera reꝝ:vtpo te.in angelis.in aĩabo.in coꝛpoꝛe.in materia.⁊ in natu ra ꝑ totu oñdit ꝙ nõ eſt malũ.̊ malũ non ẽ. ¶ Itẽ Anß. Alalũ nõ ẽ aliud q; nõ bonũ vel abſentia boni.vbi dʒ ⁊ expedit eẽ bonũ.qð at᷑ non ẽ aliud qᷓᷓ abſentia eiꝰqð ẽ ali qd.vtiq; non ẽ aliqd.q̊ malũ non ⁊ẽ. Item oĩs eẽntia eſt a deo a qͥ nihil ẽ iniuſtũ.qre nulla eẽntia ẽ iniuſta ꝑ ſe.n⸗ iuſticia ᷣo oĩno nł eſt.ſic non ẽ aliud ꝙᷓ abſentia iuſticie ſiẽ cecitas nihil aliud ẽ qᷓ; abſentia viſus. ᷓ cũ iniuſticia accipiat᷑ ibi geneꝛałr.ex h̊ accipit᷑ ꝙͥ malũ mihil ẽ. ¶ Cõ tra omne coꝛruptiuũ eſt actiuũ.ſᷣ̊ om̃e actiuũ bʒ naturã ꝑ quaʒ agit/q̊ ⁊ omne coꝛruptiuũ.ſ̊ malum coꝛruptiuũ eſt.qꝛ coꝛrũpit modũ ſpẽm ⁊ oꝛdinẽ vt dic aug.⁊ patebit infra. ̊ hʒ in ſe naturã aliquam ꝑ qu agit. ꝙ̊ malumẽ aliꝗd.¶ Itẽ omne qð ẽ᷑.oꝛdinatũ eſt.ſ̊ maluũ eſt oꝛdinatũ. vñ Aug.de na.bo.malũ oꝛdinatũ ⁊ ſuo loco poſitũ emi nentiꝰↄmẽdat bona.j̊ malũ eſial Itẽ malũ rcipit magis 2 . ũ/ e — 7 minꝰ.aliqð ei malũ maiꝰẽ alteꝛo.q̊ malũ ẽ aliqd.q¶ Stẽ Dyo.li.de di.no.ſi ñ eſt malũ vᷣtꝰ⁊ malicia idẽ.vᷣ oſtat ꝙ H eſt impoſſibile.ſ.idẽ eẽ malicia ⁊ vᷣtutẽ.̊ ⁊ pᷣmũ.ſ.ma⸗ liciaʒ non eẽ.̊ malũ eſt.i¶ Itẽ malũ pugnat ꝰↄ bonũ ipᷣm expellendo.̊ malũ ẽ aligd¶ Item veꝝ ⁊ ens ↄueꝛtunt᷑.ſᷣ veꝝ eſt maliciam eẽ cum malicia eſt.ᷓ malum eſt aliꝗd. EFem Dyo.qð oĩno exꝑs boni eſt.non eſt.ſ̊ nullũ ma⸗ lum eſt oĩno exꝑs boni.q̊ qdᷣlibet maluʒ eſt aliqd.( Re ſpondeo ad obiecta.ꝙ malum vnoꝰ eſt.alio modo nonẽ. Eſſe em̃ dꝛ multiplicit᷑.Eſt em̃ eſſe rõnis.ſfᷣm quem mo⸗ dum q̃cunq; veritatẽ hñnt.i.adeq̃tionem rei ⁊ intellectꝰ dicunt᷑ eẽntia.ſᷣm hũc modũ malicia eſt cũ defoꝛmat illð in q̊ eſt.Eſt et᷑ eſſe nature.⁊ pᷣm hũc modũ rõne eiꝰqð ſub ſternit᷑ malicie dẽ malũ eſſe aligd.vt mala actõ rõe actõ⸗ nis dẽ eſſe aliqd. Eſt iteꝝ eẽ moꝛis. ꝓut eſſe ẽ.qð oꝛdinẽ retinet pᷣuatq; nataʒ.⁊ ſic diffinit Moe.li.de ↄſo.ſᷣm quẽ modum dicunt᷑ mali homines in eo ꝙ mali non eſſe. m hũc modum dẽ eſſe qð recte oꝛdinatum eſt ad finem ſupᷣ⸗ mnmm. ſ.deum. ⁊ ſic malum non eſt. Sed attendendum eſt ꝙ quoddam eſſe nature ponit. quoddam pꝛiuat vel G. mala ſur⸗ minuit eſt em eſſe quod non minuit᷑ ꝑ petm. vt ꝙ bomo eſt homo.vel ꝙ anima eſt anima.⁊a iſtud ᷣuat malũ. Eſt ⁊ aliud eſſe qð pᷣuat᷑ vel minuit᷑ qdð modo ſpẽ ⁊ oꝛdine de terminat᷑.⁊ tale non omnino ᷣuat malum. ⁊ rõne illius diẽ Moe.non eſſe malum ꝑ iam dicta rñdum eſt ad ob⸗ iecta.¶ Ad pᷣmum ſic.MMalum em̃ dẽ nihil eſſe.qꝛ pᷣuat᷑ rõne qᷓ eſt malum oꝛdine.i.ad ſummum bonum ⁊ a ſum mo bono.⁊ ꝑ illud ſoluit᷑ qð diẽ̃ ꝗſido. aſſumens illud vᷣbum enangelij.ſine cro factum eſt nihil Joh.j.¶ Ad ſe cundum dm.ꝙ eſt loꝗ de malo rõne eiꝰꝙ ſubiectum eſt malitie.⁊ ſic malum eſt aliq̃ natura.⁊ eſt loꝗ te eo rõne defectus ipſiꝰ boni vel bonitatis.⁊ ſic non eſt aliq̃ natu⸗ ra imo puatio boni nature. Per idem ſoluẽdum eſt ter⸗ cio obiectum.¶¶Ad illud vᷣo quod qrto obijcit᷑ de auẽte Syponi. dom ꝙ malum dẽ eſſe non ens. qꝛ pᷣuat᷑ fine ⁊ B vocat᷑ eſſe moꝛis in ſuꝑioꝛi diſtinctione. nde ſiẽ bonuʒ dẽ ens.ita malum dẽ non ens.ſ̊ non omuino ſiẽ bonum dz ens omnino. Per h̊ ſoluendum eſt qð ꝗnto obijcit᷑.ſiẽ em̃ remouet᷑ bonum ita remouet᷑ ens.¶ Ad illud vo qð ſexto obijcit᷑. Dicendum ꝙ ſubſiãtia dẽ duplicit᷑.vel foꝛ⸗ ma vel materia.Si foꝛma tunc eſt malum q ſubſtantiã. ſi materia vel.q.materia.tunc malum nõ eſt ð ſpam ſ̊ in ſubſtantia fundat᷑¶¶ Ad ſeptimum dom. ꝙ non intelli⸗ git Oyo.ꝙ nullatenꝰ inueniat᷑ malum in illis rebo. p in⸗ telligit oñdere ꝙ non eſt natura malum in illis neq; om nino malum. licet ſint ibi gdam defectus ꝑticulares.ſic infirmitas.turpitudo.vł infirmitas qᷓ eſt in coꝛꝑe.vel fu roꝛ vel ↄcupia in ala irrationali.⁊ infra de alijs. ̊ ñ ꝓpt B nature eoꝝ ſt male.¶ Adq octauũ dom ⁊᷑.qdð dic Zinſ. E malum dẽ nõ ens ꝓpter defectum foꝛme aut finis ſᷣm illam rõem pᷣm quam dẽ hůe foꝛmam aut finem ens ſim: pliciter.nec. ꝓpter ̊ tolli᷑ omnino eſſe ab eo qð eſt malũ vtpote eſſe natuꝛe ſubiecte ¶¶ Ad nonum dom. E ſiẽ in ſilentio dẽ qddam ens.ſ.ſonus. rõne cuiꝰ d non ena.ſ. pᷣuatio in illo genẽ ⁊ cecitas ſubſtantie:ita ẽ de malo q pᷣuat᷑ de bita ꝑfectione qᷓ oꝛdinat᷑ bomo ad ſuum finem. loꝗt em de malo culpe iniᷓ̃tum tollit iuſticiam qᷓ eſt pfe⸗ ctio generalis hominis ad ſuum finem oꝛdinati¶ Ad illud ᷣo qð diẽ Gꝛeg. e malumẽ ſine ſubſtantia ⁊ fun damento.h̊ intelligit᷑ non rõne boni in qͥ ſubſiſtit malũ. Hᷣ̊ rõne boni qð pᷣuat᷑ rõne cuiꝰ nec dꝛ ſubſiſtẽ nec funda⸗ mentum.i.ſtabilitatem eſle hꝛe. Silr rönes in ꝛiam ꝑtem inducte intelligende ſunt rone entis 'm ꝗd. qð in malo dat᷑ intelligi. Ad pꝛimũ em dicenduim ꝙ; actiuum dẽ dupliciter omunit᷑ ⁊ ꝓpꝛie.Communiter ſᷣm ꝙ indu⸗ ctiuum eſſe vel deſtructiuum eẽ dẽ actiuũ.⁊ ̊ modo ma⸗ lum dẽ actiuum ſ non eſt ſimpliciter ſ̊ inducens nõ eẽ. Mꝛopꝛie no dẽ actiuum qð inducit᷑ eſſe.⁊ ſic malum nõ eſt actiuum niſi ꝑ bonum in qͥ eſt. Ande Dyo.maluz nõ eſt exns.nec exiſtentium effectuum. ꝓpter bonum autem erñs ⁊ bonoꝝ effectuum. Alr auteʒ dẽ coꝛrumꝑe de ma lo ſiue malicia.⁊ alr de igne cum coꝛrumpit aquam. nã ignis ex rõne foꝛme ſue ↄꝛiat᷑ aq.⁊ rõne iiliꝰ dẽ agere ꝑ ſe.qꝛ intendit nõ tm deſtructõʒ foꝛme aq̃. ſᷣ vt fiat foꝛma ignis vel caliditatis in materia. ñ ibi dẽ vniꝰcoꝛrupti⸗ uum alteriꝰactiuum.h̊ at᷑ non ſic. ĩmo malum non? niſi deſtructio boni.¶¶ Ad ſcᷣm vo malum dẽ oꝛdinatum. dðm eſt ꝙ malum culpe q;tum de ſe eſt. inoꝛdinatum eſt. nibilominꝰ tñ ſic dic Dyo.inqtum ex ipſo elicit᷑ bonum hʒ quendam oꝛdinem ꝗ eſt magis in ipſo bono ꝙᷓ in ipſo malo.ſiłr cum dẽ ꝙ malum pene oꝛdinatum ẽ ad malum culpe.oꝛdo iſte magis fundat᷑ in malo pene ſᷣm ꝙ iuſtuz eſt. ⁊ ita oꝛdo er ꝑte entis hʒ fundatõʒ. Cum at dẽ ma lum bñ oꝛdinat᷑ in ſuo loco.dðm ꝙ oꝛdo attendit᷑ int lo⸗ cum ? ſubſtantiam. pᷣnatio em̃ ᷣm ſeipſam dicta nec bʒ oꝛdinem nec locum. Vnde dicẽ̃ Byo. nullum malum eſt collatum nec oꝛdinatum.malum em̃ p̃uat bonum. Ad illud qdð obijcit. O malum recipit magis ⁊ minꝰ. Rñ. H non hʒ in ſe.non em̃ d magis malũ qð ꝓcedit plus ad terminum mali. malum em̃ non bʒ terminum: qꝛ ½ audſumlam ꝓcedit a bono. ꝓpter hoc non dicitur vere intendi ad modum foꝛmaꝝ ꝗᷓ magis attendunt ad ſpẽm vltimam. ¶ Ad illud vᷣo qð obijcitur de pugna mali.Dicendum ꝙ; pugnat ꝑ bonum. Unde DPyo.ſi opoꝛtʒ veꝝ dicere.⁊ ad uerſatiua bono ipſiꝰ uᷣtute lunt ⁊ aduerſari pñnt.¶ Ad il lud vᷣo qð diẽ Dyoni. dom eſt ꝙ ꝑ boc intendit ↄcludẽ. ꝙ aliquo modo eſt malum ſic̃ pᷣuatõnes dicũt᷑ eſſe.ꝙ aũt diẽ ſeꝗ maliciam eſſe idem qð vᷣtutem.non aliudẽ dictũ niſi ꝗꝙ tm̃ vᷣtus eſſet.⁊ nõ eſſent duo genera bonoꝝ ⁊ ma loꝝ non eĩ h̊ intendit᷑.vt ſi malum non eſſet. malum eẽt: pĩ em̃ intelligi ꝙ malum non ſit. nec ex ̊ poni malum eſſe.ſᷣ non pt intelligi malum eſſe ꝗn intelligit bonum eẽ d ſequens dᷣo quo dẽ veꝝ ⁊2 ens ↄuerti.dðm ꝙ accipi endo eſſe rõnis dicunt᷑ puatones eſſe.⁊ꝛ ex bis relingꝗt᷑ ve ritatem m ꝙ eſt adeꝗtio rei ⁊ intellectꝰ.⁊ ſic dẽ eſſe ſᷣm naturam.non tñ dẽ eſſe Fm naturaʒz rõne nature.aut bo ni qð pᷣuat.i¶ Ad illud vo qð diẽ Syoni.dðᷣm ꝙ nulluzʒz malum eſt omnino erpers boni.⁊ ideo rõne illiꝰ dẽ bẽe eſſe ſᷣm quid non ſimpliciter. Colligit᷑ autem ex pᷣmiſſis vᷣbum illud Dyoni. Malum non eſt in exiſtentibo neq; in nõ exñtibo b̊ ab ipſo nõ eriſtente magis ab exñs ꝙᷓ ali enum ? magis non ſubſtantia. Einde q̃rit᷑ ꝗd eſt malum Ang.autem dif fin iens malũ ſᷣm ꝙ ↄne eſt ad malum cul⸗ pe ⁊ ad malum pene.iij.d li.ar.dic.ꝙ ma lum eſt affectio non natura. Sed videt᷑ ꝙ ibi pᷣuet᷑ natura ꝓut eſt ↄnis decem generibo.pomit q̊ ma lum er decem genera. ¶ Sed tunc dubitat᷑. quõ malum diẽ eſſe affectõeʒ.qꝛ videt᷑ ꝙ ↄtingat omnem affectõʒz re⸗ ducere ad genꝰ q̃litatis.cum omnis affectio ſit inclinatõ a actum interioꝛem vel exterioꝛem. ⁊ omnis inclinatio q̃litas eſt. Querit᷑ q̊ de intellectn huius diffinitõnis date ce malo.¶ ¶ Iem affectio ad aliquam potentiazʒ reducit᷑. b malum cum ſit pᷣuatio non pt᷑ reduci ad aliquam potẽ tiaʒ. ꝗ̊ malum non eſt affectio.¶ Item Joh. dam. ſic dil⸗ finit malũ.ADalum non eſt aliq̃ ſubſtãtia neq; ſubſiãtie ydeoma.i.foꝛma:ſᷣ eſt accidens.Sʒ videt᷑ ꝙ in hac diffi nitione ſit ↄdictio.qm̃ omne accidens in genẽ accidentis = foꝛma ſubſtantie.q̃re videt᷑ malum elſſe foꝛma ſubſtatie qð tñ negat᷑ in diffinitõe.q̃rit᷑ ̊ qd ibi appellet᷑ accidẽs. ¶ Item Aug. adamantium 7 Sam. die. ꝙ malum eſt tenebꝛa intellectꝰ. Et Zlug.in li.de li.aꝛ.dic.ꝙ malum ẽ auerſio a bono incõmutabili ⁊ ↄueꝛſio ad bonum cõmu⸗ tabile.Et in li.de natura boni:.ꝙ malũ eſt pᷣuatio boni. ⁊ idẽ ꝙ malũ eſt puatio modi.ſpẽi.⁊ oꝛdims.i¶ Et Anſ. Aalum eſt abſentia boni.¶ Et dam. Malum eſt ab eo ſm ꝙ eſt Fin naturã.in id qð eſt ↄ naturã euerſio. Oue rit᷑ g̊ cum diffinitiones diuerſe eiuſdem rei ſint date ꝓpt᷑ diuerſa.quõ dꝛũt iſte diffinitões mali.¶ Rñ. diffinitõ⸗ nes diſtinguunt᷑ ſic.Alalum em̃ vel reſpicit crcatnm vel increatum. vt illud cniꝰ dic puatõcʒ. Si increatum.aut ꝙ eſt ꝑfectio cognitiue.⁊ꝛ ſic dẽ tenebꝛa intellectꝰ. aut ꝙ; effectiue.⁊ ſic dr auerſio ab incõmutabili bono ⁊cc. Re⸗ ſpectu vpᷣo boni creati.ant ẽ reſpectu boni ſubſiracti.r ſic dẽ affectio in materia.aut reſpectu boni pᷣuati.2⁊ ſᷣm hoc dẽ pᷣuatio boni vel abſentia boni.ſiue puatio modi.ſpẽi 7 oꝛdinis.Sed qꝛ iſta puando facit in anima aliquã im⸗ mutatõʒ ⁊ relinꝗt potentiam malaʒ. Ad idẽ ꝑtinet alia diffinitio Oam.que ẽ.malum eſt ab eo ꝙ eſt ᷣm naturã in id quod eſt contra naturaʒ euerſio. AUnde alie dicunt puram pᷣuatõʒ boni ſubſtracti.iſta ſuperaddit potentiã pꝛauaʒ. aut reſpectu boni intenti a quo dficit.⁊ ſjm hoc diẽ Dam.qꝙ non eſt ſubſſtia vel ydeoma. ſᷣ accidens.i. pꝛeter intentionem.¶ Ad pᷣmum dicendum ꝙ malum eſt affectio.⁊ affectio de malo ponit vt enue Fm ꝙ ẽ loꝗ te genere reſpectu mali.quia ꝓpꝛie malum non habet ge nus. Sed ad illud qð obijcit᷑ in contrarium. Dicendũ 7 (nueſtio ĩ afſectio dupliciter ſumit᷑. Vno modo ꝓpꝛie ſm ꝙ diẽ inclinatõeʒ ad actum interioꝛem vel exterioꝛem vᷣbi gra cũ dico volo me velle.volo ſigficat affectõz ad actuz inte rioꝛem. Cum dico volo currẽ.ad actum exterioꝛem ⁊ ſic Apꝛie dz affectio de ad ⁊ facẽ.q ſiẽ ꝓpꝛie ad actum eſt oꝛ⸗ dinata.2 ſic dicimꝰgaudium ⁊ ſpem eſſe affectões. Alio mõ dz affectio ſ̊ impꝛopꝛie voluntas deficiens non recte agendi:q̃ eſt reſpectu male actionis.Cum em dico volo. ibi ẽ voluntas vt affectio qᷓ̃daʒ. ſᷣ cum dẽ poſtea volo pec care vt addat᷑ actus malus.ſignat᷑ potentia deficiens vt deficiens eſi circa actum. ̊ bec affectio potiꝰmnficio dẽ ꝙᷓ affectio. Pꝛimo mõ eſt affectio bonum naturale ̊ nõ ſecundo. ⁊ ſecundo mõ intelligit᷑ cum dẽ malum ẽ affectõ non natura. Ad ſcdᷣm dom ꝙ Johᷣ.dam̃. accipit acci⸗ dens non ꝓpꝛie. ̊ ᷣm ꝙ accidẽs dr ꝙ accidit pᷣter id qð intẽdit ipſe opxans.ſᷣm ꝙ diẽ Dyo.nullus agit aliꝗd in⸗ ſpiciens ad maluʒ. ſ̊ magis ad bonum.? ꝓpter hᷣ accidit pᷣter intentõnem ᷣm ꝙ eſt directa ad actõʒ· ⁊ ꝓpter hH diẽ Aug.qꝙ petm eſt actꝰ incidens ex defectu boni.tale acci⸗ dens non ẽ ꝓpꝛie foꝛma actionis nec actio.ſ̊ accidẽs ꝓut reducit᷑ ad aliqð.x.geneꝝ. ꝓpꝛie ſumit᷑ vt eſt foꝛma ſbe. ¶ Ad vltimũ dõm q; malũ pt ↄſiderari duplicit.vel ſᷣm ꝙ vim cognitiuã reſpicit.vel ſm ꝙ affectiuam. in vtraq; em̃ malũ puatõʒ relinꝗt. Pꝛimo mõ eſt tenebꝛa intelligi bilis. ̊ ſim ꝙ reſpicit affectiuaʒ pĩ ↄſiderari duplicit.qꝛ anima de ſe oꝛdinat᷑ ad incõmutabile bonum ſiẽ ad finẽ 2 malum ſᷣm ꝙ ꝑ ipᷣm pᷣuat᷑ hec oꝛdinatio aĩe.in affectĩa dẽ auerſio ab immutabili bono.ad bonũ ↄmutabile cõ⸗ uerſio.nunqᷓ em̃ fit auerſio ab immutabili bono miſi fi⸗ at mutatio ad bonum ↄmutabile.¶ Itm aĩa m vim af⸗ fectiuam reſpicit ſummum bonum.ſm ꝙ ꝑ ipᷣm relingt᷑ aliꝗd in anima.ſiẽ ipa gra.ſ̊ malũ pᷣuat iſtum reſpectũ. ⁊ Fm h̊ dẽ eſt puatio vel abſentia boni.⁊ ꝙ non ẽ ſub⸗ ſtantia vel ydeoma ſubſtantie.ſ̊ accidens ⁊ ꝙ eſt affectõ non natura.pᷣmo mõ ↄꝑat᷑ ad ſuum bonum vt ad ſuum finem.ſcdðᷣo mõ vt ad ſuam cãm foꝛmalem. Item bonum reſpicit hũilitatõem naturalem q̃ eſt in aia ad bonũ ꝗ̊/ tuitum.⁊ qꝛ malum eſt pᷣuatio buiꝰ humilitatõis.iõ dz malum pᷣuatio modi ſpẽi ⁊ oꝛdinis. IJtem cum malum ẽ coꝛruptio boni facit aliquam ↄmutatõʒ.omutando.ſ.hu militatões naturales.q̃ſi in non naturales diminuendo tñ eas non coꝛrũpendo.⁊ ſic malum ẽ ab eo ꝙ eſt ᷣm na turam.in id ꝙ eſt ↄ naturam euerſio ꝛ⁊c̃. ¶ Membꝛum tercium Onſeqnter q̃rit᷑ de cauſa mali.qð eſt q̃rere aqͥ ſit malum. ¶ Et pᷣmo qrit᷑ vtꝝ malum habeat cãm vel non.¶ Scðdo ſi bhẽat cãm. vtxꝝ deꝰ ſit cã vel creatura.¶ Tercio ſi cre atura.vtx qꝛ ex nibilo.vel qꝛ ex aliqͥ.ſ.bono.¶ Dto qꝛ malum culpe nõ eſt in omni creatura ſ̊ tm̃ in rõnali. vtꝝ ſit tm̃ a dyabolo.aut etiam ab homine.¶ Quinto ſi ẽ ab homine rõne li.ar.aut tm̃ rõne ſui.aut rõne alieꝰ diſpo⸗ ſitõis ſuꝑaddite. vt libidĩs alicꝰ vel alteriꝰ.¶ Sexto ſi ẽ rõne diſpoſitõnis alicꝰ ſuꝑaddite.q̃ ſit dꝛa inter libidinẽ pm ꝙ eſt cauſa. 2 cupiditatem ⁊ ignoꝛantiam. GR Irticulus pꝛtimus Dpmum z qrit. vtꝑ malum bẽat cãm vel no Mꝛ non. facit qð die Dyorin li. de di.no. mo⸗ lum eſt imꝑfectum ⁊ nõ collocatum ⁊ ſine cã. Item ſi malum bʒ cam. aut bʒ bonum. aut hbʒ maluʒ. ℳ£ — 2= — bonum non eſt cã.q; bonum eſt bona ꝓducẽ ſiẽ diẽ dyo. Si malum erit abire in infinitum. aut ponẽ malum nõ creatum.qð qꝛ impoſſibile eſt.eo ꝙ nulla eſt ſempiterna vel eterna volũtas mala.̊ malum non bhʒ cãm.hec vlti⸗ WV. Mala habeat cmiaſonn vel non? ſi bono malum eſt contrari Lenteſima ma ps elicit᷑ ex eo ꝙ diẽ Uugꝰ. de ci. dei. non poterat eſſe eam facit q̃ro. ¶ Contra Dyoniſiꝰ.bonoꝝ cã ex vna ca ſempiterna voluntas mala. Si g non eſt ſempiterna ꝗs ¶E um. mali vo ſunt canſe mul⸗ te. ¶ Item omne qð cepit eſſe bʒ cãm. Job. v. NAibil fit ĩ teꝛra ſine cã.ſ̊ malum cepit eſſe. bʒ malũ cãʒ. non eſt incauſabile.(¶ Rñ. doᷣm ꝙ malum non bʒ com ꝓpꝛiam q̃ reducat᷑.ſᷣm q; hmõi ad cãm pᷣmam. nec hʒ cãm effici⸗ entem ſ̊ deficientem. ſiẽ diẽ Nug.xij. de ci. dei · ix · c. Ma li non eſt cauſa bonum ſ̊ defectus a bono.Si aũt dicat᷑. malum hʒ cãm deſicientem.tandem eſt venire ad pꝛi⸗ mum defectum ꝗ defeciꝰcum non ſit ſemꝑ cãm habebit. Rñdeo ꝙ cã ipia eſt ipᷣm li.ar.ꝗ ſeipſo veficit qᷓtum ad bene eſſe ſiẽ diẽ Aug.in li.de li.ar. Ipſuʒ malum ſi q̃rit cã eius h̊ eſt li.aꝛ.dic em̃.peccaꝛe eſt ſpꝛeto incõmutabili bono ↄmutabili adherere.qð facimꝰ ꝗꝓpꝛie volũtatis ar⸗ bitrio.i¶ Et ſi obijcit᷑ otaꝛ malum hẽat cãm ꝓpꝛiam.Rñ. eſt. ꝙ bʒ cãm deſicientẽ ſᷣů non ꝓpꝛiam. opoꝛtẽt em̃ ꝙ in ĩ⸗ ſinitum eſſet ꝓceſſus.nec opoꝛtet in voluntarijs cauſam ꝓPꝛiam guerere rticulus ſecundus Appoſito ꝙ malũ habeat cauſaʒ m aliquem modum. qrit᷑ vtꝝ deus ſit cã mali vel creatu⸗ ra tm̃. deus ſit cã mali videt᷑ dicẽ Aug.in li.& g.⁊ li.aꝛ.Exiſtimo oꝑari deum in coꝛdibo hoĩm ad inclinãdas eoꝝ volũtates qcunq; volueꝛint.ſiue ad bona ꝓ ſua mĩa ſiue ad mala ꝓ merins eoꝝ. iudicio vtiq; ſuo aliqñ aꝑto aliqñ occulto. ſꝑ at iuſto. ipſe deꝰ inclinat volũtates hoĩm ad mala. ipſe ẽ cã male volũtatis.& eſt cã mali.¶ Itẽ AUug.in eodẽ deꝰ ydolatrie pcerjm volẽs vi⸗ dicare H̊ oꝑatus eſt in eius coꝛde cui iuſte iraſcebat᷑.vt ammonitõʒ ſalubꝛem non audiret.ſ̊ ↄtempta iret in bel lum vbi cũ ſuo exercito cadẽt.⁊ tangit be. Nug.qð hꝛ.ij. ꝑalip.xxv.de amaſia rege iuda. dẽ eĩ ſic. Voluit audire amaſias eo ꝙ dñi eſſet voluntas vt tradet in manibo ho ſtium ꝓpteꝛ deos edom.ſᷣm ̊ vbum.b. Aug. Hoc oꝑatꝰ eſt dñs in coꝛde eius vt non audiret ammonitõz ſalubꝛẽ ſ non audire ammonitõʒz ſalubꝛẽ eſt malum.q̊ᷓ de oꝑatꝰ eſt malum.¶ Item ad idem ſuꝑ illud põ. Conuertit coꝛ eoꝝ vt odirent ꝓpłm eiꝰ. Glo.dum auyxit felicitatẽ iſrt H tei bñficio ad inuidendum iſrł ↄuerſi ſunt.q; tam mali erant.ꝗᷓ ipſe cæꝰ fuit cã inuidie ipſoꝝ.ꝗ eſt cã a Ee ſuꝑ illud põ. Veruntamen ꝓpter dolos poſuiſti ⁊c. Gl moꝛe dololi feciſti eis ſub ſpẽ boni.bona q̃ ſunt eis mala. ſiẽ doloſus cum alium deijceꝛe vult iur lubꝛicũ ponit.Eñ ſequit᷑.deieciſti ⁊c. &̊ deus ⁊ facit dolum ⁊ facit malum. tm̃ AUnſ.li.de caſu dyaboli.xx.c.Quid mix ſi quem admodum deus dẽ inducè in temptatõeʒ qñ non liberat ab ea.ita fatemur eum dare malam voluntatem. non. ꝓ⸗ hibendo eam cum pr. pᷣſertim cum poteſtas volendi qðᷣli⸗ bet non niſi ab illo ſit.q̊ deus dat malam voluntatem.ꝗᷓ eſt cã male voluntatis. ¶ Item idem in eodem. xxvij.ca. Monſolum boc hʒ aliꝗs a deo. qdð deus ſponte dat. ſ eĩ quod iniuſte rapit deo permittente.a ſicut deus dicit᷑ fa⸗ cere qð ꝑmittit fieri.ita dẽ dare quod peanittit rapi.ſed permittit mala rapi vel fieri.ergo deus dat mala. ergo eſt actoꝛ maloꝛum.¶ Item quicquid eſt cauſa cauſe. eſt cauſa cauſati.ſed malum eſt a libero arbitrio.libe.arbi. Fᷣm ꝙ bmõi eſt a deo.ergo malum eſt a co. autem malum ſit a libero arbitrio dicit Aug.in li. de libero ar bitrio circa finem pᷣmi li.¶ INtem ys.x. Qungd eleuabi⸗ tur ſecuris ⁊c̃.glo.ſiẽ hmõi inſtrumenta nibil ꝑſe ſunt agentia. ita Sennacherib nihil per ſe operatus eſt, ſed operatus eſt malum. ergo malum illud eꝛat a xo. s tra ſuper illud Ro.iij. Qui infert iram ⁊c. Glo. illius rei deus eſt vltoꝛ. cuius non eſt actoꝛ.i. iniquitatis.er⸗ go deus non eſt iniquitatis cauſa. ergo non eſt cauſa mali. ¶ Item ad Romanos ſexto luper illud ꝙ. enim „ X/ſers n"el cnd e moꝛtuus eſt pcto.glo.non deo actoꝛe fit homo deterioꝛ. hᷣ voluntatis vicium eſt.qͥ homo deterioꝛ eſt.ꝗ̊ vt ſupᷣ. de us non eſt actoꝛ mali.4! Item ſuꝑ illud ps. Vt dolum fa cerent in Fᷣuos eiꝰ.Glo.iſioꝝ tam guium pct᷑oꝝ non eſt actoꝛ deus.ꝗ nulliꝰ et᷑ pct᷑i leuiſſimi actoꝛ credendus eſt Item Aug.j.li.lxxxiij.q.nullo ſapiẽte hoĩe ſit bomo de⸗ terioꝛ.eſt at deus omni ſapiente hoĩe pᷣſtantioꝛ.multomi nus igr̃ non fit deo actoꝛe homo deterioꝛ.cum qð dẽ illo actoꝛe deus dẽ illo volente: H̊ drus nõ vuli malum. q̊ nõ eſt actoꝛ mali.i Item ſi eſt actoꝛ mali.vel cẽ eſt in doo vł in hoĩe.aut in eo qdð nec ẽ homo nec deꝰ.Sʒ nonẽ in ðo bonoꝝ em̃ deꝰeſt cã.ᷓ eſt in hoĩe vel in aliqͥ alio.¶ IJtem Dyo.malum non eſt in ðo.a malũ non ẽ res mota a ðo. S deꝰ non eſt cã mali.⸗ Item Aug.li.de li.ar. Vlide quo ꝑtineat cæfectꝰ. ⁊ ad deũ ꝑtinẽ non dubites. ſ̊ maluin ẽ pᷣu atio vel xfectꝰ boni. nullo mõ ꝑtinet ad deü.ꝗᷓ deꝰ non eſt cã mali.] IJtem ſuꝑ illud Lu. vj.licʒ aiam ſaluaʒ eſt malum a co.¶ Rñ? malum culpe non ẽ a tro.ſ̊ ma lum pene eſt a deo inqtum eſt pena.⁊ rñdendum eſt ad obiecta.. Ad pᷣmum ꝗ̊ dom.ꝙ illud vᷣbum Aug.intelli⸗ facẽ n d iten mali deꝰ. Ex his ↄcludit᷑ ꝙ ñ KRK git de malo pene. Pcĩm em eſt aliqñ pcti pena,/qn·ſ.hbõ incidit in pctm ex merito ſuo.⁊ inqtum pena eſt a deo. inqᷓntum dᷣo pctm ab homie ẽ.⁊ h̊ patʒ ꝑ h̊ ꝙ diẽ Aug. JYudicio di aliqñ aꝑto aliqñ occulto ſꝑ tñ iuſto. Sili mõ rñũdendum ẽ ad ſcõm obiectũ.i Qaʒ obduratio in nõ audiendo ammonitõʒ ſalubꝛem.eſt pena pct᷑i pᷣcedentis. ſic a deo eſt.⸗¶. Aid tercium dðᷣ᷑n ꝙ ̊ qð dẽ in glo.ſuꝑ illud ps. Conuertit coꝛ eoꝝ ⁊c.non ideo dic ↄuertit deꝰ coꝛda eoꝝ.ꝙ deꝰ ſit actoꝛ mali.ſ̊ qꝛ cum ipſi ſuo vicio eſ ſent mali.ille de malo illoꝝ bñ fecit. Vñ in eadem glo. dum auxit felicitatem ⁊c.vt ſupᷣ.⁊ ſeꝗt᷑ ↄuertit coꝛ eoꝝ ñ itaq; coꝛ illoꝝ malum faciendo.bᷣ ꝓplo ſuo bñfaciendo.in ̊ͥ notat᷑ ꝙ illud qð factum fuit a dno.ſ.ꝓſꝑitas iſrł.eſſe occaſio qdam ipſis mali.non ꝙ deꝰ ſit occaſio vel cã ma li.. Ad qrtum dm ꝙ illud intelligit᷑ de bonis tꝑaliba q̃ dant᷑ a deo.⁊ ſunt mala vel occaſio cadendi in aliquod malum.non ꝙ deꝰ faciat cadẽ in malum.⁊ ꝙ dẽ in dolo⸗ ſi moꝛe nõ intelligit᷑ ꝙ deꝰ habeat moꝛem doloſi. ſ qdaʒ remota ſimilitudo vel ꝓpoꝛtio intelligit᷑.¶ Ed ꝗntuʒ qð diẽ Anf. dom ꝙ non dẽ deus dare ꝓpꝛie malam volun⸗ tatem.ſ̊ dat voluntatẽ ⁊ homo efficit eaʒ malam.ᷣ dare rſpctu male volũtatis inqᷓtũ ẽ malaẽ ꝑmittẽ.. Ad ſextũ dðm ꝙ dare ſumitð᷑ ibi ꝓ ꝑmittẽ. Vñ dẽ ĩ auẽte ſiẽ deꝰ dẽ facẽ qʒ ꝑmittit fieri.ita dẽ dare qð ꝑmittit rapi.⸗:d ſeptimum dðm ꝙ tenet rõ in his vbi cã media tenet rõeʒ extremoꝝ h̊ᷣm vnum modum. ſ̊ non ſic ẽ hic. nam li.ar. xſiciens eſt cã mali.deꝰat cã li.ar.non ſᷣm rõem cæficiẽ tis.⁊ ita non eſt ↄtinuatio in medio ⁊ extremis. ꝓpf qð nõ valet rõ illa. Ad auẽtem vo a. x. dom eſt. ꝙ oꝑa⸗ tum dẽ dupliciter. AUnum ipſa pena illata pctoꝛibo me⸗ diante ſennacherib tanqᷓ; in ſtrumento.⁊ 'ᷣm hunc mo⸗ dum oꝑpatum eſt a deo. Alio vpᷣo modo ipſa actio mala eſt oꝑata ⁊ rõne actionis in ſe.adhuc eſt dicẽ ꝙ a deo ẽ me⸗ diante ſennacherib.rõne vo mali non eſt a deo. ſᷣ ſiſtit a li.ar. deficiente.Ex iam dictis patent ea q̃ obiecta ſunt in contrarium. Articulus tercius H BSnſcequenter querit᷑ ſuſpoſito q malum non ſit a deo ſ̊ a creatura.vtꝝ ſit a creatura.qꝛ er SS hilo vel qꝛ ex aliqͥſ.bono. aũt ex nibilo oñdit᷑ in hunc modum Aug.ij.li.de li.ar.omnis defectꝰ eſt ex nihilo.ſ̊ omne malum eſi defectꝰ.gᷓ omne malum eſt ex nihilo. Item Nug.ij.li.ad elalerium. non er bo⸗ no potuit oꝛiri mala voluntas.qꝛ bonum factum ẽ a bo⸗ no dro.ᷣ qꝛ de nihilo factum eſt nõ de ðᷣo.¶ Jtem Aug. xij. de ci.cæi. voluntatis male non eſt affectio ̊ defectio. ficere at᷑ eſt ab eo qð ſumme eſt ad id qð minꝰeſt tendẽ b deſicere eſt quia eſt ex nibhilo qð patet in ſummo bono quod nullatenus deficit. ergo malum eſt quia eſt ex ni⸗ hilo.i¶ Item 3 eplam fundamẽti nature q coꝛrumpi pñt coꝛruptõzʒ hñt hoc eſt qꝛ de nibilo finnt.ſᷣ̊ omne malũ coꝛruptio eſt. ꝗᷓ malum reducit᷑ ad h̊ ꝙ res ſit de nibilo. lIrem Dyo.de di.no. Aſalum non eſt ex bono. etſi ex bono eſt non eſt malum.neq; em̃ ignis ẽ infrigidare neq; boni non bona facẽ.ſ.mala.ſᷣ omne qs eſt aliqd.bonum eſt. ̊ malum non eſt ex aliqͥ.⁊ eſt ex aliqͥ vel ex nibilo in⸗ itum tale. eſt er nibilo.¶ Cont᷑ Anſ. de pcto coꝛpali ⁊ ſiłr idem in ꝓſologion dic em̃ ꝙ nł nulliꝰ ca eſt. nec mali.cum malum aliqͥ modo ſit.¶ Item ꝙ malum ſit ex aliq creatura hẽ ex hoc qð dic Aug.li.lxxxiij.q. Sic em̃ ratiocinat᷑ non eſt a deoo cum bonoꝝ ſit cã.ꝗ eſt in hoĩe vel in aliqᷓ re q̃ nec eſt deus nec homo. Si em in homine aut hoc eſt vi.aut ſuaſione:ſᷣ vi nullo mõ.cum qð violen tia fit omnino nõ fit culpabile. Deus at᷑ optime fecit hbo minem vt ſi vellet manẽ bonus nullo reſiſtente impedi⸗ ret᷑.non & fuit homo malus violentia alteriꝰ hominis. ſuaſione at᷑ alterius hominis.ſi ↄcedimꝰ hoĩem depᷣuaꝛi q̃rendũ ẽ de ſuaſoꝛe a qͥ depᷣuet᷑.non em̃ pt᷑ non eſſe pᷣuꝰta lium ſuaſoꝛ.ſi vᷣo nec ẽ homo nec deus.ꝗcꝗd illud ſit aut vim intulit aut ſuaſit de vi. Rñdet᷑ idem qð ſupᷣ.De ſua⸗ ſione aut ꝗd eſt.qꝛ ſuaſio non cogit inuitum. ad eiuſdem hom inis voluntatem depuationis cã accedit.ſiue enim aliqͥ ſiue a nullo ſit ſuadente pᷣuatus. q mali quod eſt in homine cã eſt ip̃e homo.ſiue alio ſuadente ſiue ñ ſua⸗ dente.¶ Ad ↄꝛium vo obijcit᷑ ſic.mala voluntas eſt effi⸗ ciens oꝑis mali.mala voluntas aut hʒ aliquam volũ⸗ tatem ꝓ cauſa.aut aliquam naturam. ſi hʒ voluntatem ꝓ cauſa.aut habet bonam aut malã.ſed bona voluntas nullatenus facit voluntatem malam.ergo habet volun⸗ tatem malam ꝓ cauſa.¶ Item illa cum ſit facta habʒ ali quam cãm.opoꝛtet ẽᷓ ꝙ in aliqua natura. nam ſi in nul⸗ la omnino non fuit:.in mala vo natura non pr eſſe mala voluntas.iIam mala voluntas pᷣuat bonum. & in bona natura eſt mala voluntas. ̊ᷓ cum malum ſit volũtas ma la. erit malum in bona natura.ꝗ̊ malum erit in aliqͥ tan q in cã.q Ad qð dᷣm. ꝙ malum eſt in bono.⁊ ita in ali quo.ſ̊ non ex hoc ꝙ eſt ex ſummo bono ẽ malum.imo ex hoc ꝙ eſt ex nihilo.. Ad obiectum qð eſt in ↄꝛium.dom ꝙ illa ꝓoſitio Anſ.nihil nullius eſi cauſa.intelligit᷑ de hoc qð omnino nihil eſt.ſed non negat᷑ ꝗn res defectibi⸗ lis ſit cã defectus ſic̃ eſt hic dicere cauſaʒ.⸗! Ad illud vᷣo quod obicitur ꝙ maluʒ eſt ex aliqͥ. Oicendum ſᷣm quod dicit Auguſti.querens cauſam mali.in.xij. de ciui.dei. ꝙ malum eſt in bono mutabili tm. IUnde querendo cau⸗ ſam vt ſubiectum. Sicendum ꝙ malum eſt ex aliquo ⁊ ĩ aliq̊ͥ.queren v pᷣo cauſam emſicientem ſiue exẽplarẽ. Di⸗ cendum ꝙ malum non eſt ex bono tanꝙᷓ efficiente vel ex emplari ſed eſt ex mutabili inꝙ̃tum eſt ex nihilo.loqui⸗ mur autem bic de malo ſᷣm ꝙ dicit defectum ſiue natura lem ſiue voluntarium:ſed defectu voluntario quia ſuꝑ⸗ addit inferius q̃ſtio habebit᷑.¶ Ad obiectum in contra⸗ rium ex verbo Oyoni.dicendum. Ee licet malum ſit in bono.non tamen ſic efficit bonum malum ſicut nec cali⸗ dum efficit frigidum. deſiciendo tamẽ fit ex bono.4 Ad illud quod videtur obijci ex bono in contrarium.ꝙ cau⸗ ſa mali ſit in homine.Rũñ.qꝙ intendit ibi Auguſti.vtrã⸗ q; cauſam mali culpabilis tangere. videlicet ipſum libe. arbi:quod non cogitur ad malum.⁊ quia ex nihilo ẽ veꝛ tibile eſt malu m. cum aut vertitur ſua voluntate vertit᷑. ⁊ boc eſt quod dicit Aug.in li.lxxxiij.q·eſt vicium volũ tatis.quo homo eſt deterioꝛ.quod vicium longe eſt a dri voluntate vt ratio docet. (Articulus quartus j. . ð * . . . . . in li.d natura ⁊ gratia. Ouis neſciat ſidelium aſatha⸗ Appolito ꝙ malum culpe ſit tm̃ a creatura. — NQueritur vtrum tm̃ſit a dy abolo an etiam ab homine? O autem ſit a dyabolo. Augu. ¶ Dueſtio — na pꝛimam veniſſe mali ſuaſionem. 2 ille pꝛimus ſit actoꝛ omnium peccatoꝝ. 4 Iem in li. de eceis. dog Alda lum vel malicia non eſt a deo creata ſed a dyabolo inue: ta. Et idem Yſið. de ſummo bono malum a dyabolo nõ eſt creatum ſed inuentum. non quia alicui aut aliquan⸗ w erat malum. vnde fieret dyabolus malus. ſed quia vi cium elt cum eſſet angelus bonus. ſuperbiendo effectus eſt malus.pter quod ab ipſo inuentum dicit. Sᷓ dy abo⸗ lus fuit pᷣma caula mali.¶ Contra obijcitur. ꝙ non tm dyabolus eſt pꝛima cauſa mali.immo etiam homo.cum em̃ hbomo babeat libeꝝ arbitrium ſiẽ 2 angelus. maluz vo culpe ſit ex libero arbitrio. Unde Aug. in li. Retrac. vᷣſat᷑ queſtio vnde ſit malum. Aſde aſſerente exoꝛtum fu⸗ iſſe vominis malum ex li. voluntatis arbitrio. erit cau⸗ ſa mali bomo ſᷣm ꝙ li.ar. non ergo tm̃ dyabolus eſt ma li.¶ Itm̃ malum culpe efficit᷑ in eo ꝙ creatura viuit Fᷣm ſe ꝓpꝛiam querendo voluntatem. ſicut babet᷑ ab Anf.in li de ſimilitudinibo:ergo cum ꝓpꝛia voluntas ſit homis ſicut ⁊ angeli.erit cauſa mali culpa. non tm̃ in angelo bᷣ etiaʒ in homine.¶ Item ſuꝑ illud ys.qnq̃geſimo pᷣmo di xerunt anime tue incuruare vt tranſeamus. Glo. niſi te ipſum ſubdideris. demones non nocebunt tibi. Et Hie⸗ ro.ſuꝑ eundem locum.illis dicẽtibo incuruata eſt ꝓpꝛia voluntate. q̊ malum non tm eſt a dyabolo. ſed etiam a voluntate hominis.il Ad quod dicendum.·q; malum eſt pmo a dy abolo ſicut bꝛ. viij. Joh. ſuꝑ illud. Ille fuit bo micida ab initio.? poſlea. mendax eſti ⁊ pater eius. dicit glo. Qota bomicidam nonſolum qui facto ſed qui vᷣbo occidit.vt dy abolus pᷣmos parẽtes.⁊ poſi ſequit᷑.homo mendax qui non babet de ꝓpꝛio ſed ab alio accepit. i. dy abolus. addit. pater eius. pater eſt ipſius mendacij quod inuenit. Mendacium autem dicit᷑ perẽᷣm ſic hꝛ ab Aug.in li.xj.d ci.dei.Omne peccatum eſt mendacium ſed hee poꝛitas nõ attendit᷑ niſi temꝑe2 quadam digqni⸗ tate.qua angelus dicitur pꝛioꝛ homine. videt᷑ ꝙ homo habeat de ſe vt poſſit peccare ſine dyaboli ſuggeſtõne. ſi cut em̃ li:ar.eius de ſe vertibile eſt in malum. ita de ſe pꝛ cadere ſiue babeat ſuggeſtionem ſiue non. Cum ergo dẽ omne malum eſt a dy abolo hoc eſt ratõne pꝛioꝛitatis vt pater.a rõne occaſionis qua dyabolus inuidit huma ne nature. ſen creature ⁊ inuidendo ſuggeſcit. AUnde diẽ beatꝰ Merñ. in.xvij.omeł.ſua ſuꝑ Can. vidit ⁊ in liuoꝛe ſuo innidit? molitus eſt bẽe ſubiectos ſocios.dedigna⸗ tus infirmioꝛes inquit? inferioꝛes natura.non debet eẽ continens in gloꝛia. Et aug.in li.de vᷣginitate. ſuper bie dy aboli acceſſit inuidia ꝗbo duobo dyabolꝰẽ dyabolꝰ. x iaʒ dictis ptʒ. qliteꝛ vera ſunt q̃ obiecta ſunt.que con cludunt dy abolum eſſe pꝛincipium mali ad hoc ſpectãt ꝙ pᷣmus peccauit.⁊ alij cum ipſo peccauerũt. ſic angeli vel ad eius ſuggeſtionem vt homines. Ad illnd quod dẽ.ꝙ malum eſi inuentum a dy abolo. non excludit quin bomo poſſit ꝑ ſe inuenire petm.ſic hx Yſa.iij.ad inuenti ones coꝝ contra dñm. Sed quia dyabolus pᷣmo appꝛo· bauit ⁊ ita nouit ꝑ apꝛobationẽ.⁊ ſit inuenit.i.in notici am ꝑ axpꝛobatõeʒ venit. rticulus quintus. Einde querit᷑ ſuppoſito ꝙ malum ſit ab ho⸗ mine. vtꝝ rõne li.ar. Em ſeipſum.aut ratõne alicuiꝰ diſpoſitionis ſupaddite. ratione iphus li.ar.arguit᷑ ſic.Iructus malus ꝓcedit ab ar boꝛe mala. arboꝛ vᷣo mala dẽ voluntas mala.voluntas ́ ma⸗ lacum non habeat añ ſe ꝓxmo niſi li.ar.Fm ꝙ eſt facul⸗ tas voluntatis ⁊ rationis. ex ipſo li.ar. canſabit᷑ ⁊ q̃rit᷑ h̊ te pᷣua voluntate mala.i Qam ſi eſſet aliq̃ volũtas ma⸗ la de illa ſimiłr querendum eſſet.⁊ quia non eſt tranſitꝰ in infinitum oꝑtʒz ſtaꝛe.cuʒ illa pᷣma voluntas non ba beat ante ſe nili ipſum li.ar.quod eſt facultas volunta/ tis.erit pᷣmum malum culpe ab illo libe.ar.q¶¶ Ad idem Aug.in li.de li · ar. Malum ſiue peccatum eſt ſpꝛeto in⸗ fit li.voluntatis ar.g̊ malum ꝗpꝛie eſt a li·ar. 4 Centeſima. commutabili bono bonis commutabilibo adhexere.qðᷣ na⸗ videt᷑ ꝙ pꝛincipium mali ſit alia ſuꝑaddita diſpoſitio dt libido.Vnde Rug.j.li.de li.aꝛ.ij.c.ſi.Clarum eſt iam ni bil aliud 42 libidinem in toto malefaciendi genere do⸗ minari.ꝭj libido eſt cauſa omnis mali YItem viget᷑ ꝙ er⸗ roꝛ ꝑuerſus amoꝛ ſint pᷣncipia mali.Aug.xxij.de ciui. xei loquendo de malis dicit. hic hbominum ſunt maloꝝ ab illa erroꝛis ⁊ ꝑuerſi amoꝛis radice venientia.cum qᷓ omnis filius adam naſcit᷑.ſQam quis ignoꝛat cum quã⸗ ta ignoꝛantia veritatis.que iam in infantibo manikfeſta eſt. cum quanta abundantia vane cupiditatis que in pueris incipit aparere homo veniat in hanc vitam. ita vt ſi dimittat᷑ viuere vt velit.⁊ facere ꝗcquid velit.in hec facinoꝛa ⁊ flagicia que commemoꝛaui ⁊ que commemo⸗ rare non potui. vel cuncta vel multa ꝑueniat. ergo ipſa mala hominum pueniunt a radice erroꝛis 2 ꝑuerſi amo ris.ergo ſunt canſa mali.erroꝛ ⁊ ꝑuerſus amoꝛ. 4 Item videtuꝛ ꝙ ipſa cupiditas ſit cauſq.j. Thimo.vlt᷑. Radix omnium maloꝝ eſt cupiditas.¶MKRñdet li. ar. eſt pᷣnci⸗ pium omnis mali culpabilis . ſi attendimus ad potenti⸗ am. Añ Aug.in li. de li. ar. Quid opus eſt qreꝛe vnde il le motus exiſtat.quo voluntas auertit᷑ ab immutabili bono ad bonum mutabile. cum em̃ non niſi animi.⁊ vo luntate 1 ob hoc culpabilem eſſe fateamuꝛ. ſed libidoꝛ alia que enumerant᷑ ſunt cauſe ſiue radices maloꝛum. ſi cut pꝛaue diſpoſitiones ipſius potentie que eſt li.ar. Et attedendũ eſt ꝙ li.aꝛ. ẽ facultas volũtatis ⁊ rõis.ex ꝑte facultatis deficientis ſumit᷑ libido ſm ꝙ dẽ ab eo quod⸗ libet. ſicut dicit Augꝰ. in yponoſticõ. erroꝛ vᷣo ex parte rationis deficientis eſt cauſa maloꝝ. Amoꝛ vo ꝑuerſus ex parte voluntatis eſt cauſa mali.Sed aget᷑ de his infe riꝰ diffuſius in tractatu de pcto. vbi aget᷑ de diuerſis ra⸗ dicibo peccatoꝝ. Articulus ſextus Bgnita cauſa mali quod eſt defectus. Item ſm ꝙ dicit᷑ malum culpe quod pꝛius eſt qᷓ; ma Aum pene ⁊ addit ſuꝑ defectum. malum enim culpe eſt defectꝰ culpabilis.ſequit᷑ querere determinate te malo voluntatis 2 malo actionis. (Mueriturergopri. S.j. mo de cauſa male voluntatis ſic. ¶ Ril eſt cn orium le⸗ gittima cauſa non pꝛeceſſerit. Et Job. v. nihil fit in ter⸗ ra ſine cauſa.ſed malum voluntatis fit· habet cauſam non voluntatem malam. tunc em̃ eſſet ꝓceſſus in infini⸗ tum. nec bonam cum oppoſitum contrarij non ſit canſa oppoſiti. bona autem ⁊ mala voluntas ſunt contraria.S bona voluntas non eſt cauſa male voluntatis.4 Si aut dicat᷑ ꝙ ipſa voluntas ſit cauſa male eſt voluntatis.con tra ipᷣa eſt indifferens ad bonum ⁊ ad malum. non eſt cauſa nccia buiꝰ. Si vo dicat᷑ li:ar.cum h.ar. ſit a deo. erit malum a deo. m illud ꝗcquid ẽ cauſa cauſe.eſt cau⸗ ſa cauſati.¶¶ Foꝛte dicet᷑ ꝙ deus eſt cauſa ꝑ ſe. li.ar.li.ar. vo eſt cauſa ꝑ accidens mali.a ita non ꝓcedit virtus po ſitionis p̃cedentis.q; non eſt ̃m vnum modum cauſe. Tonkan alum culpe qð eſt pᷣmo in volũtate mala. eſt malum volũtarium. p̊ malum volũtariũ ꝑ ſe eſt in volũ⸗ tate. volũtas at ꝑ ſe in li.ar.ꝗᷓ malum voluntatis ꝑ ſe eſt in li. ar.eſt ſic in cã. ¶¶ Item obyjcit ſic Aug. xij. de ci. dei. Sunt duo eq̃tr affecti aĩo ⁊ coꝛꝑe ⁊ ꝑes in oĩbo.⁊ vidẽt vnam rem pulcrã vel mulierẽ. vel equũ vel aliud hmõi. q̃ re viſa.vnꝰ ulicite fruat᷑ alt non. qꝗᷣ g̊ fuit cã. Non rei pulcritudo.cum eadem eẽt ⁊ quẽlibet eq̃liter de ſe mone ret. Non caro. cum ſiłr ſe babeat qtum ad carnis diſpo ſitõz. Mec animꝰ. cum ſilis eſſent animi. Mon ſuggeſtio maligni ſpũs.cum malignus ſpũs eque temptet vtrũq; itum eſt de ſe. nihil videt᷑ niſi ꝓpꝛia volũtas eſſe cauſa ipſius mali ·Sᷣ illam qs fecit. cum añ non eẽt niſi natura bona. nature autem bone deus eſt cauſa. illius autem mali nullatenꝰeſt cauſa.q ꝗᷓ eſt cauſa.¶ Rndet᷑ ad pᷣmũ ꝑ G̊ꝙ dic Aug.in li.de ci.di.Libeꝝ arbi. ſine volũtas ſiue potentia duplicit pt ↄſiderari.vel inꝙᷓtum eſt natu ra.⁊ ſᷣm h̊ non eſt cã mali.vel inqtum eſt ex nihilo vel ſe ipſo deficiens ⁊ ↄuerſum ad vanũ.⁊ ſᷣm bũc modum eſt cã male voluntatis.ꝓut mala voluntas diẽ actum inte rioꝛem.ſ̊ non ex hoc accipiendum eſt.ꝙ malum pᷣmo ſit in voluntate potentia ꝙᷓ in voluntate actu.ſ̊ econtrario in actu p̃us qᷓ in potentia.2 ꝓpter h̊ non ſeꝗt᷑ deus eſt cã li.ar.⁊ li.ar.eſt ꝑ ſe cã mali. deus eſt cã mali.qꝛ li.ar. rõne alteriꝰ ⁊ alteriꝰeſt cã ⁊ cauſatum. eſt em̃ cauſatum vt effectꝰ.eſt cã vt deficiens.ꝗ tñ defectꝰ dꝛ ſᷣm alterũ ge⸗ nus defectus ꝙ; ipſe actus. Actus em̃ dẽ tefectꝰ culpabi⸗ lis ꝗ non hʒ an ſe defectum cnlpabilem.¶. Ad ſecundum vo dicendum.ꝙ paribo exñtibo ↄditionibo.non eſt diceꝛe roeʒ mali in voluntate.niſi ipam voluntatem q ſeipſa v⸗ tibilis eſt. ⁊ ꝙ ſeipſa vᷣtit᷑ in iſto ⁊ non in alio: non? aſſi⸗ gnare aliquam cãm a ſeipſo.qꝛ ꝙ iſte vᷣtit᷑ ad malum non eſt niſi ꝙ placet.placiti at̃ nnlla alia rõ eſt qrenda.ſic in bonis cum ꝑuentum eſt ad volũtatẽ dei nulla eſt alia rõ. ita ⁊ in malis cum ꝑuentum eſt ad voluntatem vᷣtibilem ſibi relictam. ̊ em dẽ ꝓpter volũtatem in bono ꝑ gram ↄfumatam.4.! Si vo obijcit᷑ ꝙ ſi li.ar.aut volũtas ſit cã mali.Dicendum ꝙ li.ar.ſiue voluntas dẽ ex nihilo.⁊ vt eſt natura ? vt eſt voluntas. Si vt natura.ſᷣm illum mo dum ↄueniret etiaʒ alijs creaturis q̃ ſunt nature. Si vo vt li.ar.ſiue volũtas in actu inqtum eſt ex nihilo. ſᷣm B eſt eã mali.⁊ rõ eſt.qꝛ vt eſt naturalłr nõ determinat᷑ miſi ad vnum. vt eſt voluntas vel li.aꝛ.eſt oppoſitoꝝ.⁊ vnius &c ſe.ſ.mali.alteriꝰpᷣo non pꝛima cã nec tota. rit᷑ de malo actionis a qͥ ſit.vtꝝ.ſ.a deo vel a ſolo li.ar. Querit᷑ ̊ vtꝝ actõ mala ſit a deo.⁊ pᷣmo vtꝝ mala actõ inqꝙᷓtum mala ſita xeo. Secundo vtꝝ mala actio inqtũ actio ſit a deo. ¶ tum ad pᷣmum M mala actio in⸗ tum mala ſit a deo oñdit᷑ in hic modum.qm̃ dare ełinaz ꝓpter inanẽ gliam.eſt qdam actio mala ex circũſtantia. bᷣ hec actio inꝙᷓtum actio ⁊ inqᷓtum mala eſt a deo.i Qaʒ ꝙ rõne eius ꝙ eſt actio ſit a deo patet. Sitłr etiam videt᷑ rõne ſu ꝑadditi vicʒ·qꝛ illa actio refert᷑ ad inanem gliaz. ꝙ ſit a deo. qꝛ hec relatio eſt a cæ.ᷣ rõne buiꝰ relatõis dẽ mala. & ipſa actõ rõne q mala eſt:ẽ a eo. 4 Itẽ Aug. in li.lxxxiij.q.quod deo actoꝛe dẽ fieri.dẽ fieri deo volen te ⁊ econuerio.ſ̊ malum inq;tum malum fit deo volẽte. qꝛ ſi nollet non ſieret.̊ͥ malũ inqium malũ fit teo acto⸗ re. mala actio inqtum mala fit a So. IUñ aug. in ench. Si oñs nollet mala fieri. non fierẽt. ᷓ fiunt deo volẽte. 82 do actoꝛe. ac. 4 Item duplex eſ lux. ſ. coꝛpalis Ipũalis.Lux at coꝛꝑalis eadem eſt cã lucis ⁊ tenebꝛa v. ſic ſol ꝑ ſui pntiam eſt cã lucis.ꝑ ſui abſentiam eſt cã te nebꝛax. ſilłr lux ſpũalis qᷓ deus ẽ ohᷣ.j 7. viij. erit cã lucis.i.boni.a cã tenebꝛaꝝ.i.mali.qᷓ deꝰ ẽ cꝗ male actõ⸗ nis inqᷓtum mala eſt. ſic ſol cã tenebꝛaꝝ Contra. ab eodem agente penitꝰnon diuerſificato in ſe. pfectum 2 im ꝑfectum.ſᷣ bonum diẽ pfectõz. malum vᷣo imꝑſectõʒ qꝛ dic pᷣuatõʒ boni.modi.i.ſpẽi 7 oꝛdinis. pe⸗ nes ꝗᷓ determinat᷑ röne creature. ̊ deꝰeſt agens pfectiſſi mè non diuerſificatꝰ in ſe. ̊ cũ bona actio ſit ab ipo. nõ erit mala ab eodem. Et ad ̊ facit illud Deut. xxxij. dei ꝓfecta ſunt opꝑa.· Stẽ illiꝰrei dxoeſt vltoꝛ cniꝰ ñ eſt actoꝛ HmH male actionis deveſt vltoꝛ. illiꝰrei non eſt actoꝛ. ¶¶ IJtẽ deus inhibuit ade ne comedeꝛet de pomo. ꝗ noluit ꝙ co medeꝛet.ꝙ non fuit actoꝛ illius actionis.ſi em̃ actoꝛ fuiſ⸗ ſet. ð ſe vel ð pceptum ſuum feciſſet.¶ Item gcquid eſt a o bonũ eſt iniỹtu eſt ab eo aliqͥ mõ.ſ̊ hmõr actões. bla ſphemare. ſoꝛnicari nullo mõ ſt bone.̊ nullo mõ ſunt a deo¶ Item omne qð ẽ a deo oꝛdinat᷑ ad finẽ bonũ.ſ̊ ſunt aliq actiones male qꝝ non pt eſſe bonꝰ finis.vt foꝛnica⸗ onſequenter que. S. ij. on egredit ri. adulterari. mentiri. ergo nullo modo ſunt a deo. Item hec actio mala.inqtum eſt actio eſt a deo:inqtũ mala nõ eſt a c.ſᷣ a dyabolo vel li.ar.̊ actio eſt a deo vel a dyabolo.q̊ eus ⁊ dyabolus ſunt eiuſdem rei pꝛin⸗ cipium. quod elt õ aplim dicentem. Mon eſt conuentio xpᷣi ad belial.¶ Solutio dicendum. ꝙ actio mala rõne mali non eſt a deo.i¶ Zld illud quod pmo obijcit᷑ in con⸗ trarium. Dicendum ꝙ in illa relatione ſunt duo. cum em̃ dico relationem ad indebitum finem duo dico: ip̃az relationem. ⁊ hoc eſt aliquid ſine aliqua natura.⁊ boc eſt a deo.etiam dico ibi hoc quod eſt ad indebitum finẽ. que eſt circũſtantia mali ſubſtantificata in illa⁊ hoc nõ eſt a xoo. Vnde relatio de ratione relationis eſt a o.ñ ꝙ̃tum ad hoc quod dicit᷑ ad indebitum finem. q; ex ꝑte illa determinat᷑ in ea malicia.⁊ boc eſt quod dic Anb.ĩ li.de caſu dya. Oyabolus onertit voluntatem ad id qð non debuit.⁊ ipᷣm velle ipa conueꝛſio aliquid fuit.⁊ nõ niſi a deo habuit aliꝗd. inqtum autem iuſticia caret ſi⸗ ne qua eſſe non debet.non eſt ſimpliciter malum. ſed eſt aliquod malum.ſ.in illo genere. Ande patet.ꝙ ipᷣa con uerſio ſiue relatio eſt aliqd quod ẽ a o.⁊ quod non di cit ſe maliciam.ſed inqtum iuſticia caret quod eſt ad indebitum finem ↄuerti. eſt ponere ibi maliciam. a illa malicia non eſt a ro. VUnde ipᷣm ſuꝑadditum non eſt a teo licet ipſa relatio. ¶ Ad ſecundum dicendum. ꝙ du⸗ plex eſt voluntas dei.ſ.peꝛmiſſionis ⁊ appꝛobationis. de voluntate ꝓmiſſionis verum eſt ꝙ deo volente fit malũ. . ita ꝙ notet᷑ hic ↄcomitantia ꝑ illum ablatiuũ.⁊ nõ cau⸗ ſalitas aliqua.quia pmiſſio Fm ꝙ hmõi non ponit cau⸗ ſam reſpectu ꝑmiſſi. Voluntas autẽ aꝓpꝛobatõnis non ponit aliquam cauſalitatem reſpectu voliti.ꝛ ita loq̃n⸗ do de hac voluntate.non eſt concedẽdum ꝙ malum fiat deo volente.qꝛ ſic ipſe ablatiuus impoꝛtat cauſalitateʒ. nulla autem cauſalitas ẽ in o reſpectu mali.. E obij cit᷑ quod fit deo volente fit deo actoꝛe. intelligendum eſi x voluntate que ponit canſalitatem reſpectu voliti.que eſt voluntas aꝓpꝛobationis.non de voluntate ꝑmiſſiõis q̃ ſic dictum eſi.nõ ponit cauſalitatem in eo reſpectu cꝰ eſt. ĩmo de hoc ſeꝗt᷑.non ꝗᷓ deo actoꝛe fit malicia ſed illud quod ſubſternit᷑ malicie.qꝛ ad illud compaꝛat᷑ ci volu tas in rõne cauſalitatis. . Ad tercium dicendũ q nõ ẽ ſimile de luce ſiue ſole coꝛpoꝛali ⁊2 ſpũali reſpectu lucis ⁊ tenebꝛe.quia ſol materialis agit ꝑ naturaʒ.⁊ ideo per ſui pñtiam eſt cauſa lucis ꝑ ſui abſentiam eſt cauſa tene bꝛe. Sol autem ſpũ̃alis ſol iuſticie agit ꝑ volũtatem nõ ꝑnaturam reſpectu lucis ſpũalis ſine boni.ideo per ſui pñᷣtiam eſt cauſa boni.non autem ꝑ ſui abſentiam ẽ cau ſa mali. immo potius ipſum malum eſt cauſa abſentie ſpũalis ſolis.Vñ dicit Anbp.in li.ð caſu dy aboli. de bo no angelo.quia deus ddit illi ꝑſeuerantiam. ideo ille accepit.⁊ de malo dicit.quia non accepit ꝑſeuerantiam ideo deus non dedit. VUnde ſuꝑ ilud Roma.tradidit il⸗ los deus in deſideria ⁊c.quia cultum ⁊ religionem dei imaginibo tradiderunt. tradiditillos deus.i.ſubtraben graz pmiſit. nibil em abſq; eius pmiſſione fuit in ma lis.nde defectus li.ar.eſt cauſa receſſus ſolis ſpũalis 7 non econuerſo.ideo non eſt dicen dum ꝙ; ſol ſpualis ꝑ ſui abſentiam ſit cauſa tenebꝛaꝝ. naʒ ipᷣe ſol ſpnalis eſt agens vniuerſale.quia vbiq; ſe diffundit.vnde dæ ſe nũ⸗ ꝙᷓ abeſt.ſed alia deſunt ab ipſo.quando recedunt ꝑ pec⸗ catum.ideo non eſt dicere ꝙ ſua abſentia ſit cauſa tene bꝛe ſiue mali.immo ipſum li.ar. deficiens eſt cauſa q̃re ei abeſt ſpũalis ſol. um em̃ de ſe nulli abſit.non eſt ſui abſentia cauſa alicuiꝰimmo econuerſo. Sol autem ma⸗ teria lis eſt naturaliter agens.vnde eſt agens particula⸗ re non vbiq; ſe diffundens. immo naturalr mouet᷑ abß ſitu in illum.⁊ cum eſt in hoc ſitu non illuminat in alio. qꝛ non vbiq; ſe diffundit.⁊ ꝗrter hoc abeſt aligbo? eſt cauſa tenebꝛe.ſic ̊ patet ꝙ non eſt ſimile hic⁊ ibi. eor. „*. — T — ——UN — — — — -=E; 20 do. i ſode e Puin hnento laröne Incon⸗ eipaz nfine, hoeni do⸗ er pte bi idq An retſi lageſ Pacon hond (ſteg llo ela 9,N V ä. c ean un ſgne fiat D Lobi mell aue lois lud n: ſoe cis per tene erſoi ican ente Nbo le tiaſn itit⸗ di Nhen ne lals is, gel enͤ pes⸗ ene ſt ſi. n Ulge b5 10. oſteaqueritur S.iij. e öqueſtio AVUtꝝ mala actõ ſᷣm ꝗꝙ actõ ſit a deo.et videt ꝙ nõ. qꝛ li. ar. ẽ mouẽs ab alio.l.dðo.vñ eſt motoꝛ ꝑticularis.h̊ aũt agens ꝑticulare aliqñ ↄtinuat᷑ cuʒ ſummo agente deoq eſt agẽs vniuerſale. aliquãdo diſcõtinuat᷑ et ſeꝑatur ab ipᷣo.cũ aũt ↄtinuat᷑ in actõe ſua cũ primo agente. tuc di ab ißo libe. ar. ꝓcedere bona actio.cũ aũt diſcõtinuat᷑. tũc dicit᷑ actio mala.Ex h̊ obijcit ſic.nihil qð ꝓcedit ab ipo li.ar.ꝑ diſcõtinuatõem ⁊ ſeꝑatõem a cæo.põt dicip cedere a deo aliquo modo.ſᷣ̊ mala actio eſt hmoi. omne em̃ qð ꝓcedit a libero arbi.inqᷓtũ eſt deficiens. ꝓcedit ab ißo p diſcõtinuatõem ⁊ ſeꝑatõem a deo.ſ̊ mala actio ꝓcedit a libero arbi. inqᷓtũ deficiẽs eſt.ᷣ ꝓcedit ab ipᷣo li. ar. ꝑ diſcõtinuatõem eius a deo.ꝗᷓ nullo mõ ꝓcedit a deo nec etiã mediãte libe.arbi.ql Item qui adiuuat fu⸗ rem in oꝑe furti ꝑticeps eſt furti. Juxta illud pᷣs.Si vi debas furẽ ⁊c.hoc dẽ ibi in glo. q̊ ꝗ adinuat pctoreʒ in ope peccati ꝑticeps eſt peccati.ſed deus nũqᷓ eſt nec po⸗ teſt dici ꝑticeps pcti ſiue mali.& cũ actio mala ſit pecca tũ.nũqꝙᷓ; deus adiuuat pctoꝛẽ in actõe ſua vel mala.non g̊ adinuat ipᷣm li.ar.in actõe mala:ſed adiuuaret ſi cuʒ illo malã actõʒ facẽt. g nullo mõ ẽ ipᷣa actõ mala inqꝗᷓtũ actio a deo.imo ſolũ a libe.ar. 4l! Itẽ math. vij.¶õ põt arboꝛ bona fructus malos facere.ĩmo arboꝛ mala fa⸗ cit fructus malos.ſicut ha bet᷑ ibidẽ.Et.xij.math. Fu⸗ ctus ̊ mali ꝓcedũt ab arboꝛe mala.⁊ nullo mõ a bona fructus mali ſunt oꝑa mala.arboꝛ aũt ſumme bonaa q̃ oĩs fructus bonus deus.ᷓ mala actõ nullo mõ eſta doo I¶ Itẽ Geñ.ij. Vidit deus cũcta q fecerat et erant valde bona.ſed mala actõ nõ eſt valde bona? inqᷓtũ actio.er⸗ go nõ eſt a ceo facta. ¶ Contra.videt᷑ ꝙ mala actõ inꝙᷓ; tũ actio ſit a deo. Aug.in enche.diu natura coꝛrũpit᷑ ineſt ei bonũ quo pꝛiuat᷑.ac ꝑ h̊ ſi nature aligo remane bit qð coꝛrumpi nequeat. ꝓfecto natura incorꝛuptibił eſt.ergo qð coꝛrũpit᷑ abipᷣa malicia natura aliqua eſt.q aliquo mõ priuat᷑ i̊ actio coꝛrũpit᷑ ꝑ maliciam. & actio mala rõne actionis eſt naturaliter aliq̃. ̊ ois natura ẽ a deo.ꝗ̊⁊ ipᷣa actio mala inqtũ actio.¶ Item aug. in li. de vera reli.dicit.ꝙ mala actio rõne malicie defoꝛmat 2 coꝛꝛumpit bona naturalia.que ſunt modus ſpẽs 2 oꝛdo 8 malicia defoꝛmat ⁊ coꝛrur: pit naturã.ſed illð qð ma licia defoꝛmat ⁊ coꝛrũpit in actõne matla.eſt ipᷣa actõ.ꝙ ipᷣa actio eſt natura aliqua que priuat᷑:modo. ſpecie.et oꝛdine.ſed omnis nature principiũ eſt dens.ergo mala actio ratione actionis eſt a deo.¶¶ Item aug.in li.de ve ra religi.omnis res vel ſubſtãtia vel eſſentia vel natura vel ſi aliquo alio rerbo melius enunciatur.ſimul habet hec tria.vt vnde aliquid ſit.et ſpecie diſcernat᷑.et reruʒ oꝛdinẽ nõ excedat.ergo mala actio ratõne actõnis eſta eo. 4 Item phus in li.de cauſis dicit. Cauſa prima et vniuerſalis.plus eſt influens ſuꝑ ſuũ cauſatũ q; cã ſcda ria et ꝑticularis.ergo cauſa ſecundaria a ꝑticularis ñ agit ſine pꝛima cauſa ⁊ vniuerſali:qꝛ ob h̊ dr̃ pria ⁊ vni uerſatlis reſpectu illius.ſed cauſa ſecundaria ⁊ particu laris eſt liberũ ar.noſtrũ quod vertibile eſt. prima cau⸗ ſa et vniuerſalis deus qui eſt inuertibilis. ſi ergo aliqd egredit᷑ a noſtro li.ar.hoc eſt ſᷣm ꝙ recipit influentiaʒ a deo.ergo cũ mala actio ſᷣm ꝙ actõ ꝓcedit a li.ar.erit eti ain ißa procedens a do. 4 YIteem dieit aug. Quicquid ẽ inqtum bonũ eſt.eſt a deo. mala actio inꝗtũ eſt a doo eſt.¶.¶ IOteʒ quicquid eſt cã canſe eſt cauſa cauſati. ita vt ſit omnimoda vnifoꝛmitas.ſic ei nõ habet inſtantiam 2 — Gcũ potẽtia a qua exit actio mala ſit cauſa illius inꝙtũ eſt. inqᷓtũ aũt eſt potẽtia eſt a deo ſicut a cã.ergo deus ẽ cauſa male actõnis inqtum eſt. 4 Itẽ vnus eſt fons eſ⸗ ſendi.qꝛ non ſunt plura principia eoꝝ que ſunt.q̊ nõ eſt aliquid qð nõ ſit a deo.ergo ſi mala actio eſt mala actio inqtũ eſt aliquid eſt a deo.4¶. Stẽ vt tu dicis mala actio eſt aliqo:et no eſt a deo. eꝛgo habet aliud principiuz. ſcz liberu arbitriũ.̊ eſt aliqð pꝛincipiũ maloꝝ que lunt.et Centeſima. hoc eſt manichei hereſis. Iẽ mala actio eſt in genere actõnis. genera aũt reꝝ ſunt a deo. ſic ̊ onditur rõnibo ꝙ; mala actio inq;tum actio eſl a No.¶ Item hoc idem oñdit᷑ ꝑ exempla.rimũ eſt in Johe.xj.de cay pha qui a ſemetipᷣo nõ dixerit.Expedit vt vnus moꝛiat᷑ hõ ꝓ po pulo et nõ tota gens pereat:ſed cũ eſſet pontiſex anni il lius ꝓphetauit ⁊c᷑.ergo eius dictõ fuit a ſpũſancto. et conſtat ꝙ fuit moꝛtale peccatuzʒ.ad hoc em dixit vt dñs interficeret᷑.ergo mala actio eſt a deo.i¶ Item yſaie.vij. Sibilabit deus muſce q̃ eſt in extremo fluminum egipti glo.ſibilatio eſt diuina inſpiratio.muſce ſunt egiptij im. belles 1 immũdi.hoc em̃ dicit᷑ ↄptra iudeos:.qꝛ dñs inſpi rauit egiptijs voluntatẽ deſtruendi iudeos.et conſiat ꝙ; volũtas eoꝝ fuit mala.q̊ pꝛimũ.⸗:! Itẽ Yſa.x. Mũquid eleuabit᷑ ſecuris aduerſus eum qui ſecat in ea. vbi dicit᷑ ꝙ ſennacherib virga ferrea baculus di.glo.ſicut hmõi inſtrumẽta nihil ſunt ꝑ ſe agentia.ita ſennacherib nihil ꝑ ſe oꝑatus eſt.ſed ꝙ eiꝰ volũtas fuit mala ↄſtat qꝛ ſuꝑ⸗ biuit. Unde ei impꝛoperat᷑ nungꝗd elenabit᷑ ⁊c.et tñ dici⸗ tur inſtrumẽtũ dei in iſia actõne.Actõ aũt magis attri⸗ buit᷑ agẽti ꝑ inſtrumentũ qꝙᷓ; inſtrumento. ergo primuʒ. 4 IZtem Ala. xlv. Ego dñ̃s creans tenebras et faciens mala.glo.nõ malũ inqᷓtum malum.ſed inqtum iuſtum aut illud intelligit᷑ de malo culpe aut pene.non pene.qꝛ illud inqᷓtum tale eſt a deo ergo de malo culpe. Item yſa.xxxv.j. Reuerſus eſt rabſacʒes.glo.dño ꝑmittente venit. et domino precipiente receſſit.ſed ↄſtat ꝙ in receſ· ſu peccauit moꝛtaliter ſicut in aduẽtu. ita em̃ querebat facere volũtatem idolatrie dñi ſui in receſſu ſicut in ad⸗ uentu.ergo dño pꝛecipiẽte peccauit moꝛtaliter mala actio eſt a deo.¶ Item Exoð.xij. Jndei ſpoliauerũt egi ptios ex precepto dñi quod factũ fuit in precepto.̊ mo⸗ qus in ꝑmiſſione. ſed quidã illoꝝ ſpoliauerũt ex cupidi tate.ergo mala eoꝝ actio ſm ꝙ actio fuit a deo.( Re⸗ ſponſio vel ſolutio dicendũ ꝙ mala actio ſᷣm ꝙ actio eſt a co.ſed nõ ſᷣm ꝙ mala.nam mala actio ſᷣm ꝙ mala ẽ a voluntate mala.dicendo aũt malam voluntateʒ. duo dico.ſcʒ ipᷣam voluntatem que eſt motus potentie.⁊ de⸗ fectum ipᷣius qui eſt malicia.ergo ratõe potẽtie reducit ad cauſam primã ⁊ potentiã.ꝙ aũt ibi dico maluʒ:ſiſtit in ipa ſᷣm ꝙ eſt deficiens.et nõ vlterius ꝓcedit. hoc em̃ nõ hʒ a deo.ſed quia ex nihilo 2 ideo vertibilis ad malũ vt ſupꝛa oſtenſuʒ eſt.et ideo licet volũtas ſit a deo ⁊ ma lum a voluntate.non tamen malum a deo.non em̃ eſta volũtate ſᷣm ꝙ ad deum refertur. Similiter etiam dicẽ⸗ dum de actõne.iQam inqtum actio: ꝓcedit a voluntate Fm ꝙ eſt potentia a deo.ſed inꝗtum mala: ꝓcedit a po⸗ tentia vt deficiens. ¶ Ad primũ ergo quod obijcit in cõ trarium. dicendum ꝙ cum dico diſcontinuationem lib. arbi.a deo:duo dico.dico em̃ ibi ſeꝑatõem libe.arbi.a deo.qtum ad affectum vel effectum. dico etiam ↄiuncti onem ipᷣius qᷓtum ad eſſe.ſeꝑatõ ergo illa inducit defoꝛ mitatem ſiue maliciam.hoc enim eſt volũtas deficiẽtis. ſed ipᷣa coniunctio eum ſummo bono qtum ad eſſe indu cit actionem. Sic ergo mala actio ratõe malicie vł de⸗ foꝛmitatis ꝓcedit a li/ar.ꝑ diſcõtinuatõem eius a deo: ſed nõ ratione actionis. immo ratõne actionis ꝓcedit ab ipo per continuatõem eius cũ deo.et ideo mala actõ inqtnm eſt actio eſt a deo.ſed inqtum mala a li.ar.defi⸗ ciente tamen vel eiſcõtinuante ſe a eo. Ad ſecunduʒ dicendum.q; nõ adiuuat ipᷣe deus lib.ar.in malo.adiu uat em̃ ipᷣm tm̃ qᷓtum ad actõem.ſed non qtum ad mali ciam vel defectum.dat em̃ potentiã ad actionem inqtũ actio nominat naturam ſiue quid bonum. ſed non dat potentiam ipᷣi voluntati vel li.arbi ad malum vel defe⸗ ctum.quia illud nõ eſt poſſe.immo non poſſe.non enim hoc habet natura vel potentia a deo ꝙ deficiat. ſed a ſe quia de nihilo. cum non potelt eſſe ille defectus ſine bo⸗ no quod dæus facit.nec tamen deus facit defectum. En de DRyoniſius.bonum ſuſtentificat ſuam pꝛiuationem non ergo adiuuat deus liberum arbitrium in malo.ſed ſſi eſſent ma adiuuat ipᷣm in actõnẽ in qua eſt malum.quia dat potẽ tie ſiue libe.arbi.qð poſſit operari.ſed ñ ꝙ poſſit male oꝑari.q Ad tercium quod obijcit᷑.q nõ poteſt arboꝛ bo na fructꝰ malos facere.dicẽdũ ꝙ mala actio ſᷣm ꝙ actõ nõ eſt fructus malus.ſᷣm em̃ ꝙ actio eſt aliqui.om̃e au tem qð eſt.inqtum eſt bonũ eſt.ſᷣm ꝙ opponebat᷑ ꝓ alte ra ꝑte.ergo mala actõ ſᷣm ꝙ actõ bona eſt. et eſt ab ar⸗ boꝛe bona.ſcʒ ceo.q Ad quartũ quod obijcit. vidit deꝰ cuncta que fecerat 7c. dicendum ꝙ illud nõ intelligitur ita ꝙ ſingula ſint valde bona ĩ ſe.ſed intelligitur de ipᷣo vniuerſo quod eſt valde bonũ.et ꝓpter hoc non ſequitur ſi hoc nõ eſt valde bonũ in ſe.quod nõ ſit a eo. ¶ Membꝛũ quartũ Varto queritur de permiſſione mali. Et habet duos articulos. Primus vtrum de us pꝑmittat mala fieri. Secũdus quare ꝑ⸗ mittat fieri. DOprimum. Atrũ deꝰ pmittat malum fieri. Neſt opnma adducere.melioꝛes aũt eſſent res. tis in ꝑmixte. ̊ dei ſumme potentis 2 ſum⸗- me boni ⁊ ſumme ſapiẽtis nõ eſt permittere mala fieri. 4l Ad idem.nullus rex potens ſufficienter ꝑmitteret ſci enteꝛ in regno ſuo fieri aliquiꝰ quos regno ſuo adueꝛſa retur.ſed malum aduerſatur ei in quo regnat deus.er⸗ go nõ ꝑmittit deus malũ fieri in mundo.¶¶ Item ꝑmiſ⸗ ſio dei eſt actio eius.Vndæ aug.in queſtionibo vete. teſ. lvj.q.Omne quod ꝑmittit deus facere dicitur.qꝛ ſi non pmittat nõ fit. Eñ Yoh.xix. õ haberes in me poteſta tẽ niſi datum tibi eſſet eſuper.ſed actõ eius eſt eſſentia eius.ergo qð fit a ꝑmiſſione fit ab eſſentia.ſed malũ nõ fit ab eſſentia.ᷓ nec a ꝑmiſſione.q̊ deus non ꝑmittit ma H. nõ videtur. dyoni. de di.noĩbo. Optimi la fieri. ¶ Cõtra.augꝰ.xx. de ci. dei. ullus hoĩm agit recte niſi diuino adiuuet᷑ auxilio.nullus demonumaut hoĩm agit iniquũ.niſi diuino eodẽqʒ iuſtiſſimo iudicio ꝓmittat᷑.&ᷓ nullũ malũ fit niſi diuina ꝑmiſſione. IJtem idem in eodẽ.i2õ dubitauit aplłs dicere.mittet deꝰ illis oꝑatõem erroris.vt credant mendacio. deus em̃ mittet qꝛ dyabolum iſta facere ꝑmittet.VUnde YJob. mitte ma⸗ nũ.i.pmitte.⁊ da poteſtatẽ. Itẽ ſuꝑ illud ps.Oixit et facta ſunt.glo.ideo nihil pñt.niſi qð ꝑmittit.cupidita⸗ tẽ nocendi ꝑ te habes.ptatem aũt nocendi.ſi ille nõ dat nõ habes.4 Item ſuꝑ illuo pᷣs. Indignatõem ? irã et tribulatõem.glo.hec immiſit deus in eos nõ in ꝑticipã⸗ do maliciã.ſᷣ gratie ſubtractõe et hec eadeʒ ꝑmittendo. Itẽ ſuꝑ illð.Eduxit eos cñ argẽto ⁊ auro ⁊c̃.glo.pᷣce pit vt facerent.ſed cum ꝑmiſit nõ pᷣcepit vt ita ſacerent qualitas & facti fuit in ꝑmiſſione.ł̊ factum fuit in pꝛece ptõe.̊ ↄſtat ꝙ qualitas facti illis q aſpoꝛtauerũt ex cu⸗ piditate fuit mala.ergo mala fuit ex ꝑmiſſione diuina. 4 YItem ſp illud pᷣs. ante faciem frigoꝛis eius ꝗs ſuſtine bit. glo.frigus dicit᷑ eſſe eius.nõ ꝙ faciat illud.ſ̊ qꝛ fieri ꝑmittit. Item aug.in enche.i¶ õ fit aliquid niſi omi⸗ potens fieri velit.vel ſinendo vt fiat vel ipᷣe faciendo.er⸗ go cũ illud intelligitur de malis.om̃ipotẽs deus ꝑmit⸗ tit mala ler as dicenduzʒ ꝙ deus pmittit mala fieri.¶ Ao obiectũ aũt pꝛimo in ↄtrariũ.dicendũ ꝙ me lius dicitur dupliciter. vel ᷣm primũ ſtatuzʒ in quo res ſimt odite:et m hoc verũ eſt ꝙ res melioꝛes eſſent imꝑ mixte malis.Vel pᷣm ſiatũ ſecũdũ in quo res reparant᷑ a lapſu.et hm hoc melioꝛes dicũtur res quia magis ꝓfi eiunt ꝑ maloꝛũ exercitatõem.vnde niſi melioꝛes fierent aliquo mõ.nõ ꝑmitteꝛet ſumme potens ⁊ ſumme bonus ſumme ſapiens mala fieri.¶ Adſcoõm dicendũ qma lum vno mõ aduerſat᷑ bono quod eſt in regno dei. Alio mõ eſt occaſio ꝓfectus.et nõ eſt extra dominiũ ipius ſũ⸗ me potentis.ipᷣm em̃ malũ cuʒ eſt ſub dominio ⁊ ꝓficit ad aliquod bonum. immo ad maius aliquando ꝙᷓ de ſtruit.¶¶ Sed adhuc obijcere poteſt aliquis quod nõ eſ⸗ ſet ꝑmittendũ malum in regno dei.id eſi in h mundo.eo ꝙ elicit bonũ ex illo.quia bonũ qð coꝛrumpitur a malo magis eſt qᷓᷓ elicit᷑ aliquando.⁊a ita nõ eſt ꝑmittendũ.nõ em̃ rex hoc ꝑmitteret.ſ.regnũ ſuuʒ damnificari plus in vna ꝑte.vt ex alia parte minus bonum adderet᷑. ꝓpter qð dicendũ.ꝙ oĩbꝰoↄſideratis que ſunt in mundo plus ẽ bonum vel numero vel quantitate qð elicit deus ex ma⸗ lo.qᷓ ſit bonum quod veſtruit ꝑ malum. 4¶:! Ad terciũ di cendum.ꝙ ꝑmiſſio nõ dicitur actio ſicut impletio. Unð ſicut impletũ dicit᷑ ab impletõe que eſt acno diuina.non ſic eſt ꝑmiſſio a ꝑmiſſione diuina.nec ꝓprie dicitur per⸗ miſſio actio.ſᷣm ꝙ actio dicit᷑ eſſentia diuina.non em di cendum eſt ꝙ permiſſio ſit eſſentia diuina.cum tñ dicit᷑ eus ꝑmittit nota eſſe diuina et ↄnotat᷑ nõ impedimen tũ libe.arbi.quod eſt ex parte creature vertibilis in ma⸗ lum. B D ſecundum quare deus ꝑmittit mala fieri. miſſio em̃ diuina cũ ſit actio vt ſupra habi⸗ tum eſt. actio dᷣo pꝛincipaliter reſpicit vel o⸗ potentie diuine.vel ſapientie.vel benigmita⸗ tis.vel iuſticie.ergo queritur ad quoo illoꝝ pꝛincipali⸗ ter ſit ꝑmiſſio mali.Et videtur ꝙ ſit ad oſtenſionẽ potẽ: tie:plus em̃ eſt poſie cum ex bonis eliciuntur bona ⁊ ex malis bona.q cum ex bonis tm̃.¶ Itẽ poſſe ſuꝑ bona ⁊ ſuꝑ mala ẽ ãpliꝰpoſſe q; ſuꝑ bõa tm̃.ſ̊ poſſe ſuꝑ mala ñ eẽt niſi eꝰ ꝑmitteret mala fieri qꝛ ñ eẽnt mala ̊ ꝑmiſſio ẽ ad oſtenſionẽ potẽtie. ãt ſit ad oñſionẽ ſapiẽtie ha⸗ bet᷑ ꝑ hoc qð dicit yſið.in li.de ſum. bono.i?õ ꝑmittẽt deꝰ mala oboꝛiri.niſi ex ↄtrarijs malis nature bone de⸗ coꝛ emineret.ſed pulchritudo eſt ad oñſionẽ ipius ſapiẽ tie.& ꝑmiſſio mali eſi ad oſtenſionẽ ſapientie.¶¶ Ad idẽ aug.xj.de ciui.dei. Sicut ↄtraria ↄtrarijs oppoſita ſer⸗ monis pulchritudinẽ reddunt. ita quadam nõ vᷣboꝝ ſᷣ rerum eloquentia contrarioꝛum oppoſitione ſeculi pul⸗ chritudo com ponitur. Et in codem alubi. ſicut pictura cum colore nigro ſuo loco poſita:ita vniuerſitas rernʒ ſi quis poſſet intueri cum peccatoribus pulchra eſt. qᷓ; uis ꝑ ſeip̃os cõſderatos ſua eformitas toꝛpet.⸗ au tem ſit ad oſtenſionem benignitatis.haberi poteſt ex h̊. qꝙ; mali ſunt ad exercicium iuſtoꝛum. ſed ꝙ exercitentur iuſti hoc eſi benignitatis diuine ſicut patuit in Job. Di xit enim ſathan. mitte manum tuam ⁊ tange os eius et carnẽ.et poſtea dixit dominus.ecce in manu tua eſt vbi notatur perimniſſio diuina.ex malis autem illatis eiꝰ pa tientia probabatur.4l Et ꝗſidorus in libro de ſummo bono.ſ on amplius temptat dy abolus qᷓ;ᷓ dei rolũtas pmittat.tem ptando aũt ſanctoruʒ profectibus deſeruit et ſic nolens vtilitati ſanctoꝛum ſeruit dy abolus.quan do eos temptationibus ſuis non decipit ſed potius eru dit.Qam temptationes quas ad humanum iteritũ mo⸗ uet.xpᷣc ad exercitium virtutum ſalubri vtilitate cõuer⸗ tit. ¶ aũt ſit ad oſtenſionem iuſſticie patet in glo.ſu⸗ per illud.xiij. Roma.iQon eſt poteſtas niſi a deo.Iniu⸗ ſtum non eſt vt improbis accipientibus nocendi pote⸗ ſtatem. malorum iniquitas puniatur. 4 Pꝛeterea mala pene non eſſent niſi mala culpe preceſſiſſent.ſed non pꝛe cederent mala culpe niſi diuina permiſſione.ergo mala pene per ſe ſunt ad oſtenſionem iuſſlicie.q engo permit⸗ tit deus mala culpe fieri hoc eſt ad oſtenſionem iuſticie in penis. Vnde Zluguſtinus in li.de natura boni. Pec cantes in ſuplicijs oꝛdinantur que oꝛdinatio quoniam nature eorum non competit ideo pena eſt.ſed quia cul⸗ pe conueniens eſt iuſticia.Et iterum Auguſtinus in li⸗ bꝛo de libero arbitrio. MMelius eſt ordinata natura vt dleat pro peccato.qᷓ vt gaudeat ſine pena. Ex bis em̃ 1 eit foßd, dr 1ndoe, ANal ndü.5 Plsin oplug; gep na⸗ ercüdi 0. nd la,hon Ir per⸗ em di dicik dünen inma⸗ Nſin. habi⸗ lo⸗ gute⸗ vpli⸗ ipore ac nn alai iſo⸗ fehe⸗ nitret ed⸗ ppĩ ici ſen⸗ N p ctura ferng Qan lab⸗ etn⸗ bDi st Pn no ilns tuit lan en. ¶ Nueſtio colligitur.ꝙ ꝑmiſſio malox eſt ad oſtenſionem iuſticie Ao quod dicendũ.ꝙ ꝑmiſſio maloꝝ eſt ad oſtenſio⸗ nem oĩm ſupꝛadictoꝝ.ſed altera ⁊ altera ratõe.Ad oñſi onem em̃ potentie eſt vt ſupꝛa plura vclaret᷑ potẽtia di⸗ uina:nõ ꝙ in hoc ſit magna potẽtia.Adoſtenſioneʒ vᷣo ſapientie vt bona tecentius collocent᷑.collocat᷑ em̃ tunc tæcẽtius cũ malo ſuꝑfert᷑. Preterea.qꝛ ↄtraria iuxta ſe poſita magis apparẽt.bonũ iuxta qð eſi malũ pulchriꝰ aſparet. Ad oñſionem vo benignitatis eſt ꝑmiſſio mali vt in hoc natura laudet᷑ 2 ↄſequẽs actoꝛ nature. VUn⸗ de aug.xij.de ciui.dei.Cuius recte vituꝑatur viciũ.ꝓp⸗ culdubio natuꝛa laudat᷑ſicut cũ dicit᷑ viciũ oculoꝝ ceci tas.id oñdit᷑ ꝙ ad natura oculoꝝ viſus ꝑtinet.ita cum viciũ ratõnalis creature dicit᷑ ꝙ nõ adheret deo.hĩc de⸗ clarat᷑ eius natura vt deo adhereat ↄſuetudine. Ad oñ⸗ ſionẽ pᷣo iuſticie.vt nullũ malũ ſit impunitũ. Auguſ.de natura boni. Melius oꝛdinatur natura vt iuſte doleat ĩ ſuplicio: q; vt impune gaudeat in peccato. into queritur in quo ſit malum. Et ba bet tres articulos.Primus in quo ſit ma lũ ſicut in ſubiecto. Secundus in quo ſit malũ culpe.Tercius in quo ſit maluʒ qð ature. QWrticulus primus B primũ.Cũ em̃ malũ ſit priuatõ. malũ eſt uerendũ eſt ergo.cũ malũ nõ poſſit eſſe ſi⸗ lũ nõ eſi in eo. Si in bono qð põt coꝛrũpi.opponi?᷑ ma⸗ lum ei.oppoſitũ aũt nõ eſt in ſuo opoſito.gᷓ maluʒ nõ eſt in bono.l Item ꝙ malũ nõ ſit in bono videt᷑ dicẽ dyo. in li.de diuinis no. Mõ eſt frigidũ in igne ſic nec malũ in bono.: Itẽ nõ eſt aliquid ſibip̃i ↄtrariũ. ſed ſi idem ſit bonũ et malũ.aliquid ſibi erit ↄtrariũ.nõ ꝗᷓ idem eſt bonũ et malũ:ſed ſi malũ eſi in bono idẽ diceret᷑ bonnzʒ et malũ.ꝗ idẽ ſibi ↄtrariũ.ſᷣ hoc eſt impoſſibile.qᷓ malũ nõ eſt in bono.Si vᷣo eſt in malo in infinitũ eſſet abire. qdð eũ nõ ſit.nõ videt᷑ malũ eſſe in ſubiecto.q; neq; in bo no neq; in malo. aũt ſit in bono aug.in li.de moꝛibo mamch.Aſdalũ ẽ coꝛruptio.coꝛruptõ aũt nõ ſeipᷣm cor rũpit.ꝗ̊ malũ nõ coꝛrũpit malũ.et corrũpit bonũ vł ma lũ.ꝗᷣ coꝛrũpit bonũ.ſed coꝛruptõ illa eſt minuenda.q̊ bo nũ minuit᷑.ᷣ cũ bonũ minuit᷑ adhuc bonũ eſt.qᷓ malũ eſt in bono.. Item priuatõ eſt in eo qð priuat᷑ et eſt in ali quo.qꝗᷓ in bono.et hoc eſt ꝗð dicit Byo.bonũ ſuſtentifi⸗ cat ſuam tinstien. o auon dicendũ.pꝑ hoc qð diẽ aug. in enche. ꝙ malũ e Aala ex bonis oꝛta eſſe dicimꝰ.et iteꝝ.Qõ põt eẽ ma⸗ lum niſi in aliquo bono.nec poterat eſſe aliud vñ oꝛiret mali natura.i⁊ec eſt hoc ↄtrariũ ei qð dicit᷑.v.yſa.Ve bis qui dicũt bonũ malũ et malũ bonũ.ibi em̃ accipiun⸗ tur bonũ et malũ vt ꝑ ſe ↄtraria.ſicut dicimꝰ de bonita⸗ le ⁊ malicia.et de hoĩe hñte bonitatẽ ꝙ ſit malus. et de hñte maliciã ꝙ ſit bonus.hic aũt cũ dr malũ eſſe ĩ bono bonũ accipit᷑ ꝓ bono nature:maluʒ vo pro malo culpeę. Per boc pnt ſolni ea qᷓ obiecta ſunt ꝓ vtraq; parte⸗ Mam cũ dr bonũ eſt ↄtraꝛiũ malo ꝑ ſe.hoc intelligitur ratõne bom in eſſe moꝛis. Si vᷣo dicatur ꝙ malũ ẽ con trariũ bono nature.rõne illius ꝑtis boni quã abijcit.et rõe illius nõ eſt ſubiectũ. Et ſi dicat᷑ q ei ↄtrariat᷑ pan⸗ latim diminuendo: hec ↄtrarietas dr̃ m aliũ modũ qꝙᷓ Fm illũ.eo ꝙ dr m hoc bonũ et malu.ꝓut bonũ et ma⸗ lum ſunt ↄtraria.ſed ei attribuit᷑ bonũ noture. et ꝙ ab eo tollit᷑ vel dininuit᷑ bonũ moꝛis vel bonũ nature ĩ pte Ad hoc aũt qð ſupra obijcit᷑ auctoꝛitate Dyoni.Di⸗ in aliqͥ ſicut in ſubiecto qð pꝛiuat᷑ alio bono. e ſubleecco. Tinn ſit in bono vel in malo.Si em̃ eſt ĩ bo no. aut in bono qð nõ põt coꝛrũpi.aut qð põt coꝛrũpi. Si in bono qð nõ poteſt coꝛrũpi.q̊ nõ põt ei nocẽ.q̊ ma⸗ in bono qð ſignat his verbis. LCenteſuna cendum.qꝙ loquitur ibi de bono quod eſi ꝑ ſe ↄtrarium malo.ᷣſieut virtus eſt ↄtrariũ vicio.neq; em vtꝰẽc in vicio neq; viciũ ĩ vᷣtute.et ꝑ h̊ et ſoluit᷑ incõueniẽs qͥ d eẽ idẽ bonũ et malũ.nã ſi bonũ qð ẽ vᷣtus eẽt ſubiectũ vicij idẽ diceret᷑ tũc bonũ ⁊ malũ.nõ ſic aũt accipimꝰcuʒ dicimꝰ malũ eſſe in malo.ſᷣ̊ bonũ ſᷣm ad eſt maluʒ alio modo· rticulus ſecundus Einde ſuppoſito ꝙ malum ſit in bono qð eſt defectus nature.Reſiat querere de malo cul pe in quo ſit.cũ ſit illud ꝓpter qð aliquid di⸗ citur culpabile.culpabile aũt nõ eſt niſi volũtariuʒ.erit ergo malũ culpe in roluntate:voluntas autem in ipᷣo li be.ar.quod dẽ facultas voluntatis ⁊ rationie.ergo ma lum erit in libe.ar.tanq in ſubiecto.¶ O nõ videtur di ſtant em̃ naturaliter agens et recipiẽs. et faciẽs et illud in quo fit.ſed liberũ arbitriũ eſt cauſa efficiens mali ſi⸗ cut habitum eſt.ergo libe.ar.nõ eſt in quo fit malũ.nõ ergo eſt ſubiectum mali.. Qõð enã ꝑ ſimile aparet.ñ em̃ ignis caliditatẽ facit in ſe ſed in aere.et ita eſt ĩ alijs et ſi in ſe ſᷣm alterũ eſt faciens et ſm alterum recipiens 4 Preterea diuerſe ſunt vires ipius anime:vtpote ratõ et volũtas.ſed ſᷣm ratõem ↄtingit errare.error aũt ma⸗ lum eſt culpe.ergo malũ culpe eſt in ratõne. Item ſic dicit aug.lh.d trinitate.dupler eſt poꝛtio ratõnis.vna ſuꝑior altera inferioꝛ.ſed ſᷣm vtrunq; cõtingit eſſe defe⸗ ctum culpabilem. vna em̃ comꝑatur viro ⁊ altera muli eri.ſicut dicit augꝰ.xij.de trinita.ergo cũ malum culpe ſit defectus culpabilis.malum culpe eſt tam in ſuꝑioꝛi ꝓte rationis q; in inferiori.4 autẽ ſit malum culpe in ſyndereſi.videt᷑ ꝑ hoc quod dicit.b.Gre.ſuꝑ illð eʒe⸗ chi.facies aquile deſuꝑ ipᷣorũ quatuoꝛ.vbi dicitur. hãc pꝛecipitare videmus ⁊ amittere locum ſuum. ſed pꝛeci⸗ pitatio eſt ꝑ peccatuzʒ.ergo in ſy ndereſi eſt malũ culpa⸗ bile. ¶ Item videtur eſſe malum culpe in intellectu. qꝛ malũ culpe opponitur fidei.ſed oꝑpoſita ſunt in eodẽ tà⸗ ꝙ in ſubiecto.fides aũt eſt in intellectu.ergo malum cul pe quod opponitur illi erit in intellectu.¶¶ YJtem videtur eſſe in ſenſualitate.primus em̃ motus qui dicitur eẽ ſer⸗ pens ſm aug.eſt ĩ ſenſualitate.diſtinguit em̃ in li.de tri nitate ſuggeſtionẽ dyaboli ꝑ ſerpentem.et primus dici⸗ tur motus qui eſt in ſenſualitate et delectatione que eſt in muliere.⁊ conſiliũ in viro.vt mulier dicatur inferior poꝛtio rationis.ſuꝑioꝛ dᷣo com ꝑetur viro.ſed primꝰmo tus eſt malum culpe.ergo malum alibuod culpe eſt ſine ſenſualitate.ſed differt liberum ar.ab intellectu. a ſyn⸗ dereſi et a ſenſualitate.ergo nõ tm̃ eſt libe.ar.ſubiectum mali culpe.q Item ſi malum culpe ineſt libero arbi.vł alteri potentie ipᷣius anime.et nõ ineſt alijs viribus ſi⸗ ue potentijs.ergo alia ratio eſt ex parte libe.arb. ꝓpter quam ↄuenit ei malum culpe.et non conuenit alijs viri bus.cum in alijs cõtingat eſſe defectus.⸗¶. Preterea.cũ libe.ar.ſit facultas ratõis et voluntatis.et ↄueniat vtri q; malum culpe ꝑ ſe.ſed potius volũtati.propter quod dicitur conuenire voluntati potius q; rationi.cum ra tionem contingat eſſe rectam et non rectam ſicut et vo⸗ luntatem. ( quod dicendum.qꝙ malum culpe eſt in libero arbitrio.non tm̃ vt agente ſed etiam vt recipiẽte Et ſi obijcit᷑ ꝙ differt agens a recipiente. Reſpondetur ꝙ hoc intelligitur vbi ſunt vere actõnes ⁊ vere paſſiões hic autem quia ꝑ quendam modum loquimur de actio ne et paſſione.agens differt a patiente ſᷣm rationem. vn de ꝙ dicitur agens hoc eſt ratione eius ꝙ eſt materiale et ſic ad differentiam eſt reducere.4¶ Zid ſecundum di⸗ cendum.ꝙ loquitur ibi de vere actionibus ⁊ vere paſſi⸗ onibo cum dicitur.ignis agit in aera. hic aũt non eſt ſi⸗ mile.¶ Ad tercium no dicendum.ꝙ ſunt diſferentes vi res in anima ſᷣm quas ſunt actus. Sunt em̃ vires par⸗ tis irrationalis cũ cognitiue et motiue.ſᷣm motiuaʒ nõ eſt motus culpabilis niſi inqᷓtum motus ille eſt ex lib. arbi.imꝑante.vt ſi li.ar. defigat᷑ intuitus ad mulierem ad quod ſequatur delectatõ illicita ſm ſe aut nõ. Scðʒ motiudà vᷣo dupliciter eſt attendendum. Eſt enim quedã motiua que reſpicit tm̃ ea que ſunt nature ſenſibilis pꝛe ter oꝛdinẽ ad ratõnem.quo dicitur fantaſia eſſe motiua et ſᷣm hunc modũ iterũ nõ eſt culpe malum. Et iteꝝ mo tiua que reſpicit illicitũ ratõni vel licitum.et in hac con tingit eſſe malum culpe.non in ſe ſed in oꝛdine ad ratõ⸗ nem.et hoc modo dicitur eſſe pꝛimus motus in ſenſuali tate.ſenſualitas autem dicit quiddazʒ mixtũ ex motiua ſenſibili vel rationali.Sunt iterũ vires partis rationa lis.et has ↄtingit eſſe dupliciter. vel cum admiſcetur cũ motiua in ſuo actu.ſicut eſt ĩ hoc actu credere vel aſſen⸗ tire.et tũc ſi fiũt ↄtra ea que ſunt cõuenientia vel incon uenientia rationi. contingit eſſe malum culpe ſicut ẽ in infidelitate.ſi ᷣo fuerit nõ admixta motiue ſed in ſe pu⸗ re conſiderata.nõ erit in ea malũ culpe.cum eius incli⸗ natio tm̃ ſit in verum. Si vᷣo fuerit motiua.aut natura⸗ lis aut nõ naturalis.ſed ex aprebenſione pꝛecedenti in id qʒð eſt licitũ vel illicitũ. aut ẽ motiua ꝑ modũ imperij 2 ſic malum eſi culpe in libe.ar.aut ꝑ modum appetitus 7 ſic eſt in volũtate.aut per modum ↄſilij⁊ hoc duplici ter. deliberãtis vel diffinientis per electionem.ſi delibe rantis nõ eſt in ea malum culpe.ſi diffinientis ꝑ electio⸗ nem:eſt in ea malum culpe.¶ Per bec poſſunt ſolui ea que obiecta ſũt.et pꝛimum obiectum ſic. Eſt em̃ ratõnẽ accipere dupliciter. vt cognitiuum pure.et ſic non eſt in ea peccatum.vel motiuum.et ᷣm hoc contingit dnplici⸗ ter. vel deliberando:et ſic nõ eſt verum in ea malum cul pe.aut diffiniendo ꝑ electõnem.et ſic eſt in ea. VUnde cũ dicitur eſſe ſuperioris partis ratõis vel inferioꝛis. hoc eſt ratione ditfintionis ꝑ electionem. inferioꝛ em̃ pᷣele⸗ git delectatõeʒ illicitam. et ſuperioꝛ conſentit. 4! Ad il⸗ ſud vᷣo quod obijcitur de ſynderiſi.ꝙ in ea eſt maluz cul pe.dicendũ ꝙ non.cuʒ ſit vis motina naturalis a malo vel in bonum.ꝙ autem dicitur pꝛecipitari.hoc non ẽ qꝛ ipᷣ̃a peccet:ſed quia ipᷣa non babet effectum ſuuʒ om̃ino. cum libe.ar. obdurat᷑ in peccato.¶ Ad aliud quod obij citur de intellectu circa credenda. Dicendum ꝙ ibi eſt cognitiua mixta cum motiua.ratione cuius dicitur ma lum culpe eſſe in non credendo quod credendum eſt vel diſcernendo.ſed hoc per ſe refertur ad motiuam. mate⸗ rialiter ᷣo ad cognitiuam.. Ad illud quod obijcitur de ſenſualitate dicendum.ꝙ ſi ſenſualitas acciperetur pꝛo ſenſualitate vt pure eſſet irrationalis partis nullatenꝰ eſſet in ea peccatum.et ſi dicitur eſſe malum culpe in ea. hoc eſt pꝛopter rationem admixtam cuius per ſe dicitur malum culpe.4 Ad illud vᷣo quod poſtea obijcitur de li bero arbitrio.quare potius dicitur malum culpe eſſe in libero arbitrio qᷓ; in alijs viribus. Reſpondendum.per hoc quod dicitur libro quinto reſponſionum. dicit᷑ em̃ ibi.ꝙ ideo dicitur liberũ arbitriũ.quia in ſua ſit poſitũ poteſtate agendi quod velit vel non agendi.⁊ agendi ſic vel ſic. Item in eodem libꝛo dicitur.ꝙ poteſt facere qð⸗ libet.vt hoc quod dicitur quodlibet.commune ſit ad bo num et ad malum.hac ergo ratione dicitur malum cul⸗ pe eſſe in libero arbitrio.nõ eo ꝙ habet libertatem com munem cum deo:ſed ratione flexibilitatis ꝓprie.que eſt ex eo quod eſt ex nihilo.et ideo dicitur in libꝛo de libeꝛo arbitrio.defectus mali quoniam eſt voluntarius.in no⸗ ſtra poſitus eſt poteſtate.hec autẽ poteſtas eſt ipᷣa liberi arbitrij facultas.quia vo hec ſola vis habet ſic poteſta⸗ tem ad oꝓpoſita.ideo cum refertur motus eius ad illici tum ſiue ad indebitum.dicetur culpabilis.Ende augu ſtinus in libro de libero arbitrio. Quid opus eſt quere re vnde modus exiſtat quo voluntas auertitur ab incõ⸗ mutabili bono ad commutabile bonum. cum non miſi animi et voluntariũ motum.et ob hoc culpabilem eẽ fa teamur.. Ad aliud vᷣo dicendum.ꝙ malum culpe plus dicitur eſſe in voluntate qᷓ; in ratõne.inclinatio enim vo luntatis proxima eſt ad indebitũ:inclinatõ vᷣo rationi⸗ remotioꝛ.ratio em̃ p̃elegit: voluntas vo pᷣelectum appe⸗ tit. ꝙ autezʒ pꝛincipaliter ſit in voluntate.dicit auguſti. in libro de vera religione. Aſq;adeo peccatuʒ volunta⸗ rium malum eſt:vt nullo modo ſit peccatum ſi nõ ſit vo luntarium.et infra.poſtremo ſi non voluntate male fa ciamus.nemo obiurgandus eſt omnino aut mouẽdus. quibus ſublatie rpᷣiana lex ⁊ diſciplina omnis religio⸗ nis vt auferatur neceſſe eſt. er quo patet ꝙ malum cul⸗ pe pꝛincipaliter eſt in voluntate.hoc etiaʒ apparet ex ra tione vicij quam ponit auguſtinus in eodẽ libro.Vliciũ primum anime rationalis.eſt voluntas faciendi ea que vetat ſumma ?⁊ intima veritas. nlus tercius Onſequenter queritur in quo ſit maluʒ qð eſt defectus nature. Cum em̃ malũ nõ ſubſi⸗ ſtat ſine bono.neceſſe eſt aliquod bonum eſſe lum quod eſt defectus nature. hoc autem non videtur eſſe bonum nature cum ei opponatur. oppo⸗ ſitum enim per ſe non eſt in ſuo oppoſito. nec iterum bo num voluntatis.cum bonum voluntatis ſit poſteriꝰ bo no nature.nec eſt commune omnibo in quibo eſt defectꝰ nature.4 Preterea. maluz quod eſt defectus nature a⸗ liquando minuit naturã.et tũc poteſt adhuc remanere in bono.cum autem omnino tollit naturam.nullum ha bet bonum in quo fundetur.ergo non videtux malũ na ture eſſe in aliquo ſubiecto vniuerſaliter.(¶ Cotra.ma lum quod eſt defectus nature.cum ſit defectus eſt in de ficiente.deficiens po dicitur quod eſt.quod autẽ eſt:bo⸗ num eſt. ergo defectus eſt in bono.ſed nõ eſt creatuʒ pꝛi us bono nature.ergo malum illud eſt in bono nature. Ad quod dicendũ. ꝙ malum illud eſt in bono ſᷣm ꝙ alũ ſonat in pꝛinatõnem.nec eſt in illo bono quod eſt pꝛiuatõ.ſed in illo in quo priuatõneʒ inducit. Si vᷣo q ratur de malo quod tollit oĩno bonum. hoc nõ eſt malũ qð eſt priuatio:ſed malum qð ſonat in negationem. vt ſiẽ eſſe et eſſe bonũ ↄuertunt᷑.ita ⁊ nõ eſſe malum. AUn de moꝛs dicit᷑ dupliciter.vel ipe defectꝰ moꝛiẽtis.⁊ ſᷣm hoc dicit pꝛiuatõnem ꝓprie.vel defectue qui eſt in moꝛ⸗ tuo.⁊ ᷣm hoc ſonat in non eſſe in illo genere.ei em̃ ꝙ eſt non eſſe eſt oppoſitũ.nullatenus em̃ poteſt intelligi ma⸗ lum niſi ex intellectu boni.et ſemꝑ quandam relatõneʒ habet ad bonũ pꝛeexiliens.et ſic ſemꝑ eſt vel vt priuatõ in bono vel vt negacio in bono.malum em̃ in vtroq; mõ nocet.et qð nocet nõ ineſt niſi illi cui nocet.nocet auteʒ bono nature. eſt in bono nature. Vnde bonuʒ nature poteſſ eſſe ſine malo.ſ̊ nõ ecõuerſo. Añ aug.xij.de ci.dei Sola bona alicubi eſſe poſſunt.ſola vᷣo mala nuſqᷓ. Membrũ ſertũ 8 Exto querit᷑ de diuiſione mali ꝑ malũ cul pe ⁊ malũ pene.et ſi q̃ eſt alia dꝛñtia. O⸗ aũt ſit malũ culpe ⁊ malũ pene:habet᷑ ab aug. in li.de fi.ad petrũ.geminũ ẽ creatuꝛe rõnalis malũ.i.vnũ qͥ volũtarie deficit a ſũmo bono. al⸗ teꝝ qͥ in vita punit᷑ ignis etni ſupplicõ.̊ vnũ ẽ malũ cul⸗ pe alteꝝ malũ pene. videt᷑ ꝙ ĩ rönali creatura tm ſunt due dꝛñtie maloꝝ.⸗ Silłr ĩ pꝛicipio li.ð li.ar.vbi ondit ꝙ; vniꝰmali nõ ẽ de actoꝛ.alteriꝰdo eſt actoꝛ.¶ Pretea. malũ ẽ defectõ. defectõ aũt oĩs vel ẽ voluntaria vt inuo⸗ lũtaria.iᷓ om̃e malũ vel ẽ defectõ volũtaria vlł inuolũta ad minus ĩ rõnali creatura¶ Cõtra.vnaqq; creatura quãtũ ẽ te ſe defectibiłẽ ſibi relingt.Vñ Aug. ſuꝑ geñn. li.iiij. Cauſa ſubſiſlẽdi oĩs creat᷑e eſt ᷣtus oĩpotẽtis.que ſic aliqñ ceſſaret ab eis q creata ſunt regendis.oĩs ſpẽs naturã ↄcidẽt. res create ſi ſibi relinqrẽt᷑ deficerẽt.e⸗ fectus aũt ille nõ eſt malũ culpe.cũ ſit ↄmunis om̃i crea ture.nec ẽ malũ pene.ꝗ cũ iſte defectꝰ ſit malũ:nõ oẽ ma lum eſt malũ pene vel malũ culpe.ꝙ em̃ nõ ſit malũ pe⸗ ne patet per hboc. ꝙ malum pene poſterius eſt malo cul⸗ ria.Sʒ defectio volũtaria Ge⸗ culpe vł malũ pene. —— — —-——ð dhe⸗ guſti unta⸗ ſito nleſn gus. igio⸗ cub⸗ erra Nicii aque to no hte; thre l ab me 4l du⸗ Unt t ed. 10 id Ne⸗ .. 4 6 ”õ ¶ Queſtio pe. Sed hoc ſi eſt. prius eſt.ergo nõẽ malũ pene. . Pꝛe terea.temptatõ eſt malũ.et nõ ẽ malũ culpe.cũ pᷣcedat malũ culpe tanqᷓ cauſa eius.nec eſt malũ pene.cũ malũ pene ſit ſequela mali culpe.temptatõ vo pcedat malum culpe.ergo temptatio nõ eſt malũ pene.Ad quod di⸗ cendũ.ꝙ om̃e malũ qð eſt in rõnali creatura.aut eſt ma lũ culpe aut pene. Rationalis em̃ creatura cõſtituta a co eſt ſic.vt ſi velit auertat᷑. Si vo auertat᷑ voluntarie ſubijciet᷑ pene inuolũtarie.Si vo obijcitur ꝙ eſt natura coꝛruptibihis in ſe.ſicut ⁊ alie nature inqtuʒ ſunt ex ni⸗ hilo:illa aũt coꝛruptio ſiue defectus nõ eſt malum culpe vel pene.Rñdendũ ꝙ aliter eſt in natura ratõnali et in alijs.i Qam in creatura rationali licet coꝛruptibilis eẽt id eſt potens coꝛrumpi.nõ tñ corrupet᷑ niſi pᷣcedẽte pec⸗ cato.et ita corruptio illa eſt malũ pene.in alijs vo crea⸗ turis nõ ſic eſt. que nõ ſunt oꝛdinate ad ꝑpetuitatẽ vite. vnde d ſe habent deſectum.et quedã illaꝝ deficiũt.que dam nõ. aũt quedã nõ deficiunt cum poſſint.hoc eſt ꝑ virtutem diuinã ↄtentiuã. q̃ ordinat res illas ad ali⸗ qð perpetuũ.poteſt ergo in alijs creaturis eſſe aliqs de⸗ fectus nature qui nec eſt culpabilis nec penalis. in hoĩe aũt nullus eſt niſi altero iſioꝝ modoꝝ. Unde augꝰ. xij. ce ciui.dei.i Qullus de vicijs naturalibo ſed de volunta⸗ rijs penas luit.iQam qð viciũ ↄſuetudine nimioue pro⸗ greſſu roboꝛat᷑. vel vt naturaliter inoleuit. a voluntate ſumpſit exoꝛdium.de vicijs quippe loquimur eius natu⸗ re.cuius mens ineſt capax intellectualis lucis.qua di⸗ ſcernit᷑ iuſtũ ab iniuſto. Ceteꝝ vicia pecoꝝ arboꝝ alia⸗ rũq; reꝝ mutabiliũquibo eoꝝ natura diſſolubilis cor⸗ rumpit᷑.damnabilia putare ridiculum eli.ex hae auẽte patent dꝛñtie maloꝝ.¶ Ad illud vpᷣo qð obijcit᷑ de tem⸗ ptatõe.Dicendũ ꝙ temptatõ nõ dicit᷑ eſſe maluʒ niſi oc⸗ caſionaliter.temptatio em̃ eſt bonũ temptato ſi nõ ſuc⸗ cumbit. vnde de ſe nõ dicit malum. ſeo eſt occaſio mali cfectus aũt ille qui eſt in eo ꝙ acquieſcit temptationi vel ſequit᷑ temptatõem.eſt malũ culpe.hoc em eſt pꝛimũ malum creature ratõnalis.ſicut dicit aug. Si pᷣo dicat᷑ c temptatõne actiua.ipᷣa eſt malũ culpe in temptante. ecũ temptat ad ſeductõem.nõ em̃ temptatõ ratõne gene⸗ ris eſt malum.ſed cum ad hunc finẽ oꝛdinat᷑. Oꝛ aũt tẽ⸗ ptatõ qua temptatur aliquis de ſe non ſit malum. habe⸗ tur.ſuꝑ illud.ij. choꝝ.xij. Datus eſt mibi angelꝰ ſatha⸗ ne ⁊c̃. Glo.temptatõ cũ nõ ↄſentit᷑ nõ eſt peccatũ.ſ̊ ma⸗ teria exercende virtutis.hoc aũt intelligenaũ eſt de tem ptatõe que fit ab hoſte ſᷣm ꝙ ibidẽ dr.i Lam ſi ſit a car⸗ ne vel eſt peccatũ vel cũ peccato veniali.¶ IJtem fuerunt g dixerũt hac vꝛñtiã eſſe mali. vt qͥddã eſſet malũ culpe qddã malũ dani. qͥdda malũ pene.pon ẽtes malũ culpe ↄtra bonũ.qð eſt honeſtũ.malũ po damni ↄtra bonum ↄferens.malũ vᷣo pene ↄtra bonũ delectabile. Seo vide tur nõ ↄueniẽs diuiſio.Aſdalũ em̃ damni eſt malũ pene. cũ ſit inflictũ ꝓ malo culpe.qð patet in malo damm qð eſt carentia viſionis dei.qð infligit᷑ ꝓ pcto oꝛiginali.ſed qð infligit᷑ pro pct̃o eſt malũ pene.ergo malũ damni eſt malũ pene. Hoc etiã accipit᷑ ex hoc qð dicit aug.in li.de li.ar.ꝙ malũ pene eſt defectio inuolũtaria.ſed hec ratõ ↄuenit malo damni.ꝗ̊ malũ dãni eſt malũ pene.⸗ Pꝛe⸗ terea.punit᷑ aligs dupliciter.vel in ſubſtractione bono⸗ rũ que habuit vel habere potuit.vel in preſentia malo⸗ rũ.ſed cũ punit᷑ in ſubſtractõe bonoꝝ que habuit vł ha⸗ bere potuit.malũ damni dieit᷑. ̊ malũ damni ↄtinet᷑ ſBP malo pene.¶ Item nõ recte oꝓponit᷑ malũ damni bono ↄꝓferenti. Cum em̃ carentia viſionis diuine opponat᷑ pre fentie viſionis diuine.preſentia aũt viſionis diuine ↄti⸗ netur ſub bono quod eſt honeſtũ eo ꝙ eſt ꝓpter ſe appe⸗ tendũ.q̊ malũ damni quod eſt carẽtia viſionis diuĩe op ponit᷑ honeſto. Similiter malũ damni qð eſt ſpoliatio gratuitoꝝ opponit᷑ habitui virtutũ. ſed habitus virtu⸗ tum in genere honeſti continet. ergo malum damni nõ opponit᷑ tm̃ bono ferenti.ſed etiaʒ bono qdð eſt boneſtũ Centeſima = quod dicendum q malum pene dupliciter acci⸗ pit᷑.vno mõ ꝓnt ↄmune eſt ad omne quod inflictum eſt ꝓꝙ peccato.et ſᷣm hoc otinet in ſe maluʒ damni.alio mõ ꝓut appꝛopꝛiat᷑ pꝛeſentie alicuiꝰ entis afflictiui ſiue tri ſiabilis.ſicut or ignis gehenne vel ignis purgatoꝛiꝰ vel tribulatio aliqua in pꝛeſenti afflictam ſiue contriſtans et ſm hoc ex diuerſo diuiduntur malum damni et ma⸗ lum pene. et ſic vtuntur megiſtri cum dicunt, ꝙ paruun⸗ li qui decedũt in oꝛiginali peccato malum habent dam⸗ ni.ſed nõ habent malũ pene ſenſibilis. Aug. vᷣo vtit᷑ ma lum pene ↄmuniter. ¶¶ Ad aliud vᷣo dicendũ ꝙ malũ cõ ferens nõ tm̃ opponit᷑ malo damni.ſe etiã bonuʒ qð eſt honeſtũ.ſi tñ reſtringeret᷑ malũ damni ad ea que ducũt in finem. et nõ ad priuatõem ipᷣius finis:poſſet tũc ma⸗ lum damni bono ↄferenti oꝓoni. Sev eſt alia ratio iſia rũ differentiaꝝ.malũ em̃ culpe ogonitur bono vᷣtutis ſi ue meriti.malũ vᷣo damni et malũ pene ↄtinẽt in ſe duo genera maloꝝ inflictoꝝ.malũ em̃ inflictuʒ vel ſumit᷑ ex carentia boni.vel ex pñtia afflicti alicuius.et ita maluʒ inflictum ex abſentia boni ↄuenientis dicitur malũ dã⸗ ni.ex preſentia vo boni diſcõuenientis quod contriſtat vicitur malũ pene. embꝛum ſeptimum ptimo querit᷑ de oꝛdine mali. ltrũ vicʒ malũ ſit oꝛdinatũ vel nõ. O nõ ſic ondit᷑ Aalũ eſt pꝛiuatõ modi.ſpẽi et oꝛdinis.ᷓ priuat oꝛdinẽ.ſ̊ qð priuat oꝛdinẽ non eſt oꝛdinatũ.q̊ malum nõ eſt oꝛdinatũ.¶ Itẽ dyoni.Aſdalũ eſt defectus ⁊ de'foꝛmitas ⁊ inoꝛdinatũ immoderãtia. ſed qð tale eſt nõ eſt oꝛdinatũ.ꝗq̊ malũ nõ eſt oꝛdinatum N¶ Item bonũ ⁊ malũ opponũtur: oꝛdinatũ et inoꝛdina⸗ tũ opponunt᷑.ſ̊ bonũ et oꝛdinatũ ↄuertunt᷑ ome em̃ bonũ eſt ordinatũ ⁊ ecõuerſo.g̊ malum eſt inoꝛdinatũ.¶.Ad idẽ cũ dictũ eſt in geñ.ij.vidit deus cuncta que fecerat⸗ erant valde bona.in hoc cõpꝛehendit᷑ quicꝗd eſt in vni⸗ uerſo.ſed malũ nondũ erat.g nõ ꝑtinebat ad vniuerſuʒ et hoc dicit᷑ ordinatũ qð ad vniuerſum ptinet.ᷓ maluʒ nõ eſt oꝛdinatũ. ¶ Contra.aug.ſuꝑ gen.iij.li.ea q pec⸗ cando amittũt decus ꝓpriũ nullo mõ efficiũt vt nõ etiaʒ ipᷣa recta ſint oꝛdinata.4 Item aug.de ciui. dei li. xj. ſiẽ deus bonoꝝ naturaꝝ optimus eſt creatoꝛ. ita malaruʒ voluntatũ iuſtiſſimus oꝛdinatoꝛ. ̊ malũ eſt oꝛdinatum Item aug.in prio łi.retract.q;nis om̃ia deficiẽtia ſic oꝛdinent᷑ vt ibi ſint vbi cõgruentiſſime poſſint eſſe. illi g9 nõ recurrũt ad teũ ↄgreuntiſſime in pena ſunt. 4 Item omne illud quo bene vtit᷑ deus oꝛdinatũ eſt. ſ malo be⸗ ne vtitur deus. ꝗ̊ malũ oꝛdinatum eſt. aũt bene vtat? ceus malo.dicit aug.libro de pꝛedeſtinatione ſanctoꝝ. ouit deus bene vti malis.nõ vt ei ꝓſint vaſa ire.ſᷣ vt ipo illis bene vtente ꝓſint vaſis miſcðie.et poſt ſequit᷑. in maloꝝ poteſtate eſt peccare.vt aut peccando hoc vel hoc malicia faciant:nõ eſt in eoꝝ poteſtate.ſed dei diui dentis tenebꝛas ⁊ oꝛdinantis eas. ¶ Ad quod dicẽduʒ ꝙ malum nõ m ratõem mali eſt oꝛdmatuʒ. niſi oꝛdine qui eſt ſm oppoſitionẽ. Eſt em̃ oꝛdo ad ſuperius et infe⸗ rius ⁊ ad oꝓoſitum.malum ꝗ inqtũ malũ.eſt oꝛdinatũ ad ſuum bonuʒz ꝑ oppoſitum. ſicut habetur Ecci.xxxiij. Contra bonũ eſt malum et ↄtra vitam moꝛs ordinatuʒ aũt eſt ad bonũ ᷣm ꝗ ex eo elicitur bonum. et ſᷣm ꝙ di⸗ uerſimode elicitur. diuerſimode habet rationem ↄferẽ⸗ tis.¶ Ad illud qð primo obijcitur.ꝙ malum nõ eſt oꝛ⸗ dinatum.dicendum ꝙ malum cum ſit priuatio oꝛdinis nõ habet illum oꝛdinem quem priuat:ſed quendam or⸗ dinem priuat.et aliũ relinquit.aliter em̃ eſſet pꝛoceſſus in infinitũ.¶¶ Ad ſecundum vo dicendũ.q malum vicit᷑ inordinatio.ratione malicie que priuat ordinẽ rectum ad ſummum bonũ.quoo eſt efficiens cauſa ⁊ finalis illi us cauſa.malum vo ⁊ ſi nõ habeat illum oꝛdineʒ. quia non eſt a ſummo bono:non tamen eſt omino pꝛeter illũ. 4l Ao terciũ dicendum.ꝙ cum dicitur malum inoꝛdina tum hboc eſt quia priuat quendam oꝛdinẽ.ſcʒ oꝛdinẽ in⸗ herentẽ ei quia cauſatur a ſummo bono. et cuʒ dicitur ꝙ; malũ oꝛdinatur ad bonuʒ. ordo potius iſte eſt in illo bono ꝙᷓ in iſto malo.nihilominꝰtamẽ ſic malũ eſt ᷣm ꝗd bonũ.ita qͥ ad hoc habet ordinẽ.Attendendũ eſt aute q; oꝛdo dicitur dupliciter.vel alicuius ꝑticularis boni qð priuat᷑ a malo. et illo oꝛdine nõ oꝛdinat᷑ malũ vel dicit᷑ oꝛdo vniuerſi.et hoc ordine ordinatur malum. Si ob⸗ ijcit᷑ ꝙ malum eſt pᷣter illud vniuerſum de quo dicit. ꝓ cuncta erãt valde bona:dicendũ ꝙ eſt acciꝑe illud vm⸗ uerſum ꝓ illo ſtatu in quo conditũ eſt. et ſic ad ipᷣm nõ ꝑtinet malu.vel ꝓ ſtatu in quo nõ eſt:et ſic malũ ꝑtinet ad oꝛdinẽ vniuerſi.ſᷣ aliter malũ culpe.alit᷑ malũ pene. malũ pene ſᷣm accñs oꝛdiat᷑ ſiẽ dicẽ dyo.malũ pene ꝑ ſe embꝛũ octauũ Ctauo queritur de oppoſitone mali.circa qð q̃runt᷑ hec.pᷣmo vtrũ malũ oponit᷑ bo⸗ no increato. Scðdo vtruʒ oꝓonitur bono tie. Cercio ſi oponitur bono nature. vtrũ ſit idem bo⸗ num nature quod ei opponitur.et quod ei ſubſtermitur Nuarto vtrum bonũ nature qð minuit᷑ ꝑ malũ. ſit fini⸗ tũ vt omnin poſſit tolli vel inſinitum. ¶ Articulus pꝛmus Rimo ergo querit.vtrũ malũ opponitur bo⸗ 1 no increato.Et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc quod dicit Vaug.xj.de ciui.dei. Sliciũ quo reſiſtũt deo ꝗ ius appellant᷑ inimici nõ eſt deo ſed ipis maluʒ. et poſt ſequitur. viciũ illud ↄtrariũ eſt deo tanꝙ; malum bono. nature vᷣo quam viciat nõ tm̃ malum ſed etiã noxium.S maluz eſt otrarium bono ſummo ſiue deo.4 Preterea. aliquod eſt malũ qͥ nõ eſt malum teterius.ſed illud ma⸗ lũ quo nõ eſt aliqd malũ deterius.dicit᷑ eſſe ſummũ ina lũ.ſed ſummũ malũ opponit᷑ ſummo bono. malum eſt ↄtrariũ ſummo bono.4! Item quoꝝ effectus ſunt ↄtra⸗ rij ip̃a ſunt ↄtraria.ſed boni eſt ſaluare ⁊ hoc marie ſũ⸗ me boni.mali vo eſt coꝛrumꝑe.̊ bonũ et malũ ſunt con traria.⁊ ſummũ bonũ eſt terminus boni.ᷓ ſummũ bo⸗ nũ et malũ ſunt ↄtraria.qꝙ aũt bono ſit ↄtraꝛiũ malũ ha betur ex hoc qð dicit dyoni.in li.de diui.no. bono ma⸗ lum eſt ↄtrariuʒ.bonoꝝ vᷣo cauſa eſt ex vna cauſa.mali ſummo bono.¶ Contra.eſſe ↄtrariũ nõ habet niſi non eſſe.ſed malum nõ eſt om̃ino nõ eſſe.ergo malũ nõ eſt cõ trariũ ipᷣi eſſe.ſed deus eſt cauſa ipᷣius eſſe ⁊ ſumme ens vo ſunt cauſe Fronr quo arguit᷑ ꝙ malũ eſt ↄptrarium ̊ malum nõ eſt ↄtrarium ſummo bono.⸗ Item om̃e cõ⸗ trarium natum eſt nocere ſuo ↄtrario.ſed malũ non po teſt nocere ſummo bono.ergo malũ nõ eſt ↄtrariuʒ ſum mo bono.¶ Item nihil eſt ita ſumme malũ qð nõ habe at de bono:nõ em̃ ſumme malũ cui bonuʒ amittitur dũ nocet᷑.nec ſummũ bonũ qð deficere a bono poteſt. ſicut dicit aug.de moꝛibo manicheoꝝ. ergo malum nõ eſt cõ⸗ trariũ ſummo bono.habet em̃ in ſe aliquio qð eſt aſum⸗ mo bono.ↄtrariũ vo nihil habet a ſuo ↄtrario. ¶ Item bonum ſuſtentificat ſui priuatõnem ſicut dicit dyoniſi. ſed cauſa boni eſi ſummũ bonum.ergo ſummuʒ bonum dat effectiue ſubſtantiam vel eſſe ipi malo.ergo malum non eſt contrarium ei.effectus em̃ vel in quo ſaluat᷑ eſſe ctus.nõ cõtrariantur ſue cauſe. ſ— quod dicendum ꝙ ↄtrariũ dicitur dupliciter.vel ratione alicuius in ſe. vel ratione ſui effectus.malum autem nõ eſt contrariũ ſummo bono ratione eius in ſe.ſed ratione effectus. Et ideo dicit auguſtinus.xij.de ciuitate dei. Honum eſt na tura quam viciat malũ. Vnde huic bono malum eſt cõ⸗ trarium.nature em quam viciat nõ tm̃ eſt malum ſed eti am norium. Eſt ergo quedã oppoſitio rõne eius ꝙ dico bonum et malum ⁊ alia. oppoſitio ratõne eius ꝙ dico creato:et cui bono creato nature vel gra⸗ noxium ⁊ ↄuemens.ratione ergo boni et mali dicit᷑ op⸗ poſitio inter ſummũ et malũ:ratõne vᷣo noxij et ↄuenien tis malum et bonum circa creaturam oppoſitõem habẽt malũ ergo dicitur eſſe ↄtrariũ ſuo bono.quia diſſimile eſt ei in hac intentõne.et reſpectu effectus eius habʒ op poni.4¶¶ Per boc patet qualiter reſpõdenduʒ eſt ad pri⸗ mo obiectum in ↄtrariũ.Si em̃ accipiat᷑ contrarium ꝓ oĩno oppoſito ſicut dicit᷑ illud quod eſt ᷣm negationem opoſitum affirmationi.hoc mõ non eſt malum ↄtrariũ bono.Si ðvᷣo accipiatur ↄtrarium pro eo qð eſt priuati‚⸗ one oꝓpoſitum.ſᷣm ꝙ pꝛiuatõne oppoſita nata ſunt fieri circa idem.nec ſic dicetur malum ↄtrarium ſummo bo⸗ no.nõ em nata ſunt fieri circa idem. Si vᷣo accipiat᷑ cõ trarium ſᷣm ꝙ nata fieri viciſſim in eodem ſubiecto.nec ſic dicet᷑ malum ↄtrariuʒ ſũmo bono. Si vo dicatur cõ trarium quoꝝ vnum remouetur ab altero.nec vnuʒ po teſt conuenire alteri.pᷣm hunc modum ſummuʒz bonum non eſt malum.ſed malum eſt ſummũ bonum. ſic non ſunt eõtraria. ratio autem ꝓpoſita ꝓceſſit ᷣ᷑m ꝙ maluz opponitur priuatione bono:et nibhilominus habet bonũ ſibi ſubſtractuʒ ſiue ens.¶ Ad ſecundum obiectũ dicen dum.qꝙ contrarium ꝓut dicitur pꝛiuatione opoſitum contrarium.vel quod dicitur actiuum vel paſſiuũ a ſuo contrario.ſᷣm hoc ↄtrariũ nocet contrario.ſᷣm auteʒ ꝙ ↄtrariuʒ dicitur diſꝑatuʒ. cũ non ↄueniãt ad idem ſub⸗ iectum.nec vnum poteſt nocere alteri.eo ꝙ alterum nõ ſit paſſiuum ab altero: ſic dicẽdo ↄtrarium vnum otra⸗ rium non nocet alteri.et per bunc modum ↄtrarium di⸗ citur malum ſummo bono.ᷣm alteꝛum vᷣomodum non dicitur ſᷣm quem ꝓcedit ratio.⸗ Ao terciũ vᷣo dicendũ q; ſummũ malum dicitur dupliciter.vel quo non eſt de⸗ terius.et ſᷣm hunc modum ↄꝑatione ad alia dicit᷑ dya⸗ bolus ſumme malus.vel quo deterius non poteſt eſſe.et ſic dy abolus cuʒ poteſt eſſe deterior ꝙᷓᷓ ſit.nõ eſt ſumme malus.DGicitur etiam ſumme malum qð nihil hʒ de bo no.et ᷣm hunc modũ nihil eſt ſumme malũ.Fſᷣm pꝛimuʒz vᷣo modũ ↄtingit.Si ðᷣo diceret᷑ ſumme malũ eo mõ qͥ di citur ſumme nigrũ.ſicut ſumme nigrũ cõtrariũ eſt ſum⸗ me albo:ſic ſumme malũ ↄtrariũ eſi ſummo bono.ſed ñ ſic ſe habʒ ſumme malũ.nõ em̃ ſicut ſumme nigrũ remo uet a ſe penitus albũ.ita ſumme malũ remouet a ſe peni tus bonũ. VUñ bea.augↄtra manich. qui ponebãt ſum⸗ mũ malũ.et ponebant eſſe ſicut quandã naturã ſic obi⸗ cit.Si ſummũ malum eſt natura.⁊ ſummũ malũ eſt qð nihil habet de bono.bonũ aũt et eſſe ↄuertunt᷑.ergo ſum mũ malũ nmil habet de eſſe.ergo nõ eſt natura.⸗ Pre⸗ terea.ſi ſummũ malum natura eſt.et rõne nature babet aliquid boni.ergo ſummũ malũ hʒ aliquid boni. reſtat ergo ꝙ nõ dicetur ſic ſumme malũ ſicut dicit᷑ ſumme ni grum et ita malũ nõ dicet᷑ eſſe ↄtrariuʒ ſummo bono eo mõ quo dicit᷑ nigrũ eſſe ↄtrariũ ſumme albo.aliter em̃ ẽ in his ↄtrarijs ⁊ illis.nã ibi dicunt᷑ eſſe ↄotraria magis 2 minus m ꝙ plus accedũt ad ſuum ꝓprium terminũ vt albũ ad maxime albũ.⁊ nigrũ ad maxime nigrũ. hic aũt drĩ malũ magis et minꝰſᷣm maioꝛẽ receſſũ vel mino rẽ a bono.bonũ dᷣo magis vel minus ſᷣm acceſſuʒ maio rem ad ſummũ bonũ. Ad quarto obiectũ dicendũ.qꝙ; malũ nõ eſt ↄtrariũ ſummo bono ſicut oĩno noxiũ illi. licet ſit ↄtrariũ ſᷣm reliquũ modũ iã dictũ. vnde licʒ ma lum opponat᷑ priuatõe bono ꝑticulari qð deſtruit.nõ tñ bono a quo capit ſubſtãtiã. et ſi illi aliquo mõ ↄtrarie. qꝛ minui põt ꝑ ipᷣm nõ tñ ſummo bono.qꝛ nullatenꝰ po teſt coꝛrumpi vel minui ꝑ ip̃ᷣm.ſummũ em̃ bonũ cũ ſit incoꝛruptibile.eo ꝙ eſt ſummũ.nõ eſt paſſiuũ nec reſpe⸗ ctu alterius coꝛruptiuũ et ideo nõ eſt receptiuũ priuati⸗ onis.ſi em̃ nõ eſt receptiuũ habitus vel alicuius boni. multofoꝛtius nõ eſt receptiuũ priuationis vel mali.Er iã dictis patet ꝙ cũ bonũ et malũ ſint ↄtraria ⁊ cũ alio modo malũ ſit ↄtrariũ ſummo bono.ſᷣm alium modum non eſt er contrarium. Renien habe⸗ ſiinie zap dpn lump onem arii fnari⸗ fieri no bo⸗ iat5 o,gec r co po num non alnz bonii diccn ſiun alho h ſob⸗ re ado Hnon endͤ d, dyen ſſeet nine de bo mnuz In⸗ ¶ Lueſtio Articulus ſecundus Ecundo queritur.vtrũ malũ opponatur bo⸗ no creato.Ad quod ſic.nõ dicũtur cotraria quoꝝ alterũ ſuſtẽtificat alteꝝ.bonũ vo ſuſtẽ⸗ at malũ. ergo bonũ creatũ ⁊ malũ nõ ſunt cõtraꝛia Cõtra. malũ nocet bono creato. 7 qð nocet bono cre o dicitur ei cõtrariũ.̊ malũ ⁊ bonũ creatũ ſunt con⸗ traria. ¶ Ao quod dicẽdum ꝙ malũ dicit᷑ dupliciter ſi cut ſupꝛa habitũ ẽ. Vno em̃ mõ dicitur cõtrariũ.qð vi⸗ ciſſim pmutabile ẽ in eodẽ ſubiecto.⁊ hoc accidit ꝑ boc ꝙ viciſſim vnũ nocet alteri.⁊ ſᷣm hoc bonũ creatum et malũ nõ dicũtur ↄtraria.quia hec inuicẽ nõ ſibi nocẽt. bonũ em̃ nõ nocet malo.Alio vo mõ dicitur eẽ cõtrari um alterũ alteri.cũ alterum nocet alteri.ſᷣ nõ viciſſim ꝑmutatur ĩ ſubiecto.⁊ fm boc malum ẽ cõtrarium bo⸗ no.in quo etiã ſubſtãtificatur.⁊ ſᷣm hec ꝓcedit rõ pᷣdi⸗ cta.nihilominꝰtñ ẽ bonũ quoddã qð opponitur malo vi ciſſim. vtpote bonũ ĩ babitibo bonis et malũ in habiti⸗ bus malis.que in creaturis rõnabilibus ſibinuicẽ ſuc⸗ cedunt. e Eingde queritur cũ malũ oppoonat᷑ bono crea to. Vtrũ idẽ ſit malum quod opponitur bo⸗ no gre ⁊ bono nature. E ſic videtur. malũ opponitur bono gratie.nõ em̃ poſſunt ſimul ineſſe ⁊ cõ⸗ mune babere ſubiectũ cui inuiceʒ ſuccedũt.⁊ intelligit᷑ poc de malo culpe.ſᷣ malũ culpe ẽ coꝛruptio modi. ſpe⸗ ciei ⁊ oꝛdinis.hoc aũt opponit᷑ bono nat g malũ idẽ opponitur bono nature ⁊ bono gratie.¶ Contra bono nature opponit᷑ malum pene.bono gratie opponituꝛ ma lum culpe.nõ aũt idem ẽ malũ pene ⁊ malũ culpe.nõ eꝛ go malum idem opponitur bono gratie ⁊ bono nature. E aũt malũ pene oponat᷑ bono nature patet ꝑ hoc ꝗ; malũ pene eſt vulneratio bonoꝝ naturaliũ.bᷣ vulnera⸗ tio bonoꝝ naturaliũ opponitur bono nature.ergo malũ pene opponitur bono natuꝛe. ¶ Ao quod dicẽdum ꝙñ ẽ idẽ nꝛalũ quod oꝑꝓonitur bono gratie et bono nature yt tangatur pꝛoxima oppoſitio.ſi ᷣo dicatur idem malũ quod vni per ſe ⁊ pꝛimo opponitur.alteri vo per conſe⸗ quens.ſᷣm hoc maluʒ culpe dicetur opponi bono gratie et virtutis et bono nature.Aã pꝛimo et ꝑ ſe oponitur bono gratie et virtutis.ſecundario ᷣo opponitur bono nature.qnia ẽ cauſa vulneratõis bonoꝝ naturaliũ.Cũ aũt dicitur malũ ẽ coꝛruptic modi.ſpeciei et oꝛdinis.et hoc dupliciter pt᷑ dici vel vt dicatur coꝛruptio foꝛmalit vel effectiue.ſi effectiue:Fᷣm hũc modum dicit᷑ malũ cul pe coꝛruptio.⁊ põt idẽ eẽ malum quod opponitur bono gratie et bono nature.Si po accipiat᷑ ſoꝛmaliter.ſᷣm Hᷣ nõ erit malũ culpe quod opponit᷑ bono gratie et virtu⸗ tis ⁊ malũ ẽ qð coꝛruptõ modi ſpeciei et oꝛdinio. aũt bono nature.ꝑ ſe et pꝛimo oponitur maluʒ pene.patet boc ꝙ malũ pene eſt inuolutaria defectio. defectio ᷣo opponitur perectioni.pfectio aũt illa ẽ bonũ nature.et ita malo pene owonitur bonũ nature.ſed malũ culpe ẽ fectio volũtaria.defectio aũt volũtaria oponitur di ſpoſitõe bono volũtarie.ergo cũ bonum virtutis vł gre ſit diſpoſitio bona volũtaria.nõ a volũtate data vel fa⸗ cta.ſed cui cõſonat volũtas.ergo malum culpe opponit bono atie vel virtutis. Articulus quartus Varto queritur vtrũ idem ſit bonũ nature qð malo opponitur ⁊ quod ei ſubſternitur. . nõ videtur.bonum em quod ſubſternitur eſt ſubie ubiectũ aũt dat eſſe ei quod ẽ in ſubiecto.eꝛgo nõ ẽ ctu. coĩs animi cõceptio ẽ.ꝙ nullũ oppoſitũ ſit in ſuo oppoſi⸗ to.ſed malum ẽ in bono quod ſibi ſubſternit᷑.ergo nõ ẽ ei cõtrariũ.cõtrariũ em̃ tollit eẽ a ſuo cõtrario.q Item LCenteſuna oppoſitũ et maxĩe cõtrarie. Itẽ quod denominat alið nõ deſiruit ipᷣm.ſᷣ̊ cõtrariũ ſiue oppoſituʒ deſtruit illud cui ẽ cõtrariũ vel oppoſitũ.ergo malũ nõ eſt cõtrarium illi bono quod ei ſubſternit¶ Cõtra.omne coꝛruptiuũ ẽ cõtrariũ ei cuius eſt coꝛrupiiuũ.ſᷣ malũ ẽ coꝛruptinũ boni quod ei ſubſternitur.ergo ei ẽ cõtrariũ. Itẽ diẽ aug. in ench. ꝙ hic fallit regula dy aleticoꝝ q̃ dicit᷑. con traꝛia nõ ſunt ſimul in eodem.ꝑ qð innuit ꝙ maluʒ qð ineſt bono.ẽ cõtrariũ ei.⁊ ita cõtrariũ eſt in ſuo contra⸗ rio.¶ Item oẽ qð diminuit alterũ inqᷓtũ hmõi cõtrari atur ei.:ſᷣ malũ diminuit ipᷣm bonũ nature quod ei ſub ſternitur. habitudinẽ.ſ.naturalẽ ad bonũ gr̃e vel virtu tis. Vñ dyo.li.de di.no.Coꝛrupꝑtõ ẽ nature infirmitas 2 defectus naturaliũ habitudinũ ⁊ oꝑatõnuʒ ⁊ virtutũ ergo malũ cõtrariat᷑ bono quod ei ſubſternitur. d quod dicẽdum ꝙ malũ culpe ẽ ĩ bono nature cni etiam aduerſatur.⁊ ita quodammõ ẽ in ſuo cõtraꝛio ſicut dicẽ aug. in ench. Sʒ ſciendũ ꝙ duplex ẽ bonũ nature.Eſt em quoddã bonuz nature quod nõ poteſt tolli ꝑ malũ culpe.⁊ in tali bono nature ẽ malũ culpe.nec eſt ei con⸗ trariũ.Eſt et aliud bonuzʒ nature qð poteſt diminui vel tolli per malum culpe vel pene.⁊ huic bono aduerſatuꝛ diminuendo vel tollẽdo.cũ aũt diminuit.aliqnod ẽ qð remanet.⁊ ĩ illo etiã dr eſſe ſicut in ſubiecto. Veꝛbigꝛa ia habet quoddã bonũ nature quo eſt anima.⁊ babet bonũ natuꝛe.ſ.habitudinẽ quãdãa natuꝛalẽ ad bonũ mo ris vel gratie.pꝛimũ bonũ ẽ in quo cõtingit eſſe malum culpe.⁊ nõ aduerſatur illi nature tollendo nec diminu endo.quãtũcũq; em̃ fiat coꝛruptio ꝑ malũ culpe.nõ mi nus eſt anima rõnalis aĩa rõnalis.ſed aliud bonũ na⸗ ture.ſ.babitudo naturalis.vt vult dyo.diminui põt.et ei quod diminuitur aduerſatuꝛ malũ culpe.ei vᷣo quod remanet ineſt tãqᷓ ei quod ſubſternitur malo culpe.hoc aũt põt aduerſari. cõtingit eĩ aiam minus eẽ habilẽ ad bonũ qᷓ pꝛius.⁊ etiã bonũ nature qð põt tolli ꝑ maluz pene vel ꝑ malũ culpe tãqᷓ; meritoꝛiũ illius.ſicut vita in coꝛꝑe humano tollit᷑ ab ipᷣo coꝛꝑe ex merito pᷣme culpe hominis.qð aũt tollit ẽ malũ pene.ſ.moꝛs. ſic ergo eſt quoddã bonũ qð nec poteſt tolli.nec diminui ꝑ malum culpe vel pene. ẽ et aliud quod poteſt diminui ſed non põt tolli. ſicut habitudo naturalis ẽ terciũ qð oĩno põt tolli ſicut vita in re animata.bonñ erge nature ſecũdo mõ dictũ.ẽ cui malũ aduerſatuꝛ diminuendo ſed nõ oĩ⸗ no tollit.iñ aug.in ench.Cũ natura coꝛrũpituꝛ iõ ma lũ ẽ eiꝰcoꝛruptio.qꝛ eã qualicũq; pꝛiuat bono.nã ſi nul⸗ lo mõ pꝛinat nõ nocet.nocet aũt a diminuẽdo bonuʒ. ꝙᷓ diu ergo natura coꝛrũpit᷑:ineſt ei bonũ quo pꝛiuet᷑.at ꝑ boc ſi nature aliqd remanebit qð coꝛrũpi nequeat. ꝓfe cto natura incoꝛruptibilis eꝛit ⁊ ad hoc tãmagnũ bonũ coꝛruptio nõ ꝑueniet.ex quo accipitur.ꝙ ẽ bonũ qð pt coꝛrupi ꝑ malũ. et eſt alið bonũ qð ñ pt᷑ coꝛrũpi ꝑ ma⸗ lum. et eſt aliud bonum quod non poteſt coꝛrumpi. huic ergo aduerſabitur malum.illi non aduerſabitur. tanqᷓ cotꝛario.et cui aduerſatur nibilominus eſt in eo. ſed ſm aliam et aliam rõem ſicut dictum eſt.¶¶ Ad obie ctum ergo pꝛimum dicendum eſt. ꝙ bonum ratione cu⸗ ius malum dicitur habere eſſe non eſt ei cõtrarium.ſed ratõne eius ꝙ malum pꝛiuat eſſe ſiue bonum.ratõe vᷣo pꝛiuationis nõ dat ei.et ita ex alio habet eſſe. et ex alio babet cõtrarietatem. ¶ Ad ſecundum vo dicendum. ꝙ; contrarium accipitur duobus modis vno modo pꝛo⸗ pꝛie ſᷣm ꝙ contraria nata ſunt fieri circa idem viciſſim incomperabilia eidem ineſſe.ſᷣm hunc modum cõtrari um non eſt in contrario. ſed ſeſe adinuicem expellunt. ſicut ſeſe habent malum culpe et bonum gratie vel vir⸗ tutis. Alio modo dicitur cõtrariũ quod nocet alteri a diminuẽdo aliꝗd de ipᷣo.⁊ ſᷣm hũc modum contraꝛium poteſt eſſe in ſuo contrario.illa autem communis ani⸗ mi conceptio.ꝙ contrarium non eſt in ſuo contrario.ĩ⸗ telligitur de cõtrarijs pᷣmo modo dictis.ql Ad teꝛciũ vᷣo obiectũ dicendum.q duplex eſt denominatio foꝛme.ſ.et pꝛiuatõnis.foꝛma vᷣo que denominat nõ cõtrariatur ei quod ab ipᷣa denominatur:ſed pꝛiuatio que denominat põt cõtrariari ei quod ab ipa denominatur.ſ.ipᷣi pꝛiua to et diminuens diminuendo. quintus Vinto queritur vtrũ bonũ nature quod mi⸗ nuitur per malum.ſit finitũ vel infinitũ. Sʒ S ꝙ ſit finitũ accipitur er hoc.ꝙ omne bonum creatũ ẽ finitũ.ergo cũ illud bonũ quod diminuitur peꝛ malũ ſit creatũ.illud erit finitũ.etſi eſt ſinitum finitum ẽ in diminuẽdo.cum em̃ diminuitur.aliquid eius tollit᷑ ergo in fine nihil remanebit.cuʒ finitum habeat partes finitas.ergo bonum nature quod recipit diminutõnem poteſt vſq;quaq; tolli.¶. Pꝛeterea.ſi eẽt infinitũ aut eẽt infinitũ magnitudine.aut virtute:̊ infinitũ virtute eſt ſolus deus.infinitũ ᷣo magnitudine nihil eſt.ſicut obij citur in naturali phia.ergo bonuʒ nature quod recipit diminutõnem nõ eſt infinitũ.iAã ſi dicat᷑ ꝙ ſit infinitũ duratõne.qualiter ſtare poteſt exiſtente diminutõne cõ tinua.cũ in omni parte diminutõis aliquid eius minu⸗ atur. ergo tandẽ de nominetur ad hoc vt nullla pars eiꝰ remaneat.et ita ouratio eius ceſſabit.nõ ergo eſt infini tũ duratõe.4¶¶ Voꝛte dicetur.ꝙ licet ſit bonũ finitũ ſemꝑ tam̃ ꝑmanebit.quia nõ eſt cõtinua diminutio ſed ſtabit ad aliquod quod nõ poteſi diminui.Cõtꝛa.poſſibile eſt malum culpe magis ⁊ magis creſcere. ergo poſſibile eſt coꝛruptõnẽ eẽ maioꝛẽ ⁊ maioꝛẽ.ſed quantũ creſcit coꝛru ptio tantũ minuit᷑ bonũ.ſed coꝛruptio nõ habet ſtatum in aſcendendo ſicut nec malum cuſlpe.quin poſſit maioꝛ eẽ manẽte eoquod coꝛrũpi poteſt.ergo diminutio boni ſimiliter ſe habebit in veſcendẽdo.eins aũtnature ẽ to⸗ tum bonum habitudinis.qua em̃ ratõe vna pars habi⸗ tudinis poteſt minui eadẽ rõne alia,ergo nõ erit ſtatus in diminuẽdo.dum aliquid illius boni nõ remaneat.ne ceſſe eſt ergo cũ illud bonũ ſit finitum ĩ fine omnino tol li.q Oꝛ aũt ſit bonũ infinitũ ĩ diminuẽdo ſic oñdit᷑.ma⸗ lum em̃ eſt coꝛruptio babitudims naturalis.ſed habi⸗ tudo illa natnralis ſemper manet manente ipᷣa natura anime ſed natura anime eſt imoꝛtalis ergo bonũ habitu dinis ratõne alicuius ſubiecti ſemper remanebit.⁊ põt ex alia parte eſſe cõtinua coꝛruptio.⁊ cũ eſt cõtinua coꝛ ruptio.ſemꝑ eſt alicuius boni diminutõ.ergo bonũ ba bitudinis natuꝛalis ẽ infinitũ in diminuẽdo. Itẽ dicit aug. in ench.Si coꝛrumpi nõ deſinet.nec vtiq; bonũ ha bere nõ deſinet quo naturaʒ poſſit pꝛinare coꝛruptio.q ſi penitꝰtotã qʒ cõſumpſerit.ideo nullũ bonũ inerit.ꝗa nec vlla natura erit.quo circa bonum conſumere coꝛru ptio nõ poteſt niſi cõſumẽdo naturã.ex quo accipitur.ſi habitudo naturalis nõ deſinit coꝛrũpi.nec deſimt habzę aliquod bonũ quod coꝛrũpitur.⁊ ita erit honũ habitu⸗ dinis naturalis infinitũ in diminuẽdo. Ad quod di⸗ cẽdũ ꝙ; bonũ habitudinis naturalis dicitur vno modo finitũ.⁊ alio mõ infinitũ.dẽ em̃ finitũ virtute ⁊ eẽntia. quo mõ dr deus infinitũ.ſed nõ pꝛopter hoc eẽt finituʒ in diminuẽdo vt ꝑueniat ad omnimodã ablatõem. nec eſt dicere ꝙ tantũ diminuat᷑ quin poſſit amplius dimi⸗ nui.ſed ad omnimodã coꝛruptõem nõ deuenituꝛ natuꝛa ipᷣius anime manẽte.Dicit᷑ aũt alio mõ infinitũ quod ẽ per modũ infiniti diminutõne.⁊ hoc pꝛopꝛie dicitur in⸗ finitum diminutione.⁊ ᷣm hunc modum bonum ha⸗ bitudinis naturalis dr infinitũ.nõ em̃ tantũ diminuit quin amplius poſſit diminui.ſed nõ dr̃ infinitũ virtute quia tante ẽ potentie ⁊ nõ amplioꝛis.aſcendere ergo nõ — poteſt ſed deſcendere poteſt.aſcenſus aũt determinatuꝛ quia magnitudo boni creati eſt determinata.deſcenſus voẽ indeterminatus. quia licet tendat ad nihilũ dimi⸗ nuẽdo.nõ tam̃ fiet omnino nihil aliquãdo.4! SPer iã di cta põt ſolui quod pꝛi mo obiectũ eſt.cõcedendũ em̃ ẽ.cũ ſit bonũ creatũ.ꝙ finitũ ẽ ĩ magnitudine virtutis. vt ſit tanta a nõ maioꝛ.4l Ad ſecũdũ vᷣo obiectum dicendum. ꝙ nec magnitudine nec virtute ẽ infinitũ ſed duratõne. eq ꝙ ſemꝑ aliquid habitudinis naturalis ꝑmanet.ma⸗ nẽte ip̃a natura anime.ſed hoc infinitũ duratõne nõ ha bet er ſe. ſed ex ip̃a anime natura.habet etiã ex hoc ꝙ ſi cut coꝛpus dicitur eẽ infinitũ diminutõne manẽte natu⸗ ra coꝛpoꝛis:ita hoc bonũ habitudinis naturalis infini tũ eſt diminutõne.manente natura ipius anime.ſtat tñ aliqñ diminutio ſᷣm ꝙ ſtat młtitudo vel magnitudo pec catoꝝ.Et ſi dicat᷑ ꝙᷓ bonum habitudinis cũ ſit finitum bonũ.habet partes finitas:et ita aliquãdo ſtabit dimi⸗ nutio. Dicendũ ẽ ꝙ nõ pꝛopꝛie dicitur habere partes ſᷣ methaphoꝛice.ſicut dicit᷑ de albedine ſᷣm ꝙ recipit ma⸗ gis et minus.albedo aũt ĩ diminutõne habet terminuʒ ipᷣam albedinis coꝛruptõnẽ.bonũ aũt habitudinis na⸗ turalis ex illa parte qua diminuitur nõ habet finẽ.iec dicitur eẽ finitum in partibus metaphoꝛice dictis.cum em̃ aliquid eius tollitur. adhuc eius aliquid remanet. ⁊ ſic in infinitũ diminuẽdo. M aũt dicitur finituʒ ha⸗ bere finitas partes.hoc attẽditur in finito ᷣm quatita⸗ tẽ.bonũ autẽ habitudinis naturalis nõ eſt finitum ſᷣm quãtitatem.nec infinitũ.cũ magnitudinem que coꝛpoꝛi debetur nõ habeat.ſed dicitur finitum eẽntia ⁊ virtute ſicut creatura.ſed nõ finitũ remiſſione quin ampliꝰpoſ⸗ ſit remitti.Atrũ aũt finitũ dicatur intenſione vt nõ tan tum bonũ ſit quin poſſit melius.⁊ ſic ſermo de bono vo lũtario:alterius eſt cõſideratõis. (Mlembrum ir. DVno vltimo queritur vtꝛũ malũ ſit cau ſa alicuius.⁊ ſi eſt cauſa:cuius vel quoꝝ dicatur cauſa:⁊ ſᷣm quẽ modũ. aũt nõ ſit cauſa alicuius videt᷑.quod em̃ eſſe non habet.nec cauſalitatem que eſt diſpoſitio cõſequens eſſe ſed malum nõ habet eſſe ſicut ſupꝛa habituʒ ẽ.ergo nec cauſalitatem.cum caulſalitas ſit diſpoſitio cõſequens eſ ſe. ſicut appaꝛet ĩ diuiſione entis.¶ Pꝛeterea dicit dyo⸗ niſiꝰ in li.de vi.no.AHDalũ eſt ſine germine ⁊ vacuuʒz et ñ oꝑans.ſed qð ẽ hmõi ñ eſt cã alicꝰ.g malũ ñ ẽ cã alicꝰ lItẽ in eodẽ dyo.Aſalũ Fm ꝙ malũ.nullam ſubſtanti am aut generatõneʒz facit.ſeo quod nullã facit geneꝛatõ neʒ vel ſubſtãtiaʒ.nõ eſt cauſa alicuius.ergo malum nõ eſt cauſa alicuiꝰ.¶¶ Iieʒ om̃is cã aut eſt efficiens aut foꝛ malis aut materialis aut finalis. Sed maluʒ ſicut di⸗ cit aug.in li:de ciui.dei.nõ eſt cauſa efficiẽs.i Acc ẽ cau⸗ foꝛmalis.malũ em̃ eſt pꝛiuatio ſoꝛme.ergo nõ habet ra⸗ tõneʒ foꝛme. ergo nec cauſe foꝛmalis. Similiter non eſt cauſa finalis.eſt em̃ pꝛiuatio finis.Qec eſt cauſa mate⸗ rialis. alternz em̃ eſt quod pꝛiuatur ⁊ ipᷣa pꝛiuatio.Fᷣm q pꝛiuatur ad cauſam materiale reducitur.ſubiectũ em ad cauſam materialẽ pertinet ſiue ad materiã. Pꝛete rea.pꝛiuatio nata eſt fieri in aliqno ſuſceptibili.ſed ſu⸗ ſceptibile dicitur materia.malũ vo pꝛiuatio.ergo malũ natum eſt fieri in materia 2 nõ ẽ ip̃a matia.q Itẽ dyo. in li.de di.no.ſõ multũ murmurat ĩ materia malũ ſᷣm qꝙ; ẽ materia.etenĩ ipᷣe oꝛnatꝰ⁊ foꝛme ⁊ ſpeciei habzʒ paꝛ⸗ ticipatõez ſed malum nõ habet.ergo malũ nõ eſt mate⸗ ria.quõ etiaʒ materia maluʒz ſiquideʒ em̃ eſt.nihil ẽ.Ex his arguitur ꝙ malũ nõ eſt in aliquo genere cauſe? ita nõ eſt cauſa.] Itẽ dyo.in li.de di.no. ¶Malũ ſᷣm qma lũ nullius eſi generatiuũ aut nutritiuũ aut totaliter ef fectiuũ.aut ſaluatiuũ.ergo malũ nõ eſt cauſa alicuius. Hꝛ autẽ malum ſit cauſa alicuius habetuꝛ a dyo.iĩ li. de di. no. hoc ẽ boni vitutis ſuperexcellens magnitudo quia pꝛiuata et ſuimet pꝛiuatõem poſſe facit ſed quod habet poſſe cõſequẽter poteſt agere.et quod poteſt age⸗ re.alicuius poteſt eẽ cauſa.ergo maluʒ alicuins poteſt eẽ cauſa.⸗. IJ em malum eſt cauſa pene ſicut dicitur.j·. ſapᷣ.iniuſta eſt moꝛtis acquiſitio.ſed quod eſt cauſa pe⸗ ne.eſt cauſa alicuius.cum pena iuſtuʒ ſit.et ita aliquid ſit.ergo malum eſt cauſa alicuius.⸗ Item aug. ĩ li. de l. — —. — – 22☛ — — 4 — — —, — — —,. — 76 — — — —,— —. on. Röne, tenng⸗ nöhe decfi atn. infini etti ſoper itum dini⸗ ftes; tma⸗ ninng ng/ Ae⸗ cumn net. ha⸗ tita⸗ ufnn Nport tute pol tan ſo taan or ſtno enon geſe ſec nsl yo⸗ et ic⸗ nti ö no ſo⸗ tan⸗ tr et ſate n en ete ſi⸗ gli 0. mn an te⸗ E ita r 60 i 00 . . 4 ¶ Lueſtio li. ar. clarũ ? nibil alis ꝙᷓ libidinẽ eſſe maloꝝ cãm: libido malũ ẽ.̊ malũ alicꝰcã ẽipᷣ.dic.b.greg. Pctẽm qð ꝑ pniazʒ nõ diluit᷑ ſuo põdẽ mox ad alið thit. petm ẽ cã pcti.ꝗ̊ ma lũ ẽ cã mali.i Itẽ ſuꝑ illð.j.ad ro.ꝓptea tdidit illos deaus ⁊c̃.glo.int᷑ pᷣmũ pctm apoſtaſie:⁊ vltimã pena ignis eterni media ſũt pcta ⁊ pene pctoꝝ.ſ̊ cũ ſint:pene pctoꝝ pᷣceden⸗ tiũ cauſant᷑ ab ilł.q̊ malũ ẽ cã giiceyl alie. Llo qð di⸗ cẽdũ.q malũ ñ ẽ cã boni niſi ſᷣm accidẽs.ſiẽ em̃ hʒ eẽ ſᷣm ac cidẽs.quẽadmodũ dic̃.b.dyo.ita ⁊ hʒ rõeʒ cauſe ſᷣm acci⸗ dẽs rões ⁊ vᷣtutes reſpct᷑u boni.ꝓut deꝰꝗ ſinit mala fieꝛi ex malis elicit bona.malũ at᷑ mali pt eẽ cã. Uñ.b.dyo.i li.de di.no. NMaloꝝ ñ ſũt factiue rões ⁊ vᷣtutes.h̊ impotẽtia ⁊ ĩ⸗ firmitas ⁊ mirt᷑a diſſimiliũ ĩmoderata.⁊ ita pʒ ꝙ maloꝝ malũ ẽ cã.¶ Ad obiecta g̊ dõm ꝗboocludit᷑.ꝙ malũ ñ ẽ cã ⁊pᷣjmo ad pᷣmũ.malũ eĩ lʒ ñ habeat eẽ ſimpłr.ſᷣm ꝙ eſſe dẽ qð oꝛdinẽ retinet Fuatq; naturã:nibilominꝰtñ hʒ eẽ pᷣuatõ nis.rõe cꝰpt᷑ eẽ puatõ ñ cã.hʒ et eẽ ſᷣm ꝗd.rõe boniĩ qͥ ẽ.ꝓ⸗ pt᷑ qð pt᷑ eẽ cã vł accñs vł occaſio ipᷣiꝰboni.q Ad ſcdᷣm dicẽ dů. ꝙ illð intelligit᷑ de ſimpłr cã bonoꝝ.qð.ſeremouetur a malo.neq; eĩ malũ rõe malitie hʒ germiare bona vł pleitu⸗ dinẽ bonoꝝ.vł ꝑ ſe oꝑari bona.nihilominꝰtñ ex malo ꝓce dit germẽ maloꝝ.ſic dr y ſa.xiiij.ꝑdã babilõis nomẽ.reliꝗ⸗ as /ꝓ germie.⁊ germẽ.Eodẽ mõ rndet᷑ ad tciũ. Ad quar⸗ tũ dᷣm.ꝙ malũ ñ ẽ cã ſimpłr m differẽtias cãe dictas.cã eĩ dr efficiẽs q̃ ꝓducit eẽ.⁊ ita et̃ de alijs cauſis.q adeẽ ⁊ bo nũ referũt᷑.malũ m d eẽ cã efficiẽs mali.ſic diẽ phᷣs ꝙ lis ẽ ab odio.Aug.vᷣo de ci.dei.defectũ ponit cãm eẽ deficiẽteʒ Ad gꝗntũ dðm.ꝙ malũ cũ ſit coꝛruptm̃.qð at᷑ ẽ coꝛrupti⸗ uũ alicꝰñ dẽ facẽ aligd ᷣ̊ deſtruẽ:ꝑ hũc modũ dicet᷑ de ma lo.ꝙ ñ videt᷑ ꝗd facẽ pᷣ ꝗd deſtruẽ.Alit po dicit᷑ malũ culpe eẽã mali pene.⁊ cã mali pene.mali em̃ pene dr̃ meritoꝛia cã mali ᷣo culpe cã efficie ns deficiẽdo. 7 ſtio. cj. De expoliatiõe vulneratone naturalium. Einde pꝛocedendũẽ ad eſſectꝰmali culpe.ſũt at᷑ effectꝰmali cul pe ſpoliatõ tuitoꝝ ⁊ vulneratõ natuꝛaliũ Naturalia at᷑ qͥ vulnerant᷑ ſũt ipᷣe potẽtie hituales.terciꝰvᷣo effectꝰẽ puatio ſiue coꝛ⸗ i oꝛdis. Rõ at᷑ numeri iſloꝝ effectuũ ẽ. ꝗ ruptõ modi.ſpẽ malũ culpe hʒ reſpectꝰad triplex bonũ.Eſt eĩ bonũ potẽtie ſiue vᷣtutis.⁊ ẽ bonũ hĩtudis natalis.⁊ ẽ bonũ gr̃e ſiue vᷣtu tis date vł acqſite.Tſpct᷑u ̊ boni gre ſeu vᷣtutis qtuite.aut moꝛał dr̃ ſpoliatio.reſpctu vᷣo potẽtie hbĩtuał ſiue vᷣtutis na tural dẽ vulneratõ.reſpectu vo vᷣtutis q media ẽ: q oſiſlit ĩ mõ.ſpecie ⁊ oꝛdĩe dr coꝛruptio.Dicẽdũ ẽ q̊ pᷣmo de effectu ꝗẽ ſpoliatõ.Eſt at᷑ duplex ſpoliatõ. vᷣtutis gtuite ſiue gr̃e Ftũfaciẽtis.⁊ vᷣtutis moꝛał. Pꝛĩo ꝗ̊ qrẽdũ ẽ de ſpoliatõe vᷣ⸗ tutis gratuite ſiue gr̃e.Secũdo de alia ſpoliatõe. embrumpenmum E ſic vidz.ſpoliato ei illa pena ẽ.⁊ pena iu⸗ ſta ẽ. cũ iuſte fit.ᷓ ſpoliatõ gtuitoꝝ ẽ iuſta.et qð iuſtũ ẽ a deo ẽ. ꝗſpoliatõ gtuitoꝝ a deoẽ. 1 Aleerit᷑ ̊ pᷣmõ vtꝝ ſpoliatõ gtuitoꝝ ſit a deoo. Itẽ aug.ĩ li. ð nata ⁊ gra.ſuꝑ illõ ad ro.j.obſcuratũ ẽ in ſipiẽs coꝛ eoꝝ. Obſcuratõ pena fuit ⁊ vĩdicta.ꝑ quã deſerẽ te luce ſapie ĩ pła pcta ſi ũt ꝓlapſi.̊ lux ſapie deſerit pctoꝛẽ iᷣ ðſertõ illa nihil alið ẽ qᷓ ſubtctio gꝛe.ſubtctõ at gre ñ pt eẽ niſi ab eo g dat gꝛa. ꝗẽ a do ſ̊ h ẽ ſpoliatõ qtuitoꝝ.q̊ ſpo liatõ gtuitoꝛũ ẽ a do. It ſr illð didit illos deꝰĩ deſi.coꝛ. eoꝝ.ro.j.dẽ.Deſit deꝰn appondo gꝛaʒ.ſ̊ appoſitã ſbthẽdo ſᷣ hec detioẽ a ðo.ꝗ ⁊ ſpoliatõ qtuitoꝝ. It ĩ eodẽ glo.j. ſic appoĩt graʒ vñ ieliet᷑ volũtas hoĩm ad bonũ. ita ſbthit gbuſdã.q̃ ſubẽcta ĩcuruat᷑ volũtas eoꝝ ad malũ.ſ̊ ſubtctõ gre ẽ a do ſubthẽte.ꝗ̊ ⁊ ſpoliatõ.¶ IRt aug. felicianũ.vna lucis ſpᷣa noctẽ ⁊ diẽ facẽ vidr.bᷣ ñ eodẽ mõ.diẽ eĩ faẽ cũ ve nit.noctẽ dᷣo cũ rcedit. ſilꝛ vna lux ſpũał faẽ illã ſpoliatõʒ H teꝰẽ lux ſpũᷣał.ꝗ ſpoliatõ illa ẽ a ðo.¶ It ẽ ſubẽctõ bono rũ tꝑaliũ ⁊ ſubtctõ bonoꝝ ſpũaliũ.ᷣ a do ẽ ſubtctõ bonoꝝ C * tpaliũ.aliqñ ꝓpt᷑ hoĩm idigtatẽ.q ſiły a voẽ ſubtctio bono rũ ſpũ aliũ ꝓpt peccãtiũ idignitatẽ.(¶ S.aug.j.ſoliloq.ĩ oꝛõe ad dñim loqns ait.Lu ei ſi deſeris ꝑit᷑.̊ ñ deſeꝛis qꝛ tu es ſuũmũ bonũ.q̊ᷓ deꝰnũqꝙᷓ veſerit.ẽ aũt lux nata.ꝗᷓ lucẽ nũꝙᷓ ſb⸗ Thit pꝛie loqndo.¶ It ſole pnte ñ fac ſol vt illumiĩet᷑ coꝛpꝰ qð ẽ ĩ muro.ſ̊ intpoſitõ muri q̃ ꝓpꝛie ſubthit radios ſoł.ñ ipᷣe ſol:&̊.¶ Siłr cũ dic yſa.lix.q inigtates nr̃e diuiſer̃t int nos ⁊ deũ.pcta er̃t q ꝓpꝛie ſubthũt graʒ ⁊ ñ deꝰ.¶ It ſapᷣ. vij. Attigit vbiq; ꝓpt᷑ ſui mũdicia.q̊ᷓ vbiq; pñs ẽ.nũq; ꝗ̊ deſe rit. It ioh.j.lux ĩ te.lu. Suꝑ illð aug.iĩ oꝛigiali:.quõ ce⸗ co ĩ ſole poſito pñs ẽ ſol.łᷣ ipiꝰoclis abſẽs ẽ.ſic ſi qͥ ceco coꝛ de pño ẽ ſapia ⁊ ocłis eiꝰabſẽs ñ qꝛ illi abſẽs ẽ illa ſᷣ qꝛ ille abſẽs ẽ ab illa.nũq; ̊ deꝰſubthit lumẽ gr̃e.vᷣ cecitas que ẽ petᷣm.¶ IJ Anſ.pctoꝛ ñ hʒ gram.ñ qꝛ deꝰñ dat:ł qꝛ hõ nõ accipit.ipᷣe ̊ pctoꝛ gr̃aʒ ſibi ſuhthit.fac̃ eĩ aligꝗd qͥ amittit graʒ.iõ diẽ apłs ad heb.xij. Videte ne ꝗs deſit gre ði.ꝗig. videte ſꝑ ꝑata ẽ gra.deꝰñ deſerit.ne vos ̊ deßatis.¶Ad qð ddᷣm.ꝙ ipꝛope dr̃ dñs ſubthẽ graʒ.̊ ei ñ alið ẽ qᷓ; n ap⸗ ponẽ vł ñ ↄtinuaẽ. ꝓpꝛie aũt dĩ pctoꝛ ſubthit ſibi grazʒ.vel petm ſpᷣhè gr̃aʒ a pctoꝛe. Ad obiecta at᷑ rñdẽdũ.ad pᷣmũ ꝙ cũ dr̃.iuſtũ ẽ ⁊c.iuſtũ dic iuſticiã oꝛdis q̃ iuſticia ẽ a deo dedei inſte oꝛdiat mala.neutꝝ at᷑ extꝛẽoꝝ.ſ.malũ ⁊ ſubtctõ gre ꝓpꝛie ẽ a deo.̊ ſi dicat᷑ ſubtctio gr̃e vt ẽ pena.rõe q̃ ẽ pe na ẽ a ðᷣo.¶ Ad ſcdᷣm dom ꝙ obſcuratõ ꝓut ẽ hmõi n eſt a ðo. ꝓut tñ ẽ pena ẽ ab ipᷣo.ↄcedẽdũ ẽ et᷑.ꝙ lux ſapiĩe deſerit pct᷑oꝛes.ſ̊ ñ deſerit niſi pᷣus veſerat᷑.vñ aug.ĩ li.v bono ꝑſe uerãtie.Volũtate ſua ꝗſq; deſerit deũ vt meꝛito deſerat᷑ a eo.Et iteꝝ.j.ꝑali.xxxiij.Si derelinq̃ris illũ ꝓijtiet te deꝰ ĩet᷑nũ.Et.ij.ꝑalipᷣ.xij. Vos reliꝗſtis me ⁊ ego rliq vos i ma nu ſeſach.i Ad tciũ dðᷣm.ꝙ alið ẽ de apoſitõe gre⁊ ſubt᷑⸗ ctõe. Appoſitõ eĩ gr̃e cũ ſua ſeq̃la ẽ a deo. Subtrctõ vᷣo gre Apꝛie ẽ a pcto.cũ at᷑ dr deꝰſubthit ꝗbuſdã q̃ ſubtcta ⁊c̃. B ẽ n appõit graʒ ꝓpt ĩdignitatẽ ꝑſone.ꝙ at᷑ dr q̃ ſubtcta ⁊c̃.nõ ĩtelligit᷑ ꝙ cã ſit illiꝰſeqle.vñ lʒ deꝰſubthat ꝗqbuſdã gaʒ.nõ tñ icuruat volũtates ad malũ.ſᷣ̊ hõ ſuã ĩcuruat volũtatẽ.ꝑ Hi ſoluit᷑ illð ꝙ dẽ. deſerit deꝰñ awonẽdo graʒ ł appoſitã ſb⸗ chẽdo.ſecꝰat᷑ ẽ ð ñ appoſitõe ⁊ ð ſubtctõe gre.ſubtctõ eĩ gꝛe penã dic ꝓ pcto.ñ appoſitõ ðᷣo niſi alið addat᷑ ñ dicẽ penaʒ. ſupoſito eĩ ꝙ hõ ↄditꝰeẽt ĩ natalibo.⁊ ñ apponẽt᷑ gra.ñ di⸗ ceret᷑ ñ apoſitio gr̃e pena.cũ nulla pᷣceſſiſſʒ culpa./ Ad il⸗ lud vo qð dic aug.ad felicianũ.dðm ẽ ꝙ ñẽ ſile de luce coꝛ⸗ pali ⁊ ſpũali.lux eĩ coꝛꝑał ꝑ ſui pñtiaʒ ⁊ abſẽtiã ẽ cã aꝓpo⸗ ſitiua luis.ſ.⁊ tenebraꝝ.⁊ h̊ qꝛ aliqñ adeſt aliqñ abeſt.ꝑ Gᷣ ꝙ de loco ad locũ mouet᷑.lux vpᷣo ſpũał vbiq; ẽ.⁊ iõ ñ ẽ ca te nebraꝝ ſpũaliũ.ſ̊ li.ar.ĩ qͥ ponit᷑ obex.ſic ei coꝛpꝰopacũ in fpoſitũ cã ẽ tenebre coꝛꝑał aliqñ.ita li.ar.rõe pcti.⁊ iõ dẽ lix.yſa. Inigꝗtates nr̃e diuiſer̃t int vos ⁊ deũ. Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ ð ſubt̃ctõe bonoꝝ tꝑaliũ ⁊c̃.dm ẽ ꝙ ñẽ ſile.ſb⸗ tetio eĩ tꝑaliũ ab idignis bõa ẽ.⁊ et᷑ eis bõa aliqñ.ꝑ h̊ ei cõ uertũt᷑ ad pniaʒꝝ ⁊ huiliãt᷑.ſbtᷣctõ ᷣo gr̃e nec ĩ ſe bonũ ẽ.nec ẽ bonũ illi a qͥ ſthit᷑ occaſionalr.cũ poſſet eẽ bonũ ſᷣm ilłtð qð dr viij.ro.Oiĩa cooꝑant᷑ ĩ bonũ his ꝗ ſᷣm ꝓpoſitũ vocati ſũt ſcti.ſbtᷣctõ eĩ gr̃e poſſʒ eẽ occaſio.vt pctoꝛ huĩliaret᷑ ⁊ cõ fugẽt ad dei miſcdiam.cũ eĩ aliꝗs oſiderat ſe deſtitutũ a ðdo t petm dolet ⁊ doles ſiue attritꝰↄfugit ad dei miſcdᷣiam. uend et̃᷑ de duobo pct᷑is eq̃libo.q̊ꝝ vnũ ẽ pᷣus alið po⸗ eriꝰ. vidr eĩ ꝙ pᷣmũ pctm cũ ſit eq̃le ſcdo.eq̃l ei pẽa debeat᷑ ſ ei debet ſubtctio gre.̊ cũ h̊ ſit maxia pẽa.ſᷣm ꝙ dr ſuꝑ il lud pᷣs.abhoĩatꝰẽ hbeditatẽ ſuã.glo.deũ auerti ab eis.extre mi oĩm maloꝝ pñtiũ.⁊ ſcdðo pcto debet᷑ ſiłr maxĩa pẽa.ſ.ſbᷣ tetõ ge.¶lI.ꝑ pᷣmũ pct᷑ʒ mõꝛle ibtᷣcta ẽ ga.ñ &̊ ĩ ſcdðᷣo pcto ſubthit᷑. pẽa ĩeq̃ł debet ꝓ eq̃libo pctis.qð ẽ flm.dðr ei hie⸗ re.l.Jur ea q̃ fe facite illi.Et.xxv.deut᷑.ꝓ mſuꝛa pcti erit plagaꝝ modꝰ.vñ aug.de bapꝰʒ dõatiſtas.ꝓ diſꝑibꝰ pon deribo pctoꝝ ſũt diſꝑia toꝛmta pẽaꝝ.⁊ ꝓ eq̃litate criminũ eq̃litas pẽaꝝ ̊ ſm iᷓtitatẽ pcẽoꝝ ðᷣbet᷑ qᷓ̃titas pẽaꝝ.alad qð dðm ꝙ ſubtctõ gẽe duobo modis pt᷑ accipi.łp ipᷣe amiſſiõe gre q hita ẽ.ł p elõgatõe gr̃e.Si /ꝓ elõgatõne gr̃e.eq̃li pcto e bet᷑ eq̃ł pẽa.ſ.eq̃ł ſſtᷣctõ.ſi ᷣo accipiat᷑ ſbtᷣctõ gre ꝓ amiſ ſiõe gre.ũ debet᷑ ſcdᷣo pcto iſia pẽa.lʒ de bẽt᷑ ſi ifuiſſʒ gr̃a.h eĩ ñ ẽ ex ꝑte pct᷑i iᷣ ex ꝑte ſubiecti ĩ qͥñ iuenit᷑ hmõi bonum quod ſubthendum eſſet. . latõe virtutis moꝛalis.malo em culpe fit ablatio virtutis moꝛalis. Querit᷑ vtrum 5 oĩs vᷣtus moꝛalis auferat᷑ ſiue ſpolietur ꝑ· malũ culpe.ſicut ſpoliatur oĩs virtus gratuita. cũ eniʒ malũ culpe opponat᷑ nututi moꝛali.quẽadmodũ ⁊ vutu ti gratuite.maluz aũt culpe aufert.inſimul ſiue ſpoliat omnẽ virtutẽ gratuitã.ergo cõſimili rõe aufert vel ſpo⸗ liat omnẽ virtutẽ moꝛalẽ.⸗! Pꝛeterea cõneya vidẽtur eẽ vicia.EIñ diẽ aug.in li.de bap.cõtra donatiſias.Cũ ꝗs ẽ hereticus.nõ põt eẽ quin et alia vicia cõſequatur.eꝛgo cũ vnũqðq; viciũ tollat ſuã virtutem moꝛalẽ.vno vicio poſito:tolletur om̃is virtus moꝛalis.¶ Itẽ bonũ ⁊ ma⸗ lũ ſunt cõtraria.ergo nõ cõuenit illa dno in eẽ eidẽ.ſed vno malo culpe poſito ineſt malum.ergonõ cõuenit ei⸗ dem ſubiecto bonuz. ſed quelibet virtus moꝛalis ponit bonũ.ergo remouetur omnis virtus moꝛalis.ergo ſpo liatõ omniũ moꝛaliũ eſt pena cõſequẽs ad maluʒ culpe ſiue viciũ.Cõtra.malum culpe ſiue vicium ẽ ab homi⸗ ne ſiue ab intellectuali creatura.ſed vno actu ꝑpetrato nõ ꝑpetratnr actus diſparatus.malũ aũt culpe mediã⸗ te actu ineſt.ergo cõtingit vnũ malum culpe ineſſe.alio mõ nõ exiſtẽte ĩ eodẽ ſubiecto:ſ̊ nõ auſertur virtus mo⸗ ralis niſi ꝑ ſuũ oppoſitum.ergo vno malo culpe exñti ñ om̃is virtus moꝛalis aufertur. ¶ Iitẽ aug.iiij. li. de bap. cõtra donatiſtas.vnũ aliquod viciũ nõ omnia cetera cõ ſequũtur.nõ ergoẽ vicioꝝ cõnexio.ſed virtutes moꝛa⸗ les opponunt᷑ vicijs ip̃is.ita ꝙ quelibet habet ſuũ opo⸗ ſitũ.ergo nõ ẽ cõnexio virtutũ moꝛaliũ.ergo vnum ma⸗ lum culpe nõ aufert ſiue ſpoliat omnẽ virtutẽ moꝛalem ¶ Itẽ occaſione huius queritur.ſi maluʒ culpe ſpoliat virtutẽ moꝛalẽ.ſᷣm quẽ modum fiat ſpoliatio.cũ em̃ viꝛ⸗ tus moꝛalis exercitio bonoꝛum oꝑum acquiratur. ma⸗ lum aũt culpe vno mõ perpetretur.nõ videtur ꝑ vnum malũ culpe ſpoliatio ſieri omnis vitutis moꝛalis.ſicut em̃ habitus bonus moꝛalis exercitio bonoꝛũ opum ac⸗ quiritur.ita malum ei oppoſitũ exercitio maloꝝ operuʒ videt᷑ aequiri.nõ ergo vnicũ malum culpe aufert virtu⸗ tẽ moꝛalẽ.ſicut em̃ malũ ⁊ bonum opponũtur.ita malũ cõſuetudinale ⁊ bonũ cõſuetudinale.ergo ad ſpoliatõʒ virtutis cõſuetudinalis videtur ꝙ exigatur viciũ con⸗ ſuetudinale. Quod etiã videtur per hoc quod dicitur in li.de natura ⁊ gracia.Dicitur em̃ ibi.ꝙ viciũ eſt ma la qualitas mentis.ſed que qualitas dicetur niſi fuerit habitus vel diſpoſitio.habitus aũt cũ ſit de difficili mo. bilis.qualiter generabit᷑ vnico actu?eꝛgo malum culpe cũ fiat vnico actu.nõ inducet malum habitum.ſed ma⸗ lus habitus expellit habitum bonũ.ergo malũ culpe de ſe nõ erpellit habitum vonn. g Cõtꝛa in eadem vi non poſſunt ineſſe oppoſita ſᷣm determinatõnem.cũ ergo ma lum culpe ineſt.et per cõſequens denominet ſubiectum in quo eſt nõ denomina bitur ſubiectũ ab oppoſito.ſʒ op poſitũ eſt diſpoſitio bona ⁊ habitus.ergo neutrũ illoꝝ põt ineſſe.malum ergo culpe vnicũ ſpoliat habitũ moꝛa Ao quod dicẽdum:ꝙ malum culpe nõ ſpoliat ha⸗ bitum omnem moꝛalem.ſed ſpoliat habitũ ſibi opoſi⸗ tum.. Ad illud pᷣo quod obijcitur in cõtrarium per ſi⸗ mile de habitu gratuito. Dicẽdum eſt non eſt ſimile. habitus em̃ gratuitirõne gratie ſunt conexi. et pꝛopter hoc malum culpe quod opponitur vni habitui gratiito. ratõne malitie opponitur ipᷣi gratie gratumfacienti.gꝛa tia vᷣo gratumfaciens eſi cauſa cõnexionis virtutum ⸗· tuitarum pꝛopter quod malum culpe quod opponit᷑ gra tie.auferendo gratia ſpoliat a virtutibus gratuitis vni uerſallter.ſm q; ſunt gratie.i2õ ſic autem eſt in virtuti bus moꝛalibus m ſeipas acceptas.contingit em vnam viꝛtutem moꝛalem ineſſe ſine alia.⁊ pꝛopter hoc: viciũ quod opponitur vni.nõ neceſſario tollit aliam vel ſpoli⸗ Onſequẽter querit᷑ de ſpoliatõne ſiue ab⸗ at animam ab alia.4· Ao ſecundum vᷣo dicendum ꝙ il· lud ꝙ dicitur in li.aug:cõtra donatiſtas.nõ dat intelli gere cõnexionem eſſentialem vitioꝛum.ſed que cõtingit frequenter in quibuſdam vitijs.et hoc patet er verbis eius cum dicitur. Si quis dicat ꝙ hereticus ẽ. non po⸗ teſt hoc ſolum eſſe quin et alia cõſequantur. carnalis eĩ et animalis eſt.ac per boc neceſſe eſi vt odioſus ſit et in⸗ uidus et inimicus ipᷣius virtutis.ab eaq;ʒ diſſentiẽs.Si militer loquitur de ebrioſo.quis ebrioſus et non cõten⸗ tioſus et animoſus et inuidus ⁊ arguẽtibus ſe grauiter inimicus.hec autem cõnexio non eſt eo ꝙ ſimul ſint vi⸗ cia neceſſario:ſed quia illud vicium diſponit ad alia cõ ſequenter.et hoc in pluribus.Vnde licet vnum vicium ſiue malum culpe tollat habitum moꝛalem ſibi oꝓoſitũ non pꝛopter hoc tollit alios habitus in eodem nunc.nõ em̃ in eodem nũc neceſſario inſunt alia vicia.¶ Ad teꝛ⸗ ciũ ᷣo dicendum.q licet bonum et malum ſint contra⸗ ria.nec poſſunt ſimul ineſſe eidem ſubiecto: nibilominꝰ vnum malum culpe non exypellit omnes alios habitus moꝛales.ſed habitum directe ſibi oppoſitum. VUnde ex hoc non ſequitur ꝙ vicium incõtinentie expellit cõtinẽ⸗ tiam moꝛalem.ſed non pꝛopteꝛ hoc expellit ſobrietatem licet em̃ ſobrietas et continentia reſpiciant idem ſubie⸗ ctum in quo.non tamen eundem actum in ſpecie circa quem:Ad hoc aũt ꝙ ſit ogoſitio directa.neceſſarium ẽ ꝙ; reſpiciat idem ſubiectum ⁊ eundem actum in ſpecie. vtpote caſtitas⁊ ineõtinentia circa delectationem que eſt in coitu.ſobrietas et ſuum opꝓpoſitum circa illaʒ que eſt in guſtu.iẽx quo accipitur ꝙ nihil pꝛohibet habere maliciam moꝛalem circa vnum actum.et bonitateʒ mo ralem circa alium actum.vnde nihil pꝛohibet dicere ꝗ/ ſit bonus in moꝛibus qᷓ;tum ad hoc.⁊ ſit malus in moꝛi bus q;tum ad aliud.¶ Beinde reſpondendum q;tuʒ ad ſecundum queſitum.quid per ſe ſpolietur et tollatur ex ipᷣo malo culpe.q Ad quod dicenduʒz.ꝙ ſiue habitꝰ mo ralis dicatur diſpoſitio.ſiue habitus tollitur per malũ culpe.quod vno actu perpetretur non opoꝛtet viciuʒ eſ ſe cõſuetudinale ad tollendum virtutem cõſuetudinalẽ. habitus enim bonus moꝛalis eo ꝙ eſt habitus.ẽ diſpo⸗ ſitio.diſpoſitio ðᷣo bona tollitur per diſpoſitõnem ma⸗ lam. Aldalum autem culpe actualis eſt diſpoſitio mala ergo tollit habitum bonum moꝛalem ſibi opoſitũ. Dic ergo malum culpe non poteſt ſimul eſſe cum habitu bo no moꝛali.qui circa eundem actuʒ in ſpecie verſatur. vt· malum incontinentie non poteſt ſimul eſſe cum caſtita: te moꝛali.Et ſi dicatur ꝙ vicium moꝛale colligitur exeꝛ citio maloꝛũ operum.ſicut virtus moꝛalis exercitio bo⸗ noꝛum operum.poteſt quidem ſed non eſt neceſſe ad ex⸗ pulſionem ipᷣius virtutis. Pꝛeterea em̃ oppoſitio eſt in⸗ ter bonum et malum circa eunde:n actum in ſpecie.ſecũ da vo eſt inter exercitium bonoꝛum operum ⁊ exercitiũ maloꝛum operum.nos autem loquimur bic ð oppoſitõ ne pꝛima.¶¶ Ad aliud vᷣo dicendum.ꝙ eſt loqui de malo culpe dupliciter. vel ratione ip̃ius tefoꝛmitatis.vel ra⸗ tõne ipius diſpoſitionis que deſoꝛmatur.ſi fiat ſermo ð· ipᷣa deſoꝛmitate.cum defoꝛmitas vieij ⁊ ſpecioſitas veri tatis non ſe compatiantur in eodem ſubiecto.ſᷣm idem opponentur malum culpe et virtus moꝛalis ſᷣm idem ge nus.Si vo accipiatur vicium ratõne diſpoſitõis.Fᷣm G̊ non vſq;quaq; tollitur habitudo ad bonum per vnum actum malum.niſi actus ille pꝛopter hoc dicatur diſpo ſitio difficile mobilis.quia homo cefacili poteſt cadere in illum.ſed per ſe non poteſt reſurgere nec ſine quadã difficultate. vnde quo ad hoc eſt differentia ĩ bono ⁊ ma lo.quia exiſtens in bono tum defacili tum de diſicili po teſt cadere in malum.exiſtens vᷣo in malo.non niſi ð dif ficili poteſt venire ad bonum. ¶ Queſtio cij. De ſecun do effectu mali.ſcʒ vulneratõne naturalium. nci V nntſi⸗ tinge verbig on bo⸗ glis tetin⸗ 8i cötenn mitr⸗ int vi⸗ dliacz iciumn voſiti⸗ ne.no Dten⸗ m, mnind. bitns e er dine faten ſle a e⸗ de ce lbere zno⸗ neg nnoni gad er no⸗ li c ſu / 19 , ſe 02 SSõ Lneſtio D Einceps dicenduʒ eſt ð ſecũdo effectu mali.q ẽ vulneratõ nat᷑aliũ.vulneꝛatõ at᷑ iſta nataliũ potẽ tiaꝝ hĩtualiũ dr. Queritur autẽ q ſint illa vulnera.⁊ per quid fiat vulneꝛatõ Sicut aũt dicit beda.quatuoꝛ ſunt vulnera ĩ quibo vul nerata eſt humana natura. Infirmitas. ignoꝛãtia. ma⸗ litia ⁊ Ccupiſcẽtia.Alubi vᷣo dicit aug.duo eẽ vulnera dicit em̃ ĩ li.de natura et gr̃a.Omni anime peccãti duo iſta ſunt penalia. ignoꝛãtia æ difficultas. ex ignoꝛantia xvboneſtat erroꝛ.ex difficultate affligit. Itẽ dicit aug. ĩ ench.pꝛimũ creature rõnalis malũ eſt ip̃a pꝛima pꝛiua⸗ tio boni.deinde ipᷣis volẽtibus ſubintrauit ignoꝛantia rerũ agendarũ ⁊ cõcupiſcẽtia reꝝ noriaꝝ.ꝗbo comites ſubinferũtur erroꝛ ⁊ doloꝛ. Cõſimile dicit in li.ij.de li. ar. Suꝑ illud aũt in p̃s. Retribue pᷣno tuo ⁊c.diẽ glo. bumana indigẽtia multiplex ẽ. infirmitas.ignoꝛantia. exiliũ.temptatio hoſtiũ. Item aug.ſuꝑ illud ps. Confi temini domino.iij.deſignat quatuoꝛ.erroꝛẽ. di ficultatẽ vitande cõcupiſcẽtie.tedium benefaciẽdi.tempeſtatẽ ſe⸗ culi. Heatus vᷣo greg.ponit ſeptẽ penalitates quibo vul neratur humana natura. ſtulticiã. ebetudinẽ. p̃cipitatõ⸗ nem.timoꝛem.ſiue timiditatẽ.ignoꝛãtiam.dnriciã ani⸗ mi. excellentiã ſiue ſuꝑbiam. ꝓut ſonat in penã. Queri ergo poteſt pꝛimo de rõne illius numeri quem ponit be da.Secũdo de differẽtia illius numeri reſpectu aliaruzʒ penarũ ſiue vulnerũ que nominant᷑ in alijs diuiſionibo pene em̃ cõtracte vulnera dicuntur. Tercio de ſingulis vulneribus illis que ponit beda tractãdum eſt. AA pꝛimũ quo queꝛit᷑ de rone quatuoꝛ vul nerũ a beda poſitoꝝ arguit᷑ ſic.malicia de ſignat ipᷣm malũ culpe.efficiẽs aũt cãꝗ nõ C iße effectus.eꝛgo malitia nõ eſt effectus nali culpe. IYtẽ cõcupiſcẽtia eſt radix omniũ maloꝛuʒz 2 ſicut dicit aug.in li.de ſpũ ⁊ littera dicẽs ſic. Hoc ideo eligit aptus malũ quo cũcta cõplexus eſt. cũ ergo cõcu⸗ piſcẽtia ſit malum generale.nõ diuiditur cõtra infirmi tatẽ ignoꝛãtiam.et maliciam. Item due ſunt tm̃ viꝛes ipᷣius anime rõnalis in genere.cognitiua,/ſ.⁊ motiua ſi ue affectiua.ergo cũ vulneratio fiat in anima mediãti⸗ bus potentijs.erũt tiñ duo vulnera ĩ genere. ignoꝛãtia qua vulneratur cognitiua. cõcupiſcẽtia qua vulnerat᷑ motiua vel affectiua.ſuꝑfluũt ergo infirmitas 2 mali⸗ cia. Itẽ triplex ẽ peccatũ.in patrem.⁊ filiũ.⁊ ſj piritũ⸗ ſanctũ.⁊ nõ eſt quarta differentia:ſᷣ peccatũ in patrem ẽ ex infirmitate.peccatum in filiũ ex ignoꝛãtia.pꝓeccatũ ĩ ſpiritumſanctũ ex malicia.nõ ergo couenit vt quartuzʒz vulnus ponatuꝛ. ſ. cõcupiſcẽtia.¶ JItem dicet aliquis.q; ponũtur iſta quatuoꝛ 'm receſſum a ſumma vnitate.et trinitate. vt infirmitas ſit ſm receſſum a ſumma poten⸗ tia.ignoꝛãtia.ſapiẽtia.malicia a ſumma bonitate.cõcu⸗ piſcẽtia vᷣo a ſumma eẽntia.que vna ẽ in tribus apꝛopᷣ⸗ atis. cõcupiſcẽtia em cũ ſe diuidat ꝑ cõcupiſcibilia.rece dit a ſumme vno.diniſio em̃ cõtrariaẽ vnitatiſiue defe ctus ab vnitate. ¶ Sed ↄ.cõcupiſcentia eſt boni vel ap⸗ parẽtis boni.cũ ergo hec cõcupiſcẽtia de qua loquimur ſit aparẽtis et nõ exiſtentis boni.erit defectus a ſũma bonitate.⁊ nõ per appꝛopꝛiatõem reſpectu ſumme eſſen tie.cõcupiſcentia em nõ reſpicit multa pꝛopteꝛ ratõnem multoꝛũ.ſed pꝛopter apparentium bonoꝛum ratõnum. Item dupliciter cõtingit deficere a ſummo bono. vno modo recedendo ab ipᷣo.altero mõ cõueꝛtendo ſe indebi te ad aliud. m ꝙ eſt duplex motus 2 appetitus vłreceſ ſus vel acceſſus.cum ergo cõcupiſcentia ſumat᷑ ex par⸗ te ipius acceſſus indebiti ad aliud. malicia que eſt alte ra pena ſumetur ex parte ipius receſſus. et ita duplicit penalitas ſumetur ex illa parte. Sed pᷣm hoc obijcitur.· cij. ꝓ eadem rõne dupleyr ſumenda eẽt penalitas.vna reſpe ctu ſapientie aut veritatis.ſ.ignoꝛãtia.Alia ex cõuerſi⸗ one ad falſitatem que dicitur erroꝛ 1 ignoꝛantia. ſm H dicerẽt penas.dicit em aug.in ench.ꝙ errare ẽ apꝛoba re falſa pꝛo veris.boc autem nõ eſt natura hominis in⸗ ſtituti ſed pena damnati⸗C io quod dicendum ꝙ acci piũtur hic quatuoꝛ vulnera ſiue pene.pᷣn: ꝙ tria ſumun tur ex defeeta potentie.ſapientie ⁊ bonitatis:ſed qꝛ iſte defectus triplex nõ occurrit niſi per cõuerſionẽ ad ap⸗ parens dlectabile ⁊ nõ exiſtens. ideo quarta adiungit penalitas.que eſt ꝓnitas reſpectu hmõi apparẽtis dele⸗ ctabilis et hoc ẽ cõcupiſcentia.Sumuntur ergo tꝛes pe ne m triplicem defectum termini a quo.Fm vo motum ad terminum in quem.quarta pena deſignatur. nõ enĩ recedit homo a ſumme conuenienti niſi m acceſſum ad inconueniens quod videtur conueniens.¶ Ad obiecta ergorñdendum eſt ꝙ malicia eſt nomen equiuocum ad malum culpe ⁊ ad malum pene. Hic autẽ ſumitur pꝛo malo pene. dicitur em̃ quedam defectibilitas a bonita⸗ te. et hec defectibilitas eſt pena quedaʒ. ¶ Zld aliud dᷣo dðm/ꝙ cum dicitur cõcupiſcentia radir omniũ maloꝝ alitenaccipitur ⁊ cum dicitur cõcupiſcentia eſt pena.ſo mes em̃ peccati ẽ cõcupiſcentia ⁊ eſt iteꝛum pena pecca: ti.vno ergo mõ eſt pena peccati.Alio mõ eſt cauſa pec⸗ cati.ꝓut autẽ eſt pena.ſic diuidit contra pꝛedietas pe⸗ nas.pꝛout aũt eſt canſa peccata nõ ſic diuidit ſed ẽ vna cã.¶. Ad tercium dicẽdum.ꝙ diuiſio penaꝝ ſine vulne⸗ rum poteſt accipi multipliciteꝛ.vel õm numerum ipᷣarũ potẽtiarum rõnabilium in genere.pꝛout deficiũt a ſuis aſpetibilibus que ſunt vnum ⁊ bonũ.⁊ ſᷣm hoc aliqñ po nũtur due tm̃ penalitates.ſ.ignoꝛãtia ⁊ cõcupiſcentia. vel ignoꝛãtia ⁊ difficultas.ſᷣm aũt hunc modũ nõ acciö⸗ pitur hec differẽtia vulnerũ ſiue penarũ.ĩmo ſᷣm pᷣdictã ratõnem. Ad quartũ dicẽdum.ꝙ illa differẽtia pecca ti ſm ternariñ.habet cõeupiſcẽtiam tãqᷓ; cõmunẽ ĩ illis tribo generibus peccatoꝝ.aliquis em nus ẽ ad malũ ex infirmitate.aliquis ex ignoꝛãtia.aliquis ex malicia. in oĩbo aũt eſt cõcupiſcẽtia.¶ AUd quĩtum dicẽdũ.ꝙ non accipitur ratio diuiſionis hoc mõ.vt cõcupiſcẽtia peꝛ ſe reſpiciat diuiſionẽ a ſumma eẽntia.cõcupiſcẽtia em̃ ad cõcupiſcibilẽ dicit᷑. cõcupiſcibile vo dicit terminũ ĩ quẽ nõ tm a quo eſt motus vł a quo receſſus.⁊ iõ ſi dicit di uiſionẽ a ſumma eẽntia vel pꝛonitatẽ diuiſionis.hoc eſt ex cõſequenti: embrumſecundũ Ecũd queritur de differẽtia iſtaꝛũ pena⸗ rũ ſine vulne:ũ ad alias penas.Ad quod dicẽdum.ꝙ differẽs accipitur diuiſio ſᷣm diuerſam cõſideratõem.bimẽbris em di⸗ uiſio.vna accipitur ᷣm differẽtiam cognitiue ⁊ motiue ſiue opatiue.vt ignoꝛãtia ꝑtineat ad defectũ cognitiue. difficultas ad defectũ oꝑatiue.Altera no bimẽbris ac⸗ cipitur ſᷣm differẽtiam viriũ.cognitiue.ſ.⁊ affectiue.vt ð cognitiuã ꝑtineat ignoꝛãtia.ad effectiuã cõcupiſcen na.Tercia vᷣo diuiſio que eſi quadrimẽbris. accipitur Em defectũ cõneniẽtis triplicis ⁊ cauſam eius extriſecã Sicut em̃ pꝛima diuiſio accipitur ſᷣm defectuz triplicis ↄueniẽtis ⁊ cauſam intriſecã eiꝰ.ſ.cõcupiſcẽtiã.que cũ eſt qued pena ſic. Quarta diuiſio accipit᷑ ſᷣm defectuʒ iriplicis cõueniẽtis ⁊ cqm extriſecã eius.ſ. cõcupiſcenti am. tẽptatio em̃ hoſtiũ ẽ cã extrinſeca.paſſibilitas autẽ temptatõis ẽ quedã pena rſpiciẽs illã cãm. Infirmitas aũt ignoꝛãtia ⁊ exiliũ determinãt defectũ triplicẽ a tri⸗ plici cõueniẽti.Infirmitas em̃ determinat defectũ potẽ tie.Ignoꝛantia defectum ſcientie.Exiliũ defectũ cõinn⸗ ctõnis cum ſumma bonitate.ſicut eniʒ homo exul dicit qñ eſt extra locũ ſuum naturalem ſibi ↄueniẽtẽ.⸗ pᷣuat᷑ bonis ſuis:ita exiliũ ſpũale patit᷑ ꝗẽ er locũ ſpũalis bo nitatis ĩ qua ẽ quies ⁊ pꝛiuat᷑ bonis gratuitis. Quinta vᷣo diuiſio accipit᷑ m defectũ ꝑtinẽtẽ ad tplicẽ vim ani⸗ me et cauſam eius extriſecã. i Aa erroꝛ accipit᷑ ſm rõem diffichtas pᷣo vitãde ↄcupiſcẽtie ad cõcupilcibilẽ ſiue af fectiuã. tediũ benefaciẽdi ad oꝑatiuã ſiue iraſcibilẽ m aliũ modũ.tempeſtas vᷣo ſeculi cauſaʒ extriſecam dicit. Sunt aũt tres vires anime ᷣm pꝛius ⁊ poſierius.ratõ ſiue cognitiua et affectiua et oꝑatiua vel vis rõnalis cõ cupiſcibilis ⁊ iraſcibilis. Diuiſio aũt ſeptimẽbris acci pit᷑ fm defectus ꝗ ſunt in cognitiua 7 motiua.defectꝰat̃ multiplex ẽ ĩ cognitiua m differentẽ modũ cognitõis eſt em̃ cognitio finis.et eoꝝ que ſunt ad finẽↄgnitio at finis ẽ duobo modis.vł in roe veria ſic dĩ intellectus. vel ĩ rõe boni 2 ſic dr ſapĩia.ꝓpter qð duplex ẽ defectus ſiue penalitas rñdens. ſtulticia.ſ. et ebetudo. vt ſtulti⸗ cia ſit cõtra ſapientiãebetudo cõtra intellectũ. Reſpe⸗ ctu aũt eoꝝ que ſunt ad finẽ duplex ẽ cognitio.qrduoꝛuũ 2 nõ arduoꝝ.defectus aũt cognitõis arduoꝛũ dr̃ pcipi⸗ tatio.ſicut cõſiliũ qdð ei opoonit᷑ eſt reſpectu arduoꝛum. Ignoꝛãtia vᷣo que oponit ſciẽtie ẽ reſpectu nõ arduoꝛũ que tñ ſũt ad ſalutẽ ſicut ſciẽtia eſi cognitio talium. Ex. pte vo motiue accipiũtur tres penalitates. Ex ꝑte enim ipius concupiſcibilis vnꝰ defectꝰſiue pena.que di duri⸗ cia que eſt circa pietatẽ. Ex ꝑte vᷣo iraſcibilis duplex at tẽdit᷑ defectus ſᷣm exceſſum.excelletia ſiue ſuꝑbia.quan do hõ ꝓnus eſt ſupꝛa id ꝗqð põt er quadaʒ temeritate et ita opponit᷑ timoꝛi.reliquus vᷣo defectus eſt ſᷣm indigen tiã vel diminutõem ⁊ dr timiditas.que eſt cõtra foꝛtitu dinẽ donũ. ſic ergo ſunt ſeptẽ penalitates ĩ ꝗbo vulnera⸗ tur anima et reꝑatur per.vij.dona. Ercio querit᷑ de ſ ingkis v ium. ulneribo illis qᷓ Pꝛimo de vulnere infirmitatis. Secũdo te pena ignoꝛãtie. Tercio de vulnere ma licie vulneris et cauſa vulneratõis. . Erncuins pzꝛimus imo q̃rit᷑ de vulnẽ infirmitatis. Infirmi⸗ ſed dicit aug.in li.de natuꝛa ⁊ gra.quis peccat in eo qð vitare nõ poteſt?q/d.nullus. eꝛgo videt᷑ ꝙ habẽti bmoöi infirmitatẽ nõ imputet᷑ peccatũ.⸗ Ad qð rũdendum ẽ ꝑ hoc ꝙ dicit aug · in eodẽ li.ꝙ ex vicijs nature nõ ex cõ⸗ ditõe ſit quedã peccãdi neceſſitas. Audeat hõ atq; vt ea dẽ neceſſitas no ſit diſcat deo dicere.de neceſſitatibo me is educ me.quia in hmõi oꝛõne certamẽ ẽ adueꝛſus tem ptatoꝛẽ de ipa cõtra nos neceſſitate pugnãtem. ex h̊ ver bo aug.patet ꝙ quedã eſt neceſſitas ex nicio.et alia ẽ ne ceſſitas ex cõditõne nature.ſi peccaret hõ ex neceſſitate nature ↄdite.nõ imputaret᷑ ei ad peccatũ.quia vitare ñũñ poſſet. Sed cũ peccat ex neceſſitate que ẽ ex vicio natu⸗ re cuius oꝛtũ fecit volũtas.imputatur ei ad peccatum. eo ꝙ ſe hõ in hanc neceſſitateʒ pꝛecipitauit.i¶ ⸗2õ eſt aut talis neceſſitas que nõ poſſit tolli adiutoꝛio gre.et ideo petendũ eſt adiutoꝛiũ gre.ne talis neceſſitas vł infirmi tas p̃ᷣualeat.¶¶ Iẽ ex peccato pꝛimo ꝓuenit infirmitas. ſi ergo addat᷑ peccatũ erit maioꝛ infirmitas.q̊ quãtũcũ. qʒ multiplicet᷑ peccatũ erit maioꝛ infirmitas.nõ eꝛgo ea dẽ facilitate ſurgit hõ ĩ ſecũdo peccato vel in tercio qua facilitate reſurgit ĩ peccato pꝛimo.quod videtur per ſi⸗ mile de homine cãdẽte in ſoueã pꝛofundioꝛẽ.et de caden. te in minꝰ ꝓfundain.¶ Ad qð dicẽdũ ẽ.ꝙ ẽ quedã facili tas vel difficultas ex ꝑte bominis.a eſt ſacultas alia ex ꝑte eius ꝑquẽ reſurgit. tum ad illũ per quẽ reſurgit equalis eſt facilitas reſurgedi a pꝛima infirmitate et a ſecũda vel tercia. qtum aũt eſt ex parte ipius hominis. nõ eſt equalis facilitas ſᷣm ꝙ maioꝛ vel minoꝛ infirmi⸗ tas.⁊ illud deſignat᷑ in ceco cui dñs impoſiit manus ⁊z enumerat beda.et habet quiq; ꝑluſtrãda. Luarto de vulneꝛe cõcupiſcẽtie.Quinto de modo tas aũt ẽ impotẽtia reſiſtẽdi malo ſ̊ qui non poõt reſiſtere malo.i.peccato neceſſitatẽ habz = poſtea ſequitur video homines velut arboꝛes ambulan⸗ tes.deinde iterũ impoſuit manus ſuꝑ oculos eius ⁊ ce⸗ it videre et reſtitutus eſt.ita vt videret clare omnia.vt betur marci.viij. non em̃ ex parte dei fuit difficultas quin ſiatiz clare videret:ſed ondere voluit dom inꝰinfir mitatẽ maioꝛem vel minoꝛẽ ex parte peccantis. b⸗ huc etiã queritur ſi hõ per peccatũ vulneratur vuùlnere infirmitatis.eꝛgo ꝑ maximũ peccatum cadit in maioꝛeʒ infirmitatẽ.ꝭ̊ maximũ peccatũ ẽ peccatũ hereſeos.ſicut. habet᷑ in li.de bap.contra donatiſtas.ergo peccans illo peccato cadit in marimã infirmitatẽ.¶ Ded videt᷑ con⸗ trariũ.quia quidã illoꝝ:vtpote hereſiarche qui magis peccãt foꝛtioꝛes ſunt.aggrediũtur ei moꝛtẽ que eſt de· re bus difficilimis ſicut dicit phᷣus.ex quo videt᷑ ꝙ ex pec⸗ cato nõ ꝓueniat infirmitas.imo ꝙ ex aliquo peccatoꝓ ueniat maioꝛ foꝛtitudo.¶ Similiter obijcitur de deſpe⸗ rato.qui ex deſperatõne aggreditur moꝛtẽ cũ deſperatõ ſit maximũ peccatũ. Ad quod dicendũ.ꝙ ex peccato ſᷣm quãtitatem peccati accidit infirmitas maioꝛ vł mi⸗ noꝛ.ꝙ aũt in quodam peccato eſt foꝛtitudo ſuſtinendi aꝛ dua vtpote tribulatõem maximã vł moꝛtem.hoc ẽ ꝓpter opinionẽ vel eſtimatõem fidei recte.que eſt apð illũ qui eſt hereticus.nã ſi nõ recte crederet et ſe cꝛederet nõ re⸗ cte credere.nõ eẽt apud ipᷣm hec rectitudo.ſ̊ quia nõ re cte credit ⁊ credit ſe recte credere.innuit ex hac opinio⸗ ne fidei apparẽtis foꝛtitudinẽ quãdam ſimilẽ foꝛtitudi⸗ nufidei.que tñ nõ vſq;quaq; tãta eſt.quãta eſt foꝛtitudo fidei.¶¶ Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ de deſperatõe.ꝙ rõne peccati deſperatõis maxima ꝓuenit infimitas reſpectu tem ptatõis.qꝙ aũt aggꝛedit᷑ moꝛtẽ hoc ẽ ex quadã opini one euadẽdi miſeriã illam que durit eũ in deſperatiõem vel que eſt cuʒ deſperatõne:nullus em̃ ſimpliciter eligit moꝛteʒ. Elñ aug.in li.iij.de li.ar.nullus recte poteſt eli⸗ gere vt nõ ſit.ſed eligit ex quada opinione nõ recta.eſti⸗ mat em̃ euadere miſeriã.Iñ aug.in eodẽ.Cum quiſq; credens ꝙ poſt moꝛtẽ nõ erit.intolerabilibus t mole⸗ ſtijs ad tota cupiditatẽ moꝛtis impellitur.⁊ decermt at qʒ arripit moꝛtẽ.in opinione babet erroꝛẽ omnimode de fectõis.in ſenſu aũt naturale deſiderium quietis.omis itaq; appetitus in volũtate moꝛtis nõ eſt vt qui moꝛitur non ſit. ſed vt requieſcat intẽditur. ¶ Adbuc etiã que⸗ ritur de illo peccato quod dicitur pecceatũ ignoꝛãtie 'm quod dieit.b.am bro.grauiſſime peccat qui ignoꝛat.ſu⸗ per illud em.ij.ad ro. an ignoꝛas ⁊c.cũ em maximuʒ ſit peccatum.inducit maximã infirmitatẽ.talis aũt nõ ſen tit ſuã infirmmitatẽ. VUñ ꝑaliſim habet ſpuitualẽ.ſed qui paraliſim habet ſpũalem nõ timet adiungi nociuo.cuz⸗ nõ ſentiat.ſicut ẽ de ꝑalitico coꝛꝑaliter.q̊ ex hmõi pecca to cõſequitur quedã foꝛtitudo ad ſuſtinẽdũ nociuũ.non ergo ex maioꝛi peccato maioꝛ infirmitas.⸗. Ad quod di cẽdum qꝙ ſicut in pcedentibus peccatis rõne eſtimatio⸗ nis cõſequebat᷑ quedã foꝛtitudo.ita in hboc peccato röe nõ eſtimatõis ↄſequitur quedam foꝛtitudo.eſtimat em̃ de noeiuo nõ eſſe nociuũ.et hoc eſt in pᷣcedentibo pecca⸗ tis. In hoc aũt nõ eſtimat nociuũ quod ẽ nociuũ.⁊ ex B habet quandã foꝛt itudinẽ ſuſſinẽdi.ex alio ergo ſurgit infirmitas.ſ.ex infirmitate moꝛbi ſpirituał.ex alio ſur⸗ git foꝛtitudo.ſ.eſtimatõne recta vel non eſtimatione re⸗ Articulus ſecundus Einde queritur de pena ignoꝛantie. Si eniz pena ignoꝛantie conſequitur ad peccatum. ergo ad maius peccatum maioꝛ ignoꝛantia. quod tamen videtur dupliciter eſſe falſum.tum qꝛ pec⸗ catoꝛ aliquando magis nouit quid ſit agendum ꝙ; iu⸗ — ſtus. tum quia in maioꝛi peccato exiſtens magis nouit aliquando ꝗꝙᷓ ille qui eſt in minoꝛi. non ergo videtu anima per peccatuʒ vulneretur vulnẽ gndrine. C quod dicẽdum.ꝙ eſt duplex ignoꝛantia.Eſt enim igno rantia que opponitur ſciẽtie ſpeculatiue.a tał ignoꝛatia glann 1c lgept lta niir tar e⸗ tſ zſt Sn. ni h⸗ di 1 (Mueſtio lʒ ſit pena peccati oꝛiginalis. nõ tñ ſemꝑ eſt ꝓpria pẽa peccati actualis.qm.n.perpetrat homicidiũ.multoti⸗ ens nouit homicidium eſſe moꝛtale peccatum. Eſtetiã ignoꝛantia que opponitur ſcientie exꝑientie ſiue ſciẽtie approbatõmo.⁊ hec ignoꝛantia rñdet tanq; ꝓpria pe⸗ na moꝛtali peccato.ita ꝙ diuerſo peccato moꝛtali rñ⸗ det diuerſa ignoꝛantia. ſm hunc modũ dicitur a pho. Dmis malus ignoꝛat.cuʒ enim peccat aliquis moꝛta⸗ liter.non noſcit bonum oppoſitum noticia approbati⸗ onis:cum enim noſcere malum noticia approbatõnis noſcere bonum noticia approbationis ſint oppoſita. peccatoꝛ auteʒ noſcat malum noticia agrobatiõis.ab eo remouet?᷑ altera noticia. ignoꝛantia & ſᷣm bunc mo⸗ dum auget᷑ per augmẽtuʒ peccati.(¶ Adhuc etiã que⸗ ritur. cum ſit malum veniale ſicut moꝛtale.vtrũ ma lum veniale inducat vulnus ignoꝛantie. non videt vulneratio enim naturaliũ ſequitur ad ſpoliatõʒ gra⸗ tuitoꝛum.ſed ſpoliatio gratuitoꝛum non fit niſi ꝑ moꝛ tale peccatum. non ergo ignoꝛantia que eſt vulnus ſe⸗ quitur ex veniali peccato.¶ è auteʒ ad ſpoliationezʒ gratuitoꝛuzʒ ſequatur vulneratio naturalium. a paret per oꝛdineʒ contẽtum in parabola euangelica lnc. x. dicitur enim ibi.ꝙ bomo incidit in latrones qui etiã ſpoliauerunt eum ? plagis impoſitis abierunt ſemi⸗ uiuo relicto. prioꝛ ergo eſt ſpoliatio ⁊ conſequens eſt vulneratio.¶ Contra.peccatum veniale diminuit ſpe ciem.modum.⁊ oꝛdineʒ.ſᷣm ꝙ ſunt bona naturalia.⁊ dicit beatus Gregoꝛius.ꝙ peccatuʒ vemale obſcuꝛat. ergo per peccatum veniale fit vulneratio naturalium. 7 indnucitur vulnus ignoꝛantie.Preterea.qui peꝛpe⸗ trat peccatum veniale.pctm noſcit illud noticia appro bationis.eꝛgo ignoꝛantia oꝓpoſitum bonum.cecidit ᷣ in vulnus ignoꝛantie.¶ Ad quod dicendũ. ꝙ lʒ pec⸗ catum veniale non per ſè inducat ſpoliatõneʒ gratui⸗ toꝛum.inducit tamen quendam defeetum bonoꝛuʒz na⸗ turalium. vnde pena ignoꝛantie cuiuſdam poteſt con⸗ ſequi ad peccatum veniale. Ad illud pᷣo quod obijci⸗ tur in contrarium dicendum eſt. ꝙ oꝛdo ille para bole euangelice attendit vulnerationem illam naturalium que conſequitur ex peccato moꝛtali per ſpoliationem gratuitoꝛum. hic autem loquimur de illa vulneratiõe que immediate cõſequitur ex peccato ipſo veniali.que non eſt tanta. quanta eſt illa que conſequitur ex pecca⸗ to moꝛtali.non enim in veniali peccato fit vulneratio aut diminutio boni niſi q̃tuʒ ad quendam actũ ipᷣius potentie.per moꝛtale auteʒ fit vulneratio ipſius potẽ⸗ tie naturalis.qtum ad omẽʒ actum ipſius potentie oꝛ dinabilis in ſaluteʒ. Tticulus. in. Oſtmoduʒ queritur de tercio vulneꝛe quod eſt malicia.Et queritur primo de diffeꝛẽtia malicie m ꝙ vna differentia peccati ẽ. qua uis peccat ex malicia. ⁊ de malicia ᷣm ꝙ eſt tercia pe a. Cum enim malicia hic dicta ſit pena peccati.mali⸗ cia vo ibi dicta ſit cauſa peccati. differunt malicia bic dicta ⁊ malicia ibi dicta.x ita non ideʒ ſupponetur peꝛ vtrunq;. ¶ Sed videtur contrarium per differentias condiuidentes. differentie enim cõdiuidentes ſunt in⸗ firmitas 2 ignoꝛantia. infirmitas auteʒ 7 ignoꝛantia tõnes ad peccatum. ſunt idem prout dicuntur diſpoſi cum penis hic dictis. ergo a ſimili diſpoſitio que ẽ ad peccatum. erit idem in ſubſtantia cum malicia que eſt diſpoſitio peccati.⸗ Preterea.malicia ſᷣm eſt pena dicetur vulnus alicuius boni naturalis. cuius g̊ boni naturalis dicetur vulnus eſſe: videtur enim ꝙ indiffe⸗ renter omne bonum. ſicut enim malicia culpabilis nõ diſtinguit aliquod bonum ſibi oppoſitum: ita nec mali cia penalis. Preterea. malicia Fm ꝙ eſt pena cõtra⸗ hitur ex malo culpe.ꝗ̊ ex differenti malo culpe eꝛit dil⸗ cij. ferens malicia.Fm ꝙ eſt pena.⁊ ex augmẽto culpe erit augmentuin ipſius pene.in quo ꝗ̊ dicetur ipſe deteꝛioꝛ ratione iſtius ꝑene. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ malicia Fm ꝙ hic ſumit᷑.⁊ prout ſumit᷑ in illa diuiſione.pecca tum aliud ex infirmitate.aliud ex ignoꝛantia.aliud ex certa malicia. different ſumit᷑. hic ſumit᷑ ꝓ malicia pe ne que ex peccato moꝛtali ↄſequit᷑ ibi ᷣo ſumit᷑ ꝓ mali cia culpe.nõ que nccio pᷣcedit pctm in ſpiritũſanctũ.ſᷣ dicit᷑ ceꝛta malicia cũ homo ſcient peccat.eo modo quo dicit᷑ peccare ex certa malicia impugnãdo gratiã ſpii tuſſancti.ꝑ quã fit remiſſio pctoꝝ in eccĩa.dicit᷑ ̊ cer⸗ ta malicia qꝛ certitudo p̃cedit reſpectu hꝰ generis pct᷑i ⁊ ita different ſumit᷑ malicia.cũ dicit᷑ ꝙ quis peccat ex certa malicia. ⁊ cũ dicit᷑ ꝙ peccãs cadit in maliciã pe⸗ ne.¶ Ad ſecunduʒ vpᷣo dom.qꝙ malicia cuʒ ſit defectibi litas boni natuꝛalis.nõ accipit᷑ malicia ſᷣm ꝙ eſt pena ꝓ defectu cuiuſcũq; boni: potentia.n.dicit᷑ bonũ.⁊ ſci entia dicit᷑ bonuʒ: p accipit᷑ ꝓ defectu boni ſimptr.a q̊ quis dicit᷑ bonus.⁊ ita ñ erit malicia cõmune ad alia genera penaꝝ. pͤ e diuerſo diuidet᷑ ſicut bonũ diffeꝛent ſumit᷑. Si dᷣo querat᷑.vtꝝ ex quocũq; pcẽo moꝛtali ꝓ ueniat hec pena.ſicut ⁊ pᷣcedẽtes pene infirmitas ſcʒ ⁊ ignoꝛãtia. Dicendũ eſt ꝙ ꝓueniũt ſingule iſte pene ex quolibet genere pct̃i moꝛtalis. hec aũt pena nõ eſt niſi defectibilitas recedẽdi a bono ſimpłꝛ vel elongandiſe. Et ſi obijciat᷑ ꝙ iſta defectibilitas nihil aliud ẽ qᷓ infiꝛ⸗ mitas.⁊ ita hec pena nõ differt ab illa. Dicendũ eſt ꝙ infirmitas reſpicit penã aĩe ſᷣm ꝙ ↄtrahit de bilitatem quandaʒ carnis adiuncte.malicia vᷣo dicit defectibili⸗ tateʒ volũtatis ſᷣm ſeipam.que tñ naſcit᷑ ex coꝛꝛuptiõe volũtatis pᷣcedentis.⁊ ita differt rõ potentie ſᷣm ꝙ in⸗ firmitas dicit᷑ defectus potentie.⁊ ſᷣm ꝙ malicia dicit cefectibilitateʒ potentie.que eſt volũtas ex Pria cor⸗ ruptõne. Ad aliud dom. ꝙ malicia ſᷣm ꝙ eſt pẽa de⸗ linquit᷑ erx malicia culpe.⁊ creſcente malicia culpe cre ſcit etiã malicia pene.malicia aũt illa pene reddit ip̃m Aterioꝛeʒ.qꝛ plus elongat᷑ a bono ſimpłr.⁊ ita magis inhabilis eſt. nec dicit᷑ deterioꝛ eo mõ quo ille ꝗ magis peccat malicia culpe dicit᷑ deteꝛioꝛ.ſed eo mõ quo pena reddit hoĩeʒ deterioꝛeʒ. „ — Articnius WW. Barto querit᷑ de vulnere ↄcupiſcentie.Cir⸗ . ca quod querit᷑.que ſit iſta ↄcupiſcẽtia que dicit᷑ eſſe pena peccati. Si.n.dicit᷑ ↄcupiſcẽ tia illa que eſt fomes peccati: ſm hoc eꝛit pena oꝛigia⸗ lis peccati. ᷓ̊ aũt mõ nõ dicet᷑ eſſe pena pctoꝝ ſinglłoꝛũ moꝛtaliũ:h̊ dicit᷑ illa de qua dicit᷑.vj. Ro.ſuper illud. QZeq; exhibeatis mẽbꝛa veſiꝛa ⁊c. Glo.longioꝛ ille ty⸗ rãnus eſt qui ↄmouet in nobis mala deſideꝛia.eſt ̊ in nobis mala ↄcupiſcẽtia q̃ nõ eſt in nobis ꝑmittẽda re⸗ gnare.ſunt ⁊ eius deſideꝛia que ſunt actuales ↄcupiſcẽ tie.que ſunt arma dy aboli.hec ̊ ↄcupiſcẽtia ẽ pẽa oꝛi⸗ ginalis peccati.ſ̊ actuale pc m differt ab oꝛiginali. qᷓ alia rñdet ei pena.Ael ſi dicat᷑. omẽs iſte pene refe⸗ runt᷑ ad oꝛiginale pcẽm tm. hoc non videt᷑. Infirmitas eni vel ignoꝛantia reſpiciũt indifferent quodcũq; moꝛ⸗ tale peccatum.g concupiſcẽtia que eſt pena cõdiuidẽs ſimiliter reſpiciet indiſerenter quodcuq; peccatũ moꝛ tale. ¶Ad quod dom.qꝙ concupiſcẽtia de qua fit h ſeꝛ⸗ mo eſt circuiens tanqᷓ pena quodcũq; peccatũ moꝛtale ↄcupiſcentia vᷣo de qua dicit augꝰ.ſuꝑ epiſtolã ad Ro. eſt ꝓria pena oꝛiginalis peccati.⁊ dicit᷑ ad omne pec⸗ catum ſiue veniale ſiue moꝛtale.ↄcupiſcẽtia vᷣo prout hic ſumitur eſt pronitas ad aliud peccatũ quod eſt ſe⸗ quela pcedentis.vel ad illud quod eſt eiuſdeʒ generis. erxr peccato enĩ mnoꝛtali prouenit concupiſcentia aparẽ tis delectabilis que ↄſequentiã habet ad illud. Itẽ queritur de differentia ↄcupiſcentie ⁊ illius qua queri tur.j.So.ij. Omne quod eſt in mũdo aut eſt ↄcupiſcen tia oculoꝰ aut ↄcupiſcẽtia carnis 76. 4 Ad qð dom⸗ ꝙ; noĩe ↄcupilſcẽtie ibi veſiqnate intelligit ocupiſcentia que eſt radir maloꝝ.·hic aut intelligit ↄcupiſcetia eſt ſequela peccati. ↄcupiſcit.n.aliqs peccare.⁊ ſic efficit peccãs.peccãdo vᷣo fit pronꝰ ad ocupiſcẽqũ.⁊ bec ꝓni⸗ tas ↄcupie eſt ſequela peccati pcedẽtis.¶ Yez querit. cum ↄcupia ſit pena.pena aut no eſt ſine afflictõe.hʒ g in ſe afflictõʒ. ¶ Cõtra.ↄcupia eſt rei amate.res auteʒ amata cũ ↄiungit᷑ ſonat vælectatõʒ. cũ aũt nõ eſt babi⸗ ta ̊ ſperat᷑ hr̃i:nibilominꝰadducit delectatõʒ. ſpes. n. 7 gaudiũ nõ ſunt ſine delectatõe.ↄcupia de ſe penaʒ impoꝛtat.4 Itez dicit Cri. Indigẽtia eſt principiuʒ ↄcupiĩe.aucta ꝗ̊ᷓ ↄcupĩa fiet aliꝗs indigẽtioꝛ.ſᷣ aucta pe na iaʒ dicta auget᷑ ↄcupia. aucta pena iam dicta fiet aligs indigẽtioꝛ. ¶ Sʒ ↄtrariũ videt᷑.qꝛ auget᷑ ↄcupĩa approximatõe ad ↄcupiſcibile. ̊ cũ minoꝛ ſit indigẽtia aucta ↄcupia minuit᷑ indigẽtia. (4 qð doõm . ꝙ dcu⸗ piſcẽtia reſpectu rei debito mõ ↄcupiſcẽde nõ ſonat ĩi ra tionẽ pene.ſicut nec dilectio ſummi boni.Sʒ ↄcupiſcẽ⸗ tia rei indebito mõ ↄcupiſcẽde cedit in penã. nullꝰ.n.ĩ ea inueit ſatietatẽ.ſ̊ quãtoplus credit ſatiari.tatoma⸗ gis euacuat᷑.⁊ ideo hmõi ↄcupĩa inducit afflictiõʒ. etſi nõ ſemꝑ ſentiat᷑.quidã.n.ꝑaliticãt᷑ ſpũalr. Cuʒ·n. loꝗ mur ꝙ ↄcupĩa eſt pena. intelligendũ ẽ de ↄcupia rei no ↄcupiſcede.vel nõ in his circũſtãtijs ↄcu piſcẽde.⁊ ideo cedit in rõneʒ pene.¶ Quod aũt obijcit in ↄtrariuʒ.ꝙ ↄcupia ↄiũcta delectabili inducit delecta tõz. Rñndẽduʒ eſt. ꝙ hec nõ eſt vera delectatio que nõ eſt ſine afflictõe ß eſi mixta cũ afflictõe.de qua dicit᷑ ꝓuer.xiiij. Riſus doloꝛe miſcebit᷑. vñ lʒ delectatio ſit m ſenſualeʒ ꝑtem nihilomin ?tñ vere eſt pena ſiue afflictio ſᷣm rõneʒ in ſe ↄſideratã.¶ Ad ſecũdũ vᷣo dõm. ꝙ cũ indigẽtia ſit pᷣn cipiuʒ ↄcupie.maioꝛ põt dici ↄcupia duobo modis. vel ꝓpter defectũ ex ꝑte ↄcupiſcibilitatis.vel ꝓgten attra⸗ ctionẽ ↄcupiſcibilis.ſi ter defectuʒ ex ꝑte ↄcupiſcibi lita is.tũc maioꝛ indigẽtia eſt maioꝛis ↄcupiſcẽtie pꝛĩ cipiũ.⁊ maioꝛ indigẽtia atteſtat᷑ maioꝛi concupiſcẽne. Si bo fiat ↄſiderato qtũ ad attractiõeʒ ↄcupiſcibilis. eo ꝙ magis attrahit quod ſibi appꝛoxiatũ ẽ.q̃nto ma⸗ ioꝛ eſt agroximatõ:tato maioꝛ erit ↄcupia.i.feruẽtior intelligit᷑ hoc de motu naturali. eſt.n.quidã appetitꝰ naturali tfent reſpectu ↄcupiſcibilis. Articn us quintus Is habitis de diuerſis vulneribo gbo vulne rata eſt bũana natura ꝑ malũ culpe. ↄſequẽ ter dõm eſt de mõ vulneris ? cauſa vulneꝛa Ad quod ſic obijcit᷑. Malũ culpe nõ coꝛũpit ni⸗ ſi agendo.actio aũt illa eſt alicuiꝰ nature.natura aũt bona eſt in illo quod hmõi.ꝗᷓ cũ ei attribuat᷑ coꝛuptio cuiꝰ eſt actio.bonũ erit coꝛumpẽs:⁊ non aliud qᷓ ſe.g be nũ ſeipſuzʒ coꝛtũpit. Ad ideʒ facit quod dic dyo. de di.no.nõ agit malũ in bonũ niſi ꝑ virtutẽ boni.ſed actio mali eſt coꝛuptõ. ̊ malũ nõ coꝛũpit niſi ꝑ viꝛtu tẽ boni:h̊ malũ nõ coꝛũpit niſi illud in quo eſt.⸗ bonũ Pvirtuteʒ ipius boni coꝛꝛumpit᷑.¶ Iez dyo.in eodeʒ. Honi ſupexcellens magnitudo ⁊ priuata ſui priuati⸗ onẽ poſſe facit.ẽm ꝙ vniuerſalit eſt ſui ꝑticipare.ᷣ pᷣ⸗ uata nõ ſunt niſi mala.pꝛiuatio non eſt niſi malicia.S malũ vel malicia nõ hʒ poſſe niſi ꝑ bonũ.⁊ ſicut ſe ba⸗ bet ad poſſe ita ad ageꝛe. agit ꝓꝑ bonũ.ſed actio ipius mali eſt coꝛꝝuptio.̊ malũ ꝑ bonũ coꝛumpit᷑.⁊ ita ba⸗ bet poſitũ. Fm ꝙ aliqd ſeipᷣm coꝛumpit.quod eſt im⸗ poſſibile.coĩs animi ↄceptio eſt ꝙ nihil in ſe agit.eo ꝙ nihil oĩno vnum eſt ꝑ ſe agens 2 patiẽs.¶ Ad qð dicẽ dum. ꝙ malum eſt in eo ꝙ malum vulneꝛat bonũ.cum auteʒ dicit᷑ malum dicit᷑ priuatio in ſubiecto ſiue ſub⸗ iectum priuatum. vt vulneratio nõ attribuat᷑ priuatõi tm̃.nec ipſi bono ſᷣm quid tm̃.ſed ipſi toti. nibilominꝰ quia coꝛumpit non dicit ꝑ ſe agere. ſed ꝑ ſe deſtruere cat.tanto poteſt magis peccare. bene conuenit ipſi priuationi exiſtenti in ſubiecto ſᷣm qꝙ; huiuſmodi. Aliter enim debet fieri iudicium cuʒ h̊ verbo coꝛumpere.⁊ cum bhoc verbo agere.ſi enim po⸗ natur cum hoc verbo agere.retoꝛquetur actio princi⸗ palius ad ipſum bonum. Si do ſumatur hoc verbum coꝛꝛumpere principalius refertur ad malũ ſiue ad ma liciam. Cum ergo dicit Dyoniſius.ꝙ malum nõ agit in bonum niſi per virtutem boni.aut coꝛumpere ſu⸗ mitur ibi vt dicatur agere quadam cõmuni ratione. ⁊ tunc dicendum ꝙ non eſt verum. Si vᷣo ſumatur agere proprie.tunc verum eſt ꝙ malum non agit niſi per vir tutem boni.⁊ ita ex predictis non ſequit᷑ ꝙ aliquis ſe⸗ ipſuʒ coꝛumpat.accidit tamen ꝙ aliquid in ſeipſo de⸗ ficit.⁊ hoc modo poteſt dici.ꝙ creatura ẽ cauſa ſui de⸗ fectus prout in defectum veꝛtitur.ſed hoc non eſt ex ra tione boni.quia tunc opoꝛteret primam cauſam boni⸗ tatis eſſe cauſam hoꝛum defectuum. ¶ Similiter reſpõ Dẽdũ eſt ad aliam auctoꝛitatem Dyoniſij qua dicitur. ꝙ malum habet poſſe per bonum. Eſt enim poſſe du⸗ plex. vel poſſe a potentia actiua.vel poſſe a poſſibilita⸗ te defectiua.Si poſſe a potentia actiua: non habʒ ma lum niſi a bono.Si vᷣo poſſe a poſſibilitate defectiua: m hoc malum inqᷓ;tum malum. id eſt ſubiectum pri⸗ uatum dicitur poſſe.vt eſt poſſe coꝛumpi vel minui.⁊ ita de alijs. Et eodem modo eſt de poſſe coꝛumpere vt ad malum ſiue maliciaʒ retoꝛquatur. Unde dicit Au guſtinus in libro de natura ⁊ gratia. Abſtinere a ci⸗ bo non eſt ſubſtantia.⁊ tamen ſubſtantia corporis ſi omnino abſtinetur a cibo ita langueſcit.a inequalita⸗ te moꝛbi coꝛumpitur.⁊ a laſſitudine debilitatur ⁊ frã gitur. ⁊ ſic etiam eſt de malo quo natura anime coꝛũ⸗ pitur. 4¶ Item vulneratur potentia naturalis per ma⸗ lum culpe.non niſi ipſa potentia liberi arbitrij: ſ̊ ipſa potentia liberi arbitrij eſt potentia peccandi.ergo po tentia peccandi vulneratur per malum culpe. ſed hec vulneratio non eſt niſi boni diminutio. ergo quanto⸗ magis homo peccat:tantomagis diminuit᷑ in eo po⸗ tentia peccandi. ergo uantomagis peccat. tantomi⸗ nus poteſt peccare. ¶ Contra. quantomagis peccat. tanto fragilioꝛ eſt ad peccatuz.ergo quantomagis pec quod dicendũ. q; cum dicitur potentia liberi arbitrij vulnerari ꝑ ma lum culpe.⁊ vulneratio illa eſt boni diminutio: intelli gitur non ex illa parte qua liberum arbitrium eſt po⸗ tentia peccandi: ſed ex illa paꝛte qua dicitur potentia non peccandi. ex illa enim parte ſicut dicit Anſelmus dicitur libertas. non dico a coactione: ſed illa liber⸗ tas que eſt a miſeꝛia.qua dicitur qui magis peccat mi⸗ nus liber. VUnde dicit in libro de libero arbitrio. Po⸗ tentia prout huiuſmodi nec eſſe libertatem nec parteʒ libertatis.ſed non ſic eſt de potentia non peccandi ſine benefaciendi.ſᷣm hoc enim qui magis peccat peccato moꝛtali minus poteſt. vnde in pꝛedicta ratione eſt com mutatio ab eo quod eſt quid in quale.⸗ Elel quomodo ſe habeat cum dicitur. malum vulnerat libeꝝ ar.⁊ li⸗ beꝝ arbi. eſt potentia peccandi.̊ vulnerat potentiam peccandi vulneratione que eſt diminutio.libeꝝ. n.ar. dicit quid.potẽtia pᷣo peccandi dicit qũo ſe bʒ.4l Item dicit dyoniĩ li.de di.no. Aihil coꝛumpit᷑ a malo ſᷣm ꝙ eſt eſſentia vel natura. ꝙ̊ non vulnerat᷑ ipſa natura. ſed natura nihil aliud eſt ꝙ; ipſum bonum. natura er⸗ go non vulneratur bonum nature. quid ergo vulnera⸗ tur? ꝗ Ad hoc reſpondendum per hoc quod in eodez libro dicitur.i Qon coꝛumpitur quid erxiſtentium ẽm ꝙ eſt eſſentia vel natura.ſed ex defectu iuxta naturam oꝛdinis armonie ⁊ communis commenſurationis.cir cumloquitur ergo per oꝛdinem armoniam ⁊? commen⸗ ſurationem bonum modi. ſpeciei.⁊ oꝛdinis.ratõe quo rum dicitur eſſe diminutio ſiue vulneratio in ipſa po⸗ tentia habituali. Qatura autem dicitur duplicit. vel ” — — 2- ———2 v ——— ragere Der pir jnisſe⸗ plo de⸗ ide, kerna boni⸗ reſpo ciur. Reda, bllita le ecnuo⸗ n, Hll1 ereyt D rai⸗ ris ſi halltu reſti coni⸗ er ma⸗ Fipta gopo Tbec nto⸗ vo/ m⸗/ at. pec u. ma Kelli po⸗ entia emns lber/ Ntnni dIn iſine Cato conn no li/ liamn n.gr. Nien on r.⸗ ltd Nej n ra lir en⸗ o , ſel ¶ Lneſtio ꝓ bonis naturalibv ip̃ᷣius aĩe oꝛdiabilis ad bonũ. voel ꝓ ipſa natura aĩe. Si accipiat᷑ ̊ natura ipius aie ſᷣm boc eſt verũ qð nõ coꝛũpit᷑ quid exñtium ᷣm ꝙ eſt na⸗ tura.Si vᷣo accipiat᷑ ꝓ ipſis naturalibo eius inqtum oꝛdinabilis eſt ad bonũ ſicut coꝛumpit᷑ natura.¶ Sʒ ad hoc attendendũ eſt. ꝙ duplex eſt coꝛuptio. ſimpler ⁊ Fm quid. Coꝛuptio ſimpler dicit᷑ oimoda deſitio.⁊ Fm hoc bonum nature nõ conumpit᷑ ꝑ malum culpe. Si vo dicat᷑ coꝛuptio ꝑmutatõ ab eo qð eſt magis in minus.ſᷣm hoc coꝛumpit᷑ quid exñtiuʒ rõne hmõi bo ni naturalis. ¶ Nueſtio.ciij.de tercõef — 2 * fectu mali.ꝗ eſt puatio modi.ſpẽi.⁊ oꝛdinis. Onſequenteꝛ que / rit᷑ de tercio effectu mali qui eſi priua tio modi.ſpẽi.⁊ oꝛdinis.circa quẽ effe ctũ querũt᷑ hec quatuoꝛ. Primo ꝗd vnũquodq; hoꝝ dicat᷑.⁊ que ſit inter Scðo qualiter priuent᷑ ꝑ malũ cul⸗ pe. 4! Tercio.v.ſimul priuent᷑.¶. Quaꝛto.v.equaliteꝛ . priuentur. , — embꝛum pꝛimũ. D primũ ſic eſt ꝓcedendũ.modus.ſpẽs oꝛdo ſicut dicit aug.in li.de ciuita.dei. inſunt omi rei exñti.⁊ ideʒ põt haberi ĩ * li.de natuꝛa boni. Sed ſᷣm ꝙ dicit augꝰ. Vſuper geñ. Modus ſumit᷑ m ꝙ eſt diſpoſitio rei ineſſe termiĩate.⁊ B mõ refert᷑ ad ipſaʒ cauſoʒ efficientẽ:cuiꝰẽ dare eſſe terminatũ ⁊ menſuratũ. Spes vo eſt diſpoſi⸗ tio rei foꝛmate ſᷣm ꝙ ab alia diſtinguit᷑.vñ eſt in relati⸗ one ad cauſaʒ foꝛmalez. Oꝛdo po eſt diſpoſitio rei ꝓput refert᷑ ad finẽ. vnde relatione ad cauſazʒ finalẽ deſigna⸗ tur. Sed ſi hoc mõ accipiũt᷑.modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo.non erit dicere ꝙ maluʒ ſit priuatio.modi.ſpẽi.⁊ oꝛdinis. illud aũt qð eſt cõmune homi cũ om̃i creatura nõ pri⸗ uat᷑oꝑtet ꝙ̊ ſub alia rõne deſignare.¶ Pꝛeterea.ma⸗ lũ culpe nõ aufert ab aĩa habitudinẽ ad ſuaʒ cauſaʒ ef ficiẽtẽ.vel ad ſuã cauſaʒ foꝛmalẽ.nõ eniʒ aĩa eſt minus aia etſi peccet.nõ ̊ modus ⁊ ſpecies ſm dictã rõnez p⸗ uant᷑ vel minuũt᷑ ꝑ mali.ſed oꝛdo tm̃ videt᷑ priuari vł minui. Itezʒ bonũ quod priuat᷑ ꝑ malũ culpe.eſt bo⸗ nũ habitudinis naturalis. oꝑtet ꝙ bec tria.modus. ſpẽs.⁊ oꝛdo.determinẽt᷑ circa habitudinẽ.ſ̊ hitudo il⸗ la dicit᷑ in oꝛdine ad finẽ. videt᷑ q modꝰ.ſpẽs ⁊ oꝛdo m ꝙ hic accipiũt᷑:ex ꝑte oꝛdinis accipiant᷑.ᷣ qᷣ quałr otingit vt oꝛdo diuidat᷑ ꝑ modũ.ſpẽʒ.⁊ oꝛdinẽ:cuʒ mo dus ⁊ ſpẽs dicant᷑ ꝑtes oꝛdinis. Sreterea.om̃i rei ĩ- ſunt hec tria.⁊ accipit᷑ res coĩter. inſunt bĩtudini.ha bitudo g habebit modũ.ſpẽʒ. ⁊ oꝛdinẽ. p̊ ſicut dictũ eſt modus.ſpecies.⁊ oꝛdo.accipiebãt᷑ in eẽntia ſiue natu ra in relatõe ad tres cauſas.efficientẽ.foꝛmalẽ. exem⸗ plarẽ ⁊ finalẽ. habitudo cũ habeat hec tria: habebit illa in relatõne ad has tres cauſas. modus dicet᷑ pe nes eẽ ipſius babitudinis terminatũ.ſ pẽs penes eẽ ha bitudinis foꝛmatũ ⁊ diſtinctũ.oꝛdo penes ipſuʒ habi⸗ tudinis ordinatũ in finẽ. ¶ Sʒ videt᷑ ↄtraꝛiũ:ſi:n. ba⸗ bitudo illa infinita dicit᷑ in diminuẽdo.nõ videt᷑ er il/ la ꝑte babeꝛe terminũ. nec eſt termiatũ.&̊ ñ videt᷑ he modũ. Sitr ſi ſpẽs dicit diſtinctõʒ hitudinis ad babi⸗ tudinẽ.cũ hmõi diſtictõ habitudinis ab hĩtudie ma⸗ lũ culpe nõ priuet᷑:nõ priuat᷑ ſpẽs ꝑ malũ culpe.ßpᷣ pri⸗ uat᷑:g̊ nõ Ffm hanc rõneʒ intelligit᷑. ¶ Itez fuerũt g di⸗ cerent modũ.ſpẽm. ⁊ oꝛdinẽ tercio diſtingui.vt ſ pecies attenderet᷑ ſm ſpeciẽ actõnis.modus no m circũſtan⸗ tias actõnis.oꝛdo vpᷣo comꝑatõe ad fineʒ:ß his modis nõ videt᷑ malũ culpe ꝙ ſit priuatio.modi. ſpẽi.⁊ oꝛdis quia ſpes actõnis nõ tollit᷑ ꝑ malũ culpe.4 Pꝛeteꝛea. 9% cilj. modus eſt diſpoſitio antecedẽs ſpẽʒ ſᷣm aug.iᷓ non dʒ attendi ſm poſterius.2 ſpẽs ſᷣm prius.̊ actio ſm ſpe⸗ ciẽ ſuã eſt prioꝛ ꝙᷓ circũſtantia actiõis.̊ modus nõ dʒ cetermiari penes circũſtantiã ⁊ ſpẽs penes ſpẽʒ actio⸗ nis. 70 quod dicendũ.q modus.ſpẽs.⁊ ordo acci⸗ piunt᷑ h ſᷣm ꝙ ſunt in volũtate originali ad finem. nec accipiũt᷑ hic modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo. ꝓut ſunt ĩ natura vł eẽntia ipſius aĩie.vel ꝓut ſunt in potentia vt potẽtia eſt in ſe ↄſiderata.modus.n.⁊ ſpẽs ⁊ oꝛdo aĩe inqtũ ẽ ſub ſtantia quedaʒ ⁊ modus potetie.verbigra.rõnalis iꝛ rõnalis ⁊ ↄcupiſcibilis cum ſpecie ⁊ oꝛdine nõ recipi⸗ unt priuatõʒ ꝑ malũ culpe.nõ.n.aĩa rõnalis minꝰ eſt rõnalis cum peccat:nec minꝰ habet potentiã rõnabilẽ vel ocupiſcibileʒ vel iraſcibileʒ.⁊ ideo ᷣm illũ modũ ñ nccipiunt᷑ modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo.ꝓut dicũ modus.ſpe⸗ cies.⁊ oꝛdo priuari vel coꝛumpi ꝑ malũ culpe. SDer hoc põt patere qualit᷑ reſpondedũ eſt ad pᷣmo obiectũ loquit᷑.n.ibi aug.de modo.ſpecie.⁊ oꝛdine.ſᷣm ꝙ ĩ his ↄuenit eis oĩs creatura ⁊ eſt veſtigiũ dei.nõ ſᷣm ꝙ eſt/ p priũ creature rõnalis inqtũ eſt ĩ ea malũ culpe.⸗ Ad ſecũdum ðvᷣo dom eſt.ꝙ malũ culpe nõ aufert vel minu⸗ it modũ.ſpẽm.⁊ oꝛdinẽ.Fᷣm ꝙ inſunt nature ipᷣius aĩe vel eẽntie.̊ ſᷣm ꝙ inſunt volutati oꝛdinabili ad bonũ. 4l Ad terciũ pᷣo ddᷣm. ꝙ tm̃ hec tria inſunt habitudini ꝓut ꝑ peccatũ priuant᷑. de illa tñ habitudie volũtatis eſt loqui multiptr.⁊ ſᷣm boc põt habere modũ.ſpecieʒ 7 oꝛdinẽ. Eſt.n.modus ipᷣius volũtatis inqtũ hʒ bitu dinẽ ad ſum mã bonitateʒ boni effectiuã. ADodus enĩ dicit menſurã. menſura oũt dicit᷑ eẽ volũtatis.in eo q; ↄfoꝛmat voluntatẽ ſuã volũtati diuine.hec aũt eſt men ſura volũtatis.vt nõ pꝛeferat volũtateʒ ſuam volũtati diuine.bᷣ ſequat᷑ eam. Siltr ſpẽs dicit᷑ eſſe ipius volun tatis ſᷣm ꝙ voluntas hʒ rectitudinẽ naturalem. ⁊ hec rectitudo naturalis dicit᷑ ſpecies eius.nõ aũt loqͥr mõ de illa rectitudine naturali cuiꝰ carentia dicit᷑ peccatũ oꝛiginale quã habuit homo a principio:hᷣ de rectitudi ne naturali que ſequit᷑ ipſaʒ volũtatẽ.lʒ defoꝛmetur ꝑ malũ culpe.nõ.n.oĩno tollit᷑ ſpecies rectitudinis ſ mi nuit᷑. Oꝛdo vo attendit᷑ in ipſa voluntate ſᷣm ꝙ refert ad fineʒ. Qec oꝑtet diceꝛe.ꝙ lʒ hec habitudo ſit volun tas oꝛdinabilis ad ſineʒ.ꝙ omẽs ille tres ↄditões acci piant᷑ penes ratõʒ oꝛdinabilis in fineʒ.ſᷣ in comꝑatiõe ad tres canſas ſᷣm genus illud.voluntas.n.dei bõa dr efficiens.dicit᷑ etiã foꝛma ⁊ dr finis.voluntas autẽ rõ⸗ nalis põt habitudinẽ habere debitã ad voluntateʒ ſic vel ſic dictã.⁊ ſᷣm hec in ea dicũt᷑ eſſe modus.ſpecies ? oꝛdo. Ad quarto obiectũ dõm.ꝙ ſicut dictũ eſt habi tudo hʒ iſta tria in ſe que priuãt᷑ vel mnuũt᷑ per pctm. M aũt dicit᷑ habitudo nõ hʒ eſſe ſuũ vtrobiq; deteꝛmi natũ.⁊ ita nõ hʒ modũ.Bicenduʒ eſt ꝙ quodãmõ ba⸗ bet terminatũ ⁊ quodãmodo nõ hʒ. VUno.n.mõ dr hec hitudo volũtatis. mediũ inter volũtatẽ diuins 2 ipſaʒ aĩaʒ volen teʒ.⁊ ſic dr hr̃e menſuratũ ⁊ terminatũ. cit᷑ eni ſummã volũtatẽ ẽ.⁊ ꝓgꝛedit᷑ ab ipſa aĩa volente.2 ꝓ hũc modũ bñ dicit᷑ eſſe modus ipᷣiꝰ volũtatis rõalis termiatꝰ.Alio vᷣo mõ dr hitudo volũtatis rõnalis hr̃e mẽſurã ſᷣm quãtitatẽ.vt dicat᷑ tanta eẽ hitudo ꝙ ñ poſ⸗ ſit vlteriꝰ aſcẽdere.in h̊ ꝙ magis ſit habilis.nec deſcen dere vt citra nõ ſit minꝰ habilis.⁊ ſᷣm hũc moduʒ nec dicit᷑ h̃e terminũ vtrobiq;.nõ.n.tam habilis eſt quin poſſit eſſe babilioꝛ.nec etia minꝰ habilis ꝗn etiã poſſit minui.cũ in creatuꝛa rõnali ẽ dicere ſũmũ ſiẽ ĩ xpᷣo.tã eniĩ habilis fuit.ꝙ vltra ñ erat habilitatio rõnalis cre⸗ ature.ſ̊ in ſummũ nõ eſt ponere.nõ.n.aliq̃ hĩtudo ita decreuit ꝗn poſſit vlteriꝰ decreſcere. ¶ Ad illud ᷣo qð vltimo dictũ eſt.Fᷣm opinionẽ quoꝛundã dom ẽ. ꝙ ſᷣm intentõʒ aug.de mõ.ſpecie.⁊ oꝛdine ñ recte diſtinxeẽt. modus.n.pcedit naturalit ſpẽʒ.⁊ ſpẽs naturałr oꝛdi⸗ nẽ.ipᷣi ᷣo ſpẽz mõ pᷣpoſuer̃t.vñ illa diſtinctõ ñ hʒ locũ in mõ.ſpecie.⁊ oꝛdie.Fᷣm ꝙ dicũt᷑ puari vel minui per malũ culpe. Preterea. ↄtingit malũ culpe aliqñ eẽ ex cæfectu boni q;tum ad ſpeciem actionis. aliquando ex efectu boni ꝙtum ad circũſtantiã actõis. aliqñ ex de⸗ fectu intentõis reſpectu debiti finis. Maluʒ aũt culpe m hoc aliqn priuaret ſpẽʒ nõ modũ vel oꝛdinẽ. aliqñ oꝛdinẽ ⁊ nõ priuaret ſpẽz vel modũ.ſ̊ ̊ nõ eſi ſjᷣm ꝙ in omni malo culpe eſt pꝛiuatio modi.ſ pẽi.⁊ oꝛdinis. cudum Einde ꝓcedendũ eſt ad ſecũdo queſituʒ ſcʒ qualit modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo priuent᷑ ꝑ malũ culpe.Et videt᷑ illud oſtendi ꝑ hoc quod dicit augꝰ.in li.& ciui.dei.ꝙ ſicut moꝛbis coꝛtumpunt᷑ coꝛꝑa.ita mẽtes vicijs coꝛꝛum pũ⸗ tur.vnde ſicut moꝛbo coꝛumpit᷑ bonũ coꝛꝑis ita malo culpe ſiue vicio bonuʒ naturale animi.̊ ita eſt in moꝛ⸗ bo coꝛꝑali.qꝙ aliqñ infirmat᷑ coꝛpus ꝑ immenſuratõeʒ humox.aliqñ ꝑ defoꝛmitateʒ membꝛi.aliqñn ꝑ prauam membꝛi oꝛdinatõeʒ.ſicut qñ fit diſlocatio.ſic ꝗ̊ ĩ moꝛbo coꝛꝑali põt eẽ defectus in modo.aliqñ in ſpecie mẽbri. aliqñ in oꝛdine. In modo aũt vel ꝑ incõmẽſuratõz hu moxꝝ vel ꝑ ſuꝑfluitateʒ vel indigentiã membroꝝ. pari q̊ rõne in aĩa ita eſt. ꝙ ↄtinget priuatõʒ fieri ſanitatis ſpũalis ꝑ peccatũ rõne modi.ſpeciei.aut oꝛdis.⸗ Iteʒ bonum gratie habet᷑ modus.ſpẽs.oꝛdo.in re qtuita. peccatum aũt moꝛtale eſt priuatio gratie. ̊ pctm pᷣuat modũ.ſpẽm.a oꝛdineʒ: qui eliciũt᷑ ex iꝑſo actu gratie. malum ꝗ̊ culpe eſt prinatio boꝝ. 4 Contra.modꝰ.ſpe cies.⁊ oꝛdo.ad herent ipſi aĩe vel alteri creature ſpũa⸗ li.ſed aia rõnalis ſiue altera creatura ſpũalis immor talis eſt.̊ ab ea nõ tollit᷑ eſſe ſᷣm ꝙ eſt creatura.ᷓ nec modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo.q adperent ipi creature. ſine qui⸗ bus etiã ipſa creatura nec eſſe nec intelligi pᷣt oĩno. vñ aug.xj.de ciui.ci.iaõ eſt vlla creatura quã nõ ille cõ ſtituit a quo eſt omis modus.ſpecies.⁊ oꝛdo.ſine qui⸗ bus nihil reꝝ inueniri vel cogitari põt. &ᷓ modus.ſpẽs 7 oꝛdo.ꝓut adherent creature ſpũali pᷣuari nõ pñt. Preterea.manente eſſe nature ſpũalis.rõne ſui ⁊ ra tione potentie ſue manet habitudo natuꝛalis ad bonũ ſed manente naturali habitudine ad bonũ. manẽt mo⸗ dus.ſpecies.⁊ oꝛdo.ꝗ̊ manente eſſe rei ſpũalis ratione ſui ⁊ rõne potentie ſue.manẽt modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo:ſed peccato exiſtente manẽt modus.ſpecies.⁊ oꝛdo: non g&̊ priuãt᷑.¶ Ad quod dm.ꝙ priuatio dicit᷑ duobo mo⸗ dis.ꝓ ipſa ablatõne vłr.vel ꝓ ipſa ꝑmutatõe ab eo qð eſt magis ⁊ minꝰ.Si ꝓ ipſa ablatone vłr:ſᷣm hoc ẽ pᷣ⸗ uatio modi.ſpeciei.⁊ oꝛdinis in eẽ gratuito.bñs enim modũ culpe moꝛtalis.nec hʒ modũ nec ſpecieʒ nec or⸗ dineʒ eſſe gratuiti:quod eſt a gratia gratũfaciente. Si vo ſumatur priuatio ꝓ ꝑmutatõne ab eo quod eſt ma⸗ gis in minus. ſm hoc dicit᷑ eſſe priuatio modi.ſpeciei. 7 oꝛdinis in quodaʒ eſſe naturali.4 Ad obiecta auteʒ rñdendũ. ꝙ quodamodo eſt ſimile in moꝛbo coꝛꝑali ⁊ ſpũali: quodamodo diſſimile.nihil.n.ẽ ſimile qdð vtro⸗ biq; eſt defectus ſanita tis.ſ̊ in hoc eſt diſſimile.ꝙ mor bus coꝛpalis aliqñ poteſt eẽ ex defectu modi.aliqũ ex cfectu oꝛdinis.moꝛbo.n.ſpũalis ponit defectũ omniũ hoꝝ.Fm ꝙ de his intendimꝰ. Poſſent tñ aliter ↄſideꝛa ri.⁊ ſᷣm hoc aliqñ ↄtingeret eſſe defectũ in mõ. ita ꝙ ñ eſſet defectus in ſpecie ⁊ oꝛdine.vel ecõuerſo.⁊.j.tãge⸗ tur.¶ Ad id aũt quod obijcit᷑ in ↄtrariũ.doõm ẽ ꝙ mo⸗ dus.ſpẽs.⁊ oꝛdo.pñt accipi dupłr. Vel prout inſepa⸗ biles ſunt a natura aie rõnalis inqtum hmõi.⁊ ſᷣm H̊ nõ pnt priuari ꝑ malum culpe altera duaꝝ priuatõnũ videlʒ illa que eſt ꝑ oĩmodaʒ ablatõneʒz. vel que eſt per ꝑmutatõʒ ab eo qð ẽ magis ĩ minꝰ Si vo accipiat᷑ ᷣm ꝙ diſponũt hitudinẽ naturalẽ ad bonũ. ꝑ maluʒ culpe pᷣt vno mõ ſieri pᷣuatõ hoꝝ.pñt.n.minui:hᷣ nõ vſqʒq q; tolli.¶ EUñ ꝑ h̊ pᷣt ſolui illð qð ↄñt᷑ obiectũ ẽ. ¶Dodus eni ſpẽs ⁊ oꝛdo. ꝓut adherẽt hitudini naturali ad bo⸗ * S nũ:lʒ diminui poſſint.oĩno tñ tolli ñ pñt. Mlembꝛum terciũ . 200ꝛdo. ſimul priuent᷑ ꝑ malũ culpe. vi⸗ t᷑ ꝙ non. per ſimile in alijs creaturis. Naʒz in aĩalibo põt pꝛiuari modus cuʒ ñ priuat᷑ oꝛdo vel ſpẽs.põt etiã priuari oꝛdo ita ꝙ ñ pri⸗ uetur modus vel ſpecies.⁊ ſimilit de ſpecie:&̊ nõ ſił p⸗ uant᷑ iſta.pari q̊ rone erit in ipſo hoĩe ᷣm aĩaʒ rõnalẽ. ꝙ; vnũ poterit priuari ſine aljs duobo.⸗ SPreterea.in alijs bonis ſpualibus ↄtingit hoc. ꝙ vnũ poterit pᷣua⸗ ri ſine alio.verbigr̃a.poteſt priuari memoꝛia nõ pua⸗ ta imaginatẽe.põt priuari imaginatio nõ priuata me⸗ moꝛa.⁊ hec pñt priuari manente quodaʒ vſu ratõnis intermedio.ſᷣm ꝙ diuerſe fiũt egritudines quibꝰ fiunt leſiones in diueꝛſis capitis ꝑtibo.ſimilit ↄtigit de alijs bonis naturalibo. ſicut ſunt caſtitas naturalis ⁊ pie⸗ tas naturalis.⁊ ita de alijs.põt.n.vnuʒ eſſe ſine alio. paꝛi ̊ rõne poterit priuatio eſſe modi ſine priuatione ſpeciei ⁊ oꝛdinis.vel guctbb onne⸗ dicit aug.ĩ lib.de natura boni.vbi modus.ſpecies.⁊ oꝛdo magna bona ſunt:magnũ bonũ eſt.vbi parua bona ſunt: puũ bonũ eſt.vbi ᷣo modica: mediocre bonũ eſt.ĩ quo vult deſignare.ꝙ ꝑ quandã cõnexioneʒ vbi modus eſt ma⸗ gnũ bonũ.ſpecies eſt magnũ bonũ oꝛdo ſimilit.⁊ ecõ uerſo.¶ Item iſta ſunt veſtigia trinitatis ſumme.ſ̊ in ſumma trinitate eſt oĩmoda equalitas. in hac trini⸗ tate que eſt veſtigium eſt ſuo modo equalitas. & ſi plꝰ eſt de modo:plus erit de ſpecie ⁊ oꝛdine.⁊ ſi minꝰ: mi⸗ nus.g ſimul priuant᷑.¶Ad quod dom.q; modus.ſpe cies.⁊ oꝛdo.ſi dicerent᷑ ſn illum modũ ᷣm queʒ acci⸗ piuntur in animalibus inq'tum ſunt aialia. non dico inq;tum ſunt creature. poſſet eſſe priuatio modi ſine priuatione ſpeciei ⁊ oꝛdinis.ſed non ſic accipiũt᷑ hic: h ſᷣm hoc ꝙ modus.ſpecies.⁊ oꝛdo in qualibet creatu ra repreſentant quodãmodo ſummaʒ trinitateʒ. ⁊ iðo cum priuatur modus.priuant᷑ ſpecies ⁊ oꝛdo.⁊ econ⸗ uerſo. Per hoc poteſt ſolui quod obiectum eſt per ſi⸗ mile in aialibus.modus.n.ſpecies ⁊ oꝛdo aliter accipi untur ſᷣm ꝙ ↄueniũt aĩali inqtum eſt creatura. ſic enĩ ſimul ſunt.aliter ſᷣm ꝙ ↄueniũt animali inqtum ẽ ani mal. ſic enĩ modus poteſt eſſe ſine ſpecie ⁊ oꝛdine ĩ ißa compoſitione membroꝝ aĩalis.in aĩia vᷣo rõnali pꝛout malum culpe dicitur priuatio modi.ſpeciei.⁊ oꝛdinis Fm ꝙ intelligit Anguſti.ſimul eſt priuatio oĩm.cũ enĩ amatur creatura vt deus vel plus deo. eſt defectus mo di ſiue menſure. exiſtente defectu iſto erit voluntas ab extremis.extrema autem dico deum vt eſt principium ⁊ vt eſt finis.ergo eſt defectus rectitudinis.⁊ ita ꝑ cõ⸗ ſequens ſpeciei.rectitudo enim eſt foꝛina ſiue ſpẽs ipᷣiꝰ extenſionis medie.cum auteʒ exit voluntas ab extre⸗ mis.non amat deum ꝓpter ſe ⁊ ſuper omnia. ꝓpter qð eſt defectus oꝛdinis.ſimul ergo eſt priuatio modi.ſpe⸗ ciei.⁊ oꝛdinis per malum culpe moꝛtalis.¶ Ad ſecũ⸗ do obiectum dicendum. ꝙ aliter eſt in his bonis ſpiri⸗ tualibus ⁊ in alijs quibuſdaʒ.quedam enim ſunt bo⸗ na ſpiritualia que non ſimul tolluntur. quedã vᷣo ſunt que ſimul tolluntur. bona enim ſpiritualia que per ſe ſunt gratie gratumfacientis.ſimul priuantur.que do non ſunt huiuſmodi.ſed ſunt gratie gratiſdate.pñt nõ ſimul priuari.bona vᷣo naturalia que ſunt nature or⸗ dinabilis ad bonum.nec omnino ſe habent ſiẽ illa bo⸗ na vel illa.ſed minui poſſunt. omnino autem prinari non poſſunt.talia autem ſunt modus.ſpecies.⁊ oꝛdo. ſimul tamen minuuntur propter predictam rationeʒ. eo ꝙ diminutio que eſt ipſius habitudinis ad efficien⸗ tem. ponit diminutioneʒ habitudinis ad ipſaʒ foꝛma⸗ leʒ ⁊ ſilir finaleʒ.⁊ ecõuerſo. V „ ,ſpig .2 i, urig. cui pei, ſlp⸗ nale, keg, in . Pun⸗ Pna, ane⸗ nig iunt alis pie⸗ Alo. one angi non i fult S in rimn⸗ ſi nnl ſpe leel⸗ dico line c: tu SSSñͦL ¶ Nueſtio arto querit᷑. vtꝝ modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo. cqualit priuent᷑. nõ vide modus.n. appꝛopꝛiat᷑ potẽtie ſiue vᷣtuti.ſpẽs vᷣo pul — chꝛitudini.oꝛdo vo bonitati.̊ ↄtingit de fectũ eẽ in potẽtia.nõ exñte defectu in pulchꝛitudine vł bonitate. Silr in pulchritudine ↄtingit eẽ defectũ. nõ exñte defectu in potẽtia vel bonitate.⁊ eodẽ mõ ↄtĩgit eſſe defectũ in bonitate nõ exñte defectu in pulchritu⸗ dine aut potẽtia.ↄtingit &̊ minui modũ ſine diminuti one ſpeciei ⁊ oꝛdinis. Preterea.in vᷣtutibo naturali⸗ bus ↄtingit intenſionẽ fieri vniꝰ ſine intenſiõe alteriꝰ. diminutõz vniꝰ ſine diminutiõe alterius: vt caſtitas naturalis põt minui vel intẽdi ſine pietate natuꝛali vł ſine iuſticia.pari & rõne cũ modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo ad bo na naturalia referat᷑. poterit minui modus ſine ſpecie vel oꝛdine.vel ecõuerſo. ¶ Cõtꝛa.modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo ſunt ipſius hĩtudinis potẽtie.pront oꝛdinabilis ẽ ad bonũ gratie.quẽadmodũ g̊ eſt in bono gꝛatie qð ᷣm i⸗ moꝛtalitatẽ gratie eſt minoꝛitas virtutũ gratuitoruʒ. cum minoꝛ eſt foꝛtitudo gratuita.mioꝛ eſt caſtitas g⸗ tuita.a ita d alijs. eodeʒ mõ videt᷑ eſſe de mõ.ſpecie.⁊ oꝛdine:vt cũ minuit᷑ modus minuat᷑ ſpẽs ⁊ oꝛdo.⸗ Itẽ ſi minueret᷑ modus ꝑ malũ culpe.nõ facta diminntõe ſpẽi ⁊ oꝛdinis.ecũ ad diminutiõeʒ modi ſequat᷑ ꝙ minꝰ babilis ſit aĩa ad bonũ.nõ facta aũt diminutõe ſpeciei 7 oꝛdinis ſit aia habilis ad bonũ eſſet ſimł habilis ad bonũ ⁊ inhabilis.quod ẽ incõuemẽs.nõ ̊ ꝑ malũ cul⸗ pe fit priuatio ſiue diminutio modi.ꝗn inſimul fiat di minutio ſpẽi ⁊ oꝛdinis.⁊ ecõuerſo.⸗. Iteʒ cũ voluntas hũana ↄfoꝛmat ſe voluntati diuine. rectitudinẽ habet in ſua oꝑatõne.cũ aũt hʒ rectitudinẽ in ſit na oꝑatõe. or dinat᷑ debito mõ ad ſuũ fineʒ 1 ecõuerſo.ꝗ̊ fectu exn-⸗ te in aliquo hoꝝ.eſt defectus in alijs.̊ hitudo naturał reſfert᷑ ad omĩa iſta.⁊ põt reciꝑe intenſionẽ ⁊ diminu⸗ reſpectu alioꝝ.⁊ ecõuerſo.¶¶ Ad quod doᷣm. ꝙ ſimul fit oĩm iſtoꝝ diminutio ꝑ maluʒ culpe moꝛtalis 4 Ad obiectũ aũt dðm eſt.ꝙ lʒ modus appropriet᷑ potentie ſiue virtuti.⁊ ita de alijs:tñ qꝛ potẽtia dicit᷑ dupliciieꝛ Vno mõ aꝓpropriat᷑ hic modus potẽtie.alio mõ nõ ap propriat᷑. Si.n.accipiat᷑ hic potẽtia ꝓ ipſa habitudie naturali volũtatis ad ſummã bonitateʒ. ᷣm hoc modꝰ appropriat᷑ potẽtie. ⁊ ↄotingit minui ſᷣm ꝙ minuit᷑ illa babitudo naturalis. Si vdo accipiat᷑ potẽtia ꝓ foꝛtitu⸗ dine naturali.Fm h̊ modus nõ aꝓpropriat᷑ potentie.qꝛ ↄtingit foꝛtitudinẽ naturalẽ eſſe ſine pulchritudine vł tionẽ.q̊ eum diminuit᷑ vmiꝰ iſtoꝝ.diminuitur bonitate.⁊ etiã in ipſa aĩia. ſᷣm boc modus hͥ nõ appro priat᷑ potentie.⁊ ſᷣm h̊ nõ dicit᷑ h ꝑ malũ culpe fieri pᷣ⸗ uatio modi.ſpẽi.⁊ oꝛdinis.eodẽ mõ dom eſt de alijs.ſ. ſpecie ⁊ oꝛdine.¶¶ Ad ſcedᷣm dm.ꝙ ſecus eſt in bonis naturalibo que dicũt᷑ virtutes.⁊ in bonis natuꝛalibus que dicũt᷑ modus.ſpẽs.⁊ oꝛdo.põt.n.vna virtus natu ralis ineſſe ſine alia.⁊ ecouerſo. Modus aũt ſi pẽs 2 oꝛ do ſie ſe hñt. ꝙ ſi vnũ põt ineſſe. nõ põt ineſſe ſine alijs. nec ecõuerſo.eo ꝙ ſunt vniꝰ ↄditõis.⁊ pter h̊ cũ vnnzʒ intendit᷑ alia duo intẽdũt᷑.cũ vnũ minuit᷑ alia duo mi⸗ nuũt᷑. Attendendũ elt añt ꝙ loqmur hic de mõ. ſpecie. ⁊ oꝛdine ꝓut hoꝝ priuatio nõ eſt ipſa eẽntia boni eul⸗ pe. b eſt defectus ↄſequens malũ culpe. uneſtio. cun. de maloĩ genere quid ſit 2 de eius oppoſitone. Ompleto tꝛactatu malo ⁊ de primis drñtijs mali.v᷑nſ itum faciẽtes ad ↄſideratõʒ pcti. Pꝛi⸗ mo dicamꝰ diſpoſitõʒ quandã materi aleʒ ad perm 'm quandã mali culpa⸗ *½ °£ % .Cciiij. bilis diuiſionẽ. Malũ. n. culpabile aut eſt mali er ge⸗ nere actus. aut ex circũſtantia actus.ant ex intẽtiõe fi⸗ nis indebiti. Quia dᷣo prioꝛ eſt in hac ↄſideratõe mali cia ey genere actus. deinde vᷣo malicia ex circũſtautia. Tercio vᷣo malicia ex intẽtõne.põt.n.actus eẽ bonus in genere ⁊ circũſtantie bone:nihilominꝰ tñ malus ex intentõne. bonitas po intẽtionis nõ põt eẽ niſi fundet᷑ ſuꝑ bonitatẽ ex genere ⁊ erx circũſtãtijs.ideo primo di⸗ cendũ eſt de malo in genere circa quod eſt ↄſideratio. Primo quid ſit malũ in genere vel ex genere. ¶ Se cudo de oppoſitõne mali in genere reſpectu boni ĩ genẽ vtꝝ ſit ooſitio ↄtrarietatis ⁊ oꝓpoſitio immediata. Cercio vo d ↄpꝑatõne malicie in ꝓpoꝛtionabilitate ipſius habitus ad actũ.¶ Quaꝛto de oppoſitõne ꝓpoꝛ⸗ tionabilitatis malicioꝝ int ſe reſpectu bonitatũ. lembꝛu primũ Irca primũ peieen malũ in genere ſiue ex genẽ. dicit᷑ illð qð nullo mõ ꝑ circũſtantia foꝛmari pᷣt vt ſit Vonũ.⁊ hoc videt᷑. Foꝛnicaꝛi.n.ẽ tale ma lũ quod ꝑ nulla creaturã pᷣt ſoꝛmari vt ſit bonũ.i⁊ phᷣs dicit quedã ſtati noĩata mox ↄiũcta ſunt malo.vt adul teriũ.Si g̊ hoc mõ dicit᷑ malũ in genere tũc malũ ĩ ge⸗ nere.ↄtinebit in ſe malũ ex circũſtantia.nullũ.n.malũ eſt oino infoꝛmabile ad bonũ.niſi ↄtineat in ſe defectũ circũſtantie vel circũſtantiaꝝ: ſ̊ hoc nõ videt᷑.cuʒ ma⸗ lũ in genere diuidat᷑ ↄtra malũ ex circũſtantia.4. Pre terea.nõ dicet᷑ malũ in genere qð genꝰeſt maloꝝ:ſᷣm B enĩ nõ cõnumeraret᷑ malũ in genere cũ ſpẽbꝰ mali.ge⸗ nus enim nõ cõnumerat᷑ cũ ſuis ſpẽbus.relinquitur S ꝙ malũ in genere dicet᷑ malũ quod eſt ex genere actus qñ in ipſo actu ᷣm ſeipſuʒ ↄſideꝛato inuenit᷑ tefect?.ſ̊ ĩ nullo actu m ſeipᷣm ↄſiderato inuenit᷑ ita defectus ꝗn poſſit cũ aliqua materia ↄiũctus dici bonũ.xerbigra. odire ſi reſpiciat ꝑſonã dicit malũ. ſi reſpiciat peccca⸗ tũ: ſᷣm ꝙ dicit᷑ in ps.iniquitateʒ odio habui.dicet bo⸗ nũ. odire ſᷣm ſeipᷣm ↄſideratũ dicit bonũ.aut nec dic bonũ nec malũ. Et ſilr eſt de h̊ qð eſt iraſci. Yraſci eniʒ ſi fit er odio ꝑſone malũ eſt. ſi vo fit ex odio vicij bonũ eſt. Siłit ille actus occidere ſi fit auẽte legis ab eo ad queʒ ſpectat.⁊ reſpectu eius materie que debita eſt. bo nũ eſt.ſi ðᷣo alio mõ malũ eſt. occidere ᷣm ſeipſuʒ con ſideratũ erit indifferens.⁊ ſimilit in alijs actibo.q̊ ma lũ in genere nõ dicet᷑ ex genere actus.quo ̊ mõ dicet᷑ malũ in genere? Si aũt dicat᷑ genus ꝓ ſubtecta mate⸗ ria que cõuenit actui. ſm hoc dicet᷑ occidere boĩeʒ ma lum in genere.bᷣ hoc qualiter dicet᷑ cum precipiatur in lege occidere maleficũ.occideꝛe aũt maleficũ eſt occidẽ hoĩeʒ.⁊ ita malum implicabit᷑ in bono. Similit pꝛeci⸗ pit dñs abrahe immolare filiũ ſuuʒ. ⁊ immolare filiũ eſt occidere hoĩem.ᷓ in bono meꝛtoꝛio implicabit᷑ ma lum.quod nõ videtur.g̊ malum in genere dicet᷑ nõ ſᷣm hũc moduʒ. ¶¶ͥq Dicũt aliqui ꝙ interficere hoĩeʒ eſt ma⸗ lum in genere.qm eſt malũ in ſe.ſᷣ non ſm ſe: h̊ que eſt iſta differentia: Si. n. aliquid eſt malum in ſe. & de ſe impoꝛtat maliciam.h̊ quod impoꝛtat de ſe malicis.d eſſe malum m ſe aut ꝑ ſe. ᷓ interficere hoĩeʒ eſt malnʒ 3 quod dᷣm.ꝙ lʒ multis modis poſſit di ⸗* m ſe. ci malũ in genere. vt quod ꝑ nullam circũſtantiaʒ põt foꝛmari vt ſit bonũ.vt foꝛnicari vel adulterari.vel qð Dicit genus maloꝝ:ſpẽaliter tñ hic accipit᷑ maluʒ ĩ ge⸗ nere.qñ actus dicit defectum boni.⁊ reſpicit mateꝛiaʒ indebitam.vt genus ſubiectum. dicatur ipſa materia indebita.nomen dvᷣo actus determinet tefectum. ſic.n. bonũ in geneꝛe multis modis põt dici.vel ꝙ eſt genus bonoꝝ ſicut eſt virtus que dicit᷑ bonũ in geneꝛe. vel qð circũſtantiã nullatenꝰ põt fieri malũ.ſicut habeꝛe ca ritatẽ.vel quod dicit bonum in genere actus ⁊ reſpicit materiã debitã. vt dare elemoſins. vel paſcẽ eſurienteʒ „ ita ſit dieit aug.ĩ primo li.de bap.ↄtra donatiſias⸗ oſtendẽs ꝙ bona oꝑa in geneꝛe nõ ſufficiũt ſine caꝛita te.ꝗcquid boni in oꝛoniba ⁊ elemoſinis bẽbat ꝓdeſſe. illi ñ poterat: niſi ꝑ vinculũ xpᷣiane ſocietatis ⁊ pacis incoꝛꝑaret᷑ eccie.Et aug.de ſpũ ⁊ la.Sicut nõ impe⸗ Diũt a vita eteꝛna iuſtum quedã peccata venialia. ſine quiba vita iſta non ducit᷑: ſic ad ſaluteʒ eternam nihil proſunt impio bona opera.ſine quibus vita cuiuſlibz impij vix inuenit᷑. dare.n.dicit bonum in genere actꝰ. elemoſina vᷣo dicit ↄuenienteʒ materiã. ſicut habet᷑ in Diſ.xxx vj.ij.li.ſen.c.ſatis diligent. Sic ex oppoſito di⸗ cet᷑ malum in genere m tot modos. hic aũt ſpalit᷑ con trahimus malum in genere. qñ actus in ſe diẽ defectũ 7 coniũgit᷑ cum mateꝛia indebita.¶ Si vo obijciat. ꝙ tale bene põt fieri vel male fieri.⁊ ita erit indifferens. BDicendũ eſt. ꝓ illud quod dicit᷑ bene fieꝛi vel male fie⸗ ri.hic refert᷑ ad circũſlantiam vel ad intentioneʒ.cum autem circumſtantia addit᷑ que bona eſt. ↄtrabit᷑ ma⸗ lum extra rationeʒ ſuam.ſicut bonum in genere trahi⸗ tur extra rationẽ ſuam. qñ additur circumſtantia ma⸗ la.vnde nõ eſt dicenduʒz. ꝙ malum ſit ꝑs boni. eo eniʒ dicebat᷑ malum.quia dicebat defectuʒ in ſe ⁊ ↄiũgeba⸗ tur cum materia indebita.nec addebat᷑ circumſtantia ꝑ quam ad bonum traberet᷑.vnde occidere maleficiuʒ eſt. lʒ impoꝛtet in ſe occidere hoĩem.occidere aũt hoĩeʒ ſit ꝓhibitum in decalogo cum dicit᷑.Mon occides: nõ tñ ille peccat qui maleficuʒ occidit tranſgrediẽdo pᷣce⸗ ptum decalogi.ſi auẽte legis faciat.⁊ ad eum ſpectet. vnde aug.in li.de li.ar. Si homicidiũ eſt hoĩeʒ occidẽ põt accidere aliqñ ſine peccato.nam ⁊ miles hoſtem ⸗ iudex vel miniſter eius nocentẽ ſi occiderit. nõ mihi vi detur peccare:cum non dicitw᷑ recte homicidiũ niſi extẽ⸗ ſo vocabulo. vñ ſequit᷑ ibi. nõ mihi vidẽt᷑ hi homicide dici. Vñ occidere hoĩeʒ tunc ꝓprie dicit᷑ malũ in genẽ. qñ nõ addit᷑ circumſtantia trabens ad bonũ.¶ Silit intelligendũ eſt de eo quod obijcit᷑ de imolatõne. lʒ enĩ oblatio in olocauſtuʒ ſiue immolatio ex pᷣcepto dñi ſit bonũ.in eo auteʒ intelligat᷑ occidere hoieʒ nõ intelligi tur ibi ſᷣm rõneʒ mali. addita.n.eſt circumſtantia per quã illud qð ſibi relictum eẽt malũ ꝑ additõʒ circum⸗ ſtantie foꝛmatũ dicit bonũ.iQec eſt diſtinguẽdũ ꝙ ali⸗ quod dicat᷑ in ſe malũ ſᷣ̊ nõ ᷣm ſe malũ. non enĩ hec di⸗ ſtinctio ex intẽtõnibo vocabuloꝝ ꝑ ſe elicit᷑.nec expoſi⸗ toꝛes ſacre ſcripture iſtis vtũt᷑ drñtijs. embꝛũ ſecundum eudo querit᷑ de opoſitione mali ĩ genẽ reſpectu boni in genere.videt᷑.n.eẽ ↄtra⸗ rietas.ↄtraria.n.dicũt᷑ que ſub eodeʒ ge nerxre poſita marime diſtãt. ᷣ bonũ in ge/ nere malũ in genè ↄnicãt in intentõe geneꝛis.⁊ differ̃t genere ⁊ malũ in genere ſunt ↄtraria.4l Itez eidẽ acti oni eſt im poſſibile ſimul ineſſe malũ in genere ⁊ bonũ in genere. ̊ malũ in genere ⁊ bonũ in genere ſunt ↄtra ria vel adminꝰ oppoſita. (onta.draria ſunt q̃ na ta ſunt fieri circa ideʒ ſubiectũ.hᷣ bonũ in genere ⁊ ma lũ in genere nõ ſunt nata fieri ciꝛca ideʒ ſubiectũ.q̊ bo nũ in genere ⁊ malũ in genere nõ ſunt nata fieri ↄtra⸗ ria.qꝙ aũt nõ ſunt nata fieri ciꝛca idez ſubiectum ꝑ hoc pʒ:ꝙ eadeʒ actio nõ põt eſſe pᷣm diuerſa tpa bona ĩ ge⸗ nere ⁊ mala in genere. ſ̊ que ſemel eſt mala in genẽ ſꝑ eſt hmõi. ¶ Itez malũ in genere ⁊ bonuʒz in geneꝛe ge⸗ nera ſunt bonoꝝ ⁊ maloꝝ. nec hñt cõmune genꝰ. ↄtra⸗ ria do ꝓprie dicta hñt cõmune genꝰ. ꝗ̊ malũ iĩ genere ⁊ bonũ in genere nõ ſunt otraria.4 Itez malũ in geneꝛe Eꝑ additõʒ põt fieri bonũ.⁊ bonũ in genere ꝑ additõnẽ circũſtantie põt fieri malũ.̊ bonũ in genere ⁊ malum in genere nõ ſunt ↄtraria.cum pñt oppoſitã rõnez com municare.nõ.n.albũ manẽs album põt coĩcare rõneʒ m bonũ ⁊ malũ que ſunt maxie diſtantia.gᷓ bonuʒ in ingri. nec ecõuerſo. ¶ Hac de cauſa querit᷑ cuiuſmodi differentie ſint malũ in genere ⁊ bonũ in genẽ reſpectu actõnis. vtꝝ ſint differentie eſſentiales vel accidenta⸗ les.on vident᷑ eſſentiales eſſe.bonũ.n.⁊ maluʒ acci⸗ Dunt actioni: ſimilit agenti. Poteſt.n.actio intelligi p̃ᷣter intellectum boni ⁊ pꝛeter intellectum mali.Fim ꝙ nos dicimus bonum in genere 2 malum in genẽ. Dif⸗ ferentia vᷣo eſſentialis eſt preter intellectum cuiꝰ ñ in⸗ telligit᷑ illud cuius eſt diffeꝛentia eſſentialis.q̊ bonum in genere ? malũ in genere non ſunt differentie eſſenti ales actõnis. ¶ & aũt non ſint accñtales videt᷑ ex h. ꝙ non poſſunt ineſſe vni a eidem actõni.accidentia dᷣo oppoſita adminꝰ poſſunt intelligi ſm prius ⁊ poſteriꝰ ineſſe. ¶ Joꝛte dicetur ꝙ eſſent accidentia inſeꝑabilia que lʒ poſſint adeſſe ⁊ abeſſe per intellectum.tamẽ non abſunt a ſuis ſubiectis: niſi ſint talia accidentia inſe⸗ ꝓabilia.que inſint alicui rei ſeꝑabili.vt coꝛuus dicit niger.ratio eſt pennaꝝ:⁊ cignus albus.ablatis autem ꝓpennis põt cignus dici niger coꝛuus albus.nõ ſic au teʒz videt᷑ de his drñtijs bonũ in genere ⁊ malũ in genẽ actio.n.mali in genere nõ intelligit᷑ hic actio ſine ipſa malicia generis.nec actio bona in genere intelligitur hic actio ſine bonitate generis.q̊ non ſe hñt ſicut acci⸗ dentia.ſubiectum nintelligitur hic ſine accñtibo que ſunt in ſubiecto¶ Ad quod dicendũ.ꝙ oppoſitio ẽ int᷑ bonum in genere ⁊ malũ in geneꝛe.⁊ eſt oꝓoſitõ diſꝑa tionis.diſꝑata.n.ſunt vbi ſeꝑantur abinuicem ſᷣm ra⸗ tionem ſiue foꝛmam ⁊ ſubiectum. (¶ Ad illud autẽ qð obiectum eſt in contrarium. vbi oſtenditur ꝙ bonum ĩ genere ⁊ malum in genere ſunt ↄtraria.Dicenduʒ eſt. ꝙ non ꝓprie ſumendo contraria. nec eis cõuenit diffi⸗ nitio contrarioꝛuʒ: que eſt.ꝙ poſita ſub eodem genere maxime diſtant.genus.n.ibi non dicit᷑ materia ſubie⸗ cta.ſed genus predicabile. bonum auteʒ in genẽ ⁊ ma lum in genere non ſunt in vno genere predicabili.ens enim non dicit genus reſpectu boni ? mali.⸗! Ad ſecũ Dum dicendum.ꝙ lʒ malum in genere ⁊ bonum in ge⸗ nere ſint incompoſſibilia ſimul ineſſe eidem. nõ ex hoc ſequitur q; ſint ↄtraria.quia non ſunt nata fieri circa idem ſubiectum.ſed erunt oppoſita vt diſꝑata.ſicut.n. bonitas ⁊ malicia diſꝑata ſunt inter ſe.ita ⁊ actões ꝗ⸗ bus conueniũt ſunt inter ſe diſpate.¶ Item reſpondẽ dum eſt ad hoc quod ſecũdo obijciebat᷑ cuiuſmòi diffe rentie eſſent bonum in genere ⁊ malum in genere cuꝛca actionez. Dicendum eſt ꝙ diſtinguũt actõnes ſicut ꝓ⸗ prietates diſtinguũt ea quoꝝ ſunt ꝓpꝛietates.appropꝛi atur.n.bonitas ſue actõni in genere.⁊ malicia ĩ genẽ ſue actõni.nec eſt h̊ ↄtrariũ.q bonũ ⁊ malũ pñt accidẽ eideʒ actioni. G.n.nõ eſt de bonitate ⁊ malicia generis ſ̊ d bonitate 2 malicia intẽtionis.que extrinſeca eſt a bonitate generis. bona.n.actio in genere põt eẽ mala ex intentõne vel bona.ſimpłr aũt nõ põt eadẽ actio nu⸗ mero eſſe bona ⁊ mala.vñ alit ſe hñt bonũ ⁊ malũ ciꝛ ca actionem ⁊ circa agentem. circa agentem autem ſic ſe habent ꝙ poſſunt vni eidem agenti numero ineſſe bonum ⁊ malum.ſed non ſimul. vni vᷣo? eidem actio⸗ ni non poſſunt ſimul numero m prius ⁊ poſteꝛius in⸗ eſſe bonum ⁊ malum. Ratio autem eſt. quia agens nu meratur propria numeratõne preter bonum ⁊ malum que ei accidunt.actio vᷣo cum non ſit in ſe ſtans ſ traſi ens: numeratur cum ſuis conditionibus. Elnde alia numeratio eſt actio bona ⁊ alia numero eſt actio ma⸗ (Membrum tercium ,Bnſequẽt᷑ queri de opatõe malicie ĩ ꝓ⸗ poꝛtõabilitate habitꝰ ad actũ.ſ.vtꝝ hitꝰ ſit deteꝛioꝛ actu vel ecõueꝛſo.ꝙ aũt ſit de⸗ terioꝛ ĩ genẽ videt᷑. oppoĩt᷑.n.bono ĩ genẽ actꝰmalũ ĩ genẽ actꝰ:pᷣ bonũ ĩ genẽ actꝰplꝰↄiũgit fini g — G—b—ͥ——————— — f f f fvfhf — 08—5—ð — malum in genere actꝰ plus igugleaſne ergo malum ſe equalitas generis.⁊ huic reſpondet meritũ ene ere ſenn⸗ in genere actus deterius eſt malo in genere habitus. ne. Ael põt dici malum eque. quia equaliter defoꝛmat aech Itẽ poſito malo in genere actꝰ.pomit᷑ malũ ĩ genere ba⸗ ipſam animam. 1 m boc nõ omnia mala in genere ſũt ellig bitus.malũ enĩ in genere actus ẽ ca mali in genere bahi eque mala. plus enim deformat ipſ ain animam homitci fng tus.ergo malũ ĩ genere Rrrag malo ĩi genere ha⸗ din ppetratũ.qᷓ; adulteiꝛũ ꝑpetratũ oĩbus alijs paribo. Bif⸗ bitus.cũ ſit cã ꝓpꝛia illiꝰ.¶ Cõtra qð diuturniusẽ ma⸗ Hic autẽ notãdũ.ꝙ malũ i genẽ dicit᷑ młtiplicit. vno ſin⸗; lum deteriꝰ ẽ malũ.ſed diuturniꝰ ẽ malũ ĩ genere habi⸗ enim modo dicitur adulterium malum in genere. alio Dnan tus.ergo malũ ĩ genere habitꝰẽ deteriꝰ.malũ act⸗ enim modo malũ ex circumſtantia.ſi enim com ꝑatur adulte⸗ Knti trãſit.ſed remanet habitꝰ.rõne cuiꝰ ẽ etiã reatꝰ.⸗ Itez rium ſornicationi dicuntur eſſe duo mala in genere lu⸗ keß bonũ ĩ habitibo meliꝰ ẽ bono ĩ actibo.ergo ꝑ ofpoſt itum æurie.Alio modo dicitur eſſe malum ex circumſtantia. tad malũ ĩ habitibo erit deteriꝰ malo ĩ genere act? ſicut. n. Fm ꝙ; coire cum nõ ſua eſt malum in genere.coire auteʒ len⸗ ſe habẽt ꝑ opoſitũ malũ ĩ geneꝛe habitꝰ ⁊ bonũ ĩ geneꝛe cum nõ ſua coniugata alterius. eſt malum ex circumſtã bil habitꝰ.ita malũ ĩ genere aciꝰ ⁊ bonũ ĩ genere actus· er⸗ tia. In hoc enim dicitur ꝙ cõiugata alterius dicitur ciꝛ ili go ꝑmutatim ſicut ſe habet ĩ genere habitꝰ bonũ ad bo⸗ cumſtantia ⁊ ſimiliter coiꝛe cum ſoluta. ſᷣm ꝙ formcatõ non nũ ĩ genere actꝰ.ita ſe habet malũ ĩ geneꝛe babitꝰ ad ma adulterium cadunt ſub eo qð eſt malum ex circumſtã ſe⸗ lum genẽ actꝰ.ergo cũ bonũ ĩ genẽ habitꝰ ſit meliꝰ bo⸗ tia ratione ſui.ratione vᷣo eius quod ẽ coire cum nõ ſua dict no ĩ genẽ actꝰ.malũ i genẽ habitꝰ erit deter maloĩ ge⸗ caunt ſub eo ꝙ eſt malum in genere.¶ Ad hoc etiam dten nere actꝰ. ¶¶ YNẽ malũ genere babitꝰ eſt rõ multiplicadi queritur.vtrum aliquis poſſit preciſe facere tm̃ maluʒ. ſtan malũ ĩ actu.ergo ẽ illo deteriꝰ. qð dicendu.qꝙ; ma tum eſt aliquod in genere.Quod videtur. quia poteſt igeni lũ ĩ genere quo ad ꝗd.ẽ deteriꝰ malo ĩ genẽ habitꝰ.quo aliquis perpetrare malũ in genere. nõ addendo aliquã eifſi ad ꝗd ẽ minꝰ malũ.quo ad boc.n.ꝙ moluʒ ĩ genẽ act⸗ꝰ ẽ circũſtantiam malam.ſſed ſi nõ addit᷑ circum ſtãtia ma⸗ giur cauſa mali in genẽ habitꝰ.rõne cauſalitatis ẽ deteriꝰ. la vel intẽtio mala.nõ contrahitur malitia niſi er gene⸗ a⸗ Attendendũ autẽ.ꝙ malũ ĩ genẽ actꝰ põt accipi duplici re actus.ergo poteſt aliquis perpetrare poſſe tiñ maluʒ gne ter. Põt enĩ accipi ꝓ malitia generis actꝰ. vel põt acci⸗ qtum eſt maluʒ in genere⸗ontra malitia qua quis Sc pi generalit᷑ ꝓ quacũq; cã.malitia exiſtẽte in ſuo actu. malus eſt. ex aciu particulari cõtrahitur. ergo niſi ad en ſiue ſic ſiue ſic accipiat᷑. Pꝛeterea malitia in genẽ actꝰ datur ſuper malum in geneꝛe aliquid.nullus ex hoc dici x cauſat malitiã ĩ genere habitꝰ.nec tamẽ malum ĩ genere tur malus.ergo nõ ſufficit malitia ĩ genere.nilſi fiat ad⸗ actꝰ ſimpliciter ẽ deteriꝰ malo ĩ genẽ habitꝰ. ſed ecõuer ditio.¶ Ad hoc dicendum.ꝙ malũ in genere dicitur.du uni ſo.ĩ hoc ꝙ plꝰ adheret ipſe aĩe a qua pꝛiuat᷑ bonũ.⸗ Ad pliciter.vno modo ſᷣm ꝙ malum in genere dicit᷑ qð ge⸗ zel. obiectũ vo pꝛimo dicendũ.ꝙ nõ ẽ ſimile ex ꝑte bonoꝛuʒ neraliter dicitur malũ.⁊ ſᷣm hoc nõ dicitur com ꝑabile dfi⸗ ⁊ ex ꝑte maloꝛũ.ex ꝑte enĩ bonoꝛũ ẽ q bonꝰ habiiꝰ gene ad malum particulare.maxime cum particulare fuerit nere rat bonũ actũ vniuerſalit.niſi fieret ſermo de habitu cõ eiuſdem generis.ſᷣm hũc modũ nulla eſt queſtio.ſi que⸗ bie⸗ ſuetudinali inqᷓtũ huiuſmõi.ex ꝑte ᷣo maloꝛũ actꝰ ma⸗ ratur.vtrum aliquis poſſit facere tm̃ malum q tuʒ ẽ ma⸗ mn lus prĩo generat habitũ malũ.licet ergo actꝰ imediatiꝰ lum in genere.Alio pᷣo modo dicit᷑ malum in genere.ſᷣm ns cõiungat habentẽ fini in malis.tamẽ habitus malꝰ im⸗ ꝙ malum in genere diuidit contra malum ex circumſtã ei mediatius diſiungit a fine.nõ enim eadẽ ẽ lex in bonis tia.⁊ ſᷣm hoc poteſt aliquis perpetraꝛe malũ in genere. ⸗ ⁊ in malis.ſed cõtingit fieri ecõtrario. Et ſi dicatur.q nõ addita aliqua circumſtantia aggꝛauante. 2 boc mo⸗ we malũ in genẽ actꝰ ĩmediatius diſiungit. qꝛ poſito per i⸗ do poteſt aliquis tantũ malum facere quantũ eſt maluʒ 8 poſſibile.ꝙ malũ in genẽ habitꝰ nõ ſequeret᷑. nibilomi⸗ in genere. ⁊ per hoc ſoluitur quod obiectum eſt.( Ad 4. nus diſiũgeret a fine.malũ autẽ in genẽ babit?ꝰ nõ diſiũ puc etiam queritur. ſi aliquis appetat foꝛnicari cu mu⸗ 4 git a fine. niſi pcedente malo in gene actꝰ. Licendũ ẽ.ꝙ iere in genere.⁊ alius intendit foꝛnicari cum aliqua de a rõ nõ ẽ eiꝰ ꝙ immediatũ.ſed eiꝰ qʒ eſt primũ.vnde ma⸗ terminate.quod illoruʒ ſit deterius. Et videtur ꝙ ille ꝗ K. lum in genẽ habitꝰ pꝛio diſiũgit. ſed malũ ĩ genẽ habitꝰ intendit foꝛnicari deteꝛminate cum aliqua plus peccat a ꝓrimiꝰ diſiũgit.⸗¶ Ad obiectũ ðo ſecũdo dicẽdũ ẽ. ꝙ lʒ ꝙᷓ ille qui intendit fornicari cũ aliqua determĩate. 4Cõ t9 malũ ĩ genere actꝰ ſit cauſa mali ĩ genere habitꝰ. tamen tra.nulla circumſtantia additur ſupra malitiam gene⸗ n nõ eſt ſimpliciter deteriꝰ. in malis enim ecõtrano eſt qᷓ ris.ꝙ enim dicitur cũ iſta.nõ dicit circumſtantiam.eꝛgo è in bonis in ꝑte diſſimile.⁊ in Ete ſimile. In hoc enim ẽ non magis peccat qui intendit foꝛnicani cum iſta.qᷓ üle fDH diſſimile.ꝙ bonũ in genere habitus cauſat bonñ in ge⸗ qui intendit indeterminate cum aliqua 4 Preterea. ſi Ix9 nere actus primo.malũ vo in genẽ actus primo cauſat diceretur ꝙ per demonſtrationem intelligeretur aliqua tig malũ in genẽ habitꝰ. In hoc eni ẽ ſimile. ꝙ habitꝰ vtro⸗ circum ſtantia. illa poſſet diminuere.a ita minus poſſet biq; ẽ melioꝛ actu. Et ſi dicat.ꝙ actus bonꝰ magis con⸗ peccare ꝙᷓ qui intenderet fornicare indeterminate cum n iungit fini.⁊ iõ meliꝰ ẽ.dicendũ ẽ ꝙ nõ ſequit.habitꝰ.n. aliqua. Ad quod dicendum. ꝙ cum dicitur fornicari DD gꝛatuitꝰ in ꝑuulo qui nõ operat᷑ coiungit cum fine. actꝰ cum iſta.poteſt intelligi illa ſubſiantia mulieris ſine cir uutem nunqꝙᷓᷓ cõiungit fini ſine bab Buen etiaz cumſtantijs q aggꝛauant vel minuunt. 2 ſᷣm hoc nõ com ſt buiuſinõi gratia.vtruʒ omnia mala in genere actꝰ ſunt ꝑantur adinuicem pᷣm magis ⁊ minus.foꝛnicari cuʒ ali ſe eque mala.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.quia omnia obligata ſunt pene qua muliere.⁊ foꝛnicari cum iſta. non enim malum in o⸗ eterne.⁊ omnia que ſunt obligata pene eterne. in geneꝛe genere com ꝑabile eſt cum hoc indiuiduo. nec eſt ibi ad⸗ din eque mala ſunt.ergo omnia mala in genere eque mala ditio mali propter indiuiduationem.ſed eſt additio in⸗ nn ſunt.⸗. Coõtra foꝛnicatioẽ malũ ĩ genere.adulteriũ ẽ ali⸗ differentis· Si vᷣo virtute demonſtrationis intelligatuꝛ lun ud malũ ĩ genere.foꝛnicatio autẽ nõ ẽ eque malum ſicut circumſtantia.vel circumſtantia eſt aggrauans xel di⸗ i, agdulterium. ergo nõ omnia malaĩ genere ſunt eque ma minuens. Si eſt aggrauans tunc maius eſt peccatum. in la. Similit homicidiũ ẽ malũ ĩ genere.⁊ adulterium eſt Si diminuens tunc minus eſt peccatum. J o⸗ mel in genere. homicidio autẽ debet᷑ maioꝛ pena qᷓ; ad l WWõ ulterio.eꝛgo maioꝛẽ reatꝰ.ergo homicidiũ ẽ maius ma I b A lũ.nõ ergo omnia in genere ſunt eque mala.⸗ Ad quod (Mem rum quartum dicendũ. ꝙ eſſe eque malum in genẽ dicitur duplicit. di⸗ Varto queritur ð proportionabilitate ma 6 citur enĩ eque malũ qꝛ eque defoꝛmat ſuum genus.⁊ ſm lorum inteꝛ ſe reſpectu bonorum in gene⸗ bũc modũ omnia mala in genere ſunt eque mala. Sic re.Et eſt queſtio. Atrum omne bonũ ſit ma ueſtio n.malitia homicidij defoꝛmat ſuũ actũ. ita malitia ad ulterij defoꝛmat ſuum actum. hec equalitas dicitur el⸗ ει % *% gis bonum. ꝙᷓ aliquod malum ſit malum. uod videtur per hoc quod dicitur ſuꝑ illð pᷣs. Honũ mibi lex oꝛis tui ſuꝑ milia auri 7 argẽti. dicit.b. Angu. magis diligit caritas lege dei. ꝙᷓ cupiditas milia auri2 argenti boc autẽ ĩtelligit᷑ de interioꝛi motu. de exteriori autẽ nõ poſſet.qꝛ aligs malꝰ feruẽtius opatur mala ꝙ aligs bonꝰ bona.ergo ĩterioꝛ motꝰ boni.magis ẽ itẽſus ꝙᷓ ĩterioꝛ mali.ergo aliqð bonũ ĩ genẽ magisẽ bonuz aliqð malũ.¶¶ Itẽ ꝑ bonũ ĩ genẽ meritũ vite eterne. peꝛ malũ vo ẽ meruũ pene eterne. ſʒ vita eterna magis bo⸗ nũ ẽ ꝙᷓ pena eterna ſit mala.ergo bonũ ẽ magis bonũ q; malũ ſit malũ.¶¶ Itẽ dicit. b. Orego. Abſit ꝙ tata dele⸗ ctatio ſit ĩ vicijs quãta ẽ ĩ virtutibo.ſʒ bſm quãtitatẽ dele ctatiõis ẽ quãtitas boni vł mali.ergo bonũ ẽ magis bo nũ q; malũ malũ. Itẽ bonũ oĩno aufert malũ. ſed maluz nõ oĩno aufert bonũ.ergo bonũ ẽ magis bonũ q; maluʒ ſit malũ.(¶ Cotra dicit apoſto.vj. Ro. Sicut ex hidui⸗ ſtis mẽbra ſeruire iniꝗtati ad iniquitatem. ita exhibete mẽbra veſtꝛa ſeꝛuire iuſticie ĩ ſanctificationẽ.ergo tantu põt ſeruire aliqs bono ꝓpter bonũ.quãtũ ſeruiuit inalo Apter malũ ſiue ꝓpter aparẽs bonũ.ergo aliqð malum tantũ ẽ mnalũ quatũ aliqd bonũ ẽ bonũ.¶ Itẽ maior e in clinatio ad malũ ꝙᷓ ad bonũ ⁊? foꝛtioꝛi inclinatiõe exiſtẽ te vehemẽtioꝛ erit motꝰ.ergo aliqð malũ ẽ magis malũ ꝙᷓ aliqð bonũ ſit bonũ.⁊ ĩtelligit hoc de ipſis motibus. ¶ SItẽ malũ 2 bonũ ſunt oꝓpoſita.ergo quatũ ponit vnũ tantũ demit aliud.ſed quãtũ ponit vnũ tantũ ẽ ibi de bo nitate. quãtũ demit aliud tantũ ẽ ibi de malitia. ergoñ ẽ bonũ magis qᷓ; malũ malũ.ſed vident᷑ adequari. Iteẽ aliquis malꝰ feruẽtioꝛ ẽ ad malũ ꝙᷓ ſit bonꝰ ad bonũu:et reſpectu cuiꝰ dicit feruẽtioꝛ dicit᷑ potẽtioꝛ. ergo malus eſt potẽtioꝛ reſpectu mali qᷓ; bonꝰ reſpectu boni.eꝛgo ali qð malũ dicit᷑ magis maln ꝙᷓ aliqð bonũ bonũ. Oð eti⸗ am videt᷑ ĩ aliquo hberetico ⁊ in aliquo fideli. bereticus enĩ feruẽtioꝛ ẽ ad ſuſtinẽtiã moꝛtig ꝓ cã moꝛtis ĩdebita. q fidelis aliquis ꝓ cã debita. (24 qð dicendũ.qꝙ põt fieri com patio m genꝰ boni ⁊ mali.⁊ Fm hoc aliqð bo⸗ num ẽ magis bonũ ĩ genẽ ꝙᷓ aliqð malũ ſit maluʒ · eo ꝙ aligd ẽ ſumme bonũ quo meliꝰ excogitari non põt. nibil autẽ ẽ ſumme malũ.⁊ rõne huiꝰ ĩtelligit᷑ qd dicit᷑ ĩ pſal. ꝙ magis diligit caritas ⁊c· Alio vo mõ põt fieri comꝑa tio rõne feꝛuoris in motu. ⁊ m hoc põt aliquid eſſe ma gis malũ ĩ genẽ ꝙᷓ aliqd bonũ bonũ.nõ vn iuerſalit ſz ꝑ⸗ ticularit᷑. ¶ Ad boc autẽ qð obijcit᷑ in cõtrariũ:dicẽdũ. ꝙ licet plures ſint ĩclinatiões ĩ malũ.nõ tñ ipſe mot⸗ i⸗ qtum ꝓcedit a ꝓpꝛia radice.ẽ magis malum.ſʒ põt eſſe ſferuẽtioꝛ vel natura coꝛrupta ꝓnioꝛ. nõtẽ ex ꝑte radi⸗ cis ſed ex ꝑte ſubiecti.¶ Aod aliud vo dicendũ.ꝙ cũ dici tur. vj. ad Ro. Sicut exbibuiſtis ⁊c. itelligit᷑ illa com⸗ ꝑatio equalitatis ſᷣm equalitatẽ qtũ ad motũ lib.ar.et roõne lib. ar. nõ ex rõne boni in genẽ vel mali ĩ genẽ. ⁊ ꝑ boc idẽ ſoluit᷑ ꝙ cõſequẽter obiectũ eſt. neſtio. cv. de malo er nts. Onſequenter dicẽ di ẽ de malo ex circũſtãtia. Ad hoc au⸗ tem ſciẽdũ ẽ.ꝙ circũſtantia dicit᷑ ꝓprie⸗ tas ꝑſone vel aetꝰ ꝑtinẽs ad diminutio — nẽ vel ao aggꝛauationẽ peccati. Circũ⸗ ſistie autẽ notant᷑ ĩ hoc verſu.quis.quid. vbi.qbus au⸗ xilijs. quomõ.qñ. rio ergo querit᷑ de malo circũſtã tie in cõi. videlicet. vtrũ malu ex intẽtione dicat᷑ malum ey circumſtantia.Scdo.vtrum malum in geneꝛe ſit ma lum er circumſtantia. Lercio de comꝑatione mali ex circumſtantia reſpectu mali ex intentione ⁊ mali er ge⸗ nere. Quarto de malo ex circumſtantus in ꝑticulari. Uembzum prinum circumſta ꝓut eſt ĩ genere moꝛis. 1 ms lum qð foꝛmat᷑ ex nobis.malũ do ex genere vel circũſtã⸗ primũ quo querit. vtrũ malũ ex int᷑tiõe dicat᷑ malũ ex circũſiantijs arguit᷑ ſic. Ma⸗ lum ex intẽtione dicit᷑ malũ ex defectu finis debiti.ſed malũ ex defectu finis debiti.dici⸗ ttur malũ ex circũſiantia finis.qua eniĩ de cã fecit dicituꝛ circũſiantia finis.ergo malũ ex intẽtione dicit᷑ malũ er circũſtantia. 4 Yẽ ſicut actio habet cam efficientẽ ita bʒ cãm materialẽ. ⁊ foꝛmalẽ ⁊ finalẽ.ſʒ cã efficiẽs ⁊ foꝛma⸗ lis 1 finalis ad circũſtantias reducunt᷑. ergo cã finalis eodẽ mõ.cũ cã finalis Gein actionis ſit pꝛincipalioꝛ Lõtra malũ ex intẽtione ẽ ma tia format᷑ er ipſis rebus.ergo malũ ex intẽtione contꝛa alia duo diſtinguit᷑. ¶¶ Itẽ cũ dicit᷑.ꝙ intẽtio finẽ oꝑi im⸗ ponit. intẽtio diuidit᷑ cõtra omnia que materialia ſunt in ope.ſed quecũq; ſunt ĩ opeꝛe quaſi diſpoſitio quedazʒ materialis ſunt reſpectu ipſiꝰ finis.q̊ malũ ex intẽtione diuidit᷑ cõtra malũ ex circuſtantia ⁊ ex genere. 4 Prete rea in genere cauſarũ malũ diuidit᷑ cõtra foꝛmalẽ ⁊ ma terialem. ſed finis ẽ cã finalis.circũſtantia operis ẽ can ſa foꝛmalis.ipſum genꝰ eſt cà materialis.ergo malũ qð accipit᷑ ex defectu iſtoꝛũ. babebit pꝛopriã diuiſionẽ ma⸗ lum eꝛgo ex intẽtione cũ reſpiciat finẽ.malũ ex circũſtã⸗ tia cũ reſpiciat foꝛmã.malũ er genere cũ reſpiciat mate⸗ riam diuident ĩter ſe m diſferetias ꝓpꝛias mali quod dicendũ.ꝙ malũ ex intẽtione Fm ꝙ bic accipimꝰ. diuidit᷑ cõtra malũ ex circũſtantia.circũſtantie autẽ di: cunt᷑ que ſunt circa ipſuʒ actũ ſuꝑadoite ipſi genẽ actio nis q diſponũt ad ſinẽ.vt quicquid ẽ iter initiũ actiõis 2 finẽ actiomis dicat᷑ circũſtantia.ſᷣm hũc modũ malum ex circumſtãtia dicit᷑ cõtra malũ ex intentione. Alio vDo mõ dicit᷑ circumſtãtia quicqd circũſtat eſſentiã actiõis. 2 ſm hoc finis dicit᷑ circũſtantia.querit᷑ eni qua de cau⸗ ſa aligs fecit hoc dicit᷑ eſſe finis ſiue vtilitas.ꝑ boc patzʒ D ſolutio ad primũ.il Ad ſcdm autẽ dicendũ. circumſtã tia vno mõ dicit᷑ generalit quicꝗd ꝑtinet ad actionẽ ſᷣm ſeipam.⁊ ᷣm hũc modũ malũ ex intẽtione cõtinebitur ſub malo er circũſlantia. Alio ᷣo mõ ꝓut diuidunt᷑ cau ſe actionis inter ſe. diuidunt᷑ 2 defectus cõſequẽter.⁊ lic nõ continetur. . Membꝛum ſecundum Einde querit᷑. virum malu in genere dicat᷑ malum ex circũſtantia.qð videt᷑ per hoc ꝙ; dicit Lullius.dicit eniʒ ꝙ ꝓprietas negocij diuidit᷑ in ſex. In genus actiõis.ſinẽ.ſacul⸗ — tatem. locum. tempus. ⁊ modum. Genus autẽ actionis appellatur ipſa actio.conſiderata reſpectu materie ſue. vt quid egit ſᷣm hoc ſicut ipſum genus pertinet ad ciꝛcũ ſtantiam. ita malum ex genere erit malum ex circũſtan⸗ tia.¶ Preterea.attributa perſone ſiue circũſtantie per⸗ ſone. diuiduntur cõtra attributa ſiue circũſtantias ne⸗ gocij.ſed attributa ſiue circumſtantie perſone continen tur ſub circumſtantia. ſm ꝙ dicitur malum ex circum⸗ ſtantia.ergo multofoꝛtius ex WS actionis continebi tur ſub malo er circumſtantia.¶ Contra. circumſtatia dicitur reſpectu alicuius exiſtentis ante circũſtantiam. ergo alius defectus eſt ex defectu ipſius in ſe.⁊ ex defe⸗ ctu circũſtantie ipſius.ergo malum ex circumſtantia di nidetur contra malum ex genere. ¶¶ Preterea. in omi genere materia diuiditur contra formam.ergo in gene re actionis.ergo cum circumſtantia dicat formam acti onis genus vᷣo dicat materiam. malum ex cixcumſtãtia diſtinguetur a malo ex genere ? econuerſe i quod dicendum. ; malum ex circumſtantia aliter diſtinguet a malo er genere hic. aliter prout dererminat Zullius. pm enim ꝙ accipitur Tullius. malum ex circumſtatia continet in ſe omnia pertinentia ad negocium ſiue acti⸗ onem. hic pᷣo dicuntur tm̃ circũſtantie qᷓ ſunt inter ini⸗ tium ⁊ ſinem actionis:dico autem initium actionem re⸗ ———— WKr ufine iti dic⸗ kdicitn nalüer kitab ſonng finalis cipalior meima irrüſz⸗ cont opiimn⸗ a ſunt vedaz nn Oreie Kame isican mliqs ne,na⸗ öſi⸗ imngee⸗ 4 Nn. anidi⸗ ai⸗ getſdis fnalan Glode ioſg. gecan epaß umnſt noßin bitur kcan 1lie 1 dicat deg gocn Keut lions ſeſhe⸗ daini ſtanm je pen gon⸗ hkinen rcun einchi ſäna tian. deßt tiad poni ngene nact uod ſuet luo. tia Neti/ ini⸗ e Dueſtio latã ad ſuq materiã. ⁊ hoc vocat᷑ genꝰ actiõis. ratio aut eſt.qꝛ tulliꝰ diuidit circũſtãtias ᷣm duo ueſun 1 ipa oc dicun cauſa.ſ.ꝑſona ⁊ negociũ ſiue actio.⁊ ꝓpter h 1 attributa ſiue circũſtantie ex ꝑte ꝑpſone ⁊ ex ꝑte negocij. hic autẽ diuidimꝰ ſᷣm ꝙ maio? deſoꝛmitas ⁊ minoꝛẽ in ipſa actione ·.ex diuerſis cauſis pricipalibo ipſiꝰ actio⸗ nis.¶¶ Si vᷣo querat aliꝗs.pter quid efficiẽs cauſa non diſtixit quoddã genꝰ mali ſicut alie cauſe.dicendũ ꝙ ciꝛ cũſtantie ex ꝑte efficiẽtis nõ dicũt niſi aggꝛauationẽ ſuꝑ malũ actiõis ĩ genere.iĩ hac enĩ ꝑte prio querit᷑.cuiꝰ ge⸗ neris ſit actio.⁊ hoc ẽ quid ſit.ſcdᷣo cui inſit.⁊ ĩ illo cõp⸗ hendunt᷑ circũſtãtie ꝑſone.ñ ĩ hac cõſideratiõe tã cir⸗ cũſtantie ꝑſone q; actionis adiacẽt generi actiõis.⁊ Ip⸗ ter hboc malũ qð ꝓuenit er defectu circũſtantie.ex ꝑte ꝑ ſone cõtinetur ſub malo er circũſtantia. Ex iã dictis pa tet qualiter reſpõdendũ ẽ ad primo obiecta. Verit᷑ tercio de com ꝑatione mali ex circũ⸗ ſtãtia reſpectu mali ex genere mali ex intẽ tione.Circa qð querunt᷑ tria. Prio.vtrum circũſtantia addita ſuꝑ genꝰ actionis agqᷓ⸗ uet peccatũ.Scðdo.vtrũ malũ ex circũſtantia ſit deteriꝰ malo ey genere vel ecouerſo. Tercio.vtrũ ex circũſlan⸗ tia dicat demeritoriũ pᷣter hoc ꝙ addit᷑ malũ ex ĩtẽtõe. ticulus . uet peccatũ.quia dicit Greg.vbi maiꝰ eſt do num ſciẽtie. ibi tranſgreſſoꝛ maiori ſubiacet culpe. ergo circũſtantia ꝑ ſe aggꝛauat ratiõe ſcientie.eo⸗ 7 gem mõ ratione aliarũ cõditionũ.reſtat ergo ꝙ circum ſtatia põt aggrauare ſuꝑ malũ generis.4. Aidet᷑ etiã hoc.ꝙ plus peccat qui cõmittit adulteriũ loco ſacro vel tẽpoꝛe ſacro.q; qui cõmittit adulteriũ ſimpliciter cir⸗ cũſtantia põt aggꝛauare ſuꝑ malitiã generis. (rra bona circũſtantta nõ auget meritũ apð deum. ergo nec mala aggꝛauabit demeritũ.ergo malũ ex circũſtantia ñ aggꝛaua bit malũ ſuꝑ malũ generis actiõis. ¶¶ Itẽ ꝓni⸗ oꝛ ẽ deꝰ ad miſerendũ qꝙᷓ; ad puniendũ.ſed bona circũſtã tia nõ auget effectũ miſeratiõis.ergo mala circũſtantia nõ auget effectũ punitiõis. Oe autẽ bona circũſiãtia nõ augeat. patet ex hoc.ꝙ ex caꝛitate ẽ meritũ. ex maiori 6 caritate maiꝰ ẽ meritũ.⁊ ex miori minꝰ. ſed circũſtãtia nõ facit ad hoc ꝙ ſit minoꝛ caritas vel maioꝛ.ergo ciꝛcũ ſtãtia bona nõ auget meritũ.¶ Pꝛeterea opꝰ virtutis ẽ opus ꝑfectũ.ſed opꝰ perfectũ ẽ qʒ attigit ſue virtuti.at⸗ tingit autẽ ſue virtuti cũ nulla circũſtantia deeſt. Fvbi ẽ opus factũ ex caritate nulla deeſt circũſlãtia. ergo cir⸗ cũſtantia hona cũ requirat᷑ adeſſe meriti.nõ auget ipᷣm meritũ. ¶ Ad qð dicendũ.qꝙ circũſtantia mala põt au⸗ gere gemeritũ.eo ꝙ circũſtantia mala addit quãdaʒ de⸗ foꝛmitatẽ ſuꝑ defoꝛmitatẽ generis.ſed ſᷣm hoc aggꝛaua⸗ tur malũ culpe.i Ad obiectũ autẽ in contrariũ dicẽdũ eſt. ꝙ aliter ẽ in circũſtantia bona aliter in circũſtan⸗ tia mala.circũſtantia eniĩ bona requirit᷑ adeſſe ipſiꝰ me⸗ riti. bonũ enĩ qʒð meritoriũ ẽ.ponit qð perfectũ ẽ.perfe⸗ ctum autẽ dicit cui nibil deeſt.ergo bonũ meritoriũ di⸗ cetur qð eſt bonũ ex genere ⁊ circuſtantia z intentione. õ ſic autẽ eſt er parte mali.malũ enĩ dicit defectũ quẽ cõtingit eſſe ex pluribus cauſis ſicut dicit Dyoni.in li. ð diui.no.boni eſt cauſa vna.mali vo ſunt cauſe multe. Ad illud vᷣo quod obijcitur ſcðᷣo dicendũ eſt. ꝙ lʒ deꝰ ſit promptioꝛ ad miſerendũ ꝙᷓ ad puniendũ.nihilominꝰ tamẽ ad miſerendũ in adultis vbi coopatur lib. ar. reꝗ⸗ runtur plura ad hoc ꝙ ſit bonũ meritoriũ. qᷓ ad boc ꝗ ſit ei malũ oppoſitũ.ad malũ enim ſufficit defectus vniꝰ circũſtantie ad bonũ pᷣo cõcurſus omniũ que neceſſaria ſunt requiritur. Qec hoe tollit quin deus pꝛonioꝛ ſit ad lembeuz tercinz D primũ. videt᷑ enim ꝙ circũſtantia aggra⸗ miſerendũ.ſed ad hoc facit ꝙ oſtendat᷑ dei iuſticia 2 re⸗ ſpectu bonorũ ⁊ reſpectu malorũ.reſpectu bonoꝛũ vt ꝑ fectioꝛi in merito reſpoõdeat ꝑfectio in premio. defectio⸗ ni autem in merito reſpõdeat defectio in premio. S huc etiã queritur de comꝑatione circumſtãtie mate ad bonam. Si enim circumſtantia mala nõ facit ad meri⸗ tum ſed magis deſtꝛuit. per oppoſitum circumſtantia bona non faciet ad demeritum ſed magis tollet. ergo viꝛ tus vel ſcientia in ipſa perſona nõ facient ad demeritũ. Contra.qtomaius eſt donum tantomagis peccat qui abutitur. Preterea. ille ſcienter peccat ⁊ alius ignoran ter. paribus omnibus alijs minus peccat qui ignorãter ꝙ qui ſcienter peccat.ignorantia enim in quibuſdaʒ ex cuſat ſcientia vo in nullo excuſat.ergo bona circumſtan tia plus aggꝛauat q́; mala.¶ Ad quod dicendum. ꝙ bo na circumſtantia non dicitur aggꝛauare malicia per ſe ſed occaſionaliter. mala vᷣo circũſtantia per ſe auget de⸗ meritum. autem bona circumſtantia augeat demeꝛi tum hoc eſt ratione contemptus vel ingratitudinis.qᷓ⸗ to enim maius eſt donum tanto maioꝛ ingꝛatitudo in illo qui nõ bene vtitur. Qec eſt ſimile de mala circũſtan tia reſpectu meriti. ⁊ de bona reſpectu demeriti.mala enim circumſtantia nec per ſe nec per occaſionem eſt cã meriti.eo ꝙ malum nõ ſtat cum bono perfecto.quod eſt bonum meritoꝛium. bonum vo quod eſt gratisdatum ſtat cum malo quod eſt demeritoꝛium. ideo poteſt eſſe occaſio.licet non ſit cauſa aggꝛauationis in demerito. Articulus ſecudus Onſequenter queritur de com ꝑatione mali ex circumſtantia reſpectu mali ex genere qð illoꝛum ſit deterius altero ratione cuiuſdaʒ verbi qnod dicitur.ij.pe.ij.ſuper illo verbo.iniquos vᷣo in die iudicij reſeruare cruciandos.magis autẽ eos ⁊c. Heda foꝛnicatoꝛes qui pꝛo reatu fede coꝛruptionis ma iora in indicio patientur tormenta qꝙᷓ; generales iniq. alia glo. ibidem. ſuperbos dicit 2 arrogantes. qui ipi gꝛauiora generalibus luituri ſunt ſupplicia. ſed qui ſũt generales iniqui niſi qui in genere peccãt.fornicatoꝛes vo ſunt qui peccant ex circumſtãtia. ergo qui faciũt ma lum ex circumſtantia grauius punient᷑ illis qui faciunt ex genere. ergo malum ex circumſtantia ẽ deteriꝰ qᷓ; ma⸗ lum in genere. ¶ Preterea. ſuper illud iniquos vᷣo ⁊c. . dicit glo. ſicut dy abolum ⁊ oꝛiginalem mundũ.ergo vi⸗ putatur dyabolus ontra.i generalibus iniquis intelligunt᷑ dy abolus ? eius ſequaces.ſed malũ ĩ gene. re quod pertinet ad illos.eſt deterius malo ex circũſtan tia quod eſt in foꝛnicatoribo.ergo deterius eſt malũ ĩ ge nere ꝙᷓ ſit malũ ex circumſtantia.¶ Ad quod dici pot. generales dicunt᷑ illi qui peccant cõibus peccatis.for nicatoꝛes vðᷣo dicuntur qui adount circumſtantiam enor mẽ.ſicut illi qui peccant contra naturam. ſicut videtur intelligi dicere.⁊ ̃m hunc modũ nõ dicitur iniquus ge neꝛalis qui tm̃ ꝑpetrat malũ in genere. ſed qui in cõibo peccatis delinquit.hoc ergo modo nõ fit comꝑatio ĩter malum in genere ⁊ malum ex circũſtantia.ſed inter ma⸗ lum ex circũſtantia ſᷣm vnũ modũ.a malum ex circum⸗ ſtantia ſᷣm alium modum. Aliter tamen exponitur. vt generales iniqui dicantur qui perpetrant aliquam ini⸗ quitatem in genere.nõ addendo deſoꝛmitatem ex circũ⸗ ſtantia. vt qui nõ ſuam cognoſcit.nec ſupeꝛaddit aliquã circumſtantiam aggꝛauantem.fornicatores autem vo⸗ cat coeuntes qui ſuperaddunt malo in genere maluʒ ex circumſtantia. Scdðm hoc ergo concedenduʒ. ꝙ deteꝛiꝰ eſt malum ex circumſtantia ꝙ; malum er genere. eo H ponit illud ⁊ ſuperaddit et non econuerſo./i ec hoc ẽ verum quod obijcitur in contrarium. ꝙ enim dicitur ðᷣ dyabolo ⁊ ſequacibo eiꝰ. nõ refert᷑ ad ſtatũ generalium iniquoꝛũ.ſʒ ad ſtatũ quoꝛũcũq; ꝗ reſeruant᷑ i die iudicij detur. ꝙ ipſi bna de magis peccent inter quos cõ cruciãdi. enĩ nõ ad generales iniqͥs ꝑtineat illa ĩtel⸗ ligi.patet per hoc quod ſequituꝛ v.angeli fortitudine ⁊ virtute cũ ſint maioꝛes.nõ portãt aduerſus ſe execrabi⸗ le iudicium. ¶ Articulus tercins R Oſtmodũ dicẽdũ ẽ de cõpatione mali ex cir⸗ cũſtãtia reſpectu mali ex itẽtiõe ⁊ q̃rit᷑.vtrũ malũ ex ciꝛcũſlãtia dicat᷑ demeritoꝛiũ.ꝓpt᷑ h. addat᷑ malũ ex itẽtione. OQð vr. ¶Dalũ eni ex circũſiã tia ẽ cui debet᷑ pena.ñ tãtũ ĩ pᷣſenti ſʒ etiã ĩ futuro.ſic de betur malo in genere. poteſt eni eſſe ꝙ aliquis adultere tur ⁊ nõ intẽdat ſe adulterari.ſed ſic adulterãdo peccat. ergo malũ ex circũſtantia. nec adiecto malo ꝑ ĩtentionẽ eſt demeritoriũ.⸗ Et in.iiij/c.gen.lamech iterfecit cayn licet nõ intẽdebat ipſum ĩterficere.punitus tamẽ eſt gra iecto malo ꝑ intẽtionẽ.i¶ Coõtra.intẽtio nomẽ opeꝛi im⸗ ponit ſicut dicit ambro.ſi ergo nõ adeſt intẽtio ipᷣi opeꝛi nec dicet᷑ eſſe meritoꝛiũ nec demeritoriũ. Itẽ.xij. Ala thei.de bono theſauro ⁊c̃.glo.theſaurus eſt coꝛdis intẽ⸗ tio.ex qua dominꝰ iudicat opera.ſʒ ex quo iudicat᷑ opꝰ. ex eo dicit᷑ meritoriũ vel demeritoꝛiũ.eꝛgo ex intentiõe dicet᷑ opus meritoꝛiũ.Si ergo nõ adeſt malũ ex intenti one nõ dicet᷑ opꝰ demeritorin.¶ Itẽ Heda ex merito in tentiõis diſcernunt᷑ oꝑa an ſint lucis an tenebrarũ.pre ter ergo malũ intẽtionis nõ dicet᷑ opus tenebꝛoſum. ſed ad opus ꝑtinet genus operis cũ circũſtantia.ergo ma⸗ lum ex circũſtantia nõ erit demeritoꝛiũ niſi addat᷑ ma⸗ lum ex intẽtione. ¶ Ad qð reſpondendũ. ꝙ intẽtio dici tur duplicit.dicit᷑ enĩ intẽtio generalis ſiue indetermia ta.⁊ dicit᷑ itentio determiata ⁊ ſpecialis. Intẽtio geneꝛa lis eſt cũ intẽdit ꝑcutere vel aliqð huiuſmõi opus age⸗ re.Intẽtio ſpecialis ⁊ determiĩata eſt.cũ intẽdit agere h̊ vel hoc vel ſic agere.⁊ ita de alijs circũſtaãtijs.cũ ergo di citur q demeritũ nõ ẽ pꝛeter malũ ex intẽtione.hoc ẽ.q; uiſſime.ergo malũ ex na⸗ eſt demeritoriũ ñ ad⸗ nõ ẽ pꝛeter malũ ex intẽtione generali aut ſpeciali.ſʒ nõ ſem p ẽ ex intẽtione ſpeciali.¶ Ad obiecta ergo reſpõdẽ⸗ dum.ad primũ.ſ.ꝙ ille qui adulterat᷑ licet nò intẽdat a⸗ dulterari. intẽdit tamẽ illud quo exiſtẽte ẽ adulteriũ.in⸗ tendit eni cognoſcere bac mulierẽ.qua cognita ẽ adulte riũ.ſicut aliꝗs nõ intẽdit peccare mortalit᷑.intẽdit tñ il⸗ lud quo facto ẽ peccatũ moꝛtale.X.Ad illð vᷣo qð obijci tur de lamech.dicendũ ẽ.ꝙ licet nõ intẽdeꝛet ĩterficere Caym ſed iterſicere ferã.intẽdebat tñ ſagittã emittẽ pᷣ⸗ ter cõſiderationẽ cũ diligẽtia adhibita.⁊ ideo peccauit moꝛtalit. Sʒ adhuc poſſet obijci.ſi minꝰ erat in intẽ⸗ tione ipſiꝰ lamech.iꝙᷓ intẽtione ipſiꝰ. Caym.Caym.n.ĩ tẽdebat nõ tm̃ occide.ſed occidẽ fratrẽ ſuũ abel.lamech ðo intẽdebat ꝑcutere ſiue occidẽ. ſed nõ ipſum Caym. cũ ergo minꝰ eſſet in ĩtetione illiꝰ. maioꝛ pena debebat ipſi Cayn q; lamech. Sʒ ecõtra videt᷑ accidẽ.qꝛ lamech punitꝰ fuit ſeptuagies.Caym ðvo ſepties.dicit᷑.n. Geñ. nij.ſeptuplũ vltio dabit᷑ de caym. de lamech vo ſeptua⸗ gies ſepties. Ad qð dicendũ.q; lamech ampliꝰ punitꝰ fuit.nõ ꝓpter hoc ꝙ malũ ex intẽtione additum malo ex genere ⁊ ex circũſtantia eſſet deteriꝰ.quo ad peccatũ ho micidij.maiꝰ erat homicidiũ ipſiꝰ caym q; ipſiꝰ lamech ĩ genẽ peccati.ſed h̊ fuit qꝛ lamech coiunxit homicidiũ. bigamię.caym vo tm̃ ꝑpetrauit homicidiũ. embꝛum quartum Icto de malõ ex circuſtantia in cõi. dicẽdũ ẽ de malo ex circũſtantia ĩ ꝑticulari.Sʒ du 4 plex ẽ cõſideratio.vno mõ ſᷣm ꝙ ſingule di⸗ cunt᷑ circũſtantie aggꝛauare vl minuere pec catũ.⁊ ſᷣm hũc modũ aget᷑ ifra.cũ ſiet tractatꝰ de cõditi⸗ onibus peccati actualis.Alio mõ eſt agere de his ſᷣm ꝗ; faciũt ao malũ ex circũſtãtia.⁊ ꝑ hũc modũ hic agendũ eſt. Diſtinguunt᷑ autẽ circũſtantie a diuerſis differẽter. dicit᷑ enĩ in moꝛali phᷣia de iſtis circũſtantijs que ſic enn merant᷑ quis agit.⁊ quid agit.⁊ in quod agit. ⁊ qͥ agit. ꝗpter quid agit.⁊ qualiter agit.Quid his deſignatur opoꝛtet agentẽ determinare ea q̃ agit.⁊ ſcire q̃ ſunt.a qͥt ſut. q ſcʒ agit:⁊ quid agit.⁊ in quod agit.⁊ quo agit ver bigratia remiſſe aut intẽſe.ſic ergo erũt ſex circũſtantie. Scdm aliũ vᷣo modũ aſſignant᷑.vij. circũſlantie que ĩ prredicto verſu notant᷑ quis quid vbi ⁊c.⁊ nominant᷑ ibi locꝰ ⁊ tẽpus.⁊ que nominant᷑ in predicta diſtinctione. Tercio ᷣo modo enumerant᷑ circũſtantie iuxta attri⸗ buta ꝑſone ⁊ negocio.que ſunt ex ꝑte ꝑſone.xj. Nomẽ. natura.conuictus.foꝛtuna.habitus.affectio.ſtudiũ.cõ⸗ ſilium.caſus.facta.⁊ oꝛationes.iji omẽ qð vnicuiq; ꝑ ſone attribuit᷑.⁊ ſub nomine intelligit᷑ cognomẽ ⁊ agno men.ꝰQQatura cõtinet in ſe ſpeciẽ.vt ꝙ hõ eſt. ſexum vt ꝙ vir vel mulier.nationem vt ꝙ latinꝰ aut barbarꝰ. pa triam vt ꝙ gallicꝰ vel hiſpanꝰ.cognationẽ vt quibo ma⸗ ioribus quibo cõſanguineis.etatẽ puer aut adoleſcẽs cõ moda ⁊ incõmoda.a natura data aĩio aut coꝛꝑi.vt ꝙ va⸗ lens ẽ aut imbecillis.formoſus aut defoꝛmis.acutꝰ aut bebetioꝛ. memoꝛ aut obliuioſus.¶ In victu aut conſide rare opoꝛtet.apud quos ⁊ quo moꝛe ſit educatꝰ.⁊ quos magiſtros artiũ quos viuẽdi pᷣceptoꝛes.Quo ĩ negocio. qſtu.aut edificio ſit occupatꝰ.in qua cõſuetudine dome⸗ ſtica ſit. ¶ In foꝛtuna vᷣo querit᷑ ſeruꝰ ſit aut liber.pecu⸗ moſus aut pauꝑ.priuatꝰ aut cũ poteſtate. nobilis aut ignobilis.¶ Habitũ vo dicimꝰ animi aut coꝛꝑis cõſtan tem ⁊ abſolutã in aliqua re ꝑſectioneʒ. aut virtutis.aut artis ꝑceptionẽ.vt ꝙ pugil ſit.ꝙ ciuilłẽ ſcientiã nouerit. ; bonꝰ ſit aut malus.(¶ Affectio eſt animi aut coꝛporis ex tempore alia de cauſa coniunctio.vt leticia.cupidi⸗ tas.metus.moleſtia.morbus.debilitas.⁊ ita huiuſmo di.¶ Studium eſt anumi aſſidua ⁊ vehemẽs ad aliquã rem applicata cum magna voluntate occupatio.vt ꝙ ſtu deat in medicina vel artibus vel iure ciuili.aut canoni co.aut diuino. Conſilium eſt aliquid faciendi vel non faciendi vere excogitata rõ. Jacta.caſus.orationes. ex tribus tempoꝛibus conſiderantur.quid fecerit.quio ſibi acciderit.quid dixerit.⁊ quid facigt.quid ſibi acci⸗ dat.quid dicatur.⁊ ita de futuro.¶Circumſtantie vᷣo ſumpte iurta attributa negocio ſunt be. Prima eſt ĩm genus actionis vt ꝑentis occiſio. Scða eſt cuius rei cã factum ſit. Tercia eſt locus.Quarta tempus. Quinta modꝰ. Sexta occaſio. Septima facultas.Octana euen⸗ tus. Aona que conſequuntur ipſum factum. 4 Lo⸗ cus conſideratur in quo res geſta ſit. vtrum ſit ſacer an Aꝓphanus.publicꝰ aut pꝛiuatus.⁊ infra de alijs conditi⸗ onibus loci.¶ Tempus vt dies aut nox. ſolẽnis aut fe⸗ rialis.ieiuniorum aut extra ieiunium...ANodus eſt in quo conſideratur.quemadmodũ factum ſit. vtrũ vi aut ſuaſione.⁊ ita de alijs cõditiombus.l Occaſio eſt pars tempoꝛis.habens in ſe ydoneam alicuius rei faciẽdi vł nõ faciendi opoꝛtunitatem.¶q Jacultas eſt quo aliquio facilius ſit.aut ſine quo aliquid fieri nõ poteſt.¶ Euen⸗ tus eſt exitus alicuius negocij·ĩ quo e hn quid ex qua re euenit.eueniat.euenturũq; ſit.(¶His notiſficati onibus poſitis.querit᷑ de comꝑatione iſtarum diuiſio⸗ num inter ſe. ⁊ vniuſcuiuſq; per ſe ipſam.⁊ vtrum omĩa iſta conferant ad malum ex circũſtantia. vt dicatur eſſe vnum malum vel multa mala. Videtur enim. ꝙ inſuffi⸗ ciens ſit illa diuiſio.primo eo q; nõ fit in ea mentio ð lo co a tempore.locus autem ⁊ tempus ſunt circũſtantie qᷓ faciunt maxime ad augmentũ ipſius mali.grauius eni delinquit qni in loco ſacro perpetꝛat mala.ꝙᷓ; qui in nõ ſacro.⁊ ſimiliter in tempore.cum eſt dies ſolẽnis ꝗꝙ; cuʒ eſt dies ferialis.⁊ cum eſt tempus ieiunij ꝙᷓ; cum nõ eſt. maius enim eſt peccatum crapule tunc./.l Preterea.ciꝛ⸗ ſtantia quibus auxilijs nõ deſignatur.cum ſit ratio vo⸗ luntarij.cuius principium eſt in ipſo cognoſcẽte. ſingu⸗ la in quibus eſt operatio.ſingula autem dicũtur ſingu⸗ niom⸗ lelcisc NR Ppp⸗ Nentn tcoyſide 21gnos hepoa⸗. econe⸗ t⸗pecn⸗ ilsan 8cNan Utiout houent. porte cnpidi pluſeno aligni tyln anon Inon nes. nid Nect⸗ bo iöm eici ginta even⸗ Lo⸗ Neeron oncin⸗ aurſe 6cln pi ſpon ſidiſk ligun ECpen⸗ piog iſicati iviſo⸗ onnin Nr ſufß vö nel on no i⸗ ſ n ¶ Lueſtio le circũſtantie. he autẽ ſunt circũſtantie actionis que di cte ſunt.i¶ Similiter obijcit᷑ de ſcdᷣa diuiſione. In ſcðᷣa enĩ diuiſione nõ ponit᷑ circũſtantia facultatis aut actio⸗ nis ſiue euentꝰ.q omnes circũſtantie ꝑtinent ad actione Fm quas põt dici actio deteꝛioꝛ vel aggꝛauata.. Ratio ne etiã tercie diuiſiõis querit᷑.ponũtur enĩ circumſtãtie nomẽ.⁊ facta.⁊ caſus.⁊ orationes.ſed nomẽ noe· de at⸗ tributis ꝑſone ꝙ faciat ad malitiam actiõis. ſicut nec ad bonitatẽ. ſimiliter facta ⁊ dicta 1 oꝛatiões. que pceſ- ſerunt ex ꝑte perſone. cũ ſint ſeꝑata ab ipſo facto quod dicit᷑ factũ malũ.ᷣſicut autẽ ſunt ſeꝑata facta.ita ſunt ſe⸗ ꝑate malitie.ergo nõ erũt circũſtantie cõferẽtes ad ma⸗ lum ex circumſtatia ipſius actionis..¶ Itẽ quod oĩno ſe ꝑatuz eſt ab actione.nec facit ad eſſe ipſius actiõis.nõ dicit᷑ augere malitiã. ſicut nec facit ad bonitatẽ.ergo e⸗ uentus ſequẽs nõ confert ad malitiã actionis ex circum ſtantia. Preteꝛea. ille circũſtantie vt in pluribo bone ſunt.bonũ autẽ ſᷣm ꝙ buinſmodi. ſicut nec ẽ cauſa mali ꝑ ſe.ita nec augmẽti.ergo nec malũ ex circumſtiãtia colli getur ex bonis circũſtãtus.¶ Ao quod dicendũ. ꝙ pꝛi⸗ ma diuiſio circuſtantiarum attẽditur penes ea que eſſẽ⸗ tialiter ſe habẽt ad actionẽ.ſunt enim quattuoꝛ cauſe ef⸗ ficiens. materialis.fſoꝛmalis.⁊ finalis.Efficiens autem dicit᷑ ꝑ ſe vel per alterũ.foꝛma po actionis dicit᷑.vel ipᷣa ſpecies actionis in ſe.vel ſᷣm ꝙ refert᷑ ad agentẽ. ꝓpter quod ſex dicunt᷑ in vniuerſo.nꝗ ꝑ quis denotat᷑ eſticiens P ſe.per boc autẽ quod dicit᷑ quo agit.notat᷑ cauſa effi⸗ ciẽs media per qua agit.ſ.ꝑ quid.nec notat᷑ forma ipiꝰ actionis in ſeipſa.ꝑ qualiter forma quã ponit agens in actione.ꝑ in quid vel in quo. notat᷑ materia ſubiecta.ꝑ cuius gratiã ſiue cuiꝰ cauſa notat᷑ finalis.¶ Hoc auteʒ attendendũ eſt ⁊ in hac diuiſiõe⁊ in alijs.ꝙ ꝑ ipſum ge nus actionis dicit᷑ circũſlantia. ſed hoc eſt ſupra acno⸗ nem in ſe conſideratã.cũ enim dicit. ꝙ aliquis agit.qi tur quid agit. ꝓut autẽ dicimꝰ malũ ex circũſtantia vel bonũ contra malũ in genere vel bonũ in genere.non in telligimus hoc ipſum ꝙ dicẽ circũſtantiã. nec hoc ipſuʒ in quo in ſua generalitate.miſi cũ ſit determiatio..¶ AUdð illud vo qdð obijcit᷑ de loco ⁊ tẽpore.dicendũ ẽ.ꝙ locus ⁊ tẽpus nõ ꝑtinent ad eſſentiã actionis.ſed cõcomitantur ipᷣam actionẽ.⁊ iõ nõ ponebant᷑ ĩ pdicta diuiſione.lʒ fa⸗ ciant ad aggꝛauationẽ malitie.⁊ ſᷣm ea diſtiguat᷑ maluʒ ex circũſtatia.. Ad illud vo qð querit᷑ de illa circũſtan tia quibo auxilijs.dicendũ ẽ. illa põt ĩtelligi in genera litate huiꝰ circũſtãtie ĩ quo agit.¶¶ Ad ſcdðᷣam do diuiſio nem dicendũ.ꝙ ĩ ea exprimunt᷑.⁊ ea q eſſentialit᷑ ſe hñt ad actionẽ ⁊ que ſe habẽt vt ꝓpꝛietates inſepabiles. pꝛe ter enĩ cauſam efficientẽ que i duo diuidit᷑.cũ dicit᷑ quis quibo auxilijs.a cãm foꝛmalẽ que notat᷑ ꝑ quõ.⁊ in ꝑte quid.ĩtelligit᷑ cᷓ materialis.ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ ꝗd.cõcerni tur eni materia.2 ĩtelligit᷑ ca finalis ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ cur. ſuꝑaddunt᷑ autẽ due ꝓꝛietates.ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ locꝰ? tẽ⸗ pus.ſine ꝗbus non indiuiduat᷑ actio.⸗ Ad illud vo qð obijcit.ꝙ multe circũſtantie ponunt᷑ que nõ ĩ his intelli gunt᷑.ſicut ſunt facultas vel occaſio.dicendũ ẽ. ꝙ facul⸗ tas ⁊ occaſio intelligunt᷑ ꝑ has duas circũſtãtias ꝗbus auxilijs ⁊ quo teẽpore ſiue quãdo. Ad illð vo qð obijci tur de illis attributis que ſunt nomẽ.facta.caſus.⁊ ora tiones.dicendũ ẽ.ꝙ nõ ſunt circumſtãtie ꝑſone faciẽtes ad diuiſionẽ mali ex circũſtantia.alie vᷣo circũſtantie p⸗ ſone vt natura. cõuictus foꝛtuna. habitus. affectio. ſtu⸗ dium. cõſilium. cõferunt ad diſtinguendã malitiaʒ acti . onis qᷓẽ ex circũſtantia ratione perſone agentis.nõ tñ ad aggꝛauandã malitiã.immo ad minuendo ratione o poſitarum cõditionum. ſicut ſuo loco aͤetrerunablit⸗t accipiunt᷑ 'm hoc.ꝙ circũſtantie aggꝛauãtes vel minuẽ tes accipiunt᷑.vel ratione nature vel ratione anime vo⸗ lũtarie opantio.vel ratione eorũ que accidũt ſiue extrin ſecus cõtingunt. Ex pte vᷣo nature duo accipiunt᷑.ſ.na⸗ tura ꝓprie dicta.⁊ cõuictus, Cõuictus enim ad dedu⸗ . None in cvj. cationẽ ꝑtinet que ẽ altera natura vel aliter vt natura p ſe includat omnes circũſtantias naturales. Ratione dᷣo anime volũtarie opꝑantis ſunt due differẽtie.vel inqᷓ⸗ tum recipit ab alijs.⁊ ſᷣm hoc dicunt᷑ circũſtantie ex cõ⸗ uictu vel ſᷣm ea que habet in ſe.⁊ boc ẽ vel in comꝑatio ne paſſionũ vel operationũ. Si comꝑatiõe operationũ. duplex eſt differẽtia.ex parte rationis conſiliũ.ex parte volũtatis habitꝰ.Si ratiõe paſſionũ ſimiliter ẽ dupler. vel reſpectu eius qð ẽ incognitiua. ⁊ ſic dicit᷑ ſtudiũ.xł quod ẽ in motiua ⁊ ſic dicit᷑ affectio.vel aliter vt ſic acci piatur differẽtia ex ꝑte anime.ᷣm ſeipſam ad patiendũ dicit᷑ affectio.ad operandũ vᷣo aut eſt ex ꝑte ipſius ratio nis.aut ẽ ex ꝑte ipſius volũtatis. Si ex ꝑte volũtatis di citur habitus. Habitus enĩ dicit᷑ ꝑfectio conſtãs ⁊ abſo luta animi vel coꝛꝑis ex animo,Si vᷣo fiunt ex ꝑte ratio nis.hoc cõtingit dupliciter.vel ad contẽplandũ ſiue co⸗ gnoſcendum.⁊ tũc dicit᷑ ſtudiũ.vel ad bonũ oꝑanduʒ in his que ꝑtinent ad moꝛes.⁊ ᷣm hoc dicitur cõſiliũ. Ciꝛ cumſtãtie vᷣo que ſunt ex ꝑte actionis q̃ faciũt ad aggꝛa⸗ uandum vel minuendũ. In tercia diuiſione pᷣm hanc rationẽ accipiunt᷑.vt ex ꝑte efficientis ſumant᷑ he due oc caſio ⁊ facultas.ſed facultas in diſpoſitionibus q̃ ꝑſe ef ficiunt.occaſio vo in his que ſᷣm accidẽs efficiũt. ex ꝑte vo finis cuiꝰ rei cauſa ſiue gꝛatia.ex ꝑte pᷣo foꝛme modꝰ ex ꝑte vᷣo materie vel foꝛme in materia ipſum genus.cõ⸗ ditiones vᷣo indiuiduãtes que ſuꝑaddunt᷑ ſunt. locus et tẽpus.Quod dicit᷑ de euentu.hoc ñ eſt circũſtãtia per ſe aggrauãs.niſi cũ euẽtus potuit pᷣuideri. Eñ euentus ñ eſt de pꝛimis circũſtantijs.ſed de circũſtantijs cõſequen tibus. Ex iam dictis oſtẽditur que ⁊ quot ſunt circum ſtantie que faciũt ad hoc ꝙ ſit malũ ex circũſtantia vel aggꝛauatũ vel diminutũ.⁊ faciũt ad diuiſioneʒ mali ex circũſtantia.hoc autẽ attendendũ.qꝙ finis large accipiẽ do circũſtantiã ĩter circũſtantias cõputat᷑. ſtricte vᷣo ac cipiẽdo.ille circũſtãtie dicunt᷑ que ſũt iter genꝰ oꝑis ⁊ fi nẽ oꝑis.⁊ h̊ mõ diuidit᷑ malũ ex circũſtãtia.cõtra malũ ex genere.⁊ cõtra malũ ex intẽtione finis.⁊ ꝙ he diſtin⸗ guant᷑ ab alijs.patet ex phᷣo dicẽte.quid ⁊ cuiꝰ gratia ſi ignorat nullꝰ excuſabit᷑. In alijs vo cõtingit eſſe excuſa⸗ tionen, Dueſtio. cvj. ge intenti Eide procedenduʒ ẽ ad malũ ex intẽtiõe.⁊ ad hniꝰ euiden tiã.prio cõſioerãdũ ẽ de intẽtiõe ĩ gene re.⁊ poſtea ð intẽtiõe bona:vt ꝑ hoc co gnoſcat᷑ meliꝰ id qð ꝑtinet ad intẽtiõeʒ malũ enim ꝑ bonũ cognoſcit᷑.tercio ſubiungẽduʒ ẽ de ĩtentiõe mala ſiue malo ex intẽtiõe.¶¶ Circca inten tionẽ dᷣo ĩ genẽ querit᷑ prio.quid ſit intẽtio.⁊ vtrũ inten tio ſit idẽ qdð volũtas aut differẽs a volũtate.Secundo. vtrũ attendat᷑ meritũ vel demeritũ ᷣm intẽtionẽ. Ter⸗ cio.vtrũ intẽtio vel volũtas pro facto reputetur. Membꝛum primum Bprimũ ſic ſuꝑ ſllud. vj. MDath. Si ergo 2 lumen ⁊c̃.glo.intẽtio qua bonũ quodcunq; facimꝰ. lumẽ ẽ cognitiue ꝑtis.ergo rõnis.g intẽtio ẽ rationis.intẽtio ergo erit aſpectus A rationis. ſed nõ niſi reſpectus finis quod accipit᷑ ex hoc w intentio imponit nomẽ operi.ſed nõ imponit᷑ nomen operi niſi a fine.ergo intentio reſpicit finẽ.erit ergo intẽ tio aſpectus ratiõis in finem. ¶ Jtem Damaſ. Intelli⸗ gentia eſt primus motus.que vo circa aliquid eſt inten⸗ tio dicitur.ergo intentio addit ſuper intellectum.ſed in tellectus eſt ipſius rationis.ergo intentio eꝛit ipſius ra 1 tionis.⁊ reſpectu alicuius determinati ſicut dictum eſt non niſi reſpectu optimi. optimum autem vicitux finis ergo intẽtio eſt motus ipſius ratiõis in finem. ¶ Sz vi detur contrariũ.dicit.n.b. Herñ.ĩ libro ad Eugeniũ. vt oculꝰ ſit ſimplex duo ſunt neceſſaria.caſtitas ĩ intẽti⸗ one.veritas ĩ electiõe.ſed electio ẽ ipſiꝰ rõnis pᷣeligentis bonũ vel qð meliꝰ ẽ. Intẽtio ergo cũ diuidat circa electi onẽ.erit ĩ altera ꝑte li.ar.ſi in volũtate.erit ergo intẽtio inclinatio volũtatis in bonũ vel qð videt.¶ Ad qs di⸗ cendũ.ꝙ intẽtio dicit᷑ ab eo ꝙ ẽ tẽdere ⁊ in:ſed tẽdere in finẽ ꝙ ẽ bonũ vel apparẽs bonũ dicit de volũtate ⁊ ð ra tione.vtraq; eni tẽdit in bonũ vel qdð videt᷑.iõ nomẽ in⸗ tentiõis vno mõ cõmuniter dicit᷑.⁊ ſm hoc põt dici.ꝙ ĩ tentio imponit nomẽ oꝑi.⁊ illud qð dicit᷑.xij. math. the ſaurus ẽ coꝛdis intẽtio er qua dominꝰ iudicat oꝑa.alio ðᷣo mõ põt aſpꝛopꝛiari vel ratiõi vel voluntati.m ꝙ di⸗ uerſimode tendit vtraq; in bonũ vel qð videt᷑.tẽdit enizʒ ratio pᷣcognoſcendo in bonũ.2X diffiniendo ⁊ pᷣeligendo. tendit ipſa volũtas in apetẽdo nõ habitũ.vel ꝑſeueran⸗ do ſiue cõtinuãdo in iã habito. Illud ergo.ꝙ intentio dicit᷑ eſſe oculꝰ.magis ad rationẽ ꝑtinet cuiꝰ eſt pᷣuidere 7 dirigeꝛe.vnde Aug.dicit.ꝙ fides dirigit intentioneʒ. Intẽtio dᷣo vlteriꝰ dirigit in finẽ.⁊ hoc ad rationẽ videt᷑ ꝑtinere.¶¶ E& autẽ dicit Dama.ꝙ intẽtio eſt intelligen⸗ na circa aliꝗd determiata. intelligit᷑ ex ꝑte cognitiui ĩ⸗ tellectꝰ.qð patet ꝑ hoc qð ſequit᷑.ꝙ autẽ ꝑmanens ⁊ fi⸗ gurãs animã.l Ad id quod ĩtelligi᷑ excogitatio dicit᷑. excogitatio ᷣo manẽs ĩ eodẽ ⁊ ſeipam examinãs ⁊ diiu dicãs ſapiẽtia nominat᷑.iex pᷣdictis ergo ⁊ cõſequẽtibus patet.q intẽtio accipit᷑ ibi ex ꝑte virtutis cognitiue.hic autẽ accipimꝰ intentionẽ ex ꝑte virtutis pꝛactice.lIJllð autẽ qð dicit.b. Merñ.de intẽtione.ad intentionẽ volũ⸗ tatis refert. ¶ Ex iã dictis patet qualiter intẽtio ſe ha⸗ beat ad voluntatẽ.vno enĩ mõ intẽtio non eſt aliud niſi volũtas tendẽs in bonũ vel quod videt᷑. Alio vᷣo mõ diſ⸗ fert.volebãt autẽ quidã volũtatem ⁊ intentioneʒ ſic dilſ⸗ ferꝛe vt volũtas eſſet rõnalis appetitus in ſe cõſideratꝰ. Idẽ autèẽ rõnalis appetitus cũ cõſideratiõe finis diceꝛe tur intẽtio.ſed videmꝰ in vtroq; nomĩe reſpectũ eſſe re⸗ ſpectu finis.ſiue reſpectũ boni vel aparẽtis boni.ꝓpter quod nõ videt᷑ hoc eſſe diffeꝛẽtia intetionis ⁊ volũtatis. Itẽ in.xxxvij.diſ.ij.li.ſententiaruʒ.c.ſolet queri.quio diſtet ĩiter voluntatẽ ⁊ intẽtionẽ.dicit᷑ ꝙ intẽtio reſpicit illud ꝓpter quod volumꝰ. volũtas vᷣo illud qð volumꝰ. verbigratia.Si velim eſurientẽ reſicere vt habeã vitaʒ eterna.volũtas ẽ reficere eſurientẽ.intẽtio vᷣo qua ſic ad vitã ꝑuenire volo.vnde videt᷑ dicere.ꝙ volũtas reſpicit id eſt ad finẽ.intẽtio vᷣo reſpicit ipſum finẽ. Sed bec Diſferẽtia nõ videt᷑ eſſe niſi per quandã appꝛopꝛiationẽ. ſicut enĩ dicit phᷣs.volũtas eſt finis.⁊ eius quod eſt ad finẽ.⁊ magis ipſius finis.ergo intentio non ſic differt a volũtate.Fᷣm ꝙ vtrũq; reſpicit finem. Membrum ſecundum Einde querit᷑. vtrũ meritũ attendat᷑ penes intentionẽ cõmunẽ.M ſic videt᷑. dicit enim Yſido.ex intẽtione aut ꝓbat᷑ bonum aut re pꝛobat᷑ indignũ.vniuſcuiuſq; opus bonum quod agit intẽtione bona apparet.qm̃ pꝛo mala intenti one plerũq; bonũ opus qð agimus perdimus. ergo pe⸗ nes intentionẽ cõſiſtit bonũ.¶ Iẽ Meda in merito in⸗ tentionis diſcernuntur opera an ſint lucis ee glere rum.ergo penes intentionẽ reſidet meritum. ¶ Contꝛa intentio rationis eſt.ſed quod rationis eſt non ſufficit ad meritum ſine voluntate.ergo penes intentionem nõ menſuratur meritum vel demeritum. 4 Item Zug. nõ Diuturnitas temporum.nõ immenſitas operum. ſed ſo⸗ la caritas ⁊ voluntas facit meritum.nõ ergo tm̃ reſidet menſura meriti vel demeriti penes intentionem.4 Pꝛe terea.pᷣter bonũ vel malũ ex intẽtione.eſt bonuʒ in gene⸗ re vel malũ.⁊ malum ex circũſtantia vel bonum. non er go tm̃ reſidet menſura meriti vel demeriti penes inten⸗ tionem. Ao quod dicendum.qꝙ mẽſura meriti vel de meriti attenditur penes intentionẽ.ſᷣm ꝙ vno modo ac cipitur intentio.ꝓut enim intẽdere eſt tẽdere in aliquid per aliquid. intẽtio nõ tm̃ reſpicit finem.ſed reſpicit illð per quod venit᷑ in finẽ.⁊ ita cõplectitur genꝰ operis cuʒ circũſtantia.Fᷣm hunc modũ mẽſura meriti vel demeriti attendit᷑ penes intentionẽ. Si vᷣo intentio reſpiciat tiñ finẽ.nõ omnino attẽeditur menſura meriti vel demeriti penes intentionẽ.ſed principalit.¶ Ad illud vᷣo qð ob⸗ ijcitur.ꝙ intẽtio reſpicit rationẽ ⁊c.dicendũ eſt.q cũ di citur meritũ vel demeritũ eſt penes intentionẽ.nõ erclu ditur volũtas ſed datur ĩtelligi.ſed hic attendit᷑ vt dica tur ratio meriti ex parte rationis ſicut ratio meriti eſt in volũtate ex ꝑte illiꝰ potẽtie.vel vt intentio cõmuniteꝛ ſe habeat ad rationem ⁊ voluntatem. Similiter cum di citur. ꝙ ſola caritas ⁊ voluntas facit meritum. boc ĩtel⸗ ligitur principaliter nec ex hoc includitur intentio.ꝗa in voluntate cointelligitur intentio.ſed hoc datur intel⸗ ligi.ꝙ penes genus operis vel diuturnitatem operis.ñ tota reſidet ratio meriti.vel nõ pricipaliter. embꝛum tercium Veri᷑ poſimodũ.vtrũ intẽtio vel volũtas ꝓ facto reputet᷑.Oꝛ ſic videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ ſu per illud pᷣs. Et tu remiſiſti impietatẽ pec⸗ cati mei.glo.votũ ꝓ operatiõe iudicat᷑.ſed votũ accipit᷑ ꝓ deſiderio.ergo deſideriũ ꝓfacto reputa⸗ tur.l Itẽ ſuꝑ illud manus noſtꝛe concinnant. glo.quic⸗ quid vis ⁊ nõ potes.dominus factum imputat.ergo no luntas ſiue intentio apud dommum pro facto iudicat᷑. 4¶ Jtem Augu.ĩ lib.j.de li.ar.Si cui nõ cõtingat facul⸗ tas concubendi cum coniuge aliena.ꝑlanum autem ſit aliquo modo id eum cupere.⁊ ſi poteſtas det᷑ eſſe factu⸗ rũ.nõ minus reus ẽ ꝙᷓ ſi in ipſo facto cõpꝛehẽderet᷑.eꝛgo voluũtas ſiue intẽtio mala pꝛo facto reputat᷑.⁊ ſimiliter ĩ bonis.vñ ſuꝑ illud.In mãdatis eius volet nimis.ſuf⸗ ficit velle ſi deficiẽdi mãdata deſit facultas.Ex his ̊ ac cipit᷑.ꝙ volũtas ſiue intẽtio ꝓ facto reputat᷑.¶ Cotra ſuꝑ illud.ij.Corin.viij.velle facere cepiſtis.glo. nũc fa⸗ cio ꝑficite vt nõ ſolũ velitis ſʒ opere ꝑficiatis.ergo poſt voluntatẽ requiritur opus. tẽ.ij.Coꝛin.ix. Qui parce ſeminet ꝑce ⁊ metet.ergo ipſum ſemiare Fm ꝙ minꝰ ẽ vk magis facit ad meritũ maiꝰ vel minꝰ.nõ ergo ſola volũ⸗ tas. Itẽ.ij. Yacob.fides ſine oꝑibus moꝛtua eſt.ergo ex fide viua eſt meritũ.ergo nõ ſufficit ipſa intẽtio directa ex fide niſi aſſint opa. ¶ Ad quod dicendũ. ꝙ ẽ dupler volũtas ſicut dicit Aug.in li.cõfeſ.plena et ſemiplena. plena dicit᷑ quãdo nihil deeſt ex ꝑte volũtatis.quin face ret ſi poſſet.⁊ tũc volũtas ꝓ facto reputat᷑ ad meritũ vł demeritũ ſi nõ põt facere.Si autẽ põt facere principali ter imputat᷑ ei ad meritũ volũtas vel intentio tanꝙᷓ ra⸗ dir operis.non ꝙ ipſum opus non faciat ad merituʒ vł demeritum. Illa ergo auctoritas ꝗᷓ ſumit᷑ ex p̃s. vbi di⸗ citur q; votum pro operatione iudicat᷑.⁊ illa ſimiiiter. quicqꝗd vis ⁊ nõ potes.deꝰ factũ iudicat ⁊ alia q ſequun tur. referuntur ad voluntatẽ plenam vbi non ẽ facultas pficiẽdi. vbi vo ẽ facultas ꝑficiẽdi volũtas ſola ñ ſufficit ad meritũ vł demeritũ.⸗ ſic ĩtelligit᷑ illð.ij. Cori.viij.⁊. ij. Coz. ix.⁊.ij. Jac. Si vo ẽ volũtas ſemiplena.tũc illa ſola non facit meritum vel demeritum 4 Huius gra⸗ tia queritur de aliquo qui habuit voluntatem plenam 7 defuit facultas.⁊ de alio qui habuit voluntatem ple⸗ nam exeuntem in opus.vtrum ad paria iudicentur ime rito pene vel premij. O: non videtur. qui enim volunta⸗ tem plenam ereuntem in opus habuit. recipiet ſimilit ratione voluntatis 2 ratione actus. qui vo habuit tin ℳ7 ngene⸗ Woner Uipnenn a de nodoge liquid citils tis cnz ementti ciattin emerict Pcidi b ercli t dica ritien umite: umdi deſtel⸗ ige rinteh elig, s p leſkſ He⸗ .ſed epotg, qui goro dicat. ſchl⸗ mn it cth⸗ go ſter ſuß⸗ a ra eſ⸗ polt pane Pirk o tten en⸗ ſa pal ra⸗ N ich ier. un ſ „ n 6 fonn bl⸗ 4 it n neſtio voluntatem.non recpiet niſi ꝓ voluntate: non em̃ reci⸗ piet ꝓ eo quod nõ habuit. bi duo nõ ad paria in meri⸗ to iudicant᷑.¶ Quod etiã apparere põt in eo qui vult ſu⸗ ſti nere martiriũ et ſuſtinet.remunerat em̃ et ratone vo⸗ luntatis et᷑ ratõne ſuſtinentic.vnde nõ tm̃ habet aureaʒ ſed et aureolam.qui vᷣo tm̃ habet voluntatem: aureã cõ ſequit᷑ tm̃ ergo ñ ad paꝛia iudicant᷑. Similiter poteſt ĩ⸗ telligi in eo qui ſolã habuit voluntatẽ occidendi cuʒ nõ poſſet:et in eo qui voluit ⁊ occidit.¶ Contra videtur ba beri in li.de bap.contra donaſtitas.dicitur enim ibi qd valeat et qui agat in homine coꝛpoꝛaliter adhibita ſã⸗ ctificatio ſacr̃i:ſine qua tamen latro ille nõ fuit.q; non cius accipiende volũtas defuit:ſed non accipiende neceſ ſitas affuit.difficiie eſt dicẽ vbi datur intelligi ꝙ latro il le effectum habuit ſacramenti ratõne voluntatis plene cum impoſſibilitate:⁊ ita videtur ꝙ tantum valeat ip̃a voluntas plena cũ impoſſibilitate actus:quantũ volun tas plena cũ actu:cũ vtrobiq; ſit dimiſſio culpe et pene. Item ſuꝑ illud.ij. Yudic.qui longe poſt eum lugerũt. glo.ſolius dei eſt noſſe inter ſenioꝛes qui eoꝝ longioꝛem poſt ſe lucem emiſit.vtrũ paulus an petrus bartholome us an iohes.ſed.j.coꝛin.xv.habet᷑ in glo.ꝙ paulus plus omnibo laboꝛauit.ſicut etiã ex tertu accipit᷑: ſi ergo ſᷣm oꝑa addita volũtati determinaret᷑ pᷣmiũ.certum eſſet ꝙ; paulus plus haberet e pᷣmio:q̊ videtur ꝙ menſura me riti non attendit᷑ niſi ᷣm intentõem aut voluntatẽ quaʒ ſolus deus nouit.et ita tantã remuneratõeʒ recipiat ip ſa voluntas plena.cũ non adeſt facultas: quantaʒ cum adeſt facultas et opus.¶ Item ex ꝑte mali videt᷑ ſinilit᷑ qꝛ tanta fuit delectatõ libidinoſa: quanta voluntas. er⸗ go cũ equalis erat volũtas: equa erat txlectatio libidi⸗ noſa.ſed ſᷣm quãtitatẽ delectatõnis libidinoſe menſura tur pena:ꝗ̊ tanta pena eſt illiꝰqui voluit plene ⁊ non po/ tuit:quãta illiꝰqui voluit? fecit.⁊ fit ſermo de eterna pe na eqle demeritũ vtrobiq; attendit᷑.¶ Ad qð dicẽduʒ ꝙ in bois et ĩ malis ẽ different qdðᷣammið.⁊ qͥdãmõ:ſitr. In bonis em̃ ſic eſt.ꝙ eſt pᷣmium ſubale et pᷣncipale:qð ↄſiſtit in viſione: et eſt pᷣmiũ adiunctũ qdð ↄliſtit in gau⸗ dio d aliqͥ bono pᷣcedẽti ꝑpetrato: vel aliquo in pñti ſu⸗ ꝑaddito.tum ad pᷣmiuʒ ſubale et pᷣncipale parificat volũtas plena vbi deeſt facultas volutati.plene vbi ad⸗ eſt facultas cũ actu. dũmodo ſit par caritas ſiue par gꝛa tia gratũfaciens. tum po ad pᷣmiũ adiunctũ plꝰmeꝛe tur volũtas plena cũ actu qᷓ; voluntas plena ſine actu.et nõſolũ ꝙᷓtũ ad adeptionẽ boni: ſed etiã qtum ad dimiſ⸗ ſionẽ mali pene. In malis vo ſic eſt. ꝙ rone voluntatis ⁊ ratõne etiã actus debet᷑ pena:et ꝓpter hoc ꝗ habuit vo luntatẽ plenã cum actu plus pumit᷑ qᷓ ille ꝗ habuit volũ tatem plenã ſed nõ cum actu.qᷓtum ad afflictõem actua lem:ſed ꝙᷓtum ad penã carentie viſionis dei equales ſũt in pena. Per iam dicta poſſunt ſolui ea qᷓ obiecta ſunt M em̃ pᷣmo dicit᷑ de illo qui rult bonũ et ñ põt:⁊ de illo qui vult bonũ ⁊ facit.et vtrunq; ex caꝛitate fit:dicenduʒ ꝓ equale væbet᷑ pꝛemiũ ſubale ſed nõ equale qð eſt adiũ ctum. Et per hoc idem patet illud qð ſcdðo obijcit᷑ de il⸗ lo qui vult ſuſtinere martirium et non ſuſtinet.et de illo qui vult ſuſtinere et ſuſtinet.volenti enim plene faculta⸗ te deficiente debetuꝛ aurca. cum autem adeſt actus ſu⸗ peraddit aureolam. et ita ad paria iudicant᷑ ꝙᷓtum ad pᷣmum ſed non paria qtum ad ſecũdum.4! Ad illud vᷣo quod opponitur in auẽte aug.in li.de bap.contra dona⸗ tiſtas dicendũ eſt.ꝙ ibi non diffinit augꝰ.qtum efficiat voluntas plena baptiſ.cuʒ deeſt facultas:ſed hoc tm̃ ꝓ latro ille bonus qui quodammodo ſuſtinuit maꝛtiriuʒ. non fuit ſine ſanctificatõne ad quam diſponit ſacꝛamen tum baptiſmi.vnde licet non eſſet baptizatus:nihilomi nus tamen ſanctificatõnem gratie obtinuit.4Ado illud ðᷣo quod obijcitur ratõne glo.ſuꝑ illud.ij.iudic.qui lon⸗ ge ⁊c. Dicendum ꝙ ex virtute glo.habetur. ꝙ ſolius di eſt cognoſcere quantum eſt meritum ex parte ipſius in⸗ . tentionis: ſed non ex hoc negatur quin aliquod merituʒ ſit er parte boni operis. 4l Ao illud vo quod obijcitur. ex parte mali dicendum eſt. ꝙ vbi eſt equalis voluntas libidinoſa: equalis debetur pena carentie viſionis dei. Si vdo ſuperadditur actus moꝛtaliter: maioꝛ debet᷑ pe⸗ na afſlictionis actualis.ſolet enim libidinoſa voluntas in ipſo actu libidinis augmentari:de hboc autem ampli us dicetur inferius.E ergo dicitur in auctoritate au- guſti.d libe.arbi.ꝙ non minus reus eſt ⁊c̃. intelligen⸗ dum eſt q;tum ad reatum pene in futuro.non autem qᷓ;⸗ tum ad reatum pene in pꝛeſenti.adulter eniʒ plus puni tur qui actu adulter eſt pena in pꝛeſenti:qꝙᷓ qui eſt adul⸗ ter ſola voluntate etſi creſcit libido vel delectatio in ipo actu plus punit᷑ etiam pena in futuro. Mueſtio.cvij. De his que ꝑtinent ad inteionem bonam. Mnſ⸗ equenter que / ritur de his que pꝑtinent ad intentioneʒ bonam. Pꝛimo querit᷑ vtrum qualitas boni oꝑis addat in bonitate et in meri to ↄſequenter ſuꝑ bonitatem intentõis rũ numeroſitas addat in merito ſuper bonitatem intentõnis. Tercio vtrum quantitas ex par te materie oꝑis addat in merito ſuꝑ bonitatẽ intẽtiois. lembeum prinſum X D pꝛimũ ſic.qualitas operis dicitur cum ‚opus eſt priuilegiatũ ſicut eſt martirium — vel predicatõ.ſed hmõi operibus debetur ſpeciale pꝛemium ſicut habetur.j.ad ephᷣ. uꝑ illud.que ſit ſuꝑeminẽs magnitudo virtutis vbi di⸗ cit glo.quoddã incrementũ gloꝛie habebũt ſummi docto res vltra illud quod ↄmuniter habebunt. Similiter pa tet de martirio ſicut habet᷑ ſuꝑ illud Exo.xxv.vbi loqui tur de aureola.̊ qualitas oꝑis addit ſuꝑip̃am bonita tem intentõnis. (inra ſuꝑ illud.ij.coꝛin.viij.ꝗ mul⸗ tum nõ habundat᷑ dicit glo. Si cequa ſit volũtas equalẽ habent mercedeʒ. equalis eſt meꝛces eius qui equaleʒ habet voluntatem ſuſtinendi martirium vel pꝛedicandi cum non adeſt facultas:ei cui adeſt facultas.¶ Av ideʒ dicit yſido.Si bonum in ſanctis apareat:bonũ nõ eſt. quia ex intentõne aut pꝛobat᷑ bonum aut repꝛobat᷑.vnð innuit᷑ ꝙ tota bonitas opis ſit ex intentõne.¶. Item ſic dicit bvᷣus Herñ. Intentio ſufficit ad meritum actio ad exemplum. ¶ Beinde querit᷑ de duobus quoꝛum vnus ex minoꝛi caritate facit opus puilegiatũ.alius ex maio⸗ ri caritate facit minꝰopus.ꝗs illoꝝ plus mereat᷑:Et vi⸗ cetur ꝙ ꝗ ex maioꝛi caritate. ſᷣm quatitatẽ em̃ caritatis attendit᷑ meritũ.̊ qui facit er maioꝛi caritate plus me⸗ retur. Cont᷑.maius eſt meritũ martirij qᷓ alteriꝰ oꝑis nõ pꝛiuilegiati.q̊ qui facit hmõi opus plus meretur.li⸗ cet ſiat ex minoꝛi caritate.¶ IStem ponatur ꝙ aliquis ĩ⸗ cipiat opus pꝛiuilegiatũ:ex minoꝛi caritate et poſtea cõ ſumat ex maioꝛi.querit᷑ ̃ᷣm cuiꝰ intentõnis merituʒ ant prime aut poſterioꝛis debeat attendi retributio: Si em hm meritum prime intentõnis foꝛmate in caritate. cum illa intentio minoꝛ ſit ratõne minoꝛis caritatis debetur ei minus pꝛemium.ſed alterg caꝛitas fuii finalis.q̊ ma⸗ gis hm eam debet attendi.¶ Ad quod dicendum · ꝙ eſt meritum ex intentõne foꝛmata ꝑ caritatem: et eſt meri⸗ tum exr oꝑe foꝛmato caritate:et eſt merituʒ ex opere foꝛ⸗ mato pꝛiuilegiate caritate.qtum eſt ð pꝛimo vbi maior eſt caritas maiꝰeſi premiũ quod ei reſi pondet. Si vo re⸗ ſpectus habeat᷑ ad opus.vbi maiꝰeſt opus maiꝰeſt pᷣmi⸗ um quod reſpondet ex ꝑte oꝑis.Cum & querit᷑ vtrũ q̃li/ tas oꝑis addat: Rñdendum eſt.q addit ſed non qtum ad quãtitatem pᷣmi pᷣmij et ſubalis pᷣmij qð ↄſiſtit in vi⸗ ſione dei:ſed addit qtum ad pᷣmiuz ſuꝑadditũ ſicut ſup 4 „ „ . dictũ eſt. ¶ Per hoe põt patere qualiteꝛ reſpondendum eſt ad ̊ qð dr in glo.ij.coꝛin.viij. Equa eniʒ volũtas bz eq̃lem mercedeʒ in pᷣncipali pᷣmio qð eſt in delectatione ſumme bonitatis.4l Ao ſcõm vᷣo dicendũ. ꝙ cũ ſit ↄpa⸗ ratio dicendũ ẽ ꝙ ſunt excedentia et exceſſa.cũ em̃ aliꝗs facit ex maioꝛi caritatate:excedit in quantitate pᷣncipat pꝛemij.·cũ aũt facit qd mareſt. verbigr̃a.opꝰ pᷣuilegiatũ maius ẽ pꝛemiũ vel in pñ̃ti vel in futuro qð ei reſpõdet. 4 Ad terciũ pᷣo dicendũ eſt. cũ aligꝗs incipit ex minoꝛi earitate opus pᷣuilegiatũ ⁊ poſtea ↄſumat in maioꝛi cuʒ illud opꝰoiuiſibile ſit.pꝛima ꝑs opis menſurat᷑ in meri⸗ to ſᷣm quãtitatẽ mioꝛis caritatis.ſcdᷣa vo ꝑs ſm quanti tatẽ maioꝛis.ꝓbabile aũt eſt ꝙ in hmõi oꝑibo ceſcat ca ritas. Vñ illud qð dicit aug:ibi maxiĩe videt᷑ hr̃e locum caritas:meret᷑ augeri vt aucta mereat᷑ et ꝑfici.et illð qð dicit᷑.j.coꝛin.x.fidelis eſt deus ꝗ nõ patiet᷑ vos tempta⸗ ri ſup̃ id quod poteſtis ſed faciet cuʒ temptatione etiam prouentum. Oſtea querit᷑ de multiplicatõe opeꝝ· vtrũ addat in merito ſup bonitatẽ intentois.vi cætur ꝙ nõ. dicit em aug.nõ diuturnitas tempoꝝ. non multitudo opeꝝ:ſᷣ ſola cari⸗ tav et volũtas meritũ facit.&̊ multitudo operũ illud nõ facit.ꝙ̊multitudo operũ nõ facit ad meritũ. 4 Pꝛetea. volũtate meremur viſionẽ di.oꝑe vo meremur pᷣmium oꝑatiue:ſed cũ neutra ſtolaꝝ multiplicet᷑. ꝑ multiplica⸗ tionẽ oꝑerũ:nõ videt᷑ multitudo operũ multiplicaꝛe me⸗ ritũ.(¶ Solutõ.nũeroſitas facit ad qdam gaudiuʒ.ſiẽ em̃ ey ꝑte maloꝝ.ꝗ multa mala fecerũt plꝰ anguſtiabũt᷑ verme ↄſciĩe:ita ex ꝑte alteꝛa nũeroſitas bonoꝝ operum facit augmentũ in gaudio de oꝑibo bonis: ſ̊ illudò pᷣmiũ nõ eſt e pꝛimo pᷣmio. EPoite⸗ querituꝛ de quantitate dati.poſito ꝙ iſte ex ↄpdſſione det maius. ille minꝰ:ad ditur ne pᷣmio:videt᷑ ꝙ nõ.ex.iiij. Lhob.Si multũ tibi fuerit ⁊c.glo.a deo volũtas dantis nõ quãtitas dati pẽ ſatur.¶ Item.xiij.marci.hr in glo.vbi logꝗtur de pauper enla vidua.nõ quantũ h̊ ex quanto ↄſiderat deus. Item ibidem.deus nõ offerentiũ ſubam ↄſiderat ſ̊ ↄſciam.nec ꝑpendit quantũ offeras ̊ ex quento.¶ Item. xxxv.ecci. nolite offerre ⁊c. glo.apud deũ nõ eſt quãtitas muneris quatitas muneris nõ facit ad meritũ.¶ Contra.ij. co⸗ rinth.ix.Qui ꝑce ſeminat ꝑce et metet. qui paruʒ dat paꝝ metet.et ꝗ multa dat multũ metet.¶ Item. iiij. tho⸗ bie.Si multũ tibi fuerit habundãter tribue.ad qd eniʒ gᷣ diceret ſi eq̃litas eẽt in maioꝛi dato et mioꝛi.¶ Reſpõ dendũ.bona oꝑa in caritate facta valent ad augmentuʒ gre.vñ augꝰ.caritas meretur augeri ⁊c̃. Item ad habili tatõem ad bonũ opus.vnde.ij.coꝛin.ix.vt habũdetis in omne opus bonuʒ. Item ad dimiſſionẽ pene debite vel iniũcte.tho.xij.elemoſina a moꝛte liberat et ipſa eſt que purgat pcta:et luc.xj.date elemoſinã et ecce om̃ia mun⸗ da ſunt vobis.Item ad celerioꝛẽ tranſitũ purgatoꝛij.x⸗ iij. ꝓuerbh̊. Redemptio aie viri ꝓprie diuitie.glo.ꝗ aiam ſuaʒ vult redimere ab ira futura.congreget diuitias bo⸗ noꝝ operũ. Ira em̃ dĩ pena purgatoꝛia.Itẽ valẽt ad di minutõeʒ cuiudã pene in gehẽna.ſ.pᷣmis.vt.ſ.tolerabi⸗ lioꝛ ſit danatio. Item ad pct᷑i recoꝛdatõeʒ in pñti.Dicẽ dum g dumodo ꝓcedat maiꝰdonũ ab intentõe foꝛma⸗ ta caritate:magis valet ad pᷣdicta ꝙᷓ minꝰ.¶ Ad hoc at᷑ qð obijcit.ꝙ nõ penſat deꝰ quantũ ſedex quato.dicendũ ꝙ h veꝝ eſt pꝛincipaliter:ſed non eſt verum ꝓter hoc ꝙ omn attendat. ¶ Mebrũ tercinz — Onſequẽter quedam querunt᷑ circa illð. vtrũ intentõ in malo ꝓ facto reputet᷑.Pri mũ eſt vtrũ intentio illa idẽ ſit qð creduli⸗ iqs·cũ credit.ſ.hoc eẽ pctm. Scdo vtrum quãtulacũqʒ intentio ꝓ facto reputet᷑.vt ſemiplena vel ꝓ greſſiua.Zerciũ ſi actꝰadditus intentõni facit duo pec cata.Quartũ ſi punit᷑ ꝓ intentõne etꝓ actu qᷓ pena vtri qʒ rñdet. Quintũ ſi actus peioꝛ additus minus male in⸗ tentõni:facit maius pctm q; minꝰmalus actus additus peioꝛi intentõni. Sertũ ꝗpter quid ab intentiõe ad actũ tenet argumentũ in genere peccati moꝛtalis non in ſpẽ. 7 q̃re in ſpẽ venialis nõ tenet ſic in ſpecie mortalis. ticulꝰprimꝰ rca pꝛimũ ſic.aliquis ſimplex credit hunc uctũ eſſe magnũ pctm.̊ quantuʒz ꝗs intendu antũ facit.ſicut habet᷑.xij.math̊.in glo.ſuꝑ illud.bonus homo de bono theſauro.jꝗᷓ ſi ̃ᷣm credulita/ tem eſt intentio.et ſᷣm intentõeʒ menſurat᷑ telictũ: quã⸗ ta eſt eius credulitas:tantũ erit eius pctm nt᷑. põt ↄtingere ꝙ credit illud eſſe maius pctm et nõ velit illud Fᷣm ꝙ maius.cũ ergo ſᷣm quantitatẽ volũtatis menſure tur non menſurabit᷑ ſᷣm quantitateʒ credulitatis: cre⸗ Dulitas nõ eſt idem ꝙ intentio.¶ Reſpondedũ creduli⸗ tas nõ eſt intentio nec ecõuerſo.aliꝗs em̃ cito aliꝗd cre⸗ dit et tñ nõ vult illud qð intendit.credulitas em̃ erit pu re in cognitiua.intentio autẽ in motiua:ↄtingit aũt ſepe ꝙ puerſa intentio ſegꝗtur ex ꝑuerſa credulitate vñ berñ. Sicut ad bonũ oculũ exigunt᷑ veritas⁊ caritas.ita ma⸗ lum ↄſtituũt erꝛoꝛ ⁊ puerſa volũtas.q Ao boc ꝭ que⸗ ritur an menſuꝛet᷑ quãtitas delicti ᷣm quantitatẽ credu litatis.Dicendũ q; qñ eſt erꝛoꝛ intentionis vel volunta⸗ tis ex quantitate erꝛoꝛis in credendo: tũc menſuratur ſᷣ non ſemper boc attenditur. rticulus ſecũdus Dſedm ſic pceditur.dicit aug.in li.confeſſi. ꝙ qñq; habuit ſemiplenã voluntatẽ.qnq; ple nam. queritur & vtrũ quãtulacũq; voluntas factoreputet. nõ.videt᷑ de ſemiplena ſiue pꝛogreſ⸗ IIſiua non ꝑfecta.Vñ aug.in li.cæ tri.Si ſola cognitõis celectatõne ſiue voluntate ꝑſiciendi teneat᷑. muher ſola comedit et non vir: cuius auẽte cohibenda eſt voluntas ne ad opus perueniat.Si vo aſſit voluntas vt ſi aſſit fa⸗ cultas ꝑficiatur: tũc vir comedit et eſt damnabile pecca tum.ergo ſemiplena voluntas vel ꝓgreſſiua non plena nõ reputat᷑ pꝛo facto. Sed ↄtrarium videtur ſuꝑ illð pᷣs. Etenim in coꝛde opamini iniquitates glo.quicquid vis et non potes dñs factum reputat. ſed poteſt aliquis velle voluntate ſemiplena vel pꝛogreſſiua non plena. et tamen non habet facultatem.ergo dominꝰ factum repu/ tat. 4 IJtem. xv.le.ſuꝑ illud.mulier que patitur flurum ſanguinis ⁊c̃.glo.cogitatões et voluntates quis opere non ↄpleantur:apud deum pꝛo factis habeantur et pu⸗ niuntur.¶ Ad boc dicendum.ꝙ cum dicitur voluntas ꝓ facto reputatur:de voluntate plena intelligitur.nihi⸗ lominus tamen ille qui habet voluntatem ſemiplenam vel ꝓgꝛeſſiuam peccat:et quo ad aliquid reputatur ei p facto ſed non omnino.Illle ᷣo auctoꝛitates que dicũtur in pſal.et in leuitico: de voluntate ꝑuer ſa et plena intel⸗ liguntur. vtriq; ergo voluntati et non plene et plene de⸗ betur pena ſed in gradu. ¶ Ao huc etiam querit᷑ cuʒz di nerſe ſunt voluntates ſiue intentiones.quedam em̃ ſunt in reſpectu peccati ſpiritualis.quedã reſpectn coꝛꝑalis vtrũ ſiłr in his ⁊ in illis volũtas ꝓ facto reputet᷑:Mð vi detur. ſilłr em̃ eſt hec volũtas radirx ſui actꝰ: ſicut et illa ſui actꝰ:ꝗᷓ in quacũq; ↄparatõne ſe habebit bec volũtas ad ſuũ actũ.in illa ſe habebit illa voluntas ad ſuum:ſed bec que eſt in ſpũalibo reputatꝓ facto.voluntas em ſu⸗ perbiendi ꝓ ſuꝑbia vlr reputat᷑.ergo ſic erit in volunta⸗ te ⁊ actu pcti coꝛꝑalis.⸗ Qont᷑.ex volũtate bomicidij nõ ↄtrahit᷑ pena irꝛeglaritatis vel alia pena.ex aetu vᷣo ðᷣhi tur: ̊ volũtas in hmõi non ꝓ facto reputat᷑.¶ Ad quod dicenduʒ. ꝙ aliter eſt in peccatis ſpiritualibo et coꝛpoli⸗ e in itus cti ſpe dune ndu in ta⸗ ni⸗ d Wre li re⸗ l⸗ ſe neſtio — —— bus:voluntas em̃ in peccatis ſi pũͦglibo ſufficiens eſt ad ſuũ actũ interioꝛẽ.in quo magis oſiſſit peccatũ.volũtas do in peccatis coꝛꝑalibo nõ oino ſuſſ ciens ad ſuũ actuʒ exterioꝛẽ:in quo magis exiſtit peccatũ.et ideo different ſunt radices pct᷑oꝝ.ſilitudo tñ eſt in ꝑte quo ad hoc:ſᷣm ꝙꝙ hec volũtas eſt radix ſui actus.et illa voluntas eſt ra dix ſui actus:dria autẽ eſt in ipᷣis actibo.qꝛ in actu coꝛ⸗ poꝛali pᷣter hoc ꝙ homo iniuriat᷑ deo vel ſibi: iniuriatur etiaʒ ꝓrimo. In actu do ſpũali mniuriat᷑ tm deo vel ſibi. pena & ſtatuta eſt in ipſis actibo coꝛꝑalilbꝰ q maifeſti ſũt in iuqicio hoĩm. et ꝓpter boc aliter iudicat᷑ de iſtis acti⸗ bus et de illis:quo ad penã in pñti.quo ad penã vo ĩ fu⸗ turooſimilis in genere vterminat᷑ pena: ſic em̃ vni de⸗ terminat᷑ ignis vel vermis ita et alij. Articnlus tercus Ercio querit ſi actus additꝰ intentioni facit duo pcta.videt᷑ ꝙ ſic.Exo.xx.nõ mechabeꝛis cit iniꝗtati:̊ ſunt duo pcta. 4! Contra. ome petm eſt ex otemptu.ↄtemptꝰaũt in affectu:affectus vo oꝑe nomen imponit.et igr idem pctm ẽ actus ? intentõis. CKnce dum pctm bʒ duas rones. Eſt em̃ pctm actꝰincidens ex fſectu boni. Ytem petrᷣm eſt malũ voluntaꝛiũ:ſm pᷣmax diffinitõeʒ dico ꝙ dupler eſt pcrẽm. qꝛ eſt defectus dupli cis boni:et pᷣterea vnrobiq; eſi actus.ſ̊ vnus exterioꝛ ali us interioꝛ. bonitas ei actus exigit ꝙ ſit in debita mate⸗ ria et debitis circũſtantijs.et qñ nõ ſic oꝛdinat᷑ dicit᷑ de⸗ fectus boni.cũ em di coire cuʒ vxoꝛe alterius:dicit᷑ defe⸗ etus boni.ꝗa deeſt materia debita actui. Item voluntas deſicit in bono ꝑ auerſionem a ſummo bono. Scdm vᷣo ſcdðam diffinitõeʒ in qua attendit᷑ radix pcti eſt vnũ pec⸗ catũ.et hoc eſt intelligenduʒ de voluntate que nõ diſtin⸗ guitur tempoꝛe ab actu:planum eſt aũt de voluntate p⸗ cedente tempoꝛe peccatum actus. Q¶Articulus quart Varto querit᷑ ſi punit᷑ peccator p mala inten . tione ⁊ actu.q pena rñdet vtriq;: cũ enim ſit WValterũ pctm actus.et alteruʒ intentõnis ſiue atis:differene dʒ eis pena rñdere. 4 Rñ. eſt pena vermis et ipa põt eſſe duplex ſiue differens ꝓ voluntate et,ꝓ actu malo addito volũtati:ſ̊ pena afflictõnis gehẽ⸗ nalis vtriq; debet᷑ aut coĩs vna indiſtineta. vñ ſiue pec⸗ cat actu ſiue nõ: nibilominꝰtã coꝛpus qᷓ; anima punien⸗ tur in futuro ſi ſic decedunt. Articulus quintus Vinto querit᷑.iſte intendit adulterari et foꝛ⸗ nicatur: alter intendit foꝛnicari et adulterat᷑ gquerit᷑ quod iſtoꝝ debeat dici maiꝰpeccatũ: quantũ em ꝗs intendit tantuʒ facit: g̊q intendit adulte⸗ rari magis peccat.¶l Contra.iſie no adulterat᷑ et alter adulteratur: ̊ magis peccat.4l Rñdendũ hic ſunt exce⸗ dentia et exceſſa.vbi em eſt deterioꝛ intentio:qtuʒ ad ra dicem culpe deteriꝰeſt pccm. et maioꝛ erit culpa q̃ reſpon det intentõni vel volũtati.vbi aũt deterioꝛ eſt act?deteri us eſt petm qtum ad genus pcti:qð attendit᷑ ſm genus oꝑis ¶ Poſtea querit᷑ quõ intelligit᷑ Hͥ quãtũ intẽdis tã⸗ tum facis. et vtr tantũ quantũ teneant᷑ noĩaliter vł ad uerbialiter.¶ Rñdendũ.dicendũ he dictões determi⸗ nant radiceʒ.vñ ſenſus eſt:ex q̃ mala intentõne intendis aliquid ex tam mala intentõne diceris reus reatu volũ⸗ tatis in illo actu:nõ ꝙ ille actain ſe ſit a deo malus. Erticulus ſextus Exto qneritur.iſte intendit peccare mortali⸗ ter: ergo peccat moꝛtaliter. bene ſequitur.ſed non ſequitur iſte intẽdit adulterari ergo ad⸗ ulteratur ſimpliciter: licet adulteretur in coꝛde.q¶ Item iſte intendit peccare moꝛtaliter ergo peccat moꝛtaliter. glo.ꝗ opus adijcit voluntati iniquitatẽ adij⸗ cviij. non tamen ſequitur iſte intendit peccare venialiter ergo peccat moꝛtaliter: et quare hoc? ¶ Rñdendum moꝛtale peccatũ in eo ꝙ eſt moꝛtale iudicat intentõne.qꝙ autẽ ſit ſm genus hoc vel illud.non eſt ex ipſa voluntate ſed ab ipo actu:omne ergo moꝛtale eſt ab intentõne. vnde bene ſeꝗtur.intendit moꝛtaliter peccare. q̊ moꝛtaliter peccat ſed adulterari ꝓprie ſe extendit ad actum exteꝛioꝛc. vnde non ſeꝗtur intendit adulterari ̊ adulteratur. 4 Ad ali⸗ ud dicendũ. ꝙ; moꝛtale peccatũ eſt ᷣm duas differẽtias vel qñ intendit id quod eſt moꝛtale in genere.vt ſi inten⸗ dit peccare moꝛtaliter vel adulterari vel aliud bmõi.vł qñ intendit aligꝗd quod eſt moꝛtale qð tamen nõ credit eſſe moꝛtale.vtroq; aũt modo dr intentio moꝛtalis.mor tale em̃ peccatũ in intentõne radicat᷑:et ſufficit ad rato⸗ nem moꝛtalis ꝙ adulterium ſit moꝛtale vel intentio vel opus.ad hoc aut ꝙ ſit veniale requiritur vtrũq; eſſe ve⸗ niale: intentionem ſcʒ et genus operis. NMueſtio. cvm. de pecca⸗ to in genere quid ſit et de eius diuiſione. Avbita conſideꝛati⸗ one de malo ᷣm dr̃ias mali.ↄſeq̃nteꝛ di cendum eſt de pcto. rimo ꝗᷓ queritur quid ſit peccatũ. Scðo que diuiſio pec acati ⁊ que ſpẽs pct᷑i materiales ſiue foꝛ⸗ . gedaue cauſa pcti.Quarto de gꝛadibo pcti. HNuinto de effectibo ꝓinquis pcti. Sexto de com ꝑatiõe pctfi ad pctm in quantitate.Septimo de oppoſitõne pec⸗ cati. Octauo de reditu peccati ſiue pctoꝝ. Mono vtrum petm ſit cauſa peccati. Decimo de ↄditionibo aggrauã⸗ tibus peccatũ. Endecimo de pena peccati. mbrum prunum Iffinitur aũt peccatũ ᷣm ꝙ dicit augꝰ. in li. de vera reli. Peccatũ eſi malũ volunta⸗ rium:et ſiłr in li.retractationũ.Dicituꝛ etiã peccatũ caꝛẽtia debite iuſticie: ⁊ hanc ponit anſel.¶¶ Dicitur etiam peccatũ priuatio boni.ſicẽ babet᷑ ab aug.in li.de natura boni:et in li.de ciuita.dei Dicit᷑ etiã peccatũ ſuꝑfluitas ↄcupiſcentie. ſicut dicit Yohᷣ.dama.iiij.li.c.de circũciſione. His ratõnibo poſi⸗ tis cũ ſint omunes: videndũ eſt q ſit dria iſtaꝝ inter ſe. Deiĩde que ſit explanatio vniuſcuiuſq;. Articulus primus — rimum di he D primum dicendum eſt. ꝙ he quatuoꝛ dif⸗ . finitiones aſſignantur in comparatõne ad qᷓ Mmoꝛ cauſas. Com ꝑatione enim cauſe efficien tis.aſſignatur illa difinitio:peccatum eſt malum volũ⸗ tarium. voluntas enim cauſa eſt efficiens omms pecca⸗ ti. VUnde anſelmus in libꝛo de caſu dyabol.Qullam ba⸗ bet aliam cauſam qua impellatur aut trahatur. ſed ipa ſibi efficiens cauſa eſt:ſi cauſa dici poteſt ad effectum. Et dicit aug.in li.de ciui.dei.xij. VHoluntatis male cau⸗ ſa efficiens ſi querat᷑nihil inueniatur. ipᷣa enim volun⸗ tas cauſa eſt. Similiter habet᷑ in li.de li.ar. Quid opꝰ eſt querere vnde motus ille exiſtat:quo voluntas auer⸗ titur ab incommutabili bono.cum euʒz non niſi volunta⸗ rium eſſe dicamus.Ex quibus elicitur.ꝙ pꝛima diffini⸗ tio data eſt ſᷣm cauſam efficientem. Secunda vo diffini tio data eſt ſm cauſam foꝛmalem.quid enim eſt iuſlicia niſi rectitudo volũtatis a pᷣncipio vſq; in finẽ. Defectus aũt iſtiꝰfoꝛme ſiue caꝛẽtia nihil aliudẽ niſi pcẽm. Reſtat ex ꝑte canſe foꝛmał ſumit᷑ hec diffinito. nõ qꝛ pctᷣm bhẽat cqm foꝛmalẽ:hᷣ defectũ foꝛme. Tercia vᷣo diffinitio Data ẽ ex fctu finis ſiue finalis cauſe.bonũ em̃ ⁊ finis idẽ.pᷣnatio ̊ boni pᷣnationẽ dicit finis. Quarta voo diffi nitio ſumit᷑ ex ↄpatõne ad cãm materialẽ. cauſa em̃ ma- terialis in qua eſt perm.eſt ip̃a ↄcupĩa.⁊ ꝓpter h̊ dicitur pꝛima ſuꝑfluitas ↄcupiſcẽtie.cum enim ↄcupiſcit homo quod ocupiſcendũ eſt.· modus eſt cõcupilcentie: cũ autẽ ↄcupiſeit homo qð nõ ↄcupiſcendũ eſt.ſuꝑfluitas eſi con cupiſcentie. hec aũt ↄcupiſcetia eſt appetit?generalis. e quo dicit᷑ in li.yponoſticon. ꝙ ocupiſcẽtia mala radix eſt oĩm maloꝝ.et dĩc iohᷣ.daĩ Impoſſibile ẽ aliquẽ ne⸗ quaq; ↄcupiſcere vel finaliter ſine guſtu voluptatis eſſe ſ inutilis ↄcupia et voluptas boc eſt petm. bec ↄcupiſcẽ tia nõ hũit neceſſitatẽ ſiue ꝓnitatem añ lapſum primo⸗ rum ꝑentum:ſᷣ poſt lapſum quandã babuit ꝓnitate ſiue neceſſitatem. qua caro ↄcupiſcit aduerſus ſpm.ſicut hr v. gd galbk. — lſecũdus Iſis diffinitõnibo pꝛimo querenda eſt expla natio pᷣme diffinitõnis.videt᷑ em ꝙ nõ ↄueni — om̃i pctẽo.eo ꝙ nõ conuenit pcto oꝛiginali qð eſt in ꝑuulis:vbi nõ viget voluntas.Sitr alig perpe trant pcta coacti in quibo nõ videt᷑ voluntariũ eẽ petm. 4 CPꝛeterea. vij. ad Ro. dicit᷑ qð nolo malũ hoc ago.iaʒ nõ ego operoꝛ illud ᷣ qdð habitat in carne mea peccatũ. Ex q videt᷑ ꝙ cum loquatuꝛ ibi de pcttis ꝙ nõ om̃e petm ſit volũtaꝛiũ.¶ Aõ qð dicit aug.in li.retractatõnũ.his verbis põt videri falſa bec diffinitio: ſed ſi diligenter di ſcutiat᷑ inueniet᷑ eſſe veriſſima.et pᷣſequit᷑ qð in ꝑuulis dẽ oꝛiginale pcẽm cum adhuc nõ vtunt arbitrio volũta⸗ tis.no abſurde vocat᷑ voluntariũ:qꝛ ex pꝛima hois ma⸗ la voluntate ↄtractũ:factũ eſt quodãmodo hereditariũ et ſic ſoluit᷑ illud qᷣ pᷣmo obiectuʒ eſt.¶ Ao ſcðo vo di⸗ cenaũ.ꝑ hoc ꝙ ibidem addit᷑ ea q voluntaria pcta dicũ⸗ tur. ꝗa a neſcientibo vel a coactis ꝑpetrant᷑ non om̃i mõ pñt ſine voluntate ↄmitti.qm̃ et ille ꝗ peccat ignoꝛãs vo luntate vtiq; facit.qdð cũ faciendũ nõ ſit:putat eſſe faciẽ⸗ dum. et g cogi dicit᷑ er ↄꝑatõne dẽr velle.ſicut dicit phᷣus qð em̃ ſimpłr eſt nõ voluntariũ.ſᷣm quid eſt voluntariũ Silr rñdet᷑ ibidem ad id qð vltimo obiectuʒ eſt. dicit em̃ ꝙ ille ꝗ cupiſcente carne aduerſum ſym̃ peccat.fa⸗ ciendo nõ ea q̃ vult.ↄcupiſcit quidẽ volens.et ideo non facit quod vult:ſed ſi vincatur conpiſcentie conſentiens volens dicitur. . Explanatio vᷣo ſecũ/.S. j. P . „ de diffinitõnis q̃ eſt.peccatũ eſt carentia debite iuſticie. ſic eſt. Uidet᷑ enim pꝛimo ꝙ illa diffinitio nõ ſit in omni pcto.nõ em̃ videt᷑ onenire pcto veniali:debita eniʒ iuſti⸗ cia br̃ ex ꝑfectõne gre:ſ̊ gratia gratũfaciens poteſt ſta⸗ re cum veniali pcto.& c bita iuſticia põt ſtare cum veni ali pcto.non ꝗ̊ ꝓpter pcẽm veniale eſt carentia debite in⸗ ſticie. ¶ ꝛeterea.ſi hec rõ ↄmunis eſt om̃i pcto.qᷓ cõue/ nit tam oꝛiginali ꝙᷓ actuali: ſed nõ videtur ↄuenire vtri⸗ qʒ ſᷣm vnũ modũ. Aiia eſt em iuſticia que tollitur in oꝛi ginali pcto.et alia que tollit᷑ ĩ actuali.¶ Pꝛeterea.alia eſt iuſticia q̃ tenebat᷑ angelus ad dxũ et q̃ tenet᷑ bomo.ꝗ̊ non videt᷑ hec rõ ↄmunis pct᷑o angeli et peccato homis. Ad qð dicendũ.ꝙ bec diffinitio coĩs eſt et ↄuenit ve⸗ mali pcto:ſ̊ attendendũ eſt.ꝙ duplex eſt iuſticia.Eſt eiĩ iuſticia rectitudo naturalis.q fuit homĩs ↄditi a pꝛinci⸗ pio ꝓut dicit᷑.vij.eccs.deus ab initio fecit hoĩem rectuʒ et bec iuſticia cæeſt in omi pcro.vel rõne ipſiꝰꝑſone vł ra tione actus.Eſt iteruʒ iuſticia generalis que ꝓuenit ex gra gratũfaciente. et hec iuſticia deeſt in actu venialis pcxti. etſi nõ deſit in ꝑſona:ſic ꝗ̊ ↄuenit pᷣdicta ratõ actua li pcto et veniali.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ de oꝛiginali⁊ actuali.Dicendũ eſt.ꝙ vtrobiq; eſt carentia debite iuſti cie:ſ̊ in oꝛiginali peccato eſt carentia debite iuſticie ali⸗ unde ↄtracta.ſicut eſt in paruulis.in actuali vᷣo peccato moꝛtali eſt carentia debite iuſticie quaʒ homo ſibi facit nihilominus tamen ratio iuſticie ↄmunis eſt. vñ ⁊ ratio carentie iuſticie ↄmunis erit.licet ex diuerſis principijs veniat.hec em̃ ratio:iuſticia eſt rectitudo voluntatis ꝓ⸗ pter ſe ſernata.quam ponit Anſel.ↄmunis eſt vtrobiq;⸗ Similiter dicendum eſt d peccato bominis et angeli. (¶ Circa quaꝛtaz vo .S. lij. licet enim differens ſit quodãmodo iuſtlicia angeli ⁊ ho⸗ minis.quia ad plura tenetur bomo ad que non tenetur angelus: nibilominus tñ quedam eſt ↄmunis iuſticia qᷓ eſt ſcripta in mente vtriuſq;. carentia autem iſtiꝰ debite iuſticie boc eſt rectitudinis voluntatis vtrobiq; ↄmunis eſt. patet ̊ ex pdictis ratio ſupꝛadicta. = 7 ₰ . — 2’ TCercia vo diffuntõ S. eſt. peccatũ eſt pꝛiuatio boni.Circa quod obijcit᷑.queri?᷑ em̃ quid ſit illud bonũ.vtrum bonum qð eſt finis.an bo num gratuitũ. an bonum naturale. Si em̃ dicat᷑ eſſe pꝛi uatio boni naturalis. tũc nõ erit ip̃a eſſentia peccati ſed erit pena pcti. Si vo eſt pꝛiuatio boni gratuiti.cum bo num gratuitũ nõ tollerat᷑ a ſubſtantia in omni peccato. non videt᷑ dici pꝛiuatio boni gratuiti. Reſtat ergo ꝙ di⸗ cetur eſſe pꝛiuatio boni id ẽ finis ſummi.ſ.boni a qͥ pri⸗ uatur agens ſua actione.vel ſi nulla eſt actio ſicut eſt in oꝛiginali pcto.pꝛiuat᷑ ipſa ſummo bono quo ad effectuʒ gell gratie liue iuſticie q eſt ex gra. ¶ Dð ↄcedimꝰ dicen tes.ꝙ ome peccatũ ẽ puatõ boni.ſ.finis.bᷣ differẽter. ſcz vel pꝛiuãdo actũ fine.et ſic om̃e pctm.ſ.moꝛtale et veni⸗ ale eſt pꝛiuatio boni.ſ.finis.vel pꝛiuãdo ꝑſonam fine.et ſic ſolum moꝛtale eſt pꝛiuatõ finis ſcʒ ſummi boni. ſicut tactũ eſt qtum ad effectũ gꝛatie ſiue iuſticie. ,728 diffinitõem obijcit. videt em ꝙ illa diffinitio pctm ẽ ſuꝑ fluitas ↄcupiſcentie nõ ↄueniat om̃i peccato.ð ocu iſcẽ tia em̃ dicit᷑ in li.aug.ad valeriũ.ꝙ eſt vulnꝰ a dy abolo inflictum humano generi. videt᷑ apropꝛiari peto ho⸗ minis. 4l Item aug. c lapſu mũdi. ↄcupiſcentia cũ qua nati ſumus. finiri non põt qᷓdiu viuimus. q̃tidie minui poteſt. ̊ videtur eſſe ꝓpꝛia hominis. ¶ Pꝛeterea loquit᷑ ibi ioh.dama. ð circũciſione que eſt in remedium illius ↄcupiſcentie:ſ̊ remedium illud non eſt ↄmune angelo et bomini.et ſic videt᷑ ꝙ nec vulnus ſit ↄmune vtriq;·g̊ hec diffinitio. pcẽm eſt ſuꝑfluitas 2cupiſcentie.nõ ↄuenit cõ muniter angelo et hbomini. E qð dicendũ.ꝙ ↄcupi⸗ ſcentia accipit᷑ pluribo modis. accipit᷑ em̃ aliqñ ꝓ pena q̃ eſt inflicta homĩ ꝓpter pctm. et hn hũc modũu nõ eſt cõ munis anglo et homi. Nlio vᷣo mõ ſunit᷑ ↄcupia ſᷣm ꝙ ẽ nomẽ culpe.et ſᷣm boc dic aug.in li.de ſpũ et lFa. Quliũ pctm niſi ↄcupiſcendo ↄmittit᷑.et hec ẽ ↄeupia generał. hec aũt ↄuenit coĩter angło ⁊ homĩ:vñ hec ꝓhibitõ. ¶õ ↄcupiſces eſt illiꝰlegis nature.q ligat nõ tm̃ homo ß eti⸗ am angelꝰ. 4 Auẽtes vo qᷓ inducunt᷑ attendunt᷑ ad cõcu⸗ piſcenuiã q eſt pena. de q̃ dĩ ſuꝑ illud.v.ad galł.Caꝛo cõ cupiſcit ⁊c ipſiꝰcarnalis ↄcupie cauſa nõ eſt in aĩa ſola nec in carne ſola.ex vtroq; enim fit: quia ſine vtroq; de/ lectatio nulla ſentitur. (Mlembrum ſecundum Vnſequenter dicendũ eſi e diuiſione pec cati.Et pᷣmo accipiẽda eſt illa diuiſio ma⸗ terialis.q fit ᷣm diuerſitatẽ ſubiectoꝛum. quia in angło pᷣmo fuit pctẽm ⁊ ꝑ ſuggeſtõeʒ angki ↄñteꝛ in hoĩe.ſic hr ſuꝑ illua Ecci.x. Initiuʒ ſuꝑbie boĩs 76. glo. nõ eſt maioꝛ apoſtaſia q; creaturã a creatoꝛe recedẽ. q̊ merito aſcribit᷑ ſuꝑbie. Suꝑbia em̃ eſt. ſi creatura ve⸗ lit aſſimilari creatoꝛi.hoc dyabolo et homini fuit initi⸗ um pꝑditõnis.erponit᷑ etiã illud initiũ om̃is pcti eſt ſuꝑ⸗ bia:de peccato ipſiꝰvyaboli.quia illud fuit initiux oim pctoꝝ ſᷣm vnã erpoſitõem·et ideo dicit yſido·ꝙ malũ a dyaboio fuit innentũ. Ratio at᷑ diniſiõis ho. hec c. crea⸗ tura intellectualis vertibilis eſt 'm electõem. ſicut dicit Johᷣ.dama.qð aũt vertibile eſt:ſm electõnem poõt verti in malũ.qð aũt vertit᷑ in malũ peccat.creatura Fintelle ctualis cum vertit᷑ m electõeʒ peccat. cũ tam angelus S̈ hõ fuerit creatura intellectualis.erat vtraq; creatura vertibilis 'm electõeʒ. 4 JFoꝛte diceret aliquis ꝙ becnoõ SDcxm aliud ẽ angli.aliud hoĩs.rõ aũt eſt 6 tur ite nis ti⸗ i — lucife (Dueſtio debet eſſe pꝛima diuiſio. quia vtraq; ꝑs ſub actuali pcto ↄtinet᷑.vñ videt᷑ illa eſſe pꝛima:peccatuʒ aliud oꝛiginale aliud actuale. Sed attendenduʒ eſt. ꝙ oꝛiginale ꝓceſſit ex actuali primi ꝑentis: actuale vo primi pentis ꝓceſſit er ſuggeſtione dy aboli. Dꝛima multiplicatio pcti. fuit Fm hec diuerſa ſbiecta:ſeq̃ns po multiplicatio in hbomi/ ne fuit ꝑ actuale et oꝛiginale.vnde licet diuiſiones ſint ercedentes et exceſſe:tn quia oꝛiginale oꝛiginẽ ſumplit D aliunde.volentibo inueſtigare peccatũ ᷣm originẽ pec⸗ cati.pꝛimo occurꝛit dicẽ de peccato angeli ſiue angeloꝝ Circa qð querunt᷑ duo.Primo de pcto eiꝰet de ꝑtinen⸗ tibus ad ipᷣm. Scðdᷣo de pcto eiꝰin comꝑatõne ad homi⸗ nem.quo.ſ.inuidẽs homi temptauit ipᷣm: et adhuc tem⸗ ptare non ceſſat. Ao cognitõez dᷣo pᷣmi pcti.primo cõ⸗ ſiderandum eſt de ipo peccato in ſe.deinde de ipſa pena peccati. Pcrᷣin po angeli aut fuit peccatũ luciferi aut a⸗ lioꝝ ſinguloꝝ ei in pctẽo ↄſentientiũ. Pꝛimo dicendum eſt de pcto luciſeri.Deinde de pcto alioꝝ. ¶ Mneſtio. cw. de peccato & ptinentibo ad ipſum. „ Irca peccatuʒ vo luciferi primo querit᷑ ex parte ſubiecti. quis fuerit ille angelus hoc eſt de q̊ or⸗ dine.vtrũ fuerit ſupꝛemus angeloꝛuʒ ⁊ — cetera que ſpectant ad ipᷣm ſubiectum. Scðo quod fuit eiꝰpeccatũ. Lercio quod fuit motiuũ. Nuarto de qualitate pcti.vtꝝ.ſ.remediabile vel irꝛeme⸗ Diabile:et vtrũ poſſet eſſe veniale vel tm̃ moꝛtale. Quin to vtrũ adhuc peccet illo genere peccati.Sexto ſi pecca⸗ tum illud ẽ cauſa pcti et quõ.Septimo de hoc ꝙ dyabo lus dicit᷑ caput maloꝝ videlicʒ de capite et coꝛꝑe. Octa uo querit᷑ quare ſcriptura nõ fecit mentioneʒ expᷣſſe de H peto.ſicut facit de ſcdðo quo bominem temptauit.iQono vtrũ illi peto ſtatim annexũ eſſet illud ſcʒ peccatuʒ inni⸗ die aut non ſtatim. Decima q̃ ſunt peccata dyaboli ſᷣm ſeipᷣm.videlicet quot ſint pct̃a que ↄueniũt ſpũali natuẽ et que non ↄueniunt.Vndecimo vtrum ſtatim peccauit cum factus fuit: aut non ſtatim. . 7 embeꝛum primum Irca pꝛimũ hec tria ſunt qnerenda. Pri⸗ mo vtrum fuerit te ſuꝑioꝛi ordine vel non . Scvdo ſi fuit ſupremus.Tercio vtruʒ cre⸗ Aatus fuerit malus an non creatus. ſed fa: ctus eſt a ſeipſo.ꝓpter hereſim quorũdam qui dicebant ipſum eſſe creatum malum. Articul? prumuus Veritur ergo primo.vtrum lucifer fuerit de ſuꝑioꝛi oꝛdine angeloꝝ.et videtuꝛ ꝙ; non. Jo hban.dama. Ex his angelicis virtutiboꝗ pꝛe erant terꝛeſtri oꝛdini et cui a deo cuſtodia ↄmiſſa erat.ñ natura malꝰafactus ſed bonus exñs.et nequaqᷓ in ſeipᷣo a conditoꝛe malicie ſemitam hñs libeꝛi ſui arbitrij ele⸗ ctione.verſus eſt ex eo ꝗð eſt ᷣm naturã:in id quod ẽ p̃⸗ ter naturã.Ex quo videt᷑.ꝙ non fuerit de ſuꝑioꝛi oꝛdine Alli em̃ quibo ꝑ apꝛopꝛiatõeʒ ↄmiſſa eſt cuſtodia terꝛe. dicunt᷑ de inferioꝛi oꝛdie. Pꝛeterea dicit aug.ſuꝑ geñ. ad lit. xj. Dicere de aliquibo angelis ꝙ in ſuo genere be⸗ ati: eſſe poſſint future iniquitatis vel ſalutis incerti.q; bus nec etiã ſpes ſubeſſet.vix ferenda eſt pᷣſumptio. niſi ſoꝛte dicat᷑ ita creatos illos angelos mũdanis miſterijs diſtributos.vt ꝓ recte geſtis ppoſituꝛis accipiant illam vitã br̃am.de q poſſint ceꝛtiſſimi:cuiꝰſpe gaudentes pñt dici bri.ex quoꝝ numero ſi dyabolꝰcecidit cũ ſocijs inig tatis ſue.ſimile ẽ h̊ ei ꝙ cadũt a iuſticia fidei etiaʒ homi⸗ nes ſimili ſuꝑbia pᷣnaricati.vel ſeipos ſeducendo vł ſe/ quctoꝛi ↄſentiendo. Exr quo videtur innuere. ꝙ angelus ille primus qui cecidit cum ſuis complicibo.fuerit de in/ ☛ ferioꝛi oꝛdie cui ↄmiſſa eſt adminiſtratio rerum terꝛena⸗ rum. Eronranto videtur aug.dicere. ꝙ fuerit de ſu⸗ perioꝛi oꝛdine in li.queſ.ve.teſt.ita dicens.Lnucifer erat quaſi pꝛinceps multoꝛuʒ:inter quos clarior erat.quoꝝ ſocietate ad impium deſcendit certamen. 4 Itez beatus grego.xxxij.moꝛa.Creatum pꝛimuʒ angelum deus reli quis angelis quoꝛum nouem oꝛdines inueniunt᷑ eminẽ⸗ tioꝛem fecit:ſed non poterat eſſe eminentioꝛ nouem oꝛdi nibus:niſi eſſet de ſupioꝛi oꝛdine.qᷓ fuit de ſuꝑioꝛi oꝛdi⸗ ne.¶. Similiter videt᷑ ꝑ hoc quod alubi dicit.exponens illud Eʒe.xxviij.tu cherub extentus et ꝓtegens in mon⸗/ te ſancto dei.xij.moꝛa.quia ↄpatione claritatis ſue cete roꝛum obumbꝛaſſe claritatem credit᷑.ipᷣe extentus et ꝓ⸗ tegens ꝓphibetuꝛ. Reliquos em̃ quaſi obumbꝛando ope ruit.qui magnitudinem alioꝛum erxcellentia maioꝛi trã ſcendit.ſed non potuit magnitudinem alioꝝ exceillẽtia maioꝛi tranſcedere:niſi eſſet de ſuꝑioꝛi oꝛdine.ergo fuit de ſuꝑioꝛi oꝛdine.¶ Item moꝛat.xxxij.exponens illud. In medio lapidũ ignitoꝝ ꝑfectus ambulaſti diẽ.in me⸗ dio lapidũ ignitoꝝ ꝑfectus ambulauit.qm̃ inter ange⸗ loꝛum coꝛda caritas igne ſucceſſa clarus gloria extitit ↄditionis:cum ergo angeli intendentes vel incenſi dicã tur ſeraphin.videtur ꝙ eſſet de illo oꝛdine.Et ipſa litte⸗ ra in Eʒze.xxviij.videt᷑ dicere.q eſſet de oꝛdine cherubin ad q̊s ꝑtinet plenitudo ſcie. Unde bẽs gꝛeg. Jdcirco il⸗ le cherub dicit᷑ ꝙ tranſcediſſe cũctas ſcia nõ dubitatur. Ex his videtur.qꝙ fuerit angelus ille de aliquo ſuperio⸗ ri oꝛdinũ vel ð cherubin vł te ſeraphin. ¶ Ad qð dicen dum.ꝙ ſicut vident᷑ auẽtes ſctoꝝ dicere fuit de ſuperio ri oꝛdine.i Ad illud pᷣoquod dicit Joh.damaſ.rnden⸗ dum eſt. ꝙ nõ hoc tollitur ꝗn fuerit de ſuꝑioꝛi ordine. quia habuit cuſtodiã hoĩm et eoꝛum que gerunt᷑ ĩ terꝛa. Dinnes em̃ ſpũs oꝛdinati erant vt eſſent admiſtratorij. ſicut habet᷑.j.hebꝛe.ñ licet alig dicant᷑ cherubin vł ſe⸗ raphin ex pꝛeeminentia caritatis vel ſcie:nihilominꝰta⸗ men cũ vult dñs mittunt᷑ et hi in miniſteriũ. Sed ſi itel⸗ ligebat dicere ꝗ ille eſſet de infimis angelis.Oicendum eſt cũ aug.ſuꝑ geñn.xj.li.mihi fateoꝛ. vñ hec ſᷣm ſcriptu⸗ ras aſſeram nõ interim occurꝛit.aſſerant qui voluerint hec duo geneꝛa bonoꝝ angeloꝝ. vnũ ſu ꝑceleſtiũ in qui⸗ bus nunꝙᷓ fuit ꝗ cadendo dyabolus factꝰeſt.alterũ mñ danoꝝ in quibo fuit.vñ hanc opinioneʒ repꝛobat:vel ex ſcriptura non eſſe certã affirmat.¶:.i.Silr rñdendũ ei qð introducit tanꝙᷓ alioꝝ rcitando opinionẽ in li.ſuꝑ geñ. xrj.adherendũ eſt ̊ ipſi expꝛeſſioni ſcripture. rticulꝰſecũdus qð videt᷑.dicit᷑ em.xl.iob. IOpſe eſt principiũ i. D Einde querit.vtrũ ille angelus fuit ſupꝛemꝰ viaꝝ dei.ꝑ vias aũt oꝑationes dei intelligũ⸗ fuit pꝛimꝰinter oꝑa.g ſupᷣmus inter angelos.cuʒ hec pꝛioꝛitas nõ attendat᷑ niſi dignitate.Sitr in eʒe.xx⸗ viij · Omnis lapis pᷣcioſus oꝑimentũ tuũ.et enũerat ibi nouẽ genera lapidu.ꝑ que noueʒ oꝛdines angeloꝛum in telligunt᷑.ſicut dĩc bs greg.cũ ꝗ ille cuiꝰ eſt oꝑpimentum dicat᷑ dignioꝛ oꝑimẽto:angelꝰdignioꝛ erat nata alijs an gelis. Uñ bis greg. Ale pᷣmꝰangls iõ oꝛnatꝰ⁊ oꝑtꝰ exti⸗ tit illis.qꝛ eos q̃ſi veſtẽ ad oꝛnamẽtũ ſui hũit.⁊ dũ cun⸗ ctis agmibo angeloꝝ pᷣlatꝰeoꝝ claritateʒ trãſcẽderit.ex eoꝝ ↄꝑatõne clarioꝛ fuit.¶ Iteʒ eʒe.xxxj.cedꝛi nõ fueꝛũt altõꝛes illo ĩ ꝑadiſo dei abietes nõ adeq̃uerũt ſũmitatẽ eiꝰ.om̃e lignũ ꝑadiſi nõ eſt aſſimilatũ illi et pulcritudi⸗ ni eiꝰ.qð ſic exponit.b.grego.Quid ꝑ cedꝛos ⁊ abietes niſi vᷣtutũ celeſtiũ ꝓcere eilttnche agmia. q ꝙuis excel⸗ ſa ſint ↄdita:huic tñ nec ſunt pᷣleta nec eq̃ta.tanta ſpẽs illũ pulcrioꝛẽ reddidit quãta et ſuppoſita angeloꝛꝝ mlti⸗ tudo væcoꝛauit. Ex qͥ accipit᷑ ꝙ fuit ſupꝛemꝰ. cũ nullus eſſet ei equatus nec pᷣlatus.¶ Item in li. q.ve. teſ. vidit infra ſe multas ſpũales creaturas.qlpe cũ in ꝑadiſo dei pᷣſtãtioꝛ eẽt cognitõe miſterij celeſtis. Silr ſic in yſa.xiiij br. Ille ãgls dictꝰẽ lucifer:pᷣ ñ ẽ dictꝰ lucifer niſi ex q̃da ſimilitudine. ſicut em̃ lucifer mane oritur ⁊ vicinioꝛ ſcʒ eſt ſoli:ita et ille vicinioꝛ erat natura ſupmo ſoli ſcʒ deo. onde ⁊ ſignaculũ ſiłitudinis dĩ ezech.xx viij. qð exponit brs greg. Signaculũ ſiłitudinis dicit᷑ vt q̊ ſubtilioꝛ ẽ na tura eo in illũ ſiłitudo dei pleniꝰcredit᷑ expꝛeſſa.ꝑ qð vi cetur ꝙ pleniſſime expᷣſſa ſilitudo m naturã diceretur ille angelus ſicut ↄtingit in ipſa creatura.4 Preterea. videtur boc er ſuo ĩoꝛdinato appetitu ſicut dr.xiiij.yſa. Conſcendã in celũ.et oſtat ꝙ fuit in celo empirꝛeo. & de illo celo nõ intelligit᷑: ̊ ſi eſſet de inferioꝛibo angelis.ſuſ ficeret ei in ꝑuerſo appetitu parificari ſuꝑioꝛi angeloꝛß iſte voluit quodãmodo parificari deo qui intelligit per illud celũ qð eſt trinitatis ad qð dixit ſe aſcenſurũ. yſa. xiiij. ᷓ fuit ſuᷣmus angelꝰ ¶ Sed obijcit in ↄtrarium ſi ſupᷣmus erat angelus.ſuppoſito ꝙ angeli ↄditi ſint in na turalibo et gratuitis: eminẽtioꝛẽ habuit naturã eminen⸗ tioꝛẽ etiã gram. plura habuit inclinãtia li/ar. eius.vt ↄuerteret᷑ ad deũ.ꝙᷓ inclinantia vt auerteꝛet᷑:ꝗ̊ magis oꝛ dinatus erat vt ↄuerteret᷑ q; auerteretur.ſ̊ cum auerſus ſit magis alijs ꝗ aueꝛſi ſunt:hũit ꝑlus de inclinatõne ad auertendũ:q̊ no fuit ſũmus.¶ Ao qð dicendũ. ꝙ fuit ſupᷣmꝰſicut ex pᷣdictis auẽtibo accipit᷑.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ in ↄtrariũ.ꝙ licet hr̃et pła inclinantia ad cõuer ſionẽ:et magis eẽt inclinatꝰad hoc.tñ gꝗa ſuꝑ alios erat. et reſpexit ad inferius ↄſiderando ſe eſſe ſuꝑ alios.plus eſtimauit de ſe vt peſſet et nulli ſubeſſet. AUnð dicit beatꝰ grego. Relicto eo pᷣncipio cui inherere debuit.ſuuʒ ſibi quodãmodo pᷣncipiũ eſſe appetijt.relicto eo ꝗ vere pote⸗ rat ei ſufficere:ſe ſibi poſſe ſufficeꝛe iudicauit. ticul? quartus Oſtmodũ querit᷑.vtrum creatꝰ fuerit malus vel nõ creatꝰſed factꝰa ſeipſo.qð videt᷑. dicit᷑ em̃ in iob.xl.ſᷣm aliã litterã. hoc eſt initiuʒ fi Ymenti dñi qð fecit vt illudat᷑ ab angelis eiꝰ. Et in pᷣs. Praco iſte quẽ finxiſti ad illudendũ ei. Si & fuit initiuʒ figmenti:q̊ fuit figmentũ.̊ figmentũ nõ dicit᷑ ia natu⸗ ra ꝑ ſe.ſed aligꝗd qdð fictuzʒ eſi:fictio aũt dr malicie.eꝛgo malus creatꝰfuit.Oð etiã videt᷑ ꝓpter hoc ꝙ ſegtur vt il ludat᷑ ab angelis eiꝰ. Mon ei illuſio ẽ ab angelis bonis rõne nature ſ̊ roõne malicie:&̊ creatꝰfuit malus.4. Item viij.ioh̊.ab initio in veritate nõ ſtetit.ſᷣ̊ quid ẽ ab initio niſi ab inſtanti oditõnis & in inſtanti ↄditõnis fuit malꝰ ſᷣ in inſtanti ↄditõnis nõ potuit eſſe a ſe malus. cuʒ pꝛiꝰ ſit eſſe q; velle: ̊ fuit malus creatus.¶ Contra. a ſũmo bono nõ /ꝓcedit pᷣmo qð diſſimile ẽ bonitati ſᷣ̊ maluʒ eſt diſſimile ̊ a ſummo bono nõ ꝓcedit pᷣmo malũ.ſᷣ angls ille ſicut dictũ eſt.pᷣncipiũ fuit viaꝝ dñi:g̊ pᷣmo creatꝰ. nõ fuit ex creatõne malus.⸗ Iteʒ ſicut hr ĩ luc.x. Vi⸗ debam ſathanã ſicut fulgur ð celo cadentẽ:cecidit g̊.ſed nõ cecidit ſi talis eſt factꝰ. ñ augꝰ.ſuꝑ geñ.ꝙ putatur nunq dyabolłꝰin veritate ſtetiſſe.nunq; cũ angelis vitazʒ beatam duxiſſe:nõ ſic accipiẽdus ẽ.vt nõ ꝓpria volunta te depꝛauatꝰ.ſ̊ malus a bono deo creatus putet᷑. aliogn nõ ab initio cecidiſſe diceret᷑.nõ em̃ cecidit ſi talis eſt fa⸗ ctus:ſ̊ factus ↄtinuo ſeſe a luce veritatis auertit.⸗ IJteʒ aug.xj.d ci.dci.accipiẽs illud verbũ Eʒech̊.xxviij.am⸗ bulaſti ꝑfectꝰin vijs tuis a diebo cõditiõis tue donec eſt inuẽta iniquitas in te dicit.intelligitur ex hoc fuiſſe ali⸗ qñ ſine pcto.vñ hanc lr̃am ponit ambulaſti in diebo tu⸗ is ſine vicio. Ad qð dicendũ.ꝙ angelus ille non fuit malus ex creatone ſiue ↄditõne.ſ̊ᷣ ꝓpria voluntate depꝛa uatus. Ao illud dᷣo qð obijcit᷑ pᷣmo in ↄtrariũ dicendũ eſt· ꝙ ob hoc dr initiũ figmenti.nõ qꝛ ab initio malũ eũ 2didit:bᷣ quia cũ ſciret eũ ad hoc ꝓpria volũtate malum futurũ.vt bonis noceret creauit ad h̊ illuʒ:vt de illo bo⸗ nis ipe/ ꝓdeſſet.hic em̃ vt illumĩat᷑ ab angelis eiꝰ. qm̃ ſic uiludit᷑.cũ ſctis ꝓſunt temptatõnes eiꝰ quibo eos depra⸗ uare conat᷑.vt in alicia in q̃ ipe eſſe voluit.eo nolente ſit vtilis ſeruis dei ſicut dicit aug. Iigmentũ aũt dẽ ibi ꝓfa ctura.non ſicut ydola dicũt figmenta vel peccata.et per boc patet qualiter reſpondẽdum eſt ad pꝛimo obiectum Ad m vo obiectũ dicẽdũ eſt.ꝙ illud ioh.viij. ab ini⸗ cio in veritate nõ ſtetit.nõ intelligitur ꝙ in inſtanti con ditionis fuerit malus.ſᷣ poſt. EIñ aug.in li.de coꝛreptio ne et gratia.dictũ eſt de dy abolo in veritate nõ ſtetit.qꝛ ibi fuit ſed nõ ꝑmãſit.Et.xj.de ci.dei:ꝙ dicit᷑ ab inicio dyabolus peccat.nõ ab inicio peccare putandus eſt.ſed ab inicio peccati.ꝙ ab illius ſuperbia ceperit eſſe pec/ catum. 2 2 embrü ſecundũ Dnſequẽter queritur qð fuit eius pecca⸗ tum.et videtur ꝙ ſuꝑbia. Dicit em̃ augꝰ. ſuꝑ geñ.factus cõtinuo ſe a luce veritatis — auertit. ſuperbus.tumidus.·et ſue poteſta tis delectatõe depꝛauatus. Itẽ Albinus ſuꝑ geñ.ad ſei⸗ pſos cõuerſi ſunt.et ſua ꝓpꝛia ſunt delectati poteſtate.2 iſte eſt pꝛimus deſfectus et pꝛima inopia rationalis crea ture.et hoc viciũ quid aliud niſi ſuperbia nuncupatur. lItem aug.xij.de ci.dei.hñtes elationis faſtlum.pꝓ excel lentiſſima eternitate.vanitatũ aſtutiã ꝓ certiſſima veri tate.ſtudia ꝑtiuʒ ꝓ indiuidua caritate.ſuꝑbi.fallaces. inuidi . effecti ſunt.ĩ hac ſerie pꝛimũ eſt ſuperbia. ſuꝑ⸗ bia fuit peimũ peccatuʒ.¶¶ Item aug. in li.de vera reli. Supbia quendã appetitũ vnitatis et omipotentie habʒ ſed hoc fuit in pꝛimo angelo.appetijt em nõ ſubeſſe et ſu per alios eſſe &̊Q peccauit peccato ſuꝑbie.¶¶ Nem aug. in li.de vera reli.angelus magis ſeipʒʒ qᷓ deũ diligẽdo ſub⸗ ditus ei eſſe noluit et intumuit ꝑ ſuꝑbiã. ¶¶ Iem luc. x. Videbã ſathanã ⁊c.glo.qui ſingulariter erat. vt in eiꝰ ruina diſcerẽt quid de elatõne timerẽt.̊ maĩfeſtũ eſt ꝙ eiꝰ ruina fuit ſuꝑbia. Item yſi.Lucifer eminẽtiã na⸗ ſuꝑbiuit intantũ.ꝙ etiã deo equari voluit ed cont᷑ videtur. ꝙ cupiditas fuit initiũ ſui peccati.Anſel.diſtĩ guit duo appetibilia ſcʒ honeſtũ et cõmoduʒ. Hugo de ſct᷑ᷣo vic.Loco honeſti ponit iuſtitis. VUñ dic.duo eẽ ap⸗ petibilia.iuſtitiã et cõmoduʒ:ſed aliqñ deſerit᷑ iu ſtitia vel honeſtũ ꝓpt᷑ cõmodũ.ſ̊ ſic fecit angelꝰ ꝗ pꝛimo pecca uit. deſeruit honeſtũ vel iuſtitiã et appetijt qð ſibi vide⸗ batur cõmodũ.ſ̊ appetitus cõmodi firus eſt in cupidita te.et ita videtur ꝙ eius peccatũ fuit cupiditatis.4 Iez aug.ſuꝑ geñ.ad lit. Auaricia radix omis mali.hac dya bolus cecidit.huic moꝛbo contraria eſt caritas.que non querit qᷓ ſua ſunt. Et ibideʒ dic.ꝙ iſta auaricia eſt.nõ qᷓ amatur pecuĩa ſed qᷓ amatur ꝓpꝛia ptas.ſi ꝭ̊ dyabolus pꝛĩo cecidit auaricia.pz ꝙ auaricia ſine cupiditas eius pꝛimũ petm fuit.¶¶ Item videt᷑ ꝙ omiſſio fuit pꝛimũ pec catũ ip̃iꝰ.ideo em̃ cecidit pꝛimꝰ angelꝰ quia cõſiderauit pulcritudiem ſuã et non contulit.ergo tenebatur conſer re.¶ Pꝛeterea.idẽ illð ꝓbat᷑ ſic. Iſie em tenebatur vita re miotũ.et nõ poterat niſi conferẽdo vel ratiocinãdo.er ture et ꝓfunditatem ſcie ſue ꝓendens in P ſuum go tenebatur conferre.et nõ ↄtulit ̊ omiſit.¶ Pꝛeterea tenebat᷑ vitare et nõ vitauit ̊ omiſit. Item videtur ꝙ pꝛimũ peccatũ angeli fuit peccatum infſidelitatis. nihil em̃ aꝓpetitur qð nõ eſtimetur bonum.qñ em̃ angelꝰ ap⸗ petijt pᷣeſſe et nõ ſubeſſe:eſtimauit ſibi illud eẽ bonum.g credidit ꝙ hoc bonũ erat ſibi.quia regula eſt.ꝙ eſtima⸗ tio pꝛecedit agetitum.ſed vera fides dicit ꝙ crcatura debʒ eẽ ſubiecta creatoꝛiet iſte credidit ſe poſſe nõ ſubij ci creatoꝛi. etiã anteqᷓ; illud appeteret.pꝛimũ peccatũ ſu um fuit peccatum inſidelitatis. CRen põſio conceden⸗ dum eſt. ꝙ pꝛimum peccatum dyaboli fuit ſuperbia et radix eiꝰ auaricia vel cupiditas.nõ eſt oppoſitio int hec adinuicem ſic ſe habentia.ſuperbia em̃ quod eſt ſpecia⸗ le peccatum.eſt amoꝛ ſiue apetitus pꝛopꝛie excellentie. ita ꝙ hoc quod dico pꝛopꝛie ſonet in culpazʒ. quia poteſi aliquis amare peſſe pꝛopter deum. quod nõ eſt apoſta⸗ tare.nec tunc amat pꝛopꝛiam excellentiam.ſed excellen⸗ tiam.quaſi cõmunem.quia pꝛopter cõmunem vtilitatẽ apetit pꝛeeſſe.ſed apoſtatare eſt cuz hbomo pꝛopꝛiũ pꝛe⸗ — . tio N ſo uneſtio ciſe appetit. et ſic dicitur ſuꝑbia amoꝛ ꝗpꝛie excellentie. et ſic fuit in pꝛimo peccato dyaboli.et ideo eius pꝛimũ peccatum fuit ſuperbia.cum eius radix fuit cupiditas. Fm quod in eo fuit appetitus pꝛopꝛie excellentie. et hoc eſt quod dicebatur in auctoꝛitate aug. ſcʒ ꝙ cupiditas iſta eſt.non qua amatur pecunia ſed qua amatur pote⸗ ſtas pꝛopꝛia.¶¶ Sed notandum eſt.ꝙ ſuper bia ſpeciali⸗ ter accipitur modo pꝛedicto.ſᷣm ꝙ dicitur eſſe pꝛimum peccatum angeli.Alio em̃ modo accipitur ſuperbia ge neraliter.et ſic dicitur ꝙ eſt initium cuiuſlibet peccati: et etiam ſuperbie dyaboli ſpecialiter accepte.et cupidi⸗ tas ſimiliter dicitur dupliciter.poteſt eĩ dici cupiditas amoꝛ inoꝛdinatus cuiuſq; rei.et ſic accipitur generalit᷑ vel amoꝛ inoꝛdinatus pecunie.vel bonoꝛum vel huiuſ⸗ modi rerum tranſeuntium. et ſic accipitur ſpecialiter. Ao illud vᷣo quod obijcitur de omiſſione.dicenduʒ eſt ꝙ omiſſio accipitur dupliciter. Vno modo generaliter et ſᷣm hoc dicitur deſiſtentia a bono.Alio modo ſpecia liter pᷣm ꝙ addat actũ impeditiuũ debiti actus. vt cum aliquis facit cõtrarium actum ei ad quem tenetur.pꝛio modo omiſſio nõ eſt ſpecies peccati.ſed eſt concomitãs peccatum et ſic ſuperbiã cõcomitatur omiſſio.et hoc mo do potuit omittere dyabolus.ſecundo vᷣo modo omilſit. Aoid ðᷣo qð obijcitur de infidelitate.dicendũ eſt.ꝙ li⸗ cet appeteret pᷣeſſe alicui. non opoꝛtet ex hoc ꝙ credeꝛet vtrũq; ſe poſie.ſcʒ pꝛeeſſe et ñ ſubeſſe.dĩc em̃ aug.ambi⸗ tioſa volũtas nõ quid poſſit ſed quid velit attendit.volũ tas em̃ impoſſibiliũ eſt.¶ Ad illud vᷣo quod poſſet obij⸗ ci de hoc quod dicitur.xiiij.yſa.Dixiſti in coꝛde tuo ſi⸗ milis ero altiſſimo.vbi videtur credere ſe poſſe equiꝑa⸗ ri deo. Reſpondendum eſt.ꝙ dicitur equiꝑantia ſimpli citer.et q̊ͥ mõ nõ appetijt eẽ ſiẽ deus ſᷣm quoꝛũdam expo ſitõeʒ. ſ̊ appetijt pꝛeeſſe et nõ ſubeẽ.quod ſi eẽt: eẽt deus etẽ hͥ equiꝑantia qᷓtum ad quid.nec ſequit᷑ appetijt hui⸗ uſmodi equiꝑantiam.ergo appetijt eẽ deus.nec ſequituꝛ appetijt equ iꝑantiam diuĩam.ergo credidit ſe poſſe at⸗ tingere. cum verbo em̃ appetitus non tenet arꝗ̊. ab vno axpetibili ad ſuum cõuertibile.nec a verbo appetendi ad verbũ credendi.credere tñ multipliciter dicitur. Vno modo dicitur credere a fide.et ſic non credidit.Alio vᷣo modo dicitur credere a ſimplici eſtimatione boni.et G̊ modo potuit credere equiꝑantiam eẽ bonam ſibi.⁊ fuit eſtimatio erronea non pꝛecedens peccatum ſed in ipſo peccato Fᷣm ꝙ li.ar.dẽ facultas volũtatis et rõis. et hec ceredulitas erronea non opꝓponitur fidei.non em̃ reſpi⸗ cit complexum. Ueritur conſequẽter quod fuerit motiuũ ad peccãdũ.et dẽ ꝙ equiꝑantia ad deum. qð videt᷑ ꝑ hoc qð dz yſa.xiiij. Aſcẽdã ĩ ce⸗ luʒ ⁊c.ſᷣ tunc angelus ille erat in celo em⸗ † Cnõ appetebat aſcẽdere in celũ empirreũ. &ᷣ ſupᷣ illud celũ nõ ẽ niſi celũ trinitatis. qð eſt ipe deus.̊ appe tebat aſcendere ad equalitatẽ dei. ¶ Item in pẽ. que nõ rapui tũc exoluebã.glo.rapuit diuĩtatẽ eua.pᷣſumẽs vt dyabolꝰ.et q;ꝛ raꝑe voluerũt diuinitatẽ:amiſerũt felici⸗ tatẽ.Rᷣ xpc illud exoluit nõ rapiẽdo diuinit atẽ.ij.phił. Qõ rapinam arbitratꝰ eſt eẽ ſe equalẽ deo. ergo dyabo lus voluit raꝑe diuinitatẽ. ¶ Itez aug. in. q. ve. tel. Ja elatione inflatus voluit dici deus.¶ Item greg. Unge⸗ lus iſte celſitudinis diuine culmen aſpiciens ius puer⸗ ſe libertatis appetijt vt pꝛeeſſet ceteris et nulli ſubeẽt. ſᷣ pꝛeeſſe ceteris et nulli ſubeẽ eſt ꝓpꝛium dei.ergo appetijt equalitatem dei.¶ Item Anſel. Mon ſolum voluit eſſe equalis deo.quia pꝛeſumpſit habere pꝛopꝛiam volun⸗ tatem:ſed maioꝛ voluit eẽ volendo quod deus ipᷣm nol⸗ le volebat. ergo voluit eſſe equalis deo pꝛeſumẽdo equi⸗ iaianrrnen pꝛopꝛiam voluntatẽ quod eſt dei ſolius.¶ Contra certiſſimum eſt creaturam non poſſe adequari ſuo creatoꝛi.a hoc ſciuit angelus cum habeꝛet Cix. ꝓſpicaciſſimam rationem. ergo nunqᷓ appetijt equali⸗ tatem dei. Ytem anſel. appetebat illud ad quod aſcen⸗ re potuiſſʒ.et ꝑueniſſet ſi oꝛdinate appetiuiſſet.ſed nũ ᷓ potuit puenire ad hoc vt eẽt equalis deo. ergo nũꝙᷓ; G aſpetijt. ¶ Item anſel.ſic opponit.ſi deus non poteſt co⸗ gitari niſi ita vt ei ſimilis cogitari non poſſit.nõ eſt eſti mandum ꝙ ita dyabolus eẽt obtuſe mentis. ꝙ appete⸗ ret illud quod non poterat cogitare.ergo nunq; aſpetijt ſe eẽ equalem dro. autem equalis creatura excogita ri non poſſit.patet per hoc quod dicitur ĩ põ.deus quis ſimilis erit tibi. Simile em̃ accipitur ibi pꝛo ſimilitudi⸗ ne equiꝑantie.⁊ yſa.xl.Cui ſimilem feciſtis deum. Et ĩ ps.dicitur de xpᷣo homine. MMirabilis facta eſt ſciẽtia tua ex me confoꝛtata eſt et non potero ad eam.ergo cre atura non potuit ad equalitatem creatoꝛis.cum H̊ non poſſet humana natura in xpᷣo. ABo quod dicendum. ꝙ non appetijt equalitatem diumam in hac ratõne vel eẽ ſicut deus in hac ratione ſimpliciter.ſed axpetijt illud quod ſi obtinuiſſet eo modo quo appetijt:eẽt equalis vł ſicut deus:pꝛeeẽ enim omnibus et nulli ſubeẽ hoc ẽ pꝛo⸗ pꝛium dei.ſimiliter habere beatitudinem ex nullo meri to ſuo vel alieno.eſt conueniens ſoli eo.vnde appetere hoc:eſt appetere illud ex quo conſequitur equalitas.ſed cum verbo appetendi non tenet.ergo aꝓpetijt equalitatẽ Ad obiectum ergo pꝛimo reſpondendum eſt. ꝙ illud aſcendere luciferi de quo dicitur in yſa.non fuit niſi aſcẽ dere per appetitum.appetitus vo ille fuit reſpectu illius rei ſicut dictum eſt.que pꝛopꝛia eſt dei.⁊ ita quo ad hoc eẽt ſicut deus.nec tamen ſequitur.ergo apꝓpetebat aſcen⸗ dere ad equalitatem dei. Sumiliter intelligitur illud ꝗ; dicitur ibi in glo.ð eſt ſolium dei cupiebat aſcendẽ.ſoli um autem dei dicitur ibi diuina maieſtas.diuine maie⸗ ſtatis eſt omnibus pᷣeẽ et nulli ſubeẽ.¶ Ad ſecunduʒ vᷣo dicendum eſt.ꝙ dyabolus aꝓpetijt ſimilitudinem potẽ tie diuine ſicut dictum eſt in pꝛeeſſe et nõ ſubeẽ.ſicut ha betur a beato berñ.exponente illud pẽ. Domine ne ĩ fu roꝛe tuo arguas me. lxix.ca.eyxpoſitionis cant᷑. Non arguas me in furoꝛe ſicut angelum extollentem ſe ĩ celo neq; in ira tua coꝛripias me.ſicut hominem in paradi⸗ ſo.ambo iniquitatem meditati ſunt. altitudinem affe⸗ ctantes:iſte potentie.ille ſcientie.¶ Ad tercium dicen⸗ dum. ꝙ velle dici deus vel eſſe. non eſt niſi per quandã interpꝛetationem quia voluit quod ſi haberet quaſi de⸗ us diceretur. 4 Ad illud vᷣo grego.dicendum eſt. ꝙ ſuũ appetere non fuit pꝛimo et pꝛincipaliter eum eſſe deum. ſed eſſe ſicut deum.in hoc ꝙ pꝛeeſſet alijs et non ſubeẽt. vnde pꝛemittitur in auctoꝛitate.b.grego. Ita deus ſuꝑ omnia eſt.vt ipſe ſub nullo ſit.ſic autem aꝓpetijt dicens. Aſcendam ſuper altitudinem nubium.ſimilis ero altiſ ſimo.¶ Ad illud vᷣo quod dicit anſeł.ſimiliter reſpondẽ dum eſt. quia aꝓpetere beatitudinem ſine omni merito ſuo vel alieno eſt ꝓpꝛium xi.vnde apꝓpetendo hoc. ex cõ ſequenti dicitur oꝓpetiuiſſe eẽ ſicut deus. ¶ Vꝛeterea. hr̃e ꝓpꝛiam voluntatem illud eſt pꝛopꝛium dei vno möo. et alio mõ pt᷑ extendi.Si em̃ habere ꝗꝓpꝛiam voluntateʒ dicit᷑ hr̃e volũtatẽ nõ ſub alio oꝛdinatã.ſed ad quã alie debent oꝛdinari.Fſm hoc ſolus deus habet ꝓpꝛiam volũ tatẽ. et pꝛeſumẽdo ſic hr̃e ꝗꝓpꝛiã voluntatem:eſt velle il⸗ lud in quo conſiſtit equalitas cum deo. Alio vᷣo modo habere pꝛopꝛiam voluntatem. poteſt dici habere volun⸗ tatem non confoꝛmatam diuine voluntati.vnde anſel. in li.de ĩcarnatõe vᷣbi.ꝓpꝛia volũtas angli ſiue homĩs ẽ qↄtra volũtatẽ dei c.cũ eĩ vult aliꝗd qð deꝰ velle ꝓhibʒ ñ hʒ actoꝛẽ ſue volũtatis niſi ſeip̃ʒ.et iõ ſua ꝓpꝛia ẽ.⁊ h mõ pctoꝛ dꝛ hr̃e ꝓpꝛiã volũtatẽ.pᷣm hũc modũ pᷣſumẽdo hůe ꝓpꝛiã volũtatẽ.nõ ẽ pᷣſumere eq̃litatẽ diuiam. ¶ Adhuc queritur de H. j. hoc qð dẽ yſa.xiiij. Ero ſilis altiſſimo.videt᷑ ei ꝙ ĩ H̊ͥ nõ peccauerit appetẽdo eẽ ſilis deo.apetẽ eĩ ſilitudieʒ dei ẽ appetere bonũ.qð patet ꝑ hoc quod dicit᷑.j.ioh.iij. cum apparuerit ſiles ei erimꝰ.4l Iteʒ vnaqueq; creata rõnał naturalit appetit deo aſſiłari.q;ꝛ ad hoc creata ẽ vt ei ſi⸗ milis efficiat.̊ ñ peccat li.ar. appetẽdo qð dictat nata. nec peccauit appetẽdo ſilitudieʒ altiſſimi. 4 Pꝛeterea. cu ie eẽt ſuꝑ omes:vt dic bs greg.ita cõditus fuerat. vt ceteris angeloꝝ legionibo emineret.g ſimilis erat al tiſſimo in potẽtia.appetẽdo ergo illud nõ aſpetijt inoꝛdi nate. 4 Pꝛeterea. ſic dĩc btus greg. pueniſſet ad celſitu⸗ dĩem ſi ſtetiſſet. Uñ greg.celſus nimirũ eẽt ſi ꝑticipati⸗ one celſitudis vere cõtentus eẽt.celſus eẽt ſi ei qui vere celſus eſt inberere voluiſſet.Ex quo videtur ꝙ nõ pecca uerit appetẽdo hmõi celſitudiem. Itẽ a petitꝰ pꝛimo ei ꝑ ſe in finẽ oꝛdinat᷑. ſᷣ beatitudo erat finis.ergo ſi ap⸗ petijt beatitudiem pꝛimo et ꝑ ſe.et ĩ boc appetijt eẽ ſilis nõ peccauit ſic appetẽdo.Sed foꝛte diceret᷑ qꝛ in hoc pec cauit.qꝛ fugit miſteriũ.Cõtra pt᷑ appeti finis licet non appetat ome illud qð eſt ad finem. ergo ſi lucifer appetijt beatitudiem.eęt nõ appetijt mĩſteriũ.nõ ꝓpt᷑ hoc peccauit ſic prdloHhoa reſpõdẽdũ.q; ẽ multiplex ſilitudo pꝛima dicit᷑ ſiłitudo nate.de q dẽ. xxviij. Eʒe. Lu ſigna culũ ſilitudinis Scðᷣa eſt gre ſicẽ̃ pctm facit eſſe diſſiſem ita gra ſiłem. Tercia ſilitudo eſt glie de q̃ dꝛ. Cũ appa⸗ ruerit ſiłes erimꝰ. Quarta eſt ſiłitudo equiꝑancie.qua dicit᷑ fulius ſilis pr̃i.vel ſpũſſctus ſilis pr̃i. Appetendo ergo aliquã triũ ſilitudinũ eo modo quo debet appen vt cõgruit appeti nõ eſt peccatũ.appetẽdo vᷣo quarta vel id ex quo ſequit?᷑ eſt peccatũ in creatura.vñ lucifer appeten⸗ do ſilitudiem altiſſimi illo mõ vel id ex quo cõſequebat᷑ peccauit.¶ Ad ſecũdũ dicẽdũ.qꝙ hc vltimã ſiłitudiem appetere nõ dictat natura.et iõ nõ fuit volũtas ipᷣiꝰ ãge⸗ geli cõfoꝛmis nature ſic appetẽdo.i¶ Ad terciũ dicẽdum ꝙ appetẽdo ſiłitudieʒ ad quã oꝛdinatꝰerat ex natura nõ peccauit.hoc aũt fuit pᷣeſſe alijs.ſ̊ appetere nulli ſubeſſe fuit appetẽ ſiłlitudiem ſupᷣ ſe·et ideo in hoc peccauit. ap⸗ petijt em̃ ſilitudiem nõ in mẽſura ſibi determiata. 4¶. Ad illud pᷣo qð quarto obijcit dicẽdũ eſt.ꝙ quedã celſitudo eſt gre ſiue głie ſuꝑ oẽs alios angelos.et ad hac ſilitu⸗ dinẽ in celſitudine ꝑueniſſet ſi ſtetiſſet.ſᷣ hoc nõ fuit illa quã appetẽdo peccauit.q Ad quĩtũ vᷣo dicendum. ꝙ ſᷣm Anſel.appetijt ipᷣe finẽ.ſᷣ nõ eo mõ quo debuit.appetijt eĩ beatitudiem ſine merito pᷣcedẽti.hoc aũt in creatura eſt inoꝛdiate aꝓpetere btitudieʒ. 4 Ad ſeq̃ns vo dicendũ.q; ſi tm̃ eẽt apetitꝰ ipius finis.nõ excludẽdo odieʒ debituʒ ad finẽ.nõ in h̊ peccaſſet.ſed aꝓpetẽdo finẽ. debitũ oꝛdi⸗ nem excluſit. vnde ſic appetẽdo peccauit. (Atem queritur .S. ij. de H̊ ꝙ lucifer poſitꝰ erat ĩ medio int᷑ deũ cui ſbeſſe xebe bat:et int᷑ ãgłos ꝗbo pᷣerat:ſi ̊ peccauit aut peccauit ex ꝑte ſuꝑioꝛi cõſiderãdo.aut ex ꝑte ĩferioꝛi.Ex ꝑte inferio ri nõ videt᷑.pᷣerat em̃ alijs angtis.q̊ apetẽdo hãc pᷣemi⸗ nẽtiã vel ſic p̃eſſe nõ peccauit.Ex ꝑte vo ſuꝑioꝛi nõ vidẽ ꝙ peccauit.nõ em a deo poterat acciꝑe aliqð motiuuʒ vñ peccaret.Erxr illa etiã ꝑte nõ ẽ erroꝛ ſiue erroꝛis cau⸗ ſa.oĩs rectitudo ex illa ꝑte accipit᷑.¶ Pꝛeterea. xxviij · Eʒech. Ambulaſti ꝑfectꝰ ĩ vijs tuis.cõſiderado at᷑ iſtaʒ pfectõʒ dẽ ipᷣe peccaſſe.ex ꝑte vᷣo ſuꝑioꝛi ſi ↄſideraret ĩ⸗ ueniret ſe imꝑfectũ ↄꝑatõni dei. ex illa ꝑte nõ fuit mo tinũ pcti.ᷓ nec pctm.¶ Pꝛeterea.Eʒech.xxviij. Eleua⸗ tũ eſt coꝛ tuũ in roboꝛe tuo.ſ̊ ↄꝑatõe dei nõ cõſiderauit ſe hꝛe robur vel foꝛtitudieʒ. ex illa ꝑte ↄſiderãdo ñ pec cauit.Siłr dẽ ibidẽ.Eleuatũ ẽ coꝛ tuũ ĩ decoꝛe tuo.ↄpꝑa ſugꝑbie. cõſiderãdo ex illa ꝑte nõ peccauit. ¶ Ao boc rñdendu ẽ.ꝙ; duplex erat ↄſideratõò. ᷓna eiꝰ? qdð buĩt: altera eiꝰ qd appetijt. Cõſideratõ vᷣo eiꝰ qð huit fuit.q; peminebat ceteris anglis.ꝙ pᷣeminebat.ſ.in foꝛtitudie ſiue in coꝛe.et hoc fuit inductiuũ ſiue inclinatiuũ ad peccatũ. hoc nõ accipiebat᷑ ex ꝑte ſuꝑioꝛi:łᷣ ex ꝑte inferi oꝛi.Cõſideratio vᷣo eiꝰ qð appetijt fuit a ꝑte ſuꝑioꝛi.nõ ab ipᷣo ſuꝑioꝛi.ł̊ a ſe.⁊ in illo fuerat cõſũmatio peccati. tõne vᷣo dei miꝰ huĩt decoꝛis.ꝗ ex illa ꝑte nõ gotr A Ad illud eꝛgo qð pꝛimo obijciebat᷑. ꝙ a pte inferioꝛi ñ peccauit.dicẽdũ ẽ. ꝙ ipᷣm eſſe pcti.nõ fuit reſpectu ad inferius ſ̊ inductio peccati.cõuerſio em̃ ad mutabile bo nũ eſt initiũ peccati. Auerſio ab incõmutabili bono qᷓ fuit in appetendo ſiłitudinẽ eſt equiꝑantie.hoc fuit in qͥ cõſũmat᷑ peccatum.et ſi peccauit angelꝰ a deo auerſus ad ſe cõueꝛſus. 4l Qð aũt dicit᷑ a ꝑie ſuꝑioꝛi ñ fuit mo tiuũ ad peccatũ.dicẽdũ eſt ꝙ hoc verũ eſt ex ꝑte rei ſupe rioꝛis:ſ̊ ex ꝑte rei inferioꝛis ipᷣe em̃ angelus ſicut dicit aug. in li. de ci. dei. ꝓpꝛia ptate eſt delectatus. et hoc idẽ Dicit Albinus ſuꝑ geñ. MWembrum quartum Oſtmodũ queritur de qualitate pct̃i pᷣmi angeli vtrũ ſcʒ ſit remediabile vel irreme⸗ diabile.et videt᷑ ꝙ ſit irꝛemediabile.ꝑ hoc qð dĩc bẽs greg. ſnꝑ illð Job. x. ADem̃to eſo ꝙ ſiẽ lutum feceris me.vñ venialis eſt in homine culpa.cũ ſit irremediabile in angelo qui robuſtus fuit. Item ſuꝑ illð Job.iij.pereat dies in qua natus ſum. greg. homo redimitur.qꝛ cum caro et ſpũs ſit infirmũ. babuit aliquid vt peccaret qð nõ angelꝰ. p̃terea angelꝰ ꝓꝛia homo aliena perijt malicia.et hoc ẽ dictu.q;ꝛ bo⸗ mo a ſuggerẽte peccauit dy abolꝰ vᷣo ꝑ ſe nullo ſuggeꝛen * te. ¶ Item aug.in li.de mirabilibo. Angelus fuit in ſb⸗ limiſſimo ſtatu.et iõ reſurgẽ nõ potuit qð nõ hõ.⁊ iterũ reſurgẽ ñ potuit qꝛ ꝑ ſemetip[ʒʒ mãdati traſgreſſũ reꝑit. Contra.peccatum angeli nõ excedit in malicia pec⸗ catum hominis in infinitum. qð ſic ꝓbatur.ſicut ſe bʒ pena ad penam.ita culpa ad culpam.ſed pena angeli ñ excedit in infinitum penam hominis a cerbitate. ergo nec culpa in infinitum excedit culpam.ſed irremediabi⸗ le in infinitum excedit remiſſibile cum ſit ei impꝛopoꝛti onabile.ergo peccatum angeli non fuit irremediabile. Pꝛeterea.ſi pꝛopter hoc diceret᷑ irremediabile.quia ex ſe et non ex imitatione olterius peccauit.ergo illð eẽt remiſſibile.ſed nõ fuit remiſſibile.eꝛgo hec nõ fuit cau⸗ ſa.¶ Itez ſcientia angeli non in infinitum excedebat ſci entiam hominis ante peccatum.ergo ratione ſtatus in cognitione ſiue ſcientia.non diceretur peccatum angeli irremediabile.peccatum vᷣo hominis rmiſſibile.. Pꝛe terea. ſi pꝛopter hoc diceretur peccatum hominis remiſ ſibile ſiue veniale.q; bomo eſt fragilis.quia ex limo cõ⸗ ſtitutus. ſᷣm hoc aĩma ſi ſeꝑata eſſet et peccaꝛet.peccatũ eius eſſet irremediabile.ſed ſuppoſito boc ꝙ anima ſe⸗ parata peccaret.et poſtea coniũgeretur coꝛpoꝛi ſicut di xerunt quidam heretici.hm hoc eẽt peccatum ipᷣiꝰaime iam exiſtentis in coꝛpoꝛe irremediabile.quod cum nnon ſit verum.relinquitur ꝙ non ſit ratio irremiſibilitatis ipſa ſeparatio a coꝛpoꝛe.¶ Pꝛeterea. dicit beatus greg. Idcirco peccatis ſine venia eſt damnatus.quia magnꝰ ſine comparatione fuit creatus.ſed ſᷣm hoc minoꝛes an geli qui non erant creati magni ſine comꝑatione non peccaſſent irremediabiliter. ¶ Pꝛeterea. angelꝰde natu ra ſua irremediabilitatem. habet in bonum et in malũ. ſed quod eſt a natura non poteſt tolli.a nullo enim pol⸗ ſet tolli niſi a deo.ſed deus non vult.ergo ſemꝑer ꝑma⸗ net illud. cum ſit naturale in angelo.ergo poſt peccatuʒ pꝛimum ip̃ius potuit verti in bonum ergo potuit tolli peccatum ipᷣius.ergo peccatum ip̃ius non fuit irreme⸗ diabile. ¶ IJIem aug. deus potuit poſt peccatum dare ei gratiam aut non.ſi non potuit ei dare gratiam. ergo nõ eſt omnipotens:ſi potuit deus dare gratiam. ergo iſte potuit habere.et ſi potuit habere:potuit ei dimitti pec⸗ catum. et ſi potuit ei dimitti peccatum: non fuit peccatũ irremediabile.eꝛgo peccatũ eius fuit rem ediabile.¶ Itẽ Oꝛigeñ.oſtendit ſic peccatum eius eſſe remiſſibile.mi/ ſericoꝛdia dei infinita eſt reſpectu cniuſlibet mali in ra⸗ tionali creatura.magis em̃ bona eſt qᷓ quodlibet malũ. vnde Herñ.exponens illud geñ.iiij .maioꝛ eſt iniquitas mea ꝙᷓ vt veniam merear. immo debuit dicere miſcðia ſpe ide (neſtio txi qᷓ; nr̃a iniquitas.ſᷣ maxima miſericoꝛdia manifeſtat in delẽdo maximũ malũ.cum ̊ marimũ malũ ſit pecca⸗ iunm angeli.vel nõ mamifeſtabit᷑ in ſũma miſcðia cri: vł tllud aliq remittet.¶ Ed qdð dicendũ. ꝙ irremiſſ bile dicit᷑ dupliciter. vł qð nõ remittet᷑.vel qð nõ pt remitti. Nuãtum ẽ te potentia remittẽtis pꝛimo mõ dẽ peccatũ angeli irremiſſibile.qꝛ nõ remittet᷑.ſed adhuc diſtingui tur. dicit᷑ em irremiſſibile qð nõ remittet᷑ eo ꝙ nõ eſt li. ar.in ſtatu receptibili remiſſionis.ſicut eſt de aima poſt moꝛtẽ.peccatũ eĩ ſic dicit᷑ irremiſſibile.poſt moꝛtẽ ei nõ eſt locus merẽdi de cõgruo vel demerẽdi.Dicit᷑ iterũ ir⸗ remiſſibile peccatũ qð ſcʒ nõ remittet᷑.qꝛ licʒ ſit in ſtatu li. ar. in quo poſſit demereri. nõ tñ eſt in ſtatu in quo poſ ſit petere veniã. ꝓpter mentis induratõem et ꝓpter deſpe ratõem. Añ dicit aug.in li.de mirabilibo.ad cumulum peccati ſui eſperãt.hoc aũt mõ eſt pctm ipᷣius angeli ir remiſſibile. Uñ dicit Iſi.dyabolus nõ petit veniã. qꝛ ñ cõpungit᷑ ad pniam.penitere aũt nõ potuit.qꝛ in eo g pe nitet eſt doloꝛ de pcto et gaudiũ de doloꝛe.hec aũt nõ ſũt in ipo angelo.adhuc em eſt in eo gaudiũ de pcto.Nec ẽ in eo doloꝛ de pcto qꝛ ſicut dicit greg. Appetitũ celſitudi nis vertit in rigoꝛẽ mentis.vt iam ꝑ duriciã ſe male eſſe nõ ſentiat:ꝗ pᷣeſſe ꝑ gloꝛiã querebat᷑. Pꝛeteꝛea.dicituꝛ irremiſſibile peccatũ ipius rõne excellẽtie ſtatus angeli ci.ſic em dr.vj.geñ.iQõ ꝑmanebit ſpũs meus in homiĩe ineternũ qꝛ caro eſt:ita per oppoſitũ videtur argui. per⸗ mancbit ſpũs indignatonis diuine ineternũ in ſy piritu. qꝛ ſpũᷣs eſt rõne etia excellẽtie ſui ſtatus. angelus em̃ cũ adbeſit bono vel malo ĩmutabiliter adheſit.ſic em dicit bĩus greg. angeli natura mutabiles erãt.quatenus aut ſua ſpõte caderẽt.aut ex arbitrio ſtarẽt.ſ¶ hanc mutabi⸗ litatẽ ſtandi immutabilitate vicerũt.et loquit᷑ de bonis per oppoſitũ ſic illi gq acceperũt immutabilitatẽ in bo noqʒ ſteterũt in bono.ita per opoſitũ alij obtinuerunt iinmutabilitatẽ in malo qꝛↄuerſi ſunt ad malũ.eſt ergo peccatũ dyaboli irremediabile rõne ſtatus ſi upꝛadicti. ũ Zotandũ aũt ꝙ ꝓpter aliud dẽ irremiſſibile et pt ali ud irremediabile. YIrremiſſibile em̃ dicit᷑. qꝛ nõ hʒ cãm motiuã er parte ſui ad remiſſionẽ. Irꝛemedia bile vo: qꝛ nõ per ſe nec peꝛ alium receptibile eſt remedij. Peccatũ em oꝛiginale remediabile fint per alium. ſicut em̃ homo contraxit illud aliunde. ita per alium fuit remedium. actuale vᷣo hominis remediabile eſt per penitentiam.ſi⸗ eut em homo per ſe delinquit.ita hbomo per gratiam ſi⸗ bi datam ſatiſfacit. habet em̃ homo duplicem vertibili⸗ tatem.pꝛimã que eſt bonum et malum. et vertibilitateʒ ſecũdã que eſt a bono in malum.et a malo in bonum. et hoc eſt qꝛ aĩma rõnalis eſt ſʒ pũs creatus vnitus carni. Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑ dicendũ eſt ꝙ peccatũ ange li in quãtitate nõ excedit in infinitũ peccatum hominis Fm autem quantitatem peccati debetur quantitas pe⸗ ne.ſed dicitur impꝛopoꝛtionabile non ſicut infinitum eſt impꝛopoꝛtionabile.ſed qð ẽ irremediabile.illð vo re miſſibile. et hoc dicit reſpectu quantitatis in induratio⸗ ne non quantitatis in intentione. de qua dictum eſt. qð em remiſſibile eſt poteſt habere finem. quod autem irre miſſibile eſt non poteſt habere finem ꝓut hmõi. vel ad minus finem non habebit. vnde in hac via dicetur im⸗ peopoꝛtionabile. ſicut finitum duratione reſpectu fini⸗ ti.vel quod poteſt finiri.¶ Ad ſcdᷣm vo dicendum eſt. ꝙꝓ; peccatuim hominis nõ dicitur remiſſibile quia peccaue⸗ rit per imitationem. ſed per ſuggeſtionem. banc em̃ ra⸗ tionem aſſignat cum alijs. b. greg. ſicut ſup̃ habitum ẽ. vnde ꝙ peccatũ ſit irremiſſibile hanc aſſignat rõem. b. greg.in li.moꝝ.iiij.angeloꝝ ſpũs idcirco irremiſſibilit peccauerunt.quia nimirũ angelus ſua malicia cecidit. homiĩem vᷣo aliena pꝛoſtr auit nec vlla ſi pe venie reuocat᷑ nec vnqꝙᷓ lumen pꝛiſtini ſtatus recipit.qm boc non ſuaſꝰ amiſit. ſic illum perpetrare cecitas ſi uperbie grauat. vt nequaqꝙ; vlteriꝰ ad lucem pnie per dini reſi pectus memo riam reſi urgat. ¶ Ad terciũ dicendũ. ꝙ licet ſcĩa angeli non excedat in quãtitate in infinitũ ſcientiam hommis .cix. in pꝛimo ſtatu: tamen indifferens eſt modus ſciendi ſm dicit eſſe ꝓpoꝛtionabilitas. Et dic iõ dyo. in li.de di. no. Demonis malum eſt contra intellectum defoꝛmem eſſe.aĩme vᷣo contra rõem.coꝛpoꝛi vᷣo contra naturam. Ao quartũ dicenduʒz. ꝙ vna ratio quare pctm hoĩs ẽ remiſſibile. angeli vo nõ eſt.qꝛ angelus eſt ſpũs ſolũmõ homo vᷣo eſt ſpus et caro. Elnde greg. angeloꝝ ſpiritus ideo irremiſſibiliter peccauerũt.qꝛ tanto robuſtius ſiaẽ poterant.qꝙto carnis fragilitas eos nõ grauabat.bomo ðᷣo poſt culpa idcirco veniaʒ meruit.qꝛ carnole coꝛpꝰ aliquid quo ſemetipᷣo minoꝛ eſſet accepit.et ideo dicit᷑ ĩ ps.recoꝛdatus eſi quia caro ſunt ⁊c. ¶ Ad illud vo qð obijcitur te aima ſeparata. dicendum eſt ꝙ ſi peccaret ſeparata.eius peccatum eſſet qtum eſt de illo ſlatu irre⸗ miſſibile. et hoc videtur baberi ex hoc quod dicit Johᷣ. damaſ.quod hominibus eſt moꝛs.hoc angelis eſi caſo. poſt caſuʒ em̃ nõ eſt eis penitentia.quemadmod unz nec bominibus poſt moꝛtem. IJdem em̃ videtur eſſe iudiciũ de anima ſeparata ſiue ante cõiunctionẽ ſiue pꝰ.4 Ad illud vo quod dicitur. ꝙ; tunc peccatum aĩme coni uncte car ni eſſet irremiſſibile Fm pꝛedictam poſi itionem. dicẽ⸗ dum eſt ꝙ aut intelligitur de peccato qnod ante coniun ctionem contraxit.et tunc ſimile videtur iudicium: aut peccato contracto in carne.et tunc non eſt ſimile.ꝗ⸗ buſdam tamen videtur ꝙ ſiue ante peccatum qᷓ coniun geretur carni ſiue poſt. peccatum eius eſſet irꝛemiſſibile Ao quintum dicendum. ꝙ illa ratio. b. greg. non eſt vniuerſalis.ſed intelligitur de luciſero per quandaʒ ex cellentiam.que tamen ratio per conſimilem comparati onem poſſet extendi ad alios angelos qui ſimiliter pec⸗ cauerunt.ſicut enim pꝛimus angelus ſine comꝑatione ĩ bonis naturalibus erat creatus. .ita angelus in compa ratione ad hominem:et ideo ſinguli angeli peccauerũt. pꝛopter eminentiam illius nature ſpiritalis que nullaʒ habu it infirmitatem:ex parte carnis.irremiſſibilit pec cauerunt. AUd ſextum dicendũ.ꝙ licet habeat vertibi litatem in bonum et malum.tñ ex merito culpe datur ei quedam inuertibilitas in bonum.nec aufertur ei quod naturale eſt ſicut aime damnate.nec aufertur potentia naturalis. ſed ex merito culpe nõ exit in actum aliquez in quẽ exiret ſi auma nõ eſſet damnata.et iõ ſiẽ aima dã nata ñ vertit ĩ bonũ.ita nec angelꝰ iã cõdemnatꝰ vertit᷑ in bonũ. Ad ſeptimũ dicẽdũ.qꝙ licet deus poſſit dare gratiam de virtuie potentie non famen congruit dare gram ad pniam angelo iam damnato. damnatꝰ aũt dẽ cũ immutabiliter ſe ha bʒ ĩ malo culpe. et iõ differẽs eſt ex pte ipᷣiꝰ agẽtis ⁊ ex ꝑte recipiẽtis.dꝰeĩ pt᷑ daẽ gram bᷣ dyabolꝰ nõ ẽ ꝑatꝰ ad recipiẽdũ. Zd vlumũ diceaũ. ꝙ licʒ miſcdia dei ſit ĩ dimittẽdo culpã.nihilomĩiꝰ tñ mi ſericoꝛdia dei hʒ ſuũ ſũmũ cũ adiũgit᷑ iuſtis.et q̊ mõ nõ eſt miſcdie dei dimittere pcta in his ꝗ finalit peccant cum g angelus in ſuo pꝛimo caſu finalit peccet. et hõ et in moꝛte.nõ eſt miſcðie tei ĩ ſũmo cũ adiũctõe iuſticie di mittere pctm. iuſſicie em̃ ẽ vt ſicut peccauit ĩ ſuo eterno ita puniat᷑ ineterno dei.⁊ licʒ nõ oñdat᷑ ſũmũ miſcdieĩ hoc actu reſpectu taliũ pꝛauoꝝ:nibilomĩꝰ oñdit᷑ ſ umuz mileri oꝛdie in alijs actibus. rticulus ſecundus Dbuc ratione iſtius queſiti querit᷑ vtrũ pec catum dy aboli ſit in patrẽ aut in filiũ aut in ſymſanctũ.et nõ videt᷑ eſſe in patꝛẽ.qꝛ illð qdð it ex ĩfirmitate qᷓ eſt pena eſt peccatum in patrem. ſed hoc peccatum nò eſt ex infirmitate que eſt pena.cũ nul⸗ la ſceſſerit culpa. ergo nõ eſt peccatũ ĩ pꝛem. Mec ẽ pec catũ in filiũ.qꝛ illud fit ex ignoꝛãtia penali.hoc at n fu⸗ it ex ignoꝛãtia penali pᷣcedẽte. Qec videt᷑ eſſe pet̃ᷣm ĩ ſpm̃ ſanctũ.pct̃ᷣm em̃ in ſpmſcĩẽm eſt ex pſumptõne dine miſe ricoꝛdie vel ex deſperatõne.neut᷑ ant iſic * medoꝝ fuit boc pctm. Iſta em ↄtingũt poſi ꝑpetratõzʒ pet᷑i.nec ex ĩ⸗ pugnatõt ſupꝑne gre vel veritatis agnite. pe em̃ ſ pecies peccati in ſpmſanctũ.reſp iciũt illud qð ẽ in ꝓximo.illo aũt genere peccati in ſpmſanctũ nõ videtuꝛ peccalſſe.nec ex obſtinatõe ſine finali impenitẽtia. cũ iſta dicãt diſꝑo ſitões peccati p̃cedẽtis. nõ fuit illud peccatũ in ſpm̃ſa⸗ ctum. ¶ Ad qð dicẽdũ ꝙ licet peccatũ dicat᷑ irremiſi⸗ bile. et peccatum in ſpiritumſanctum dicatur irremiſſi⸗ bile:tñ ex dꝛñti rõe.peccatũ em̃ illud dꝛ irremiſibile ma xime ꝗꝓpter ſtatũ ipius ꝑſone.pctm voo in ſpm̃ſanctũ di irremiſibile rõne additõis ipᷣius peccati.⁊ iõ pctm ĩ ſpi ritũſanctũ dr pcẽm ex certa malicia. Ille em dꝛñtie pec cati cũ dẽ peccatũ in pꝛem ⁊c.ſunt differẽtie non pꝛimi peccati. ſ̊ cum ſuꝑaddũt᷑ aliq ↄditões male inclinãtes ad peccatũ.ſicut ſunt ignoꝛãtia ex ꝑte intellectꝰ.malitia ex ꝑte affectus.et infirmitas ex ꝑte carnis. Ael infirmi tas cõtra potentiã.ignoꝛãtia cõtra ſciam. malitia cõtra bonitatẽ.et ſi inueniat᷑ ꝙ peccauit pcto pᷣſumptõis ſicut habet᷑ ĩ li. de vera reli.q de vanitate ſua pᷣſumpſerit eũ nõ om̃is pᷣſumptio ad peccatũ in ſpm̃ſctm ſit reducenda tͦ illa pſumptio que eſt de dei miſcðia.meritis exigẽtibo ʒriũ.Vñ cũ nulla mala merita pᷣceſſiſſent in dyabolo.n dz bᷣm hũc modũ peccatũ in ſpmſanctũ. ſᷣ ſi inueniat᷑q; hmõi pctm dicat᷑ in ſpinſanctũ.hoc magis eſt rõne circũ ſtantigꝝ q; rõne generis peccati. ¶Articulus tercins Einde queritur.vtrũ dyabolꝰ potuit vel poſ ſit peccare peccato veniali.qð videtur. Pec⸗ catũ em̃ veniale in hoc diſtinguit᷑ a pcto moꝛ tali q pctm veniale eſt in dilectõe boĩ mutabilis inoꝛdi nata ſub deo.pctm aũt moꝛtale in dilectõe mutabilis in oꝛdinata ſupᷣ deũ vel contra deũ.ſ̊ qð pt᷑ plus recedere a deo. pt᷑ minus recedere.q̊ cũ dyabolꝰ potuit plus rece dere vel pt᷑.poteſt in illud peccatũ in quo eſt minoꝛ rceſ⸗ ſus.ſed hoc eſt peccatũ veniale.ꝗ̊ poteſt in peccatũ veni ale.ᷓ poteſt peccare veialiter.¶ Pꝛeterea.quãto maius erat motiuũ.tãtomagis erat excuſatõne dignũ.ſic ĩ illo qui foꝛnicat᷑ cũ pulcra muliere et cũ turpi:.cũ ergo ma⸗ rimũ motinuʒ hr̃et ꝑ qð inclinabat᷑ ad peccatũ.magis erat excuſatõne dignũ.et qð magis eſt excuſatõe dignũ magis eſt veniale.ꝗ̊ᷓ potuit peccare venialiter.¶ Con⸗ tra nulla fuit infirmitas ĩ eo vel ignoꝛãtia.et he ſunt di ſpoſitões ꝑ quas reddit᷑ peccatũ veniale.̊ peccatũ eius non fuit veniale.¶ Item petᷣm moꝛtale fit vel ex genere. vel ex in tentione peccantis. vel ex circũſtantijs aggra⸗ uantibo.cum ꝗ̊ in dyabolo fuit ꝑuerſa intentõ.et circũ⸗ ſtantia maxrie aggrauans:eo ꝙ in ſublimiſſimo ſtatu fu it in quo potuit ſiare.erit pcẽm ſuuʒ moꝛtale.VUñ dicit Albinus ſuꝑ geñn.Quãto ſublimioꝛ angelꝰ in glłia.tãto maioꝛ in ruina. Pꝛeterea.ex pᷣdictis patuit ꝙ dy abo lus pꝛimo pcto irremediabiliter peccauit. ſᷣ illud pctm q eſt irremediabile eſt moꝛtale. fuit moꝛtale peccatũ quo potuit peccare.Añ dicit bius Amb. Dyabolus in uentoꝛ mali fuit.et iõ nõ rediebat᷑ ſiẽ homo.ꝑ qð deſiãt . inuentio pꝛimi mali nõ poteſt fieri ſine pcto moꝛtali. d quod dicendũ.ꝙ dyabolꝰ nõ potuit pꝛio peccare venialit nec ↄſeqnter.pꝛio ꝗꝓpt excellẽtiã ſui ſtatꝰ.dein ceps ꝓpt᷑ animi malignitatẽ.¶ Ad illð po qð obijcit in ↄtrariũ:dicẽdũ ẽ ꝙ licet pcẽm moꝛtale maiꝰ ſit qᷓ; venia⸗ le in genere pcti.nõ tñ ſi pt᷑ in illo ſtatu moꝛtalit pecca⸗ re.in illo ſtatu potuit venialit peccaẽ: eo em̃ ꝙ in tanta erat claritate. vt ĩmediate poſſet deo adhereꝛe.ſi clarita tẽ ſue cognitõis directa volũtas eẽt ↄſecuta.iõ recedens pᷣmo mario receſſu receſſit.maximꝰ at᷑ receſſus ẽ rceſſus ꝑ moꝛtale pctm.et iõ nõ potuit peccare niſi moꝛtaliter. pꝛimꝰ em̃ hõ rõe ſtatꝰ ſui in qͥ fuit pꝛio.nõ potuit pꝛimo peccare venialit.vñ multofoꝛtiꝰ id actũ ẽ de pᷣmo anglo Ad ſcðʒ dᷣo dicẽdũ.ꝙ nõ erat maiꝰmotiuũ ad ↄtꝛaꝛiũ. eo em̃ ꝙ in tata ꝓxitate erat ad deũ.magis debuit adhe rere.motiuũ at᷑ maiꝰ dẽ eẽ cã maioꝛis exrcuſatõis.qũ vł Z maioꝛ iſirmitas vel maioꝛ ignoꝛãtia.ſᷣ̊ qñ maioꝛ ẽ ſcia eſt ↄditio magis aggrauãs.vñn cũ ita eẽt ĩ lucifero ñ fuit petm eiꝰ veniale ſicut fuit veniabile. plit initiũ ex peccato pꝛimi angeli. — (Membꝛum quintuʒ SIſtea queꝛit᷑ vtrũ adhuc peccet codẽ gene . re peccati. qð videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑ in ps. 1 Suꝑbia eoꝝ ꝗ teoderunt aſcendit ſemꝑ. ſeg ſupbia aſcendere nihil aliud eſt ꝙᷓ ios cemones magis erigi cõtra ſuum creatoꝛẽ.magis autẽ erigi ↄ ſuũ creatoꝛẽ ẽ magis ſuꝑbire.ᷓ dy abolꝰ adhuc peccat eodem genere pcti· ¶ Idem yſið. Dyabolus nõ ſolum in hoc cõtentus ẽ ꝙ ſe deo equalẽ exiſtimãs ceci⸗ dit inſuꝑ etiaʒ ſuꝑioꝛem deo ſe dicit. ſm illud apoſtoli dictũ qui ait de anterp̃o.qui aduerſat᷑ et extollitur ſuꝑ ome qð dicitur deus. aut qð coletur.ex quo videt᷑ ꝙ eo⸗ dem genere peccati peccet. ¶ Kontra nõ iam pꝛelat eſt alijs angelis omnibo. ſed eſt inferioꝛ ipis bonis.& illud motiuum quod tunc mouit ipᷣm.non nũc pt᷑ mouere.er⸗ go nõ illo genẽ peccati poteſi peccaꝛe.4 ꝛeterea. Fm q; dicit Anſel.tũc potuit eũ mouere appꝛebẽſio beatitudi⸗ nis ad quã ꝑueniſſet ſi ſtetiſſet:nũc aũt cecidit in deſpe⸗ rationẽ.Eñ dic aug.de mir abilibo ſacre ſcripture.ad cumulũ pcti accidit ꝙ deſperatõʒ incurrit.ſi ſuo delicto nõ deſperaſſet veniã:nũqᷓ; cõſenciẽti hmõi damnũ ſue ſa lutis intẽderet iſið q̊ motiuũ qð tũc hũit nõ nũc pt hre: &Onõ illo genere pcti pt᷑ peccare.(¶¶ Ad qð dicẽdũ. ge⸗ nus pcti dicit᷑ duplicit᷑.vno mõ qð ẽ generaliſſimũ pec⸗ catuʒ.quomodo ſuperbia dicit᷑ eſſe generaliſſimũ pctm et h̊ mõ pt᷑ peccare eodẽ genere pcti.dicit᷑ at alio mõ ge⸗ nus pcti.cu determĩat᷑ in ſpẽ ꝓpinqᷓ.et ſᷣm hoc nõ eodeʒ genere pcti pt peccare. Ad illð vo qð pꝛio obijcit᷑ ĩ cõ⸗ trariũ.dicẽdũ eſt ꝙ ſuꝑbia dicit᷑ aſcẽdere.nõ qꝛ illa ſpẽs pcti creſcat.ſᷣ qꝛ quatitas teteꝛmĩata ſᷣm genꝰgeneꝛalis ſimũ intẽdit᷑. Añ dẽ ſuꝑbia eoꝝ aſcẽdẽ.qꝛ magis ⁊ ma⸗ gis erigũt᷑ cõtra creatoꝛẽ.rõne ĩpugnatõis mẽbꝛoꝝ coꝛ ꝑis miſtici.ſicut em dẽ ſuꝑbia bomis aſcẽdere magis et magis.cũ magis et magis im pugnat:ita ex illa pꝛia ſu⸗ pbia maioꝛ et maioꝛ eſt impugnatio hoſtis. Ad ſecũ⸗ dũ vᷣo dicendum. aliud eſt motiuũ nũc qᷓ; pꝛius.tunc em̃ mouebat᷑ ex cõſideratõne potẽtie ſiue peminẽtie quã habuit ſuꝑ angelos ex cõditõe nature.nũc aũt mouetu rõne pꝛeeminẽtie quã babet ſuꝑ malos. Pꝛeterea. alit mouebat᷑ a pꝛincipio et aliter mouebit᷑ in antexpᷣo.pꝛĩo em̃ mouebat᷑ in hoc ꝙ voluit pꝛeeſſe et nõ ſubeſſe.in an⸗ texpᷣo ᷣo mouebit᷑ vt videat᷑ antexpᷣc pᷣeminere in apaꝛẽ ti bonitate.et potẽtia ſignoꝛum. et ita aliud et aliud fuit pꝛimũ motiuũ.et illud motiuum quo mouebitur in an⸗ tix ho⸗. „ MWembꝛũ ſextum Onſequẽter queꝛit᷑ ſi peccatũ illð ẽ cꝗ pec cati.et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ h̊ qð dr tho.iiij. Suꝑ biã i aĩo tuo nũꝙᷓ; dnari ꝑmittas. ĩ ipᷣa ei initiũ ſumpſit omis ꝑditõ.ſᷣ oĩs ꝑditõ ſũ⸗ 6 peccatũ angeli fuit initiũ cã omis peccati.¶¶ Itẽ amb.Syabolꝰ⸗ fuit inuẽtoꝛ mali.ſ̊ inuenire malũ eſt inuenire cãm mali.malũ enim mali cã eſt.ᷣ pꝛĩcipiũ omis mali fuit ex pctẽo pꝛimi ange li. Itẽ.iij. Abacuk ꝑcuſſiſti caput de domo impij. ibi dĩc glo. ꝙ dy abolꝰ eſt caput oim maloꝝ.ſed nõ dicit᷑ c niſi rõne peccati.ᷓ pꝛimũ peĩm eſt cauſa oĩs pcti¶ Cõ tra nõ oĩa pcta ꝓueniũt ex ſuggeſtiõe dyaboli.circũſcri pto em fomite et ſuggeſtiõe dyaboli.pt᷑ li.ar.hoĩs pecca re.cũ em̃ li.ar.ſit de ſe vertibile.ex ſua defectibilitate pt᷑ peccare.et li.ar. hoĩs nõ depẽdet a li.ar. dyaboli.S Her catũ ipᷣiꝰ dy aboli ñ dẽ eẽ cã omnis pcti:qð videt ꝑ h̊ q dr̃ yſa.lj.ſuꝑ illð.Incuruare vt trãſeamꝰ.glo.debilis ẽ boſtis ꝗ nõ pt᷑ vincẽ niſi voletẽ.ꝭ̊ volũtas hũana quatũ 7 de ſe.nõ ẽ ſubiecta volutati dyaboli.ãᷣ pmũ pctjm ipᷣius nõ ẽ cã omis pcti.⸗ i dr ei ꝑ occaſiõʒ ñ ꝑ nccĩtatẽ.li.em̃ ar.hoĩs ita liberũ ẽ.ꝙ ĩ vo lũtate eiꝰ fuit peccaẽ et ñ peccare.et ita ſeꝗ ſuggeſtioneʒ dy aboli et nõ ſequi.¶ Ad illud vᷣo qð obijcit ĩcõtrariũ d qð dicẽdũ.ꝙ pctm ipᷣiꝰr eẽ cã ene Ps. np. 10 nte c 1 oli np eo⸗ eſt d . 1 e; d t0 : ———¶— —02 N—— — — — — — —— — nnn (Mueſtio dicendũ.ꝙ illud qð dicit.iiij.tho.in ipᷣa ſi umplit inieiuz om̃is pditio. vel intelligit᷑ ꝑ ſe de ſuꝑbia pꝛimi parẽtis vel occaſionaliter de ſuꝑbia luciferi.¶ Ad ſecũdũ dicen dum. ꝙ licet dy abolus fuerit inuẽtoꝛ mali.tñ nõ dẽ ꝑ ſe cauſa mali niſi in ipo.ſᷣ̊ nõ dẽ ꝑ ſe cauſa maliĩ alio ſᷣ oc caſionaliter. n hoc em̃ ꝙ homo vł angelꝰ cõcoꝛdat pꝛi mo pcto.in hoc dẽ eẽ cauſa pcti.ð aut dicit int apo ſtaſiam pꝛimi peccati et vltimã penã ignis gebẽne.me⸗ dia ſunt peccata et pene pctoꝝ.et ſic videt᷑ ꝙ pꝛima apo ſtaſia ſit cauſa om̃is peccati.Reſpõdendũ eſt. ꝙ pꝛima apoſtaſia dicit᷑ illa qua pꝛimꝰ parẽs apoſtotauit a deo. Sm illud.x.ecci. Initiũ ſuꝑbie homis apoſtotare a deo. qm̃ ab co qui fecit illũ receſſit coꝛ eius. Vlla em̃ apoſta⸗ ſia dẽ eẽ c om̃is peccati ꝑ ſe vel ꝑ inclinatõem. apoſta⸗ ſia vᷣo dya boli dꝛ eẽ cauſa omis pcti ꝑ cõſenſũ vel ſuaſi⸗ onem. Ao illõ pᷣo qð dicit᷑ ĩ abacuk.dicendũ eſt ꝙ ca⸗ put dẽ.i.pꝛincipiũ altero dictoꝝ modoꝝ.et ita cauſa eſt quodãmodo peccati alioꝝ angeloꝝ vel ꝑ imitatõem vel conſenſum. Membeu ſeptimum Ccaſione pᷣcedẽtis queſtionis qrit᷑ de capi te maloꝝ.et queruntur octo in vniuerſo. Pꝛimo vtrũ dy abolꝰ ſit caput maloꝛum. Gecũdo vtrũ dyabolꝰ cum coꝛpe ſit vna ꝑſona.Tercio vtrũ ſit caput demonũ ſicut maloꝝ hoĩʒ NQuarto vtꝝ ſit caput maloꝝ ᷣm omia pcta.Quĩto gd ſit vnitiuũ mẽbꝛoꝝ cum capite dyabolo. Sexto vtrum mẽbꝛum rpi poſſit fieri mẽbꝛũ dyaboli. Septio vtrum idem hoĩcs poſſint eẽ membꝛa xpᷣi et membꝛa dya boli. Octauo que ſit dꝛñtia ſᷣm ꝙ dyabolꝰ dicit caput malo rũ et antixõc.et vtrũ antixpc ſit caput. ¶Articnlus ptimns Yꝛca pꝛimũ ſic vidr em q; ſit caput. Dicit᷑ eĩ j. theß.ij.ſup illud. Oſiedens ſe tanqᷓ ipe ſit us. glo.in ipo erit caput oim maloꝝ. ſcilʒ dyabolus qui ẽ rex ſuꝑ om̃es filios ſuꝑbie. g dyabolus eſt caput oĩim maloꝝ.om̃es em̃ mali dicũt᷑ filij ſuperbie Ilẽ ſup illud Job.xviij. Memoꝛia illiꝰ pereat de ter/ ra.gl.ſic ð vnoquoq; iniqͥ dẽ vt ad caput.i.ad dy abolũ vertatur.¶ Siülr ſuꝑ illud.xlj. Job coꝛpꝰ eius quaſi ſcu ta fuſilia.glo.coꝛpus an⸗ Köna iniqui.q̊ dya⸗ C bolus eſt caput oim maloꝝ. Coõtra ſiẽ dꝛ. j. ad Ephe. ſuꝑ illud.ipᷣm dedit caput ⁊c. caput hʒ virtutẽ infiuẽdi ſenſũ in membꝛa vel motũ.̊ dyabolꝰ nõ habet pkatẽ in⸗ fluendi aliquã malitiã que dẽ ſenſus vel motus aliquis ſpũalis.ergo nõ caput maloꝝ.⸗ Jtem caput habʒ con⸗ uenientiã in natura cũ mem bꝛis. ſiẽ habet᷑ ibideʒ ĩ glo. Hpͤ dy abolus nõ habet cõuenientiã in nata cũ malis hoĩ bus. in ipo em̃ eſt nata angelica.in iſis voẽ nata hũa⸗ na. ̊nõ oicit᷑ cõueniẽter cuput maloꝝ hoĩim. ¶ Ad qðᷣ dicendũ. dyabolus dr caput maloꝝ ꝓpter duplicem Apꝛietatem capitis.pꝛima ꝓpꝛietas q; caput pꝛimum eſt et ſupꝛemũ in coꝛpe.vñ eſt quaſi initium coꝛꝑis:ſic dya bolus fuit initium malitie.cũ pꝛimo peccauit ꝑ ſuꝑbiã et iõ dr̃ yſa.Fᷣm ꝙ malũ inuẽtum fuit a dyabolo. an em ſuꝑbiã dyaboli nullũ fuit pctm. ̊ tñ ſi poſt illã malitiã nõ eẽnt ſecute malitie hoĩm ꝑ ſuggeſtionẽ. vel alioꝝ de⸗ monũ ꝑↄſenſũ:nõ ad h̊ diceret᷑ caput. nec ꝓpt hq̊ adã dẽ caput maloꝝ.nõ em̃ fuit pꝛimꝰ malꝰs ſᷣ pꝛimꝰ int hoĩes malos. Secuda ꝓpꝛietas eſt.qꝛ quodãmõ fluxit in mẽ⸗ bꝛa ꝑ ſuggeſtionẽ. Vñ Job. xl. foꝛtitudo eius in lumbis eius.glo.mmirum eius ꝗpꝛie coꝛpus fui t.ꝗ ſuggeſtione turpiũ blãdimẽtis decepti.ei ꝑ luxurie fluxa ſuccũbũt. Ad illud vᷣo qdð obijcit᷑ pꝛimo in cõtrariũ.dicẽduʒ eſt. ꝙ licet dyabolus nõ influat malitia ꝑ ĩmiſſionẽ ꝓpꝛie di ctã.inſluit tñ ꝑ ſuggeſtionẽ. Vñ beda. Dyabolus nõ eſt immiſſoꝛ cogitatõnũ ſᷣ incẽtoꝛ.¶ Ao ſcᷣm dicẽdũ. ꝓ li⸗ cet nõ habeat cõuenientiã ĩ natura cũ mẽbꝛis eo ꝙ hoc eſt natura ſpiritalis.Nembꝛa vᷣo ſunt ꝑtinẽtia ad na⸗ turam coꝛꝑalem: nibilomiꝰ tñ in ipᷣis membꝛis eſt na⸗ tura ſpiritalis. ratione cuius nature recipitur influen⸗ tia ſuggeſtionis ab ipo capite.et ideo quo ad hoc dicit᷑ conuenientia in natura capitis et mẽbroꝝ.. Mꝛte dice retur ꝙ non eſt caput ratione ſuggeſtionis maloꝝ bo⸗ minum. quia m hoc eſſet caput bonoꝝ.tam em̃ ſugge⸗ rit malum bonis ꝙᷓ malis. Ad quod dicendum eſt. ꝙ ſo la ſuggeſtio nõ ſufficit ad hoc q ſit caput.ſed conſenſus ſequens effectuʒ ſuggeſtionis.ille aũt conſenſus nõ eſt ĩ bonis ſed tm in malis.vnde.xl. Job ſuper illud. foꝛtitu eius in lumbis eius cuius pꝛopꝛie coꝛpus fuerit. qui ſuggeſtione turpium blandimentis decepti.ei ꝑ luxu⸗ rie fluxa ſuccumbunt. Sed adhuc poſſet queri.ꝙ nec ratione ſuggeſtionis nec conſenſus dicatuꝛ eſſe caput maloꝛum hoim.in ꝑuulis em̃ in quibo eſt peccatũ oꝛigi⸗ nale ſolum eſt ratio membꝛi ad caput. cum ſint filij ire. ne tñ ibi eſt ſuggeſtio er parte ipius dya boli. vel conſen ſus ex parte paruuli.pꝛopter quod videtur vniuerſali⸗ ter dicendum.ꝙ ratio capitis ad membꝛa videtur eẽ ꝑ ſuggeſlionem pꝛopinquã vel remotam.⸗ conſenſuʒ qui eſt in ipis vel in parentibus.paruuli ergo licet non re⸗ cipiant ſuggeſtionem vel conſentiant: ſuggeſtio tamen facta eſt pꝛimis parentibus et conſenſus ſecutus eſi in eis.ex quibus facta eſt quedam conuenientia conſequẽ⸗ ter ipſoꝛum paruuloꝛum in defoꝛmitate peccati ad ipᷣm dy abolum.qui eſt oꝛigo peccati. rticulns ſecundus Ecundo queritur vtrũ dyabolus qui eſt ca⸗ put maloꝝ ſit vna perſona cum eis. e non viderur. perſona eſt em indiuidua ypoſtaſis intellectualis nature.ſed inter dy abolum caput et ma⸗ los qui ſunt membꝛa eiuſ.eſt diſtincta ypoſtaſis.alia eĩ perſona eſt malus homo et ipe dyabolus eſt aliqua per ſona.ergo dy abolus non eſt vna ꝑſona cum ipᷣis.¶ Joꝛ te diceretur ꝙ diſtincte ſunt ꝑſone in eſſe naturali. ̊ nõ ſunt diſtincte in eſſe moꝛtali.Contra quod ſic obijcitur. aliud eſt peccatũ mali hominis.et aliud eſt peccatũ ipiꝰ dyaboli. ergo diſtincta ſunt peccata et diſtincte ſunt vo luntates.ſᷣm ꝙ in voluntatibo eſt pꝛima ratio peccati. ergo malus homo diſtinguit in eſſe moꝛtali ab ipᷣo dya bolo. ergo nõ eſt vna ꝑſona qᷓtum ad eſſe naturale.necẽ vna ꝑſona q;tum ad eẽ moꝛale. Cõtra caput et mem⸗ bꝛa vt ꝓpꝛie accipiũt᷑ vniꝰꝑſone ſunt.ſicut caput homis et ĩbꝛa hois. ꝑ ſilitudieʒ caput et mbꝛa niſi tꝛãſlatiue accipiũt᷑ ad eandẽ ꝑſonã.ᷣm tranſlatõem referẽt᷑.gᷓ dya E ẽ caput et mali qui ſunt mẽbꝛa.ſunt vna plona. n Ad qð dicẽdũ.ꝙ dy abolꝰ et ipi mali dicũt ena plo⸗ .nõ in eſſe naturali:ßſ in eſſe moꝛali.Fm quẽdã modũ Vñ ſuꝑ illð Job.ix.vultũ iudiciũ eiꝰ opit. glo. qꝛ dya⸗ bolꝰ cũ ſuis ſequacibo vna pſona ẽ.ſepe ſic ſcripia de eo loquit᷑ vt ad coꝛpꝰ eius deriuet᷑.¶ Ad illð vo qð obijcit in cõtrariũ.dicendũ eſt. ꝙ nõ ſint vna ꝑſona in eẽ natu⸗ rali et in eſſe moꝛali.niſi quo ad hoc ꝙ quedã eſt confoꝛ mitas ſiue cõueniẽtia volũtatũ in defoꝛmitate. p quam receditur a ſumme vno.In hoc ergo ꝙ a ſin me vno di⸗ uiqũtur in hoc inter ſe ↄueniũt et vmitur. et ꝓter boc vna ꝑſona dicunt᷑. Ad illud vo qð obijcitur.ꝙ alia eſt volũtas hoĩs mali q; dyaboli.dicẽdũ eſt. ꝙ alia ẽ Fm q⸗ nũerat᷑ ex ꝑte volũtatis.Fm aũt nũerat᷑ ex ꝑpte voliti pr eẽ vna.qꝛ malꝰ hõ vult id qð vult dyabolꝰ. et hoc ac⸗ cip itur ex ſuggeſtionis effectu ꝛc. Articulus tercius „₰ Ercio queritur vtrum ſit caput demonum ſliicut maloꝛum hom inum. vide?᷑ v nõ. Eſt eĩ caput maloꝝ hoĩm ꝑ ſuggeſtionem. ſed non ẽ caput demonũ ꝑ ſuggeſniõʒ.nec alia vidĩ ifluẽtia.¶ Si ei dicẽt ꝙ ẽ caput dmonũ ꝑ imꝑiũ. Cõtra ſ̊ ſic obijcit. pꝛiꝰ ẽ vniri ĩ eẽ mẽbꝛoꝝ cũ capite.qᷓ ꝙ m̃bꝛa recipiãt mo tu a capite.ſᷣ reciꝑe ĩꝑiũ dyabolin eſ aliud qꝙᷓ; recipere motũ. opoꝛtet ꝙ alia ſit vnio ipᷣius dyaboli capitis et ipoꝝ demonũ ſi ſunt membꝛa eiꝰ.q ſit vnio q̃i in eſſe mo rali.nõ ergo dicetur eẽ caput rõne impe rij. et wmones membꝛa eo ꝙ recipiãt imperiũ.̊ ꝓpter aliã röõʒ. 4 ꝛe⸗ terea. vidẽt᷑ m illã rõem dici filij. aut miſtri. miſtri qꝛ ſequũtur imperiũ vel voluntatẽ 1 Piꝰ. fili qꝛ im itant᷑. vñ ſuꝑ illud ps.faxti ſunt in adiutoꝛiuʒ filijs loth. glo. filij loth ſunt angeli apoſtate.qui ſũt filij declinatõis.qꝛ ve ritatem declinãdo in ſatellitiũ dy aboli diſceſſerũt. Ex pdicta ergo rõne dicũt᷑ ipi eẽ miſiri vel filj ꝓpt imitati⸗ onem. Er alia ergo rõne dicent᷑ eẽ mẽbꝛa ſi fũt membꝛa ipᷣius. aũt ſint membꝛa patet ꝑ hoc qð iße dicitur ca put eoꝝ. ſicut habet᷑ in abacuck ſuꝑ illud ꝑcu ſſiſti ca⸗ put de domo impij.glo. ſic eccłie ⁊ omis viri caput Expᷣe ita cũctoꝝ emonũ qui in hoc ſeculo dimicãt caput eſt beelʒebub. ex quo accipit᷑ ꝙ demones alij ſunt membꝛa ipᷣius oy aboli et ipe caput loꝝ.¶ Iteʒ ſuꝑ illud Job. xlj. videntibo cñctis pᷣcipitabit᷑glo.eterno iudice terri⸗ biliter aparẽte.aſtantibo legionibo angeloꝝ atz electis ad hoc ſpectaculũ deductis. belua crudelis in mediũ ca ptiua ducetur.et cũ coꝛꝑe ſuo.i.cũ repꝛobis oibo eteꝛnis incẽdijs mãcipabitur.ex quo accipit᷑ ꝙ om̃s repꝛobi lüt coꝛpus eins qui tradent᷑ eterno incendio.ſᷣ demones in hac generalitate intelligũt᷑.ergo dicit᷑ eſſe caput demo⸗ nũ ſiẽ et maloꝝ hoĩm. Siłr pt haberi ex hoc qð dʒ·xix. apoc.vbi dꝛ. apꝛeheſa eſt beſtia.⁊ cũ eo pſeudo ꝓPha. et qui acceperũt caracterẽ beſtie.et qui adoꝛauerũt imagi nem eius.et miſſi ſunt viui in ſtagnuʒ ignis ardentis.ꝗ em̃ ſunt illi qui accipiũt caracterẽ beſtie niſi qui imitã⸗ tur ipᷣm. bi aũt ſunt mẽbꝛa eius. Sap̃.ij. Ymitatur illũ qui ſunt ex ꝑte illiꝰ.ergo cũ demones imitati ſint ipʒ et imitent?᷑ et ſilr mali hbomies.et hi et illi dicent᷑ eẽ mẽbꝛa ipᷣius dya boli capitis. 2 qð dicẽdũ.ꝙ hi et illi di⸗ cunt᷑ eẽ membꝛa. ſ̊ diſferent᷑ in ꝑte.demones ei facti ſũt membꝛa eius.eo ꝙ ad imitatõem ipᷣiꝰ peccauerunt.rece dentes a ſumma eternitate. Eñ dic aug.in li. de ci.dei. habẽtes electõis faſtũ ꝓ excellentiſſima eternitate aſtu⸗ ciam ꝓ certiſſima veritate.ſtudia ꝑtiũ ꝓ indiuidua ca ritate.ſuꝑbi.fallaces.inuidi facti ſunt.Mali dᷣo hoĩes dicũt᷑ eẽ membꝛa eiꝰ ꝓpter cõſenſũ ſuggeſtioĩs.et qꝛ ſuc⸗ cumbũt eius temptatõi.¶ Ao hoc ergo qð obijcitur.q; ꝓpter h̊ dicũt᷑ filij et nõ membꝛa.dicẽdum eſt.ꝙ ex alia rõne dicũtur mẽbꝛa et ex alia rõne dicũtur filij.filij em̃ dicũtur qꝛ ſiłia oꝑa ſaciũt.ſic habet᷑.viij.iohᷣ. mem bꝛa dvᷣo dicũtur qꝛ eẽ defoꝛmitatis in volũtate acceperũt.ſed poſterius ab ipo.¶¶ Ad ſeqns vo ſiłr dicẽdũ.ꝙ ob alið dicũtur eẽ miſtri eius et ob aliud mẽbꝛa.membꝛa em̃ di cunt᷑ ꝓpter p̃dicrã rõem.ſed miſtri dicũtur qꝛ eius volũ tatem faciũt vel imperium. ciculus quartus Varto querit᷑.vtrũ dyabolus ſit caput ma⸗ loꝝ hoĩim Fᷣm omia peccata.qð nõ videt᷑. nõ ein peccat quouis genere peccati.ergo ratõe uinſlibet nõ dicetur eẽ caput maloꝝ.caput em pꝛiꝰ bʒ in ſe ꝙᷓ det membꝛis.⸗ Pꝛeterea.nõ videt eẽ caput rõne oĩm peccatoꝝ.dicit᷑ eĩ in ps.ſuꝑ illud ab occultis meis munda me domine ⁊c.Caſſiodoꝛus.Occulta ſunt oꝛigi nalia vel etiã que ſecreta voluntate oꝛiuntur. aliena ſut que ſuadentibus vel malis hominibus vel dyabolo fi⸗ unt.ergo non omnia peccata fiunt ſuadente dyabolo.ſᷣ ratione ſuaſionis ſiue ſuggeſtionis dicebatur eẽ caput. non eſt capnt maloꝛum rõne quoꝛũlibet peccatoꝝ Contra omnibo repꝛobis pꝛeeſt admouendũ.et i hac ratione caput ſe habet ad membꝛa in quolibet peccato. ergo dyabolus eſt caput quoꝛũlibet maloꝝ in quibuſſi⸗ bet peccatis.i¶¶ Ad quod dicendum· eſſe caput malo⸗ rum poteſt eẽ dupliciter. vel ratõne pꝛeeminentie in ma lo.vel ratione ſuggeſlionis mali cni pꝛebetur conſenſꝰ. ratione pꝛima poteſt dici caput omniuʒ maloꝛum ĩ quo⸗ libet peccato.In omni enim peccato moꝛtali efficit᷑ pec⸗ catoꝛ ſubditꝰ dy abolo.et quo ad hoc poteſt dici caput. nõ tamen dicetur eẽ caput omnium maloꝛum in omi ge nere peccati ꝑ ſuggeſtionem ſiue imitationem. per imi⸗ tationem non dicetur eẽ caput ĩ omni genere peccati eo ꝙ; non omni genere peccati peccat.ꝑ ſuggeſtionem non dicetur eſſe caput vniuerſaliter.quia non omne pecca⸗ tum in homine pꝛocedit ꝑ ſuggeſtionem eius ſic̃ dictuʒ eſt ſupꝛa a Caſſiodoꝛo.et licet dyabolus ſuggerat ali⸗ quod genus peccati. homo tamen pꝛopter hoc non pec⸗ cat illo genere peccati ſed ſuo pꝛopꝛio motu. Nec ſic di⸗ cetur dyabolus eẽ caput ꝑ ſuggeſtionem in illo genere peccati· licʒ dicatur eẽ caput eo ꝙ peccatoꝛ facit illð qð vult Artic pꝛius volebat ipᷣm velle. ¶ Articulus quintus Vinto queritur quid ſit vnitiuum membꝛo⸗/ rum cum capite dyabolo.et videtur ꝗ; nõ ſit ibi vnitiunum ex comꝑatione capitię in bono cxtt membꝛoꝛum in bono.vnitiuum em ex illa parte ẽ cau — ſalitas que vna eſt in capite et membꝛis. ſed hoc nihil vnum eſi in capite et membꝛis. nam ſi dicatur ꝙ boc eſt peccatum.non videtur.peccatum em eſt cauſa diuiſio⸗ nis ſicut habetur yſa.lix. Sed quod eſt cauſa diuiſioĩs nõ eſt cauſa vnitatis.ergo peccatũ nõ eſi vnitiuũ capi⸗ tis et membꝛoꝝ maloꝝ.4Si foꝛte diceretur ꝙ peccatũ ab alio diuidit.et cũ alio vnit. Diuidit em̃ a deo et vnit cum dy abolo.Contra hoc ſic.quodlibet peccatuʒ moꝛ⸗ tale diuidit a deo.et ad hoc tendit.et non eſt vnum pꝛin cipium maloꝝ ſicut dicit᷑ vnũ bonoꝝ.ergo ex ratõe pec cati nõ ꝓuenit vnio.nõ & videt᷑ aliꝗꝗ eẽ vnitiuũ capitis et membꝛoꝝ.4 Pꝛeterea.ex ꝑte bonoꝝ dicit᷑ eẽ vnũ vni⸗ tiuũ.qꝛ vna vita ⁊ vnꝰ ſpũs.ſic hẽt᷑.jcoꝝ.xij.in vno ſpũ omes nos ĩ vnũ coꝛpꝰ baptiʒati ſumꝰ:h̊ nõ ſic ẽ ex parte maloꝝ.nõ em vnus ſpũs eſt ↄnis dy abolo et mẽbꝛis eiꝰ no lie dicet᷑ eẽ vnitiuũ ex ꝑte maloꝝ ſic ex ꝑte bonoꝝ. CTCotra aug.ĩ li.ð ci.dei.due ſunt ciuitates.irlm ⁊ ba ilõis. ciuitatẽ dei facit amoꝛ dei. cũ ↄtemptu ſui.g ꝑ oppoſitũ ciuitatẽ babilonis facit amoꝛ ſui cũ ↄtẽptu dei. ̊ amoꝛ dei ẽ vnitiuũ ĩ coꝛꝑe bonoꝝ.ꝑ oppoſituʒ amoꝛ ſui erit vnitiuũ cũ coꝛꝑe maloꝝ. Pꝛeterea.ꝑ gr̃am fit hõ ciuis ſurſũ.ꝑ gre pꝛiuatõnẽ fit hõ ciuis deoꝛ u. eſt ei ciuitas ſurſũ irlm. cimtas deoꝛlũ babilon. ſic ̊ ꝑ cram vniũt᷑ mẽbꝛa in bono:ita ꝑ pꝛiuatõz gre vniẽtur mẽbꝛa ĩ malo. ¶ Alo qð dicẽdũ. ꝙ vnitiuũ capitis et membꝛo⸗ rũ maloꝝ.eſt iᷣm pctm moꝛtale. rõe cuiꝰ ẽ cõuenientia in defoꝛmitate volũtatis. Et ſi querat᷑ ĩ his q vtũt᷑ li. ar. dicet᷑ vnitiuũ amoꝛis ſui.¶. Ad obiectũ vo lcdo ex alte⸗ ra ꝑte. dicendũ eſt. ꝙ licet petm moꝛtale diuidat a o. tñ ↄfoꝛmat dy abolo.et qͥ ad hoc ꝙ ↄfoꝛmat dy abolo dẽ eẽ vnitiuũ.nec refert ſi nõ ſit ſiłr vnũ pꝛincipiũ maloꝛũ ſiẽ vnũ ẽ bonoꝝ.licʒ em nat᷑aliter nõ ſit vnũ pꝛicipium maloꝝ ſiẽ dixert manichei.nihilominꝰ ẽ vnũ pꝛicipiu,zʒ maloꝝ añ qð nõ eſt malũ.et ad qð quodãmodo oꝛdinũ⸗ tur. 4! Ad illud vᷣo qdð obijcitur.ꝙ nõ eſt vnus ſpiritus a quo ꝓcedat vnitas ex pte maloꝝ ſic eſt ex ꝑte bonoꝛuz. — Dicendũ ẽ. ꝙ licʒ nõ ſit vnus ſpũs ex ꝑte maloꝝ ſiẽ ex x te bonoꝝ.nihilomi? tñ eſt vnio capitis et membꝛoꝝ ma loꝝ ꝓpter vnionem volũtatis.cõfoꝛmat em mẽbꝛũ ſe ca⸗ piti inſequẽdo voluntatẽ ipᷣius.et ſiẽ d qui adheret ðo vnꝰ ſpũs eſt. ꝓpter vnitatẽ volũtatis.ita pt dici ꝗ adhe⸗ ret dyabolo.vnꝰ ſpũs dicit᷑ cũ eo.ꝓpt vnitatẽ vomutatis: hec em̃ vnitas ſiãt in geñ.xxxiiij.vbi dicit. ꝙ cõglutina ta eſt anima eius cũ ea. Sichem em ſignat dyabolũ.di na dᷣo ſignat aĩiam peccatricẽ.¶ Sed iterũ obicit᷑. nõne completio peccati eſt in auerſione.ergo ex paꝛte auerſio nis a dro. magis de bet ſumi ratio vnitionis.qᷓ ex parte conuerſionis ad inferius quod eſt per amoꝛem ſui. Ao quod dicendum.q; magis debet ſumi ratio vnitomis ex pte cõuerſionis.qꝛ auerſionis cauſa eſt cõuerſio. vnde ab auerſione tanꝙᷓ ab eo quod eſt pꝛincipium pcti.con⸗ uenienter ſumitur ratio vnitõis. illud autem eſt amoꝛ 1 nl von a, ; 19¹ 1 / de 35 dil 13 2= — —— — — — — — — —¶— — ———— (Mueſtio ſui inoꝛdmatuo.nihilominꝰ tñ auerſio generalius ẽ ⸗ pter rõem oꝛiginalis peccati in quo eſi auerſio ab incõ⸗ mutabili bono.et nõ eſt cõuerſio.ſed ↄuerſibilitas ſiue 2cupiſcibilitas. ñ etiã ex illa pꝑte poteſt ſum generali us ratõ vnitiui. ¶Q Articulus ſextus ß Exto queritur.vtrũ membrũ xp̃i poſſit fieri membrũ dyaboii.idet᷑ ꝙ nõ.ꝑ hoc qð dici tur.iiij.ad ephe.ſuꝑ illud.Anũ coꝛpus vnus ſpũs.glo.ſicut hũani coꝛꝑis membꝝ pꝛeciſum foꝛmam qdem qua cognoſcit᷑ retinet.ſed nequaqᷓ;ᷓ ſpũs ſequit᷑ q̊ preter vnitatẽ viuat:ſic quicunq; a pꝛedicte pacis vni⸗ tate diuiſus eſt.ſacrm quidẽ tanqꝙ; formã retinet.ſed ſpi ritus preter vnitatẽ nõ viuit.Ex hac ſimilitudine ſic aꝛ guit᷑.mẽbrũ materiale qꝙᷓdiu retinet foꝛnaʒ quã bhabuit in corpore in quo abſciſum eſt. nõ põt fieri membꝛũ al⸗ terius coꝛꝑis.̊ membrũ ſpũale ſimiliter ꝙᷓdiu retinet foꝛmã coꝛpis eccleſie ſiue coꝛꝑis xp̃i. nõ põt fieri mem⸗ brum dyaboli. ſed poſtqᷓ; ſemel baptiʒatus eſt ſꝑ retinet foꝛmã ſacr̃i.̊ nõ pot ſieri mẽbruʒ dyaboli licʒ cadat in moꝛtale peccatũ.¶ Sed ↄtra appaꝛet qꝛ de iuſtis qͥtidie fiũt peccatoꝛes.g̊ de membris ⁊pᷣi fiũt mẽbra dyaboli. 4 Ao qð dicendũ.ꝙ nõ eſt ſimile de mẽbro materiali 2 ſpuᷣali oĩno. mẽbrũ em̃ ſpũale xpᷣi duplicẽ habet formaʒ ſcʒ baptiſmalis.et illa indelibilis eſt ſcilʒ caracteris:et habet foꝛmã gr̃e gratũfaciẽtis.et illa delibilis eſt.et cũ cadit ꝑ peccatũ:de membro xpᷣi fit membrũ dy aboli ma nẽte etia foꝛma pᷣcedẽte.membrũ vo mareriale nõ ita hʒ duplicem foꝛma:ſed alio mõ.hʒ em̃ foꝛmã ᷣm quã oꝛdi⸗ nat᷑ ad vitam.et habet foꝛmã ᷣm quã poteſt oꝑari.ſiue Fm quã oꝛdiat᷑ ad actũ.⁊ vtraq; poteſt tolli.vna etiã po teſt tolli ſine altera.ſed licet illa que oꝛdinat᷑ ad vitã tol latur.nõ ꝓpter hoc ſtatim efficit᷑ mẽbrũ alterius coꝛꝑis et ideo quo ad hoc eſt diſſimilitudo. rticulus ſeptimus Eptimo querit᷑. vtrũ idẽ hõ poſſit ſimul eſſe membrũ xpᷣi ⁊ mẽbruʒ dy aboli.qð videt᷑.qꝛ mali ꝗ ſunt membra dy aboli. dicũtur eſſe in eccleſia que eſt coꝛpus xp̃i. ſicut babet᷑ Aath. xiij. ſuꝑ illud. Simile eſt regnũ celoꝝ ſagene miſſe in mare. ex omi genere piſciũ ↄgregãati.glo.Eccia inter celũ et infeꝛ nũ indiſtincte bonos et malos colligit. Et.xxj. Johis. vbi fit ſermo de piſcatõne petri.glo.alia fuit piſcatõ xpᷣi hec.alia poſt rõnem.hic em boniet mali capti ſunt.ſic nunc habet eccleſia:ibi vᷣo impleta reſurrectõe moꝛtuo⸗ rũ.boni in eccleſia erũt ineternũ.ex quo videt᷑ q mali g ſunt membra dyaboli. ſint in coꝛꝑe eccleſie.et ita viden tur eſſe membra xpᷣi. ¶ Contra.amoꝛ ſui cum ↄtemptu dei facit mẽbrũ dyaboli.amoꝛ xpᷣi cuʒ ↄtemptu ſui facit membrũ rpᷣi.ſed hi duo amoꝛes opponũtur et ſimul ſta⸗ re nõ pñt. ſimul nõ poteſt aliquis eſſe mẽbrũ xpi 2 mẽ brũ dyaboli. ¶ Ad quod dicendũ ꝙ aliud eſt dici mem brũ eccleſie.aliud dici mẽbrũ xp̃i.membrũ em̃ xpᷣi ꝓprie Ecaritatẽ.membꝝ ðo eccleſie ꝑ fidẽ.Eſt em̃ eccleſia con gregatio fideliũ.fideles aũt dicũt᷑ qui fidei ſacr̃m ſuſce⸗ perũt.membrũ aũt eccleſie dicit᷑ duobo modis vel meri⸗ to vel numero.merito dicit᷑ ſimpliciter.numero m qd. per fidem em̃ foꝛmatã eſt mẽbrũ eccleſie merito.t ſic qð/ eſt mẽbrũ eccleſie eſt membrũ xpᷣi ⁊ ecouerſo.membruʒ. eccleſie numero:eſt ꝑ ſacr̃jm fidei.hmõi aũt membra nõ ſunt in corꝑe eccleſie vt ibi remaneãt ſi obdurent᷑ ĩ pco ſed tanqꝙ mali humoꝛes vt inde expellant᷑. Vñ ſuꝑillud ĩ· Johis.ij.ex nobis exierũt ſed nõ erãt ex nobis. Aug. in orig.ſic facti ſunt in eccleſia.quõ mali hũoꝛes in coꝛ⸗ poꝛe.qui qñ euomunt᷑ releuat᷑ coꝛpus:ſic qũ exeũt mali releuat᷑ eccleſia.ſi tũ membꝛa numero fiant membꝛa me rito ꝑ ſidem foꝛmata vere erũt tanqᷓ; membra in coꝛꝑe. NQ¶ Articulus octauus .ẽſ n .cix tauo queritur.que ſit dꝛñtia ſᷣm ꝙ dyabo us caput dicit᷑ eſſe maloꝝ.et antixps.videt᷑ em̃ antixp̃s nõ ſit caput. nibil em idem eſt mem brũ et caput:ſed antixpᷣe membrũ eſt dy aboli.non Geſt caput in genere maloꝝ.4! Item in vno coꝛꝑe ẽ vnũ caput et nõ plura.ſed in coꝛꝑe maloꝝ capnt eſt dyabo⸗ lus.nõ & eſt caput antirpᷣs. Monrra. intheſſa ihoſten dens ſe tanꝙᷓ ſit deus.ibi dicit glo. ſicut in xpᷣo oĩs ple⸗ nitudo diuinitatis inhabitauit: ita in antixpᷣo plenitu⸗ do malicie.ſed rõne huius plenitudinis que eſt in xpᷣo-⸗ dicit᷑ xp̃s caput bonoꝝ. rone alterius plenitudinis dr antixpᷣs caput maloꝝ.¶ Item ſuꝑ illud Job.xxxiiij.ꝗ regnare facit y pocritã.glo.oĩm ypocritaꝝ caput anti⸗ ppᷣs deſignat᷑.Et.xxj.Interrogate quẽlibet de viatoꝛibo glo.Dũ de om̃i maloꝝ coꝛꝑe loqueret᷑.ſubito ad omniũ miquoꝝ caput antixpᷣm verba ↄuertit. ¶ Ad qð dicen⸗ dũ.qꝙ vterq; eſt caput ſed differenteꝛ.ſicut em̃ xrpᷣs m di uinitatẽ dicit᷑ hbabere rõnem capitis ⁊ iteꝝ ſᷣm hũanita tẽ.ſicut habet᷑ ad ephe.j.ſuꝑ illuo.pᷣm dedit caput ſuꝑ om̃em eccĩam:ita ſuo mõ licet nõ oĩno ſimili dicit᷑ dya⸗ bolus caput.quia fuit primũ initiuʒ malicie.et ſuo mõ influit malicia ſuggerendo vł incendẽdo. ſed nõ ↄuenit in natura cũ hoĩbo.antixps aũt licʒ nõ ſit initiũ malicie habet tñ ↄueniẽtiã in natura: ⁊ quaſi plemtudinẽ mali cie babebit reſpectu alioꝝ hoĩm.licet nõ eo mõ quo xpe habuit plenitudinẽ.xpᷣc eĩ habuit ip̃am diuinitatẽ ĩ ſe ꝑ eſſentiam.antixpᷣs vᷣo ip̃m dyabolũ ꝑ effectum. VUnde Jo. Damal.nõ ꝙ ipᷣe dy abolus ſit hõ ᷣm humanitatẽ: ſed hõ eſi foꝛnicatõe generatus ſuſciꝑe omnẽ actũ ſatha ne. p̃ſciens em deus iniꝗtatem eius future volũtatis.co⸗ cedit in eo habitare dyabolũ.Itẽ glo.ſuꝑ illud.ij.theſſ. ij. cuius aduentus eſt ſᷣm oꝑatõem ſathane dyabolo in⸗ ſtigante ⁊ cooꝑante.qꝗ illũ poſſidebit totũ.nõ tñ ſine ſen ſu vt frenetici qui culpã nõ babent. Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ dicendũ.ꝙ licet antixpᷣs ſit caput maloꝝ. nihilo⸗ minus tñ põt eſſe membrũ ipius dy aboli principale.eo ꝙ q̃ſi in io habitat plenitudo malicie et potentiꝰ oꝑa⸗ bitur ad ſeductionẽ.¶ Ad aliud vo dicendũ.ꝙ licʒ anti xpc dicat᷑ caput.et dy abolus caput:nõ tñ ſunt dno capi ta.vnũ em̃ eſt ꝓpter alterũ.antixpᷣs em̃ dicit᷑ caput:qꝛ in bolo habet ꝙ ſit caput.(¶ Sed adhuc querit᷑ ratõe illiꝰ dꝛñtie.ſi antixpᷣs ſit caput maloꝝ boĩm qui preceſſerũt ipᷣm.cũ dyabolus nõ dicat᷑ caput aliqͥ̊ꝝ pꝛecedentiũ.qꝛ reſpectu eoꝝ nõ habuit ratõnem dñatõnis.nec ratione imitatõis qð eſt reſpectu exemplaris prius poſiti. Jmi eo habitat dyabolus ꝑ Ee⸗ plenitudinẽ.et ita a dya tatõ em ſequit᷑ exemplar.ergo nõ videt᷑ hr̃e ratõnem ca pitis reſpectu precedentiũ.q Pꝛeterea.ſi nõ eſſet fides xpᷣi que preceſſit incarnatõem xp̃ᷣi.nõ diceret᷑ xrpᷣs caput reſpectu antiqͥꝝ fideliũ qui pꝛeceſſerũt aduẽtũ eius.ſed antixpᷣs nihil tale habet preexiſtens. ergo non dicet᷑ ca⸗ put maloxꝝ pᷣcedẽtiũ.ꝗ¶¶ Contra.j.o.ij.Nũc ſunt multi antixpᷣi.Peda.antixpᷣi ſunt oẽs beretici.⁊ ꝗ fidẽ quã cõ fitent᷑ deſtruũt actibo.et om̃s ↄtrarij xpᷣo ꝗ venturo ſuo capiti reddũt teſtimoniũ. Et ſuꝑ illud nouiſſima hoꝛaẽ dicit glo.huius nequiſſimi capitis iã multa mẽbra pre⸗ miſſa ſunt.a ꝗbo eſt cauendũ.¶ Itẽ ſuꝑ illud ps.qm ec⸗ ce inimici tui dñe.glo.antixpᷣi membra q mõ pᷣmuntur metu.in liberã vocẽ erumpẽt. antixpᷣs eſt caput malo⸗ rũ ꝗ pᷣceſſerũt. Ihando dðm eſt ꝙ antixpᷣs ẽ caput reſpectu pᷣcedẽtiũ. ꝓpter h̊ ꝙ mĩſteriũ iã oꝑat᷑ inigtatis m ſuis membris.ſicut dr in glo.bede.j.Jo.ij.Nec dicit᷑ Apter h̊ caput.qꝛ membra iſta accipiũt ab ipᷣo:ſed ꝓpter pᷣeminẽtiã malicie que eꝛit in ipo reſpectu alioꝝ.ſicut pᷣ eminẽtia eſt in capite ratõe originis motuũ.iQec ẽ ſimi le cum dicit᷑ caput xpᷣc.et antixpᷣs caput.xpᷣs em̃ dr ca⸗ put in fide fidelium qui preceſſerũt.dicit᷑ etiã caput pꝛo pter hoc ꝙ fideles qui pᷣceſſerũt ianue aꝑitõez ꝑ ipᷣm ac ceꝑunt.antixpᷣs vᷣo nõ dꝛ caput qꝛ ĩ ipᷣm credat mali ꝗ pᷣ ceſſerũt.vel qꝛ ꝑ ipᷣm claudat᷑ eis ianua:ᷣ ꝑ ꝓpriũ pec⸗ catũ.ſed ſicut dietũ eſt dicit᷑ caput ratõe preeminẽtie in — 717 58 — malicia et ↄuenientia in natura emb tauũ — ——f Omequenter querit᷑ de peccato primi an geli. quare ſcriptura nõ facit mentõem de primo ipᷣius pcto in pricipio geñ.ſicut fa⸗ cit de ſcdo.q̊ ſcʒ temptauit hoĩem.videtuꝛ em̃ ꝙ debuerat fieri mẽtio de eo cũ ibi fuerit oꝛigo pec⸗ catoꝝ. 4l Pꝛeterea.ſcriptura nõ facit mentõnem de iſio pcto niſi ſub gbuſdã figuris.ſicut ſub figura regis babi lonis.yſa.xiiij.et ſub figura principis tyriĩ easn de pcto aũt hoĩs facit mentõem manifeſte. qð ꝑ h qʒ dicit albinus ſuꝑ geñ. Angelicũ pcĩm ſilentio ĩ ge ne.abſconditũ eſt.et hoĩs patefactũ.qꝛ angelicũ vulnus deonõ pᷣdeſtinauit curare.boĩs ðᷣo vulnꝰ pctm.ſ.ſanare pᷣdeſtinauit. Pretẽa ꝑ magnitudinẽ pene voluit deterrẽ hoĩem. ꝓpter pctm em vniꝰ punitũ eſt totũ genus hũa⸗ nũ. ꝓpter pctm pᷣo pᷣmi angeli ipᷣe ſolus punitꝰeſt a prin cipio. Vñ eius pena q̃ ẽ a pꝛincipio fuit pᷣpata.ſicut ba⸗ bet᷑ yſa.xxx. pᷣꝑata ẽ em ab heri tophet.i.a ↄditõe mũdi Vñ aug.carcer in illa ↄditõe creaturaꝝ pᷣpatus eſt.ii hilominꝰtñ implicite dictũ eſt petm illiꝰ cu dictũ eſt di⸗ niſit deꝰ lucẽ a tenebris. IAla em̃ diuiſio deſignat ip̃am penã qᷓ immediate ſecuta eſt ad culpam. ¶! Ao illud vo qð obijcit᷑.dicendũ eſt.ꝙ licet pctm dyaboli eſſet pꝛimũ tñ rõne illius nõ preceſſiſſʒ moꝛbo nec ſecuta eẽt medici na.cũ illud ſit irremediabile.tota aũt ſcriptura alteruʒ illoꝝ declarat.vel qð ꝑtinet ad moꝛbũ. vel qð ꝑtinet ad medicinã.¶¶ Ad illud vᷣo qð ſcðo obijcit᷑ dicenduʒ eſt.q; petm hoĩs manifteſte erat dicẽdũ.vt ſic expᷣſſe ſciret q̃lit iniciatus eſt moꝛbo.vel exoꝛtũ eſt vulnus:et ſic ↄñter cõ⸗ ueniẽtiſſima adhibeat᷑ medicĩa ab ĩa ſumma ſapiẽtia v.ad Ro.Abi abundauit delictũ ſuꝑabundauit et gra. MPeccatũ vᷣo dyaboli ſub figuris eſt velatũ.ne ꝓpter ſui immanitatẽ hõ acciꝑet exemplũ deſꝑatõis.attẽdẽs em̃ pctm dy aboli nõ remiſſum nec remiſſibile.poſſet de⸗ P erare igem credendo de ſuo. M (Miembru nonum R Ono q̃rit᷑ de pcto pꝛimi angeli.vtrum illi pceto ſtatim adnexũ fuerit aliud petm. ſczʒ pctm inuidie.qð nõ videt᷑.ſuppoſito em̃ q; creacꝰeẽt hõ nõ ſimul tꝑe cũ angelo.ſ̊ ſᷣin prius ⁊ poſterins.ſicut diſtinguũt᷑ dies in pꝛincipio ge⸗ ne. vt hõ in die ſexto:angelꝰdᷣo ĩ pricipio ſit creatꝰ vł añ oẽm diẽ.ſᷣm h̊ ſi peccauit angelꝰ ſtati pꝰ creatõem ſic vi det᷑ ex ꝗbuſdã ſcripturis elici.nõ erat niſi vnicũ eiꝰ pec⸗ catũ.ſ.pctᷣm ſuꝑbie ex delectatõe ſue poteſtatis.nõ enim erat tũc creatura rõnalis.cui inuidẽet.reſpectu em̃ rei ñ dum erñtis nõdũ eſt inuidia. Inuidia aũt dr eſſe reſpe ctu ſuꝑioꝛis vel reſpectu paris.ne fiat ſuꝑioꝛ.¶ Ioꝛte di ceret᷑ ꝙ reſpectu boni angeli erat inuidia.̊ h̊ nõ ↄuenit qꝛ inuidia eſt reſpectu illius ꝗ eſtimat᷑ occupare bonuʒ alteriꝰ vel minuè bonũ illius.̊ hec eſtimatõ nõ fuit re⸗ ſpectu boni angeli.bonꝰ.n.angelus nõ occupauit locuʒ luciferi.ſ̊ locũ ſibi putatũ.vnicuiq; em̃ angelo in ſuo gradu detmĩatũ fuit bonũ ĩ ſuo gdu.nec fuit iſta eſtima tio q̃ minueret᷑ bonũ ipiꝰ ꝑ bonũ alteriꝰangeli. reſpe⸗ ctu boni angeli nõ fuit motus inuidie.¶ Pretea. ſicut dicit b.greg. Honi angeli purgati erãt ⁊ territi apoſia ta anglo cadẽte.ñ videt᷑ ꝙ boni angeli ↄfirmati ſint ꝑ lapſum ipoꝝ maloꝝ.dicit em̃ be.gre.hõ lapſus eos ter ruit ⁊ purgauit.terruit ne creatoꝛẽ ſuũ ſuꝑbi deſpicerẽt purganit qð reprobis exeũtibo actũ eſt vt electi ſolũ re manerẽt. Et iteꝝ ſancti angeli dũ in alijs nate ſue dãna ↄſpiciũt.ĩ ſeipᷣis cautiꝰrobuſtiuſq; ↄſiſtũt. ex ꝗbo videt᷑ ꝙ cadẽtibo malis angelis boni ſint ↄfirmati. pꝛio fuit pcetm. deinde caſus.deinde ↄfirmatõ.ꝙ ſi ſic eſſet tũc in⸗ uidia nõ eſſet reſpectu bom angeli ĩmediate pꝰ petm ſu⸗ ꝑbie qð erat pꝛimũ pctm.¶ SYtẽ ſuppoſito ꝙ hõ pᷣmo cre atus fuit cũ angelo.ſic videt᷑ b.aug.dicẽ.nõ videt᷑ ꝙ im mediate pꝰpctm ſuꝑbie eẽt pctm ĩuidie ei adnexũ reſpe⸗ ciu hoĩs. Inuidia em reſpectu ſuꝑioꝛis vł paris dr.łᷣ ñ reſpectu inferioꝛis.̊ cũ hũana natura eſſet inferioꝛ ipa angłica.nõ erat motꝰ inuidie ĩ angelo reſpectu hoĩs. ſᷣ ↄſiat ꝙ reſpectu alteriꝰcreat᷑e nõ fuit inuidia.̊ peim in⸗ uidie nõ fuit ĩ angelo ĩmediate pꝰ pctm ſuꝑbie. ¶ Con tra. aug.in li.de virginitate.ſuꝑbiã ſeqꝗt᷑ ĩnidia tanqᷓ fi⸗ lia pediſſeq̃.eã em̃ ↄtinue parit:nec vnꝙᷓ eſt ſine tali ꝓle atq; comite.ꝗbo duobo malis.ſuꝑbia.ſ.et inuidia.dya⸗ bolꝰẽ dyabolus.Ex h̊ arquit᷑ cũ inuidia ſit ꝓles ↄtinuo 7 comes ſuꝑbie.qꝙ peccauerit ĩmediate pcto ĩuidie. —“ berñ.ſuꝑ cãti.Lucifeꝛ ille ꝗ mane oꝛiebat᷑ ̊ ꝓpẽ eleuaba tur añqᷓ reuertẽt᷑ i tenebras generi nꝛo inuidit.ᷣ qd ali ud ſignat᷑ ꝑ reuerſionẽ ĩ tenebras.niſi caſus eiꝰ:ꝗ petm iĩnidie ſił fuit cũ pcto ſuꝑbie. Adhuc et᷑ q̃rit᷑ rõe illiꝰv⸗ bi qͥ d q dy abolꝰhis duobo pctis ẽ dy abolꝰ.ꝗd em̃ ali ud eſt eſſe dy abolũ niſi deoꝛſuʒ fluentẽ.ſ̊ ꝑ pꝑctẽm ſuꝑbie oluit aſcẽdẽ. ꝑ illud pctm nõ fuit deoꝛſũ fluẽs.. Pꝛe terea.ꝑ petm iuidie nõ videt᷑ ſiłr.̊ nec his pctis dy abo laẽ dy aꝰ.¶ Si vo q̃i dicat᷑ deoꝛſuʒ fluẽs ꝑ ↄuerſionẽ ide bitã ad mutabile bonũ.Fᷣm ̊ ꝑ qdðᷣlibet pcẽm dy abolus eſſet dyaꝰ.nõ ̊ magis ꝑ illa pcta qᷓ p tdA qð di⸗ cẽdũ.q; lʒ pctm ĩuidie nõ eſſet ſił cu pcto ſuꝑbie.mhilo⸗ min?citopꝰſecutũ eſt. Si vo qrat᷑ reſpctu cuiꝰſnit motꝰ ille inuidie.doõm eſt ꝙ reſpectu hois quẽ eſtim auit ꝑtici patuꝝ gloriã a q̃ cecidit.nec fuit motꝰille reſpectu alte⸗ riꝰangli ꝗ ñ erat occupaturꝰlocũ eiꝰ.ſ̊ locũ ꝓpꝛiũ.reſpe ctu hoĩs ſił creati vel pꝰcito creati: fuit ille motꝰ ne eandẽ gliaʒ ꝑticiꝑet. En ſuggeſtit ei illud ꝑ qð cecidit. Vñ aug.ĩ. q.ve.te.Ex trãſgreſſõe illis deitatẽ ſpopon⸗ dit.a q̃ ip̃e deaffectatꝰ deiectꝰẽ.¶¶ Ad illuo vᷣo qð obijcit ꝙ hõ ſexto die creatꝰfuit.et ita nõ ſtati ptꝰ pꝛimũ pctm ſuꝑbiuit.Dicẽdũ eſt ꝙ h̊ verũ eẽt ſi nõ intcidiſſet moꝛu la int᷑ ↄditõeʒ ipᷣiꝰangeli ⁊ lapſuʒ ipiꝰ.ſᷣ qꝛ fuit moꝛula aliq̃ ſiẽ dic mgr ĩ li.ſen.iõ potuit eẽ ꝙ creato hoie fuit il le motꝰ iuidie. Si vo ſił creatꝰfuit hõ ſic viðᷣr aug.ↄſen⸗ tire.ſᷣm h̊ ſtatipꝰ fuit pctm ipᷣi ĩuidie.et h̊ mõ videt᷑ illa auẽtas aug.ĩ li.de vᷣgi.ſentire cũ dr.ꝙ ſuꝑbia ĩuidiã ↄti nuo pit.¶. Ad illð ᷣo qð ĩ eadẽ auẽte dr.ꝙ iuidia eſt co mes.ñ ĩtelligẽdũ ẽ ꝙ a pꝛicipio ſił fuit iuida cũ ſuꝑbia. qᷓcito peccauit pcto ſuꝑbie.peccauit pcto ĩuidie.ſᷣ ſic pe diſſeq dr̃ dñaʒ ſuã comitari cũ eq ſeꝗt᷑ imediate. ſic ĩui⸗ dia comes ẽ ſuꝑbie.⁊ qꝛ nullũ aliud pctm imediate ſecu tũ ẽ.iõ bñ dr ſuꝑbia ↄtinuo penes ĩiuidiã.nõ qꝛ ñ poſſit intcidẽ tp̃s int inſtãs qͥ peccauit pcto ſuꝑbie.et inſtãs qͥ peccauit pcto iuidie ¶ Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ ꝙ ñ ðbebat eſſe modus iuidie reſpectu hoĩs.qꝛ hõ erat ĩferior crea⸗ tura. dom ẽ. pꝑ h̊ qd dicẽ̃ aug.ſuꝑ geñ.ad lit.qꝛ iuidia nõ tm ẽ reſpectu ſuꝑioꝛis ꝗ excellit. ſᷣ etiã reſpectu paris ne excellat ⁊ ĩferioꝛis ne eq̃t᷑q;tum ̊ ad duas drñntias poterat eẽ motus inuidie.par.n.erat qͥ ad H̊ ꝙ ꝑtipatu⸗ rus erat eandẽ glłiaʒ qua ꝑticipaturus eſſi ipe ſi ſtetiſſzʒ inferioꝛ vᷣo rõe nature coꝛꝑał vł ſpũalis inqtũ vnibilis erat vl vnita coꝛꝑali.ſi ᷣo ꝑctẽm ĩuidie ipiꝰfuit pꝰ caſum ſicut videt᷑ aug.xj.ſuꝑ gen.dicẽ.his vᷣbis ꝓpter excellen tiã delectatꝰ ſua ptate tumuit ſu ꝑbia. ꝓpter quã cecidit ab altitudine ſpiritalis ꝑadiſi ⁊ iuidia ↄtabuit.tũc po⸗ tuit eſſe motꝰ iuidie rõne ſtatus ſui et reſpectu ſuꝑioꝛis qꝛ iſte iã lapſus erat.hõ vo adhuc ſietit. Hoc ideʒ videt dicè in.q.ve.te.b.aug.pᷣmdit qꝛ ad accuſatõem eiꝰ factꝰ eſt hõ.vñ ſua ſubtilitate id egit.vt in eandẽ pᷣuaricatõeʒ in q̃ iᷣe ruit inducẽ᷑t.vt accuſatoꝛẽ ſuũ ꝑticipẽ ſue dam⸗ natõis efficẽt. Vñ ex h̊ pſumit᷑ ꝙ pꝛius peccauit et poſt dãnatꝰeſt. et dãnatꝰ inuidit.⸗! Zid illð vᷣo qð pᷣmo obij⸗ cit᷑ ꝑ auẽteʒ aug.qꝙ in his duobo pct᷑is factꝰ ẽ dyabolus videt᷑ ratio eſſe.qꝛ angelus habebat creatorẽ ſuũ ſupra ſe ⁊ creaturã rõnalẽ iuxta ſe.primo q̊ mouebat᷑ inoꝛdia⸗ te reſpectu illius ꝗ erat ſupra ſe.deinde ĩoꝛdinate reſpe ctu illius qui erat iuxta ſe. nec erat vlterior differentia intellectualis nature reſpectu cuius moueret᷑ ĩoꝛdinate et ꝓpter h̊ his duobo generibo peccatoꝛũ factus eſt dya⸗ –— 8 e⸗ aiin olg; tinin e niſi⸗ pie Ninno 4 enaba dai Pcken lioi⸗ nali Pobie Re pabo neige bolus gödi⸗ lbilo⸗ mnord ptici alte⸗ reſpe ne ichit. pon bjeit vein norn eula itil n⸗ 1 Ni OðDG QMueſtio bolus. ſicut em̃ homo fit deiformis vel angelis ꝑ dilecti onẽ dei ⁊ ꝓxiimi.dei ſupꝛa ſe. ꝓximi iuxta ſe:ſic fit diffoꝛ mis vel diſſitis deo ꝑ ſuꝑbiã vł inuidiã. vt ſuꝑbia oppo nat᷑ dbito ordini qͥ ad deũ.ĩuidia debito oꝛdini qͥ að/ ꝓ ximũ.deoꝛſũ aũt fluẽs dẽ 2 ꝑ culpã ⁊ ꝑ penã.¶l Ad illðõ vo qð obijcit᷑ ĩ ↄtrariũ.dom eſt.ꝙ licet ꝑ ſuꝑbis vellet a⸗ ſcẽdẽ.nihilominꝰtñ ille aſcẽſus fuit caſus.ꝛ igit᷑ ſic aſcẽ dẽdo deoꝛſum fluxit.xvj.ꝓuer.añ ruinã exaltat᷑ cor.im mo ipᷣa exaltatõ indebita eſt rumna. Silłr dðᷣm ẽ ð motu inuidie. et lʒ peccet alijs generibo pctoꝝ tñ ñ fuer̃t pria pcta ab ipᷣo iuẽta.et iõ his dr ipᷣe potius dya⸗ ꝙᷓ alijs. Klembeum decimũ Ecimo q̃rit᷑ qᷓ ſint pcta dyaboli ſᷣm ſeipᷣm .i.q̃ pcta ↄueniũt ſpũali nate ⁊ qᷓ nõ. Vi⸗ det᷑ ꝙ nõ tm̃ pcta ſuꝑbie ⁊ inuidie ſint ſᷣm ſe pcta ipᷣius dy aboli. ĩmo etiã pcta q̃ ab pis naſcũt. ſiẽ inobediẽtia qᷓ̃ naſcit᷑ ex ſuꝑbia.⁊ pᷣſũptio et odiũ q̃ naſcit᷑ ex inuidia. reterea.accidia et ira et cupiditas ſpũalia peta ſunt.ſiẽ diẽ be.gre.ſi ̊ ſũt ſpũa⸗ lia pcta.pñt ↄuenire ipis ſpiritibo ſᷣm ſe.qᷓ dicẽt pcta di aboli ſiẽ pcẽm ſuꝑbie vł inuidie. Pꝛetẽa.ſuaſoꝛ ẽ ⁊ ſug geſtoꝛ oim pctoꝝet ſic ſuadẽdo qðcũq; pctm efficit᷑ pec catoꝛ.̊ qdᷣlibet perᷣim dicet᷑ eẽ pctm dyaboli. Contra. aug.in. xiiij. de ciui.dei. Si dy abolus eſt fornicator vel ebrioſus vel ſi qꝗð hm̃oi mali eſt qð ad carnis ꝑtinet vo⸗ luptatẽ.nõ põt dici cũ ſit taliũ pctoꝝ ſuaſoꝛ et iſtigator occultꝰ.eſt tñ ſuꝑbo ⁊ inuidꝰ.q illũ vicioſitas ſic obtinu it.vt ꝓpter has eẽt in carceribo hꝰ caliginoſi aeris eter⸗ no ſupplicio deſtinatꝰ.q̊ illa duo vidẽt᷑ ſpãlit eẽ pctm dy aboli.carnalia vo pcĩa et his ſilia nõ pcta dyaboli ſed peta hoĩs. Ao qð dðm.ꝙ hec duo dicunt᷑ ſpãlit᷑ pcẽ̃a dy aboli.de his em habet᷑ in ſac̃ ſcriptura expᷣſſuʒ.vicʒ. yſa.xiiij.de ſuꝑbia ipᷣius.et ſapᷣ.ij.de inuidia vbi dr. In⸗ uidia dyaboli intrauit mors in oꝛbẽ terraꝝ. hec aũt pᷣ⸗ ceſſerũt pctm hoĩs.recte ꝭ̊ dicũt᷑ pcta dyaboli.⸗ Ad il⸗ lud ðᷣo qð obijcit᷑ de naſcẽtibo ex ſuꝑbia ⁊ inuidia.dðᷣm ẽ ꝙ de generibo pctoꝝ intelligit᷑. ꝑ genera do intelligũt᷑ ea q ex ipᷣg9s generibo naſcũt. Ad illud vo qð obijcit᷑ ð ira ⁊ accidia ẽ dðʒ.ꝙ lʒ ira poſſʒ ↄuenire dyablo.mag tñ ↄuenit ſpiritali nate vnite corꝑali.appetẽ eĩ vidictaʒꝝ Pꝛie ẽ ꝓpt᷑ irrogatõʒ iniurie.arꝛogatõ vo ĩiurie ꝑ ſe fit create hnane nõ creature angelice.nihilominꝰtñ qꝛ dy abolꝰeſtimat ſibi iniuriã fieri.cũ eripit᷑ ab eo pctoꝛ quẽ eſtimat poſſeſſionẽ ſuã.incidit ĩ pcẽm ire appetẽdo vindi⸗ ctã.xij.apoc.DOeſcẽdit ad nos dyabolꝰ hñns irã magnã. petm vo accidie qð dr̃ pctm triſticie ex diuerſis cauſis coꝛripit.et ꝓpt h̊ qꝛ vna ẽ ꝓpria ſpiritalis nat᷑e ſᷣm ipᷣaʒ altera vᷣo ipᷣius ſpiritalis nature inq;tũ ↄiũgit᷑ coꝛꝑali. dr ↄne pcm angelo ⁊ hoĩ.creatura em̃ ſpũalis ꝑ ſeip̃aʒ triſtat᷑ exiſtimatõe triſtabilis ſpũalis.ſpẽs ↄiũcta ex cõ⸗ pletione coꝛꝑis cui ↄiũcta ẽ qñq; triſtat. Cupiditas vᷣo ſi ſit ſpiritale pctm ꝓut eſt reꝝ tꝑaliũ et ipᷣiꝰ hoĩs re⸗ cte ꝙᷓ ſuꝑbia et inuidia dicũt᷑ eſſe pcta dyaboli. Alia vᷣo tria ſpiritalia magis ꝓpꝛia ipᷣius aĩe rõnalis.4! Adil lud ðᷣo qð obijcit᷑ ꝗ dy abolus ẽ ſuaſoꝛ ſiue ſuggeſioꝛ oĩʒ pet̃oꝝ.ddᷣm ẽ ꝙ no ꝓpt᷑ h̊ qdᷣlibʒ pcẽm dĩ dy aboli ꝑ in⸗ herẽtiã ſ̊ ꝑ cauſalitatẽ in ̊ genere cãe.nõ ꝙ oẽ pctẽm fu⸗ it ſuggeſtione dyaboli vel ꝓprio defectu.¶ Ad H̊ ob ci põt.videt᷑ em̃ aug.dicẽ ð fauſtũ.ꝙ fallacia ⁊ ſuꝑbia ſũt principalia vicia dy aboli.diẽ em.nõ miꝝ ẽ.ſi puarica⸗ toꝛes angeli qͥꝝ duo maxĩa ſũt vicia ſuꝑbia fallacia ꝑ hũc aerẽ volitat.qð vni vero deo nonerint deberi:̊ ſibi a ſuis cultoꝛibo exegerũt.ex qͥ accipit᷑.ꝙ hec ſũt prĩicipa lia pca.nõ ſuꝑbia et inuidia.q¶ Ad qð rñdendũ.ꝙ alit᷑ alit dicũt᷑ illa pꝛicipalia ſiue maxĩa ⁊ iſta.Su ꝑbia eĩ ⁊ inuidia dicũt᷑ maxĩa ſiue pꝛincipalia pcta ꝓpter pꝛi⸗ mã oppoſitõem ad duplicẽ oꝛdinẽ debituʒ reſpectu dei et reſpectu pxi.fallacia at᷑ et ſuꝑbia dicũt᷑ eſſe maxia pcta et pꝛincipalia in temptãdo hoĩem. vt duplicit᷑ cadat hõ q ad intellectũ EPfallaciã. qͥ ad effectũ ꝑ ſuꝑbiã.ſic ̊ ali⸗ .Cix. ter et aliter dicutur iſta maxima et iſta. . Miembeum vnaecimu — Maecimo qrit. vtꝝ ſtatim poſtinſtãs ↄdi D peccauit.qð videt᷑.dr.j.Yo.iij. Ab initio dyabolꝰ peccat.h̊ ↄſtat q; G̊ nõ fuit in eodẽ inſtãti ĩ qͥ fuit ↄditus.ſic ſupᷣ oñſũ eſt.ᷓ ab initio dr.i.ſtatim pꝰ initiũ.&q̊ ſtatim pꝰ initium ſue ↄditõnis peccauit.⸗] Itẽ aug.ſuꝑ geñ.xj.factus ↄti nuo ſe a luce veritatis auertit.ſuꝑbia tumidus.et ꝓpꝛie ptãtis delctatõe coꝛruptus.⸗! SOtẽ Jo.viij. Ab initio in veritate ñ ſtetit.̊ ſic videt᷑ aug.innuẽ.xj.ſuꝑ geñ.ab in⸗ itio ſue ↄditõis in veritate nõ ſtetit:ſᷣ ꝗd eſt ab inino ni ſi pꝰᷣinitiũ ĩmediate.h̊ etiã pʒ ꝑ h̊ qʒð ſeqꝗt᷑.nõ dixit dñs a veritate alienus fuit.ſ̊ in veritate nõ ſtetit. vbi a verita te lapſum intelligi voluit. Itẽ yſið.j.li.de ſum.bono. x.ca.Mox vt factus ẽ erupit in ſuꝑbiã.Ex his videt᷑ ꝙ ſtatim pꝰinitiũ peccauit.h̊ etiã videt᷑ cũ em̃ lucifer crea⸗ tus fuerit ꝑfectꝰ.ſic dr eʒech.xxviij. Ambulaſti ꝑfectus in vijs tuis.ꝑfecta aũt intelligẽtia cũ põt intelligẽ.nihil deeſt ei niſi ex ꝑte ſua ꝗn intelligat ⁊ cũ põt velle nihil ð⸗ eſt ei ex ꝑte ſua ꝗn velit.& ſi nõ ſtatim voluit: aliq̃ cã fu⸗ it q̃re nõ ſtatim voluit.Sʒ ſic dic̃ aug.in li.retract.iAi hil ita ẽ ĩ volutate ſic ip̃a volũtas.Et be.Herñ.in li.de li.ar.iQihil ita liberũ eſt hoĩ ſicẽ ip̃a volũtas.multofoꝛti us ̊ in angelo vbi eſt expedita intelligẽtia.q Preterea habuit cognitõeʒ dei ꝗ ẽ ſup ĩm ⁊ inferioꝝ angeloꝝ ib ipᷣo.potuit ̊ ↄſiderare ſe eſſe eminẽtiorẽ alijs.et ex G̊ po terit eẽ motiuũ pct᷑i.q̃ ꝗ̊ rõe poliea monebat᷑:ex huiꝰcõ ſideratõe eadẽ rõne potuit a pꝛicipio moueri.q̊ ſᷣm hac rõnem ſtatim poſt pꝛincipiũ ↄditõis peccauit. ¶ Con⸗ tra.dr in eʒeh.xxviij. Um bulaſti ꝑfectꝰ ĩ vijs tuis a die ↄditõis tue.donec inuẽta eſt iniqtas in te.ſᷣ ambulatõ ĩ pfectõe nõ ẽ niſi aliq;tulũ ꝑſeuerauerit ĩ ꝑfectõe.& aliq;⸗ tulũ ꝑſeuerauerit ſiue ſtetit.¶¶ Itẽ orige. DHoſtis ſerpes antiquus ↄtrariꝰ ẽ veritati. nõ tñ a pꝛincipio neq; ſtati ſupᷣ pectꝰ ⁊ ventrẽ ſuũ ambulauit.ſic adã et eua nõ ſta⸗ tim peccauer᷑̃t.Ex q̊ videt᷑ ꝙ aliq̃ moꝛula intpoſita ceci dit.¶ Preterea. Jo. dama.dic̃.2õ natura malꝰ factus ſ bonus exũs et in bono genitꝰ.neqqᷓ in ſeipᷣo a ↄditore malicie ſemitã hñs.nõ ferẽs illũiatõem ⁊ honoꝛẽ q ipᷣiꝰ ↄditoꝛis largita fuerãt bonitate.liberi ſui aꝛbitrij electi one verſus eſt ex eo qð ſᷣm naturã.in id qð pᷣter natuꝛã Ex q̊ accipit᷑ ꝙ nõ determĩat᷑.vtrũ ſtatim ceciderit vł et morula interpoſita fuerit.¶ Preterea.videt᷑ ex ᷣbis au gul.xj.de ciui.dei.ꝙ ſtatim poſt ↄditõem peccauerit.peꝛ opoſitũ de bonis angelis.dr em̃ de illis ibi ſimul vt fa⸗ cti ſunt.lux facti ſunt.nõ tñ ita ereati vt quoqͥ mõ eſſent et quoq̊ mõ viuerẽt.ſed etiã illuminati vt ſapiẽter beate q; viuerẽt.ab illumiatõe auerſi quidã angeli nõ obtinu erũt excellẽtiã ſapientis beateq; vite. ex qͥ videt᷑ ꝙ ſicut boni angeli ſtatim vt facti ſunt.lux facti ſunt.ita et ange li qui poſtea facti ſunt mali:facti ſũt tenebre. dqð dicendũ.qꝙ vtrũq; opinãdo dictũ eſt.nõ em̃ ex ſcriptura alteꝝ illoꝝ eſt manifeſtũ oĩno. verũtñ ſᷣm opinionẽ ma giſtri ĩ li.ſentẽ.dicendũ eſt. ꝙ aliqua moꝛula interpoſi⸗ ta ceciderũt ꝑ peccatũ.q Ad illud vdᷣo quod obijcit᷑ in cõ trariũ ſᷣm hoc reſponderi poteſt.pꝛimo ad id qð dicitur prima Johannis.iij.ab initio dyabolus peccat. ſic em̃ exponit illud auguſtinꝰ.xj.de ciuitate dei.dicens.llud quod ab initio dyabolus peccat.nõ ab initio ex quo cre atus eſt peccaſſe putandus eſt.ſed ab initõ peccati.quia ab ip̃ius ſupbia cepit eſſe factum. 4l Ad illud ᷣo quoo dicit Auguſtinus.xj.ſuper Geneſim eſt dicenduʒ.ꝙ cõ tinuo dicitur auertiſſe ſe a luce veritatis.quia non pſe⸗ uerauit in luce veritatis.vel qꝛ non diu fuit in ea.¶ AD tercium dᷣo dicendum.ꝙ non ſtare in veritate.hunc põt habere intellectum. quia non ꝑſeuerauit in veritate. et ꝙ dicitur ab initio:intelligendum eſt.id eſt poſt initiu- et hoc videtur per verba aug.in libro de ciuitate dei. in qua veritate ſi ſtetiſſet eius ꝑticeps factas beatus cum ſanetis angelis ꝑmaneret.¶¶ Ao illud vᷣo qð dicit yſið. dicendũ eſi m ꝙ poſtea ſubiũgit.fuit in veritate condi tus.ſed non ſlando ↄfeſtim a veritate eſt elapſus.vnde totum refertur ad id qð dicit᷑ nõ ſtado.id ẽ nõ ꝑſeuerã⸗ do.il Av illud etiã quod deinceps obijcit᷑ poteſt reſpõ⸗ deri.q licet ſtatim velle potuit bonũ vel malũ.et ſuffici ens erat volũtas qᷓtum ad alterũ illoꝝ: in ip̃a tamẽ vo luntate fuit aliquatulum ſtare vel nõ ſtare.et qꝛ volun⸗ tas in hmõi nõ eſt ratio ſᷣm tpᷣs determinata. ideo nõ ẽ rationem aſſignare ꝓpter quam ſtatim peccauerit poſt ĩſtans ↄditionis vel nõ ſtatim. ſicut em̃ in voluntate ho mis eſt cũ adiutoꝛio tamen gratie aliqdin ſtare ĩ bono et in voluntate eius ſtatim cadere vel nõ ſtatim. ita fuit in voluntate angeli. ¶¶ Si vo diceret quis ꝙ ſtatim poſt ↄditõʒ lapſus eſt. ſicut vidẽt quedaʒ auctoꝛittes deſigꝗ re. Rñderi poſſet.ꝙ illud eʒech.xxviij.ambulaſti ꝑfectꝰ ⁊c᷑.nõ eſt ↄtrarium. nõ em̃ aliud deſignatur niſi ꝙ ꝑfe⸗ ctio bonitatis nature fuit in eo vſq; ad lapſum peccati⸗ ambulatio aũt illa nõ eſt niſi motus ex eo m naturam 14 Ad illud vᷣo qð videt᷑ dicere orig.dicendum eſt.q; loꝗ tur de illo peccato quo dyabolus temptauit hominẽ qð ita cito factũ fuit.et hoc poteſt ex ip̃is verbis actũ babe ri.cũ dicitur ſerpẽs ↄtrariꝰ veritati ⁊ nõ ſtatim ſuꝑ pe⸗ ctus ⁊c̃.pena em̃ illa de qua dicit᷑ in geñ.pectore ⁊ ven⸗ tre repeſ.ad penam illius peccati quo temptauit hoĩeʒ pꝛimum referre videt᷑.quod videt᷑ ex ſerie illius littere. ed adhuc querit᷑.vtrũ peccauerit ante ↄditõem ho minis.qð videt᷑ ꝑ hoc qð dicit y ſið.in li.de ſummo bo. prius de celo cecidit dyabolus q; homo conditus fuit. 5 caſus nõ fuit niſi olt peecatum. ergo pꝛius peccauit homo conditus eſſet.¶ Pꝛeterea.homo conditus fuit ſie xta die. diuiſio aũt aũt lucis a tenebris fuit primo die. pꝛeceſſit peccatum. ꝑ tenebras em̃ ſignat᷑ peccatum. Contra.dicit aug.ꝙ ſtatim poſtqᷓ; ſuperbiuit inuidit. vnde muidia ibi fuit comes ſuꝑbie. ſed non inuidit niſi rei exiſtenti.et inuidit homini.g̊ homo iam ſuit.nõ ̊pᷣ⸗ us peccauit q; homo cõditus eſſet. 4¶ Preterea.dicitur Job.xl.Ecce vehemoth quẽ feci tecum ⁊c. ſed ſi factus fuit ſimul cũ homine.et peccatũ facturã eius ſecutũ eſt. prius erat ↄditus hõ ꝙᷓ luciſer peccaret.⸗ Ad qð dicẽ dum.ꝙ ſm ſentẽtiã illoꝝ ꝗ ſucceſſionẽ dieꝝ ponebãt.pꝛi us peccauit lucifer q; hõ ↄditus eſſet. In hac aũt ſenten tia erãt hiero.⁊ gre. Seðm aũt ſnĩam illoꝝ ꝗ dicebant oĩa ſił creata.nõ tm̃ in materia ſᷣ etiã in foꝛma.pꝛiꝰerat ↄditus hõ qᷓ; peccaret dyabolus.illa aũt diſtinctio diez ad ordinẽ nature reꝝ ⁊ illũinatõis angelice refert. ¶ Lueſtio. cx. de peccato n angeloꝛum. 6 7 Inito tractatu de prio pcr̃o angeli.ↄñter dðm eſt de pcto alioꝝ angeloꝝ.Circa qð querunt᷑ bec. Primo qð fuit genꝰ pcti: Scðo qð fu⸗ it motiuũ ad peccãdũ.Tercio qui erãt perccantes ſiue de qͥ oꝛdie. Quaꝛto vtrũ plures peccaue⸗ rũt ꝙᷓ ſteterũt vel ecõuerſo. Quinto qͥ tꝑe peccauerunt. vtrũ ſit cũ lucifero vel poſt. Sexto de ↄpatõe pct᷑i ipoꝝ. Septimo de irremiſſibilitate. Octauo qre non ꝑſeuera nerũt ſicut nec lucifer. embeum primum Irca primũ ſic ꝓcedit᷑. Videt᷑ q per̃m eo⸗ rũ nõ fuerit ſuꝑbia.ſicut em̃ habet᷑.ij.ſen⸗ ten.minores angeli peccauerũt ↄſentiẽdo NBicit᷑ em diſ.ij. Lucifer alijs maioꝛ nõ ſo⸗ lus cecidit h̊ cũ eo alij multi ꝗ ei in malicia ↄſenſert. pec cauerũt ꝗ̊ pctoↄſenſus.ſ̊ petm ↄſenſus diſtinguit᷑ a pec cato affectõnis.ſuꝑbia vo eſt pctm affectõnis.qᷓ nõ pec eauerũt pcto ſuꝑbie. Hoc idẽ videt᷑ rõne oñdi.mino⸗ res em̃ angeli nõ habueꝛũt illã pᷣeminentiã vt omi an gelis pꝛeferent᷑.bᷣ ex iſto tanꝙᷓ inclinatio ↄtingit. ꝙ pri⸗ mus angelus lucifer.ſ.voluit eſſe ſicut deus.⁊ in h̊ pec⸗ cauit peccato ſuꝑbie. alij ᷣo angeli cũ nõ haberẽt illud motiuũ.nõ illo peccato peccauerũt.eoꝝ em̃ erat ſubeſſe nõ ſupꝑeſſe.ex ↄſideratõe aũt eius qð eſt ſubeſſe nõ naſcit ſuꝑbia.4l Item. xij. apoc.dicit᷑ draco traxit terciã ꝑtẽ ſtellaꝝ.ꝗd aũt fuit ille tractus niſi ꝑ ̊ ꝙ ↄſenſerunt.er⸗ go peccauerũt pcto ↄſenſus.⸗ Itẽ dicit hugo de ſancto vict.ꝙ in vna ſimul malicia oſenſerũt oẽs.q.vnũ ordinẽ pꝓuerſe ſocietatis affecerũt.¶ Aparet ↄtrariũ ꝑ hoc qð dr̃ in epła Jude.j.c.ſuꝑ illuð.vinculis etnis ⁊c glo.ſu⸗ ꝓbia et coꝛde impenitenti peccauerũt.Itẽ ibidẽ ſuꝑ illð Bereliquerũt deũ.glo.ꝑ ſuꝑbiã.greg.moꝛa.li.ij.tanto⸗: magis hoiĩes ad celeſtia aſcẽdere inuidẽt.quãto ſe a cele ſtibo ꝑ elationis immundiciam ꝓiectos vident.¶¶ Jtem ibidẽ ſuꝑ illud.nã ſeruauerũt ſuũ principatũ. intelligit ꝓ inobedientia. peccauerũt ꝑ inobedientiã.ſeo inobe⸗ dientia filia eſt ſuꝑbie et ad eaʒ reducit᷑.ᷓ peccauerunt peccato ſuꝑbie.i¶ Item videt᷑ ꝙ peccauerũt pcto cupidi tatis.dicit em̃ glo.ſuꝑ illud.vinculis eternis ⁊c. Nincu la dicũtur cupiditas infimaꝝ reꝝ.ꝗ vincti ad ſuꝑiora nõ pñt reuerti. ¶ Itẽ videt᷑ ꝙ peccauerũt pcto pꝛeſum⸗ ptõnis.ij.petri.ij. In tartaꝝ tradit cruciandos.glo.ma⸗ gnitudine penaꝝ territi a iudicio pꝛeſumptõms deſiſtũt prius peccauerũt iudicio pꝛeſumptõis. cenai. ꝙ peccauerũt peccato ſuꝑbie.et nibilominus peccauer̃t peccato ↄſenſus.appetierũt eim̃ ꝓpriam excellentiam. ct ſic peccauerũt peccato affectõnis.ↄſenſerũt etiam pctᷣo ipᷣius luciferi imitãdo ipᷣm in peccato. ille aũt cõſenſus nõ ponit ꝓpꝛiã ſpeciem peccati ſ̊ ad idẽ genus reducit᷑. ↄſenſus em detminat᷑ ꝑ imitatõnem.imitatio aũt ꝑ illð in qͥ fit imitatio. Ad illo vᷣo qð obijcit᷑.ꝙ peccauerunt pcto inobediẽtie.dicendũ eſt.ꝙ pctm ĩobediẽtie nõ fuit niſi ex ↄcomitatia.eo em̃ ꝙ peccauerũt pctᷣo ſuꝑbie non obedierũt dño in pᷣcepto debite humilitatis.cũ eẽnt cre ature intellectuales.ſicut ſuberant ineſſe deo.ita ſubeſſe debeant voluntate.⸗ Ad illud etiã qð opponit᷑ te pecca to cupiditatis.dicendũ eſt.ꝙ cupiditas ibi large accipi tur.Fſᷣm ꝙ dicit᷑ appetitus inoꝛdinatus rei muta bilis.et hH̊ mõ eſt in pcto ſuꝑbie.nec diſtinguit᷑ ab ipᷣa in genere peccati.¶ Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ ꝙ nõ peccauerũt peto ſuꝑbie.qꝛ nõ habuerũt idẽ motiuũ cũ lucifero.dicẽdũ ẽ. licet nõ habuerũt idẽ motiuũ omimodo. habebãt ni⸗ hilominus idẽ motiuũ ſiue inclinatiuũ in genere. vñ in om̃ibo amabat᷑ ꝓpꝛia excellẽtia licet nõ tanta.4! Ad il⸗ lud vᷣo qð obijcit᷑ de pcto pᷣumptõis.dicẽdũ eſt. ꝙ ſi loqꝗ tur de pꝛeſumptõe q̃ preſumebãat efferre ſuꝑ ſe ſiue ſupeꝛ debitã menſurã.ſᷣm hoc nõ deſtiterunt a peccato pꝛeſum ptõnis nec deſiſiunt.ſicut dicit yſi. Si vᷣo accipiat᷑ pre ſumptõ impunitatis ſᷣm hoc terroꝛ magnitudinis pene facit deſiſtere a pꝛeſu mptoõne. ☛ Membꝛu ſecundu o querit᷑ quod fuit motiuũ in pcio mi⸗ noꝝ angeloꝝ.dicit anſel.in li.de caſu dya boli.ꝙ appetierũt beatitudinẽ nõ ſeruãdo iuſticiã.et ideo ceciderũt a beatitudine.et a iuſticia. idẽ motiuũ fuit ip̃iꝰluciferi ⁊ mioꝝ angłoꝝ ꝗ peccauerũt.⸗¶. Sʒ ↄtrariũ videt᷑. lucifer motiuũ habu it peminẽtiã ſuꝑ oẽs angelos.ſ̊ h motiuũ nõ potuerunt vfe alij. ̊ nõ fuit idẽ motiuũ luciferi et alioꝝ.4 Prete⸗ rea.lucifer voluit eẽ ſicut deus.̊ h̊ nõ legit᷑ de alijs.̊ nõ fuit idẽ motiuũ ĩ pcto luciſeri ⁊ alioꝝ.¶ Alig dicũt ꝙ ĩ h peccauerũt ꝙ appetierũt nõ ſibipᷣis pꝛicipatũ ſ̃ ipi.et ita ex qᷓdã dependẽtia ad ipᷣm peccauerũt.et iõ ipᷣo cadẽ⸗ te ceciderũt delectati ex eo ꝙ ipᷣe aꝑpetijt.̊ erqͥ ſcripture loco h̊ accipiãt nõ inuenio.in dubijs aũt nihil diffinien dum. forte tñ poſſet aceipi ex illo verbo Johis damaſ. vel illo grego.in moꝛa.apoſtata angelus ſe deum ꝑ ſu⸗ perbiam angelicis poteſiatibus oſtentauit. et ſe ſuper ceteros quaſi in potentia diuinitatis exaltauit conci⸗ llock beſſe ſ dpee ver⸗ ncto rdine degs 0,ſl⸗ bil nto⸗ cele tem igte obe⸗ runt picl inen lore lim⸗ ma⸗ ſüt i. eſt et to ſus et. 15 — —W—RU — — — — ¶ Lneſtio — cidit cũ ipo infinita multitudo eoꝝ ꝗ ſub ipo erãt ange loꝝ.ſicut em̃ aliꝗ inferiores aliqͥ prelato appetut bonũ plati ſui.in pᷣlatõe em̃ eius qͥdãmõ et ipi preferũt᷑: ita Ad qð doõm m Anſel. ꝙ appetierũt beatitudinẽ nõ eruãdo iuſticiã. VUñ anſel. Illi angeli ꝗq maluerũt illud plus qð nõdũ deus illis dare volebat.ꝙᷓ ſtare ĩ iuſlicia in qua facti erant. eadem iuſticia indicante. et illud p⸗ pter qð uᷣlã ↄtempſerũt nequaq obtinuerũt. et qð tene⸗ bant bonũ amiſerũt.ſiẽ aũt appetẽdo inordinate appetie i ſta ſub ißo erãt pferri ſe eſtimabant in prelatõne ipi rũt ſuã excellentiã.ſed ille appetitus excellentie inoꝛdia⸗ tus ex imitatõe luciferi poterat eẽ.ñ tñ tantũ peccauert quãtũ ipᷣe.qꝛ appetierũt excellẽtiã in gradu ſuo.idẽ Spo terat eſſe motiuũ in genẽ ſᷣ̊ nõ idem oĩno. ſicut em beati tudo vnũ ꝗd eſt.pᷣ ſingulis diſiribuit᷑ ſ̃m gradũ ſiue mẽ ſurã:ita moꝛdinatio iſtius appetitus fuit in qͥda menſu ra.nõ ꝙ; peccarẽt in h̊ ꝙ appetebant beatitudineʒ. p in B ꝙ ñ iuſte oppetier̃t. ſiue ilo mõ dicat ſiue illo q ſup ta ctũ eſt.nõ erat equale pctm illoꝝ et luciferi. Sʒ illo mõ diceret᷑ eſſe idẽ motiuũ nõ tm̃ in genere.illo vᷣo mõ idem motiuũ in genẽ ſed nõ oĩno idem. Membrum terciũ Ercio querit᷑ vtrũ de om̃i oꝛdine angeloꝝ fuerũt alig peccãtes.Qð videt᷑.hõ em̃ cre atus ẽ ad reſtauratõem angelice ruine. ſi cut djr in encheri. et anſel.in li.cur deus hõ.lʒ hec nõ eẽt tota rõ.et videt᷑ accipi ex illo vᷣbo in cã⸗ tico deut᷑.ſᷣm aliã trãſlatõem.ↄſtituit termios ꝓplłoꝝ iu xta numerũ angeloꝝ di.ſ̊ aliqui hoĩes reſtaurabuntuꝛ ad oꝛdinẽ ſeraphin.aliꝗ ad ordinẽ cherubin.et ita de a⸗ lijs. de qᷣlibet ceciderũt aliꝗ.ſi em alig hoĩes ad oꝛdinẽ ſeraphim ꝑtinebũt. multomagis ad ordines inferioꝛes q nõ in tanta claritate deũ ↄtemplant᷑. Itẽ hugo ð ſan eto vict.de quolibet oꝛdine ceciderũt.et vnũ oꝛdinẽ ↄtra riũ fecerũt.vbi nullus ordo ſ̊ ſempiternus hoꝛror inba bitat.¶ Si h̊ ↄcedat᷑.qrit᷑ q̃re ĩ ſcriptura ſacra non fit mẽtio ꝙ aliꝗs ceciderit de oꝛdie ſeraphim aut de oꝛdie tronoꝝ.ſicut legit᷑ de cherubim Eʒechᷣ.xxviij.et de pꝛin⸗ cipatibo et poteſtatibo ſic habet᷑.vj.adeph̊ᷣ.vbi dr.⸗.õ eſt vobis colluctatõ aduerſus carnẽ ⁊ ſanguinẽ ſ̊ adueꝛ ſus pꝛincipatus et ptãtes.¶¶ Ad H̊ videt᷑ rndendũ. q; ſi e quolibet oꝛdine ceciderũt aliq.et aliꝗ hoĩes reſtituãt᷑ ad quẽuis oꝛdinẽ:tñ de ſeraphin et thronis nõ fit mẽtõ in ſcriptura licʒ fiat de cherubin et de alijs.hoc etiaʒ vi⸗ det᷑ eẽ rõne noĩatõis aq̃ denoĩant᷑ ordines.ſeraphin em̃ ab incenſione caritatis dicũt᷑.̊ aũt nõ põt eẽ ↄnis boĩs ⁊ malis.ſed rõ ſciẽtie ↄmũis eſt bonis et malis.throni vo ad hoc ꝙ deus in eis ſedeat et ſua iudicia decernat. nec hec rõ ſimiliter ↄmunis eſt bonis et malis. ſed ratõ ſciẽtie ↄmũis.et ideo dictus eſt cherub primus angelꝰ Acecidit.non ꝓpter hᷣ ꝙ fuit de oꝛdine illoꝝ.ſed ſupᷣmus inter angelos.ſicut vident᷑ ſancti et ſcriptura dice. Si⸗ militer pꝛincipatus et poteſtates ſunt noiatões que poſ ſimt ↄuenire bonis ⁊ malis. eodẽ mõ virtutes archan⸗ geli 2 angeli. ex hac 6 rõne ſcriptura cũ loꝗtuꝛ de malis angelis deſignat ſub illis denoĩatõibo que ſunt munes nõ ſub noĩatõibo ꝓprijs que aꝓropꝛiant᷑ ipis bonis an gelie. Qec intelligendũ eſi ꝙ pꝛincipatus et ptãtes.vj. ad eph̊.ſumant᷑ tm/ꝓ illis ꝗ fuerũt de illis noĩbo.ſed in⸗ differenter ille noĩiatões ſunt munes. ¶ Membrũ quarut Varto querit. Vtrũ peccauerũt plures qꝙᷓ NIluog. xxxij. deut: Cõſtituit terminos ploꝝ quã tanti ↄſcendũt hoĩm quãti ibi remanſerũt angelox numerus bonoꝝ angeloꝝ ꝗ ſtererũt.nõ ẽ manoꝛ qᷓ; ho⸗ minũ ſaluandoꝝ ſed numerus maloꝝ angeloꝝ videtur maior eſſe.mali em angeli dant᷑ ad exercitiũ. cũ vnul⸗ ſteterũt. Ad qð dicendũ ſicut greg.ſuꝑ i⸗ tcc̃.dei ciuitas ↄſtat ex hoĩbo ⁊ angelis.ad quiſq; hõ habeat ꝗꝓpriũ angelũ ad exercitiũ malum. tot erũt mali angeli quot erũt hoĩes. vel ſi nõ tot: videt᷑ ex⸗ cedere numerus maloꝝ angeloꝝ numerũ bonoꝝ. ſicut numerus maloꝝ hominũ excedit numeꝝ bonoꝝ.ꝗᷓ plu res fiũt mali angeli ꝙᷓ; boni.plures ̊ peccauerũt qᷓ ſte⸗ terũt.¶ Qð etiã videt᷑ ꝑ hoc ꝙ maioꝛ eſt facultas li.ar. ad cadendũ q; ad ſtandũ.et h̊ apparuit in pꝛimo angelo ⁊ pꝛimo ĩ hoie.numerus ꝗ̊ peccantiũ cũ ſequat᷑ facilita⸗ tẽ ad malũ.⁊ numerus ſtantiũ diſficultatẽ ad bonũ. ma ioꝛ fuit numerus peccantium qᷓ; in bono ꝑmanentium. Kontra üß regh , legit᷑.ꝙ re ſpõdit heliſeus.nolite tumere plures em nobiſcũ ſunt qᷓ; cũ illis.Et bug.de ſan cto vict.exponit h̊ de bonis angelis ⁊ malis.q.d.pluꝛes angeli boni ſunt ꝑati nobis ad adiuuãdũ.ꝙᷓ; mali ange⸗ li exr ꝑte aduerſarioꝝ ad nobis nocendũ. Sed cõſtat q; om̃s angeli boni ſunt ꝑati ad adiuuãdũ ⁊ om̃s mali ad nocendũ.ſicut dicit hay.ſicut mali angeli ꝑati ſunt ad geli boni ꝗ ſteterũt qᷓ; mali ꝗ ceciderũt.¶¶ Ad qð põt re ſpõderi ꝙ plures ſteterũt q; ceciderũt.nec h̊ eſt ↄtrarinʒ ; vnuſqſq; hbomo habet angelũ ꝓpriũ malũ ad exerciti⸗ um.poteſt em̃ idem malus angelus ſucceſſiue dari plu⸗ ribus hoĩbo ad exercitiũ.qm̃ ex ꝑte hoim eſt moꝛtalitas angeli vᷣo ſunt immoꝛtales. Qec eſt ſimile de angelis et hoibo.hoĩes em̃ ꝓpter coꝛruptõem oꝛiginalis ↄcupiſcen impugnandũ.ita boni ad reſiſtendũ.&ᷓ e fueꝛũt an cie quã hñt.pꝛonioꝛes ſunt ad peccandũ qᷓ; ex natura ad iuta cũ gratia ad faciendũ bonũ.et ideo plus ſunt mali hoĩes q; boni.angeli vo in ſuo pꝛimo ſtatu plus oꝛdina⸗ ti erant ad ſtandũ in bono q; ad peccandũ. VUnde ↄgru⸗ enter videt᷑ dici.ꝙ plures fuerũt ꝗ ſteterũt qᷓ; qui ꝑ pec⸗ catũ ceciderũt. Ad illud aũt qð dr ꝙ li.ar.de ſe eſt ver tibile in malũ.ſed nõ in bonũ niſi ꝑ gratiã. et ita maior ſit facilitas ad malũ q; ad bonũ. Oicendũ eſt ꝙ in pᷣmo ſtatu maior fuit facilitas ad bonũ.qꝛ cũ ex natura eſſet inclinatus ad bonũ nec deſſet gratia ſi adeſſet volũtas maioꝛ fuit inclinatio ad bonũ q; ad malum.et ideo nõ ẽ mirũ ſi ꝑlures ſteterũt in bono ꝙ; peccauerũt. Membru quintum Vinto q̃rit᷑ q̊ tꝑe peccauer᷑̃t.vtrũ ſił cũ lu⸗ cifeꝛo vł pꝰ.Et vꝛ ꝙ ſil cũ lucifeꝛo peccane rũt ꝑ h̊ qð dic̃ io.dama.ſił cũ illo euulſa ẽ J 7 ſecuta e 2 ↄcidit cũ ipᷣo ifinita młtitudo ar.4 Preterea.ã rõne pꝛimus angelus dxlectatõeʒ ba buit in ſua preeminẽtia.ea rõne inferioꝛes angeli in ſuo gradu pᷣeminẽtie.ſicut ꝗ̊ pꝛimus angelꝰmouebat᷑ ad ela tionẽ.ita ⁊ alij ⁊ in eodẽ tꝑe moueri poterat. VPretẽa. videt᷑ ex ðᷣbis aug.ad Oroſium.om̃s angeli equales cre ati ſunt.ſ̊ cadẽtibo ꝑ ſuꝑbiã quibuſdã. ceteri dño pia o⸗ bediẽtia coheſerũt.ex quo videt᷑ ꝙ ſimul ceciderũt.⁊ ita ſicut fuit ſimilitas in pena ꝙ etiã fuerit ſimilitas in cul pa.⸗¶ Pꝛeterea.ſi pꝛius peccaſſet bucifer.ex peccato aũt ſecuta fuiſſet deformitas:tũc alij vidiſſent eũ defoꝛmatũ et ita nõ ei ↄſenſiſſent.cũ ̊ ei ↄſenſerũt habuit claritatẽ ꝓpter quã eis peminebat.ꝗᷓ nõ m prius et poſteriꝰ pec cauerũt.ĩmo ſił cũ ipo lucifero. vt ſicut pꝛiꝰ erãt ſił cla⸗ Cotrariũ videt᷑ ꝑ ꝙ ipi peccauerũt ꝑ oſenſum ↄſen⸗ us at᷑ ẽ reſpectu rei pus exntis.maxrie in bhmõi vbi ñ pᷣ⸗ cedit diſpoſitõ aut ↄſiliũ.̊ pci m ipiꝰluciferi pᷣceſſit pec⸗ er ſpiritales.ita ↄſequẽter eẽnt ſimul defoꝛmitates catũ minoꝝ angeloꝝ.¶ Pretẽa.ſi ſił peccaſſent et eodẽ genẽ pcti.nñ magis attribueret᷑ vni qꝙᷓ alteri.ſᷣ magis at tribuit᷑ lucifero ꝙᷓ; alijs. Or̃ em̃ ꝙ traxit ſecũ tercia ꝑtezʒ ſtellaꝝ.i.magna ꝑtẽ angeloꝝ.ᷓ pctm luciferi pᷣceſſit pec catuʒ alioꝝ. qð dðm ſᷣm opinionẽ pᷣpoſiti.ꝙ qᷓ; cito lucifer peceauit.alij cognoueẽt pctm eiꝰ.ſicut qcito fit choruſcatõ ĩ oꝛiẽte tacito aꝓparet ĩ occidẽte.⁊ nibilo⸗ minus erat ibi aliq diſtãtia ̊ imꝑceptibilis. et qcito ꝑ⸗ ceꝑunt eiꝰvolũtatẽ ſpito ei ↄſenſert. Alijs at videt᷑ ꝙ ſił peccauerũt.qð pᷣſumũt ex h. ꝙ ſił cecider̃t.qð notat᷑ ex ſcriptura q nõ diſtinguit cũ dĩ.ij.pet.ij.deus angelł pec⸗ cantibo nõ peꝑcit ̊ rudẽtibo inferni in tartaꝝ tradidit cruciãdos. Itẽ videt᷑ illud ex ↄꝑatõe bonoꝝ. ſicut em̃ ð bonis angłis dr̃ ꝙ ſił ſteterũt.ita videt de malis ꝙ ſimł ceciderũt. VUñ diẽ bea.gre.iſtis cadẽtibo illis datũ ẽ in munẽ vt oĩno nõ poſſint cadẽ.⸗¶ Si g dicat᷑ ꝙ ſil pecca⸗ uerũt põt rñderi his q̃ obiecta ſunt in ↄtrariũ. Ad pᷣmũ de ↄſenſu.dðm eſt.ꝙ ↄſenſus pt᷑ eſſe in rẽ prius exnteʒ vel in rẽ futurã vel in rẽ pntẽ.in angelis vo nõ eſt nccria diſpoſitio pᷣcedẽs vel ↄſiliũ vel ↄuerſio ad vnũ.⸗. Aoſe cundũ ðvᷣo dicẽdũ.ꝙ et ſi ſi ł peccauerũt non tñ par erat pctm ſiẽ nec par erat appetitus ſiue delectatio.reſpectu em̃ vnius et eiuſdẽ rei pnt diuerſi differẽter moueri ᷣm magis et minus. embꝛü ſertü Erxto querit᷑ de ↄpatõe pet᷑i angeli et alio⸗ rũ.videt᷑ em̃ ꝙ maius fuerit pctm luciferi q̃ pctm alioꝝ angłoꝝ.ꝑ h̊ qð dr ĩ ps.ſuꝑ ei c. glo.q ceteris in eſſe erat excellẽtior.factꝰeſt ĩ mali cia maioꝛ.¶ Preterea.quãto maioꝛ fuerit claritas ipᷣi⸗ us.tanto maius fuit pctm. cũ ab illa claritate cecidit.& naius fuit pctm ip̃ius qᷓ alioꝝ.¶ Cõtra. videt᷑ ꝙ maiꝰ fuerit pcẽm alioꝝ eo ꝙ ↄſenſerũt in h 3 iße eſſet pꝛiceps eoꝝ ⁊ nõ alius.lucifer pᷣo peccauit in h̊ ꝙ voluit pᷣeſſe ⁊ nõ ſubeſſe.vñ ſingłariter voluit pᷣeſſe.vñ.xxxij. Job.vbi loqꝗtur de pᷣſumptõe q̃ aligs vult ſingnlariter videri.gre go. hec ſpẽs q̃rta vicinius ꝓximat dy abolo.ꝙ peſſe vo⸗ luit angelis.ob h̊ dñs diſciplos arguit ne de ſingulari⸗ tate miraculoꝝ gauderẽt dicẽs.videbã ſathanam tanqᷓ fulgur de celo cadẽtẽ.ex h̊ videt᷑ ꝙ lucifer voluit ſingula riter pᷣeſſe.et illi inferioꝛes appetebãt h ei.ꝗ ñ tãtũ moue bant᷑ quãtũ ipe. ̊ plus peccabãt illud appetẽdo. de qð dicẽdũ.q maius fuit pctm luciferi qᷓ; alioꝝ.qꝛ libido in aꝓpetitu erat maior. nec hũit ante ſe exemplar aliqð⸗ að nullius em̃ peccãtis imitatõeʒ peccauit. ſᷣ inuentor pct᷑i fuit ſicut dic y ſið.nõ ſic aũt fuit de alijs ꝗ ex ↄſide⸗ ratõe ipᷣius ad eius imitatõem peccauerũt.4. Ad illud ðᷣo qð obiectũ eſt in ↄtrariũ.dicendũ ẽ.ꝙ licʒ maioꝛ fu⸗ erit claritas in eo ſiue eminẽtia.vñ occaſionẽ pcti ſum⸗ pſititñ nõ ex h̊ minuit᷑ eius pctm.ł̊ magis auget᷑. boni⸗ tas.n.naturaliũ nõ minuit pctm ſ̊ infirmitas.vñ cuzʒ in eo nulla eſſet infirmitas nature vñ minuẽt᷑ pctm nõ ex bac conſideratione in eo peccatũ minuebatur. embrũ ſcptimũ i Eptimo qrit᷑ vtru petm ipᷣoꝝ fuerit irre⸗ — mediabile. nõ videt᷑ ꝑ ̊ qʒ dicẽ̃ aug.in 4 li.de mirabilibo ſacre ſeriptuꝛe. Irꝛeme⸗ aiabili vindicta angelus ſummꝰ ꝑcuſſus 2 ioõ ſurgẽ nõ potuit.qꝛ a ſublimiſſimo ſtatu ſui oꝛdis cecidit.h̊ mioꝛes angli a ſublimiſſimo ſtatu ñ ceciderũt & bac rõem ſurgẽ potuerũt.⸗ Itẽ petm hoĩs dr remiſ ſibile qꝛ peccauit alio mouẽte ſiue ſuggerẽte.ſ̊ minores angeli peccaueꝛũt lucifero mouẽte eos ad pcẽm ſiue ad peccãdũ.qð patet.vñ.xij.apoc.Cauda eiꝰ trahebat ter⸗ ciã ꝑtẽ ſtellaꝝ ſecũ.glo.allexit alios ad amoꝛẽ terreno⸗ rũ.g petm eoꝝ fuit remiſſibile.¶ Cõtra.gre.hõ venia⸗ lit peccauit qꝛ caro.angłs vᷣo irremediabilit qꝛ ſpũs.hſᷣ h fuit one lucifero ⁊ alijs.q̊ᷓ oẽs irremediabilit peccaue rũt.¶ Pretẽa.ſtati pꝰpctm cecidit.̊ aũt qð eſt angela caſus.h eſt hoĩ moꝛs.ſ̊ pꝰ moꝛtẽ pcẽm hoĩs ẽ irremedia bile.̊ᷓ anglłoꝝ pctm pꝰcaſuʒ eſi irremediabile. Itẽ an ſel.de caſu dya.tũc ↄditõe nature ñ poterãt hr̃e iuſticiã ex ipᷣa natura.nũc merito culpe nõ dñt hbr̃e.nullo q̊ mõ pñt a ſe hr̃e iuſticiã.qꝛ nec anqᷓ; eaʒ accipent. nec poſtqᷓ; deſerũt.ſᷣ ſi nõ potuerũt hr̃e iuſticiã nec pñt.petᷣm eoꝛũ eſt irremediabile.&̊ ⁊c.q¶ Stẽ anſel.in li.cur deus hõ.oñ dit ꝙ pctm eoꝝ ẽ irremediabile.dicẽs.ſic hõ nõ potuit recõciliaꝛi niſi ꝑ hoĩem deũ ꝗ moꝛi poſſi.ꝑ cuiꝰ iuſticiaʒ deo reſtituẽt᷑ qð ꝑ pctm hoĩs ꝑdiderat:ita angeli dãna⸗ illud.draco iſte quẽ foꝛmaſti ad illudẽdũ ti ſaluari nõ pñt.niſi ꝑ angelũ deũ ꝗ moꝛi poſſit.et ꝗ peꝛ ſuã iuſticiã deo reꝑet.qð alioꝝ pcta abſtulerũt.et ſicut hõ ꝑ aliũ hoĩem qui nõ eſſet eiuſdem generis q;uis eſſet eiuſdẽ nature.nõ debuit releuari:ita nullꝰ angls ꝑ aliũ angelũ ſaluari dʒ.q́uis om̃s ſint vnius nature.qm non ſunt vniꝰ generis ſic hoĩes.nõ em̃ oẽs ſic angeli de vno angło quẽadmodũ om̃s hoĩes de vno hoĩe. Hoc etiaʒ remouet eoꝝ reſtauratõeʒ.qꝛ ſic cecider̃t nullo alio mo⸗ uẽte vt caderẽt:ita nullo alio adiuuate ſurgè dñt.qð eſt illis impoſſibile.Quapropt ſi ꝗs opinat᷑ ſaluatoꝛis no ſtri redẽptõem vſq; ad illos debe extendi.rõnabilit᷑ ↄui⸗ cit.qꝛ irratõnabiliter decipit᷑.nõ qꝛ pᷣciũ moꝛtis eiꝰ oĩm hoĩim ⁊ angloꝝ pct᷑is ſua magtudine nõ pᷣualeat. ſᷣ̊ qm̃ ꝑditoꝝ angloꝝ releuatõi ĩmutabilis rõ repugnat.⸗Iͥt aug.in enche.placuit vniuerſitatis creatoꝛi atq; mode⸗ ratoꝛi deo.vt qm̃ nõ tota młtitudo angeloꝝ deũ deſeren do ꝑierat:ea q̃ ꝑierat ĩ ꝑpetua ꝑditõe remanẽt.q aũt cũ deo illa deſerẽte ꝑſtiterat: de ſua certiſſime cognita feli⸗ citate ſꝑ ſecura gauderet. Alia vᷣo creata rõnał q̃ ĩ hoĩ⸗ bus erit.qm ĩ pctis atq; ſupplicijs ⁊ oꝛiginalibo ⁊ ꝓpꝛijs tota ꝑierat.ex eiꝰꝑte reꝑata.ꝙ angelice ſocietati ruina illa dyabolica minuerat ſupplet᷑. Ex qͥ accipit᷑ ꝙ qꝛ tota hũana natura quãtũ ẽ de ſe ꝑierat. reꝑa nda fuit ꝑ gꝛãzʒ mediatoꝛis ne aliq̃ creata tota ꝑiret. et ita pcẽm eiꝰ eſſe remedia bile.qꝛ ᷣo angłica nat᷑a nõ tota pꝑierat ſ̊ ex ꝑte et ꝓrio ſuo motu.pctm ipoꝝ cadẽtiũ eẽt irr̃mediabile. qð dm.ꝙ ſic̃ petm luciferi fuit irremiſſibile ⁊ i emediabile.ita ⁊ pctm alioꝝ angloꝝ maloꝝ.ſic ſupᷣdi cte oñdũt rõnes. AUd illud vo qð obijcit᷑ pᷣmo ĩ griũ di cẽdũ ẽ.ꝙ lʒ nõ de ſublimiſſimo ſtatu alij angeli cecider̃t tñ de ſublimi ſtatu ĩ oꝛdie create intellectual. ille em̃ eſt ſtatꝰꝗ plꝰ deo appꝛoximauit natalit.⁊ inde cadẽtes a ta li ſtatu irꝛemiſſibiłr cecider̃t.¶ Ad ſcom vo dõm.ꝙ pec care alio mouẽte dr̃ duobo modis.vł ꝙ accipiat᷑ exẽplaꝛ pcti ab alio.vł motiuũ pcti.et ſiue ſic ſiue ſic.ñ ẽ rõ irre miſſibilitatis pcti. Vel dẽ peccare alio mouẽte.i.ſugge⸗ rẽte.⁊ ſic peccauithõ ſuggerẽte dyabolo.et hec ẽ vna rõ qꝛ pcti hoĩs d remiſſibile.ſᷣ illi moti fuerũt ad appetẽ:⸗ dũ illud qð nõ debuerũt appetẽ.qꝛ viderũt ꝙ lucifeꝛ illð appetijt.vnde exemplũ peccati vel motiuũ ad peccandũ ab ipſo acceperũt. Membrũ octauum uerauerũt ĩ bono ĩnocẽtie.ſuppoſito em ꝙ hũerũt grãm gtũfacientẽ.cũ gr̃a gtũfaci⸗ ens nõ ſit ſine oĩbo vᷣtutibo.̊ habuerũt v⸗ tutẽ pleuerãtie.ſi ꝗ̊ hũerũt vᷣtutẽ ꝑſeuerãtie.q̃re ñ ꝑſeue rauerũt: Si vᷣo ñ habuer̃t gr̃azʒ ꝗtüfaciẽtẽ a pncipio ſed habuejr̃t iuſticiã.i.rct᷑itudinẽ nat᷑alẽ ſic diẽ anſel.cũ ma ioꝛ eẽt inclinatõ li.ar.ĩ eis ad bonũ qᷓ; ad malũ.ad malũ em̃ nulla erit inclinatõ.adð bonũ vo er rectitudine nat᷑a⸗ li erat inclinatõ.ᷣ potiꝰde bebat ſtare qᷓ; cadẽ.ſᷣ ſi ſtetiſ⸗ ſent ꝑſeuerantiã habuiſſent.̊ magis ordiati erat ad ꝑ⸗ ſeuerãtiã q̃re nõ ꝑſeuerauerũt.¶ Itẽ.j.coꝝ.iiij· qd habx tis qð nõ accepiſtis:ant & dedit eis ꝑſeueratiã aut nõ de — dit. ſi deus nõ dedit ꝑſeuerãtiã nõ accepunt ꝑſeuerãtid 7 ſi nõ acceper̃t ꝑſeuerãtiã.nõ ẽ imputadũ eis q; nõ ꝑſe uerauerũt ̊D deo ꝗ nõ dedit.¶ Itẽ ſi affirmatõ eſt cã aff matõis.negatõ erit cã negatõis.maxrĩe in ꝓprijs cauſis Gſi datio pſeuerãtie a deo acceptõis eſt cã ꝑſeuerãatie in angklis ſtantibo.et ꝓpter h̊ ſteterũt ſeu ꝑſeuerauerũt.per oppoſitũ nõ datio ꝑſeuerãtie erit cã nõ acceptõis ꝑſeue⸗ rãtie ĩ angelis cadetibo.q̊ imputãdũ eſt deo ꝙ ñ ꝑſeuera uerũt.¶¶ Joꝛte dicẽt᷑ ꝙ nõ ẽ ibi ↄſeqntia in ipo ſᷣ ↄſequen tia ecõtrario.vt nõ datio nõ ſit cã nõ acceptõis ß nõ ac⸗ ceptõ ſit cã nõ datõis.Cõtꝛa qð ſic obijcit᷑ ꝑ ſile ĩ cauſis naturalibo.habere em pulmonẽ eſt cã reſpiratõis. et ꝑ oppoſitũ nõ habere pulmonẽ eſt cã nõ reſpiratõis. Sitr ſolem lucere vel aliud luminare eſt cauſa illuminatõnis domus.⁊ ꝑ oppoſitũ.nõ ſolẽ vel aliud luminare nõ luec Ctauo q̃rit᷑ q̃re angli ꝗq ceciderũt nõ ꝑſe⸗ etſian ieſe pali Innon Ne vno cetia; o no⸗ gdeſt ig o it Olii Pvoin SBan R nocke⸗ ſeren kürci prjs Tuinan ſota liß ſe ee bl dan flo Eeft ſe n ar rre e⸗ — — — 2* =S ☛ - —-— S= — SSe —☛ —S— — —N f ¶ Lueſtio ẽ cauſa nõ illuminatõnis domus.hoc añt ẽ in cauſis ꝓꝑ⸗ pꝛijs.ſed ſᷣm hunc modũ videtur in ꝓpoſito.datio em̃ ẽ cã acceptõis ꝓpꝛia. nõ datio nõ acceptõis.i¶ Itẽ ſi dʒ eẽ cõſequẽtia ecõtrario vt quia angelus vel hõ nõ acci⸗/ pit iõ deus nõ dat.que ꝗ̊ erit cauſa ꝙ angelus nõ acce⸗ pit.cũ em nibil eẽt repugnãs in natura ipᷣius angeli.ñ fuit in ipᷣo cã nõ acceptõis.ergo cauſa fuit in alio.non niſi in deo.ergo nõ accepit quia deus nõ dedit.⸗ Pꝛete rea.Si angelus nõ accepit ꝑſeuerãtiã. aut hoc fuit ga nõ potuit accipere.aut quia nõ voluit.ſi quia nõ potuit nõ ei imputari debuit.&ᷣ nõ ob hoc peccamt.Si quia ñ roluit ſed voluntatẽ accipiẽdi ꝑſeuerantiã.vel poteſlatẽ accipiẽdi ꝑſeuerãtiã nõ potuit habere niſi dãte eo.ꝗd ergo peccanit ſi nõ accepit quod deus nõ dedit illi poſ⸗ ſe vel velle accipere.ſi ergo habuit poteſlatẽ accipiendi ꝓſeuerãtiã ⁊ voluntatem a deo. ergo angelus nõ dvefuit gratie dei.quare nec gratia deſuit ei.accepit ergo ⁊ ha⸗ buit perſeueratiã.ſed ſi hbabuit ꝑſeuerantiã:ꝑſeuerauit nõ ergo cecidit. Pꝛeterea.ſi babuit volũtatẽ accipiẽ⸗ Di ꝑſeuerantiã.ꝑſeuerauit in illa voluntate aut nõ. Si ꝓſeuerauit in voluntatate.ſed ꝑſeueranti in voluntate bona datur quod deſiderat᷑.ergo dabatur ei perſeuerã tia. Si ergo nõ dabatur ei ꝑſeuerãtia.nõ fuit cauſa in ipo ſed in deo. ¶ Ad contrariũ ſic ꝓcedit᷑ſ.ꝙ cã fuit in ipo quare nõ accepit ꝑſeuerantiã nõ in o.cũ em̃ deus ſit cauſa om̃is boni.nõ acciꝑe autẽ ꝑſeueꝛantiã cũ debʒ vel cũ expedit ẽ malũ.ergo deus nõ eſt cauſa illius. etẽ aliqua cauſa.eꝛgo eſt in creatura defectibili.qꝙ; ergo an⸗ gelus nõ accepit ꝑſeuerantiã cauſa fuit in iſo.Queren da ẽ ergo que ſit illa cauſa.⁊ dicetur foꝛtaſſe iõ nõ acce pit ꝑſeueratiã.qꝛ deſeruit iuſticiã.depᷣtio at iuſticie aut fuit qꝛ noluit tenẽ iuſticiã.aut iõ noluit tenẽ iuſticiã qꝛ voluit deſeꝛẽ eã.vt vidẽ ꝙ ñ velle tenẽ ſit pᷣus qᷓ velle de ſerere.carbonẽ em̃ ignitũ in manu nuda pᷣus ẽ nõ velle tenere ꝙ; velle deſerere.pꝛins em̃ q; teneas nõ vis tenẽ. velle aũt deſerere nõ potes niſi cũ tenes.ergo pꝛius fu⸗ it nõ velle tenere iuſticiaʒ qᷓᷓ velle deſerere.¶ Sed videt᷑ cõtrariũ.auarus em̃ cũ vult tenere nummuʒ ⁊? mauult panẽ.quẽ nequit habere niſi nummũ det:pꝛius vult de⸗ ſerere nummũ ꝙᷓ nõ velit tenere.nõ em illũ iõ vult dare quia nõ vult tenere.ᷣ̊ iõ nõ vult tenere.quia vt panẽ ba beat neceſſe ẽ dare.ergo velle deſerere pᷣus ẽ qᷓ velle tenẽ A ſſimili videtur hoc eẽ.nõ voluit tenere inſticiã ⁊ ðᷣſe ruit iuſticiam.aliqua ergo cauſa fuit in volũtate ꝓter quã vtrũq; voluit.nõ niſi quia aliquid aliud voluit.qᷓ volendo aliquid aliud qð tunc velle nõ debebat.deſeru it iuſticiã.⁊ veſerẽdo iuſticiã nõ tenuit e. ſed nihil po⸗ tuit nelle niſi aut rectũ aut comodũ.ſ̊ voluit rectũ ſiue iuſticiã. iuſticia em̃ volẽdo peccare nõ potuit. peccauit ergo volẽdo aliquid cõmodũ.quod nec habebat nec tũc habẽ debebat.querẽdum eſt ergo quid ſit iſtud cõmodũ ex cuiug volũtate deſeruit iuſticiã ⁊ nõ accepit ꝑpſeuerã tiam ¶ Reſponſio.ad pꝛimũ dicẽdum.ꝙ licet diceꝛetuꝛ ꝙ habuiſſet gratiã gratũfacientẽ datam a do in pꝛinci pio.vt ſi eẽnt cõditi in gratuitis:tñ nõ accepeꝛũt ꝑſeue⸗ rãtiã.pſeuerãtia em nomẽ equocum eſt ad virtutẽ ꝑ ſe ey qua poteſt aliquis ꝑſeueraꝛe.et ad ſtatũ ꝑſeuerantie virtutẽ quidẽ acceperũt ſi acceperũt gram gratũfaciẽtẽ ſᷣ nõ ꝓpter hoc ꝑſeuerãtiã quod ẽ ſtatus virtutis.ſic̃ ali quis homo qui accepit gratiã gratũfaciẽtẽ a ðo.cũ hoc accepit virtutẽ ex qua põt ꝑſeuerare.nõ tñ accepit ꝑſe⸗ uerantiã ſᷣm ꝙ ẽ ſtatus virtutis.i Ad ſecundũ vᷣo dicẽ dum.ſuppoſito ꝙ cõditi erãt cũ iuſticia naturali.qꝙ liczʒ eẽt maioꝛ inclinatio ad bonũ q; ad malũ vel ſimpliciter inclinatio ad bonũ.nihilominꝰin voluntate li arbi. eſt vtrũq;.⁊ ipᷣa volũtas ẽ ſufficiens cã ad malũ. Ao ter⸗ ciũ pᷣo dicẽdum.ꝙ licet cõſequentia illa ſit neceſſaria ex vtraq; parte.deus dedit ergo angelus accepit.deus nõ ddit ergo angelus nõ accepit.nõ tñ ſic ẽ in humanita⸗ te habitudie tali.datio em̃ ẽ cã acceptõis ꝑſeuerãtie.ñ datio vᷣo licet ſit inferẽs nõ acceptõ.nõ tñ ẽ cã nõ acce⸗ crj. ptõis. h̊ nõ acceptio in hmõi ẽ cã nõ datõis.ex ꝑte eĩ bo noꝝ ſemꝑ ponitur cãlitas in co.ex ꝑte po maloꝝ ſiue de fectuũ n ponituꝛ pᷣmo cãlitas in ipᷣo ſ̊ in creatura in⸗ tellectuali defectibili.⁊ ex ſua volũtate de ficienti.¶¶ Ad iilð pᷣo quod obijcitur per ſimile in cauſis natuꝛalibus Dicendum eſt.ꝙ aliter eſt in cauſis naturalibus et vo⸗ lũtarijs. In cauſis em̃ naturalibo qᷓ ꝓpꝛie ſũt affirmatõ ẽcã affirmatõis ⁊ negatio ẽ cã negatõis.In cauſis at᷑ volũtarijs nõ ſic ẽ: niſi ex ꝑte negatõnis pñt diuerſe rõ nes adhiberi.Pñtia ei naute ẽ cã ſalutis ĩ naui.abſen⸗ tia naute ẽ vna cã ꝑiculi.ſ̊ pñt et᷑ eẽ alie cãe.vt cõfractõ nauis vlł inundatio aquaꝝ vel vẽtoꝝ impulſio.cũ at᷑ dr ꝙ nõ acceptio ꝑſeuerãtie cauſat᷑.nõ ex hoc pꝛimo cauſa tur ꝙ deonõ dat.deus em̃ qtũ ẽ de ſe offert. ů̊ hoc ẽ ex ꝑ⸗ te volũtatis ipᷣiꝰq mutabilis ẽ duobo modis.vel nõ te⸗ nẽdo qð hʒ.vł cõuertẽdo ſe indebite ad id qð non habʒ H aũt mõ fuit ĩ angeł.nõ tenuerũt quod habuerũt.ſ.na turale iuſticiã.ſᷣ̊ ↄuertũt ſe indebite ad id qð nõ habue rũt.¶ Ad ſequẽs vᷣo dõm.q; ⁊ acceperũt ptᷣatẽ ꝑſeuerã⸗ tie ⁊ volũtatẽ ꝑſeuerãdi.nõ tñ habuer̃t ꝑſeueratiaʒ.nec fuit cã ex ꝑte dei.̊ in ipᷣis ſiẽ dic anſel.quia nõ ꝑuolue rũt.i.ꝑfecte voluerũt.q¶ Ad illð do qð ↄſequẽter obijcit᷑ dicẽdũ cẽ.ꝙ nõ velle tenere iuſticiã.nõ fuit ibi cã eius q; fuit velle veſerere iuſticiã:bᷣ velle deſerẽ iuſticiaʒ fuit cã eiꝰꝙ ẽ nõ velle tenere.voluerũt aũt deſerere iuſticiã ꝗa volueꝛũt aliqð cõmodũ indebite.qͥ exiſtẽte nõ Fuaretur iuſticia.⁊ ita ꝑ ↄnñs voluerũt deſereꝛe iuſticiã.nõ ꝙ hoc eẽt pᷣmũ volitũ ſ̊ ↄpnñs ad pꝛimum. Cr. de pena ln ciferi qtum ad poteſtatis ligatõnem. xpedito tractatu de pᷣmo pcto luciferi ⁊ de pcto alioꝝ an geloꝝ quo pꝛimo peccauerũt.ↄſequen⸗ ter doõm ẽ de pena que notabat᷑ in caſu eoꝝ. Erat aũt eoꝝ duplex caſus.vnus ſpudtis ulter vpᷣo localis.ſiue ĩ penã a coꝛꝑe.ſ.igne gehẽ ne inflictã.Caſus aũt ſpũalis ſiue pena multiplex fuit. ex ꝑte ptatis alligatio ſiue cohibitio.ex ꝑte cognitõnis obſcuratio.ex ꝑte motiue qͥ ad rõem vermis:qͥ̊ ad volũ tatẽ rõ boni apꝓarẽtis.qð tñ eſt ad malũ gaudiũ.reſpe⸗ ctu pᷣo mali in pñti doloꝛ.reſpectu mali in futuro timoꝛ Pꝛimo at᷑ dom ẽ de caſu ſpũali qͥ ad ligatõeʒ ptatis 7 cohibitõʒ. Et pᷣmo qꝛit᷑ vtru ligata fueꝛit ptas dy abo li ꝗ pᷣus erat lucifer. Scðo vtrũ ꝑ aduẽtũ xpᷣi magis fu erit alligata.Cercio vtꝝ aliqñ vicat᷑ a bonis.ita ꝙ; vl⸗ teriꝰtẽptare ñ poſſit. Quarto ſi victꝰẽ ſuꝑ aliqͥ pcto vtꝝ ligata ſit ptas.vt vlteriꝰde illo temptare nõ poſſit.Quĩ to vtrũ ſic ligata ſit poteſtas eiꝰvł alioꝝ.vt aliquã ꝑſo⸗ nã determinatã temptaꝛe nõ poſſit ⁊c̃. embꝛũ phmu Irca pꝛimũ ſic ꝙ ligata ſit er pt̃as dr̃.xx. apoca.Elidi alterũ angeloꝝ deſcẽdẽtẽ de celo hñtem clauẽ abyſſi ⁊ cathenã magnã i manu ſua.⁊ oppꝛehẽdit draconẽ ⁊ ſerpẽ⸗ tẽ antiquuʒ ꝗ ẽ dy abolꝰ ſathanas.⁊ ligauit eũ ꝑ ãnos mille.⁊ miſit ĩ abyſſuʒ.⁊ ſignauit ſuꝑ eũ vt ñ ampliꝰ de⸗ cipiat:donec mille ãni ↄſũmunt᷑. Et.xij.math.quõ qſqᷓ pt᷑ intrare ĩ domũ foꝛtis niſi pᷣus alligauerit foꝛtẽ.⁊ tũc domũ eiꝰdiripiet.ꝗd ꝑ hũc foꝛtẽ deſignat᷑ niſi ipᷣe dyabo lus ꝗ alligatꝰẽ ꝑ xpᷣm.& alligata ẽ ptas dyaboli.⸗ Pꝛe tea.dr.xij.ioh.i Quc pꝛiceps hꝰmũdi eijciet᷑ foꝛas.ſ̊ ꝗd ẽ eijci foꝛas de mũdo.niſi de coꝛdibo mundi amatoꝝ. bᷣ in alijs nõ hʒ poſſeſſionẽ.̊ ligata ẽ eiꝰptas.¶ Sʒ cõtra⸗ riũ vidr̃. Or in pᷣs.ſuꝑ illð miſit ĩ eos iraʒ indignatõis ſue ⁊c.glo.ĩ malis hoĩibo põt dyabolꝰvt in ſuo pecoꝛe. adhuc ergo reſpectu maloꝝ non ẽ ligata ptᷣas dyaboli. * Item aug.in li.de ᷣmõe dñi. Fiũt tẽptatões ꝑ ſatha⸗ nam poteſtate eius ſed peꝛmiſſu dei.¶ Item yſi. in li. ð eccliaſtica inſtitutõe. Lemptatõnũ dy abolicaꝝ inicia fragilis ſunt. que ſi nõ caueant.ꝑ cõſuetudinẽ ĩ nouiſſi⸗ mis foꝛtiter cõualeſcũt:ita vt aut nũqᷓ; aut cũ difficulta te vincantuꝛ. ¶¶ Pꝛeterea. dr in. xij.apocał. Poſtẽ vidit draco quia piectus eẽt in terrãpſecutus ẽ mulieꝛẽ que erat ꝑitura maſculũ.ex quo habet᷑ ꝙ dyabol'adbuc ꝑſe quetur temptando bonos. Et. ij. coꝛinth. xij. Batus eſt mihi angelus ſathane qui me colaphiſet.Et beatꝰgꝛeg. ſup eze. Antiquꝰaduerſariꝰꝗ de celo lapſus ẽ inuidit. et inſidiari amplius incipit acrioꝛes ꝙ; cõſueuerat ⁊ tẽ⸗ ptatões admonet. vt plerũq; ſic reſiſſẽtẽ animũ tẽptet. ſicut añ nũqᷓ tẽptauerat q poſſidebat.Et hoc ſignatur ix. marci.vbi dr̃ de dy abolo.ꝙ clamãs ⁊ multũ diſcer⸗ pens exiuit ab eo.ita vt młti dicerẽt qꝛ moꝛtuꝰẽ. ¶ Ad quod dicẽdũ.qꝙ dr ptas dyaboli ligata non qꝛ nõ poſſit temptare:̊ qꝛ nõ tantũ temptat quãta ẽ eius volũtas. Vnñ aug.de ciui.dei.Alligatio dy aboli ẽ nõ ꝑmitti exer cere tantã ptᷣatem quãts põt.vel in dolo ad ſeducendos hoĩes in ꝑtẽ ſuam cogẽdo violẽter. vel fraudulẽter fallẽ do. nõ eꝛgo dr alligatio poteſtatis dy abolice quia ñ poſ ptare. qꝛ nõ põt temptare in effectu quatũ vult. Memorum ſecundu Ecudo querit᷑ vtrũ ꝑ aduẽtum xpi fuerit ptas dyaboli magis alligata q; pꝛiꝰ. Ad qd ſic.xx.apocał. Angelꝰdeſcẽdit ꝗ aꝑpꝛe⸗ hẽdit draconẽ ⁊c̃.angelus em̃ iſte quis ali us ẽ niſi xp̃e.qui aꝛehẽdit dꝛaconẽ dyabolũ ⁊ ligauit eũ. IJtẽ ſuꝑ illð pᷣs. Vidi imꝑiũ ſuꝑexaltatũ.glo. hoc axime añ aduẽtũ xp̃i tꝑe añ legẽ ⁊ ſub lege.cuʒ hoĩes velut gregem poſti ſe trahebat:ſed tercio tꝑe.ſ.tꝑe gre ⁊ tercio die.ſ.reſurrectõis xpᷣi.humiliatꝰẽ ſuꝑbus.⸗ Pꝛe⸗ terea.v.ad ro.vbi ſuꝑhabũdauit delictũ ſuphabũdauit et gra.ſᷣ hec ſuꝑhabudãtia gre nõ ob aliud ẽ niſi vt alli get᷑ poteſtas dy aboli.g̊ ampliꝰligata ẽ ptas dyaboli q pᷣus./Itẽ.viij. math.Aitte nos ĩ gegẽ poꝛcoꝝ.ſ̊ quid hec miſſio niſi ꝑmiſſio.ergo ptᷣas dy aboli ampliꝰliga ta ẽ. videt᷑ em̃ ex hoc ꝙ nõ habeat poteſtatẽ tanta.cũ ad liberatõnem hoĩm petat mitti in gregẽ poꝛcoꝝ. ibi em dicit aug.Dignioꝛ hõ beſtijs.cũ ꝗꝓpter ſaluteʒ duoꝝ bo⸗ minũ duo milia poꝛcoꝝ rard &, ſit occaſio ſa lutis hoĩm ꝑ interfectõem poꝛeoꝝ.¶ Sʒ videt᷑ cõtrari⸗ um ꝑ hoc qð dr.xij.apoc.Seſcẽdit ad nos dyabolꝰhñs irã magnã. cũ deſcẽſus eiꝰſit ꝑ tẽptatõʒ.maioꝛ ẽ tẽpta tio ipᷣius dyaboli nũc q; pꝛiꝰ. Pꝛeterea dic.b.greg. ; acrioꝛes ꝙ; cõſueuerat temptatões admonet. 6 Ad q8 dðm. ꝙ dupliciter dicit᷑ poteſtas dyaboli ligata. vel ex pꝑte gr̃e dei ꝑ xpᷣ̃m mediatoꝛẽ.vel ex ꝑte bonitatis i ipis ꝗ tẽptant᷑.qtũ ẽ &ᷓ ex ꝑte ipᷣius gr̃e dei magis ligata eſt ptas dyaboli poſt aduẽtũ xpᷣi qᷓ; pꝛiꝰ.qtum aũt ẽ ex ꝑte eoꝝ ꝗ temptãt᷑.ĩ gꝗbuſdã magis ligata ẽ ĩ gbuſdã vpᷣo am plius ẽ ſoluta.quato em ẽ maioꝛ gra dei: tãto cõtemptꝰ illius ẽ maioꝛ.⁊ iõ dr.x.hebᷣ.Irꝛitã ꝗs faciẽs legẽ moy⸗ ſi ſine vlla miſeratõe duobo aut tribo teſtibo moꝛit᷑.qua⸗ tomagis putatis deterioꝛa mereri ſupplicia.ꝗ filiuʒ dei ↄculcauerit.⁊ ſanguinẽ teſtomẽti pollutũ duxerit.⁊ ſpi ritui gr̃e cõtumelia fecerit.¶ Ad illð ᷣo qð obiectũ ẽ di cẽdu.q pᷣme ꝛões ad hoc innitunt᷑. ꝑ aduẽtũ xpᷣi qᷓtũ eſt ex ꝑte gre facta ſit cohibitio ptatis dyaboli.Illa ᷣo rõ q̃ pꝛimo ponit᷑ ĩ cõtrariũ ad hoc tẽdit vehemẽtioꝛẽ appetitꝰdyaboli ĩ fine mũdi ꝗꝓpter tꝑis breuitatẽ. VUnde tũc erit.qᷓi quedã ſolo tꝑe antixpᷣi.lñ dicit aug.ĩ.xx.de ciui.dei. Si ꝑmitteret᷑ ĩ tãlongo tꝑe et tãta infirmitate multoꝝ plurimos tales quales deꝰid ꝑpeti nõ vult. fi deles deijceret.⁊ ne credeꝛẽt alij inpeduet.qð ne faceꝛet alligatꝰẽ.tũc aũt ſoluet᷑ qñ tpᷣus breue ẽ.¶ Ad ſecũduʒ ð0 dõm. acrioꝛes erũt temptatões ſeu inſurgũt.ſᷣm il lud.xj.luẽ.Aſſumpſit ſeptẽ ſpũs nequitõꝛes ſe. PDꝛimo em̃ fiebãt tẽptatões ꝑ genera peccatoꝛũ cõmuniũ.nunc aũt fiũt ꝑ quaſdã adinuẽtões peccatoꝝ. Pꝛeteꝛea nunc magis temptat ꝑ aſſimilatõnem boni.in hoc em̃ genere — temptatõis faciliꝰhõ decipitur. Pꝛeterea. tꝑe ꝑſecutio⸗ nũ fidei manifeſte ſeuiebat.nũc autẽ occulte inſidiat᷑.et grauioꝛ ẽ temptatio ⁊ magis timẽda cũ occłte q; cũ ma nifeſte. Vñ ſuꝑ illð pᷣs. Erpectans ex pectaui dñm.glo. magis timẽdus eſt dyabolus cũ fallit vt draco.qꝙᷓ cũ ſe⸗ uit vt leo.illic em̃ cogit hic docet negare xpᷣm. ewm Ercio querit᷑ vtrũ dy abolꝰ aliqñ vĩcatur . . a bonis.ita vt vlterius tẽptare nõ poſſit. qð videt᷑ ꝑ boc qð dr.xj.Joſ.ſuꝑ illð. In tꝑe illo venit ioſue ⁊ ĩterfecit ⁊c᷑. Adamã tiꝰ.ſct᷑i iſtos intẽtoꝛes pcẽoꝝ pugnãtes et vĩcẽtes mi⸗ nuũt exercitiũ demonũ.Siłr dr ibi.Singli victi ĩ abyſ ſum vł in exterioꝛes tenebras adducũtur a iuſto iudice xpᷣo.ex ꝗbo accipit᷑ ꝙ cũ victi ſuut.vlteꝛiꝰtẽptaꝛe nõ pñt quid em̃ ẽ interſicere.niſi poteſtatem temptaãdi auferre. quid etiã ẽ mitti ĩ abyſſum. niſi temꝑtatõis ptatem au⸗ ferꝛe.⁊ magnitudini pene ſübiace. (ontrerin haberi videt᷑ rõe.temptatio em̃ dyaboli ꝑmittit᷑ a dño ad ꝓba tõem electoꝝ ⁊ ad penã repꝛoboꝝ.ſ̊ vtꝛaq; illaꝝ vtilita tũ ex miſcðia dei vel iuſticia dei neceſſaria ẽ vſq; ad finẽ mũdi.q̊ a nullo auferẽda ẽ ptᷣas temptãdi.ſicut eĩ dicit ibidẽ.ſ.xj.ioſue.Quidẽ ſpũs tẽptauit de peccato ire.ꝗ⸗ dẽ de alio peccato.ſi ergo auferet᷑ ptᷣas alicui demonum videt᷑ ꝙ alicui hominũ aufeꝛet᷑ vel temptatõ ad ꝓbatõʒ vel ad punitõem.nõ ergo alicui aufert᷑ poteſtas tẽptan di. ¶ Pꝛeterea. dy abolus tẽptando ſeruit dño ſicut ha⸗ bet᷑ ſuꝑ illð iob.xl.Nũquid accipies eũ ſeruũ ſempiter nũ.vbi dicit glo.ſeruus ſempiternꝰẽ.dũ dei laudibo ne⸗ ſciẽs ſeꝛuit.ſi ergo deus nõ vult minui ſeruitiũ ſuũ.non vult ꝙ oĩno auferat᷑ pr̃as tẽptãdi.nã ſi auferet᷑ iã nõ ſeꝛ uiret deo temptãdo.reſtat ergo ꝙ ꝑmiſſio diuina ẽ vt ꝗ⸗ uis temptet. Pꝛeterea.ſi victus eẽt et nõ poſſet vlteri⸗ us temptare.nõ acrius inſurgeret:h̊ acrius inſurgit cũ bõ foꝛtius reſiſtit.ſicut dicit bea.greg.ſuꝑ illud iob.iij. NQui ꝑati ſunt ſuſcitare leuiathan.qui in ipᷣa blãda ſug geſtione inſidias ſuggeſtoꝛis depꝛehẽdũt.cotra ſe ampli us ſuſcitant leuiathan.alijs quos ſecure poſſidʒ doꝛmit H his euigilat ad omnẽ pugnã:ex quo accipit᷑ foꝛtius inſurgit dy abolus cõtra foꝛtius reſiſtẽtes. S qd di⸗ cẽdum.per hoc qð dicitur ab adamãtio.ꝗ pudice viuẽ⸗ do foꝛnicatõis ſpiritũ ſuꝑauit.nõ vltra fas ẽ illũ ſpiritũ qui ab eo victus ẽ aliũ hominẽ impugnare.ſed hoc opi⸗ nãdo dicit.põt tñ eẽ.vt ſi plene victus eẽt:nõ vlteriꝰtẽ⸗ ptaret illo genere temptatõis.ſ̊ qꝛ ĩ hac vita nõẽ plena victoꝛia vt dicit.b.greg. ictis vitijs aligd minimũ re⸗ manet.quod vinci non poteſt.ideo veriſimile ẽ ꝙ ſemꝑ remanet aliqua materia temptatõis.⁊ iõ nõ vſq;quaqʒ deſiſtit temptare.¶. Ad illð vᷣo qð obijcitur dicedũ eſt. ꝙ nõ ẽ ſimile te interfectõne ⁊ de victoꝛia temptatõnis. poſt interfectõem em̃ nõ reſurgit hoſtis ad pugnanduʒ poſt victoꝛiam vᷣo tem ptatõnis poteſt hoſtis ſurgeꝛe ad tem ptãdum.niſi ab eo auferatur poteſtas vel cobibeat minimi ante exercitũ demonũ eſt vincere varietatem tẽ⸗ ptatõnũ.i¶ Ad illð vo qð obijcitur de miſſione in abijſ⸗ ſum.dicẽdum eſt q; abijſſus vocatur ꝓfunditas pene.in quam mittentur poſt diem iudicij.ſicut dicit bea.amb. ſciebant demones per aduentũ dñi ſe aliqũ in abijſſum mergendo. Membrum quartui Aarto querit᷑ vtrum dy abolus victus ſu per aliquo peccato. habeat ligatam pote⸗ ſtatẽ vt non poſſit vlterius temptare de il lo.Quod videtur per ſupꝛadictam aucto itatẽ adamãtij videtur etiam per ſimile ĩ pugna coꝛpo⸗ rali que dicitur monomachia.cũ em̃ victus eſt aliquis nõ vlterius cõceditur ei ex iuſticia poteſtas bellandi q re ſimiliter videt᷑ ex iuſticia diuina q; ſic ſit in bello ſpi⸗ rituali.ergo vacto in aliquo genere peccati nõ cõceditnꝛ —————— — C 4 ſt. N n 6 * 2ð — — — — LNneſtio vlterius poteſtas pugnãdi. Sed videt᷑ cõtrariũ per H qʒ dr ĩ li.iudiẽ.ij.i 2õ delebo gẽtes q̃s dimiſit Joſue. Et tercio dimiſit eos vt experiret᷑ iſrł.xbi dicit aug. pa tet cã quare ihs nõ teleuit gẽtes. vt eẽnt in ꝗbo pbaren⸗ tur.cũ &̊ ſint bella ſicut ibidem dr.neceſſarie ſunt temptatões.¶ Ad quod dicẽdum. ꝙ ex pᷣdicta au toꝛitate nõ habetur ꝙ nõ poſſit temptaꝛe.ſed ꝙ nõ habe at audaciã temptandi.⁊ ſi ſic eẽt.nõ eſt cõtrarium illud quod dicitur in li.iudic.nõ em̃ dr̃ determmate dæ aliqͥ peccato ſed in genere.q; temptatões peccatoꝝ valẽt ad exercitiũ iuſtoꝝ.⸗ Ad aliud ᷣo dðᷣm.ꝙ nõẽ ſimile ĩ bel lo materiali ⁊ ſpũali. Victus em̃ ĩ bello materali quod dicitur monomachia.nõ habet ex iuſticia vlterius po⸗ teſtatẽ pugnàdi.quia reputatur infamis.q̃ſi de ꝑiurio conuictus.in bello vo ſpiritnali quia temptatões ꝓſũt electis.ꝑmittitur poteſtas dyaboli temptare.nõ ꝓpter bonum ipᷣius temptantis:ſed vtilitatem eius qui tem⸗ Vinto querit᷑ vtrũ ita ſit ligata ptᷣas dya boli vel alioꝝ.vt aliquã ꝑſonã deteꝛmina tã temptare ñ poſſint.Quod videtur. Si em̃ victus in aliquo genere temptationis ab aliquo. non temptat de eodẽ. multofoꝛtius victus in quolibʒ genere temptatõis nõ tem ptabit eundẽ.ſed in qͥ eſt extinctus fomes peccati.habet ptatẽ vincẽdi in quo libet genere temptatõis. Si & vincat.vlterius dy abolꝰ nõ habet poteſtatẽ temptãdi ulũ.q¶. Quod etiã videtur ĩ xpᷣo vbi nullus erat.dyabolus em̃ cũ temptauit euz tri⸗ plici temptatõe.nõ vltra vllo genere tempta⸗ tõnum taliũ ipᷣm temptaſſe.¶ Sed cõiraꝛiuz videt᷑.ꝗa ſꝑ eſt volũtas dy aboli ad temptãdũ.⁊ ſemꝑ talibo ꝓfi⸗ cit temptatio qui cõfiꝛmati ſunt ĩ bono qui ꝓficere pñt. Sa dño nõ cobibet᷑ pras temptãdi talem.nõ & reſpectu alicuius ꝑſone determinate ẽ poteſtas dyaboli ligata. neq; em̃ ex ꝑte eius cũ ſꝑ velit.nec ex ꝑte dñi.cũ ꝓficiãt in quibo pficere põt.(¶ Ad quod dicẽdũ. ꝙ nõ eſt ptᷣas dya boli ligata reſpectu alicuiꝰꝑſone.quin poſſit tẽpta⸗ re ⁊ temptet.h̊ ꝙ nõ temptet vſq; ad caſum vel quouſq; ſuccũbat temptationi.in hoc eſt ligata poteſtas ipᷣius. Pꝛeterea ẽ quedã temptatio exterio:.et ẽ quedaʒ tem⸗ ptatio interioꝛ.a temptatõe interioꝛi cohibetur ĩ illis ĩ gbo ẽ ſomes extinctꝰ.vel vbi ñ ẽ fomes ſicut fuit in rpᷣo. a temptatõe do exterioꝛi nõ cohibet᷑.ſi em̃ ĩ aliquo eſſet cohibitio a temptatõe exterioꝛi:multomagis videretur atis dy aboli q;tum ad opera. . CEtermmatũ eſt de pꝛima pena que ẽ ĩ ligatõe ptᷣatis quo ad temptandũ ſiue vincendũ.ſequit᷑ xe — ligatõe ptatis qtũ ad alia oꝑa.q poſſẽt eẽ ex eminẽtia natuꝛe ſue.i Et qrit᷑ pꝛi mo vtrũ cohibita ſit ptas eoꝝ vt nõ poſſint aliqua miꝛa facere ſiue mirabilia.Fm veritatẽ h̊ tm ſᷣm fictõem ſiue mendaciũ.Secũdo ſi poſſint aliqua miꝛa faceꝛe ex emi nẽtia nature ſue.vtrũ poſſint ĩ res coꝛꝑales vtpote aĩa lia 1 plantas ex poteſtate nature.aut quo ad illas etiã res ſit cohibita ptas eoꝝ.Leꝛcio vtrũ aliquã habeant poteſtatẽ circa rõnalẽ creaturã tranſmutãdi ex ꝑte coꝛ⸗ poꝛis.Quarto vtrũ ha beãt pratẽ tã ĩ bonis qᷓ; ĩ malio hominibo.an qͥ ad bonos ſit ligata:qͥ ad malos libera. NQuinto vtrũ aliꝗd poſſint facẽ ĩ creaturis coꝛꝑalibus nõ ꝑmiſſi.⁊ ſic vniuerſaliter ſit ligata eoꝝ ptas ĩ penaʒ eoꝝ.Sexto vtrũ poteſtas eoꝛum ſit tm̃ ligata ſiue cohi⸗ bita a ðo.an et᷑ cobibita vł ligata a bõis ãgelł vł hoĩbo. (Membrum pꝛimum fantaſia. in xpᷣo qᷓ in aliquo alio. . e n O pꝛimũ ſic.vidr em̃ ꝙ cohibita ẽ pt̃as eo rũ qͥ ad mira ſiue mirabilia facienda ſᷣm veritatẽ. Vñ aug.in li.lxxxiij.q. Diuina ex tãq; publica vincit pꝛiuatã licentiã. q̃ᷓ is ptᷣatis ꝑm iſſione nulla eẽt.̊ cũ nõ poſ iſi vniuerſal ſint mali angeli niſi ex pꝛiuata licẽtia. nõ pñt mali an⸗ geli mira facere.vniuerſalis eĩ ſꝑ vincit pꝛiuatã.ql Itẽ luꝑ illud pᷣs.immiſſiones ꝑ angelos malos.glo.ea que mirabiliter fiunt de creaturis.malis angelis nõ audẽꝰ attribuere. IOtẽ.ij.theſ.ij.dr de antixpo.cuiꝰaduentus Fm oꝑatõem ſathane ĩ oĩ pᷣtute ⁊ ſignis ⁊ ꝓdigijs men⸗ dacijs.erũt &̊ ſigna ⁊ ꝓdigia mẽdacia q̃ fiẽt ab ĩo dya bolo ꝑ antixpᷣm.ł̊ ſi ex eminẽtia nature ſue libere poſſʒ facere mira vel mirabilia ᷣm veritatẽ.tꝑe antixpi face⸗ ret.qꝛ tunc oꝑatio ſathane ẽ ĩ om̃i pᷣtute.nõ g̊ demones faciũt mira in veritate.⸗. Itẽ aug.ĩ.vj.q.cõtra pagãos demões nõnulla faciũt angelis ſanctis ſimilia.nõ veri⸗ tate ̊ ſpecie.nõ ſapĩa ł̊ plane falſa.ex quo accipit᷑ ꝓo⸗ ſitũ.¶¶ Itẽ hiero.ad damaſnz papã.nõ ẽ mirandũ pꝛem auſum eẽ mentitũ.qui fratri potuit inuidere.maxĩe cũ in die iudicij quidã impudẽtius mẽtiant᷑.Qõne in noie tuo ꝓpbetauimꝰet vᷣtutes młtas fecimꝰ⁊ demonia eieci⸗ mus.ſi ꝗ̊ mẽtiebat᷑ nõ faciebãt mira ſᷣm veritateʒ.ſᷣ ſᷣim Eeraſ dẽ in iob. JIgnis de celo deſcen⸗ dit ⁊ familiã iob cũ tot gregibus vno impetu oaſumpſit turbo irruẽs domũ deijtiẽs filios eius occidit.de quo dicit aug.ĩ.xx.de ciui.dei.ſQõ illa fueꝛũt fantaſlica que facta fuerũt de igne vel de turbine.fue:ũt tñ oꝑa ſatba⸗ ne cui deus dedit hãc ꝑtatem.& pnñt facere mira ex emi⸗ nẽtia ſue prt̃atis ꝑmiſſione diuina.¶ Iẽ aug.in.lxxx ij. q.cũ talia faciũt magi qualia nõnũꝙqᷓ ſancti faciunt. di⸗ uerſo fine ⁊ diuerſo iure fiũt.illi em̃ querũt gliam ſuaʒ alij vᷣo gliam ti.illi faciũt ꝑ quedã poteſtatibo ↄceſſa ĩ oꝛdine ſuo.q̃i pꝛiuata cõmertia vel beneficia. illi auteʒ publica miniſtratõe.iuſſu eius cui cuncta creatura ſb⸗ iecta eſt.ſi g̊ magi faciũt ꝑ poteſtates demonũ que faci⸗ unt. ⁊ illi faciũt mira ſm veritatẽ.q̊ demones ex pote⸗ ſtate cũ ꝑmiſſiõe diuĩa pñt faceꝛe miꝛa.hoc etiã videtuꝛ haberi ꝑ hoc qð dr ab aug.iij.de tri.vbi lequit᷑ de miꝛa bilibo q̃ facta ſunt a magis phaꝛaõis.¶ Ad qð dicẽdũ ꝙ demones pñ̃t facere mira ex eminẽtia nature ſue ⁊ ꝑ⸗ miſſione diuina.q̃ tñ mira aliqñ ſunt mira ſᷣm veritatẽ aliqñ miꝛa ſᷣm fantaſiã. ANQiracula at᷑ ꝓpꝛie dicta faceꝛe ex ſua natura nõ pñ̃t.ſ̊ ſi fiunt aliqua.poteſtate diuina fiunt.tñ miniſterio agelico. Ad illð ergo qð pᷣmo obij cituꝛ dicẽdũ ẽ.ꝙ hoc intelligit᷑ ꝑ autoꝛitatẽ aug.i li.lxx⸗ xiij.q.q mali angeli mira pnt facẽ puata poteſtate. ſed ſuꝑueniẽte diuĩa lege tãꝙᷓ publica etiã ab illis cobibet᷑ Vnñ aug.in eodẽ potẽtioꝛ ẽ ꝑte ꝰniuerſitas ſiue vniuerſi tatis cã.qm̃ ⁊ illud qð ibi pꝛiuatim agit tatũ agere ſini⸗ tur quãtũ lex vniuerſitatis ſinit.nõ eꝛgo vult dicẽ ꝙ pꝛi uata licẽtia nulla ſit.ſ̊ nulla ẽ niſi ꝑmiſſione vniuerſalł pfatis q̃ diuĩa ẽ.¶. Ad illð pᷣo qð ſecũdo obijcitur ꝑ illð qð d ĩ glo.ſuꝑ.pᷣs.dicẽdũ ẽ.ꝙ loquit᷑ de illis mirabili⸗ hbq̃ facta erãt ĩ.x.plagis egipti.vñ vult innuere.q illa miniſterio bonoꝛum angeloꝝ facta fuerũt m quãdaʒ illoꝝ.rõne vᷣo moꝛtis pecoꝝ aut pꝛimitiuoꝝ q̃ etiã alio mõ naturaliter poterãt fieri.attribuunt᷑ ipſis malis.et ita diſtinguitur inter diuerſa genera illoꝝ miꝛabilium Ao illud vo qð tercio obijcitur. de hoc qð dicitur.ij. thel.ij.dicẽdum eſt.ꝙ ſigna ⁊ ꝓdigia mẽdacia dici pñt ex pluribo rõi.ſicut ibidẽ tangit glo.⁊ accipitur ex li. aug.xx.de ciui.dei.pñt em̃ dici mendacia.quia per ma⸗ gicam artem et nõ naturam fiant.vel poſſunt dici men dacia.quia et ſi vera ſint:dei permiſſione ad mendaciũ trahent.tunc em̃ ſoluetur ſathanao ⁊ per illũ antixpᷣc ĩ omni ſua virtute mirabiliter quidẽ ſed n: endaciter ope rabitur.¶ AVo quaꝛtum vᷣo dicendum.ꝙ illud aug.v.q. contra paganos.intelligitur de illis miris que per ma gicam artem fiunt vbi nõ ẽ veritas ſed ſpecies.non ſa⸗ pientia ſed fallacia. 4 mbrumſecundi Ecũdo querit᷑ ſupoſito ꝙ demões poſſint aliqua mira faceꝛe ex eminẽtia natuꝛe ſue vtrũ poſſint ĩ res coꝛꝑales vt aĩalia ⁊ plã tas.an etiaʒ quo ad illas res ſit cobibita eoꝝ poteſtas. em̃ habeãt ptatẽ ſuꝑ res coꝛꝑales.vi⸗ de ꝑ hboc qð dicit aug.ĩ li.lxxxiij.q.vnaqueq; res viſibi lis ĩ mũdo habʒ ptatẽ angelica ſibi pᷣpoſita.⁊ hoc idẽ dr ĩ li.ſuꝑ geñ.ad lr̃am ⁊ ĩ li.de trini.cuʒ ̊ angeli mali habeãt poteſiatẽ angelicã.mali angeli pponũt᷑ pꝛate re⸗ bus viſibilibo.⁊ poſtea ſubiũgit.q illis vtunt᷑ puato iu re aliq.ſ̊ pꝛiuatũ ius vocat᷑ poteſtas nature. mali an geli pñt ex potẽtia nature ſuꝑ hmõi animatia ſiue vege tabilia.¶ Itẽ ſuꝑ illð iob.ij. ẽtus vebemẽs ⁊c̃.glo.la⸗ tẽter ↄtra eũ dr elemẽta mouilſſe ille cuiꝰnutu motu ſüt licʒ dyabolus ſemel a deo accepta ptate ad vſuʒ neꝗcie ſue elemẽta cõcutẽ.vt ⁊ dãnatis ĩ metallo ad vſuʒ ignis ⁊ aqua ſᷣuit.ᷓ dyabolꝰhabet ptatẽ ſuꝑ ene E⸗ tra.ſuꝑ illð matih.viij. Alditte nos ĩ gregẽ poꝛcoꝝ.glo. nota multominꝰ demões ſua ptate nocẽ hoibo ꝗ nec pe coꝛiba pñt. Itẽ.viij.lucẽ. Intrauerũt ĩ poꝛcos.glo.iꝛo tãdũ ꝙ ſi nec poꝛcis niſi ꝑmiſſa demonia nocẽ pñt.mul⸗ tominꝰpñt hoĩbo nocẽ.niſi occulta dei iuſticia ꝑmittãt᷑ prtᷣas demonũ naturalis cohibita ẽ qͥ ad hmõi creatu⸗ ras auctoꝛitate diuia.¶. Ad qð dom.ꝙ licet ex pᷣma po teſtate ſibi data poſſent angeli illi ſuꝑ hmõi creaturas ey oꝛdine naturali.tñ ĩ penã illoꝝ et bonũ hoĩm cohibe tur eoꝝ ptᷣas.Vñ ang.iĩ li.de ci.dei.Demões ñ oĩia q̃ vo⸗ lũt facẽ pñt.niſi qt illiꝰoꝛdiatõe ſinũtur.cuiꝰ plena iu dicia nemo cõpᷣhedit iuſie nemo repꝛebẽdit.⸗. Ad illud vo qð obijcit᷑ ĩ cõtrariũ.Dicẽdũ ꝙ loquit᷑ de oꝛdie natu rali ꝗẽ inter ſpũalẽ creaturã ⁊ coꝛꝑalẽ rõe eẽ ⁊ poſſe. Uembru tercium BFErcio querit virũ temões babeat aliquã potẽtiã circa creaturã rõnalẽ traſmutãdi a pte coꝛꝑis.QOð videt᷑. Si em̃ habuit po⸗ teſtatẽ ſuꝑ res viſibiles.qð vidẽ ex illo veꝛ bo qð dr ab aug:in li.lxxxiij.q.q creatura coꝛꝑalis ſub dita ẽ ſpũali creature.videt᷑ &̊ ꝙ mali angeli habeãt po teſtatẽ ſuꝑ hũanũ coꝛpꝰcuʒ ipᷣm ſit viſibile.q¶ Pꝛeterea ſuꝑioꝛa coꝛꝑa hñt pktatẽ faciẽdi immutatõem ĩ coꝛꝑibo buanis.maioꝛ aũt ẽ ptas angeloꝝ qᷓ ſit coꝛpoꝝ celeſtiũ. młto ꝗ̊ foꝛtiꝰ hñt ptᷣate ĩmutadi ĩ coꝛꝑibo huanis.Pꝛe terea.i li.xviij.de ciui.dei.dic aug.qualiter recitat᷑ ĩ lit⸗ teris hũanis.q hoĩes aliqñ ĩ lupos cõuertebãt᷑. ꝙ etiã aliqui ĩ aues cõmutabãt᷑.⁊ ita de alijs hmõi mõſtris.vi debat᷑ em̃ aligbo.ꝙ poꝛtarẽt onera iumẽtoꝝ.ex ꝗbo colli git᷑ ꝙ ptatẽ aliquã habeãt angeli mali.faciẽdi imutatõ nes i coꝛꝑibo huanis.nõ em̃ fſiebãt a deo.ita nec abipᷣis ſanctis agelis quoꝝ ñ ẽ facẽ imutatõeʒ ĩ dveteriꝰ.q! Pꝛe⸗ terea.idẽ dic̃ quãto i hac vita pfatẽ demonũ maioꝛẽ vi⸗ demꝰ.tãto tenatiꝰmediatoꝛi ẽ inherẽdũ ꝑ queʒ de ymis ad ſũma aſcẽdimꝰ.ſi em dixerimꝰea nõ eẽ credẽda.nom deſunt nunc ꝗ eiuſmodi quedã vel ceꝛtiſſima audiſſe vel exꝑtos ſe eẽ aſſeuerẽt.i Aã nos cũ eẽmꝰĩ italia audiebãꝰ talia de qdã regiõe vbi ſtabularias mulieres imbutas malis artibo ĩ caſeo dare ſolebãt ꝗbo vellẽt ſeu poſſent viatoꝛibo. Vñ in iumẽta illico vᷣterẽtur.⁊ neceſſaria q̃q; poꝛtarẽt.poſt queq; perfecta oꝑa iterũ ad ſe redirẽt.nec in i eis metẽ fieri beſtialẽ ſed ronalẽ hũaniq; Fuari.ex q̊ vidr.ꝙ ꝑopatões ðᷣmonũ poſſit fieri ĩimutatõ ĩ coꝛꝑibo Biamn Aönariu videt᷑ ex H̊.ꝙ coꝛpꝰhũanũ nobiliꝰẽ alijs coꝛꝑiho tãq; oictũ aĩe rõnali.aĩa aũt rõnalis ĩ ſta tu ĩ qͥ ẽ.ſuꝑioꝛ ẽ iis malis angelis inqᷓtũ obſtinati ſũt ĩ malo.q̊ coꝛpꝰhuũanũ qð ẽ vnitũ ei.nõ ↄuenit eẽ in ſub⸗ iectõe demonũ.¶ Pꝛeterea.aug.xviij.li.de ci.dei.nõ ſo⸗ lũ animũ ſed nec coꝛpꝰvlla rõe credideri demonuʒ arte vel ptate ĩ mẽbra ⁊ lineamẽta beſtialia poſſe cõuerti.Hᷣ fantaſticũ hoĩs.ꝙ cogitãdo ſiue ſomniado ꝑ reꝝ inume — rabiliũ genera variat᷑.cũ coꝛpus nõ ſit coꝛpoꝛũ. tñ ſies mira celeritate foꝛmas capit.ſopitis aũt ⁊ opꝑpꝛeſſis coꝛ poꝛeis hoĩm ſenſibo.ad alioꝝ ſenſuʒ neſcio qͥ ineffabili mõ figuꝛa coꝛpoꝛea poſſe ꝑduci.et vidr̃ ſibi poꝛtare one ra.q̃ onera ſi vera ſunt coꝛpoꝛa: poꝛtant᷑ a demonibus vt illudat᷑ hoibo.Ex quo accipit᷑ ꝙ nõ habẽt patẽ ange li mali ex natura ſua ad immutatõem faciẽda ĩ coꝛꝑibo hũanis.ſʒ qð faciũt.ex ꝑmiſſiõe diuĩa faciũt ĩ fataſtico bhoĩs. Quod cõcedẽdũ ẽ.nec ẽ poſſibile ĩ hũano coꝛꝑe tales fieri imutatões.quales vidẽtur.et hoc ẽ qð dr ĩ li. cæ aĩa et ſpũ.Hoc ſolus patit᷑ ſpũs infidelis.vt nõ ĩ aĩo ſeo in coꝛꝑe hoc opinẽt᷑ venire.Idcico nimis ſtultus et ebes ẽ.qui hec oĩa que ĩ ſpũ fiunt.accidẽ arbitrat᷑ ĩ coꝛ⸗ poꝛe.fiũt aũt in ſpũ diuerſaꝝ ꝑſonaꝝ ſpẽs ac ſiłitudies ⁊ mẽtẽ quã captiuã tenet in ſomnis deludẽs.modo leta. mõ tꝛiſtis.modo cognitas.mõ iĩicognitas ꝑſonas oñdẽs ꝑ deuia quẽ deducit.¶ Ad pꝛimũ aũt obiectũ dicẽdũ.qꝙ licet ex potẽtia nature poſſint ſuꝑ res viſibiles.cohi bet᷑ tñ poteſtas eoꝝ reſpectu coꝛpoꝛis hũani.vt nõ ĩ illo coꝛ poꝛe faciãt quod volũt.Oꝛeterea nõ hñt talẽ potẽtiam ſuper res viſibiles vt poſſint ſpẽs trãſmutare.pñnt tamẽ facẽ aligd ad qð ex diuina virtute ſequat᷑ ſpecieꝝ tranſ mutatio.eiꝰem ẽ ſpecies reꝝ cõdere.hãc aũt trãſmuta⸗ tõem q̃ ẽ coꝛꝑis huani ĩ ſpẽm aſini vel alteriꝰ bruti nul latenꝰ pñt facẽ.nec m ſe nec rõe diſpoſitõis anteceden tis.¶ Ad ſecũdũ vᷣo dõᷣm.ꝙ immutatio q̃ ẽ ĩ coꝛꝑe hũa⸗ no a coꝛꝑibo ſuꝑceleſtibo naturaliter ẽ ſᷣm calidũ ⁊ ftigi dũ ⁊ hmõi diſpoſitões ↄſequẽtes.ñn at᷑ qᷓtũ ad ſpẽꝝ traſ⸗ mutatõem nec ad ea q̃ ſunt aĩie rõnalis. Uñ nec demões hñt hmõi poteſtatẽ q̃ ẽ ſuꝑ ip̃am aĩam rõnalẽ vł ſuꝑ ſpe cieꝝ eẽntialiũ trãſmutatõem.nibilominꝰtñ ex ꝑmiſſiõe diuĩa miſterio demonũ fiũt quidã moꝛbi ĩ coꝛꝑe hũůano ſiẽ dĩc hiero.ĩ expoſitõe ſuꝑ.xij. ꝓꝓphas. Immiſcet etiã ſe rebus ſenſibilibo ꝑ effectũ.vt ſic ſequat᷑ coꝛruptio de⸗ lectatõis in parte ſenſibili.⁊ ꝑ partẽ ſenſibilẽ in rõnali. Vnde aug.in li.lxxxiij.q.agite nunc miſeꝛi moꝛtales ne vnq polluat hoc domiciliũ malignꝰſpiritus. ne ſenſibo immixtus infeſtet anime ſanctitatẽ.lucẽq; mẽtis obnu⸗ bilet.ſerpit hoc malum ꝑ omnes aditus ſenſuales. dat ſe figuris.accomodat ſe coloꝛib.adheret ſonis.odoꝛi⸗ bus ſe ſubijcit.infundit ſe ſapoꝛibo.ac turbidi motus ĩ⸗ gluuie tenebroſis affectatõnibus tenebꝛat ſenſus.Ex qͥ accipit᷑.ꝙ aliquod poſſe ex peꝛmiſſione diuina habet in immutatõne ſenſum illoꝛũ qui ſubijciũtur per peccatuʒ Ad illud vo quod dicit augin li.de ciui.dei.dicẽdum eſt.ꝙ nec ſic accidunt ſᷣm veritatem.ſed ſic facta ẽ cõmu tatio in fantaſia.ex qua eſtimabãtur talia fieri fm veri⸗ tatẽ 9 ominibo vtentibus ſenſu ⁊ imaginatõe. Uebru quartum Varto querituꝛ vtruʒ demones habeant poteſtatem tam in bonis hominibus iᷓ ĩ malis.an quo ad bonos ſit cohibita quo oad malos ſit libera. Et videtuꝛ ꝙ habeãt Poteſlatem ſuper bonos ſicut ſuper malos.per hoc ꝙ tã tam poteſtatẽ habuit ſatban.vt nõ tm̃ flagellaret Yob ĩ rebus ſuis ⁊ in pꝛole.ſed in pꝛopꝛio coꝛpoꝛe.tm̃ em̃ exce pit deus aĩam cum dixit. verũtamẽ aĩam illius ſerua.q d.nõ do tibi poteſtatem in animã.ſed maioꝛẽ nõ videtuꝛ habere ex ſe in ipᷣis malis.ſuper rõnalẽ em̃ animam nõ habet ex natura ſua poteſtatem. ergo tam in bonis qᷓ ĩ malis habet dyabolus poteſtatem.et videtur ſᷣm vnuʒ modũ.¶ Sed cõtra boc habetur in glo.ſuper illð.Im miſſiones per angelos malos.ĩ malis hominibo poteſt dy abolus vt in ſuo pecoꝛe niſi ꝓhibeatur a maioꝛi.ſ.a deo.in bonis aũt nõ poteſt niſi permittatur ad pꝛoban⸗ dum nõ ad perdendum.ſicut homo vt de pecoꝛe alieno faciat quod vult.poteſtatem expedit dari ſibi ab eo cu⸗ ius eſt.hoc etiã videtur rõne.Si em̃ boni homines ſiue ſancti.poteſtatẽ habẽt ſuper demones rõne ſanctitatis. nõ erit ecõuerſo vt demones poſſint ſupeꝛ homines ſiue iſe ſisen ffabit reone nibos ange Gͤ dſtieo ta idi o er ico gles eta. ds i. 6 0 tian lam gan ta⸗ inu gen ig⸗ nigi taͤl⸗ es ſe ſioe nno eti ⸗ Nl. — ueſtio ſanctos. Ad quod dicẽdum.ꝙ ĩ malis hominibo rõe malitie cõceditur poteſtas.a quo em̃ ꝗs ſuꝑatus ẽ.eius et uus ẽ?.ij.pe.ij.ſed hoc nõ ẽ.qꝛ dyabolus meruit bãc poteſtatẽ ſibi dari:ſ̊ hoc ẽ quia peccatoꝛ meꝛuit ei ſubij⸗ ci taꝙ; toꝛtoꝛi.nõ tãqᷓ; dño.in malis & et in bonis habet poteſtatẽ.ſed ĩ malis habet poteſtatẽ ad ſeducẽdũ ⁊ ad ꝓdendũ niſi ꝓhibeat᷑ a dño.In bonis aũt nõ habet po⸗ teſtatẽ ad ꝑdendũ ſ̊ ad ꝓbandum.⁊ iõ dictũ ẽ ĩ iob.ecce oĩa que habet in manu tua ſunt.verũtamẽ illius animã ſerua. Ad illud vᷣo quod obijicitur in cõtrariũ.ſ.ꝙ tã tam habuit poteſtatẽ 2c. Dicendũ ẽ ꝙ nõ ẽ equalis po⸗ teſtas.ex vna em̃ ꝑte eſt poteſtas ad perdendum niſi ꝓ⸗ hibeatur.ex altera pᷣo ꝑte nõ eſt poteſtas ad ꝑdendum Itẽ ex vna ꝑte dat ſe homo malus in poteſtatẽ.econtra vo bonus hõ eximitur ab eius poteſtate.¶ Ad alið pᷣo dicẽdum.ꝙ aliter habet poteſtatẽ malus angelus ĩ ho⸗ minẽ bonũ.et aliter habet poteſtatem bonꝰhõ vel ſcctus ſuper demonẽ.malus em̃ angelus rõne ſtatus in quo bo mo eſt.dũ ẽ in via:habet poteſiatẽ ad temptanduʒ ex ꝑ⸗ miſſione diuina.hoc aũt ẽ ad ꝓbatõem ſicut dꝛ.xij.tho. quia acceptus eras ðo neceſſe fuit vt tẽptatio ꝓbaꝛet te. ſancti ðᷣo hoĩes hñt ptatẽ ſuꝑ demones.nõ rõe nature ſᷣ rõe virtutis ſeu gre.In hoc eĩ ſunt ſuꝑioꝛes.ratione au tem ipᷣius gratie datur eis poteſtas maioꝛ vel minoꝛ a (Membr. domino. — umqmntu — ſint facere in creaturis coꝛpoꝛalibo niſi ꝑ miſſi. ⁊ ſic vniuerſalit ſit ligata poteſtas in penã ipoꝝ.et videtur ꝙ ſic.ꝑ hoc ꝙ dr in glo.ſupe? illud. Immiſſiones peꝛ angelos malos.bo ni angeli ⁊ mali vtunt᷑ eiſdẽ elemtis ꝓut cuiq; poteſtas eſt que ẽ eis amplioꝛ q; hominibo.⁊ maioꝛ bonis q́; ma⸗ lis.ex quo habetur ꝙ habent poteſtatem vtẽdi iſtis ele⸗ mentis.¶¶ Item aug.in.xj.de ciui.dei.angelicas natu⸗ ras terrenis animatibus potentioꝛes cõdidit.ſed ſi po⸗ tentioꝛes ſunt terrenis animãtibo:multofoꝛtius poten⸗ tioꝛes ſunt alijs terrenis q; inanimata ſunt.Itẽ iob.xlj Mõ eſt poteſtas ſuꝑ terrã que ei comꝑatur.glo. omnia humana ſuꝑat.multofoꝛtius terrena ⁊ viſibilia.ex his accipitnr ꝙ habet poteſtatem ſuꝑ iſta terrena viſibilia. Pꝛeterea aug.xij.de ciui.dei. Iliciũtur demones ad inhabitãdum ꝑ creaturas.quas nõ ip̃i ſed deus condi⸗ dit delectabilibo p ſua diuerſitate diuerſis.nõ vt anĩa⸗ lia cibis.ᷣ vt ſpũs ſignis q cuiuſq; delectatõni cõgruũt ꝓ varia genera lapidũ.herbaꝝ.lignoꝝ.aĩalium.caꝛmi nũ̃.rituũ.ex quo videtuꝛ ꝙ poteſtateʒ babeant demões ſuꝑ iſtas creaturas viſibiles. ¶ Sed videtur cõtrariũ E hoc ꝙ dr ĩ iob ſuper illud.mitte manũ tuam.ibi dicit glo. nihil poteſt niſi ꝑmiſſus.ex quo habetur ꝙ nec etiã in creaturis viſibilibus habet poteſtatẽ niſi quatenꝰ a dño cõceditur.¶ Pꝛeteꝛea aug.in li.de ciui.dei.ſi aligd in rebo demões poſſunt.tantũ poſſunt quãtum ſecreto omnipotentis arbitrio ꝑmittũtur. ( quod dicẽdũ. ꝙ poteſtas dy aboli cohibita eſt ꝙtum ad om̃es creatu ras.inqtum relate ſunt ad ſeducedum creaturã rõnalẽ Pdelectatõem. cõtingit tñ ꝙ ſoluitur hec poteſtas.vł p pter bonũ eoꝝ qui temptant᷑.vel ꝓpter penam eoꝛum ſi meruerũt.nõ negatur ergo quin habeãt ex oꝛdine natu⸗ rali potentiã ſuꝑ illas viſibiles quãtum eis a dño cõce ditur.cohibet᷑ t iſta poteſtas ſiue rſtringit᷑ ꝓpter bonũ rõnalis creature.moderatur aũt deus oꝑatones malo rũ termino naturaliteꝛ collate poteſtatis.miraculo mi⸗ rabiliteꝛ illate impoſſibilitatis.vt de manu regis arefa cta.iij.reg.rxiij.obſtaculo cõtradicẽtis occulte difficulta tis ſicut habet᷑.viij.exo.de ʒiniphibo iudicio operãtis intrinſecus diſpoſitionis. Membꝛü ſertum Vinto queritur vtrũ demões aliquid pof cxij. Ervto queriti vtrũ demonuʒz poteſtas ſit Alicgata tm̃ a deo. vel etiã a bo nis angelis 2 hominibo bonis.et videtur ꝙ nõ ſit liga⸗ uaab angelis 7 a ſanctis bolbus.ſicut ba math. Suꝛgẽt pſeudo ꝓphete facient ſigna 2,ppdigia multa.ita vt in erroꝛẽ inducãtuꝛ ſi fieꝛi poteſt etiã electi. Super quo dicit aug.lxxxiij.q:admonet vtĩ telligamqueda miracła ſceleratos bomines facẽ qua⸗ lia ſancti facere nõ poſſunt.ſen ſi ſcelerati homines fa⸗ cere poſſunt quedam miracula.multofoꝛtius demones pñnñt facere muabilia que nõ poſſunt faceꝛe ſancti bomi nes.ergo maioꝛ videtur poteſtas quoꝛũdam demonum in his mirabilibus qᷓ; ſanctoꝛum hominũ.ſed ſi maioꝛ ẽ poteſtas:maioꝛ autẽ nõ cohibetur a minoꝛi. nõ cohibe⸗ tur poteſtas demonuʒ a ſanctis hominibo. 4 ꝛeteꝛea. mali angeli ex potẽtia ſue nature ſunt potẽtioꝛes qᷓ ali⸗ qui angeli ex potentia ſue nature.ſed eminentioꝛ pote⸗ ſtas nõ cohibetur a minoꝛi inqᷓtum hmõi.ergo aliqui ongeli nõ cohercentur ab aliquibus bonis. Sed vide⸗ tuꝛ cõtrarium de ſanctis hominibo per hoc quod dicit᷑ xix. act᷑.vbi loquitur ð quibuſdã exoꝛciſtis.qui inuoca⸗ bant nomen dni ihu xp̃i ſuꝑ eos qui habebant ſpiritus malos dicẽtes.adiuꝛo vos peꝛ iſm quẽ paulus pᷣdicat. ⁊ poſt ſequituꝛ.reſpondens ſpũs nequã dixit eis. Iehm noui et paulũ ſcio:vos aũt qui eſtis.⁊ inſimiles homoĩ eos in quo erat demoniũ peſſimũ.⁊ dñatus amboꝝ cõ⸗ ualuit cõtra eos.ex quo videtuꝛ.ꝙ ſi ſigna xpᷣi ⁊ ſancto rũ hominũ.habueꝛũt maius poſſe ſuꝑ ipos demones. multofoꝛtius ipᷣi ſancti homĩes. Hoc ętiã ibidẽ videt᷑ E hoc quod dicituꝛ.ſuꝑ languidos deferebantur ſuda⸗ ria et ſemicincia.⁊ recedebant ab eis languoꝛes 2 ſpũs nequã egꝛediebant᷑. Similit᷑ de ſctis angelis.vñ aug.ſu peꝛ geñ.habẽt boni angeli ⁊ mali opeꝛa ſimilia ſiẽ moy ſes ⁊ magi pharaõis.ſed boni ſunt potẽtioꝛes.nec ma⸗ li pñt quicqꝙ; taliũ opeꝛũ niſi ꝑ bonos deꝰꝑmiſit.(¶ Ad quod dðm.ꝑ hoc qdð dicit augin.iij.li.de tri. Pemões quedã pñt facẽ ſi ꝑmittãt᷑ ab angelis potẽtioꝛibo ex im peꝛio dei.q̃dã vpᷣo nõ pñt etiã ſi ab eis ꝑmittant᷑.qꝛ ille ñ ꝑmittit a quo illis ẽ talis nature modus.qui etiã ꝑ an⸗ gelos ſuos illa pleꝛũq; ñ ꝑmittit q̃ ↄceſſit vt poſſint.Di cẽdũ ẽ ꝙ cohibitio fit demonuʒ aliqñ ꝑ bonos angelos aliqñ ab ipᷣo deo.licʒ ꝑmittant᷑ ab ipis bonis angelis. Ali ec ẽ cõtrariũ qð obiectũ ẽ.lʒ em mali hoĩes vel etiã demones quedã poſſint faceꝛe.q̃ nõ cõcedũtur ſctis ho⸗ minibo.nõ tñ oĩno potẽtioꝛes ſunt ſimpliciter.ſed q;ẽtuʒ ad id qð a dño ↄcedit᷑.nõ in oꝑatõe vᷣtutis ad maliciã. Ad aliud dõm ꝙ licet aliqui angeli potẽtioꝛes ſint ex natuꝛa aliquibo bonis.tñ boni angeli potentioꝛes ſunt ſimpliciter malis angelis.vñ aug.in li.de moꝛibo eccle⸗ ſie.iõ eſt angelus cũ inheꝛemus deo nr̃a mente poten⸗ tioꝛ.nã ſi ᷣtus hec noĩata ẽ q̃ aliquã ptatẽ ĩ hoc mundo hʒ.toto mũdo oĩno ſublimioꝛ ẽ mẽs inheꝛẽs deo.q Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ iob.xlj.nõ ẽ pt̃as ſuꝑ teꝛꝛã ⁊c.dicen⸗ dũ ẽ. ꝙ faciẽda ẽ vis ĩ h̊ ꝙ dr ptas ſuꝑ teꝛã. vñ glo.oĩa humana ſuꝑat.⁊ ſi meꝛitis ſanctoꝝ ſubiaceat.nec intel ligituꝛ ꝑ boc ꝙ habeat poteſtatem liberam in his terre nis.ſed quod ey potentia ſue nature pꝛeemineat iſtis. operatur auteʒ ĩ iſtis quãtum dñs ꝑmittit. ¶ Mueſtio .cxm. de pena dy aboli que eſt priuatio ſiue obſcuꝛatio alicuius cogni tionis. B ,— nſequenter dicẽ dũ eſt de pena demonũ q̃ ex obſcuratõe intellectꝰſiue priuatõe alicuiꝰ cognitõ nis. quã habuerũt vel habituri eent ſi Atetiſſent. Et querũt᷑ q̃tuoꝛ in vniuerſo. Primõ querit᷑ pꝛiuatõne cognitionis quo ad eum. Scðdo qtum ad ſe.Tercio qtum ad virtutes.Quarto qtum ad res in ꝓprio genere. Membꝛum pꝛimum Aaantũ ad pꝛimũ ſic. Videtur eĩ ꝙ demo⸗ nes nõ ſunt pꝛiuati cognitõe dei. Si eniz noõ pꝛiuãtur cognitõne natuꝛali quã babu erũt.quod videtur per hoc qð dicitur ĩ li. ſummo bono ab yſido. Pꝛeuaricatoꝛes angeli ſancti 4 tate amiſſa.nõ amiſerũt creature angelice ſenſum.ſ̊ ſen ſus angelice creature nihil aliud ẽ qᷓ cognitõ naturalis angeloꝝ. ergo babẽt ↄgnitõem naturalẽ quain habuer̃t ſed naturali cognitõne potuit cognoſci deuseꝛgo demo nes nõ pꝛiuãtur cognitõe diuina. Ad idẽ iob.j.Cũ ve niſſent filij dei vt aſſiſterent coꝛã dno.affuit etiã int᷑ eos ſathan.ergo ſathan fuit in ↄſpectu dñi cũ filijs dei.eꝛgo pñᷣs fuit deus ip̃i.ſed quibus deus ẽ pñs ab illis cogno⸗ ſcitur.ergo cognouit ſathan dñm.ergo demones nõ ſũt pꝛiuati cognitõne diuina. Pꝛeterea dr ĩ euãgelio.viij math.ᷣvt ꝗd veniſti ante tᷣus toꝛquere nos. Et.iiij.luc. Scio ꝙ ſis filius dei.ergo cognouerũt filiũ dei.ergo co gnouerũt deũ. nõ ergo ſunt pꝛiuati cognitione diumna. Coötra. deus nõ videtur miſi ab his qui habent mũdi ciã coꝛdis.ſed dy abolus ⁊a angeli eius pꝛiuati ſunt mun dicia coꝛdis.ergo pꝛiuati ſunt cognitõe diuina.⸗Pꝛete rea.cognoſcitur deus aut ꝑ fidẽ aut per ſpeciẽ.ſʒ demo nes nõ habẽt cognitõem ꝑ fidem.cũ fides ſit donũ gr̃e. donũ aũt gre nõ datur eis.Qec cognoſcũt per ſpeciem. cũ hec cognitio ſit bonoꝝ.ergo demões pꝛiuãtur cogni⸗ tõe diuina.q¶ Itẽ cognitio diuina ẽ cognitio matutina. de qua loquit᷑ aug.ſuꝑ geñ.ſ̊ cognitõe matutina pᷣuati ſunt demones.pꝛius em fecta fuit diuiſio lucis a tene⸗ bris iꝙᷓᷓ ſequeret᷑ diſtictio inter veſpere et mane. ſicut ba betur.j.geñ.dr eĩ ibi.diuiſit lucẽ a tenebris.appellauit lucẽ diẽ ⁊ tenebras nocteʒ.factũq; ẽ veſꝑe ⁊ mane dies vnus.ſi ergo angeli cadẽtes facti ſunt tenebre.⁊ ita per cõſequẽs nox.ſicut dicit ioh.dama.ad eos nõ ꝑtinet co gnitio matutina.ergo pꝛiuati ſunt cognitione diuina. qð dicẽdum. duplex ẽ cognitio diuina.vna ẽ per hoc ꝙ eſt lumen immutabile.in quo cognoſcũtur cauſe cardinales rerũ z quo illuminantur coꝛda pioꝝ.et hac cognitõne nõ cognoſcũtur demones ſʒ ea pꝛiuãtur.Eſt alia cognitio que ẽ ꝑ effectus tꝑales virtutis diuine. et hac cognitõe pñt cognoſcere que quodammõ ſunt veſti gia vel ſigna ducẽtia ad cognitõem ipᷣius creatoꝛis vel redemptoꝛis. Pꝛeterea.eſtquedã cognitio per effectus ipᷣius iuſticie.⁊ hoc mõ cognoſcũt ipᷣideũ taꝙᷓ iudicem. His ergo modis pñt demones cognoſcere deum. altera vᷣo pꝛiuãt᷑ cognitõne.et hoc ẽ qð dicit aug.in.ix.de ciui. ei . Innotuit demonibo nõ per id quod ẽ vita eterna et umen incõmutabile quod illuminat pios.ſed ꝑ quedã tꝑalia ſue viꝛtutis effecta ⁊ occultiſſime ſigna pntie que angelicis ſenſibo malignoꝝ ſpirituuʒ qᷓ; infirmitati ho⸗ minũ pñt eẽ cõſpicua.Itẽ in eodẽ.demones nõ eternas tꝑm cauſas ⁊ cardinales mũdi ſapiẽtia cõtemplant᷑.ſed quoꝛũdam ſignoꝛũ nob occultoꝝ maioꝛe exꝑientia mul⸗ toplura q; hoies cognoſcũt. Ao illud ꝗ̊ qð pꝛimo ob⸗ iectũ ẽ.ꝙ demones nõ amiſerũt oĩno cognitõem natuꝛa lẽ quã habuerũt angeli.ſicut dicit Aido. nibilominꝰ tñ ẽ obſcura illa cognitio naturalis boni ſicut etiã ĩ hoĩbo malis¶ Ad ſecũdumvo dicẽdũ.ꝙ licet ſathan eẽt ĩ cõ⸗ ſpectu ⁊i vel coꝛã deo inter filios dei bonos.ſ.angelos. nõ tñ iõ cognouit eũ quẽadmodũ ⁊ boni angeli.Aliud em̃ eſt venire in cõſpectu dei.⁊ aliud deũ venire ĩ cõſpe⸗ ctu eoꝝ. In cõſpectu ergo dei ſunt demones.qꝛ nibil la tet ipᷣm qð ẽ ĩ monibo.deus auũt nõ ẽ in cõſpectu eoꝝ. quia nõ manifeſte vidẽt ipᷣm p̊ per illas creaturas quo⸗ quo mõ ipᷣm cognoſcunt. Vñ greg. ſuper illud iob. deꝰ eo intuitu quo oia ſpiritualia cõſpicit.etiã ſathan ĩ oꝛdi ne ſubtilioꝛis nature videt.nõ tam̃ ſathan deuz videt ꝗ mũdo coꝛde videt᷑.ſicut cecus lumẽ ñ videt quo illuſtꝛa tur. Ponit aũt aug.tale exemplũ ſuꝑ illð ioh.j. Et lux ĩ tenebris lucet ⁊c̃.de ceco exñte in lumine ſolis. ſol em̃ ¶ Adbuc etiam que· S. ij. ſi cognoſceret et videret. cecũ videret. cecens aũt nõ vide ret ſolẽ.¶¶ Ad terciũ dicẽdũ.q illa cognitio qua cogno⸗ uerũt filiũ dei exiſlẽtem in caꝛne.magis dicẽda eſt ſuſpi cio ſᷣm hił.qᷓ; vera notitia. Iñ hił.ſuꝑ illud veniſti añ tpᷣus ⁊c.magis ſuſpicari ꝙ noſſe credẽdi ſunt. Pꝛeterea cognouerũt eũ in pena pñti vel ĩ futuro eis deteꝛminata Vn dicit amb.tantũ eis innotuit quãtum voluit. tãtuʒ voluit quãtũ opoꝛtuit.nõ ſicut angelis peꝛ hoc quod eſt vita et lux.ſed.l.eis terrẽdis ꝑ quẽdam virtutis effectũ. ꝑ que potẽtiam eius timẽt ad penam. 5 „● Adhuc etiam que· .S. j. ritur ꝓpt illuo verbũ apłi.j.coꝛith.ij. Si coguiſſent ⁊c. vbi dicit glo.demones nõ cognouerũt ſapiẽtiam de re⸗ demptõe humani generis ꝑ xpᷣi moꝛtẽ implendã.Et alu bi.nõ ſciebãt ſacramẽtum incaꝛnatõis ⁊ paſſiõis.¶ Sʒ videtur cõtrariũ.cognouerũt em̃ ipᷣm filiuʒ dei eẽ Luc. iiij. cognouerũt etiã ea que dicta ſunt ꝑ ꝓphetas:ſᷣ̊ ꝑ ꝓ⸗ phetas dictũ erat de incarnatõe redemptõne humani generis.ergo cognouerũt hoc ſacramẽtum. Hoc etiã videtur per hoc quod dicitur ſuper illud exo.j. Surre⸗ xit in terra rex nouus.glo.mihi videtur ex his q ꝓphe⸗ tis ⁊ pr̃iarchis de aduentu rp̃i indicata fueꝛãt.quia ſen tit futurũ qui exiuit pꝛicipatus eius ⁊ poteſtates cum fi ducia triũphet eos ⁊ affligat in ligno crucis.ſed ꝗd ali ud ẽ ſentire futurũ niſi cognoſcere ſacramẽtũ r̃demptõ nis: ergo ↄgnouerũt ſacramẽtuʒ bumane redemptõnis Ad quod dicẽdũ.ꝙ demones ñ tũc cognouerũt certi tudinali cognitõe ipᷣm eẽ deũ ſiue filiũ dei.Vñ dr i glo. fuꝑ illd.j.coꝝ.ij. Si demones deũ factum hominẽ ñ in⸗ tellexerũt.quãtomagis hoĩes.⁊ poſt.magis erx ſuſpitõe q̃ ex cognitõe dixiſſe credẽdi ſunt.quid nobis ⁊ tibi fili dei.¶ Ad illud vᷣo qð ohijcit᷑ ĩ cõtrarium.dicẽdum eſt q; illud ſentire ð quo loquitur oꝛigen.nõ eſt alið q; conijcẽ ex his que dicta erant ĩ lege ⁊ ꝓghetis.nõ em̃ ſic cogno⸗ ueꝛũt quẽadmodũ ſct᷑i ꝓphete.ſancti em̃ ꝓphete ex reuela tõe ſibi facta cognouerũt demões ex dictis ĩ lege ꝓphe tis hec cõiecerũt.vel ſi aliqua certitudo fuit ꝙ filius dei eẽt ꝑ potẽtiam ſignoꝛum.nõ pꝛeuidit tñ eius moꝛte ſe eẽ damnãdum. vel poteſtatẽ ſibi eẽ aufeꝛendam.Elñ ſupeꝛ illud.j.coꝛĩth.ij. Si cognouiſſent ⁊c.glo.nõ ſuggẽt dya bolus illũ crucifigi:ꝑ quẽ ius ſuũ ſe ꝑdere ſciꝛet.Et ſuꝑ illud luc.iiij. Exibãt demonia ⁊c.glo.ñ ideo illũ crucifi git qꝛ filiũ dei ignoꝛet. qꝛ eiꝰmoꝛte ſe danãdum ñ pᷣui⸗ dit.hoc em̃ miſieriũ ẽ a ſeculis abſconditum.ſi eĩ ↄgno⸗/ uiſſent nũqᷓ; dñm gloꝛie crucifixiſſent. 7 ritur de quadã cognitõne.quã videt᷑.b.berñ.attribuere dyabolo in li.de gradibus humilitatis ſic dicẽs.Puto per aquilonẽ repꝛobandos homĩes fuiſſe deſignatos ꝑ ſedem poteſtatem in illos.quos vtiqʒ in pñtia dei qua⸗ to ceteris perſpicatioꝛ pᷣuidẽs.nullo ſapientie radio cho ruſcãtes.nullo ſpũs amoꝛe feruẽtes.velut vacuũ repeꝛe ris locum affectaſti ſuper illã dominiũ.ſi ergo aliqua co gnitio fuit in pñtia dei hmõi hominũ.queritur vtrũ ta⸗ lem poſſit dyabolus mõ habere cognitõem.quod nõ vi detur.quia rõ illius cognitõnis fuit.eo ꝙ erat vicinioꝛ co.⁊ ꝓpter hoc perſpicatioꝛ.cũ ergo ceciderit ab hac vi cinitate.cecidit per cõſequẽs ab alia perſpicacitate:eꝛgo mõ nõ habet illã ↄgnitõem. Sed videtuꝛ cõtꝛaꝛium peꝛ illud.quod nature eꝛat ñ eſt ei ablatum.ergo ſi hoc erat ei ex natuꝛa pꝛimitus inſtituta.adhuc cõuenit ei.ᷓ ha⸗ bet hmõi cognitõem.¶ Pꝛeterea.multomagis pᷣeſt ipis repꝛobis modo quam tuc.ergo quod eſt in eis videtur magis cognoſcere nunc qᷓ; tũc.ſi ergo tũc ↄgnouerit eos nõ choꝛuſcantes radio ſupientie.⁊ mõ poteſt cognoſceꝛe vel cognoſcit.¶ Ad quod rñdendum ꝙ ſi aliquam ha⸗ buit angelus ille cognitõem de reb in pñtia dei ꝙᷓtum ad pꝛimum ſtatũ eius.nõ credo ꝙ nunc habeat illũ mo⸗ dum cognitõis.ſed quod cognoſcit.a parte inferioꝛi co⸗ — — —— ¶ LNueſtio n 4 — . .* — . . . ge gnoſcit et nõ a ꝑte ſuꝑioꝛi.cuiuſmodi autẽ fuerit illa co⸗ ſt o gnitio:nõ plene ex ſcripturis video.¶ Ad illud pᷣo quod 1 obijcit. qð ſi illa cognitio aliq fuit:fuit nature pᷣmitꝰ in⸗ nd ſtitute.naturã aũt pꝛimitoinſtitutã adhbuc bʒ ⁊c. Dicen ni dum eſt. ꝙ naturã eandẽ hʒ adhuc:ſed non oĩ modo co⸗ “ gnoſcendi qͥ tic cognouit. tũc em̃ potuit cognoſcere a ꝑ⸗ . te ſupioꝛi et ꝑte inferioꝛi.nũc aũt ↄuerſa eſt cognitio: vt 4 pꝛincipiũ cognoſcendi ſit a ꝑte inferioꝛi: et pꝛiuet᷑ a ꝑte if ſuperioooi. “ an embrum ſecundum i. Ecundo querit᷑ de pꝛiuatõne cognitionis NIXE. cemonũ qᷓtum ad ſeipos.ſᷣm eminentiam dre, nature ſue.ſi eĩ cognoſcerẽt eminẽtiã natu talu re ſue:ex ipᷣa cognitõe ſeqret᷑ delectatõ.de⸗ S lectatio em̃ eſt appꝛehẽſio ↄueniẽtis. ſi ̊nõ eſt in eis de⸗ Au. lectatio ex appꝛehẽſione boni:nõ eſt in eis iſta cognitio. pp⸗ L Hoc etiã videt᷑ ꝑ hoc qð dicit dyo.in li.de di.no.data mmani ipſis angelica dona.nequaq ipa mutata eſſe dicimus ſᷣ Neetii ſunt integra ⁊ ſplendidiſſima.q;uis ipᷣi nõ videãt claudẽ urte tes ipſoꝝ boni oſpectiuas vᷣtutes.ſi ̊ ipſi nõ vidẽt dona ppbe⸗ eis data.licet ipᷣa integra ſint:qꝛ ipſi pᷣcludũt ſibi ſpecta laſen tioneʒ boni.vuanẽ g mali angeli cognitõne ipſiꝰſtatus unſKi nnoceted Aone vogni ſuipſoꝝ eſt cognitõ naturał Ndali S6ß cognitio naturalis nõ aufert᷑ ꝑ peccatũ: nõ pꝛiuãtur npiᷣ cognitõne naturali de ſeipſis.¶ Preterea oñdit᷑ iliud ꝑ nis ſiłe.mens ei naturalr cognoſcit: ſeipᷣaʒ ſi ᷣo cadat cia ĩ erti peccatũ moꝛtale.nõ auſert᷑ ꝗn poſſit ſeipſam cognoſce:e igo. & a ſimili in demonibo: ꝑ peccatũ non aufert᷑ qn poſſint ſin ſeipſos cognoſcere cognitõne naturali. ¶ Kñdendũ eſt hio⸗ ad hoc.ꝙ duplex ẽ cognitio naturalis m ꝙ natura du⸗ iſi pliciter accipit᷑ ſiue bonũ naturale.Accipit᷑ em̃ aliq̃ndo 69 natuꝛa ꝓ illo bono qð non põt diminui ꝑ peccatũ:aliqñ it ꝓ illo qð põt diminui.Si pᷣmo mõ accipiat᷑ cognitõ na o⸗ turalis.nõ pꝛiuat᷑ ꝑ peccatũ ipſiꝰ:nõ em̃ ignoꝛat malus . angelus ſe eẽ ſpm̃ a coꝛꝑe ſeꝑatũ. Si vo accipiat᷑ cogni⸗ e tio naturalis quo ad ſcdᷣin modũ:nõ videt᷑ cognitoõ natu ralis eſſe in demonibo niſi dicamꝰeã eſſe diminutã vt ſic cedat in penã.⸗l Ad illud vo qdð obijcit᷑ pꝛimo ad pꝛimã . ꝓtem.dicendũ ꝙ loquit᷑ ibi de cognitõne naturali ſᷣm ꝙ cognitio naturalis dr cognitio nature bene ordinate in eminẽtia bonoꝝ naturalium:hoc em̃ modo no hñt ipſi 3 demones cognitõeʒ naturalẽ. Ad cognitõcʒ em natura⸗ fi lem hmõi ſeqretur delectatõ. Ad cognitõeʒ vᷣo natuẽ de⸗ u⸗ foꝛmate non ſeꝗtur delectatio ſᷣ triſticia.¶ Ad illud vo h, qð dicit dyo.de donis angelicis datis.intelligendũ ẽ ꝙ . nõ dicunt᷑ dona gĩe gratuʒfaciẽtis.talia em ablata ſunt ſi qua fuerunt:ſ̊ ſunt dona gr̃e gratiſdate q̃ ſpectant ad . bonitatẽ nature pꝛimit? inſtitute.hec aũt ſi nõ ſunt oĩno ee ablata:nihilominꝰtñ ſunt diminuta.nõ ̊ mutata.i.ab⸗ o0 lata oĩno ſ̊ mutata ſunt 2⁊ plurimũ dimmuta. Qð autẽ 6 dĩ ꝙ qdã dona ſunt integra ĩtelligit᷑ de potẽtia intelligẽ⸗ S di ⁊ habitu intellectu eoꝝ q̃ naturalłr inſunt. Qð etiam ho vr de claritate:intelligit᷑ de acumine ſiue peꝛſpicacitate e intelligentie. co n Im 1 Ercio querit᷑ de pꝛiuatõne cognitõnis de⸗ ie monũ qtum ad vᷣtutes.videt᷑ em̃ ꝙ pñt co cri gnoſcere vᷣtutes:cognitio em̃ vᷣtutũ põt eẽ ꝑlſe vel ꝑ ſuos actus.p ſe autẽ virtutes co⸗ pe gnoſcere nõ pnt:cũ virtutes eis nõ inſint.ꝑ actus auteʒ t cognoſcẽ pñt.actꝰem̃ virtutũ aliqñ mediãte coꝛꝑe fiunt. 4 b ea q̃ fſt ꝑ coꝛpus:poſſunt cognoſci a demonibo.q eti⸗ 65 am actus virtutum et ipſi vᷣtutes mediantibo actibus. 8 Pꝛetẽa dicit aug.qꝛ ipᷣas cogitatões ꝑ ſe ñ cognoſcũt æmones:ſp ꝗbuſdà indicijs certũ ẽ eas cognoſcẽ. ſi &̊ eq̃ . ſpũ ales vel ſpiritualioꝛes ſint ipſe vᷣtutes.et hñt ſua iu⸗ dicia: ſuis indicijs pnñt cognoſci vᷣtutes.Sic em̃ cogitati ones ſunt in mẽte ita affectões ſunt in volũtate:a multo — x. foꝛtiohñt affectõnes indicia qᷓ ipe cogitatõnes. ¶ Cont?᷑ virtutes eſſentiałr nõ lunt in demonibo:g ꝑ ſuam eſſen⸗ tiam nõ pñt cognoſci.¶l Iteʒz ſilitudines virtutũ nõ ſũt apud eos ſiłitudines em̃ a rebo accipiunt᷑: ſ̃ ipſe vᷣtutes ſiue in angelis bonis ſiue ĩ pomibo.nõ foꝛmat ſuas ſili⸗ tudines in demonibo:nec demones hñt ptatem accipiẽ⸗ di cum rõne ſtatus peccati ſint inferioꝛes:ꝭ̊ demones nõ cognoſcũt virtutes ꝑ ſpeciẽ ſiue ſilitudinẽ habitã apud intellectũ:nõ ̊ cognoſcũt virtutes.¶¶ Item dicit ang. ſi demones virtutẽ cernerẽt in ipſis homibo nõ temptarẽt ſicut illã in iob nobilẽ ac mirabileʒ patiam. ꝓculdubio ſi poſſet dyabolꝰ cernere:nollet attẽptato vtiq; ſupꝑari. eadem aũt eſt ratio de alijs virtutibo:q̊ demones nõ co⸗ gnoſcunt virtutes in homĩbo.multofoꝛtiꝰnec in angelis ſanctis:ᷓ nõ cognoſcũt virtutes. 4 d qð dicenduʒ. q; cognoſcere virtuteʒ dr multipłr. Eſt em quedã cognitio virtutis ꝑ ſuã eſſentiã.quedã cognitio virtutis pꝑ effectũ ſuũ.et ẽ cognitio virtutis ꝑ ſuã ſpẽm.eſt et queda cogni⸗ tio virtutis ꝑ pꝛiuatõeʒ. Cognitio virtutis ꝑ pꝛiuatõeʒ et ꝑ effectũ põt eſſe in demonibo. cognitio aut ꝑ eſſentiã vel ꝑ ſpẽm ſumptã ex eſſentia nõ eſt in eis.¶ Ad obieta aũt ꝑ iam dicta rũdendũ eſt.ꝙ licet demones nõ cogno⸗ ſcant virtutes ꝑ eſſentiã cognoſcũt tñ ꝑ pꝛiuatõeʒ et per effectũ.iQec G̊ eſt ↄtrarium qð dicit aug.intelligit em de cognitõne certitudinali q̃ eſt rei ꝑ eſſentiã.nõ de cogniti one q̃ eſt ꝑ effectũ:illa em non eſt cum certitudine:ſᷣ põt ſic ↄtingeꝛe et põt aliter ↄtingere:cognitõ vo que eſt per . iuatõeʒ illa eſt ꝑ certitudinem apud ipſum. . nius etiaz gratia .S. j. querit᷑ ſi pꝛiuatio cognitõis huiꝰdicat᷑ eſſe pena in demo nibus.ſi em̃ eſſet pena in demonibo.a pꝛincipio nõ habe rent hmõi cognitõeʒ:łᷣ a pꝛincipio nõ habuerũt cogniti⸗ onem virtutũ ꝑ eſſentiã.ſuꝑpoſito ꝙ nõ eſſent ↄditi cum gratuitis:g̊ carentia buius cognitõnis nõ eſt pena ĩ eis qð em̃ a pꝛincipio eſt eis datũ:nõ cedit in penã.cũ nulla pᷣceſſerit culpa. Sed econtra videt᷑ ꝙ ſit pena in eis.a pꝛincipio em potuerũt cognoſcere virtutes ꝑ eſſentiam. nũc aũt nõ pñt:g̊ defectus hmõi cognitiõis eſt pena apð eos:cũ illud ſit defectus cuiuſdã ꝑfectõnis ad quaʒ nati ſunt.¶ Ao qð dicenduʒ ex pᷣmiſſa diſtinctõne.cognitio em̃ virtutum non eſt per effectum.et ita cognitio potuit eſſea principio cum natura erat bene inſtituta:et poteſt eſſe adpuc cum natura ſit coꝛrupta.Cognitio auteʒ per eſſentiã illa potuit eſſe a principio in ipſis angelis ꝗ po⸗ ſtea ceciderunt:ſed nũc non poteſt eſſe.licet ergo a pꝛin⸗ cipio non habuerũt cognitionem virtutum per eſſentiaʒ hoc ſupoſito ꝙ nõ ſint conditi in gratuitis: non tamen fuit in eis pena:ſed modo carentia iſta efficitur eis pe⸗ na.per peccatum enim meruerũt vt carerẽt ipſis virtu⸗ tibus et cognitõne virtutũ per eſſentiam. ¶Membrũ quartũ Varto qᷓrit᷑ de pꝛiuatõe cogtois reꝝ in ꝓ⸗ prio genere.et videtur ꝙ ſint pꝛiuati per⸗ fecta cognitione rerum in ſuo genere.cog⸗ tieo enim rerum in pꝛopꝛio genere perfecta dicitur Geñ. ab aug. cognitio veſpertina:ſed veſpeꝛtina eterminatur ibi poſt diſcretionẽ tenebꝛarum a luce.er go cognitio veſpertina non eſt in angelis qui tenebꝛe di cuntur:ſed cognitio perfecta reruʒ in pꝛoprio genere di citur perfecta.ergo angeli qui dicuntur tenebre.priua⸗ ti ſunt perfeeta cognitione reruʒ in pꝛopꝛio genẽ.¶ Pre terea dupler.erat cognitio bonoꝛum angeloꝛum. matu⸗ tina et veſpertina:ſed matutina pꝛiuati ſunt demones omnino. ergo veſpertina vel omnino eſt ablata ab eis: vel diminuta.( Contra.videtuꝛ ꝙ cognitio rerum in/p prio genere creuerit in demonibus.plurium habẽt eniʒ nunc demones cognitionem q; habuerunt a principio. et hoc videtur ꝑ h̊ ꝙ dicit y ſido. in li.de ſummo bono. * Triplici acumine ſcĩe vigent demones.ſubtilitate natu afflictionem eis:ſed cognitio peccatoꝛum cedens in af⸗ re.exrꝑientia tempoꝝ.reuelatõne ſuꝑnoꝛũ ſpirituum. ſi flictionem eſt vermis.ergo vermis conſcientie eſt in de⸗ & viget acumen ſcientie in eis exꝑientia tempoꝛũ: plura monibus. Contra. dicitur ĩ glo. ſuper illud.vij. ecẽs. cognoſcũt mõ demones q; priꝰcognouerũt. SEe quod Vindicta carnis impij ignis et vermis. vermis eſt ſera dicendũ.ꝙ non ſunt pᷣuati cognitòne rerum in ꝓprio ge⸗ ſcelerum penitentia.que in toꝛmentis ↄſcientiam pecca nere. ſed eſt dnplex cognitio rerum in propꝛio genere. toꝛum moꝛdere non ceſſat:ſed ſera penitentia ſcelerum vna q̃ data fuit a pᷣncipio cũ res in ꝓprijs generibo erant non eſt in demonibo:ꝗᷓ vermis conſcientie nõ eſt in eis. create.Alia q augetur peꝛ expientia tempoꝝ.pꝛima vo Item iohᷣ.dama.oſcientia eſt lex mentis noſtre que re duplex eſt. Vna ẽ naturalis ſiue cũ natura pꝛiꝰ inſtitu⸗ pugnat legi carnis:ſed vermis eſt in ↄſcientia.cum ergo ta.Altera po ex gra.Cognitio aũt illa dr veſꝑtina que ẽ ↄſcientia mentis vel ſpũs repugnans legi carnis non ſit cognitio rerũ in ꝓprio genere ex gra.et ſm hũc modũ ha in demonibo, nõ erit ↄſcientia in eis:g nec veꝛmis oↄſcien buerũt boni angeli cognitõeʒ rerũ in ꝓprio genere.Alio tie.¶ Item dr. ij. ad Ro.teſtimoniũ reddente illis cõſciẽ vᷣo modo habuerũt cognitõeʒ rerũ in ꝓprio genere ange tia cogitationũ ⁊c̃.ſᷣ iſtud teſtimoniũ non eſt in angelis li ex ſuo primo ſtatu. Cercio vᷣo mõ ſibi acgꝗrunt angeli malis.cum iam dãnati ſint ̊ vermis ↄſcientie qui ꝓue mali cognitõem.¶ Cum g̊ obijcit᷑.ꝙ cognitio rerũ in ꝓ⸗ nit ex teſtimonio huiꝰↄſcientie nõ eſt in damnatis. nõ prio genere fuit veſpertia.hoc intelligit᷑ de cognitõe ap⸗ eſt in ifis demonibo.¶ Item oↄſcientia eſt ex duplici ſcia pꝛopriata bonis angelis. Si aũt loq̃mur de cognitione hoc em̃ deſignat nomen ↄſcientie.Eſt em̃ cognitio ſaciẽ alia.illa hʒ remanere in dãnatis.Si vᷣo accipiat᷑ cogni⸗ doꝛũ vel nõ faciendoꝝ.et collatio ad ꝑticularia:ſi ̊ col⸗ tio veſpertina.nihil ꝓhibet malos angelos hr̃e cognitõ⸗ latio cũ ꝑticularibo nõ eſt in angelis.cũ nõ vtant᷑ ratiõe nem veſpertinã.et tũc nõ diſtinguit᷑ a bonis niſi in hoc. Fm ꝓprietatẽ ratõnis:nõ erit ↄſcientia ꝓprie dicta in an ꝙ boni hñt cognitõneʒ matutinã.mali po pꝛiuant᷑ ea:et crieri quod dicendũ.ꝙ vermis oↄſcientie eſt in an⸗ m hũc modũ cognitõ veſꝑtina non eſſet data bonis an⸗ gelis malis.ſ̊ non ſᷣm om̃eʒ actũ:ſed ſᷣm illum actũ qui gelis pꝰdiuiſionem lucis a tenebris.4¶. Ad aliud vo di⸗ opetit. Ad obiectũ aũt in ↄtrariũ dicenduʒ eſt.q illud cendum.qꝙ nihil ꝓhibet vno modo cognitiõeʒ rerũ in p⸗ quod dr in glo.ſuꝑ illud.vij.ecẽs.q; vermis eſt ſera ſce⸗ pꝛio genere creſcere in demonibo.illo ᷣo mõ non creſcit lerum pnĩa.nõ intelligit᷑ de veꝛme qui eſt in dmonibus quo cognitio rerũ in ꝓprio genere dr cognitio geneꝝ vel ſed de verme Fᷣm ꝙ eſt in boĩb malis iam damnatis.de ſpecieꝝ.ſicut em̃ nõ auget᷑ numerꝰgeneꝝ aut ſpecierũ ſᷣ quibo dicit᷑.v.ſapie.tunc dicent intra ſe penitentiã agen idem ẽ modo qð fuit a pᷣncipio:ita nec creſcit cognitõ. ſᷣ tes et p anguſtia ſpũs gementes.q¶ Ad ſcõᷣm vo dicendũ . ingdiuiduoꝝ in generibo et ſpẽbo ↄtentoꝝ põt creſcere co HYy eſt ↄſcientia q eſt lex intellectus.que dictat quid ẽ fa⸗ gnitõ ad effectꝰ: q ꝓcedũt ex ↄiũctõibo reru diuerſis. Si ciendũ et quid nõ.et em hũc moduʒ ↄſcientia potuit eſſe aũt pena aliq̃ dicit᷑ in eis rõne cognitõnis rerũ in ꝓprio in angelis.ↄſeientia autẽ ꝓut eſt lex mentis repugnans genẽ.H̊ᷓ̊ nõ ẽ qꝛ pautioꝛa cognoſcat:ſᷣ nõ ita claꝛe ↄgᷣſcũt. legi e na in hac ratõne non eſt in angelis:ſed hoc Ren O 444 eſt niſi ᷑m quendam actum. conſcientia autem habet ,( Nueſtio. cruij. De pena multiplicem actum. actus autem iſie eſt in bominibus monũ qͥ ad potentiã motiue qᷓ ↄſcientie vermis. Vbi eſt nic iſta repugnantia. ante enim lapſum hominis . Einge dicendũ eſt fuit ↄſcientia in ipſo.et tũc nõ erat repugnãtia legis me tis reſpctu legis carnis.vnde nõ eſt dx eſſentia ipſius cõ de pena in demonibo ex ꝑte potẽtie mo⸗ ſcientie hmõi actus.vnde licet ↄſcĩa ſᷣm hmõi actum nõ . tiue.ſ.rõnalis.q dicit᷑ veꝛmis ↄſciĩe et q̃⸗ ſit in xmonibo. nihilominus tamen vermis ↄſcientie ꝗ runt᷑ qᷓtuoꝛ. Orimo vtruʒ pena vermis attendit᷑ eᷣm remoꝛſum peccatoꝛum in ipſo ſpiritu ꝑma⸗ ſit in demonibo. Scðo ꝙᷓtum ad ꝗd at⸗ nentium eſt in ipſis.¶ Ad tercium dicendum. ꝙ licet iã tendat᷑ in eis. Tercio vtruʒ illa pena in illis ſit granioꝛ dam nati ſint.nihilominus adhuc qᷓ;tum ad aliqua pec⸗ alijs duabo q̃ᷓs ſument.ſ.pena carentie viſionis diuine. cata damnãdi ſunt.et quo ad illa teſtimoniuʒz reddit cõ⸗ et pena afflictõnis in igne gehẽne. Quarto vtꝝ puniant᷑ ſcientia ↄtra illos.pꝛout dicitur.iiij.ſapien.ex inigs om: ſimul an ſucceſſine pena vermis:pꝛo omnibus peccatis nes filij qui naſcentur:teſtes erunt nequicie.¶ Ad quaꝛ tum dicendum.ꝙ licet ↄſcientia in homine ſit ex collati⸗ ab ipſis ꝑpetratis. one duplici in angelis tamen nõ eſt m omnem modum uelhelnpn 5 eſt tamen in angelis collatio vniuerſalis quod eſt ĩ mẽ⸗ D pꝛimũ ſic.videtur ꝙ pena vermis ſit in te ad ꝑticularia. vt cum peccant 'm rõnem vniuerſalis demonilv.hñt em̃ oↄſciam pctoꝝ ſuoꝛuʒ.et in mente dictetur eſſe pctm.et ſᷣm hec ſunt remoꝛſus cõ⸗ ex hoc affligunt᷑ ⁊ irremediabiliter cruciã ſcientie vel in faciendo vel in iam facto. tur: ſed ex his accipit᷑ ratõ vermis ↄſcien⸗ b ſe CꝘùae ßm qꝙ dic. blberñ ad eugeniũ.vermis ille innntuo eſt em rum ecundum Ecundo queritur qꝙᷓtum ad quid attenda⸗ tur pena vermis in demonibus. dicitur eĩ ꝙ ſit qtum ad arguitionem peccati.ſᷣm il⸗ lud in pſal.arguam te et ſtatuaʒ contra te faciem tuam. facies autem nihil aliud dicitur niſi ipſa conſcientia remoꝛdens. Similiter ſuꝑ illud.vij. eccs. cit conſcientia ⁊c.glo.qua iudice nemo abſoluitur no⸗ 7 ↄſcie ꝑ pctm.et heret firmiter nequaq; euellendꝰ.nec ceſ ſat rodere.cum hec ſint in demonibo.erit vermis ↄſcie in demonibo. ꝛeterea.pꝑ ↄtrariũ põt argui.ſicut eniz gaudiũ in ↄſcia ẽ ipſis bonis angelis:ita pena in oſcien⸗ tijs ipſis impijs.ſ̊ in bonis ẽ hmoi gaudiuzʒ. qᷓ in malis ẽ hmõi pena.hec aũt eſt pena vermis: ꝙ in xmonibo ẽ pe⸗ na vermis. Item angeiꝰpeccans cuʒ ſit nobilioꝛis ſta tus in naturalibo qᷓ bomo.nõ eſt nobilioꝛis ↄditõnis ec,nd cens.:ſed conſtat ꝙ habet naturale iudicatoꝛium qð non peccat: homo cũ peccat incidit in triplicẽ penam reſpe aufertur per peccatum.ergo cum ſicut nocentes in iudi ctu dei rõne cuiꝰviſionis carentiã habet.reſpectu ſuira⸗ cio conſcientie non abſoluuntur:ergo vermis conſcien tione cuiꝰ vermẽ hʒ ↄſcie de peccatis. reſpectu eiꝰ quod tie eſt ad damnationem ipſis peccatoꝛibus et ita angeli exterius eſt: ratõne cuiꝰhpabet afflictönem gebennalem. mali. ꝛeterea.demones ſunt ſpiritus ſeꝑati a coꝛpo⸗ angelus vo malus ſi imiliter habebit hanc triplicem pe⸗ ribus:ſed ſpiritibus ſeꝑatis a coꝛpoꝛibus magis ↄucnit nam cum ſit ad vnamquãq; poſſibilis.4· ſsꝛeterea.coc⸗ pena ſpiritualis qᷓ; coꝛꝑalis.ergo cum vermis oſcientie tio peccatoꝝ non deletur apud ſpiritum peccantem niſi ſit pena ſpũalis.magis ↄueĩet angelis malis qᷓ; ignis ge⸗ per penitentiam.ſed penitentia nõ eſt in angelis malis: benne:ſed ignis gehẽne ↄgruit eis ad penã.q̊ vermis cõ ergo cognitio peccatoꝛum remanentium in eis. cedit in ſcie congruet eis ad penam interioꝛem. ¶¶ IJtem ſuꝑ illð ⸗ ☚ (Mueſtio yſa.riiij:ſubter te ſternet᷑ tinea ⁊c. glo. tinea et opꝑimen⸗ tum vermiuz. pene eterne ſunt qs pria gignit oſcia: ſed ꝓpria ↄſcia gignit niſi penã vermis ꝑ ſe.ibi aũt loquitur d dy abolo ſubfigura nabuch. vñ et dĩ ibi lucifer: ergo pena vermis ↄpetit ſibi. Sed ↄtra videt᷑.ꝙ pena ver⸗ mis nõ ↄueniat eis.vermis em̃ de carne naſcitur et car⸗ nem ↄſumit.ſi ̊ tranſfert᷑ nomen vermis: tranſferet vbi erat ratio carnis ſpũaliter:̊ ratio carnis ſpũaliter non eſt niſi vbi viget ↄcupiſcẽtia carnalis q̃ eſt ſomes vel ex fomite.hoc aũt nõ eſt in demonibo:&̊ vermis ↄſcĩe nõ eſt in demonibo tanꝙᷓ pena.. Pꝛeterea.in euãgelio ꝓphe tis vbi loꝗtur de penis ↄiungit vermẽ cũ alijs penis qui tcbent᷑ homini dãnato.vnð in penã damnatoꝝ aſſigna tur vermis.ſicut dr vlti.yſa.vermis eoꝝ nõ moꝛietur et ignis eoꝝ nõ extinguet᷑.Et.ix.m arci.bonũ eſt luſcuʒ in⸗ traꝛe in regnũ dei ꝙᷓ duos oculos hntem mitti in geben nam:vbi vermis eorũ nõ moꝛit᷑ et ignis eoꝛum nõ extin⸗ guitur. Et vlti. iudicũ.dabis ignes et vermes in carnes eoꝝ vt vrant᷑ et ſentiãt vſq; inſempiternũ. Sitr. vij.ecci. Vindicta carnis impij.ignis ⁊ vermio:xbi loꝗtur auteʒ & pena dy aboli:tm̃ fit mentio de igne nõ de verme.xxv. Aath. Ite maledicti in ignẽ eternũ qui patus eſt dya⸗ balo et angelis erꝰ.ex qͥ videt᷑ ꝙ nõ eſt ipſiꝰ vermis ↄſcie punire ſpus ſeꝑatos ſcʒ demones. Pꝛeterea.ſi veꝛmia ad litterã eſt reddere vel ↄſumere lignũ aut veſtẽ aut car nem de qua oꝛit᷑.opoꝛtet ꝙ in dᷣmonibꝰ inueniat᷑ aliqd qð ſemꝑ rodi vel ↄpſumi poſſit.illud nõ erit niſi aliquod bonũ qð poſſit minui in demonibo.ſi gᷓ nullũ eſt bonum infinitũ in eis.nõ põt ibi eſſe vermis q;tum ad hũc effe⸗ ctum.ꝙ aũt ille ſit effectus iſtiꝰ vermis ptʒ ꝑ hoc qð d yſa.lj. Sicut veſtimentũ ſic comedet eos vermis. vbi di eit glo.ↄſcia qne nunq; moꝛit᷑:ſed q̃liter põt comedere ni li oſn enat.( qð dicendũ.ꝙ pena illa ↄſcie ſuꝑ pec⸗ catis q nunꝙ; telent᷑ eſt in ipis emonibo:et dicit rez il⸗ lius pene q̃ dicit᷑ vermis.ratio tũ vermis q̈tum ad ali⸗ quẽ actũ magis ꝓprie ↄuenit aĩabo dãnatis qᷓ; ipis demo mibo.qͥ ad aliquẽ aũt effectũ coĩteꝛ eſt in his⁊ in illis.qᷓn tum em̃ ad hoc qð gignit᷑ ex remoꝛſu ↄſcie cõe eſt vtrobi q;· ꝙtum aũt ad h̊ ꝙ veꝛmis ꝓpꝛie dict gignit᷑ ex coꝛpoꝛe et ꝑ ſilitudinẽ ex re ↄfoꝛmante ſe coꝛpoꝛi.in aĩabo dam⸗ natis dicit᷑ eſſe vermis.⁊ ideo ſcriptura qñn loꝗtur de pe⸗ nis damnatoꝝ:vłius loꝗtur de pena vermis in homini bus ſiue in aĩabo:rariſſime aũt de pena vermis in demo nibo. .¶¶ Ad illud vpo qð deincepo querit᷑.qd rodat᷑ ab il⸗ lo verme? Dicenduʒ eſt.ꝙ ipᷣa habilitas ↄſcientie ad bo⸗ num.q ſemꝑ magis et magis ↄſumit᷑. nec tñ oĩno tolli qa illa habilitas eſt naturalis ⁊ eſt in natura ĩmoꝛtali. vñ manente natura illa ſemꝑ manet ↄſcia pct᷑i.⁊ minui⸗ tur bonũ oſcie:et illud cõe eſt in demonibo et aiabo dam natis.Et licet bonũ illud nõ ſit infinitũ magnitudine ſi⸗ ue virtute.eſt tñ infinitũ in diminuendo.Vel põt dici ꝙ 2 illa infinitas eſt Finm ad duratõnem.et ꝙ nõ ↄſumituꝛ magis et minꝰ:ſed ſemꝑ ipſa ↄſcientia roditur nulla fa⸗ cta abiectõne alicuiꝰboni.⁊ ga eſcam ſuã inuenit perpe tuam.nunq moꝛit᷑.eſca aũt ſua eſt ipᷣm peccatuʒ quod ẽ in oſcia.vñ dicit bẽs berñ.hic veꝛmis eſi qui nõ moꝛituꝛ memoꝛia pᷣteritoꝝ ſemel ꝑ peccatũ firmiter heſit nequa ꝙᷓ deinceps auellendus: nec ceſſat rodere ↄſcientiã eaq; paſtus eſca incõſum ptibili ꝑpetuat vitam. G Ebrũ tercinʒ Ercio queritur. vtrũ illa pena gramor ſit alijs duabus penis quas ſuſtinẽt.ſ.caren⸗ tia viſionis diuine et afflictõne in igne ge⸗ = benne. Et videt᷑ ꝙ illa pena ſit grauiſſima Dicit em̃ yſi.in li.de inſtitutõe eccleſiaſtica.ꝙ nulla pe⸗ na grauioꝛ eſt pena oſcientie. cũ ergo hec ſit ĩ demonibo: crit illa pena grauiſſima. ( Sed videtur ↄtrarium. dic em̃ Criſo.ꝙ nulla pena maioꝛ eſt ꝙᷓ ſepari a viſione tei ergo carentia viſionis dei eſt maxima pena.cum eniz il⸗ cxuij. lnd ſit ſummũ bonum carentia illius erit maximnʒ ma/ lum. 4 Sed videtur ꝙ pena gehenne ſit eis maxuma pe⸗ na.nihil em̃ eſt quod ita actualiter affligit. ¶ Pꝛeterea. ſpiritũ ſubeſſe coꝛpoꝛi penaliter eſt maxime affictiuum ipſius ſpiritus:ſed demones ſunt ſpũ 8. ignis vo geben⸗ ne coꝛpus.q̊ demones ſubeſſe penaliter igni gehenne.ẽ eis maxima pena.¶ Ad qð dicendũ.q pena poteſt dici marima ᷣm diuerſos modos.vel quo ad damnuʒz. vel qͥ ad ſenſum. vel quo ad maximam inherentiam in punito Eꝛimo mõ eſt maxima carentia viſionis dei.ſi em intel ligeremus ꝑ impoſſi bile ꝙ bomo haberet viſionem cxi: et tam̃ ceteris penis puniretur:non tantũ damnificaꝛe⸗ tur ſicut in ſola carentia viſionis dei damnificat᷑. Scdᷣo modo dicitur ignis gehenne maxima pena.cuʒ maxime affligat et maxime ſentiatur. Lercio mõ dicit᷑ vermis interioꝛ.cum ſit pena imediate inherens ipſi ſpiritui.et hec fuit ratio yſido.vñ ſubdit:mens em̃ male cõſcientie Apric his ſtimulis agitatur. Klebruz quartuz Varto querit. vtrum demones puniantur pena vermis ſimul aut ſucceſſiue pꝛo om̃i bus peccatis abipſis ꝑpetratis ⁊ videtuꝛ ꝙ ſucceſſiue puniant᷑.pena em̃ eſt ſᷣm con⸗ ſeĩam peccati.et pena actualis eſt cũ eſt actualis cogni⸗ tio pct᷑i:ſed vna et eadeʒ cognitõne actuali nõ cognoſcit hoc peccatũ et illud.cum g actuales cognitõnes nõ ſint ſimul ſed ᷣm pꝛidet poſteriꝰnon erũt cognitõnes actua⸗ les bhuiꝰpeccati ⁊ illius ſimul.et pena actualis ſequitur cognitõnem.g pena ſequens actualem cognitõnem vniꝰ pcti.nõ erit ſimul cũ pena ↄſequenti actualeʒ cognitõem alteriꝰpcti.gꝗ̊ nõ himataih demones h̊ geneꝛe pene ꝓ diuerſis pctis. ¶ Contra.cũ dicit᷑ Job.xxiiij. tranſi⸗ bunt ab agꝗs niuiũ ad caloꝛẽ nimiũ.tranſitꝰille nõ atten ditur ſᷣm ſucceſſionẽ.ſ̊ ſᷣm penaꝝ variationẽ ꝓ diuerſis petis:eſt em̃ qdðᷣdam pet᷑ᷣm ex timoꝛe male huiliante et ei rñdet illa pena q̃ ſignat᷑ ꝑaquã niuis:et eſt pct᷑in amore male accẽdente.et ei rñdet pena ignis. ⁊ ſiẽ pcta ↄtinu⸗ ant᷑ in ſubiecto ita et pene debite ꝓ pctis. ſic ̊ᷓ ſiẽ ſimul ſunt ille pene.ita pena vermis ꝓ vno pcto et pena vᷣmis ꝓ alio pcto ſimul erunt. Pꝛeterea.x.iob.ſuꝑ illud vbi vmbꝛa moꝛtis ⁊ nullꝰoꝛdo.glo.in mente damnatoꝝ Fᷣm ꝓiniſſaʒ vmbꝛã cecitatis magna erit ↄfuſio.q̃ intus eos cruciet ſicut flama foꝛis. ſicut q̊ flama foꝛis ſimul afnli⸗ git ꝓ diuerſis pct᷑igita et hec ↄfuſio intꝰ cruciabit ſił p diuerſis pctis.¶ Eð ↄcedendũ eſt. vñ pena ↄſcie ꝓ oi⸗ bus pct᷑is ſimul affliget.i¶iZec eſt h̊ ↄtrariũ qð ſupᷣ ob⸗ icctũ eſt.ſicut em̃ pctm ſimul eſt cũ pcto.ita ↄſeia buius pct᷑i ſimul cũ ↄſcia illius.manebit & in eis ad cumulum pene aſpectus diuerſoꝝ pctẽoꝝ ſimul:et ſicut cedit ad cu mulũ gloꝛie in ſctis.ꝙ ſimul pñt aſpicere diuerſa q̃ dele ctant:ita ad cumulũ pene in damnatis erit.ꝙ ſimul po: tuerũt Lue diuerſa que triſtant. Nueſtio. cxv. De pena — — demonum ex parte voluntatis. Einge queritur de ena demonũ ex ꝑte voluntatis.et pᷣmo e gaudio dæ qͥ querunt᷑ qᷓ̃tuoꝛ. Primo vtrũ gaudiũ aliqð ſit in ipis dvemonibo 2 Scðo ſi eſt gaudiũ in eis vtrũ cedat in penã.Cercio ſi demones habeant doloꝛem pene pᷣſentis NQuarto vtrum timeant penam. Mlembꝛum primum Irca pᷣmũ vr ꝙ nõ ſit ĩ eis gandiũ.gaudiũ eĩ ẽ ex appᷣhẽſione ↄueniẽtis.axpꝛehẽſio at 2ueniẽẽtis vel ẽ in pñti vel in pᷣterito vel in futuro.ſ̊ appᷣhenſio ↄueniẽtis in pᷣteruo ñ adgenerat ĩ eis gaudiũ.illo em ↄueniẽti in pᷣterito pᷣuati ſunt. Appꝛebenſio aũt ↄuenientis in pᷣterito cũ pꝛiuatõe nõ adgenerat gaudiũ ſed doloꝛẽ: ́̊no hñt bmõi gaudiũ NRec pñt ex appꝛehenſione boni in pñti.cum bono pnᷣti gratuito ſint pꝛiuati et naturali qð oꝛdinat᷑ ad gꝛatuitũ 5 nõ hñt ex illo gaudiũ.lcet em babeant bonum nature quod nõ põt auferꝛi ⁊ ilud cognoſcãt:nõ tñ ex illo ſequi tur gaudiũ.vñ aug.xix.de ci.dei. YOpſe doloꝛ teſtimoniũ eſt boni adempti et boni relicti.vbi em̃ bonũ relictũ eſſz æ bono amiſſo doloꝛe nõ poſſet. licet ꝗ habeant bmõi bo num nature.tñ gꝗa ab illo fuit pꝛinatio boni gratuiti.nõ ↄſequit᷑ gaudiũ ſed doloꝛ.ſZec bnt gaudiũ er aprehenſi one boni in futuro.cũ ſpes euaſionis a pena tolerat᷑ ab eis. ſicut dr.xl.iob. Spes eiꝰfruſtrabit᷑. nõ ergo hñt de⸗ mones di Se⸗ videt᷑ ↄtrariũ ꝑ hoc qð dĩc aug. aduerſus manicheos. Oy abolus ptatem bhʒ in eis ꝗ pꝛe cepta dei ↄtemnunt. et de hac taminfelice ptate letatur ꝗ ſolebat anteqᷓ caderet de ſublimi veritate gaudere.in qua nõ ſtetit: demones bñt aliqð gaudiũ. Preterea a peccatoꝛe du põt peccare nõ aufert᷑ gaudiũ pcti. ᷣm ꝙ om̃e pcrm ex libidine eſt. et ita in om̃i pcto eſt delectatio cum ꝙ demones ſint in ſtatu in qͥ pnñt pecare et peccant hnt delectatõnem pcti et ita gaudiũ. E qð dicendũ eſt. ꝙ gaudiũ põt eſſe in demonibo.̊ illud nõ eſt gaudiũ verũ ſed omi amaritudine reſperſum.hoc aũt nõ eſt niſi ga adhuc hñt ſtatũ in q̊ͥ pn‚ᷣt demereri.cum aũt oĩno erũt in ſtatu retributõnis ꝓ omnibo pctis.aufert᷑ ab eis oĩno gaudiũ.. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ in ↄtrariũ dicendũ eſt. ꝙ gaudiũ illud ẽ nõ er appꝛehenſiõe ſimpłr ↄueniẽtis: ſ qð videt᷑ ſibi ↄueniens ſiue delectabile ipſis demonibus br̃e ptatem in eos ꝗ pᷣcepta dei ↄtempnũt. et ita videt᷑ eẽ gaudiũ ex illo qð videt᷑ bonũ eſſe in pñti ⁊c̃. Membꝛu ſecundum Eeundo querit᷑. vtrũ gaudiũ in monibo ſi eſt.cedat in penã. Vlidet᷑ ꝙ nõ ꝑ h̊ quod dicit aug. in li.de li.ar. Pena eſt affectõ ĩ⸗ uoluntaria et ecõuerſo. Sʒ gaudiũ nõ eſt affectio inuolũtaria.nõ em̃ vellẽt nõ gaudere demones: ̊ gaudiũ non eſt pena in demonibo.¶¶ Sed ↄtra boc eſt q8 dicit aug.ſuꝑ geñ. Pena eſt dyabolo vt in pfate ha⸗ beat pctoꝛes.et inde maioꝛ eſt eis pena:qꝗa de taminfeli⸗ ci ptate letatur:ꝙ gaudiũ eſt pena demonũ o qð di cendum.ꝙ gaudiũ in rõne gaudij non ſonat in penã:ſed magis in pctm.qð aũt dicit᷑ eſſe pena hoc intelligit᷑ effe⸗ ctiue vel materialiter.effectiue qa gaudiũ inoꝛdinatum meret᷑ penam.materialiter vo ꝗa de hoc ꝙ gaudium ha buit oſequenter afnigit᷑. embrum tercium ; NBnſeqnter querit᷑ de pena demonuʒ que ẽ doloꝛ. et ̊ reſpectu mali pñtis. et videt᷑ ꝙ nõ habeat doloꝛẽ ꝓ pena in pñti ſ̊ quod re . aleruer in futuro. ꝓpter h̊ qð dr exo.xx.viſi tans pcta patũ ⁊c.glo.DOy abolꝰqꝛ iam peccãdi moduʒ exceſſit.tanqᷓ; veſtimẽtũ ↄcretũ ſanguine nõ erit mundꝰi H̊ ſeculo.nõ.ſ.flagellat ꝓ pcto.oĩa em̃ ſeruant᷑ in futurũ Si ꝭ nõ flagellat᷑ in pñtiꝓ pcto ſ̊ ſeruat᷑ in futuro cum dolor in pñti ſit flagellũ.nõ hñt doloꝛẽ in pñti.¶ Pꝛete⸗ rea.gaudiũ ⁊ doloꝛ ſunt oppoſita:cũ ꝗ̊ gaudiuʒ de pfate ↄtinuet᷑ in pñti. doloꝛ ꝗ ki⸗d Bater nõ inerit in pñti nõ ̊ doloꝛ erit pena in pnti.¶ Sed ↄtrariũ videt᷑ peꝛ q̊ ꝙ dicit in li.de ci.di.xix. Sic leticia deſerti boni ĩ pcto teſtis ẽ voluntatis male.ita doloꝛ amiſſi boni in ſupplicõ teſtis ẽ nature bone.et loquit᷑ ibi de ſtatu demonuʒ. exqͥ accipit᷑ doloꝛẽ hñt de amiſſo bono. Pꝛeterea delecta tionẽ habuerũt in pᷣmo pcto.delectatõni aũt ↄueniẽs pe na rũdet afflictõ ſine doloꝛ:̊ doloꝛẽ hñt in pñnñti ꝓ pena. d qð rñdendũ. ꝙ doloꝛẽ hñt in pñti tanq; penã pro bono amiſſo qð ↄſequi potuerũt. Ad illud vᷣo qð obij⸗ citur in ↄtrariũ dicendũ eſt.ꝙ eſt quedã pena coꝛrigens in pnti.et hac pena nõ flagellat᷑ dyabolꝰ ꝓ pcto ꝗa non erit mundus in boc ſeculo.et eſt pena ↄdemnans et illa hic inchoat᷑ in pñti et ↄſumabit᷑ in futuro.et rone illius dicit᷑ om̃ia ſeruant᷑ in futurũ.i.ↄſumatio.nõ ꝙ in pꝛeſen ti nõ puniat᷑.4. Ad ſcᷣm vᷣo dicendũ.ꝙ; gaudiñ et dolor cũ ad eandeʒ rem referunt᷑ ſunt oppoſita.cum aũt ad di⸗ uerſa referunt᷑ nõ ſibi opponũtur. vñ doloꝛ ⁊ caſu a ſub⸗ limi veritate: ⁊ leticia de infelici ptate in pñti nõ ſibi op ponũtur. ꝓPter qð nihil ꝓhibet hec duo ſimul in eſſe in emonibo. in futuro vᷣo erit doloꝛ ſine gaudio. vnd aug. in extremo ſupplicio recte fit:vt impij natur aliũ bonoꝛũ damna in cruciatibo defleant ſentientes ablatoꝛẽ coruʒ iuſtiſſimũ deum. quem ↄtempſerunt benigniſſimum lar mbrmm quaꝛtũ Oſimodũ querit᷑ de pena demonũ que di/ citur timoꝛ.et querit᷑ vtrũ timeant penam quod videt᷑. ſerui eĩ pcti eſt timere:bᷣ dya⸗ H bolus ẽ ſeruꝰpct᷑i Johᷣ.viij. Qui facit pec⸗ ltũ ſeruus ẽ pcti: eiꝰeſt timere penaʒ.4 Pꝛeterca. de⸗ mones credũt et tremiſcũt Jac.ij. Sed quid ẽ illud cre⸗ dere niſi certitudo de pena.ex certitudine vᷣo pene futu⸗ re ſequit᷑ timoꝛ:̊ demones timẽt.ſed timoꝛ ille nõ eſt ni⸗ ſi potentie diuine puniẽtis:̊ hñt timoꝛẽ pene.¶ Pꝛetẽa. vij. math.Quid nobis et tibi ihu filij dei veniſti añ tpᷣs toꝛquere nos. certi erant de pena futura:ſed ex certitu dine mali in intellectu ſequit᷑ timoꝛ in affectu.gᷓ habuer̃t timoꝛẽ in affectu:ſ̊ timoꝛ pene ſecũ habet pena adiũctaʒ ſm ꝙ dicit.j.ioh.iiij. timoꝛ penã habet:&̊ habent timoꝛẽ penalẽ. ¶ Cont Yob. xl. factũ eſt vt nulluʒ timent.ſuꝑ q̃ bts greg.li.xxxiiij.moꝛa.nullum timent videlicet ꝗa nec xũ. ſ̊ neqʒ hoc ꝙ paſſurus ẽ metuit:cui nimirũ felicius fuerat timendo ſupplicia vitare.ꝙᷓ nõ timendo tolerare. et alibi nũc oĩno nõ timẽs omibo ſupplicjs ſubiacet.qui elemẽtis etiã ſu ꝑeſſe poteꝛat ſi vnũ quẽ debuit timeꝛe vo luiſſet. vnde pfecto timẽt omia poſſidẽs.qui nũc vnũ nõ timẽs om̃ia patit᷑ex quibo colligit᷑ q demones nõ babẽt timoꝛẽ pene quam ſuſtinẽt:ſ̊ nec dei penam infligentis. Pꝛeterea. timoꝛ ſeruilis facit abſtinere ab actu peti· ß demones nullaten abſtinẽt ab actu pcti: ̊ nõ videtur eſſe in eis timoꝛ ſeruilis.¶ Pꝛeterea Greg.ſuꝑ ullð iob. iij. Quare nõ in vulua moꝛtuꝰſuʒ.cũ pena timet ſed faci es dei nõ amat᷑: timoꝛ ex timoꝛe eſt nõ ex huilitate:quia ſu ꝑbit ꝗ petm ſi liceat nõ puniri nõ deſerit.g videt᷑ ꝙ ha bens timoꝛẽ ſeruilem ex ↄſideratõne nõ peccet: ſ̊ boc nõ eſt in dyabolo: in dyabolo nõ eſt hmõi timoꝛ penalis. Ao qð dicendũ.ꝙ vno modo eſt timoꝛ ĩ dyabolo alio modo nõ.timoꝛ em̃ ᷣm ꝙ comes eſt huilitatis.non eſt in ipſo.cũ ſuꝑbia maxime lit in ipſo que oſpponit᷑ hu milita⸗ ti. et per ↄns timoꝛi.et hoc modo intelligit᷑ illud.factus eſt vt nullum timeret.ex ſuꝑbia enizʒ eſt in eo arꝛogantia et pᷣſumptio. ꝓpter quã nõ timet illũ quẽ timere debeꝛet et ex hoc peccat. Ex alia vᷣo parte timoꝛ ſonat in penam et ſᷣm hoc eſt in dy abolo:ſed adbuc diſtinguendũ.quia timoꝛ penalis aliquãdo reuocat hominem a peto vel co hibet ab actu peccati.et hoc modo nõ eſt timoꝛ penalis in eo. Alio vᷣo modo eſt in augmentum pene inflictus p peccato pᷣcedenti.⁊ Fm hoc timoꝛ penalis ẽ in eo. Per hoc poteſt reſponderi ad obiecta.cum em̃ dicit᷑ ꝙ timor eſt in eo. intelligitur de timoꝛe penali non cohibente ab actu peccati.ſed affligente ꝓ peccato. Quod at dicit᷑xl. Job. factus eſt vt nullũ timeꝛet.intelligitur de timoꝛe co pibente a pcto.ex ſuꝑbia em̃ eſt ꝙ nõ cohibet ſe a pcto ꝑ timoꝛeʒ ci.ſicut eſt de illo ꝗ ex audacia ſiue temeritate delinquit.¶¶ Siłr illud quod dicit bẽs grego.ꝙ nõ timet ceum · intelligit᷑ de timoꝛe ſeruili que cobibet a peccato. 41 O etiã dicit ip̃m nõ timere penã boc ſilr intelligit ꝙ non ita timet ꝙ pter boc a peccato deſiſiat. vnde eſt du⸗ plex timoꝛ ſeruilis. VUnus cohibitoꝛibus a peccato.et h modo intelligitur illud.b. gꝛego.quod dicitur ſuper.iij. iob.et quod alubi dicitur. viuit in eo voluntas peccaãci. tſla illins Peeſen di⸗ hiop fein aug. DMor coruz Inlar e di⸗ nam dpa⸗ tpes 1a. de⸗ ce⸗ funr⸗ ni⸗ etis⸗ tis litu mert ſenn mnor n ahe abe ne. gui fo nöᷣ it . ia a n l. lio⸗ Sin itn⸗ l — — — . . . caligino (Lueſtio et ſequeret᷑ peceandi libertas: ſi ſperaretur impunitas in dyabolo vᷣo viuit voluntas peccandi et timoꝛ in ipſo eſt ex timoꝛe:ſ nõ deſiſtit a pcto ꝓpter timoꝛeʒ pene.imo in pñti magis exardeſcit ad culpam. . Ao iſtud qð dici tur.j. Jac.ꝙ emones credũt et ↄtremiſcũt.intelligituꝛ æ timoꝛe ſeruili quo timet᷑ iuſticia dei et non amat᷑ qui nõ ꝓcedit ex fide 'm ꝙ eſt virtus infoꝛmis:ſed ex q̃dam certitudine pene. S ¶Queſtio. cxvj. De pena eſt ptæterminatõem pene ſpũalis.ad ↄſideratõneʒ ipſius pene localis q̃ fuit caſus in aerẽ caliginoſuzʒ de celo empir⸗ reo vel in infernũ.vñ dicit᷑.x.luc. Eide panã tanꝙᷓ fulgur de celo cadentẽ. Et queruntuꝛ bam ſat qtuoꝛ. Pꝛimo vtrũ ſit eis pena eſſe in iſto aere caligino⸗ ſo. Scðo quõ ibi puniant᷑.Lercio vtrũ tm̃ ille caſus lo calis ſit eis pena. an ſint etiã alij caſus locales eis in pe nam. Quarto vtrũ om̃es ceciderint in habitationeʒ ae⸗ ris caliginoſi.aut quidẽ ceciderũt in habitatõneʒ aeris quidã dᷣo in infernum. Mlembru prunuz Dpꝛimuʒ ſic. videt᷑ ꝙ non ſit in eis pena. ſunt em in iſto aere caliginoſo ad temptã⸗ dum hũanũ genus:p temptare bumanuʒ 6 geneſt eis voluntariũ. & locus ↄueniens 926 temptandu placet eis nõ & eſt eis penalis.¶¶ Pretẽa . * Dicit aug. ꝙ vemones dicunt᷑ aerea aialia. qm coꝛpoꝛux Aereoꝝ natura vigent:nec ꝑ moꝛtem diſſoluunt᷑.qꝛ pᷣua⸗ let in eis elementũ aptius ad faciendũ qᷓ; ad patiendum ad patiendũ em̃ ſunt humoꝛ ⁊ hmõi. ad faciendũ vᷣo aer et ignis:ſi &̊ ſunt in aere caliginoſo aſſumẽtes coꝛpꝰ ae⸗ reũ:aſſumũt coꝛpꝰactinũ nõ paſſiuũ.aſſumẽtes aũt coꝛ⸗ pus actiuũ nõ patiunt᷑ penã ex hoc ſed magis inferunt. g eſſe i aere caliginoſo nõẽ eis pena.i¶ Pretẽa dic apłls vlt. ad ephᷣ.ꝙ ſunt rectoꝛes tenebꝛaꝝ baꝝ. & dñant᷑ ſed qð dnat᷑ ab illo nõ patit᷑ cnui dñatur.demones ꝗᷓ non pa⸗ tiunt᷑ ab gere nec ab alio coꝛꝑe ibi puniunt᷑: ̊ nõ puniũ tur. ¶ O at ſit pena videt᷑ ꝑ hoc qð dic aug.ſuꝑ gen.ca liginolſa aeris tm teneri ꝑmiſſi ſunt.ꝗ eis q̃ſi carcer ẽ vl⸗ ad tp̃s iudicij: ̊ eſſe in carcere eſt pena incarcerato. Bſis cemoniboẽ pena eſſe ĩ aere caliginoſo.⸗ Pꝛetẽa ſi angeli hẽbant coꝛpꝰꝑ aſſumptõeʒ anteqꝙᷓ; caderẽt.habe bant coꝛꝑa ſumpta cæ ethere luioſo vel nulla habebant. Fᷣ pꝰcaſuʒ hñt coꝛꝑa aſſumpta de aere caliginoſo.g̊ quo ad h̊ mutant᷑ in ſtatũ teterioꝛẽ:ſ̊ mutari ĩ ſtatũ xeterio rem ẽ pena. demones ex G ꝙ in gere caliginoſo ſunt pe nam bñt. ¶¶ ꝛeréa dr. xx. li. æ ci.dei. In h̊ aereo celo 2 in tris ⁊ œæmonũ ⁊ boimẽ miſerꝛima vita erꝛoꝛibo erũ⸗ niſq; pleniſſima: ̊ miſerꝛima vita nõ eſt ſine pena. ̊ pe⸗ na eſt ipis demonibv eẽ in h celo nereo. As, qð dicen⸗ Dũ eſt. ꝙ datũ eſt eis ĩ penã eẽ in aere caliginoſo. locꝰem̃ in qͥ aditi ſunt erat celũ em pirreũ qð ẽ luioſuʒ ⁊ q̃ſi locꝰ ↄonatalis eis.eſſe ̊ ꝑpetno ĩ loco tenebꝛoſo vł caliginoſo inflictũ eſt eis.qꝛ noluerũt tenẽ habitatõeʒ luioſaʒ:non ꝙ pena eẽt angelo bono eẽ in loco tenebꝛoſo.vt ſi angłs bonꝰmittat᷑ ad has ꝑtes inferioꝛes:ſᷣ ideo cedit eis ĩ pe/ nam.ꝙ reuerti nõ poſſunt ad regionẽ luis ſibi ↄnatuꝛa⸗ lẽ. deferũt etia ſecuʒ tenebꝛas interioꝛes qᷓ magis ſũt eis in penã q; tenebꝛe exterioꝛes.ſic &̊ ẽ pena ipſoꝝ demonũ 4¶Ad obiectũ at᷑ pꝛio in ↄtrariũ dicendũ ẽ.ꝙ lʒ gaudeãt c tẽptatõne hoĩs.nõ tñ gaudẽt de diſpoſitõe loci in qͥ te ptãt cũ illa diſpoſitio loci diſcõneniẽs ſit nature pᷣme in ſtitute.¶ Ad ſcõm vᷣo dicendũ.ꝙ lzʒ aer ſit de coꝛꝑibo re⸗ ſpectu terꝛe ⁊ aqᷓ.bre tn aereũ coꝛpꝰtenebꝛoſuʒ ceditĩ ra tionẽ paſſibilis:non ꝙ aer ipᷣe agat in ipos demones in⸗ feredo eis pena: ſᷣ ipſi ex innaturali ſibi habitatõne pe⸗ cxvj. nam accipiũt. Ao terciũ dicendũ eſt.ꝙ licet dminent᷑ ipſis pctoꝛibo ꝗ ꝑ tenebꝛas deſignant᷑:nibilomin tñ hoc dominiũ ↄcomitat᷑ quedã pena. ñ dicit augꝰ. ſuꝑ gen. aduerſus manich. Pena eſt dy abolo vt in ptate habeat eos ꝗ pꝛecepta dei ↄtemnunt.ſicut eſſet e aliqͥ ꝗ eſſet de familiaribo alicuiꝰ regis.et pꝰfactus eſſet carcerariꝰ ad cuſtodiendũ malefactoꝛes:et cum ipſis malefactoribus puniyetur. e embrum ſecundum Eeundo querit᷑ quomodo demones in ae⸗ re caliginoſo puniant᷑. Si em̃ angelis ſan ctis nõ eſt gaudiuʒ eſſe in corꝑe luminoſo quocũq;.vt ſi eſſent in aere illumiato.non ter boc eſſet eis maiꝰgaudiuʒ · ̊ per oppoſitũ non erit pena ipſis demonibo ꝙ ſunt in coꝛꝑe caliginoſo.⸗Pre⸗ terea.coꝛpꝰnaturaliter inferiꝰeſt ſpũ.&̊ non agit in ſpim̃ aer aũt caliginoſus eſt coꝛpus. non agit in ſpm̃ demo⸗ nis. nulla paſſio infert᷑ ab ipſo coꝛpoꝛe: et omis pena paſſio eſt.q̊ nullo modo pena ex coꝛpoꝛe caliginoſo infeꝛ tur ipſis demonibo.¶ Sed ↄtrariũ videri põt.ꝗa pena dicit᷑ affectio inuolũtaria affectio aũt inuoluntaria ĩ de⸗ monibo eſt eẽ in aere caliginoſo videlʒ ↄtra voluntatem pꝛimitꝰ? inſtitutã. eſt pena in illis.¶ Pꝛeterea. ignis ge enne licet coꝛpoꝛeꝰſit.nihilominꝰafſligit ipſos ſpiritus elinqntes ex dei oꝛdinatõe:q̊ paꝛi rõne cũ aer caligino⸗ ſus ſit coꝛpꝰnõ impedit᷑ ꝗn poſſit eſſe in penã demonibo o qð videt᷑ eſſe dicendũ.ꝙ cũ ſtatus demonũ in pꝛe enti mediam rõnem teneat inter ſtatũ innocentie quem habuerunt et ſlatũ pene eterne cui deputati ſunt. ↄgrne⸗ bat vt duz eſſent in ſtatu medio.habeꝛẽt aliꝗd de poten⸗ na et aligd d paſſibilitate.vnꝰem̃ ſtatus ad potentiaʒ ꝑ tinebat.alius vᷣo ſtatꝰad miſeriã. et diſtãt loca his ſtati⸗ bus ↄgruentia.ſ.celũ empirreũ ⁊ infernꝰ:ouenit q̊ vt lo⸗ ceum mediũ teneãt duobo ↄgruentẽ.ſ.vt poſſint agere. et poſſint pati:et ideo in aere ſunt et caliginoſo.vt eẽ in ae re et de ꝑte aeris facere qð ſibi ꝑmiſſuʒ ẽ: ꝑtineat ad age re.eſſe ᷣo in caliginoſo pertineat ad pati. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ in ↄtraꝛiũ dici põt.ꝙ licet aer coꝛpus ſit.cor⸗/ pus aũt de ſua natura nõ agat in ſpm̃:nibilominꝰquia nõ ſeruauit ſuũ oꝛdinẽ ipſe ſpũs.in h̊ cecidit vt a coꝛpo⸗ re pateretur:vel ſibi inde aſſumeret coꝛpus.⸗ Ad aliud vo dicendũ eſt.ꝙ nõ eſt ſiłe:angeli em̃ boni naturaliter pᷣeminent coꝛꝑibo.et ideo de eſſentia gaudij eoꝝ non eſt Diſpoſitio coꝛꝑis:ſ̊ angeli mali ꝗa ſpũᷣs ſunt ex natura. in h̊ hñt penã ꝙ a coꝛꝑibo vel in coꝛꝑibo patiunt᷑. embrmm tercium Ercio queritur. vtrum localis caſus ĩ ge⸗ rem caliginoſum ſit tm̃ demonibus in pe⸗ nam.an etiam ſint alij caſus locales. Si enim ſunt alij caſus locales.et alia pena r niſi pꝛo alio peccato.eſſent diuerſa peccata in genere pro quibus inflicte eſſent penalitates illoꝛum locoꝛum.videmus autem pꝛo pꝛimo peccato inflictã pe nalitatem aeris caliginoſi et inferni:ergo nõ videtur ꝙ; penalitas diuerſoꝝ locoꝛum diuerſis peccatis reſpõde at.¶ Preterea ſicut dicit beda.cũ eſt in aere caliginoſo penã ignis gehennalis ſecũ defert vbicunq; mouetur.⁊ ponit exemplũ tale defebricitante.quocũq; tranfferatuꝛ penam caloꝛis febꝛilis ſecũ defert:ergo nec localiter di⸗ ſtinguũt᷑ pene vt vna pena ſit in vno loco? alia in alio. nec diſtinguũt᷑ ꝑeccata ꝓpter que diuerſi caſus locales inferantur. ¶ Sed videtur ↄtrarium ꝑ boc ꝙ dicitur ĩ li.collectionum de ſententijs ſctoꝛũ et videtur eſſe verbũ am bꝛoſij: tribo locis dy abolus cecidit.pꝛimo de celo peꝛ ſuꝑbiam. ſcdo de padiſo ꝑ homicidiũ ade.vñ homicida dictus eſt ab initio Yꝓohᷣ.viij. tercio de terꝛa ꝗ per inuidi am hũani generis cecidit i infernũ.? ita no tm erat ca⸗ ſus vnꝰ vemonibo in penã ſed płes. ¶ A qð dici poteſt ꝙ illud dictũ eſt ꝑ quandam coaptatiõeʒ. Fm Hᷣ em̃ ſi di⸗ uerſi iſti caſus eſſentialiter reſpondent diuerſis pct᷑is dictis.tũc ꝓ pᷣmo pcto ſuꝑbie non cecidiſſent in infernũ dicit᷑ aũt in yſa.xnij. Quo cecidiſti lucifer ⁊c.et pꝰſequi tur. Verũtamen ad infernũ detraheris in ꝓfunduʒ laci. obi notat᷑.ꝙ ꝓ primo pct᷑o ſuꝑbie inflictꝰẽ caſus geben⸗ ne.ꝑ quandã tñ aꝓpꝛopriatõnem dici videt᷑ de aptatõnę locoꝝ.eo em̃ ꝙ peccauit in celo:de celo cecidit ꝑ ſuꝑbiã eo aũt ꝙ peccauit in ꝑadiſo ſuggerendo primis parenti bus.dicitur de ꝑadiſo cecidiſſe ꝑ homicidiuʒ. eo autem ꝙ quotidie peccat in terꝛa temptãdo hoĩes ad ſeditõneʒ dicit᷑ de terꝛa cecidiſſe quaſi boſm habitatõne. ſic ̊ qtũ ad terminũ a quo eſt caſus tria loca diſtinguũtur. ꝗꝙtuzʒ ad terminũ in quem eſt caſus.nõ diſtinguũt᷑ niſi duo lo ca aeris.ſ.caliginoſus qui eſt locus ad temptandum.et infernus qui eſt locus ad recipiendum penam ignis e⸗ terni. Varto querit᷑.vtrum vterq; locus ſit det⸗ miĩatꝰom̃ibo demonibo in penaʒ aut vn ꝗ⸗ buſdã:et alijs aliꝰ.Et videt᷑ ꝙ vnꝰquibui⸗ dam et aliꝰalijs.nõ em̃ par erat oĩbo pcẽm Humpari exiſtente pcto. impar debet eſſe pena: ſ̊ pena fu it caſus localis.ᷓ inequalis dʒ eſſe caſus: ſ̊ hec inequa⸗ litas nõ fuit eo ꝙ quidam demones in ſuꝑioꝛi ꝑte aeris caliginoſi ceciderunt.alij ᷣo in media ꝑte.alij ðo in inſi ma: ꝙ in boc attendit᷑ inequalitas ꝙ quidã cecideꝛũt in agerem caliginoſuʒ:quidaʒ vo in S obijcit in ↄtrariũ.ꝑ hoc ꝙ dr̃ in euãgelio cum dicit᷑ math.xxv. Ite maledicti in ignẽ eternũ ꝗ ꝑatus ẽ dy abolo⁊ angel eius.cũ em̃ dicit᷑ ⁊ angelis eiꝰ.nullꝰexcipit᷑:q̊ ignis ĩfer⸗ ni omibo deputat᷑ in penã. Silxr dr̃.xir.apo.et.xx.ꝙ dy⸗ abolus miſſus ẽ in ſtagnũ ignis et ſulfuris.et ꝗ habebat caracterẽ beſtie.Et.b.aug.dicit in li.de fide ad petrum. Firmiſſime crede dyabolũ ⁊ angelos eiꝰin ignẽ eternũ a xpᷣo eſſe mittendos.vbi nunq carebũt pena quã eis pꝛe⸗ parauit diuina iuſticia.̊ pena ignis infernalis coĩs eſt om̃ibo demonibo.i Silxr pena aeꝛis caliginoſi ẽ eis com munis.vñ dr.xxiiij.yſa.liſitabit deꝰ ſuꝑ militiã celi in excelſo.militia autẽ deſignat ibi demones ꝗ in aere mili⸗ tant ad hoĩes ſeducendos.Silr dr.xxxiiij.yſa.axplica⸗ bunt᷑ ſicut liber celi et omis militia eoꝝ defluet ſicut de⸗ fluit de vinea.vbi nulla fit diſtinctio ꝙ quidã militãt in aere caliginoſo quidã nõ:ſᷣ indifferẽter om̃s.qᷓ illa etiaʒ pena cois eſt omibo.¶ Pꝛeterea.b.grego.exponẽs illud ij. pe.ij.Deus angelis peccãtibo nõ peꝑcit ſ̊ ⁊c̃. Dicit in moꝝ.li.viij.et.xiij.q;tum ad ſublimitatẽ celi aer iſte cali ginoſus nõ ĩmerito põt infernus dici ſicut qtuʒ ad eiuſ⸗ deʒ aeris altitudinẽ.et terra q̃ inferiꝰiacet infernus põt intelligi.malignꝰitaq; ſpũs de ſuꝑioꝛibo in hec inferio⸗ ra deiectus.ne ad celeſtia valeat deuolare pene ſue pon⸗ dere coartat᷑.et hic q̃ſi in carcere conſtringit᷑.qꝛ tempta re bonos quantũ deliderat ꝓpbibetur.⁊ vt implere mala q̃ apetit nequeat.ſuꝑna diſtrictiõe relegatus anguſtat. ex quibo verbis colligitur.ꝙ eſſe in aere caliginoſoẽ pꝑe⸗ na indifferẽteꝛ ommibo demonibo.loꝗtur em̃ ð dyabolo⁊ angelis eiꝰ.et ita indifferẽteꝛ vterq; locus eſt pena demo num.¶ Dð ↄcedendũ eſt.¶ Rñdendum aũt eſt ad obie⸗ ctum in ↄtrarium.qꝙ exñte inequali pcto et inequalis ſu it pena.ſed illa inequalitas pene eſt ſᷣm maioritatẽ ⁊ mi noꝛitatẽ afflictõnis in igne gehenne ꝗ eſt ignis gebenna lis. et ſ̃m maioꝛitatem caliginis et minoritatem quam ſibi ſuo peccato effecerũt.non ꝙ quidam habeant ꝓ pe⸗ na ꝑpetuum carcerem aeris caliginoſi alij vᷣo ignem in⸗ fernalem. ¶ Videtur autem aliquibo ꝙ pena aeris cali⸗ ginoſi ſit pena eoꝛum vſqʒ; ad dieʒz iudicij. pena vᷣo ignis gehennalis poſt iudicium: ſed ꝙ pena gehennalis ſit pe na in preſenti.patet per hoc ꝙ dicit beda in auctoꝛitate ſupradicta.¶¶ Preterea.pꝛimum peccatum fuit maius peccatum qꝙᷓ conſequentia ꝑeccata demonuʒ.ergo maior pena debebatur.ſed maioꝛ pena eſt ignis gebẽnalis.ex⸗ go cum iam iudicati ſunt. ꝓ illo peccato eis illa pena ẽ inflicta.¶ PHꝛeterea.in iudicio vltimo cũ ꝓonit᷑ ſnia in dicis reſpectu damnatoꝝ nulla mentio fit ibi de iudicõ ferendo in angelos malos.ſed de iudicio ferendo in bo mines malos. ex quo accipitur ꝙ ia latum eſt iudicium ſed pꝛo malis angelis fuit ille ignis gehenne. ſicut.xxv. math̊.ergo iam latũ eſt iudicium ipſoꝝ demonũ reſpeo⸗ ctu huiꝰ pene.qE aũt alia pena ſcilicʒ aeris tenebꝛoſi nõ ſit pena eoꝝ pꝛincipalis videtur.ꝙ em̃ remaneãt in hoc aere tenebꝛoſo.boc ẽ qꝛ hic eſt eis locus temptandi hũanũ genus.ſed poſt indiciũ nec erit temptatio nec ha bebunt poteſtatem temptãdi.ergo nec pena cõcomitãs hmõi poteſtatem ᷣm illũ modũ erit tũc ĩ demoiĩbo. Aer em̃ qui nunc eſt caliginoſus tunc erit illumĩatus.̊ tunc nõ erit eis pena eſſe in illo tãqᷓ; caliginoſo.¶ Ad qð olti mum dicẽdũ.ꝙ etiã illa pena que eſi tenebꝛoſitas aeris nõ aufertur ab ipᷣis demoĩbo poſt iudiciũ.licet em̃ nõ ha beant tenebꝛoſitatẽ huiꝰ aeris:habebũt tñ tenebꝛoſita⸗ tem que eſt in inferno.et licet auferatur ab eis poteſtas tẽptandi ⁊ eſſe in loco ſuperioꝛis aeris caliginoſi: nõ tñ eſſe in loco infimo vbi erit etiam eis tenebꝛoſitas in pe⸗ na. ¶ Queſtio.cxvij.de tem · ptatione demonum in generali. Ompleto tractatu de pꝛimo peccato maloꝝ angeloꝝ ⁊ de pena ↄſequẽte:dicendum eſt de peccato temptationis quo pꝛimũ parentẽ tem⸗ E ptauit et adhuc temptat humanũ genꝰ rationè em illius dicitur homicida ab inicio.ſicut habe tur.viij.iohᷣ.Pꝛimo aũt dicendum eſt de temptatione in coõmuni. Secũdo de temptatione facta pꝛimis parenti‚⸗ bus.De temptatione in cõmuni pꝛimo dicendũ eſt de tẽ ptatione actiua. Secundo de temptatõne paſſiua.⸗Ci ca temptatõem actiuã ipᷣius dyaboli conſideranda ſunt bec. OPꝛimum quid ſit temptatio. Secundum a quo ſit temptatio. Zerciũ cuiꝰ ſit temptatio. Quartuʒ ex qua cauſa ſit temptatio. Quinto qua de cauſa ꝑmittit deus temptatõnes fieri. Sextum que ſint dꝛñtie ſiue ſpecies temptationis. Septimũ quo vnaqueq;ʒ fiat.Octauũ de remedio temptationis.Qonum vtrũ dyabolus ſem peꝛ temptet. Decimũ vtrũ aliqn creſcat eiꝰ appetitus ad tẽ⸗ Irca pꝛimũ ſic ꝓc ꝙ temptatio ẽ aſſimilatio boni ad fallẽdũ Sʒ videt᷑ ꝙ hec ratio nõ ↄneniat om̃i tem ptatiõi dyaboli.temptat᷑ em̃ aliꝗs qñũq; a abolo de flide.⁊ tũc eſt te nõ vero ſub ſpecie veri.qñ angelus ſathane trãſfigurat ſe in angelũ lucis.conſenti re falſo ſub ſpecie veri.aliqñ aũt trãſfigurat ſe vt hõ eli⸗ gat malũ ſub ſpecie boni.nõ ergo in om̃i temptatõe dya boli eſt aſſiłatio boni ad fallẽdũ.ſ̊ qnʒ aſſiłatio veri ad fallẽdũ.q¶ Itẽ greg.in moꝝ.dy abolꝰ quoſdã dcipit vt ſapiẽtes ſub ſpecie boni.ſ̊ alios a ꝑte ducit in pꝑeccatum greſpectu eoꝝ nõ eſt temptatio aſſilatio boni ad fallen ũ gꝑte ducũtuꝛ in malũ.quidã em̃ ſciẽter malum Dum. cũ faciãt.( ¶ Sed in cõtrariũ ſic obijcit.terminꝰ temptati⸗ onis dyaboli ẽ pctm.ꝗ̊ᷓ ad hoc tendit temptatõ eiꝰ vt ho mo ꝑpetret pctm.ſᷣ̊ nullꝰvult malũ inqtũ bmõi.q̊ ſb ſpe cie boni ꝓcedit ad tẽptandũ.qᷓ temptatõ eſt aſſiłatio ⁊c. 4 Hoc etiã videt᷑ ꝑ hoc ꝙ dẽ in glo.ſuꝑ illud pẽ.ꝛoba me dñe tempta me.dyabolꝰtemptat vt ſeducat.ſᷣ ſedu cere eſt a bonitate ad malicia ducẽ vel ĩ maliciã magis ꝓfundare. temptatio dyaboliẽ ꝑ aparẽtiazʒ boni.ad hoc ꝙ a bono ducat᷑ ad malũ.hoc em quodamõ tenet ra tionẽ medij.ab extremo aũt ad extremũ nõ venit᷑ directe editur dicit Caſſiodoꝛꝰ — — — , ——————ũ c⸗ enad i 1 dic, n bo iumn rr. e, l W ndi ehe Ber une ſto l⸗ 2 go experiri videtur eſſe cõmune om̃it S Lueſtio niſi ꝑ mediũ.¶ Ao qð reſpõdẽdũ.ꝙ pᷣdicta ratio Caſ⸗ ſiodoꝛi cõnenit omi temptatõni dyaboli.¶l Ao obiectũ aũt in cõtrariũ dicendũ eſt. ꝙ temptatio que eſt de ſide eſt etiã bmõi.eſt em ibi aſſilatio boni in genere illo.verũ em̃ eſt bonũ intellectũ et affectum. ᷣm ꝙ conſenſus fert᷑ ſaꝑ illud.¶ Ad ſcðᷣm verũ dicendũ.ꝙ licet quoſd tæci⸗ piat occulte quoſdã aꝑte ducat.nihilomĩꝰ in om̃ibo ẽ de ceptio.Appetũt em̃ illud qð nõ eſt aeren. et licʒ co⸗ guoſcat quodãmõ illud eẽ malum q appetit:tamẽ alio modo eſtimat eſſe bonũ.et ita ſemꝑ eſt ibi aſſiłatio boni ad fallendum.ſed ꝓpter hoc dicit᷑ aꝑte ducere quoſdam qꝛ habent in ſe ſciam ſᷣm quẽ poſſunt cognoſcere et cogᷓ ſeunt quoniam illud eſt malum ſimpliciter. et a deo pꝛo hibitum. ugo de ſancto vi j. ponit aliam diffinitõem. Lemptare eſt callide experiri et quaſi quibuſdã blandis conatibo ante violenta pulſa tionem probare.i Circa quã diffinitionem ſic obijcituꝛ Videtur em̃ ꝙ nulla ſit violenta pulſatio.dicit ei greg. nõ eſt timẽdus hoſtis qui nõ pt᷑ vincere niſi volentem. Item yſa.lj. Incuruare vt trõſeamus.in pſona demo num ip̃ᷣi aĩme dicitur.vbi glo.niſi teipᷣm ſubdideris.de⸗ mones non nocebũt tibi.¶ Pꝛeterea.phᷣus aſſignat dif⸗ ferentiã inter violentũ et volũtariũ dicens. Violentuʒ eſt cuiꝰ pꝛincipiũ eſt extra eo vel conferente ꝗ agit vel ꝗ patitur. Volũtariũ em̃ ẽ cuiꝰ pꝛincipiũ eſt ĩ ip̃ᷣo.ſ̊ů omne petm eſt ita volũtariũ.q ſi nõ eſt volũtariũ:non eſt pec⸗ catum.ꝗ nullũ eſt violentũ.nõ ergo eſt violenta pulſatö in aliquo pcto.¶ Contra dicit. b. greg. g aliqñ temptat dy abolus vt leo.et aliq temptat vt dꝛaco.cũ aũt ſeuit vt leo.tũc videtur eſſe violenta temptatio. cum aũt tem ptat vt vꝛaco nõ violenta. et ita nõ in om̃i ꝓgreſſu tẽpta tõnis eſt violenta.¶ oc etiã videtur per hoc qð dicit b. greg. alibi pꝛins.quaſi cõſulens blanda ad amimũ lo⸗ quitur.ſed cum ſemel tentẽ telectatõnis infixerit. violẽ ta poſt cõſuetudie pene inſolubiliter innodatur. Et ite⸗ rũ ſuꝑ illud Job.caput aſpidis ſuget et occidet euʒ lin⸗ gua vippere.ꝗd ꝑ linguã niſi violenta demonũ tempta⸗ tio deſignat᷑.pꝛius em leniter ſi urrepit.poſtmodũ vᷣo vio lenter trabit. caput po aſpidis ſugit. qꝛ initiũ ſi uggeſti onis occulte pꝛauũ pꝛius in coꝛde naſcit᷑. h̊ occidit eum lingna vippere qꝛ poſtmodũ capta mens veneno violen⸗ tie tẽptatõis necatur. ¶ Pꝛeterea tẽptare ẽ exꝑiri.ᷣ ex⸗ periri eſt de re ignota vt fiat nota.ſi ergo notũ fit dy abo lo de aliquo ꝙ ſit in moꝛtali.de illo nõ erit experientia. ergo nec temptatõ.a quo em̃ remouetur genus ab eo re mouetur ſpecies.ergo ſi in hmõi eſt etiam temptatio.ñ erit teinptare callide expiri ⁊c.· uius etiaʒ gratia queritur cũ tẽptare dicatur de deo et dicatur de dya bo⸗ lo et dicatur de homine.ſicut habetur ſi uꝑ illud. Pꝛoba me dñe ei tempta me.querit᷑ in quo ſit cõueniẽtia.⁊ vtꝝ ſit cõmunis ratio. nõ videtur.temptat em̃ deꝰ vt eru diat vel ꝓbet. homo do vt ſciat:dyabolus vt ſeducat. iſte ſunt rationes differẽtes.ᷓ nõ videt᷑ eẽ cõmunis rõ.qᷓ cũ iſta nõ habeãt cõe.. Pꝛeterea.et homo et dyabolus pt experiri de re ignota.ſᷣ deus nõ.nihil em̃ ẽ ei ignotũ. ſed anteq; iat eſt notũ. Vnde cũ dẽ. xiij. deutro.temptat nos dñs deus nẽ vt palã fiat hoc. nõ eſt vt ei fiat palam. „ ₰ 6; vt homi fiat palam xvel ſibipᷣi vel alteri.reſiat ergo ꝙ exꝑiri ſᷣm vnã rõem nõ erat in temptatõne dicta de dya bolo.et in temptatõne dicta de ceo. ¶¶ In ↄtrariũ ſic obij citur. per ſimilitudinẽ in temptationibus artificũ.tem⸗ ptat em medicus quis ſit effectus alicuius beꝛbe per ex perientiã. Similiter temptant?2 alij artifices quottidie ſic ergo videtur ꝙ temptare hic dicatur exrperiri.cuʒ em̃. dyabolus temptat:experientiã ſnmit de homiĩe ad ma⸗ lum.cũ deus temptat:experiettiã ſumit de hbomie ad bo nũ.cum homo tem ptat:experientiaʒ ſumit ad verũ.er⸗ tationi et ꝙ g⸗ hniuſmodi differẽtias diſtrahatur. ¶ Av quod dicen⸗ . cxvij. dum. ꝙ illa ratio hug. intelligitur de temptatione q̊ ad * initium motus in peccatum. Zccidit enim dy abolo ali⸗ quãdo ſicut accidit ceco.qui pꝛimo temptat baculo vtꝝ iueniat viã ꝑ quã poſſit incedẽ.poſtq aũt iuenit viam. Iſi incedit ſecure.ſic dyabolꝰ pꝛimo tẽptat hoĩeʒ.etſi in⸗ ueniat eũ foꝛtẽ ad reſiſtẽdũ blande conat⁊᷑ et paulatim:ſi vᷣo inueniat viã paratã quaſi violentus pulſat. et H̊ͥ mõ ĩtelligit᷑ ipᷣa rõ ſi upᷣdicta.¶ Ad obiectũ aũt de violẽta tẽ⸗ ptatõe ſiue pulſatõe dicẽdũ ẽ.ꝙ nũqᷓẽ oĩno violẽta. ſed dẽ in reſpectu violẽta qꝛ q̃ſi quadã ncciĩrate ↄſuetudinis vel alterius rei ducit᷑ ad pctm.vel ad hoc ꝙꝙ in pcto pꝛo⸗ ſundet᷑.et boc mõ inducũt acẽtes.b.greg.nõ de violenta temptatõe ſimplicit᷑ ſ̊ in reſpectu.¶ Ao ſcoᷣm vo dicen⸗ dũ.ꝙ licʒ tẽptare ſit exꝑiri.nõ tñ ſem pẽ de re incognita hſ tũc pꝛie ẽ de re incognita vel ſibi vel alij. qn finis ex⸗ perientie termĩat᷑ in noticia intellectꝰ.qñ vo nõ ſiſiit in ĩtellectu finis temptatõis vel ex ꝑientie ſᷣ ꝓgreditur ad effectũ vel affectũ: tüc pt eſſe erꝑientia de re ignota et de re nota.eyperit᷑ em̃ vt fiat malũ vel vt fiat bonũ ſiue ma nifeſtet. ¶ Ad illð vo qð obijcit᷑ de cõueniẽtia tẽptatõis dy aboli cũ temptatõe dei et homĩs.dici pt. ꝙ nõ ẽ cõue⸗ nientia ex ꝑte finis.ſᷣ ↄueniẽtia eſt ex ꝑte actꝰ et ſbiecti ĩ genere. temptatio em̃ eſt expientia li.ar.ſ̊ deus experit᷑ li:ar.ad bonũ.dyabolꝰ experit᷑ li.ar.ad malũ.ex paꝛte ergo boni ⁊ mali nõ eſt accipe cõe ſed ex ꝑte actus ma terie.i¶ Si vᷣo querat᷑ q̃ ſit differẽtia int᷑ tem ptatõz dya boli et cõſiliũ et ſuggeſtionẽ.pt bec aſſignari differentia vt temptatio ſit reſpectu li.ar.cõſiliũ dᷣo ſit reſpectu ra⸗ tionis vel reſpectu intelligẽtie.ſuggeſtio vo reſpectu vo lũtatis.ſiẽ em ſpũs ſcʒ ſuggerit bona volũtati.ſic habet᷑ riiij.ioh.ſic ſpũs maligno mala ipᷣi volũtati.ſic 6diſfer⸗ re pñt temptatio.conſiliũ et ſuggeſtio. embrü ſecundũ udo querit᷑ a quo ſit tẽptatio vtrũ ſit a ſolo dyabolo. nõ videt᷑.dꝛ Job.rxl.ſuꝑ illud.iQũquid accipies eũ ſeruũ ſempiter Rnũ.ibi dicit.ꝙ dy abolꝰ ſeruit dño in tem⸗ ſed illð qdð fit a ſeruo miſterio.fit a dño auẽta te.ᷓ tpẽtatio q̃ fit a dyabolo tanqᷓ a ſeruo eſt a dño au⸗ ctoꝛitate.nõ ꝗᷓ ſoliꝰ dy aboli eſt temptare iſta temptatõe Pꝛeterea.homo etiã temptat ad temptatõem.ſiẽ ba⸗ betur in euãgelio cum dicitur.acceſſit quidam legiſla⸗ toꝛ temptans eum ſicut habetur math. xxij.et luc. x. tem ptabat em̃ eũ vt deciperet.ita etiã multi homines tem⸗ ptant alios ad deceptionẽ.ergo non eſt ſolius dyaboli temptare hoc genere tẽptationis. Item.j. Jac. Elnuſqſ qᷓ; temptatur a concupiſcentia ſua abſtractus et illectꝰ. ergo cõcupiſcentia hominis temptat ipᷣm.ſed ꝗd aliud eſt dicere ꝙ concupiſcentia temptat.niſi ꝙ eſt quedam cauſa tẽptationis. differens a cauſa temptationis qᷓ eſt dy aboli.ergo nõ a ſolo dyabolo fit hmõi temptatõ que eſt ad ſeductionem pcti.¶ Contra.j. Jac.i Leminem Jus temptat. deus em intem ptatoꝛ maloꝛum eſt. ergo hmõi temptatio que eſt ad ſeducendum non eſt a deo. Item aug.in li.d bono perſeuerantie.deus nemiem tẽptat temptatõe ſcʒ noxia.nꝗ eſt vtilis qñ ñ cecipimuꝛ hᷣ ꝓbamur.noxia ðo eſt quã ſignat aplus.j.ad theß.iij. NMe ſoꝛte tẽptauerit is qui temptat ⁊ inanis ſic laboꝛ nz Itẽ cũ aſſignat᷑ rõ temptatõis hũane.dicit ꝓ hõ tem⸗ ptat vt ſciat.ſi &̊ finis tẽptatõis hũane ẽ ſcire.nõ ẽ finis tẽptatõis hũane deciꝑe.gᷓ ꝓpꝛiũ ẽ tẽptatõnis dyabolice temptare vt ſeducat vel decipiat. ſic enim diſtinguitur temptatio a tẽptatione. ex parte finis.⸗ Pꝛeterea. di⸗ ſtinguitur temptans a temptato in ſubſtantia et babet in ſe pꝛincipium experiendi.ſed concupiſcentia non di⸗ ſtinguitur oĩno ab homine temptato in ſubſtantia. nec habet in ſe pꝛincipium ex ꝑienqi.illud em̃ẽ pꝛincipiũ ex periendi qð habcet in ſe potentiã cogſcẽdi.q̊ concupiſcẽ⸗ tia nõ eſt pꝛincipiũ temptandi illo mõ quo dẽ dyabolus cẽptare. 2 qð dicendũ.ꝙ temptare ſᷣm ꝙ eſt calli⸗ .* de experiri ad malũ. eſt officiũ dyaboli. ſicut dẽ in glo. .Jj. theſſa. iij. ſuꝑ illuo. e foꝛte temptanerit is qui tem ptat. Ad boc autez quod obijcitur.ꝙ dei eſt temptare iſia temptatione tanqᷓ actoꝛe. dicendum eſt ꝙ tempta⸗ tio actꝰ inꝗtum ꝓcedit a ptate.ſic eſt dei vt actoꝛis.inqᷓ tum aüt temptatio ꝓcedit a volũtate: nõ eſt eius vt acto ris. poteſtas eni iuſta ẽ ̊ volũtas iniuſta eſt. ſicut dicit btũs greg. cũ dicit᷑ ſeruꝰ ꝓpꝛie dicit᷑ ex ꝑte poteſtatis. nibilomin“ tñ ſeruit etiã deo ſua mala volũtate.qꝛ actũ illius male volũtatis oꝛdinat deus ad bonũ. AUñ grego. Ingde obtẽꝑat nutibo diuine potẽtie.vnde exercet iram nequiſſime volũtatis ſue.⁊ iteꝝ ſeruꝰ ex pacto eſt.quia dum voluntatẽ ſuã umplere ꝑmittit᷑ a ſuꝑni ↄſilij volun⸗ tate ligat᷑:vt electos dei nolens temptet ⁊ temptãdo ne⸗ ſciens ꝓbet. Et dicit Iſið.dyabolus tẽptando ſanctoꝝ pfectibo ſeruit.cũ aũt dr.i. ac. Deus neminẽ temptat ſenſus eſt. nõ habet volũtatẽ temptãdi ad ſeductionem. 2 Aug.in li. de bono ꝑſeuerãtie ita exponit ibi. neminẽ te nptat.i.in temptatoʒ inducit.nam temptari ⁊ in tem ptationẽ nõ induci nõ eſt malũ. Meda vo ita diſtinguit 2 exterioꝛẽ tẽptationẽ immittit deus ad temptationem uoꝝ. interioꝛẽ pᷣo qᷓ ſepe accipit᷑ malũ.nõ imittit deus. Ad ſecũdũ vᷣo quod obijcit᷑ de temptatiõe boĩs.ꝙ licz aliqñ temptet homno ad temptatõem. et in hoc miniſter dyaboli hoc tñ nõ eſt vniuerſale in temptatõe hominis ß ad hoc temptat vt ſciat. AUnde cũ dꝛ in euãgelio.q; ſur rexit quidã temptas ⁊c. hoc dupliciter exponit᷑ ab aug. in li.de cõcoꝛdia euãgelioꝝ. fieri pt vt ꝙuis temptãs ac ceſſerit dñm tñ reſpectiue coꝛrectus ſit. aut certe tẽpta⸗ tõem nõ accipiamꝰ malã tanqꝙᷓ volẽtis deciꝑe inimicuz: ſ cautam potius taniᷓ exꝑiri volentis ignotũ.4 Ao teꝛ cium dicẽdũ.ꝙ aliter dẽ temptatio eẽ a dyabolo:⁊ alit a cõcupiſcẽtia.ab ipᷣo em dy abolo eſt tanq; a patre.ab ipa vᷣo cõcupiſcentia tanqᷓ a matre.xvj.Eʒech. pr̃ tuus amoꝛreꝰ et mater tua cethea. VUñ dẽ ibidẽ illud Yaco.j. Concupiſcẽtia cũ ↄceꝑit parit pctm.et dẽ in intlineari. dyabolꝰ incentiua ĩmittit vel cũ caro ſuauia ſibi queꝛit vult ᷓ ꝙ incentiuũ ſit ab ipo dyabolo tanqꝙᷓ; pꝛimo mo⸗ pᷣa cõcupiſcẽtia tanꝙᷓ a ꝓximo. embrum tercium rcio qrit᷑ cuiꝰſit tẽptatõ.et pꝛĩo qrit᷑ vtꝝ temptatõ ſit im̃ hoĩs tãqꝙᷓ; temptabilis.vel etiã angli aut etiã dei.Secũdo ſi tempta⸗ tio ẽ hoĩs vtrũ mali tm̃ an etiã boni ⁊ ma li. Tercõ ſi rp̃i aut alteriꝰ boĩs. Quarto ſi ẽ temptatio ptari. ad malum. cum ergo temptatõ de qua loquimur ſit poſ ſibilis ad bonum et ad malum.vt ſi ĩ bono ſit.poſſit ca⸗ alteriꝰ hoĩs vtrũ ſilr doꝛmiẽtis vigilãtis. Quĩto qrit᷑ vtrũ eodẽ mõ ſit tẽptatio exñtis in ſecło.⁊ renũciatis ſe culo. Sexto vtrũ ſilr ſit ꝑfectoꝝ ⁊ imꝑſectoꝝ· Septimo eſt qſtio ex ꝑte maloꝝ.ſũt em̃ qdã qui aliqñ reſiſtũt.qui dam vo ꝗ nõ reliſtũt. vtrũ ſuꝑſit temptatio reſpectu ho⸗ rũ et illoꝝ· Octauo qrit᷑ vtrů ſiłr temptatõ ſit reſpectu credẽtiũ et nõ credẽti i. ono. v. ſiłr reſpectu credẽtium in ↄmũione eccłie ⁊ reſpectu ſeꝑatoꝝ a ↄmunioe ecclie. rticulus pꝛumnus pꝛimũ ſic. videt᷑ em ꝙ temptatõ nõ ſit tm̃ hois ſᷣ etis angeli. ſi em temptat᷑ deꝰ. ſicẽ ha⸗ bet᷑. vj. deutro. 1205 temptabis oñm deũ tuũ. ſͦ temptat qui hñs qð faciat.ſine rõne ↄmittit ſe lo. . piculo.erperiens vtrũ poſſit liberari a deo.ſi ergo deus pt temptari multofoꝛtiꝰ angelus. 4 Pꝛeterea. temptatõ eſt erperientia ad bonum vel ad malum. ſed alterum boꝝ poteſt conuenire angelo.ergo angelus poteſt tem⸗ Contra.angeli determmati ſunt ad bonum vł cere vel pꝛobari.iſte aũt roõnes nõ cõueniunt angelo. F tẽptatõ ũᷣ erit ãgeli vt tẽptabilis.¶q Pꝛeterea differt rõ tẽptãtis et rei teptate.h officiũ ẽ angeli mali temptare. ergo eiꝰ uõ eſt teptari.nõ eĩ ſeipᷣm temptat nec ab alio 4 temptatur vt cadat. ergo non eſt angeli mali temptari nec boni. cum impoſſibilis ſit ad caſum et manifeſta ſit eius pꝛobatio vel apꝛobatio.(¶¶ Ad quod dicendum. ꝙ temptari eſt pꝛopꝛie ipius hominis ſᷣm ꝙ loquimur hic te temptatione.cum em̃ dicitur ꝙ deus temptatur.alið eſt genus temptationis.hoc em̃ eſt experientia poteſta⸗ tis diuine ad ſubueniendum.hic autem fit ſermo de ex⸗ perientia poteſtatis ad permanendum vel ad cadendũ ¶ Ad illud ergo qð obijcitur de angelo per hoc ꝙ obijci⸗ tur de deo. dicendum eſt ꝙ non eſt huius temptationis ſicut dictum eſt. AUnde ſi temptaretur angelus illa via hoc non eſſet niſi experiri vtrum angelus vellet ſubueni re. ſed de huiuſmodi temptatione non loquimur. Si vᷣo ꝗᷓret᷑ foꝛtaſſe vtrũ deus a pꝛincipio temptaret angelum ad pꝛobandum.videtur dicendum ꝙ nomen temptatio nis non conuenit ibi·temptatio enim pꝛopꝛie fit cũ ali⸗ quid exigitur. vnde poteſt eẽ pꝛobatio vel caſus.hoc au tem modo non temptat deus angelum. Mec inuenitur ꝙ deus temptauerit hoĩem nili poſt caſum. non in ſtatu innocentie. Unde cum angelus tunc fuiſſet in ſtatu ino⸗ centie non conueniebat ei temptatio.4 Ad ſecundũ vo dicendum. ꝙ licet experiri ad bonum vel ad maluz poſl ſet eẽ ipius angeli ĩ pꝛimo ſtatu.nõ tñ nomẽ temptonis conueniret.temptatio em̃ videtur eẽ quaſi inter duo nõ ſolum er parte temptati.⁊ ideo tẽptatio nõ eſt ipſius an geli. —— irticulus ſecũdus. Ecundo queritur ſi temptatio bominis eſt. . vtrum ſit mali tm̃.aut boni et mali Em eun⸗ dem modum. et videtur ꝙ ſic. cum em̃ officiũ dy aboli ſit temptare.nec qᷓtum eſt de voluntate ſua cel ſet a temptatione.indifferenter pulſat bonos et malos. ergo ſimiliter ſe habet ad temptaãdũ hos et illos. E tra mali ſunt in poteſtate dyaboli.ergo cum plus inten dat trabere ad ſuam poteſtatem bonos ꝙ; etiam malos cetinere. maioꝛ eſt intentio ipius ad temptandum ipᷣos bonos qᷓ ad temptanduʒ ipos malos.! Itẽ dicit᷑ inpẽ. ſuꝑ illð. Immiſſiones ꝑ agelos malos.glo.ĩ malis po⸗ teſi dyabolus ſicut in pecoꝛe ſuo.in bonis vᷣo nõ poteſt. niſi ſicut in pecoꝛe alieno.ergo diſſimiliter ſe habet ad temptandum bos et illos.4 Pꝛeterea. ſuper illud. vj. Judic.Cum ſeuiſſet iſrahel aſcẽdebat madian.glo.nõ dicuntur inualuiſſe madianite cõtra populum dei dum pꝛecepta cuſtodiuit.cum autem negligere cepit.mor in⸗ ualere cepit boſtis aduerſum nos.qui iſrabel 'm ſpiri⸗ tum dicimur. ex quo deſignatur ꝙ aliter eſt temptatio reſpectu bonoꝛum et reſpectu maloꝛum.dicitur em̃ ibi de bonis. demones non poſſunt accedere ad ſpirituales campos.vbi ꝑ ſpirituales campos deſignãtur boni. eſt autem quando ſata noſtra coꝛrumpuntur.qui em̃ ſemi⸗ nat in carne de carne metet coꝛruptionem. et boc ſimili ter de malis.ergo ad malos poſſunt aſcendere.ad bo⸗ nos vo non. diſſimiliter ergo ſe habent reſpectu bono⸗ rum et maloꝛum temptationes.¶ Ad quod dicendum ꝙ reſpectu hoꝛum et illoꝛum eſt t mptatio. Similiter iytũ eſt ex ꝑte appetitꝰ ipᷣ⸗ tẽptantis.et hos em et illos appetit tẽptare.nõ m̃ eſi equalis appetitꝰ ad trahẽdũ iu⸗ ſios et ad detinẽdũ pctoꝛes. pt etiã eẽ diſſimilitudo non tiñ ex ꝑte temptãtis ſ̊ eti er ꝑte eiꝰ ꝗ temptat᷑. In ma⸗ lis em̃ eſt amplioꝛ habilitas ad recipiẽdũ temptatõem ꝙᷓ ſit ĩ bonis.mali em̃ inclinãt᷑ ad tẽptatõʒ dyaboli. bo ni vᷣo nõ inqtum bmõi. Item mali veniũt ad dy aboluz vt ab eo temptent᷑.oy abolus vo ad iuſtos vt cos tem⸗ 4 — ptet. non ꝙ ſe offerãt temptatõni.ex bis pñt patere ea ᷓ obiecta ſunt. Articulus tercins. Ercio querit᷑ ſi ẽ tẽptatio homiĩs boni. vtruz rp̃i aut tm̃ alterius boĩs. Et vidr ꝙ nõ ſit te⸗ ptatio xp̃itemptatõ em̃ dẽ ad / ꝓfectũ.ĩ xpᷣo nli⸗ ino⸗ do pof nS e o/ n ter los L ¶ Lueſtio aũt nullus erat pꝛofectus. ergo nõ erat in ipo temptatõ Item nibil inris habebat in eo.ſed in quo nihil habe bat iuris:nõ cõueniebat ptas temptadi.ergo nõ babu⸗ it poteſtatem temptãdi rpᷣm.¶ Pꝛeterea.xpc maioꝛ fuit quocũq; angelo.ergo ſi temptatio nõ cadit in angelum. multofoꝛtius temptatio nõ fuit rp̃i.¶ Sed in cõtrariũ videtur qð dicit᷑ in glo.ſuꝑ illud.iiij.math. Si filiꝰ dei es.nõ indignũ fuit xrpᷣm temptari qui venerat occidi.vt temptatõem ſuꝑando nobis poteſtatẽ daret ſi uperandi temptationes.¶ Item dẽ in ipo euãgelio math.iiij.du⸗ ctus eſt ihs in deſertũ a ſpiritu vt temptaret᷑ a dyabolo Nem ſuꝑ illud ps.Educes me de laqueo quẽ abſconde⸗ rũt mihiglo.due ſunt poꝛte moꝛtis et ꝑ vtraãq; tempta⸗ uit dyabolus xpᷣm.ꝑ poꝛtam cuᷣpiditatis ſiẽ ha bet᷑.iiij. math.ꝑ poꝛtam timoꝛis ĩ paſſione.ſᷣm ꝙ dẽ math.xxvj. cepit ihus pauere et tedere.ex quo necii temptatio fuit xpᷣi.¶ Pꝛeterea.ſi xpᷣc temptatus fuit aut tiñ tẽpta⸗ tus fuit temptatione exterioꝛi.aut et tẽptatione interio ri.ꝙ aũt temptatõe interioꝛi videtur. temptatõe em̃ ti moꝛis temptatus fuit.timoꝛ aũt eſt interioꝛ.ergo fuit tẽ⸗ ptatus temptatõe interioꝛi.Sed videt᷑ cõtꝛariũ per hoc ꝙ dicit᷑ ſuꝑ illud. Educes me de laqueo ⁊c̃.vbi videt᷑ di⸗ cere.ꝙ nõ fuit temptatꝰ niſi exterioꝛi.q] Pꝛeterea.tem ptatio interioꝛ que eſt a carne nõ fit ſine peccato.pecca⸗ tum aũt nullatenꝰ nõ fuit in xpᷣo nec potuit eſſe. nõ tẽ⸗ ptabat᷑ temptatõne interioꝛi.temptabat᷑ ergo ſola tem⸗ ptatione exterioꝛi.qdð etiã videt᷑ ꝑ hoc qdð dicitur ſuꝑ il⸗ lud.et accedens temptatoꝛ ⁊c.glo.xpᷣc ſola ſuggeſtione temptatus fuit.delectatio vᷣo peccati mentem eiꝰ nõ mo⸗ moꝛdit. A quod dicendũ ꝙ temptatio fuit xp̃i ſicut legitur in euangelio.¶ Ad obiectũ aũt in cõtrariũ dicẽ⸗ dum eſt. ꝙ licet temptatio ſit ad ꝓfectum. hoc nõ fuit vt ipᷣe pꝛoficeret in ſe.cum baberet ſummam pfectionem:ſᷣ vt mem bꝛa pꝛoſicerent. ꝓpter nos em̃ fuit hmõi tempta⸗ tio. Ao ſecũdũ pᷣo dicẽdũ.q licet mihil hr̃et iuris ĩ eo cũ nõ hr̃et pctm.nihilomĩꝰ tn ꝑmiſit dñs ipᷣʒʒ et ipᷣe ꝓꝑmi ſit ſe tẽptari.⁊ alia rõe quã ꝓmiſit adã tẽptari. pmiſit eĩ adã tẽptari ĩ ſtatu ĩnocẽtie.vt expeꝛiret᷑ ĩ eo obediẽtiã quã ſciuit ipᷣm nõ obſeruaturũ.ꝑmiſit aũt ipᷣm tempta⸗ ri de cuiꝰ obediẽtia conſtabat et cõſtantia:ſed vt nos ex emplo illiꝰ et conſtantes et obediẽtes eſſemus. Uo ter cium dᷣo dicendũ eſt. ꝙ licet xp̃e etiã ſm ꝙ homo tanta gratia pꝛeditus fuerit maioꝛ angelo.nihilomiꝰ tñ tẽpta tus fuit.qð non d angelo legitur.qꝛ xpᷣc cum ſit caput nrm multa attribuũtur ei ꝓpter nos.nõ q; ipe indigeret angelus aũt bonꝰ nec rõne ſui nec rõne alioꝛum dicituꝛ temptari.cũ angelus nõ dicatur habere membꝛa ad mo dum illũ ßm ꝙ xpc dicitur habere membꝛa. 4 Pꝛete⸗ rea.quedam paſſibilitas fuit in xpᷣo aſſumpta ex qua ꝑ⸗ te videbatur ſilis alijs bomibo.⁊ ideo temptauit dyabo lus ipᷣm.ſi em̃ ſciuiſſet ipm eſſe filiũ dei oĩno nõ temptaſ ſet. AUñ babetur in quadã glo.math.iiij.ſuꝑ illud.ſi fili⸗ us vei es. aliud temptãtis ẽ aliud exploꝛãtis.dũ dñi cõ⸗ fiteri videt᷑ et homiĩ illudere conat᷑.ſic em temptat vt ex⸗ ploꝛet qð veretur.ſic er ploꝛat vt tem ptando decipiat.ñ ergo auſum temptãdi haberet niſi in eo hũanã naturaʒ cõſideraret nõ ſciendo diuinã.¶¶ Ad illud vᷣo qð obijcit ↄſequẽter.cuiuſmõi temptatõe temptatus fuiſſet.dicen⸗ dum eſt ꝙ temptatus fuit temptatõe exterioꝛi.pᷣm ad inuicem diuidqũt᷑.temptatio que eſt a carne et temptatõ que eſt ab hoſte.temptatio em que eſt ab hoſie dẽ exteri⸗ oꝛ. que pᷣo interioꝛ a carne eſt. vñ quedã ab hoſte interi⸗ oꝛ et illa xpᷣ nõ fuit temptatꝰ.cum em̃ ſint tres gradus temptatõis ſic dicit.b.greg.ꝙ dyabolꝰpulſat exterius. palpat interiꝰ.trahit ad coͤſenſi um.pulſat ſine pct᷑o.pal pat cu veniali.trahit cũ moꝛtali.pꝛimꝰ gradus tm erat circa xpᷣm.ſcʒ pulſando.alij ᷣo duo nõ cõueniebant nec cõuenire poterãt.¶ Si vᷣo dicat᷑ ſiẽ habetur ĩ euãgelio. ꝙ temptauit cũ temptatõne timoꝛis.de timoꝛe quidẽ le⸗ gitur in euagelio de temptatõne aũt nõ legit ꝙ non fuit ibi temptatio ſicut dicitur in glo. ſi upꝛadicta. Dicẽduʒ cxvij. eſt ad pꝛeſens.ꝙ eſt timoꝛ duplex. Eſt em̃ timoꝛ natura lis.nolente diuidi aĩma a coꝛpoꝛe m naturã. et iſte ti⸗ moꝛ fuit in xpᷣo.rõne huius timoꝛis nõ dicitur pꝛopꝛie xpᷣc temptatus.Eſt alius timoꝛ qui dicit pꝛopaſſio.non dico ꝓpaſſio que eſt ꝑturbate mẽtis.talis em̃ nõ poteꝛat cõuenire rpᷣo:ſed ꝓaſſio.et hoc mõ aſſumpſit ipe nr̃am infirmitatem que nr̃e redemptõi competebat.et dicitur eſſe motus ſubitus er ꝑte ipᷣius ſenſualitatis nõ ex par⸗ te rõnis deifoꝛmis. cui nihil erat ſubitũ.et p hũc modũ poterat eſſe temptatio timoꝛis.nõ qꝛ dyabolus habeꝛet poteſtatem incutiendi bmõi timoꝛem. niſi quatenꝰ ipſe filius xæi voluit.et ſᷣm ꝙ deus et ſᷣm ꝙ homo. Articnisquartus Varto querit᷑ vtrum dy abolus temptet ſimi liter bonos doꝛmientes et vigilantes. et vide tur ꝙ nulla ſit temptatio reſpectu doꝛmienti cit em̃ dyabolus ꝙ in doꝛmientibo non eſt vſus li. ar. vbi aũt nõ eſt vſus li.ar.nec eſt meritũ nec demeritũ Vbi aũt nõ eſt meritũ vel demeritũ.nullius eſt effectus temptationis.ergo temptatio nullum habet effectuʒz in doꝛmiente. non enim conſentire poteſt temptatõni.et ita non eſt demeritum.nec reſiſtere temptationi et ita non eſt meritum. ¶ Pꝛeterea ſuper illud Yob. vij. terrebis me per ſomnia diſtinguitur.quot modis tangunt ani⸗ mum imagines ſomnioꝛum. quoꝛum vnus eſt. ꝙ ali⸗ quando fiunt illuſione.aliquando cogitatione ſimul et illuſione.et his duobus modis interponit dyabolus partes ſuas.ſed iſte illuſiones non fiunt niſi in parte imaginatiua.in illa vᷣo parte nec eſſt meritum nec deme⸗ ritum.licet enim aꝑpareant pꝛoſpeꝛa doꝛmientibus que poſſent allicere animum ad indebitam cupiditatem. vł aduerſa que poſſent deijcere per timoꝛem. tamen nec eti am mens timoꝛe depꝛimitur nec indebita ſpe ſubleua⸗ tur. ergo temptatio dyaboli cum non aliter fiat nullum babet effectum. pꝛo nihilo ergo fit tem ptatio huiuſmo⸗ di. ¶ Sed videtur contrarium per hoc ꝙ dicit beatus gregoꝛius.hec maligna agere ſuperna diſpenſatio be⸗ nigne permittit.ne in electoꝛum coꝛdibus ipſe ſaltem a paſſionis pꝛemio ſomnus vacet.¶ Item ſi upeꝛ illud iob vij. terrebis me per ſomnia ⁊c̃.glo.ſanctos quo minus valet vigilantes gꝛauius temptat doꝛmientes. ex hoc eti am eodem videtur.ꝙ grauiꝰ temptent᷑ boni in ſomno ꝙᷓ in vigilia.Sed hoc videtur falſum qꝛ in vigilia boni temptant᷑ aliqñ vſq; ad caſum.ſomno vᷣo nũqᷓ temptan tur vſq; ad caſum.ergo grauioꝛ eſt temptatio in vigilan tibo q; in doꝛmientibo. Ee qð dicendũ ꝙ eſt temptatõ in ipᷣis doꝛmiẽtibo.¶ Ad obiectũ aũt reſpodẽdũ eſt ꝙ li⸗ cet temptatio nõ habeat effectũ temꝑe doꝛmitõis vt con ſentiat᷑ ei vel oĩno repellat᷑:nihilomiꝰ aliquẽ habet effe⸗ ctũ ·ex concepto em̃ in ſomnis conſequẽter cum auertit ratio vel ſequitur temptatõem vel repellit. et tũc habet effectũ temptatio vel nõ habet effectũ.nulla ergo eẽt tẽ⸗ ptatio dyaboli ſi ſciret nullum effectũ ſecuturum.ſed qꝛ conicit aliquẽ effectũ poſſe ſequi.iõ tẽptat ĩ ſomnis.rõ aũt quare tũc temptat in illa pte imaginatin a ſiue fan⸗ taſlica quia tunc plus viget. ex illa em pte ſ emp inten⸗ dit temptare ey qua ꝑte maioꝛẽ credit eſſe effectũ.¶ Ad illud vᷣo qð dic.b. greg. ꝙ dñs ꝑmittit in ſomno tempta re ne ſomnus vacet a pꝛemio paſſionis.dicẽdũ eſt. ꝑ boc non dat intelligere ꝙ in ſomno ſit meritum: ſed cum ſit vigilia et placet ipis bonis ꝙ ſic toꝛquentur in ſom⸗ no.n ec aliter conſentiunt delectioni.tunc eſt meritum. occaſio ergo merin poterat eſſe in ipſo ſonmo: ſed non ipſe effectus meriti.¶ Ad illud vo quod obijcitur vtruz grauioꝛ ſit temptatio in ſomno ꝙᷓ in vigilia vel econuer ſo.dicendum eſt.q grauioꝛ poteſt dici dupliciter.vel ra tione occaſionis vbi nulla eſt reſiſtentia. et hoc modo grauioꝛ eſt in ſomno. vel ratione effectus immedia⸗ te conſequentis. et ſic gramioꝛ eſt in vigilia. Vnde grauioꝛ poteſt dici ratione demni quos conſequitur. boc ꝙ; et ſic eſt in vigilantibo. vel qaꝛ nõ eſt reſiſtentia ex pte eo⸗ rum qui temptant et ſic eſt grauioꝛ in doꝛientibo. Articulus quintus Vinto querit᷑ vtrũ dy abolꝰ ſilr temptet exi ſtẽtes ĩ ſeculo 2 renũciãtes ſeculo. et vior ꝙ grauioꝛ ſit temptatio renũciantibo ſeculo. ꝑ dicit. b. greg · grauis meroꝛ vnicuiq; ĩ initio ↄuer ſionis ſue.cũ ſua pcta cõſiderãs curarũ ſeculariũ vult compedes rumꝑe.et viã dñi incedere. deſiderioꝝ tẽpo⸗ raliũ graue onus abijcere. et iugũ dñi leue libera ſerui⸗ tute poꝛtare. Iteʒ quẽ pugna meroꝛis ſuꝑare nõ valuit ne ipᷣa ſecuritas ſternat diſ penſante deo ꝑmittit vt poſt auerſionẽ ſuã tempiationũ ſtimulis fatiget.ex bis acci⸗ pitur q grauioꝛes ſunt tempta tõnes a ſeculo recedẽtiũ ̈ iõoꝝ ſeculariũ.¶ Ieẽ ſup illud exo.xiiij. reuerſi caſtra inetẽtur ⁊c.glo.multa offendicula ? multe temptatoes occurrũt volentibo agere que dei ſunt. ex gbo relinquit᷑ ꝙ grauioꝛes ſunt temptatõnes iſtoꝝ ꝙᷓ illoꝝ.ꝗ⸗ Itẽ ſuꝑ illud. Lũc ihus ductꝰ eſt in eſertũ Math.iiij. glo. ĩ de ſerto fit temptatio.qꝛ nõ ante ſe hoſtis erigit:q; homo ð müdo exijt. tenet em eũ ſub legibo ſuis.¶ Item ſuꝑ illð Job. xl.abſoꝛbebit fluuiũ ⁊c.antiquus hoſtis ꝓ magno nõ habet. cũ ſub iure ſue tyrãnidis terrena querẽtes te⸗ net. qui ꝑ ipᷣa vite ſue ſtudia deoꝛſũ currũt: ſ̊ ilos ma⸗ gnope rape nitit. qᷣs deſpectis terrenis ſtudijs iaʒ iũgi celeſtibo cõtemplat. ¶ Ded ecõtra videt ꝑ hoc ꝙ dicit brus gꝛeg. de egipto exeũtibo e vicino bella ſubtrabunt᷑. qꝛ relinquẽtibo ſeculũ quedã plus trãquillitas oñdituz. ne ipᷣa temeritate et inchoatõe turbati.ad hoc ꝙ reliqᷣ rant redeant. Item ſuꝑ illud Yob. xl. qui reuelabit fa ciẽ indumẽti eꝰ. glo.aliter leuiathã religioſos temptat. aliter huic mũdo deditos.nã pꝛauis mala qᷓ deſiderant aꝑte. bonis aũt latẽter inſidiãs ſub ſpẽ ſctitatis illudit cũ pluraſint genera maloꝝ ꝗ deſiderãt qᷓ illa ꝑ q poſ ſit bonis illudi.multiplitioꝛ eſi temptatio qᷓ tẽptat᷑ huic — go dediti: ꝙᷓ illa qᷓ temptantur ab hoc mũdo ſeꝑati. Ad qð dicendũ.q; gauioꝛẽ temptatõ recedẽtiũ a mũ .B diltiguit dinerſus ſtatꝰ illoꝝ. Eſt em qdã ſtatꝰ in ipo acceſſu ad religionẽ.et ĩ illo ſtatu occurrũt tẽptatio nes. ꝓ bono em̃ derelictꝰ ſurgit in ſcandula vel ne oino derelinquat᷑ nitit᷑ retinere.Eſt alius ſtatꝰ in initio ↄuer ſionis.et in iſto ſiatu ex dina miſcdia aliqñ mitigant᷑ tẽ ptatões apud infirmas mẽtes.? datur quedã ſuauitas ſiue mẽtis iocũditas pꝰ euaſionẽ laqueoꝝ. Eſt iteꝝ ter cius ſtatꝰ ꝗ eſt in ꝓgreſſu religioĩs · ꝗ et in illo ne ſit ne gligẽtia ex ſecuritate occurrũt temptatões. et de bis di cit. b. greg.ne cõuerſus ſecuritatis negligẽtia diſſoluat᷑ in pulſu tem ptatõis afficit᷑ſepe aũt tam giutina ſüt tẽ⸗ ptationũ certamia: ꝙᷓ longa fuerüt inchoãtiũ bladimen ta. Eſt aũt quartꝰ ſtatus in ꝓfectõne et tũc dĩna cõſola tione roboꝛant᷑. Vñ dicit. b. gꝛeg. in inchoatione inueni unt blaͤdimenta dulcedinis.ĩ medio certamia temptati⸗ onis.ad extꝛemũ vᷣo ẽ ꝑfectio pleĩtudis. Cũ eꝛgo tot ſint ſiatus: in pꝛimo ſiatu grauioꝛ eſt temptatio dy aboli eo ꝙ nitit᷑ retinere. Ao hoc facit illa glo. que eſt ¶Mat. iiij. qᷓtum vo ad ſcom ſlatũ minꝰ ẽ grauis temptatio.qtum ad terciũ vo ſtatum vno mõ dicit᷑ eẽ grauioꝛ alio modo mĩꝰ grauis.i Qam in hoc mĩꝰ grauis:q; nõ ſunt tot dif⸗ ferẽtie temptationũ. qͥt in ſeculo exñtiũ.In hoc aüt gra⸗ uioꝛ.qꝛ ad cognoſcẽdũ di fficilioꝛ. In vltio vᷣo ſta tu et ſi grauilſime ſint in ſe tẽptatões.alleuiantur ꝓpter robur ſuſtinẽtiũ. ¶¶ Per boc pʒ qliter reſpõdendũ ad obiecta. Illud em̃ qð obijcit᷑ de ſecũdo ſtatu recedentiũ a ſeculo. cõcludit ꝙ quo ad hoc minus grauis eſt temptatõ.4 YI lud aũt qð ſecundo obijcitur concludit ꝙ multi plitioꝛ 7 tẽptatio exiſtentiũ in ſeculo.et ita quaſi ad idem ten⸗ dunt:̊ er cauſa differenti. alie vo rationes oſtendunt grauioꝛes eſſe tẽptatõnes a ſeculo recedentium. Articulns ſertus Exto querit᷑ vtrũ dyabolus ſilr temptet per ſectos ⁊ imꝑfectos. Et videt᷑ ꝙ grauioꝛ ſit tẽ ptatio dyaboli reſpectu ꝓficiẽtiũ aut ꝑfecto rũ. p boc qðᷣ dic. b. greg . creſcentibo virtutibo magis ſe⸗ uit dyabol? ad temiptãdũ.ᷣ nõ eſi cremẽtũ in virtutibo nili quo ad ꝓficiẽtes vel perfectos.ergo grauiꝰ tẽptat ꝓficiẽtes et perfectos.¶¶ oc idẽ videt᷑ per hoc qð dicit ſuper illud Yob. iij. Qui parati ſunt ſuſcitare leuiatbã. glo. alijs quos ſecure poſſidet doꝛmit. his vᷣo ꝗ ð ſe luſci tant leuiatban euigilat ad omem pugnam. Hᷣ euigilare ad pugnam eſt euigilare ad temptatõz amplioꝛẽ. gra⸗ uioꝛ eſt temptatio in ꝓficiẽtib ⁊2 perfectis.hi em̃ ſůt qui ↄtra ſe ſuſcitant leuiathan. (Kann⸗ videt᷑ ꝙ grauioꝛ ſit temptatio imperfectoꝝ. per hoc qð dẽ.j. JZaco.ſu per illud. AUnuſquiſq; temptat᷑ ⁊c.cũ ſuper fundamẽtum li⸗ gnum fenũ et ſtipula edificamꝰ dy abolꝰ ſuponit incen⸗ diũ. edificemꝰ aurũ et argentũ ? lapides pᷣcioſos et tem ptare nõ audet. nec tñ oino ceſiſtit. ſed imperſecti ſunt ꝗ edificãt lignũ fenũ et ſtipulã. dyabolum aũt ſuwonere incẽdium nõ aliud eſt qᷓ temptare. Qui vo edificat auꝝ argentũ lapides pᷣcioſos ſunt perficiẽtes et perfecti.cuʒ ergo iſtos intendat temptare. illos aut nõ audeat tẽpta re. vel nõ ſic audet:ergo grauioꝛ eſt temptatio imper⸗ fectoꝛum q perfectoꝛum. ¶ Pꝛeterea. vbi magis inue⸗ nit adituʒ temptatõis ibi magis temptat:ſed in imper fectis inuenit magis aditum temptatois.̊ magis tem⸗ ptat.ergo foꝛtioꝛ ẽ temptatio ex ꝑte imperſectoꝝ qᷓ er ꝑ te perfectoꝝ. ¶ Oð et videt per hoc qð dic. b. greg · per⸗ fecti magis reſiſtũt tẽptatõi.ſ̊ cõtra reſiſtẽtes ẽ dy abo⸗ lus debilis vt ſoꝛmica:ↄtra ↄſentiẽtes ẽ foꝛtis vt leo.im perfecti aũt magis appꝛopinquãt cõſenſui.qᷓ foꝛtioꝛ ẽ re⸗ ſpctu illoꝝ.¶ Ad qð dicẽdũ· ꝙ; feruẽtioꝛ eſt tẽptatio re⸗ ſpectu ꝓficiẽtiũ aut perfectoꝝ.potentioꝛ tñ eſt reſpeetu imperfectoꝝ. ¶Maioꝛ ergo temptatio diciẽ duobo mõis vel rõne feruoꝛis in ipᷣo.vel rõne efficacie in eo qui tem⸗ ptatuꝛ. Pꝛimo mõ dẽ reſpectu perfectoꝝ temptatõ dya boli maioꝛ.ſecũdo vᷣo mõ reſpectu imperfectoꝝ. 4lCum 8dicit᷑ ꝙ plꝰ ſeuit dyaboldad tẽptadu cñ ẽ marꝰ cremen tũ virtutũ hoc ad feruoꝛẽ refert. magis em̃ appeteret deij cere ꝑfectũ qᷓ imperfectũ.¶¶ Ad ſcom vo dicedũ.ꝙ ſic ac cidit de aliqᷓ pꝛicipe terreno.ꝙ magis in ſurgit 5 illu qui plꝰ aufert de iure ſuo.velꝗ pl⸗ nocet regno ſuo· ita ẽ de dyabolo ꝗ iſurgit plꝰ pfectũ ꝗ magis nocet regno ſuo qᷓ ↄotra imperfectũ ꝗ minꝰ nocet. Vñ ſi cõtingat aliquã⸗ d vinci vel reſiſtentiam inuenire.plures ſibi adiungit ad expugnatõem hoſtis. et ita eti facit dyabolus. ſic er go dicitur maioꝛ eẽ temptatio.qꝛ ex maioꝛi feruoꝛe ap⸗ petitus. Ad illud vᷣo qð obijcit ex alia parte dicẽdum. ꝙ maioꝛ dẽ eẽ ratione efficacie. vbi em edificatur lignũ fenum. et ſtipula. materia pꝛeparat᷑ temptationi. et ita in hoc audacioꝛ efficit᷑ ad tempꝑtãdũ ⁊ faciliꝰ plegt effe⸗ ctũ. ¶ & aũt dẽ nõ audere ↄtra eos qui edificãt aurum et argen. ⁊c. hoc eſt qꝛ nõ ſibi inuenit materiã aptataz. nec tñᷣ oĩno deſiſtit.cum amplius ferueat conirg ipſum ſed latentius ꝑſequitur.vt ſic faciliꝰ decipiat.⸗ Ad ali⸗ ud dicendum.; vbi inuenit maioꝛem aditum tem ptati Iẽ efficatioꝛ tem ptatio.ſed nõ feruentioꝛ. lus ſeptumus ptimo queritur de temptatione dy aboli ex parte moloꝛum. cum ſint quidam quando q; reſiſtentes.quidã vᷣo non reliſtentes. vtrũ ſimiliter ſit temptatio reſpectu hoꝛum et illoꝛum q; em̃ magis temptet reſiſtentes videt᷑ per boc qð dicit bestꝰ greg. hoſlis nr̃ nos ĩ bac vita poſitos.quãtomagis ſibi rebellare conſpicit: tamo ampliiꝰeypugnare contendit. Item grego. in omeł.xij. ſuper pꝛims partem Ezech. antiquus aduerſarius qui de celo lapſus eſt inuidet et inſidiari amplius incipit. acrioꝛeſq; ꝙᷓ conſueuerot tem ptat iones admonet. ita vt plerumq; reſiſtentem animu temptet.ſicut nunqꝙᷓ ante temptauerat. quando poſſide⸗ ne deto ſe, iby tat ai⸗ ſei are c gui noꝛ ber⸗ i⸗ e n a; pta er⸗ hen ¶ Lueſtio * „₰ — bat. Vñ ij. Ecci.fili accedens ad ſeruitutẽ tei pꝛepara aĩam tuam ad temptatõeʒ. et dicit᷑.ix. Marci.de a mo niaco qui a dño ſanabatur.qð clamãas et multũ di cer⸗ pens eum exijt ab eo.in quo notat.b.greg.acrioꝛem eſſe temptatõem ipᷣiꝰ dyaboli in eo qui reluctat᷑ temptatõi. Item greg. Cum membꝛa plus ad denʒ ꝓficiũt.tunc acrioꝛes temptatõnũ inſidias tolerare nõ deſiſtũt.⁊ ite rum cum videt dy abolus ſancte mẽtis ſtudiũ contra ſe et alijs ꝓdeſſe.multiplicata ſatagit temptatõne cõfũde⸗/ re. ex quibo om̃ibo colligit᷑ acrius temptat dyabolus ſibi reſiſtentes.(¶ ¶ Sed videtur cõtrariuʒ ꝑ hoc qð dicit b. greg. Qui em Hõ reſiſtunt temptatõi ſequũt᷑ temptati oneʒ.qui aũt ſequũt᷑ temptõʒ vento temptatõis quatiũ tur.magis g temptant᷑ qui om̃i vento temptationis ce⸗ dunt. Peeterea.plus pt᷑ dyabolꝰ in ſuo pecoꝛe qᷓᷓ ĩ ali eno.ſed pctoꝛ dum eſt in peccato eſt quaſi ꝓpꝛinʒ pecus dy aboli.ergo plus pr in illo q; in reſiſtente.magis q̊ tẽ ptat nõ reſiſtẽtes q reſiſiẽtes.¶ IJtDem hiero.Quãto plu res ſue voluntati ſubijcit.tanto eos pluribo temptatõibo cõcutit.ſᷣ qui cedunt temptatõi ſubijciũt ſe volũtati dya boli. ̊ magis temptatõibo cõcutiũt᷑.¶ Ad qð dicẽdũ. ꝙ acrioꝛes ſunt temptatões reſpectu reſiſtẽtiũ ſiue etiaʒ bonoꝝ ſiue maloꝝ.aliqñ em̃ ipᷣi mali ꝗbuſdã etiaʒ tem⸗ ptationibo reſiſtũt.ratio aũt eſt ex ꝑte bonoꝝ qꝛ maioꝛ videtur ſibi victoꝛia.ſu ꝑbia ẽ nolle vinci ſed velle vince re. ex ꝑte vᷣo maloꝝ ratio eſt ne a poteſtate ſua euadãt. reſpectu vᷣo nõ reſi iſtetiũ dẽ eſſe multiplitioꝛ temptatio ſed nõ grauioꝛ.aliqñ em̃ reſpectu illoꝝ teſiſtit a tempta tione. VUnde dicit.b.greg. VUntiquus hoſtis poſtq; tem ptatõnes infixit ad tẽpus recedit.nõ vt malicie finẽ pꝛe⸗ beat:ſᷣ vt coꝛda que ꝑ quietẽ ſecura reddiderit repẽte re⸗ diens facilius irrũpat.Et dicit btus greg. alibi. IJllos inquietare negligit quos quaſi quieto iure ſe poſſidere ſentit. Si vᷣo contingit ꝙ nõ pluribo temptatõibo ſibi ce entem inuadat. hoc accidit ne ꝑ moleſtiã temptationũ eum ad refugiũ dei ire compellat. rticulus octanns Ctauo querit᷑ vtꝝ ſimiliter ſit temptatõ dya boli reſpectu credentiũ et nõ credentiũ. Vlide tur em̃ ꝙ maioꝛ ſit temptatio ↄtra credẽtes. ꝑ boc qð dicit.b.greg.nõ ꝓ magno dyabolus bʒ ꝙ ĩfi⸗ eles tulerit ̊ toto niſu in illoꝝ moꝛtẽ ſe erigit.qs ↄtra ſe regnãtes cognoſcat.ex qͥ accipit ꝙ maioꝛ ẽ temptatio reſpectu credẽtiũ qᷓ nõ credẽtiũ. Itẽ yſi.qꝛ ñ ĩ credẽtibo intrinſecus regnat. contra eos extrinſecus pugnat. et ꝗ interius amiſit dñium: contra eos exterius mouet bel⸗ lum.¶¶ Item ad iqein ſuꝑ illud.xj. Joſ.cum audiſſet ia⸗/ bin rex aſoꝛ ⁊c.glo.antiqui poſſeſſoꝛes ad pugnã ꝓpuo⸗ cant᷑.et ſi opugnãtur pꝛimi multo plures cõſurgũt et ĩ malũ cõſpirat.ſed ꝗ ſunt ãtiqui poſſeſſoꝛes niſi demões qui poſſiderũt aĩmas anteq; reciperẽt fidẽ vel fidei ſacꝛa mentum. lli ergo poſt ſuſceptionem fidei ad pugnam ꝓuocantur.et ſi contingat eos oꝑꝛimi:cum maioꝛi mi⸗ tiplicatione temptationum conſurgunt. Sic ergo argu itur ꝙ demones magis pꝛouocant᷑ ad temptandum cõ⸗ tra ipos fideles.¶ Pꝛe terea. fide(ſicut dicit. b. pe.in ca nonica ſua.pᷣa)pꝛimo fit re ſiſtentia contra temptatio⸗ nes dyaboli.ſed contra ſibi reſiſtentes acrius inſurgũt. hoc etiam deſt ignatur per hoc quod dicitur.j. exo. Cuz dirit rer egipti venite ſapienter oꝑpꝛimamus eũ ne foꝛte multiplicetur ⁊c. Oꝛig.i glo. hoc eſt dyabolus qui dixit in coꝛde ſuo non eſt deus.qui genti ſue. id eſt apoſtatis angelis dicit. ecce populus ſilioꝛum iſrabel.eoꝛum ſcilz qui poſſunt mente domini videre.potentioꝛ eſt nobis.ve nite ſapienter oppꝛimamus eum. Ex quibus omnibus colligitur. q; foꝛtius inſurgit ad temptandum dyabolꝰ contra ip̃os fideles.(¶ Sed contrarium videtur ſ/ cilicet ̈. magis temptet infideles per hoc quod dicit augu. in li. de anima et ſpiritu. temptat enim nou tm vigilando ſed etiam doꝛmiendo graniter auimam infidelem. n⸗ Cxvij. de aug. Cum cere mulier mentem muliercule ſibi per in fidelitatem ſubiugauerit diuerſarum reruʒ ſpecies aut ſimilitudines impꝛimit.et mentem quam captinam te⸗ net veludens. modo leta modo triſtia oſlendene:per de⸗ uia queq; deducit.ergo ratione infidelitatis plures ſũt illuſiones. ergo plures temptatõnes.ergo plus temptat infideles qꝙ fideles. Item grego.li.moꝝ.xiij. Facile inimico reſiſtitur:ſi non ei vel in multis lapſibus vel in vno diutius conſentiatur. Si vpo eius ſuaſionibus ani⸗ ma ſubeſſe conſueuerit:qto ſe crebꝛius ei ſubijcit.tanto ei ſibi intolerabilem facit:vt ei reluctari non poſſit. ſed quãtomagis eſt intolerabilis.tantoplus temptat⸗2 ecõ⸗ nerſo. ergo cum infideles crebꝛius ſe ſubijciant eis. eſt magis intolera bilis et ita pluribus eos temptationi⸗ bus concutit.¶ YItem qui non habet ſcutum quo ſe de⸗ fendat ab auerſario.facilius ab eo impugnatur. ſed ipſa fides eſt ſcutum ſicut habetur.vj.ad Ephe. Acci⸗ pite ſcutum fidei ⁊c.ſed infideles non habent huiuſmo di ſcutum. ergo dy abolus facilius temptat eos et volũ⸗ tatem habet temptandi. ergo plus temptat inſideles qᷓ fideles. d quod dicendum.ꝙ acrius et cum maio⸗ ri aſtutia temptat fideles ꝙ́; infideles. Infideles aũt plus temptat. id eſt pluribo temptationibus pulſat.et per hoc poſſunt ſolui ea que ex vtraq; parte obijciunt᷑. In pꝛima enim obiectione dicebatur ꝙ non multuz re⸗ putat infideles ſed toto niſu contra fideles exardeſcit. et hoc eſt ꝙ iam euaſerunt regnum dyaboli et ſubiecti ſunt regno chꝛiſti.ſi tamen cõtingat fideles eſſe negligẽ⸗ tes.iam iterum ad regnum eius reuertuntur. de qui⸗ bus apoſtolus dicit ad tytum.id eſt confitentur verbis ſe noſſe deum factis autem negant. Et in pꝛima canoni⸗ ca iohan.j.ca.Qui dicit ſe noſſe deum et mandata eius non cuſtodit mendax eſt. Qualibus autem temptatio⸗ nibus temptet ipſos fideles.dicit beatus grego. Acri⸗ us poſt redemptoꝛis aduentum quoſdam qui baptiſma⸗ tis ſacramento ſunt renati deglutire ſe poſſe confidit. alios nanq; ſ xpᷣianitatis nomine poſitos deuoꝛat. qꝛ in ipſo eos fidei erroꝛe ſubplantat. alios a rectitudine fidei nequaq; euiat:ſed ad vſum pꝛaue actionis incli⸗ nat.alios in operatione immundicie inflectere non va⸗ let:ſed apud ſemeipſos intus in ſtudio contentionis in⸗ toꝛquet.vt a caritate mentem diuidant.rectũ ñ ſit quic⸗ quid exterius operantur. Et per hoc idem ſoluuntur etiam alia argumenta conſequentia. argumenta vo que obiec ta ſunt in contrarium ad hoc tendunt. vt infide⸗ les pluribus temptationibus a dyabolo pulſentur. ¶Articnius nonus „ Ono queritur vtrum magis temptet dyabo⸗ paratos ab ea. Et videtur ꝙ magis tem⸗ ptet exiſtentes in communione eccleſie. qui enim ſunt in communione xvel vnitate eccleſie.quo ad hoc ſunt de acie xp̃i. ſed contra illos qui ſunt de acie chꝛiſti eſt pu⸗ gna dyaboli. pugna autem eſt per temptationẽ. ergo dy abolus plus impetit temptatõnibus ex:ſtentes ĩ vni tate eccleſie.illi enim qui ſunt ſeparati traditi ſunt po⸗ teſtate dyaboli.et cum ſint in poteſtate ⁊yaboli: eos quaſi ſecure poſſidet. non ergo temptationibus impu⸗ gnat. Item gregoꝛius. Abi ſibi reſiſlere foꝛtem con⸗ ſiderat illic contra vires pꝛoculdubio dolos parat. ſed qui ſunt in vnitate eccleſie plus habent foꝛtitudinis.er go contra tales dyabolus dolos parat.ſed doli illi non ſunt niſi temptationes doloſe:ergo temptatiombus do⸗ loſis impetit exiſtentes in vnitate eccleſie.¶ Item in ar cha erant animalia munda et immunda ſed ꝑ munda 2 immũda aĩmalia ſignant᷑ pctoꝛes et iuſti.qui tñ ſunt in archa.i.in vnitate eccleſie.ꝑ aquas aũt ſignantur tem⸗ ptationes. Dicitur antem. vij. gen. quãtomagis aque lus exiſtentes in commumone eccleſie q; ſe⸗ multiplicabãtur. tãtomagis archa eleuabat᷑ in ſublime Sotra erntes i vnitate eccłie ſiue bonos ſiue malos.ma gis inducit temptatões. ¶ Sz econtra videt᷑.ſeꝑati em a cõmunione ecclie traditi ſũt ptati ſathane.j. Coꝝ.v. tæ choꝛinthio foꝛnicatoꝛe tradidi bmõi hoĩem ſathane. cũ aũt traditi ſunt ptati ſathane.ptᷣas aut eius ad tem⸗ ptandũ in aima 2 a vexandũ in coꝛꝑe.q̊ bmõi homies magis temptãt et verant᷑ a demoĩbo. Stẽ ſi daret᷑ edi⸗ ctũ a rege ꝙ vnuſqſq; faceret ce bono ſuo quicqd vellet. tũc poſſet iudeus ſi haberet bouẽ occidere.ſiłr cũ detur edictũ a rege celeſti ꝑ miſtros eccłie.q dyabolꝰ exerce⸗ at ſuã pratem in ipᷣo pctoꝛe.poteſt dyabolꝰ cũ ſit ꝑmiſſ⸗ ꝓ volütate ſua temptare.nõ em̃ vſq;quaq; babet ptateʒ occidẽdi.peccatoꝛ em eſt ſicut pecus dyaboli. ſicẽ habet in glo. ſup illud. Immiſſiones ꝑ angelos malos. ſ non babet tantã ꝑmiſſionẽ reſpectu illoꝝ ꝗ nõ ſunt ſeꝑati a ↄmunione quãta habet reſpectu illoꝝ qui ſeꝑati.nec tẽ⸗ ptat niſi quatenꝰ ꝑmiſſus emagis temptat᷑ ſeꝑatus a ↄmunione ꝙᷓ nõ ſehatus uiꝰ etiã gra poteſt queri. cũ dy abolus odio habeat hoĩem ineſtimabiliter et volũ tatẽ oĩmodã nocendi.qũo pt᷑ eẽ ꝙ accepta licentia a deo ꝑ miſtros eccłie de ſeꝑatis a cõmunione pꝑcat eis. ſi em̃ adeſt ptas et adeſt volũtas et aſtutia nocẽdi.non deeſt iße actus. tinua videt᷑ temptatio eẽ et ↄtinua veratõ. Zld pꝛimũ dicẽdũ. maioꝛ ẽ volũtas dy aboli ad tẽ tandũ erñtes in vnitate ecclie ꝙᷓ ſeꝑatos ab ecclia.ſunt tñ quidam in vnitate eccłie ꝑ caritatẽ. quidã vo ꝑ fidẽ infoꝛmẽ tm· maioꝛ aũt eſt volũtas eijciẽdi exñtes in vni⸗ tate eccłie ꝑ fidẽ. qᷓto em̃ plus ꝑtinent ad aciẽ dei:tanto plointẽdit eos deijcere et reducere ad aciem ſuã. 4. Yllð aũt qð dic. b. greg. intelligit᷑ de illis qui bñt ſoꝛtitudieʒ ex vnitate caritatis: nõ tm ex vnitate fidei infoꝛmis. illi em̃ cũ ſint pctoꝛes ad aciez dyaboli ꝑtinẽt. licet quo ad quid ad vnitatem ecclie ꝑtineãt. ¶ IJllð vo qð tercõ obij ciebat᷑ de archa ſic intelligẽdũ eſt.ꝙ multiplicatio tem⸗ ptationũ que ꝑ aquas deſignãt᷑.nõ quoſcũq; exñtes in archa ducut ad ꝓfectũ p̊ bonos exiſiẽtes ĩ vnitate cari⸗ tatis. Ad ea vᷣo qᷓ obiecta ſunt ex alia ꝑte dicendumẽ. ꝙ liberioꝛ eſt volũtas temptadi et ipa temptatio reſpe⸗ ctu ſepatoꝝ ab vnitate ecclłie ꝙᷓ reſpectu exñtiũ in vnita te. nec tñ eſt oĩno libera.licet em fiat ꝑmiſſio poteſtatis dyabolice ad temptãdum vel ad verandũ ſeꝑatum a cõ munmione ecclie:nõ tñ eſt oĩmoda ꝑmiſſio.ſ̊ ad hoc vt ſpi ritus eius ſaluus fiat. ad hoc ſcʒ vt ꝑ tribulatõʒ in aĩa vel ĩ coꝛꝑe agnoſcat pcto ſe deliquiſſe et cognoſcẽs ſe pe niteat ? penitẽs ſatiſfaciat:et ſic ad vnitatẽ eccłie rede⸗ at. ¶¶ Ad illud vo qð ſcdðᷣo obijcit᷑ ſiłr dicẽdũ ẽ.ꝙ non eſt oĩno ſile qð ĩducit᷑ de edicto regis terreni et de edicto re gis celeſtis facto ꝑ p̃cones eccłie. IObi em̃ licitũ ẽ occide re pecus ſuũ.hic aut nõ eſt oĩno licitũ.ſi em ꝑmittat deꝰ tẽptaẽ vſq; ad caſũ pcti vlterioꝛis.m illa vlt. apoc. Qui iĩ ſoꝛdibo ẽ ſoꝛdeſcat adhuc. hoc ẽ aliqn ex miſcðia vt ve niẽs ad ↄfuſionẽ pcti. redeat ad vnitatez a q receſſerat. Ffem illud. iiij. mich. Yleniẽs ad babilonẽ ibi liberaberis vel ex iuſticia vt ſi noluerit redire ad vnitatẽ:bic inchoe tur ſua damnatio vt in futo cõſũmet᷑... Ad illud quod querebat᷑ ↄnter cũ ſepatus a cõmunione ecclie tradatu⸗ in poteſtatem ſathane.q̃re nõ oĩmodo nocet vt ſic modo veretur excõmuiĩcatꝰ ſic fuit ĩ pꝛimo ſtatu ecclie.dici pẽ ꝙ; pcit eis et retrahit manũ tẽptatõis veratõis vt plu res ſumat audaciã ↄtumacie ſiue inobediẽtie. et pcidãt᷑ a ↄmunione eccłie.potuit em in pꝛiſtino ſtatu eccłie ꝑci pere ꝙ qdam ꝑ temptatõʒz et veratõʒ ſuã coꝛrigebat et timebãt incidere in ſniam excoĩcatõis.et ita plures per vexatõʒ excoĩcatoꝝ amittebat.mulctato em peſtilẽte ſa pictioꝛ erit ſtultꝰ.xxj. ꝓuerb.et iterũ peſtilẽte flagellato ſiultꝰ ſapiẽtioꝛ erit. xix. ꝓuerbᷣ. ꝓpter hec licʒ ptatẽ heat grauius temptãdi vel verandi. diſſiłat vt plures trabat ad intentum. ¶ Wembꝛũ quartum HOmpleta conſideratõe temptatõnis ex ꝑ te eius qui temptatur.ſequitur conſideꝛa tio temptationis ex parte cauſe ꝓgt᷑ quaʒ fit temptatio. Et poteſi queri vtrũ cauſa temptationis dyaboli ſit er inuidia vel ex alia cauſa.⁊ videtur ꝙ ex inuidia ꝑ hoc ꝙ dicit bius greg. In para⸗ diſo dyabolus inuidens bomi.ſuperbie vulnus infixit quia amiſſa beatitudine minoꝛem ſe immoꝛtalitate illiꝰ agnouit.vt qui moꝛtem nõ acceperat conditus meretur elatus. ¶ Hoc etiam videtur ꝑ hoc qð dicit beatꝰ aug. in. xj. li.ſuꝑ geñ ad lit. ꝓpter excellentiã delectatus tu/ muit ſuperbia propter quam cecidit a beatitudine ſpi: ritualis paradiſi et inuidia contabuerit.ergo uſa tẽ⸗ ptationis humani generis fuit ex inuidia.¶ Sed vide tur contrariuz. inuidia em eſt reſpectu ſuperioꝛis vl re ſpectu paris ne fiat ſuperioꝛ.ᷣ bomo non fuit ſuperioꝛ natura: nec etiam o'ĩno par.ergo reſpectu eius non fuit inuidia. 4 Pꝛeterea. temptãtio m ꝙ bic accipitur eſt eius qui habet poteſtatem ſuper alium.ſed qui habʒ po teſtatem ſuper alterum quo ad hoc ſuperioꝛ eſt altero. ergo dyabolus cum habeat temptationem ſuper homi nem videtur eſſe ſuper ipo.non ergo competit ei ĩuidia ad temptandum. (¶ Ad quod dicendum. ꝙ er inuidia temptauit pꝛimum ominem. 4 Ad obiectum autez in contrarium dicendum eſi.ꝙ licet bomo m naturam ſu am fuiſſet inferioꝛ. reſpectu tamen rõne ſtatꝰ fui ſt uit ſu⸗ . perioꝛ. habuit em̃ recti L tudine naturali cecidit dyabolus. Vnde quo ad hoc in⸗ uidit ſuperioꝛi.par etiaʒ fuit quo ad hoc ꝙ; habunt ima⸗ ginem dei naturaliter. et potuit aſcendere ad dignitateʒ tudinem naturalem a qua recti⸗ a qua cecidit ipᷣe dy abolus.et ita potuit inuidere ei tan qᷓᷓ pari ne fieret ſuperioꝛ. Ad illud ðᷣo quod ſcðo obij⸗ citur. dicendum eſt.q; temptatio non ponit temptatu de neceſſitate inferioꝛem temptante:ſed ſi temptatus vinca tur extunc factus eſt ſuperioꝛ. ſi vo vincat in hoc habet rationem ſuperioꝛis. temptatio autem de ſua ratione ñ ponit temptantem ſuperioꝛem vel inferioꝛem. ſed ponit quandam experientiam de conſen ſu aut diſſenſu. vnde quo ad hoc ibi paritas eſſe cepit. 5 embꝛum quintuz .Ainto ꝗrit q de cauſa ꝑmittit de tẽpta⸗ trieonem fieri. cum em̃ temptatio actiue di⸗ cta ſit peccatum.peccatum aut cõtrariet᷑ bono. deus aũt eſt ſummũ bonũ.eiꝰ ergo „ — — eſteum lit ſumme potens nullatenus concedere ꝙ tem⸗ ptatio fiat que eſt magni mali occaſio.¶ Item tempta⸗ tio dy aboli fuit oꝛigo totius mali. per qð genus buma num eſt coꝛruptum oꝛiginali peccato.cum ergo pꝛeuide rit tantum malum foꝛe futurum cum ſit ſumma ſapien⸗ tia. non conueniebat autem tantũ malum eſſe futurum niſi maius bonum conſequeretur: non videtur tantum bonum inde ſecutum.non ergo dece bat deum permitte re pꝛimam temptationem dy aboli fieri. ¶ Stem queri⸗ tur. quare ꝑmittit deus quottidie temptationes fieri ꝗ⸗ bus diuerſi bomines cadunt in peccatum. cui multono bilius videatur ex vtraq; parte eẽ et ex parte temptãtis . et er pte temptati. vt nõ eẽt temptatio. optim em vt dic dyo.eſt optima adducere. In contrarium ſic obijcituꝛ ſicut dicitur eccleſiaſtici.xv. Deus reliquit hominem in manu conſilij ſui.ſed pꝛopꝛia voluntate caſurus erat homo in culpam.ſi ergo non permiſiſſet deus. abſtulil⸗ ſet ei fluxibilitatem voluntatis et ita libertatem ratio- nalis creature:ſed hoc eẽt inoꝛdinatum. ſumme aũt ſa⸗ pientie.et bonitatis fuit nil relinquere inoꝛdinatum. Ange aug xj. confeſſ. Decebat vt ſineret temptari quez conſenſurum eſſe pꝛeſciebat. cuzʒ id facturus eſſet homo ꝓpꝛia voluntate ꝑ culpam.et oꝛdinãdus eẽt diuina equi tate per penã.· vt ſic oſtenderet aime ſuperbe ad eruditi⸗ 2 onem ſuturoꝝ ſanctoꝝ.ꝙᷓ recte ipᷣe vteret᷑ animarũ vo⸗ * t n⸗ ⸗ te n ͦ 64 — S =— ſc⸗ ta ne ide enn itte t/ 1 Ne tr en rt fieri. 2 illiudlſ.ad co ¶Nuneſtio luntatibo malis.· cum ille puerſe vterent᷑ natnꝛis boĩs. ex quo videt᷑ ꝙ decebat dum ꝑmittẽ ꝙ dyabolꝰ tem⸗ ptaret hoĩem. ¶ Iteʒ Greg. mira nobiſcũ diſpenſatio agit᷑.vt mens noſſra culpe nõnũqᷓ pulſatõne feriat᷑.nã elſe ſe magnax viriũ homo crederet: ſi nullũ earundeʒ viriũ defectũ intra mentis archana ſenſilſſet. ̊ d tem⸗ ptatõne irruente querit᷑.⁊ quaſi vltra vires fatigatur ei minimũ ondit᷑ hũilitatis.⁊ vñ ſe ꝑtimeſcit faciliter cadere inde accepit ſe foꝛtit ſtare.¶ Itez greg. duobo modis temptat᷑ homo.vicijs: flagellis.vicia dũ tem⸗ ptant ꝓſicientes in nobis virtutes humiliãt. flagella⸗ dũ temptãt:ſurgẽtes in coꝛde hꝰ mũdi voluptates era Dicãt.nemo vires ſuas in pace cognouit: ſi.n.bella de⸗- ſunt virtutũ exꝑimenta ñ ꝓdeunt.4! Iez Bꝛeg. Sup⸗ na diſpenſatio nos deo ſeruiẽtes carnis nr̃e ꝑmittit tẽ⸗ ptatõnibn ocuti.ne nr̃a mens in ſuꝑbia audeat p̃ſum⸗ ptione ſue ſecuritatis eleuari. Job. x. ꝓpter ſuper biaʒ q́i leenã capies me. Et.ij.ad coꝛint᷑.xij.i Ae magnitudo reuelatõnũ extollat me: datus eſt mibi ſtimulꝰ caꝛnis mee angelus ſathane vt me colaphiʒet. ex his colligit Acet dñm ꝙ ꝑmittat temptatõnes fieri dy aboli. o quod eſt rñdendũ.ꝑ hoc quod dicit aug.xj.ſuꝑ Siqdez mouent᷑ de primi bois temptatiõe fieꝛi ꝙ eam ꝑꝓmiſerat æus.qᷓi nuc nõ vidcãt vniuerſuʒ genus bumanũ dyaboli inſidias ſine ceſſatõne temptari.cur ⁊ hoc ꝑmittit deus.an qꝛ ꝓbat᷑: exercet᷑ virtus.⁊ eſt palma gloꝛioſioꝛ nõ otempſiſſe temptãti ꝙᷓ nõ potuiſſe temptari.cur etiã ipſi qui deſeꝛto creatoꝛe eũt poſt tem ptantẽ. magis magiſq; temptat eos qui in vᷣbo dei peꝛ⸗ manẽt pꝛebeãtq; illis ↄtra cupiditateʒ deuitõis exem⸗ plum. incutiant ↄtra ſuꝑbiaʒ timoꝛẽ pueri. Cõcecden dũ g̊ eſt ꝙ deus pmiſit primã temptatõʒz fieri.⁊ qᷣtidie etia ꝑmittit fieri temptatõʒ. ꝓpter bonũ quod elicit in⸗ e.⁊ vt ſeruet libertas arbitrij ĩ rõali creatura. 4 Ao obiectum aũt in ↄtrariũ dom. ꝙ nõ eẽt ſummi boni ꝑ⸗ mMittere in ſuo regno mala fieri. niſi ex illis malis eli⸗ ceret bonũ.hoc aut eſt ſuꝑius diffuſius declaratũ ĩ tra ctatu de malo.⸗! Ad ſecũdũ ᷣo dom eſt. ꝙ lʒ maximuʒz malũ eſſet in creatuꝛa rõnali conuptio totius hbumam generis:tñ ex illo malo ſecutũ eſt maius bonũ occaſio naliter.ſ. incaꝛnatio filij dei. ꝑ quẽ humanũ genꝰ redi⸗ meret. ſic ̊ decebat diuinà ſapiaʒ pꝑmittere hoc malũ 2 p̃ᷣciebat hoc maiꝰ bonũ inde ſecutuꝝ. lembꝛum ſextü. Onſequẽter dicendũ eſt de eo quod que⸗ ſitum fuit ſexto. que ſint drñtie ſiue ſpẽs temptatõnis. ponũt᷑ diuerſe differẽtie. Eſt.n. vna drñtia que ponit᷑ in glo. ſuꝑ inf. xj. Temptatio vos nõ apprebendat niſi hũana.dicit᷑.n.in glo. temptatio.n.hũana eſt alit ſapere ꝙᷓᷓ res ſe habeat.⁊ cũ bono oĩo.nimis aũt amã⸗ do ſnĩaz ſuꝗ.vel inuidendo melioꝛibo.vſq; ad pcidende coionis ⁊ cõdendi ſciſmatis vel hereſis ſacrilegiã pue⸗ 5 niente dy abolica eſt p̃ſumptio. in nullo aliter ſaꝑe iỹ res ſe hʒ angelica eſt pfectio. Itez ibigeʒ. hũana tẽ⸗ ptatio eſt cũ bono quis aĩo m tñ hũanã fragilitatem in aliquo labit᷑ oſilio.vel cũ irritat᷑ ĩ fratrẽ ſtudio cor⸗ rigendi.plus tñ qᷓ xpᷣiana trangllitas poſtulat.ſi ñ eſt in nobis pfectõ angeli.ñ ſit tñ pſumptio dyaboli. Sic & vna orntia accipit᷑ temptatõis ꝑ ᷣ ꝙ dz. alia eſt hu⸗ mana alia dyabolica. YIteʒ ponit᷑ alia orñtia tẽpta tionis. Eſt.n. quedam temptatio ab hoſte. eſt alia a carne.⁊ bec drñtia temptatõnis inuenit᷑ in ſecũdo lib. ſen. in. xxj. di.c.poꝛꝛo ſciẽdũ ẽ.vbi pᷣmo ponũt᷑ dueſ pe⸗ cies temptatõis quaꝝ vna eſt interioꝛ alteꝛa exterioꝛ. Interioꝛ ðᷣo diuidit᷑ ꝑ temptatõʒ ab hoſte.⁊ temptati⸗ onẽ a carne. Eſt iteꝝ alia drñtia temptatõnis q notat᷑ ſuꝑ illuʒ verſum. Om̃ ipſe liberauit me te laqueo ve⸗ nantiũ ⁊2 a verbo aſpero.⁊ poſtea ſequit᷑. nõ timebis a timoꝛe noctuꝛno. vbi notant᷑ qtuoꝛ genera tẽptationũ. leuis 2 occulta que ſignat᷑ ꝑ timoꝛeʒ nocturnũ leuis 2 manifeſta que ſignat᷑ ꝑ ſagittã volantẽ in die.grauis 2 occulta que ſignat᷑ ꝑ negociũ ambulãs intenebꝛis.gra uis ⁊ apta que accipit᷑ p demoniũ meridianũ.⸗ Iteʒ beatus grego. diſtinguit aliter genera temptationum Dicẽs. Aliqñ oꝓprimẽdo rapit.aliqñ inſidiãdo circũ⸗ uolat.aliqn minando terret.aliqñ ſuadẽdo blandituꝛ. aliqñ deſpectãdo frangit.aliqñ ꝓmittẽdo decipit. ſic & yna drñtia temptatõis erprimit᷑. ¶ äSHtem b. greg. duo aſſignat genera temptationũ.quedaʒ.n. eſt temptatio ꝑ vicia.quedã ꝑ flagella. ſ.un tot ſint dꝛñtie tem ptatõnis.poteſi queri qualiter iſte dꝛñtie inter ſe diſti⸗ Juãt᷑.de ſingulis etiã dꝛñtijs ꝑ ſe ſumptis pñt etiã ali⸗ qua inquiri.. Et qtum ad primũ ſic põt obijci.ꝗnqʒ aſſignãt᷑ drñtie temptatõnis a vniuerſalit ad omẽʒ tẽ ptatõʒ. neceſſe eſt ꝙ exr diuerſis rönibo accipiat᷑.ſi.n. acciꝑent᷑ ſᷣm cauſas. cũ temptatõis nõ ſint niſi quatu⸗ oꝛ cauſe eẽntiales.ſ.cauſa efficiẽs:⁊ illa eſt ex ꝑte tem⸗ ptantis.⁊ foꝛmalis:⁊ illa eſt ex ꝑte modi temptatiõis 7 materialis:⁊ illa eſt ex ꝑte temptati vel materie tem ptatõis.⁊ finalis:⁊ illa eſt ex ꝑte finis tẽptatõis.nul⸗ la aũt pᷣdictaꝝ diuiſionũ er ꝑte finis temptatõis.g re⸗ manebũt tm tꝛes diuiſiones vel ad plus qᷓtuoꝛ. Et hꝰ gratia querit᷑ cum dicit᷑.ꝙ temptatio alia eſt bumana alia dyabolica.penes quid accipit᷑ hec diuiſio: Si eniĩ acciꝑet᷑ ex ꝑte efficiẽtis.Fſᷣm hoc temptatõ humana di⸗ ceretur.que eſt ab homine: ⁊ diceret᷑ temptatio dyabo lica que eſt a dy abolo.hoc aũt nõ eſt verũ: cũ vtranqʒ otingat eſſe a dyabolo.aliter.n.ſaꝑe quã res ſe bʒ lʒ n ptinaciter. põt eſſe a dya bolo.̊ nõ penes cauſaʒ effici enteʒ ſumit᷑ illa diuiſio.¶ Preterea. nõ dicit᷑ ꝙ hoino temptat ſe pſuʒ. ſ̊ in bumanã temptatõz põt homo ca⸗ re ꝑ ſeipſuʒ. hec drñtia temptatõis nõ accipit᷑ ſᷣm 4 orñniã temptãtis.¶ Similit põt obijci de illa drñtia q̃ dicit᷑ temptatio alia eſt ab hoſte alia a carne. Cuz enim inteꝛioꝛ temptatio diuidat᷑ ꝑ temptatõʒ ab hoſte 2 a carne.exterioꝛ aũt diuidat᷑ ↄtra interioꝛẽ:nõ vi det ꝓ exterioꝛ ſit ab hoſte vel a ca rne.¶ Pretea. hec ẽ vna orñntia temptatõis ꝙ vna exterioꝛ alia interioꝛ. cum g ſit vniuerſalis diuiſio temptatõis qua temptat᷑ homo Fm quã rõneʒ accipiet᷑. ¶ Silit poteſt queri de tercia diuiſione qua dicit᷑ ꝙ temptatio alia eſi uis alia le/ uis.2 iteꝝ alia oculta alia manifeſta. que due ſi cõiun⸗ gant᷑ vnã facient quadrimẽbꝛeʒz diuiſiõneʒ. ſicut ſupra dictũ eſt. Põt gᷣqueri.ſᷣim quid accipit᷑ ilia diuiſio.nõ eni videt᷑ ſumi ex ꝑte temptantis. ſi ᷣo ſumat᷑ er ꝑte tẽ ⸗ ptati erũt tũc plures drñtie ex illa ꝑte. Silłr põt queri alijs differentijs penes quid ſumant᷑.· põt etiã queri æ quadaʒ diuiſione temptatõnũ quã ponit b. Herñ. Dicens.ꝙ ꝑ octa capita dꝛaconis de quibo habetur.xij. apoc. ſepteʒ genera temptationũ ſignant᷑. Im poꝛtuna qua ꝓcaciter inſiſtit dubia que aim nubilo ambiguita tis inuoluit.ſubita que iudiciñ pꝛeuenit.occulta qᷓ deli beratõnis ↄſideratõʒ pꝛeterfugit.violenta q̃ vires mẽ⸗ tis tranſcendit.fraudulenta que aĩm ſeducit.pplexa q̃ varijs vicjs aim impedit.Cum &̊ ſint he drñtie tẽpta⸗ tionũ.ſᷣm hec ꝑõt queri ex qua ꝑte temptatiõis ſumat᷑ hec oiuiſio.1 21 quod videt᷑ dõm. ꝙ quedam drũñtie ſumunt᷑ ex ꝑte temptantis.quedaʒ vo ex ꝑte temptati. ey ꝑte vᷣo temptantis ſumit᷑ illa diuiſio quaʒ poni: be atus Merñ.⁊ illa ſimilit quaʒ ponit btũs Grego. cuz dicit᷑. q aliqn rapit oprimẽdo.⁊ illa qua dicit᷑ ꝙ tem⸗ ptatio alia per vicia alia per flagella. lla etiã limilit que ponit᷑ in li.ſen.cuʒ dicit᷑ꝙ alia eſt a dyabolo alia a carne. Alie vᷣo tres ſumunt᷑ er ꝑte temptati cum dici tur. alia eſt exterioꝛ.alia interioꝛ. alia huana.alia dya bolica:⁊ cum dicit᷑. alia leuis alia grauis ⁊c. IJlle vo que ſunt ex ꝑte temptantis aut ſumũut᷑ qᷓtũ ad oꝛiginez ex ꝑte temptãtis.⁊ ſic accipit᷑ illa: alia a dyabolo alia a carne. Vel penes inſtrumẽta temptãtis:⁊ ſic accipit᷑ illa alia ꝑ vicia alia ꝑ flagella. Aut penes diſpoſitoes ad temptandũ:⁊ ſic accipit᷑ illa b.greg. aut oprimẽdo rapit ⁊c. Aut penes modos in ipſa temptatõe actõne: 7 ſic accipit᷑ diuiſio b.berñ.cum dicit᷑ inpoꝛtunadnu⸗ bia.n.dicit᷑ eſfectiue qꝛ dubitare inuoluit. Ille vᷣo que ſunt ex ꝑte temptati ita diſtinguũt᷑.vt vna ſit ĩ ſuſtinẽ⸗ do temptatõʒ.⁊ hoc duptr.vel quo ad intellectuʒ:⁊ ſic dicit᷑ manifeſta ⁊ occulta.vel quo ad affectũ:a ſic dicit leuis ⁊ grauis.Altera in ↄſentiẽco temptatõni diffeꝛẽ ter:⁊ ſic dicit᷑ hũana vel dy abolica.hec.n.ex hbumana infirmitate vel ex malignitate in qua ↄfoꝛmat᷑ dyabo⸗ lo.Tercia eſt in ꝓinquãdo temptatõni.⁊ ᷣm h̊ dicit exterioꝛ vel inteꝛioꝛ.pᷣmo aũt appropinq̃t temptatõ ma gis vel minꝰ.ſecũdo ſuſtinet᷑. tercio in ↄſenſum trahit᷑ ab ipſis malis.⁊ ſic pñt he tꝛes diuiſiões accipi ex ꝑte eius qui temptat᷑.¶ Si vo obijciat᷑ de illa diuiſione q̃ eſt.alia eſt humana alia dyabolica.ꝙ vtraq; eſt a dya bolo.Dicendum eſt.ꝙ diuiſio nõ ſumit᷑ ex ꝑte cauſe eſ⸗ ficientis temptatõz. vtraq;.n.põt ꝓcurari a dy abolo: Hᷣ̊ ſumit᷑ ſᷣm diuerſos modos ↄſentiendi temptatõni.ꝗ⸗ dam.n.ex infirmitate intellectus vel affectus cedũt te⸗ ptationi.⁊ ideo dicit᷑. humana temptatio eſt.cũ bo⸗ no quis animo ſᷣm tamen humanã fragilitateʒ in aliq labit᷑ conſilio.dyabolica vᷣo eſt.cum ad imitatõz dya⸗ boli ex malignitate cõtendit.vel aliud quid facit.videt᷑ etiaʒ per diſtinct. Haymonis.ꝙ vnũ referat ad moꝛta le peccatum.alteꝝ dᷣo ad veniale.dicit.n.ↄcupiſceꝛe eſt humana temptatio. adulterium vᷣo vel foꝛnicatõʒ ꝑpe trare dy abolica eſt.⁊ loquit᷑ e ↄcupiſcentia que ẽ ĩ in⸗ ferioꝛi ꝑte rõnis.nõ in ſuꝑioꝛi. Item dicit Haymo.tẽ⸗ ptatio humana eſt malum cogitare ⁊ in coꝛde tempta tiones ꝑpeti.dyabolica vᷣo eſt certamie temptatõnis in opꝑe ſuꝑari.¶ Item tres differentie ponũt᷑ temptatõis hũane in glo.quaꝝ vna eſt alit ſoꝑe qᷓ; res hẽat cuʒ bo no tñ aĩo.Scda eſt.cũ quis bono aĩo ſᷣm tñ humanaʒ fragilitatẽ in aliquo labit᷑ ↄſilio. Tercia ẽ.cũ irritat᷑ ĩ fratrẽ ſtudio coꝛigendi pluſq; xpᷣiana trangꝗllitas po⸗ ſtulat. Põt ꝗ queri in quo differãt iſte tres ꝑtes tẽpta tionis humane.⁊ videt᷑ ꝙ pᷣma drũñtia ꝑtineat ad intel lectũ cum dicit᷑ aliter ſaꝑe qᷓ; res ſe habeat.ſcdðᷣa ꝑtinet ad rõneʒ que eſt de faciẽdo.cũ ſᷣm humanã fragilitatẽ in aliquo labit᷑ cõſilio.tercia vpᷣo ꝑtinet ad affectõz cum irritat᷑ in fratrẽ ſtudio coꝛꝛigendi. Aliꝗ vᷣo vident᷑ di⸗ ſtinguere. vt pᷣma ſit in reſpectu ad deũ.cũ quis habet enĩ veꝝ intellectũ ſcripture.ſalua tñ fide ⁊ caritate.ſe⸗ cũda vᷣo quo ad ſeipᷣm.tercia vᷣo ſit quo ad proximum. ed põt queri.vtꝝ prima temptatio ſit cũ pcto. i t᷑.n.ꝙ nõ.ꝑ h̊ ꝙ dicit᷑ cũ bono aĩo.vbi.n.ſaluat᷑ bo⸗ nus animꝰ nõ videt᷑ eẽ pctm. ¶ Pretea.dicẽ̃ aplłs.tem⸗ ptatio ñ apprehẽdat vos niſi hůana.apłs aũt ñ ceſide rauit eis nec ↄſuluit de pcto veniali.¶ Pꝛetea.dicit b. aug.aliud ẽ induci ĩ temptatõz aliud temptari.iIaʒ ſine tẽptatõne ꝓbatus nullus eẽ põt ſiue ſibipſi.Ecẽi. xxxiin. Qui ñ eſt temptatus qualia ſcit ſine alijs. ſicut dic apls.Et tẽptatõʒ nzazʒ in carnẽ meã ñ ſpꝛeuiſtis.tẽ ptatio &̊ ſᷣm ipᷣm bonũ ẽ.⁊ de tali dicit. Cẽptatio ñ ap pᷣhendat vos niſi bũana.Si ̊ ꝓbatio hoĩs põt eẽ ſine pcto.g ⁊ tẽptatio hũ ana ppᷣt eẽ ſine pcto.¶ Itẽ aug.i li. no.te.poĩt duplicẽ tẽptatõʒ.ſ.diuinã ⁊ hũanã.pᷣt ̊ qꝛi q ſit drñtia iſtiꝰdiuiſiõis reſpectu illiꝰq̃ ponit᷑ ĩ glo.j. ad coꝛint.x.cũ dẽ.alia hũana alia dy abolica.nunquid ſunt tres temptatõnes. diuina. hũana.a dyabolica. 2 ita neutra diuiſio bimẽbꝛis ſufficiẽs.vel ſi vtraq;.ſuffi ciẽs videt᷑ illa que ex vna ꝑte dyabolica dr ex alia ꝑte diuina.quod valde diſſonũ ẽ a rõne.¶ Pꝛeterea.dicit apls.tẽptatio nõ apprebendat vos niſi bũana. vbi ſᷣm aug.·excludit᷑ diuina. Sed videt᷑ ꝙ multomelius eſſet ꝙ dina temptatio nos apprehẽderet.diuĩa.n.ẽ ad ꝓbã dũ. ſiẽ diẽ aug.in li.de Fmõe dñi ĩ mõte. Aſoulto ̊ me lius eẽt.ꝙ diuina temptatio nos apprebenderet ꝙᷓ; bũa na.4¶ Preterea.tripłr exponit᷑ temptatõ bũana.dẽ.n. hũana temptatio.qñ eſt his ſine quibo iſta vita non agit᷑.dicit᷑ iteꝝ temptatio hũana.cũ quis in neceſſita⸗ te vel preſſura diffidit e doo auxilium humanum re⸗ quirendo.dicitur iterum temptatio humana.cuʒ quis aliter ſapit qᷓ; res ſe habet.ſaluo tamen bono animo. Cum ergo ſit hec triplex differentia hbumane temptati onis: in quo diſtinguuntur he tres differentie? vltima enim videtuꝛ eſſe temptatio deceptionis. media vo di⸗ citur temptatio diffidentie. prima vᷣo dicitur tempta⸗ tio infirmitatis.vt diſtinguantur. ꝙ prima temptatio ſit liberi arbitrij inꝗtum eſt facultas.ſecunda ſit tem/ ptatio propter voluntatem.cum hũana voluntas diſ⸗ fidit. tercia vᷣo ſit ex parte rationis cum aliquo modo tcipitur. ¶¶ Sed videtur ꝙ non ſit temptatio cum ꝗs non diffidit de deo humanum requirendo. neq; enim diffidit de deo nec diffidit de homine.propter hoc qui⸗ dam libri habent.ꝙ temptatio humana eſt.cum quis Diffidit de deo auxilium humanum requirendo. Sed Em boe non eſſet vera ſententia apoſtoli.qua dicitur. Temptatio vos non apprehendat niſi bumana.conce⸗ dit enim in hoc ꝙ humana apprehendat. ſed bumana eſt diffidere de dro. ergo conceditur diffideꝛe de doo. BH hoc falſum.nullatenus enim de deo diffidendum eſt. 4¶ Preterea.videtur gloſa contradicere ſiue ſit ibi nõ ſiue non. ei quod dicit Auguſtinus.ꝙ bumana tem ptatio eſt in dei cauſa deſperare de homine.⁊ prom⸗ ptum eſſe in fide dei. Si vᷣo deſperat de homine ⁊ con⸗ fidit de deo.non eſt illa temptatio de qua dicitur ĩ glo ſa.ꝙ non diffidens de do. vel diffidens requirat bu⸗ manum auxilium. Ad pꝛimum dicendum eſt.ꝙ tem ptatio illa que eſt cepnionis poteſt eſſe cum veniali peccato vel ſine veniali peccato.nec optauit apoſto⸗ lus vel conſuluit ipſos incidere in temptationezʒ iſtam ſed ꝙ non inciderent in aliam. ſi vᷣo iſtam inciderent. ꝙ vlterius non progrederentur. ꝗ¶ Ad ſecundum vo obiectum dicendum eſt. ꝙ licʒ temptatio reſiſtenti bo⸗ num ſit: tamen quantuʒz eſt de ſe diſponit ad malum. loquimur enim de temptatione que eſt dy aboli vel car nis.cum ergo dicitur.ꝙ bonum eſt temptari.hoc intel ligitur cum conditione ſi non inducatur in temptati⸗ onem.tunc enim eſt occaſio boni.¶ Ad tercium vo di⸗ cendum. ꝙ aliter accipitur temptatio bumana cuʒ eſt in diuiſione contra dy abolicam. aliter cum eſt in di uiſione contra diuinam. cum enim diuiditur tempta⸗ tio humana a diuina. humanum ⁊ diuinum accipiun tur ibi materialiter.ſicut enim dicit ANuguſtinus.diui na temptatio eſt. cum ſub lege dei agens ex alia paꝛte ab ydolis auxilium petat diffidens de deo. vnde diui/ na temptatio eſt cum de deo diffiditur. humana vo ciũ in cauſa dei de homine ſperatur. Cum autem poni tur differentia temptationis humane ⁊ dyabolice.nõ eſt ibi differentia ſᷣm numermm: ſed magis differentia ſm foꝛnam.⁊ ideo alia eſt hec diuiſio a predicta.ec opoꝛtet eandem eſſe temptationem diuinam ⁊ dyabo licam. licʒ hoc accidat.cum enim deſperatur de do. ſimpliciter dy abolica eſt temptatio. diuina ergo eſt materialiter: ſed dyabolica efrectiue. ¶ Ad quartum ðo dicendum. ꝙ ſi diuina temptatio ſumeretur a deo tanqꝙᷓ a cauſa effectiua. ſᷣm hoc melius eſſet. ꝙ tem⸗ ꝓtatio diuina apprehenderet q; humana.. qAd quin⸗ tum vᷣo dicendum. ꝙ temptatio humana ᷣm medium modum dicitur. cum non omnino homo confidit in deo: ſed confugit ad humanum auxilium in his que pertinent ad deum. Qon enim temptare debet deum. niſi cum non habeat aliud refugium. ſm quod dici⸗ tur in ſecundo paralipomenon viceſimo caplo. Cum ignoramus quid agere debeamus. hoc ſolum re- ſidui habemus: vt oculos ad te domine leuemus. —— — — ☛ — -— l in Rn no i nie⸗ gus ho. DNati img diͦ⸗ lbtg⸗ tatio ten⸗ diß⸗ voco nim gan⸗ uis Ged tur. nce⸗ hana 0.5 4 en⸗ m⸗ co igo ha⸗ tem niali ſto⸗ len Nt. 30 ⸗ l i diͦ h nd 0 diun On Alte ind, vel oni htia 9bo ro⸗ Un n in * ¶ LNueſtio Si do in glo. habeat᷑ ꝓ temptatio humana ẽ. cum qs in neceſſitate vxel preſſura poſitus difſidit de deo bũa⸗ nũ auxiliũ requirẽdo.põt ſic exponi. diffidit.i.n plene ↄfidit.nũꝙᷓ.n. de deo ſimpłr eſt diffidendũ. ſm aũt ꝙ i- uenit᷑ ab aug.in oꝛiginali.nõ videt᷑ glo.hr̃e veritateʒ. tũc dicat᷑ hana temptatio cũ quis ĩ his que ſunt dei eſt erat de hoie. — — einde pꝛocedẽdũ S.j. Een eſt ad ſecũdaʒ diuiſiõʒ temptatõis que eſt. alia ẽ a dy abolo alia a caꝛne.videt᷑ aũt ꝙ bec diuiſio nõ ſit coue⸗ niẽs.illa.n.que eſt a caꝛne oꝛiginalit ẽ a dyabolo.ꝗ̊ nõ ex oppoſito diuidũt᷑. SPreterea.ad ideʒ dicit bgg. Oſee dy abolus in om̃i pcto interponit ꝑtes ſuas. Itẽ vij. omẽs adulterates qi clibanꝰ ardẽs ſuccẽſus a coqn te.clibanꝰ aũt dicit᷑ coꝛ bumanũ.coquens ⸗ bolus.ẽᷣ principiũ temptatõis eſt a dyabolo.¶ S trariũ videt᷑ ꝑ hoc quod dicit᷑ ſuꝑ illud.v.ad galł.in ſi. manifeſta ſunt oꝑa carnis.Glo.nõ omia in te iniꝗ vi⸗ cia tribuenda ſunt carni.ne ab his omibus mũdemus dy abolũ. ſic ̊ videt᷑ quedã ſunt oꝑa dy aboli ⁊ quedã carnis.¶¶ Iteʒ augꝰ.de eccleſiaſticis dogmatibo. ñ oẽs cogitatõnes male ſemꝑ dyaboli inſtinctu excitãt᷑.ſᷣ qᷓ⸗ dam er noſtri arbitrij motu emergũt. Stemptationes quedaʒ pñt ꝓcedere in nobis que non ꝓcedũt ab ipſo dyabolo immediate. Itez dicit᷑ in li. ij.ſentẽ. xx. di. accipit᷑ ex eo quod dicit᷑.ij.ad coꝛint᷑.xij.datꝰẽ mibi an gelus ſathane ſtimulus carnis mee qui me cola. ꝙ tẽ⸗ ptatio que fit a carne nõ fit ſine pcto. que aũt ab boſte miſi ei ↄſentiat᷑ nõ hʒ pctm: p̊ eſt materia exercẽde vir⸗ tutis.¶: Contra quod obijcit᷑.qdð eſt ex carne eſt in ſen⸗ ſualitate.ꝑs aũt ſenſualis coĩs eſt nobis ⸗ bꝛutis. in illa nõ eſt perm. põt temptatio que ex carne: eſſe ſine pcxo.ſicut illa que eſi ab hoſte. ¶¶ Preterea. temptatio que eſt ab hoſte dicit᷑ materia exercẽde vᷣtutis. p̊ eodeʒ mõ põt dici temptatio que eſt a carne.nã ſi rõ ei nõ cõ⸗ ſentiat.dicit᷑ eẽ materia exeꝛcẽde virtutis.⁊ ita hoc eſt cõmune vtriq; temptatõni.( Iteʒ temptatio carnis ſi cut ibideʒ dicit᷑.difficilius vincit᷑.ſ̊ ̊ͥ nõ videt᷑ verum. daia illa aliqn quieſcit. ̊ illa que eſt ab hoſte nõ ceſſat m illð.xxx. Job.qui me comedũt ñ doꝛmiũt. vbi ↄme dentes dicũt᷑ demones.qui ipſam aĩam temptatõnibꝰ affligunt.⁊ ad inteꝛitũ ꝑtrabũt. Reſtat &̊ q in tempta tione que eſt ab hoſte difficilius vincit ꝙᷓ illa que eſt a carne.¶l Iteʒ videt᷑ ꝙ nõ ſit ſufficiẽs diuiſio cuʒ dicit᷑ ꝙ temptatio alia eſt ab boſte alia a carne.videt᷑.n. ter cia temptatio que eſt a mundo.ſicut.n.triplex ẽ hoſtis ita triplex eſt temptatio. q̊ cum mundus ſit vnus ho⸗ ſtis.erit vna temptatio a mũdo. ſicut eſt ab hoſte vel a carne.¶ Quod etiã videtur ꝑ ̊ quod dicit augꝰ. in li. xc agone xpiano.p illicitas delectatõnes ⁊ pompas.2 ꝑ vicioſam curioſitatẽ nobis dñari põt h mũdꝰ.⸗ dya bolo atq; angelis eius ſeruire compellere. Ex qͥ accipi tur.q temptatio põt eſſe a mũdo.Et ſapᷣ.xiiij.cꝛeatuꝛe dei facte ſunt in odiũ ⁊ in muſcipulã ⁊ temptatõʒ pedi bus inſipientiũ.ſed quid aliud deſignat᷑ ꝑ creatuꝛã ni⸗ ſi mũdus iſte.cum diligũt᷑ ea que mudi ſunt pluſq dili genda ſint. ̊ vna erit temptatio a mũdo ſicut eſt vna a carne.⸗. Oreterea.dicit᷑ in pdicta diſ.li.ſen.ꝙ ex car⸗ nis conuptiõe ſuboꝛit᷑ motus illicitꝰ.ſi ᷓ ex carnis coꝛ ruptõne eſt temptatio. in adam.n. vbi nõ fuit carnis coꝛꝛuptio non fuit hec temptatio.motus illicitꝰerit ex temptatone carnis.ſ̊ motus illicitus eſt in ſenſualita⸗ te: ex temꝑtatõne carnis nõ tm̃ temptat᷑ rõ ĩmo ſenſu alitas. enra p motũ in ſenſualitate intelligit᷑ ſer pens ſᷣm ꝙ dicit augꝰ.in li.d tri. h̊ ſerpẽs nõ dicit᷑ tẽ⸗ ptari a dyabolo ſᷣ ꝑ ſerpentẽ mulier aut vir. ᷓ tempta tio nõ eſt ſenſualitatis nec eius quod eſt ĩ ſenſualitate. Bꝑ motũ illicitũ ĩ ſenſualitate ſit temptatio inferioꝛis ꝑtis rõis aut ſuꝑioꝛis.q Ao qð dðᷣm.qꝙ lʒ omis tein⸗ cõoO cxvij. ptatõ ſit oꝛiginalit᷑ a dyabolo.nihilominꝰ accipit᷑ hec diuiſio temptatõis. alia eſt a dyabolo alia a carne. cũ eni dicit᷑ hec diuiſio intelligit᷑ de ꝓxima cauſa tempta tionis.pot aũt ↄtingere ꝙ caro vel carnalis ↄcupiſcen⸗ tia ſit pꝛincipiũ temptatonis ipſi rõni. ita nibil ꝓhi⸗ bet lʒz om̃e malũ ſit oꝛiginalit᷑ a dy abolo:tñ quoddam eſt ex dy abolo tanq; ex ꝓpinqua cauſa.quoddaʒ vᷣo ex carnali ↄcupiſcẽtia.q Ad ſecũdũ vᷣo dicendũ.ꝙ lʒ tem ptatio que eſt er caꝛne dicat᷑ eſſe ñ ſine pcto.temptatio ðo que eſt ab hoſte põt fieri ſine peccato: tñ illa que ẽ er carne bʒ quendà oꝛdineʒ ad illaʒ que eſt ab hoſte.2 ita nõ excludit᷑ ꝗn temptatio a carne e diueꝛſo diuida᷑ a temptatiõe a dy abolo.illa vo que eſt ex carne eſt cuʒ peccato.⁊ hoc accidit ex coꝛuptõe oꝛiginalis pcti ex qᷓ ſecuta eſt coꝛꝛuptio in carne.nõ ſic aũt eſt in temptati⸗ one dyaboli.vbi nulluʒ ponit᷑ adiutoꝛiũ temptationis ex carne.⸗l Ad illud vᷣo quod obijcit᷑ tercio loco ð tem ptatõne ex carne.ꝙ nõ fiat cũ pcto.eo ꝙ ſenſualitas cõ munis ſit nobis ⁊ brutis. Sicendũ eſt ꝙ lʒ vis ſenſibi lis ſit cois nobis ⁊ bꝛutis.nõ tñ ſenſualitas ſub iſta ra tione.ſenſualitas.n.dicit quandã oꝛdinatiõʒz reſpectu rõnis. ſic ꝙ̊ temptatio que eſt ex carne. lʒ coiter fiat ex motibo in ſenſualitate:nõ tñ eſi ꝑ ſe cauſa pcti.tempta tio.n.que ẽ ex carne eo ꝙ ponit motũ ſenſualẽ illicituzʒ nõ fit ſine pcto.⁊ hoc eſt quod dicit᷑ in li.ſen.q ex car⸗ ne ⁊ coꝛꝛuptõe ſuboꝛit᷑ motus illicitꝰ ⁊ cogitatio pua. 1¶ Ad illud vᷣo quod quaꝛto obijcit᷑ dõm eſt. ꝙ lʒ tem⸗ ptatio que eſt ab hoſte ſit materia exercẽde virtutis.H tñ nõ remouet᷑ a temptatõe qᷓ eſt ex carne ſ̊ drñt᷑ ineſt. qui.n.cuſtodit ſe a pcto veniali oꝛdinat ſe ad vſuʒ vir⸗ tutis.⁊ ꝑ ↄſequẽs ad ſalutẽ.⁊ ita temptatio hmõi ma⸗ teria eſt exercende viꝛtutis.̊ nõ ita ꝓpinq̃ ſicut ẽ ĩ tem ptatõne ab hoſte vbi nullũ ponit᷑ incendin.¶ Ad quin tuz vo dom eſt. ꝙ iſte due drñtie ſufficiũt temptatõ ab hoſte ⁊ a carne.vñ cum obijcit᷑ de temptatõne que eſta mũdo. Dicendũ eſt ꝙ vno modo poſſet diuideꝛe ð duo genera temptationũ.a carne.ſ.⁊ ab hoſte vt tria moti⸗ uoꝝ genera xſignarent᷑. ſm illud quod dicit᷑.j. Jo. ij. Ome quod eſt in mũdo.aut eſt ↄcupiſcẽtia carnis.Si vo attendamꝰ rõneʒ diuiſionistemptatio q ẽ ab hoſte ñ ita grauat niſi ei aligd adiũgat᷑.tem ptatio vᷣo caꝛnis maxime grauat:qꝛ interius pugnãsð nr̃o nos robo rat᷑.ſic &̊ accipiat᷑ rõ diuiſionis ſᷣm inclinatõʒ exterio⸗ rẽ ⁊ interioꝛeʒ.tũc bimẽbꝛis erit diuiſio.temptatio.n. que eſt ab hoſte ad vnã ꝑtem diuiſionis ꝑtinebit. ad il lam.ſ.que inclinat exterius.temptatio vᷣo que ẽ ex car⸗ ne ad illam que interius.⁊ ſm ̊ nõ optet eẽ trimẽbꝛeʒ diuiſionẽ.illa.n.temptatio que eſt a mũdo cũ ſit exteri oꝛ.cõnumeꝛat᷑ in temptatõne que eſt ab boſte.¶ Ao vl timũ vᷣo obiectũ dõm. ꝙ lʒ ex coꝝꝛuptõne caꝛnis proce dat motus illicitus in ſenſualitate.nõ tñ dicit᷑ ſenſua⸗ litas temptari.ſed ꝑ motũ ſenſualitatis qui gerit vicẽ ſerpentis fit temptatio rõnis ſᷣm infeꝛioꝛẽ ꝑtezʒ aut ſu⸗ perioꝛem. Conſequenter dicẽ S. ij. dũ eſt de illa diuiſione temptatõnis ᷣm quã or vna in⸗ terioꝛ ⁊ alia exterioꝛ. videt᷑n. ꝙ omis ſit exterioꝛ q̃ nõ ꝑuenit ad caſum pcti. nã cũ ꝑuenit᷑ ad caſuʒ pcti cedit ad ꝓbationeʒ. illa ᷣo temptatio que cedit ad ꝓbatiõʒ nõ eſt inter iſtas computanda. non temptatio exteri oꝛ que ſolum eſt exterioꝛ:diuiſioneʒ debet facere cũ in⸗ terioꝛi.¶ Preterea.exterioꝛ temptatio dicit᷑ eẽ.qñ ex⸗ terius malũ nobis viſibiliter ſuggerit᷑ verbo vel ſigno aliquo.vt ille cni fit ad conſenſum peccati declinet. ſed verbum vel ſignum ad viſum vel ad auditum videtur ꝓꝑtinere.ſm hoc ꝗ̊ temptatio exterioꝛ non diceretur eẽ. niſi quo ad ea que ſunt viſus vel auditus.⁊ ita m ali os ſenſus nõ fieret temptatio exterioꝛ.4 Preterea. di cit᷑ ꝙ temptatio exterioꝛ eſt cuʒ malum vilibiliter ſug⸗ gerit᷑.ſed ſi malum viſibiliter ſuggerit᷑.hoc nõ cõgruit niſi ex pte virtutis viſi ibilis. ̊ temptatio exterioꝛ fit ꝑ viſum. 4 Item temptatio extericꝛ dicit᷑ eſſe ad hoc. vt ille cui fit ad ↄſenſuʒ peccati declinet. ſi ̊ᷣ aliqua ſit tẽ⸗ ptatio verbo velſigno ⁊ nõ ad hũc fineʒ. nõ dicet᷑ tẽ⸗ ptatio exterioꝛ: cũ temptatio exterioꝛ ad h̊ oꝛdinatur. ¶Preteꝛea obijcit᷑ de interioꝛi tẽptatõni. Interioꝛ eni temptatio dicit᷑ eẽ q nobis inuiſibilit intrinſecꝰ ma⸗ lũ ſuggerit᷑.ſᷣ que eſt iſta ſuggeſtio inuiſibilis.niſi ꝑ ꝙ plus appꝛopinquat ad effectũ ſuũ.ſᷣ̊ ſᷣm hoc videt᷑ ꝙ in interioꝛi temptatõne nõ ſuggerit᷑ maluʒ niſi ꝑ exte⸗ rioꝛa.aut eſt aliqua via ſeꝑata ꝑ quazʒ temptat dyabo lus temptatõe interioꝛi:preter illam viam quaẽ ĩ acce ptione exterioꝛi.¶¶ Preterea. omĩs temptatio videtur exterioꝛ cum ſit extra ipſum intellectum. ſi.n.fiat illu⸗ ſio in ſenſibili interioꝛi ſiue in motiua inteꝛioꝛi ſiue tẽ⸗ ptatio exterius.totum refertur ad temptatõneʒ exteri oꝛem reſpectu ipſius intellectus.ſic ̊ᷓ videt᷑ ꝙ oĩs tem⸗ ptatio debeat eſſe exterioꝛ.¶ Ad primũ dõm. ꝙ tem⸗ ptatio ad ꝓbationẽ nõ continet᷑ ſub altera iſtaꝝ diffe⸗ rentiaꝝ.cum ex temptatione intendit᷑ ꝓbatio.Qaʒ be due diſferentie temptatõnis ad hoc tendũt.vt declinat homo ad conſenſuʒ peccati.nihilominꝰ tñ temptatio eſt ad ꝓbationeʒ põt eſſe exterioꝛ vel interioꝛ.he.n.di ferentie poſſunt eſſe cõmunes temptatõi que eſt ad bo⸗ nũ ⁊ que eſt ad malum. ſᷣm aũt ꝙ bic accipiũt᷑ diuidũt temptatõeʒ que eſt ad malũ.¶ Si vo obyiciat᷑.ꝙ oĩs tẽ ptatio debeat dici exteꝛioꝛ que ñ ꝑuenit ad ↄſenſuʒ pec cati. Dicendum eſt ꝙ nõ.poteſt.n.⁊ interioꝛ ⁊ exteꝛioꝛ nõ ꝑuenire ad ↄſenſuʒ pcti.ſ̊ exterioꝛ dicit᷑ cũ fit tem⸗ ptatio virtute exterioꝛi.cum aũt fit temptatio immedi ate vutute interioꝛi dicit᷑ inteꝛioꝛ.ſicut cũ fit temptatõ ex ꝑte ipſius imaginis vel intellectus.vel ex ꝑte moti⸗ ue ratonis que apropinquat ſenſualitati.¶ Ad ſecũ⸗ dum obiectum dðm eſt.ꝙ temptatio erterioꝛ fit ver bo vel ſigno.ſignũ auteʒ accipit᷑ coiter. nõ tm̃ ꝓ eo qð viſi bile eſt vl tagibile h̊ ⁊ ĩ alijs ſenſibo.ꝑ omẽʒ.n.ſenſũ cõ tingit eſſe exterioꝛeʒ temptatõz.marime tñ ꝑ viſuʒ me diante ſigno.⁊ ꝑ auditum mediãte verbo.⸗ Ad tercõ ðᷣo obiectum dom. ꝙ malum dicit᷑ viſibilit᷑ ſuggeꝛi ĩ tẽ ptatione exterioꝛi.nõ a viſu m ꝙ eſt vnus ꝓprius ſen ſus.ſᷣ a viſu ſᷣm ꝙ coĩs eſt alijs ſenſibo.ſicut.n.dic Nu guſti.ſuꝑ geñ.ad lit.videꝛe coĩteꝛ ſe hʒ ad alios ſenſus vnde. xx.exo.dicit᷑ ꝙ videbat voces.videre tñ ꝓprie di ctũ nõ ↄuenit vocibo:q Ad quartum vo dðm. ꝙ lʒ nõ omis temptatio que fit verbo vel ſigno vel que fit inui ſibilit᷑ interius ꝑueniat ad ↄſenſuʒ pcti:nihilominꝰ dẽ exterioꝛ vel interioꝛ.aliud.n.eſt temptatõʒ eẽ temptati onẽ.⁊ aliud eſt eſſe efficacẽ.tunc aũt efficax eſt tempta⸗ tio dyaboli qñ ꝑuenit ad ↄſenſuʒ pcti.¶¶ Ad illð ᷣo qð obijcit᷑ de temptõne interioꝛi.dõm eſt ꝙ nõ ꝓpter h̊ dr temptatio interioꝛ. qꝛ fit ꝑ eẽntiaʒ in eo qui temptat᷑. hᷣ quia mediante virtute interioꝛi immediate temptat᷑ ꝑ ea que ĩmediate mouent ipſam vel cognitiuã vel effe⸗ ctiuaʒ.ql Ad vltimo obiectuʒ dðm eſt.ꝙ nõ ob hoc dẽ eyrterioꝛ temptatio quia fit extra rõneʒz vel li.ar.quod temptatur.ſic.n.omnis temptatio exterioꝛ diceretur: ſed exterioꝛ vel interioꝛ dicitur ſᷣm rationes iam di⸗ ctas. Weingequeritur S. iij. ůe illa quadrimẽbri diuiſione peccati.que ponit᷑ ſuper illud in pᷣs.on timebit a timoꝛe nocturno ⁊c.Cũ.n. prius enumerauit duo genera temptationũ que ſignã⸗ tur ꝑ laqueũ venantiũ ⁊ verbo aſpero.videt᷑ ꝙ illa qᷓ⸗ drimẽbris diuiſio ad illam bimẽbꝛeʒ debeat reduci. Preterea.ſi vna eſt bimẽbris diniſio.⁊ alia quadri⸗ mẽebris: querit᷑ m quã rõneʒ vtraq; diuiſio accipiat᷑. 44 Preterea. beatus berñ.quatuoꝛ aſſignat rõnes q ꝑ timoꝛẽ nocturnũ ⁊ alia tria que ſequũtur deſignantur — 2 vt per timoꝛeʒ nocturnũ ſignaret᷑ timoꝛ aduer ſitatis.ꝑ ſagittam vᷣo que valde timenda eſt vana gloꝛia.ꝑ nego cium ambulans in tenebris amoꝛ cupiditatis.ꝑ demo niũ meridianuz preſumptio ſcientie.i Aunquid hec di uiſio temptationum omia genera temptationũ comp̃ᷣ⸗ hendit.quod videt᷑ per hoc ꝙ dicit pᷣs.omĩa genera tẽ⸗ ptationũ ↄpᷣhendere intendebat ꝑ üla quatuoꝛ.Sed videt᷑ contrarium. temptatio.n.que eſt ꝑ carnalem vo luptatez nulla iſtaꝝ videtur eſſe.⸗l Preterea. cuʒ ſint quatuoꝛ animi ꝑturbationes. ſᷣm ꝓꝙ dicit augꝰ.in li.ð ciuita.dei.ſᷣm gaudium ⁊ doloꝛeʒ.metũ ⁊ cupiditateʒ. Fm vnãquanq; aũt contingit fieꝛi temptatõʒ.ſicut eꝛgo fit temptatio ꝑ timoꝛez: ita ↄtingit fieri tẽptatio vel ꝑ cupiditatẽ 2⁊ gaudium ⁊ doloꝛeʒ.non omia genera tẽ ptationum his quatuoꝛ continent᷑. 1 qꝙ; temptatio quadrimem bꝛis 'm alium moduʒ accipi tur qᷓ; bimembris.que fit ꝑ verbum aſpeꝛum ⁊ laqueũ. Mam quadrimẽbris fit m modos temptatõnis com⸗ ꝓatione ad euʒ qui temptatur. bimem bris vo fit ꝑ in⸗ ſtrumenta ex parte temptantis. nam temptatio que fit per laqueum deſignat tem ptatõz que fit ꝑ facta.tẽpta⸗ tio vᷣo que fit per verbum aſperum deſignat temꝑtatõʒ que fit per verba.lʒ enim videatur leue verbum.graue tamen eſt verbo temptari.facta autẽ verba inſtrumẽ ta ſunt temptantis.4¶ Ad illuâ vo quod de comꝑatiõe vnius diuiſionis obijcitur ad aliam. dom eſt ꝙ excedẽ tes ſunt ⁊ exceſſa.vtraq; vniuerſaliter cõtinet omẽʒ tẽ⸗ ptationeʒ. Eſt.n. temptatio que eſt ꝑ facta aliqñ leuis aliqñ grauis.aliqñ occulta.aliqñ manifeſta.Similit᷑ temptatio que eſt per verba.q⸗! Ad illud vo quod obij⸗ citur conſequẽter de diuiſione temptationũ m beatũ Merñ. dom eſt ꝙ m aliam rationeʒz aſſignatur bec di uiſio ⁊ illa. Mam hec diuiſio fit iᷣm modos temptatio nis in comꝑatione ad eum qui temptatur. ſicut dictũ eſt. Diuiſio ᷣo beati Berñ.attenditur ſᷣm motiuaʒ in Diuerſis viribus.am motiuũ in rõnali ad temptati⸗ onem eſt ſcientia.in concupiſcibili eſt illud quod cõcu piſcitur vt aparens delectabile mũdi vel carnis:ex ꝑ⸗ te vᷣo iraſcibilis terribile eſt motiuũ ad temptationem timoꝛis. honoꝛ dᷣo vel excellentia ad temptatõnẽ vane gloꝛiationis. 4 Per iam dicta poteſt eſſe manifeſtum qualiter reſpondendum eſt ad obiectum.non enim ac⸗ cipitur cupiditas 'm ꝙ appropriatur ad illa que ex⸗ terius concupiſcuntur: ſed ᷣm ꝙ cõmuniter extẽdit ſe concupiſcentia ad concupiſcentiam carnis ? ↄcupiſcẽ⸗ tiam oculoꝝ.4l Ad illud vo quod poſtea obijcitur di⸗ cendum eſt. ꝙ lʒ Fm vnãquanq; ꝑturbationeʒ otingat ſieri temptationeʒ ⁊ due comprehendantur in hac di⸗ uiſione.ſcilʒ que eſt ſm timoꝛem ⁊ cupiditatẽ: alie ta⸗ men due ᷣm ꝓpriam rationeʒ non ibi comprebendũt᷑ ſed dantur intelligi ex conſequenti. Scõm enim aliaʒ rationeʒz accipitur hec diuiſio ⁊ illa. Illa eniz diuiſio attenditur ſm differentias bonoꝛum et maloꝛum. bo⸗ nu enim apparens aut eſt in preſenti aut in futuro qð mouet.bonum enim apparens in preſenti ad temptati onem gaudij. bonum apparens in futuro mouet ad tẽ⸗ ptationeʒ cupiditatis. econtra malum apparens ĩ pre ſenti mouet ad temptationeʒ doloꝛis.malum appaꝛens in futuro ad temptationeʒ timoꝛis.⁊ ſic ſᷣm aliam rati oneʒ attenditur hec diuiſio qᷓ; attenditur illa quãꝗ po⸗ nit beatus Herñ. contingit tamen alternatim hac di⸗ wi ionem comprebendere genera temptationum ? il⸗ lam. 1716 Deinde pꝛocedẽ .S. uij. dũ eſt ad illa diuiſionẽ temptatõis quã ponit b. grego. que ſeptẽ mẽbra ↄtinet. Primo gᷓ querit᷑.vtꝝ oĩs ma⸗ chinatio dy aboli in aliq̃ illaꝝ intelligat. Scdo.penes quid accipiatur illa diuiſio.⁊ qualiter inter ſe diſtin⸗ guantur membra predicte diniſionis. Ad primum Ad quod dom.· — — 2 —— — — ſit i ſo ; l ti⸗ gt 16 ⸗ H Lueſtio obijcit᷑ accuſatio de qua dicit᷑.xij.apoc. ꝓiectus ẽ ac cuſatoꝛ fratrũ qui accuſabat eos die ac nocte. eſt qdaʒ machinatio ſiue temꝑtatio.ꝗ̊ ſub aliqua pᷣdictaꝝ cõti⸗ nebit᷑. ¶ öäItez ẽ temptatio timoꝛis.⁊ eſt temptatõ amo ris:querit᷑ ̊ ſub ꝗbo drñtijs ↄtineãt᷑.¶ͥ Preteꝛea. ois temptatio dyaboli vel eſt inſidioſa vel violẽta. ſb du abus pᷣmis drñtijs oĩs temptatio ↄtinet᷑.¶ Ad quod dðm.ꝙ temptatio nõ eſt ſpes temptatõis vel machina tõnis.hᷣ ↄtinet in ſe generalr omẽs temptatões.accuſa⸗ tio.n.dy aboli nibil aliud eſt qᷓ; temptatio qua homĩeʒ reddit accuſabilẽ cũ ↄſentit. Ad ſecũdum vo dðm.qꝙ; due temptatõnes que ſunt timoꝛis ⁊ amoꝛis. que dicũ tur ab aug. due poꝛte moꝛtis.nõ ↄpᷣhendũt᷑ ſub aligbo drñtijs determĩate.ſᷣ diuerſas drñntias circueũt.tẽpta tio.n.timoꝛis ↄtĩet illã drñtiaʒ ſᷣm quã minãdo terꝛet. 2 ᷣm quã deſperando frangit. temptatio vo amoꝛis cõ tinet ülam pᷣm quã ſuadendo blandit᷑.⁊ ſᷣm quã ꝓmit⸗ tendo decipit.¶ Ad terciũ pᷣo dðõm.ꝙ lʒ omis tempta⸗ tio dy aboli ſit ꝑ fraudulentiã vel violẽtiaʒ.tñ iſte due drñtie opprimẽdo raꝑe ⁊ inſidiando circũuolare.e di⸗ uerſo dinidũt᷑ ↄtra alias q̃tuoꝛ.Qaʒ iſte due vident᷑ re ferre ad facta dyaboli.aliqñ enĩ ꝑ facta temptat.aliqũ ꝑ verba.aliqñ ꝑ ea que intra ſunt.cum aũt ꝑ facta ali⸗ qñ temptat vt draco:⁊ tunc dicit᷑ inſidiado circũuola⸗ re.Aliqñ ſeuit vt leo.⁊ tũc dicit᷑ ſeuiendo oꝓprimere. ſiue opprimẽdo raꝑe.minari vo ⁊ ſuadeꝛe ad ipᷣa veꝛba põt ꝑtinere.ſperando vo frangere vel ꝓmittẽdo de⸗ cipere ad ipſa teſideria que intra ſunt. ⁊ ſᷣm hoc due prime drñtie ab alijs quatuoꝛ diſtinguũt᷑ lʒ in quadaʒ generalitate ſumpte poſſint oẽs ↄtineꝛe. Salh ad euidentiã pᷣdicte diuiſionis queꝛi põt.que ſit diffeꝛẽtia inter ſuadẽdo blandiri.⁊ ꝓmittendo deciꝑe.videt᷑.n. ꝙ cum ſuadendo blandit᷑ ꝙ tunc ꝓmittẽdo decipit.ſnua⸗ ſio.n.fit ꝑ ꝓmiſſa ſicut terroꝛ fit ꝑ ↄminata.4⸗! Pꝛetea quidã volunt ponere quatuoꝛ pᷣmas drñtias ꝑtinẽ ad pcipitatõzʒ in pctm. duas dᷣo vltimas ad ꝓfundatõʒ in pc?m. duas vo primas drñtias ad temptatõʒz dy aboli que eſt ꝑ facta.duas vᷣo ↄſequẽtes ad temptatõeʒ dya⸗ boli que eſt ꝑ verba.ſicut iam dictũ eſt.¶ Sʒ põt obij⸗ ci in ↄtrariũ. ſicut.n.ſuadendo blandiꝛi ꝑtinet ad vᷣba ita ꝓmittendo decipere ꝑtinet ad ᷣba.4 Pretere a. al⸗ locutio dy aboli nõ eſt niſi ꝑ ſigna exterioꝛa ᷣm ꝙ in⸗ cendit cogitatiões interius. nõ diſtinguit᷑ tem ptatõ Dyaboli ꝑ verba a temptatione dyaboli que eſt ꝑ facta 7 deſideria.i Ad obiecta põt ſic rñderi. prius intelle⸗ cta rõne diuiſionis. Eſt.n.quedaʒ tem ptatio reſpectu preſentiũ vel ex reſpectu futuroꝝ. Ex reſpectu vo pᷣſen⸗ tiũ dupłr fit temptatio. aʒ illa ſunt que cogũt aut q̃ᷓ ſeducũt.ſi cogũt:tunc oꝓrimẽdo rapit.oꝓprelſio.n.eſt quaſi quedam coactio.Si vᷣo ſeducit eſt quedã fꝛaudu lentia.⁊ tũc inſidiando circũuolat.Quedã.n.ſunt q ꝑ ſe inducũt in ꝓctm.quedã vo ſunt que fraude inducuᷣt. Ex reſpectu vᷣo futuroꝝ ↄtingit temptatio.eſt.n.ↄlide⸗ rare futura muiolentia 2⁊ remota. Reſpectu imminen tiũ ↄtingit fieri dupliceʒ temptatõʒ.vna ẽ reſpectu ma loꝝ imminẽtiũ.⁊ hoc modo minãdo terret. Alia eſt re⸗ ſpectu bonoꝝ apparentiũ.⁊ hoc modo ſuadẽdo blandi⸗ tur. Reſpectu vᷣo futuroꝝ remotoꝝ ſimilit fit duplex temptatio.aut ꝑ deſperatõeʒ futuroꝝ bonoꝝ que vere bona ſunt ⁊ ̊ deſperando frangit.aut ꝓmiſſione futu⸗ roꝝ bonoꝝ que vere bona nõ ſunt ac ſi vera eſſent.2 H modo ꝓmittendo decipit. ſic ꝗ̊ ponũt᷑ ſex drñtie tẽpta⸗ tionis.ꝑ quod põt patere que drñtia ſit inter tempta⸗ tioneʒ qua ſuadendo blandit᷑.⁊ inter illaʒ qua ꝓmit⸗ tendo decipit.vna.n.reſpicit bona que imminẽt ⁊ tam̃ vera nõ ſunt.alia vᷣo bona remota que tñ vera ñ ſunt. Ao ſcõm vo dm eſt. ꝙ nõ in ̊ diſtinguunt᷑ iſta duo Fm hũc modũ. ꝙ vna drñtia reſpiciat verba.⁊ altera ceſideria. vtraq; differẽtia põt eſſe circa deſiderata. que tñ differunt ſicut iaʒ dictũ eſt. vnde nec ſuaſio nec crvij. ꝓmiſſio ad verba exterioꝛa vident᷑ reſerꝛi.ſᷣ̊ ad ᷣba in⸗ terioꝛa.quibo malignꝰ ſpũs loquit᷑ aĩe peccatrici ſiue infirme. 4 Ad terciuʒ vo dᷣm.qꝙ ſecũda drñtia nõ ĩ h diſtinguit᷑ a prima ſᷣm modũ diuidẽdi.ꝙ primꝰ bina⸗ rius temptatõis ꝑtineat ad facta.ſecundus ad verba. vtroq; po modo loquit᷑ dyabolus.vel exterioꝛi tempta tione vel inter ioꝛi ipſi aĩe peccatrici. Deinde queꝛitn? S.v. e illa diuiſione temptatõis quã facit b. Greg. q; alia eſt ꝑ vicia.alia ꝑ flagella. Põt.n.queri que rõ inten⸗ dat᷑ in hac diuiſiõe.videt᷑.n.ꝙ temptatio que eſt ꝑ fla⸗ gella ducit ad vicia.⁊ ita viciũ ſit terminꝰ temptatõis nõ inſtrumentũ temptandi.¶ Rũñſio.diuiſio illa acci⸗ pit᷑ penes Hh.ꝙ quedaz temptatio eſt ꝑ triſtia. quedam vo ꝑ delectabilia.temptatio que eſt ꝑ flagella eſt ꝑ tri⸗ ſtia.tem ptatio vᷣo ꝑ vicia eſt temptatio ꝑ delectabilia. ⁊ ita vieium nõ ſumit᷑ ibi foꝛmalit᷑ ̊ materiahiter ſiue cauſaliter.ſ.ꝑ ipſa delectabilia que alliciũt ad vicia. Vel aliter põt diſtingui.vt temptatõ que eſt ꝑ flageila attendet᷑ ꝑ mala pene.temptatio vo que eſt ꝑ vicia q; tum ad mala culpe. põt.n.homo ꝑ mala pene cadere ĩ peccatuʒ.cum nõ ſuſtinet ꝓut opꝑtet.põt iteꝝ cadere in ꝑ mala culpe cũ nõ cauet ꝓut oꝑtet. ltuno queritur . S. vj. tæ diuiſione ſeptimebris quã ponit b. Hern. videt᷑ eni ꝙ ſubita ⁊ occulta ſit eadeʒ temptatio. nã ſubita ẽ que iudiciũ rõnis pᷣuenit.occulta que deliberatõʒ ratõnis ſubterfugit.ſ̊ illa que ſubita eſt delibeꝛatõʒ rõnis ſub⸗ terfugit.&̊ ſubita eſt occulta. Steʒ illa q̃ ꝑplexa ẽ rõe ꝓplexitatis aim in oubitatõeʒ ducit.ꝗ illa eſt dubia ⁊ ꝑplexa ſił.ꝗ̊ᷓ dubia ⁊ ꝑplexa nõ differũt inter ſe. Silit impoꝛtuna videt᷑ eſſe ideʒ ꝙ violenta.im poꝛtuna.n.eſt que ꝓcacit᷑ inſiſtit.ſᷣ̊ illa qᷓ ꝓcaciter inſi q̃ vires mẽtis trãſcendit. videt᷑ eſſe violenta. d qð dom pᷣmiſſa quadã rõne diuiſiõis.Eſt.n.quedã temptatio ex ꝑte cognitõnis in ſe.⁊ quo ad h̊ accipiũt᷑ due prime orntie.Eſt alia temptatio que reſpicit rõneʒ q̃ delibe/ raꝛe debet de eligẽdo.⁊ penes h̊ accipiũt᷑ due diffeꝛẽtie ſequẽtes.Eſt tercia temptatio q̃ reſpicit affectiõeʒ ſiue volũtatẽ ꝓximo.⁊ q;tuʒ ad h̊ͥ ſumũt᷑ he due drũtie.alia violenta alia impoꝛtuna.Eſt q̃ꝛta tem ptatõ q reſpicit oꝑatõʒ.⁊ q;tũ ad h̊ dicit᷑ ꝑplexa.qñ ignoꝛat᷑ ꝗd agẽdũ eſt ꝓpter vtriuſqʒ ꝑtis ꝑplexitatẽ. Prime q̊ due dine⸗ rentie.ſ.impoꝛtuna ⁊ dubia reſpiciũt cogitatõʒ. aliqũ enĩ inuoluit᷑ animꝰ in dubitatiõe.aliqñ vrget᷑.⁊ ſᷣm G̊ aliqñ eſt du bia aliqũ impoꝛtuna.ſitr penes rõneʒ cuiꝰ eſt delibeꝛare ſumũt᷑ due drñtie.aut.n.nõ põt rõ plene celiberare ꝓpt᷑ ipius rei occultatõʒ.aut ꝓt᷑ ipᷣiꝰ tꝑis ĩi⸗ ꝓuiſionẽ. Si ꝗpter tꝑis improuiſiõʒ:dĩ ſubita.ſᷣ pt᷑ rei abſconſionẽ dicit᷑ occulta.Siłr ex ꝑte affectõis ſu⸗ mũt᷑ due dꝛñtie.nã aut ꝑ quandã violẽtiã ducit᷑ ad con ſenſuʒ.aut ꝑ q̃ndã doloſaʒ machinatõz. pᷣmo mõ dẽ vi⸗ olenta.ſecũdo mõ fraudulẽta.Perplexa vᷣo dr cũ alte⸗ rũ maloꝝ illoꝝ ncce ẽ fieri.h̊ ꝓpt rões neſci᷑ qð minꝰ malũ ſit.¶ Ex iam dietis pʒ.ꝙ temptatio ſubita ⁊ oc⸗ culta nõ ſunt eadeʒ tẽptatio. naʒz temptatio occulta dẽ rei ꝓpter abſconſioneʒ que ſubterfugit ratõʒ delibera⸗ tionis.ſubita vᷣo dicitur ꝓpter improuiſionem. 4¶ Ad ſecundum voo dicenduʒz. ꝙ dubia ⁊ peꝛplexa inter ſe dif ferunt.dubia enim dicitur cum non habet᷑ ratio q de⸗ term inet. perplexa vᷣo cum eſt quaſi quedam paritas rationũ hincinde.vt ignoꝛetur quid magis fienduʒ ſit vel vitandum.⸗! Ad terciuʒ vᷣo dicenduʒ. ꝙ differt im poꝛtuna a violenta. IJmpoꝛtuna.n.dicit᷑ que grauat.ſᷣ tamen infra vires animi eſt. Niolenta vo ſuper vires animi. embꝛũ ſeptimũ Bñiignatis drntijs temptatõnis ᷣm mo⸗ dos drñtes. ↄſequẽter querenduʒ eſt qũo fiat temptatio exterioꝛ que eſt ab hoſie.⁊ gqüo fiat interioꝛ qᷓ eſt a carne.qũo etiam lat interioꝛ qᷓ ẽ ab hoſte. de his.n.drũtijs h agẽdũ eſt principaliter.ſic aũt habet᷑.ij.li.ſen.temptatio exteri⸗ oꝛẽ qñ extrinſecus malũ ſuggerit᷑ verbo vel ſigno aliqͥ vt ille ſic ad oſenſuʒ pct᷑i declinet. ¶ Articulus primus Verendũ eſt S qualit aduerſarius temptet temptatiõe exterioꝛi.⁊ hʒ tres.S.¶ PPrimo Raquerit᷑.nũquid noua ſigna facit.vel ſignis iam exñtibus alit vtit᷑ qᷓ eoꝝ natura erigat: aut aliter immutat ſenſuʒ ꝙ; reqrat immutatio naturalis. 4 Se cũdo querit.nunquid immiſcet ſe reboſi enſibilibo aut ipſis ſenſibo vt ex eis eliciat᷑ temptatio.¶ Tercõ que⸗ rit᷑.nũquid indiffeꝛent temptat ᷣm quẽlibet ſenſum. Rᷣ magis ſᷣm vnũ q; ᷣm aliũ. „. . Ad pꝛimuʒ ſic obijci S. j. tur ꝑh̊ quod dicit aug.in li.lxxxiij.q.ſerpit ̊ͥ maluʒ ꝑ oẽs auditus ſenſuales.dat ſeſe figuris.accõmodat co⸗ loꝛibo. odoꝛibo ſe ſubijcit.infundit ſapoꝛibo.Ex qͥ acci⸗ pituꝛ ꝙ nõ noua ſigna facit ſed ſignis factis vtit᷑ ad ex⸗ plenda temptatõeʒ.ſed ſi vtit᷑ ſignis iam factis:qũo dĩ ſe accõmodare coloꝛibo.infundere ſapoꝛid.nunꝗ ali quã facit in eis immutatõeʒ que nõ eſt in eis ᷣm ſuam naturꝗ.quod nõ videt᷑.circumſcripto.n.dy abolo ꝑ in⸗ tellectum:nihilominꝰ ex immutatõne coloꝝ vel odoꝝ vel ſapoꝝ poſſet inclinari homo ad ideʒ peccatũ ad qð modo inclinat᷑.̊ nõ videt᷑ ipſe temptatoꝛ in hac parte oꝑari. Si vᷣo alind opatur pᷣter id quod ſenſibile hũit er ſua natura.ſᷣm hoc querendũ eſt quid ſit illð.¶ Itẽ dicit b. grego.intuetur inimicus hũani generis vniuſ⸗ cuiuſqʒ moꝛes.cui vicio ſint inqui.a illud oppoĩt añ facieʒ:ad quod cognoſcit facilius inclinari menteʒ. vt blandis ac letis moꝛibo ſepe luxuriã vel vanã gloꝛiam: aſperis aũt mẽtibo iram. ſuꝑbiam vel crudelitatez op⸗ one poſt dicit generalit ibi.decipulã ⁊ periculũ in⸗ ſerit deceptõnis. vbi viam eẽ cognouit ꝓpinquã cogita tõnis.põt ꝗ̊ queꝛi.quid eſt dyabolum poneꝛe añ faciẽ. nũquid rem ſenſibileʒ que eſt in vno loco trãſfert ad a⸗ liũ locũ vt videat.quod nõ videt᷑: cũ nõ videamꝰ varia tioneʒ fieri in rebus ſenſibilibo niſi ſm ꝙ exigit earum diſpoſitio naturalis.i¶ ¶ Ad quod videt᷑ dm. ꝙ tẽpta⸗ toꝛ vtit᷑ rebo ſenſibilibo tanqᷓ inſtitutis ad temptandũ. nec oꝑtet ꝙ noua ſigna faciat ſed ſignis inuẽtis vtat᷑. lʒ poſſe habeat quedã ſigna faciẽdi.¶¶ Ad illud aũt qð obijcit᷑ de verbo aug.in li.lxxxiij.q. dom eſt. ꝙ dare ſe figuris ⁊ accõmodare ſe coloꝛibo.nõ eſt aliud ꝙᷓ er his delectatõʒ ꝓuocare.Eſt.n.quedã delectatio naturatł ĩ rebo ſenſibilibo.⁊ illa bona eſt. Eſt alia illicita qᷓ exce⸗ dit naturalẽ. cũ delectat᷑ plus ꝙᷓ optet vel qᷓ nõ optet. vel quo ſine nõ oꝑtet.⁊ ita de alijs circũſtãtjs.4 Ad il lud vᷣo qð obijcit᷑ ꝑ verbũ b. greg. vbi dicit. ꝙ illð poĩt añ faciẽ ad qdð ↄgnoſcit facilius inclinari. facies pt di ci ibi vel facies interioꝛ coꝛã qua poĩt᷑ aligꝗd.cũ fit ↄueꝛ ſio ſuꝑ illã mediãte ſilitudie ſua. vł facies dr facies er terior coꝛã qᷓ̃ poĩt᷑ cũ ſenſibile corã ſenſu poĩt᷑ vt ad illi citũ trahat᷑.pᷣſumit᷑ aũt ꝙ iſti coloꝛes ſophiſtici ꝗ ſunt in ſaciebo muliex vel capillis: fiant inſtinctu dy aboli Similit iſte ſophiſticatões odoꝝ ⁊ ↄfectiões ſapoꝝ q̃ veniut ex maioꝛi ſtudio qᷓ; ncce ſit.nõ ꝓpter humanam nccitatẽ ſ̊ ad ꝓmouendã voluptatẽ. Silꝛ ↄtingit ĩ iſtis ioculatõnibo viroꝝ vel mulieꝝ.in melodijs etiã ad la⸗ ſciuiã ꝓuocãtibo.inſuꝑ tincturis veſtiũ ⸗ frequẽtibus balneatõnibo vbi nõ requirit nccitas ſᷣ magis expetit Deinge obijcitur Weinge queꝛitu: ¶ Ad pꝛimũ ſic.cir voluptas. Silłr in cantilenis mulieꝝ ad laſciuiã ꝓuo⸗ ł, HS. ij. cantibo in choꝛeis ⁊ hmõi. ððõ U☛ ratõne illius quod dicit aug.in li.lxxxiij.q. Vgite mile ri moꝛtales. ne vnq polluat h̊ domiciliũ malignꝰ ſpũs ne ſenſibus immixtus infeſtet aĩe ſanctitatẽ. videt᷑ enĩ ex h ꝙ ſpũs malignus poſſit vniꝛi ĩ ſenſibo nꝛis vel in⸗ eſſe eis.hoc etiã videt᷑ ꝑ hoc quod dicit᷑.v.act᷑. ſᷣm aliã tranſlatõʒ.vbi nos habemꝰ. Cur temptauit ſatbanas coꝛ tuum.alia tranſlatio dicit. Quare impleuit ſatha⸗ nas coꝛ tuum.ſed ſi implet coꝛ:multofoꝛtius põt unpie re ſenſum. autem non poſſit immiſceri ſenſiba ntis vel eſſe in eis.poteſt argui ꝑ hoc quod dicit.ij. abacuk. ſuꝑ illud.dñs ĩ templo ſancto ſuo. Glo. põt aſſidere ſi⸗ mulachris ſpũs immũdus.ſᷣ eſſe nõ põt intrinſecꝰ. Si & intꝛinſecus non poteſt eſſe i Item Heda ſuꝑ illud.v.cur tẽptauit ſatbanas.im⸗ plet ſathanas coꝛ alicuius non ingrediens ſenſum eiꝰ neqʒ; introiens aditum coꝛdis.ſiquideʒ poteſtas hec ſo lius txi eſt. ergo malignus ſpus nõ ingꝛedit᷑ ſenſus no ſtros. ¶a quod dicendũ.q non poteſt malignꝰ ſpi⸗ ritus ineſſe noſtris ſenſibus ꝑ eſſentiam nec vniri per elſſentiaʒ vel implere eſſentialiter: ſ diciẽ implere ꝑ ef⸗ fectum oꝑationis qñ temptatio ꝑ ſenſus ingredit᷑ ad aiam. ſm “ dicit᷑. ix. Hiere. Ingreſſa eſt moꝛs per fene ſtras. Ad illud quod obijcit in ↄtrarium dicendũ eſt. ꝙ illud immiſceri de quo dicit aug..nõ eſt ſic fieri. vnde quemadmodũ eſñ in viſceribo:ſᷣ dicit᷑ quedã cõue⸗ nientia in actu. ſicut agens ⁊ inſtitutum dicũt᷑ eẽ vnuʒ in agente ſeu opante. ita dyabolus cum ꝑ ſenſus nr̃os temptat vnum dicit᷑ eſſe vel immiſceri ſenſibo ꝓpter ef⸗ fectum temptatõnis in quo conueniũt.⸗. Ad aliud vᷣo Dicenduʒ eil.ꝙ ſathanas dicit᷑ implere cor tũmodo oꝑationem ⁊ voluntatis inſtinctum intus nõ intrãdo. ſed malicie ſue virus inſerendo.⁊ hoc modo põt dici ð ſenſibus.qꝛ virtꝰ tẽptatõis ꝑ ſenſus inſerit. vtrum indifferent᷑ temptet 'm quẽelibet ſenſum. qð nõ videt᷑ magis.n. videt᷑ temptare ſm tactuʒ. a ñ ſᷣm quẽ⸗ cũq;:bᷣ m illũ ꝗ ẽ copula caꝛnalis.⁊ iteꝝ ſᷣm guſtus eſt qdã tactꝰ.ĩ his duobo maxĩe temptat᷑ bõ de gula.ſ. ⁊ luxuria.de gula ſicut temptauit pᷣmos paꝛẽtes.de lu ruria ſiẽ temptauit ilſos inuoluit diluuiũ.¶ Sʒ vi et᷑ ꝙ magis temptet ꝑ viſuʒ. viſus.n. plures oſtendit orñtias in ꝗbo ſunt multe occaſiões pctoꝝ. plꝰ tem⸗ ptat ꝑ viſuʒ.¶¶ Ad ideʒz etiã facit.ꝙ viſus apprehẽdit ð lõge.tactꝰ vᷣo ñ. ¶ Ad qð põt dici . ꝙ ꝑ quẽlibʒ ſenſum pot teptare ⁊ tẽptat.quiꝰ vo ꝑ tactũ ⁊ guſtũ.qꝛ foꝛtio⸗ res ſunt imp̃ſſiões delectatõnũ.⁊ rõne nature ratiõe coꝛꝛuptõnis ſolite er oꝛiginali pcto. ꝑ viſum aũt fiunt plures temptatiões ⁊ pluribo modis. ſed nõ ita foꝛtis eſt . preſſio temptationis. Articulus ſecũdus Einde q̃rit᷑ de tẽptatiõe qẽ ex carne.qẽ vna ſpẽs tẽptatõis interioꝛis qũo fiat.Et pꝛimo qrit᷑.vtꝝ caro tẽptet vel ſit tẽptatõis princi piu. Scðo qd ẽ illud qdð tẽptat᷑ ̊ͥ ẽ ᷣm quã vim ipᷣa aĩa tẽptat᷑. Cercõ qualit ꝓgrediat᷑ tẽptatio. Quaꝛto vtꝝ hec temptatio poſſit fieri ſine pcto. . cũſcribatur operatio ipſius dyaboli in preſenti. nibil prohibet temptationem ex carne fieri poſtq; caro cor⸗ rupta eſt corruptione vicioſa. Non enim omnia pec⸗ cata dyabolo ſunt tribuenda tanq; proximo mo⸗ uenti. ſed ſi eſt aliqua temptatio ex carne: neceſſe inrun ecn eſſe in coꝛpibus.multofoꝛtius nõ põt intrinſecus eſſe in ipſis ſenſibo qui aĩales ſunt. — — — — — „---——— e ef .2 60 3 1. rr Mnueſtio eſt aliqdð eſſe principiũ tẽptatiõis nõ niſi ipſa caro. er⸗ go caro põt eſſe pricipiũ tẽptationis. Oð etiã videtur hoc ꝙ ſtimulꝰ eſt ĩ carne.ſtimuli autẽ ẽ ſimulare. ſti⸗ mulare autẽ ĩ hac ꝑte nõ ẽ alið qᷓ tẽptare.ergo caro ra⸗ tione ſtimuli teptat.lEodẽ mõ põt argui de fomite. fo⸗ mes eni eſt in carne.fomes autẽ ẽ pꝛĩcipiũ peccati.non niſi ꝑ tẽptationẽ.ergo tẽptatio oꝛiginẽ habʒ ex carne ra tione fomitis. Hoc etiã arguit᷑ ex ipſa tiiulatiõe car⸗ nis ex titulatiõe enĩ temptatio carnis oꝛiginẽ bʒ. VUnde Aug.in lib.yponoſticon. Quid iudicãt folia fici bus nõ deo auctoꝛe pudẽda mẽbra ſeo ꝑ peccatũ facta texer̃t niſi ro ertos libidĩs turpẽ er quo ſequit᷑ tempta tio.¶ Sed videt᷑ cõtrariũ.caro enĩ nõ agit ĩ animã ſeo ecõuerſo.tẽptatio autẽ quedã ẽ ĩ ipſaʒ amimã tanqᷓ paſ⸗ ſibilẽ. ergo nõ ẽ ab ipſa carne.⸗ Itẽ nihil poõt temptare qð nõ põt exꝑientiã ſumere de re quã tẽptat.ſed caro 16 põt ex ꝑientia ſumere de motu aĩe rõnalis.ergo caro nõ põt temptare animãẽ rationalẽ.¶ Reſpodendũ.cũ dicit᷑ tẽptatio eſſe ex carne.caro nõ ſumitur ibi tm̃ ꝓ ipſo cor poꝛe.ſed ꝓ ꝑte ſenſuali enita carni. ꝓut dicit caro con⸗ cupiſcit aduerſus ſpiritũ.v.ad gał.vñ dicit Aug.in.xij. de trini.Loquẽs de hac tẽptatione carnalis ſenſus. vel aialis ĩgerit quãdã illecebrã fruẽdi ſe.i.tanq; bono pri⸗ uato ⁊ pꝛio.nõ tanq; publico ĩ cõi.qð eſt incõmutabile bonũ.⁊ tũc velut ſerpeẽs alloquit᷑ feminã . allocutio autẽ iſta nihil aliud ẽ ꝙᷓ teptatio ducẽs ad peccatũ.ð quo ſub iungit. huic illecebꝛe cõſentire ẽ de fructu ꝓhibito man⸗ Ducare. Ad illud eꝛgo qð obijcit᷑ dicendu ẽ. ꝙ nibil ꝓ⸗ hibet tẽptationẽ ex carne fieri circũſcripta ſi uggeſtione dy aboli ĩ p̃ſenti.ſed nõ fit tẽptatio ex carne nili pᷣceden⸗ te tẽptatione primorũ parentum que facta eſt ab hoſte. Ad illud pᷣo quod obijcit᷑ ꝙ caro nõ põt in animaʒa⸗ gere. Reſpõdendũ ẽ.ꝙ caro.i.carnalis ſenſus ſiue cõcu piſcẽtia põt ſtimulare animã ſᷣm partẽ rõnis ĩferioreʒ. licet ipſa ſit ĩferioꝛ. ĩferiꝰ enĩ põt tẽptare ſu pius. ſi forte iĩclinet᷑ ad ipſum.ſed nõ põt ĩducere ad tẽptationem. In ductio enĩ ĩ tẽptationẽ nõ fit ſine cõſenſu.cõſenſus autẽ rõnis eſt. ſic ergo põt ĩferius tẽptare ſi uꝑius.i.tẽptatio⸗ nis initiũ dare.¶ Ao ſequẽs dicendũ E. ꝙ ĩ carne ſic di⸗ cta.i.ĩ carnali ſenſu ẽ exꝑientia.vtrũ ſibi cõſentiat rõ vł nõ.ſed nõ in ipſa carne ꝓut caro ſumi ꝓ coꝛꝑe. vel di⸗ cendũ.ꝙ ad temptationẽ nõ neceſſario requirũ exꝑien⸗ tia:ſed ſufficit impulſio.⁊ hoc cõuenit carni. (Deinge queriturcm S.y. ꝛie cõuenit tẽptare hac tẽptatione. an ĩferioꝛi pte rõ⸗ nis. an ſuꝑioꝛi. an alicui alteri. vtpote ſenſualitati. . autẽ cõueniat ſenſualitati videt᷑. tẽptatio eni ẽ tũ de ve⸗ niali peccato tũ de moꝛtali.motꝰ autẽ primꝰ videt᷑ eſſe ĩ ſenſualitate.ergo de h̊ põt eſſe tẽptatio ſenſualitatis. S videbit᷑ er hac pte tẽptari.¶ Cõtra.temptationẽ eſſe ex caꝛne nõ ẽ aliud ꝙᷓ mediãte ſenſualitate. ipſa autẽ ſenſu alitas nõ ſeipſam tẽptat. nõ ẽ ipſius ſenſualitatis tem ptari. Itẽ ſuꝑior ꝑs ranõis ſic ſe habet ſicut vir. vir autem nõ temptat᷑ ꝑ ſerpentẽ imediate. ergo nec ſuꝑior pars ratiõis põt ĩmediate tẽptari a ſenſualitate.¶ Mo tra potuit ada iĩmediate tẽptari a dyabolo.nõ mediãte muliere. licet aliter temptat⸗ fuerit.ergo pari ratiõe ſu⸗ perioꝛ ꝑs rationis.cũ ſe habeat per modum viri. potuit temptari ĩmediate a ſenſualitate.¶ Pꝛeterea. ĩferioꝛ ꝑs rationis ĩmediate cõiuncta eſt ſenſualitati. ergo põt tẽ⸗ ptari ab ea.querit᷑ ergo.vtrũ poſſit temptari tã ratione venialis peccati q; moꝛtalis. EEe quod dicendũ.ꝙ ra tionis ẽ temptari temptatiõe que eſt ex carne ſub li. ar. ⁊ nõ ſenſualitatis.eſt autẽ rationis temptari ſᷣin vnaqᷓ;⸗ q; eius differentiã. jm inferioꝛem.ſ.partẽ 2 ſuperioꝛeʒ. Ad obiectũ autẽ in contrariũ dicendũ.qꝙ nõ ad omne veniale peccatũ eſt temptatio.hoc ſi uppoſito. ꝙ; primus motus ſit in ſenſualitate.ſi vᷣo eſt in inferioꝛi parte rati onis.tunc poteſt eſſe temptatio reſpectu ipſius. ſed cre⸗ dibilius eſt ꝙ ad primũ motũ nõ ſit temptatio. ſed cum ¶ Muarto queritur. S. un cxvij. primo motu eſt temptatio.eſt enim quaſi quedam neceſ ſitas ad hoc ꝙ ſurgat primus motus. ibi autem nõ pro pꝛie dicituꝛ temptatio. Ad ſequens po dicendũ ꝙ alit eſt de ſuperioꝛi parte rationis q́;tum ad noſtrũ interio⸗ rem hominem ꝙtum ad aliquid qᷓ fuit in primis paren tibus.potuit enim adam immediate temptari a dyabo lo.ſed ſuperioꝛ pars ratiõis in nobis nõ poteſt tempta⸗ ri a carnali ſenſu. niſi mediante inferioꝛi parte ratio⸗ nis.⁊ ideo quo ad hoc ponit ſi imilitudinẽ. Aug.in tem⸗ ptatione noſtri interioꝛis hominis. reſpectu illius tem⸗ ptationis que fuit in primis parentibus. Si ergo dica⸗ tur ſuperioꝛ ꝑs rationis temptari a carnali ſenſu. hoc ẽ mediate ſᷣm ꝙ tres ponũtur gradus in tem ptatione.ſug geſtio.delectatio.conſenſus. vt ſuggeſtio ſit in ſenſuali ꝑte.delectatio in inferiori parte rationis. conſenſus in inſerioꝛi ſm quandam pꝛopꝛietatem. S. üj. inde queritur quomodo fiat temptatio a caꝛne.vtrum fiat tm per con cupiſcentiam aut etiam per iram. videtur ꝙ; per vtrũ⸗ q;·ex vtraq; enim parte mouetur pars ſenſualis.ſᷣm cõ⸗ cupiſcentia reſpectu apparentis boni.ſᷣm iram reſ pectu aꝓparentis mali. Sed videtur contrarium. per hoc ꝗꝙ; medius gꝛadus temptationis eſt delectatio. ergo ſug⸗ geſtio in quo eſt primus gradus eſt delectationis. et ita eius cuius eſt concupiſcentia.nõ cuius eſt ira.Eodẽ modo cõſũmatio temptationis eſt in conſenſu.ire vᷣo cõ⸗ ſũmatio eſt in diſſenſu.ergo nõ fit vtroqʒ modo tempta⸗ tio que eſt ex carne. Preterea.ſicut in exteriori tẽpta⸗ tione dy abolus peꝛ ſerpentem allocutus eſt euam.ita ĩ interiori alloquitur inferioꝛem partem rationis.ſed gd per iſtam allocutionem deſignatur. allocutio enim iſta nõ ẽ aliud ꝙᷓ; temptatio.temptatio vᷣo per aliquid fit qð videtur eſſe delectabile temptato. illud autem eſt dele⸗ ctabile ſᷣm effectum ⁊ aliud ᷣm rationẽ.ergo nõ vigetur cõneniens temptatio ꝑ delectabile ſ̃m ſenſuʒ. d q8 dicendũ.ꝙ in hac temptatione aliquãdo temptat᷑ rõ peꝛ concupiſcentiam. aliquando per iram ſᷣm ꝙ proprie di cuntur.aliquando vᷣo fit temptatio per concupiſcentiaʒ tm̃ vt concupiſcentia ſit generale ad vtrũq;. cum ergo di citur.ꝙ medius eſt gradus in temptatione delectatio.ĩ telligendum eſt de delectatione generaliter 7 nõ ſpecia⸗ liter. Similiter de conſenſu ĩtelligitur cõmuniter ad cõ ſenſum ? diſſenſum. ſᷣm quod conſenſus eſt diſ plicentia diſſenſus.¶ Ad ſcdᷣm vo dicendũ. ꝙ licet aliudſit dele⸗ ctabile Im ſenſum aliud m rationem. nihilominus ta⸗ men. quia idem poteſt eſſe delectabile m ſenſum. 2 ſᷣm rationem nõ rectam.ideo contingit temptationem rati⸗ onis circa huius delectabile vt ratio non recta quieſcat delectabili vt nunc.quod eſt delectabile m ſenſum. . Vtrum temptatio ex carne fiat ſine peccato. quod vid tur. ſi enim temptationes alie poſſunt fieꝛi ſine peccato. conſimili ratione hec temptatio poterit fieri ſine pecca⸗ to.¶ Preterea. apoſiolus temptatus fuit temptatione hac.⁊ fuit hec temptatio ad ꝑꝛobationem.nõ ergo con⸗ gruit eam eſſe cum peccato. PKonra dicitur.ij.ad Co rin. xij. Datus eſt mihi ſtimulꝰ? carnis mee. glo.tempta tio q̃ eſt a carne eſt veniale peccatum actu enim veniał peccati nullus pꝛobatur ad bonum. temptatione que Am — eſt a carne nullus probat᷑ ad bonũ. Ad quod dicẽdũ. ꝙ nõ eſt ſimile de hac temptatione ⁊ de alia. Qam alie que ſunt ex parte virtutis cognitine. hec autem eſt ex te virtutis motiue.in qua eſt pęccatum ranone affectio⸗/ nis. Ad aliud vᷣo dicendũ.ꝙ licet apoſtolꝰ temptatus eſſet ad pꝛobationẽ. nihilominus potuit ibi eſſe veniale peccatum.pꝛobat᷑ enim hõ cũ ſuboꝛit᷑ veniale peccatuzʒ. ⁊ non deducitur ad conſenſum moꝛtalig peccati. ginatiua. Irticulus terciuns BHnſequẽter dicendũ ẽ de temptatiõe ĩterioꝛi que fit ab hoſie.Et pꝛimo querendũ ẽ de tem ptatione que fit ĩ virtute fantaſtica ſiue ima⸗ cdo de temnptatiõe ĩteriori que fit circa itel lectiuã. Prĩo autẽ oſtendit temptatio fit ꝑ ꝑtem ima ginatiuã. Scðdo querit᷑ quõ fiat illa temptetio. Tercio. vtrũ illa ſit cũ peccato vel ſine peccato.Quarto.vtrum hec temptatio in nõ cadẽtibus ſit ad pꝛofectũü. ptatio fiat ſm ꝑtem imaginatiuã ſic oſtendit ſuꝑ illud JYob. xviij. AUbſcõdita ẽ in terꝛa pedica eiꝰ. Greg. intuet hoſtis moꝛes cuiuſqʒ cui vicio ſint ꝓpinqui.a illa ponit ante faciẽ ad que faciliꝰ nouerit ĩclinari. vt bladis ac le tis moribo luxuriã. aſpꝑis autẽ mẽtibus ſuꝑbiam ira? bniuſmõi.ibi ergo decipulã deceptiõis inſerit. vbi viaʒ Apinque cognitiõis inuenerit.cũ ergo facies nõ dicatiʒ tm̃ facies exterioꝛ ſed etiã interioꝛ. ante faciẽ interiorẽ ponit ſim ilitudines illoꝛũ vicioꝛũ cũ ſunt ꝓinqui.⁊ ita fit temptatio ꝑ imaginatiuã.¶ Itẽ Aug. in lib. de aĩa ⁊ ſpiritu.diuerſarũ ꝑſonaꝝ ſpecies oſtẽdit ſatbanas ac ſi militudines mẽti quã captiuã tenet ĩ ſomnis deludens mõ leta mõ triſtia oſtẽdit.hec autẽ oſtẽſio ẽ ad temptan dum. ergo temptatio fit per partẽ imaginatiuã· ¶ Simi liter habet᷑ hoc.vij. Job. Lerꝛebis me ꝑ ſomnia ⸗ xbi dicit᷑. aliquãdo fiũt illuſiões in ꝑte fantaſtica. ed videt᷑ contrariũ.ſicut enĩ habet᷑ ĩ eccleſiaſticis dogmati bus. VUna ẽ anima que hʒ rationẽ.⁊ que babet ſenſus. ſenſum autẽ dicit nõ tm̃ interioꝛẽ ſed etiã exterioꝛẽ.eꝛgo vnaẽ ſubſtãtia rõnalis ⁊ que poteſt ſentire ſenſu exteꝛio ri vel interioꝛi.ſi ergo malus angelꝰ nõ habet poteſtatẽ ſuꝑ ſubſtantiã intellectualẽ.cũ eadẽ ſit ſubſtatia ſenſua⸗ lis.nõ habebit poteſtatẽ ſuꝑ partẽ ſenſualẽ.4 Preteꝛea ſimilitudĩes que ſunt apud intellectũ ipſiꝰ demonis ſũt itelligibiles.que vᷣo ſunt apud imaginatiuã ſũt ſenſibi⸗ les.ergo nõ cõueniũt vt ille ꝑ illas excitent᷑.vel ꝑ illa im primant᷑.nõ ergo tẽptatio fit ꝑ virtutẽ imaginatiuam. CEs quod dicendũ. ꝙ tẽptatio fit ꝑ partẽ imaginati⸗ nam ſicut dictũ ẽ. ¶ Ad obiectũ autẽ in cõtrariũ dicẽdũ. ꝙ licet ſit vna aia ĩ bomĩe.nõ oʒ ꝙ eadẽ ſit ſubſtãtia in⸗ telligibilis 2 ſenſualis.⁊ ita nibil ꝓbibet dyabolũ hr̃e poſſe ſuꝑ partẽ ſenſibilẽ.⁊ ſi ſic nõ habeat ſuꝑ intelligi⸗ bilẽ. Si vo vna ẽ ſuſtãtia que põt ĩtelligeꝛe 2 ſetire.nihil⸗ ominꝰ ĩferioꝛẽ vna potẽtia altera. ꝓpter qð põt ſpiritꝰ malignꝰ etiã aliqð poſſe habere ſuꝑ infeꝛioꝛẽ potẽtiam quod nõ habet ſuꝑ ſuperioꝛẽ ĩ qua ſimilit imago diuia reſplẽdet.¶ Ad alið pᷣo dicendu.ꝙ licet ſimilitudĩes in ĩtellectu dy aboli ſint intelligibiles.imaginatiua vo ſint ſenſibiles.poſſe tamẽ eſt iſtarũ ſuꝑ illas.recipiẽs enim ßm poſſibilitatẽ ſuã recipit nõ jm modũ immittẽtis aut offerentis. „ einde queri· .S. ij. tur. quomõ fiat tẽptatio ĩ imagiatiua ꝑte. aut enim vis imaginatiua ſpecies recipit ab ĩmuratiõe dy aboli:aut ſpecies quas hʒ apud ſe trãſfoꝛmat.aut ex trãſfoꝛmatis iĩclinationẽ facit ꝑtis ĩtellectiue ꝑ oppoſitionem ipſiꝰ ho ſtis.ſi tñ eſſet receptio.nõ ex hoc videret᷑ eſſe temptatõ. receptio enĩ ſimilitudis ĩdifferẽs ẽ ad bonũ ⁊ ad malũ. Si vo trãſfoꝛmat dyabolꝰ ea que ſũtĩ imagiatiua poſ⸗ ſet ꝓ volũtate ſua quecũq; ſomnia ingeꝛere.⁊ ita aĩa in illa ꝑte nõ haberet trãquillitatẽ.ſi ergo aĩa ĩ illa ꝑte ali (Muod autem tem/ S. j. quãdo hʒ trquillitatẽ.nõ hʒ dyabolꝰ poteſtatẽ traſſor mãdi.ſed ſi nõ hʒ poteſtatẽ trãſſoꝛmãdi. multofoꝛtiꝰ nõ hʒ poteſtatẽ inclinadi.cũ iclinare intellectiuã ſit excelle⸗ tioꝛ oꝑatio q; trãaſfſoꝛmare fimilitudĩes ĩ ſenſitia E quod dicẽdũ.ꝙ dyabolꝰ ſicut dicit Nug.repᷣſentat ſimi litudines mõ ꝓpſperoꝛũ mõ aduerſoꝛũ.ex qua repᷣſenta⸗ tione aĩa ſm ꝑtem imaginatiuã negociat᷑. ⁊ ꝑ cõſequẽs iclinat ipſam ĩtellectiuã vel diſponit ad inclinationem. AVñ BGreg.DOyabolus mõ cupidis ꝓſpera.mõ timidis aduerſa ꝑ ſomnia ĩgerit vt magis afficiat.4 Ad illð ðo qð obijcit᷑ ĩ cõtrariũ.dicendũ ẽ ꝙ quedã ſimilitudies ſũt indifferẽter ad bonũ.⁊ ad malũ ⁊ ꝑtales non temptat. quedã vᷣo magis determiĩate ſũt ad alterũ.vtpote ad ap⸗ parẽs delectabile vel ad apparẽs triſte.⁊ ex iſtis põt ſeꝗ iclinatio ad malũ.⁊ ꝑ buiuſmõi fit eius tẽptatio. tur.ſi tẽptatio huiuſmõi fiat cũ peccato vel ſine.⁊ vide⸗ tur ꝙ fiat cũ peccato.pĩquior.n.ẽ tẽptatio iſta ꝑti rõ⸗ nali ꝙᷓ illa que ẽ ex carne.peccatũ autẽ oꝛtũ bhʒ a ratiõe. ergo tẽptatio bec magis ẽ cũ peccato ꝙᷓ illa q̃ ẽ ex carne. ſed illa que ẽ ex carne ẽ cũ peccato.ergo ⁊ hec ẽ cũ pecca to.¶¶ Ite fantaſia nõ incliat rationẽ.cu autẽ ĩclinat᷑ ꝑcõ ſenſum ẽ cõſũmatio peccati.ergo hec tẽptatio eſt cũ pec⸗ cato ſᷣm ꝙ primꝰ mot dicit᷑ eſſe peccatu.¶ Cõtra.tem hec tm̃ ẽ ab hoſie.ergo nõ ẽ neceſſario cũ peccato.⸗ ſpondendũ ẽ.ꝙ hec tẽptatio nõ ẽ neceſſaria cũ peccato. hec.n.temptatio ẽ habẽs initiũ ex ꝑte cognitiue. illa vᷣo ex ꝑte motiue que ẽ ex carne.⁊ iõ illa dicit᷑ neceſſario cũ peccato veniali ꝓpter coꝛruptionẽ motiue ex fomite. Si do corꝛuptio ẽ ĩ ipſa cognitiua. nõ dicet᷑ niſi obſcuratio quedã ⁊ bec coꝛruptio nõ eſt peccatũ.⸗. Ad obiectũ autẽ in cõtrariũ dicendũ ẽ. licet hec tẽptatio ſit ꝓinquior rationi a qua ẽ origo peccati.nõ tamẽ ꝗpter hoc bec tẽ⸗ ptatio magis ẽ cũ peccato.nõ enim bec ꝓpinquitas ẽ ex ꝑte qua ratio eſt motiua.ſed ex ꝑte qua ẽ cognitiua · ex pte vᷣo qua eſt motiua rõ eſt origo peccati. Ad alið vo dicendu. ꝙ licet temptatio ĩ imaginatĩa ꝗtum ẽ de ſe in⸗ clinet rationẽ ad peccatũ.in ipſa tamẽ rone eſt inclina⸗ ri vel nõ ĩclinari.⁊ ꝗpter hoc nõ ẽ neceſſario hec tempta tio cũ peccato.i Aec gter hoc dicit᷑ temptatio que eſt ex carne cũ peccato ꝓpter formationẽ inclinatiõis ad pec⸗ — catum moꝛtale.ſed ꝓpteꝛ motũ inoꝛdinatũ venialẽ qui pᷣ cedit.ex quo ſequit᷑ inclinatio.talis autẽ motꝰ venialis nõ pꝛecedit in hac temptatione. ptatio que fit tm ab hoſte.nõ eſt neceſſario cũ peccato.ſᷣ CK. 676 Deingequeri S.uij. tur. vtrũ bec temptatio cadat ad ꝓfectũ bonoꝛũ qð non videt᷑. quia hec tẽptatio fit in doꝛmiẽte.in dormiente vᷣo nõ eſt vſus rõnis.ergo nec ꝓfectus meriti.nõ ergoẽ ad ꝓfectũ bonoꝛũ hec temptatio.(¶ Cõtra cicit BGreg. Dã ctos quos minꝰ valet vigilãtes grauiꝰ temptat dy abo⸗ lus doꝛmiẽtes. quod deꝰ benigne ꝑmittit ne ſaltẽ ſomnꝰ a paſſionis premio vacet.ergo temptatio huiuſmoõi ce⸗ dit ad ꝓfectũ bonoꝛũ.i¶ Ad qð dicendũ.ꝙ tẽptatio p⸗ mõi cedit ad ꝓfectũ bonoꝛũ.qui tñ ꝓfectus nõ ẽ tempo⸗ re doꝛmitiõis ſed tpꝑe vigilie.licet ipſa temptatio ſit tꝑe doꝛmitiõis.ſuſtinẽtia tamẽ tẽptatiõis ẽ tẽpore dormiti⸗ onis.ſed ꝑfecta repſſio tẽptationis ẽ.cũ ia ẽ vſus ratio⸗ nis in ipſis vigilàtibus. UArticulus quartus Ateriꝰ querit᷑ de tẽptatiõe ĩteriori reſpectu virtutis ĩtellectiue.Et pꝛio querit᷑.ſi omnes cogitatiões male inſtinctu dyaboli excitant᷑ — Scðᷣo.ſi nõ oẽs ſed quedã.v.ĩmittat dy abol cogitatio nes. Tercio ſi nõ ĩmittit cogitatiões.v.ĩcendit. Quar⸗ to quomõ dicat᷑ incẽdere. ¶ Circa pꝛimũ .S. j. ſic ꝓcedit᷑. videt ꝙ omnes cogitatioes male ĩſtictu dya⸗ boli excitent Dyabolꝰ enĩ nunꝙᷓ ceſſat a tẽptatione. m illud.xiij. Yob. Qui me comedũt nõ doꝛm iut.⁊ in multi tudine horũ cõſũmitur veſtimentũ meũ. Greg. maligni ſpiritus qui carnales de eccleſia cõſumũt.tatomagis ꝗe egti Dnen nndes 18o eoſut ptat⸗ dap⸗ ſeg . 1 e⸗ tiro⸗ ratöe, n. lpe kpoh üder gto⸗s chto. lavo och Bi tano Hante nior heets bee leg ſö eſen ln pti ſer ſe⸗ hiß lalis Snon ntei picd rto oonmd oice⸗ tofe ennpo⸗ ſittoe nic⸗ fano ſpeen hpnes aton ;—— ſcere a tẽptatiõe neſciũt.qᷓto nullo carnis põdere grauã tur.ſi nũꝙᷓ ceſſant a tẽptatiõe. nũqᷓ ceſſant ab ĩſtinctu malarũ cogitationũ. Cõtra dicit᷑ in lib.de eccleſiaſti- cis dogmatibo.õ omnes noſtre cogitatiões male ſem per dyaboli inſtinctu excitant᷑ ſʒ aliquotiẽs ex noſtri ar bitrij motu emergũt.¶ Itẽ poteſtatẽ habet hõ. ſi ñ tẽ⸗ ptet᷑ cadẽdi in peccatũ.ſed caſus ĩ peccatũ ex cogitatio⸗ nibus malis originẽ habet.ergo nõ omẽs cogitationes male inſtinctu dy aboli efficiunt᷑. qð dicendũ. ꝙ nõ omẽs cogitatiões fiũt ĩſtictu dyaboli. Ad obiectũ autẽ in cõtrariũ dicendũ ẽ.ꝙ licet nõ ceſſet dyabolꝰ a tẽ ptatione.nõ tñ oĩs male cogitatiõis ẽ pricipiũ:ſed coad iutoꝛ ẽ qtñ ẽ de ſe ad caſum in peccatũ.nõ qꝛ nõ poſſit eſ/ ſe ſine eiꝰ temptatõe peccatũ.ſ̊ eiꝰ tẽptatiõe ad peccatũ facilius inclinat᷑..Vñ greg.ſuꝑ Job.xvj.cõuulnerauit lũbos.cõuulnerare dicit᷑.qꝛ qð nob male ſuggerit.nos ſequẽtes ex Apꝛia volũtate implemꝰ. ⁊ quaſi cũ ipo nos pariter vulneramus. . (Becudo queritur ſi. S. ih. dy abolꝰ ẽ imiſſoꝛ malarũ cogitationũ.qð videtur Job xix.Renerũt latrones maligni ſpũs ꝗ viã ſibi ĩ afflicto rũ coꝛdibo faciũt ĩter aduerſa que exteriꝰ tolerant᷑.cogi⸗ tationes pꝛauas ĩmittẽ nõ deſiſtũt.¶ Itẽ aug.ĩ lib.ð cõ ſenſu euãgeliſtarũ.quomõ ĩtrat ĩ coꝛ dyabolꝰ niſi imit⸗ tẽdo iniquas ꝑſuaſiões cogitatiõibo iniquoꝛum Euo accipit᷑.ꝙ dy abolꝰ imittit cogitatiões malas. tra ſuꝑ illud.v.act.Cur tẽptauit ſathanas.glo.implenit ſa thanas coꝛ auaritia.nõ intrãdo ſed malitie ſue vir iſe⸗ rendo.ex quo colligit᷑.ꝙ demones nõ ſunt ĩmiſſoꝛes ma larũ cogitationũ.¶ Itẽ ſuꝑ illð Marci.vij. Ab itus de corde hominũ male cogitationes ꝓcedũt. Meda arguũ tur ex hac ſentẽtia qui cogitationes a dyabolo immitti putãt.nõ ex ꝓpꝛia naſci volũtate.ex quo accipit᷑.ꝙ dya⸗ bolꝰ nõ ẽ ĩmiſſoꝛ malarũ cogitationũ. Preterea.ĩtelle ctus humanꝰ nõ habet depedentiã ab ĩtellectu angelico nec ecõuerſo.cũ vtriq; ĩmediate creatꝰ ſit a deo.ergonõ ẽ ipſiꝰ angeli ꝓ vrolũtate ſua ĩmittẽ cogitatiões ipſi ho⸗ mini.cũ equalit᷑ ſint li.ar.li.ðᷣo ar.ẽ cogitaꝛe vel nõ cogi tare bonũ vel malũ.¶ Ad qdð dicẽoũ.ꝙ dyabolꝰ nõ eſt ꝛie ĩmiſſoꝛ malarũ cogitanonũ. Immittẽ tñ dicit᷑ du⸗ plicit. vno mõ diſponẽ ad hoc ꝙ fiat.alio ðᷣo mõ facẽ ſʒ ꝙ ĩmittẽ ẽ diſponere.quaſi ab extrĩſeco.Fᷣm hũc moduzʒ iĩueniunt ſancti ꝗ dicũt.ꝙ dyabolꝰ imittit cogitatiões. offeꝛt enĩ aĩe ſimilitudinẽ᷑.ĩ ipſa vᷣo aĩa ẽ ꝓlequat᷑ vel fugiat ipſum oblatũ.nõ autẽ dẽ ĩmiſſoꝛ cogitationuʒ.i. factoꝛ.ꝙ enĩ ſint cogitatiões male inqᷓtũ male ẽ ab ipſo homiĩe.ꝙ autẽ cogitatiões a deo.a ꝑ hãc diſſictionẽ pol⸗ ſunt ſolui ea qᷓ obijciunt᷑. IJllð eni qdð dicit.b. Breg. de ĩmi ſfione.iĩtelligit cõiter ꝓut ĩmittere ẽ diſponẽ ad hoc ꝙ fiat cogitatio. Oe autẽ dicit Aug.de ĩmiſſiõe cogita⸗ tionis male inuidiã. nõ itelligẽdũ ẽ ſicut ipſe exponit. ⸗ nõ ſit priꝰ poſſeſſꝰ a dyabolo.ſed tũc pleniꝰ ẽ poſſeſſus. qñ volũtatẽ habint i efectu tradẽdi dominũ.⸗ ponit ta⸗ le exemplũ Aug.ſicut de apoſtołꝗ pri⸗ acceperũt ſpiri tũſanctũ.anteqᷓ miſſus eſſet ſpirituſſanctꝰ ĩ apłos.vł an teqᷓ iſufflaſſet ĩ eos ſpiritũſanctũ dicẽs. accipite ſpiritũ⸗ ſanctũ ⁊c.miſſio ergo illa ĩ coꝛ JZude nõ fuit miſſio Peſ⸗ ſentiã vel ſubſtatiã.ſed fuit miſſio ꝑ opationẽ.dicit eꝛgo Aug.ĩ lib.de aĩa ⁊ ſpiritu.ꝙ ſoliꝰ trinitatis eſt implere ſubſtãtiã quã cõdidit.vñ ſuꝑ illud.ij. Abac. dominꝰ ĩ tẽ plo ſancto ſuo.glo.põt aſſidere ſimulacris ſpiritꝰ ĩimun Dus. ſed intriſecus eſſe non poteſt. Cercio queritur S. iij. ytrũ dyabolꝰ ſit incẽtor c itationũ.qdð videt᷑ ꝑ hoc qð dicit.vij. Oſee. Omẽs adulterãtes cuaſi clibanꝰ ſuccen ſus a coquẽte.ꝑclibanũ ſignat᷑ cor bumonũ. ſicut ergo coquẽs ſuccẽdit ignẽ ĩ clibano.ita dyabolꝰ ignẽ cõcupi⸗ ſcẽtie in corde.ergo dy abolꝰ ẽ incẽtor. . Item ſi uꝑ illud cxvij. vltimo treñ.pellis noſtra quaſi clibanus exuſia ẽ. glo. dy abolus qui ẽ fornax vicioꝛũ quotidie nouis concupi ſcentiarũ incẽdit vſtionibus.Grego.ſuꝑ illud Yob.xij. flãma de oꝛe eius egredit᷑.quicquid dyabolus ſi uggerit ignis eſt quo infructuoſa ligna excremant᷑. igne autem terrene cõcupiſcentie eoꝛũ mens t ngit᷑ qui nequaqᷓ; p̃ᷣ⸗ cioſa metalla fieri cõcupiſcu — concupi ſcentie eſt penes ipſum hominẽ.? poteſtas cogitationuʒ malarũ ẽ penes ipſum.cogitatiões autẽ male ſunt fomẽ tum illiꝰ ignis.ergo ipſe homo ẽ incẽtoꝛ malarũ cogita⸗ tionũ. Itẽ incẽdere ignẽ eſt pꝛebere materiã ipſi igni vel flatũ dyabolo.ergo ſi ẽ incẽtor.altero illoꝛum modorũ incendit.ſed nõ pꝛebet materiam. cum materia ſint ipᷣa deſideꝛia.in ipſis enim deſiderijs malis nutritur ignis cõcupiſcentie.nec focit flatum.flatus eniʒ ex aliqua ma teria intrinſeca accipitur.⁊ ignẽ feruere facit quaſi reſi⸗ ſtendo.flatus enim poteſt eſſe cauſa extictionis.ſi pᷣo re⸗ ſiſtere poteſt ignis.cauſa eſt augmẽti. ſuggeſtio vo dya boli nõ habet hoc principaliter vt ertinguat ignem ↄcu piſcentie.ſed vt feruere faciat. ergo nõ ſe habet per mo⸗ dum ſlatus.ignis enim cõcupiſcentie nõ augetur reſiſtẽ dao ſuggeſtioni ſed cedẽdo ipſi ſuggeſtiõi.¶ Itẽ obijcitur ratione cuiuſdã verbi quod dicit Aug. q dy abolus eſt plenus incẽtiuis vicioꝛũ.querit᷑ ergo quid dicant᷑ hec in centiua vicioꝛũ.nũquid cogitationes male q̃ ſunt in eo. vel affectationes vel aliquid aliud quod motiuũ eſt ad cogitationẽ malã vel affectionẽ.¶ Pꝛeterea.ſi plenusẽ incentiuis viciorũ.nõ videtur ei poſſe ſuperaddi. ergo nõ poteſt habere plura incentiua ꝙᷓ; habet.¶ Sed videt᷑ contrariũ.põt enim augmentũ recipere peccatoꝛũ.⁊ ſpᷣm vnũ quodq; peccatũ eſt aliquod incẽtiuum. ergo poteſt habere plura incẽtiua vicioꝛũ.¶¶ Preterea.nunquid ho mo peccatoꝛ vt antiypᷣs dicitur plenus incẽtiuis vicio⸗ rum.aut hoc eſt ꝓpꝛium dyaboli eſſe plenus incentinis viciorum. Item ſi eſt plenus incẽtiuis vicioꝛuʒ. quomo do eſt ꝙ nõ vſq;quaq; incẽdit.vł qualiter coꝛ aliquod ei reſiſtit incendi poteſt. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ dya⸗ bolus dicitur incentoꝛ vicioꝛum ſᷣm boc qð dicit Meda vij.marci.dyabolus incẽtoꝛ eſt malarũ cogitationum. auctoꝛ autem eſſe nõ poteſt.ſi enim in inſioijs ſemꝑ poſi tus leuem cogitationũ noſtrarum ſcintillam.ſuis fomi⸗ tibus inſtammauerit.nõ debemus dicere eum coꝛdis oc culta rimari.¶. Ad illud vo quod obijcitur in cõtrariũ. dicendũ ꝙ aliter dicit᷑ ipſe homo incendere cogitationẽ malam ⁊ aliter dy abolus.homo enim dicitur incende⸗ re vt qui prebet pabulũ igni.dyabolus vᷣo vt coadiutor per hoc enim ꝙ videt nos pꝛonos ad aliqua genera pec catorum. illa delectabilia ꝓcurat anteponi. vt ex illis ĩ⸗ ducatur intellectus ad cogitandum de illis illicito mo⸗ do.⁊ per hunc modum eſt coadiutoꝛ.nec dicituꝛ pꝛopꝛie prebere materiam ipſi igni cõcupiſcentie vel flatum oi⸗ no.ſed excitare ſᷣm iam dictum modum interius vel ex⸗ terius.ad hoc ꝙ cogitationes male in effectum inducã⸗ tur.¶ Ad illud vᷣo quod obijcitur de hoc ꝙ dicit Augu. ꝙ dyabolus ẽ plenus incentiuis vicioꝛum. dicendum.ꝙ; incentiua dicimus motiua ad cogitandũ malum que ꝑ quandã originẽ ſunt in ipſis demonibus qui pleni ſunt cogitationibus ⁊ affectionibus.⁊ incendunt conſilia in glijs generare. ⁊ ideo incentiua dicuntuꝛ.¶ Ad ſcõm vᷣo dicendum.ꝙ ideo plenus dicitur. quia oĩa genera ſug⸗ geſtionum penes ipſum habent originem. ante enim ꝙᷓ ſuggerat vult ſuggere.⁊ ante voluntatem naturaliter ẽ ipſa cognitio licet ſimul ſicut plenꝰ.ergo dicitur quo ad cauſalitatẽ ſuggeſtiõis in alijs.⁊ plenꝰ dicit᷑ malitia in ſe. qꝛ nullꝰ ẽ deterioꝛ nõ qꝛ nõ poſſit eſſe.l Ad terciũ di⸗ cendũ ẽ.ꝙ hõ peccator nõ dicit᷑ ꝑlenus incentiuis vicio⸗ xũ.vt antixp̃s.licʒ dicat᷑ plenꝰmalitia.alið eni ẽ eſſe ple num effectu.⁊ aliud plenũ ẽ eſſe cauſalitate. plenus eſſe⸗ ctu malitie ſic poreſt dici antixpᷣs plenꝰ malitia. quia il⸗ lum dyabolus totum poſſidebit.⁊ dicit glo. ſuper illud oſtẽdet ſe tanqᷓ ſit des glo. . antixpo plenitudo malicie habitabit.nõ tamẽ ibi plenitudo quo ad cauſalitatẽ. D autẽ mõ dicit᷑ dy abolꝰ plenꝰ incẽtiuus vicioꝛũ. Ad vl timũ dicendũ ẽ.q licet ſit plenꝰ incẽtiuus vicioꝛũ.nõ ta men hʒ ſufficientẽ poteſtatẽ ⁊ efficacẽ incedẽdi omne coꝛ humanũ.ſicut enĩ nõ omĩis materia obediẽs ẽ igni ſicut nec omne lib. ar. bumanũ ſequit᷑ incendiũ dyaboli. Inñ dicit Jo.damalſ.ꝙ potẽs ẽ dyabolꝰ ĩmiſſiones facẽ.ĩ no⸗ bis autẽ ẽ ea ſuſciꝑe vel nõ ſuſcipere. 65 (Muarto queritur S. uij. . vtrũ dyabolꝰ incẽdat cogitatioes.⁊ videt᷑ ex iã dictis .· ĩcendere nibil aliud ẽ ꝙᷓ diſponẽ vel excitare. ad hoc q; ipſe ĩtellectus cogitet de malo.ſed hec diſpoſitio intelle⸗ ctus ad cogitandũ de malo m ꝙ videt᷑ aug. dicere. lib. lxxxiij.q.no ẽ aliud qᷓ; replere cuiuſdẽ nebulis meat in⸗ telligẽtie.ergo incẽdere mihil aliud ẽ q obſcurare.¶Qð etiã videt᷑ per H̊ qð dicit᷑ ſuꝑ illð.ADanꝰ tue feceꝛũt me. cũ exponit᷑ qualit angelꝰ dat ĩtellectũ.dicit᷑ eni angelus dare intellectũ.ad modũ illũ quo quis dicit dare lumen quãdo apit feneſtrã.eꝛgo ꝑ oppoſitũ angelꝰ malꝰ dicituꝛ auferꝛe in tellectũ.obſcurado meatꝰ intelligentie. 4 Seo ſm hoc poſſet queri quare potiꝰ diceret᷑ incẽtoꝛ tunc qᷓ obſcuratoꝛ.obicurare enĩ ẽ dare impedimentũ luminis. Incẽdere pᷣo dare ſomentũ ardoris.ꝑ hoc qð dicit Be⸗ da.Cogitationũ noſirarũ ſcintillã ſuis fomitibo inflam mat. ergo habet fomẽta ꝑ que põt inflãmare. Põt ergo queri que ſint iſta fomenta qualit᷑ adijciant᷑ ad boc vt fiant incendiũ maloꝛũ.videt᷑ autẽ ꝙ bec fomẽta ſumant᷑ ex diuerſis generibo creaturaꝛũ Fm ꝙ dicit aug. in li.de ciui.dei. Illiciant᷑ demones ad inbabitandũ ꝑ cꝛeat᷑as. quas nõ ipſi ſed deꝰ cõdidit delectabilibo p ſua diuerlſi tate diuerſis.nõ vt aia cibis ſed vtſpũs ſignis.q cuiuſ⸗ q; delectatiõi cõgꝛuunt ꝑ varia genera lapioũ herbarũ lignoꝛũ.carminũ ⁊ rituũ.ſed ſi incẽdere nihil aliud ẽ q pᷣſtare buiꝰ fomẽtum ex delectahilibo in cꝛeaturis.ſᷣm H̊ nõ fieret incendiũ cogitationũ malarũ niſi ꝑ pꝛeſentiaʒ ſenſibiliũ.cuiꝰ contrariũ videmꝰ.ã abſtꝛactis ſenſibo vt ĩ dormiẽtibus fiũt tẽptationes circa etiã res nõ ſenſi⸗ biles.ſed etiã itelligibiles incendũt demones cogitatio⸗ nes malas.nõ ergo incendiũ cogitationũ malarũ ẽ em̃ ꝑ delectabilia quę ſunt ĩ rebo ſenſibilibo vel per triſtibilia eis oppolita.¶ Ad qð dicendũ. ꝙ aliud ẽ incẽdere ma⸗ lam cogitationẽ ⁊ aliud ẽ obſcurare cogitationẽ. Obſcu rare.n.cogitationẽ ẽ ne videat qð agendũ eſt vel eligen⸗ dum. Incẽdere vᷣo ẽ mouere vt eligat qð eligendũ non ẽ a per cõſequens appetat. Ad illud vo quod querit᷑ lau ſint ille nebule quibo replet meatꝰ intelligentie.dicendũ ẽ ꝙ nebule ille ſunt quedã penalitates ex peccato cõtra⸗ cte.ad qð peccatũ iclinauit dyabolꝰ homineʒ.⁊ nebule iſte reliquũtur tũ ex peccato origiali.tũ ex peccato actu ali.⁊ ſunt he nebule quaſi medie.ne lumẽ qð illuminat omnem hominem.mentem noſtꝛam illumiat. has tamẽ nebulas nõ põt inducẽ niſi pᷣcedente cõſenſu li.ar.⸗Ad illud ᷣo qð querit᷑ de fomitis incẽdij.dicendũ ẽ ꝙ fomẽ⸗ ta incẽdij trahunt᷑.iũ ex apparẽtibo delectabilibo que ſũt ĩ rebo ſenſibilibꝰ.tum ex aparẽtibus delectabilibo que ſunt in rebus ĩtelligibilibo.ex delectabilibo autẽ ĩ rebus trabunt᷑ cũ res ſenſibiles ꝑ ſpecies ſuas veniũt ad itelle etũ.ex ĩtelligibilibo ᷣo ꝑ quendã modũ occultũ ſᷣm quẽ demões excitare poſſunt noſtrũ intellectũ inſpirado mẽ tibus virus occultũ.ſicut dicit Nug.quo autẽ hoc mõ fi at noſtruin excedit intellectum. ((Membꝛum octanum — Ompleto tractatu de differẽtijs temptatio nis quomõ fiãt. Octauo querit᷑ de reme⸗ dio temptationũ.⁊ hoc attẽditur duplicit᷑ vel de remedio quod eſt cõtra temptatiões. vel de remedio qð accidit ex temptationibus . O: enim — remedium accidit ex temptationibo. patet per boc q di citur.ij. ad corin. xij.Qe magnitudo reuelationũ extol: lat me.datus eſt mihi angelus ſathane ſtimulus carnis qui me colaphiʒet.ergo aplo data fuit temptatio ad re preſſionẽ elationis.vñn in glo.contra capitale viciũ datũ ẽ moꝛdax epy thima quo timoꝛ curaꝛet᷑. Et diẽ haymo. ꝙ; temptatiõoe carnis tanꝙᷓ tyriaca fugauit venenũ ſuꝑ⸗ bie.ipſamq; temptationẽ ſic diſponit deꝰ.vt qui elati pe rire poterat.in bumilitatis gꝛadu cõſiſtentes a precipi tatu ſeruent᷑. Sed videt᷑ mirabile cũ apoſtolꝰ obtinue⸗ rit tantã gratiã a domino vt raptꝰ eſſet vſq; ad tercium celũ.qualiter tãgrauiter potuit tẽptatiõe vrgeri.¶ Ad quod dicendũ videt᷑.ꝑ hoc quod dicit.b.Greg. Suꝑna diſpẽſatio caꝛnis noſire ꝑmittit nos impugnatiõibo cõ⸗ cuti.ne noſtra mens in ſuperbiã audeat pꝛeſumptiõe ſe⸗ curitatis eleuari.vt de pulſata treꝑ idat.ĩ ſolo auctoris adiutoꝛio ſpei pedẽ robuſtiꝰ figat.vnde apłs.qui ex ꝑte ſpiritꝰ tantã bhabuerit ex gꝛatia exaltationẽ. tantã ex ꝑ⸗ te carnis inuenit humiliationẽ.vt de viribo ſuis nõ con⸗ ſideret.ſed de ſolo dei adiutorio ſperaret.⁊ iõ dictuʒ eſt ei a domino.Sufficit tibi gratia mea. Similiter Job. .x. legit᷑. ꝓpter ſuꝑbiam quaſi leenã capiet me. Vñ dicit grego.Dũ alijs ð vpᷣtutibo p̃ſumit.mira diſpoſitio parat ei aliquid quo delectatꝰ coꝛruit.vñ ꝑ ſe non exit.ſed co⸗ gnita infirmitate quaſi vinctũ deus educit. ꝓpter ſuper biam. ergo qua ſe extulerit lapſus in humilitate liga?. IYteʒ eſſ remediũ cõtra temptationẽ oꝛatio.vñ dicit.b. BGrego. Reſtat vt a malignis ſpiritiba mens aduſta ad orationis opẽ ſe ſine intermiſſiõe cõuertat.flammã ſug⸗ geſtionũ eius extinguat qᷓcitius vnda lacrimarũ.ꝗ?J.Y vigilia ſiue ſolicitudo neceſſaria eſt cõtra temptationẽ. Vn dicit. b. Greg.vigilandũ ſemꝑ ẽ vt mẽs ſolicita nũ⸗ qᷓ relaxet᷑ ab inſtitutiõe ſuꝑna.ſemꝑ cõtra occultas inſi dieas cautela ẽ ꝓpuidẽda. Iñn.ij. Abac. Suꝑ cuſtodiam meã ſtabo ⁊ figã gradũ meũ.xxxj. hiere. Statue tibi ſpe culã pone tibi amaritudinẽ ⁊.iij. Can.vniuſcuiuſq; ẽſis ſuꝑ femur ſuũ ꝓpter timores nocturnos.Ne ergo occul tus timoꝛ.i.occulta ⁊ repẽtina temptatio ſurꝛepat.ſem per neceſſe ẽ vt femur noſtruʒ ſuꝑpoſitus cuſtodie enſis — pmat.ſanctus.n. vir ſic de ſpeẽ certus.vt de temptatiõe ſemꝑ ſit ſuſpectus. Dno querit᷑. vtrũ dyabolꝰ tẽptet ſemꝑ .qð videt᷑ ꝑ h̊ qð dꝛ.xxx. Job.ſuꝑ ilð. Qui me comedũut nõ doꝛmiũt.glo.Aldaligni ſpiritꝰ tãtomagis a tẽptatione quieſcẽ neſciũt.qᷓto nullo põdere carnis gꝛauant᷑.ſʒ cõſtat ꝙ nullo pondere carnis grauant᷑.ergo nõ ceſſant a temptatiõe.⸗ Itẽ ſux illud.xx. Job. Vadẽt ⁊ veniẽt maligni ſpiritꝰ. mẽtibus ſunt hoꝛibiles.ſepe nãqʒ fuꝛore ire cõmouẽt.⁊ cũ ſuꝛor abſceſſerit mentẽ lururia deuaſtat.cũ lururia ad tẽpns intermitti elatio de cõtinentia ſubrogat᷑.ex quo videt᷑. ꝙ demones a tẽptatiõe nõ ceſſent.Preterenoauſa tẽ ptatiõis actualis ſꝑ ẽ ĩ dyabolo.nõ enim ceſſat ĩuideꝛe. Inuidẽ autẽ? cqẽ tẽptatiõis.ergo dyabolꝰ nõ ceſſat a tẽ⸗ ptatiõc.¶ Cõtra. Yob.iij. ſuꝑ illð.noctem illã tenebꝛo⸗ ſus turbo poſſideat.glo. alijs quos ſecure poſſidet dor⸗ mit.ſed his euigilat ad omnẽ pugnã. Itẽ luc. iij. An⸗ tiquus aliquãdo ĩtermittit tẽptare.ergo nõ ſemꝑ temptat. hoſtlis noſter afflictionẽ iuſtoꝛũ ſemꝑ appetat.niſi ab a⸗ ctore noſtro poteſtatem acceperat.ad temptatiõis arti⸗ culum nullo mõ cõualeſcit. licet ergo de ſe pretẽdat rui⸗ nam bhominis.nõ tamen ſemper temptat huc vel teptat illũ.ceſſat enim aliquãdo tẽptare bonos tum quia none eis conceſſa poteſtas.tum quia timet aliquãdo ſuꝑari · vt ergo ſecurioꝛes ſint a temptatione deſiſtunt. reſpectu dᷣo maloꝛũ aliquãdo ceſſant a temptatiõe.ne nimis faci litati tẽptatiõibo ad pniam peccatorũ ꝓuocent· Ad qð dicendũ ẽ ſᷣm ꝙ dicit.b.Greg. Licet ime Fis o dere ſe bs nor o ſati e⸗ 1s lno⸗ 6r n ſett in n e l⸗ Mueſtio Mlembeum decimlũ Ltimo querit᷑.vtrũ ſemꝑ creſcat axpetitus ĩ alio tꝑe.qð videt᷑.xij. Apoc.ve terꝛe ⁊ ma⸗ riiqꝛ deſcẽdit dyabolus ad vos habens ma gnã irà.ſed quid ẽ vehemẽs ira niſi appetitꝰ ꝑſequendi bumanũ genꝰ.ergo magis ſeuit ad tẽptãdũ nuc qᷓ; pꝛꝰ. Itẽ haymo.Taãto feruẽtius temptat qᷓto videt mul⸗ tos in locum ſuum ſubſtitui.ergo feruentius temptabit in fine mũdi. 4¶ Item peccatum eiꝰ creſcit ⁊ qᷓtomagis creſcit malitia tãtodeterior ẽ volũtas nocendi humano nocẽdi.ergo ſemꝑ creſcit eiꝰ apetitus.¶ Seo videt᷑ cõ⸗ trarium.qꝙtoenĩ plus aligꝗs ſatiat᷑.tantominꝰ appetit.ſʒ quãtopluꝛes trabit ad infernũ tantoplꝰ ſatiat᷑ vel ad ſa⸗ cietatẽ accedit.ergo tãtominus appetit.(¶ Ad qð dicen diũ.ꝙ quãtomagis videt apꝛopiquare finẽ mũdi.tanto⸗ magis creſcit eiꝰ appetitus.ſᷣm quod habet᷑.ij. Abac.di⸗ latauit quaſi ifernus animã ſuã ⁊ ipſe quaſi moꝛs.⁊ nõ adimplet᷑.Et.xxx.ꝓuer. ſm vnã expoſitionẽ tria ſunt inſaturabilia. ſ. Auarꝰ.infernus ⁊ hos vulue.vbi ꝑ ifer⸗ nũ ſignat᷑ dy abolꝰ qui nunꝙᷓ ſatiat᷑. Nec ẽ ſimile de eo qui ſaturat᷑ cibo materiali. In ſacietate enĩ cibi materi alis poſitꝰ ẽ terminꝰ. In ſacietate dᷣo deſiderij mali non eſt poſitꝰ terminꝰ. Et ideo alit᷑ ẽ in ſacietate malitie de⸗ ſiderij.⁊ ſacietate appetitꝰ ſenſibilis.hic enĩ remitrit ap petitus.ibi vᷣo auget᷑ appetitꝰ. ¶. Sʒ ad huc poſſet obijci ꝙ minui deberet appetitꝰ temptandi. q;tomagis appro⸗ pinquat ad diẽ iudicij.qꝛ qᷓtomagis appꝛopiquat ad diẽ iudicij.tãto nouit determinationẽ pene ſibi imminẽ pꝛo peccatis.⁊ ꝓ pluribo maioꝛẽ penã. ergo ex timore pene deberet minui appetitꝰ temptadi.ſm eni cremẽta appeti tus eſt crementũ peccati.¶ Ad quod dicenduʒ. ꝙ timor generi. 7 q;todeterioꝛ ẽ rolũtas. naSe ẽ appetitꝰ pene ſicut dicit.b. Greg.ñ retrahit dyabolũ a peccato. peccat enĩ ex pᷣſumptiõe.⁊ iõ quãtomagis appꝛopiquat tẽpus iudicij in quo aufert᷑ poteſtas eiꝰ.tãtomagis exer cebit tyrannidẽ. credit eni plures ſue poteſtati ſub eſſe. ſed ſpes eius fruſtrabitur. ¶neſtio. crviij. de meri to dy aboli.qtum ad ſtatum prelſentis. de tẽptatiõe dyaboli ĩ generali.occaſio ne illiꝰ querit᷑. irũ poſſit ĩ ſtatu ĩ quo ẽ demeꝛeri.Scðo.vtrũ cõtinue demere vtur. Tercio. vtrũ oĩ motu demereat᷑. embrũ pemũ Irca primũ ſic obijcit᷑.ix.ioh̊.enit nox in q nulli licet oꝑari.glo. ĩfernalis nox ĩ qua nulli licitũ ẽ oꝑari. ſed tĩ tẽpus recipiẽdi. led demões ſunt ĩ hac nocte. ergo tm̃ eſt eis recipiẽdi nõ merẽdi pꝛemiũ vel demeꝛẽdi.qꝛ nõ ſunt ĩ ſta m viatoꝛis.Itẽ.ix.eccs.nõ ẽ opus nec rõ nec ſapĩa nec ſcia apð ĩferos qͥ tu ꝓperas.glo.cetera ñ valebũt pꝰ moꝛ tẽ ⁊c̃.relinqtur ꝗ̊ ex h̊.ꝙ ſi boni poſi moꝛtem nõ poſſunt mereri ꝙ nec mali demeꝛeri.¶ Itẽ ſuꝑ illð p̃s. In infer⸗ no autẽ ꝗs ↄfitebit᷑ tibi.glo.poſt hãc vitã.nõ ẽ tempꝰ ac⸗ quirẽdi.nec aliꝗd reddit᷑ niſi retꝛibutio.¶ Itẽ Johs.da maſ.O: hominibo moꝛe ẽ h̊ ẽ angeł caſus.ſʒ poſt moꝛtẽ nõ ẽ meritũ vel demeritũ ĩ bomimibo.ergo nec ſimilit᷑ in angelis poſt lapſum.ſicut nec hominibo poſt moꝛteʒ. qa caſus dicit oꝛdinẽ irregꝛeſſibilẽ ad vitã gratie.ſic mors ĩ hominibo ad vitã. Ite Math.xxij. Ligatis maniboet pe.mir.in ig. ⁊c.ergo demonibo ẽ ligata libertas ar. ⁊ ẽ ſicut ĩ pena.ergo ante fuit aliquo modo libertas. ergo ſi dya boli ad tẽptandũ. vel etiã aliqn pluſqᷓ Ompleto tractatu cxviij. mõ miſſi ſũt ĩ tenebras.nõẽ eis aliquo mõ ſtatꝰ merẽdi vel demerẽdi. Irẽ ſi dicas.ꝙ poſſunt mereri vel deme reri hoc nõ videt᷑.qꝛ ĩ bonis angelis poſt cõfuſionẽ nõ ẽ poſſibilitas ad merendũ vlteriꝰ vitã eternã. ſed poſſunt mereri quo ad nos.ergo nec in malis.ſ.demonibo ꝑ op poſitũ erit poſſibilitas ad demerẽqũ viſionẽ dei ſiue pe nam.ergo videt᷑ ꝙ nõ demerent᷑.¶ Cõtra.viij. math. vt quid veniſti ante tempꝰ toꝛquere nos ⁊c. ergo in futuro erit tm tempꝰ toꝛinẽti quod nõdum babẽt.eꝛgo nũc ẽ eis ſtatꝰ meriti pene ſiue demerẽdi.¶ Itẽ apoc.xij. deſcẽdit dyabolus ad nos habẽs irã magnã.ſciẽs qm modicum tẽpus habet:ergo aliqd tempꝰ.a ita tempꝰ habet meriti n quo nõ habet penꝗ quà habebit. a ſic relingtur ꝙ ſũt inſtatu merẽdi.¶ RKReſpõdeo ĩ ſentẽtijs duplicit tangit᷑ opinio.vtraq; cõcordat ĩ eo.ꝙ demones poſſunt deme⸗ reri.⁊ angeli boni mereri.An boni ꝑ cuſlodiã poſſunt aliꝗd mereri mali ꝑ ſuggeſtionẽ demereri. Sed nota.q; ſecus ẽ de homine ⁊ de demonibo qꝛ homini determina tur locꝰ ⁊ locꝰ ad merendũ.tempꝰ autẽ demonibo.⁊ hec eſt rõ.hõ coꝛꝑalis creatura ẽ ⁊ ſpiritualis.locꝰ autẽ de⸗ terminat᷑ ſᷣm coꝛpꝰ.tempꝰ m ſpiritũ.angelo autẽ qꝛ tm̃ ſpũalis creatura ẽ determinat᷑ tempꝰ. En dicit Aug.de us mouet ſpalẽ creaturã ꝑ tempꝰ. ſed coꝛꝑalem ꝑ tem pus ⁊ locũ.determinat᷑ autẽ tempꝰ merẽdi ãgelo. ¶ Sʒ nota.ꝙ duplex ẽ meritũ premij in nobis.quoddã eni eſt in viſiõe dei quod dicit᷑ aurea.aliud ẽ ĩ gloꝛia dei cõſer⸗ uatione ſubditoꝛũ in fide ⁊ bonis moꝛibo.⁊ boc dicitur aureola.angeli autẽ ante lapſum maloꝛũ ⁊ confirmatio⸗/ neʒ bonoꝛũ. habuerũt tẽpus merẽdi premiũ viſiõis dei ⁊ illiꝰ cõtinuatiõis.vñ vltꝛa illud tempꝰ merẽdi ñ opoꝛ⸗ tet pone re ꝙ mõ mererent᷑ illud premiũ.ſed de alio pꝛe⸗ mio qð ẽ quaſi aureole.ẽ tempꝰ merẽdi vſqʒ ad iudiciũ. q̃tũ eni durabit meritũ in hominibo.durabit ⁊ ĩ angeł quo ad cuſtodiã hominũ.Similit ĩ malis angelis econ trario ẽ dupliciter demeritũ.vnũ ẽ quo meruerũt caren⸗ tiam viſiõis dei.aliund ĩ ſuggeſtiõe facta hominibo.⁊ ra tione iſtiꝰ habebũt penã ĩ indicio determinatã.⁊ ſic cꝛe ſcit hoc demeritũ ita maioꝛ erit pena.⁊ ꝓ iſto videt᷑ dici ĩ euãgelio.vt quid veniſti ãte tempꝰ toꝛquere nos. Ad obiecta autẽ ſic reſpõdendũ ẽ.ad primũ ſic cõcedendum ?ꝙ demões ſunt ĩ nocte.⁊ iõ nõ licet eis oꝑari.i.mereri bonũ.eſt autẽ alia nox generał q̃ veniet poſt diẽ iudicij. ⁊ tũc remanebit eis ſtatꝰ.in q̊ͥ nõ potuerũt demereri. ſʒ reciꝑe penã ᷣm demeritũ.⸗ Ad ᷣm vo dicendũ.ꝙ loqui tur ibi glo.de hominibo ꝗbus nõ eſt locꝰ demeredi poſt moꝛtẽ.ſed nõ ẽ vſq;qᷓ ſimile de angelis. Similit illð qð dicit᷑ in pᷣs.in inferno quis cõfitebitur tibi.dicit᷑ ꝙ poſt hanc vitã non ẽ tempus acquirẽdi.¶ Ad illud vo quod dicit Yꝓohᷣ. Damaſ.qnod eſt hominibus mors ⁊c̃.dicen dum eſt.ꝙ in parte ſimile de angelis lapſis ⁊ hominibo in parte non. In boc enim eſt ſimile.ꝙ ſicut nõ eſt homi ni poſt moꝛtem regreſſus ad vitam nature. ita nec dya bolo poſt lapſum ad vitam gratie. In hoc autem eſt diſ ſimile.ꝙ homines poſt moꝛtem nõ poſſunt demereri.an geli vᷣo poſt lapſum habent tempus demerendi.Ad il lud ðᷣo qð obijcitur de glo.ix.eccẽs.dicendũ ẽ.q illa glo. recitat opinionem quorundã qui dicebãt malã volunta tem manere ĩ damnatis.nõ eſt tñ principiũ demerendi. ed poſſet queri.quare diuerſa volũtas reputat᷑ in emonibo in demeritũ cũ ſint damnati. ⁊ nõ reputatur hominibo dãnatis ad demeritũ.lAd qð reſpondendũ ſᷣm Herñ.in lib.de li.ar.Dicit enĩ ſic.duo iniuſtã com⸗ probant voluntatẽ.cũ peccare libet.⁊ cũ impune pecca⸗ re libet.prima peruerſitas eſt in demonibus modo⸗ in malis hominibus ⁊ eſt in demeritum. ſcdᷣa erit in ſutu⸗ ro in iudicio complacebit demonibus ⁊ hominibus dã⸗ natis deſormitas peccati.dummodo non eſſet pena. pꝛi ma ꝑuerſuas ẽ ↄ iuſticiã mẽitoꝛũ.ſcða ↄ iuſticiã retꝛibu torũ. In pria vo q ẽ ð iuſticiã meritoꝝ demeꝛentur.2 ſi ſcdᷣa peruerſitas modo eſſet. eſſet eis in demeritum. E ſed illa que ẽ cõtra iuſticiã retributiõis tũc cedet eis in penã. qꝛ diſplicet eis pena q iuſte eis infligit᷑ . Rõ aute. quare iſta ẽ daãnabilis demonibo. illa nõ danatis bomi nibus ẽ ſupra tacta.qꝛ oĩno dãnatis traſit tẽpus merẽ⸗ di ⁊ demerẽdi.demonibo nõ.XlAAd illud vo qð obijcitur math.ᷣ xxij.ligatis manibo ⁊c.dicendũ ẽ. ꝙ licet mo ſint in tenebꝛis mali homines dãnati ⁊ de eis ꝓpꝛie dicatuꝛ. põt tamẽ ad ipſos demones referꝛ poſt iudiciuʒ quibo tũc oĩno erit ligana libertas arbitrij ad demerendũ.mnõ ðo ita ligata eſi vt nõ poſſint mereꝛi. ũdo querit᷑.vtrũ diabolꝰ peccet cõtinue demereat᷑ vſq; ad iudicium.quod videt᷑.j· JYohh.iij.ſuꝑ illud.diabołꝰ ab initio peccat. dicit glo. Incipiẽs peccare cõtinue peccat ſq; in finẽ. Itẽ. xrl. Yob.i 2uquid feriet tecũ pactũ.glo. iuſtios ſemꝑ maliuole tẽptare appetit.ſed ſi ſemꝑ appetit maliuole cõtinue peccat.ergo diabolꝰ continue peccat. Itẽ ꝓuer. xxx. Sanguiluge. glo. ſanguiſuga ẽ diabolꝰ qui ſiti peccãdi ⁊ peccata ꝑpetrãdi ꝑpetuo ardet.⁊ ſux illud pᷣs.Effabunt᷑ ⁊ loquent᷑.glo.publicas ⁊ priuatas pſuaſiões ne qð tẽpus vacuũ ſit a culpa.¶ Ie.ij. abac. ſuꝑ illð.Semꝑ ĩterficere genꝰ.glo.totũ ſludiũ diaboli ẽ vt ſemꝑ ĩterſiciat. Interfectio autẽ iſta ẽ ꝑ moꝛtale pec⸗ catũ.ergo totaliter ſtudet diabolꝰ ad hoc vt homĩes pec cẽt ⁊ ĩ hoc ſtudio ẽ.ergo ſemꝑ diabolꝰ peccat. Stẽ ſuꝑ il l exo. v. 5 minuet᷑ quiꝑꝗᷓ ↄtinue vult diabolꝰ 2 mini (K ſtri eiꝰ oꝑa mala fieri. tra.x. Judith.dicit holofeꝛ nes.nulii vnqᷓᷓ nocui ꝗ ſeruire voluit nabuch. NHolofer⸗ nes autẽ typu gerit alicuiꝰ demonis.nabuch.dᷣo ty puʒ capitis malorũ.⁊ ita illũ videt᷑ ceſſare a peccato.⸗ Pre terea.affectꝰ eiꝰ nõ ẽ ſimul ad diuerſa.ſʒ mõ vult vnum mõ vult aliud. Si volutas eiꝰ cadit aliqũ ſuꝑ illð qð bonũ ẽ.vt exire de opꝛeſſis corꝑibus.nõ autẽ ſimul eſtĩ bonũ ⁊ ĩ malũ.ergo tũc volũtas eiꝰ nõ ẽ ĩ malũ.q̊ nõ cõ⸗ tinue peccat.Similit᷑ timere deũ ẽ quidã motꝰ debitꝰ. ſic dieit᷑.ij. Yaco.demones credũt ⁊ cõtremiſcũt.ergo motꝰ bonꝰ ẽ ĩ eis ſed cũ motꝰ bonꝰ ẽ ĩ aliqua vi.nõ ſimł ẽ motus malꝰ.eꝛgo nõ cõtinue vt videtur peccat. Ad qð reſpondendũ.ꝙ cõtinueẽ in peccato ⁊ ĩ volũtate no cẽdi alicui.ſᷣm illð Job.xxx. Qui me cõmedũt nõ dor⸗ miũt.neq; ẽ ĩ eis tm̃ volũtas habitꝰ led volũtas actus. 4 Ad illð vo qð obijcit᷑ in cõtrariũ.dicendũ ẽ.ꝙ cũ dici tur.x. Judi.nulli nocui.ſenſus ẽ nullũ de mea volũtate ſenſibilit᷑ afflixi qui ꝓpꝛia volũtate cucuꝛꝛit ad peccatũ. 7 H ẽ qð dicit᷑ a Greg. Illos pulſare negligit quos quie to iure poſſidere ſe ſentit.vnde ſi gꝛauaret illos tempta⸗ tionibꝰ ꝓpter gꝛauamẽ temptationum foꝛte cõfugerẽt ad penitẽtiã. ¶ Ao aliud vo dicendũ.ꝙ licet velit aliqdᷣ qð ſit de geneꝛe bonoꝛũ.nõ vult tamẽ ex bona intẽtione. ſed ex aliqua intẽtione nocẽdi.intẽtio autẽ finẽ oꝑi ipo⸗ nit.vñ motꝰ ille malꝰ dicet᷑.⸗¶. Ad terciũ vᷣo dicendũ. q; licet timere deũ ſit bonũ.diabolꝰ tamen timet illo mõ qͥ mõ timere malũ ẽ .timere eni ſeruiliter malũ ẽ.⁊ h̊ mo⸗ do timet diabolus. (Membruz tercmz Ercio querit · vtrũ diabolꝰ omĩ motu ſuo . peccet. Et prio tangit᷑ ĩ genere.deĩde ſpecia liter de quibuſoã motibo vt credẽ velle ſpe⸗ . rare ⁊ buiꝰmõi.vt patebit in articuł.ſequẽ tibus. Circa primũ de motu in genere ſic obijcit. dicit᷑. ij.ad Coꝛin.vj.ſuꝑ illud que eſt cõuentio xp̃i ad belial. glo. Sicut xpᷣus omia bene egit.ita diabolꝰ oĩa male. omni motu ſuo peccat ſicut xpᷣs omni motu ſuo bñ egit. Itẽ angeli cõfirmati ĩ bono nõ poſſunt niſi bn agere. ergo angeli cõſirmati in malo nõ poſſunt niſi male age⸗ re. Itẽ in pᷣs.ſuꝑbia eoꝛũ qui te oderũt aſcẽdit ſemꝑ. ſed hi ſunt cemones.ergo quolibet motu peccãt. IJtez . „ ſuꝑ illud. xiiij·ad Ro. omne qð nõẽ ex fide ẽ peceatum. glo. omnis vita infideliũ ẽ peccatũ.ſed nullꝰ ẽ ita infide lis ſicut diabolꝰ.ergo omiĩs vita diaboli ẽ peccatũ.eꝛgo omni motu ſuo peccat.¶ Cõtra.diabolꝰ ante peccatuʒ naturalit᷑ diligebat ſe.⁊ adhuc habʒ eandẽ naturã.eꝛgo ex ea adhuc ſe diligit.ſed diligere ſe ẽ motꝰ qui nõ ẽ pec catũ.ergo nõ omnis motꝰ eius ẽ peccatũ.q Itẽ boetius. velle ſummũ bonũ ĩ eſt omni nature rõnali.ergo nature diaboli.ergo diabolꝰ ex illa natura vult ſumme bonũ. ſed velle ſumme bonũ nõ eſt motꝰ malꝰ.ergo non omni motu ſuo peccat.q Ad idẽ facit quod dicit.dyoni. lib. de diuini.no.dicẽs de demonibo.Honũ ⁊ optimuũ cõcu⸗ piſcũt eſſe ⁊ vinẽ itelligere appetẽtes.ergo nõ omni mo tu ſuo demerent᷑.Itẽ aliquãdo vult diabolꝰ id qð deus vult.vt vult hũc hominẽ damnatũ torqueri ⁊ diabolus idẽ vult.ſed deꝰ nõ vult aliquẽ motũ culpabilẽ licet peꝛ⸗ mittat.ergo cũ volẽdo qð deus vult nõ peccet.ergo non oĩ motu ſuo peccat.derbigra.j.reg.xvj.legit᷑.ꝙ ſpiritꝰ malꝰ arꝛipiebat ſaul ⁊ hoc volebat ſpũs malꝰ.⁊ iõ vole bat deus in penã illiꝰ.ergo volebat quod deꝰ volebat.ꝭꝗ⸗ nõ illo motu peccabat.¶ Ad quod reſpõdendũ. ꝙ du⸗ plex ẽ motus diaboli.vnus nature.aliꝰ lib.ar.ſi ẽ motꝰ nature nõ ẽ peccatũ.ANotꝰ aũt lib.ar.ẽ duplex.quidaʒ enĩ ẽ ꝑ poteſtatẽ ſuꝑioꝛis vel virtutẽ.ſicut credere vel de coꝛpe obſeſſo exire.quidã vᷣo ẽ ex potẽtia li.qr.ſᷣm ſeipᷣm ſi eſt ex potẽtia liberi arbi.ſolũ.tũc omni motu demere⸗ tuꝛ.Si ðᷣo ẽ ꝑ poteſtatẽ ſuꝑioꝛis.aut eſt cũ placentia.eo qð aliũ finẽ intẽdat.ſic ẽ in temptationẽ.⁊ tũc iterũ de⸗ meret᷑.nõ qꝛ facit qð deꝰ vult.ſed qꝛ ex intẽtionemala. Si vo ẽ cũ murmure quo ad hoc ꝙ remurmurat deme⸗ retur.ſic ergo põt eſſe manifeſlũ.quo motu demeret᷑ ꝛ motu nõ.i Ad obiectũ autẽ primo ſic ẽ. Reſpõdendũ. ꝙ; diabolꝰ omia male egit ſᷣm ꝙ itelligit᷑ ð motu libero ar.¶ Ad ſecũdũ vᷣo ſimilit᷑ ẽ dicendũ.ſicut.n.angeli cõfir mati ĩ bono motu lib.ar.nõ agũt niſi bonuʒ. ita angeli cõfiamati ĩ malo motu lib.ar.nõ agunt niſi male.¶. Zld terciũ dicendũ.q odiũ illð quo odiũt demones deuʒ ex lib. ar. ꝓcedit.⁊ hoc ẽ rõne penarũ que eis infliguntur. Ad quartũ vᷣ dicen oũ.ꝙ vita infideliũ dicit᷑ eſſe pec⸗ catũ.nõ qꝛ omnis motꝰ ĩ eis ſit peccatũ.ſed quia dũ ſũt ĩ ifidelitate ſemꝑ ſunt in peccato.⁊ quodlibet opus eo⸗ rum moꝛtuum reputat᷑.¶ Ad obiecta autxẽ in contraꝛiũ dicendum ẽ. diligere ſe ẽ ex motu nature. põt tame eſ⸗ ſe ex motu libidinis.⁊ tunc ẽ motu lib.ar.⁊ illo demere⸗ tur. ſimiliter velle ſummũ bonum ẽ motꝰ nature.Si vo ſumatx velle a volũtate lib.arbi.vᷣm bhoc demões volunt ſummuʒz bonũ.⁊ hoc ẽ qdð dicit Dioni.mali ſunt ſm ꝙ ñ ſunt.⁊ ꝙ nõ eſt appetentes malũ appetũt.4l Ad illud vo qð obijcitur.aliquado diabolũ velle qꝗð deus vult. Di⸗ cendum ẽ. ꝙ licet aliquid idem velit nõ tamẽ ex cõſimili volũtate vel intẽtione.ſed qð deꝰ ex bona volũtate vult. boc malus angelꝰ ex mala voluntate vult. vt deꝰ voluit temptationẽ. Job.ex bona voluntate.diabolꝰ autem ex mala volũtate voluit.Similit deus vult diabolũ exire a coꝛꝑe obſeſſo.ſed quia cũ murmure exit.ideo exitus eꝰ eſt cũ peccato. Preterea.exire dicit motũ a termio aqͥ. intrare vo ſiue igredi dicit motũ q;tum ad terminum in quem. licet ergo exire ab obſeſſo coꝛꝑe ratione termini a quo nõ ſit peccatũ.poteſt tamen eſſe peccatum ratione termini in quẽ. ſicut cum eijtiebãtur a demoniacis ⁊ in trabant porcos.ingreſſus in poꝛcos erat libidinoſus.2 ꝓceſſit ex impꝛoba voluntate. Ande peccatũ erat ipis. Sim iliter dicendum eſt cum ſpiritus malignus arri⸗ puit ſaul. intentione peruerſa fecit ⁊ cum delectatione pene.vnde licet hoc eſſet ex iuſticia dei ꝙ puniretur. ta⸗ mẽ qꝛ placuit impꝛobe volũtati ipſius diaboli.peccatũ fuit ꝓut fuit in diabolo. ̊ Articulus primus Ommni iltb. jcocn⸗ nimno gens wlus per⸗ non irit⸗ oe bat d⸗ or igez .ce Hön ere⸗ 10 ſde⸗ lgla⸗ Nne⸗ et⸗ 4 bero coſi⸗ geli er QLueſtio Einde põt queri ſpecialłr de gabuſdaʒ motibo dyaboli.et pꝛimo de ipſo credere.vtrũ ſit bo num:intelligo de bono moꝛis. et videt᷑ ꝙ ſic: quia ſuꝑ illud Jac.ij.demones redũt ⁊c. dicit glo.plus eſt credere dyaboli qꝙ;ᷓ ſit tuuʒ credere o rpiane.q credis teũ et nõ times. & ſi credere hoĩs bñtis fidẽ informẽ eſt bonũ:credere dy aboli ẽ bonũ. Item credere ẽ motus fidei infoꝛmis:ſed motꝰſidei infſoꝛmis eſt donuʒ ſpuſan⸗ cti.̊ ipᷣm credere eſt bonuʒ.¶ Cont᷑.dyabolꝰvelit nolit credit.ſed quod ẽ inuolũtariũ nõ eſt bonũ meritoꝛiũ.er⸗ go credere dy aboli nõ eſt bonuʒ moꝛis.¶¶ Item credere quod ẽ bonũ moꝛis.dĩc aug. cuʒ cetera poſſit bomo no⸗ lens:credere nõ põt niſi volens.Et ſuꝑ illud geñ.xxiiij. vocemus puellam.glo. interlinearis credere ſiue fides eſt ex voluntate nõ ex neceſſitate. ſ nulla voluntas vya boli 1 ſummã veritatẽ:ꝗ̊ credere eiꝰ nõ eſt bonũ mo⸗ — ris.¶ Pꝛeterea huiꝰgr̃a querit.ſi demones habeant fi⸗ dem: qð videt᷑. dr em̃ in glo.j.ad KRo. ſuꝑ illud. Juſtex fide viuit.ꝙ fides infoꝛmis eſt q̃ eſt in malis hominibo ⁊2 demonibo. Item ad thytũ.j.ↄfitẽt᷑ qdẽ vᷣbis ⁊c̃.glo.fi⸗ des taliũ moꝝ ꝓpe eſt demonioꝝ.Item.v.ad galł. Qui cexũ nõ credũt vel creditũ nõ timẽt: demonibo ſunt dete⸗ rioꝛes.Ex ꝗbo videt᷑ colligi. fides infoꝛmis ſit ĩ demo⸗ nibo.lSed obijcit᷑ in ↄtrariũ.qꝛ ſi fides eſt in demoĩbo aut habitꝰille datus fuit añ peccatũ.aut popeccatuʒ.ãte petm nõ videt᷑:qꝛ adam in pᷣmo ſtatu innocẽtie dr habẽ quandã viſionẽ ali ꝙ; que ẽ enigmatica:ſᷣ viſio fidei eſt enigmatica.̊ angeli añ pctᷣm nõ habuerũt cognitionem fidei.Ptꝰpctm vᷣo nõ habuerũt fidem. habitus em̃ ſidei eſt er gra.nullłꝰauteʒ repoꝛtat gram ex pcto. per pctm nõ habuerũt angeli cadentes fſidem infoꝛmẽ.¶ Pretea. petin vulnerat naturalia et ſpoliat gratuita. ſed de gra⸗ tuitis eſt ſides. ergo ſi fuit fides in angelis ante lapſuʒ poſt peccatum ſunt ſpoliati. ¶ No quod reſ pondedum ꝙ crede ꝓut eſt in dy abolo:bonũ in genere dicit.bᷣ nõ di cit bonũ meritoꝛium.nec ſeqtur ex hoc ſi eſt motus fidei infoꝛmis qð ſit meritoꝛiꝰ.deeſt em̃ foꝛma ſcʒ ceritas per quã motus ẽ meritoꝛius.¶. Qð aũt obijeit ð credere qð nõ põt ſieꝛi niſi a volũtate.dicendũ ꝓ loquit᷑ ibi de credẽ ꝓut eſt a fide vᷣtute.credere eniʒ aliqñ accipit᷑ ꝓ cogno⸗ ſeere veritateʒ. et hoc modo põt aliquis credere nolens. Em aũt ꝙ credere dicit aſſentire et aſſentiendo tendereĩ ſummã voluntatẽ:ſᷣm bũc modum nõ eſt credere niſi ex voluntate. hoc aũt modo nõ credebãt demones. vñ dicit glo. ij. Jac. et. iiij. luc. Extoꝛta oↄfeſſio eſt ꝙ dy abolꝰ confi tetur illũ hoĩem eſſe filiũ dei.¶ Ad illud vᷣo qð queritur vtrum in demonibus ſit fides infoꝛmis: Rñdendum eſt ꝙ fides infoꝛmis dicitur multipłr. Eſt enim vno modo habitus cognitiuꝰ.Alio ðᷣo modo motus. ANotiuꝰautẽ pf dici a bono vel a malo.a bono vo mltipłr vel puẽtiuꝰ vł ñ puentiuꝰ.i.potens ꝑuenire.Pꝛĩo ꝗᷓ mõ ſᷣm ꝙ ſides infoꝛmis eſt habitus cognitiuꝰqui nunqꝙᷓ; poteſt formari eſt in ipſis demonibus. Secundo vᷣo modo inqtum eſt habitus motiuus a malo pene.eſt in peccatoꝛib⸗ qui ti⸗ ment ſeruiliter penam eternam. et per hoc abſtinent ab actu peccati:ſᷣ non tendũt ad bonum. Tercio vᷣo modo dicit᷑ habitꝰmotiuus ad bonum ſed nõ puentiuus in ip⸗ ſis pctoꝛibus qui diſponunt᷑ ad bonum. Quarto po mo do dicit᷑ habitus motiuꝰet peruentiuus in his qui diſ po nent᷑ ad bonum ꝓgratiam gratumfacientem. hoc autez aſſentire eſt adhereꝛe ſumme veritati:et in eam tendere. Erx iam dictis patet qͥmõ fides infoꝛmis eſt in demoni⸗ bus. Ao obiectũ aũt in ↄtrarium dicendum eſt. ꝙ nec pabuerũt añ peccatum ſidem. nec poſt peccatum fidem prie dictam.m ꝙ fide fit viſio ſpecularis:ſed habue⸗/ runt fidem et quandã crudelitatem ſi umptam ex operi⸗ bus rp̃i. per que opera vehementer opinabantur ipſum eſſe filium dei. et bee figes dicit᷑ eſſe cognitio quedam ac quiſita: nec eſt fides infoꝛmis que poteſt foꝛmari cari⸗ tatem vt ipſa ſit virtus. △☚ cxvi. Articulus ſecundus Ecundo queritur vtrum velint deum nõ eſſe qð videt᷑ ꝑ hoc qð dicit in pẽ. Supꝑbia eoꝛuʒ 4 — .— qui te odeꝛũt aſcẽdit ſemꝑ.ſed qui habet aliũ ocio vellet ipᷣm nõ eẽ.ꝗ̊ dy abolꝰ vellet eũ nõ eſſe. 4 Itez xv. Johᷣ.ſuꝑ illud.ꝗ me odit et pꝛem meũ odit.glo.ꝗ vo lũt eẽ mali volũt eam veritatem qua damnãtur non eẽ. Vñ ſiẽ oderũt ſuam penam.ita oderũt veritatẽ qua pe⸗ na irrogat᷑.etſi oderũt veritatẽ oderũt teũ.de quo nõ eſt veritas.g̊ demones hñt odio deũ.¶ Item Inno. in li. de miſeria cõditõnis hũane. Ita deſperati ſunt a venia. vt intantũ odium eoꝛum creſcat.vt vellent deum oĩno non eẽ. ¶ Item videt᷑ ꝙ velint cei potentiaʒ nõ eẽ ꝑ hoc ꝙ dẽ xvj·apoc.blaſphemauerũt nomẽ dei.glo. In inferno po ſiti qᷓuis ſciant ſe ꝓ merito puniri.dolebũt tñ ꝓ deus tã tam potentiam habeat ꝙ ſibi penas inferat. ergo vellẽt dei potẽtiam nõ eẽ. Iteem albinꝰ ſuꝑ gen.Cur dyabolꝰ tam infeſius eſt hoĩm ſaluti.et rñdet. ꝑpter odiũ in crea toꝛẽ et inuidiã in hoĩem ex deſperatõe ſue ſalutis. ergo dyabolus habet odio creatoꝛẽ. ¶ Contra aug.in li.re⸗ tract.Qulliꝰ fere ↄſcia pt᷑ deũ odi e. 4 Pꝛeterea. deus ẽ pꝛicipiũ om̃is eẽ. et dyabolꝰ nõ habet odio ſuũ eẽ.ergo nec habet oqio illũ ꝑ quẽ eſt?⁊ in eẽ tenetur.ergo nõ bʒ odio deũ. e⸗ qð reſpõdendũ.ꝑ h̊ ꝙ dic aug.in li.re⸗ tract᷑.nõ video fuiſſe dicẽdũ.q nulliꝰ ↄſcia pẽ deũ odiſſe multi em̃ ſunt de quibo ſcriptu ẽ.ſupbia eoꝝ ꝗ te oderũt aſ.ſemꝑ.¶ Ao illð vo qð obijcit᷑. dicendũ eſt ꝙ licet nõ velit deũ eẽ inqtũ eſt pꝛincipiũ eẽ et cõſeruat in eẽ res.ñ tñ vult eum eẽ inqtum iuſtum iudicem.et ꝑ hoc pt ſol⸗ ui illud qð dꝛ.xv.ioh.Loquit᷑ em̃ ibi de veritate inſticie qua inſfligit᷑ pena.¶ Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ de miſeria cõ ditõnis hũane.dicendũ eſt ꝙ odiũ illud dicit᷑ ꝓpter re⸗ miſſibilita tem pene et deſperatõem venie.vñ vellent de⸗ mones cũ nõ ecẽ̃.in rõne iuſti iudicis.nõ in rõne creato ris.¶ Ad illud vᷣo qð dicit᷑ in glo.xvj.apoc.dicẽdũ eſt dolere de potentia eſt pter pene afflictoem.nõ ꝙ ſimpli citer velint potẽtiam dei nõ eẽ.¶ Ad idẽ vᷣo qdð dic. Albi⸗ nus, dicendũ eſt ex iamdictis.ꝙ illud odiũ refert᷑ ad pe nam in qua perpetue eſt damnatus:non ad oꝛiginẽ eſſe rticulus tercius Einde queritur an placeat dyabolo peccare et videtur ꝙ nõ.qꝛ malum coꝛruptiuũ ẽ natu re.natura aũt bona eſt in dyabolo.cũ q̊ coꝛ⸗ ruptio nature diſpliceat nature.et natura ſemꝑ maneat in eo excitans li.ar.non videtur ꝙ ſibi placeat malicia ſua. (Wnrra in li.de miſeria conditiõis hũane.ſuꝑba voluntas eoꝛum. licet careat poſſibilitatis effectu. non tamen carere poteſt malignitatis effectu. et ita placʒ ſi bi peccare vel eẽ in peccato. Itẽ bonum diſplicet dya bolo.ergo malum per oppoſitum placet ei.ergo vnlt eſſe malus. ¶ Contra.dicit dyo.Dyabolus ad malum in⸗ tendens. nullus agit que agit. ergo nullus vult ſe eẽ ma lum.Ad quod dicendũ.q; duplex eſt voluntas ſic di⸗ cit ioh.damaſ.vna que dicitur buliſis et altera que di⸗ citur theliſis.voluntate ergo naturali que dicitur buli⸗ ſis non placet ſibi peccare.voluntate vo deliberatiua qᷓ dicitur theliſis placet ſibi ratione delectationis que eſt in peccato.ratione vo pꝛiuationis boni non placet ei.et ita vno modo placet alio modo non. 4 Ad ſecundũ vᷣo dicendum.ꝙ licet bonuʒ diſpliceat ei.ſi icut coꝛrupto pa lato diſplicet dulce:non tamen placet malum inqtũ ma lum.ſᷣm ꝙ malum eſt coꝛruptio boni.placet tamen ei id quod malum eſt. Si vo queratur vtrum placeat ei ma⸗ licia in alio.Dicendum eſt.ꝙ malicia in alio quodãmo⸗ do eſt ei delectabilis ſᷣm infectionem li. ar. ſicut in eo ꝗ alij inuidet.a ex hoc alterius malum diligit. eſtimat em̃ alterius bonum ſibi nociuum? alterius malum ſibi cõ neniens per cõſequens. ¶ Articul quart⸗ Einde querit᷑. vtrum dyabolus habeat ſpem et videtur ꝙ, nõ. ꝗa certus eſt de pena eterna- icut or in ſacr alibo baptiſmi. non te latet ſa thana iĩminere penas toꝛmentoꝝ. 4 Pꝛeterea. in euage⸗ lio hr̃. Vt ꝗd an tp̃s veniſti toꝛquere nos. nõ hʒ ſpem venie: nec ſpeʒ vite eterne.¶ Di videt᷑ ↄtraꝛiũ ꝑ boc qð dicit᷑.xl.iob.ſpes eiꝰfruſirabit᷑et loquit᷑ de die indicij.g ante diẽ iudicij videt᷑ ꝙ babeat ſpem. ¶ Pꝛeterea. ſuꝑ il⸗ lum locũ yſa.xvj.Audiemꝰſuꝑbiã moa b. maioꝛ eſt arro gantia eiꝰꝙᷓ foꝛtitudo eius.ideo pᷣcipitata audacia plus audet iꝙᷓ poſſit.vñ dyabolus maxime ẽ pᷣſumptuoſus:̊ nulla maior eſt pᷣſumptio qᷓ; cum ſint cemerita tñ ſpera⸗ re vitam eternã.ᷓ ſpes pſumptõnis eſt in ipo. Vꝛetea. dicit grego.ſuꝑ illuʒ locum iob. de diuina miſcdia falſa ſibi ꝓmiſſione blandit᷑.ex quo accipit᷑ ꝙ ſperat de venia ꝗl Pꝛetẽa nouit ꝙ miſcðia dei eſt in infinitũ excellẽs cul pam ſuã: ̊ ↄſiderans in infinitũ miſcdᷣiam dei excellentẽ reſpectu ſue culpe.oꝛdinat᷑ ad ſpem venie:̊ dyabolꝰpõt hr̃e ſpez venie. Eo qð rñdendũ. ꝙ ſpes dr inłtiplicit᷑ Ano mõ expectatõ futuꝛe beatitudinis ex meꝛitis.⁊ hoc mõ nec eſt ſpes.nec eſſe põt in dy abolo.Alio modo ſpes õt dici expectatio beatitudinis ex ſola dei miſcia.et H modo ẽ ↄfidentia in aliquo hoĩe adulto ꝗq non demeruit. extendit᷑ aũt nomen ſpei vt poſſit dici expectatio beatitu dinis cũ ſint ↄtraria merita. et hoc modo eſt in aliqbus peccatoꝛibo.in dy abolo aũt in augmentuʒ pene tollitur ſpes ſᷣm omeʒ driazʒ: inqtum ſpes dr btitudinis reſ petu q¶ NHoc aũt qð vr̃.xl.iob.de miſcðia dei ⁊c.intelligi ꝑt᷑ ð illo rõne mẽbꝛoꝝ.vñ ſeqꝗtur in glo.qð ad coꝛpus illiꝰ re⸗ ferꝛi põt.iniqui em ꝗ iuſticie diuine diſtinctõnem nõ me tuũt in caſſum ſibi de miſcoia blandiunt᷑.¶¶ Ad ſecundũ vᷣo dicendũ. ꝙ licet ↄſideret diuinã miſericoꝛdiã in infi⸗ nitum exceliere ſuam culpã.tñ plus ↄuertitur ↄſideratõ eius ad iuſticiam. vt dicat apud ſe maiorem iniquitatẽ ꝙ̃ vt veniã mereat᷑.vnde nõ habet ſpem venie. maria au tem p̃ᷣſumptio quã habet eſt ex eminentia ſue poteſtatis naturalis. et ideo dr̃.xlj.iob. Mon eſt ptas ſuꝑ terꝛaʒ qᷓ i ↄpetur: qui factus eſt vt nullum timeret. Dꝛ autem certus ſit ð eternitate pene dicit greg. Quo ſe eterna tor menta enadere non poſſe ↄſpicit.ea in exercenda nequi⸗ eia durioꝛ aſſurgit. ¶ e autem dicit᷑ ibidem.eſtimabit abiſſum ſeneſcentẽ.et ꝑ abiſſum intelligit iudicium et ꝑ ſeneſcere non teficere rõne membꝛoꝝ ſuoꝝ intelligitur. vnde dicit glo.Eſtimabis abiſſum q̃ſi ſeneſc enteʒ.quia repꝛoboꝝ coꝛda ſic infatuat vt ſuſpitoneʒ eis de ventuꝛo iudicio qdð quaſi finiat᷑ infundat abiſſum.nanꝙ ſeneſce⸗ re eſtimat.qui terminari qq; in ſupplicijs diuinam ani madnerſionẽ putat.. aũt dicit᷑ ſpem habeꝛe id eſt cõ fidentiã.hoc intelligit᷑ reſpectn magne dilatõnis diei iu dicij. et libertatis regnãdi in pctoꝛib.tũc autẽ aufertur ab eo pꝛelatio.et ideo dicit᷑ ſpes eius fruſtrabit id eſt. confidentia. . Articulus quint⸗ BFBinde queꝛit. viru babeat motũ timoꝛis. ſic videt᷑ ꝑ hoc ꝙ dr̃.ij. Jac.demones credunt et ↄtremiſcũt.ſicut em̃ ex fide foꝛmata gignit motus timoꝛis filialis.ita ex fide infoꝛmata gignit᷑ mo⸗ tus timoꝛis ſeruilis.ꝗ̊ᷓ timoꝛ ẽ in Graboo i LCont᷑.dic bis greg. ſuꝑ illud.ꝗ factus ẽ vt nulluʒ timeret. ꝙ nec ti met deũ nec penã quã ſuſtinet.ſᷣ̊ timoꝛ ſeruilis ẽ reſpct᷑u pene.̊ nõ hʒ timoꝛẽ ſeruilẽ. de alio aũt timoꝛe pʒ Snon bʒ timoꝛẽ.¶ Pꝛetẽa.timoꝛ ſeruilis ẽ donũ ſpũſſcti ſic eli cit᷑ ex eo qdð dr.viij.ad Ro.. A accepiſtis ſpm fuitutis in timoꝛe:h̊ indignꝰẽ omi dono.̊ nõ hʒ timoꝛeʒ Fuilem. qð videt᷑ dicẽdũ.ꝙ timor ille ẽ motꝰquidã ꝗ ꝓue⸗ ex credulitate pene. et nõ ꝓcedit ex timoꝛe ſermli ꝓut eſt donũ ſy pũſſcri. timoꝛ em̃ ſeruilis ꝓut eſt donũ ſpũſſan⸗ cti ad hoc videtur eſſe ꝑ ſe.vt er ↄſideratione pene eter⸗ ne reſiliat ab actu pct᷑i. Iſte aũt timoꝛ nõ eſt ei niſi ĩ au⸗ gmentum pene. et cognitio ſiue credulitas p̃ambula.nõ eſt ad aliud niſi vt ſit diſpoſitio ad illam penã.ĩmo ipſa cognitio etiam pene eſt quodãmodo ei pena. Ad illud vo qð dicit bẽs greg.dicendum eſt.q; ꝓpter hoc nõ dicit timere penam.quia non habet effectum qui ꝑtinet ad ti moꝛem pene ſcilicet ceſſare a temptatione vel a pcto. Articub ſextus in die iudicij ↄtꝛa dominum.qð videtur.boni J 1 Einde querit᷑.vtrum angeli mali ſuperbient enim angeli ante deũ humiliabũtur in die iu dteij m illud.xxvj.iob.colũne celi ↄtremiſcunt.⁊ pauẽt ad nutum eius.ꝑ colũnas aũt celi intelligũtur ſancti an geli. ̊ ſancti angeli timoꝛem habebũt:ꝙ̊ multofoꝛtiꝰ ma li.¶¶ IOtem. xlj.iob.cum ſublatus fuerit angeli timebunt et loquitur de bonis angelis.eꝛgo boni angeli timebunt aduentum iudicis.Et dicit btus greg:quid faciet virgu la deſerti:qñ cõcutitur cedrus ꝑadiſi.et ꝑ cedros ꝑadiſi intelligũt᷑ boni ãgeli.ꝗ boni ãgeli timebũt.q̊ builiabũt᷑. ꝑoppoſitũ mali angeli ſuꝑbient ↄð deum in die iudicij. ed videt᷑ ↄtrarium ꝑ hoc quod dicit᷑ ſuꝑ illũ locum ij.pe.ij. Angeli nõ poꝛtant aduerſus deũ execrabile iudi cin.glo.vbi puniũt᷑ iniqꝗ ibi puniẽt mali angeli qui olim ſuꝑbiebat ↄtra deũ. nec poꝛtant ſed abijciũt iudiciuʒ ſu⸗ ꝑbiendi ↄtra deum terꝛiti magnitudine kenzu A/ Be qnod dicendũ.ꝙ non ſuꝑbient actu ſicut dicit glo. ¶ Ao obiectũ aũt in ↄtrarium dicendum eſt.ꝙ licet boni ange li tũc timeant timoꝛe admirationis ſiue reuerentie:non tũ timebunt tũc timoꝛe pene. Illa tamen autoꝛitas que dicit᷑.xxvj.iob.intelligit᷑ ð timoꝛe ipſoꝝ in pꝛeſenti.que vᷣo dicitur.xlj.intelligitur de angelis bonis ratione pri⸗ mi ſtatus.et pʒ ꝑ boc ꝙ dicitur terꝛiti purgabunt᷑.futu⸗ rum em̃ ibi accipi? ꝓ pᷣterito.Fᷣm ꝙ. b.gꝛego. dicit leuia⸗ than ab aꝛce btitudinis cadẽte in ruina eiꝰ electi angeli expauerũt.vt cũ iſtuz ſuꝑbie lapſus eijceret.illos ad ro⸗ buſtius ſtandũ timoꝛ ipᷣe ſolidaret.et purgati ſunt quia iſto cũ repꝛobis legionibo exeũte: electi ſoli remanſeꝛunt nihilominꝰtñ timoꝛ ille caſtꝰ qui ꝑmanet in ſcłum ſeculi erit in ullis ĩ iudicio.et ex illo huiliabunt᷑. Qec ſegtur ex boc ꝙ mali tũc ſuꝑbiãt.magnitudo em penaꝝ ⁊ ipa ter⸗ ribilitas iudicis indicet eis terꝛoꝛẽ ex quo bumiliabunt᷑ in pena. que humiliatio ↄtraria eſt actui ſuꝑbie: licʒ nõ ſit ptraria habitui. rticnłꝰſeptimꝰ Einde querituꝛ.vtrum demones velint ſe nõ eſſe. O ſic videtur demones enim certioꝛes ſunt de penis ſuis q; qcũq; hoĩes mali.ſed ſi⸗ cut dicit.b.hiero.ſuꝑ eccł.aldali bomines vellẽt magis nõ eſſe qᷓ ſic eſſe:ergo mtofoꝛtius demones qui ſunt cer tioꝛes de penis ſuis.¶ Contra. om̃is creatura natura⸗ liter ſe vult eſſe.⁊ hec natura nõ tollitur ab eis.̊ malũt ſe eſſe qᷓ non eſſe. licet ſint in penis.¶¶ Ad quod reſpon⸗ dent quidam.ꝙ ſindereſis extincta eſt in demonibo triba modis. Damo quia non pꝛomouet eum ad bonum nec pꝛomouere poteſt. Secundo quia in ſuper bia vnlt age⸗ re contra deuʒ. licet ſciat ꝙ ex boc grauius puniet᷑. Cer cio quia potius vult ſe eſſe ꝙᷓ; non eſſe vt pugnet contra cæum.pꝛimo modo extincta eſt in damnatis.ſcdo autem mõ et tercio in demonibo eſt extincta. homines em̃ adul⸗ ti damnati potius vellent non eſſe qᷓ ſic eſſe in penis ifer ni:ſed de ſolis ꝑuulis dicitur. ꝙ melius eſt eis ſic eſſe. ꝙᷓ nõ eſſe:quia nullam ſentiunt penam actualẽ.¶ Ad obie ctum autem ᷣm hec poſſet reſponderi.ꝙ aliud eſt de vo luntate nature et aliud de voluntate li. ar. licet eniz ma⸗ li hbomines æ voluntate nature velint eſſe.de voluntate tñ li. ar. velint magis nõ eẽ qᷓ ſic eſſe.demones aũt ſi vo⸗ lunt eſſe ex voluntate lib.arb.hoc eſt vt pugnent contra — .. ⸗ ¶Queſtio deum et reſiſtant q̃ntũ pñt.et hoc ſoꝛte eſt ꝓpter magnaʒ pᷣſumptõem quam habent:et appetitum dominatõis ſu⸗ per eos qui peccant. „ Einde querit᷑. vtrũ in demoniho ſint paſſio⸗ nes. dico aũt paſſiones libidinũ foꝛmidinuʒ iraꝝ.et hmõi vicioꝝ.e nõ videt᷑.In eis em̃ nõ eſt fomes ꝗ inclinet ad hꝰmõi paſſiones.nec pt̃as ad exercendũ opa libidinũ.Cont᷑ aug.in.ix.de ci. dei. ſub⸗ iecta ẽ mens demonũ paſſionibo libidinũ. foꝛmidinum. irarũ atq; huiꝰceteris.⁊ iteꝝ mens eoꝝ paſſionũ vicijs ſubiugata et oppᷣſſa.qcquid rõnibo naturalr hʒ ad fallẽ dum et decipiendũ.tanto acriꝰintẽdit quãto eos poſſiq ſũt paſſiõibo.(¶ Ao qð dicendũ.ꝙ ſubiecti ſũt paſſiõibo ſed diſtinguendũ ẽ. ꝙ ſunt quedaʒ paſſiones cões animi et coꝛꝑis.qᷓdaʒ vo ſunt ſoliꝰaĩ.Ille paſſiones ſiue ꝑtur⸗ batõnes q̃ dicũtur cões aĩ et coꝛꝑis inq;ẽtum hmõi n ſũt in demonibo.cũ ſint ſpũs m ſe ſeꝑati a coꝛꝑe.paſſiones aũt que ſunt ſolius animi:poſſunt eſſe ipſoꝝ demonum et de huiuſinodi dicit aug. nocendi cupid ex gbꝰ colligit᷑ g demones ſu biecti — Articni? ixr. Einde queꝛit᷑vtꝝ tantũ puniant᷑ mõ quãtuʒ ptꝰdiẽ iudicij. O ſic videt ꝓbari.mõ puniãt᷑ pena et᷑na ꝓ pctis ſuis:ſ̊ pcta ſua nõ pñt au⸗ eri.qꝛ adeo ſunt obſtinati ꝙ nõ pñt eſſe obſtinatioꝛes. Sadeo ſunt mali q; nõ pñt eſſe peioꝛes. Item voluntatẽ hñt maleſaciẽdi qdðcunq; pñt:ᷣ̊ qð vult aligꝗs et nõ facit ꝙ facto ſibi reputat deꝰin mał.ᷣ ꝓ facto reputat eis deꝰ qð volũt.q̊ tantũ ſũt mali q̃ntũ malũ facerẽt ſi poſſent. Cont᷑ aug.in li.xx.de ci.dei.Judicat dñs non ſolum vult eer genẽ demonũ atq; hoĩm vt miſeri ſint ꝓpter pᷣmo rũ meritũ pctoꝝ:h̊ etiã de ſingloꝝ ꝓpꝛijs oꝑibo q̃ gerunt arbitrio volũtatis.ex quo accipit᷑ ꝙ adhuc peccat:⁊ ſic peccãtes deterioꝛes fiũt:q̊ ſy merent augmentũ pene. er go magis punient᷑. ¶ Uo qð dicendũ.ꝙ demones dete⸗ rioꝛes fiũt ꝑ pcta q ſuꝑaddũt.⁊ q; maioꝛẽ habebũt penã 7 plus peccauer̃t plꝰpunient᷑. Ad h̊ aũt qð obijcit᷑ in trariũ.q adeo obſtinati ſunt ⁊c. Dicenduʒ ẽ. ꝙ ita ob⸗ ſtiati ſunt a pᷣncipio qð flecti nõ pñt ad bonũ. nihilomi⸗ nus ĩ malicia incẽdũt᷑.¶ Ad ſcm vᷣo obiectũ dicendũ ẽ ꝙ licet volũtatẽ hẽant a pᷣncipio faciẽdi qðcũq; malum. tñ ipſe actꝰadditꝰ volũtati auget maliciã. Pꝛetẽa deter⸗ minate vult aliqd malũ mõ qð nõ voluit a pncipio. VUñ nõ tm̃ auget᷑ ex malicia ex actu:ĩmo ex ipſa volũtate. et ſicui boni angeli licʒ ↄfirmati ſint ĩ bono pñt mereꝛi.ita mali angeli lʒ ↄfirmati ſint ĩ malo pñt magis ac magis demereꝛi.iQec eſt h̊ ↄtrariũ ꝙ ſunt in ſtatu retributiõis pñt em eſſe in ſtatu retributõis er actõne pcedentis pct᷑i et poſſunt eẽ in ſiatu demerẽdi rõne vlterioꝛis pene. ¶ Nueſtio. cxix. De tepta⸗ tione qua dyabolus temptauit pꝛimos parentes. DOmpleto tractatu e temptatõne dy aboli in genere. adiũ etis ipſi temptatõni vtpote de motibus dy aboli:cõſequenter ꝓcedenduʒ eſt ad temptatõem qua temptauit pꝛimos pa rentes ꝑ ſerpantẽ..¶ Et pꝛio qrit.vtrũ pꝛimũ perᷣm dya⸗ boli fuit vel potuit eſſe qd ꝑpetrauit in temptãdo pᷣmos Pentes. Scðo vtrũ fuer̃t vna tẽptatõ ſola qᷓ temptati fu erũt ab eo vel ples. Tercio ſi fuer̃t plłes q illaꝝ fuit pꝛi⸗ ma.Quarto vtrũ facta fuerit mediante aliquo ſenſibili vel nõ. Quinto q̃re mediate ſerꝑẽte. Sexto vtrũ ſonus emiſſus ꝑ ſerpentẽ fuerit foꝛmatus a dyabolo ⸗ expᷣſſus ꝑ ſerpentẽ. vel a ſerpẽte foꝛmatꝰ: expᷣſus. Septimo qre Hmo temptauit mulierẽ et ꝑ mulierẽ virũ. Octauo vtrũ olimili modo in verbis compleatur temptatio dyaboli. .cxix. Nono quare pmiſit deus bmõi temptatõem fieri.cũ ex bmõi temptatõe ſciret tãtũ malũ puenturũ. Mlembru pꝛumũ Irca pmũ ſic videtur.ꝙ pꝛimũ pcim dya boli fuit qͥ temptauit pᷣmos pentes. Johᷣ. viij. Ile homicida erat ab initio. ̊ homi⸗ Aida fuit in occidẽdo hoĩem et temptando ⁊c. ¶ Item hoc eſt pꝛimũ peccatũ qð oñditur in ſcri⸗ ptura.cũ ergo ſufficiẽter doceat ipᷣa ſacra ſcriptura et oꝛ dinate. illud fuit pꝛimũ pctẽm. Pꝛeterea.pt᷑ aligs pec⸗ caꝛe pcto ire.ita q; ñ peccʒ pcto auaricie vel ecõuerſo.et ita dæ alijs pctis. ſilr potuit dyabolꝰ peccꝗre pcto tem ptatõnis.ita ꝙ nullũ pctm eẽt p̃ambulũ.(¶ Kontra pec⸗ catũ temptatõis eſt quo intendit aliꝗs ꝑ ſe nocere alteri ſed naturaliter nullꝰ intendit nocere alteri niſi ꝓpt᷑ ap⸗ petitũ alicuiꝰcõmodi qui pꝛius ẽ apud ipᷣm.ergo dyabo lus nõ intẽdit nocere homi niſi pceſſiſſet in eo axpetitus alicuiꝰ cõmodi ꝓpꝛij.q̊ peccauit aꝑetẽdo illud cõmodũ et poſtea peccauit temptãdo ipᷣm hoĩem.nõ ergo pecca⸗ tum temptatõis fuit pꝛimũ pctm. 4 Pꝛeterea.ij. ſlap. in fi. Inuidia dyaboli moꝛs intrauit in oꝛbem terraꝝ ſed moꝛs fuit ꝑ temptatõem ipius dyaboli.̊ añ temptati⸗ onem fuit iuidia. nõ ergo temptatio pꝛimoꝝ paꝛentum fuit pꝛimũ peccatũ.(¶ Ad qð dicẽdũ.ꝑ hoc qð dic aug. in li.de mirabilibo.qꝙ; nõ peccaſſet angelus in terꝛa.niſi pꝛius peccaſſet in celo. Vn primo peccauit in celo ꝑ ſuꝑ biam ſcðo in paradiſo ꝑ homicidiũ.et ꝙ dẽ ille homici⸗ da erat ab initio.intelligenduʒ eſt poſt initiũ vel qᷓ̃cito hbominẽ temptauit.¶ Ad obiectũ aũt in ↄtrariũ dicen⸗ dum eſt. ꝙ licet ſcriptura faciat mentõem pꝛimo de iſto peccato.iñ ante illud pctm ſuit aliud pctm de qͥ nõ ꝑpꝛĩo ipᷣa ſcriptura facit mentõem.et rõeʒ ponit albinꝰ ſu per geñ.dicẽs.angelicũ peccatũ in geneſi abſconditũ ẽ et lo quit᷑ de peccato ſuꝑbie.et hoĩs patefactũ.qꝛ angelicum vulnus deus curare nõ ꝓpoſuit.hoĩs vᷣo vulnꝰ ſanare pᷣ deſtinauit. Sed pari rõne poſſet dici.ꝙ nõ tebebat face re mentõem de pcto temptatõis.cũ illud pctm tempta⸗ tõis eẽt incurabile ſicut et pꝑctm ſuꝑbie dyaboli qð fuit pꝛimũ pctm. Ad qð dicendũ.ꝙ aliud eſt de pcto pꝛimo ſuꝑbie et alind de pcto temptatiõis vt vtrũq; ſit incura⸗ bile.peccatũ em temptatõis introductũ eſt. vt onderet᷑ ꝙ homo peccauit dyabolo ſuggerẽte.et ex hoc vna ratio eſſet ꝓpter quã erꝰ pctm eẽt remediabile.vñ nõ ꝓpter ſe introduxit ſcriptura pctm temptatõis dyaboli.decurſꝰ em̃ ſacre ſcripture eſt ad oſlẽdendũ totã ſeriẽ. ſᷣm quã ge nus hũanũ ꝑ xpᷣm eſt liberatũ et ad dignitatẽ reſtitutũ. ꝙ at agit᷑ de pcto dy aboli h̊ nõ ẽ niſi ex quadã anthite⸗ ſi.vel vt oñdat᷑ eius pctm fuiſſe occaſio pcti hoĩs.¶l Ad aliud vᷣo dicẽdũ ẽ.ꝙ nõ eſt ſite de pcto temptatõis et de peto ire vel ſuꝑbie.peccatũ em temptatõis oꝛdinẽ habʒ ad aliquã aſfectõem inoꝛdinatã pꝛioꝛeʒ.nullꝰ em̃ inten⸗ dit nocere alteri niſi vt ꝓſit ſibi eo mõ quo nõ cõgruit. Si ðᷣo obijciat᷑ ꝙ pt᷑ ho aliꝗs pꝛio peccare peceato tẽ⸗ ptatõis.Fᷣm ꝙ hõ tẽptat hoĩem ad ſeducẽdũ.dicẽdũ ẽ ꝙ etiã ⁊ ĩ hoĩe hñte naturã coꝛruptã.et ĩ angelo ſꝑ pᷣcedit aliq̃ alia affectõ. nata eĩ ĩcoꝛrupta ñ incliat pꝛio ad no⸗ cumẽtũ ꝓrimi.ſ̊ ſiẽ ðᷣfectibilitas in ipo li.ar. Pꝛiĩo ĩcli nat ad illð ꝗð ꝑtinet ad ꝗꝓpꝛiã ꝑſonã.ſcdᷣo ad id qð eſt ĩ ꝓximo.vñ ſi hõ eẽt in ſiatu innocẽtie.nõ eẽt eiꝰ peccatũ pꝛimũ temptatio ad ſeducẽdũ alterũ:ſᷣ ꝑuerſio ex conſi ne alicuiꝰ Apꝛij boni apparentis. deratone — Membrüſecundũ E go queꝛit᷑ vtru fuerit vnã ſola teptats vel plures.et vidr ꝙ vna ſola.qꝛ vni pctᷣo rñdet vna ſola temptatõ inclinãs ad illð. ſ vnũ fuit peccatũ Eue pꝛimũ.j vna fuir tm̃ temptatio inclinãs ad illud.4 Sʒ videt᷑ cotrarium. temptatio em̃ fuit reſpectu fꝛuctu eſibilis. Itẽ temptatõ mit reſpectu appetitus ſciẽtie. Item temptatio reſpectu appetitus eſſendi ſicut deus.ergo nõ fuit vna ſola tẽpta⸗ tio.¶ Ad qð rñdenduʒ.ꝙ fuit vna temptatio:quia vbi vnũ pter alterũ.totum reducit᷑ ad vnũ.temptato autem fuit de inobedientia.motiuũ aũt ad illã tranſgreſſioneʒ fuit appetitꝰinoꝛdinatꝰſiłitudinis diuine:et ſᷣm hec vni⸗ ca fuit temptatio.ꝙ em̃ mouebat᷑ eua ad eſum fructꝰveti ti.hoc fuit rõne illiciti deſiderati qð ei a dyabolo ꝓmit⸗ tebatur.cui nõ eſt credendũ.cũ ipſe ſit mendax et pr eiꝰ. et ideo dicit Criſo.ꝓmittit multa.nõ vt det: ſed vt acci⸗ piat. et ideo nõ opoꝛtet ei credere vlr:ſed et bladientem eum odire.et cũ maiora ꝓmittit tunc magis aduertere: qm̃ et euaʒ qñ eam magis ſpe extulit tũc deiecit.⁊ maxia eſt ei operatus mala.et ſic pᷣncipaliter vna fuit tempta- tio.quia vnũ fuit pᷣncipale motiuũ:ſ tamen plures rõne actuum ↄiunctoꝝ et motiuoꝝ. lembrum tercium Ercio querit᷑ ſi aliquo mõ fuerũt plures. que illaꝝ fuerit pᷣma.erat eĩ temptatõ ali⸗ quo mõ de appetitu ſcie. Item de apetitu immoꝛtalitatis.de appetitu ipſiꝰ delectatõ nis etiã in guſtu. Item math.iiij.dr. ꝙ temptauit ipſum dyabolus de gula.de auaricia. de vana gła.ſi ̊ plures erant aliqͥ modo.aliq illarũ fuit pꝛima: põt queriq il⸗ laꝝ. Et videt᷑ ꝙ illa qͥ fuit de vana gloꝛia ſiue de ſuꝑbia hoc em̃ dicit᷑ eſſe pꝛimũ petm pꝛimoꝝ ꝑentum. ſᷣm ꝙ ba betur ſuꝑ illud pᷣs.Suꝑbi inique agebat vſq;quaq;.gl. maximũ pctm eſt ſuꝑbia.qꝛ inde manauit origo nr̃i deli cti.hoc telo dyabolꝰnos pꝛimo vulnerauit.g̊ pꝛima tem Si, de ſuꝑbia ſiue vana gloꝛia: q ad idem reduci tur. ¶ Sʒ videt᷑ ꝙ fuerit temptatõ pꝛima de gula.per h quod dr luce.iiij.vbi agit᷑ de temptatõnibo in principio. dicit᷑ em̃ ꝙ eo oꝛdine temptauit xpᷣm qͥ temptauit adam. h̊ temptatio xpᷣi incepit a gula: q̊ temptatio pᷣmi ꝑentis incepit a gula. ¶ Ad qð dicendũ. motiuũ pꝛimum in om̃ibo temptatõnibo ade fuit apetitus excellentie.⁊ idðo reducende ſunt temptatõnes.ſi qͥ modo pluꝛes fuerũt ad illã tanq; ad pꝛimã.¶¶ Ad obiectũ aũt in ↄtrarium dicen dum eſt. ꝙ dr temptatio gule pᷣma ꝓpter boc.ꝙ Em illazʒ q̃ſi ↄſequenter ↄtractum eſt oꝛiginale peccatũ.Vñ dicit pꝛima ad h.etſi non dicat᷑ pᷣma ſimpliciter.temptatio eĩ ſuꝑbie vel auaricie fuit de pcto ſpirituali.temptatio vðᷣo gule fuit te peccato carnali. traductio autem coꝛruptio nis ex ꝑte carnis accipiebat᷑.Vel aliter põt dici.ꝙ tem⸗ ptatio de gula fuit pᷣma licet actꝰnõ eſſet pꝛimꝰ.ſicut em̃ br.iij.geñ.dyabolꝰpᷣmo dirxit ꝑ ſerpentẽ ad mulierẽ q̃re pᷣcepit vobis deus vt nõ comedatis de om̃i ligno ꝑadiſi. deinde vᷣoo ga intellexit euã dubitaꝛe dicentẽ.ne foꝛte mo riamur.ſecutũ eſt qð dixit ſerpens. nequaq; moꝛiemini tercio vᷣo ſubiungitur eritis ſicut dij ſcientes bonum et malum. (IJlembrum quaꝛtũ — Varto querit᷑.vtrũ temptatio pᷣmoꝝ paꝛẽ tum facta fuit mediãte aliquo ſenſibili.et videt᷑ ꝙ non.quia eſſe ſcientẽ ſicut denzʒ.eſt — yſe — cognoſcibile ab intellectu: h̊ ſe nõ mediãte ſenſibili.vñ cũ dyabolꝰintenderet ſuggere h̊ qdð appetere tur ab eua potuit h̊ ſuggere nõ mediate aliquo ſenſibili. lIYtem ad idem aug.in li.de li.ar.diſcernẽda ſunt gene ra viſoꝝ quoꝝ vnum ẽ qð ꝓficiſcit᷑ auẽte ſuadentis.q̃le eſt illud dy aboli cũ homo ↄſentiendo peccauit alterum ſubiacentibo rebus vel intentõni animi vel ſenſibilibus coꝛpoꝛis.ex quo accipitur:ꝙ a voluntate ſuadentis pꝛo/ ceſſit illud pctm ſiue illa temptatio cui mulier ↄſentien⸗ do peccauit.(¶ Contrariũ oſtendit᷑ ꝑ hoc qð dicit bẽᷣus Merñ.ſuꝑ cant᷑. Sic pꝛimo intrauit moꝛs ꝑ auditũ.ita pꝛimo ⁊ vita.fiqes em ex auditu:auditus aũt ꝑ veꝛbum dei. x.ad Ro.(¶ Ad qð dicendum.ꝙ temptatio fuit me⸗ diãte ſenſibili:p̊ de re tñ intelligibili primo.¶ Ad obie⸗ cta aũt in ↄtrariũ dicendũ eſt.ꝙ receptio illiꝰ ſpeciei in⸗ telligibilis bñ potuit eſſe ꝑ ſe.non mediante ſenſibili.ꝗa vᷣo temptatio hominis qui ab initio creatus eſt rectus.2 compoſitus ẽ ex parte intelligibili et ſenſibili.cõuenien⸗ tius incepit a ꝑte intelligibili et ſenſibili ↄuenientius ĩ⸗ cepit a ꝑte infirmioꝛi. Infirmioꝛ autem fuit pars ſenſi⸗ bilis.ideo a parte ſenſibili incepit temptatio.et hec fuit mediante ſenſu.mediante vᷣo auditu ↄuenienter primo. quia eſt ſuſceptiuus locutõnis.locutio auteʒ ↄmunis eſt ipſis angelis et hominibo coꝛpoꝛibus aſſumptis.et ideo ↄuenienter pꝛimo temptatio facta eſt ꝑ auditum. ab au⸗ ditu autem tranſit ad viſum. et poſt vſq; ad olfatum.et poſt vſq; ad tactum.et vltimo vſq; od guſtuʒ.et hoc vlti⸗ mum ſimpliciter fuit ꝓhibitum.qð eniʒ dicitur in Geñ. e tangeremus illud. loquitur de tactu ꝓut guſtus eſt quidam tactꝰ.vel de tactu oꝛdinato ad guſtũ.i Ad ſecũ⸗/ dum vo dicendum.ꝙ dicit aug.in li.de li.ar.ꝙ loquituꝛ ibi de viſu interioꝛi qð fuit ſimilitudo excellentie diuine qð et ſi appꝛehendi potuit ab intellectu hũano nõ mediã te ſigno ſenſibili: ꝓpter infirmioꝛem ꝑtem ex illa ꝑte mo uit hominem ipſe dyabolus.ſecus eniʒ eſt in intellectu noſtro iam viciato quem poteſt temptare dyabolus nõ mediante ſenſu.et de intellectu hominis exiſtente recto a princ . Membꝛeu qumtum Vinto queritur quaꝛe facta fuit mediante ſerpente.videtur eĩ cum dyabolꝰ habuit poſſe aſſumendi corpus aereũ in ſilitudie coꝛꝑis hũani:ꝙ in illo corꝑe ↄuenientius uerit temptaſſe hoĩem.4 Item multa ſunt animalia alia pꝛecedentia delectabile homini. vt colũba et alia et alia geneꝛa animaliũ.que ↄſona ſunt homini: videt᷑ ̊ q ꝑ hmõi genera animaliũ magis ↄgrueret temptaſſe ho⸗ minem ad ſeductõnem.¶ Item ſunt multa genera aiali⸗ unm vt auiũ que ↄueniẽtius hñt oꝛganũ ad foꝛmandũ vo cem ſiłem homini.cũ ergo ꝑ illam ꝑtem inciperet tẽpta⸗ tio.ↄuenientiꝰfieret ꝑ hmõi aĩalia volatilia.¶ Pꝛeteꝛea ſunt quedã aĩalia q̃ aſſiłlant᷑ in figura hoi.vt ſymea.con uenientiꝰꝗ̊ ꝑ illud qð viciũ erat fieret temptatõ.⸗ IJItem occaſione huiꝰquerit᷑ de h qð dicit᷑ in geñ.ꝙ ᷣpens eꝛat callidioꝛ cũctis aĩalibo.et ſᷣm lram.lxx.interpᷣtũ d pru⸗ dentiſſimꝰbeſtia ꝝ.videt᷑ em̃ ꝙ in genere aĩaliũ apes pru entioꝛes dicant᷑.⁊ foꝛmice ſiłr.et multa etiã geneꝛa aĩi⸗ maliũ de quibo loꝗtur in li.de naturis aĩaliũ.¶ Pretẽa nungd elegit dy abolꝰſerpẽtẽ ad tẽptandũ ꝑ ipᷣm.an bãc ptatem habuit ꝑ aliud genꝰaĩalis temptare: ¶ Að pꝛi⸗ mum et ſcõm dicendũ. ꝙ licet aĩalia ſint magis cõſona nature hoĩs.ꝑ ſerpentẽ tamen ꝑmiſſus eſt temptare. ſer pens em̃ ille ſicut dic beda.vultũ habuit virgineũ.vt peꝛ ſiłe faciliꝰdeciꝑet.ſilitudo em̃ mater ẽ falſitatis. Pꝛete⸗ rea ſerpens bʒ quẽdã lubꝛicũ motũ et ſuauẽ.vnð ↄuenit motui temptatõnis interioꝛis ꝗ eſt lubricus ⁊ leuis.vn: de aug.in li.xij.de trini. Quõ coluber aꝑtis paſſibo ſed ſquamis minutiſſimis niſibus repit.ſic lubricus defici⸗ endi motꝰnegligentes minutatim occupat. et incipiens a ꝑuerſo appetitu ſiłitudinis dei.venit ad ſimilitudinem pecorũ. inde eſt ꝙ nudati ſtola pꝛima pelliceas tunicas moꝛtalitatis meruerunt.honoꝛ aũt boĩs fuit ſimilitudo dei.dedecus ſimilitudo pecoris.ideo dicitur in pſal.ho⸗ mo cum in honoꝛe eſſet non intellexit.com ꝑatus eſt iu⸗ mentis inſipi.Jumenta aũt dicunt᷑ ea q̃ data ſunt bomĩ in adiutoꝛiũ.¶ Ad terciũ vo dicendũ.ꝙ licet ſint multa animalia q̃ habent oꝛganũ ad foꝛmandũ voceʒ ſiłem lo cutõni hoĩ nõ tñ ꝑ illã opoꝛtuit fieri temptatõeʒ pᷣmam. nõ em̃ requirit᷑ ↄueniẽtia oꝛgani maioꝛ.cuʒ dy abolus ꝑ ipᷣm ſerpentẽ loq̃ret᷑.q ptatẽ habebat foꝛmãdi vocem ſi⸗ milem locutõni.vel etiam locutionem.ſicut em̃ dic aug. dy abolus ꝑ ſerpentẽ locutus eſt.vtens eo velut oꝛgano. mouenſq; eius naturam eo modo quo modo nature il⸗ le mouere et moueri illa potuit ad exprimendos verbo⸗ rum ſonos. et ſigna coꝛpoꝛalia per que mulier ſuaden⸗ i tis intelligeret voluntatẽ. 4 Ad quartum vo dicendum ey plectꝛo lingue et motoꝛ ſufficiẽs.ſũt ea ꝑ que pt᷑ ſoꝛma i. ꝙ licet ſerpẽs habeat vultũ virgineũ vel ſimilẽ homi. et ri vox litterata.nõ ergo videt᷑ miraculũ ꝓpꝛie dictuz ibi ſi nũc habeat vultũ terꝛibilem:tũc tñ nõ habuit. vñ potu⸗ eẽ ſed mirabile.qꝛ nibil mutatũ eſt in diſpoſitõne inſtru un it ↄgruentiꝰtemptare qᷓ; ꝑ aial quod aſſilat᷑ nüc homi in menti.etſi inueniat nomen miraculi.pꝛo mirabili videt᷑ figura.et hoc maxime vt pᷣſignaret ꝙ bomineʒ grertn accipiendum. erat creatus a pꝛincipio ſicut dr.viij.ecẽs.intenderet in⸗ b ſe 1 curuare ꝑ affirmatõeʒ vt olungeretur terꝛenis. inter vo (Mem brun eb tunn u⸗ aĩantia illud qð plus incübit terꝛe eſt reptile.et ideo ſeꝛ FEFEptimo querit᷑ quare temptauit pꝛio mu nct pens dr̃ qꝛ ſerpit.Sed cũ hoc videt᷑ dici in pena.ij.gen⸗ lierẽ et ꝑ mulierẽ virũ.cũ em̃ in viro tota lin Pectoꝛe et ventre repes.magis tñ videt᷑ in penã dy abo eſſet nat᷑a hũani generis.dyabolꝰ at hũa⸗ en. li dici. ꝓpter h̊ ꝙ hr.j.gen.fecit deus beſtias terꝛe iuxta — no generi inuideret.et ꝓpter hoc tenderet eſt ſpẽs ſuas.et iumẽta:et ome reptile terꝛe. Ad gninz vo ad ruinã eius.ĩmediate debuiſſet temptaſſe virũ.i¶ Pꝛe dicendũ. ꝙ ſerpens nõ dr callidioꝛ vel pꝛudentiſſimra⸗ terea. viro facta fuit ꝓhibitio:gᷓ cũ temptatio eẽt ad t᷑nſ e tione nature ſue:̊ oꝑans dyabolus in ipſo. vñ ang'.xj. greſſionẽ pᷣcepti faciendam. temptatio debuit fieri viro ne ſuꝑ geñ. ſerpens ille nõ irꝛonali aia ſua:bᷣ alieno iaʒ ſpi⸗ ediate et nõ mulieri.cũ ipᷣi mulieri nõ fuit facta ꝓhi⸗ i ritu i.dy abolico. pot ſapientiſſimꝰdici oim beſtiaaum. bitio tanq; nõdum exñti. ¶Contra ang. de tri. Coꝛpoꝛe 8 qntülibet em̃ pᷣnaricantes angeli de ſuꝑnis ſedibo meri ibi ſubiecto et tanꝙᷓ inſtrumẽto abutens fallaciam ſer⸗ n to ſue puerſitatis deiecti ſint:natura tam excellentioꝛes mocionatus eſt femie.ſcʒ a ꝑte inferioꝛi illius hũane co No ſunt omibo beſtijs. ꝓpter rõnis eminentiã: quid ꝙ̊ miruʒ pule incipiẽs.vt gradatim ꝑueniret ad totum. Ex q̊ ac⸗ o3 ſi ſuo inſtinctu dyabolꝰiam implens ſerpentẽ eiq; ſuum cipitur.ꝙ a ꝑte inferioꝛi ſeʒ muliere cõuenienter ĩccpit ſpm̃ miſcens eo moꝛe qͥ vates demonioꝝ implere ſoletſa temptatio. Ad idem videt᷑ qd dicit᷑ in. xxv.ecci.a mu⸗ pientiſſimũ eũ reddiderat.oim beſtiaꝝ ſm oĩam irꝛato⸗ liere initiũ pcti.ꝑ illam em̃ omnes moꝛimur.(¶Ad qð nalem: ſapia at hic accipit᷑ ad malũ nõ ad bonnʒ. 4 Ao rñdendũ.qꝙ ↄueniẽter facta fuit temptatõ quo ad initiũ . ſextũ dicendũ.q; nõ fuit in electõne dy aboli elige aimal erx ꝑte mulieris.ex ꝑte em̃ inferioꝛi humani generis adi⸗ qð vellet:ſed qð ei oceſſum fuit.vñ aug.nõ debem ſane tum queſiuit ipe dyabolus.ſicut ↄtingit in vnoquoq; no opinari ꝙ ſerpentẽ ſibi ꝑ quẽ temptaret ſuaderetq; pec⸗ ſtrum:vt ſicgradatim aſcenderet et tandem conſũmaꝛe⸗ 6 rurdhalſe eliget: b 8 eſſet illo ꝓpter HH tur temꝑtatio. — ðð inuida voluntate decipièdi cupiditas nõ niſi ꝑ illud ai- WI. b 51 . l mal potuit p q poſſe pmiſſus eſt. nocendi em volũtas lem ru octaun 4 põt ei eſſe a ſe nõ eſt aũt ptas niſi a deo. P Ctauo nerit verun pſimili noelo plen iaaHoemkrs e tur in nobis temptatio dyaboli.quõ ↄple⸗ I 12 1Ie rum ſertum ”MM ta eſt ĩ pmis ꝑentibn. ad s̈ dic aug. in. ij. Exto querit᷑.vtrũ ſonus emiſſus ꝑſerpen ſuꝑ geñ. adueꝛſus manich.ij .õ polſumus tem fuit foꝛmatꝰa dyabolo.et expᷣſſus per a dyabolo temptari.niſi ꝑ illam ꝑtem qꝗᷓ quaſi imaginẽ 5 ſerpentẽ vel a ſerpente foꝛmatꝰ et expᷣſſus. vel exemplũ mulieris in hoĩe ipo oñdit. Similiteꝛ aug: 4 Et videt᷑ ꝙ dy abolꝰmouerit lingua ſerpẽ in. xij. ð tri. ſieut in illo manifeſto ↄiugio duoꝝ hoĩm ꝗ tis ad exprimendã hmõi locutõnez.ita ꝙ; diſtinctõ non pmi facti ſunt.nõ mãducauit ſerpens dæ arboꝛe vetita. eſſet ex prate aĩie ſenſibilis in ſerpẽte.ꝑ boc qð dic augꝰ. tm̃ mãducandũ ꝑſuaſit.mulier aũt nõ ſola comedit: ſeld in li.de mirabilibo dicens.in igne ⁊ nubibus modos lo viro ſuo dedit.ita ꝙ in vno bomie gerit᷑ caꝛnalis ſenſus quẽdi inuenit.ita ĩ oꝛe aĩialis plenitudinẽ lingue guber⸗ vel aĩalis ingerit qndã illecebꝛã fruendi ſe. et tũc velud nauit:et loqꝗtuꝛ de azina balaaʒz de q̃ idem dicit.xj.ſuper ſerpẽs alloquit᷑ feminã. huic aũt illecebre ↄſentire.eſt de geñ. ad lit. ſic locutus eſt ſerpens bomini. ſicut aʒina in⸗ ligno ꝓhibito manducare: ſed iſte ↄſenſus ſi ſola animi qua ſedebat balaã locuta eſi:niſi ꝙ illud fuit opus dya⸗ lectatõne cognitõnis ↄtentꝰſit.ſuꝑioris vpᷣo auẽte con⸗ boli. hoc angelicũ.¶ Item aug. in eodem li. In ſerpente ſilij mẽbra retinent᷑ vt nõ exhibeant᷑ mẽbra iniquitatis locutus eſt vtens eo velut oꝛgano. mouenſq; eiꝰ naturaʒ pcxᷣn. ſola mulier velut cibũ vetitũ comedit.Si vᷣo ita de i eo modo quo ille mouere et illa moueri potuit. ad expꝛi cernit᷑ quodcũq; pcim vt ſi ſit ptas oꝑe ↄpleat᷑. intelligẽ mendos ſonos verboꝝ.ex quo accipit᷑:ꝙ ipſa fonmnatio da eſt mulierẽ cædiſſe viro ſuo ſecũ edendo illicitũ cibũ. e fuit ab ipſa virtute dyaboli. ¶ Sed videt᷑ cõtrarium.q; er qᷣ accipit ꝙ temptatig in nobis agit᷑ ↄoſilr quemadmo 4 poſſit ſoꝛmari ab ipſa ſenſibili anima imediate. per hoc dũ in pᷣmis ꝑentibo. ¶¶ Sʒ videt᷑ ↄtraꝛiũ.nõne temptatõ ſit ꝙ dicit aug.de mirabilibus. Intelligimus deum nihil ĩ Dyaboli aliqñ fit qᷓ temptat hoĩeʒ de infidelitate h̊ autẽ natura lingue mutaſſe.& pari ratione. nec dy abolus in nõ fit mediãte ſenſibili ꝑte.cũ nõ ſit res ſenſibilis.̊ non l lingua ſerpentis.ꝗ ipſa ſenſibilis ipius ſerpentis ex ſua videt᷑ ꝙ ↄſiłr agat᷑ temptatõ in nobis quẽadmodũ in p⸗ 4 poteſtate ꝓxima ſoꝛmauit ſeꝛmonem.4¶. Item in homine mis n. E qð rñdendũ. ꝙ nõ tm̃ fit temptatio 6 cum a rõnali ꝓcedit ſermo. ꝓcedit mediante virtute ſen in nobis ꝑ ꝑtem ſenſibilẽ:ſed ꝑ ꝑtem intelligibilẽ. maioꝛ n ſibili.g̊ immediatũ pꝛincipium ad foꝛmandũ locutõem tñ habitatõ temptatõnis ẽ a ꝑte ſenſibili.¶ Ad illud vo 6 eſt anima ſenſibilis.pari ratõne videtuꝛ hoc eſſe:dy abo qð vicit augadueꝛſus manich.Dicendũ eſt.ꝙ nõ poſſe 6 lus mouit animã ſenſibilem ipſius ſerpentis.et ipa mo⸗ or multiptr. vel vt remoueat om̃eʒ potentiã.vel vt remo ta mouet ad foꝛmatõneʒz ſermonis ſiue locutõnis.( Ad ueat amplioꝛẽ diſpoſitõeʒ potentie.et ̊ vltimo mõ dici 1 quod dicenduʒ.q; non fuit ex virtute anime ſenſibilis in tur ꝙ nõ poſſumꝰtemptari a dy abolo niſi ꝑ ꝑtem aima ipſo ſerpente tanꝙᷓ a ſufficienti pꝛincipio: ſed fuit a vir⸗ lem.i.ꝑ illam ꝑtem ſumꝰdiſpoſiti et pꝛoni.vel aĩalis ꝑs tute dyaboli. de ſe em habet anima ſenſihilis in anima⸗ põt dici ꝑs rõnalis qᷓ ↄuertit᷑ ad coꝛpꝰ et pᷣm hũc modũ libus habentibo coꝛ et inſtrumenta vocalia.ꝙ poſſit foꝛ⸗ verũ eſt ꝙ nõ eſt temptatio niſi ꝑ partẽ aĩialem. ¶ Ad il . mare vocem: ſed ipſa diſcretio vocis litterate cum ſigni lud dᷣo qð dicit augin li·de tri: ſoluendũ ẽ ꝓꝑ hoc qð dĩc ficatõne eſt a motoꝛe ratõnali. In hoc autem differt lin⸗ cũ intentõne mentis.q̃ in rebo tꝑalibo et coꝛꝑalibo ꝓpter gua hominis.ꝙ habet poſſibilitatem perfecte ad hoc:ſᷣ hlingua ſerpentis et alioꝝ brutoꝛuʒ imperfecte. vnde nõ fuit poteſtas date lingue ſerpentis in iſta foꝛmatõne vo cis litterate:ſed poteſias quam habuit imperfecte.reda cta fuit ad actum per dyabolum ex pmiſſione diuina.⁊ dicit Kemi. labia mandibulum 7 detes ad qð fit locutõ actõnis officiũ ratõcinãdi viuacitate verſat᷑.carnalis il le ſenſus vel animalis ingerit quandã illecebꝛã fruẽdi ſe.tũc velut ſerpẽs alloquit᷑ feminã. vñ nõ vult ſemꝑ di⸗ cere ꝙ ſerpens.i:ſenſualis motꝰ in omi temptatione in⸗ gerit illecebram:ſed cum te rebus tꝑalibus ⁊ coꝛꝑalibo eſt intentio. H Ono querit᷑quaꝛe deus ꝑmiſit temptatõ neum hinõi fieri. cũ ex hmõi temptatone eſ⸗ ſet tantũ malũ ꝑuenturũ.¶. Ad qð dicen⸗ oum ꝑ hoc qð dic aug.ſuꝑ geñ.ꝙ melius fuit creare hoĩem qui poſſet nõ ↄſentiꝛe temptõni.q qui nõ poſſet temptari.ex hoc em̃ exercet᷑ virtus.⁊ eſi palma gloꝛioſioꝛ nõ ↄſenſiſſe temptatõni ꝙᷓ; non poſſe temptari et licet magnũ malũ futurũ eſſet: nõ hoc fuit ꝑ opus dei ꝑ opus ipſius homis. O aũt facturus erat ho ꝓpria voluntate ꝑ culpam. deus oꝛdinauit equitate ꝑ penam. et vt alijs eſſet ad cautelam. hic aũt attendendum ꝙ alr fuit temptatio mulieris ꝑ ſerpentẽ. et aliter viri ꝑ muli erem.que vtraq; ꝑmiſſa eſt a dño.ſerpens em̃ nõ intelli gebat ſonos verboꝝ qui ꝑ illum fiebant ad mulierẽ. mu lier vᷣo intelligebat.vnde ipſe dy abolus per ſerpentem temptanit. non ipſe ſerpens temptauit. mulier aũt tem⸗ ptauit virum.nõ aũt ipſe dy abolus. d⸗ o minioꝛum parentum. MMpleto tractatu de temptatõne dyaboli in generali? in V ſpali pᷣm ꝙ temptauit pᷣmos ꝑentes:cõ⸗ ſequẽter dicendũ eſt de pcto hoĩs. Com — 6 pletꝰem̃ eſt tractatꝰde pcto dyaboli ĩ ſe et in ↄ ꝑatõne ad hoĩem.triplex aũt attendit᷑ pcẽm hoĩs. fuit em quoddã pcr̃m in quo pſona coꝛrupit naturam.⁊ illud fuit pctm pᷣmoꝝ ꝑentũ.fuit aliud pctm in quo na⸗ tura coꝛrupit ꝑſonã.et illud dr oꝛiginale.fuit terciuzʒ in quo ꝑſona coꝛrumpit ꝑſonam ⁊ hoc dicit᷑ pcẽm actuale. 2 adbuc ñ ceſſat coꝛrũ ꝑe.qͥtidie em̃ ꝑpetrat᷑ actuale pec⸗ catñ. Pꝛimo ꝗ dicendũ eſt de temptone pᷣmoꝝ ꝑentũ qð erat pmũ tꝑe et cauſalitate inter pcta hois. Scðo dicen dum ẽ de pcto oꝛiginali. Tercio de pctᷣo actuali. qdð qͥti⸗ die ꝑpetrat᷑ qꝗð etiã ↄtinet pcẽm pᷣmoꝝ ꝑentum:qͥ ad hoc ꝙ ꝑſona coꝛrũpit ꝑſonã. In pcto em̃ pmoꝝ ꝑentũ et per ſona coꝛrũpit ꝑſonã.et pſona coꝛrũmpit naturã.quo ad boc ꝙ ꝑſona coꝛrũpit ꝑſonã:ↄtinent᷑ ſub actuali pcto.q̊ ad h̊ pᷣo ꝙ ꝑſona coꝛrũpit naturã:hʒ ꝓpriã rõneʒ vt dica tur oꝛigo oim pctoꝝ. Circa ꝗ̊ pcm pᷣmoꝝ ꝑentum hec queri pnt.Primo qð fuit genpct᷑i. Scðo de cã peccati CTer cio de q̃ntitate pcti reſpectu alioꝝ pctorũ. Quarto de ↄpatõne pct᷑i ade ad pctẽm eue. Quinto vtꝝ pet̃m illð fuit remediabile.Sexto vtrũ adã potuit peccare pꝛĩo ve nialiter. Septimo de gradibo pcti. Octauo de tꝑe pet̃i. Mono de effectu illius pct᷑i ſiue nocumento quod ex illo peccato pꝛouenit. (Membrum primum Irrca pᷣmũ qͥ qrit᷑ qð fuit genꝰ pcti ſic obij⸗ cit᷑.videt᷑ em̃ ꝙ pᷣmũ pet̃m ſit ſuꝑbia.ya⸗ bolus em̃ traxit hoĩem ad ↄſile pctm illi q̊ ceciderat: ̊ ceciderat pcto ſuꝑbie. ᷓ pꝛimi pentes peccauerũt pcto ſu ꝑbie.4 Ad idẽ aug.ad oꝛoſiũ elatꝰſuꝑbia ſuaſioni ſerpẽtis obediẽs pᷣcepta ↄtempſit. 4¶ YIem. x. ecci. Initiũ ſuꝑbie hoĩs apoſtataꝛe adã. qm̃ ab illo ꝗ fecit illũ receſſit coꝛ eiꝰ.¶¶ Ad idẽ.b.berñ.ſuper can.abo dy abolꝰ hõ meditati ſũt altitudinẽ affectãtes. ille potẽtie. iſte ſcie.g̊ hõ peecauit elatõe ſcie. Iteʒ. v. ad Ro.ꝑ inobediẽtiã vniꝰhoĩs pctoꝛes ↄſtituti ſunt multi. Et aug.ſuꝑ gen.iõ potuit meliꝰ⁊ diligẽtiꝰcõmẽdari q; malũ ſit ſola inobediẽtia cũ ideo reus iniꝗtatis factꝰ eit hõ.qꝛ eã rẽ tetigit ð ꝓhibitõeʒ quãẽ ſi nõ ꝓhibitꝰ tetigiſſʒ nõ vtiq; peccaſſet.Ex ꝗbo ↄcludit᷑ cu inobediẽtia ſit filia ſuꝑbie.ꝙ peccauerit pcto ſupꝑbie. Siłr in eodẽ libꝛo dr. inſuit meti eiꝰamoꝛ ꝗdaʒ ꝓpꝛie ptatis et quedã te ſe ſuꝑ⸗ ba pᷣſumptõ.ſ̊ pᷣſumptõ ad ſuꝑbiã reducit᷑.⁊ ita fuit pec Mueſtio. cxx. De pecca⸗ catum ſuperbie.¶ Sed videtur cõtrariũ ꝙ fuit pecca⸗ tum auaricie.fuit em̃ apetitus in eo ſcie.auaricia aũt nõ tm̃ eſt apetitus pecani ſicut dicit greg. ſed et ſcien⸗ tie et altitudinis et hmõi.cum ergo habuit appetitũ ſci? tie ſicut innuit᷑.iij.geñ.et ita videtur ꝙ ſit peccatũ aua⸗ ricie.¶ Item videtur ꝗ; ſit peccatum erroꝛis. adam em nõ fuit ſeductus ſed mulier.ſicut habetur.j.ad thi.ij.et exponũt aliqui nõ fuit ſeductus in eo in quo eua:vel nõ in tantũ ſeductus quãtuʒ eua.eꝛgo fuit peccatũ erroꝛis. credere em̃ ꝙ poſſet eſſe ſicut deus eſt peccatũ ſeductõis vel erroꝛis.ergo fuit ibi peccatum erroꝛis.¶ Item vidr qꝙ; eſſet peccatũ gule.dicit em̃ Amb.ſuꝑ luc.ꝙ eo oꝛdie temptauit xpᷣm quo pꝛimũ hoĩem deiecerat.ſed xp[ᷣj pꝛi⸗ mus homo fuit gula.¶ Ad quod reſpondenduʒ/ꝙ pec mo temptauit de a peccatũ quo deiectꝰ fuit pꝛi catum illud quo pꝛimò mouebat᷑ fuit ſuperbia. appete⸗ bat em ſimilitudiem ſciẽtie diuie.ſicut dyabolꝰ appetijt ſilitudiem potẽtie diuĩe.ex hoc aꝓpetitu ꝓceſſit vlterius ad appetẽdũ fructũ ꝓhibitũ.ex appetitu vo ſecuta ẽ co⸗ meſtio.Si vᷣo dicat᷑ pꝛimũ qð ẽ ĩmediatũ et ꝓximũ ꝑ qð dicit᷑ trãſfuſa coꝛruptio mediãte carne hũana.dicet᷑ il⸗ lud peccatũ eẽ peccatũ gule. Aod illð ergo qð obiectuʒ eſt. dicendũ eſt ꝙ cũ obijcit᷑ de pᷣſũptõne vel inobediẽtia totũ reducitur ad peccatũ ſupbie.ratio em̃ ↄtemnendi p̃ceptũ ad ſuꝑbiã reducit᷑. Silr pᷣſumptio ꝗꝓpꝛie poteſta tis.vñ ſicẽ hẽt᷑ ſuꝑ geñ.dicit᷑ in ꝑſona ipᷣius exꝑtus quid mali habeat pᷣſumptio ꝓpꝛie poteſtatis et ꝗd bonũ ad⸗ iutoꝛiũ gr̃e.dicit ps.Oñe in volũtate tua pᷣſtitiſti decoꝛi meo virtutẽ.auer.fa.tu.a me.et factus ſum cõturbatus Ad illð vo qð obijcit᷑ ꝙ fuit peccatũ gule.dicẽdũ ẽ ꝙ peccatũ gule fuit pꝛimũ.i.ĩmediatũ ex quo ſecuta ẽ coꝛ⸗ ruptio hũane nature.et de illo fuit pꝛimus ſermo a dya bolo cũ dictũ eſt.cur pᷣcepit deus vobis ⁊c̃.ſed vt ad illð moueret pᷣceſſit aꝑpetitꝰ elationis.¶.Ad illð vo qð obij⸗ citur de pcto erroꝛis ſiue ſeductõis.dicẽdũ eſt.ꝙ nõ fuit ibi peccatũ erroꝛis licet ſeducta eẽt eua.nõ aũt om̃is ſe⸗ Ductio ẽ infidelitas ſᷣ illa que ẽ circa terribilia fidei.cũ at᷑ dixit ei dyabolus.eritis ſicut dij.nõ errauit i illo ar⸗ ticulo ꝙq vnus ſolꝰ eſt deus credẽdo ꝙ poſſent plures eẽ dij. Eſi em ̊ nomẽ deꝰ nomẽ vniꝰ ſouius dei nata:nihil⸗ ominꝰtñ ẽ nomẽ eoꝝ qui dicũt᷑ dij ꝑticipatiue vł adopti one.ſiẽ̃ dꝛ in ps.Ego dixi dij eſtis.hoc aũt mõ credidit eſſe ſiẽ deꝰ.ſ̊ nõ illo mõ quo erat ꝑticipatura ſ̊ vltra il⸗ lud.et iõ peccauit in appetitu elatõis et cõcomitabat᷑ q dam deceptio rõis.cum em̃ hõ m volutatẽ peccat.Fᷣm rõem decipitur vel errat.nec eſt ille erroꝛ tẽꝑe pᷣcedens peccatũ illud.ſed ſimul erat.vt peccatuʒ qð eſt in li.ar. cõſtituetur in illis duobo ꝙ ſcʒ erat.et ꝙ erat volũtatis 4Ao illud vᷣo qð obijcitur de peccato auaricie.dicendũ eſt. ꝙ auaricia dupliciter dicit᷑. vno mõ ꝗꝓpꝛie.ſcdᷣo mõ cõmuniter.ſᷣm ꝙ dicit᷑.j.ad thi.vlt.Radix oim maloꝝ ẽ cupiditas.fuit ergo ibi peccatũ auaricie nõ ſᷣm ꝙ pꝛo⸗ pꝛie dicitur auaricia in amoꝛe diuitiaꝝ:ſed ſᷣm ꝙ com⸗ muniter dicitur appetitus cuiuſcũq; delectabilis indebi ti. et ſic dicitur radix oĩim maloꝝ.il Occaſione eius qð iam dictum eſt. videtur.ꝙ ſint plura peccata.peccatuʒ ſuperbie et peccatum gule.et ita nõ tm̃ vnum peccatuʒ. Ad qð dicendũ eſt. quod vnum erat quodamò peccatũ. quia vnum erat pꝛopter alterum.non ſic autem fuit in dyabolo.dyabolus enim tm̃ habuit ſpiritualem eſſenti am. homo vo habuit compoſitam ſubſtantiam ex eſſen tia ſpirituali et coꝛpoꝛali vnde duplicem habuit volun⸗ tatem. vnam ex parte ip̃ius ſpiritualis eſſentie in ſe. al⸗ terã ex oꝛdinatione ad coꝛpus.vnã de re intelligibili.a l teram de re ſenſibili. Ande quaſi fuit multiplicatũ pec⸗ catũ eius ex ꝑte ſpũalis eẽntie.in ſe fuit appetitꝰ excellẽ/ tie in ſciẽtia vltra debitũ.ex ꝑte vᷣo ſpũalis eẽntie in oꝛ/⸗ dinatione ad coꝛpus erat appetitus delectabilis ſenſi⸗ bilis contra de bitum. et qꝛ vnum ꝓpter alterũ q̃ſi cõpo⸗ ſitũ ẽ peccatũ ⁊ vnũ.ꝗ¶ Pꝛeterea.in relatõe ad diuerſas n nad ſen fiſce lna⸗ ni h⸗er ns us. ctois lnicf Cſe 3poh pri ete⸗ iſt ins ico⸗ l lita d eſta u jach tcon 19 . Ni⸗ ſui sſe ,c an, get bih⸗ cit l iĩ ſi 1. 66 i n ſe nn ei 45 t in 1 1 41 ,/ 1 1 vires poſſet dici multiplicit. Qam inqᷓ̃tuz fuit appetit⸗ ſciẽtie deifoꝛmis inoꝛdinatꝰ.peccatum dicit᷑ ipiꝰratõna lis.inqtum aũt pᷣſumptio pꝛie poteſtatis peccatũ ira⸗ ſcibilis.inqtuʒ aũt axpetitꝰ delectabilis ſᷣm guſtũ ↄtra vetitũ ipſiꝰↄcupiſcibilis.Fᷣm aũt q; appetitꝰ erat delecta bilis ſᷣm guſtum ↄtra vetituʒ.ex amoꝛe ꝓpꝛie excellentie in ſciẽtia vnũ eſt peccatũ. Item ratõnale eſt ↄſideraꝛe in ſe ⁊ in oꝛdinatõe ad ſenſibile 2 ad vegetabile. m qð in ſe appetitꝰfuit indebitꝰſcientie.Fᷣm oꝛdinationem vo ad ſenſibileʒ fuit apetitꝰ indebitus immoꝛtalitatis.Fᷣm oꝛ dinationẽ pᷣo ad vegetabile fuit apetitꝰindebitꝰin re ci⸗ bata.nihilominꝰ tamen iſte triplex apetitus ad vnam reducitur radicem. (Membꝛü ſecundu RR Ecundo querit᷑ que ſit cauſa bui peccati. ſcʒ quod ſit motiuũ.⁊ videt᷑ ꝙ ſimilitudo equiꝑantie in ſciẽtia deifoꝛmi.dicit᷑ em̃ in ps. ſuꝑ illud. quod nõ rapui tũc exoluebã adam ? eua voluerũt rapere diuinitate 2 amiſerũt feli⸗ citatem.ex quo accipit᷑. ꝙ motiuũ fuit ſimilitudo dei:et nõ eo modo quo debite poſſent ꝑuenire. ergo fuit ibi ap petitus ſilitudinis equiꝑantie.¶.!. Contra.hoc ẽ tale ap petibile qd nullatenꝰ in ratõeʒ homis videt᷑ cadere. cuʒ oino ſit impoſſibile.nec ratõ habeat ad hoc aliquã incli nationeʒ.ergo hoc nõ fuit motiuũ in pᷣmo parẽte. quod dicendum eſt ꝑ ſiłe de peccato dyaboli ꝓut dicit Anſel. voluit eſſe ſilis ſiłitudine equiꝑantie.led ſilitu- dine deiſoꝛmitatis ĩ ſciẽtia ⁊ ad illð potuit ꝑueire. &ᷣ qꝛ hoc voluit ꝗꝓpꝛia autoꝛitate. ⁊ nõ expectare a gratia dei merituʒ.voluit ſibi vſurpare qð tei erat.⁊ ideo dicit᷑ ꝙ adam ⁊ eua voluerũt rapere diuinitatẽ.⸗ Ad h̊ autẽ ꝙ poſſet obijci ꝑ hoc qð dicit᷑.ij.ad phit.ſuꝑ illud.iQon rapinam arbitratꝰeſt eſſe ſe equalẽ deo.ibi dicit᷑ in glo. Mon vſurpauit qð ſuũ nõ erat.ſ.equalitatẽ dei vt dya⸗ bolus fecit ⁊ pꝛimꝰhomo.dicendũ eſt ꝙ ſic eſt intelligen Dum.qꝙ aliquid tale voluit pꝛimꝰhomo.ꝙ ſi eo modo ha buiſſet quo voluit.haberet illuo quod nõ habet niſi de⸗ us. 2 ita per conſequens voluit equalitatem. habere em̃ cifoꝛmitatem ſcientie nõ ex gratia.non habet niſi qui equalis eſt deo.⁊ tamen nõ eſt idem habere deifoꝛmita⸗ tem in ſcientia ⁊ eſſe equalem deo. WMemhrn tercium Ercio querit᷑ te quãtitate peccati huiꝰ in compꝑatõne ad alia peccata.⁊a videt᷑ ꝙ hoc peccatũ ſit maximũ.cum em̃ menſura pec aati rñdeat menſure pene.⁊ ecouerſo.ma⸗ xima aut pena fuit huiꝰ peccati.ergo hoc peccatum fuit maximũ. aũt maxima fuit pena buiꝰ peccati. patʒ ꝑ hoc qð dicit augu.ad Oꝛoſiũ. hec cauſa extitit vt moꝛ⸗ tis ꝑiculũ incurreret.⁊ ab illo vno homĩe oĩs bumana natura viciata eſt 2 moꝛtalitati obnoxia:4 Item augu. in enche.poſt peccatũ exul effectus eſt adam. ſtirpẽ quo q; ſuã qu peccando in ſe tanꝙᷓ in radice viciauerat.pe⸗ na moꝛtis ⁊ damnationis aſtrinxit.vt quicꝗd pꝛolis ex illo 2 ſimul dãnata.ꝑ quã peccauerat ↄiuge ꝑ carnalem copulã naſceret᷑ trabẽt oꝛiginale pcẽm.¶¶ Silꝛ dic Caſ⸗ ſio.de aĩa inde ꝓpagat᷑ interitꝰ.inde hũani generis nu⸗ trita ẽ defectõ. inde ignoꝛãtia ratõi ↄtraria.inde noxie cure.inde penitẽdi oſilia.inde obſcurata cognitõ. turpe deſideriũ.iuſticie neglectꝰ.ex quib autoꝛitatibo colligi tur.qmaxima fuit pena iſtiꝰ pcti.ſ.coꝛruptio buani ge⸗ neris.¶¶ Item ꝓbat aug. in li. e ci. dei. ꝙ boc pctm fuit maximũ.qꝛ maxia fuit inobediẽtia.quãto em̃ fuit pꝛece⸗ H an faciliꝰad obſeruatõeʒ.tãtomaioꝛ fuit inobediẽtia Añ aug. riiij. de ci. dei. Quiſꝗs bmõi dãnationẽ nimiaʒ vel imuſtã putat metiri. ꝓfecto neſcit quãta fuerit ĩ pec cado iniqtas. vbi taãta erat ĩ nõ peccãdo facilitas.2 B p bat q̃ſi a ↄtrario dicẽs. ſic in abꝛabe nõ ĩmerito magna rpi excellit incomꝑabilłr vitaʒ aliaꝝ creat CXL. obedientia pꝛedicat᷑.qꝛ vt occideret filiũ res difficilima eſt imꝑata:ita ⁊ in ꝑadiſo tanta maioꝛ inobediẽtia fuit quanto id quod pᷣceptum eſt nullius fuit difficultatis. Aliam rõnem oñdit ad idem di.Sicut obedientia ſecun di hominis. ſcʒ xpᷣi eo pꝛedicabilioꝛ eſt quo factus eſt obediens vſq; ad moꝛtem. ita ⁊ inobedientia pᷣmi hoĩs eo deteſtabilioꝛ eſt q̊ factus eſt inobediens vſʒ ad moꝛtẽ. Abi em̃ magna eſt inobedientie pena ꝓpoſita res a cre atoꝛe facilis imꝑata.ꝗs nam ſatis explicet quãtum ma⸗ lum ſit non obedire in re facili. tante pratis imperio 2 tanto terrenti ſuplicio. Ex his aig ronna fuit peim in comparatione ad alia pcta. ¶Contra vita aꝝ. & moꝛs ceꝰimpꝛopoꝛtõnabilis eſt moꝛti aliaꝝ creaturaꝝ.̊ pctᷣm interfectionis rpᷣi eſt maius alijs pctis.non ᷓ pctm pᷣmo rum ꝑentum ẽ maximum.4 Ad idem facit qð diẽ Aug. in li.de ↄſenſu euangeliſtaꝝ: uiſſimum eſt zelus occiſi xpᷣi. ex quo omnes ſunt eradicati ex ipſa iheroſolima ꝗᷓ erat caput regni ꝑ totum oꝛbem diſperſi. ¶¶ Iem. xv. Joh. Si non veniſſem ⁊ locutus eis non fuiſſem. petm non hꝛẽnt. nüc autem non hñt excuſatõnem de pcto. Sʒ illud pcẽm maius fuit quod nullam hʒ excuſationem ꝙᷓ illud quod aliquam hẽe pt. Illud autem petm de quo dẽ in euangelio nullam hʒ excuſationem. qᷓ maius eſt pct̃o pmo.quod aliquam potuit hẽe inclinationem. idetur eñm̃ ꝙ aliquam excuſacionem hẽe potuit adam. eo ꝙ no⸗ luit ↄtriſtare delitias vxoꝛis ſue.⁊ ꝙ illud petm non eẽt tanta pena digna immo veniale.¶ Similr obijcit de pec tato luciferi quod videt᷑ eſſe maius ꝑetm alijs pctis.eo ſit cauſa pᷣma omni nn eior quod pt᷑ rñderi q¶ pctm pt᷑ dici maius alio ꝓcto.vel ᷣm rõnem eius in quem peccat᷑.ꝓpter magnitudinem iniurie.vel ꝓpter ma gnitudinem damni vel pene ↄſequentis pctẽm. vel ꝓpter magnitudinem cauſalitatis ad peccandum. Pꝛimo mo do dẽ perm iudeoꝝ maximum pet̃m. Scðo modo dẽ pec⸗ catum pmoꝝ ꝑentum maximum.Tertio vo modo dicit peccatum luciferi maximum peccatum. ⁊ boc poſſunt ſolui obiecta.Dicendum eꝛgo eſt.ꝙ pctm pᷣmoꝝ ꝑentum eſt ratione damni vel pene. que ita ſe extendit in genus humanum. Ad rationem vo ſcdõam dicendum eſt. ꝙ ex rõne Aug.nõ determinat᷑ ꝙ illa inobedientia fuerit ma xima.ſᷣ̊ ſolum ꝙ magnum valde.qð patz ex eo ꝙ aliꝗd eq̃ facile potuit pᷣcipi.⁊ potuit trãſgreſſio ſeq.( Ad ter⸗ cium vᷣo dðm eſt.ꝙ non ſeꝗt᷑ ꝙ inobedientia pᷣmi ꝑpentis fuit maximum.ſᷣ in h deteſtabilioꝛ qm̃ hẽbat naturaʒ bñ inſtitutam. nos at᷑ habemꝰ naturam coꝛruptam.vñ mi⸗ nus hũuit inclinationis ad cadendum. (Miembrumquartum Vaꝛto qꝛi᷑ de comꝑatõe pct᷑i ade ad pc᷑m eue.⁊ videt᷑ pᷣmo ꝙ idem eſſet genus pct᷑i. vterq; em peccauit gu la.vterq; ſuꝑbia. dẽ Atem ſuꝑ illud p;. Que tũc rapui ⁊c. Adam eua voluerũt raꝑe diuinitatem ⁊ amiſer̃t felicitatem. ¶.;Contra.j.ad thi.ij.vir non eſt ſeductꝰ ̊ mulier.̊ adã non credidit dyabolo di. Eritis ſic̃ dij. eua vᷣo credidit. yItem Aug.ſuꝑ illud.j.ad.thi.ij.Non ẽ credendum q; vir ſpũali mente pᷣditꝰ. voluit eẽ ſicẽ deꝰ.¶¶ Itẽ aug.Siẽ ſalomon adoꝛauit y dola licʒ ñ credẽt ea eſſe adoꝛanda.ſᷣ ne ſnas delicias ↄtriſtaꝛet.ſic ⁊ adam de ligno vetito co⸗ medit.ne vxoꝛ ſua vel odio vel ira vel inuidia tabelcẽt. Sadam non peccauit ſuꝑbia. (Ad qð rñdet᷑. ꝙ qᷓuis adam non voluerit eſſe ſic deꝰ. quẽadmodum dic aplłus vir non eſt ſeductus.tñ pctm mulieris ei imputat᷑. qꝛ cũ eam coꝛrigẽ deberet non coꝛrexit p̊ ei ↄſenſit.cũ ̊ facien⸗ tes ⁊2 ↄſentiẽtes pari pena puniant᷑.pct̃m eue factum eſt ſuum./lSʒ incidit q̃ſtio de ᷣbis Ang.non ẽ credendum ꝙ bomo ſpũali mente pᷣditus ⁊c᷑.nõne mulier hũit ſpũa lem mentem. Item nonne lucifer clariꝰ videbat in ſpecu lo eternitatis qᷓ; adam. Rñdet᷑. ꝙ quoddam ſpũale da⸗ tum elt ade. q nec mulieri nec angelo. q; cũ in eo immi ſerit deus ſopoꝛẽ.i.extaſim.raptus eſt(ſicut dicit auto⸗ ritas) ad curiã angeloꝝ.⁊ vidit ↄiu netõeʒ xp̃ᷣi ⁊ eccleſie futurã eſſe.⁊ licet caſum ſuũ non pᷣuiderit.põt tñ eſſe q inſperit hoĩeʒ caſ. urũ 2 m filij dei carnis aſſumptõneʒ reſtituẽduʒ.4 Contra beatꝰ Herñ.Lucifer vidit ratio⸗/ nalẽ creaturã aſſumendaʒ in vnitate pſone filij dei. S ita fuit ſpuali mente pᷣditus ſicut adam. Rñdet᷑ nõ eſt otra rium. ꝙ lucifer ſtatim in ſua viſione ſi uꝑbiuit.⁊ ſpũaleʒ mentẽ ꝑdidit.qð adam non fecit.⁊ foꝛtaſſe alia ſecreta reuelata ſunt ade que nõ lucifero. S nde quer quod illoꝝ fuit maius peccatuʒ. vel e videt᷑ ꝙ equaliter peccauerũt.¶ Ad quod rñdet᷑ ꝙ par factũ fuit q̃tuʒ ad ↄmeſtionẽ.nõ ꝙ̃tuʒ ad effectum.quia mulier appetijt eſſe ſicut deus nõ vir.quod poteſt dici pa ri faſtu in genere:nõ in auatttate⸗EMBeinge oſtenditur ꝙ plus peccauit eua qᷓ; adam. Adam em̃ nõ eſt ſeductꝰ ſed eua.ſeductio autẽ fuit in hoc ꝙ credidit ſe poſſe eſſe ſicut deus.ergo deteſtabilius fuit peccatũ eue.ꝗ Item peccatũ eue fuit cauſa peccati ade ⁊ non ecõuerſo. ergo quo ad hoc maius. VUnde.xxv.ecci.a muliere initiũ pec cati. ꝑ illam em̃ omnes moꝛimur.4l Item ena minꝰ? de⸗ bebat credere ſuaſioni facte ꝑ ſerpentẽ. qᷓ; adam ſuaſio⸗ ni facte ꝑ euam. ergo plus peccauit credendo Coõtra ade fuit factũ pꝛeceptũ pꝛimo.ergo maioꝛ fuit eius ino⸗ bedientia. ergo matus peccatũ. .l Item per vniꝰ inobe⸗ dientiã (dicit᷑.v.ad Ro.)peccatoꝛes ſunt multi. Et ite⸗ rum.omnes peccauimꝰ in adam.engo videt᷑ eſſe maius peccatũ. 4l Item dicit hiero. Vbi maius eſt donũ ſciẽtie ibi tranſgreſſio maioꝛ ſubiacet culpe:ſed maius donum ſcientie erat in adam.ergo maioꝛi ſubiacuit pene culpe. 4l Itẽ grego. Lripliciter peccat᷑ex infirmitate.ex igno rantia.⁊? ex induſtria. maius at᷑ peccatũ eſt ex induſtria cum ſciẽter quis peccat.tale aũt fuit peccatũ ade. ſciuit ſibi eſſe pꝛeceptũ de non comedẽgo⁊ tamen comedit er⸗ go maius fuit eius peccand. R quod videt᷑ dicendũ ꝙ alia ⁊ alia ratõne poteſt vnu peccatũ maius dici alio vel ratõne appetibilis.vel ratõne cauſalitatis. vel ratio⸗ ne minoꝛis occaſionis. his tribo modis poteſt dici pec⸗ catum eue maius peccato ade. Pꝛimo in ratõne appeti⸗ Wlis:Aais voluit eſſe ſicut deus in aſſimulatõe ſcientie. Secſdo quia mouit adam ad peccandũ ⁊ non econuer⸗ ſo. LTercio quia minoꝛẽ habuit occaſioneʒ.maioꝛ em̃ eſt inclinatio ad credendũ vxoꝛi qᷓ; ao credendũ dyabolo ꝑ ſerpenteʒ ſuggerente.¶l! Ex alia vo parte magis pecca⸗ uit adam ꝙᷓ; eua. Dicit᷑ em̃ peccatum alio maius ꝓpter maioꝛem ingratitudinem.maioꝛ auteʒ ingratitudo fuit in adam. eo ꝙ plus erat ſpirituali mente pꝛeditus pro⸗ pter magnitudinem ſcientie ſibi date. Item dicitur pec⸗ catum maius alio ꝓpter maioꝛem inobedientiã. maior autem fuit inobedientia ade ꝙᷓ eue.ei em fuit datuʒ pꝛe⸗ ceptum ⁊ per ipᷣm mulieri. VUnde pꝛimo dictum eſt ade in quocũq; die comederis ex eo moꝛte moꝛieris. poſtea ðdo dixit eue de fructu quod eſt in medio paradiſi pᷣcepit nobis deus ne comederemus.⁊ ita intellexit eua ꝙ per virum tranſiuit pꝛeceptum ad ipſam. quia ergo fuit in⸗ obedientia in adam quo ad hoc maioꝛ.fuit peccatũ ma⸗ ius. Item dicitur peccatum maius alio ꝓpter maiꝰdam num quod ex eo ſequitur. ⁊ quo ad hoc etiam dicit᷑ ma⸗ ius peccatum ade ꝙᷓ peccatuʒ eue.⸗ Per iam dicta pñt ratones ſupꝛadicte declarari. Rationes enim que pro⸗ bant peccatum eue maius eſſe.ſumũtur ſᷣm aliquam p⸗ marum rationum. Rationes vᷣo que ponuntur ad pꝛo⸗ bandum ꝙ peccatum ade maius ſit.ad alias cauſas re ſpiciunt.l Si vᷣo queratur vtrum eua ſcienter peccauit vel ignoꝛanter. Dicendum eſt ꝙ eua ſcienter peccauit. quia mandatum recoluit. ignoꝛanter q;dtum ad hoc: ꝙ; credidit eſſe ſicut deus adam. Similiter ſcienter qtum ſi fuerit equale. Et ad quid.ſ.qᷓtum ad mandatum domini. nouit enim ſibi eſſe ꝓphibitum. Ignoꝛanter autem ꝙtum ad hoc. ꝗ credi dit illud qð erat moꝛtale eſſe veniale.i.ꝓ modico eſſe re⸗ miſſibile.¶l Ad aliud dicendum ẽ.q; non peccauit adam ex induſtria.qꝛ non ex certa malicia:ſ̊ peccauit ex q̃dam infirmitate.i.non firmitate quam babebat ex comꝑatõ⸗ ne ad euam qᷓ de carne ſua erat ſumpta. noluit em ſuas delitias contriſtari. S diẽ eua peccauit ex ignoꝛa⸗ tia. adam vᷣo ex induſtria:qꝛ non ſeductus ſ̊ ſciens pru⸗ cenſqʒ peccauit.ex quo accipit᷑. ꝙ adam peccauit ex in duſtria.ſed non dicit᷑ ibi peccare ex induſtria peccare ex ceꝛta malicia pꝛout boc eſt peccare in ſpiritumſanctum. ſed peccaxe ex induſtria iferteare ſcienter. (Membꝛqmmtum. Vinto querit᷑ vtrum peccatum illud fuit remediabile.⁊ videt᷑ ꝙ ñ eſſʒ remediabile ſiue remiſſibile ⁊ voco rmiſſibile quod hʒ ĩ ſe cãm remiſſibilitatis vel excuſatõʒ. Pec catum em̃ ade fuit maximum. ſ in genere peccatoꝝ non eſt maius pctm in ſpmſanctum. petm ade fuit in ſpm̃⸗ ſanctum. h̊ peccatum in ſpmſanctum eſt irremiſſibile.g peim ade fuit irremiſſibile.¶ Item peccatum aut ex in⸗ firmitate. aut ex ignorantia.aut ex certa malicia.ᷣ pctẽm ade non fuit ex infirmitate vel ignoꝛantia. infirmitas ei ⁊ ignoꝛantia ſunt pena. nulla autem pceſſit pena. ergo adam peccauit ex certa malicia. Sed peccatum ex certa malicia eſt irremiſſibile ꝑ carentiam remiſſionis.ꝑ carẽ⸗ tiam rõnis remittendi. Ad idem videt᷑ eſſe rõ ꝑ hoc qð diẽ Augy. in li. de mirabilibo ſacre ſcripture.vbi dẽ. lucifer de ſublimiſſimo ſiatu ſuo coꝛrnit.⁊ ideo petm fuit irremediabile.¶ Contra dicit albinus ſuper Geñ. bomo iᷓtofragilioꝛ eſt in natura.tantofacilioꝛ eſt ad ve⸗ niam. peccatum hominis fuit remediabile.4 Item bo mo peccauit alio ſuggerente.vnde congruebat ꝙ bomo reſurgeret alio adiuuante.g peccatum eius fuit remiſſi⸗ bile. ¶ ꝛeterea. ſi peccatum hoĩnis eſſet irremediabi⸗ le.⁊ in eo tota natura humana ꝑierat.eſſʒ tota humana natura damnata.qð non congrueret pietati diuine.vtp vnius peccato tota natura bumana damnaret᷑. petm bominis fuit remediabile.¶ Item Aug. in li. de li.ar. fa ctum eſt vt pena hominum ſuſciꝑet emendatoꝛia potius qᷓ interfectoꝛia. vt cui ſe dyabolus ad imitationem ſuꝑ⸗ bie pᷣbuerat.ei ſe dominus ad imitationem bumilitatis p̃beꝛet. ¶ Ad qð doᷣm Fᷣm AYſið.in li. de tri. bomo ptꝰ pet̃ᷣm ideo reuertit᷑ ad veniam. qꝛ ex lutea materia pon⸗ dus traxit infirmitatis.⁊ ideo ꝓ infirma carnis conditõ ne.reditus patet homini ad ſalutem.vñ dom eſt. ꝙ, petimn eius non fuit pctm in ſpm̃ſanctum. neq; em̃ peccauit ex deſperatione.neq; ex pᷣumptione miſcdie neq; ex impu⸗ natione gre vel veritatis agnite neq; finalis impeniten tie. ¶ Cum autez dẽ ꝙ petm eius fuit maximum. ⁊ peim in ſpmſanctum dẽ maximum:ex alia? alia rõne dꝛ. pec⸗ catum em̃ ade dꝛ maximum ꝓpter magnitudinem dam⸗ ni vel pene. quia in eo quodammodo peccauit tota hu⸗ mana natura. Peccatum autem in ſpiritumſanctum di citur maximum ratione generis peccati.a ideo irremiiſ⸗ ſibile.i.non habens in ſe cauſam motiunam ad remiſſio⸗ nem. eſt em directe contra gratiam ſpirituſſancti ꝑ quã fit remiſſio peccatoꝝ. 4 Ad ſecundum vo dicendum.ꝙ adam nõ peccauit ex certa malitia ſed peccauit ex infir⸗ mitate carnis. que infirmitas carnis non erat pena in eo.ſed erat natura in ſe potens deficeꝛe. VUnde.vj. BGeñ. dicit᷑. Non permanebit ſpiritus meus.ſ.indignationis vel ire ineternum in homine.quia caro eſt. eſt autem in⸗ firmitas pena. ꝓnitas.ſ.que ꝓuenit in nobis ex fomite 4lAd tercium vᷣo dicendum. aliter lucifer coꝛruit de ſublimiſſimo ſtatu ſuo ⁊ aliter bomo.Lucifer autem ba buit ſublimiſſimum ſtatum poſt deum. nec habuit aliqð inclinatiuum trabens ipſum ad inferiꝰ.? ideo auertẽs ¶ Queſtio ſe a deo auerſus eſt irremiſſibiliter. homo vo ratione car nis habuit inclinatiuum trahens ipᷣm ad inferius. licet eſſet in ſublimiſſimo ſtatu innocentie ex parte ſpũs.⁊ iõ ſi auertitſea eo.auerſus eſt remiſſibilr. non ꝙ redeat omnino ad illum ſtatum innocentie. ſ̊ pt᷑ redire ꝑ gram ad melioꝛem. lembꝛum ſertui o querit᷑ vtrum Adam potuit peccare venialr pᷣmo.Oꝛ ſic videt᷑.qꝛ eandem poſſi bilitatem habuit Adam in pᷣmo ſtatu quã modo bhabemus.ſ̊ modo poſſimus peccare venialr. ⁊ ipſe tunc potuit. IJtem Ecẽi.vij. Deus ab initio fecit hominem rectum.ſed rectitudini oꝓponitur curuitas minoꝛ ⁊ maioꝛ.qð autem rectum eſt ſi exeat a ſua rectitudine.citius pt᷑ inclinare in minoꝛem curuita⸗ tem ꝙᷓ; maioꝛem.ſ̊ minoꝛ ciꝛuitas eſt in pctĩo veniali qᷓ; in moꝛtali.ꝗᷓ citius pt᷑ fieri declinatio in veniale a ſtatu in⸗ nocentie a quo erat rectitudo q; in moꝛtale.ᷓ adaʒ in ſta- tu innocentie magis potuit peccare veniałr ꝙᷓ moꝛtałr. Item pctẽᷣm pᷣmum qð erat in ſpũ rõnali ꝓpter oꝛdina:. tionem ad carnem.licet eſſet moꝛtale in ſe:tñ factum ve,. niale.i.remiſſibile:qð non fuit in dyabolo: vbi nulla fu it oꝛdinatõ ſpũs ad carnem.cum &̊ iſte due dꝛe pcr ſint moꝛtale ⁊ veniale.⁊ non ſint vbi ſpũs ſeꝑat᷑ a carne ſed vbi ſpũs coniungitur carni.ergo hoc eſſ pꝛopter oꝛdi⸗ nem ſpũs ad carnem.ſed iſta oꝛdinatio ſpiritus ad car⸗ nem fuit in ſtatu innocentie.ꝗ in ſtatu innocentie po⸗ tuit eſſe veniale ⁊ moꝛtale petm. ꝗ̊ potuit veniałr pecca⸗ Nanu in ſtatu innocẽtie eꝛant oꝛdinate vires alie motiue ſub ratõne.ita q; non egꝛedeꝛẽt᷑ a ſua rectitudine niſi ratõ egrederet᷑.ſed rõ egredere non potuit a ſua re⸗ ctitudine niſi ꝑ moꝛtale pcẽm. non potuit veniatr pec⸗ care pᷣmo. Item nondum verſatum erat ſtratuʒ in in⸗ firmitate vt caro concupiſceret aduerſus ſpm̃. ſ̊ ex ↄcu⸗ piſcentia carnis ſequit᷑ veniale pctm. ̊ non tũc potuit ve, niałr peccare pᷣmo.cum nulla eſſet repugnantia ex paꝛte carnis.¶ Item pꝛimus motꝰ qui magis eſt veniale pec⸗ catum ſurgit er fomite. ſed ſomes ſecutus eſt peccatum tanqꝙ; pena peccatũ.natura eꝛgo exiſtente incoꝛrupta nõ potuit homo peccare pꝛimis motibo.⁊ ita ſimiliter alijs peccatis venialibo eadem ratione. non ergo potuit pec⸗ care venialiter pꝛimo. ¶¶Zd quod dicendum. al iud eſt dicere ꝙ homo pꝛimõ potuit peccare venialiter. homo potuit peccare venialiter pꝛimo. Cõcedendumẽ autem ꝙ homo potuit primo peccaꝛe venialiter. 2 ꝑ hoc ſoluendum eſt quod pꝛimo obiectum eſt. eadem enim eſt poſſibilitas nunc que ⁊ pꝛimo ſed aliter diſpoſita. ita eĩ fuit pꝛimo diſpoſita vt pᷣmus egreſſus a rectitudine pol⸗ ſit eſſe moꝛtalis 2 poſſit eſſe vemialis.4. Zld ſecundum vo dicendum.qꝙ licʒ minoꝛ curuitas ſit in actu venialis pec cati q; in actu moꝛtalis.⁊ facilius ſit modo egredi in ve⸗ niale ꝙᷓ moꝛtale.tunc tamen rõne ſtatus fuit pꝛioꝛ egrel⸗ ſus ad moꝛtale peccatuʒ qᷓ; ad veniale.eo ꝙ omnes vires regebantur ſuperioꝛi parte rationis.⸗ ipſa ſub deo oꝛdi nabatur. ¶ Sed adhuc poteſt dubitari ꝓpter h ꝙ venia⸗ le peccatum poteſt ſtare cum gratia gratumfaciente per quam anima habet rectitudinem. moꝛtale autem nõ po⸗ teſt. cum ergo anima eſſet tunc in rectitudine. magis vi⸗ etur ꝙ potuit peccare pꝛimo venialiter q; moꝛtaliter. Co ꝙ peccando venialiter non amitteret rectitudinem qᷓ eſt ex gratia.peccando autem moꝛtaliter amitteret. Ad quod dicendum.ꝙ eſt duplex rectitud.vna que eſt ex ſta tu innocentie.⁊ hanc non potuit ſeruare peccando venia liter. Eſt alia rectitudo que eſt ex gratia gratumfaciente ⁊ hec eſt in ipſa motiua ſuperioꝛi.non in alijs viribo per ſe ⁊ pꝛimo.⁊ hec poteſt ſeruari cum peccato veniali.in q̊ peccato veniali egreditur inferioꝛ vis a rectitudine.licʒ non egrediatur ſuperioꝛ. Pꝛima ergo rectitudo innocen tie eſt vniuerſalis in omnibo viribo. Secunda vo eſt in Crxxr. ipa ratione in his que ꝑ ſe obediunt rationi per ↄñs.qꝛ vo rectitudo innocẽtie habuit duplicẽ reſpectũ ad deum ſubqͥ recte oꝛdinabat᷑ ratio.et ad inferioꝛes ſi upra quas oꝛdinabat᷑.ſemꝑ ſeruaret᷑ illa pars rectitudimis que eſt ad inferioꝛes vires:ſi ſemꝑ ſeruata eſſet illa pars recti⸗ tudinis que eſt ſub deo.? ideo pꝛimus egꝛeſſus a rectitu dine fuit moꝛtalis.eo em̃ ꝙ ratio non ſeruauit rectitudi Nnem que erat ſub do.ideo nec alie vires ſeruaueꝛunt re ctitudinem quã habuerũt ſub ratõne:⁊2 ideo veniale pec catum ſecutu eſt moꝛtale. 4. Ad aliud vo dicendũ du plex fuit oꝛdinatio ad carnem. vel ratõne nature vel ra⸗- tione coꝛruptõnis.in natura carnis ꝓpter oꝛdinationeʒ non ipſius ſpũs ad naturam carnis: non fuit peccatuʒ veniale.ſᷣm ꝙ diuiditur veniale contra moꝛtale: ſed di⸗ cebatur veniale.i.remiſſibile per penitentiam vel alio modo. pꝛopter oꝛdinationem vo ipſiusſ piritus ad na⸗ turam carnis coꝛruptã. dicit᷑ aliquod pctm veniale pᷣm ꝙ veniale diuidit᷑ ↄtra moꝛtale pcẽm. qð eſt ipᷣius ſpũs ſeꝑati a carne. nec pꝛimo modo nec ſcdo dicitur eſſe ve⸗ ¶ Membrum ſeptimum — Eptimo querit᷑ de gradibo peccati illius. . — dicitur em ſuꝑ illud pᷣs. Heatꝰ vir qui nõ — * Ybijt in conſilio im. ⁊c. Adam abijt a deo: õ nõ loco ſed diſſilitudine:cum peꝛſuaſione dyaboli eue conſentiẽs a deo receſſit.ſtetit: vetituʒ po⸗ mum comedens in peccato eſt delectatꝰ.ſedit: cũ ſe ſtul⸗ te excuſando ⁊ culpã in creatoꝛe referendo in ſuꝑbiã eſi confirmatus dicens. mulier quam dediſti mibi ſed uxit me. queritur ergo de illo verbo quod dicitur.ꝙ conſen⸗ tiens berl uaſioni a deo receſſit. videtur enim ex hoc ꝓ hoc eſſet minus peccatum qᷓ; pomum vetitum comedeꝛe in gradibus enim peccati pꝛioꝛ gradus eſt minus pecca tum ꝙᷓ ſecundus.ſecundus qᷓ tercius.¶. Sed videtur cõ trarium. in conſenſu enim illo non cohibuit euam pro⸗ ut debuit ſequendo voluntatem ipſius.⁊ credendo veni⸗ ale eſſe peccatum ſi comederet: ſed hoc fuit maius pec⸗ catum q; comedere de ligno vetito.ſequi enim volunta⸗ tem mulieris ⁊ non cohibere voluntatem ipſius appe⸗ tentis eſſe ſicut deus.eſt credere de moꝛtali quod eſſy ve niale. cuin ſciret eſſe pꝛohibitum: maius eſt peccatuʒ qᷓ ipſum comedere. ergo magis peccauit in pꝛimo gradu ꝙᷓ in ſecundo.¶ Item videtur ꝙ conſumatio peccati ſit ipſa excuſatio.eo ꝙ ibi eſt vltimus gradus.2 pꝛopter h fit grauiſſimum.ſed pꝛo grauiſſimo infligitur tanta pe⸗ na. ergo pꝛo excuſatione tanta fuit pena inflicta ade et ſue poſteritati.¶ Contra. excuſatio fuit peccatuʒ in v⸗ tute interpꝛetatiua.guſtatio vᷣo fuit comeſtio ſiue pecca⸗ tum in virtute que vtituꝛ alimento.ſed hec pꝛopinquioꝛ ſe habet ad generatiuam qᷓ interpꝛetatiuam. cum enim lingua in duo congruat opera:in guſtum et loquelam. — guſius pꝛopinquius ſe habet ad generationem qᷓ locu⸗ tio.ſed ᷣm generatiuam tranſſuſa eſt coꝛruptio que fuit pena maxima huius peccati in pꝛeſenti. ergo magis vi⸗ vtur pena eſſe inflicta pꝛopter peccatum inguſtatum ꝙᷓ inlocutam. ⁊a ita grauiſſimum dicitur peccatum quo guſtauit de pomo verito 4 quod dicenduʒ eſt. ꝙ cõ⸗ ſentire eue potuit dupliciter. vel ad comedendum de po mo vetito.⁊ ſic fuit minus peccatum qᷓ ipſum comedeꝛe vel potuit conſentire ei in apetendo ſimilitudinem dæi in ſcientia. quẽadmodum ipſa appetijt.⁊ ſic diceret?᷑ ma⸗ ius peccatuʒ in comꝑatione appetibilis ad axpetibile.qᷓ comedere de pomo vetito.non tamen ita damnoſum hu mano generi ex inobedientia: cum in comedendo de ꝓp⸗ hibito ſecutum eſt damnum humani generis. ¶ au⸗ tem dicitur recedere a deo in pꝛimo gradu et ita moꝛta⸗ liter peccare. Dicendum eſt. ꝙ licet non pꝛohiberet do⸗ minus niſi comeſtionem. in illo probibuit conſenſum ꝗad comedendum. Et ita conſentiendo in comeſtionem peccauit moꝛtaliter. ⁊ a deo receſſit. Si ᷣo aliquo modo appetijt eſſe ſiẽ deus in ſciendo bonum 2 malum. ? ſic ap⸗ petendo fecit ð phibitõz dininam.nunqꝙᷓ expᷣſſe facẽt Dñs ðbo ſ quam inſcripſit in lege mentis.¶ Ad aliud vo di⸗ cendum eſt.q; marꝰ fuit petm excuſatõis q; comeſtionis vno modo. vñ dic Aug. in li. de ci. dei. xiiij. Peioꝛ eſt dã⸗ natioꝛq; ſuꝑbia.qᷓ in ꝑctis manifeſtis ſuffugium excuſa⸗ tionis exꝗrit᷑ ſiẽ fuit pᷣmoꝝ hominũ. nuſqᷓ em̃ ibi ſonat etitio venie.nuſq; imploꝛatio medicine. Unde illõ fuit guiſſimum pctm inq;tum ad ꝑſonas pᷣmoꝝ ꝑentum.pec catum at᷑ comeſtionis de pomo vetito alio mõ dz gquiſſi⸗ mum. qꝛ ꝓ illud q̃ſi ꝓximo ſecuta eſt nature coꝛruptio. Vnde Aug.elatus ſuꝑbia ſuaſioni ſerpentis obediens pcepta ↄtempſit.⁊ hec cã extitit:vt moꝛtis periculum ĩ⸗ curreret.a ab vno homine natura viciata atq; obnoxia exiſteret. ¶ Sed adhuc qrit᷑ rõne iamdictoꝝ. ſi tangeꝛe pomum fuit ꝓhibitum.⁊ ſi ꝓpter h̊ eſſet ſecuta damnatio humani geueris.qð videt᷑ ꝑ h̊ ꝙ dicẽ Aug. in li.de natu⸗ ra boni.melioꝛ eſt creatoꝛ ꝙ; creatura illa quam ↄdidit. cuiꝰ imꝑium non erat deſerendum vt tanget ꝓhibitum q;uis ꝓhibitum.qm̃ deſerto melioꝛe bonum creature ap petebat᷑.qð ð creatoꝛis imꝑium tangebat᷑. Ex qͥ videt᷑. ꝙꝓhibitum fuit tangẽ.ᷣ ſi ꝓhibitum tangẽ. tangẽdo ſo⸗ lum inobediens efficeret᷑ ꝑ inobedientiaʒ. ſiẽ dꝛ.v. Ro. pctoꝛes oſtituti ſunt multi.ꝗ̊ damnatio bumani generis ſecuta eſſet ꝓpter tactum pomi. Sed videt᷑ ↄꝛium. dẽ em̃.ij. Geñ. In q̃cunq; die comederis moꝛte moꝛieris. ꝓhibitio &̊ facta fuit de eſu.ꝗ̊ nonſolum ꝑ tactum pomi ſecuta eſſʒ damnatio.¶¶ Pꝛeterea tangẽ poterat nõ ad co medendum nunqd ex ̊ peccaret.non videt᷑ ex ipſa ꝓbibi tione facta in li.geñ.videt᷑ tñ ex hoc qð diẽ Aug.in.viij. li.ſuꝑ gen.vbi dẽ.Non potuit meliꝰ⁊ diligentiꝰↄmenda ri q̃ntum malum ſit ſola inobedentia. cum ideo reꝰ iniqꝗ tatis factus eſt homo.qꝛ eaʒ rem tetigit ↄ ꝓhibitõʒ. quã ſi non ꝓhibitꝰtetigiſſet non vtiq; peccaſſet.¶. Ad qð dicẽ dum . ꝙ fuit ibi ꝓhibitõ directa ⁊ indirecta.ſiue expᷣſſa implicita. ꝓbibitio explicita fuit de eſu.ꝓhibitio vᷣo im plicita fuit de tactu ad comedendum. ſic cum dñs dixiti lege. Mon ↄcupiſces vxoꝛem ꝓximi tui. implicite fuit ꝓ⸗ hibitum non vidẽ ad ↄcupiſcendum. qð expᷣſe fuit ꝓbi⸗ bitum in euangelio. aliter em̃ moꝛalia legis en angelice ñn eſſent in mo ralibo legis moſayce.cum ergo loqꝗt Aug. de ꝓhibitione tactus.intelligendum eſt q tactu oꝛdina⸗ to ad guſtum. vel de guſtu ꝓut eſt qdã tactus.¶¶ Adhbuc etiam querit᷑ vtꝑ phibitio facta ade.ad mulierem ſe extẽ deret: cum nondum eſſet foꝛmata mulier de latere eius. uᷣba etiam que ponunt᷑ in geñ.non vident᷑ illud deſigna⸗ re.cum dẽ. In q̃cunq; die comederis moꝛieris.⁊ ſi h̊ eſſʒ tunc non erat ↄne petm Ade ⁊ eue in comeſtione. nec erat isgdus in pcto pᷣmo hominis.vt pᷣmo mulier come⸗ deret de ligno vetito ⁊ poſtea vir. ſ̊ tm vir comedit de li⸗ gno vetito. ¶ Ad qð videt᷑ dm.ꝑ hᷣ ꝙ dẽ in trãſ.lxx.in⸗ terp̃. vbi dẽ de omni ligno qð eſt in ꝑadiſo edes.ð ligno antem cognoſcendi bonum ⁊ malum non mãducabitis. qua die autem ederitis ab eo:moꝛte moꝛiemini.quod pᷣ⸗ ceptum datum fuit mulieri non tm̃ viro.ſᷣm autem nr̃azʒ tranſlationem pᷣceptum datum fuit mulieri ꝑ virum.vñ dicit Aug. ſup Gen. Sicut datum eſt pceptum ꝑ quem ꝑuenit ad feminam: ita vir pᷣmo interrogat᷑ ſecundo fe mina. vt notet᷑ ꝙ maioꝛ fuit pᷣuaricatõ ex parte viri ex parte femine.. Ad illud pᷣo qð obijcit᷑ q nondum erat femina.dm ꝙ erat aliquo modo.⁊ alio modo non. erat em̃ materialiter in adam.non erat autem pᷣm foꝛmam vi timam. ſicut autem erat ita pꝛeceptum erat ei datum. MWembenm octanum Ctauo querit᷑ de temꝑe pct᷑i.⁊ videt᷑ ꝙ in veſpere ꝑ hoc qð dicit᷑ ſuꝑ illud ps.ad ve⸗ ſperum demoꝛabitur fletus. Glo. veſpera eſt qñ ſol in occaſum declinat: quo tempo re adã peccauit.⁊ lux veri ſoł.i.xpᷣi ab eo cecidit.q Sʒ vigdet᷑ ↄtrarium ꝑ hoc qð dicit beda ſuꝑ Marci.xv.a fa cta hoꝛa ſexta tenebꝛe facte ſunt ſuꝑ totã teꝛrã.qua hoꝛa pꝛimꝰhomo adam peccãdo mũdo meruit moꝛtẽ.eadem hoꝛa ſcus adam moꝛiẽdo moꝛtem deſtruxit.ergo videt᷑ nõ fuit in veſpere. hoꝛa enim ſexta facte ſunt tenebꝛe. 4l Ad qð dicenduʒ ꝙ licet hoꝛa ſexta facte ſint tenebꝛe. nõ tamen illa hoꝛa moꝛtuus fuit xpᷣe.ſed hoꝛa nona vel cito poſt ipſam.tunc aũt eſt in declinatõne ſolis.⁊ ideo dicitur in Geñ. cum deambularet dñs ad aurã poſt me ridiem abſcondit ſe adam. ſic ergo ea hoꝛa qua pꝛimus adam peccando moꝛtem meruit:eadem hoꝛa ſcðus moꝛ riendo moꝛtem deſtruxit.veſꝑe aũt dicitur large ꝓtem poꝛe quo ſol declinat ad oecaſum. embꝛünonu VDOno querit᷑ de effectu illiꝰ peccati ſiue no cumento qð ex illo peccato prouenit.⸗ eſt multiplex nocumentũ quẽadmodum tan⸗ Vgitur in li. geñ. vbi tangunt᷑ pene. Eſt aũt pꝛima Peſg g tangit Anſel.ꝙ perſona peccans coꝛrũ pit naturã.ſicut habet᷑ in li.de concep.vir.4. Seo vide tur ꝙ incõgruat.quod em̃ minus eſt.nõ habet poſſe ſup illud qð maius eſt. ſed ꝑſona in minus eſt q; natura.qꝛ perſona quid ſingulare eſt.natuꝛa vᷣo quid ↄmune: vle vle autem plus potens eſt ꝙᷓ ſingulare.nõ autem ꝑſona aliquid ſuꝑ naturam ſed magis ecõtrario.non ergo ex coꝛruptione perſone accidit coꝛruptio nature ſed econ⸗ uerſo.¶ Hoc etiam videtur per ſile in coꝛruptõne natu rali.ſingulare em̃ ſi coꝛrũpatur non ꝓpter hoc coꝛrũpit vłe. ꝓut coꝛrupto ſocrate non ꝗꝓpter hoc coꝛrũpit᷑ homo niſi pꝛout eſt in ſocrate.ergo a ſili ĩ ſpirituali coꝛruptio⸗ ne coꝛrupto ſingulari non ꝓpter hoc coꝛrumpit᷑ vłe.niſi pꝛout eſt in illo.ergo ex coꝛruptione ade ſᷣm q; fuit ſin⸗ gularis ꝑſona non fuit coꝛrupta bumana natura.⸗!Itẽ actus ⁊ operationes ſunt circa ſingularia.⁊ precipue h verum eſt de actibus voluntarijs. Uoluntas ergo qua homo peccat ſingularis eſt.ſed coꝛruptio que fuit in pᷣ⸗ mo peccato ex voluntate pꝛoceſſit.quod autem peccat h̊ͥ debet puniri.Vlidetur ergo ꝙ ex coꝛruptione pꝛimi pec cati que fuit circa ſingularem perſonam. non debeat ſe⸗ qui coꝛruptio humane nature. d quod dicendum eſt. ꝙ de humana natura eſt loqui dupliciter. vel prout eſt ↄmunis ad omnem hominem. ſiue deſcendit ſemina liter ab adam ſiue non deſcendat.⁊ ſᷣm hoc coꝛruptione facta ſingularis perſone ipſius ade.nõ pꝛopter hoc coꝛ⸗ rumpitur humana natura ĩ quocũq; poteſt eſſe.ſed coꝛ⸗ rumpitur in illo qui deſcendit ſeminaliter ab adam.pꝛo ut dicit augu.ꝙ ſeminaliter deſcendere eſi ᷣm coꝛpulen tam ſubſtantiam a inuiſibilem rationem oꝛiginem ba⸗ bere. non ergo coꝛruptione facta in adam facta eſt coꝛ⸗ ruptio nature humane ᷣm ꝙ fuit in eo.non ſᷣm ꝙ potu⸗ it eſſe in alio.¶ Ad ſecũdum vo dicendum. ꝙ non eſt ſi⸗ mile in coꝛruptione naturali ⁊ coꝛruptione ſpirituali. coꝛruptio enim naturalis non attingit niſi ſm ꝙ eſt in illo particulari.vt cum coꝛrumpitur iſte homo.coꝛrum pituꝛ homo in iſto.in coꝛruptione vᷣo ſpirituali:quia il⸗ la fuit ex lege iuſticie generalis que data fuit ipſi ade. non tm̃ vt erat homo iſte:ſeo vt habebat in ſe totam na turam per quam deſcenderet ſeminaliter genus huma⸗ num. ideo pena que ſecuta eſt totum genus humanum. non tm̃ ipſum reſpiciebat. Vnde Anſel.in li.de concep. virgi.Quia tota humana natura erat in illis ⁊ extra il los de illo nihil erat tota infirmata ⁊ coꝛrupta eſt. cor⸗ pus etiam quia tale poſt peccatum fuit qualia ſũt bru⸗ ctorum animalium coꝛruptioni ⁊ carnalibus appetitibo ſubiacentia.anima vᷣo que ex coꝛꝛuptõne coꝛpoꝛis ⁊ eiſ⸗ dem appetitibus atq; ex indigentia bonoꝛum que perdi⸗ dit carnalibus affectibus eſt infecta.4! Ad tercium vᷣo dicendum. ꝙ licet peccatum pꝛoceſſit ex voluntate ſin⸗ — — .cxxj. G . . . „ „ℳ „ gulari. coꝛruptio tamen que ꝓuenit ex illo peccato fuit moꝛs non eſt in ſe bonum. licet bona poſſet dici bonis. den coꝛruptio vlłis.peccante em̃ homie ſcʒ adam. tranſgreſ⸗ dicit em̃ ſic.ſicut lex non eſt malum quando auget concu nicet ſus eſi bomo legem dei.⁊ ideo natura bomis in illo fuit piſcentiam peccantium: ita nec moꝛs bonum que nõ au⸗ ebe, viciata. vnde aug.in li. de natura ⁊ gratia. Matura il⸗ get gliam. 4 Ad obiectum autem in otrarium dicendum ebre, la bominis qua vnuſquiſq; homo naſcitur er adam.iaʒ eſt. ꝙ non ꝓpꝛie dẽ inſtrumentum iuſticie vel meriti b ma 1tel medico indiget: quia ſana non eſt. arralt ſe bʒ a ſnmentran, Ad ſeunaun efn⸗ Prpp dum. q; moꝛs ſanctoꝝ pcioſa dẽ in ↄſpectu domini. cxr. x j. de moꝛte que pcioſius eſt moꝛte ſiẽ dic Aug. pꝑ quam fit vt delicta om⸗ uſtinetia moꝛtis 5 elſ ⸗ r Dun ſeqʒ neter dicen gno digna⸗ Jola tñ moꝛs in ſe ſiue in genere ſuo non eſt dum elt de alia pena.ſ.moꝛte. ſicut em̃ bonum: vnde Aug. moꝛs non ideo bonum videri dʒ. qꝛ coꝛruptio fuit nature.ita moꝛs cuiuſſli⸗ in tantaʒ vtilitatem non ſua ̊ diuina opitula tõe eſt con bet ꝑſone ab ipſo deſcendẽtis ſeminali⸗ uerſa vt q̃ tunc metuenda ꝓpoſita eſt ne pctm ↄmitteꝛet᷑. ter.⁊ hec fuit pena ſtatuta cum dictum nunc ſuſti nenda ꝓponat᷑ vt peim non ↄmittat᷑ omiſſumq; — eſt in quacũq; die comederis moꝛ.moꝛi.has etiaʒ duas teleat.magne iuſſicie victoꝛie palma reddat. Ad terci eſ penas tangit augu.in enche.dicens.ſtirpem ſuam qua um do dicendum. ꝙ licet moꝛs xpᷣi ſit optimum.i.expe⸗ en peccãdo in ſe tanꝙ; in radice viciauerat: pena moꝛtis et dientiſſimum nobis. tamen in ſuo genere moꝛs non eſt aur damnationis obſtruxit. Item auguſt. in li. de baptiſ. bonum.quicquid em̃ bonum eſt habet eſſentiam ſicut di⸗ Nui ꝑuuloꝝ quãdo peccauit adam nõ obediens deo. tũc eiꝰ cit Aug.in yponoſticon: moꝛs auteʒ vite pᷣuatio ẽ nomẽ i coꝛpus qᷓuis eſſet aĩale ac Portale ntian Hckt edn ſen⸗ non eſſentiam. . 6 eius aĩe ex omni ꝑte obediebat.tunc ille extitit beſtialis . S g motus puranaus ponnmlwq in ſua erubuit nudita⸗ Deimnge que Ntur — S.1. l te.tunc etiam moꝛbo quodã ⁊ repentina peſtifera coꝛ ſi eſt malum. vtrum ſit malum pene ꝓ peccato an non:2 . ruptione conceptio factum in illis eſt. vt illa in qua cre⸗ videt᷑ ꝙ non.coꝛpus em̃ humanum compolitum eſt ex cõ e ati ſunt ſtabilitate eternitatis amiſſa. per immutabili⸗ trarijs. omne at᷑ qð compoſituʒ eſt ex contrarijs natura , tates etatum irent in moꝛtem. ¶ Circa vo iſtam parteʒ liter eſt diſſolubile.ꝗᷓ coꝛpus bumanum naturalx eſt dil⸗ n pꝛimo querit᷑.vtrũ ſit pena ꝓ peccato inflicta. an natu⸗ ſolubile.̊ ⁊ coꝛpus ade fuit diſſolubile naturalr. ̊ ſi fu⸗ di⸗ raliter contingat ꝓpter defectum nature coꝛpoꝛis. Secũ it diſſolubile naturaliter. fuit ab anima ſeꝑabile natura no do ſi eſt pena p peccato.vtrũ ꝓ illo peccato quod fuit p⸗ liier.vnum em̃ ſine altero non potuit fieri·ſᷣ moꝛs eſt ſe⸗ tio⸗ mo inobediẽtia. Tercio quõ pena iſta reſpondet ꝓpoꝛtõ ꝑatio anime a coꝛꝑe.g moꝛs fuit a natura.4Ad idem vi hii nabiliter illi culpe. Quarto qualiter impleta eſt illa pe xt᷑ eſſe qð dic pla.Oij oꝝ quox opifex ego ſum natu⸗ in⸗ na.cum nõ in illa die in qua comederũt moꝛtui ſũt moꝛ ra qdem diſſolubilis. ̊ ſi coꝛꝑa ſuꝑioꝛa fuerunt natura N te pene.licet moꝛte culpe. Quinto vtruʒ moꝛs ſit a deo. diſſolubilia q̃ non ſunt compoſita ex cõtrarijs.multofoꝛ⸗ Serto vtꝝ ſit peccatũ pꝛimoꝝ parentũ aut alioꝝ deſcẽ⸗ tius ⁊ humanum coꝛpus qð ex ↄtraꝛijs eſt compoſitum. 2 entiũ ab ipſis. Septimo ſi ſit pena deſcendẽtiũ ab ip̃is l Item etas videt᷑ eſie ex natura,.ſ̊ moꝛs eſt finis etatis. j vtrum tm̃ maloꝝ an etiaʒ bonoꝝ. Octauo quãdo debet g moꝛs videt᷑ eſſe a natura. ꝛ autem etas ſit a natura Hᷣ . dici pena.an ante moꝛtẽ an in ipᷣa moꝛte an poſt.Qono oñdi pt᷑ ꝑ ipſa componentia ex quibo ipſum coꝛpus com qualiter pena peccati ↄuerſa eſt in vſuz iuſticie: pena ponit᷑ pꝛima em̃ etas dʒ eſſe calida ⁊ bumida.ſecũda ca⸗ vicij in vſum virtutis.Decimo de penis ſpũalibo tam ex ligda ⁊ ſicca.⁊ ita ceinceps.jꝗᷓ etas videt᷑ eſſe a natura.tr parte viri qᷓ; mulieris ⁊ ſunt plura pꝛobleumata. hitur em̃ er ipſis componentibo. Ytem alia coꝛpa deſe (Mlem bꝛũ primü ctibilia ſunt natura. pari ratione ꝗ coꝛpus bumanum ẽ 1 unkkl natura defectibile. Sed eius defectus eſt moꝛs. moꝛs Irca pꝛimũ ſic eſt ꝓcedendũ. Querit᷑ pꝛi⸗ eius eſt naturalis 2 fuit naturalis. Kourra iuſtum fu 8 mo.vtrũ moꝛs ſit bonum an malum! li eſt it vt anima deſerente deum. dens deſel eret animam. deo D malum vtrum malũ pene pꝛo peccato an autem deſerente animam.non hũit pr̃atem otinendi coꝛ⸗ nõ. 4 Et videt᷑ ꝙ moꝛs ſit bonum. ¶Mors us. deo deſerente animam. aia incipit deſerẽ coꝛpꝰ:ſᷣ em̃ eſt inſtrumẽetuʒ meriti. ſed inſtrumẽtuʒ meriti bonũ ec deſertio ẽ moꝛs.ꝗ̊ moꝛs ſecuta eſt ad culpam.deſertio eſt.ergo moꝛs bonũ eſt. aũt moꝛs ſit inſtrumẽtuzʒ me riti patet ꝑ boc ꝙ eſt in martiribo.qui moꝛtẽ ſuſtinẽt fide vel ꝓ iuſticia.vnde dicit aug. Quũc ĩplet᷑ iuſticia mo riendo ſed cum implet᷑ iuſticia hoc bonũ eſt. ergo moꝛs bonũ eſt. ¶ Pꝛetea dicit᷑ in p̃s. pcioſa in ↄſpectu domini moꝛs ſanctoꝝ eiꝰ.ſed qð eſt pcioſum in ↄſpectu dñi bo⸗ num eſt. ͤ moꝛs ſanctoꝝ bonũ eſt. æ ita moꝛs bonum eſt Item optimũ eſt illuo quo fit redem ptio humami ge⸗ neris.ſed moꝛte xp̃i facta ẽ redemptio humani generis S ergo moꝛs rpᷣioptima.ꝗq̊ moꝛs bonũ.¶¶ Contra.moꝛs S vita opponũtur pꝛiuatiue. ſed vita bonum eſt. ̊ moꝛs malum eſt. Eſt em defectus ſiue pꝛinatio boni. 4 Item aplus ad Ro.vj. Stipendiũ peccati moꝛs.ſed qð eſt ſi pendiũ peccati eſt mali.q̊ moꝛs eſt malũ.4 IJtem p:ima ad Coꝛin.xv. Stimulꝰmoꝛtis peccatũ. ſed ad qð ſtimu lat peccatũ malũ eſt. ̊moꝛs malũ eſt. . Itez pot argui a ſili ex comꝑatione moꝛtis nature ad aliud genus mor tis.Mſdoꝛs em̃ gehenne nullatenus bona eſt. Similiter moꝛs culpe qua ſeꝑatur aĩa a deo qui eſt vita ſua.gᷓ a ſi mili moꝛs coꝛpis dicet᷑ malũ cum ſeꝑatur ab aĩa qua vi nit. ¶ Ad qð dicendũ eſt m aug· in li·xiij. de ci. dei. O em̃ q̃ anima deſerit deum culpa eſt.¶¶ Item diẽ Aug.iĩ li. de bap.paruuloꝝ. Iiebat oꝛdo iuſticie vt ſiẽ anima dño ſuo.ita coꝛpus illi obediret.ᷓ a ↄꝛio anima non obedien te deo.nec coꝛpus iuſte obediebat ei.exiſtente autem re⸗ pugnantia conſequenter conueniebat ſeparatio. Ande Auguſtinꝰ in libꝛo de ciuitate dei. Cum coꝛpus anima ipſa deſeruit etate coꝛruptum ſenectute confectuʒ. venit in er ꝑimentũ moꝛs alteꝛa de qua deus peccatum adhuc puniens homini dixerat:terra es ⁊ in terram ibis. Exq̊ accipitur ꝙ moꝛs inflicta eſt nobis tanqᷓ; pena peccati. Item Bꝛeg. Ylla que data eſt a domino de moꝛte car⸗ nis noſtre ſententia.ab ipſo humani generis initio vſq; ad finem ſeculi non mutatur. Ex quo colligitur ꝙ moꝛs eſi pena peccati.Quis enim eſt homo qui viuit⁊ non vi⸗ debit moꝛtem.quod bene ps.intuens ait. Lu terribilis es ⁊ quis reſiſtet tibi: extunc ira tua.quia videlicet ho⸗ mini in paradiſo peccanti dominus iratꝰ. ſemel de moꝛ⸗ talitate carnis noſtre ſententiam fixit. que exnunc vſe ad vltimum mutari nullo modo valebit. Ad quo dicendum. e moꝛs hominis pꝛimi eſt pena peccati. Vnge dicit Auguſtinus . Conſtat inter catholicam * fidem tenẽtes iam nobis eoꝛꝑis moꝛtẽ nõ lege nature qua nullã moꝛtẽ hom deus fecit· ſed merito inſlictã eſe peccatis · qm peccatũ mẽdicãs dixit deus bomi in qͥ tũc omnes eramꝰ,terra es ⁊ in terrã ibis.¶¶ Ad obiectũ at᷑ in contrariũ dicẽduz eſt.ꝗ; natura accipit᷑ duplicit. Ae cipit᷑ em̃ aliquãdo ꝓ ipᷣa ꝛimitꝰ inſtituta. aliquãdo vo accipit᷑ ꝓ ip̃a natura coꝛrupta. ſᷣm pꝛimũ modũ nõ eſt moꝛs a natura. Unde augu. in li.de ciui. dei.fatendũ eſt pꝛimos hoĩes ita fuiſſe inſtitutos vt ſi nõ peccaſſent nul lum genus moꝛtis experirẽt᷑. Sed eoſdẽ pꝛimos boĩes pctoꝛes ita fuiſſe moꝛte vulneratos.vt quicqð eoꝝ ſtiꝛpe eſſet exoꝛtũ.eadem pena teneret᷑ obnoxiũ.ꝓ magnitudi ne quippe culpe illiꝰnaturã damnatio mutauit in peius yt qð penalit pceſſit ĩ peccãtibo homibo pꝛimis natura⸗ liter ſequeret᷑ in naſcẽtibus ceteris. ex qua auctoꝛitate colligit᷑ ꝙ ᷣm naturã pꝛimitꝰ inſtitutã nõ fuit moꝛs na⸗ turaliter. m naturã vo coꝛruptã naturalit ſecuta eſt in bis qui deſcenderũt a pꝛimis parentibo ſemĩalit.4 Si nᷣo obijciat᷑. omne ↄpoſitũ ex contrarijs eſt natur aliteꝛ iſſolubile.⁊? ita naturaliter ab anima diſſolubile. Di⸗ cendum eſt ꝙ licet ratõne contrarioꝝ ex quibo ↄponitur ſit diſſolubile. ratõne tamen aĩe ratõnalis bene inſtitu⸗ te potentis cõtinere coꝛpus. fuit vt nõ diſſolueret᷑.⁊ ita moꝛtale vno modo.⁊ ĩmoꝛtale alio modo.i.potens non moꝛi.4Xl Ad ſcdᷣm vᷣo dicendũ eſt.ꝙ illud quod dicit pla to intelligit᷑ de natura ipᷣius creatuꝛe que ex ſe nõ poteſt ſubſiſtere niſi ex gubernatione creatoꝛis:cuiꝰ voluntas fuit vt quedam eſſent non diſſolubilia.¶ Ao tercium di cendum eſt. ꝙ licet etas eſſet in eis. non tamẽ erat ibi vt per ſeniũ declinaret ad moꝛtem. AUnde augu. in li.de ci⸗ ui. dei. Senio non veteraſcebant vt neceſſitate ꝓducerẽ tur ad moꝛtem. Et alubi cibus aderat ne eſurirent. po⸗ tus ne ſitirent.lignum vite ne vlla ſenectus diſſolueret. Et dicit beatus grego. Cum tempoꝛibo non ipe tranſi⸗ bat. ſlabat em̃ momentis decurrentibo.quia nequaqᷓ ad vite terminũ per dierum incremẽta tendebat. licet ergo moꝛs ſit terminꝰ etatis ſᷣm ꝙ diuidat᷑ per virilem etatẽ ſenectutem ? alias differẽtias etatis. tamen non erat Cefectibilitas ex neceſſitate nature ex parte etatis.4¶ Ad quartum dicendũ. ꝙ non eſt ſimile in alijs animatibus in homine.in homine em̃ ita eſt ꝙ fuit anima rationa⸗ lis babens poſſe continẽdi coꝛpus in ĩmoꝛtalitate: eo ipſa fuit immoꝛtalis bene inſtituta a pꝛincipio.in alijs vᷣo animantibo fuit coꝛruptibilis anima:/que nõ habuit potentiã continẽdi coꝛpus in ĩcoꝛruptõe.⁊ ideo coꝛpo⸗ ra eoꝛum fuerunt incoꝛruptibilia:coꝛpus vᷣo bomiĩs im/ moꝛtale.i.potens non moꝛi. Membrumſecundu vtrum pꝛo illo peccato qð fuit pꝛimuʒ in⸗ obedientia.lEt videtur ꝙ pari ratõne pꝛo alio peccato. noquoq; em peccato moꝛ⸗ Itali anima deſerit᷑ a deo.vel deſerta elongat᷑ ab eo. Sed aod deſertionez anime a deo conſequi videtur. ꝙ eoꝛpus cæſerat᷑ ab aĩa.ſed hec deſertõ eſt moꝛs.g̊ moꝛs videt᷑ cõ/ ſequi ad qᷣcũq; pctm. cum in om̃ pcto ſit deſertõ aĩe a ceo.4l Itẽ qui facit moꝛtale petm dignꝰeſt moꝛte gehen ne. ſed illa ẽ grauioꝛ moꝛs que nõ fit ſeꝑatõne aĩe ⁊ coꝛ⸗ poꝛis.ſed in eternã penã potiꝰ vtriuſq; ↄplexu ſicut die aug-in li.de ciui.dei.&̊ᷓ cũ ex pcto moꝛtali ſit meritũ moꝛ tis eterne q̃ multom aioꝛ eſt q; moꝛs tꝑalis.ex peto vide tur eſſe meritũ moꝛtis tꝑalis.¶ Itẽ in li. ſap.. Iniuſti⸗ cia ẽ moꝛtis acquiſitio.⁊ loquit᷑ ibi de moꝛte tꝑali ̊ in⸗ iuſticia accipit᷑ ibi ꝓ qͥlibʒ pcto moꝛtali.ꝗ ex qᷣcũq; moꝛ⸗ tali ẽ meritũ moꝛtis tꝑalis. (Sʒ ↄtra. videt᷑ ꝙ ex pꝛi⸗ mo pct᷑o hoĩs fuit tmñ̃ meritũ moꝛtis tꝑalis vłꝛ.lex ei da ta ẽ de moꝛte tꝑali ꝓpter pꝛimꝗ trãſgreſſionẽ.dictũ ẽ em̃ in.ij.geñ. Qua die ede.moꝛte moꝛi.tanq; dicẽt.qua die deſerueritis me ꝑ inobediẽtiã: xeſerã vos ꝑ iuſtici cuʒ Ecundo queritur ſi eſt pena pꝛo peccato. ergo in illo pꝛimo peccato fuit pᷣma deſertio ꝑ inobedien tiam.ibi eſt deſertio ꝓ iuſticiam. p hec deſertio ꝑ iuſticia nõ eſt in pnñti niſi ꝑ neceſſitatem moꝛiendi.ꝗ̊ /p pto pᷣmo directe ↄſecuta ẽ moꝛtalitas.q. IJtem illud pctm fecit hu⸗ manam naturam recedẽ a pᷣma rectitudine.qð non fecit aliud pctm ſeqns. cum de pᷣma rectitudine eſſet immoꝛ talitas.i.potentia non moꝛi.receſſus at᷑ qͥ ad h̊ eſt ꝑ moꝛ talitatem.ꝑ pcẽm pᷣmum tm̃ ↄſecuta ẽ moꝛtalitas.⸗! Ad qð dõm.ꝙ licʒ aliqð aliud pctm dignũ fuerit moꝛte tꝑa⸗ li ſiẽ habitum eſt in lege moſayca.nullum tñ dignũ fuit vel meꝛitoꝛium moꝛtis vniuerſalis niſi iſtud. Ad obie ctum at᷑ in ↄꝛium dðᷣm.q non ad quãcunq; deſertõʒ aĩe a deo ſeqt᷑ deſertio illa coꝛꝑis ab anima q̃ d̃ moꝛs.ᷣ illa q̃ dꝛ moꝛs gehenne.ad illam vo deſertõz anime a ceo. ſe⸗ quit᷑ deſertio coꝛꝑis ab anima.cum non bẽat plenã pfa⸗ tem ↄtinendi vitaʒ coꝛꝑis.̊ at fuit cum defuit ei pᷣma re ctitudo ꝑ ipᷣm lignum vite.ꝑ cuiꝰalimentum coꝛpus po⸗ tuit ↄpᷣuari in immoꝛtalitate.¶ Ad ſcðᷣm po ðᷣm · ꝙ licet pcfᷣim moꝛtale inducat qtum ẽ de ſe neceſſitatem ad moꝛ⸗ tem gehenne. non tñ ad moꝛtem tꝑalem. niſi q̃tenꝰoꝛdi⸗ nat᷑ ad pᷣmaʒ inobedientiam.cui ſᷣm legem dei hec pena eſt tminata vniuerſalłr in bumano genẽ.cinꝰpᷣncipiuʒ erat adam m ſeminalem rõem..Ad tercium dom. licet peccans pcto moꝛtali digniꝰſit moꝛte tꝑali. logt tñ ibi de iniuſticia oꝛiginali ᷣm quam fuit acqſitio moꝛtis tꝑalis.poſſet tñ exponi de moꝛte gehenne q eſt ꝑ meritũ iniuſticie generatr. V embꝛu terciũꝗũ. en. Ercio qᷓrit᷑ qliter pena iſta rñdet ꝓpoꝛtio⸗ ) nabiłr illi culpe.culpa em̃ fuit inobedien⸗ tia in q̃ facta eſt ſeꝑatio anime a deo.moꝛs 5ůo eſt ſeꝑatio coꝛꝑis ab anima. Si xꝓpteꝛ ſeꝑatõneʒ vtrobiq; eſt iſia ꝓpoꝛtio ſᷣm h̊ eſſet pena/p alijs pctis.q] Dꝛopterea.ſi hec ſeꝑatio eſſet cauſa illius ſeꝑa⸗ tionis. Eiotmnio eſſet ſeꝑatio anime a deo.tantoceleri⸗ oꝛ eſſet ſeꝑatio coꝛꝑis ab anima.¶ Sʒ videt᷑ contrariũ ꝑ G̊ ꝙ dẽ. vij. Ecẽs. eſt iuſtus qui parit in iuſticia ſua.2⸗ impius vicit multo temꝑe.(¶ Ad quod dicẽdum. M ꝓ⸗ poꝛtio fuit huiꝰpene ad pmum petm inobediẽtie.anima em̃ dum vniuerſatr fuit contenta deo. bũit pꝛatem vni⸗ uerſalłr continendi coꝛpus.cum aũt non vnnerſalr fuit contenta deo.non hũit ptatem continẽdi coꝛpus vniuer⸗ ſaliter. ⁊ ita non hũit ptatem ↄᷣuandi in vita.¶ Ad ob⸗ iectum autem in ↄtrarium dicendum eſt. ſiẽ̃ dictum eſt. non eſt ſimile in alijs pctis vſq;quaq;:nullum em̃ aliud pctm inuenit totam naturam bumanaʒ rectam in pᷣmo pente.nec opoꝛtʒ, Sed maius eſt pctẽm moꝛtale ex parte anime ꝙ; ꝓpter hoc ſit moꝛs celerioꝛ.qꝛ neceſſitas moꝛiẽ⸗ di legt ex obligatione pꝛimi peccati · em̃ non accele⸗ rat᷑ moꝛs ſᷣm magnitudinẽ pcti. hoc accidit ꝙ differt do⸗ minus moꝛtem.q; expectat ad penitentiam.ij. Petri.iij· MQon vult homines perire ſed ad penitentiam cenubrti. Wlembꝛu quartu. Varto querit᷑ quomodo impleta eſt illa pe na.cum non illo die quo comederunt moꝛ⸗ tui ſunt moꝛte pene. licet moꝛte culpe. ꝓpt q5 querendum eſt pᷣmo de qua moꝛte intel igat᷑. 7 ſieut diẽ Aug.qdam intelligunt de moꝛte culpe. qð in obis ꝓfert illud qð in lege dictum ẽ.q̃ die ederitis moꝛte moꝛi.non ad moꝛteʒ coꝛꝑis ſ̊ ad moꝛtẽ aĩie. qᷓ fit in pcto referre conant᷑. Sʒ ʒ illoo obicijt.di:ꝗd rñdebunt cum legit᷑ H dñm pᷣmo hoĩez ptꝰpetm incꝛepado ⁊ damnã do dirille. terra es ⁊ in terrã ibis.neq; em̃ ſᷣm aĩaz ſᷣ Fᷣm coꝛpꝰ fra erat ⁊ moꝛte eiuſdẽ coꝛꝑis iturꝰĩ terrũ.ex qͥ vi⸗ det ꝙ de moꝛte coꝛpis ĩtelligit/¶ Pꝛeterea.dẽ. j. ad coẽ. xv. Sicut in adam omnes moꝛiunt᷑ ita ⁊ in rpᷣo omnes viuificabunt᷑.· vnuſquiſq; enim in ſuo oꝛdine ⁊c.· vbi lo⸗ EEE—— — — — — — — — en ſei Pno ſeeſt te is 17 ——— S= nEEEDENEEEEREEYEYEENNNERNRBNEEENENENNRN ¶ueſtio quitur de moꝛte coꝛꝑis.ergo de moꝛte coꝛpis boc intelli gebatur. 4 Seo videt᷑ melius ꝙ intelligat᷑ de moꝛte ge⸗ benne vel in aĩa vel in coꝛpoꝛe. illa em eſt pena ꝑſe de⸗ bita moꝛtali peccato ⁊ pᷣmo moꝛtali pᷣmo debita. Sʒ contrariũ videtur ꝙ dicitur in quacũq; die comemoꝛ⸗ te moꝛi. neq; em̃ tunc cum comedit moꝛtuus fuit morte nature nec moꝛte gehenne: ſed tm̃ moꝛte culpe.ergo de moꝛte culpe videtur intelligi.cũ vtrũq; verbum ad ideʒ tempus videtur referri. (Ao quod poteſt reſponderi per hoc ꝙ dicit augu.ſuper Geñn. diſtinguens quatuor genera moꝛtis. Pꝛima eſt moꝛs culpe.Secũda eſt quaʒ dicimus moꝛtem nature.ſcilicet pene in pꝛeſenti.Ter⸗ cia eſt moꝛs anime quã patitur cum exit de hoc coꝛpoꝛe. Nuarta eſt cum anima receperit coꝛpus ⁊ in igneʒ eter num poſt iudicium mittitur. Sicit ergo conſequẽter. ꝙ; — ad pꝛimam moꝛtem tres alie ſequũtur.ex quo innuit.q; non intelligatur tm̃ de moꝛte nature: ſed de alijs conſe⸗ quentibus.⁊ non de moꝛte culpe.illa em eſt cauſa. ec eſt hoc contrarium quod dictum eſt.illo die eos non eſſe moꝛtuos.licet em eo die non eſſent moꝛtui:.erant tamen illo die moꝛti obligati.moꝛti pene ex parte coꝛpoꝛis pri mo.conſequẽter moꝛti pene ex parte aĩe.tercio moꝛti cõ iuncti. vnde ſenſus eſt.moꝛte moꝛieris.i.moꝛte obliga⸗ tus es.vel moꝛtis reatus incurres.quia vero omnes in adam erant ᷣm coꝛpus.⁊ non erant in eo m animam: ideo quodam loco augu. de moꝛte coꝛpꝑoꝛis ſic exponit. vt intelligatur ꝙ tamcito moꝛiebantur. qꝙᷓcito comede⸗ runt.dicit em̃.q;uis annos multos poſtea vixerunt: illo tamen die moꝛi ceperunt.quo moꝛtis legem qua in ſeni⸗ um veteraſcerent acceperunt. idem dicit beatꝰ grego. in li.moꝛa.ix. Quo attingit vetitum pertulit decurſum. ⁊ offenſo creatore cepit ire cum tempoꝛe.ſtatu immoꝛta litatis amiſſo: curſus moꝛtis moꝛtalitatis eum abſor⸗ buit. S — ¶Mlembꝛu quintũ Vinto queritur vtrum moꝛs ſit a deo. & 7 vita a domino deo eſt. Quod exponit au gu. in li.retract. Malorũ pena que a deo eſt. malum quidem eſt malis.ſed in bonis operibus dei eſt:quoniam iuſtum eſt vt mali puniantur. 4 Item au⸗ gu. moꝛs vita a domino deo eſt. vita.ſ.a donate: mors ab ipſo iudieante. Kontr videtur in y ponoſticon. VUVide moꝛtem non a deo auctoꝛe ſed per erroꝛem vite ve niſſe bominibus in paradiſo delitiarum poſitis.⁊ Sa⸗ pien.ij. Deus moꝛtẽ non fecit ſed impij manibus⁊ ver⸗ bis acquiſierunt eam. ¶¶1q Äͥtem ſi deus autoꝛ moꝛtis eſt. letari debet in occaſu viuoꝛuʒz tanqᷓ in opere ſuo bono. ſcriptum em̃ eſt.Letabitur dominus in operibus ſuis. 4 IYItem ſi deus moꝛtem fecit cur xpᷣc moꝛtuuʒ fleuit ſᷣm carnem.non em̃ quod ipſe fecerat dolere debuit. ¶ Jteʒ rxviij·eʒech.dicit dominus. Nolo moꝛteʒ peccatoꝛis ſed vt magis conuertatur ⁊ viuat.Si ergo auctoꝛ eſt domi⸗ nus.cur dicendo nolo eam repellit a peccatoꝛe.⁊ nõ pa titur quod ſuum eſt remanere. ¶ Item quicquid deum feciſſe dicimus habet elſentiam.ſed moꝛs non habet eſ⸗ ſentiam. ergo moꝛs non eſt a RoCiA quod dicendũ m augu.in li.retract.qꝙ deus non eſt autoꝛ moꝛtis niſi inqꝙtum eſt pena.⁊ hoc eſt quod dicit ꝙ moꝛs eſt ab ipᷣo iudicante.hoc etiam explanat in queſtionibus ve.teſia. Mon deus inuentoꝛ moꝛtis ? ſed iudex.quia moꝛtis au⸗ toꝛ peccatoꝛ eſt.quomodo ergo deus poterat facere moꝛ tem qui neſciebat peccare?Sed dum peccatuʒ retribuit ab ipſo dicta eſt eſſe moꝛs cum non ex ipſo ſit. ſed ex eo qui peccauit.4 Ad obiectum autem in contrarium pa⸗ tet qualiteꝛ reſpondendũ eſt.non em̃ deus eſt autoꝛ moꝛ tis ⁊ non per peccatum fecit moꝛtem.ſed dicitur bonuʒ opus dei inq;tum eſt pena pꝛo peccato inflicta.¶ au tem dicit᷑ in li.ypo.ꝙ ſi deusg eſt autoꝛ moꝛtis letari de⸗ ſic videtur per h̊ ꝙ dicituꝛ.xj Ecc̃i.QDoꝛs cxxj. bet in occaſu viuoꝛum tanqꝙᷓ in opere ſuo. habens ꝓ in⸗ conueniẽti ꝙ moꝛs ſit opus dei. Dicendum eſt ꝙ mors habet duplicem reſpectum. vnum reſpectuʒ ad ipᷣm pec catoꝛem vel ad ipᷣm dyabolum: cuius inuidia moꝛs in/ trauit in oꝛbem terrarum. ex illa parte non dicit᷑ eſſe moꝛs a domino tanqᷓᷓ autoꝛe.nõ em agit aliquid ad qð ſequatur moꝛs. Si vo ſiat ſermo de moꝛte ᷣm ꝙ refert ad iuſticiam dei.quod inflictum eſt a domino ꝓ peccato iuſtum eſt.⁊ quod iuſtum eſt bonum eſt. ᷣm hoc moꝛsẽ a deo in ratõne pene.¶ Ad illud vᷣo quod obijci poſſet. ꝙ moꝛs aliquid agere dicitur vel coꝛrũpere vel damna⸗ re.iſta autem non niſi ad aliquid referunt᷑.quod autem aliquid eſt a deo eſt autoꝛe.ergo moꝛs eſt a deo autoꝛe. Keſpondet augu.cuʒ de moꝛte hec omnia dicunt᷑ ad au toꝛem moꝛtis per quem pꝛiuatio vite facta eſt.ſ.dy abo⸗ lum referuntur.ipᷣe em̃ que ad moꝛteʒ pertinent: aut fa cit dum captiuat ⁊ perimit:aut patitur dum vincitur 2 da mnatur.opera em̃ mala que vicia dicuntur actꝰſunt non res.que tanqᷓ per ſe agere aliquid dicuntur: cuʒ ea 7 per ea totum agat dyabolus. (Membrum ſextũ — Ex to queritur vtrum ſit pena tm̃ pꝛimoꝝ parentum.an alioꝛum ab ipᷣis deſcenden⸗ tium. Et videtur ꝙ tm̃ debeat elſe pena il⸗ loꝛum. eis eĩ facta fuit illa pꝛohibitõ ſicut patet per verbuʒ eue dicentis.De fructu ꝙ eſt in medio paradiſi p̃cepit nobis deus ne comederemꝰ z? ne tange⸗ remus.ſed quibo fuit pᷣceptum. eoꝛum fuit inobediẽtia ſi tranſgrederent᷑: ⁊ non alioꝝ.ergo pꝛimoꝝ parentum tm̃ fuit inobedientia.ſeo quoꝝ eſt culpa eoꝛum eſt pena per ſe.ergo moꝛs fuit t̃ pena pꝛimoꝛum parentũ.xCõ tra beatus grego.in li.moꝛał.os in pꝛimo bomine a dñno recedentes.a paradiſi gaudijs repulſi. in hac vite erũna moꝛtalis cecidimus.¶ Item augu. in li.de eccle. dogma. Omniũ hominũ erit reſurrectio.ſi omniũ erit. ergo omnes moꝛiunt᷑.vt moꝛs in adam data omnibo fi⸗ lijs eius dominabit᷑. ¶ Ad quod dicendũ.ꝙ ꝓhibitõ il⸗ la data fuit ipᷣiñ ade no homini q̃ſi vli cauſaliter loquen do 7 pꝛincipio oĩm hominũ. in eo em̃ materialiter erant omnes homines ſiue ſemĩaliter. vnde omnes in ipᷣo pec cauerũt ſᷣm qð dicit apłs ad Ro. Et Anſel. in li.de ori ginali peccato.Quoniã humana natura que ſic erat in adam tota.vt nihil de illa extra vnũ eſſet peccando.ſine omni neceſſitate deum exonoꝛauit.vnde per ſe ſatiſface⸗ re nõ potuit.Ex quo accipit᷑.ꝙ moꝛs ↄmunis debeat eẽ pena.non tm̃ ade ⁊ eue:ſed illoꝛum qui nati ſunt ab ipᷣis peccatoꝛibo.vt tamen perſone erant illi ſoli pꝛeceptũ do⸗ mini ſunt tranſgreſſi.non autem filij eoꝛum. pena ergo extenditur ad eos qui ab ip̃is deſcenderũt.inqtum ab ipſis ææſcenderũt vt peccatoꝛibo. embꝛuſeptimũ ptimo querit᷑ ſi ſit pena deſcendentium ab ipis tm maloꝝ an etiã bonoꝝ.Et vide tur ꝙ tm̃ maloꝛuz.mali em̃ fuerunt? ſunt imitatoꝛes paterni ſceleris.boni vᷣo nõ in q́tum hmõi.cũ ergo pena ſequat᷑ culpam moꝛs deberet eſſe tiñm maloꝝ.¶ Stem pꝛimi parẽtes ſi ſtetiſſent in bo⸗ nitate non fuiſſent ꝑpeſſi moꝛtem eadem ratõne em̃ filij eoꝝ niſi peccarent non debeꝛent ꝑpeti moꝛtem.ſed boni ſunt hmõi.eꝛgo moꝛs nõ debẽt eſſe pena bonoꝝ. ¶ Eo⸗ tra augu.in li.de ciui.dei.fatendum eſt pꝛimos homies peccatoꝛes ita fuiſſe moꝛte mulctatos. vt quicquid eoꝛũ ſtirpe eſſet exoꝛtum eadem pena teneretur obnoxium. q IZtem in pꝛimo homine natura humana viciata atq; mutata eſt. vt repugnantem pateretur in membris ino⸗ bedientiam concupiſcendi et obſtringeretur neceſſitate moꝛiendi. atq; id quod vicio penaq; factus eſt. hoc in alijs faceret.id eſt obnoxios peccato moꝛtis generaret. ¶s concedẽduz eſt. vnde dicendũ eſt ꝙ moꝛs non eſt pena iflicta ip̃is pᷣmis parẽtibo ? accipiẽtibo exẽplũ ma litie ab eis:ſed his qui deſcendũt oꝛiginaliter ab eis tra hentes culpam oꝛiginalem ⁊ penam.hi aũt ſunt tam bo ni ꝙ; mali.boni em̃ licet liberent᷑ a culpa oꝛiginali. non tamen a pena moꝛtis.vnde augu. Si a peccati vinculo ꝑ mediatoꝛis gratiã ſoluũtur infantes moꝛtem illã ꝑpe ti poſſunt.que animã ſeiungit a coꝛpoꝛe.in ſcðᷣam vo ſi⸗ ne fine penalem liberati a peccato obligationẽ nõ tranſ eunt. 4¶q Sed põt eſſe queſtio cũ boni liberẽtur ꝑ gratiaʒ xp̃i a vinculo peccati quare nõ liberãtur a pena peccati ſcʒ moꝛte. Ad quod rñdet aug. ad hoc relingt aie erpi⸗ mentũ ſeꝑatõnis a coꝛꝑe ablato iam crimĩs nexu ne ipa fides eneruet᷑:ſed regeneratõnis ſacramentũ ↄtinuo ſe⸗ queret᷑ coꝛpis ĩmoꝛtalitas. Item in martiribo nulla eẽt victoꝛia nulla gloꝛia.qꝛ nec ibi eſſet certamẽ ſi poſt laua crum regeneratõnis ſancti nõ poſſent ꝑpeti moꝛtẽ coꝛ⸗ poꝛalem. cum paruulis ante baptiʒandis quis non ad rp̃i gratiam pꝛopterea curreret ne a coꝛpoꝛe ſolueretur Tita non inuiſibili pꝛemio pꝛobaretur fides: ſed nec fi⸗ des eſſe ſtatim ſumendo mercedem. cinbꝛu octauũ Ctauo querit᷑ quando tebet dici pena.an ante moꝛteʒ.an in ip̃a moꝛte. an poſt:Ad quod ſic.poſt moꝛtẽ nõ videt᷑ eſſe pena.cũ nõ eſt ſenſus rei triſtabilis.ergo ſi eſt pena.eſt ante moꝛ tem. Seo ante moꝛtẽ eſt vita.vita em̃ ⁊ moꝛs immedia⸗ te ſunt oppoſita.ergo tũc nõ eſt mors. ( quod dicẽ⸗ dum. ꝙ in ipſa ſegꝑatione aĩe a coꝛpoꝛe dicit᷑ moꝛs pena coꝛꝑalis. Illam em̃ ſentit ipſa aĩa a qua coꝛpus ſeꝑatuꝛ ſeꝑatio vᷣo dicit᷑ dupliciter.vel cũ pꝛimo nõ exiſtit aĩa in coꝛpoꝛe.⁊ tũc eſt ſenſus rei triſtabilis in pᷣſenti.vel cũ eſt in ſeꝑando.⁊ tunc eſt ſenſus ⁊ hoc modo dicit᷑ moꝛs eſſe in moꝛiente.Alio vᷣo modo dicit᷑ eſſe in moꝛtuo.vita q̊ ⁊ moꝛs pꝛout dicitur moꝛtui immediate oponũtur. vita vo ⁊ moꝛs pꝛout dicitur moꝛientis alio modo opponun⸗ tur. Mam vita põt dici dum eſt in quiete.cum aũt tẽdit ad nõ eſſe.nõ eſt in quiete.ſed dicitur moꝛs moꝛientis. embꝛü nonuz Ono querit᷑ qualiter pena peccati conuer ſa eſt in vſum iuſticie pena vicij in vſum uyirtutis. Ad quod ſic.moꝛs malũ eſt. etſi J bonũ eſt in ratõne pene. Sed vt eſt in ra⸗ tione penereſpicit ad illud qð pᷣceſſit.ſ.peccatũ.hoc aũt modo nõ eſt inſtrumẽtum iuſticie. vt ſᷣm quã homo me⸗ reatur.pena em̃ ſᷣm ꝙ hmõi eſt.eſt inuolũtariuz.inſtru⸗ mentũ vᷣo iuſticie pᷣm ꝙ ex ea eſt meritũ eſt voluntariuʒ ergo illo modo nõ dicetur moꝛs inſtrumẽtuʒ virtutis ſi ue iuſticie. ¶ Pꝛeterea pena reſpicit ad pᷣteritum.meri tum vo reſpicit ad ſuturum.nõ ergo illo modo dicit᷑ in⸗ ſtrumentũ ad merendũ.¶.! Item moꝛs in ſe malũ eſt.ma lum aũt ꝑ ſe non oꝛdinat ad bonũ meritoꝛiũ.ergo moꝛs P ſe non oꝛdinat ad bonũ meritoꝛiũ.Sed quo vtitur vir tus vel iuſticia eſt per ſe in bonum meritoꝛiũ.ergo moꝛs non eſt hmõi.ſᷣm ꝙ malum nõ ergo moꝛs eſt in vſum iu ſticie vel virtutis.(¶ Contra.bono contingit bene vti et male vti. lex em̃ bonuũin eſt.⁊ ea cõuenit bene vti⁊ male vti.ergo a contrario malo pene cõtingit ⁊ bene vti ⁊ ma le vti.ſicut accidit de concupiſcentia qua quis põt male vti 2 bene vti. bene em̃ vtitur qui concupiſcẽtiam refre⸗ nat.male vtitur qui concupiſcentiã relaxat. vnde aug. in li.de baptiſ.paruuloꝝ. ANale vtitur malo cõcupiſcẽ tiam relarans adulterio. bene vtitur malo concupiſcen tiam reſtringens a cõnubio. eodem modo moꝛte contin git vti 1 bene ⁊ male.bene cum pꝛo fide vel iuſticia ſuſti netur. malo cum ad flagitium impellitur vel pꝛo cauſa iam ſit tranſacta. pena aũt eſt cũ ẽ ſenſus rei triſlabilis in ip̃a aũt moꝛte cũ eſi ſeꝑatio aĩe a coꝛꝑe inboneſta ſuſtinet᷑. o quod dicendũ.ꝙ; moꝛte eſi vti bene.cum ꝓ honeſta cauſa ſuſtinet᷑ neceſſaria.⁊ licet moꝛs vt pena ſit inuolũtariũ:ſuſtinere tñ illã eſi volun⸗ tariũ.⁊ hoc eſt vſus virtutis vel iuſticie generalis.Cuʒ ergo querit᷑ ſᷣm quã ratõeʒ oꝛdinat ad meritũ.dicendũ eſt ꝙ oꝛdinat ad meritũ ꝓut cadit ſub voluntate. etſi re ſpicit qð futurũ eſt.⁊ licet ſit malũ tñ eo contingit bene vti. VUnde aug.Mali male lege vtuntur quis ſit bonuʒ boni ðᷣo moꝛte bene vtuntur.quis moꝛs ſit malũõ. Meẽbruʒz decimũ Abiia conſideratõne de penis generalibo pꝛimoꝝ parentũ.dicendũ eſt de penis ſꝑe cialibo.Et pꝛimo agit᷑ de penis peccati ex parte mulieris.ſcðo ex ꝑte viri. ſic em̃ oꝛ⸗ dinãtur in gen. Et ponũtur tres ex ꝑte mulieris.multi⸗ plicatio erũnarũ in multitudine conceptuũ.doloꝛ ĩ par⸗ tu.⁊ ſubiectõ ſub poteſtate viri. Eſt eniʒ duplex vis aĩe cognoſcitiua.ratõnalis ⁊ ſenſibilis.q;tum ad ratõnalẽ ſumitur pena ſubiectõnis: q;tum ad lenſibilem duplex pena.vna ſᷣm multitudinẽ. cum dicit multiplicabo erũ⸗ nas:altera ᷣm magnitudinẽ cum dicit in doloꝛe paries. rvel aliter indiuiduũ ad duo tendit ad conſeruatõeʒ ſui Fm tempus determinatũ.ad conſeruatõnezʒ ſpeciei ſim⸗ pliciter.multipliciter vᷣo dicit᷑ ſexus paſſiui.Yuxta autẽ vtrũq; contrahit ex peccato penã. nam iuxta actũ gene⸗ rationis qui eſt ad conſeruatõeʒ ſpeciei.duplicẽ penam trahit.in poꝛtando fetum ⁊ parturiendo.quoꝝ vnũ ꝑti net ad ꝓgreſſum:alterũ ad conſumatõeʒ in initio vᷣo eſt de lectatio? ibi videtur eſſe ſine pena.⁊ foꝛtaſſe hoc vo⸗ luit deſignare nomine conceptus.vel hoc tacuit pꝛopteꝛ Telectationeʒ in qua non videtur eſſe pena.Ex paꝛte po actus qui eſt ad conſeruationem indiuidui cum bonum ſit libertas faciendi quod ſibi eſt expediens.malum peꝛ oppoſitum eſt ſeruitus. ſubeſſe alterius dominatõni ne⸗ ceſſario.⁊ hec eſt illa pena que deſignatur cum dicitur. ſub poteſtate viri eris. ¶ Seo poteſt queri ſi multipli⸗ catio erumnarum in conceptibus ⁊ doloꝛum in partu⸗ bus contingit pecoꝛibus.⁊ in illis ſicut dicit auguſ.eſt hec moꝛtalitatis conditio potiꝰqᷓ pena peccati.nõ eꝛgo videtur ꝙ iſtud ſit pena peccati in mulieribo.¶ Ad qð reſpondet augu.in li.ↄtra maniche.dicens. põt fieri qꝙ; in femĩis hominũ moꝛtaliũ coꝛpoꝝ ſit iſta cõditio:ſᷣ hoc eſt magnũ ſuppliciũ.ꝙ ad iſtam coꝛpoꝝ moꝛtalitateʒ ex illa ĩmoꝛtalitate veniũt.⁊ ſic eſt differẽtia ĩ femĩs hoim in pecoꝛibo.Addit etiã augu.alia queſtionem ꝑ hoc ꝗ ponit alia lr̃a dicens. MMultiplicabo doloꝛes atq; ſuſpi⸗ ria in huiꝰvite calamitate. ꝑ hoc em̃ videt᷑ deſignare q; non loquatur de multiplicatõne miſeriarum ratõe con ceptuum:ſed de multiplicatõne miſeriarum in tota vita moꝛtali.ſed hec pena non videtur pꝛopꝛia mulieribus ↄmunis em̃ eſt viris.ergo non ſic generaliter intelligen Dum eſt niſi de doloꝛibo? ſuſpirijs ratõne conceptuum. einde queritux· S. j. ratõne illius pene qua dicitur.⁊ ſub viri poteſtate eris videtur em̃ non eſſe pena ſeð eſſe ex conditõne ſexus.foꝛ⸗ mata enim fuit de latere viri.ergo ſumpfſit ab ipo oꝛigi⸗ nem tanqᷓ a pꝛincipio.conueniebat ergo ei ſubelle ex cõ⸗ ditione.¶ Pꝛeterea. ſi ex neceſſitate iuſticie ſunt ſubdi⸗ te viris.ad quid eꝛgo dicit apłlus ad ephe.Mulieꝛes vi ris ſubdite ſint cum voluntarium diuidatur contra pe⸗ nale. 4 Ieem videtur in multis mulieꝛibus ꝙ non ſubie cte ſunt viris ſed dominẽtur ipᷣis.4 Pꝛeterea ᷣm aliaʒ tranſlationem.poſtqᷓ dictum eſt in doloꝛe paries ſequit᷑ erit tibi conuerſio ad virum tuum. a ipᷣe tui dominabit᷑. videtur em̃ contrariũ.quaſi em̃ dignitateʒ ſibi additam credunt.cũ mulieres ſunt ⁊ plerũq; ſuꝑbioꝛes exiſtant. quid eſt ̊ ꝙ poſt ꝑtũ in doloꝛe dicit᷑.ꝙ erit tibi cõuerſio ad virum tuum. ¶Ao quod dicendũ. ꝙ licet ex condi⸗ Mueſtio tione ex ꝑte aĩe haberet ipᷣa paritatẽ.nibilominꝰex con ditõne ex ꝑte coꝛpoꝛis habuit quãdaʒ a viro dependen⸗ tiam.ſed nõ expꝛimebat᷑ ibi ſubiectio penalis.qua velit nolit ſubiecta ſit viro.huic aũt ſubiectõni penali nõ re⸗ pugnat ſubiectõ voluntaria obedientie.vᷣllud em̃ quod fuit neceſſariuzʒ ex oꝛdine iuſticie diuine poteſt fieri vo⸗ luntariũ.⁊ ſic d neceſſitate faceret virtutem. ⁊ tũc erit meritoꝛium. Mec repugnat ꝙ ſit penale qð em̃ ſenſuali tati vel ratõni ſequenti ſenſualitatem eſt penale rationi recte.potuit eſſe voluntariũ ⁊ meritoꝛiuʒz ſi aſſit gratia. 4¶ Ad ſequens vo dicendum. ꝙ licet ex impꝛoba volun⸗ tate contingat aliquaʒ mulierem dominari viro.hoc ta⸗ men non eſt ſᷣm ratõnem ſexus.ſexus em̃ debet eſſe ſub⸗ iectus,.⁊ agendo contra iuſticiã diuinã peccat mulier q̃ dominat᷑..! Ad vltimũ dicendũ.qꝙ recte poſtiᷓ dictũ eſt in doloꝛe paries filios.ſequitur ipe tui dominabit᷑⁊ erit tui conuerſio ad virum.ad oſtendendũ ꝙ licet finos ba beat ꝑ quos poſſit extolli.nihilominꝰ debet conuerti ad virum vt eius ſequat᷑ voluntatẽ. Pꝛeterea intelligat ſe. nõ habuiſſe ex ſe pꝛolem ſed a viro.⁊ neceſſitatẽ in edu⸗ catione pꝛolis ꝑ virum eſſe ſuplendam. Exponit auteʒ angu. moꝛaliter ſic. Illa pars amime que carnalibo gau Dijs tenetur cum aliquã malam conſuetudinem volens vincere:paſſa fuerit difficultateʒ ac doloꝛem.atq; ita pe perit conſuetudinem bonam.cautius ⁊ diligentius ob⸗ temperat tanꝙᷓ viro.⁊ ipſis quaſi erudita doloꝛibo con⸗ uertitur ad ratõnem.⁊ libenter ſeruit iubenti.ne iteruz in aliam ꝑnicioſam defluat conſuetudinem. R einde queritur. S. n. de pena hominis que pene diſtinguũtur in gen.cũ dicit᷑ quia audiſti vo.vx.tue.⁊ comediſti de ligno de quo pꝛe⸗ ceperam tibi ne comederes: maledicta terra in oꝑe tuo ⁊c. Signãtur autem ibi plures pene.quedam em̃ ſunt ĩ ablatione boni.⁊ quedam pene lunt in impoſitõne mali In ablatõne boni cum ſubiungit᷑ videte ne mittat forte manum ſuam ⁊ ſumat de ligno vite.In impoſitõne ma li cum dicitur. maledicta terra in opere tuo. Ablatõ vᷣo boni dicit᷑ qᷓtum ad cauſaʒ conſeruatõnis vite.qtuʒ ad locum voluptatis. Pꝛimũ eſt impotentia ſumendi de li⸗ gno vite ꝓpter pꝛohibitõeʒ. Secũdum eſt expulſio de lo⸗ co voluptatis.Lerciũ pꝛohibitõ reditus cũ dicit᷑eiecit adam ⁊ collocauit ⁊c. Pꝛima pena ex ꝑte coꝛꝑis.ſecun Da ex ꝑte anime.voluptas em̃ ex ꝑte anime attendit᷑.ter cia ex ꝑte totius. tum aũt ad potentiam mali diſtin⸗ guũtuꝛ pene.tum in vita.tum in moꝛte.cum dicit᷑ donec reuertaris in terram. ¶ In vita vo diſtinguit᷑ qtum ad initium ſuſtentatõnis.qtum ad pꝛogreſſum.2 q;tum ad conſũmatõeʒ.q tum ad initiũ cũ dicitur.maledicta ter⸗ ra in oꝑe tuo.in laboꝛibo ⁊c̃.qᷓtum ad ꝓgreſſum dicituꝛ ſpinas ⁊ tribulos germinabit tibi.qtum ad conſũmati onem cuʒ dicit᷑.comedas herbas terre⁊ in ſudoꝛe veſce ris pane tuo. In pꝛimo laboꝛandi diſſicultas que eſt ex colendo terrã. In ſcdᷣo infructibilitas cum dicit᷑ ſpinas ⁊c. In tercio victus parcitas ad quem victum alia duo tendunt.! Pena vo que reſpicit moꝛtem dupler eſt.mo riendi neceſſitas.⁊ incineratio. Incineratio notat᷑ cum dicitur donec reuertaris in terrã de qua ſumptus es qꝛ puluis es ⁊c.ipſa moꝛtalitas.ſ.moꝛiendi.neceſſitas no tatur ꝑ tunicas pelliceas quibo erant induti. ⁊ hoc ap⸗ paret ꝑ hoc ꝙ dicitur ecce adam factus eſt quaſi vnꝰ ex nobis ſciens bonũ ⁊ malũ.ſciens quaſi ꝑ exꝑientiaʒ bo num vite ⁊ malum moꝛtis. Sciebat em̃ quid eſſet ciue⸗ re. Sciebat em̃ ꝑ exꝑientiam moꝛtem quã pꝛius ſciebat per ſcientiam nõdum ꝑ erꝑientiam illud tamen q̃ſi irri ſoꝛie dictũ eſt. in cõomemoꝛationẽ pcedentis pcti. ¶ Sʒ põt queri ꝓpter quid cum aſſignat᷑ pena ipius a deo ra⸗ tio pᷣmittit᷑.cum aũt aſſignat᷑ pena eue nõ pᷣmittit᷑ ratõ. 4Ad qð dicendũ eſt. ꝙ; dyabolo temptanii ꝑ ſerpenteʒ data eſt pena pᷣmiſſa ratõne.⁊ ipi viro.in vtroq; em̃ pri — (Deinge queritur inꝑ hoc ꝙ dici᷑. Spinas⸗ .Crxxj. cipalit vigebat ratõ vt ĩmediate ſe hñs ad deũ. In genẽ ein angeloꝝ lucifer imediate habebat ſe ad deum tanqᷓ pꝛincipiũ viarũ. In genere po hominũ ĩmediate adam tanꝙᷓ pꝛimꝰhomo.⁊ ideo cũ ratõne viriq; infligit᷑ pena iſti quia ſuggeſſit tranſgreſſionẽ mandati. illi quia ꝑpe trauit ex ſuggeſtione tin.vnde ex ipᷣis verbis expꝛimen tibus penã patet maius eſſe peccatuʒ dy aboli.dicit᷑ em̃ maledictus eris facta ↄuerſione ad dyabolũ.facta con⸗ nerſione ad adam dicit᷑ maledicta terra in opere tuo. ratione eius ꝙ dicit᷑ maledicta terra in opere tuo. ꝓpt quid terra maledicatur.cum ipᷣa non deliquerit ſed ipᷣe adam. ¶l Pꝛeterea ſupꝛa alia elementa quare non ceci⸗ dit maledictio.cum ipſe hbomo compoſitꝰ ſit ex quatuoꝛ elementis qui peccauit.⸗ Pꝛeterea grauius fuit pecca⸗ tum hoc ⁊ damnoſiꝰquo peccauit adam qᷓ; quo peccauit chaym.ſed ꝓ peccato chaym infligit᷑ e a domimno cũ dicitur.maledictꝰeris ſuꝑ terram. ¶ Ad quod dicendũ ꝙ licet teꝛra nõ peccauerit in ſe. nihilominꝰ maledictio cadit ſuꝑ terrã.qꝛ bomo ↄuerſus eſt ad terrã.ſ.ad dele⸗ ctationem fructus qui erat ex terra peccauit.⁊ hoc aſſi⸗ gnatur ratio quare tꝑe ieiunij fuit abſtinẽtia a carnibo aĩaliuʒ que nutriunt᷑ in terra.nõ aũt a carnibo piſcium qui nutriunt᷑ in aquis.Etſi obijciatur de volatilibo que oꝛiginẽ habuerũt ex aquis.dicendũ eſt ꝙ nutrimentum ſuũ accipiũt ab his que oꝛiunt᷑ a terra ꝑ ſe.⁊ nõ ᷣm acci dens. DBeatꝰtñ augu.ꝑ maledictõeʒ teꝛre dat intelligeꝛe maledictõeʒ concupiſcẽtie que ꝓuenit ex ꝑte inferioꝛi.ſ. carnis.¶ Ad ſcom vᷣo dicendũ.q; maledictõ facta teꝛre ⁊ nõ alioꝝ elementoꝝ ꝓpter hoc.q; mediante fructu ter re ꝓhibito ⁊ inclinatõne ad iſtud factũ eſt peccatum.li⸗ cet ergo homo compoſitus eſſet ex quatuoꝛ.nõ tñ incli⸗ natio ad telecta bile in alijs traxit hominẽ ad peccatuʒ Ad tereium vᷣo dicendũ ꝙ aliter fuit de chaym ⁊ adã chaym em̃ quodãmodo imitatus eſt dyabolum in pec⸗ cato ſuo.ex inuidia em̃ ꝑpetrauit homicidiũ.ſic ⁊ dya⸗ bolus vt dicit Alchuinꝰ.⁊ ſumit᷑ ex illo verbo.viij.ioh. Ille erat homicida ab initio.⁊ ideo ſicut dictum eſt dya bolo in ſerpente maledictꝰ⁊c.ita dictum eſt chaym ma⸗ ledictꝰeris ſuꝑ terrã. Ade vo dictũ eſt maledicta terra in oꝑe tuo.vt notat᷑ ꝙ oꝛtũ habuit pctm ex concupiſcen tia ſenſuali.que per terram deſignatur. neritur .S. uij. ſuꝑ eo ꝙ dicit᷑ in laboꝛibo comedes ⁊c.Non em omnibꝰ datur iſta pena. multi em comedunt ⁊ non in laboꝛibo. 4 Pꝛeterea ᷣm hoc qui ſunt in vita contemplatiua non ha berent iſtaʒ penam. non em̃ ĩ laboꝛibo comedunt ⁊c. 4¶ Av quod dicendũ eſt.ꝙ pena eſt ↄmunis.nullꝰ em̃ ẽ qui comedit ex ea niſi pꝛecedente laboꝛe in ſe vel in alio. Contemplatiui etiã comedũt ex ea vel ex laboꝛibo quos Hhabet in actiua vel qui habent᷑ ab alijs. Pꝛetea tota vi ta iſta ẽ in laboꝛe ↄſtituta.Fᷣm illud.v.iob.homo naſcit᷑ ad laboꝛẽ ⁊ auis ad volatũ.vnde nõ ſemꝑ neceiſe ẽ ꝙ la⸗ boꝛ ſit in excolendo terrã. ſed ꝙ laboꝛ ſit in vita tempo⸗ rali. Alia tñ lr̃a eſt que dicit. in meroꝛibo manducabis ex illa.vbi notat᷑ ꝙ in iſta ſemꝑ debet eſſe afflictio. Alit tamen eyponit augu.moꝛaliter dicẽs.hocipſum quodĩ hac vita quiſqʒ natus eſt. difficultatẽ habet inuemende veritatis ex coꝛpoꝛe coꝛruptibili.ſm illud.ix.ſapientie. Coꝛpus quod coꝛrumpit᷑.aggrauat animm. tur §. v. tribulos germinabit terra ⁊c̃.videt᷑ em̃ ꝙ hec pena nõ tm̃ ſit maris ſed etiã femine ſpinas em̃ ⁊ tribulos ſignant᷑ punctõnes peccatorum que ex mundo vel carne ꝓueniũt.he auteʒ non tm̃ ſunt in maſculo ſed in femina.¶ Sed reſpondendum eſt. q; ad virum magis refertur iſta pena.pꝛopter boc.ꝙ vi⸗ ri eſt excolere terrã? fructũ ex ea colligere.hoc autem ꝗ; obijcit᷑ ad moꝛalẽ intellectũ refertur in qua vir a mulie⸗ re non diſtinguit᷑.¶ Sed adbuc querit᷑ vtrum ſpine et tribuli oꝛirent᷑ ex terra ante cum poſſent eſſe ao cõueni⸗ entem vſum. Ad quod dicendũ ꝑ hoc qð dicit Alchui⸗ nus.querit em̃ cur ſpinas⁊ tribulos germinauit teꝛra. Ad quoo reſpõdet ꝑ peccatũ homĩs terra maledicta eſt vt ſpinas parẽt venenoſas herbas.vt ante oculos ſem per habeat homo oꝛiginale crimen. Aliter tamen videt᷑ reſpondere auguſ.dicens. ꝙ bhomini naſcebant᷑ iſta a0 laboꝛem ⁊ penaʒ.quod alijs aĩalibo naſcebant᷑ ad paſtũ Damaſ. etiam dicit ꝙ ſpina iuncta fuit roſe in ſubmẽo⸗ rationem tranſgreſſionis pꝛime que voluntati eſt ↄiun⸗ cta . comedas herbas terre ⁊c.bic querit᷑ qualiteꝛ hoc datum eſt in penam cum ſit vita multoꝝ ſanctoꝛũ. 4 Pꝛeterea herbe dicunt᷑ que ſponte naſcuntur ex terra cum aũt dictum eſt ex omni ligno paꝛadiſi ⁊c̃.Nõne cõ ceſſuʒ fuit comedẽ ex herbis.¶ Pꝛetea nõne poſt pecca tum poterant etiam de fructibus comedere. qualiter g datum eſt in pena comedere herbas. Alia em littera di⸗ cit.⁊ edes pabula agri tui.¶ Pꝛeterea multi veſcũtur pane ⁊ non in ſudoꝛe vultus ſui.ergo non eos attingit illa pena.¶ Reſpondendũ eſt.ꝙ licet ſancti voluntarie 7 imeritoꝛie comederunt herbas.nihilominꝰ tamen ho⸗ mini datum eſt in penam.vt quia in delectabilioꝛi cibo deliquit.in cibo animalium punit᷑. Qec negat᷑ quin ho⸗ mini conceſſum fuerit de herbis terre comedere.conceſ ſu enim nobilioꝛi terre naſcente. per conſequẽs videtur concedi vſus terre naſcentis minus nobilis.⸗! Ad terci um dᷣo dicendũ.ꝙ licet aliqua ſecularis perſona non ve ſcatur pane in ſudoꝛe vultus.homini vo datum eſt hoc in penam. Panis em̃ non ſine ſudoꝛe vultus pꝛeparat᷑. onec reuertaꝛis.notat᷑ hic pena incineratõis.vide⸗ tur autem ꝙ hec pena nõ extendatur ad omnes ab adã ſeminaliter deſcendentes.non em̃ ad illos qui viui in⸗ ueniũtur in die iudicij.de quibo dicitur ſimul rapientuꝛ in nubibus obuiam xpᷣo ĩ aera.Similiter de multis ſa⸗ ctis legitur quoꝝ coꝛpoꝛa non incinerãtur.⸗ Ad quod dicendum ꝑ hoc ꝙ dicitur in glo.j.ad Thelſ.iiij.iõ ab illa ſentẽtia arbitramur illos eſſe immunes qua dictuʒ eſt terra es ⁊ in terraʒ ibis. Similiter dicit haymo.dũ anima ipᷣo raptu exierit ipᷣm coꝛpus. erit coꝛpus terra. ſed tamen bꝛeuiſſimũ ſpacium tenebit ip̃a moꝛs.4 Ad aliud dicendũ ꝙ hoc ꝙ coꝛpoꝛa ſanctoꝝ nõ incinerãtur gratie eſt.⁊ licet xpᷣe ad nr̃am redemptõeʒ mortẽ aſſum⸗ pſerit.nõ tñ carnis coꝛruptõeʒ ſiue incineratõeʒ.ſm il⸗ lud pᷣs.iQõ dabis ſanctũ tuũ videre coꝛruptõeʒ. Vñ in li.de ecẽ.dog. Manet pꝛiuilegiũ in dño.ꝙ de eo ſpecia- liter dicitur.non dabis ſanctuʒ tuũ videre coꝛruptõeʒ. ¶ Cecit eis dominus S. vj. tunicas pelliceas ſup quo querit᷑. que fuit cauſa munqodo indigebant vt nõ poſſent ſine his ſubſiſtere? Ud qð rñn⸗ dendum.ꝑ bhoc ꝙ dicit Alchuinꝰ fecit hoc vt eos moꝛta les inſinuaret. Induit autem vt ex omni pꝑte ſe eſſe circũ datos cognoſcerent. Item augu.contra maniche. Illa moꝛs qua omnes qui ex adam nati ſumus cepimus de⸗ bere in tunicis pelliceis figurata eſt. ipi em̃ fecerunt pᷣ⸗ cinctoꝛia de folijs fici.⁊ deus fecit illis tunicas pellice⸗ as.ipſi em appetierunt faciendi libidinẽ relicta facie ve⸗ ritatis.⁊ deus coꝛꝑa eoꝝ in iſtam moꝛtalitatem carnis mutauit.quo eniʒ maioꝛi iudicio potuit figurari moꝛs quã ſentimus in coꝛpoꝛe.q pellibo que de moꝛtuis peco ribus detrahi enr Eii eſt quod ſequitur.ecce adam factus eſt quaſi vnus ex nobis cum iam ille fuit immoꝛtalis deiectus in moꝛtem ſciens moꝛtẽ ꝑ er ꝑienti am quã pꝛius nouit tm ꝑ ſapientiã. Ad quod reſpondet augu.qꝙ dupliciter intelligi potuit.vt voce inſultãtis di ceretur factus eſt nanc vnus ex nobis.nõ quia iam eſſet ſed quia ad illã rem factus eſſet vt.ſ.eſſet deꝰ creatoꝛis ſui beneficio.nõ natura ſi ſub poteſtate erꝰmanẽ voluiſ⸗ ſet. vel dictꝰeſt quaſi vnꝰex nobis.eo ꝙ tunc nouit ꝑ ex⸗ perientiã quod cꝰnouit ꝑ ſapientiã. ¶ Müc ergo vide te ⁊c̃.hic deſignãtur tres pene.ꝑquas pñt deſignari ſi⸗ ue figurari tres pene in futuro.que competũt peccato oꝛiginali qð ꝑ adam eſt contractũ vel etiam in alio moꝛ tali.lapſus irrecuꝑabilis a ſtatu innocẽtie.carẽtia ſum mi delectabilis.irreuocabilitas quãtũ eſt ex ꝑe homis Seod queritur quibo dictum eſt videte ne foꝛte mittat ⁊c. Pꝛeterea nũquid ſi ſumeret de ligno vite viueret in eternũ.cum iam effectus eſſet moꝛtalis ꝑ tranſgreſſonẽ inobediẽtie. Ad qð dicendũ.ꝙ angelis locutꝰ ẽ tanqᷓ miniſtris.illud aũt quod ſequit᷑ ad hoc refert᷑. vt oſtẽde retur ꝙ lignũ vite hanc habuit potentiã. vt ꝑ eſum illiꝰ daret dnñs immoꝛtalitatẽ in coꝛpoꝛe ſuſceptibili.ſiue ad hoc diſpoſito.etſi coꝛpus ade non iam erat diſpoſitũ.li⸗ gnum vite nõ ꝓpter hoc ſus virtutẽ amiſit. Aliter tamẽ exponit augu.dicens.põt videri ꝓpterea homo in labo⸗ res huiꝰmũdi eſſe dimiſſus. vt aliquãdo ad arboꝛẽ vite manũ ponat ⁊ viuat ineternũ. Manus aũt poꝛrectõ ſi⸗ gnat crucem ꝑ quã vita eterna recuꝑat᷑. Poteſt etiã in⸗ telligi ꝙ nõ iniuſta pena eſt poſt peccatũ intercluſuʒ eẽ aditũ ad ſapientiã.donec dei miſericoꝛdia mẽſuris tem⸗ poꝛum reuiuiſcat qui moꝛtuus inueniat᷑ qui perierat. Emiſit eum dñs ⁊c̃.querit᷑ in quo diſtinguit᷑ hec pe⸗ nã a pcedenti cum eoipᷣo diceret᷑ paradiſus voluptatis pꝛincipaliter ꝓpter eſum ligni vite. Ad qð dicendũ ſᷣm augu.ꝙ; duplex figurat᷑ ſeꝑatio.vna que ẽ a ligno vite ꝗ eſt xpᷣc. ꝓuer.iij. lignũ vite eſt hbis ꝗ appᷣhenderit eã⸗ tenuerint.Alia ẽ a ꝑadiſo ſpũali ꝙ ẽ ecclia.a qua eijcit pctoꝛ quſq; ꝑ ſatiſfactõeʒ redeat ad vnitatẽ. Scðm aliã do trãſiatoneʒ dr dimiſit eũ.vt notet᷑ ꝙ ſuo ꝓpꝛio pcto H̊ emeꝛẽte ẽ dimiſſus.alienatꝰaũt ẽ a vita nõſolũ quã fu⸗ erat ſi pᷣceptũ ſᷣuaſſet cũ ãgelis accepturꝰ.ſᷣ ab illa etiã quã ducebat ĩ ꝑadiſo.q erat qᷣdã coꝛꝑis kelicitae MKie⸗ citq; adã ⁊ collocauit an ꝑadiſuʒ vel ↄtra ſᷣn aliã Fam hic notat᷑ vltima pena.ſ.iĩpoſſibilitas quãtũ eſt ſe ad reditũ.pᷣ qð ſibi vult ꝙ cherubin ⁊ flãmeꝰgladiꝰponunt ad cuſtodiã viã ligni vite.niſi vt oſtendat᷑ ꝙ ꝑcaritateʒ que ẽ plenitudo ſciẽtie deſignatã in cherubin.⁊ ꝑ penaʒ tempoꝛalẽ que in framea verſatili ſiue gladio deſignat᷑. via ligni vite cuſtoditur.ſicut dicit augu.in li.cõtra ma niche. Ael per plenitudineʒ ſcientie poteſt deſignari ꝑ⸗ fecta ſciẽtia ſᷣin quã debet dirigi moleſtiarũ tollerantia ¶ Lueſtio.cxxuj.de pecca⸗ ginali quid ſit. pccto pꝛimoꝝ parẽtũ ⁊ penis ↄſequenti bus ipᷣm: ↄſequẽter dicendũ eſt de pcto oꝛiginali qð ex ipo ↄſequẽter traheba⸗ tur. 4 Circa vᷣo oꝛiginale petm hec q̃ri Boſſunt. Pꝛio an ſit oꝛigiale pctm. Scðdo ꝗd ſit oꝛigiale petm. Tercio q̃ eſt cã oꝛigialis pcti. Quarto q̃lit tradu cat᷑ oꝛigiale pctm. Quinto in qͥ ſit. Sexto q̃lit traſit rea tu ⁊ manet actu. Septio de ↄcupiſcẽtia que eſt ſequela oꝛiginalis pcti. Octauo de vnitate oꝛiginalis peccati vł multitudine.ono de quãtitate oꝛiginalis peccati.De cimo de ena oꝛiginalis peccati. — (Mlembꝛu primuũ H R IZrca pmũ ſic ꝙ oꝛigiale pctm ñ ſit · pr oñ⸗ di ptꝰbaptiſmũ ꝗ delet culpã ⁊ pena nihil dʒ rmanẽ oꝛigial pcti. ſi ãbo ↄiugati ba⸗ cia ca mis qꝗ ẽ liꝰpẽa.̊ oꝛigiale pctm ñ erit ĩ ꝓle.ex ꝑte eĩ coꝛꝑis ñ videt᷑ habẽ cãʒ.nec ex ꝑte aĩe q̃ a do creata e 4 YHoꝛte diſtingueret aliquis q; dupler ẽ pena ſequens origĩale peccatũ.pena ꝓmiouẽs:⁊ pena ſuffocãs.Pena gnito tractatude Aeizer ieis ñ erit culpa oꝛigial nec imũdi⸗ e v nide dgto no nio tiat Kin bni n F lli⸗ ad li⸗ ine bo⸗ e vſ⸗ in hei enn t. be⸗ tis — — = = — — ——M — ¶ Lueſtio ꝓmouẽs nõ remouet᷑ ꝑ baptiſmũ.pena vᷣo ſuffocans re mouet᷑. Sed hoc nihil videt᷑ valere ad ꝓpoſituʒ. Si em̃ pena ſuffocans tollitur ꝑ baptiſinuʒ. maxime aut ſuffo⸗ cans debet dici ex qua tantũ malũ ſequit᷑.ſ.culpa oꝛigi⸗ nalis in pꝛolem. ex qua eſt carẽtia viſionis dei.illa eꝛgo maxime tolletur ꝑ baptiſmuʒ. nõ ergo ſequit᷑ oꝛiginale peccatum in pꝛole illa pena ablata in parentibo. 4 o idem ſi oꝛiginale peccatũ eſt ce neceſſitate in pꝛole. vide tur ꝙ nuptie nõ dicende ſunt bone.in ſacramẽto em̃ ma trimoniali tria ſunt bona. fides.pꝛoles. a ſacramẽtum. pꝛolem aũt de neceſſitate ſequit᷑ marimũ malũ videlicet culpa oꝛiginalis. ergo ad nuptias conſequit᷑ de neceſſi⸗ tate marunũ malũ.ſed nibil ad qð conſequit᷑ maxunuʒ malũ ſumpliciter dicendũ eſt bonũ. ergo mr̃imoniũ non elſſet ſimpliciter bonũ.qdð cum ſit falſum. reſtat q id qð te neceſſitate conſequit᷑ ad ipᷣm nõ eſt malũ.ſed hoc ap⸗ pellat᷑ oꝛiginale. ergo oꝛiginale nõ eſt malũ ſine peccatũ 4 Item ad idem biero. nõ eſt capitale vicij qð nõ eſt ca⸗ 2◻ pitale virtutũ. oppoſita em ſunt nata fieri circa idem. S ſiłꝛ ſi vnũ nõ eſt traducibile nec reliquũ.ſed virtꝰnõ tra ducitur.ergo nec peccatũ. Seo oꝛiginale ꝑ traductionẽ dicit᷑ elle oꝛiginale.ergo nõ eſt peccatum.4l Stem omne agens nobiliꝰeſt patiẽte ſicut dicit angu.in.xij.ſuꝑ gen. ad litt. ⁊ accipit᷑ ibi agene coĩter vt appellet᷑ ⁊ coꝛrũpẽs agens. conſiat em̃ ꝙ nibil agit in aliud coꝛrũpẽdo ipᷣin niſi potentiꝰipo. Silꝛ etiã aceipit᷑ hic patiẽs coĩter.non ſolũ ꝓ patiẽte paſſione que eſt ꝑ abiectionẽ:ſed etiã paſ ſione que eſt in recipiẽdo.nõ em loquit᷑ ibi augu.de paſ ſione que fit ꝑ abiectioneʒ ſed de altera. Sed coꝛpꝰneq;ʒ nobiliꝰneq; potentiꝰeſi aia. aĩa nõ coꝛrũpi?᷑ neq; patit ab ißo coꝛꝑe.¶ Item nec a deo coꝛrũpit᷑ ſed cauẽduʒ eſt em̃ vt dicit augu.ũ ponere cauſaʒ peccati vel ꝑ ſe vxłꝑ accidẽs. iAec iteꝝ coꝛrũpit᷑ aĩia ꝑuuli a coꝛruptione aie parẽtuʒz. cũ nõ ſint aĩe ex traduce ſicut coꝛꝑa.Qec a ſe⸗ ipᷣa põt dici ꝙ coꝛrũpit᷑.nihil em̃ ẽ cauſa coꝛruptõis ſui⸗ ipᷣiꝰ.ſic ̊ aĩa ꝑuuli coꝛꝑi ifuſa ex nulla ꝑte habet coꝛru Frion?. Si le nullo mõ põt dici pctẽm. ¶ Item mibil agẽs 'm quali⸗ tatem quã habet agit in alterũ.niſi inducẽdo talẽ quali tatẽ q̃lẽ babet.ita vt nõ egrediat᷑ genꝰ.verbigra.ſi ignis agat in ferrũ ᷣm caliditatẽ quã habet.nõ agit in ipo in ducẽdo caliditatẽ alteri generis.ſed caliditatẽ generis eiuſdẽ.ergo ſi caro coꝛrupta ſᷣm coꝛruptionẽ quã habet aliquo mõ inducit coꝛruptionẽ in aĩa.nõ inducet coꝛru⸗ ptionẽ alteriꝰgeneris ſed eiuſdeʒ. Si ergo coꝛruptio in carne fuit penalis tm̃ ⁊ nõ culpabilis.videt᷑ ꝙ ſi ab ipa inducat᷑ coꝛruptio in aĩa. illa erit penalis tm ⁊ nõ cul⸗ pabilis.etſi hoc:redit ſemꝑ ꝙ nunqꝙᷓ erit oꝛigiale pecca⸗ tum. 4 Item ad idem.Lex tꝑalis tenet᷑ a lege eterna. et iuſticia legis tꝑalis a iuſticia legis eteꝛne.ſed iniuſticia legis tꝑalis non punitur aliquis ꝑſonaliter ꝓ peccato parentũ.ergo ſi cum maioꝛi miſericoꝛdia eſt iuſticia le⸗ gis eterne q;ᷓ iuſticia tempoꝛalis.nunq; ſᷣm iuſticiam le⸗ gis eterne puniet᷑ aliquis ꝑſonaliter pꝛo culpa pꝛimorũ parentuʒ.⁊ maxime eternaliter.ſed hoc eſſet ſi poneret᷑ oꝛiginale peccatũ: ip̃i em̃ dicit᷑ deberi ꝑpetua carentia viſionis dei ̃m ꝙ hmõi.⁊ ita nõ debet poni peccatum oꝛiginale. Aut ſi dicat᷑ q aliquis punit᷑ ex pena paren⸗ tum. videtur ꝙ ſaltem magis deberet pumiri pꝛo pecca⸗ tis ꝓrimoꝝ parentũ qᷓ; pꝛimoꝝ.¶ Item iuſlu eſt vt pe⸗ na ſuũ teneat actoꝛẽ.ſed ꝑuulus qui mõ naſcit᷑ nullius peccati fuit actoꝛ ſed ſolũ pꝛimi parẽtes.ergo iſti nulla pena debet᷑. ſi ergo illi reddit:imuſle agit᷑ cũ illo.. Pꝛe terea quicqd fit de coꝛpibo. aia illius ꝑuuli nullo modo fuit in prinis parentibo.ergo videt᷑ ꝙ nullo mõ deberet puniri ex peccato eoꝝ quicꝗd fit de coꝛge ipius.Qð em̃ dicitur Exo.xx.Ego ſum dens ceus tuus foꝛtis zelotes viſitans iniquitates patrũ in filios. hoc intelligit᷑ cum filij imitant iniquitatem patruz.⁊ hoc patet ꝑ hoc ꝙ ibi ſubiungit᷑. in terciã ⁊ quartã generatõneʒ coꝝ qni ode⸗ & perm eſt coꝛruptõ in aĩa.aꝓparet ꝙ oꝛigia⸗- runt me. Si ergo ꝑuulus cum naſcit᷑ non imitat᷑ iniqui tatem patris.nõ videt᷑ ꝙ debeat vindicari in ipo.⸗ Pꝛe terea Eʒzech.xviij.omnes aĩe mee ſunt.vt aĩa patris:ita aia filij mea eſi.aĩa que peccauerit ipᷣa moꝛiet᷑.filiꝰ nõ poꝛtabit iniquitatẽ patris. Si ergo pᷣm decretũ iuſticie legis eterne.nõ extendit᷑ pena vltra culpã. ſi filius non poꝛtabit iniquitatẽ patris.ergo neq; quo ad penaʒ neq; quo ad culpam tranſfundet᷑ oꝛiginale peccatũ in poſte⸗ ros.4 Item omnes peccauimꝰ in adam peccante.ergo ſatiſfaciemꝰin adam ſatiſfaciente.cũ deus ſit ꝓnioꝛ ad miſerenaũ qᷓ; ao puniendũ vel damnãduʒ. 4/ IStem ideo peccauimꝰin adaʒ peccante quia in lumbis eius eramꝰ ſed ſimiliter in ipo eramꝰſatiſfaciente.ergo in eo ſatiſfe⸗ cimus.l Item potẽtioꝛ eſt gratia ꝙᷓ peceatũ.ergo ſi pec catum poterit omnes coꝛrũpere: ⁊ gratia ei data pote⸗ rit omnes lſaluare. ppoſitũ huiꝰ oſtendit᷑ multiplici ter.pꝛimo ꝑ timoꝛeʒ beſtiarũ.timoꝛ em̃ homĩs ante pec catum fuit ſuꝑ oĩa aĩalia ⁊ dominauit ſicut monſtrat᷑ in gen. Dominamini piſcibo maris.⁊ iterũ adduxit ea ad adam vt videret quid vocaret ea ⁊c. modo aũt econtra⸗ rio eſt.⁊ pᷣcipue timet homo ſerpẽtẽ quã eua nõ timuit. Heñ.iij. Et vnde h̊ timoꝛ em̃ iſte omniuʒ eſt? pena eſt. dicit em Tuliꝰ. ꝙ omniũ naturale eſt ergo pena iſta na turalis eſt.ergo homo nõ eſt naturaliter pure innocens aut de'iniuſtus eſt. quoniã ſine peccato punit innocẽtes Si ergo deus iuſtus eſt peccatũ oꝛiginale eſt. Secun do per doloꝛem mulierũ ꝑturientiũ.cuʒ ergo ommũ mu lierũ ſit naturalis.eſt ergo ꝓ peccato oꝛiginali.4 Ter⸗ cio ꝑ mala que patiunt᷑ pueri:qui in actu nibil cõmiſe⸗ runt.patiunt᷑ tamen cõbuſtiones. febꝛes.variaſq; egri⸗ tudines. ⁊ iniuſtũ eſſet ſi ꝑ oĩa innocẽtes eſſent ꝑeccatũ ergo pceſſit ĩ eis.ſed nõ actuale ergo oꝛiginale.¶ Quar⸗ to ꝓꝑ pugnã ſanctoꝝ quã habuerũt ↄtra malũ ↄcupiſcen tie carnis.de qua aplus ad gal.v. Spũs cõcupiſcit ad⸗ uerſus carnẽ. hanc pugnã habent oẽs.⁊ hec pugna bo⸗ na ⁊ etiã in ſanctis gloꝛioſa.ſed nõ eſt ↄtra bonũ.ꝗᷓ con tra malũ.eſt ergo malũ generale omniũ oꝛiginale pecca tum. 4 Si dicat᷑ ↄcupiſcentia ↄtra quã pugnas eſſe bo⸗ num. audi ſalomonẽ icentẽ. fili poſt ↄcupiſcẽtias tuas nõ eas.faciẽt em̃ te in gaudiũ inimicis tuis.ergo ſequẽ⸗ d cadis in abyſſuz peccati. malũ ergo eſt ↄcupiſcentia carnis.. Quinto ꝑ circũciſionẽ yſaac qui ſiliꝰ fuit pꝛo⸗ miſſionis nõ naturalis. qꝛ ſterili patri ⁊ ſterili matri Datꝰ eſt.⁊ tñ niſi circũciſus fuiſſet perijſſet.qꝛ a dno di⸗ ciũ erat geñ.xvij. Maſculꝰcuiꝰ p̃pucij caro circũciſa nõ fuerit: pibit aĩa illa de ꝓło ſuo.led nõ niſi ꝑ pctẽm. ergo peccatũ habebat yſaac tam ſancte natꝰ.ergo multoſoꝛ⸗ tius ⁊ nos. 4 Sexto ꝑ hoc ꝙ pꝛimi parẽtes fecerũt ſibi perizomata Geñ.iij.? ꝑ boc ꝙ quedã mẽbꝛa dicunt᷑ pu⸗ Dibunda.ſed vnde hoc: nõ nili ꝓpter pcti coꝛruptõeʒ in poꝛta oꝛiginis oꝑantẽ.¶ Auctoꝛitatibo multis illud ꝓ⸗ batur.iij.iohᷣ.iAſi qui renatꝰ fuerit ex aqua a ſpũſ.⁊c. generaliter loquit᷑.ergo neminẽ excludit.ergo oẽs opoꝛ⸗ tet renaſci ergo ſpũaliter moꝛtui ſunt. Itẽ ad Ro.x.pꝛo omnibo moꝛtuꝰergo oẽs moꝛtui ſunt ꝓ quiba moꝛtuꝰeſt xp̃c. Item oẽs nati ſumꝰfilij ire.ephe.ij. ¶ Scðm hec g ſi querit᷑ vtrũ peccatum oꝛiginale ſit:dicimꝰꝙ ſic.¶ Ad obiecta aũt reſpõdemꝰ.⁊ pꝛimo ad pꝛimũ hoc mõ. Sci⸗/ mus em̃ ꝙ oꝛiginale culpe duplex fuit debita pena. vna que eſt carentia viſionis dei.⁊ qꝛ hec nõ fuit ꝓmouẽs ſᷣ ſuffocans ideo hoc remouet᷑ ĩ baptiſmo cũ culpa. Alia vo pena fuit pꝛonitas ⁊ hec non fuit pena ſuffocans ſed ꝓmouẽs illi cui infligebat᷑.⁊ ideo in baptiſmo nõ tollit ſeo relinquit᷑ homini ad exercitiũ.ↄtra qð pugnãs exeꝛ citatur ⁊ ꝓmouet᷑. etiã qð patet: quia ipi ſic exercitato reddit᷑ coꝛona ꝓ certamine que aliter nõ redderet᷑ eidẽ. ſicut dicit aplus.ij.ad Lhimo.ij.non coꝛonabit᷑ niſi ꝗ legittime certauerit. Unde ⁊ ſi aliter fieret hõ beatus. 2 non certans ↄtra illam ꝓnitatẽ: nunqᷓ tñ redderet᷑ ei coꝛona ꝓ certamine.qꝛ valde eſt ipi homini gloꝛioſum. Si autẽ obijcit Julian?ꝰ ex hac pena neceſſario ſequũ culpa.dicimꝰ ꝙ ſi hec pena oꝛdinat ad malũ:nõ tamẽ ad malum culpe in eodem. ſed ſi ex ipa ſequit᷑ maluʒz culpe hoc eſt in ipᷣa pꝛole.⁊ nõ in illo cuius eſt pena. Vnde cũ in ipᷣo cuiꝰeſt pena oꝛdinet ad multipliceʒ fructũ.ſi ſub⸗ traheret᷑ illa pena.damnificaret᷑ in ſubtractione illius. 4 Ao ſcðo obiectuʒ dicimus.ꝙ etſi pꝛoles ſit bonũ ma trimonij.⁊ pꝛolem comitetur malum peccati oꝛiginalis non tamen ad nuptias dicendum eſt ſequi malum.⁊ B quia aliunde eſt pꝛoles.aliunde aũt peccatum oꝛiginale pꝛoles em̃ a deo eſt.peccatum autem a defectu vel caren tia dbite iuſticie. nuptie autẽ oꝛdinantur ad pꝛolem ſi⸗ ue ad bonum pꝛolis.⁊ non ad defectum quod patet.Si enim nunq; peccaſſet homo nibilominus eſſent nuptie ⁊ eſſet bonum pꝛolis.quẽadmodum ergo volens aliquis facere pedem.non intendit ipᷣm facere claudũ. ꝓpter de⸗ bilitatem tamen virtutis accidit pedi ipᷣm eſſe clauduʒ. cũ aliunde eſt pes.ſ.a facilitate.aliunde claudus videli cet a defectu ſuo. ita eſt ex parte iſta ꝙ pꝛolis bono acci⸗ Dit illud malũ ⁊ ideo non eſt dicendũ illuo malum con⸗ ſequi ad nuptias.¶] Ad tercium dicendũ.concedo ꝙ ſi⸗ cut virtus non traducit᷑ ita neqʒ vicium q;tum ad idem⸗ ptitateʒ in numero.ſicut virtus iſta numero que fuit in patre nunꝙ eſt in filio:ita vicium qð fuit in patre idem numero nunꝙᷓ eſt in filio.quod patet remanente adhuc oꝛiginale in patre cõuenit eſſe oꝛiginale in filio.tamẽ in telligendũ eſt ꝙ differẽter eſt in bono ⁊ in malo. Honũ em̃ non eſt in nobis a nobis.ſeda deo.⁊ etiam ĩmediate ſine saliquo medio eſt a deo in quolibet in quo eſt.qð pa⸗ tet cum bonũ ſiue virtus nõ ſit in nobis niſi ꝑ gr̃e colla⸗ tionem.gratia autẽ cuiuſq; confert᷑.immediate confert a deo.⁊ nõ vni per alteꝛũ.patet ꝙ bonũ nõ poteſt ab vno in alterũ traduci.ſed malũ in nobis eſt a nobis ſuffici ens cauſa mali:⁊ ideo magis fuit ratio traducendi qᷓtũ ad malũ q; qdtum ad bonuzʒ. Ad aliud quod obijcit᷑ ꝙᷓ agens ſemꝑ nobiliꝰeſt patiente.⁊ ſimilit᷑ ad aliud qᷓᷓ ni⸗ hil agens ᷣm aliquã qualitatẽ poteſt ageꝛe in alterũ.ni⸗ ſi inducendo ſile. ita vt cũ egrediat᷑. ergo patet quõ rñ⸗ dendũ eſt per pᷣdicta.neq; em eſt dicendũ ꝙ coꝛpꝰagatĩ animã ꝗꝓpꝛie loquendo. neq; ſilłꝛ eſt dicendu ꝗꝙ coꝛuptio que erat penalis in carne faciat coꝛruptioneʒ alteriꝰge⸗ neris.ſ.culpabilem in aĩa.qualiter autem ſentiendũ eſt de his inferius declarabit.¶ Ad aliud quod obijcit᷑.q; lex tꝑalis non punit aliquẽ ꝑſonaliter pꝛo peccato pa⸗ rentum. Reſpondemꝰ ꝙ in paruulo fuerunt duo.caro anima.q;tum ad carnem ergo cum illã contraxerit ex patre.⁊ aliquãdo fuerit caro patris.potuit puniri ꝓ de licto patris iuſticia legis eterne. ſicut a lege tꝑali pote⸗ rat aliquis puniri in rebo in quibo debebat ſuccedeꝛe pa tri.ſed ſicut nõ poterat puniri in ꝑſona ꝓpꝛia niſi ꝓpter ꝓꝛiam culpaʒ:ita nec anima paruuli de beret puniri ni ſi haberet culpam. Vnde ſᷣm augu.⁊ Anſel. concedimꝰ ꝙ non punitur ꝑuulus ꝓ culpa patris.ſed ꝓ culpa ſua Apꝛie loquendo.non em̃ dicit aplus ꝙ ſolum adam pec⸗ cauit.ſed dicit ꝙ om̃es peccauerũt in adam Ro.v.erat em̃ in adam nõſolum voluntas huiꝰſingularis perſone ſed voluntas vłlis nature.quo cadente a iuſticia oꝛigina li. cecidit etiam quelibet voluntas ſuccedentium poſte⸗ rioꝛũ.caret em̃ voluntas cuiuſlibet illa rectitudine quã habuiſſet ſi adam ſtetiſſet... Oꝛ etiam ſimiliter obijcit᷑. ꝙ iunſtum eſt vt pena ſuum teneat actoꝛem. viſum ẽ quõ rñdendum eſt.oſtenſum eſt eniʒ quõ ꝑnulus quilibet in adam dicitur peccaſſe.¶ O autem ſimiliteꝛ obijcitur ꝙ; illud Exo.xx. Ego ſum deus zelo.vin.⁊c.non intelligit niſi cum iniquitates patrũ reꝑiunt᷑ in filijs. dicimus ꝗꝙ; hoc eſt verum.ſed quod dici?᷑ poſtea ꝙ in ꝑuulo nõ erat iniquitas. Reſpondemꝰꝑ interemptoneʒz. in ipſo em̃ eſt culpa ſicut dictum eſt ante.¶ Similiter autem ad illud quod obijcitur de Eʒech.xviij. filius non poꝛta.iniqui- pa.neq; pa.iniqui.ſilij.concedimꝰ.q; etiã ꝗpꝛiã culpam habet 2 ꝓ ꝓpꝛia culpa punit᷑.⁊ nõ ꝓ aliena ꝓpꝛie loquen do. vnde ſi debet᷑ ei pena ꝓ peccato pꝛimoꝝ paꝛen.nõ de⸗ betur ei pena ꝓ peccato queʒ fecerat hec ꝑſona inqtum bec. ſed ꝓ peccato qð fecit inq;tum erat habens vniuer⸗ ſalem naturã.⁊ inqtum erat pꝛincipiũ reſpectu omniũ inqᷓtum erat habens virtutẽ conſeruãdi generalit᷑ oꝛi⸗ ginalem iuſticiam ⁊ in poſteris ſi ſtetiſſet.Ex quo appa⸗ ret ſilꝛ ꝙ querit᷑ poſtea. Si hec aĩa nullo mõ erat in pa⸗ rentibo.quõ peccauit in illis.aut quõ punit᷑ ꝓpter illos dicimꝰem q; ſi hec aĩa non erat in aĩa pꝛimi parẽtis ſᷣm ꝙ ipſe erat hec ꝑſona ſingularis.erat tamen ibi nihilo⸗ minus ratione nature vlis quodãmodo.⁊ Fm aliquos modos qui pꝛius expoſiti ſunt.ita tamen vt non intelli gatur aĩa ꝑuuloꝝ educi ꝑ ꝓpagationẽ vel ꝑ generationz in eſſe a parẽtibo. his etiã que dicta ſunt põt vide ri quoddam ꝙ poſſet queri videlicet.cum aĩa vnit᷑ carni puuli in ipᷣa vnione.vtrũ vniatur ſᷣm ſe:aut ſᷣm ſuas po tentias.aut quõ:ſicut em põt haberi ex pᷣdictis dicimꝰ ꝙ nõſolum ᷣm ſe.ſed ratione potentiaꝝ ſuaꝝ appetebat vniri.ſed iſta aꝓpetitiua nõ eſt intelligenda ſpalis appeti tiua vniuſcuiuſq; vis reſpectu ꝓpꝛij actus.ſicut iraſcibi⸗ lis ad iraſcenduũ.⁊ cõcupiſcibilis ad concupiſcenduʒ ⁊ ſic de alijs.ſed erat generalis aꝓpetitiua appetens vniri coꝛpoꝛi: ſicut coꝛpus habebat appetitiuã qua apꝓpetebat aie vniri.4 ¶Ao illud vᷣo quod obijcit᷑ ꝙ omnes ſatiſfeci mus in adam ſatiſſaciente. Rñdet᷑ ꝙ non eſt ſile.ã cũ peccatũ ſit a ſolo arbitrio peccatũ eſt a natura ⁊ in natu ra.⁊ ideo ꝓpagatur.gratia vᷣo licet ſit in natura tñ nõ a natura ſed a deo ſolũ.⁊ ideo ꝓpagari nõ põt.4 Et ad il lud quod obijcit᷑ deus eſt pꝛonioꝛ ad miſerendũ q; ⁊c.di cendũ ꝙ peccatũ oꝛiginale non eſt a deo actoꝛe in nobis inꝗtum peccatuzʒ. vnde qð trãfundat᷑ oꝛiginale nõ eſt a cæo ſicut gra.ſicut poſtea patebit.( Ad aliud vo dicen⸗ dum. ꝙ ſi notet᷑ cã pᷣciſa hec ẽ falſa.qꝛ eꝛamꝰin lũbis ade ipᷣo peccãte ideo peccauimꝰ.qꝛ ⁊ xpᷣc in lumbis eiꝰ erat nõ tñ in eo peccauit.duo em̃ occurrunt quatenꝰ ↄcedat᷑ ꝙ adã peccate peccauimꝰ:qꝛ fuimꝰ in eo potẽtia materi ali 2 potẽtia naſcendi ſᷣm ↄcupiſcẽtiã.pꝛimo mõ tm̃ fuit xpᷣc in adã.nos autẽ vtroq; mõ.4! Ad vltimũ qð obijcit plus poſſe gr̃am ⁊c. Rñdet᷑ ꝙ duplerx eſt cã q̃re gra ade nõ remouit oꝛiginale vna ẽ qꝛ faciliꝰẽ coꝛrũꝑe q; reedifi care deſtruere ꝙ ↄſtruere. Scðaeſt. qꝛ ex ſentẽtia diuĩa lata ſuꝑ adam ⁊ totã poſteritatẽ.adheſit coꝛruptio hu⸗ mano generi quã ſentẽtiã gra delere nõ potuit data ali⸗ cui puro bomiĩ.ſ̊ data xpᷣo ꝗ erat deꝰ hõ. Si em̃ ꝑ gra⸗ tiam datam pꝛimis parentibo deleta eſſet: iam nõ man⸗ ſiſſet iuſticia diuine vltionis lata in tantà poſteritateʒ. ⁊ita iuſticia diuina quo ad hoc euacuaretur.quod ẽ in⸗ conueniens. miſericoꝛdia em̃ etſi temperet iuſticiam nõ tamen eam euacuat. embꝛum ſecungdum cundo querit᷑ ꝗo ſit petm oꝛigiale.⁊ pꝛi mo vtx ſit culpa tm̃.aut pena tm.aut vtꝛeũ q;aut neutrũ.Scðo ſi eſt culpa vtꝝ ſit vo luũtariũ vel nõ. Lercõ qꝛ ponũt᷑ qda rões oꝛigĩalis q̃liter intelligant᷑? inter ſe differãt. Quaꝛto ſi — peĩm Art ẽ pena.vtꝝ ſᷣm carentiã diuine iuſticie. rticulus pꝛmus D pꝛimuʒ ſic videt᷑ ꝙ nec ſit culpa nec pena. per hoc ꝙ dicit᷑.ij. li.ſen. diſ. xxx. ca.ꝙ diligẽ⸗ ter quidâ dicebant ipᷣm oꝛiginale nec eſſe cul am nec pẽhã ſeo tmmodo reatũ.i.debitũ vel obnoxieta tem qua obnoxrij ⁊ addicti ſumꝰ pene tꝑali? eterne pro peccato pꝛimi parentis. Ratio autem iſtoꝛum ſumebat᷑ ex ſimilitudine legis tempoꝛalis ad legem eternam.Si enim in crimine leſe maieſtatis ſᷣm legem tempoꝛaleʒ et ſi non peccauerunt filij ſunt tamẽ obnoxij pene ꝓ delicto parentũ. videt᷑ ſilꝛ ꝙ ſi peccatum ade fuit quaſi crimen hey⸗ r⸗ a 08 lo⸗ os elli ne de * Lueſtio leſe maieſtatis in eo ꝙ, vſurpare voluit ſimilitudinem deitatis.ꝙ ꝓ pcto eius ᷣm legem eternam teneant᷑ ꝑuuli obnoxij pene.etiam ſine culpa ſua.⁊ hanc obnoxietatem appellant ipſi oꝛiginale.ſm iſtos non eſt oꝛiginale cul⸗ pa.qꝛ culpa fuit in ſolo adam. neq; pena eſi ̊ tm obli⸗ gatio ad penam. Contra iſtos autem obcit᷑ ꝑ auetoꝛi⸗ tatem Aug.in li.v.rñſionum Pelagium.⁊ celeſtinum q dicebant.ꝙ pctm non tranſit niſi in imitatoꝛes paren tum. vnde ſi in ꝑuulis remaneret aliꝗd ptꝰ parentes.di⸗ cebant illud eſſe tm̃ penam ⁊ non culpam anteꝙᷓ actna⸗ liter peccarent.querit ꝗ̊ Uug.ſᷣm quem modum ptranſi⸗ uit ſnia in illos in quos non ꝑtranſibit culpa. miſi foꝛte Fm nos iniuſtꝰ ſit deus ꝗ expertes delicti illoꝝ paſſus ẽ nos pene vinculo obligari.ex q̃ auctoꝛitate apꝓparet aꝑte ꝙ non ſolum in oꝛiginali ponenda eſt pena h̊ etiam cul⸗ pa. eèE autem vtrunq; ſit in ipſo oꝛiginali.ſ.⁊ pena ⁊ culpa.oñdit᷑ hoc modo põ. Menedixiſti domine terram tuam ſuꝑ illum locum. aut extendes iram tuam. glo. omnes traximus ab eo penam culpam. q ſi qð ↄhimꝰ a pᷣmo ꝑente oꝛiginale eſt. in oꝛiginali eſt pena ⁊ culpa. 4 Item Ambꝛo. icium naturam ledit. culpa deum of⸗ fendit.ſ̊ oꝛiginale deum offendit.qð patet ꝑ hoc.ꝙ ipſi debet᷑ carentia viſionis dei. Item naturam ledit hq̊ ma nifeſtum eſt.tum er ꝑte coꝛꝑis tũ ex ꝑte anime erit. oꝛi⸗ ginale hñs ⁊ culpam? vicium.vicium autem ibi appella tur pena.qð em̃ ledit ⁊ viciat naturam pena eſt.¶ Item Aug.inter apoſtaſiam pᷣmnam ⁊ penam gehenne. media 2 pcta ſunt ⁊ pene.ſ̊ oꝛiginale medium eſt inter pꝛimam apoſtaſiam ⁊ petm pᷣmi hominis:⁊ vltimam penam ge⸗ henne ⁊ natura ⁊ temꝑe.qð patet. niſi em̃ fuiſſet pꝛima apoſtaſia.non fuiſſet oꝛiginale ſecutum in ꝑpuulis. Itẽ ꝑuulis decedentibo non redderet᷑ gehenna niſi oꝛiginale pceſſiſſet in illis. In oꝛiginali ̊ eſt pena ⁊ culpa.¶ Si autem hoc ↄcedat᷑. oñdit᷑ ꝙ eſt pena tm̃. ꝑ auto.Aug.de vᷣbis apli quaʒ ponit mgr in.ij.ſen.di.xxx.c.in nomine. vult em ibi dicẽ ꝙ oꝛiginale dẽ ↄcupia ſiue vicium quod paruulum habilem facit ↄcupiſcere ⁊ adultum etiam cõ cupiſcentem reddit.ſᷣm ꝙ tale eſt: non niſi pena eſt ⁊2 nõ culpa.qð patet.qꝛ ptꝰ baptiſmum remanet.non remane ret autem ſi eſſet culpa.q̊ᷓ oꝛiginale erit tm̃ pena.⸗¶ Item diẽ hug.hoc vicium oꝛiginis humane duplici coꝛruptõ⸗ ne naturam inficit.ignoꝛantia mentem: ⁊ ↄcupia carnẽ. Et ptꝰ ſubiungit.ſi querit᷑ qꝗd ſit oꝛiginale pctm in nobᷣ. intelligit᷑ coꝛruptio ſine vicium qð naſcendo himus ꝑ ignoꝛantiam in mente:⁊ ꝑↄcupiaʒ in carne.ſᷣ hec coꝛru⸗ ptio q̃ ꝛtrahit᷑ ꝑ ignoꝛantiam ⁊ ↄcupĩam non eſt niſi pe⸗ na.q̊ oꝛiginale pctmn tm̃ eſt pena. YItem. v. ad Ro. ſuꝑ illud. Sic̃ per vnum hominem.glo.Adam pᷣter imitatõ nis exemplum occulta tabe carnalis ↄcupie tabeficauit in ſe omnes de ſua ſtirpe vẽturos.ſ̊ hec carnalis ↄcupia nonẽ niſi pena.ꝗ oꝛiginale eſt tĩ pena. * autem ſit culpa. videt᷑ per hoc ꝙ diẽ Augꝰ.ad valertum. Qullum petm ꝑuuli in ſua vita ↄmiſerunt ꝓpꝛium. remanet Soꝛi ginale ꝑquod ſub dyaboli pfate captiui ſunt: niſi laua⸗ cro regenerationis ⁊ xpᷣi ſanguinis redimunt᷑. Hoc eti⸗ am hð.j.apoc. Qui dilexit nos ⁊ lauit nos a pctis nr̃is in ſanguine ſuo.̊ lauacx ſiue lotio dẽ eſſe a culpa.q oꝛi⸗ ginale pctm eſi a culpa.¶ Item Aung. ad Alalerium. per vnius hominis voluntatem malam omnes in eo pecca⸗ nerunt. qñ omnes ille vnus fuerunt. de quo pena ſin⸗ guli pctm oꝛiginale traxerunt.¶ Item in li. retrac. in pꝛi mis hominibo natura humana peccauit ac ꝑ hoc natu⸗ re humane nulla nocuerũt peccata niſi ſua.⁊ loquit᷑ ibi dce oꝛiginali pcto.̊ᷓ oꝛiginale pcẽm culpa eſt. Si em̃ non eſſet culpa moꝛtalis.qualiter deberet ei carentia gloꝛie: ebetur autem ei ſicut hꝛ ſuꝑ illud.iij. ad Roma. ꝓpter remiſſionem pᷣdecentium deiictoꝝ in ſuſtentatie dei.glo. non videre deum erat eis pena ꝓ peccato pᷣmi hominis ſiue pꝛo peccato oꝛiginali.pter quod obeluſus erat adi cxxij. tus regni celoꝛum. Hui⸗ gratia ſuppoſito ꝙ ſit culpa queri?᷑ vtfum eadem culpa ſit noſtra ⁊ pꝛimi parentis. Et videt᷑ ꝙ ſic.per hoc ꝙ dicit Hugo. os qui ab eo⸗ dem naſcendi oꝛiginem traximus.quod illi actuale fuit oꝛiginale habemus. quia in nos per ſolam neceſſitatem teſcendit quod in illo per actionem fuit.a ita illa que erat illius actualis erat noſtra oꝛiginalis. Item per ſi mile arguit. Milij enim puniunt᷑ pꝛo peccato parentis: vtpote.qui de illegittimo matrimonio naſcuntur.⁊ non eſt niſi culpa in parente.ergo videt᷑ ꝙ oꝛiginale pctẽm nõ ſit niſi culpa ipſius ade.4 Contra cum dictum eſt. iiij. Keg.v. Lepra naaman adherebit nibi 1 ſemini tuo ptꝰ te.vnuſquiſq; de ſemine habuit ꝓpꝛiam lepꝛam.ergo a ſi⸗ mili cum punitus eſſet adam in poſteritate ſua.illi qui erant de poſteritate:ſinguli habuerant lepꝛam ꝓpꝛiam peccati.ꝗ Item dicit Gꝛegoꝛius. ꝙ quilibet traxit ſac⸗ cum id eſt meritum ſacci.ſaccus autem dicitur ipſa moꝛ talitas.meritum autem ſacci ipſa culpa.ergo culpa oꝛi⸗ ginalis eſt in ipſo paruulo.Et ſuper illud ps. In iniqui tatibus conceptus ſum ⁊ in peccatis concepit me mater mea.Gloſa. emo naſcitur niſi trabens penam ⁊ me⸗ ritum pene:niſi tu qui de ſpirituſancto conceptus es.er go cum trahatur illud quod eſt oꝛiginale erit culpa.hoc enim eſt meritum pene.( Ad quod dicendum.qꝙ oꝛigi⸗ nale habet vtrumq; in ſe. ⁊ culpam ⁊ penam. culpa eſt caꝛentia debite iuſticie.ſiue defoꝛmitas quedaim qua ipᷣa anima defoꝛmatur. concupiſcentia vᷣo eſt ipſa pena que in paruulis dicitur concupiſcibilitas. in adultis vo di⸗ citur concupiſcentia actu.⸗! AZld uilld quod obijcitur in contrarium. ꝙ non eſt culpa nec pena ſed tm̃ reatus id eſt obligatio ad penam. Dicendum eſt. ꝙ non eſt ſimile in lege eterna ⁊ lege tempoꝛali. In lege enim tempoꝛali punitur pꝛoles pꝛo peccato parentis. In lege vᷣo eterna punitur homo pꝛo peccato quod ſuum eſt ratione perſo⸗ ne vel nature.Vnde Auguſtinus in libꝛo retracta. non nulli homini ſed nature dixi peccata nocere niſi ſua.lex enim tempoꝛalis punit tempoꝛaliter ⁊ ex parte carnis. lex vo eterna punit eternaliter ex parte anime. pꝛo eo quod eſt ſuum peccatum vel quaſi ſuum.¶. Ad ſcom vᷣo dicendum. ꝙ licet peccatum oꝛiginale ſit concupiſcen⸗ tia.non tamen eſt tm̃ pena. cum enim dicitur peccatum oꝛiginale eſt concupiſcentia: materialis videtur eſſe pꝛe dicatio.foꝛmalis antem cum dicitur macula ſiue defoꝛ⸗ mitas ex oꝛigine pꝛimoꝛum parentum contractam. Hu⸗ go tamen de ſancto elicto.dicit.Concupiſcentia ſpiritꝰ inoꝛdinata eſt culpa. concupiſcentia carnis pena ⁊ cul pa.pena pꝛecedentis culpe.⁊ culpa ſubſequentis pene. Ad tercium dicendum ·ꝙ illud quod dicit DHugo.in⸗ telligitur de oꝛiginali peccato ratione pene.cum queri⸗ tur quid ſit oꝛiginale peccatum ⁊c̃. Illud ᷣo quod pꝛe⸗ mittit dicens. Hoc lvicium oꝛiginis naturam inficit. poteſt intelligi de oꝛiginali culpa.4 Ad quartum vᷣo dicendum ꝙ illud ꝙ dicitur.v.ad Rom anos ſuper illud ſicut per vnum hominem ⁊c̃.de peccato oꝛiginali loqui⸗ tur ratione pene que eſt concupiſcentia.4 YAla vo que obijciuntur ꝙ peccatum originale ſit culpa.non exclu⸗ dunt quin ᷣm aliquid ſit culpa ⁊ ᷣm aliud pena. ratio⸗ ne enim carentie iuſticie oꝛiginale peccatum poteſt dici culpa.ratione concupiſcentie poteſt dici pena. Zid vlti mum dðoo dicendum. e eo qð videtur Hugo dicere. ꝙ il⸗ lud quod illi fuit actuale nobis eſt oꝛiginale.Dicen⸗ dun eſt ꝙ hoc dictum eſt per cauſam. non enim per el⸗ ſentiam actuale peccatum ipſius ade eſt noſtrum oꝛigi⸗ nale.ſicut enim differunt ſubiecta. ita differunt peccata ſed per cauſam poteſt dici ꝙ actuale pctm illius fuit cã nr̃i oꝛiginalis. Einde qĩit? vty oꝛiginale perm debeat dici vo ſi non eſt voluntarium:non eſt pctm.oꝛiginale ̊ ſi non ẽ voluntarium non eſt pctm.̊ eſt pctm:ꝗ̊ eſt voluntarium ¶ lContra velit nolit pctm oꝛiginale ↄᷣhit ꝑuulus.q̊ non ẽ voluntarium. IJnuolũtarium em̃ dẽ cuiꝰpᷣncipium eſt er eo nihil ↄferente ꝗ patit᷑. Itẽ ſi eſt voluntarium.autẽ tm volũtarium rõone volũtatis pᷣmi ꝑentis: aut eſt volũ⸗ tarium aliqͥ mõ rõne volũtatis in ipᷣo in qͥ Zhit᷑.Et videt᷑ qꝙ rõne volũtatis in pᷣmo ꝑente.dr em̃ ſuꝑ üllud.v.ad ro. Siẽ ꝑ inobedientiam ⁊c.oꝛiginale pctm ex volũtate eſt: qꝛ er voluntate pᷣmi hominis ſeminatum ẽ:vt in illis eẽt 2 in omnes traͤſt Fre Contra pctm dẽ voluntarium cũ eſt in voluntate a q̃ cauſat᷑.ſ̊ a volũtate ade cum cauſet᷑ pctm. dẽ tĩ voluntarium in voluntate ade.⁊ ita tm̃ ibi pcxt᷑m.bᷣ̊ non dẽ tm̃ ibi pctm.q̊ nec tm ibi volũtariũ.ql Ad vmum dðm ꝙ pcm oꝛiginale dõm eſt voluntarium. vñ Aug.in li.retra. Illud qð in ꝑuulis dẽ oꝛiginale pctm. cum adhuc non vtant᷑ arbitrio voluntatis.non obſcure vocat᷑ voluntarium.qꝛ ex pᷣma hominis mala voluntate ↄtractum. Sed videt᷑ eſſe ↄꝛium.qꝛ in eodeʒ li.dꝛ. Vſq; adeo petm voluntarium malum eſt. vt ſi non ſit volũtari um:nullo modo eſt pctm. q̃ diffinitio ꝑt᷑ videri falſa.ſᷣ ſi diligenter diſcutiat᷑ inueniet᷑ eſſe veriſſima.pctm quiꝑpe illud cogitandum eſt.qð tm̃ꝰ pctm eſt.non qð eſt in pena peccati.Si ᷓ pcm oꝛiginale non tm̃ eſt pctm ſ᷑̊ etiam pec cati pena.non extendet᷑ illa diffinitio ad pctm oꝛiginale ita non dicet᷑ voluntarium malum./XAd qð dicenduzʒ ꝙ illud qð dicẽ̃ Aug. non excludit ꝗn pcẽm oꝛiginale ſit voluntarium. h̊ ꝙ non dicat᷑ voluntarium in rõne pene pct᷑i.logꝗt᷑ tñ ibi de gbuſdam pctis q̃ fiunt a neſcientibo. q̃ quodammodo dicunt᷑ voluntaria qdammodo inuolun taria.ꝗ4 Ad illud qð obijcit᷑. ꝙ debeat dici inuoluntari⸗ um. dðm eſt ꝙ non ſimpliciter dẽ. licet em non fiat a vo⸗ luntate ipſius ꝑuuli:fit tũ a voluntate humane nature. quam iſte ꝑticipat deſcendẽs ab adam. Aliter etiam ac⸗ cipit᷑ inuoluntarium a pho.⁊ aliter hic. OPhs em̃ ñ reſpi cit voluntarium ⁊ inuoluntarium put ad ꝑſonam ſingu larem referunt᷑.theologus vᷣo ꝓut refert᷑ ad ꝑſonam vel naturam.¶l Ad illud vᷣo qð ↄmuniter obijcit᷑. Si volun tarium eſt vtꝝ a voluntate pᷣmi ꝑentis rel a volũtate eiꝰ in qͥ trahit᷑. Dicendum ꝙ a voluntate pꝛimi ꝑentis.licet alig vellent dicẽ ꝙ gdaʒ appetitus eſt in anima paruuli. quo appetit magis vmiri coꝛpi ſic coꝛrupto qᷓ; non vniri. ⁊ rõne illius dicat᷑ voluntarium per̃Um oꝛiginale.ſ̊ quia illud nulla auctoꝛitate fulcitur.⁊ videtur pᷣjm hoc actua⸗ le peccatum.eadem facilitate contemnit᷑ quod a ꝗbuſdaʒ appꝛobat. = Articulus tercius. Einde querit᷑ ꝗ ſit oꝛiginale pctẽm ꝓpter vari talis diffinitio oꝛiginalis pcti. Oꝛiginale pec catum eſt carentia vel nuditas debite iuſticie.ſiue oꝛigi⸗ nalis impotentie hñdi iuſticiam.peꝛ inobedientiam ade contractam. Ad cuiꝰintellectum notandum.qꝙ duplex eſt iuſticia a gr̃a ꝗtumfaciente:⁊ de illa ad pnñs non intẽ dimus.⁊ eſt iuſticia naturalis.⁊ hec eſt duplex.q̃ fuit in ſtatu innocentie:⁊ q̃ adhuc remanet in ſtatu nature coꝛ⸗ rupte.· x illa q fuit in ſtatu innocentie dẽ in ecẽ.deus ab initio fecit bominem rectum. hanc autem rectitudinem ſi adam ſtetiſſet:illi ꝗ deſcender̃t ab eo habuiſſent. nunc at᷑ curuitatem quam ex pcto contraxit traſmiſit ad poſte ros.⁊ ideo dẽ nuditas debite iuſticie ꝑ inobedientiam ade ↄtractam.hec at᷑ diffinitio dat᷑ per cãm efficientem. Alia diffinitio ponit᷑ talis.Peccatum oꝛiginale eſt vi⸗ cium ex coꝛruptione ſeminis in hoĩe natũ.⁊ hec diffinitõ luntarium. 7 videt᷑ ꝙ ſic. diẽ Aug. in li. de ve ra reli. Peccatum adeo voluntarium eſt. qð as diffinitiones q̃ eis aſſignant᷑. Ponit᷑ em videt᷑ dari ex parte cauſe materialis.4¶ Tercia vo diſfi ⸗ nitio ponit᷑ que diẽ ꝙ pctẽm oꝛiginale eſt ↄcupia ex vicio⸗ ſa conditione noſtre oꝛiginis ↄtracta.⁊ hec determinat Fſm ꝙ petᷣm oꝛiginale eſt materialłr. Attendendum auteʒ eſt ꝙ ↄcupĩia non accipit᷑ hic ſpaliter ꝓ eo ꝙ eſt potentie ↄcupiſcibilis.ſᷣ̊ geneꝛalr ꝓut eſt cuiuſiibet appeteꝛe rõna lis er ↄiunctione pᷣmaria cum carne coꝛrupta. Eſt autez alia ↄcupĩa q̃ eſt paꝛtis ſenſibilis 2 hec dẽ eſſe pena.lla dᷣo q ratõnalis eſt aliqũ dẽ culpa.vtraq; vo ꝓpꝛie loqndo pena ſequens ex coꝛruptõne narree Aabe etiam q̃⸗ rit᷑ vtꝝ illa diffinitio pcti. Peccatum eſt auerſio ab im⸗ mutabili bono ⁊ ↄuerſio ad commutabile bonum ↄueni⸗ at pcto oꝛiginali.⁊ dicunt gdam ꝙ ſic. vt in carentia de⸗ bite iuſticie intelligat᷑ auerſio.in ↄcupĩa intelligat᷑ auer ſio.ſᷣ in hͥ diſtinguũt inter pctm oꝛiginale actuale:.ꝙ in actuali pcto ſit auerſio ⁊ cõuerſio actualis. in oꝛiginali dicat᷑ auerſio ⁊ ↄuerſio habitualis.¶ Sed ↄ hoc obijcit conuerſio habitualis non dz niſi vbi pꝛius fuit ↄuerſio actualis.ſ̊ ↄuerſio actualis non pᷣceſſit in oꝛiginali pcto g̊ non dicet᷑ ↄuerſio habitualis. habitualis eĩ ↄuerſio dẽ eſſe in aliqͥ ꝗ prius foꝛnicatus fuit⁊ non penituit nec tñ modo foꝛnicat᷑.. Pꝛeterea videt᷑ ↄuerſio actualis eſſe in oꝛiginali pcto.actualit em̃ ſeꝑatus eſt ſiue auerſus ipᷣe „● paruulus non baptiʒzatus a deo.ꝗ videt᷑ ibi eſſe auerſio actualis.⸗:. Ad qð rnñdendum ꝙ illa diffinitio pct᷑i dat᷑ te actuali pcto moꝛtali.ſic em̃ loꝗt᷑ in li.de li.ar.de pcto in oꝛiginali. ſ.quod fit ꝓximo ꝑ vſum li.ar.In oꝛiginali autem pctᷣo non eſt conuerſio actualis vel habitualis ꝓpꝛie loquendo nec auerſio actiue dicta. licet em̃ ex oꝛiginali pcto rõne ↄcupĩe ſit ꝓnitas ad pctẽm. non tñ dẽ conuerſio habitua⸗ lis.habitus em̃ malus ex actu derelinꝗt᷑.nec dẽ auerſio actualis qua paruulus ſe auertit. licet actu ſit auerſus peccatum pꝛimoꝝ parentum. ſed non dicitur auerſio actualis niſi cum homo auertit ſe ꝑ li.aꝛ.a deo.nõ ſic at᷑ ritur. Cum in oꝛiginali pcto ſit culpa ⁊ pena.⁊ quedam coꝛruptio ſit in intellectu.ſ.ignoꝛantia.qᷓdam in affectu ſ.ↄcupĩa.vtrum qᷓ;tum ad vtrãq; coꝛruptionem dicatuꝛ oꝛiginale peccatuin. O ſic videt᷑. pena em̃ ꝓpoꝛtionalis eſt culpe.Si igit᷑ affligit᷑ pena decedentibo in oꝛiginali. non tm̃ q;tum ad carentiam delectationis in ſumma bo⸗ nitate:ſed q;tum ad carentiam viſionis reſpectu ſumme virtutis in ipſo erat aliquid ꝓpter quid hoc ⁊ illud infti gebat᷑. carentia autem viſionis dei non reſpondet niſi ignoꝛantie.carẽtia delectationis in ſumma bonitate co⸗ cupiſcentie. ᷓ peccatum oꝛiginale dicet᷑ culpa qtum ad vtraq;.¶.¶ Item Hugo de ſancto lictoꝛe dic. ꝙ oꝛigina⸗ le eſt coꝛruptio vel vicium quod contrahimus naſcendo ꝓ ignoꝛantiam in mente.⁊ ꝑ concupiſcentiam in carne. carnem autem intelligitur affectus carnalis. Arguit etiam vlterius. In adam non fuit tm̃ debitum volendi que mandabat dominus ſed etiam debitum cognoſcẽdi. ergo ſi receſſus a debito eſt peccatum vtroq; modo pecca uit non ſolum in non volendo quod debuit ſed etiam ĩ nõ cognoſcendo.cum ergo peccatum oꝛiginale ſit ſequela il lins.erit oꝛiginale peccatum culpa q;tum ad ignoranti⸗ am ⁊ qtum ad ↄcupiſcentiam. O autem ſit peccatum ad ignorantiam culpa. videt᷑ ex xerbis ipſius. dicit em̃ ignoꝛantia non ꝓpter hoc vicium in eis.quia cum naſcũ tur veritatem non cognoſcunt qñ non debẽt:ſed quia tũc cum naſcuntur vicium in eis eſt. quo poſtea impediunt᷑ ne veritatem cognoſcant quando debẽt. naſci ſine cogtio ne natura eſt non culpa.ſed in eo vicio naſci quo poſtea ꝗ cognitione veritatis impediant᷑ culpa eſt non natura. Item alubi.ignoꝛantia boni culpa eſt ⁊ pena.in men⸗ te concupiſcentia mali culpa eſt.⁊ pena in carne.ex qui⸗ bus colligitur ꝙ igneꝛantia eſt culpa ꝓut ad oꝛiginale peccatum pertinet.ꝗ Item ſuꝑ illud pẽ. Ignoꝛantias . e n (Wueſtio meas ne meminexis. Glo. i. oꝛiginale peccatum quod eſt in ꝑuulis.¶ Contra dicit AUugꝰ. in de li.ar. Reue⸗ ra omni peccanti anime duo ſunt pena lia. ignoꝛantia 2 difficultas.Ex qͥ accipit᷑.ꝙ ignoꝛantia in oꝛiginali pcto eſt pena non culpa.¶ Item Aug.in ench. boc eſt pᷣmum creature rõnalis malum. voluntas deficiens ab incom⸗ mutabili bono. deinde iam volentibo ſubin trauit igno⸗ rantia reꝝ agendaꝝ.2 ↄcupia reꝝ noxiaꝝ. Si & volen⸗ tibo ſubintrauit.erit ignoꝛantia pena non culpa.¶ Ad qð dicendum. ꝙ ignoꝛatia eſt pena. Si autem dẽ culpa H̊ non eſt niſi cauſaliter.⸗ Si autem querat᷑ q̃re de inte⸗ gritate pct᷑i oꝛiginalis ponit᷑ ↄcupia potius q; ignoꝛãtia hoc eſt:qꝛ pctm ꝓpꝛie eſtin voluntate.ↄcupĩa autem pe⸗ nes voluntatem determinat᷑.⁊ ideo magis ad rõem pct᷑i ꝑtinet.¶¶ Ad illud vðᷣo quod obijcit᷑ pᷣmo. dicendum eſt.ꝙ licet pena dupliciter aſſignet᷑ in duplici carentia.non ꝓ⸗ pter hoc duo erant foꝛmalxt in culpa. voluntas em̃ ſibi rõni meret᷑ penam ᷣm autem ꝙ petm dicit᷑ in li. ar.libe⸗ rum autem ar bitrium dicit᷑ facultas voluntatis? ratõ nis.ↄgruenter ignoꝛantia rñdet rationi ↄcupia volunta ti.¶ Ad ſcdᷣm vo quod dicit PHugo dicendum. ꝙ ignoꝛã tia dicit᷑ culpa cauſaliter ſed non foꝛmaliter. immo pe⸗ na. ex hoc em̃ ꝙ voluntas eſt auerſa ab incommutabili bono ꝑ peccatum pᷣmoꝝ parentum.ↄſequit᷑ ignoꝛantia ĩ ratione.culpa tñ dicit᷑ qꝛ diſponit ad eam vel eſt ei diun eta. 4 Ad tercium dicendum de eo ꝙ dẽ in glo. ꝙ igno⸗ rantia accipit᷑ ibi pcto o:iginali.qꝛ ſimul eſt cum ipſo. poꝛiginale petm pᷣmo deſicit rõ a cognoſcendo quod neceſſarium eſt. V D Einde querit. Si oꝛiginale peccatum eſt cul⸗ pa ⁊ pena. vtrum carentia dbite iuſticie ſit culpa ⁊ pena.⁊ ita ᷣm idem fit culpa ⁊ pena. E antem ſic videt᷑ ꝑ auctoꝛitatem ſupᷣdictam in q̃ d.q; inter pᷣmam apoſtaſiam ⁊ vltimam penaʒ gehenne que⸗ cunq; ſunt media.pct̃a ſunt ⁊ pene: ̊ carentia debite iu⸗ ſticie media eſt inter illa duo.q̊ ipſa ſimul eſt culpa ⁊ pe na.4Contra pena eſt ꝗd inuoluntaꝛium. culpa malum voluntarium.ꝗ̊ᷓ non ᷣm id erit ordinabile culpa pena. cum non ſit idem malum voluntarium ⁊ inuoluntariũ. Item culpa eſt iniuſticia.omnis autem pena a deo in⸗ flicta eſt iuſta.ꝙᷓ oꝛiginale non erit 'm idem culpa2 pe⸗ na cum idem non ſit iuſtum ? iniuſtum. ¶ Rñndendum oꝛiginale quo ad carentiam debite iuſticie eſt culpa tm̃. ita ꝙ non eſt pena reſpectu alicuiꝰ qñ fit in ipſo oꝛigina li.nihil tñ/ ꝓhibet ipſam eſſe penam reſpectu voluntatis humane in adam peccantis. cum ꝗ querit᷑ vtꝝ oꝛiginale petm ſm idem ſit pena ⁊ culpa.dicendum eſt.q ſᷣm carẽ tiam dbite iuſticie eſt culpa.m cõcupiam vo eſt pena. mhilominꝰ tñ ſm ipſam carentiam pp eſſe pena non ali⸗ cuiꝰquod ſit in ipſo pcto oꝛiginali: ̊ eius qð fuit in pcto pᷣmoꝝ parentum.⁊ pr dici voluntarium.qꝛ voluntate pᷣ⸗ mi ꝑentis ſeminatum ⁊ pt᷑ dici penale ⁊ ita inuoluntari⸗ um:qꝛ iuſte a o inflictũ. O autem dẽ iunſtum ⁊ iniuſtũ ad diuerſa referunt᷑. Iniuſtum em̃ dẽ ratione peccantis iuſtum autem ratione penam infligentis. Iniuſticia em̃ dicitur eſſe reſpectu ipſius ade vel paruuli in adam pec⸗ cantis. Ju ſticia vᷣo dei penam infligentis. lembrum tercium. Hnſequenter pꝛocedendum eſt ad canſam oꝛiginalis peccati.Et pꝛimo queritur vtꝝ ſolum contrabatur ꝑ peccatum pꝛimi pa⸗ rentis.an peꝛ peccatum etiam alioꝝ ꝑen⸗ tnm. Secund ſi ꝑ pctm pꝛimi parentis tm̃.vtrum ꝑ pec catum ade ⁊ eue an tm̃ ꝑ peccatum ade.Tercio que fuit cauſa in peccato ade ꝓpter quam traductum eſt oꝛigina le peccatum. 7 Articulus quartus cxxij. QArticulus primus ʒelotes vindicans pcta patrum in filios. pꝓ pct᷑is olioꝝ ꝑentum puniunt᷑ poſteri eoꝝ· Item ſic trahunt poſteri naturam humanam ab adã. ita poſteri alioꝝ pentum trahũt humanam naturaʒ ab eis ⁊ ꝓximis.Si g ꝑ pct̃m eſt coꝛruptio ierſi deſcẽ⸗ 1 Irca pꝛimum ſic dicit Exo.xx. Ego ſum deꝰ 1 vere coꝛruptio pct᷑i ab alijs ꝑẽtibo ſicẽ a pᷣmis.¶ Contra ſi h̊ eſſet qᷓnto poſterioꝛes eẽnt: tanto eſſent milerabilio⸗ res.qꝛ non tm̃ pᷣherent.qꝛ non tiñ traherent coꝛruptõem a pᷣmis ꝑentibo.imo ab alijs ꝑentibo peccantibo.. Pꝛe⸗ teꝛea cũ dẽ in Exo.Ego ſum deus ʒelotes viſitans pctᷣa pẽm.addit᷑ vſq; ad q̃rtam generatõem vel terciam.⁊ ita ponit᷑ terminꝰ:ſ in coꝛruptõne ↄtracta a pᷣmis pentiboñ ponit᷑ terminus.ꝗ ex pctis alioꝝ ꝑentum non nccio ↄᷣhit᷑ coꝛruptio pcti.licʒ ↄhat᷑ aliq̃ pena.ſi em ↄheꝛet᷑ coꝛruptõ pct᷑i:nõ poneꝛet᷑ terminꝰ.q¶ Jtem dic Anb.in li.de ↄcep. vir.ꝑentum ꝓximoꝝ pcta ad oꝛiginale pcẽm non eſtimo ꝑtinẽ. Si em adam nequiſſʒ ad eos qͥs generaturos erat iuſticiam oꝛiginalem ꝓducẽ.nequaqᷓ poſſet eis oꝛiginale iniuſticiam tranſmittẽ:qm̃ q̊ nullus ptꝰadam filijs ſuis potu it oꝛiginalẽ iuſticiam Puaꝛe.non videt᷑ ideo cur ꝓxi moꝝ ꝑentum pcra:filioꝝ aiabo debeant imputari.¶¶ Sʒ foꝛte dicẽt aligs ꝙ ꝑentes ꝓximi ad poſteros oꝛiginalit᷑ non pñt coꝛruptõnem pcti tranſmitte ̊ augere.Contra qð ſic obijcit.vbi nulla eſt iuſticia.ibi nulla pt᷑ auferri. vbi autem nulla pr auferri. nulla pt᷑ addi iniuſticia. ita non pñt augeꝛi.nulla ꝗ̊ coꝛruptio pct᷑i pt̃ deſcendẽ oꝛi ginalr ab alijs pentibo qᷓ; a pᷣmis. Ad qð dicendum. ꝙ; perᷣfm oꝛiginale non tranſmittit᷑ ab alijs qᷓ; a mis pa⸗ rentibo. ¶q Ad obiettum vᷣo in ↄꝛium dm eſt. ⁊ pᷣmo ad pᷣmum.ꝙ illud qð in. xx.Exo.intelligitur de viſitatione pctoꝝ in ꝑentibo rõne penaꝝ in poſteris.cum ſint imita toꝛes paterni ſceleris.hoc autem modo non eſt cauſa oꝛi ginalis pct᷑i. licʒ em̃ filij non ſint imitatoꝛes paterni ſce⸗ leris in pᷣmis pentibo. nihilominꝰ in eis ↄhit᷑ peẽm. Vñ Aug. ſuꝑ illud.v.ad Ro. ſic ꝑ vnum hoĩem ⁊c̃. ſic xpᷣe pᷣter imitatõis exemplũ dat occultiſſimam fidelibo graʒ quam latent infudit ꝑuulis: ſic ⁊ adam pᷣter imitatõis exempluʒ occulta tabe carnalis ↄcupie tabeficauit in ſe omnes de ſua ſtirpe venturos.¶ Ad aliud vᷣo doᷣm ꝙ nõ eſt ſimile de pᷣmis ꝑentibo⁊ de alijs.pᷣmi em̃ ꝑentes pote rant ↄpᷣuare iuſticiaʒ oꝛiginalem.qð nõ poterãt alij ꝑen⸗ tes.⁊ ita ex iuſticia dei poterãt trãſmittẽ oꝛiginalẽ iuſti⸗ am. ¶¶ Ald illud vo qð obijcit᷑. ꝙ ꝓrimi ꝑentes pñt augẽ coꝛruptõnem peccati.dicendum eſt.ꝙ illud augẽ nõ pnt ſed ꝙ effectus ex illa coꝛruptione eliciat᷑ citius: ſuis de⸗ meritis adducere pñt. Articulus ſecũdus Ecũdo querit᷑ ſi pẽm pᷣmi hominis tm̃ hat᷑ vtꝝ ꝑ pctm adazʒ ⁊ eue.an tm̃ ꝑ pcẽ̃m ade. Et viget᷑ ꝙ magis ꝑ pctm eue.cuʒ illa pᷣoꝛ pecca⸗ uerit ⁊ adam ptꝰ ꝑ illam. 4¶ Pꝛeterea in inflictione pene interſeri᷑.ꝙ adam vocauit vxoꝛem ſuaʒ eua:eo ꝙ mr eẽt unctoꝝ viuentium.⁊ intelligit᷑ vitaʒ moꝛtalem hñtium in q̊ͥ innuit᷑ ꝙ trãſfuſio mõꝛlitatis facta fuit ꝑ euam:paꝛi rõe oꝛiginalis culpe.¶ Cont᷑ videt᷑ q magis attribuat᷑ ade.dẽ em̃ ad Ro.v. Reguit moꝛs ab adam vſʒ ad moy ſen et in eos ꝗ ñ peccaueꝛt.in ſiłitudinẽ pᷣuaricatõis ade ex qͥ videt᷑ ꝙ ab adam facta ẽ trãſmiſſio oꝛiginalis culpe Item ei pᷣncipalłr ferm ẽ pᷣceptũ. eiꝰ fuit pᷣncipalłr in⸗ obediẽtia.⸗ Stem ſi ñ adam ſᷣ ſola eua peccaſſet: ñ ncc̃e erat totũ genꝰ hũanũ ꝑire.poteritq; deꝰ de adam in q̃ ſe⸗ mẽ hoĩm erat:aliam facẽ mulierem.ꝑ quam de adam ꝓ⸗ poſitum dei ꝓficeꝛetur. ¶¶ Item adam fuit pꝛincipium totiꝰ humani generis.ergo in ipᷣo tota fuit hũana natu⸗ ra·peccando ergo humanam naturam defoꝛmauit.non ſic autem eſſet in ena.ergo magis imputandum eſt pec⸗ catum oꝛiginale ade qᷓ; eue.¶ at vterq; videt. ¶Qam ſi ex altera ꝑte eſſet incoꝛrupta natura.non videret᷑ tota liter coꝛrupta. O eſt totaliter coꝛrupta. imputandumẽ vtriq; tanꝙᷓ toti eſſe.¶¶ Ad qð rñdendum ꝙ magis im⸗ putandum ẽ adam ꝙᷓ eue.qꝛ em bumana natura lic erat tota in adam vt nihil de illa ey illum eſſet. cum peccane ſine omni nccitate deum erhonoꝛauit.vñ ꝑ ſe ſatiſfaceꝛe non potuit:gr̃aʒ quam ꝓpagandis potuit Fuare ꝑdidit. 7 petm ſecum comitante pena trabit. 4 Ad obiectum at᷑ in ↄtrarium dicendum eſt.q licet eua poꝛ peccauerit.tũñ non plus quo ad damnum qð inde ſecutum eſt.ſic enim pᷣ̈ncipium ꝓpagandi. vnde ſeꝗt ꝓles fuit in adam:ita pn cipium tranſmittendi coꝛruptõnem vnde ſeqꝗt᷑ oꝛiginale peĩm fuit in adam. 4l Ad ſecundum vo dm. ꝙ licet eua vocata fuerit mr habentium vitam moꝛtalem. BG non fu⸗ it niſi ad onñdendũ ꝙ ꝑ ipſaʒ introductũ fuit ve. Ipſa eĩ in genere hu mano pᷣma peccauit.̊ ſi non ↄſenſi iſſet adã. non ſic ꝓceſſiſſet coꝛruptio. Vñ diẽ Anſ.ſi nou adam vſᷣ ſola eua peccaſſet.non neceſſe erat totum genus buma⸗ num piꝛe ſ̊ ſolum euam.4l Ad vltimum vo dicendum.qꝙ; tota ca coꝛruptõis.ſ.oꝛiginalis fuit adam pctoꝛ generãs in eua peccatrice. Si pᷣo adam peccaſſet eua non peccan te.ſ̊ ex alia non peccante generaret:vtꝝ relinquat᷑ oꝛigi nale pctm. relinquendum eſt alteriꝰ ꝑſcrutanti. videt᷑ iñ ex iam dictis ſeꝗ.eo ꝙ in ipſo fuit ptas non tiñ amitten⸗ di ꝑlonalem iuſticiam ſ̊ oꝛiginalem. quod tñ ad pñs nõ diffinio. rticulus tercius. petm ſu ꝑbie.vtpote cum aſpetijt eſſe ſiẽ deus. Auaritie cum ſcientiam ſibi indebitam vel inde bito mod appetijt ßm ꝙ exponit Nugꝰ. auaricia nonſolum eſt in appeti tu diuitiaꝝ tem ꝑaliũ.ſᷣ̊ ctiam in inoꝛdinato appetitu ſci⸗ entie. Gule q;tum ad inoꝛdinatam delectatõz guſtabilis Inobedientie qtum ad pcepti tranſgreſſienem. Querit g qtum ao qð pctoꝝ iſtoꝝ pmo fuit ponẽ coꝛruptionem nature. at ꝑ ſuꝑbiam videt᷑. homo em̃ ad imaginem 7 ſimilitudinem dei factus eſt. nonſolum ſᷣm ꝙ h bomo hſ etiaʒ ſᷣm ꝗ homo.h̊ at eſt ex oꝛdine ſuꝑioꝛis poꝛtionis ad deum in qͥ eſt marima nobilitas. cum peim moꝛta⸗ le ſit coꝛruptiuum boni naturalis.illud erit maxime coꝛ ruptiuũ qð deoꝛdinauit ſuꝑioꝛẽ poꝛtõeʒ ad deum. ſ̊ tale petm fuit ſuꝑbia.Vnde ad euerſionẽ ſuꝑioꝛis poꝛtõis ſe cute ſunt euerſiones inferioꝝ viriuim.⁊ ita geneꝛatiue fa cta eſt coꝛruptio. ex coꝛruptione at᷑ ganeratiue traducit oꝛiginale.⁊ ita videt᷑ ꝙ ꝑ ſuꝑbiam facta ſit coꝛruptio oꝛi ginalis.4¶ e autem ꝑ gulam vide. Gula em̃ fit Fᷣm ap petitum q̃ eſt ꝑs nutritiue:ſ̊ nutritina ꝓxima generati⸗ ue eſt inter omnes vᷣtutes.̊ ſᷣm pcẽm in ipſo ꝓximo trãſ mittit᷑ in ipſo oꝛiginale pctm mediante coꝛruptione car⸗ nis.4: IToꝛte dicet aligs ꝙ ꝑ pcẽm inobedientie tranſmiſ⸗ ſa eſt hec coꝛruptio.¶ Contra. cui pᷣcipit᷑ ille eſt obliga tus.ſ̊ ꝗ ſolus obligateſt ex pᷣcepto:ſolus ex tranſgreſſio ne peccat.̊ ſi ſoli ade pᷣceptum fuit ne comedẽt de ligno ſcientie boni ⁊ mali:victum eſt em̃ ſingulariter.de ligno ſcientie boni ⁊ mali ne comedas:in quocũq; die comede ris ex eo.moꝛte moꝛieris.ſolus ꝗ̊ adam obligatus eſt. g ſolus tranſgrediens peecmu. coꝛruptio ꝑ tranſgreſſio nem in ꝑſona ſtetit.⁊ non tranſijt ad naturam niſi inq⸗ tum fuit in illa ꝑſona.eodem mõ pt obijci de pctis ſupᷣdi ctis.ſ.ſuperbia ⁊ gula.erant em̃ ꝑſonalia pcta.( Ad qð dicendum.qꝙ oꝛiginale pctẽm eſt ↄtractum ꝑ inobedienti⸗ am pmoꝝ ꝑentum ⁊ pᷣncipalr ade. Unde Anſ. Oꝛigina le pcẽm non aliud intelligẽ queo.niſi ipſam nuditatem tebite inſticie ꝑ inobedientiam ade factam ꝑ quam om⸗/ nesz ſunt ſilij ire naſcendo. ſic̃ diẽ apls.ij.ad ephe. Era⸗/ Ercio querit᷑ que fuit cauſa in pcto ade ꝓpter quam traductum eſt oꝛiginale pctm. In pcto em ade multiplex inuenit petm. Innenit em monatura filij ire. hec autem inobedientia fuit in frnctu ligmi ſcientie boni ⁊ mali ꝓhibito.vñ gula ↄcomitata ẽ. Ratio autem tranſmittendi oꝛiginale videt᷑ eſſe ex hoc. ꝙ. ꝓhibitio facta fuit ipſi ade.inqtum erat bñs naturaʒ totam in ſe vel ꝑ quam alij deſcendeꝛent ꝑ ꝓpagationem. ⁊ ita ꝓhibitio non tm̃ extendebat᷑ ad ipᷣm: ſᷣ̊ ad eos qui erant in ipſo ſeminalr. Si em̃ ꝓhibitio facta fuit eue in adam.q non deſcendit ab eo ꝑꝓpagationem ſᷣ ꝑ q̃ndam foꝛmationem: multofoꝛtiꝰ deſcende debebat ad eos ꝗ ſe⸗ minalr erant in eo. autem inobedientia non fuit tm̃ gſonalis in adam patet ꝑ hoc ꝙ diẽ Augꝰ. ſuꝑ illud oad Ro.ſiẽ ꝑ inobedientiam vmꝰ hominis ⁊c.facit em̃ vim in hoc ꝙ diẽ vnius bominis.i.hominis totiꝰ in vno.ſiẽ em rpc ſi fuiſſʒ bomo ⁊ nõ caput bominis.habuiſſet obe dientiam ꝑſonalem tm̃.nec redundaret eiꝰobedientia in alios ꝙtum ad effectum in omnes quoꝝ erat caput.ita inobedientia ade ꝓut in eo erat tota natura bumana. re dundauit in omnes qui ſeminalr ab ipſo ſunt geniti.vñ Aug.ad Macedonium. Sicut paruulus ꝑ alterum pec cat ſic ꝑ alteꝝ iuſtificat᷑. Et Zln.dicit ꝙ adam habuit pratem ᷣnandi oꝛiginalem iuſticiaʒ toti poſteritati ſi ſte tiſſet. ideo ⁊ habuit pratem trãſmittendi oꝛiginalem iu⸗ ſticiamn ad omnes.Simitłr ̊ ex pdictis videt᷑.ꝙ ratõ coꝛ rumpendi naturam ex q̃ tranſmittit᷑ oꝛiginale pcẽm fuit ꝑ inobedientiam ade hominis. in quo fuit tota natura bumana.4 Ad obicctum autem in ↄꝛium de ſuꝑbia.di⸗ cendum eſt. ꝙ licet ſuꝑbia coꝛruꝑat naturam in adam. non tñ vniuerſalr vt ex illa ſieret tranſmiſſio oꝛiginalis pet᷑i.Aliud em̃ eſt coꝛrumꝑe naturam in iſto.⁊ aliud eſt coꝛrumꝑe naturam ꝓut eſi cã generatõis. Similr dicẽ dum eſt de gula. Si em̃ ſine pᷣcepto qð extenderat ſe ad totum homincm. ꝑ inoꝛdinatum aſppetitum comediſſz de aliquo ipſe adam.eſſet pcẽm ꝑſonale tm. VUnde non fuit neceſſe ꝙ ꝑ guſtum ꝗ ad nutritinam ꝑtinet eſſet cã oꝛigi⸗ nalis coꝛruptionis licʒ maioꝛ fuerit ibi comeſtio.Et di⸗ ſtinguendum eſt inter obedientiam ꝗᷓ tĩ ꝑſonalłr eſt 2 qᷓ að naturam ſe extendit.ſi em̃ eſſʒ inobedientia ꝑſonalis tm̃.non coꝛrumperet naturam in homine.nec fieret trãſ⸗ miſſio oꝛiginalis pet᷑i. ¶ Ad hoc ⁊ ad idem facit qð diẽ Aug.in li.yponoſti.dẽ Sap.xij. ¶Daledictum erat ſe⸗ men ab initio.⁊ intelligit᷑ de maledictõe culpe.hoc anteʒ non fuit in maledictione ſerpentis nec in maledictione mulieris. omnes em̃ iſte maledictões pene ſunt tm̃.Alda ledictio pᷣo facta fuit viro cui dictũ eſt maledicta ter. in op.tuo.ſpi.⁊ tri.ger.tibi.i.humana natura ꝓpagabit ſpi nas ⁊ tribulos pctoꝝ.maledictio autem iſta inflicta eſt ꝓpter peccati expᷣſſi ad non tranſgreſſionem. dicit᷑ enim ibi.qꝛ audiſti vocem vx.t.comediſti de ligno de quo pᷣce pi tibi ne comedeꝛes maledicta teꝛra ⁊c. Si ̊ter iſtud pᷣceptum fuit maledictio in toto ſemine poſteritatis.⁊ non ſe extendit effectus vltra ſuam cauſam pꝛeceptum ſe cxtendebat ad poſteritatem. ſimiliter tranſgreſſio pꝛe⸗ cepti.qualiter enim dicerent᷑ omnes peccare in adam:ſi tiᷣ pena reſpiceret eos ⁊ non culpa.¶ Similiter dicit aplus omnes peccauerunt ⁊ egerunt gloꝛia dei.dicendo omnes nullum excepit:quinimmo totum declarauit ge⸗ nus humanum. peccauerunt autem omnes cum ex vno peccatoꝛe omnes naſcuntur peccatoꝛes. (Sed adbuc queritur. Si per ſeminum conceptõnem dicebat apoſto lue peccatum in omnes homines tranſiſſe.potius dirxiſ⸗ ſet per duos hbomines q; per vnum hominem. quia ſine femina d ſolo hbomine homo naſci non poteſt. Ad quaʒ obiectionem bere tici reſpondet ſic Nuguſtinus. IJdeo ꝑ vnnm bhominem dixit apoſtolus.quia cum mulier vna caro ſit cum viro in ſemine: pꝛogenies imputatur.⁊ ne dicatur mulierem non eſſe cauſam peccati in nobis.dici tur Ecẽi.xxv.A muliere initium peccati eſt. ꝑ illam em̃ omnes moꝛimmr. . e – . = S= —– – SeE W ¶ Lueſtio Membrum quartum Varto queritur qualiter traducatur oꝛi⸗ ginale peccatum. vtrum traducat᷑ 'm ſolã carnem.aut ſᷣm ſolam aĩam. aut ſᷣm vtrũ⸗ qʒ.deinde ſi ꝑ carnem traducit᷑.vtꝝ ꝑ car⸗ mei ex ꝓpagatone puenientem tm̃.an alio modo. ſic ſi de carne coꝛrupta hominis fieret deciſio ⁊ ex illa homo foꝛ maret᷑.vtrum traherct᷑ oꝛiginale pctm. e mum ſic ſuppoſito ꝙ anima rõnalis non ſit ex traduce ſic oñſum eſt ſupᷣ.ondit᷑ ꝙ traductio oꝛiginalis pct᷑i non eſt ſᷣm ani mam ſolam. non em̃ anime ꝑnuloꝝ ſunt ex anima pᷣmi pentis. Vel ex anim abo pᷣmoꝝ ꝑentum. Eñ Aug. in li. c eccẽ̃.dog.animas hominum non ene ab initio inter ce⸗ teras intellectuales creaturas ſi nul creatas.ſic Oꝛige⸗ nes fingit. dicimꝰ neq; cum coꝛꝑibo ꝑ coitum ſeminari: ſic luciferiani ⁊ cyrillus ⁊ qdam latinoꝝ pᷣſumptoꝛes af ſfirmant: pſ dicimus coꝛpus tm̃ ꝑ ↄiugum copulam ſemi⸗ nari. creatõnem vᷣo anime deo attribuimꝰ. ᷣm illud ps. NQui finxit ſigillatim coꝛda ipſoꝝ.Si anima non eſt ex anima.oꝛiginale autem petm traducit᷑ mediante aliquo qð commune ẽ in ꝑente a ple.⁊ qð hʒ ꝓles a pente.g̊ nõ traducit᷑ ſm animam.ꝗ nõ ſᷣm animam 2 coꝛpus.reſtat ꝙ ꝑcarnem. Sed ; hoc eſt. ꝙ caro non ẽ ſuſceptibilis culpe tanqꝗ; ſubiectum.q̊ a pcto ade non pt᷑ trãſmitt oꝛi⸗ ginale pcẽm mediante aliquo qð ſit ſubiectuʒ pcti.q¶ Sʒ dicetur foꝛtaſſe mediante aliqͥ qdð eſt ſubiectum coꝛrupti onis.caro em̃ ſuſceptibilis eſt coꝛruptionis. Sed ↄ.coꝛ⸗ ruptio aut eſt penalis ant eſt culpabilis.culpabilis autẽ non ẽ.qꝛ culpa nõ eſt in carne parentis ante deciſionem tanꝙᷓ in ſubiecto.nec ptꝰ deciſionem anteq; infundat᷑ ani ma.aciualis em̃ non eſt.actualis ei culpa fit ab illo in qͥ eſt.ſ.a voluntate vel ab ipſa anima ᷣm voluntatem. oꝛi⸗ ginalis non eſt quia anteqꝙ; infundat᷑ anima non eſt cul/ pa oꝛiginalis.g coꝛruptio illa non eſt culpabilis.q⸗ Pꝛe⸗ terea ullud eſt captabile vicij quod ⁊ vᷣtutis.ſᷣ̊ caro non ẽ capax vᷣtutis ̊ nec vicij.q̊ᷓ nec coꝛruptionis captabilis. Si dᷣᷣo eſt coꝛruptio penalis.coꝛruptio autem penalis ſe quela eſt tanqᷓ effectus pct᷑i ⁊ non vt hmõi cauſa pcti. g non ꝑ illam traducit᷑ oꝛiginale pctm.4! Item minus po⸗ tens non pt᷑ agere in magis potens ſed caro minus eſt po tens q; anima. anima non recipit a carne tanꝙᷓ ab agẽ te.coꝛrumpẽs autem eſt agens quoddam. ꝗ caro coꝛru⸗ pta non coꝛrumpit animam.ᷓ oꝛiginale pctẽm non tradu citur in animam ꝑ coꝛruptõeʒ carnis. Item nihil agẽs m diſpoſitionem quam hʒ.pt᷑ in aliud agere nili q̃le hʒ relinquendo nec excellentius.ſ̊ excellentius eſt culpa qᷓ pena.ꝗᷓ caꝛo coꝛrupta coꝛruptione penali.non pt᷑ inducẽ coꝛruptionem culpe in animam. 4! Item intellectus eſt imꝑmixtus carni.oum non ſit actus coꝛꝑis neq; partis coꝛꝑis.̊ non ↄᷣhit aliam maculam ex ↄiunctione car⸗ nis.vᷣ oꝛiginale pctm eſt macula.ꝗᷓ non contrahit᷑ ex cõ⸗ iunctione carnis.¶ Item lux coꝛꝑalis attingeng ſoꝛdes coꝛꝑales ꝓpter ſui mundiciam nullam trahbit feditatem. g̊ cum anima rõnalis tncomꝑabiliteꝛ ſit ſimplicioꝛ ⁊ pu rioꝛ luce coꝛpoꝛali.non ↄhit feditatem a feditate caꝛnis. 4 Ytem creata eſt anima a dro munda.nec eam deꝰ vult fedari abſolute.nec ipſa vult ſe fedari.nihil aliud pt᷑ in ipſam.q̊ non ↄhet feditatem pcti.̊ nec oꝛiginale pcim. 4l Item ceus ſcit animam ex ↄiunctione ad coꝛpus fieri iniuſtam.q̃re q̊ infundit eam coꝛꝑi: Aidet᷑ em̃ ꝙ iniuſte agat᷑ cum ea:cum penam vↄᷣhat ſine culpa ſua.⸗ Stm̃ nul lus eſt in pcto ꝓ eo qð vitare non pt᷑.ſ̊ anima non pt᷑ vita re illud petfm: non eſt iuſtum ꝙ ſit in iſto pcto.vel ᷓ̊ nõ peccat.¶¶ Item oimoda ignoꝛantia excuſat pctm. g̊ mul⸗ tofoꝛtius omnimoda impotentia,ſ̊ omnimoda impoten tia eſt in iſto ꝑuulo vitandi pctm.&̊ in eo non dʒ eſie pec⸗ catum.vel a reatu excuſabit. Item ꝑ baptiſmum delet᷑ pena ⁊ culpa. Si ꝭ̊ ꝑentes ſunt baptiſati.mundati ſunt cxrxij. in anima ⁊ carne.nec coeundo peccant:cum matermoni aliter ↄiũgunt᷑ in coitu.q̊ non relinquit᷑ pctm in ꝓle a pa rentibo. Ad quod vicendum. cum pcĩm oꝛiginale ſit culpa ⁊ pena.ab alia cauſa trabit rõem culpe.⁊ ab alia rõeʒ pene. Rationem pene trahit a feditate vicioſa que eſt in carne.qcito em̃ anima infundit᷑ carni fede:tamci⸗ to fedat᷑ ſicut a vicio vaſis vinum coꝛrumpit᷑. Ratõnem do culpe trahit a carentia debite iuſticie.⁊ ſic duplex eſt iuſticia. vna quam ſibi homo facit hñs gram. ⁊ dico de iuſticia in exercitio.alia que ſibi ſit vt in ꝑuulo baptiʒa⸗ to ſit iuſticia mediante xpᷣo. Sic duplex eſt iniuſticia. vna quam ſibi homo facit vt homo adultꝰ peccans.alia que ſibi fit ex alio vt ꝑuulo ex pcto ade. Ad obiectum pmum rñdendum eſt.ꝙ coꝛruptio penalis eſt n carne.q̃ tñ dẽ culpabilis non qꝛ culpa ſit in carne tanꝙᷓ in ſubie⸗ cto:ſed qꝛ ꝑ eam tranſmittit᷑.⁊ licet pena naturalr ſequa tur ad culpam.nihilominus eſt quedam pena que eſt cã vel diſpoſitio ad culpam.⁊ talis eſt ipᷣa coꝛruptio pena⸗ lis.diſponit em̃ ad culpaz in anima q̃ ſuſceptibilis ẽ cul pe.4 Ad ſecundum vᷣo dicendum.ꝙ licet caro minꝰpoſ⸗ ſet qᷓ anima.nihilomninꝰanima pt᷑ ex ↄiunctione ad car nem trabere coꝛruptionem. non ꝙ caro agat in animaʒ ꝑ ſe loquendo:ſ̊ ꝙ anima coꝛrumpat᷑ ↄiuncia carni ſicut coꝛrupte.i Ad teꝛcium vo dicendum ꝙ caro coꝛrupꝑta ñ impmit qᷓtum eſt de ſua virtute.niſi conſimilem diſpoſi tionem ei quam habet.ſed ipſa anima accipit rationem culpe ex comparatione ad pmum motiuum. carentiam em̃ iuſticie habʒ anima paruuli ex carentie iuſticie que fuit in anima ade.in generatione em̃ ⁊ coꝛruptione vni⸗ uoca vltimum ſimile eſt a pcto. ſed medium diſſimile vt ex carne generat᷑ caro.ſ̊ ꝑ medium diſſimile.ſ.ſemen.ſic a culpa anime eſt feditas carnis.ad feditateʒ vᷣo carnis ↄſequit᷑ feditas anime in ꝑuulo.⁊ ita ſi excellentius ẽ cul pa ꝙᷓ pena ſic culpa in eo qui naſcit᷑:hoc eſt rõne culpe in pmo parente.ex alia ðᷣo parte illud qð trahit infectõʒ ex ſibi adiuncto. ſᷣm modum ſuum trahit infectionem. modus autem talis eſt vt infi ciat᷑ pꝛimo anima infectõ⸗ ne culpe.deinde infectione pene.vnde ſicut fuit in gignẽ te pꝛimo:ita ẽ in genito.facia com paratione animani ad animatum.qꝛ ſicut in pꝛimo parente pꝛius ſuit culpa qꝗᷓ; pena: ſic in ꝓle animata pꝛius eſt culpa qᷓ; pena: licet in carne pꝛius erat pena q; in anima.¶lLid quartum dicen dum eſt. per hoc ꝙ licʒ caro non habeat in ſe culpam tã⸗ ꝙᷓ inherentem ſibi.nihilominus contrahit᷑ culpa in ani⸗ ma.⁊ ponit᷑ exemplum licʒ non vſq;quaq; ſimile.ꝙ vinũ inducit ad ebꝛietatem culpam.⁊ tñ non bʒ in ſe.nec dici tur ꝓpꝛie ꝙ caro dat culpam ꝑ ſui coꝛruptionem:ſed cul⸗ pa ade que meruit illud. Zd quintum dicendum.ꝙ in tellectus duplicem hʒ com ꝑationem.vnam ſᷣm quam re ſpicit pꝛimaʒ bonitatem a qua nulla interpoſita natura foꝛmatur.⸗ ex illa parte dicitur impermixtus.ex alia ðᷣo parte reſpicit carnem mediante ſenſualitate ⁊ ex illa paꝛ te poteſt contrahere impuritatem.ſicut contingit in me⸗ lancolicis ⁊ freneticis.qui ratione paſſionum in corpo⸗ re quaſdam in anima reſpiciunt perturbationes.4/ d ſextum dᷣo dicendum. ꝙ non eſt ſimile de luce coꝛpoꝛali ? anima.lux enim coꝛpoꝛalis cum re feda quaʒ contingit non ita ↄiungit᷑ vt ex illis duobo fiat vnum ᷣm ſubſtan: tia m. ſicut eſt in carne ⁊ anima.que cum ↄiungit᷑ vnum efficiunt ᷣm ſubſtãtiam.quoꝛum vnum ex altero inficit᷑ 4 Ad ſeptunum dicen dum eſt.ꝙ non debʒ imputari ðo ↄiungenti. ſed illi qui fuit pꝛincipium coꝛruptionis ex parie carnis. quia non voluit ſeruare iuſticiam ſibi? alijs.ideo q;tum eſt d ſe ꝑdidit iuſticiam in ſe in alijs 4Ad octauum vᷣo dicendum. ꝙ non iniuſte agit deus cum anima.nec ᷣm iuſticiam generalem nec ſᷣm ſpecia⸗ lem.ſm gen eralem non iniuſte agit:quia coꝛpoꝛi oꝛga⸗ nizato reddit᷑ ſua perfectio. Scdᷣm vo iuſticiam ſpecia⸗ lem non iniuſte agit:qꝛ punit humanam naturã Fᷣm ꝙ; mernit. bumana em̃ natura deliꝗt in pᷣmo ꝑente.⁊ puni⸗ ta eſt in ipſo⁊ in poſteritate.¶ Ad nonum vo dicendum ꝙ bec non eſt ꝓpꝛie concedẽda.anima pueri peccat. ſ eſt rea pctᷣo.qð non hʒ a ſe ſ̊ ab eoꝗ meruit. Ad decimum vᷣo vðᷣm.ꝙ q́;uis omnimoda impotentia excuſat in pcto actuali.non tñ in oꝛiginali. Nam ſic̃ pᷣus dictum eſt.du pler eſt iniuſticia.vna quam facit ſibi homo.⁊ in hac im potentia oĩmoda excuſaret.altera q̃ fit ab alio vt in par nulo.⁊ in hoc oimoda impotentia paruuli non excuſat. 4¶Ad vndecimum ddm.ꝙ ex pꝛe ⁊ iir̃e non pctoꝛib na⸗ ſcit᷑ puer pctoꝛ.⁊ ponit exemplũ Aug.) Julianum.Siẽ de oliua naſcit᷑ oleaſter.⁊ ſeminat᷑ ᷓqnum ſine palea ⁊ na ſcit᷑ cum palea. Aug.ad lalerium. Siẽ gignit᷑ ex olea⸗ ſteri ſemine oleaſter.⁊ ex olee ſemine oleaſter.cum inter oleaſtꝝ ⁊ oleam plurimum diſtat: ita gignit᷑ 1 de carne pet᷑oꝛis ⁊ de carne iuſti pcẽoꝛ.qᷓuis inter pctoꝛem ⁊ iuſtũ plurimum diſtet.gignit᷑ a᷑ pctoꝛ actu adhuc nullus.⁊ oꝛ tu nouus.ſ̊ reatu vetus.homo a creatoꝛe captiuus a de oꝛe indigens redemptoꝛe. ꝓ carnẽ traducit᷑ pctm oꝛiginale.vtꝝ ꝑ carnem ex ꝓpaga tione ꝓueniente tm̃.an alio mõ. Et videt᷑ ꝙ alio mõ. vt ſi caro coꝛrupta decideret᷑ non ꝑ ꝓpagatõʒ.dẽ em ꝙ ani⸗ ma ↄtrabit oꝛiginale.qꝛ ↄiuncta fuit in carne coꝛrupta. Si g̊ hmõi caro coꝛrupta ẽ er ↄiunctione cum hmõi coꝛ⸗ pore.anima vᷣheret oꝛiginale pcẽm ſicẽ̃ vinum inficit᷑ ex vaſe coꝛrupto.. Contra qð Augꝰ.loquẽs ðᷣ pelagianos celeſtianos di. Qualis terrenꝰ tales ⁊ terreni.⁊ hoc quõ niſi ꝑ ſeminis ſparſionem.ſ̊ dicis mihi e diuerſo ve niens. q̊ ſemen pctm eſt. Jam ſuꝑiꝰ dixi.qꝛ peccauit hõ natura peccauit cuiꝰ ſunt ſemina.ſemen g viciatũ eſt nõ vicium. ſic ſcp̃tum eſt.ſemen erat maledictum ab initio maledictum videlicet ptꝰpctm:qꝛ maledicta ingꝗt terra ĩ oꝑibo ſuis.ſ̊ vicium ↄᷣhi non pt pthoplaſii neq; hoĩem eẽ ſine ſeminis effuſione. Si ꝗg̊ foꝛmatio hominis ex bmõi carne coꝛrupta non eſt ꝑ ſeminis effuſionem. non eſt in illo oꝛiginale pckm. qð dõm. ꝙ licz hmõi vnio reꝗ rebat᷑ ad oꝛiginale ↄhendum. tñ hec non erat tota cauſa iĩmo reꝗrebat᷑ foꝛte vlterius.ꝙ illa caro deſcendiſſet pᷣm libidineʒ q eſt in ſeminis ſparſione ᷣm ꝙ dic Augꝰ.non ꝓpagatio pᷣ libido tranſmittit oꝛiginale pctm. Que autẽ ſit hec libido inferius determinabit᷑.nec legit᷑ expᷣſſum in ſcpᷣtura ꝙ alio mõ ↄᷣhat᷑ oꝛiginale ̊ ꝑ ↄcupiam in carne. Et ſi qrat᷑ qua iuſticia anime imputet᷑ qʒ neq; ex creatõ⸗ ne accepit neq; ex voluntate ꝑpetrauit. ſ̊ ex ſola carnis ſocietate ptraxit.quam tñ ſocietatem non ipſa ſuo arbi⸗ einde queritur ſi .S. j. trio vendicauit.ᷣ pcepto ⁊ diſpoſitione creatoꝛis ſuſce⸗ pit.nos id qdð verum eſt pfiteri opoꝛtet iuſticiam dei non in h̊ irrepᷣhenſibilem:̊ non oĩno eſſe comp̃henſibile.diẽ tñ Lug.ſequens Aug.ꝙ coꝛruptio q̃ a ᷣmo pente in om nem poſteritatem ꝑ carnis ꝓpagatõʒz traducit᷑pcti oꝛigi nalis macula in vicio ↄcupiſcentie ⁊ ignoꝛantie ad vni⸗ uerſos dilatat᷑.in eo a quo ſeminat᷑ culpam bʒ ⁊ actum culpe. ſ̊ cãm in eo ꝙ naſcit᷑: ⁊ cãm culpe 2 culpam bʒ. ſᷣ actum non hʒ.i.actionem. MWembrum quintum lis.an etiam fuerit in pᷣmis ꝑentibo.adam ſ.⁊ eua. Et videt᷑ ꝙ ſic.quoꝝ em̃ fuit pe⸗ na eox pceſſit culpa:ſᷣ pena oꝛiginalis pec cati eſt carere viſione dei. cum pᷣmi pentes deſcenderũt ad limbum inſferni eoꝝ fuit illa pena.ꝗ in eis pceſſit cul pa oꝛiginalis.q̊ pᷣmi ꝑentes habuer̃t penam oꝛiginalem pcti.¶ Item oꝛiginale dẽ nuditas vel carentia debite in⸗ ſticie ꝑ inobedientiam ꝑentum ↄtracta.ſ̊ hoc totum fuit in pᷣmis ꝑentibo. denudati em erant a debitꝗ iuſticia ꝑ ĩ⸗ obedientiam.ꝗ in eis fuit pctm oꝛiginale.¶¶ Contra oꝛi ginale pctm vᷣhit᷑ ꝓꝑ feditatem carnis.ſᷣ in animabo pᷣmo Vinto q̃rit᷑ vt oꝛiginale tm ſit in payruu⸗ rum pentum non contrahit᷑ pcẽm aliquod pᷣmo ex carne ſiue er carnis feditate.nõ ̊ ſuit oꝛiginale pctm in pᷣmis pentibo.¶ Item cum ꝓpagatione eſi libido qua traſmitti tur originale petm. ſᷣ nulla fuit ꝓpagatio q̃ caro ade vel eue acciꝑet eſſe.ꝗ̊ non libido q̃ traſmittit᷑ ↄꝛiginale pctm in eos.ꝗᷓ nec oꝛiginale pctm fuit in eis. Knatndan ꝙ aliter dẽ oꝛiginale pcrm in pᷣmis pentibo in ipſis paꝛ uulis deſcendentibo. quodammodo tñ ↄueniunt. ↄueni⸗ unt em̃ qͥ ad penam qᷓ̃ eſt carentia viſionis dei. differunt tnqꝛ in eis ꝑſona coꝛrumpit naturam.qͥ ad ꝑuulos vᷣo pſona ex natura coꝛrumpit᷑.oꝛiginalis ̊ culpa fuit in Hᷣmis ꝑentibo ſiẽ in ſubiecto. fuit etiam cã traãſmittendi oꝛiginalem culpaʒ in ꝑuulos./ Ad obiectum dðm eſt licet vtrobiq; eſſet oꝛiginalis culpa. in pꝛimis ꝑentiba erat a ſe.in ꝑuulis vo erat ab ipſis. Cum autem obijcit in ↄꝛium. ꝙ oꝛiginale trãſmittit᷑ ꝑ feditatem carnis vel libidinem q̃ eſt cum Aꝓpagatõe.h intelligit᷑ de oꝛginali Mꝛie dicto qð eſt in ꝑuulis.non de oꝛiginali pᷣm ꝙ effe⸗ ctiue dꝛ. inqtum eſt oꝛigo per quam fiũt puuli pctoꝛes. dhpuc qrit᷑ de eua.ſi ↄtraxit oꝛiginale pcrm ex adam. ponat᷑ em̃ ꝙ adam peccaſſet anteq; eua foꝛmata elſet de latere eiꝰ. nunꝗd hꝛet oꝛiginale pctm. trabẽt em cum caꝛ ne coꝛruptionem ⁊ cum coꝛruptõne oꝛigina lem culpam Contra videt᷑ ꝑ auẽ tem Nug. ſi upᷣdictam ↄ pelagia⸗ nos vbi dẽ. ꝙ ſine ſeminis effuſione non fit hmõi pctm. Item videt᷑ ꝙ in ea eſſet oꝛiginale ꝑ ̊ qð dꝛ.xxv.Ecẽi. a muliere initium pcti.ꝑ illam em̃ omnes moꝛimur.ſed qd eſt omnes moꝛi niſi obligari pcto qð eſt moꝛs anime. SDab ipſa ↄᷣbit᷑ oꝛiginale pctm.̊ ſi ab ipſa ↄhit᷑ in ipſa p⸗ us fuit: oꝛiginale fuit in eua.¶ Contrarium videt᷑ per Hᷣ ꝙ in adam omnes dicunt᷑ peccaſſe.qꝛ in eo fuit tota bu mana natura. In eua vo non dicunt᷑ omnes peccaſſe. nam tota humana natura non fuit in illa. non & videt᷑ ꝙ oꝛiginale pctm effectiue eſſet in ena.ſ̊ in adam.4: Ad pꝛimum dicendum.ꝙ ſᷣm auẽtem pᷣdictam.licet illo mo⸗ do ſumeret carnem coꝛruptam eua ab adam. non babuiſ ſet tñ oꝛiginale pctẽm ꝑ petm ade.niſi extendẽt ſe ꝓhibitõ facta ade ad ipſam euam.ſ̊ ſi extenderet ſe ·ex illa lege ſi peccaret haberet reatum carentie viſionis dei.aliter au⸗ tem diceretur oꝛiginale in ipſa ⁊ in paruulis ſicut di⸗ ctum eſt. Membzum ſertum Exto querit᷑ q̃liter oꝛiginale petm tranſit reatu ⁊ manet actu.⁊ cum hoc vtrum om⸗ nino deleat᷑ in baptiſmo vel ñ. Cuca qð ſic obijcit. dẽ em̃ de pcto oꝛiginali.ꝙ in bapti⸗ ſmo dlet᷑ reatu ⁊ manet actu.⁊ hoc accipit᷑ ex eo ꝙ dẽ in li.de bap.paruuloꝝ.⁊ ſuꝑ illud.iij.ad Roma. Meatt q⸗ rum remiſſe ſunt inigtates.vbi dic.q; ↄcupia pᷣterit rea⸗ tu ⁊ manet actu.ↄcupĩam autem dicit ibi oꝛiginale pec⸗ catum. 4 Contra ſi actu remanet. pct̃m non colligitur. actus em̃ peccati oꝛiginalis eſt ipſa carentia debite iuſti cie.qua exiſtente ſemper eſt reatu. Si vo actus dicatur operatio.ſᷣm modum hunc non dicetur oꝛiginale pecca⸗ tum manere actu. cum non habeat pꝛimam operatio⸗ nem quemadmodum actuale peccatum. Si vo actus di catur illud quod poſitionem dicit in oꝛiginali peccato. hoc autem eſt concupiſcentia. nec ſic videtur remanere: in baptiſmo enim tollitur ne regnet peccatum in noſira moꝛtali carne ſed peccatum dicitur ibi concupiſcentia. lItem ſuper illud.iij.ad Roma.Meati quoꝛum remiſſe ſunt.dimittitur concupiſcentia carnis in baptiſmate vt non imputetur peccatum. ergo concupiſcentia ꝓut eſt uctu peccatum: tollitur in baptiſmo. non ergo oꝛiginale peccatum remanet actu.¶ Item ibidem dicitur.quomo do alia peccata pᷣteꝛeunt actu ⁊ remanent reatu:ita ecõ⸗ traꝛio fieri poteſt vt oꝛiginale remaneat actu? tranſeat reatu. ſed in actualibo peccatis ſic eſt. ꝙ actus peccati dicitur ipſa operatio que pꝛeceſſit per quam contrabit -0 — —— —— — (einge queritur ¶ueſtio actuale peccatũ. ergo actus oꝛiginalis pct᷑i dicet᷑:vel ille aetus ꝑ quẽ Neker.el ille actus ꝑ queʒ ↄtrahit: g ille ꝑ quẽ ↄtrahit᷑ eſt ipſa feditas carnis.illa aũt tollit᷑ in ba ptiſmo. Vñ ioh.dama.qm duplex eſt hõ ex aĩa et coꝛꝑe duplicẽ dedit purgatõeʒ ꝑ aquam et ſpm̃.ſpiritu qð m imaginẽ vel ſiłitudinẽ renouãte.aqua etiã ꝑ ſpuᷣs gram coꝛpꝰa pcto purgante et coꝛruptõne libera nte: ß hec coꝛ ruptõ feditas eſt. ꝑ baptiſmum tollit᷑ ille actus. Si vo actus dicat᷑ quo oꝛiginale pctm eſt. nullatenus põt ſtare cum baptiſmo rõne rei baptiſini.res vo baßtiſmi eſt gra gratia aũt et pcrẽm ſimul eſſe nõ poſſunt.¶ Ao qð dicen dum.ꝙ actꝰoꝛiginalis pct᷑i dicit᷑ ↄncupia.vin ꝙ dicit᷑ pec⸗ catũ rema nere actu ⁊ tolli reatu in baptiſmo:ſed ↄcupi ſcentia dupłr ſe bʒ cũ eſt in ſuo ſummo et tũc dicit᷑ re¹g:· ⸗ re pcẽm in moꝛtali coꝛpe.et hoc mõ nõ manet ↄcupiſcen tia actu cũ dimittit originale pcrin ꝑ baptiſmũ.ꝑ ꝗr̃am em̃ baptiſmi tollit᷑ culpa oꝛiginalis pct᷑i.et de bilitat᷑ vici um oꝛiginalis ↄcupiſcẽtie.⁊ extenuat᷑ vt iam nõ regnet. Alio ðo mõ dr̃ ↄcupiĩa diminuta q̃ adhuc ẽ.vt hẽat ſpũs cũ quo pugnet:et hoc mõ dicit᷑ cupia actus oꝛiginalis pcti.et ideo dr̃ ꝙ ↄcupia carnis dimittit᷑ in baptiſmate. nõ vt nõ ſit:ſed vt nõ imputet᷑ pctm.vñ poſt baptiſmam remanet pena nõ culpa. 4 Ad aliud vo dicẽdũ eſt.ꝙ nõ ſiłi modo dr actain actuali pcto et in oꝛiginali pcto.ibi em̃ actus pᷣcedit hic pᷣo actus ſeꝗtur.Qec dicit᷑ in oꝛigi- nali pcto actus peccati quo fit vel quo eſi:ſed quo rema net ad exercitium. vtrum deleat᷑ in baptiſmo vel nõ.Et videtur ꝙ ſic.quia baptiſmꝰ delet culpam omneʒ et penã. Si em̃ baptiʒatꝰ ſiati decedẽt:euolaret.ᷓ nõ rem anet ibi culpa nec pena. perᷣᷣi gᷓ oꝛiginale cũ ſit culpa et pena ꝙᷓtuʒ ad vtrũq;ʒ de⸗ letur.i Contra.ſuꝑ illud ad Ro.bt᷑i quoꝝ remiſſe ſunt ⁊c.fomes pcti añ baptiſmuʒ culpa eſt et pena p bapti⸗ ſmũ dᷣo pena et culpa.fomitẽ aũt pct̃i dicit oꝛiginale pec catum ſicut pꝛiꝰexpꝛimit in glo.ᷓ perjm oꝛiginale nõ di⸗ mittitur itum ad penã et culpã. Item videt᷑ ꝙ vtrũq; cbeat dimitti.dr eniʒ.v.ad Ro.vbi habũdauit delictũ ſuꝑhabũdauit et gra.Et iterũ.nõ ſicut pctm ita et donũ Si em̃ vniꝰ velicto multi moꝛtui ſunt.multomagis gr̃a habũdauit. Ex quibo tollit᷑ multo potentioꝛ eſt gtia iᷓ ſit pctm:ſed ꝑ pctm traducit᷑ ⁊ pena ⁊ culpa.miltiplex vo gr̃a baptiſmalis oꝑponit᷑ illi peccato:gᷓ ga baptiſma lis cũ ſit potentioꝛ.dbet auferꝛe ipſaʒ culpã et omnẽ ſe⸗ quelã eiꝰſcʒ penã.vñ ergo eſt ꝙ queda pene remanẽt oꝛi⸗ ginalis pct᷑i quedã nõ.Ex hoc em videt᷑ ꝙ petm potenti⸗ oꝛ ſit qᷓ; gra: qð eſt incõueniena.i¶ Ad qð dicendum. ꝙ; gr̃a baptiſmalis delet oꝛiginale petm qtum ad culpam ⁊ qᷓtum ad penã ſuffocantẽ.et nõ qtum ad penã ꝓmouẽ⸗ tem.ad idem em̃ tendit gr̃a baptiſmalis et pena pꝛomo⸗ uens.ſ.ad ↄſecutõnem vite eterne. Addit᷑ etiã a gbuſdã ꝙ in baptiſmo dimittit᷑ om̃e pctẽm q;tum ad penã.vt nul la debeat᷑ ptꝰbaptiſmũ ꝓ oꝛiginali.et ſi aliq̃ pena rema⸗ net hoc eſt ad exercitiũ bonum dimittit᷑:q̊ oꝛiginale pec catum ꝙᷓtum ad culpã ⁊ qᷓẽtum ad dominiũ ↄcupie queẽ pena in pnii:et qtum ad carentiã viſionis dei q eſt pena in futuro. Sũt alie pene vt fomes et ſitis et moꝛs.et con cupiſcentia nõ dominãs:q̃ om̃es remanẽt ad exercitiuʒ bonũ.pene em̃ iſte reducunt ad memoꝛiã adiutoꝛe in tꝛi bulatõnibo q inuenerũt nos nimis.faciunt em̃ cogitare de miſeria huiꝰincolatus.vt ſic hõ defleat pcta ſua.huiĩ⸗ liãt etiã ipaʒ iraſcibilẽ ne hõ extollat᷑ per ſuꝑbiaʒ.cohi: bent Fᷣm ↄcupiſcibilẽ ne defleat hõ per ↄcupiaʒ. et ſic va lent ad refoꝛmatõeʒ imaginis diuine.4 Ao illud vᷣo qð obijcit.ꝙ gra potentioꝛ eſt ꝙᷓ per̃m ⁊c. DRicendũ ꝙ poten tioꝛ eſt ſicut exponit apłe. Gra em̃ tollit omnẽ culpam. nulla aũt culpa eſt ad quã ex neceſſitate om̃is culpa ſeq̃⸗ tur. ¶ Iem gratia non tm̃ ſonat a vulnere peccati ſ̊ ape rit ianuam regni.non tm̃ ipſis peccatoꝛibus ſed ip̃is iu ſtis extendit.ergo ſe ad omnes: etſi aliqui eſſent qui nõ S. j. cxxij. xſcendiſſent ab adam.viꝛtus autem peccati non ſic.ſie pʒ ꝙ potẽtioꝛ eſt gr̃a qᷓ ſit pcẽm. Pꝛetẽa peĩm ẽ ex ho mine gratia vᷣo a deo. potẽtius autem eſt quod dxi q qdð bominis. Peccatum etiam non om̃e bonum poteſt tol⸗ lere:ex gratia ᷣo om̃e bonum confertur. embrum ſeptimunz timo querit de ocupiſcentia oꝛiginalis peccati que eſt ſeqla. Circa quam bec ſũt querenda. ꝛimo quid ſit. Secũdo quaꝛe fomes dicatur et ſᷣm quã rationem. Cer⸗ cio in quo ſit. Quarto a quo ſit. Quinto vtrum equali ſit in quibo eſt. Sexto ad quid ſit. Septimo vtruʒ ertin⸗ guatur et qualiter remaneat qualiter non. Octauo te ↄparatõne fomitis ſiue ↄcupiſcentie vt eſt fomes ad ſti⸗ mulum carnis et ad legem carnis et alia cum quibus vi detur habere ↄuenientiam. dicitur em̃ aliquando coꝛru ptio.et aliquãdo languoꝛ et aliqñ tyrãnus. ticulus primuus DO pꝛimũ ſic dicit aug.ad valentinuʒ. concn⸗ piſcentia eſt affectus quedã male voluntatis ſicut languoꝛ.ex quo accipit᷑ ꝙ cõcupiſcentia eeſt affectio. Item in eodem libꝛo. ↄcupilcentia eſt radix oĩm maloꝝ.. Item aug.in li.de ciui.dei. Concupilcen⸗ tia eſt malũ nobiſcũ congenitũ.⸗¶ Itẽ aug. ad valerium Concupiſcẽtia ẽ vicium qð nõ eſt ex o.Ex his elicit᷑ ꝙ ↄcupiĩa peccatũ eſt.⸗. Sitr dr in quadam glo.ad MRo.q; oↄcupĩa añ baptiſmũ pctm eſt.¶ Pteterea aug.in li.y po noſ.libido ↄcupia dr.et in eodẽ dr om̃e qð male libet li⸗ bido eſt. ↄcupiĩa ꝗᷓ eſt pctm.¶ Item aug.in li.de ciui.dei. dicit apls. Caro ↄcupiſcit aduerſus ſpm̃ cui vicio ↄtra⸗ ria eſt virtꝰ:h̊ viciũ cui ↄtrariat᷑ virtus eſt pcm.q̊ ↄcupi ſcentia eſt pctm.¶ Cont᷑ aug.ad valeriũ. Concupiſcen tia eſt vulnꝰhũano generi inflictum a dyabolo.vt tanq d ſuo frutice fructũ decerpat:ſ̊ quod eſt vulnus ẽ pena. Dↄcupia eſt pena.⸗ Itẽ aug.in li.de ci.dei.xiiij. Pꝰpec⸗ catũ oꝛta ẽ hec libido.poſt pctm eã natura nõ impudẽs amiſſa ptᷣate cui coꝛpꝰex omi ꝑte ſeruiebat ſiue ſic.̊ libi d eſt pena. 4 Itẽ ĩ eodẽ. libido eo magis erubeſcẽdo ex⸗ iſtit.q̊ animꝰin ea nec ſibi efficaciter imꝑat vt oĩno non libeat:nec om̃i mõ coꝛpoꝛi vt pudẽda membra volũtas potiuſꝙ; libido ↄmoueat.ſ̊ hec libido ẽ pena:q̊ ↄcupiĩa ẽ pena.¶ Ad qð dicendũ.ꝙ ↄcupia eſt ꝑ ſe pena.dicit᷑ aa pctᷣm ꝗa ꝓ pctᷣo eſt inflicta.lñ aug.ad val.ↄcupĩa voca tur petm qꝛ pcto facto eſt.põt tñ dici pctm:ꝗa cuʒ eſt in ſuo dñio annexa ẽ pcto et cauſa pctiet hboc mõ loquunt᷑ auẽtes ſupᷣdicte cũ dr.ꝙ pcẽm eſt an baptiſmuʒ. ↄcupia aũt põt accipi ipᷣe actꝰocupiſcendi h̊ eniʒ nomẽ multiptr dr. ſicut hr ſuꝑ illud.vj.ad Ro.neq; exhibeatis mẽbra vr̃a.ↄcupia aliqñ nomẽ ẽ fomitis.ſ.vicij innati.aliq̃ndo actꝰinterioris ꝗ eſt in motu pᷣmo. aliqn ipᷣa delectatio qᷓ eſt in ſcdo gradu.aliqñ ipe ↄſenſus.vñ aliqͥndo põt eſſe culpa.aliqn nomẽ pene.dr at᷑ ↄcupia cłpa añ baptiſmũ. et tũc dñat᷑ et bʒ caꝛentiã debne iuſticie ſibi ↄiunctã. iculꝰſecundus cundo queritur. quare concupiſcentia fo⸗ mes dicatur et m quam ratõnem? O auteʒ fomes ſit peccatum habetur ſuꝑ illud.vij.ad Roma.occaſione accepta.glo.fſomes peccati.i.viciũ cõ cupiſcentie. Item ambꝛo.fomes eſi quidam moꝛbidꝰ affectus qui commouet ad illicitum deſiderium: ſ̊ moꝛ⸗ bidus iſte affectus nihil aliud eſt qᷓ concupiſcentia.cuiꝰ eſideria dicuntur carnales concupiſcẽtie. Ande.vj.ad Koma. Eſt in nobis mala concupiſcentia que nõ eſt ꝑ mittenda regnare.cuius deſideria ſunt actuales concu⸗ piſcentie que ſunt grma dy aboli.ergo cõcupiſcentia eſt fomes peccati. Contra.ocupiſcentia eſt in aia.ſĩomes vᷣo peccati in carne. Vñ.vij.ad Ro.ſuper illud. TNideo legem ĩ membris meis ⁊c̃. glo.fomes peccati qui ẽ ĩ car⸗ ne et repugnat menti recte vr lex membꝛoꝝ vel carnis. cum g fomes ſit in carne nõ erit idem ꝙ ↄcupia.⸗j Item alia glo.ſuꝑ illud. Sine lege viuebãt nota duos hoĩes. interioꝛẽ ſcʒ et exterioꝛẽ᷑.rõnẽ.ſ.et ſomitẽ.ꝗ eſt in carne: uᷓfomes eſt in carne. qð dicendũ.ꝙ ↄcupiĩa eſt fo⸗ mes.et dicit᷑ fomes:qa fouet aꝛdoꝛem pcti.ipſe enim fo⸗ mes ardet in nobis. Uñ ſuꝑ illud.vij.ad Ro. petm per mandatũ ⁊c.ſine quo non tm ardebat fomes.ꝑ qð accre uit p̃uaricatio.4. Ao obiectũ aũt in ↄtrariũ dicenduʒ eſt per id qð dicit᷑.v.ad galł.ſuꝑ illud.Caro ↄcupilcit 76. ꝙ ↄcupia /ꝓut eſt fomes.nõ eſt in aĩa tm. aut ĩ carne tin: ſed in ipᷣo ↄiuncto.ñ ibidem dr.ipſius carnalis concu piſcentie cauſa nõ eſt in anima ſola.nec in carne ſola.ex vtroq; em̃ fit.qꝛ ſine vtroq; nulla dilectio ſentit᷑. AUñ cuʒ dicit᷑ eſſe in carne.intelligendũ eſt ꝗ caro accipit᷑ ibi ſm p diuidit er oppoſito ↄtra ipᷣm.vñ ibidem dicit᷑.caro nõ niſi ꝑ aĩiam concupiſcit:ſ̊ ↄcupiſcere dr cum aĩa carnali ↄcupiſcentia ſpiritum reluctatur. Articulstercius Ercio querit᷑ in quo ſit ↄcupiſcentia.et vtruʒ ſit in aĩa vel in carne.Scðo ſi eſt in aĩa vtruʒ ne.Quarto ſi generatio in ↄingio vel coitus poteſt fieri ſine peccato. , . QAd orimuz ſic vide „H. j. tur ꝙ ↄcupĩa ſit in carne ꝑ hoc qð dicit hug.viciũ oꝛigi⸗ nis hũane duplici corruptõne inficit naturã.ignoꝛatia ſcʒ mentẽ:et ↄcupia carnem.Et alubi.ſpm̃ ignoꝛãtia caꝛ nem vᷣo damnauit ↄcupia.vt in ſe bonũ agendũ nõ vide⸗ at.in carne aũt ſua maluʒ agere ↄcupiſcat:q̊ ↄcupiſcen⸗ tia eſt in carne. Contra aug.in li.de ſpũ et lit.h.ſ.con cupiſcentiã eligit apꝰ.generale quo cũcta ↄplexus eſt di cendo.nõ ↄcupiſces.neq; em̃ vnũ pctẽ̃m niſi ↄcupiſcendo ↄmittit᷑.cum g pet̃m ſit in aĩa:erit ↄcupiſcentia in aima. Item in li.lxxxiij.q.Eſt turpis affectio q̃ animꝰinferi oꝛa ſectat᷑ qᷓ magis ꝓprie cupiditas dicit᷑: ſed hec turpis affectio eſt in aia:& ↄocupia eſt in anima. qð dicen dum. ꝙ ↄcupĩa aliqñ accipit᷑ ꝓ lege carnis vel ꝓ lege mẽ bꝛoꝝ. et ſᷣm hũc modũ dicit᷑ eſſe ĩ carne tanq pena iuſte inflicta.alio ðᷣo mõ accipit᷑ ꝓ ipᷣa ꝓnitate aie ꝓueniente ex oꝛiginali ꝑctᷣo.et ſᷣm hec eſt in anima.põt tñ diei ꝙli cet ↄcupia reſpiciat vtrũq; eſt in aia tanꝙᷓ in ſubiecto.in carne vᷣo ꝓpter hoc ꝙ inclinat aliqͥ mõ ipſam aĩam ꝑ ſni coꝛruptiõem.⁊ ita cauſaliter ſumeꝛet᷑.coꝛpus em̃ qð coꝛ⸗ rumpit᷑ aggrauat aiam.ix.ſapᷣ. ecudo queritur .G. ij. ſi eſt in aĩa.vtrũ quelibet vis ſit coꝛrupta. Et videtur ꝗ; nõ.vires em̃ q̃ ſunt ĩ alijs mẽbris q; in mẽbris generati onis mouent᷑ ſᷣm nutũ volũtatis:ſᷣ vbi vires membꝛorũ mouent᷑ ſᷣm nutũ volũtatis.nõ dñat᷑ libido ſiue ↄcupia. vbi aũt nõ dñnat᷑ nõ dr eſſe coꝛruptio.ꝗ alie vires non di cunt᷑ eſſe coꝛrupte.. aũt hoc ſit ait aug.in li.de ci.dei. In ceteris membꝛis coꝛꝑis nõ ipſe affectõnes:h̊ que eis ↄſenſerit volũtas mouet.q̃ in vſu eoꝝ dñat᷑.¶ Item ma⸗ nus et pedes mouemus qñ vulmus ad ea que his mem bris agenda ſunt ſine vllo reniſu tanta facilitate quãta et in nobis et in alija videmꝰmaxime artificibo quoꝛũcũ q; opeꝝ coꝛꝑalinuʒ.ex qͥ agaret ꝙ; aĩe nõ ſũt coꝛru⸗ pte ſ̊ Fm nutũ voluntatis obediut.(¶ Cont᷑. ꝑ ↄcupiam oꝛiginalis pcti coꝛrupta ẽ voluntas.et p ↄns alie vires. vñ nõ tm dr libido coeũdi ſ et libido hndi pecuiam que mariĩia dr.⁊ libido vlciſcẽdi q ira dr.et libido gloꝛiãdi q̃ iactantia nũcupat.ſic ̊ nõſolũ generatia vel ↄcupiſcibi lis in ꝑte illa coꝛrupta eſt:ſed et alie vires.4¶ Item ĩ ps. Coꝛrupti ſunt et abho.⁊c.glo.om̃i vi rõnis pᷣuati. Dð quelibet vis ſit coꝛrupta.Tercio ſi generati⸗ na plus eſt infecta q; alie.vel ↄcupiſcibilis in generatõ/ autem exponit beatus berñ.dicens.ꝙ ratõ per ignoꝛan⸗ tiam coꝛrupitur.volũtas ꝑ immũdiciã.memoꝛia ꝑ infir mitatem ſiue impotentiã. d qð dicendũ ꝙ omes vi res ſunt coꝛrupte.¶ Ad id vo qð obijcit᷑ in cõtraꝛiũ.dicẽ dum eſt ꝙ licet mẽbꝛa et vires que ſunt in membꝛis obe diant in alijs membꝛis ᷣm nutũ voluntatis.nihilomiꝰ tamẽ coꝛrupte dicũt᷑.nõ vſq;ʒq faciles ad bonũ.ſᷣ pꝛone ad malũ.qð nõ fuit in natura pꝛimitus inſtituta. Cercõ queritur ſi S. iij. geneꝛatiua plus eſt infecta qᷓᷓ alie vel cõcupiſcibilis ĩ ge neratõne.Et videtur ꝙ equaliter.cum em̃ ratio coꝛru⸗ pta coꝛrũpat alias ſiue li.ar.cauſa aũt que eſt coꝛruptõ li.ar.equaliter ſe habet ad oms.ergo equaliter ſe habe bit effectus coꝛruptionis qui eſt in illis.¶ Pꝛeterea.pe na oꝛiginalis que infliget᷑ in futuro que eſt ſeꝑatõis vi⸗ rium a deo.equaliter eſt in eis.q̊ conſimili pena oꝛigia⸗ lis que eſt in pnti equaliter erit in eig.ᷓ omes equaliter coꝛrupte erunt ſᷣm cõcupiſcẽtiã.(¶ Coõtra querit aug.in li.yꝓponoſ.Cur adaʒ et eua illas ꝑtes texerũt et nõ poti us manꝰ quibo ꝓhibita attrectauerũt aut oꝛa ꝗbo ma⸗ le deſiderata ederũt.¶ Ad qð reſpõdet.ꝙ illa mẽbꝛa te⸗ xerũt in quibo peccati cupiditas exardeſcẽs concupiam inglutiẽtis gutturis accuſabat.ex quo accipit᷑ ꝙ maioꝛ coꝛruptio fuit in ꝑte illa.¶ Item in eodem.ſenſerũt iaʒ nudati aime carniſq; pace motũ quẽdaʒ turpiſſimũ atʒ pꝛecipitẽ nouiter accidiſſe.vñ cõfuſi ad fici folia cucur⸗ rerũt.et mẽbꝛa ſolicita pudoꝛe libidinis texerũt.⸗ IJteʒ aug.in.xiiij.de ci.dei. Satis oſtendit᷑ quicqꝗd ſit homini illi pꝛime inobediẽtie retꝛibutũ.qdð in ea ꝑte maxĩe opoꝛ tuit aparere.qua generat᷑ ipᷣa natura.que illo pꝛimo et magno in deteriꝰeſt mutata pcto.ex quo accipit᷑ ꝙ plus eſt coꝛrupta cõcupiſcibilis in coitu q; alia vis ĩ ſuo actu Ad qð dicendum.qꝙ hec vis dupliciter eſt coꝛrupta. ſt em coꝛrupta inqtum eſt ſingularis perſona.et ẽ ite⸗ rum coꝛrupta inqtũ eſt nature ꝓut ꝑ eã fit multiplica⸗ tio cũ vitio in ꝓle.eſt em ĩ ea ꝓnitas ad pctm ĩ perſona que coit vel generat.eſt iterũ ꝓnitas ad trãſfuſionẽ pcti in ꝑſonã que gignit᷑. Alie vo vires coꝛrupte ſunt ſᷣm al⸗ terũ modoꝝ qꝛ in eis eſt ꝓnitas ad pet᷑ʒ in ꝑſona q̃ agit Pꝛeterea.in hac vi eſt mioꝛ obediẽtia et maioꝛ repu⸗ gnãtia reſpectu ratiõis bene diſpoſite quo ad om̃em ſui motũ.velit em̃ vel nolit ratio ſuꝛgit quidem motus ide⸗ cens et verecũdus.et ideo in illa parte pꝛimi parẽtis in ſignum huius fecerũt ſibi periʒomata de folijs ficuum. non eſt autem vicium in actibo aliarũ viriũ ſiue motibo Ad obiectũ aũt in cõtrariũ pꝛimo dicendũ. ꝙ licʒ coꝛ ruptio ſit vna et equalis in ꝑte rationis ad qua ſequun tuꝛ iſte coꝛruptõnes aliarũ viriũ:tñ maioꝛ eſt coꝛruptio iſta qꝙ; in alijs.in penam hũane nature que in pꝛimis pa rentibus ꝑ inobedientiam peccauit.et poſteritatem ad penam obligauit.trãſfuſio aũt fit ꝑ actum generatiue ⁊ ideo concupiſcibilis in actu illo plus eſt coꝛrupta.in ſi⸗ gnum autem inobedientie.ipſius hominis reſpectu dei polita eſt maxima repugnantia in illa vi per ſuũ actũ. fit enim in ea quaſi caro.¶ Ad ſecundum vo dicendum ꝙ non eſt ſimile de pena oꝛiginalis peccati in futuro et e pena oꝛiginalis peccati in pꝛeſenti.pena enim oꝛigi⸗ nalis eſt in pꝛeſenti ad duo.ad hoc ſcilicet ꝙ puniatur perſona in qua eſt.et ad hoc tranffundatur vicium ſiue pena in perſona que gignitur.pena vᷣo oꝛiginalis in fu⸗ turo ad vnum illoꝛum. artoqueritur .S. nij. ſi generatio in coniugio vel coitus poteſt fieri ſine pec⸗ cato. non videtur per hoc quod dicit auguſtinus in xiiij.de ciui.dei.genitales coꝛpoꝛis ꝑtes ita libido ſuo iuꝛi quodammodo mãcipauit.vt moueri non valeant ſi ipſa defuerit.et niſi ipᷣa vel vltro vel excitata ſurrexerit w. ie ge tonn, rup babe rer (Mueſtio ex quo accipit᷑ ꝙ actus generatiue in illa parte non fit ſi ne libidine ſurgente:ſᷣ libido cũᷣ ſurgit inducit peccatnʒ dᷣↄcubitus nõ fit ſine pcto etiã in ↄiugibo.i¶ Item aug. ad valerium. IOpſe licitꝰhoneſtuſq; ocubitus nõ põt eſſe ſine ardoꝛe libidinis vt ꝑagi poſſit ꝙ rõnis eſt nõ libidi⸗ nis.qꝗ certe ardoꝛ ſiue ſequat᷑ ſiue pueniat voluntatem. nõ tiñ niſi ipſe quodaʒ ſuo q̃ſi imꝑio mouet mebra q mo⸗ ueri nõ pñt.ex quo ↄcludit᷑ ꝙ Ann nõ fit ſine motu libidinis et ita nõ fit ſine pcto. qð inter cõiuges põt fieri ſine pcto.¶ Item aug.in li. de bono ↄiugali.Mona quedaʒ ſunt data nobis a deo.que ꝓpter ſe ſunt apetenda. Sapia ſalus ⁊ amicitia. Sunt et alia qᷓ ꝓpter alind ſunt nccia:vt doctrina cibo ↄiugiũ. quicũq; his q ꝓpter aliud ſunt nõ ad illud vtit᷑ ꝓpter qð ſunt cõſtituta.peccat ałs venialiter als crimiĩalr.qui vdᷣo his vtitur ad illud ꝓpter qð.bñnfacit:ꝗ vᷣo abſtinet meliꝰ Item aug.in li.de baptiſ.ꝑunloꝝ.bñ vtitur bono con tinentiã dedicãs deo.malo vtitur male ↄcupiax relaxãs adulterio.bñ vtitur malo ↄcupiam cõſtringẽs cõnubio. ex quibo auẽctibo ↄcluditur.qꝙ coitꝰin cõiugio põt fieri ſi ne pcto. qð dicendũ.qꝙ ↄcubitꝰin ↄiugio põt fieri ſine pcto.ãetus em̃ ꝗ alłs eſſet pctm: ꝑↄiugiũ ꝗs vtit᷑ ad id quod inſtitutũ eſt.excuſat᷑ vt nõ imputet᷑ in pꝑcẽm. Si do in ↄiugio vtitur illo actu nõ ad id ad qð inſtitutũ eſt licet ſit ibi ↄiugiũ.tñ cum h̊ ꝑpetrat᷑ petm. ſicut dicit au ctoꝛitas ſupdicta.vnde ſextus:ardentioꝛ amatoꝛ vxoꝛis ſue adulter ẽ.¶ Ad obiectũ aũt in ↄtrariũ dicendum eſt ꝙ licet fiat cũ libidine.non tñ eſt petm ꝑpetratũ.libido em̃ d dupłr malũ.vno mõ inqᷓtum ꝑ ipſam tranſinittit oꝛiginale pctm ad /ꝓlem. ꝓut dicit augin li.de ciui.dei. ꝙ; nõ ꝓpagatõ p libido tranſmittit oꝛiginale pcẽm.⁊ hoc mõ intelligunt᷑ pᷣdicte auẽtes in quibo dr̃.ꝙ licitꝰ et ho⸗ neſtus ↄcuhitus nõ põt fieri ſine ardoꝛe libidinis. Alio vo mõ dicit᷑ libido maluʒ. ſᷣm ꝙ eſt impꝛoba voluntas. ↄmouens illicitũ deſideriũ in actu.et m boc dicit aug. om̃e quod male libet libido eſt.et ſic põt dici peccatum. Articulꝰ?quartus Varto querit᷑ a quo ſit cocupilcentia ꝓut eſt fomes.et videtur ꝙ ſit a deo.fomes eniʒz pe⸗ na eſt pcti.om̃is aut pena pcti ſicut dicit au⸗ uſti. in li.de li.ar.iuſta eſt et ſuꝓliciũ nomĩatur. ergo fomes eſt ꝗqd iuſtum.et om̃e iuſtũ a deo: ꝗ̊ fomes ẽ a deo 4 Item aug.deus fecit ↄcupiſcentiam vt vltoʒ peccati. pcupiſcentia eſt a deo.et ita fſomes a deo. ¶ Lontra i li. v.rñſionum.libido nõ eſt naturale bonũ:b̊ per peccatuʒ pꝛimoꝛum hominum accidens malum atq; pudendum. cuiꝰauctoꝛ deus nõ eſt ſed dyabolus.q̊ fomes eſt a dya⸗ bolo nõ a deo.libido em̃ fomes eſt.¶] Item in eodẽ.libi⸗ do eſt inimica vite q̃ me curꝛentẽ et placentẽ deo ꝑ duca⸗ tum gratie volentẽ diuerſoꝝ libituũ maloꝝ aculeis im⸗ pugnat et ꝓuocat.ſᷣm ꝙ hmõi eſt a dyabolo ẽ:nõ a deo. G̊ libido eſi a dyabolo et non a o./ Item ſuꝑ illud ad Ko.nõ regnet pctᷣm ⁊c̃.glo.i.fomes pct᷑i: ̊ petm non eſt a deo. fomes pct᷑i nõ eſla deo.⸗ Itẽ ſuꝑ ülud ad Ro. vj.vetus homo noſter crucifixus eſt.i. fomes qui nobis eſt natuꝛa ex deo. Item in li.v.reſponſionum.Credite malum ex dyabolo bonum ex ceo. non libidinem quazʒ apoſtolus legem carnis.i.malam conſuetudinem nomi nat.ergo libido nõ eſt a do et cõcupiſcentia mala eſt li⸗ bido ſicut ibidem dicitur. ̊ ↄcupiſcentia mala non eſt a deo. et hoc eſt fomes.ergo fomes non eſt a deo. Iteʒ om nes defectus noſtros xpc ſuſcepit quos ĩ noſtra natura plantauit: ſed fomitem nõ ſuſcepit ergo non plantauit. ergo non eſt a deo.¶ Item philoſophus bonũ vniuſcu⸗ iuſq; reperitur in ſuo opere. ſed fomitis nunqᷓ eſt bona operatio.ergo fomes non eſt bonum:ergo non eſta deo. Itez ſi fomes eſt a deo.cum fomes ſit pronitas ad pec catuzʒ.pꝛonitas talis placet deo.quanto ergo aligs pro⸗ nioꝛ eſt ad peccandũ tantomagis placet.quod eſt incon Contra ſuꝑ illud.j.ad Coꝛint᷑.v. Erũt duo in carne vna.glo.in carnali opere cxxij. neniens Av qð dicendũ.q pena cnius effectus nõ ẽ peccatũ.vt fomes.egritudo.⁊ om̃is talis a deo eſt.pena ðᷣo cuiꝰ effectus nõ eſt niſi peccatũ.vt ꝓnitas ad ſuꝑbiẽ⸗ dum.inuidendũ et ſilia.nõ eſt a deo.et talis eſt fomes. Alij dicũt ꝗꝙ fomes eſt rõnis pena inqᷓtum eſt.et inqᷓtũ agẽs eſt a deo eſt.inq;tum vo coꝛruptio eſt vel inclinans ad malũ a dy abolo vel homie eſt. Ad obiecta aũt di⸗ cendũ et diſtinguẽdũ.q; iuſtũ pt᷑ reſpicere oꝛdinatõeʒ et ſic om̃is pena ſᷣm ꝙ iuſta eſt.i.oꝛdinata a deo eſt.vel pt reſpicere qð oꝛdinat᷑ iuſte:et ſic nõ eſt verũ.fomes em̃ et ſi iuſte cõſequatur ex peccato pꝛimi homĩs.nõ tñ a deo eſt.oꝛdinatio aũt mali a deoeſt.malum aũt a deo nõ eſt 4Ad ſcõm vo dicendũ.ꝙ in pꝛedicta auctoꝛitate cũ d. ꝙ; ↄcupiſcẽtia rõe qua inclinat ad peccatũ nõ eſt a deo. eſt tñ a deo inꝙtũ eſt pena peccati.Vñ dicitur ibidem. non eſt actoꝛ peccati ſed vltoꝛ.concupiſcẽtia em̃ eſt pena peccati pᷣcedẽtis.et eſt inclinatio ad peccatũ ſequẽs.ꝓpt᷑ peccatum ergoſp̃cedens deus hanc penã infligit.nõ vult aũt ꝙ ex ea ſequat᷑ peccatũ:ſed ꝙ reſiſtat᷑ concupiſcẽtic et ſit pꝑgna cont᷑ eam ſᷣm ꝙ inclinat ad peccatum. rticulus quuuutuns IVAAIinto queritur ad quid ſit concupiſcẽtia ſi⸗ 6 ue cuius eſt cauſa. Et videt᷑ ꝙ ſit cauſa oĩim maloꝝ.ꝑ hoc ꝙ dic augꝰ.in li.de li.ar.clarũ eſi nihil aliud q; libidinẽ eẽ oim maloꝝ cauſam. Et ſuꝑ illud ad Ro.Elenũdatus ſub peccato glo.hic pct̃i noĩe appellat.vnde oꝛiũtur om̃ia peccata.quicꝗd eĩ peccato⸗ rũ eſt in dictis.in factis.in cogitatõibo.non oꝛitur niſi ex mala cõcupiſcẽtia.que ex peccato facta eſt.⸗ IJtem in li.v.reſpõſionũ. vt cõcupiſcẽtie malũ que radix eſt oim maloꝝ cognoſcat᷑ malũ.ꝑ mãdatũ bonũ pᷣualuit in me. Contra.videt᷑ ꝙ nõ om̃e pcẽm ſiue malũ culpe ꝓue⸗ niat ex cõcupiſcẽtia carnis. Ande.v.ad gall.ſuꝑ illud. Aanifeſta ſunt oꝑa carnis.glo.credere om̃ia mala ex caꝛne accidere erroꝛ eſt.nõ em om̃ia vite in quo vicia tꝛi buenda ſunt carni.ne ab his om̃ibo mũdemꝰ dyaboluʒ ꝗ carnẽ nõ habet. nõ eſt cauſa ſiue radix oim maloꝝ. Itẽ ſicut pctm eſt in dyabolo nõ ex ſomite:ita pt eſſe ĩ anima ᷣm ꝙ eſt ſpũs.ergo nõ oꝗm̃e pctm eſt ex concupi⸗ ſcẽtia carms que eſt fſomes.¶ Ao qð dicenduʒ. ẽ loꝗ de cõcupiſcẽtia vel generalit᷑ ꝓut ẽ ꝓnitas ſpũs rõalis ad pctm.ſiue ꝓueniat hec ꝓnitas ex carne ſiue nõ.⁊ Fᷣm hũc modũ loquũt᷑ quedã auẽtes vbi dr.ꝙ ↄcupiĩa eſt cã oĩm maloꝝ.Si vo coarcet᷑ cupia ad carnẽ hoc pt᷑ dici duplicit᷑.noĩe em̃ carnis pt᷑ deſignari totus hõ.ꝗ viuen⸗ do ᷣm ſe cadit in pctm.et h̊ mõ dicunt᷑ oꝑa carnis.inui⸗ die. hereſes.et hmõi.Alio vpᷣo mõ dicit᷑ caro ipᷣa cõcupi⸗ ſcẽti a partis ſenſualis coꝛrupte.que inſeꝑabilis ẽ a car ne coꝛrupta.et hoc mõ nõ om̃is ↄcupiſcentia eſt a carne et ſic intelligit᷑ illa glo.credere omnia mala accidere ex carne erroꝛ eſt. Cum autem dicitur in glo.ſuꝑ illð.Ue⸗ nũdatus ſum peccato ꝙ cũcta peccata oꝛiũtur ex carna⸗ li concupiſcẽtia.intelligitur ſᷣm coartatõem.vt ſit acco⸗/ moda diſtributio de illis pctis que habent temptatõem ex car rticulus ſextus xto querit᷑ vtrũ ↄcupiſcẽtia ſit eq̃liter ĩ ꝗbo eſt.Qð vidr.pctm em̃ oꝛiginale equaliter eſt in quiboeſt.ſic habet᷑ in li.de concep.virgi. dicitur enim peccatum oꝛiginale nec maius poteſt eẽ qᷓ dixi nec minus.quia cum infans iam rationalis eſt.hu mana natura non habet in illo iuſticiam quam accepit in adam et quam ſemper tebẽt habere.nec eam excuſat in potentia quia non habet.ſi ergo peccatum oꝛiginale eque eſt in deſcendẽtibus ab adam ſeminaliter.ↄcupiſcẽ tia autem eſt pꝛopꝛia peccati in pꝛeſenti oꝛiginalis pec⸗ cati.ergo eque debet eſſe in illis in quibus eſt. Item con cupiſcentia eſt pꝛonitas ad peceatum quodcunq;.cuʒ g non poſſit vltra extendi ↄcupiſcẽtia.erit in oĩbo equalit EKontra. videt ꝗ⸗ ↄcupĩa ſiue fomes plus ſit in vno qᷓ in altero.quidã em ꝓnioꝛ eſt ad pctm ꝙᷓ alteꝛ.in eo ĩ quo eſt pnioꝛ in eo videt᷑ eſſe maioꝛ fomes vel ↄcupia:& cõcu⸗ piſcentia ſiue fomes dicit᷑ Fm magis et minꝰ.q¶!.qIJteʒ ma ioꝛ coꝛruptio videt᷑ eſſe in ꝓle qᷓ ſit in ꝑente.ᷓ ꝑ ↄnñs ma ioꝛ ↄcupĩa.q¶ Pꝛeterea querit᷑.in eadẽ ꝑſona virũ in ali⸗ quo tꝑe ſit magis ꝙᷓ ĩ alio.qð videt᷑ ꝑ boc qꝗð dic aug·ad valeriũ.ↄcupĩa quottidie minuit᷑ in ꝓficiẽtibo ⁊ ↄtinen⸗ tibo accedente etiã ſenectute multomaxime.⸗! Occaſiõe etiã p̃dictoꝝ querit᷑.ſi ↄcupia minuit᷑ in aliqͥ ꝑſona vtrũ poſſit finiri.Añ aug.in li.d lapſu mũdi.ↄcupia cũ qua nati ſumus finiri nõ põt ꝙdiu viuimꝰ. quottidie minui põt:ſed finiri nõ pör. E quod dicendũ. ꝙ ↄcupĩa ſi⸗ ue fomes põt dupliciter accipi. et vno mõ eqliter eſt in om̃ibo ſeminalr deſcẽdẽtibo.alio ðᷣo mõ ſᷣm magis ⁊ mi⸗ nus. Si em ↄſideret᷑ vt pena ↄñns originale pct̃m. in ipᷣa hũana natura ᷣm hoc eqliter eſt. Si aũt oſideret᷑ in ſin⸗ gulari ꝑſona quo ad ↄditiões ſingularis ꝑſone.ex quibꝰ poteſt trahi inclinatõ ad magis ↄcupiſcendũ vel minus Fm boc eſt maioꝛ ↄcupia in vno ꝙᷓ in alio.Ex alia vo ꝑte ſi ↄſideret᷑ effectus gre.in quoda magis minuit᷑ qᷓ ĩ alio ſicut dicit quedã auẽtas quottidie minuit᷑ in ꝓficſentibo et ↄtinentibo.Si vo ↄoſideret᷑ rõne etatis q̃ eſt ↄʒditio ꝑſo ne vniꝰ.magis minuit᷑ in ſenectute ceteris paribo.cõtin git tñ in aliquo ſene plus vigere qꝙᷓ in aliquo iuuene.⁊ 8 talibo dicit aug.ad valeriũ.qui ↄcupie nequiter ſeruiũt tantas in eis vires accipit:vt plerũq; iam etate deficiẽti bus membris eiſdẽq; ꝑtibo coꝛpoꝛis:ad illud opꝰ admo⸗ ueri minus valentibo.turpiꝰet ꝓcatius inſanire nõ deſi nat.ex quo accipit᷑ ꝙ in aliquo ſene plus viget iᷓ in aliq̊ iuuene.⸗:Ad illud qð obijcit᷑ de finitõne dicenduʒ eſt.ꝙ q́;tum eſt de coꝛruptõne nature in nullo deſcendente ſeia liter finit᷑ ↄcupĩa.etſi finitur in aliquo ſᷣm actũ vt nõ pꝛe naleat:hoe eſt ꝑ Keni, G Vius gr̃a ſeptimo queritur vtrũ extinguat᷑. et q̃liter remaneat.et q̃liter nõ. Pꝛimo g̊ que aut ita ꝙ aliquo modo remaneat. Tercio in quo extin⸗ guitur. Quarto q̃liter extinguitur. ¶ Ra primuns ſic dici. S. jj. tur. j. ioh.j. Si dixerimꝰꝗa pctm nõ babemꝰ. noſipos ſẽ ducimꝰet veritas in nobᷣ nõ eſt:ſᷣ petm nõ habet᷑ ſine cõ⸗ cupiſcentia:&ᷓ in nobis eſt ↄcupia.q̊ nõ extinguit᷑.i Iteʒ vij. eccs.Qon eſt hõ in terꝛa ꝗ nõ peccet:h̊ in pcto eẽ non põt ſine ↄcupia. in nobis nõ extinguit᷑ ↄcupiſcentia.cũ em̃ elicit pctm nõ extinguit᷑.¶ Item in li.retract. In hac vita nemo ita ſeruat madata iuſticie.vt nõ ſit ei ncẽcium oꝛare ꝓ pct᷑is ſuis.dicendo dumitte nobis debita noſtra. ſ̊ ſi habet debita hoc nõ eſt niſi rõne pctoꝝ.gᷓ nuilꝰẽ ſine pcto: nullꝰſine ↄcupia q̃ eſt fſomes pct᷑i.q¶ Item aug.in li.de natura ⁊ gra.Etiãſi nõ hic viuat᷑ ſine pcto.licʒ mo ri ſine pecto. dum petm venia deletur qð petᷣm ignorãtie vel infiꝛmitate ↄmittit᷑. Itẽ.vij.ad Ro.Si at᷑ qð nolo il⸗ lud facõ.nõ ego operoꝛ illud ſed quod in me habitat pec catum.et loquit᷑ in ꝓꝑſona hominis: ſed peccatum inha⸗ bitare eſt fomitẽ pct᷑i habere.q̊ fomes non extinguitur. ¶ Item beꝛñ.ſupꝑ can.qtumlibet manens in hoc coꝛpoꝛe ꝓfeceris erꝛas ſi vicia putas emoꝛtua.et nõ magis ſup⸗ pꝛeſſa.velis nolis intra fines tuos habitat gebuſeus.ib iugari põt:ſed non exterminari:ſed dum habitat gebuſe us intra fines manet concupiſcentia. ergo concupiſcen⸗ tia ſine fomes manet in nobis. onda aug. in li. de bap.paruuloꝛum. Qon pꝛeſtatur in baptiſmo vt lex pec cati que in membꝛis eſt extinguatur pꝛoꝛſus.et nõ ſit ni⸗ ſi foꝛte miraculo ineffabili creatoꝛis.ergo miraculoſe ĩ aliquo poteſt extingui fomes.4 Item in chriſto nullus ritur vtrũ ↄcupia que eſt fomes extinguatur fomitẽ extingui.an idem ſit quod nõ eſſe. = erat fomes.ſed beata virgo apꝛopinquabat vxpᷣo ſicẽ poſ ſibile erat in puritate.ergo cum illa puꝛitas no poſſit eẽ ſine extinctione fomitis.in ea fomes extinguebat᷑.ergo in aliquo fomes extinguebatur. quod dicẽdum. ꝙ in aliquo fomes extinguebatur.¶ Ad obiectum autẽ in contrarium dicendum eſt. ꝙ eſſe ſine concupiſcentia dicitur dupliciter.vel eſſe ſine ea vt eſt pena. vel eſſe ſi⸗ ne ea inqᷓtum eſt inclinatio ad culpam.habere autem il lam vt penam atteſtatur.humane nature coꝛrupte et ꝑ conſequens atteſtatur iuſticie diuine.nec repugnat gra⸗ tie.ſic ergo dicitur ſubſtantia concupiſcentie.et hec po⸗ teſt remanere cum dicitur.ꝙ concupiſcentia tollitur.nõ vt nõ ſit:ſed vt non ſit peccatum.habere aũt concupiſcẽ tiam vt inclinatione ad peccatum:eſt habere eã vt ignẽ et ſic nõ oĩno extinguitur.cũ ergo nõ remanet ibi d icli natione ad culpaʒ.tunc dicitur extingui.q¶ Auẽtes aũt que inducũtur ad hoc ꝙ homo nõ ſit ſine peccato et ita non ſine concupiſcentia.intelligende ſunt vel de ipᷣa na⸗ tura humana coꝛrupta ſibi relicta.vel de ea vbi nõ om⸗ nino tollitur peccatum et debitũ pꝛo ꝓpꝛio peccato.l⸗ la ergo autoꝛitas.j.ioh.j.intelligenda eſt de peccato ra tione ipᷣius culpe vel ratione debiti ꝓ peccato pꝛopꝛio. et hoc patet ꝑ hoc qð dicit aug.quiſquis dicit poſt acce ptam remiſſionem peccatoꝛũ ita quẽqᷓ; hoĩem iuſte vixiſ le in hac carne vel viuere.vt nullum habeat oĩno pecca⸗/ tum.cõtra dicit aplus iohi.nõ em̃ ait habuimus ſ̊ habe mus.vnde nõ intelligit de oꝛiginali peccato.ſed de actu ali pꝛo ſe vył pꝛo debito eius:.et hoc patet per hoc qð ſeꝗ⸗ tur in illa autoꝛitate que eſt in li.de ꝑfectione iuſticie ſi quiſqᷓ aſſerit de illo peccato dictum quod habitat in car ne moꝛtali ſᷣm vicium quod peccãtis pꝛimi hominis vo luntate contractũ eſt.videat quid agatur de dñica oꝛati one vbi dicimus.dimitte nobis debita noſtra.qð ni fal⸗ loꝛ nõ eſſet opus dicere.ſi nunqᷓ vel in lapſu lingue vel ĩ oblectanda cognitione eiuſdeʒ peccati deſiderijs aliquã tulum cõſentiremus.ſed tantümodo dicendum eſſet.ne inferas nos in temptationẽ ſed libera nos a malo. Mec iacobus apo.diceret ĩ multis offendimus om̃es. Per hoc etiaʒ poteſt ſolui illud quod dicitur.vij.eccs. Intel ligendum em̃ eſt.non eſt homo in terra qui non peccet. id eſt vix eſt.nec hoc eſt qtum eſt de coꝛruptione nature ſed de habundantia gratie.¶ ALd tercium dicendum.q; vnicuiq; qui peccauit venialiter vł moꝛtaliter neceſſari um eſt dicere, dimitte nobis debita noſtra.ꝓ illo em̃ ſta tu intelligitur vnde nullus talis eſt ſine ↄcupiſcẽtia pec cati.q. Ad quartum dicendum ſimiliter pꝛo illo ſtatu. NQuod auteʒ dicitur licet moꝛi ſine peccato.hoc dicitur pꝛopter martires vel pꝛopter illos in quibns eſt omni⸗ no expurgatum peccatum.vt non opoꝛteat eos tranſire purgatoꝛium.⸗ Ad quintum dicendum.ꝙ cum dicitur non ego oꝑoꝛ iullud ſed qð in me habitat peccatũ.hoc di citur ꝓ illo homĩe in quo habet effectũ cõcupie q eſt fo⸗ mes pct᷑i.nõ ꝓ illo hoĩe in quo tollit᷑ effectꝰ pct᷑i ꝑ graʒ ↄfirmatõis ſimplicit.¶ Ad ſextũ vᷣo dicẽdũ.ꝙ ſimplicit ĩtelligi᷑ autoꝛitas hec dæ illo in qͥ ſurgũt veniales motꝰ. et vbi manet ↄcupia.Si at᷑ nõ ſurgerẽt veniales duʒ tñ poſſunt ſurgere:adhuc diceret᷑ manẽ ↄcupia.ſed nõ eſſʒ fomes in actu.et de pꝛimo dẽ in li.de ci.dei.ſubꝛepit ali⸗ quid in hoc loco infirmitatis.et bene ↄfligenti:ſiue bo ſtibo talibo victis dñanti.vnde ſi nõ facili oꝑatione labi li locutione aut volatili cogitatõne peccetur. De ſecũdo pt dici.ſicut dicit᷑ in li.de ci.dei.qdiu vicijs hic imꝑatur plena pax nõ ẽ.qꝛ⁊ illa q reſiſtũt ꝑiculoſo debilitat᷑ pꝛe⸗ lio.⁊ illa q̃ victa ſũt nõdũ ſecuro triũphãt᷑ otio. ¶ Becundo quid ſit¶ S.ij. fomitẽ ertingui.an idẽ ſit ꝙ nõ eſſe.an ita ꝙ aliq̊ mõ re⸗ maneat. Si idẽ eſſz ꝙ nõ eẽ tũc idem eſſʒ fomitem extin gui ꝙ nullatenus eſſe.nec ᷣm ſe nec ratione concupiſcẽ⸗ tie.ſed ſᷣm hoc nõ videretur differre ſtatꝰ homiĩis in quo eſſet extinctus fomes.et ſtatus ade pꝛimus.⸗lItem cuʒ N ſis to n. gute nlia eſi⸗ nil N 6o iſe⸗ ne eli it ta nge A, o io. ece liril (Aueſtio —— tingui ꝑtineat ad illud qð habet ratõnem ignis.ↄcupi⸗ ſcentia aũt nõ tebeat dici ignis.eo ꝙ ↄcupia ſit ᷣm rati onem indigẽtieignis aũt in rõnem actiuã: nõ videtur dici ꝙ ↄcupĩa extinguat᷑.¶ ¶ Cont᷑.dĩ.xxxj· iob. Ignis vſq; ad ↄſumatõeʒ deuoꝛãs et oĩa eradicas gemmina.æ loꝗtur ibi de ↄcupiĩa.ᷓ ↄcupia eſt ignis. ꝓprietas auteʒ ignis eſt vt poſſit extinguii niſi ꝑpetuus ſit. ↄcupia aute carnis nõ eſt ꝑpetua in ſuo actu: põt extingui.Ytem in malis põt extingui ſcintilla ſyndereſis ĩ q̃ dr eſſe ſon⸗ ignis ſicut dr in glo.ſuꝑ pᷣmũ Eʒech. hac aũt pcipitari videmus. ̊ ꝑ oꝓpoſitũ in bonis põt extingui ignis con⸗ cupiſcẽtie:&̊ fomes põt extingui. Ee qð dicẽdũ . ꝙ ſo mes extinguit᷑ nõ vt nullatenꝰſit:ſed in rõne ſomitis.fo mes em̃ dicit᷑ a fouendo inq tum fouet pctm.ſicut enim caloꝛ naturalis ẽ in nobis pꝛincipiũ ↄſernãdi naturam ita caloꝛ ↄcupie eſt pꝛincipiũ ↄſeruandi pctm. EUñ augꝰ. in li.rñſionũ.Qon ẽ iſte caloꝛ bonus.nec genitalis ĩ bo nis genitalibo mẽbris q̃ foꝛmauit deus:̊ malus ẽ aucto re dy abolo pcto pᷣcedente hũc calorem. Ad ſecũdũ 50 dicendũ.q ibi eſt ratõ ignis in ↄcupia nõ qtum ad oẽm ꝓprietatẽ ignis:ſᷣ ꝙtum ad illã que ẽ: ſicut nibil ſuffi⸗ citigni.ita nihil ſufficit ↄcupie.vñ.xxx. ꝓuerb.tria ſunt inſaturabilia et quaꝛtũ qð nunqꝙᷓ dic ſuficit. Infernus os vulue.et terꝛa. que nõ ſatiat᷑ aqua.et ignis nunq; dĩc ſufficit. Siłᷣr eſt de ↄcupiĩa cui nihil ſufficit.¶ Et notan⸗ dum ꝙ eſt acciꝑe fomitẽ ᷣm triplicẽ gradũ. Pꝛimo ſᷣm intenſionẽ.quõ eſi añ baptiſmũ.Scdo qͥ ad materialem diſpoſitõeʒ. cum ſic ſe hʒ appetitus.cũ ꝑ adiutoꝛinʒ põt in pctm. et hoc mõ eſt in baptizatis nõ ↄfirmatis. Ter⸗ cio pᷣo mõ materia fomitis qᷓ remanet aliq̊ mõ ſed extin⸗ guit᷑. et hec ẽ poſſibilitas puata diſpoſitõne.et h eſt ĩ rõe pene.oĩno em̃ ↄcu pia ſubiecta fuit in bẽa virgine:vt nul latenus rebellare poſſet gra dominante. Cercio queritux .S. i. in qͥ fomes extinguat᷑ et videt᷑ in ſola bẽa virgine. ꝑ H̊ ꝙ dicit aug.in li.d natura et gra.dicit em̃ excepta ſcta virgine Aſdaria.de qua ꝓpter bonoꝛẽ dñi:nullã pꝛoꝛſus cũ de pctis agit᷑ volo hr̃e qõcʒ.vnuʒ em̃ ſcimꝰ. ꝙ ei plus gre collatũ fuit ad vincẽdũ om̃i ex ꝑte pctm. que ↄcipeꝛe ac parere meruit eũ quẽ ↄſtat nullũ hre pctm.hac ꝗ̊ vir⸗ ine excepta.ſi om̃es illos ſanctos ⁊ ſccas ↄgregare poſ ſemus et interꝛogaꝛe vtrũ eſſent ſine pcto:quid fuiſſe re⸗ ſponſuros putamus.vna voce clamaſſent ſi interrogari potuiſſent. Si dixerimꝰqꝛ pctᷣm ñ habemꝰc̃.ex quo ac cipit᷑ ꝙ in ipᷣa ſola extinctꝰfuit fomes. Item aug.in li. de bap.puuloꝝ.Solã medicinã parare nr̃o coꝛpori po⸗ terit.q; nõ ex pcti vulnere germẽ pie ꝓlis emiſit.h̊ vulnꝰ pcti eſt fomes.ꝗ̊ tũc nõ erat in ipa fomes.4! Item anſel. in lib.de ↄcep.vir.decebat vt illiꝰoceptio de mr̃e puriſſi⸗ ma fieret.ea at᷑ puꝛitate q̃ maioꝛ ſub deo nequit intelligi vᷣgo niteret quã deꝰpr matrẽ filio ſuo eligebat:̊ nõ fuit ĩ ea fomes. Itẽ.iij.li.ſen.iij.di.circa pᷣn.Aldariam ſpiri tuſſanctus in eaʒ pᷣueniẽs a pcto ꝓꝛſus purgauit. et a fo mite pct᷑i etiaʒ liberauit.vel fomitẽ ipᷣm euacuando vt ꝗ⸗ buſda placet.vel ſic extenuãdo vt ei poſtmodũ peccandi occaſio nulla exiſteret.ex qͥ accipit᷑.ꝙ pet᷑i fomes nõ eꝛat in bꝛa virgine 3 otra hoc ſic obijcit᷑. Ignoꝛantia et ↄcupia ſunt due pene ↄſequentes oꝛiginale pctm: ſᷣ igno rantia aliquoꝝ remaſit in ba vᷣgine.pari rõne concu piſcentia remaſit in ea.¶ Item iuſtũ fuit vt in ſeminalꝛ ſcendẽtibo ab adã remaneret pena oꝛiginalis peccati et licet peccatum tollitur ꝑ gꝛatiã in baptiſmo.remanet tamen in exercitiũ.cũ oꝛdinet ad bonũ.ipᷣa pena nõ fuit tollenda ꝑ ſctificatõeʒ in bẽa virgine: g̊ remãſit ↄcupia in ea. Item videt᷑ ꝙ in alijs extinguit᷑. dicit enim apls viij · ad Ro.Quis nos ſeꝑabit a caritate xpᷣi.q.d.inſeꝑa bilis ſum.ſi ergo inſeꝑabilis fuit caritas ab eo.non po⸗ tuit peccare moꝛtaliter.¶¶ Iteʒ apłi erãt ↄfirmati in gꝛa tia ſpirituſſancti.ergo fomes in eig extinctug erat qᷓtuʒ cxxij. ad peccatũ cum cadere nõ poſſet.¶ Ad qð dicendum. ꝙ autoꝛitas aug.in li. de natura et gra loquit᷑ de ſactis ve.teſ.qui adhuc erant debitoꝛes pene lymbi.⁊ ita non erant ſine debito peccati oꝛigin alis.nec erat in eis cõcu piſcentia oĩno extincta:licet in quibuſdã eſſet ſubiecta. Illa vo autoꝛitas aug.in li.de bap.ꝑuuloꝝ nõ aufert quin in beata virgine fuerit fomes pꝛiꝰ.ſed ꝙ in ipᷣa caꝛ ne xpᷣi quã traxit de beata virgine.que nõ fuit ab ea peꝛ ↄcupiſcẽtiam que eſt vulnus pcti.i Ad illud vo qð dicit Anlel.dicendũ eſt ꝙ nõ intelligit᷑ de puritate quã hũit xpᷣce.nec de puritate innocẽtie quã habuit adã:lſed de pu ritate que decuit ipᷣam in tali ſtatu.reſpectu eiꝰ qð fien⸗ dum erat ex ea.qꝛ ergo ignoꝛãtia reſpectu aliquoꝝ non impediebat quin puriſſima caro xp̃i fieret de carne vir⸗ ginis iam purgata. Ignoꝛãtia em̃ attendit᷑ ſm aĩiam nõ Fm carnem.cõcupiſcẽtia vᷣo vt fomes nõ tm̃ ſᷣm aĩaʒ ſed ſᷣm carnẽ.ideo ex ꝑte ↄcupiſcẽtie facta fuit purgatio. vt nullatenꝰ eſſet pꝛincipiũ in illa generatõne vel cõceptio ne.¶ Ad illuc vᷣo qð de aplo vel de confirmatis in gr̃a. dicendũ eſt ꝙ extingui poteſt ſomes multipliciter.vel q̊ ad moꝛtale peccatũ.vel quo ad veniale peccatũ.vel quo ad potentiam diſpoſitã ad eliciendũ moꝛtale vel venia le. In aliquibo ergo poteſt eſſe extinctio q;tum ad moꝛta le peccatũ vt in apłis.In aliquo pt eſſe extinctio vlteri us quo ad veniale.vt ſi aliquis eẽt qui nec venialit nec moꝛtaliter peccaret. In beata vᷣo virgie oĩmoda erat ex tinctio.et ſic patet gradus extinctionis ſᷣm magis et mi MNuarto queꝛitur .S. uij. qualiter extinguat᷑ fomes.et videt᷑ ꝙ ꝑ graʒ.vbi em̃ ha⸗ bundãtioꝛ eſt gra ibi plus de extinctõe. Pꝛeterea.gr̃a in baptiſmo oꝓponit᷑ oꝛiginali pcto.qꝛ delet qᷓtũ ad cul⸗ pam et q;ẽtum ad penam.illa ergo delet cõcupiſcẽtiã vel minuit q̃ eſt ſequela oꝛiginalis peccati.quibo ꝗ̊ dat᷑ ha⸗ bũdantiꝰ gra:amplioꝛ fit diminutio.et ita tandẽ extin⸗ ctio vel in ꝑte vel in toto.¶ Còtra.gratia opponit᷑ malo culpe.nõ em̃ ſimul ſtare pnt.ſed vni ꝑſone eſt vnũ oppo⸗ ſitum ĩ vno genere.q̊ gratia nõ oꝓonit᷑ malo pene.Aut opponit᷑ in alio genere qꝙᷓ in illo in quo opponit᷑ malo cul pe.ſ̊ hoc nõ inuenit᷑.̊ gratia nõ opponit᷑ malo pene.hſ̊ᷣ ↄcupiſcẽtia eſt malũ pene.q̊ nõ opponit᷑ concupiſcẽtie vt nõ poſſint ſimul eẽ nam ſi oponeret᷑.nullꝰ hñs oꝛigĩalẽ oↄcupiſcẽtiã hret gr̃am. Sʒ videmꝰ aliqͥs hre maioꝛẽ ga tiã gratũfaciẽtẽ ꝙ; adam et eua.ꝗ nõ habuerũt in ſtatu inocẽtie oꝛiginalẽ cõcupiſcẽtiã.q̊ gra nõ oponit᷑ ↄcupie illi vᷣm denttan. Er qð dicendũ.ꝙ gra oꝓponit᷑ con cupiſcẽtie.cõcu piſcètiã aũt eſt dupliciter cõſideraxre.vel vt diſponit ad culpa.vel vt eſt inflictum ꝓ culpa pᷣcedẽ⸗ ti. ꝓut diſponit ad culpam:ſic opponitur gratia illi:mi nuitur em̃ quottidie magis et magis ꝑ graʒ.hoc modo et in beata virgine extinguebatur oĩno.reliquo vᷣo mo⸗ do poteſt ſtaꝛe cum gratia. ¶¶ Ad obiectuʒ aũt dicendũ. q licet cõcupiſcẽtia ſit ſequela oꝛiginalis peccati.gꝛatia aũt delet oꝛiginale peccatũ quo ad culpã et penam: non tñ telet quo ad iſtam penã oĩno:vt nõ ſit:niſi ſᷣm ꝙ ẽ di ſpoſitio ad peccatũ.In beata vo virgine delebat᷑ dupli⸗ citer ſiue extinguebat᷑et quo ad actũ concupiſcẽtie que eſt in perſona ſingulari:et quo ad actũ ſᷣm quem tranſ⸗ mittit᷑ coꝛruptio ad genitũ. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ ꝙ vnũ vni opponitur ⁊c̃. Dicendũ eſt ᷣm vnum genus.gr̃a dᷣo oꝓponitur culpe oꝛiginali ſᷣm eſſentiam.ᷣm couſali⸗ tatem vo ipᷣi concupiſcentie.et ex quadam conſequentia ad culpam. Articulns octauns Icto de extinctõe concupiſcẽtie pꝛout fomes. Octauo dicendũ eſt de ↄꝑatõe ipiꝰ ↄcupiſcen nie ad ſtimulum carnis.et ad ea cum quibus videtur habere cõuenientiam. habet enim quaſdazʒ rõ⸗ nes er pte anime quaſdaʒ ex ꝑte carnis quaſdam exr ꝑte ↄiuncti.dicit᷑ em̃ ↄcupia ↄcupucibilitas in ꝑuulis.con⸗ cupiſcentia in adultis:libido cũ iam inclinat in actum. Er ꝑte vᷣo aĩe dicit᷑ viciũ.quia quandaã oppoſitõeʒ bʒ ad virtutẽ:coꝛruptio ꝓpter diminutõeʒ boni naturalis.lan guoꝛ ꝓpter inueteratõneʒ in illa et hoc eſt in ↄꝑatõne ad bonũ. In ↄpatione vᷣo ad malum dicit᷑ infirmitas ꝓpter impotentiã reſiſtendi motibo malis.feditas ꝓpter incli⸗ natõem ſoꝛdiũ ſpũalium. ꝓnitas ꝓpter inclinatõʒ appeti tus ad malũ.vt infirmitas ſit ↄtra potentiã.feditas con tra pulcritudint᷑. ꝓnitas ↄtra diſpoſitõeʒ ad bonũ. Ex pꝓte dᷣo carnis dr lex carnis.quia infligit᷑ ipi carni ex le⸗ ge diuine iuſticie ꝓgter peccatũ.dr lex mem bꝛoꝝ.ꝗa dat quandã aptitudinẽ ad mala q fiſt ꝑ membꝛa.tyꝛannus ga dñatur violenter in quibuſdã membꝛis. dr etiam fo⸗/ mes qꝛ fouet pctm ſᷣm ꝙ dicit᷑ fomes in carne vt ex caꝛne foueat peccatum i anima. dicitur etiam ſtimulꝰcarnis: ga ſtimulat ad peccatum. Icto de cupia que ẽ ſeq̃la oꝛiginalis pct᷑i octauo dicendũ eſt de ipᷣa vnitate vel mul⸗ titudine.Circa qð ſic ꝓcedendũ eſt.primo oñdit᷑ ꝙ ſint multa. Si em̃ vnũ oppoſitoꝛũ eſt multiplicabile et reliquũ.ſed virtꝰet viciũ ſunt oꝓpo⸗ ſita.virtus aũt in aĩa multiplicabilis 'm diuerſas amĩ vires.q̊ viciũ oꝛiginale ſiłr eſt multiplicabile et nõ vnuʒ Fm potentias..] Item in pᷣs. Ecce eĩ ĩ iniꝗtatibo conce⸗ ptus ſum. Inigtates dicit ibi oꝛiginalia pcta.non enim Dauid ↄceptus fuit in inigtatibo ꝑentum.natꝰem̃ fuit de ſcto yeſſe ⁊ ↄiuge ipſius.¶ Stem math.xviij. Lradidit eũ toꝛtoꝛibo qͥaduſq; redderet vniuerſum debitũ.ſuꝑ qð dicit dama.in oꝛiginali.ꝙ homini pꝰbaptiſmũ damna⸗ to ꝓpter pctm.nõ ſolũ redeũt pcta pꝰ baptiſmum ↄmiſſa actualia:ſ̊ etiaʒ oꝛiginalia q̃ in baptiſmo ſunt dimiſſa. Item aug. dæe coꝛrectõne et gra.pct᷑a oꝛiginalia dicun⸗ tur aliena.qꝛ ea ſinguli de ꝑentibo trahũt.h̊ et nõ ſine cã dicunt᷑ et noſtra. qa in illo vno om̃s(ſicut dĩc apłs)pec⸗ cauerũt.ex qͥ accipit᷑:ꝙ plura ſunt pcta oꝛiginalia.¶ Si militer ibi. Hti quoꝝ remiſſe ſunt inigtates ⁊ quoꝝ te⸗ cta ſunt pct̃a.ꝑ iniꝗtates deſignant᷑ oꝛiginalia peccata. lIAIVOtem ſeptem ſunt fomites ſᷣm nũerũ ſeptẽ vicioꝝ capi taliũ.ſicut dicit hug.&̊ᷓ ſunt ſeptẽ ꝓnitates:& ſeptẽ oꝛigi nalia pcta.¶ Contra.in pᷣs. Henedixiſti ⁊c.ſuꝑ illud. aut extendes iram tuã ⁊c.glo.om̃s fuimꝰ in eo.ſ.in adã qñ peccauit.et hec ẽ cauſa que aſſignat᷑ quare ex ipᷣo tra ximꝰoꝛiginale pctm. Si ꝗ̊ hec ẽ cauſa:ſicut eramꝰ in ipo ſic ↄtraximus:ſᷣ om̃s eramus in ipᷣo ſicut vnũ.q̊ᷓ ab ipſo traximꝰoꝛiginale petm et nõ multa.¶ Item pena rñdet culpe.ꝗ̊ cui rñũdet vna pᷣma pena.illud erit cuipa vna:ᷣ oꝛiginali rñdet vna pᷣma pena ſcz carentia viſionis dei. oꝛiginale eſt vnũ pctm. 4¶ Item ↄtingit intelligere aĩaʒ abſtractam a ſuis potẽtijs vniri coꝛꝑi.ſeipſa em vnitur. Si ꝭg̊ aĩa iſta vnita ẽ coꝛꝑi coꝛrupto coꝛruptõne penali 2 vicioſo:&ᷓ ipſa eſt maculata qtum ad culpam.ꝗ in ea eſt vnum pctm qtum ad carentiam et q; tum ad ocupiſcen⸗ tiaʒ.4 Sed poſſet rñderi ꝙ in oꝛiginali ſunt duo.caren⸗ tia debite iuſticie et ↄcupia.qᷓ;tum ad caꝛentiam vo debi te iuſticie dicatur eſſe vnum:ꝙᷓtum ad concupiſcentiam dicatur eſſe multa.¶ Contra. iuſticia oꝛiginali vna fu⸗ it in qualibet vi.ergo concupiſcẽtia que oꝓponitur iuſti⸗ cie vna debet eſſe in omni vi.¶ Item pena ſequit᷑ ad om⸗ nem culpam: ergo ᷣm vnitatem culpe erit vnitas pene. prime reſpondentis culpe:ſed concupiſcẽtia eſt pena pᷣ⸗ me reſpondentis culpe in pꝛeſenti.ergo erit vna concu⸗ piſcentia.¶ Ao quod dicendũ. ꝙ ſicut dicit anſel. in li. e cocep.virgi.upliciter dicitur oꝛiginale.aut qð ẽ oꝛi⸗ go alioꝛum:et ſic eſt in pꝛimo parente ĩ quo fuit tota hu⸗ mana natura.et hoc modo dicitur oꝛiginale vnum. Ali⸗ ter dᷣo dicitur originale ab oꝛigine contractum. et ſic in quolibet ꝑuuloꝛuʒ diuerſum:ſicut diuerſi ſunt rami ab vna radice ꝓdeũtes.⸗ ec valet illud qð obijciebatur ꝑ boc ꝙ dicitur.ꝙ om̃s fuimꝰ vnũ in adam. licet em om nes fuimus in adam vnum rõne huane nature q̃ adhbuc erat indiuiſa:tñ poſt pꝛopagatõem iſte homo nõ ẽ ille. nec oꝛiginale in iſto eſt oꝛiginale in illo.et ſic ſunt diueꝛ ſa oꝛiginalia rõne diuerſoꝝ ſubiectoꝝ. Et poteſt ſimi liter reſponderi ad alia obiecta.Qam pena que eſt ca⸗ rentia viſionis dei multiplicatur ſilr ſᷣm diuerſa ſubie cta.aĩme etiam que ſubijciuntur diuerſe ſunt nature.et ita ex illa parte ſunt diuerſa.4 Si vo fiat ſermo de oꝛi⸗ ginali in vno ſubiecto vtrum in vna anima dicãtur plu ra oꝛiginalia.dicendũ eſt ꝙ aliquãdo in ſacra ſcriptura inuenitur ſingulariter dictum aliqn pluraliter. Singu lariter dicitur ꝓpter carentia oꝛiginalis iuſticie.q̃ᷓ vna eſt in anima vmius ꝑuuli.pluraliter vo poteſt dici rati⸗ one diuerſaꝝ inclinationũ.Fſᷣm cõcupiſcentiam q́tuʒ ad diuerſas potẽtias et vires.vel qᷓtum ad inclinatõem ao diuerſa actualia peccata ad que inclinat.et hoc modo intelligẽde ſunt autoꝛitates que dicũt oꝛiginale peccatũ eſſe multa. ꝓut eſt in vno homĩe. QDð ergo obijcituꝛ ſi vnum oppoſitoꝝ eſt multiplex:et reliquũ.virtus auteʒ multiplicabil ⁊c. Dicendũ ꝙ virtus ꝑ ſe et pꝛimo oppo⸗ nitur actuali peccato.et quẽadmodũ actuale peccatum multiplicatur.ita etiam virtus multiplicatur. Juſticia vᷣo oꝛiginalis ᷣm quã homo poterat ſtare in bono oppo⸗ nebat᷑ oꝛiginali peccato.et ſicut iuſticia oꝛiginalis vna fuiſſet in vno homiĩe:ita ẽ vnũ pctᷣm oꝛiginale. Ad illð ðo qð obijcit᷑ ꝙ vna debet eſſe ↄcupia ſic vna carẽtia.di⸗ cendũ eſt ꝙ ↄcupiſcẽtia poteſt dici vna rõne vnius aĩe. vel rõne li:ar.et ſic ficut vnũ eſt oꝛiginale ita vnũ pctm Di ðo cõcupiſcentia reſpiciat potentiam ſᷣm ꝙ eſt cõcu piſcẽ:Fᷣm h̊ diueꝛſe erũt cõcupiſcẽtie ſᷣm diuerſas vires. embꝛünonum Ono queritur de quãtitate oꝛiginalis pec cati et hoc ſᷣm tres differẽtias.vtrũ ĩ eodẽ aliquo temꝑe ſit maius.alio vᷣo temꝑe ſit minus oꝛiginale pctm. Secũdo vtrum in vna pſona ſit maius ꝙᷓ; ĩ alia. Cercio vtrũ ſᷣm diuerſas etates mũdi intendatur maiꝰ et minus. rticulus primnus D pꝛimũ ſic.vid em maiꝰ ĩ adulto qᷓ; ĩ ꝑuulo quãto em̃ accedit ſoꝛma ad terminũ ſuũ.tãto plꝰ ĩtẽdit᷑ſic potẽtia quãtomagis accedit ad uũ actuʒ. ſed concupiſcentia in adulto plus accedit ad ſuũ actũ qᷓ; ĩ ꝑuulo.ocupiſcẽtia em̃ ꝑuulũ facit ↄcupilſci⸗ bilẽ:adultũ vᷣo reddit ↄcupiſcẽtẽ.ſic hẽt᷑ ſuꝑ illð.iij.ad ro.bt᷑i qͥꝝ remiſſe ſũt ⁊c᷑.ꝙ̊ maioꝛ ẽ ↄcupia ĩ adulto qᷓ; in ꝑuulo. Itẽ maioꝛ ẽ coꝛruptõ ꝑ actuale additũ oꝛgiali q́ ꝑ oꝛiginale ſolũ.ex vtꝛoq; eĩ ẽ coꝛruptõ.vᷣ ĩ ꝑuulo ẽ oꝛi giale tin.ĩ adulto ẽ vtrũq;: maioꝛ ẽ ꝓnitas ĩ adulto jG 6 ĩꝑuulo.q̊ maioꝛ ↄcupia. tra oꝛigiale pct᷑ʒ ſiẽ dicit Anſel.eq̃le ẽ in oiboĩ ꝗbo ẽ.oꝛigiale aũt pctm ẽ ↄcupia: ergo equaliter dicetur eẽ in eodem pᷣm diuerſos ſtatus. 4¶ Pꝛeterea.equalis pena debet᷑ ꝓ oꝛiginali homi in di⸗ uerſo ſtatu.ergo equale eſt oꝛiginale pctm. (2n qð di cendũ ꝙ; oꝛiginale dicit᷑ rõne carẽtie vniuerſalis.nõ ſᷣm magis ⁊ minus in diuerſis ſtatibo.nec rõne penalitatis in cõcupiſcẽtia ꝓut eſt inflicta ꝓ oꝛiginali pcto. Sʒ di⸗ citur magis vel minus oꝛiginale rõne cõcupiſcẽtie.inqᷓ tum eſt diſpoſitio ad pctẽm ĩ adulto q; ĩ puulo.i Et dicẽ dũ eſt ad pꝛunũ obiectũ ꝙ aliud ẽ foꝛmã appꝛopinquare ad ſuũ actũ.et aliud ẽ apꝛopinq̃re ad ſuũ fũmũ.ↄcupia pt dici maioꝛ ꝑ apꝛopinq̃tionẽ ad actũ.q;tum aũt ẽ de oꝛiginali non dicetur maioꝛ per apꝛopinquationem ad ſummum. Ad ſecundum vo dicendum. ꝙ cũ dꝛ coꝛru ptio ex oꝛiginali ⁊c̃.dicitur coꝛruptio ex actuali:dici⸗ tur differenter.et poteſt dici adultus pluribo cauſis coꝛ⸗ ——000— —, ——, iich di⸗ e. inn 0. 6 — — ——- — — — — — — — — ꝓꝙ vnum oꝛiginale maius pt dici aliò. multo õ ruptus. ? quo ad hoc maioꝛ coꝛruptio. nec tñ maioꝛ ex oꝛiginali vnde non erit oꝛiginale maius. lIus ſecundus Ecundo querit᷑ vtꝝ oꝛiginale ſit maiꝰ in vna ꝑſona ꝙᷓ in alia.quod videt᷑. natura em coꝛ⸗ rupta eſt ꝓpter oꝛiginale pctm. qᷓ qᷓtomagis multiplicat᷑ oꝛiginale pctm.tantomaioꝛ erit coꝛruptio. ⁊ hoc videt᷑:qꝛ homines moꝛiunt᷑ citius nunc q; pꝛius. Item vna anima magis eſt ebes ꝙᷓ alia:iſta autem ebe⸗ pena eſt oꝛiginalis pcti:gꝗᷣ maioꝛ pena pceſſit in iſto ꝙᷓ in alio.q̊ᷓ maius eſt oꝛiginale pctm in vno in alio. 4 Ytem naturalr vnus eſt magis aa⸗ q alius.ꝗᷓ maioꝛ ↄcupia.& maius oꝛiginale.(¶Ad qð dicendum. qtum ad effectum alicuiꝰpene pnᷣtis:ſ̊ non qtum ad effectum alicuiꝰ pene in futuro.h̊ autem non eſt.qꝛ oꝛiginale ſit in ſe maius vl minus: ᷣ qꝛ in qdam natura plus bʒ de effectu: v̈bi gra. ꝗqdam ꝓnioꝛ eſt ad incontinentiã.ↄſonat em̃ malicia cõ. plexionis cum coꝛpoꝛe oꝛiginali.⁊ eodem modo dẽ ↄcu⸗ piſcens pᷣm ꝙ liberum arbitrium plus ſequitur coꝛru⸗ Ercio querit᷑ vtrum Fm diuerſas mundi eta⸗ 0 tes intendat᷑ maius minus oꝛiginale.⁊ vi⸗ det᷑ ꝑ ſimile.ſicut eĩ maioꝛ eſt moꝛtalitas.hoc eſt moꝛtis acceleratio nunc q; pꝛius ⸗ pꝛius ꝙᷓ in pꝛinci⸗ pio mundi:ita videt᷑ magis dominari ↄcupia nunc q; pꝛi us. VUnde.ij.ad Thimo.iij. Erunt in nouiſſimis tempo ribo homines ſeipſos amantes.ſi q̊ hoc ſpãliter dꝛ de no uiſſimo tempoꝛe. excedet tunc ↄcupia:g viget᷑ magis do⸗ minari oꝛiginale in nouiſſimo tempoꝛe.(Zid quod rñ dendum.ꝙ ↄcupia m ꝙ eſt generalis in nulla parte tẽ⸗ poꝛis auget᷑ ſm habitum. ſ̊ ᷣm actum cum alijs ditio⸗ nibo qᷓ ſunt er parte nature coꝛrupte ↄcurrentibo pr auge ri. Unde pt᷑ in fine mundi plus augeri cupiditas. qꝛ tuͦc babundabit amoꝛ pꝛius ꝗpter hominum multitudinẽ. 7 ita ↄcupia qtum ad hoc ᷣm actum augebit᷑ in fine mũ di. non tñ dico ꝙ hoc ſit qtum ad alia genera pctoꝝ:plꝰ em̃alio tempoꝛe habundauit infidelitas. ita de a lijs peccatis.adinuentiones tñ peccatoꝝ creſcente ex ꝑientia lures erunt. ⁊ ita ↄcupiſcentia qtum ad actum ioꝛ erit in fine. embeum decimum Ecimo querit᷑ de pena oꝛiginalis pct᷑i. ha⸗ bet autem penas in pñ̃ti de quibo ſatis di⸗ ctum eſt.in aſſignatione penaꝝ ꝓ pet᷑o pꝛi⸗ moꝝ parentuʒ. pt᷑ etiã ⁊ hic ſic intelligi.vt edam ſint ex parte anime.q̃dam ex parte coꝛ ꝑis Ex parte vᷣo anime fit difficultas inquirende veritatis q̃olequit᷑ ad ignoꝛantiam.⁊ hoc notat᷑ cum dẽ. In labo⸗ ribo comedes ex ea.ſic em̃ exponit Tlug.contra maniche um.ad concupiſcentiam autem in effectu ſequuntur plu res pene. Affectus em̃ tria debet facere. cauere a malo. ꝓficere ad bonum.in medio regere ſe ne deuiet. ꝙᷓtuʒ ad recedere a malo inflicta eſt ꝓnitas ad malum.⁊ hoc du obo modis vel ad cito pcedendum in malum. vel ad com moꝛãdum in illo.ꝓnitas ergo ad malum ſignat᷑ cum dẽ germinabit tibi moꝛa in delectatione mali cum dicitur. comedas herbas terre.difficultas ᷣo ad bonum cum di cit᷑. In ſudoꝛe vultus tui ⁊c. Ex parte vᷣo coꝛpoꝛis atten⸗ dun tur pene.quia aut eſt pena ex parte coꝛꝑis omnino pᷣter animam. aut quo ad ſeparationem coꝛpoꝛis ab ani ma. aut ante ſeparationem. Si ex parte coꝛpoꝛig omni⸗ no pꝛeter animam dicitur incineratio.ſi quo ad fepara⸗ tionem dicitur moꝛs. ſi quo ad partes coꝛꝑis ante lepa⸗ rationem dicit᷑. infirmitas. fames.ſitis.frigus.laſſitu⸗ ⁊ buiuſinodi.PPꝛima notat᷑ ibi puluis es⁊ in pulue. cxxyj. reuer. alia ibi donec reuertaris in terram. Pena vo in futuro pꝛincipalis eſt carentia viſionis dei.que notatuꝛ in pꝛohibitione comeſtionis de ligno vite. de qua aliqd dicendum eſt in pꝛeſenti:reſiduum vᷣo dicetur infra ĩ tra ctatu penarum poſt iudicium.vel eoꝝ que pertinent ad ſtatum anime ſeꝑate. vtrum carentia viſionis dei ſit pena ꝓpꝛia oꝛigialis pec cati.an ↄmunis etiam actuali moꝛtali.Et videt᷑ ꝙ ſit ꝓ⸗ pria.carentia em̃ iuſticie in pᷣſenti.reſpondet carẽtie ſũ⸗ mi boni in futuro ⁊ ecõuerſo. In carentia autez ſummi boni in futuro intelligitur carentia viſionis ⁊ econuer⸗ ſo.ergo caꝛentia viſionis dei eſt pena pꝛopꝛia oꝛiginalis peccati qdð conſiſtit in carentia debite iuſticie.ꝗ¶ Contra ſic oſtendit᷑ ſit ↄmunis.dicit᷑ em ꝙ oꝛiginale peccatuʒ non redit poſt baptiſmũ ꝙtum ad eſſentiam. ſed ſi poſt baptiſmũ incidat homo in actuale moꝛtale:debet᷑ ei ca⸗ rentia viſionis dei. nõ eſt ergo pꝛopꝛia pena oꝛiginalis peccati.⸗ Dꝛeterea cum adam peccauit nõ habebat oꝛi ginale.ponat᷑ ergo ꝙ adaʒ peccaſſet actualiter tm̃.ita ꝗ⸗ non ſequat᷑ coꝛruptõ oꝛiginalis: nũquid nõ adhuc debe retur ei carentia viſionis:videt᷑ ꝙ ſic.¶ Pꝛefea in actu ali moꝛtali duo ſunt. auerſio videlicet 2 conuerſio. In actuali veniali cõuerſio ſed nõ auerſio.in moꝛtali oꝛigi⸗ nali eſt auerſio.i.actualiter auerſum eſſe.etſi non ſit ibi actualis cõuerſio.ſic ergo actuale moꝛtale in ↄuerſione cõnenit cum veniali in auerſione cuzʒ oꝛiginali. ſic ergo ratione auerſionis in oꝛiginali debet᷑ carentia viſionis dei.non em̃ poteſt dici ꝙ ratõne ↄuerſi ionis:quia ibi nõ erat actualiter ouerſum eſſe.⁊ ebi eadeʒ cauſa ibi idem effectus.videt᷑ ꝙ nõſolum oꝛiginalis erit pena carentia viſionis ſed etiã actualis moꝛtalis.¶d ↄcedimꝰdicẽ tes ꝙ in omni peccato in quo eſt auerſio. cebet pena ca rentia viſionis:⁊ nõ ſolũmodo oꝛiginali.Sed boc habi⸗ to poſſet queri.cũ in oꝛiginali eſſent duo qᷓ;tum ad culpã videlicet carẽtia debite iuſticie.⁊ hec erat magis ſic pri uatio.⁊ huic ꝓpꝛie videt᷑ reſpõdere pꝛiuatio ſine carẽtia viſionis.⁊ etiam ibi ſit aliud.ſ ocupiſcẽtia in ſũmo.que nõſolum in pꝛiuationẽ videt᷑ ſonare:ſed dicere quãdam inclinatione.poſſet inquã queri quis huic. pꝛo pena de⸗ beatur in futuro. Ab quod dicendũ.qꝙ carentia viſio nis dei nõ eſt pena ꝓpꝛia oꝛiginalis peccati.ſ̊ pꝛincipali ter attribuit᷑eſt aute ↄmunis.que debet pct᷑o moꝛtali in quo eſt carentia debite iuſticie.⁊ dupler eſti iuſticia. vna dicit᷑ iuſticia oꝛiginalis.⁊ carentia illius APꝛie dicit᷑ oꝛi ginale:⁊ alia ẽ iuſticia actualis ⁊ carẽtia huiꝰẽ in actu⸗ ali peceato vtraq; aũt iuſticie reſpondet ꝓ pena carẽtia viſionis di.ſiue carentia ſũmi boni. ꝓ pꝛius aũt reſpon det oꝛiginali peccato qð eſt carentia oꝛiginalis iuſticie. ¶ Ad obiectum aũt reſpondet ꝙ; ↄcupiſcẽtie nulla alia pena reſpondet.nõ em̃ eſt ↄcupilcentia actualis ſicut eſt in peccato actuali cui reſpondet pena actualis. Nec eſt hoc contrarium qð dicitur ð fide ad petrum.fiꝛmiſſime tene nõſolum homines ratõne vtentes verũetiam puu⸗ los.qui ſiue in vtero matris viuere incipiunt ⁊ ibi mo⸗ riuntur.ſiue de matribus natos ſine ſacramento baptiſ matis de hoc ſeculo tranſeunt:ignis eterni ſupplicõ ſem piterno puniendos. ſi enim peccatum pꝛopꝛie actionis nõnulli babuerunt:oꝛiginalis tamen peccati damnatõ nem carnali conceptione natiuitate traxerunt. nõ em̃ eſſet ſm hec iuſtiſſima pena eoꝝ.cũ tamen hoc dicat au⸗ gu. in li.de bap.ꝑuuloꝝ. ſed hoc dicitur Pter illud qo eſt in euangelio.xxv.math. Ite in ignem eternũ qui pa ratus eſt dyabolo ⁊a angelis eiꝰ.⁊ hoc dicetur illis qui erunt a ſiniſtris ⁊ ita ꝓꝑuulig. ſed eſſe in illo igne ad pe⸗ nam contingit dupliciter. vel ratione ardoꝛis. vel ratio ne tenebꝛoſitatis. ratione ardoꝛis dicuntur eſſe illi qui actualiter peccant. ratione tenebꝛoſitatis qui carent vi⸗ ſione dei ⁊ damnati ſunt. ¶ Adbuc queritur de S.ij. alia pena oꝛiginalis pcti in pñti.de q dẽ in li.de natura 2 gra. ꝙ ex vicijs nature non ex aditione ſit qdam pecca⸗ di ncẽitas.audiat homo ex ps.de neceſſitatibo meis erue me. vbi dat᷑ intelligi.ꝙ neceſſitas peccandi eſt pena oꝛigi nalis pcti.ſᷣ ſi nccitas peccandi eſt pena:tunc peccat ho⸗ mo in eo qð vitare non pt᷑ᷣ.qð eſt ð iuſticiam. Vñ Aug. in li.de ꝑfectione iuſticie. Qulla rõ vel iuſticia patit᷑ dici pctm.qð nullo modo vitari pt.¶¶ Item ſuꝑ illud ps. ſal⸗ uaſti de nccitatibo animam meam. Glo. nccitates ſunt infinite. vt neſcire coꝛ alterius.ſuſpicare non bñ de ami co fideli vel bene de infideli.ſeꝗ veteres ↄſuetudines.ſed hmõi ſuſpicari eſt pctm.& nccitas ad pcẽm eodem modo ſequi veteres ↄſuetudines.¶¶ Ad qð dicendum. Oe ne⸗ ceſſitas dẽ dupliciter vel omnimoda ineuitabilitas.2 hB modo non eſt peccare neceſſe. vitari em̃ pt᷑ petm ſi natu⸗ ra viciata ſanet᷑ ꝑ graʒ xpᷣi.Ael pt᷑ dici omnimoda ineui⸗ tabilitas qtum eſt ex ꝑte nr̃a circũſcripta gra:⁊ ſic eſt ne ceſſitas ad pctm oꝛiginale.ad pctm etiam veniale aliqð pt᷑ dici nccitas ipſa ꝓnitas.q̃ magis inclinat᷑ ad malum ꝙᷓ ad bonum.⁊ hoc modo dẽ etiam eſſe nccitas qtum eſt ex coꝛruptione oꝛiginali ad quecunq; peccata in geneꝛe. Cum ꝗ̊ dẽ ꝙ nulla iuſticia patit᷑ dici pctm quod nullo modo vitari pt. Rñdendum eſt.ꝙ ſi intelligit᷑ de pcto oꝛi ginali.veꝝ eſt q nullus ſeminalłr deſcendẽs ab ad am pt᷑ vitare qᷓ;tum eſt de ſe.ſᷣ̊ potuit adaʒ vitaſſe:potuit em̃ cõ ſeruaſſe oꝛiginalem iuſticiam. Si vo ad ꝑuulos referat Apoſitio iam dieta non eſt vera.⁊ eſt ꝓpoſitõ illa ſumpta ab heretico ꝑ quam vult aſtruere oꝛiginale pctm non eẽ pctm.⁊ pᷣmos etiam motus non eſſe pcta ⁊ ſic non eſt ve ra.Si vᷣo ſanaret᷑ natura ꝑ gram.inqtum ſanaꝛet᷑:intã⸗ tum poſſet vitari actuale pcm. ¶ Cum at᷑ dẽ ꝙ nccitas ẽ peccandi.neceſſitas accipit ꝓ ꝓnitate.⁊ ſic etiam dẽ ne⸗ ceſſitas ſuſpicari non bñ amico fideli ⁊ ſequi veteꝛem cõ ſuetudinem. ¶ Adbuc etiam que“ RT1729 S. Uj. ritur de alia pena in pñti q̃ eſt ex parte carnis.⁊ qdðam⸗ modo ex parte anime.ſic̃ iſta iamdicta.fuit ex parte ani⸗ me.⁊ ẽ in adultis ex parte vᷣtutis generatiue que dẽ pol⸗ lutio. de q̃ querit᷑. Vtꝝ ſit tm̃ pena.an etiam ſit culpa: Et videt᷑ ꝙ ſit pena tm.eo ꝙ ↄtingit in doꝛmiente.doꝛmi ens em̃ cum non habeat in ſomno vſum li.ar.non pt᷑ pec⸗ care.ꝗ pollutio tm̃ dẽ eſſe pena.¶¶ Item Merñ.in li.ð li. ar.doꝛmiẽtibo ⁊ infantibo non imputat᷑ ꝗcqd fecerint bo⸗ num vel malum.ꝗᷓ pollutiones nocturne non imputant᷑ nec in bonum nec in malũ. Item ſuꝑ illud Deut᷑.xxiij. Si fiunt inter vos h̊ nocturno pollutꝰ ſomno ⁊c̃. Aug. In ſomnis non fit pctm.aut ſi h̊ ꝗs pctẽm putat.ſ.pollu⸗ tionem:non arbitrans hmõi accidẽ niſi ex deſiderio qð falſum eſt.nunquid ⁊ ſolita menſium pet᷑a ſunt femina⸗ rum.ſiẽ ̊ flurus menſtruoꝝ non eſt pctm.ita nec polln⸗ tio nocturna erit pctm. ¶q Stem Aſið. Mon eſt ꝑctm qð nolentes nocturnis imaginibus illudimur. ſanns. AVſið.in li.ſniaꝝ.tunc eſt pctm illuſio ſiue pollũtio.ſi añ ꝙᷓ illudamur.cogitationum affectibo pᷣuenimur.⸗ Item HBGꝛeg.ſuꝑ Deut᷑xxiij.Dignum ẽ vt ꝗq immũda cogitatõe polluit᷑.indignum ſe cũctoꝝ fidelium ſocietate arbitraẽ. ſů h non deberet facẽ niſi ꝓgpter pctm. pollutio ſeq̃ns im mũdam cogitatõʒ erit pctm.¶¶ Item Aug.x᷑li.de anima 7 ſpũ.q̃dam ſunt foꝛtes impᷣſſiones doꝛniiẽtium. vt inter motum doꝛmientium ? veram ↄmixtionem vigilantium non videat᷑ eſſe dꝛa ⁊c.mouet᷑ caro ⁊ ſeꝗt᷑ anima motum carnis.Si ꝗ̊ non videt᷑ eſſe dꝛa:⁊ hmõi motꝰeſſet petm ĩ vigilante.erit ꝗ̊ pcẽᷣm in doꝛmiente.¶. Item Leui.xv. vir ꝗ patit᷑ fluxum ſeminis immũdus erit.⁊ tunc iudicabit᷑ huic vicio ſubiacẽ:gꝗ pollutio apellat᷑ vicium ⁊ ita pctm Ad qð dõm.ꝙ pollutio qᷓ eſt ex ꝑte carnis eẽntialiteꝛ non ẽ culpa:ſᷣ eſt pena culpe in doꝛmiẽte: nec in vigilãte cũ inuolũtarie fit· Si vðᷣo volũtarie ↄcomitat᷑ culpã. Si aũt querat᷑ de cauſa ĩmediate antecedẽte ipᷣam pollutio nem carnis.diſtinguendũ eſt ſᷣm greg.aut fit ex infirmi tate vel debilitate.aut ex ſuꝑfluitate ſemis ſiue nutrimẽ ti nõ tamen ſciẽter aſſumpti.⁊ tunc nec qtum ad ſe nec qᷓtum ad penã eſt peccatũ ſed pena.Si vo fuerit ex cra⸗ pula vel illuſione vel er imũda cogitatõe ratõne crapu⸗ le vel immũde cogitatõnis ꝓgrediẽtis ad conſenſuʒ vel delectatõeʒ:dicet᷑ ipa canſa peccatũ.⁊ ratione cauſe di⸗ cetur eſſe peccatũ.qꝛ ex peccato: nõ qꝛ in ſe ſit pcm. Si ðᷣo ex illuſione niſi aſſit aliquis motꝰli.ar.nõ eſt peccatũ Attendẽduʒ eſt etiã ꝙ eſt quedã pollutio que oĩno fit in ſomno. Eſt alia que fit⁊ inchoat᷑ in ſomno ſed cõſu⸗ maturã vigilante. Eſt alia que eſt oĩno ĩ vigilãte. Si ꝗ pollutio ẽ in doꝛmiẽte ⁊ nõ eſi ex culpa.nõ dicet᷑ eſſe pec⸗ catum m ſe.nec ratõne radicis:ſed im̃ pena.Si aũt eſt in vigilãte oĩno ⁊ egredit᷑ a voluntate põt dici peccatuʒ vel cõcomitans ipᷣm. Si aũt conſumat᷑ in vigilãte⁊ ini⸗ tiatur in doꝛmiente.põt eſſe cũ peccato vel ſine ꝑeccato. NMam ſi ex delectatõne libidinoſa li.ar. cui placet conſu metur tunc eſt peccatũ vel cũ peccato.Si aũt non ex bac radice pꝛocedit. nõ videtur dici peccatũ.¶ Ad obiecta autem reſpondẽdum. ꝙ cum dicitur pollutio peccatum cum homo pᷣuenitur immũda cogitatõne.Dicenduʒ eſt ꝙ hoc intelligitur ratione cauſe ue radicis.4 Ad illð vo quod dicit beatus grego. Dicendũ ꝙ aliud eſt loqui de ipa immũda cogitatõne pꝛoducente ad conſenſum.et aliud eſt loqui de ipſa pollutione.immũda em̃ cogitatõ pꝛoducens ad conſenſuʒ reddit indignuʒ ſocietate fide⸗ lium. pꝛiuat em̃ caritate ſeu gr̃a. Si vo fuerit immũda cogitatio de qua neſcit᷑ vtrũ ꝑducat ad conſenſuʒ. repu⸗ tet ſe indignũ.pollutio aũt ipſa ſequens in carne nõ ꝓpt᷑ hoc eſt peccatũ ſed ſequela peccati.¶ Ad illud pᷣo quod dicit augu.in li.de anima? ſpiritu.dicendum ꝙ licet vi deatur eſſe etiã differentia inter motũ doꝛmientiũ ⁊ cõ⸗ mixtionem vigilantiũ.qᷓ;ẽtum ad apparitionẽ imaginan⸗ tem tamen non eſt differentia.in comixtione em̃ põt eſſe peccatũ ⁊ eſt niſi excuſet᷑ ꝑ mr̃imoniũ.in cõmixtione vᷣo imaginatiua ſic eſt in ſomno nõ eſt in ſe peccatũ licet ꝓ⸗ cedere poſſit ex pcto.¶ Adillud ðo qð dicit᷑.xv.leuit.q; viciũ ibi accipit᷑ ꝓ pena nõ ꝓ culpa.ſᷣm ꝙ viciũ ad quã dam coꝛruptõeʒ nature ꝑtinet.ſicut &̊ pollutõ licet ñ ſit peccatũ in doꝛmiẽte:ſignu tñ eſt culpe aliq.⁊ licet nõ ueniat ex immũda cogitatõne:tamẽ ſicut dicit Yſi.flen⸗ dum eſt. dicit eĩ qui nocturna polluit᷑ illuſione.qᷓuis ex tra memoꝛiã turpiũ cogitationũ ſeſe ſentiat: inquinatũ tamẽ hoc vt temptaret᷑ ſue culpe tribuat.ſuãq; immũdi⸗ tiam ſtatim fletibus tergat.quia ſicut dicit greg. bonaꝝ mentium eſt ibi culpam agnoſcere vbi culpa non eſt. hec autem agnitio eſt pena. dicit em̃ Job. Si iuſtus fuero ignoꝛabit hocipſum anima mea. MRuerituepoſtea S. uij. aliquis pollutus eſt in ſomno. paſtmoduʒz excitatur. pla cet ꝙ ſic ſibi accidit.querit᷑ ergo vtꝝ ꝑ placentiã pollu⸗ tionis pᷣcedentis poſſit fieri pᷣcedens peecatũ. nõ vi⸗ cætur.ante em̃ q eſſet placẽtia.iam erat ↄpleta pollutio. erat penalis tm̃.ſed qð iam totalit eſt ↄpletũ:ꝑ aduen tum ſubſequẽtis nõ tranſmutat᷑ de ſpẽ in ſpẽm. ſiue ve niat placẽtia poſtmodũ ſiue nõ.nõ fiet illa pollutõ de pe nali tm culpabilis.¶ Querit᷑ etiã ſi alicui placeat ꝙ ſic ſibi accidit.vtxꝝ illa placẽtia ſiue ↄſenſus ſit pctm vel nõ ⁊ ꝙ perm ſit videt᷑.ↄſtat em̃ ꝙ illa pollutõ ꝗdã motꝰerat inoꝛdniatꝰin ipᷣo polluto.tale aũt placẽ non debuit.ſed placẽtia eiꝰqð placere nõ debuit magis mala eſt:quare videbit᷑ peccatũ eſſe ↄſenſus ille.¶ Sedotra. cõſenſus ſiue placẽtia nõ dicit᷑ bona vel mala:niſi ex ꝑte eiꝰſuper qdð tranſit.vnde ſi ↄſentimꝰbono faciẽdo eis modis ꝗbo debz fieri. bonꝰeſt ↄſenſus.ſi aũt malo malꝰ eſt.&ſi pol⸗ lutio illa carnis q pceſſit ante fuit indifferẽs qddaʒ aũt. cxxij. ¶ Queſtio Polutn⸗ bonũ quia penale fuit.penale aũt ſᷣm ꝙ bmõi bonuʒ eſt hmõi vſq; ad rationem. ⁊ ideo tunc anima mota circa ta riſimi patienti aĩe.videt᷑ ꝙ placentia illa ſuꝑ pollutionẽ pᷣteri⸗ lia fantaſmata eſt tota cauſa hmõi pollutionis.quod nõ Nutrins tam nullo modo fuerit mala.⁊ ita neq; peccatũ.4l Pꝛe fuit in aliqua aliaꝝ dꝛaꝝ.vñ bec eſti maioꝛ. . ndſenee terea ex aliqua cauſa bona põt eſſe ꝙ placeat illi ꝙ fuit ¶Queritur poſtea S. inj. ltercna⸗ pollutus.ſicut foꝛte placet illi qui pꝛius ſentiebat ſe gra egapn⸗ uatum nũc aũt ſentit ſe exoneratũ ſi ergo bec nõ ſunt ni vtrum pollutio poſſit dici naturalis ſᷣm naturam in pꝛi enſiztel ſi bona.quare erit illa placẽtia mala.¶ Sol.ad pꝛimũ mo ſtatu manentẽ.Et ꝙ ſic videt᷑alie em̃ eiectiones ſuꝑ cunſedi⸗ dicimus ꝓᷣ ſecus eſt de conſenſu pᷣcedente actum.⁊ de eo fluoꝝ ſᷣm vim expulſiuam naturalr poſſent fieri in pᷣmo ein.S qui ſequit.conſenſus eĩ pᷣcedens cauſa eſt actus qui ex ſtatu. vtpote ꝑ os.ꝑ narcs ⁊ hmõi: ſi is fuit oꝛdo vt ſu⸗ kpercntf ipſo conſequit᷑.⁊ ideo ⁊ bonitatem ⁊ malitiaʒ eandẽ vel Eꝑfluum nutritiue cedẽt in augmentatiuam. ⁊ ſuꝑfluum eoinofi conſequentẽ pñt ſoꝛtiri actus ⁊ conſenſus ille ſiue place augmentatiue in generatiuã.⁊ ita eſſet reuera ſi iſte ope ſodcoͤſn tia. ſed conſenſus qui ſequit᷑ actum. cum iam oĩno actꝰ rarent᷑ ſucceſſiue ſolum. ita ꝙ tm̃ vna ptꝰ alteram.2 vlt te.Gi; ille ꝑfectus ſit anteꝙᷓ placentia illa veniat: nõ eſt cauſa generatiuam non eſt altera vis ad quam cedat ſuꝑfluũ ſep illius actus.⁊ ideo ille actus ſiue bonus ſine malus ſit generatiue.hoc ſolum relinquit᷑ vt videt᷑ etiam ſᷣm natu iaite actui pᷣcedenti nõ imponit malitiam vel bonitatẽ.vnde ram bñ inſtitutam vt ſupfluum ipſiꝰgeneratiue.natura⸗ Ncenne concedimꝰbene ꝙ ex conſenſu illo nõ ſit pollutio pꝛece⸗ liter eijciat vi expulſiua.ᷣ at fit ꝑ pollutõʒ.eſſet &̊ pollu⸗/ ie i⸗ dens peccatũ ſicut obijciebat.¶¶ Ad illud aut q̃ querit tio naturalis in pᷣmo ſtatu. Pꝛeterea illud idem qð eſt fetun vtrũ conſenſus reſpectu iam facti peccatũ ſit.dicimꝰ ꝗ recte ad geneꝛatõz dum effundit indebitum vas.pollutõ “K põt eſſe ſic vel aliter. Si em̃ fuerit pollutio ex debilitate eſt e debitum vas effuſum. p̊ etiam manente natura in caſt nature vel infirmitate.⁊ poſtmodum ei cui accideret ex pᷣmo ſtatu ꝙ adhiberet᷑ debitum vas aut non.h̊ erat acci nerher citatio placeat ꝓpter hoc ꝙ melius ſeruiet deo:nõ credi dentale vnde poſſibile fuit ꝙ non adhibeꝛet᷑.q̃re ⁊ poſſibi dohieen mus talem cõſenſuʒz eſie peccatũ.ſi etiã placeat ꝓgter ex le fuit pollutõʒ ↄtingere etiam ᷣm pᷣmum ſtatum nature tcamm onerationem nature tm̃ vtpote quia pꝛius erat grauatꝰ ed ↄ pollutio omnis hʒ delectationem oꝛientem ex nſtzel modo ſentit ſe alleuiatũ.⁊ dico tĩ vt nullam velit ibi de ↄcupia carnis ðᷣ ſpm̃. de q̃ ad Gallł.v.ſ̊ omne qð hmõi Ndils lectationem eſſe adhuc nõ credimꝰpoc eſſe peccatũ. Si eſt:ex coꝛruptione nature pᷣmitus inſtitute eſt.non ꝗ̊ erat ſtooni aũt excitato placeat nõ ſicut dictum eſt.ſed placeat ei de poſſibilis pollutio 'm naturam pꝛimitus inſtitutam. füune lectatio in vigilando quã habebat aliquo modo ſenſua⸗ Ad h̊ dicimꝰ ſᷣm Alug. ꝙ ſᷣm naturam in pᷣmo ſtatu ogitai⸗ litas in doꝛmiendo.dum ↄſũmat᷑ pollutõ in vigilia q in⸗ omnia q̃ erant in homine:ita erãt ine bedientia ſui ſuꝑio teſide choata fuerat in ſomno.ſicut accidit cuʒ aliquis in pol⸗ ris.vnumqðq; reſpectu alteriꝰ:vt tandem omnia regene nmüca luendo excitat᷑ pꝛius doꝛmiẽs:tũc põt eſſe peccatũ ⁊ hoc rent᷑ ⁊ obedirent imꝑio ⁊ intentioni ſupᷣmi regentis ſiue tepn Fm duos modos.aut em̃ cum excitat᷑ quis⁊ habet pla⸗ im ꝑantis.vnde tũc nihil erat poſſibile accidẽ in coꝛpoꝛe noͤpt centiam circa hmõi delectationẽ que oꝛta fuerat doꝛmiẽ⸗ humano qð non intendẽt rõ.ſᷣ in pᷣmo ſtatu nunqᷓ vellet oqlol do. eſt motus quaſi ſubitꝰvel repentinꝰ tm.ita ꝙ non ex rõ niſi bonum nec intendẽt. vnde q;tum ad omnia q̃ ſpe⸗ icetti deliberatõe ↄſentit delectatõi illi.etſi deliberaret nõ cõ⸗ ctabant ad vim generatinam nihil intendẽt niſi genera⸗ rc, ſentiret:⁊2 ſic ẽ veniale pctm rõne cõſũmatõis fete in vi⸗ re ꝓlem.⁊. G̊ ad cultum dei.hec at᷑ vicʒ ꝓlis generatio nũ nan⸗ gilia.Aut mouet᷑ nõſolũ repente ſed etiã conſentit dele⸗ qᷓ fuit ꝑ pollutõeʒ cum deſit debitum vas.⁊ etiam quod eſe ctatõni que obrepſerat ĩ ſomno.qð etiã placeret ſibi ha⸗ plus eſt.ſi eſſet debitum vas ⁊ eſſet generatio: non tñ ad do bere cas debitũ receptõnis talis materie in qð refunde cultum dei:adhuc non eſſet h̊ ſᷣm naturam pᷣmam inſti/ ret illam. hoc ex deliberatõne. tũc tale qᷓuis initiatum tutam.cum ꝙ tunc nibil accidẽt pᷣter nature intentõʒ: pa 1 ſit doꝛmiendo:fit tamẽ moꝛtale peccatũ ꝑ hmõi cõſũma tet ꝙ non poſſet tunc pollutio accidẽ.¶¶ Ex qͥ patʒ ſolutõ gs tionem in vigilia.vnde ANath.v. nõſolũ dicit᷑ peccatuʒ ad ſcðᷣm obiectum.manente em̃ natura in pmo ſtatu.nũ nſir mechari exterius nec ſolũ ↄcupiſcere:ſed etiã videꝛe ad ꝙ̃ effundet e vas debituʒ.¶ Ad illud at̃ qd pmo obijcit nop cõcupiſcendũ etiã moꝛtale. a ita cũ hoc ſit pluſe videre ꝙ alie ſuꝑfluitates poſſent eijci naturatr. dicimꝰ ꝙ foꝛte en 90 ↄcupiſcendũ.ex cõſenſu facto ĩ vigilia erit bmõn moꝛ in pᷣmo ſtatu nulla eſſet omnino ſuꝑfluitas eijcienda in *“ tale. Unde is erit oꝛdo.vt in ſomno bm ꝙ hmõi nullum coꝛpoꝛe humano.qð ſi eſt veꝝ:tũc falſuʒ ſupponebat iſta * ſit peccatũ etiã ſi ſit ibi aliqua ſenſi ualis dvelectatõ. In vi rõ.tñ ſuppoſito ꝙ eſſent ille ⁊ eijci poſſent:adhuc dicimꝰ nii gilia aũt ſi ibi ↄſũmet᷑ pollutio.r ſit placeẽtia delectatio⸗ ꝙ non eet ſimile binc ⁊ inde.ſuꝑfluitas em ſeminis tota 8 nis repentina: ſol tũc veniale.ſ̃ i aüt ſit plenus ↄſenſus liter debebat eſſe ad generatõez: vñ etiam tunc non eſſet r tunc moꝛtale. Et ſic poteſt videri qdð ſupꝛa pꝛomittebat᷑ aliqð ſemen qð non eſſet aptum ad geneꝛatõʒ ·q̃liter nũc ſen videlicet qtũ ad quid pollutio in ſomno poteſt fieri pec accidit in multis hominibo ⁊ mulieribo.⁊ ſic accidit de catum. vtpote q;tum adↄſũmationẽ in vigilia ? quale. ouis auiũ ſine ↄmixtione fotoꝝ ex ꝗbo non pt ꝓduci aĩal , Ex his etiam que dicta ſunt poteſt videri quoddã qdð ſi ̊ tunc eſſet ſuꝑfluitas ſeminis ex qͥ nõ fieret generatõ. n poſſet queri.ſ.de comꝑatione illarum pollutionum.ſcʒ ſuꝑfluitas illa eſſet pᷣter intentõʒ nature ⁊ rõnis.qð nõ 4 que maioꝛ? que minoꝛ. hoc eſt que magis accedit vel re poterat eſſet pᷣmo ſtatu durante.⁊ ideo nunq potuit pol e cedit a peccato. dicimus em̃ ꝙ minima eſt que fit ex in⸗ lutio accidẽ niſi ptnature coꝛruptõʒ. ex q̃ oꝛiginałr oꝛ⸗ n n mieate vel lilugꝛr poſtmoaum illa que fit ex ſuper tum habebat. o uitate nutrimenti non ſcienter ſumpti. deinde vᷣo illa ntio⸗ que eſt ex crapula. Sed tamen intelligend eſt. ꝙ ex cꝛa neritur poſtea .S. v. Auen pula potuit eſſe du pliciter.aut em̃ fuit ſolũmodo pollu⸗ inter omnes peccantes q maxime excuſabiles ſunt. ſunt eſt tio ex ſuperſfluitate nutrimenti ſumpti ad crapulã. aut ꝗ peccant er infirmitate.aut ſaltem ſi non maxime excu⸗ afe non ſolũmodo ex illa: ſed etiaʒ libido que mouit ad cra ſari tñ deberẽt pluſꝙ alij.ꝗ non ex infirmitate.⁊ qto in⸗ gt pulam:mouit quodãmodo 40 pollutionẽ ſiue delectatõ firmioꝛes tanto excuſabilioꝛes bis ꝗ minus. Si inter lno nem talem in ſenſualitate ex cogitatione quaʒ habebat omnes vires maxime coꝛrupta eſt generatiuaĩ homĩe. an delectatio gule ad delectationeʒ luxurie. vt ſicut venter excuſabilis videt᷑ eſſe magis in executione actuum ſuo⸗ ſe⸗ in genitalia fuerit ꝓrima:ita delectatio ſᷣm hee ⁊ ſᷣm il⸗ rum ĩᷓ alie.ergo ꝙ ꝓdeat in actum ſuum minus imputa r la.⁊ tunc pꝛioꝛ pollutio minoꝛ eſt:ſequens autem maioꝛ bit᷑ a peccatum circa ipſam qᷓ circa alias. ſ̊ nutritiua 1 Anar in hac remota cauſa.ſ.ipſa libido peccatum eſt. 7 qaugmentatiua pñt ꝓdire in actus ſuos abſq; pct᷑is. 4 . tima autem maioꝛ eſt que eſt ex turpi imaginatione. ergo ⁊ ipſa generatiua poterit.cum ergo vnum operum n ⁊ ſpecialiter quando eſt ab homine illa turpis imagina ſuorum ſit emittere ſuperfluitatem per pollutionem. tiua quia fit ſtatus in ipa imaginatiua.ĩmo etiã trãſeat videtur ꝙ pollutio poterit fieri in ſomno? in vigilia abſq; peccato. ¶ Ad q dicimꝰ. ꝙ ẽ quedã infirmitas que eſt penalis tin.⁊ eſt alia que eſt penalis ⁊ vicioſa.de illa que eſt penalis tm̃ veru eſt ꝙ quãtomaioꝛ eſt tanto ereuſa bilioꝛem reddit illũ in quo eſt.ſi peccet ratõne il⸗ lius.ſed de illa que penalis eſt?⁊ vicioſa nõ eſt verum.· q; quãtomaioꝛ eſt tanto excuſabilioꝛ reddatur infirmitas illoꝝ. ⁊ hoc patet maiĩfeſte hoc exemplo. aliquis exiſiẽs in gratia peccat.peccans infirmatur. ex illa impoten⸗ tia occaſionaliter cadit in aliud peccatũ.⁊ er illo infir⸗ mioꝛ eſt? ſic deinceps.cum licet ſit modo infirmioꝛ: no tamen excuſabilioꝛ. qui peccat ex conſuetudine licet ſit infirmioꝛ qᷓ qui ſemel peccauit tm̃ ip̃a enim infirmitas ſua vel ex quo infirmabatuꝛ erat er peccato ipᷣo. dicimꝰ ergo ꝙ penalitas ſine coꝛruptio que eſt ĩ generatiua nõ eſt penalis tm̃.ſed ẽ penalitas vicioſa.vtpote que c cau⸗ ſa oꝛiginalis peccati in poſieris. Iuit em in ipſa duplex coꝛruptio.vna in ſe que erat impotens reſiſtere malo.⁊ pꝛonus ad peccatũ.a hec fuit coꝛupta ſicut ⁊ alie.Alia autem fuit eo ꝙ habebat coꝛruptionem non ſolũmodo in ſe ſeo ad tranſfundendum in alijs. quod non habuit aliqua aliarum. qtum ad hoc dicitur magis coꝛrupta vel infirmioꝛ ꝙᷓ alie.¶¶ Qð ergo dicitur ꝙ infirmioꝛ vis magis debet excuſari.hoc intelligitur eſſe verum quan⸗ Coille exceſſus infirmitatis in ipſa inſirmioꝛi eſt in eo⸗ dem genere in quo fuit infirmitas aliaꝛum.ſic autẽ non fuit hic.maioꝛitas enim infirmitatis qua habundat ge neratiua a ceteris non fuit in eodem genere in quo fuit aliarum infirmitas ſicut viſum eſt. 4 Sed adhuc obijci etur.abſtracta illa coꝛruptione que eſt ipſius generati⸗ ue reſpectu tranſfuſionis in aliquos.nunquid adhpuc in⸗ firmioꝛ eſt in ſe qᷓ alie vires? Ad quod dicimus ſᷣm pꝛi⸗ mam diſtinctionem.ꝙ etſi infirmioꝛ ſit: tamen infirmi⸗ tas iſta non ſolum ẽ penalis:ſed penalis ⁊ vicioſa.⁊ re nera in tantũ infirma eſt. ita vt ipſa non poſſit exire in actum ſuum ſine vicio loquendo abſolute.niſi excuſetur vicium per aliquod bonum. ⁊? ratio huius eſt ſicut iam dictum eſt in queſtione de oꝛiginali peccato.quoniã cuʒ natura tota peccaſſet in adam peccante. debuit coꝛrum pi actus ipſius nature.non ſolũmodo coꝛruptõne pena li ſicut alij actus qui erant naturales.ſ.actus nutritiue ⁊ augmentatiue:ſed coꝛruptõne vicioſa.vnde ꝓpter hoc ꝙ debita erat hec vis nature ſpãlius qᷓ; alie nature con⸗ muni.dico ↄmuni ꝓpter peccatum nature ſpãliter infli⸗ ctum eſt buic potentie 2 non aliene vt non poſſet exiꝛe in actum ſuum ſine peccato.niſi excuſaretur aliquo bono. quod nõ fuit in alijs viribus que coꝛrupte fuerunt.tan⸗ tumodo coꝛruptione penali ſed non vicioſa. Dltimo queritur S. pj. cæ cauſalitate ipſius pollutonis m ꝙ cauſa dicit eſſe i⸗ dignitatis ad ſacramentum altaris. videtur em̃ ꝙ non cbeat accedeꝛe ad ſacramentum hmõi qui pollutus eſt nocte.per illudqð dicitur.j.Reg.xxj.Dicitur em̃ ꝙ cũ veniſſet dauid ad abymelech ſacerdotẽ ⁊ petiſſet panes Apoſitionis.noluit abymelech dare niſi mũdi eſſent pu eri a mulieribus.ſi ergo illud fuit figura ſacramenti al⸗ taris a qua ꝓhibebat immũditia coꝛpoꝛalis:multoma⸗ gis immũditia coꝛpoꝛalis ꝓhibet acceſſum ad veritatẽ ipſius ſacramenti.¶ INem actus vxoꝛis qui meritorie poteſt fieri ꝓhibet de congruo hominem accedere ad h̊ ſacramentum. cuius eſt ratio: quia in hoc ſacramento mayime debet homo eſſe conuerſus ad ſpualitateʒ in ꝑ⸗ cipiendo illud.in hoc autẽ actu maxime efficitur homo caro.valde ergo diſcõueniunt hmõi⁊ ꝑceptio ipſius ſa cramenti.multomagis ergo ipᷣa pollutio debet repelle⸗ re a ꝑceptione iſta cũ non poſſit fieri meritoꝛie.⁊ ſit ibi maioꝛ feditas ſiue inquinatio qᷓ; in actu vxoꝛio. ed contra hec eſt autoꝛitas grego.in qua dicitur.ꝙ illuſio per crapulam factam a ꝑceptione ſacri miſterij ꝓhibe⸗ re nõ debet:ſᷣ ab imolatione ſacri miſterij(vt arbitroꝛ) cato actuali in — abſtinere debet humiliter. 4 Sed ſimiliter videtur ꝙ de bet abſtineꝛe a ꝑceptione.dẽ em ſuꝑ illud Deut᷑.xxiij.vbi dẽ. ꝙ debent ferri immũditie er caſtra reddit᷑ cã.q; dñs in medio caſtroꝝ ambulat.ſi ꝗ̊ᷓ hec erat eauſa.cum mul⸗ tomagis dñs in ſacr̃o altaris poſſit dici eſſe in medio ca ſtroꝝ. Eſt em̃ ibi ipſa diuinitas vere.⁊ ipſa humanitas rõne coꝛꝑis ⁊ anime.nullo q̊ modo dʒ accedẽ pollutꝰad ꝑcipiendum. IJbi etiam diẽ Glo.ꝙ etiam coꝛꝑalem mũ⸗ diciam diligit deus.¶ Item plus vnitur a incoꝛꝑat᷑ ali⸗ ꝗs xpᷣo in ꝑceptione ſacr̃i altaris ꝙᷓ in ↄſecratione.pt᷑ em exñs in moꝛtali ↄſecrari non tñ incoꝛpoꝛari.cum g̊ ma⸗ gis ſit illud in quo fit incoꝛꝑatio: dʒ abſtinẽ a ꝑꝓceptõne ¶ Ad qð rñderi pt. ꝙ dupliciter dẽ debitum vel iu ſlicie vel ↄgruitatis.qᷓtum eſt de debito iuſticie:non ꝓbibet il⸗ le ꝗ pollutionem babuit ꝑ ſuꝑfluitatem nutrimenti alſ⸗ ſumpti a ꝑceptione ſacri miſterij. pᷣceſſit em in pᷣcedenti ipſa ſuꝑflua ſumptio.⁊ potuit purgari per penitentiam vñ remanet tm̃ pollutio ſic pena.q́;tum autem eſt de de⸗ bito ↄgruitatis abſtinẽ dʒ ab immolatione ſacri miſterij niſi fuerit maxima neceſſitas. vt ſi teneat᷑ celebꝛare qᷣti⸗ die nec habeat quem ſubſtituat. vel ſolẽnis fuerit dies ita ꝙ ſcandalum cſſet ſi nõ celebꝛaret.⸗ Pꝛime due rõ⸗ nes intelligende ſunt ſic.vt ſi immũdus fuerit a mulieri bus non accedat eo ꝙ indignus eſt ꝓter pctm.⁊ tenetur abſtinere manente pcto. non autem ſic eſt de pullutione qpt fieri ſine pcto.ſi vo eſſet cum pctĩo ſimiłr abſtinendũ eſt. ¶¶ Ad aliud dicendum.ꝙ aliud eſt de actu vxoꝛio ⁊ de actu pollutõnis.in actu enim vroꝛio licet meritoꝛie poſ⸗ ſet fieri tñ de difficili fit ſine pcto aliquo.eo ꝙ immiſcet ſe libido. ideo in ꝑtibo illis vbi ſacerdotes hñt ↄiuges ſiẽ eſt in ꝑtibo oꝛientalibo. ꝓpter honeſtatem non accede bant cum cognouiſſent vxoꝛes.pollutio autem ſine pec⸗ cato pr fieri.⁊ licʒ cauſata ſit feditas in carne non tñ in anima. 4 Ad tercio vᷣo obiectum dicendum eſt. ꝙ illud xxiij. Deut᷑.in figura intelligebat᷑.Vñ qui habent immũ ditiam ſpũalem moꝛtalem qꝗᷓ vere eſt immunditia: nõ ac⸗ cedant ad ꝑceptionem ſacmenti.qꝛ dominus eſt in me: dio caſtroꝝ.cuius ſunt oculi mũdi ⁊ ad iniquitatem re⸗- ſpicere non pt ſic̃ dz.j.Abac. Si vo fiat ſᷣmo de coꝛꝑali mũditia illam etiam diligit eus. vñ nullatenus facien⸗ da eſt in caſtris.caſtra autem ſpũalia ſunt ipᷣe ecclie.vñ non ↄuenit miſtris eccłie iacere intra eccłias dedicatas ꝓpter immũditias coꝛꝑales que eis accidunt ſi aliter fi⸗ eri poſſit. ¶ Ad vltimuin vpo dicẽdum. ꝙ aliud eſt de ꝑce⸗ ptione ⁊ aliud de ↄſecratõe.ↄſecrare em ſacerdotum eſt. ꝑcipere ðo eſt clericoꝝ ⁊ laycoꝝ.ↄſecrãs etiam oꝛdinat ſe ac ꝑcipiendum ⁊ non ecouerſo: ideo maioꝛ dẽ actus. multa autem repellunt a maioꝛi que non repellunt a mi noꝛi.vñ multa ſunt illicita ſacerdotibo ꝗᷓ licita ꝓpło.ꝛ li⸗ cet incoꝛpoꝛet᷑ aliquis xpᷣo in ꝑceptione digna ſ⸗ acramẽ⸗ ti altaris.pollutio penalis tm̃ non omnino reddit indi⸗ gnum. AUnde diſtinguendum eſt. ꝙ quedam eſt penalis tm in ſe ⁊ in oꝛigine ſua.quedam vo eſt penalis ⁊ vitio⸗ ſa ratione oꝛiginis. aliquando comitatur peccatum ali⸗ quando antecedit. cum ↄcomitat᷑ de cõgruo videtur eſſe abſtinendum: quouſqʒ fiat purgatio a vitio vel per ↄtri⸗ tionem vel etiam per ↄfeſſionem.ſi vᷣo veniale peccatum fuerit ↄcomitãs ⁊ neceſſitas enimeat celebꝛãdi nec ſit eui ↄfiteat. ipᷣa neceſſitas excnſat. Queſtio. cxxiij. De pec mmuni gd ſit. Ompleto tractatu de oꝛiginali peccato.adiunante domino tranſeundum eſt ad conſiderationem actualis peccati: in quo perſona coꝛrũ⸗ pit perſonam. Pꝛimo ergo videndum eſt de dininitõthus actualis peccati.Secũdo de diuiſio⸗ nbo. MPoſtea ſuo loco de ſpeciebo in qſtionibo ſeqntibo. — —— — ——— ¾ — - „ 4dNiB A ed rizeb gdig Imu ecioct Ghitag luthh en ni⸗ bieni lng⸗ Pptöte llicte beril⸗ ſtial⸗ genti tiamn. NN⸗ illoi ſe ur t dies ero⸗ ulieri netur none ſendi 01de epoſ⸗ niſcer iuges cede epee thin luck nmi 14. nme⸗ fe⸗ gli n⸗ dn os ſi⸗ Nee⸗ neſ linet s ni ln ni ndi lis lio⸗/ hli⸗ eſſe ri⸗ n Contra ſecundam S.j. embenm primum Am autem plures ſint diminitiones que date ſunt a ſanctis de actuali pcto q̃ſdam tangemꝰqᷓ pꝛincipalłr ↄogruunt pñᷣti tracta⸗ ui. Dicit em Aug. ꝙ pcĩm eſt conuerſio voluntatis indebita ad commutabile bonum. 4l Item in li.de li.ar. pctm eſt ſpꝛeto incommutabili bono adherẽ commutabili bono.¶ Item Amb. per̃m eſt pᷣuaricatõ le gis dinine. ⁊ celeſtium inobedientia mandatoꝝ. Ytem Aug. in li. de veꝛa reli. Perm eſt appetẽ qð rpᷣc ↄtempſit vel fugere q̃ xpᷣc ſuſtinuit.¶ Ytem in ij. ſen. di. xxxv. Pec catum eſt dictum vel factum vel ↄcupitum g legẽ. Itez Aug.in li. li.ar. ctm eſt affectio mala voluntaria. 4Item Augꝰ. pctm eſt actus incidens ex defectu boni. yItem Anb. Pctm eſt carentia debite iuſticie ex ꝓpꝛia voluntate ꝓcedẽs.ſic em̃ diuidit᷑ actuale pexᷣm 5 oꝛigina⸗ le:oꝛiginale em̃ pctm eſt carentia debite iuſticie aliunde 2tractum. Cum tot ſint diffinitiones peti. ſic pñt inter ſe diſtingui ſᷣm com patõzʒ ad cauſas diuerſas vel T unt peti vel ſui oppoſiti. Pctm em̃ in puatõe oſiſtit. Dimnit autem pctᷣm actuale penes materiam multipliciter. Eſt em̃ materia in q̃.⁊ ẽ materia ex q̃ͥ ⁊ eſt materia circa quã Eſt materia in q vei ex q̃ determinat᷑.cum dẽ pctm ẽ af⸗ fectio voluntaria. affectio em voluntaria eſt id in qͥ fun⸗ dat pᷣmo petjm actuale. ANateria vo circa quam notat᷑ cum dẽ.pct̃m eſt dictum vel factum ⁊c̃.circa em̃ hoc ↄue nit eſſe pcẽm. Materia vo ex q̃ notat᷑ cũ dẽ. pctm eſt actꝰ incidens ex defectu boni.nam cum dẽ ex defectu boni:no tari pt efect potentie vel ſcientie vel bonitatis. ꝓut dẽ pet᷑m aliud eſt ex infirmitate ⁊c.Diffini etiam petm pe⸗ nes foꝛmam ſuam.ſ.pᷣnationem. cum dẽ pcẽm eſt caren⸗ tia de bite iuſticie ⁊c.⁊ adiungit᷑ cauſa ꝓpꝛia efficiens cũ dẽ ex pꝛia voluntate ⁊c. Diffinit᷑ etiam reſi pectu cauſe fi nalis ſiue reſpectu finis ipſius pct̃i.cum dz. pcẽm ẽ ↄuer ſio voluntatis indebita ad commutabile bonum. Biffi⸗ nit᷑ etiam reſpectu cauſe finalis a qᷓ deficit cum dẽ. perm eſt auerſio ab incom mutabili bono ſiue ſpꝛeto incommu tabili bono ⁊c̃. Diffinit᷑ etiam reſpectu efficiẽtis a qͥ̊ defi cit cum dꝛẽ.pctm eſt pꝛiuatio legis ⁊c. Diffinit᷑ etiam re⸗ ſpectu exemplaris a quo deficit cum dzẽ. petm eſt appete⸗ re que rpᷣe ↄtempſit ⁊c. Sic ̊ pt᷑ diffiniri ⁊ ꝑ cauſas ꝓpꝛi as. 7 defectus cauſaꝝ ipſius boni. Quedam autem diffinitiones ſunt communes veniali pcto ⁊ moꝛtali. vt perm eſt affectio mala ⁊ voluntaria.⁊ petm eſt actus in⸗ ci ſens ex defectu boni.⁊ petm eſt ouerſio voluntatis in⸗ debita ad commutabile bonum. Quedam vo ſunt ꝓPꝛie actualis moꝛtalis. vt petm eſt pᷣuaricatio legis diuine. 2 pctm eſt dictum vel factum vel ↄcupitum ) legem dei. ⁊ petm eſt appetere ⁊c.tñ ⁊ illa poſſet eſſe venialis pecca ti.⁊ pctm eſt carentia debite iuſticie que conuenit actua li moꝛtali.ſᷣm ꝙ debita iuſticia dẽ eſſe in perſona ̃m ſe. nam ſi referat᷑ ao actum tm̃: pt dici ꝙ veniale pctm ẽ ca⸗ rentia debite iuſticie.¶ Poteſt tñ obijci de illa diffinitõ ne. Pctm eſt conuerſio ⁊c. Indebitum em̃ dẽ qð eſt con⸗ trarium debito.ſᷣ̊ veniale pctm non eſt ↄuerſio ad muta bile bonum ↄtraria debito. pt᷑ em̃ ſimul ſtare veniale pec catum cum vᷣtute vel gra.ꝗ non eſt illa diffinitio commu nis pct᷑i actualis venialis 2 moꝛtalis.¶ Ad quod dicen dum. ꝙ indebitum pr dupliciter dici vel defectum a de⸗ bito aliquo.vel contrarium vniuerſałr.ſi pᷣmo modo:ſic p ↄuenire veniali pcto.q em̃ venialiter peccat in locutõ nis illo actu deficit a rectitudine locutionis nihilominꝰ tñ pt᷑ hie modeſtiam virtutem. ſᷣm quaʒ pr᷑ elicere alios actus rectos. J diffinitõem obijcit᷑ perm eſt ſpꝛeto incommutabili bono ⁊c.pt queri cum idem ſit pctm ⁊ malum vtrum ex eadeʒ rõne dicat᷑ malum ⁊2 petm. vel malũ qtum ad auerſionẽ vtrũq; fieret:nõ dicerent᷑ duo m ſiue ↄtemptum: peccatũ do qtum ad cõuerſionẽ. æ vide tur ꝙ ſic. Peccatũ em̃ trahit᷑ in ſ pecies ex ꝑte conuerſio⸗ nis. ex illa vᷣo ꝑte debet accipi genus ex qua pte ſpecies. ergo er pte cõuerſonis habet eſſe in genere. ¶¶ Item nul lus vult malum. ſed aliquis vult conuerti ad mutabile bonum. ſed nullus vult auerti a ſũmo bono.ergo malũ non eſt m ſuam ratõnem in conuerſione ſed in auerſio ne. ¶ Contra videtur ꝙ peccatum magis teterminetuꝛ in auerſione. peccatum em̃ ↄmune eſt oꝛiginali actua⸗ — li. ſed conuerſio nõ eſt mune vtriq;.auerſio em̃ paſſiue dicta cõmune eſt vtriq;. ergo peccatum conſiſtit in auer⸗ ſione. Pꝛeterea conuerſio ad mutabile bonum nõ di cit de ſe malum. peccatum vᷣo dicit de ſe maluʒ. ergo pec catum magis determinat᷑ in conuerſione. 4 Sumiliter videtur ꝙ malum ↄmuniter ſe habeat ad auerſionem et conuerſionẽ.ꝑ hoc qð dicit᷑.ij.hiere. Duo mala fecit po pulus meus. me vereliquerũt fontẽ aque viue. ecce auer⸗ ſio.⁊ foderunt ſibi ciſternas diſſipatas ecce conuerſio. ⁊ vtrũq; eſt malum. ergo malum conſiſtit in conuerſio⸗ ne.¶ Item peccatum veniale cõſiſtit in cõuerſione 7 nõ in auerſione ſiue cõtemptu.⸗ peccatuʒ veniale eſt malũ ergo malum conſiſtit in cõuerſione.¶¶ Pꝛeterea querit vtrum auerſio a bono incõmutabili ⁊ conuerſio ad bo⸗ num omutabile ſint vnꝰmotus aut diuerſi.⁊ videt᷑ ꝙ ſic ꝑ hoc quod dicit᷑ij.hiere. duo mala fecerũt xpkus meus ſed duplex malitia nõ fundat᷑ niſi ſi up duplicem motum ergo ↄuerſio ⁊ auerſio ſunt duo motꝰ.¶ Cõtra receſſus ab vno termino ⁊ acceſſus ad alterũ terminũ nõ dicunt duos motꝰ.idem em̃ motꝰ eſt quo redit᷑ a ſa neto dyoni. ⁊ itur pariſiꝰ.cum q̊ conceptꝰ ſiue auerſio ſit receſſus a ceo. cõuerſio vᷣo ſit acceſſus ipᷣiꝰ volũtatis ad creaturã: erũt ↄuerſio ⁊ auerſio idẽ motꝰ.cũ ſic referunt᷑ ad duos termios. ¶¶ Pꝛefea vno ⁊ eodẽ actu.ſ.actu moꝛtalis pec cati fit ↄuerſio ab incõmutabili bono ⸗ ↄuerſio ad ↄmu tabile. ſunt vnꝰmotus. ¶ Ad qð dicendũ. ꝙ licʒ pcrmn ⁊ malũ reſpiciãt vtrũq;:in pctm actuale reſpicit plus a ꝑte ↄuerſionis indebite:malum vo plus ex ꝑte auerſio/ nis.. Ad obiectũ aũt dicendũ.ꝙ licʒ pcto actuali ⁊ oꝛi ginali ſit ↄmũe aueꝛſio.nõ ꝓpt hoc pctm actuale inq;tuʒ actuale ↄſiſtit plus in auerſione:ſᷣ inqtuʒ ẽ moꝛtale.hic aũt loquimur de pcto actuali inq;tuʒ actuali. Pꝛetea ſi cut petm actuale duo dicit᷑ habere in ſe.ſ.carẽtiã 2 cõcu piſcentiã: ita pctm actuale moꝛtale auerſionẽ 2 ouerſio⸗ nem.¶l Ad ſcõm vo dicendũ.q; licʒ ↄuerſio ↄmũiter di⸗ cta nõ dicat de ſe malũ.cõuerſio tñ ꝓutẽ in ratõne pcti dicit ↄuerſionẽ indebitã.⁊ ſic eſt malũ 7 petᷣm. Ad il⸗ lud dᷣo quo querit᷑ etrũ ↄuerſio⁊ auerſio ſint idem motꝰ vel idẽ malũ.dicendũ eſt.ꝙ cuʒ dicit᷑.ij.hiere.duo mala ⁊c̃.intelligendũ eſt ſic.vt delictuʒ ⁊ cõmiſſum ſint duo mala. qdã em̃ põt erelinquere deũ 2 nõ cõuerti ad ido la ⁊ eſi vnũ peccatũ ⁊ vnũ malũ.quidaʒ vᷣo conuertũtur ad idola ⁊ ita addunt malum malo. Si dᷣo vnico actu ala ratõe duoꝝ ſubiacẽ tium.ꝑᷣ duplex malũ ratõe diuerſoꝝ termĩioꝝ.⁊ hoc mõ eſt ĩ peccato actuali moꝛtali. VUnde vnicꝰ eſt motus. ſed ille motꝰer comꝑatõe ad diuerſos termĩos: diuerſa 3 re⸗ it denoĩatõeʒ vt dicat᷑ receſſus 7 acceſſus. ſpici — —eS Contra tercl diffi. S.ij. nitionẽ obijcit.videt᷑ ꝙ nõ cõueniẽter ſit afſignata idez em̃ videiur deſignari ꝑ pᷣuaricatõeʒ legis ⁊ ꝑ inobedien tiam mandatoꝝ.quicũq; em̃ pᷣuaricat᷑ contra legem in⸗ obediens eſt reſpectu mandatoꝝ ⁊ ecõuerſo.¶ Item di⸗ cit augu.ſuꝑ leuiti.quedã ſunt ꝓhibita qꝛ mala. quedꝗ vo mala q; ꝓhibita.fiat ̊ mo de malo ante ꝓhibitõez . in tali nõ eſt pᷣuaricatio legis nec inobediẽtiq mandato rum:⁊ in ꝑpetratõne illiꝰfit pctm. ergo nõ eſt vlis diffi⸗ nitio pcti.peccatũ eſt puaricato ⁊c.¶ Itẽ põt ſic argui ↄtrariũ nõ cõuertitur cũ ↄtrario SApolitum nõ ↄuerti⸗ tur cũ ꝓpoſito.ſed obediẽtia nõ vuertit᷑ cũ virtute. in⸗ obedientia nõ conuertit᷑ cum peccato. (Za quod dicẽ⸗ dum. ꝙ illa duo poſita in dininitione pcti ẽm Ambꝛo. ſic diſtinguunt quemadmodum diſtinguunt᷑ lex æ man⸗ Data.cum em pcipit᷑ tunc eſi mandatum. cum at᷑ ſtatuit tunc eſt ler. Aliud autem eſt iuberi 2 ſtatui. ideo differt p̃uaricatio legis ⁊ inobedientia mandatoꝝ. Gel alit vt lex dicat᷑ in declinatione a malo ſm ꝙ lex dẽ in declinan dis malis.ſancta p̃ceptio.mandatum vᷣo ptineat ad illa ꝑtem iuſticie q eſt in faciendo bonum. ⁊ ſic diſtinguit p⸗ uaricatio ⁊ inobedientia ꝓut ad iſta referunt᷑.¶. Ad ſecũ dum dom ꝗꝙ illud qð dic Aug.intelligit᷑ ee expᷣſſe/ phibi tis.q̃d am em qꝛ expſſe ſunt ꝓpibita mala ſunt.q Fin ſe eſ ſent indifferentia. alia ᷣo qꝛ ſunt mala: ſunt expᷣſſe ꝓhi⸗ bita. hic autem Fᷣm ꝙ accipit᷑ hec diffinitio intelligit᷑ lex ↄmuniter adlegem nature ? ad legem ſeptam. vtraq; ei eſt lex diuina. B̊ modo nullum eſt pcẽm qðs non in aliqᷓ lege ꝓhibeat᷑. ¶· Ad tercium doᷣm. ꝙ licet obedientia nõ conuertat᷑ cum vᷣtute. inobedientia tñ pt eſſe comitans omne pctm. Sʒ inobedientia accipit᷑ duplicit᷑. Vno mõ cum aligꝗs non facit qð p̃cipit᷑.vel facit qd ꝓhibet᷑.⁊ hoc mõ ↄcomitat᷑ pctm.alio vᷣo modo accipit᷑ inobedientia cũ non facit illud ad quod p̃cipit᷑ reſpiciendo a ð pᷣceptum. vel cum facit id quod pꝛobibetur reſpiciendo ad pꝛohi⸗ bitionem. (Kontrg quartam S. lij. diſſinitionem obijcii.ſicut diẽ Aug.in li. de li.ar.libido eſt radix omnium maloꝝ ⁊ cã.libido at̃ eſt amoꝛ indebi tus.g̊ᷓ omne pctm eſt in apetitu.ſuꝑfluum ꝙ fuit ponere alteꝝ membꝛoꝝ qð ↄſiſtit in fuga.i¶ Item fugẽ q rpᷣe ſu⸗ ſtinuit eſt timoꝛis. axpetẽ q̃ xpᷣc ↄtempſit ẽ cupiditatis: Hᷣ nõ omne petm ẽ cupiditas vel timoꝛ.ſiẽ foꝛnicatio q̃ di uidit᷑ ↄ cupiditatem. non eſt hec diffinitio vmuerſałr ↄueniens omni pcto. Contra fuga dẽ eſſe triſtium.ap⸗ petitꝰ delectabilium. delectabile at triſte circueũt mo⸗ tum in volũtatibo.g̊ omnis volũtas eſt in apetitu vel fu ga. pctm at᷑ eſt volũtas vel nõ ſine volũtate. Sᷓ om̃e pccm ↄpᷣbendit᷑ ſub aliqͥ iſtoꝝ mẽbꝛoꝝ: appetẽ q̃ xpc ↄtemplit. vel fugẽ qͥ ſuſtinuit.¶ Quod eſt ↄcedẽdum. Sicendum eſt igr ad pᷣmum obiectum. ꝙ licet omne petm reducat᷑ ad libidinem tanqꝙᷓ ad radicem ⁊ cãm. libido at pꝛincipa liter ſit in amoꝛe indebito ſiue ĩ appetitu indebito: nihil⸗ ominꝰ qdᷣdam pctm eſt in amoꝛe male accẽdente. qðᷣdaʒ ex amoꝛe male humiliante ⁊ ſm hoc accipit᷑ hec diſffinitõ libido em̃ accipit᷑ ↄmuniter vbi vult qð non eſt volendũ. vel vbi reſpuit qð volendum eſt.¶¶ Ad ſecundum vo dicẽ dum ꝓ licet non omne pctm ſit cupiditas aut timoꝛ.Fᷣm pꝛic accipiunt᷑:tñ ſᷣm ꝙ cupiditas ⁊ timoꝛ large acci piunt᷑: omne petm ex his oꝛit᷑ cauſis. Contra quintam „S. iij. diffinitõʒ obijcit.diẽ Ang.in li.de ſpũ ⁊ lit.ullũ petm eſt qð non ↄcupiſcendo ↄmittit.ꝗ̊ omne pctm eſi ↄcupitũ. G alia duo ſuꝑfluunt.ſ.dictum vel factum. 4¶ Item non exiſtente dicto vel facto vel ↄcupito remanet pcĩm in aĩa actꝰ em̃ traſit ⁊ macula remanet. non omne pet̃m eſt di ctum c. ¶¶ Iem q̃rit᷑ ſi ↄueniat pctᷣo veniali ⁊ videt᷑ ꝑ h ꝙ dr. vij. ad Ro.ↄcupĩam neſciebam.miſi lex dicẽt.Qon ↄcupiſces.⁊ loꝗt᷑ ibi de ↄcupia veniali.ↄcupia ꝙ̊ venialis cadit ſub ꝓhibitõe legis. ꝙᷓ petm veniale ẽ dicin vel fcĩm vel ↄcupitum ↄ legem dei.q̊ᷓ hec diffinitio ↄuenit veniali pcto.¶ Item ad idem. ex lege ꝑcipit᷑ ⁊ cognoſcit᷑ ꝙ con⸗ cupiſcẽ᷑ non debemꝰ.⁊ ꝙ pᷣmus motus malus eſt. ſᷣ̊ qð pcipit᷑ ex lege:cadit aut ſub rõne mandatoꝝ. aut ꝓmiſſi onij.ant,pꝓhibitionum. aut ↄminationum: ſed ↄcnpia nõ cadit ſub mandatis qm mandata ſunt de bono faciendo nec ſub.pꝓmiſſis qꝛ ꝓmiſſa ſunt de bono futuro habendo. nec ſub ↄminationibo qm̃ ↄminatées ſunt de malo pene vitando.g ſub/pbibitionibo legis cadit petm veniale. S eſt legem dei. 4 Ag idem eadem eſt ratio circuli maio⸗ ¶Cixrcaſ ris 2 minoꝛis.ergo ſiłꝛ eadem erit ratõ iuſticie maioꝛis q mĩoꝛis.ſed vemiale pcẽm fit ↄtra minoꝛem iuſticiã.qmm̃ peccãs venialiteꝛ nõ reddit deo honoꝛẽ debitũ:licet ipᷣm nõ dehonoꝛet.peccatũ aũt moꝛtale fit ↄtra maioꝛem iu ſticiam.quia peccans moꝛtaliter inqᷓtuʒ bmõi deuʒ de⸗ honoꝛat.ſi ergo eadẽ ſit ratõ maioꝛis iuſticie ⁊ minoꝛis erit peccatũ veniale ↄtra tei iuſticiã ſicut ⁊ moꝛtale.ſed omne quod fit contra dei iuſticiam fit contꝛa legem dei. ergo peccatũ veniale fit contra legem vi. ¶ Ad qð di⸗ cendum.ꝙ bec diffinitio cõuenit tm̃ actuali moꝛtali pec cato.4 Ao obiectum aũt pꝛimo dicendũ. ꝙ licet omne peccatum cõcupiẽdo cõmittat᷑ tanqꝗᷓ ex pꝛima radice:ni⸗ hilominꝰtamen dicendo peccatũ ꝑ materiã circa quaʒ: erit quoddã peccatũ dictũ quoddã factũ.quoddã concu pitum.4l Ad ſcõm vᷣo dicendũ.ꝙ peccatũ oiffinit᷑ hic p ut eſt actus.actus em̃ aliquo iſloꝝ modoꝝ ꝑpetrat᷑.pee catum em̃ aut eſt coꝛdis aut oꝛis aut oꝑis.peccatũ autẽ ꝓut eſt macula ſiue habitꝰ in aĩa.ſᷣm ꝙ dicit aug.in li. de natura? gratia. Peccatuʒ eſt mala qualitas mẽtis: ſic remanet tranſeunte actu.⁊ hoc modo nõ diffinit᷑ bic niſi intelligat᷑ peccatuʒ actuale moꝛtale aut fit median⸗ te dicto aut facto⁊ ſic de alijs.¶ Ad tercium dicendum ꝙ eſſe contra legem dei ꝓpꝛie dicitur de actuali moꝛtali. ilud em̃ eſt quod m ſe pꝛohibet᷑.veniale aũt non pꝓhi⸗ betur ſm ſe:ſed ne ducat ad moꝛtale ꝑ cõtemptũ. Vnde cum dicit᷑ non concupiſces.ſenſus eſt. concupiſcẽtiã nõ duces ad conſenſuʒ ratõnis.quedã ergo ſunt directe contra legẽ dei que ſunt ſimpliciter ꝓbibita. quedã vo indirecte:⁊ hec nõ ſunt ſimpliciter ꝓhibita.ſieut eſt cõ⸗ cupiſcentia venialis.de qua dicit᷑.xviij.ecc̃i.poſt concu⸗ piſcentias tuas nõ eas ⁊ a voluntate tua auertere.ſi em pꝛeſtas concupiſcentias aĩe tue:in gaudiũ facient te ini⸗ micis tuis.¶ Aoquartum vᷣo dicendũ.ꝙ quicquid pꝛe⸗ cipitur ex lege.directe cadit ſub aliquo iſtoꝛuʒ quatuoꝛ. pꝛimus vo motus concupiſcentie implicite cadit in his que ſunt legis. ⁊ ideo non opoꝛtet ꝙ ſit mandatum aut pꝛomiſſum. aut pꝛohibitio.aut cõminatio: ſed quod ad aliquod iſtoꝛum oꝛdinetur.¶ AVd quintum dicenduʒ ꝗ licet actus venialis ſm ſe nõ ſit oꝛdinatus ad deuʒ .non tamen peccans venialiter iuſticia pꝛiuat᷑ ſicut peccans moꝛtaliter. hoc eſt: quia actus venialis peccati nõ de⸗ foꝛmat ſubiectum ſiue ꝑſonam.licet defoꝛmet actum. et ideo nõ dicitur eſſe ↄtra legem dei. Etſi obijciat᷑ ꝙ pec⸗ catum veniale ponit ↄmunẽ cæfectũ in ſubiecto median te actu: hoc nõ eſt ꝙ ponat defectuʒ ſũmi boni.ſ̊ alicuiꝰ boni inferioꝛis.i¶ Ad illud vo qð obijcit᷑.ꝙ eadẽ ẽ ratio maioꝛis iuſlicie ⁊ mioꝛis.dicẽduzʒ ꝙ hoc verũ eſt cum ex eadẽ ꝑte accipit᷑ iuſlicia.pctm aũt veniale nõ ponit defe⸗ ctum in ꝑſona reſpectu rectitudinis que eſta deo. niſi qͥ ad illu actum. ſed nõ ſimpliciter:ſed ponit defectũ recti tudinis vel quo ad bonũ interiꝰvel quo ad bonũ exteri⸗ us in ꝑte nõ in toto. tionẽ querit᷑.dicit᷑ em̃ ꝙ pctm eſt affectio volũtaria ma⸗ la.põt ergo obijei de eo ꝙ dicit pctm eſt affectio.videtuꝛ em̃ ꝙ peccatũ ſit nõ res.ꝑ hoc qð dicit augu.in li.de na tura ⁊ gratia.peccatũ dicimꝰnõ eſſe ſubſtatiaʒ.ſicut ab⸗ ſtinere a cibo nõ eſt ſubſtãtia.⁊ ſicut dicit᷑ ꝙ claudicatõ eſt nõ res.ſed affectio ẽ res.̊ pctm nõ eſt affectõ.¶ Itẽ aug.in li.de natura ⁊ gra.peccatũ eſt actꝰ perperã facti ſed actus diuidit᷑ ↄtra affectionẽ.ergo pctm non eſt affe⸗ ctio.¶ Item ha bitꝰ affectio diuidaũtuꝛ ex oꝓpoſito.pec catum aũt ĩ aĩa eſt habitus malus.ꝗ̊ pcim noẽ affectio. 4l Pꝛeterea addunt᷑ due differẽtie.ſ.ꝙ eſt voluntaria ⁊ mala.põt queri a quibo opoſitis ſeꝑant ille differẽtie. d qð dicendũ ꝙ peccatũ eſt affectio.¶ Ad hoc aut qð obijcit᷑ ꝙ peccatu eſt nõ res.intelligit᷑ ratõne defeciꝰ qui adiungitur affectioni ratõne illius comꝑat᷑ clau⸗ dicationi et alijs defectibus.¶ Ad ſecundum vo dicen⸗ .„ miote ſäi lcetſon oen in Agde Ninons tale ſed end, dgöd⸗ talt de ctonne ciceni⸗ qncz: lconan khiep glpee ante Ginli. inithie nedian eydunn lortolt. Nn phi⸗ Gnce nnünd directe tzd. teſtco⸗ conen liſteñ tte ini⸗ iopre gtpoꝛ. ho out dao g ſon ms et peo⸗ dian icns ratio nmer tdſe niſi rten ten v. man getn dn tab⸗ ui N ſ f e 0 17 6 Queſtio dum. g illud qð peccatũ dicit᷑ eſſe actus.nõ re ugen ei ꝙ dicit᷑ peccatũ eſſe affectio. actus em large umit᷑ pro actu interioꝛi vel exterioꝛi.⁊ ſicut actus diuidit᷑ contra ſubſtantiã:ita affectio contra naturã. Vnde aug-in li- æ li.ar.nõ peccatũ nec ſuppliciũ peccati nature quedaʒ ſunt: ſed affectiones naturaꝝ. peccatum em turpis c af⸗ fectio voluntaria: cui ꝓpterea penalis adbibet᷑ vt oꝛdi⸗ net eam nili tale eſſe non turpe ſit 2 decoꝛi vniuerſitatis congruat vt peccati dedecus emũdet pena peccati.⸗ tereium dicendũ.ꝙ affectie aliquãdo ſumit᷑ ꝓ paſſione in genere qualitatis.aliquãdo vo pmuniter ſumit ꝓ eo qð in vi affectiua.affectio aũt pꝛout dicit᷑ eſſe in genere. diuidit᷑ contra diſpoſitionẽ ⁊ habitum.ꝓnt aut dicituꝛ illud qð eſt in via affectiua per modum diſi poſitõnis vel babitus.ſm hoc non diuidit᷑ contra babiiuʒ. ⁊ ſic ẽ pec catum affectio.il Ad vltimũ dicendum.ꝙ due ponutur diſſferentie ſuꝑ genus affectõnis ſiue ſuꝑ affectionẽ tan⸗ q̃ᷓ materiã in qua quarum vna.ſ.hec di ferentia volũta⸗ ria:ſegregat ab affectione penali.hec aũt differẽtia ma⸗ la ſegregat ab uffectione voluntaria bona.que eſt ĩ actu virtutis. ontra ſeptunu S. vj. diffinitõez que eſt. peccatũ eſt actus incidens ex deſectu boni.poteſt obijci ratõne eius qð dicit᷑. ꝙ peccatũ dicit actus incidens.cuʒ em̃ ille qui peccat intendat illũ actũ non videt᷑ eſſe incidens. Incidens em̃ dicitur caſuale vł foꝛtuitum.qdð non eſt autoꝛitate vel natura.⸗ Item cuʒ dicitur ex defectu boni.poteſt queri quod ſit illud bonũ videtur em̃ ꝙ ſit illud bonũ quod opponit᷑ peccato. pec⸗ catum em̃ eſt pꝛiuatõ boni.ſed ſm hoc poteſt dici ipᷣe de⸗ fectus boni.⁊ non /ꝓꝛie actus incidens ex defectu boni. Ao quod dicendũ.ꝙ peccatũ dicit᷑ actus incidẽs.nõ ia caſualiter incidat:ſed quia nõ ex neceſſitate ſed cõ tingenter ꝓuenit ex voluntate.in volũtate em̃ eſt pecca⸗ re vel nõ peccare.⸗ Ald ſcdᷣm dicendũ.ꝙ defectꝰboni di citur duplicit vel vt notet cauſaʒ ipius actus ↄtingẽtis ex volũtate.Aolũtas em̃ aliquãdo ex infiꝛmitate aliqñ ex ignoꝛãtia aliqñ ex certa malitia peccat. Uel põt defe ctus boni dicẽ pꝛiuatõeʒ quadaʒ boni qð eſt virtꝰ.⁊ Fm h hec pᷣpoſitõ ex.nõ notat cãm materialẽ ſ̊ cãm foꝛmalẽ vt ſic ſit ſenſus.peccatũ eſt actus deſoꝛmatus. ¶ DMltiode üla diff. S. vyj. finitõne peccatũ eſt carẽtia debite iuſticie ⁊c.põt eĩ que⸗ ri quid dicat᷑ inſticia.ſicut em̃ pctm eſt carẽtia iuſticie. ita eſt carẽtia alteriꝰ virtutis.⁊ ita videt᷑ ꝙ nõ vłꝛ diffi⸗ niatur.¶! Pꝛeterea querit᷑ vtrũ ↄueniat veniali peccato qui em̃ venialiter peccat.põt adhuc manere iuſtꝰ.g pec catum ꝓut eſt omune moꝛtali? veniali. non eſt ↄmune debite inſticie.il Pꝛetea ꝙ addit᷑ ex ꝓpꝛio arbitrio ꝓce⸗ ex li.ar.ꝓcedit.(¶ Ao qð dicendũ:.ꝙ iuſticia nõ accipit ibi ꝓpꝛie ꝓ vna virtute:ſeo ↄmuniter ꝓ rectitudine vo⸗ luntatis. que attendit᷑ ̃ᷣm quãcũq; virtutẽ.¶ Ad ſcom vo dicendũ.ꝙ pctm veniale nõ pꝛiuat ꝑſonam a iuſticia vłꝛ ſed a rectitudine ᷣm illũ actũ.vnde ẽ ꝓpꝛie diffinitio pct᷑i aciuali moꝛtalis.¶. Ad terciũ dicendũ.q hoc ꝙ di⸗ citur ex ꝓpꝛio arbitrio ꝓcedẽs. diſtinguit actuale moꝛ⸗ tale a moꝛtali oꝛnginali. oꝛiginale em̃ et ſi ſit ex li.ar. ꝓp⸗ prio ipſoꝝ parentũ.nõ tñ eſt ex ꝓpꝛio arbitrio ꝑuuloꝛũ qui ↄtrahunt petm oꝛiginale er pᷣmis parentibo. ¶ Oc caſione pᷣdictoꝝ querit᷑.cum pctẽm actuale pluribo nomi nibo nomiĩet᷑.quõ differat ratõnes inter ſe.dicit᷑ eĩ pcem macula.xiciũ.crimẽ.culpa.ſcelus.nephas.¶ Ad quod Dicendũ.ꝙ macula dicit cefoꝛmitatem ꝑtis ſuꝑioꝛis vel inferioꝛis aĩe.⁊ ita ponit deſfectũ gre. viciũ vᷣo ponit de⸗ fectum boni nature.peccatũ vᷣo dicit ↄuerſionẽ ad appa⸗ rens bonũ quod nõ eſt bonũ.crimen vᷣo ⁊ culpa reſpic⸗ unt ad exterius:crimen em̃ eſt peccatũ accuſatõe dignũ dens. nõ facit 83 reſpectu alicuiꝰ.om̃e em̃ pctm .cxxiij. culpa vᷣo eſi pene obligatõis. ſcelus vᷣo ⁊ nephas aggra uationeʒ dicunt ſuꝑ peccatũ.vt ſcelus dicat᷑ qð ſpeciali ter eſt in iniuriã dei cum maxime.ſ.deus offenditur.ne phas vᷣo cum maximũ illicitum eſt ꝑſone.phas em̃ idem eſt qð licitum.ſcelus engo reſpicit deum queʒ offendit: J has pᷣo pſonam que maxime delinquit. dhucetiꝗ queri S. vuij. ℳ tur de hoc ꝙ omne peccatum dicit᷑ eſſe mendaciũ. ſicut habetur ſuꝑ illud p̃s.quia delectaſti me domine in factu ra tua.glo.omne peccatũ mendaciũ eſt quia contra legẽ 7 veritatẽ eſt.¶ Pꝛetea dicit augu.ↄtra maniche. Pec care quid aliud eſt: niſi in veritatis preceptis errare.q̊ peccatũ eſt Aror⸗ omira mendaciũ ⁊ erroꝛ ſũt in ra⸗ tione.peccatũ aũt in volũtate.ergo pctm nõ eſt erroꝛ vł mendaciũ.¶ Pꝛetea mendaciũ eſt ſpẽs pcti.q̊ nõ ↄuerti tur. ꝗ4 IOtem erroꝛ eſt pena pct᷑i ſicut dicit aug. erroꝛ nõ eſt natura homiĩs inſtituti ſed damnati Arasu — nõ eſt erroꝛ. Pena em̃ diſtinguit᷑ a culpa. d qð di⸗ cendũ.ꝙ mendaciũ accipit᷑ dupliciter.vno modo pꝛout diffinit augu. Aldendaciũ eſt falſa vocis ꝓlatio cum in⸗ tentõne fallendi.⁊ ſic eſt ſpẽs peccati.Alio modo mẽda⸗/ cium dicit᷑ defectus a ſũma veritate.⁊ hoc modo pctm dicit᷑ mendaciũ.omms em̃ peccans a ſũma veritate de⸗ ficit ſicut deficit a ſũma bonitate.q⸗! Ad aliud dicẽdũ.q; peccatũ dicit᷑ erroꝛ.nõ foꝛmaliter ſed ꝑ quãdam ↄcomi⸗ tantiã.peccatũ em̃ in voluntate comitat᷑: erroꝛ in ratio⸗ ne. Vnde ꝓuerbᷣ.xiiij. Errant omnes qui opant᷑ malũ. 4 Ad obiecta aũt dicendũ.ꝙ illa ratõ qua dicit᷑ ꝙ men dacium ⁊ erroꝛ ſunt in ratõne.nõ arguit niſi ꝙ pctm nõ eſt mẽdaciũ vel erroꝛ foꝛmalit᷑: h̊ nõ negat quin hec ↄco mitant᷑ pctᷣm. dicendũ etiã eſt.ꝙ licet erroꝛ ſit pena: ni⸗ hilominꝰalio mõ dicit᷑ diſpoſitõ ad culpã.⁊ illo mõ ac⸗ cipit᷑ in pᷣdicta ratõne.⁊ accipit᷑ vt diſpoſitõ ↄiũcta cul⸗ pe.Aliter em̃ accipit᷑ erroꝛ cũ dicit᷑: ꝙ adã errauit ĩ cre⸗ dendo eſſe veniale qð erat moꝛtale grauiſſimũ.⁊ cũ dr: ꝙ erroꝛ eſt pena ſequẽs ex oꝛiginali pctẽᷣo.q Cũ aũt dici tur pcẽm eſi errare in pᷣceptis veritatis.accipit᷑ erroꝛ ꝗ eſt in ratione.cum peccatum eſt in voluntate. cundo queritur de diniſionibo actualis peccati· Ponunt᷑ autẽ plures diuiſiones. quarũ vna eſt peceatum aliud eſt moꝛtale aliud veniale. 4 Rein peccatuʒ aliuo coꝛ⸗ dis.aliud oꝛis.aliud oꝑis.⸗ Item pctᷣi aliud ſuꝑbia. aliud inuidia ⁊c.4¶. Stẽ pcẽm aliud ex infiꝛmitate.aliud ex ignoꝛãtia. alið ex induſtria ſiue certa malitia. 4 Itẽ petm alið ex timoꝛe male hũiliantealiud ex amoꝛe ma le accẽdẽte.¶ Item om̃e pctm ex concupiſcentia carnis. vel oculoꝝ.vel ſuꝑbia vite.¶ Item aliud in deuʒ.aliud in ꝓximũ.aliud in ſeipᷣm.¶ Item pcetẽᷣm aliud cõmiſſuʒ aliud delictũ. Cum g̊ octo ſint diuiſiones attendendum eſt qualiter inter ſe diſtlinguũtur. ¶ Diſtinguũtur autẽ ſic diuiſiones.vt quedã accipiant᷑ penes materiaʒ.que⸗ dam penes foꝛmã.quedã penes affectõnes reſpiciẽtes fi nem vᷣm ꝙ eſt pꝛincipiũ motus.quedã vo ᷣm ↄditões ex ꝓte eiꝰin quẽ peccat᷑.quedã vᷣo ex ꝑte efficiẽtis. Erx ꝑ⸗ te materie accipiũtur tres diuiſiones.eſt eĩ materia cir⸗ ca quã:⁊ penes illaʒ accipit᷑ duplex diuiſio. vna que eſt in veniali ↄmunis:⁊ veniali ⁊ moꝛtali.cum dicitur pec catum coꝛdis.oꝛis.⁊ operis.vel cogitationis. locutio⸗ nis.⁊ operationis. Alia eſt pꝛopꝛia moꝛtalis peccati cũ dicitur delictum ⁊ cõmiſſum. delictum em̃ eſt certa non facere quod tenet᷑ facere.cõmiſſuʒ vᷣo certa facere quod tenet᷑ non facere.⁊ hec diuiſio eſt reſpectu eiꝰ quoo pci⸗ pitur. Alia vᷣo diuiſio eſt penes materiam ex qua.cũ di⸗ citur peccatum aliud ex infirmitate ⁊c. Diuiſio vᷣo ſᷣm ſpeciẽ attendit᷑ dupliciteꝛ.vel ſᷣm ſpeciẽ foꝛmalẽ.cũ dicit᷑ moꝛtale veiale. hec ei dꝛntia ẽ Fm reatꝰ.vlł ſᷣm ſpẽʒ ma⸗ cerialem cũ dicit᷑ aliud ſuꝑbia ⁊c̃. Diuiſio em̃ hec atten ditur ſᷣm actus virium: diuiſio vᷣo que attendit᷑ reſpe⸗ ctu finis eſt cũ dicit᷑.aliud eſt ↄcupiſcẽtia oculoꝝ ⁊c̃·at⸗ tenditur em̃ ᷣm diuiſionẽ ↄcupiſcibiliũ ſicut dicit aug⸗ omnis em̃ peccans aut conuertit᷑ ad exteriꝰ bonum.aut ad interius.hmõi aũt bona apparentia finis dicunt᷑ pec cati.Ex ꝑte pᷣo efficientis ſumit᷑ illa diuiſio.Peccatum aliud ex timoꝛe male humiliante ⁊c.timoꝛ enim ⁊ amoꝛ ſunt diſpoſitiones efficiẽtis cauſe.Fᷣm quas ꝓducit᷑ pec catum. Penes vo illum in quẽ peccat᷑ ſumit᷑ illa diuiſio peccatuʒ aliud in deum ⁊c̃. omꝑant᷑ aũt he diuiſio nes reſpectu diffinitionũ ſupꝛadictaꝝ. Diuiſio em̃ hec aliud coꝛdis ⁊c̃᷑.ſiue cognitõnis ⁊c.accipit᷑ penes illam diffinitionẽ. peccatum eſi dictum vel factum ⁊c. Diuiſio aũt illa aliuo delictum ac.iuxta illam diffinitionẽ. ec catũ eſt actus incidens ex defectu boni ⁊c̃. Diuiſio aũt illa.peccatuʒ aliud moꝛtale aliud veniale.accipit᷑ iuxta illam diffinitionem. peccatũ eſt auerſio indebita ad mu tabile bonum.vel potius ad illã que ponit᷑. Peccatum eſt meritũ pene.nam ſᷣm ꝙ cõuerſio eſt indebita ad mu⸗ tabile bonũ.poteſt eſſe dupliciter.aut ſub deo:⁊ ſic ẽ ve⸗ niale.aut pᷣferendo deo ſiue contra deũ:⁊ ſic eſt moꝛtale Inqtum aũt moꝛtale dicit reatum pene eterne: veniale vᷣo reatum pene nõ eterne quãtuʒ eſt de ſe.ſᷣm hoc cõue⸗ nit ipſam accipi iuxta iſtam peccatum eſt meritũ pene. que nõ ſupᷣpoſita eſt: eo ꝙ nõ inuenit᷑ a ſanctis ſeo ẽ ma giſtralis. Illa vᷣo diuiſio.peccatũ aliud ſuꝑbia ⁊c·acci⸗ pitur iuxta illam diffinitionẽ peccatũ eſt affectio volun⸗ taria mala ⁊c. affectio em diuidit᷑ ᷣm vires que afficiũ⸗ tur vel ſm ea a quibo afficiunt᷑. Ala vo diuiſio peccatũ aliud eſt ex cõcupiſcentia oculoꝝ ⁊c.accipit᷑ ſᷣm illaʒ di uiſionem. peccatum eſt ſpꝛeto incõmutabili bono ⁊c̃.ſic em̃ diuidit augu.in li.de li.ar.pꝛius poſita diffinitione Vnde coartat cõcupiſcentiã oculoꝝ ⁊ alia:ad concupi ſcentiam illã qua auertit᷑ animꝰ ab incõmutabili bono. poſſet tamẽ ↄmuniꝰaccipi.Illa vᷣo diuiſio peccatũ aliud eſt ex timoꝛe male humiliate ⁊c.ſumit᷑ circa illã diffini⸗ tioneʒ peccatũ eſt appetere que xpᷣc ↄtempſit ⁊c̃. Illa vᷣo diuiſio pctm aliud in deũ ⁊c.ſumit᷑ iuxta illã pctm ẽ ca⸗ rentia debite iuſlicie ex voluntate ꝓpꝛia ꝓducta. Juſti⸗ tia em̃ dicit oꝛdinẽ ad deũ ⁊ ad ꝓximũ ⁊ ad ſeipᷣm.qua caret qui iniuriat᷑ deo vel ꝓximo vel ſibipſi. ueſtio.cxxuiij. de pec/ un cato veniali in ↄmuni. , ℳ. Is viſis cõſequen ter ꝓcedendũ eſt ad pꝛimã diuiſionem peccati actualis que eſt.peccatũ actua⸗ le aliud ẽ veniale aliud moꝛtale. Pꝛĩo dicẽduʒ ẽ de veniali.Illud em̃ ẽ mioꝛis culpe.a mĩoꝛibo aũt ꝓcedamꝰovſq; ad maioꝛa. Mã poſt oꝛigiale pctm in ꝑpuulis:ſurgũt ex natura coꝛrupta pꝛiꝰ venialia.⁊ poſtea moꝛtalia.Circa vᷣo veialia pᷣmoꝛlſide randũ ẽ in genẽ.deinde dicendũ ẽ de ipᷣis ĩ ſperie Wir⸗ ca vᷣo ↄſideratõeʒ eiꝰin genẽ hec ſunt querẽda.Pꝛimũ ẽ quid ſit veniale.Scðdo de differẽtia eiꝰ⁊ cõuenientia ad moꝛtale.Tercio an veniale poſſit fieri moꝛtale. Quar⸗ to vtrum aliqua ꝗpoꝛtio ſit venialis ad moꝛtale.Quin to queꝛit᷑ de radice venialis pct᷑i. Sexto in quo ſit venia le petm. Septimo vtꝝ aligs poſſit eſſe ſine veniali pcto vel nõ.Octauo cui oꝓponit᷑ veniale pctm. Mono ꝗd de⸗ beat᷑ veniali pcto.vtꝝ tm̃ pena tꝑalis aut etiam eterna Decimo vtrum aliqua venialia remaneant poſt moꝛteʒ in ipſis iuſtis ratione culpe. L (Membꝛũ primũ Irrca pꝛimum querunt᷑ tria.Pꝛimo vtruʒ veniale peccatum ſit macula. Secundo ſi eſt voluntariuʒ malum. Tercio quare di ſ. 4 4 tariũ maluzʒ.qð videtur per hoc qð dicit au⸗ Agul. in li. de vera rel. Peccatum adeo volun catur veniale. ticulus primns Dpꝛimũ ꝙ ſit macula.videt᷑ ꝑ h̊ qð die gꝛeg. diſtiguẽs inter crimẽ ⁊ culpa.culpa polluit Erimen extinguit.ſed veniale peccatũ eſt cul pa:ergo polluit.quod aũt polluit eſt macula.ergo vem ale peccatũ eſt macula.q¶ Cõtra ſi macula eſt defoꝛmat mat imaginẽ dei.ergo tollit gratiã.manente em̃ gr̃a gra tũfaciente defoꝛmat᷑ imago dei.¶ Ad hoc diceret aligs ꝙ dupler eſt conuerſio li.ar.vna ad deum qut eſt bonuzʒ ſupᷣmũ.altera ad inferiꝰvt ad carnem que regi debet ab anima.a ꝑte voo ſuperioꝛi eſt li.ar.ad imaginẽ dei.a par te dᷣo inferioꝛi nõ dicit᷑ eẽ ad imaginẽ dei.ex illa vᷣo par⸗ te ineſt ei veniale peccatũ.vnde veniale peccatũ nõ defoꝛ mat li.ar.ſᷣm ꝙ elt ad imagineʒ dei.¶ Contra obijcit᷑ ꝑ autoꝛtatẽ augu.in li.de tri.dicentis.cum ratõ ad inte⸗ illud in quo eſt:ſeo in li.ar.eſt. ergo defſoꝛmat li.ar.ſed liberũ ar.eſt conditũ ad imaginẽ dei.ergo veniale defor rioꝛa ſiue ſuꝑioꝛa ꝑcipienda.que nõ pꝛiuatim ſed mu niter ab omnibo que talia diligũt ſine vlla anguſtia vel inuidia:caſto poſſident᷑ amplexu vel ſibi vel alijs conſu lit.⁊ ſi fallit᷑ in aliquo ꝑ ignoꝛantiam tꝑaliũ/quia ⁊ hec tꝑaliter gerit ⁊ modũ agendi nõ tenet quã habebat: bu mana eſt temptatio ſed humana temptatio eſt veniale peccatũ.ergo in ſuꝑioꝛi ꝑte li.ar.erit veniale peccatum. 4 Stẽ aliꝗs ꝑ ſurreptõʒ cogitat inoꝛdiate de coꝛꝑe rpᷣi: h ↄoſtat ꝙ illa cogitatõ ẽ de ſuꝑms.oↄſi deratõ aũt de ſuꝑ⸗ nis ſpectat ad ſuꝑioꝛẽ ꝑtẽ li.ar.ſ.ad ſuꝑioꝛẽ ꝑteʒ ratoõis ergo veniale peccatũ põt eſſe in ſuꝑioꝛi ꝑte li.ar. quod rñderi põt ꝙ macula põt accipi vel coĩter vel pꝛo⸗ pꝛie ᷣin q defoꝛmat᷑ imago dei.ſi accipiat᷑ mũiter: ſᷣm hoc poteſt dici macula veniale peccatum. minuitur em̃ rectitudo eius quo ad aliquem actum. ſi pᷣo accipiatur Apꝛie ſᷣm ꝙ defoꝛmatur imago diuina.ſic non dicit᷑ ma⸗ cula veniale peccatum. Et poteſt poni tale exemplũ.ali quando em̃ intantuzʒ denigratur aliqua im ago depicta vt videri nõ poſſit.aliquãdo vo ita obſcuratur vt plene nõ poſſit dicerni.⁊ ideo ponit beatꝰgreg.talẽ differẽtiaʒ inter veniale ⁊ moꝛtale:ꝙ veniale obſcurat moꝛtale ob⸗ tenebꝛat. 4 Ad illud vo qð obijcit᷑.ꝙ veniale ſit in ſupe rioꝛi ꝑte ratõnis vel li.ar.dicendũ eſt. ꝙ ſi ſit ibi hoc eſt in com ꝑatione ad infeꝛioꝛa.ex qua ꝑte veniũt fantaſma tice cogitatões.nõ ex ꝑte dei qui ip̃aʒ aĩaʒ illuminat ad recte cognoſcendum. 6 Arti Veritur vtrum peccatum veniale ſit volun⸗ — ric- tarium eſt quod ſi nõ ſit voluntariũ nõ eſt peccatuʒ.ſed veniale eſt peccatũ ergo eſt voluntariũ.¶ Item peccatũ eſt eoꝝ que ſunt in nobis.ſed ea que ſunt in nobis volũ · taria ſunt.voluntariũ em̃ eſt cuius pꝛincipiũ eſt in ipſo ergo peccatũ veniale ẽ volũtariũ.⸗ Item volũtate libe ra differimus a bꝛutis.ſed peccatum eſt in illo ſolum in quo differimus a bꝛutis.ergo peccatum eſt in libera vo⸗ lütate. Kaner ſuꝑ illud. xxiiij. ꝓuerb. Septies ĩ die cadit iuſtus.glo.ꝑ ignoꝛantiaʒ ⁊ obliuionẽ.vel ꝑ ſurre⸗ ptionem. vel ꝑ neceſſitatẽ.vel ꝑ fragilitatẽ caꝛnis.ſingu lis diebo vel inuiti vel nolentes frequenter peccamus. ſed illud quo peccat homo inuitus eſt inuoluntariũ.er⸗ go cũ hoc non ſit ibi dictũ niſi de veniali. erit &̊ veniale inuoluntariũ.q Item.vij.ad Ro.qð nolo hoc ago.⁊ in telligitur de veniali.ergo actus peccati venialis non eſi voluntarium. Item augu.in li.retracta.Ille qui concu piſcit aduerſus ſpiritum carne.nõ ea que vult facit.con cupiſcit quið nolens. Eofenpiendo peccatur ſicut dicit᷑ in glo. vij. ad Ro. Hoc autein concupiſcere non eſt niſi veniale peccatũ.ergo aliquod peccatũ veniale eſt malñ AARr— 2 – lel, . apnl pn ee. ſgg Polnir eſtal Popen ſat ledſer Gage ſtälee bonn Aheteh rieg Pr iopen höafe Minte edonnn⸗ tinel Gconſu⸗ 11 ber nübir enigle gtum. Krßi: N ſap⸗ ratois 8 elpeo⸗ eren wre latue mna⸗, igli eta ene tiaz ob⸗ ſupe ceeſ na 10 Cnn ati N goli⸗ ¶ Lueſtio non voluntariũ.¶ Ao qðs dicendũ.qꝙ om̃e pcim venia⸗ le dicit voluntariu. vel volũtate mouente ad boe. vel vo luntate ꝑmittẽte ſiue nõ cohibente. Poteſt etia dici vo⸗ luntariũ malũ.quia ꝓcedit ab appetitiua quã debet re⸗ gere ratio..¶ Ad obiectũ aũt pꝛimo dicendũ eſt.ꝙ inui⸗ tus dicit᷑ aliquis peccare multipliciter. vel qꝛ nullo mõ ſit a voluntate remota vel ꝓpinqua. eliciente vel ꝑmit⸗ tente ſiue nõ cobibente.⁊ ſᷣm hoc nullꝰ dicit᷑ peccare in⸗ uitus.Alio mõ dicit᷑ inuitꝰ peccare.qꝛ nõ ex toto in vo⸗ luntate.⁊ ſic põt aliquis inuitꝰ peccare.¶. Ad ſcðm vᷣo dicendũ. ꝙ illud.vij.ad Ro.intelligi põt ſic: ꝙ actus ille dicit᷑ inuoluntariꝰ.qꝛ eſt contra ratonem quo ↄcupiſcit caro aduerſus ſpm̃.ſcʒ contra ratõeʒ rectã. EUnde ꝑ boc vult oſtendere ↄtrarietatẽ motuũ inter legem mentis et legem carnis.⁊ ratõeʒ ⁊ ſenſualitatẽ.⸗ Ad tercium di⸗ cendum ſᷣm eundẽ modũ. illud em̃ quod dicit aug.in li. retract.eſt ad expoſitionẽ verbi pᷣcedentis.Si do obijci⸗ atur ꝙ nullꝰvult malũ.vnde dicit dyoni.in li.de di.no. malũ eſt pꝛeter ratõeʒ voluntatẽ ⁊ cauſaʒ. Dicenduʒ eſt ꝙ boc intelligit᷑ ratõne defoꝛmitatis quã nullus vult. li cet velit ip̃am delectationẽ ad quã cõſequit᷑ Articulus tercins. Einde querit᷑ quare dicat᷑ veniale.cũ nulluʒ malũ ſit impunitũ.nullũ malnʒ eſt venia di⸗ gnum.ergo pctm nõ recte dicit᷑ veniale.vt ſu matur differẽtia pcti actualis.¶ Pꝛetea differẽtie cõdi⸗ nidentes debent accipi pᷣm ↄſilem modum. ſed moꝛtale peccatũ dicit᷑ cui debet᷑ moꝛs eterna.ergo differẽtia con⸗ diuidẽs debet reſpicere aliquã penã ↄtra reatum pene eterne.ſed veniale ſub hoc noie dicit relaxationẽ a pena ergo nec recte diuidit᷑ veniale ↄtra moꝛtale.Nec accipi tur hic veniale ſicut pcẽm moꝛtale dicit᷑ veniale ꝑ penitẽ tiã:ſic em̃ nõ differt eſſentialit᷑ veniale a moꝛtali.¶ Ad quod dicẽdũ ꝙ veniale ſub hoc noĩe nõ dicit pꝛiã diffe⸗ rentiã diuidentẽ ↄtra moꝛtale:ſed circũloquit ꝓpꝛiã dif⸗ ferentiã.qꝛ oñ illud pcẽm qð diſponit᷑ ex aliqua oↄditõe r &n vele/ ad rel axationẽ. licet de ſe nõ ſit termĩabilei tñ ex aliqua ↄditõe termĩat᷑ niſi ei adiũgat᷑ moꝛtale ꝑ qð fiat ĩpemi⸗ tentia finalis.venialis dicit᷑ cui ꝑ ſe debet᷑ pena termi⸗ nabilis.⁊ in hac ratõe diuidit ↄtra moꝛtale.de bimʒ em̃ pene intermiabilis ? pene termĩabilis q̃ntuʒ eſt de ſe in vnã ↄcidunt diuiſionẽ/ ? ſicut moꝛtale põt fieri venia di gnum ꝑ penitẽtiã:ita ex oꝓpoſito veniale fit dignũ pena intermiabili ꝑ ipenitẽtiã finalẽ.ponit aũt augu.talẽ ra tionẽ.veniale eſt qð hoĩeʒ vſq; ad reatuʒ ꝑpetue moꝛtis nõ grꝗuat ſed 2 penã meret᷑ ⁊ ſi facile indulgetur. „ mbꝛu ſecudũ cCEæcundo querit᷑ de differẽtia 2 ↄuenientia . venialis ad moꝛtale. videt᷑ em̃ ꝙ ſit moꝛta le illud qð dicit᷑ veniale. dicit em̃ augu.in li.lxxxiij.q: hoc totũ? ſolũ homĩs malum elſt frui vtendis ⁊ vti fruendis:ſed nõ eſt vti fruendis cũ boc ſemper ſit moꝛtale.ergo eſt frui vtendis.ſed frui eſt amoꝛe inberere alicui rei ꝓpter ſeip̃am.hoc aũt eſt moꝛ⸗ tale. ergo veniale eſt moꝛtale.4! Item petm actuale eſt ĩ conuerſione ad mutabile bonũ.ſed cum duo ſunt termi ni bonũ incõmutabile 2 bonũ cõmutabile.quãto axpꝛo⸗ pinquat plus ad vnũ:tanto recedit plus ab altero.eꝛgo quãto plus cõuertit᷑ ad cõmutabile bonũ.tantomagis auertit᷑ ab incõmutabili bono. ergo ꝑ pctẽᷣm vemale fit auerſio ab incõmutabili bono ſed quãdo fit hec auerſio eſt petm moꝛtale.ergo peccatũ vemale ẽ moꝛtale.: Itẽ ſi differt veniale ⁊ moꝛtale.aut differt ratione pꝛincipij. out ratõne finis.vel ratõne modi. Ratõne pꝛincipij non videt᷑.ſQã idem pꝛincipiũ eſt vtrobiq;.ſ.mala voluntas Ratõne finis nõ videt᷑.nam finis vtriuſq; eſt delectatio in creatura. Mec ratõne modi.vtrobiq; eſt em̃ indebita cẽuerſio ao mutabile bonuʒ. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ riey 4 . — — %½„% % cxxuij. peccatũ veniale eſt libido ſine voluptas ĩ creatura citra cxũ.circa moꝛtale vo eſt libido ſiue voluptas in creatu⸗ ra ſupꝛa deũ vel eque dro:põt em̃ creatura bene diligi male.bene cum ꝓpter deũ eo modo quo debet.virtus em̃ eſt oꝛdo amoꝛis.ſi pᷣo creatura diligit᷑ nõ ꝓpter eũ oĩno aut hoc eſt ꝓpter vtilitatẽ ſibi neceſſariã: ⁊ ſic poteſt di⸗ ci naturalis dilectio.⁊ hec etiã oꝛdinat᷑ ad deũ.licet ho⸗ mo nõ referat. Si aũt ibi querit᷑ voluptas ꝓut diffinit augu.in li. v.reſponſionũ.tũc eſt altero pᷣdictoꝝ modo⸗ rum duoꝝ.⁊ ſic patet differẽtia venialis a moꝛtali. Cũ gũt valde vicina ſunt in eodem genere materie.difficile eſt dicere vſq; ad quid extendit᷑ veniale peccatũ:a quan do incipit eſſe moꝛtale.¶ Ao obiectũ aũt pꝛimo dicẽduʒ ꝙ illud dictũ augu. intelligit᷑ totũ malũ.i.ꝑfectũ malũ. quod.ſ.eſt moꝛtale.⸗ Ad ſcðm vo dicendũ. ꝙ diffinitio illa in qua ponit᷑ auerſio ab incõmutabili bono. ꝓpria ẽ moꝛtali peccato ſicut dictũ eſt.nec ſequit᷑ quãtuʒ ↄuerti tur aliquis ad cõmutabile bonũ tanto auertit᷑ ab immu tabili bono:ſed hoc habet quãdaʒ ꝗꝓpoꝛtionemĩ moꝛtali peccato.¶ Ad tercium dicendũ.ꝙ differẽtia venialis ⁊ moꝛtalis nõ eſt penes pꝛincipiũ neq; penes finem. vᷣ pe⸗ nes modũ ipᷣius actus ſpalem. Hoc aũt quod obijcitur in contraꝛiũ.ſ.ꝙ vtrobiq; eſt cõuerſio indebita.dicendũ eſt ꝙ tangit᷑ modus geneꝛaliteꝛ:ſed modi ſpeciales ſunt oↄuerſio citra deũ vel ſupꝛa deũ indebita vel eque. ¶Mem bꝛuterciuz Avlbbito quid ſit veniale 2 ꝙ differt a moꝛ⸗ tali:tercio querit᷑ vtꝝ veniale poſſit fieri pinrte ene —. 1 . moꝛtale.Et videt᷑ ꝙ ſic.aug.nihil adeo ve niale eſt:qð nõ poſſit fieri moꝛtale duʒ pla cet. quare vlder ꝙ illud qð fuit veniale poſſit fieri moꝛ⸗ tale.4. IJtem aug.in li.de penitẽtia ⁊ loquit᷑ de venialiba oĩa hec ſimł aggregata quo plura ſunt:velut ſcabies ne cant aut decoꝛẽ faciei extermiant.ſed nõ diſiũgeret ita. niſi aliquãdo ↄtingeret hoc aliquãdo illud.ergo aliquã do venialia ſimul aggregata faciũt vnũ moꝛtale.ſed to tius aggregati⁊ ꝑtiũ aggregatõis nõ eſt alia ſu bſtantia ſed eadẽ.̊ veniale ⁊ moꝛtale eadẽ poterũt eſſe in ſubſtã⸗ tia. 4¶ Item p̈s.expectãs:multiplicate ſunt ſuꝑ cap.ca. m. glo.aug. caue ſi vitaſti grãdia ne obꝛuaris arena mi⸗ noꝝ pctoꝝ. & minoꝛa pcta.ſ.venialia poſſunt obruere h̊ rF ie hoc nõ eſt niſi fiãt moꝛtalia.⸗ Itẽ.j.ioh.j. Si dixerimꝰ qꝛ petm nõ habemꝰ.ibi aug:in omeł.vel epla ſup illud. multa leuia faciũt vnũ graue.multe gutie implẽt flumẽ. multa grana vnã faciunt maſſaʒ.4 Item diſpoſitõ põt fieri habitus ſubſtatia manẽte eadem.ſi em̃ qð eſt facile mobile fiat difficile mobile.non ꝓpter hoc mutat᷑ ſuba qᷓ ſubeſt illis diſpoſitõnibo.quare ſi veniale eſt ſic diſpoſi tio moꝛtale ſic habitꝰ.manẽte eadẽ ſuba poterit veniale fieri moꝛtale.¶ Sed oↄtra.cũ tu dicis ꝙ veniale põt fie ri moxꝛtale.in peto veniali ⁊ moꝛtali duo ſunt actꝰpct᷑i: 2 macula ſequẽs erinde derelicta in aĩa. cũ ᷓ tu dicis ꝗ; veniale põt fieri moꝛtale. aut tu intelligis q;tuʒ ad actñ aut qᷓ;tuʒ ad defoꝛmitatẽ derelictã.ſed de actu hoc nõ pt eiſe.ſi em̃ actꝰiſte venialis fuit ⁊ fiendo tꝛanſit:venialis tranſit.ſed poſtq; tranſinit nec iterũ fit vemialis nec moꝛ talis.qꝛ nunqᷓ; ampliꝰeſt.⁊ ſimiliter põt oꝓponi de quoli bet actu veniali.Si dicat᷑ de macula ↄlſequẽte ad actuʒ. adhuc nõ põt hec fieri illa.qm̃ macula defoꝛmans ima ginem nõ dereliquit᷑ niſi ex actu moꝛtali. ̊ quecũq; ſint venialia dũmodo nõ pceſſerit moꝛtale ñ fiet macula ani⸗ mam deſoꝛmas.⁊ ita quo ad maculã derelictã ex pecca⸗ to nõ poterit illud eſſe verum.¶ Rñdendũ cõcedimus bene ꝙ vemiale nũqꝙᷓ fit moꝛtale vt intelligatur idem ᷣm ſubſtantiã qð pꝛius fuit veniale moꝛtale fieri. neq; quo ad actum neq; quo ad maculãverũ tamen eſt ꝙ veniale quando inſurgit.ſi nõ cohiberetur:poſſet pꝛogredi vſq; ao moꝛtale:nõ qꝛ ipᷣm in ſubſtãtia fieret moꝛtale:ſed qꝛ ex ipᷣo occaſionaliter fieret moꝛtale pgꝛediẽdo.⸗ Qð ꝗ — . at a. rn rium accipiuntur ſᷣm mo nalem. †P re ſor Hertian dicit augu. NQibil adeo eſt veniale qð nõ fiat moꝛtale dũ placet.põt eſſe ꝙᷣ cum aliquis diligeret aliquid veniali⸗ ter.quia etſi inoꝛdinate ſub cœo tñ:ꝙ pꝛogredeꝛetur illa inoꝛdinatio donec eſſet iam ſupꝛa deum.tunc ergo ex ve niali fieret moꝛtale.nõ quia illa placentia ſub deo vel ĩ⸗ oꝛdinatio facta ſit ſupꝛa deum. neq; illa que ſupꝛa deuʒ eſt fuerit aliquando ſub deo:ſed quia occaſionaliter vel ꝓgreſſiue ꝓuentũ eſt ab illa que erat ſub deo ad illam que eſt ſupꝛa deũ.quia ergo placere dicit quietionẽ vo⸗ luntatis ſupꝛa aliquid:ita intelligẽda eſt autoꝛitas.iQi hil adeo veniale eſt quin fiat moꝛtale dum placet.hoc ẽ dum quietatur voluntas:non ſuꝑ ipſum veniale.ſed ſu per illud ad quod veniale erat diſpoſitio.vt pꝛogꝛediẽs ex ipſo.¶ Qð autem obijcitur poſtea.omnia hec ſimul congregata necant ⁊c̃. dicimus ꝙ nunqᷓ intelligendum eſt ꝙ venialia quotcũq; ſint neq; per ſe neq; per ſuã mul titudinem necare pñt quàtuʒ eſt ex ſe.quia tamẽ freque⸗ ter conſueuit cõcomitari aliquod moꝛtale vbi tot fueꝛũt venialia:ideo poteſt dici ꝙ ipᷣa necant ex adiuncto.⁊ ſi⸗ militer poſſunt dici exterminare decoꝛeʒ faciei nr̃i.lel pñ̃t intelligi illa dici diſpoſitiue et non effectiue. r ge⸗ catur exterminãt.i.diſponunt ad exterminationeʒ ꝙ lie ret moꝛtale ſi vſq; ad illud ꝑmitteret pꝛogꝛedi.¶ Uoil⸗ lud qð dicit aug. caue ne obꝛuaris arena.dicimus ꝙ ſi⸗ militudinarie loquit᷑ ibi.nec eſt ꝓgꝛia ſimilitudo ex toto tamẽ quia ad terrendũ loquebat᷑:maluit vti minꝰ ꝓpꝛia ſimilitudine qᷓ; nõ inducere timoꝛẽ reſpectu habũdantie venialiũ.bene eſt ergo ſimilitudo q;tum ad hoc.ꝙ in ge nere ſicut arena dicit᷑ leuis reſpectu grandiũ lapidum: ita ⁊ veĩiale reſpectu moꝛtalis.tamẽ nõ eſt ſiłitudo ꝓpꝛia quia arene multe ↄgregate nõ ex adiuncto ſed ex onere ꝓꝛio pñt ſubmergere nauẽ. venialia aũt etiã ↄgregata nõ pñt ſubmergere nauem aĩe nr̃e pondere ſuo:niſi fiat exitꝰa genere venialis ſiue a ſpecie.¶¶ Et eodẽ mõ ſolui tur qð dicit᷑ poſt multa leuia faciunt vnũ graue ⁊c̃.dici mus ꝙ nunqꝙᷓᷓ manet eadem ſubſſãtia ſubiecta trãſmuta tioni vt ex hoc fiat vel ex his.ſed ſemꝑ qᷓdtum ad ꝓgreſ⸗ ſionẽ in moꝛtale intelligẽda ſunt illa. 4¶ OQð aũt obijcit ꝙ diſpoſitõ põt fieri habitꝰdicimꝰq hoc eſt verũ:ſed hẽ de diſpoſitione oꝛdinata ad habitum in eodem genere. vnde ſi ex veniali qð erat ſicut diſpoſitio fit habitꝰ.hic eſt habitus nõ exiens genus venialis. embrum quartũ celbgit delectatõʒ venialis. cũ delectatõ pec ati moꝛtalis ſit finita. finiti aũt ad finitũ in eodem ge⸗ nere eſt ꝓpoꝛtio.delectatio aũt mala cũ alia delectatõne mala eiuſdem generis eſt. ergo peccatũ veniale ⁊ moꝛta into queꝛi᷑ ð radice venialis pct᷑i.Et q̃⸗ ritur ſi illa radix ſit libido.⁊ videt᷑.libido em̃ ſicut dicit aug.eſt impꝛoba voluntas. ſed ex volũtate ĩpꝛoba pcedit veniale pec⸗ Neatumero libido eſt radix venialis peccati.⸗ Itez au Varto querit᷑ de ꝓpoꝛtione venialis pecca ti ad moꝛtale.Et videt᷑ ꝙ ibi ſit ꝙoꝛtõ de⸗ lectatio peccati moꝛtalis nõ in infinitũ ex le erunt ꝓpoꝛtionalia.q¶ Contra delectatio peccati moꝛ talis eſt in pferendo bonũ cõmutabile deo vel equando. delectatio vᷣo peccati venialis ẽ in bono cõmutabili ſub co.illicite tamen.ſed nulla eſt ꝓpoꝛtõ peccati moꝛtalis in quo p̃fertur vel equat᷑ aliquid deo reſpectu venialis. Item peccato moꝛtali debet᷑ pena eterna.peccato ve⸗ niali quatuʒ eſt de ſe nõ debet᷑ niſi pena tꝑalis.pene aũt tꝑalis ad eternã nulla eſt ꝓpoꝛtio. ergo nulla eſt ꝓpoꝛtõ peccati venialis ad moꝛtale.¶ Ad quod rũdendũ. eſt accipere com pationem peccati venialis ad moꝛtale pᷣm ipᷣam delectatõeʒ. ⁊ ſic põt eſſe ꝓpoꝛtõnabilis ſᷣm modũ xelectatõis qui eſt ſupꝛa deũ ⁊ ſub do.⁊ ſic nõ eſt ꝓpoꝛ⸗ tio.itẽ nec roõne reatus qui ſequit᷑ ad hunc moduzʒ.¶Et per hoc poteſt patere qualiter ad obiectum eſt reſpõdẽ⸗ dum. Pꝛima em̃ ratio pꝛocedit 'ᷣm ipᷣ̃am ſubſtantiã de⸗ lectationis. pꝛout finita eſt ipᷣa delectatio egrediẽs a vo luntate rationali.Oue conſequentes rationes in cõtra⸗ um vel reatum in pꝛopoꝛtio⸗ gu.in y pono.Omne qð male libet libido eſt.ſed venia⸗ le eſt male libitũ.ergo reducit᷑ ad libidinẽ tanqᷓ ad radi cem. ¶ Contra augu.in li.de mendatõ. libido eſt appeti tus animi quo eternis tꝑalia pᷣponunt.ſed nullũ venia⸗ le a tali ⸗ ꝓcedit.ergo libido nõ eſt radix venialis peccati. Ad quod dicimꝰꝙ ſicut vult augu.xiiij.de ci. dei. libido tripliciter põt dici. Vno em̃ modo põt dici li bido omnis inoꝛdinata vißir. centia ſiue ſit reſpectu ve nialis ſiue moꝛtalis.⁊ de hac verũ eſt ꝙ eſt cũ oꝛiginali in nobis. Alio aũt modo dicit᷑ libido nõſolũ inoꝛdina⸗ ta ↄcupiſcentia alicuiꝰ:ſed etiã inoꝛdinata cõtra deum. Tercio aũt modo dicit᷑ ſᷣm ꝙ apꝓpꝛopꝛiat᷑ libido ad inoꝛ dinatã concupiſcentiaʒ ſᷣm vim generatiuam tm̃.ſᷣm ꝙ dicit augu.ꝙ oꝛiginale peccatũ tranſmittit ad poſteꝛos nõ ꝓagatio ſed libido. Pꝛimo ergo modo dicta libidi⸗ ne põt eſſe radix.nõſolũ moꝛtalis ſed etiaʒ venialis.ſe⸗ cundo aũt modo radix eſt moꝛtalis im̃ 2 nõ veialis.⁊. B mõ ↄuenit ei pᷣdicta diffinitõ aug.⁊ nõ pꝛimo modo. ¶ Mlembꝛuz ſextũ Erx to querit᷑ in quo veniale peccatũ ſit tã⸗ 4 2 . . .7 a, . ᷓ in ſubiecto.In.ij.ſen.diſ.xxiiij.c.nũc ſu — per eſt. videt᷑ ſm diſtinctõeʒ aug. ꝙ in ſen⸗ —ſualitate habeat fieri veniale.⁊ ſumit᷑ ab ipᷣo augu. in. xij. de tri. In ſupᷣma aũt ꝑte rationis ſemꝑ moꝛtale. In inferioꝛi aũt ꝑte ratõnis aliquãdo ↄtingit veniale aliquãdo moꝛtale.4 Sed obijcit qm̃ ſicut dictũ eſt ſupꝛa.ↄtingit ſᷣm ſupᷣmã ꝑtẽ ratõnis ꝑ ſurꝛeptõeʒ ma le cogitare de coꝛꝑe xpᷣi.ↄſtat aũt ꝙ hoc moꝛtale non de⸗ bet dici. ergo in illa ſupᷣma ꝑte ratõis poterit eſſe venia le. ¶ Item ꝓuerb.xxiiij. Septies in die cadit iuſtꝰ.glo. ibi de leuibo peccatis agit.ſine quibo hec vita nõ ducit᷑ ꝓ ignoꝛãtiaʒ em̃.vel ꝑ obliuionẽ.vel ꝑ ſurreptionẽ.per neceſſitatẽ.ꝑ fragilitatẽ carnis.ſingulis diebo vel inuiti vel nolentes peccamꝰ.ſi ergo leuia ſunt peccata que peꝛ iĩgnoꝛãtiazʒ vel ꝑ obliuionẽ vel ꝑ ſurꝛeptionẽ fiunt aliqũ hec pñt incidere in ſupᷣmã ꝑtem ratõnis.videt᷑ ꝙ non ꝑ boc diſtinguet᷑ veniale a moꝛtali: ꝙ non poſſit veniale incidere in ſup̃mã ꝑtẽ ratõnis.¶ ¶ ð ↄcedimꝰdicètes. ꝙ reuera bene põt eſſe in ſupᷣma ꝑte ratõnis. ſicut ſi per ignoꝛãtiã.nõ eiꝰ ad qð tenebat᷑:ſed alicuiꝰ facti.vel per ſurreptionẽ vel aliquid hmõi jd qð nõ deberet:velit vel cogitet. Dicimꝰ ergo ꝙ diſtinctio venialis a moꝛtali nõ ſolum attendẽda eſt ex differentia potentiaꝝ vel poꝛtio⸗ num in quibo ſunt.ĩmo etiã ex ꝓpꝛijs generibo actuum. vnde in quodã genere actus põt eſſe veniale in qualibet pte. ¶ ergo dicit aug.? habet᷑ in ſenten.ſicut pᷣdictũ eſt.dicit com ꝑando peccatũ humanũ ad peccatũ pinoꝝ parentuʒ. vt ſicut ibi fuit ſerpens qui nõ peccauit.⁊ mu⸗ lier que peccauit.⁊ vir qui conſenſit ⁊ guſtauit.⁊ tũc cõ pletum eſt totaliter peccatum illud:ita in nobis eſt ſen⸗ ſualitas poꝛtionata ſerpenti.quia hec minume peccat. MPoꝛtio inferioꝛ rationis mulieri que credidit ſerpenti. qũẽ ↄſentit carni ſiue ſenſualitati.ſuperioꝛ po pars ipi. viro que cum conſentit ad actum cõſumatum eſt petm. nõ ergo iſta diſlinctõe vult dicere augu.ꝙ cuicũq; actui illicito conſentiat ꝑs ſupᷣma ideo ſit illud moꝛtale.d lo⸗ quitur ᷣm ꝙ vires vel potẽtie vel poꝛtiones ipᷣiꝰ aĩe.ra⸗ tione ſue perfectõnis.magis apte ſunt ad hoc vt ex ipᷣis eliciatur moꝛtale vel veniale ratione ſue imperfectõnis vnde ſi alicubi erit veniale hoc maxime erit in ipſaſen⸗ ſualitate. Si aũt moꝛtale erit in ſupᷣma parte.non quia ſemꝑ ibi ſit quilibz actus illicitꝰmoꝛtale:ſed quia ſi ali⸗ avt Ar — vern hαμιαια vt⸗ ſi Wetg 4. weia y, vr deet f 6 ——— ——WCũł — ——— ecwte E 6 idi⸗ volvnn. higlepe⸗ zun denin Padraa; lüvenin erebialis otdicili bectu ve uginali norgina⸗ adum. oad ino poſtenos tahbid⸗ iolis ſe⸗ lis⸗78 noco. ¶ Lueſtio eubi debeat eſſe:hoc maxime erit in vi illa vel ꝑte qᷓ ma⸗ xime debeat eſſe ꝑfecta.⁊ ideo grauiꝰerit peccatũ in ipᷣa In inferioꝛi at᷑ ꝑte ratõis ſᷣm ꝙ ↄuertit᷑ ad ſenſt nalitatẽ. erit veniale. m aũt ꝙ ad ſuꝑioꝛẽ ꝑtem ratõis moꝛtale. (Membꝛü ſeptunnz Eptimo querit᷑ vtrũ aliquis poſſit eſſe ſi⸗ ne veniali peccato vel nõ. ſic videt᷑. ve⸗ Cut velle 2 nolle. untn ceſſaria in nobis.ergo nõ eſt neceſſe veniale eſſe pctm in nobis.⸗l IJtem ponat᷑ ꝙ aliquis adultus ſit baptiʒatus qui multa egit moꝛtalia 2 venialia. baptiſmus velet et culpam a penam. ergo in inſtanti quo baptiʒatꝰeſt nul⸗ lum habet veniale peccatũ. ergo aliquis põt eſſe ſine ve niali peccato.⁊ fit ſermo de his qui habuerũt naturam rijs autẽ cauere poſſumꝰcum in nobis ſit coꝛruptã. 4: Itez ſit ita ꝙ aliquis ↄmiſit quatuoꝛ venia lia ⁊ nõ plura.⁊ conterat᷑ ſuꝑ illis.in contritõne autem dimittit᷑ culpa.ergo nullã habet illarũ.ergo eſt ſine ve⸗ niali peccato.4 IOtem.xxiiij. ꝓuerb. Septies in die ca⸗ dit iuſtus ⁊ reſurget.⁊ loquit᷑ ibi de venialibo.ergo iu⸗ ſtus reſurgit a veniali.ſed cum reſurgit nõ habet venia⸗ le.ergo iuſtus põt eſſe ſine vxeniali. vnde dicit᷑ in glo.ibi ſi malum eſt ꝙ cadunt.ne habeant in malo citius reſur gunt. 4 Iem peccatũ ⁊ gratia opponũtur.ergo veniale vt dirt mp“peccatũ ⁊ aliqua gratia. ſed põt aliquis habere illa gra⸗ gtüſitti⸗ c huͤeſe ginſan⸗ ſumtteb iigſeng Ntine Utdici dezina on ⸗ ſenia glo. ucit per noitt epe . alci hahvrte toton ſnilr Nlics tie per ſicl egln⸗ Hottid gliba . nee , ts pen⸗ titttccd ceelt⸗ er hen GA N 4 6 ℳ 0% e s s , gia ͦ w——— tiaz. ergo põt eſſe ſine veniali qð opponit᷑ illi gre.(¶ Cõ⸗ tra ꝓuerb.xx. quis põt dicere mũduʒ eſt coꝛ meũ.punꝰ ſum a peccato. ſed ſi aliquis põt eſſe ſine veniali.poſſet vere dici.ergo nullus põt eſſe ſine veniali oĩno.⸗ Item ſuꝑ illud pᷣs.i Qon em qui oꝑant᷑ iniquitatem. habet᷑ in glo. fomes qui eſt languoꝛ nature. cõmouet illicita deſi⸗ deria.⁊ ita ſine peccato nõ ſumus.j.ioh.j. Si dixerimꝰ ꝙ peccatũ nõ habemꝰc.q¶ Item aug.ſuꝑ illã cano.Jo. Smpoſſibile eſt aliquẽ hominẽ minimis nõ cadere pec⸗ catis: ergo neceſſe eſt eſſe ſub illis.⁊ illa ſunt venialia. ergo neceſſe eſt habere venialia.¶ Item augu.de ſpũ 2 lit. Sicut nõ impediũt a vita eterna iuſtũ quedã venia⸗ lia peccata ſine quibo vita iſta nõ ducit᷑:ſic ad vitã eter nanm nihil proſunt impio alia bona oꝑa.ſine quibo vita cuiuſlibet peſſimi difficile inuenit᷑.ergo vita iuſti nõ eſt ſine veniali peccato.q¶ Stem aug.in li.retract. Querit᷑ vtrũ ꝑfectio iſta ſic poſſit intelligi.vt cam verũ ſit nemi⸗ nem iam vtentẽ voluntatis arbitrio hic viuere ſine pec⸗ cato.a quo em̃ vſq; ad vnũ apicem lex ꝑfici põt. niſi a q̊ fiunt vniuerſa diuina mãdata.Ex his colligit᷑ ꝙ bomo quilibet naturã coꝛruptã ſibi relictus nõ poteſt eſſe ſine veniali peccato.(¶¶ Ad quod dicendũ.ꝙ eſt loqui diffe⸗ renter de tota vita homis habente naturã coꝛruptã.cuʒ iam ꝑuenit ad etatem adultã in qua viget voluntas ra⸗ tionalis.2 eſt loqui de aliqua ꝑticula vite. Si fiat ſᷣmo de tota vita ꝙ ſit ſine veniali peccato.hoc eſt de excellen ti gratia ⁊ ſingulari.ſicut videt᷑ beatus auguſ.dicere de beata virgine. Si dᷣo fiat ſermo de aliqua paꝛticula vite poteſt aliquis eſſe ſine veniali peccato.Vnde conceden⸗ dum eſt ꝙ aliquis poteſt eſſe ſine veniali peccato.ql Ad obiecta autem reſpondẽdo dicendum eſt ad pꝛimũ ꝙ in telligendum eſt ꝙ hec ꝓpoſitio quis poteſt.aliquãdo ſu⸗ mitur † impoſſibili.aliquãdo ſumit᷑ ꝓ difficili.diffici⸗ le em̃ eſt vt homo habeat mũduʒ coꝛ. ſm illud.v.math. beati mundo coꝛde.per hoc etiam ꝙ dicit quis poteſt di cere:intelligitur ꝙ temerarium eſt ſe laudare vel iuſtifi care.VUnde alia tranſlatio expꝛeſſius dicit.quis gloꝛia⸗ bitur caſtum ſe habere coꝛ.aut quis gloꝛiabitur mũduʒ ſe eſſe a peccato.⁊ loquitur de gloꝛia apud hoĩes.4⸗! AUd ſcᷣm vᷣo dicendũ ꝙ illud qð loquit᷑ ſuꝑ pᷣs.ꝙ nõ ſumꝰ ſi ne peccato. intelligit᷑ ꝙ vix ſum? vel de tota vita habente naturã coꝛruptã ſibi relictã intelligit᷑. YOllud etiam pꝛi⸗ ma Joh.j. Si dixerimꝰ⁊c̃.poteſt intelligi ſicut illud ꝓ⸗ niale em̃ peccatũ voluntariũ eſt.a volunta- a quibo ant cauere poſſumꝰilla nõ ſunt ne * 1 culpe ꝑ 77775 cxxuij. uerb.xx.vel de tota vita vnde glo.qꝛ ſine peccato in hac vita eſſe nõ poſſumꝰ pꝛima ſalutis ſpes eſi cõfeſſio ißa. Fm aũt interlinearẽ que dicit elati de aliqua iuſticia no ſtra.idem eſt ſenſus cum illo qui dicit᷑ in li.ꝓuer.i¶ Ao tercium dicendũ ꝙ illuo qð dicit᷑. impoſſibile eſt ſanctũ aliquem ⁊c̃.hoc eſt de neceſſitate coꝛruptõnis humane. ſed nõ de neceſſitate ſimpliciter. Eſt etiam quedã neceſſi tas ad veniale vt ad pᷣmos motus:nihilominꝰtñ põt ca⸗ uere hoc veniale vel illud determiate.¶ Ao quartuʒ ðvo dicenduʒ.ꝙ illud qð dicit aug.in li.de ſpũ ⁊ lra.intelli⸗ gendũ referendo ad totã vitã poſt coꝛruptionẽ inolitam 4l Ad quintũ dicenduʒ de eo ꝙ dicit᷑ in li.retract.qꝙ hoc intelligit᷑ de pꝛonitate li.ar.poſt coꝛruptionẽ.reducente in actum qð pꝛius fuit in potentia dum erat in minori etate.fomes em̃ ꝑuulum reddit concupiſcibilem.adultũ reddit concupiſcentem.vel hoc intelligitur ꝙ vix eſt ho⸗ mo ſine peccato poſtꝙᷓ vtitur li.arbi.⁊ ideo in oꝛatione cminica dicendum eſt dimitte nobis debita noſtra. ¶ Membrũ octauum . Ctauo querit᷑ cui opponatur veniale pec⸗ catum. vtrum. ſ.gratie.ſiue caritati perfe cte vel imperfecte. aut etiam pene. hoc eſt VyVytrum pena ᷣm ꝙ bmõi poſſit tollere ve⸗ iale.:. E ergo opponit᷑ veniale gratie ecõuerſio ptʒ ſic.malo opponit᷑ bonũ ſimpliciter loquendo. vnde ⁊ de ſcendendo ſimpliciter poſſumꝰ dicere.ꝙ omni malo cul pe oponit᷑ bonũ gratie.ſed veniale malũ eſt culpe.ergo ei oꝓponit᷑ bonũ gratie ſiue gratia.quẽadmoduʒ diceba tur gratia opponi peccato moꝛtali quia erat malũ culpe 4Quo ſuppoſito videlicet ꝙ; gratia oꝓponitur veniali ⁊ ipᷣm deleat:cum triplex ſoleat ĩ homine eſſe gra.quedaʒ in baptiſmo que dicit᷑ gra baptiſmi.quedã in penitẽtia poſt lapſum ĩ actuale peccatũ:⁊ hec dicit᷑ gra iuſtificãs. quedã in fine ꝑſeuerantie ⁊ hec dicit᷑ gra fiualis.querit᷑ an quelibet iſtlarum gratiaꝝ deleat veniale. aut que ſic 7 que non:querit᷑ ergo de baptiſmali.uerunt aũt qui⸗ dam qui voluerunt dicere.ꝙ gratia baptiſmalis non de neceſſitate tollebat omne vemale.⁊ ad hoc etiam poteſft/ adduci ratõ talis. Aliquis habẽs inoꝛdinatã delectatõ l. drlertio⸗ nem vxoꝛis ſub deo tñ:accedit ad baptiſmũ ⁊ dum acce⸗ dit ad baptiſmũ ⁊ ſuſcipit ipᷣm baptiſmũ.adhuc eodem inoꝛdinato amoꝛe diligit vxoꝛẽ ſuã quo pꝛius.q̊ adhuc ẽ in ipᷣo illud veniale:recipit tamẽ graʒ baptiſmalẽ. Iſið ronſtat ergo gratia baptiſmalis nõ delet ſemꝑ omne ve niale. d oↄtra.gratia ꝑ ſe non oꝑonebat᷑ pene.ĩmo pene aũt non niſi ꝓpter culpã. ſed gra baptiſ⸗ malis in baptiſmo tollit omnẽ penam debita ꝓ actuali peccato.ergo ſi rectius opponit᷑ culpe:multomagis tol⸗ lit omnẽ culpã. aũt in baptiſmo ꝑ gratiaʒ tollat᷑ oĩs pena debita ꝓ actuali peccato.pena dico ad quã ſoluẽ⸗ dam obligatus erat baptiʒatus iſtud dicit᷑ muniter ⁊ dico pena actualiũ:ad differentiã penaꝝ ↄtractaꝝ qui nõ tollũtur a baptiʒato quia ſunt ad exercitiũ.ſic vult aug. vt moꝛs ⁊ miſeria ⁊ cetere penalitates nature que ſanl oͤtrocte. Item ſi ſuo modo reſpondet pulchritu⸗ do gloꝛie pulchritudini gratie ⁊ econuerſo.ſicut ſponſa xp̃ᷣi in gloꝛia nullã penitus nec paruã nec magnã habet macula miſerie:ita videt᷑ ꝙ qñ ſponſa per graʒ aſcendit ⁊c lauacro baptiſmi.nulliꝰ modi maculaʒ peccati debet habere.quare aut nõ reddet᷑ aĩa tota pulchꝛa ꝑ baptil⸗ mum. aut in baptiſmo tollet᷑ om̃e veniale de neceſſitate. ¶ Qò ↄcedimꝰ, dicẽtes ꝙ in eo qui recipit graʒ baptilſ⸗ malem. ⁊ hoc ſi nõ fictus accedit:delet᷑ ois culpa taʒ ve nialis q; moꝛtalis.ſed dicimꝰꝙ ad hoc ꝙ fictꝰnon acce⸗ dat poſtq; adultꝰ eſt:exigit᷑ ꝙ ↄterat᷑ de pctis moꝛtalibo quoꝝ habet noticiã ſen memoꝛiaʒ.⁊ etiam de venialibo ſalteʒ in genere dolendo qð ipᷣe fecit.aut habet aliquodð veniale.ſi enim non ita faceret:dicimus ꝙ fict accedẽt id eſt non reciꝑet gram baptiſmaleʒ. ſed hoc facto vide⸗ licet habita dicta contritione? doloꝛe. dicimꝰ ꝙ gratia baptiſmalis ⁊ ſi ſpecialiter eſſet ad culpam oꝛiginalem tollendã.tamẽ poſtqᷓ; pceſñt ille doloꝛ ? adeſt baptiſma⸗ lis gratia.nõſolum tolletur oꝛiginale.ſed ⁊ actuale nõ⸗ ſolum moꝛtale ſed 2 veniale. nec tm̃ quo ad culpam ſed etiam quo ad penam ꝓ illis debitam. cuiꝰ cauſa.qꝛ poſt ꝙᷓ ſolutus eſt ab oꝛiginali contra qð erat ꝗra baptiſma⸗ lis.a mediante contritione ab ipſis actualibus.cum ba ptiſmus virtutẽ baberet ex paſſione xp̃i.bene fuit moꝛs xp̃ᷣi ita ſufficiens pᷣcium.vt ex ſolutione paſſionis illius a quo virtutem habet baptiſi mus.abſoluatur baptizatꝰ nõſolum ab omni culpa ſed ab omni pena debita ꝓ cul pa ſua. et ideo aſcendit anima tota pulchꝛa 2 munga ſi recipitur gratia baptiſmalis. tamen ꝙᷓuis ex ſolutione moꝛtis xp̃i dimitti dicatur in baptiſmo omnis pena.e ipſa paſſio fuit ſufficiens pᷣcium: non tamen in telligen⸗ dum elſt ſimilit in ſacramẽto penitẽtie. vt qᷓuis habeat virtutem ex paſſione xp̃i.nõ tamen ſit amplius penites cebitoꝛ pene. quia nõ eſt ſic inſtitutũ illud ſacramentũ quin cum paſſione xpᷣi exigatur ꝓpꝛia pena ſatiſfactoꝛia ab ipſo penitente.qᷓuis ipa paſſio xp̃i poſſet ſi ufficere pena omniũ peccatoꝝ. ¶ G: ergo obicit de illo qui ni⸗ mis diligit vroꝛem ſuam ſed ſub deo tñ.⁊ accedit ad ba ptiſmum ⁊c. dicimꝰꝙ cum teneat᷑ de omni veniali conte ri ſaltem in genere.cõteritur de hoc ſaltem in genere cũ alijs. vnde dicimꝰꝙ ei dimittit᷑ in baptiſmo.¶ Quod ſi obijcitur quõ volenti dimittitur veniale.poteſt enim ita eſſe ꝙ ipe non vult penitere de illo.ĩmo adbuc bene ꝓpo⸗ nit ꝙ diliget ſicnt ⁊ pꝛius.⁊ hoc cogitat dum baptiʒat᷑. Dicimus ꝙ iᷓuis adhuc placeat ei actus iſte.cum tamẽ nõ placeat quia peccatum:ſed quia hic actus.ĩmo mal⸗ let nõ eſſe peccatũ.eo ꝙ diſplicet ei omne peccatũ in ge⸗ nere.⁊ G etiã diſplicet ei.⁊ iſtud ſᷣm ꝙ pctm.iſtud auteʒ dicimꝰꝙ ſufficit ad hoc ꝙ remittit᷑ ei in baptiſmo. (Mueriturpoſtaa §. ſ. de ißa gratia iuſtificante vtrũ opponit᷑ veniali.Et ꝙ nõ videtur.quia ſi peccato oponit᷑ gratia.⁊ diuerſis gene ribus peccatoꝝ diuerſa gra.ſi diuerſa ſunt genera pec⸗ catoꝝ veniale ⁊ moꝛtale.ergo diuerſe eis gr̃e ogꝑonunt᷑. ſed gra iuſtificans eſt que oꝓponit᷑ moꝛtali.inſtꝰ em dici tur qui ſine moꝛtali eſt coĩter loquẽdo.ergo eadẽ nõ op⸗ ponit᷑ veniali.¶ Ad quod dicimꝰ.ꝙ hec foꝛma argumẽ tandi nõ valet.peccata ſunt multa vel mala:ergo bonũ illis oꝑpoſitũ erit multiplex.quia etiam vᷣm phᷣm cũ bo num teneat ratõeʒ medij? ita indiuiſibilis eſt.malũ ra⸗ tionem extremi ⁊ ita diuiſibilis:nihil ꝓhibet mali N, multiplex oppoſito vnico bono. VUnde etiaʒ ſᷣm phᷣm bo⸗ num eſt vno mõ.malũ aũt multiphariã gra q̊ non oꝑtet ꝙ; multiplicet᷑. quia ſufficit vna gra ad totũ mũdandũ. qꝙᷓuis em multiplices ⁊ varie ſint auerſiones ipoꝝ peto⸗ rum:tamen gra non dicit᷑ qua poteſt homo tm̃ ꝑticula⸗ riter mũdari ab hoc vel ab illo. vel que poteſt mundari banc pꝑtem anime ſolã vel illã.ſed que totã aĩiam.i.quã⸗ libet eius ꝑteʒ poteſt gratificare tollendo omne peccatũ 2 ideo gr̃a nõ eſt niſi vna que culpã deletſed qꝛ gra iuſti ficans nõ delet niſi ea quoꝝ eſi cõtritio.dũmõ illoꝝ ha⸗ beatur memoꝛia.ꝗ hoc dicimꝰ:qꝛ ſi nõ habeat᷑ illoꝝ me⸗ moꝛia aut dñs reducit in illoꝝ memoꝛiam aut dimittit. ſicut dicit glo.ſuꝑ.viij.math.ideo dolere debet de quoli bet moꝛtali ⁊ de venialibo ſaltem in genere.⁊ etiam foꝛ⸗ moꝛiam. vt ſicut multiplicant᷑ peccata multiplicent᷑ do⸗ te de maioꝛibo venialibo in ſpeciali ſi habeat illoꝛuʒ me⸗ loꝛes de illis.vnde q;uis vna gratia ſufficiet.non tamen vnus doloꝛ ꝓ hoc ſiue ꝓ illo. VUnde etiã ↄtritio dicitur quaſi multe tritiones cõgregate hoc eil multi doloꝛes et quia gratia nõ delet penã totaliter.quin adbuc ſit debi⸗ toꝛ pene.ſicut multi doloꝛes erant in remittẽdo ita mul⸗ te debent eſſe pene in ſatiſfaciendo.vna tamẽ gratia ſuf⸗ ficit.vnde etiam quẽadmodum licet plura peccata mor talia differẽt in ſpẽ peccati.non tñ requirebant᷑ plures gr̃e.ſed vna gra cũ pluribo doloꝛibo. ita poteſt eiſe ⁊ eſt ïtum ad veniale 2 moꝛtale. (Mueritur poſtta S. ij. vtꝝ caritas opponat᷑ peccato veniali. ⁊ qd ſic videt᷑.con ſtat em maioꝛ ẽ diſcõueniẽtia vniꝰdoni dei ad quodcũ q; pctm ꝙᷓ vniꝰdoni ad alterũ.ſed caritas nõ ſe compati tur timoꝛi ſeruili qui ẽ donũ dei ſicut vult aug.̊ multo⸗ minꝰcompatit nenann e qð dicimꝰ ꝙ bene cõpatit ſecũ caritas veniale.¶¶ Oð aũt obijcit᷑ ꝙ nõ patit᷑ ſecum timoꝛẽ ſeruilẽ.dicimꝰꝙ quẽadmodũ vult aug.in li.ↄtꝛa epłaʒ fundamẽti.cũ dicit᷑ natura coꝛrupta duo dicunt᷑. vel actio mala ſiih ꝙ natura vel actio.⁊ ꝙ coꝛrupta vel mala ⁊ ſilłꝛ in alijs hmõi. ita dicimꝰ ꝗ; in timoꝛe ſeruili duo dicũt᷑.ꝙ timoꝛ ẽ.⁊ ꝙ ſeruile inchiuz timoꝛ eſt: do num dei ẽ.⁊ in hoc nõ repugnat caritati.inqtuʒ aũt ſer nilis:ſic nõ eſt donũ.ĩmo ſecũ impoꝛtat fomitem in actu qꝛ ibi viuit volũtas peccãdi.⁊ peccaret nõſoluʒ vemalit᷑ ſed ⁊ moꝛtaliter ſi ſperaret᷑ impunitas.⁊ ex hac parte re pugnat magis caritati qᷓ; veniale quodlibʒ.vnde ex hac pte non ſe compatit᷑ caritas illi. vnde argumentũ pꝛedi ctum eſt a minoꝛi deſtructiuũ. non em̃ ſequitur ſi expel⸗ lit illuo cui magis opponitur ꝙ expellat illud cui minꝰ opponitur. (S ed queritr .§. i. tũc vlteriꝰcũ veniale nõ opponit᷑ caritati ſimplicit.vtrũ caꝛitati ꝑfecte ogonat᷑.Et ꝙ ſic videt᷑.qm.j.ioh.iiij.dĩ. ꝙ ꝑfecta caritas foꝛis mittit timoꝛẽ.⁊ ̊ nõ dẽ de ſeruili tm.illũ em̃ eijciebat etiã caritas imꝑfecta. Eñ de initia⸗ li intelligit᷑ q̃re ſi ille timoꝛ erat donũ dei.⁊ quo bñ ↄtin gebat vti ꝙ; ad vtrũq; ꝑtem ſui.⁊ tñ ꝓpter ſua impꝑfectõʒ foꝛas mittebat᷑ a caritate ꝑfecta.młtomagis veĩale qð plus ſonat ĩ im ꝑfectõezʒ:videbit᷑ plus repugnare carita ti ꝑfecte.⁊ ita caritas ꝑfecta nõ poterit ſtare cũ veniali. YItẽ dyo.ad iohᷣ.euage. Si illi qs dicis ſctos diligũt ea q̃ ſunt ſuꝑ terrã ab inherentibo male zelata a diuino oĩno ceciderũt amoꝛe.⁊ non noui quõ vocent᷑ ſcti. Si g̊ ſancti dicũt᷑ ꝑfecti in caritate.⁊ nõ licet eis amare ea qᷓ ʒelant᷑ ꝗ inherẽt terrenis.ſ.iſta tꝑalia.quin cadant a di⸗ uino amoꝛe. amare aũt iſta tꝑalia ?ᷣm ꝙ hmõi non dice bat niſi veniale. videt᷑ ꝙ ꝑfectõ caritatis ñ poſſit ſecũ pati veniale. Sʒ ↄnla ꝙ h eſt falſuʒ. ſic em̃ dictũ ẽ in.q. pᷣcedẽti.quẽadmodũ dic aug.ſuꝑ pᷣmazʒ canonicã Yohᷣ. im poſſibile ẽ ſanctũ aliquẽ aliqũ in mimis nõ cadẽ pec⸗ catis.oↄſtat aũt ꝙ aliꝗs ſanctꝰ hʒ caritatẽ ꝑfectaʒ.quõ g̊ habebit veritatẽ illuo verbum dyoni. ꝗꝓpter h̊ põt aligs dicẽ᷑.ꝙ nec cuilibet caritati ꝑfecte oꝑponit᷑ veniale.ſed ſo lum ꝑfecte caritati ↄfirmate.¶¶ Sʒ adhuc ꝙ h̊ nõ ſit ve e * rum videt᷑.qꝛ cuʒ dicit᷑ gr̃a ↄfirmata q̃ pꝛiꝰdicebat᷑ ꝑfe⸗ .a cta.nihil addit᷑ ad ꝑfectõeʒ pꝛioꝛẽ niſi ꝑſeuerãtia. Si ꝗ̊ ratio tempoꝛis aut durationis dũmodo ſit equa perfe⸗ ctio caritatis ſicut et pꝛius)nihil facit ad abijciendum veniale pluſqᷓ; pꝛius.patet ꝙ etiam habens finalem ca⸗ ritatem etiam perfectam:poterit habere veniale ſicut 2 ſi non haberet finalem. ¶ Ad quod dicimus. ꝙ reuera caritas perfecta multipliciter poteſt dici.Cum enim ca ritatis ſit liberare vel ducere in libertatem. pꝛimo qui⸗ dem Em ꝙ oꝛdinat auguſti.gradus liberationis ſuper illud Johᷣ.viij. Si filius vos liberauit ⁊c. liberat cari⸗ tas a moꝛtali.ſed non dum plena eſt hec liberatio:quia iterum poteſt cadere liberatus in moꝛtale.Si autem in tantũ ꝑficiatur caritas vt iam nõ poſſit cadeꝛe in moꝛta le habens ipᷣamtunc ꝑfectioꝛ eſt qᷓ pꝛius.ſed adhuc im⸗ perfectio remanet: quia poteſt cadere in veniale. ER ſi adeo perficeretur vt nec in veniale caderet.adhuc non eſſet plena liberatio: quia remaneret fomes. Sed ad⸗ Prz 10 —˙ - — — — — —— — — — “ der rt V huc extincto fomite adbuc ſupereſt vnus gradus ſcili⸗ Pya – NN1 Gr Solet avet Mueſtio cet amotio fomitis ⁊ omnis miſerie.qui gradaus erit in glia:⁊ tũc demum erit liberatio completa ⁊ plena liber tas. MPoteſt ̊ dici perfecta caritas ad pñs tripliciter. Vna ꝓut eſt in ſanctis iam gloꝛificatis.etſi de bac intel⸗ ligeret᷑ infoꝛmatus eſſe ſanctus cum diẽ Dyo. Si aliq̊s dicis ⁊c.tunc non hʒ dubitatõʒ autoꝛitas dyoniſij.ↄſtat em̃ ꝙ neq; ſanctꝰ iam gloꝛificatus neq; etiam in pnti vi⸗ ta confirmatus vt nõ poſſit peccare nec veniałr nec moꝛ tatr.pt᷑ nimis diligere iſta terrena ſiue materialia ⁊ tem ꝑalia.Alio modo pt᷑ dici ꝑfecta caritas ꝓut etiam eſt h in bennibo in terra poſitis.⁊ h̊ duplicit.vel ſᷣm actum vł Fſm habitum.Fm actum cum totalr tlectat᷑ caritas ali⸗ cuiꝰin amplexu ſpõſi.ita vt nihil aliud amplexet/⁊ buic ꝑfectioni caritatis 'm actum bñ vexꝝ eſt ꝙ oponit᷑ veni⸗ ale. Si em̃ aliꝗs inoꝛdinate diligit aliꝗd licet venialr: tñ cum deſcendit ad illud ſub deo.iam non totalłr adbe⸗ rebat affectus eius deo.⁊ ita cadit ꝑfectio caritatis qᷓtũ ad actum. remanere tñ pt qᷓtum ad habitum. De iſta S ꝑfectõne ſeda q eſt ſm actũ.pr intelligi illud qð dic dyo. ꝓꝙ ſancti.i.bñtes hanc ꝑfectõʒ caritatis non diligunt ea qꝗq ſunt ſuꝑ terram. Tercia at᷑ ꝑfectio eſt ſm habitum. vt vicʒ qñ mens etſi non ſemꝑ ſm totũ affectum ſuum actu alem dirigat᷑ in um. tñ vt freqnter facit.⁊ apta eſt ad illud.⁊ huic ꝑfectioni 'm habitum non repugnat qn li. ar.aliq poſſit moueri motu veniali ᷣm actũ. Uñ bmõi ꝑfecta caritas non foꝛas mittit veniale. foꝛas tñ mittit timoꝛem etiam initialem. Etſi querit᷑ quõ hoc ẽ. rñdemꝰ y quemadmodum dic glo.ſuꝑ illud ps. beati omnes 4 timent dñm.timoꝛ initialis duos hʒ oculos. vnũ adp̃ᷣ⸗ mium reliquum ad penam.qtum ad oculum reſpicien tem penam ſiẽ quam timet.mittit ſoꝛas ꝑfecta caritas ti moꝛem initialem.qᷓtum at᷑ ad alium non eijcit ipᷣm ſ cõ⸗ ſummat. reqrit em̃ ꝑfecta caritas vt quẽadmodũ dilige⸗ bat eum ita totaliter hẽbat oculum ad ipſum.cum q dẽ tollit initialem ꝗ tollit veniale.non ſeqt᷑.eſt em a maioꝛi ↄſtruendo ⁊ a minori deſtruendo. Nam ſi volumꝰ recte ↄſiderare.plus opponit᷑ motus ipſiꝰ timoꝛis initialis qᷓ⸗ tum ad oculum quem habebat ad penam ipſi ꝑfecte caꝛi tati:qᷓ; motus venialis pcti:qð patʒ. motus em̃ caritatis pfecte erat totalr in drum dvirigi ſiue totatr circa ip̃ᷣm af fici.ex h̊ auteʒ ſeqbat᷑ non affici circa aliud.qᷓto afficitẽ anima circa magis diſtans a ſummo bono:tantomagis diſtat ille motus a motu caritatis ꝑfecte.Sed oſtat ꝙ in genere eoꝝ q̃ ſunt!qð maxime diſtat a ſummo bono eſt pena eterna: qꝛ hec eſt q̃ſi ſummum malum ſm ꝙ eſt po⸗ nere ſummum in genẽ mali pene. Vnde a plus diſtat qỹ qðlibet bonum temꝑale a ſummo bono.qꝗ affici circa pe⸗ nam eter nam timendo ipᷣam plus diſiat a motu ꝑfecte ca ritatis.qᷓ inoꝛdinate diligẽ ſub deo qð ↄtinet bonum tẽ⸗ ꝑale.ſ̊ pmus motus fuit ipſius timoꝛis initialis q;tum ad eius imꝑfectõʒ. quam dicebat᷑ foꝛas mittere caritas fecta.ſecundus at᷑ fuit motus venialis peti. VUnde patz ꝙ pluſlonge repugnat timoꝛ initialis q̈tum ad illam ꝑ⸗ tem ſui ꝗ eſt timere illam penaʒ:ipſi caritati ꝑfecte q; ve niale. Vnde non ſeqt᷑ ꝙ ſi foꝛas mittit qdð plus ſibi repu⸗ gnat.ꝙ foꝛas mittat üllud qð minus eſt.vñ etſi ꝑfectam bñs caritatem nunqꝙᷓ moueat᷑ motu timoꝛis reſpectu pe⸗ ne eterne tñ pt᷑ peccare venialłr. Concedimꝰtñ bene cũ peccat venialr ſᷣm actum.non hʒ tunc actu motum cari- tatis ꝑfecte.ſᷣ tñ retinet habitum ipſius ꝑfectõis Pꝛe⸗ terea timoꝛ initialis qtum ad illud qð eſi timere penam eternam. ꝓ ſe non pr eſſe: niſi vel qũ ninet᷑ de moꝛtali.vel qñ timet᷑ vt non piene ſit ſatiſfactum. ſ nihil hox in ca⸗ ritate pfecta timet᷑.vnde ptʒ ꝙ non pt hẽe caritas ꝑfecta ſecum motum timoꝛis initialis qum ad illaʒ ptem. Sʒ diu in vita iſta eſt qtumcũq; ſit ꝑfecta caritas. niſi de pãli gra aliter dñs diſpenſet:nihil ꝓhibet gqn aligs inoꝛ dinatus motus venialis ſiue ꝑ ſurreptõz ſiue alio modo poſſet ſurgere. 4 Sed adhuc obijcit.diẽ em Augo. ꝙ ſiẽ ε7g „ gutta aque in camino.ita veniale peccatuʒ in viro ꝑfecto pᷣ gutta aque non cũ ſtat camino ignis.eꝛgo neq; veniale cum caritate viri ꝑfecti.quod ſoluitur. ꝙ non facit pfe⸗ cta caritas.vt veniale non ſit aliqũ vel non incidat. ſed facit vt non duret quemadmodum caminus ignis non faciebat vt non apponeret᷑ ſibi gutta aque. h̊ facit vt ap⸗ poſita non duret immo citius deſtru at᷑.pfecta eĩ caritas ſtatim inflammat hominem vt doleat⸗ peniteat. im ꝑfe⸗ cta vᷣo caritas non ſtatim inflammat ad penitentiam de veniali.ſed dimittit poſi vnum venire aliud. VUnde quã⸗ do ſic aggregant᷑ venialia multa latent in anima ſimul/ fit maioꝛ diſpoſitio ad pſtractionem nec dẽ ſtatim reſur gere iuſtus a caſu ſuo. Q neritur poſtea dicitur Hiere. xlviij. ANdaledictus qui facit opus tei ne⸗ gligenter. alia lr̃a fraudulenter ibi.glo.ꝛego. DBeſidia p toꝛpoꝛem naſcitur.fraus per pꝛiuatam electationem illam minoꝛ amoꝛ dei exaggergat:hanc ꝓpzius amoꝛ ſui excitat. ex quo videtur ꝙ in negligentia operis tei faci⸗ endi minuitur amoꝛ dei.ſed negligentia quoddam veni⸗ ale kes⸗ amoꝛ di ſiue caritas non minui poteſt per veniale ſed eodem modo minuitur caritas tollitur to⸗ taliter.ſicut enim dicitur commumter.minui non poteſt caritas niſi totaliter tollatur. aut ſi non ſuſtinetur oppo ſitõ iſta. ⁊ tamen verum eſt indubitanter ꝙ; eodem quo minuitur caritas modo. tolli poteſt tempoꝛis ſucceſſio⸗ ne.diminutio enim via eſt ad totalem abiectionem. qua⸗ re erit verum.aut ꝙ veniale non ſiat cum caꝛitate:aut veniale ſᷣm ꝙ huiuſmodi poteſt tollere caritatem ex toto quoꝝ vtrumq; falſum videtur. ¶ AVd quod dicimus.ꝙ; gloſa ⁊ textus illi loquuntur de negligentia moꝛtali ? nõ veniali.⁊ hoc patet per hoc ꝙ ibi dicitur maledictus.ma ladictio enim non ſolet comminatoꝛie indici niſi ꝓ moꝛ⸗ tali in ſcriptura.Si ergo queritur quomodo ibi dicitur minoꝛ amoꝛ dei.dicimus ꝙ amoꝛ ille qui ibi dicitur eſſe minoꝛ. non accipitur pꝛo amoꝛe caritatis.ſed ꝓ amoꝛe natur ali ſiue ꝓ amoꝛe voluntatis nature conſentanee.⁊ boc pt minui ꝑ perjm moꝛtale 7 qtum ad actum ⁊ q;tum ad habitum foꝛte. neritur poſtaa S. v. cum moꝛtale ⁊ veniale genere differant 2 ratione pecca ti. videt᷑ ſimilr ꝙ deletiuum vtriuſqʒ aut ſunpliciter ſit diuerſum aut ſaltem ſi idem eſt in ſubſta ntia:quo ad di⸗ uerſos effectus ſit deletiuum huius illius.quapꝛopter ſi gratia eſt deletiua moꝛtalis. aut non erit deletiua ve⸗ nialis.aut non ᷣm eundem effectum ſᷣm quem eſt deleti⸗ uum moꝛtalis. Et hoc concedi ſolet.⁊ ponimus exem⸗ plum tale.ſol ⁊ deſtruit tenebꝛam noctis.deſiruit etiam nubem aliquando.que etiam nubes etiam erat cum ipᷣo die. ſed hoc dicitur eſſe ſm duplicem naturam in ipſo ſole: dicitur enim caler e⁊ lucere.⁊ ſᷣm ꝙ lucet deſtruit tenebꝛam: Pᷣm autem ꝙ calet diſſoluet nubem. 2 ſimili⸗ ter ſolet dici ꝙ gratia ſᷣm ꝙ illuminans purgans eſt moꝛtale. ſm autem ꝙ feruens purgat veniale. ¶ Sed obijcit᷑ qm̃ ſi nubis natura non eſſet humida ⁊ diſſolubi lis ratione aquoſita tis.ſed ſolum haberet naturam ob⸗ ſeuritatis:non ratione alterius actus expelleret ſol nu⸗ bem ꝙᷓ tenebꝛam. ſed ratione eiuſdem. ⁊ ſi ſ̃m magis 2 minus intenſi.ſed ſicut vult ꝛego.moꝛtale obtenebꝛat ⁊ veniale obſcurat. ergo ſi ſic eſtqratia hec.non pᷣm ali⸗ um actum opꝓponet᷑ veniali ⁊ ſᷣm alium moꝛtali. ſed dif⸗ ferentia erit ſolum ſᷣm maioꝛem ⁊ minorem intenſio⸗ nem eiuſdem octuo Ce nons concedimus dicentesꝙ qᷓ uis aſſignetur ꝓpoꝛtio inter ſpi ritualia ⁊ coꝛpoꝛalia.⁊ per inſpectionem coꝛpoꝛalium quodammodo manudn⸗ camuur in ſpiritualia: non tamen vſq;quaq; eſt conue⸗ niens vel vnifoꝛmis ſimilitudo que pꝛoponitur inter Aazes ek e ¶ Queritur ergo ſolum in genere/ dicimꝰ g. ꝙ ad dele coꝛꝑalia 2 ſpiritualia.cum ergo pꝛeponit᷑ ſimilitudo de ſole materiali ad tenebꝛam ⁊ nubem. ⁊ de ſole ſpũali ad veniale 2 moꝛtale. bñ eſt ſimilitudo in genẽ ꝙtuʒ eſt ad hᷣ ꝙ ſic maioꝛ qdammodo vᷣtus ſolis exigit᷑ ad expellendũ nubem ᷓ; tenebꝛam. qd patzʒ. qꝛ nubes poterat ſtare eti⸗ am expulſa tenebꝛa cum ipſo ſole: ita qd ammodo maioꝛ actus gre vel gra ad plura extenſa reqrit᷑ ad expulſionẽ venialis q; ad moꝛtalis expulſionem.ſiẽ iaʒ videbit· bñ tñ eſt da ꝙtum ad G.ꝙ ſol materialis cã eſt generatõis nubis.⁊ etiam cã eſt diſſoluendꝭ eandem generatõz. ſol at̃ ſpũalis.ſ.gr̃a nunqᷓ fuit cã generationis venialis. vñ etiam nec foꝛte q̊ͥ ad hec ſimilitudo eſt.vt opoꝛteat alium. eſſe actum qͥ expellit gr̃a veniale 2 qͥ expellit moꝛtale.ſe eundem ad alia ⁊ alia extenſum foꝛte ſiẽ iam videbitur. Quod g̊ obijcit᷑ ꝙ ſi ſpẽ vel gen ere dꝛñt veniale ⁊ moꝛ tale:dẽnt ⁊ eoꝝ eletiua.dicimus ꝙ h̊ non ſegt . qĩ ſicut· multoꝝ moꝛtalium ſpẽ differentium ſpẽ pĩ eſſe vna dele⸗ tiua ⁊ non coiuſlibet ſua ꝓpꝛia:ita ⁊ moꝛtalis ⁊ venialis pr eſſe eadem deletiua. ſ differat᷑ ſolutio bui⸗ vſq; polt⸗ modum vbi meliꝰvidebit᷑. . S.vj. ratione dictoꝝ.ſi gra regrit ad tollendum moꝛtale ?⁊ ad tollendum veniale. Itrum maioꝛ regꝗrat᷑ ad tallendum moꝛtale ꝙᷓᷓ ao tollendum veniale.⁊ econuerſo. maioꝛ ad moꝛtale minoꝛ ad veniale. videtur ex ratione ꝓpoꝛ⸗ tionis.ſic em̃ ſim pliciter loqndo pcto ogonit᷑ gra.j̊ ma ioꝛi maioꝛ.⁊ minoꝛi minoꝛ.ſᷣ moꝛtale maius eſt ꝙᷓ; venia le in genere pct᷑i.¶¶ Sed gᷓ eſt.qm̃ cum aduenit gra q tol⸗ lit moꝛtale.adhuc ſublato moꝛtali remanet veniale.qᷓ vrſi cx?᷑ q; non tanta ſuſfficiat ad tollendum veniale q̃nta ad tollendum moꝛtale.¶Zid qð dicimꝰ ꝙ in pcto ſunt duo cõſideranda:culpa ⁊a pena/ad deletionem culpe in pcto adulti reꝗrit᷑ gra cum ↄtritione.⁊ h̊ tam in moꝛtalibo ꝙᷓ in venialibo.cum in reſpectu venialium ſufficiebat foꝛte ↄtritio in genẽ. reſpectu autem moꝛtalium exigebat᷑ nõ . Si 9 5. , endum gcqd erat cul⸗ pe ⁊ in moꝛtali ⁊ in veniali cum ↄtritõne debita:minima ſufficiebat gra vt ita dicam q vna ⁊ eadem. vnde quem admodum plura moꝛtalia diueꝛſoꝝ geneꝝ potuit vnica gra delere.ita eadem gra fuit eletiua moꝛtalis ⁊ venia⸗ lis q;tum ad illud ꝙ habebant culpe.vnde nec maioꝛ nec minoꝛ qtum ad vnum q q;dtum ad aliud reqrit᷑.ſᷣ̊ qꝛ ptꝰ deletionem culpe erat nibilominus abſoluendus pctoꝛ areatu pene ꝑ ſatiſfactõnem.ex iſta parte dicimꝰ.ꝙ etſi Stia eadem ſu fficiat ad tollendum culpam vtrobiqʒ: tñ ex parte pene maioꝛ ſatiſfactio reqrit᷑ ad moꝛtale ꝙveni ale. Fm ꝙ diẽ Aug. in encheridion ⁊ hx in ſen.li.iiijdi. xvj.c.vlt. ꝓ pctis quotidianis bꝛeuibo leuibuſq; ſine ꝗbo hec vita non ducit᷑ quotidiana oẽo fidelium ſatiſfa⸗ cit.eoꝝ em̃ eſt dicere pꝛẽ nr̃ ꝗ es in celis ⁊c̃.⁊ delet hec oꝛo minima quotidiana pcta.talis autem ſatiſfactio non ſuf ficiebat maioꝛibo.Similr autem ⁊ de ipſa ↄtritione dici mus.ſẽm ꝙ ipſa fuit ſatiſfactoꝛia intra.quemadmodum alia oꝑa pnie fuerunt ſatiſfactoꝛia er)de ipᷣa inquam co tritione dicimus.ꝙ maioꝛ debuit eſſe reſpectu moꝛtaliã ỹ̈ reſpectu venialium. Qnueritur poſtea S. vij. poſſibilitate motus venialis ⁊ motus caritatis.hoc ẽ vtꝝ pñft ſimul ſtare in eodem.⁊ ꝙ in eodem m diuerſas vires non eſt difficile ꝓbare vt videt᷑.qm̃ ſi diuerſe vires ſimul pnñt mouere nihil ꝓhibet vt videt᷑. rõnalem ꝑtem moueri motu caritatis: aliam autem motu inoꝛdinato ſiue veniali. Sed vlteꝛius eſt.q.vtꝝ ſᷣm eandem vim pñt ſimul ſtare duo motus.alter ex caaitate.⁊ alter venialis ⁊ ꝙ non videt᷑.iQam ſi vis in q̃ eſt motꝰcaritatis vis ſim plex eſt. imꝑtibilis eſt.⁊ qð eſt ꝑtibile non ſm ꝑtem ⁊ ꝑ⸗ tem ↄueꝛtit᷑ ad multa. tũc videt᷑ ꝙ nõ poſſit ſimul ↄuerti ad multa vis iſta.ſᷣ aliter non poterant eſſe motꝰ plurea ſimul.quare videt᷑ ꝙ non poterant ſimul ſtare motus ve nialis 1⁊ motus ex caꝛitate in eadem vi. Sed adbuc ſi H̊ eſſet verum.quero vlterius.vtrum in eodem motu poſſʒ incidere quod eſſet ex caritate.⁊ q; eẽt venialis.vel in eo⸗ dem actu.⁊ adhuc videt᷑ ꝙ ſic.qñq; ponit᷑ ꝙ aliquis pᷣdi⸗ cet ex bona intentõne ⁊ ex caritate.⁊ actus caritatisẽ. ponat᷑ ̊ ꝙ in aliq̃ ꝑte ſui incidat vana gloꝛia aliq̃ntula. tunc ↄſtat ꝙ veniale eſi.querit᷑ ſi veniale nõ eſt ſine actu ibi autem non fuit niſi vnicꝰ actus vt videt᷑:tunc nonſo⸗ lum in eadem vi ſᷣ etiam in eodem actu eiuſdem vis.vi⸗ det᷑ ꝙ pñt concurrere motus caritatis ⁊ motus venialis ⁊ ꝙ iſte caſus ꝗ poſitus eſt accidat hẽ ex euangelio vnde Lu.x.dẽ etiam pulueꝛem ꝗ adheſit nobis de ciuitate vꝛa extergimue in vos.Et ſimiłr Math.x. Excutite pulue⸗ rem de pedibo vꝛis.Et illud idem diẽ glo.ſuꝑ illud Jo⸗ hannis.xiij.lauit pedes diſ.ſuis.Quod ſi concedeꝛet᷑:in contrariuʒ eſt.qm ſi ille motus eſt ex caritate.eſt merito rius.ſ̊ ſi venialis eſt malus eſt.quomodo autem poterit dici idem actus meritoꝛius ⁊ malus.4. Pꝛeterea.j.ad coꝝ.iij.dicit apłus vel accipit᷑ ex verbis eius.ꝙ alij ſuꝑ⸗ edificant lignum fenum ? ſtipulam. alij auꝝ ⁊ orgentu. ⁊ lapides pᷣcioſos.querit᷑ ſi diuidit᷑ inter hec duo: ñ erit idem motus quo ſupedificabit᷑ vtrũq;. ¶ Solutio. ỹtũ A d pᷣmum concedimꝰ bene ꝙ motus caritatis ⁊ motꝰve⸗ nialis ſtare pñt in eodem ᷣm vires diuerſas. Si autem querit᷑ vtꝝ pᷣm eandem vim ⁊ etiam vtrum ſᷣm eundem actum eiuſdem vis.tunc diſtinguimus.qm̃ aut actus illi contrarij ſunt ſiue oppoſiti aut diſꝑati tmn.ſi diſꝑati tm̃ ⁊ tunc dicimꝰ ꝙ bñ pñt ſimul ſtare in eadem vi.pbi gr̃a.di ligere deum ex caritate 2⁊ vroꝛem venialłr. Si at᷑ ſint con trarij actus.tunc non pñt ſil ſtare in eadẽ vi.⁊ dicimꝰ eẽ vꝛios qñ að eundem actumſiue circa idem ſubiectũ mo⸗ uent᷑ cõtraꝛie radices.pᷣbi gra.diligẽ deum ex caritate ⁊ vxoꝛem venialłr non erant ↄꝛia.qꝛ non circa idem.ſᷣ mo⸗ ueri circa vxoꝛem motu caritatis.⁊ etiam circa eandem motu veniali nimium diligẽdo h̊ ſub deo. hec duo ſimul ſtare in eodem non pñt.Si em̃ circa diuerſa vel diuerſis uffectõibo potuit ſimul affici vna vis ↄꝛijs tñ non potuit. Ad illud at qd obijcit᷑.ꝙ ipſa vis cum ſit ſimplex ⁊ im ꝑtibilis.ſimul ↄuertit᷑ ad pła.dicimꝰ ꝙ illud non obſtat ĩmo argumentũ illud magis eſt ad opoſitum ꝗ; ad ꝓpo⸗ ſitum.qᷓto em̃ im ꝑtibilioꝛ eſt vis ⁊ ſimplitioꝛ eſt ſ̃m eẽn⸗ tiam:tantomagis ↄuerti pt᷑ ad pluꝛa.ↄcomitabant᷑ enim ſeſe hec duo ſimplicitas eẽntie ⁊ multiplicitas.⁊ intẽſio potentie in eodem.vt q;omagis eſſet de pmo.ſ.de ſimpli citate eẽntie: tantomagis eſſet de intenſione ptatis ⁊ extẽ ſione.vnde qᷓto ſimplitiꝰ eſt tanto potentiꝰ eſt ⁊ etiam in plura vel ad plura. 4 Ad illud qð obit᷑. vtx in eodem actu. Rñdemus ꝙ in eodem actu ita ꝙ vtrũq; denomi⸗ net actum illum impoſſibile eſt. ̊ vt motꝰ ille ſit merito⸗ rius pᷣncipatłr.⁊ q;tum ad appoſitionem alicuiꝰ indebite circumſtantie.vel qᷓtum ad omiſſionem debite circũſtan te incidat veniale:hoc bene ↄtingit.vnde ſi aliquis ex ca ritate p̃dicat.actus quidem iſte pᷣdicare dicendus eſt me ritoꝛius ⁊ caritate foꝛmatus. Si autem incidat ibi va⸗ na gloꝛia.hoc eſt quia aliquantulum declinat a recti tudi ne intentionis.ſ̊ non ꝓter hoc denominandus eſt nunqᷓ; actus ille venialis.neq; dicendus eſt eſſe demeritoꝛius. veꝝ eſt tñ ꝙ relingt᷑ aliqua diſpoſitio in p̃dicante que fu it meritoꝛia pene.S̊ non ſᷣm actũ illum pꝛincipalem fu⸗ it ita diſpoſitio: immo ſm aliquid circũſtans illi actui. pᷣbi gra.pdicare iſte actus fuit meritoꝛius.ſ̊ vane gloꝛia ri de pdicatione fuit quidam non debitus actus.cedens in indebitam circũſtantiam ipſius pᷣncipalis actus pᷣdi⸗ candi.cum & ipſe pꝛincipalis actus pᷣdicandi nunqᷓ exe/ ata rectitudine ſue oꝛdinationis. quin ſemꝑ ipſa foꝛmet᷑ etſi aliquantula ſit ibi declinatio: ideo ſemꝑ dicendus ẽ meritoꝛius ⁊ nunꝙᷓ demeritoꝛius.Si &̊ ibi motus carita tis ⁊ veniale circa idem ſint. non tñ idem poterit dici ee vtrũq; ꝑ denominationem.ſᷣ alteꝝ eꝛit ibi ꝑ rectitudinẽ e obierbw ſ 1 ———, — —ʒ—N — –⏑ —VN — — oe. ¶ vd — — —. — Nueſtio cxruij. e eſi; alterum vᷣo oblique. vt dicatur ꝙ circa actum caritatis d limbo qui dicitur poruuloꝛum decedentiũ non bapti⸗ poß poteſt incidere veniale. ʒatoꝛum.⁊ non de limbo qui dicit᷑ fuiſſe antiquoꝛum pa neg SS trum.in quibo non fuit carentia viſionis dei niſi ad tem en emn brum nonum pus. æ etiam alterius modi carentia ꝙᷓ in ꝑuulis hmõi. si. S Bno querit᷑ quid debeatur veniali pecca⸗ ibi enim eꝛat defectus ſolutionis pꝛecij.ſed de bis als di n to. vtrum tm̃ Pend tenboralis an ttiam cemns:. eteꝛna.Et pꝛimo oſtendit᷑ ꝙ non poſſit eteꝛ 4 MI b d 4 ſo⸗ naliter nirt⸗ qm̃ ſi eus lultne iudex eſt em ruᷣ mdecimum 6 i veniali non debeatur niſi pena tempoꝛalis. cum eter⸗ Eecimo queritur vtrum aliqua venialia re ials na impꝛopoꝛtionabilis ſit tempoꝛali.iniuſte videretur maneant poſt moꝛtem in ipſis iuſtis ratio⸗ fnge agere deus ſi puniret veniale eternaliter.¶ Sed conrrra ne culpe. Ad quod ſic. aliquis contritus eſig ſi non eſt puniendum eternaliter. ergo aliquando ceſſaa . erat modo ſuper venialibo moꝛtalibo 2 hr⸗ Sit wo/ bit puniri.ſimus modo in illo inſtanti/ceſſauit pena.ſed dimiſſa ſunt omnia.deinde ante moꝛtem committit ali⸗ do⸗ non tollitur pena niſi ſublata culpa:ergo ſublata eſt cul quod veniale. de quo non contritur ſic moꝛitur.querit᷑ kin pa iſta in iſto quam attulerat in inferno ſecum. ſed hoc vtrum cleatur iſtud veniale hic in pꝛeſenti aut tranſeat rito falſum. quoniam in inferno nulla fie t teletio culpe nec cum ipſo in purgatoꝛium. Si dicitur ꝙ cum illo tranſit en etiam venialiter poſt moꝛtem. ¶ Ad quod dicimus. ꝓ in purgatoꝛium:hoc non videtur.ibi enim nõ poſſet am iec reuera decedens in moꝛtali ⁊ veniali ꝓ vtroq; eternałr plius purgari illud peccatum vt videtur. quia nec noua ſo punitur. cuius cauſa eſt. quia ſicut vult Gꝛegoꝛiꝰ. quia gratia ibi datur nec eſt locus merendi. Unde poſt moꝛ: nti. cum peccauerit peccatoꝛ in ſuo eterno qui in fine grati⸗ rem non fit aliquid alicui ſicut vult Oꝛegoꝛius. niſi ᷣm jenit am non habuit.ſicut fuit eternitas ſuo modo in volunta ꝙ meruit in vita preſenti. vnde ibi eſt tm locus vbi ali⸗ i te peccatoꝛis qtum ad moꝛtale:ita eſt qtum ad veniale. quis poſſit ſoluere penas debitas.opoꝛtet ergo ꝙ tollat NAH vnde ſi hmõi peccato reſpondebat pena eterna. patet ꝙ; illud veniale in pꝛeſenti vita.Sed tunc queritur a quo: en itum ad eternitatem pene non erit dẽa inter moꝛtale ⁊ Si dicit᷑ a gratia finali.Contra.ibi non fuit contritio. ſen veniale ſed quia illud fuit ſub deo ⁊ illud contra deum: ſi autem gratia ſine contritione poſſet ſu fficere ad dele⸗ ili erit differentia in pene acerbitate. vt minoꝛ fit pena illa tionẽ venialium: tunc poſſent multotiens dimitti pecca⸗ que eſt/ ꝓ veniali qᷓᷓ que eſt ꝓ moꝛtali.vnde ſi idem ſit ꝗ ta venialia quando non dimittunt᷑.cum multi habentes patit᷑ ab eodem igne.tñ ſicut vult Gꝛeg. ſuper illud Job gratiam habeant ⁊ vemalia. ergo ſi hec gratia finalis eſt * x.terram miſerie ⁊c.⁊ eum confoꝛmabit ſe ignis punieẽ⸗ eadem que erat ante penultimum inſtans. dimiſſa fuiſ⸗ c dis non equaliter n heſel micuich meritis. neq; ſent ei peccata vemalia quod ſi non eſt verum. patet ꝙ ñ no n quibuſcunq; meritis in eõdeni equaliter.ſed qtum ad q̃ ſufficit ſola gratia ad deletionem venialis. ergo erquo nt 60 dam magis acerbe: qtum ad quedam minus puniet. iſte non conteritur in vltimo inſtanti vite ſi ue: non delebi⸗ o 4O ergo obijcitur ꝙ deus ageret iniuſte ſi tempoꝛali tur illud veniale a gratia finali.(¶ Ad quod dicimus ꝙ * pena dignimm. puniret eternaliter ⁊c. Rñdemus.ꝙ veni diuerſe ſi unt de hoc opiniones vtrum huinſmodi veniale l ale coniunctum moꝛtali ſi aſſit finalis impnĩa.non am⸗ celeatur hic vel in futuro. 7 vtranq; opinionem recitat . plius eſt tempoꝛale. immo iam tranſit in perpetnum. qꝛ magiſter in.iiij. ſententia di. xxj. Sine pꝛeiuditio tamẽ poſt moꝛtem non eſt locus dimittendi peccata neq; tem⸗ dicimus,/ꝙ veniale omne delet᷑ in pñti vita. Vnde ſicut us.⁊ ideo fuit dignum puniri 2 pena eterna. vult Dusuſti. de e te dei. credimus ꝙ homini poſt . vitam iſtlam non additur nouum meritum nec noua re⸗ 1 ueritur poſtea S .R. miſſio culpe.ſed datur ei pena vel meritum ſᷣm meru⸗ ⸗ de aliquo exiſtenti in oꝛiginali peccato.ponatur ꝙ non it in vita iſta. Unde in purgatoꝛio poteſt eſſe abſolutõa purgetur ab illo.poſtea adultus factus ſuperaddat oꝛi⸗ pena:ſed a culpa non. deletur ergo veniale illud de quo querit᷑ in pnti.ſi querit᷑ a quo:tunc dicimus ꝙ a gratia Ginali aliquod peccatum veniale 2 nullum moꝛtale.que ueri⸗ . ſo finali. AUnde Augin oꝛiginali ſuꝑ Jo.viij. vbi dicſt. Si ritur tunc vbi iſte punietur. Qam ſi dicitur in limbo.Gᷣ pi non videtur. ibi enim non erat locus puniendi aliquod filius vos liberauit ⁊c. accipiens illud quod dicit᷑ Ro. ſ vararls- n actuale peccatum commiſſum. Si autem dicitur p in in vij. carne ſeruio legi peccati/ vult dicere. ꝙ ſeruitus iſta? eſpe veia unn ferno actualis pene.hoc non videt᷑ quia ibi eſt locus pu⸗ qᷓdiu viuimus in nr̃is anim abo eſt. niſi dominus aliter / n E veraſe en niendi tm̃ habentem actualia peceata moꝛtalia vt videt᷑ diſpenſet ꝑ ſpalem gr̃am.ſed tñ ſemꝑ diminuunt᷑ in ha⸗ nn quoꝛum nullum iſte habet.neq;ʒ poteſt dici.ꝙ hic ꝓ oꝛigi bentibo caritatem. ꝙdiu tñ viuit᷑ non eſt ꝑfecta liberatõ 1 nali ⁊ ibi ꝓ veniali cum idem non poſſit eſſe in diuerſis ſiue libertas ab hac ſernitute.quia coꝛpus quod coꝛrũ⸗ locis.¶ Ad quod dicimus q; ꝓpte as puniendoꝝ nõ pit᷑ aggrauat animam ſapᷣ.ix.vnde cum ad boc deuemt᷑ n opoꝛtet ponere diuerſa loca ſᷣm ſäbßRanrtam dꝛa in in⸗ ꝙ anima ſoluit᷑ a carne cuʒ gratia finali. fit anima ſpũa vaüH ferno.in eodem ergo loco inferni quo puniuntur anime lis ⁊ libera ab illa ſᷣuitute/vnde tũc gra eo ꝙ finalis eſt Ne repꝛoboꝝ:ſicut enim anima petri ibi exiſtens non pate⸗ ⁊ ita q̃ſi ĩ dam ſummo.non tñ ſummo intenſionis ſᷣ tñ ret᷑.ita quelibet anima ibi adueniens differenter punit᷑ q̃ſi in qdam complemento pᷣualet ſupᷣ ipſum veniale.7 H Fm rõnem differentis cremabilis. Vnde in eodem loco delet illud in ipſa diſſolutione anime a coꝛpoꝛe.q;uis nõ ni ⁊ in eodem toꝛmento nihil ꝓhibet diuerſos differenter ſit motus ↄtritionis ad illud directus. delet inquam ex pati ſm diuerſas cauſas.ſicut vult etiam Sꝛego.ſuprr vᷣtute ſue complexionis ⁊ ſui ſtatus.⁊ boc qtum ad cul⸗ et illud Yob. x. terram miſerie 2 tenebꝛarum. Ende cum pam ⁊ non qtum ad penam. immo illa ſoluet᷑ in purga⸗ dicuntur paruuli non baptiʒati decedẽtes eſſe in limbo. toꝛio. Si qreret᷑ ꝓpter gd gratia alio tꝑe ſine ↄtritõne 6 illud magis pt ineeilig dꝛa pene q; dꝛa loci.in eodem ei non deleuit veniale ſic ⁊ nunc.patet ſoło: qm̃ non erat ſi 6 loco quo puniunt᷑ ſenſibiliter adulti. exiſtentes paruuli milis diſpoſitio gre ipſius quo ad ſtatum ſui complemẽ 9„ non punirent᷑ eodem toꝛmento.quia non habent eadem ti.neq; etiam ſimilis liberatio ipſiꝰ anime a pᷣuitute ſup̃ 92 cremabilia que etiam illi. Ende ᷣm hoc videtur dicere G dicta. Si at moueret aliquem qð dꝛ. j coꝝ.iij. ꝙ ignis „ — 6 Aug. de fide ad Petrum.ꝙ firmiter credat a nullatenꝰ purgabit ⁊c̃. ex quo qdam voluerunt acciꝑe ꝙ; venialia?adruha⸗ 4 dubitet. paruulos eſſe in igne inferni.i.in loco in quo eſt cremabunt᷑ in purgatoꝛio.dicinius ꝙ iſta cremabilia ñ 2 velale ignis. IJlle ergo qui diſceſſit in oꝛiginali aliquo in infer⸗ M ſunt pcta venialia remittenda q̊ ad culpam.ſ̊ tm̃ reatus no exiſtens puniet᷑.⁊ pena oꝛiginali debita.⸗ pena veni iam remiſſoꝝ que ibi ſoluunt᷑ ali perpetuato.quod cum diximus de limbo intelligimꝰ Prum wotn zd ſu Mueſtio. cxxv. De pru Actum eſt de veni is motibo. ali peccato in generali.dicendum eſt xe ipſo in ſpeciali. Et pᷣmo de pᷣmo motu. Secundo de delectatione non moꝛoſa. Tercio de ocio. Quoꝝ pᷣmum reſpicit ſenſualitatem. q̃ eſt motiua ſenſibil is interioꝛ.ſcdᷣm re⸗ ſpicit motiuam rõnalem interioꝛem. tercium motiuam rõnalem exterioꝛem. Circa ðdo pᷣmum motum hec pñt ↄſiderari.ſ.qꝗd ſit pᷣmus motꝰ. Scðdo vtx ſit pctm. Ter⸗ cio vtx ſit in omni vi motiua ipſius anune. Quertoa q́ bʒ pᷣmus motus pctm. Quinto vtꝝ ſit neceſſitas ad pꝛi⸗ mos motꝰ. Sexto vtꝝ pᷣmi motus cadant ſub phibitõne Septimo vtꝝ ſion peccet ſi nõ repᷣmat motus in ſenſua⸗ litate. Octauo de oppoſito pᷣmi motꝰ.iQono an pᷣmi mo⸗ tus ſint eq̃les in eadem pꝑſona vel in diuerſis. Decimo vtrum pena infligatur a deo pꝛo pꝛimis motibo. VUnde⸗ cimo annectit᷑ de delectatione moꝛoſa an ſit pem. (Mlembzum primn — Dpꝛimum ſic.Pꝛimus motus ſic diffini⸗ = tur. O eſt motus ſenſualitatis ſᷣm impul⸗ fſum fomitis tendẽs impetuoſe ad fruitõzʒ creature delectabilis. ꝑ B̊ ꝙ dẽ ſenſualita⸗ — tis tangit᷑ cã materialis.ſiue ſubſtantia.ſenſualitas em̃ eſt ſubiectum in qͥ eſt pᷣmus motus. Motandum tñ ꝙ ſen ſualitas dupliciter mouet᷑.aliqñ em̃ mouet᷑ ſm regimen rõnis ad ſuſtentatõʒ nature:⁊ talis motus non eſt inoꝛ dinatus nec vituꝑabilis.aliqũ mouet᷑ ſᷣim impulſum fo⸗ mitis:⁊ ille eſt pᷣmus motus de qͥ logqmur ⁊ eſt motꝰ inoꝛ dinatus.ad dꝛam & illius motꝰ ſenſualitatis ꝗ fit ̃ᷣm re⸗ gimen rõnis ax ſultentatõʒ nature: addit᷑ 'm impulſum Senteler in h̊ tangit᷑ cã efficiens ꝑ h̊ qdð ſegꝗt᷑ tendens im petuoſe notat᷑ cã foꝛmalis:q eſt immoderatio ſiue impꝛo bus impetꝰ libidinis. ꝑ hoc qð ſeꝗt᷑ ad fruitõʒ ⁊c.notat᷑ cã finalis.i. Quid at᷑ ſenſualitas ſit ⁊ quot modis dicat᷑ dictum eſt in pᷣma diuiſione virium amme.tñ ad pñs no tandum eſt.ꝙ ſic ſe hʒ ſenſus ad rõnem ſᷣm vim cogniti uam lita ſe hʒ ſenſualitas ad vim rõnabilẽ ſiue volutatẽ ſiue li.ar.qð idem eſt ᷣm viaz motiuaʒ.vñ ſicẽ agꝛehen ſio ſiue cognitio q̃ eſt ̃m ſenſum:pᷣcedit eam qᷓ̃ eſt ſm rõ⸗ nem.motus ſenſualitatis pꝛioꝛ eſt qᷓ; motus ꝗ eſt ſᷣm vo⸗ luntatem.⁊ ideo recte dictum eſt ꝙ pmꝰ motus eſt motꝰ „ fſfenſu alitatis. ¶ otandum etiam ꝙ ſenſualitas nomẽ afnt ſuiαα eſt vis ſenſibilis oꝛdinate ſub rõne. a ideo ſenſualitas eſt in bomine ſolo.ſenſibilitas in bꝛutis.(¶ Contra pᷣdictaʒ rõnem ſic obijcit.vij.ad Roma. Video aliam legem ⁊c. Blo.lex carnis vel membꝛoꝝ eſt pᷣmus motꝰ ↄcupiĩe.ſed lex membꝛoꝝ idem eſt ꝙ ſomes.q̊ᷓ non eſt actꝰ fomitis vł Fm impulſum fomitis.i¶ IJrem ſic ſenſualitas fuit coꝛru⸗ pta:ita ⁊ ratio ꝑ pctẽm oꝛiginale. ſic ex coꝛruptõne ſen⸗ ſualitatis ſurgit pmꝰmotꝰ:ita ex coꝛruptõne rõnis.q̊ nõ omnis pᷣmꝰmotꝰ ẽ motꝰ ſenſualitatis.¶ Item aligs mo tus natura lis pt᷑ eſſe cum impetu.q̊ᷓ non tm̃ pᷣmꝰ motꝰ ẽ tendẽs inpetuoſe.¶¶ Item ſenſualitas non eſt nobis cõ⸗ munis ⁊ bꝛutis. & eſt vis rõnalis. ſ̊ vis rõnis non agit cum impetu. ſenſualitas non agit cum impetu.g pᷣmꝰ mot? non ẽ cum impetu d qð dᷣm. ꝙ cum dẽ lex car nis ⁊ membꝛoꝝ ẽ pᷣmꝰ motꝰ.dꝛ ꝑ cãm.lex em̃ carnis vel mem bꝛoꝝ eſt ca pᷣmnoꝝ motuum. Ad ſcdᷣm doᷣm pᷣmꝰ motꝰ? de qͥ logmur h̊ eſt ſenſnalitatis 2 non eſt rõnis niſi qdᷣammodo. lñ tm̃ eſt ĩ ipſa ſenſualitate oꝛdinata ad rõ nem. ¶¶ Ad tercium vᷣo dõm.ꝙ licet motꝰnaturalis ali⸗ qñ fiat cum impetu mihilominꝰmotꝰ ſenſualitatis g4 E vi cioſus fit cum impetu.h̊ em eſt ↄñe vtriq;. nõ ex ꝑte rõis H ex Ete ſenſibilis anime. Ad q̃rtum dðᷣm ꝙ non ſegt ſenſualitas non eſt communis nobis 2 bꝛutis.vᷣ ꝓpꝛia eſt * hominis: q ꝓpter hoc ſenſualitas agat cum deliberatio⸗ G ne.ſenſualitas em̃ eſt ꝑtis ſenſibilis oꝛdinate ad ratio⸗ nem.2 ꝓpter illum oꝛdinem non eſt communis nobis ⁊ Membrum ſecundum do querit᷑ vtrum pmꝰ motus ſit pctm NDð videt᷑.vij. ad Ro. lſuꝑ illud. Mon ego operoꝛ ſ̊ ꝗ habitatĩ me ⁊c. Glo.qð apłus nolebat ⁊ iñ faciebat ↄcupia eſt. ꝗ eſt in p⸗ mo motu qð eſt veniale pctm.g̊ pᷣmus motus eſt veniale petm.¶ Itim.vij. ad Ro.diſtinguit᷑ tripler velle.nature. gre 2 culpe. motus at᷑ pᷣmus eſt a velle culpe ſiue vicij. pmꝰmotꝰ ẽ pctm. Itẽ ſuꝑ ꝓlogum ps.dẽ.cogitatio lar accepta tria amplectit᷑.ſ. pmum motum mentisgꝗ eſt venialis culpa. ᷓ pᷣmꝰmotus eſt veniale perm. ¶ Contra Aug.de coꝛrectione ⁊ gra.ꝗs peccat in eo qð vitare non pt᷑ q.d.nullus.&ᷓ ſi pmus motus vitari non pt᷑: pᷣmꝰmo⸗ tus non erit pctm. ¶ Item omne petm eſt voluntarium. ita ꝙ ſi non eſt voluntarium non eſi pctm:bᷣ pᷣmus motꝰ non eſt ꝗd voluntarium. non eſt pctm. E non ſit volũ tarium patzʒ ꝑ G̊ qð dꝛ.vij. ad Ro.qð nolo h̊ ago.⁊ loqꝗt᷑ de pᷣmo motu.i̊ pmus motꝰnon eſt pct᷑m.¶ Item Auge. in li. ci.dei. Si ↄcupia que pᷣter legem nr̃e voluntatis mouet᷑ abſq; culpa eſt in coꝛꝑe doꝛmientis.qtomagis in coꝛꝑe nõ ↄſentientis.¶ ANtem ſuꝑ illud. Jraſcimini ⁊ no lite peccare. Glo.ſciendum ꝙ pᷣmus motꝰ non eſt in pfa⸗ te nra.ſ̊ qð non eſt in ptate nr̃a non eſi pcẽm.¶ Itẽ glo. ibidem.pᷣmo motu iraſcimini qð eſt inumcibile.̊bmoi motꝰ ſunt ininncibiles.&̊ non ſunt pctm. 4¶ Neẽ ſuggeſtio q̃ eſt a dyabolo ſiue temptatio nõ eſt pctm.cum & ſit dya bolus foꝛtiꝰimpellens. temptatio q eſt ex caꝛne q minꝰ impellit:non erit pctm. (Aa qð dom. ꝙ gdam diſtin⸗ guunt inter motum pᷣmo pmum: a motum ſcðo pᷣmum. pmo pᷣmꝰmotus eſt.ꝗ repente inſurgit.⁊ ille non ẽ pctm ſecundo pᷣmꝰmotus eſt:ꝗ ptꝰillum occurrit ⁊ illeẽ petm. qꝛ debebat repmi ex qͥ ſentiebat᷑ pᷣmo pᷣmꝰ. Alij ðᷣo dicũt ꝙ omnis pᷣmꝰmotus eſt pctm. ̊ non dẽ pꝛimꝰmotꝰ qͥuſq; voluntatem attingit. p̊ ipſi diſtinguunt duplicem ſenſibi litatem. bꝛutalem ⁊ humanam. in bꝛutali non eſt pctm. in bumang eſt pcẽm. MMelius tñ pt dici ꝙ ẽ ſenſualitas in homine coꝛrupta ꝑ oꝛiginale pctm.⁊ inoꝛdinata dele⸗ ctatio ſiue libidinoſa qᷓ ex ea pcedit inqtum coꝛrupta dẽ pꝛimꝰ motus:⁊ eſt pctm. qꝛ debebat eſſe ſubdita rõni.⁊ ipſa mouet᷑ indebito modo p̃ter rõem. ⁊ attingit᷑ aliqͥ mõ a rõne:non faciente ̊ ꝑmittente a radicem eius non op⸗ pmente. ¶ Ad pᷣma ꝗꝙᷓ dom. ꝙ vno modo pĩ vitari pꝛimꝰ motus.potuit em rõ vitare iſtum pꝛimum motum ⁊? illũ 2 üllum.? ita de ſingulis:licet nõ poſſet vitare de ſe oẽm. ita pᷣmus motus eſt ꝗ vitari pt᷑ ſm rõnem iamdictam. Ad ſcõm vᷣo dicendum.qꝙ voluntarium dẽ dupliciter. vel quod eſt a voluntate faciente.vel quod eſt a volunta⸗ te permittente ſiue radicem non compꝛimẽte.primo mõ non eſt pꝛimus motus voluntarium.ſecũdo modo vel ter⸗ cio eſt. ¶ Ad tercium dicendum.q; dupler eſt conſenſus. factiuus:⁊ abſqʒ tali eſt pꝛimꝰ motus.⁊ eſt ꝑmiſſiuus:⁊ ſine tali nõ eſt pꝛimꝰmotꝰ. licet em non ſit ↄſenſus actu. eſt tñ habitu. Ad q̃rtum dicendum.ꝙ pꝛimꝰmotus ſic eſt in ptate nr̃a.vt iſte vel ille non ſurgat. ſ̊ nõ qn aligs ſurgat.niſi hoc eſſet ex excellenti gra. Eodem modo di⸗ cendum eſt ad quintum. inuincibile em̃ dicitur duobo modis aut in vniuerſali aut in particulari.¶¶ Ad vltimũ dicendum.ꝙ licet dy abolus ſit foꝛtioꝛ impellens ꝙᷓ caꝛo tamen caro plus allicit ad peccatum ꝓpter ſui coheren⸗ tiam cum ratione.⁊ ideo non ſequitur.ſi temptatio que eſt a dyabolo non eſt peccatum. ꝙ ꝓpter hoc temptatio q̃ eſt ex carne. unt nn gen gl ſen — SN, 4 r oit ſ t tn ken pl Knft P tio Fhee el A. lture. ni folar gell ntra enon Pmno⸗ fium. mots tpoli zloge g.. tan isin ino ptn n eſto tore ins ſin⸗ um. Atn n. cit bi fpent . 1 Ne⸗ R i4 no op⸗ ins ila n am. ter. to n ter is⸗ 67 woff O Ercio querit᷑ vtrum pꝛimus motus ſit in omni vi motiua anime. Quod videt᷑. oĩs em̃ vis aĩe coꝛrupta fuit ꝑ oꝛiginale petm xex illis ſic coꝛruptis alig motus pᷣmo oꝛi unt᷑ ꝑ excitatõʒ carnis ſiue ſtimuli.⁊ motꝰ hmõi dẽ pꝛi⸗ mus motꝰ.ꝗ in omni vi pt eſſe pᷣnꝰ motus.¶ Item vna⸗ queq; pt᷑ peccare ex ſurreptione.̊ cum pᷣmꝰ motꝰ dicat᷑ q eſt ex ſurreptione: vnaqq; p᷑ peccare pᷣmo motu. Itẽ aliꝗs ſine deliberatõe pᷣcedente ⁊ ſubito ex vicio rõis du⸗ bitat de aꝛticulo fidei.⁊ ſtatim reijcit.talis motꝰeſt pc᷑m veniale.x nullus motus pᷣceſſit illum.& eſt pᷣm motus:⁊ eſt in ſuꝑioꝛi ꝑte rõnis.&̊ pᷣmꝰmotus pt eſſe in lraic, te rõnis.multofoꝛtiꝰ in inferioꝛi ⁊ ita in omni vi.¶ Cõ pcx᷑i. glo.lex membꝛoꝝ vel carnis moꝛbidꝰ gꝗdam affect? q mouet illicitum deſiderium.vbi notat᷑ ꝙ pᷣmi motus ꝗ dicunt᷑ illicita deſideria ſunt ex lege carnis. ſ iſta ime⸗ diate ↄiungunt᷑ ſenſualitati.qᷓ pᷣmi motus tm̃ ſunt in ſen ſualitate.ex rõne ſupᷣdicta ipſiꝰpᷣmi motus pt᷑ idem hꝛi. dq qð dicendum.ꝙ pᷣmomotusm ꝙ ſupᷣdictum eſt: tm̃ eſt in ſenſualitate.¶ Ad obiectum at dicẽdum . licʒ „ xynaqueq; vis ſit coꝛrupta vel inoꝛdinata:nõ tñ ex ea ſur 6 ret pſie git pmus motꝰ ſᷣ pr eſſe veniale pctm ⁊ G̊ rõne coꝛruptõ nis. non qꝛ omnis motus ſit petm veniale ꝗ a vi q̃libet egredit᷑ non em̃ ſufficit ꝙ ſit pᷣmꝰmotꝰ alicuiꝰ potentie: Bꝙ ſit motus ſenſualitatis m impulſuʒ fomitis.4 Ad ſcðm dicendũ.qꝙ; ⁊ ſi peccet vis q̃libet aliqũ ſᷣm ſurreptõ nem.non tñ eſt pᷣmus motꝰ de qͥ logmur h:ſłᷣ vemale pec⸗ catum..Ad tercium vᷣo dicendum.ꝙ licet aligs dubitet de aliquo articulo fidei ſine deliberatõne.non tñ illa du ſck in⸗ bitatio eſt pᷣmus motus. eſt em in rõne ꝑ ſi urreptõnem. Es, aſt ſed oꝛitur ex fantaſmatibo ꝗbo inoꝛdinate admiſcet᷑ rõ. 4 * rr. mbrum quartum aꝛto querit᷑ a quo hʒ pᷣmus motus pctm. aut em̃ hʒ ̊ ab oꝛigine.aut a fine.autq Z legem dei. aut a ↄſenſu rõnis.¶ Si hʒ illud ab oꝛigine.i. ſczʒ a fomite. Cont᷑ fomes ptꝰ baptiſmum non eſt petm ̊ pena. Si gᷓmotus pmꝰ eſt a fomite.motꝰpᷣmus ptꝰ baptiſmũ non eſt mſi pena.¶ Si ðo hʒ a fine.qꝛ eſt ad illicitum:gꝗ̊ pmꝰmotus ꝗ eſt in vxo⸗ E rrenm non eſſet petm E eſt perm: qꝛ eſt z legem dei Contra vitari eſt impoſſibile.q̊ deus pᷣmum motum nõ phibuit. ſNe Krenm eſt ᷣmus motus ð legem dei.¶ Si vᷣo eſt pcrm ꝓpter con⸗ KEna, B ago. 6non bʒ a oſenſu ronis q; ſit malum. Ad q rñ SGyg moſt ait Dieꝛo. anathema ſit ſigs ait deum aliꝗd impoſſibile , pᷣcepiſſe. eodem modo nccium ꝓhibuiſſe.pᷣmum at᷑ motũ X ¶ Pꝛeterea ſi pᷣmꝰmotus eſſet ð legem dxi.multofoꝛtius alia pctᷣa venialia eſſent ð legem dei.q̃ cum non ſint:non 23 . 71 ſeſſum rõnis. Contra.pᷣmus motꝰ inſurgit ð voluntateʒ t s pen ſ rõnis. 7 tñ eſt malum. ſic dz. vij. ad KRo.qð nolo malum 10 ſen⸗ 0 eVvngdum. ꝙ pᷣmus motus hʒ eſſe pctm: 5 rõne Oꝛiginis. 7 olß⸗ a rõne inoꝛdinatõis ad finem. ¶ Ad obiectum at᷑ in ↄtrari uun pmo. dicendum ꝙ licet fomes ptꝰ baptiſinum ſit pe⸗ na tm̃.nibilominꝰ poteſt ex bmõi coꝛrupta radice ꝓgre⸗ di motus ꝗ eſt pctm. cum hoc em̃ ꝙ fomes ẽ pena: rema⸗ net qdam cauſalitas ſiue inclinatio ad culpam.roe cuiꝰ motus ille ꝗ eſt in potentia ↄiuncta radiq tu ex rõne potentie non eſt ↄſideratio hmõti circũſtantie qð ſit in vxoꝛem.ſᷣ̊ pᷣmus motus tm̃ reſpicit ꝙ in mulie⸗ rem. vel foꝛte hanc circũſtantiam non reſpicit.h̊ tm ꝙ ex⸗ pleat᷑ delectatio carnalis non ponendo circũſtantiam ex ꝑte ꝑſone in quaʒ vel cum q̃:eſt ̊ in pmo motu inoꝛdina tio actꝰad finem licitum. ex duobo ̊ pdictis cum motus eſt in ſenſualitate. dẽ eſſe pctm. AliX 5 o ſ 5 dicda e9 1 no ſolenr⸗ i, tra ſup illud.vij.ad Ro.captiuum me ducentem in legẽ Finnoles xv „ 111 voed in ꝓhibitõne. Item pmi motus non ſunt in nra ptate. B adicy: 7 exijt a tali . radice eſt pctm. ¶ Ad ſcdᷣm vo dicendum.qꝙ in p̃mo mo⸗ n (Membrum quintum. Vinto querit᷑ vtrum ſit neceſſitas ad pꝛi⸗ mos mot“. videt᷑ hoc qð dẽ ſuꝑ illud aad Ro. vj. Neq; exbibeatis membꝛa vẽa. BBPlo. boc non phibet ocupiam q̃ᷓ eſt in pꝛi⸗ mo motu.qꝛ non eſt in pt̃ate nẽa ꝗn ſuꝛgat. IJtem ſupeꝛ iliud. iiij.ad ephe. Iraſcimini a nolite peccare. glo. inui⸗ tus tolero qð vitari non pr. ſi ᷓ ſurgat motus animiꝗ am ꝓpter penam pcti non eſt in pr̃ate nr̃a. ſaltem non ei Iſenriat rõ. ꝙ̊nccitas eſt ad pmos motus. Kontra qð neceſſitatis eſt.non imputandum eſt pctm. niſi ipſe ho⸗ ino cauſa ſit illius nccitatis.ſic eſt in pcto ↄſuetudinis. hſ ipſe homo ꝗ peccat non eſt cã nccitatis ad veniales mo tus. ¶¶ Ad quod dicendum eſt. ꝙ vno mõ eſt nccitas ad pmos motus.a alio modo nõ.non em̃ eſt nccitas ad hũc pᷣmum motum vel illum:licet ſit nccẽitas ad aliquem ma nente coꝛruptione in ſua cauſalitate. poſſet eim manẽ coꝛ ruptõ:ſ̊ tolli cauſalitas ex vᷣtute gre. nen iR Membrum ſextum Exto querit᷑ vtꝝ pꝛimi motus cadant ſub ꝓhibitione.qð videt᷑.vij. ad Ro. Concu⸗ piſcentiam neſciebam niſi lex dicèt non cõ cupiſces.⁊ loquit᷑ ibi de ocupia q̃ eſt in pꝛi⸗ mo motu.ũᷓ cadit ſub. ꝓhibitione illa q̃ dẽ non ↄcupiſces. Item ſuꝑ illud.vij.ad Ro.iQon ego operoꝛ.ſᷣ q ⁊c.in⸗ fra in glo.attende quõ Aug.hic dic legem nolle.qð nole at apls.ↄcupia eſt q eſt in pᷣmo motu. nolle autem legẽ nihil aliud eſt qᷓ; ꝓhibere. pᷣmus motus cadit ſub phi⸗ bitione.¶¶ Item dẽ ibidem in glo.quod nolo facẽ facio le ge ꝓhibente.⁊ loꝗt de pᷣmo motu. q̊ pmus motus eſt ſub ꝓhibitione.¶ Item eſt aliqð pᷣceptum affirmatiuum g½ non pt impleri in via.vt diliges dũm deum ꝛc. ꝗ ſimilit bet eſſe aliqð pᷣceptũ negatiuum qð ſimilr non pt im⸗ pleri in via. hoc autem eſt non ↄcupiſces.ſ̊ qð non pt im niſᷣ/pleri hoc non eſt rõne pᷣmoꝝ motuum. qᷓ pmi motꝰ ſunt ſub ꝓhibitione.¶ Contra.iiij.ad ephe.ſupᷣ illud Yraſci mini ⁊ nolite peccare.glo.ꝓmittit apls iraſci qð eſt hu⸗ mana temptatio:ſ̊ ꝓphibet iram ad effectum ducere.Ira ſei autem accipit᷑ ibi ꝓ pᷣmo motu.ducere vdᷣo iram ad ef fectum ꝓ moꝛtali pcto.̊ pᷣmus motꝰ eſt in ꝑmiſſione nõ Axgtarsnet er rlehat 2 qð non eſt in nr̃a pfᷣate nec cadit ſub ꝓhibitione.ꝗ̊ pꝛi⸗ mus motus non cadit ſubꝓbibitione. IJtem Aug.in li. de pᷣſcientia dei. Inobedientia ↄcupie habitat in carne moꝛtali q̃ fit vt eanadem membꝛa etiam pᷣter volũtatis mo ueant᷑ arbitrium.ᷣ phibitio eſt eoꝝ q̃ ſubſunt li.ar.q in⸗ obedientia ↄcupie non eſt in ꝓhibitione. ſ̃ illa eſt pᷣmus motus.̊pᷣmus motus non eſt ſub ꝓhibitõne. ¶ Ad qð dicendum.ꝙ eſſe ſub ꝓbibitione dẽ eſſe duobb modis.vł illud qð ꝓhibet᷑ directe.⁊ ſic pᷣmus motus non eſt ſub ꝓ⸗ hibitione.vel qð ex ꝓhibitione oñdit᷑ indirecte eſſe malũ ſiẽ accidit cum ꝓhibet᷑.xviij.ecci. Sre ptꝰ ocupias eſt di⸗ recte ꝓbibitum. ſᷣ ↄcupia oñdit᷑ eſſe malum. Vnde.vij. ad Ro. bꝛ in glo.legem omntum illicitam ↄcupiam nol⸗ le. ̊ aliter nolle ↄcupiam q eſt in ᷣmo motu. aliter nolle ↄcupiam delectatõis ⁊ conſenſus.illam quippe non vult i.repꝛobat ⁊ deteſtat᷑ ⁊ pctm eſſe oñdit.hanc vᷣo non tm̃ „oññqdit eſſe pctm: verũetiam ꝓhibet. ex his g̊ bẽ ꝗ; nõ ꝓpꝛie dicitur lex ꝓhibẽ pᷣmum motum ſ̊ nolle.i.deteſtarę vłre pꝛobare.⸗ Ad obiectum at᷑ in ↄum dðm.ꝙ non ſegt᷑ ſi neſcibat apts ↄcupiam q eſt pᷣmꝰ motꝰ eſſe malũ niſi lex dicẽt non ↄcupiſces:ꝙ pᷣmus motus ſit ſub ꝓhibitione.ſRᷣ pmus motus ſit malum oñndit᷑ ex ꝓhibitione. ꝓhibet em̃ ne concupiſcentia ad effectum ducat᷑.¶ Tld ſcdᷣm vo dyno vicendum. ꝙ non ſequitur ꝙ ſi lex repꝛobat concupiſcen wa eſt ern hact q tiam pꝛimum motum ꝙ ꝓpter boc pꝛohibet.4 Zld terei? N N um dicendum. illud pꝛeceptum negatiuum non ↄcu⸗ vbi e poſt rupas e⸗ Rapt la' s Fpes is dhC N. e ore. 1. ⸗ 1 p†ite ſt Gmaharenm erg CECE Hor tentione rn F. Aret tencat teroe Ser &Ss nea Fbin iNncdte Wirgat m S r Eſa⸗ no poſſg e — ner ruptas ,alas lat . piſces. non poteſt omnino impleri in via ẽtum eſt de po teſtate li.ar.in ſe.hoc aute m dẽ ꝓpter venialia peccata:q da ᷣm poſſibilitatem humanaz.aliter tñ dẽ pᷣceptum de diligendo deo ex toto coꝛde non poſſe impleri in via. ills em̃ dicit᷑ ratione circumſtantie que eſt ex toto coꝛde. i. ſtð = licet non ꝓhbibeant᷑ directe:tñ mala eſſe oñdunt᷑ 7 cauen rjũf ðo dicitur diſpoſitionis que ſubintelligitur ante conſen ſum rationis. embeum ſeptimũ timo querit᷑ vtꝝe ratio peccet ſi non re⸗ pᷣmat pᷣmos motus. Aut em̃ tenet᷑ repᷣme aut non. ſi tenetur: ᷓ peccat moꝛtaliter ex obmiſſione ſi non repᷣmit. e autem tene⸗ ak. videt er hoc ꝙ pceptum elt ei ne eat ptꝰcupiſcẽtias. PH non repmere eſt ire ptꝰ ↄcupias &ᷣ tenet repᷣmere. Itẽ ſi ſuꝑioꝛ ꝑs rõnis non repᷣmet delectatões inferioꝛis ꝑ⸗ tis.peccaret moꝛtałr.ſic fuit in ᷣmis parentibo.ex eo ꝙ adam non cohibuit euaʒ. ſic autem eſi in interioꝛi bomi⸗ ne ſiẽ in exterioꝛi.ꝓut diẽ Aug. in li.de tri.̊ cum ſuꝑi⸗ oꝛ pars teneat locum viri.inferioꝛ locum mulieris:ſuꝑi⸗ oꝛ tenet᷑ cohibere illicitas delectationes inferioꝛis/g a ſi mili rõ tenet᷑ cohibere delectationes ſenſualitatis.mRatõ em̃ ᷣm Gꝛeg. tenet locum viri.ſenſualitas locum mulie ris.¶ Eontra dic Aug.in li. de tri.loquens de inferio⸗ ri parte rõnis.ſi inferioꝛ pars rõnis ↄſenſerit ita yt ſol⸗ cognitionis delectatione ſine voluntate ꝑficiendi tenea J non diu. mulier ſola manducauit: 2 eſt veniale pctm. non tenet᷑ inferioꝛ pars rationis repmere motus ſenſua litatis.¶¶ Item nullus tenet᷑ ad impoſſibile.ſ̊ motus ſur gunt in ſenſualitate nolente rõne ? ĩpotente repmere. S non tenet᷑ repᷣmere motum ſenſualitatis.¶ Ad qð dicen dum ꝙ rõ non tenet᷑ repᷣmere pꝛimos motus moꝛtalium pctoꝝ ne ſurgant/̊ ne ꝓducant᷑ ad ↄſenſum ſuꝑioꝛis ꝑ/ tis.hoc eſt.tenet᷑ nõ oſentire ᷣm ſuꝑioꝛem partem vel eti am ᷣm inferioꝛem. cum iam ꝑuenit᷑ ad iudicium ipſius Diffinitiuum.¶. Ad obiectum at᷑ in ↄꝛium dom eſt ꝙ illð qð dꝛ in Ecco.ꝙ rõ tenet᷑ non ire ptꝰ ↄcupĩas. hoc intel⸗ ligit᷑ de via ↄſenſus in actum moꝛtalis petr̃i ex titilatione pᷣcedente.¶l Ad ſcom dom.qꝙ non eſt ſimile in ↄiunctõne ſuꝑioꝛis ꝑtis rõnis ad inferioꝛem.⸗ in ↄiunctione infe⸗ ſerhito 21 rioꝛis ad ſenſualitatem. am inferioꝛ ꝑs rõnis ita oꝛdi nata eſt ad ſu ꝑioꝛem.ꝙ ſubiecta ſit ei vel eſſe debeat.ſen ſualitas pᷣo ex pena oꝛdinata eſt vt repugnet. ⁊ ideo licʒ teneat᷑ rõ ſuꝑioꝛ ad cohibendum delectationes illicitas inferioꝛis ꝑtis.non tñ tenet᷑ ad cohibendum cælectatio⸗ nes illicitas inferioꝛis ꝑtis ſenſualitatis. Inferioꝛ enim ps rõnis vno mõ ſubiecta eſt ſuꝑioꝛi.⁊ alio mõ non. In hᷣ autem ẽ ſubiecta ꝙ non pt ↄſentire inferioꝛ ad ꝑficiẽ⸗ dum pcxᷣm abſq; ſuꝑioꝛi. In h̊ at non eſt ſubiecta ꝙ ↄde⸗ lectari pt᷑ ipſi ſenſualitati ſine ↄſenſu rõnis.q Pꝛeterea inſeꝑabile eſt uis matrimonij inter inferioꝛem ꝑtem rõ⸗ nis q eſt ad modum mulieris:⁊ ſuꝑioꝛem q̃ eſt ad modũ viri.non at᷑ eſt matrimonium inter rõem ⁊ ſenſualitateʒ Fm ꝙ ſenſualitas tenet locum ſerpentis.⁊ ideo licet tene atur ſuperioꝛ pars rationis cohibere inferioꝛem: inferi⸗ oꝛ tñ non tenetur omnino cohibere ſenſualitatem. Mlembrum octanun CLCLltauo querit᷑ de oppoſito pᷣmi motꝰ ꝗd ſit illud.⁊ videt᷑ ꝙ hec ſit gr̃a.gr̃a em̃ ⁊ pctᷣm opponunt᷑ ̊ pᷣmus mot eſt veniale petm.g — gra ⁊ pᷣmus motꝰopponunt᷑.¶ Contra op⸗ poſita nata ſunt fieri circa idem ſubiectum. ſ̊ pᷣmꝰmotꝰ eſt in ſenſualitate ſic in ſubiecto.gr̃a pᷣo in volũtate rõna li ſiue in ratõe.q̊ non opponunt᷑. Poteſt qri ꝗd aliud ſit oꝑpoſitũ pᷣmo motui.q; nec videt᷑ gra opponi pᷣmo mo tui q delet veniale peim vel q̃ delet mõoꝛle. ꝓpter h̊ dixer̃t aliꝗ ꝙ Gra non oponit᷑ pᷣmo motui ſ̃̊ vᷣtus. Contra qð ſit. Uirtus ſic diẽ pho.non eſt ſine volũtate.ſ̊ pmꝰmotꝰ i ſuꝑ Eʒzech. deus pᷣmos ⁊ ſcdos ſtimulos cogitationum ð eſi ſine volũtate.g non ſunt circa idem.¶ Si vo dicat᷑ ꝙ nec gra nec vᷣtus oꝓponant᷑.obijcit᷑ ſic.aligꝗs ↄterit᷑ ſuper pet᷑is ſuis ⁊ moꝛtalibo ⁊ venialibo ſiue ſint pᷣmi motusſi ue alij. ꝑ ↄtritõʒ autem delent᷑ pcta.h̊ autem non ẽ niſi / ve t gr̃am. gra oponit᷑ pᷣmis motibo ⁊ ꝑↄñs virtus. Ad qð ddðm.ꝙ gra opponit᷑ ſᷣ non qᷣcunq;:bſᷣ gra intantum in ualeſceno:vt poſſit liberare a lege pcti.ne.ſ. motus ſur⸗ gant.aut ſi ſurgunt:ſtatim decidant.⁊ ideo dic apłs ad KRoma. Infelix ego homo gꝗs me liberabit de coꝛꝑe moꝛ⸗ tis huiꝰ.⁊ poſt ſubdit᷑:gr̃a dei ꝑ ihᷣm xpᷣm. Ad obiectũ. autem dm. ꝙ licet gra non ſit in eodem ſubiecto pᷣmo. eſo tamen effectus eiꝰ extendit᷑ vſq; ad ſubiectum pᷣmi mo⸗ tus.ſ.ſenſualitatem. refoꝛmata em̃ rõ ꝑ gram aliqũ re⸗ foꝛmat N ſenſualitatem. Ono querit᷑ an pᷣmi motus ſint eq̃les in eaa dem pſona vel in diuerſis.⁊ videt᷑ ꝙ non ſunt eqles.ꝗdam em̃ ſunt ꝓnioꝛes ad incõ Atinentiam ẽ alij. ⁊ ita ꝗo pmos motus in- penm mot continentiè non ſunt eq̃les in illis.Similr pꝑt dici de pꝛi V mis motibo gule.¶ Contra oꝛiginale pctm eqᷣle eſt in di⸗ uerſis.&̊ ⁊ ipſa pena oꝛiginalis pcti.ſ.ſfomes.q̊ ⁊ ipe mo tus ꝗ/ ꝓcedit a radice bmõi.ᷣ ille motus eſt pᷣmus motꝰ. & pᷣmi motus ſunt eq̃les.(¶ Ad qð dicendum.qꝙ pᷣmi mo tus ſunt eqles q;tum eſt de radice. vᷣ non ſunt eq̃les qtũ – eſt ex ꝑte ſubiecti in qͥ eſt radix. AUñ maioꝛ ꝓnitas dẽ du⸗ e, obo modis.vel rõne ipſius fomitis. vel rõne diſpoſitöis in ſubiecto. embrumrr. Ecimo querit᷑ vtꝝ pena infligat᷑ a deoppᷣ⸗ &bers xle⸗ mis motibo.qð videt᷑ nullum pctᷣm eſt im⸗ punitum.primus motus eſt peccatum.er⸗ go non eſi impunitum. ¶ Contra Hiero. — FbA 2 9f quos greci ꝓpateos vocant:⁊ ſine quibo nullus hominũ eſſe pt.non punit.ſ hi ſunt pᷣmi motus. deus nõ punit ꝓ pꝛimis motibo.¶ Item qn cham peccauit videns nu⸗ ditatem patris. non ipſe ſed filius eius recepit ſnĩam maledicti.ſed ꝑ cham ſignat᷑ ᷣmus motus: ꝓꝑchanaam delectatio in inferioꝛi parte rõnis.̊ deus non punit pꝛi⸗ mos motus ſed delectationes ſeq̃ntes ex illis.(Zld qð dicẽdum.ꝙ pᷣmus motus eſt pctm. ⁊ punit᷑ tempalr ſed non eternaliter qtum eſt de ſe.⁊ ideo dẽ ꝙ deus non pu⸗ nit.ipſi etiam pꝛimi motus in ſe ſunt pene.ſᷣm hoc quod dicu Angultinus. M omnis motus inoꝛdinatus pe⸗ na eſt. (Membꝛum. xj. uit᷑ de delectatione moꝛoſa ⁊ queritur an ſit peccatum. deinde an veniale vel moꝛ tale. Circa pᷣmum ſic duplex eſt delectatõ. Ana qua delectamur in co. de hac nibu ad pñs.Et eſt delectatio in creatura d qua queritur an ſit peccatum. O ſic ꝓbat᷑. Qam dicimus in confeſſione peccaui cogitatione.delectatione ⁊c & delectatio eſt pec⸗ catum. 4 Contra non eſt voluntarium non eſt peccatũ ¶ KRñdeo. E ſt delectatio naturalis: ⁊ eſt delectatio vo⸗ luntaria.x eſt delectatio vitioſa. Delectatio naturalis ũñ eſt laudabilis nec vituperabilis. ſicut cum delectatur vnaqueq; vis anime in ſuo obiecto.vt ratio in cognitio⸗ ne veri.viſus in coloꝛibo maxime medijs. auditus in ſo⸗ nis mediocribo.⁊ ſic de alijs. Voluntaria alihan rez licitam 2 illicitam. ſi in rem licitam. aut eſtioꝛdinata aut oꝛdinata vt.ſ.velit delectari in quo debet.⁊ qtum tebet. 7 pꝛout debet. pꝛimo modo peccatum eſt ſed non ſecundo modo ſed ſi in rem illicitam peccatum eſt. hec ẽ vitioſa ⁊ ex vicio fomite mouente. Et diſtinguendumẽ. Wam ectatio tali illecebꝛa ex qua Nam aut lectatio talis appellatur il leecli qua- Ae ſeae P Li tyj ſee ſure 1 gv⸗ n i datg tſipe nornsſi⸗ 96, e Ntumin Nnsſar⸗ anded penon obieni. pn, o: Aliginn ſesna⸗ eigeon adint⸗ ſiade eſtindi⸗ Liöeno emino⸗ es i 8Di de dolidis rop; eſlim m.er⸗ ien. 4 6 un ninĩ vnit 8nu⸗ ſiam naann tpei Nas Arſes vonpu⸗ xqnol no e verint pelno“ ectai⸗ eniti ſturen nt te⸗ Nccntl tom glon nin n⸗ n n eet n. — ſurgit motus.i it apellat wor ipſe Pin 5e pꝛio mõ nõ eſt perm. ĩmo paſſio Tode pehmj vel pena oꝛiginalis peti eſt ſicut et primus motꝰ.¶ Se — quit᷑ an delectatio inoꝛdinata in eo ꝙ eſt in illicitũ ꝓtẽ⸗ ſa ſit pcẽm veniale vel moꝛtale: Ad qð rñdet᷑.qm eſt de⸗ lectatio moroſa:et iſta eſt perm mortale.et eſt delectatõ nõ moꝛoſa et iſta pcim veniale. ¶ Sed adhuc queritur quanta moꝛa regrit᷑ ad ̊ ꝙ ſit moꝛtale pcrm. Et ad hoc notãdũ ꝙ dicit᷑ in.ij.ſentẽ.vbi agit᷑ de ſenſualitate.ã ſicut in temptatõe hoĩs primi tria ſunt.ſerpens. vir et mulier:ſic ſpũaliter ẽ in temptatõe hoĩs.iIã ſerpẽs eſt ſenſualitas. Inferioꝛ ꝑs rõis mulier.ſuꝑioꝛ vir.ſerpẽs intendit deciꝑe mulierẽ cibo illicito cũ ſenſualitas ille⸗ cebra voluptatis inferioꝛẽ ꝑtem rõis pulſat.Sola mu⸗ lier comedit:qñ inferioꝛ ꝑs rõnis ſine volũtate ꝑficien⸗ di ↄſentit delectatõni.Vir comedit qñ ſuꝑioꝛ ꝑs ratõis plenã volũtatẽ ꝑficiendi apponit.Cñ & inſenſibili motu pct᷑i illecebra teneat᷑ veniale ⁊ leuiſſimũ pctm eſi.tũc vᷣo mulier ſine viro guſtat cũ ita delectatõe cogitatõis tene tur pet̃m. vt nõ faciendũ decernat᷑. Si ergo pctẽm nõdiu teneat᷑ in cogitatõne delectatõnis.ſᷣ̊ ſtatim vt mnliereʒ tetigit recedit viri auctoꝛitate.pctm veniale eſt. ſi vᷣo in delectatõe teneat᷑ diu:et ſi volũtas ꝑficiendi deſit ẽ moꝛ tale.cũ vᷣo vir.i.ſuꝑioꝛ pars rõnis illecebre ↄſentit.̊ eſt cũ adeſt plena voluũtas ꝑficiẽdi.moꝛtale ẽ ſꝑ et guiſſimũ ¶ Sʒzʒ dubitat gd eſt ꝙ dẽ diu tenet. aut illud intelligi A teporis te diut᷑nitate tẽptatõnis.aut de diut᷑nitate deliberatõis α rõisſõ tꝑis.qꝛ quãtũcũq; diu ẽ delectatõ:dũmõ nõ ppo nat᷑ delectatõi q̃ ẽ in deo vel equat᷑: nũqᷓ; eſt moꝛtale pec⸗ catũ nee deliberatõis.qꝛ quantũcũq; deliberatũ ſit dũ⸗ mõ nõ ſit ↄſenſus:peccatũ moꝛtale nõ eſt.⸗.Reſpondeo ſine pꝛeiudicio.illud intelligit᷑ de diuturnitate delibera tõnis rationis.cum em̃ tdeliberat ratõ illicitam eſſe dele 2 — — . 1 — . . * hberg, ctatõem.et poſt electatõem ↄſentit.auerſa a lectatio Ao n ne que eſt in deoo ꝑ ↄtemptũ illicite delectatõi q̃ eſt in cre atura adheret.et ideo peccat moꝛtaliter.⸗ Ad illud vo quod obijcit᷑.diſtinguendũ eſt.ꝙ eſt ↄſenſus ad delectan dum.et eſt ↄſenſus ad opus.ſi opus ſit de genere reniał ſicut eſt mendaciũ iocoſum ⁊ ei ↄſentiat᷑ inq;tũ tale. ve⸗ niale peccatũ eſt.ſi opus ſit mortale vt foꝛnicari et hu⸗ iuſinodi moꝛtale eſt. Conſenſus etiam eſt ad delectãdũ ꝙ ſi de lectatio veniali actui reſerat᷑ veniale eſt.ſi moꝛ⸗ tale diſtinguendũ: qꝛ aut ↄſenſus ille eſt ſubitus non pᷣ⸗ habita deliberatõne.et ille appellat᷑ ſurreptõ: et ꝓcedit ex coꝛruptõe ratõnis et eſt veniale.et tunc mulier come⸗ dit.ſcʒ inferior ꝑs rõnis.et nõdiu tenet᷑ pctm in delecta⸗ tione.ſed ſtatim recedit cũ a viro repꝛimit᷑. Et eſt ↄſen⸗ ſus ad vlectandũ ex precedẽte deliberatõne rationis.et tunc diu tenetur peccatum in delectatõne eſt mortale.li cet veſit volũtas plena ꝑficiendi.¶ Subitat᷑ de hoc qd dicit᷑ ſupra.ꝙ cũ plena volũtas pficiendi adeſt.tũc vir ꝗeſt ſuꝑior ꝑs ratõnis comedit.i Aã dicit aug. ꝙ inferi or ꝑs oĩa inferioꝛa diſponit.ſuꝑioꝛ ad ſuꝑioꝛa ↄtemplã da reſpicit.plena ͤ voluntas vt aliqð peccatũ ducat᷑ in actũ ad inferiorẽ ꝑtem rationis ꝑtinet.4. Reſponden⸗ dum y ꝓprie loquẽdo vera eſt ↄcluſio.dicit᷑ tiñ imprope ratõnis ſuꝑioꝛis.eo ꝙ nõ cohibeat inferioꝛẽ ꝑ legem na⸗ ture que ſcripta eſt in ea ſᷣm ꝙ ipa dici᷑ imago ci in co gnitõe veri et amore boni. vel qꝛ eadeʒz eſt inferior ratõ . ¶ woꝛl et ſu⸗ ior Fm rem. differẽs tamen 'm rationem. Nueſtio.cxxvj.de ocio. quitur de ocõ qᷣ reſpicit opus. Bicitur em̃ ociuʒ quies vel ceſſato ab opere bono. Poteſi eꝛgo primo queri.ſi eſt peccatum. Secundo vtrũ ſit peccatũ veniale tm̃ an aliquan . ale. Tercõ ſi reſpiciat aliqðᷣ pceptum vł phibi tionem.Quar to vtrũ equaliter ſit culpabile ociũ in ſer mone et oꝑe. Quinto cui opponitur. Sexto vtrũ religio ſi teneant᷑ ad opus manuale. 7 embꝛum primum xvij.Eʒech. hec fuit iniquitas ſodome ſo⸗ oꝛis tue.ſuꝑ ꝙ; de om̃i ocioſo verbo reddenda eſt ratio.ſed nõ eſt red denda ratio niſi de peccato.ergo ipᷣm eſi peccatũ.4¶! Itẽ leo papa.teꝛꝛa carnis noſtre niſi aſſiduis culturis fuẽit exculta:ocio ſpinas ⁊ tribulos ꝓducit.ſed per ſpinas ⁊2 tribulos deſignant᷑ pctoꝝ fructus.ergo ocium eſt pecca tum. Toncgaearea⸗rit ſanctũ querit caritas veri⸗ tatis.negocium iuſtum ſuſcipit neceſſitatis ceritatis.&̊ ocium nõ eſt peccatũ ſᷣm ſe:dum quoddã ocium ſit ſan⸗ ctum.quoddaʒ non.4 IOtem in ocio nõ iners vacatõ de⸗ lectare debet. ſed vel inꝗſitio vel inuẽtio veritatis.eꝛgo ocium de ſe nõ eſt malũ.ergo nõ eſt peccatum.⸗. SPrete⸗ rea mathei.xxiiij.duo in lecto vno.glo.in ocio.ergo oci um eſt indifferens.cum quidã aſſumant᷑ quidam relin⸗ quunt᷑.¶ Ad quod dicendũ.ꝙ ocium multipliciter dici Dpꝛimũ ſic oſtenditur ꝙ ſit peccatum., di citur em ſuꝑ illud.j:ad Chi.ꝰ. Simul at et ocioſe.vbi arguit viduas de pcto.⸗¶ Ytẽ ia abundantia panio ocium.cum ergo ociũ ſit iniquitas.erit peccatum.⸗ Item math.xij.dicit E Hobafſeltills wef; tgrenz Serene tur.dicit᷑ em̃ ociũ ſᷣm grego.qdð caret ratõne iuſte neceſſi tatis vel intentõe pie vtilitatis.et ſᷣm hoc ocium non eſt bonũ ſed eſt peccatũ vel diſpoſitõ ad illud. Alio vo mo⸗ do dicit᷑ ocium vacatio ab his que ſunt ꝓprie actiue vi⸗ te.Fᷣm ꝙ dicit᷑.x.luce.Aldartha ſolicita es ⁊ c. ¶Maria vo optimã ⁊c.et hoc eſt ociũ ↄtemplatõis.et hoc mõ eſt bonum qñ fit iuſta de cauſa. Tercio dᷣo mõ indifferẽs. Fm hoc ꝙ vacare ab his q̃ ſunt actine poteſt fieri vel bo no fine velvũ bono fine.Sic g oſtendit᷑ ꝙ vno mõ ẽ pec⸗ catum et ſᷣm hoc accipiũtur auctoꝛitates que hec ↄclu⸗ dunt:due vᷣo ſequẽtes accipiunt᷑ pro ocio bono.vltima vo pro indifferenti. embꝛũ ſecundũ niale. Et videt᷑ eſſe veniale. Vnde grego. quis nõ inueniri poteſt qui quatũlibet ꝑ⸗ fectus ſit.de ocioſo tñ ſermone nõ peccet. Eecundo queritur. vtrũ ſit moꝛtale vel ve⸗ ſed ꝑfectõ nõ poteſt ſimul ſtare cum peccato moꝛtali. er- go ocium nõ eſt peccatum moꝛtale:ergo veniale.¶¶ Iteʒ grego.ſi ratio de ocioſo ſermone exigit᷑.penſanduʒ eſtꝗq.¶ pena iſiud multiloquiũ ſequit᷑ in quo ſuꝑbie verbo pec⸗ catur.in quo innuit᷑ ↄꝑatio peccati venialis ad morta⸗ le in genere locutõis.ergo verbũ ocioſum eſt veniale pecc Q catum. et ita ociũ eſt veniale peccatũ. tra aug. de ei.de i.Oy abolus ocio bominẽ occupa uit et poſſedit.̊ nullus venit in poſſceſſionẽ dy aboli niſi per moꝛtale pec catum.ergo ociũ eſt moꝛtale peccatum. ¶m1Q enWtem Hern⸗ ad eugenii. Quge in oꝛe ſacerdotis ſunt blaſphemie. in terduʒ ſi incidant ferende fortaſſis:referende nunꝗ;.cõ ſecraſti os tuum euangelio talibus iam aperire illicitũ eſt.aſueſcere vᷣo ſacrilegium eſt. cum ergo blaſphemia ſit moꝛtale peccatum.erit ocioſitas huiuſmodi mortale peccatum. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ ocium ſm ꝙ dicit impꝛoba voluntas quieſcendi ab opere iuſte neceſſita- tis et pie v quo quod eſt citra deum.quoo eſt aparens delectabile. moꝛtalis ðᷣo cum preponitur aliquod commutabile bo⸗ nũ incommutabili.¶ Scdðm hoc accipiuntur auctoꝛita⸗ tes predicte.illa enin pꝛima auctoritas non loquitur ðᷣ omni ocio quod eſt ſermonis. ſed de illo ꝙ eſt in viro ꝑ⸗ fecto ex aliquo lubrico lingue.¶ Secunda vᷣo auctori⸗ tas dicitur de ocio quod venit in ſermone. ex hoc ꝙ ho⸗ mo ſᷣm ſtatum nature coꝛrupte vi poteſt cuſtodire ſe a peccato lingue.m illud.iij. Ya.Cinguam hominũ nul⸗ lus domare poteſt. et Ecci.xij. Meatus vir qui non eſt lapſus er oꝛe.et ideo dicit᷑ in Ecci.xxij. Quis dabit ori meo cuſtodiam.et ſuper labia mea ſignaculũ certum.vt ilitatis. quandoq; veniale peccatum eſt. quõ doq; moꝛtale.veniale peccatum eſt:cũ ſit delectatio ĩali — vel ⸗ non cadam in ipſis. In quo notatur veniale. et tingua Aiiinto querit᷑ cui oponit᷑ ociũ. Et primo mea nõ perdat me in quo notatur mortale. Alie vᷣo rati querit᷑ vtrũ owonat᷑ caritati. Scðo vtruʒ . ones que ſi unt ho oppoſituʒ non arguunt. ꝙ omne ociũ bpconat foꝛtitudini. . aüũt opponat᷑ cari ſit moꝛtale.ſed quoddam.⁊ in quodam ſtatu ꝑſone. — aati videt᷑ ꝑ ̊ qð vicit be.gre.Caritas oci . embrum tercium ola nõ eſt. aut em̃ ꝓficit aut deficit.̊ caritati opponitur 4 —NtsaiioSz, ocium. 4 Itẽ criſoſt. Adagnũ eſt amor. et ipo igne vehe Ercio querit᷑ vtrũ ocium reſpiciat prece⸗ mentius ⁊ ad ipᷣm reducit celuʒ. et nulla eſt prohibitio ptum vel prohibitõem. Et videt᷑ ꝙ reſpici q̃ eius impꝑetuz detinere poſſit.ꝗ caritas non ſi imul ſtat 1 at pꝛecepiũ.dicit᷑ em̃.v.deutro. Sex dieb⸗ cũ deio Nontra greg. moꝛa.Quis nõ inueniri põt. ¹ operaberis ſeptimus dies eſt ſabbati.idẽ qui quãtũlibet ꝑſectus ſit:de ocioſo ſermone tñ nõ pec⸗ . requietionis.ociũ ergo cum ſit ceſſatio ab oꝑe.reſpiciet cet. In multis em̃ offendimus om̃es Yacobo teſtante. 5 boc preceptũ.vt qui ocioſus eſt tempoꝛe quo tenet᷑ ope⸗ ociũ põt ſimul ſtare cũ caritate.¶ ¶ Ad qð dicẽdũ.qꝙ au rari peccet moꝛtaliter:non faciendo quod tenet᷑ facere. toꝛitas gꝛeg.intelligit᷑ ſi nõeſt ocioõ a. i.moꝛoſa ĩ ocio.qꝛ ¶ E aũt non recipiat pꝛeceptum vel pꝛohibitionem vi⸗ etſi bñs caritatẽ aliqñ cadat ĩ ociũ.tñ caritate cito exci⸗ 1 detur per boc. ꝙ ocium inter venialia peccata cõputat: tat᷑. Si vᷣo fieret vis in h̊ ðᷣbo rinim liciter dicen 4 veniale aũt peccatum nõ reſpicit pꝛeceptum vel pꝛobibi dũ eſſet ꝙ caritas nõ eſſet ocioſa vel etiã plena ocio.ᷣba 5 tionem. 4 Preterea. apoſiolus cum loquitur de opere. em̃ hmõi in pulehritudinẽ ſonãt.¶ Ad illud vo qð dicit Plena Re, 4 nõ ponit ſub forma pcepti dicẽs.Denunciamus vobis criſoſt.dicendũ eſt.ꝙ ſicut ignis er gutta aque nõ extin⸗ am ſi ꝗs nõ vult oꝑari nõ mãducet audiuimus em̃ qͥſ⸗ guit᷑ quo ad aliquẽ effectum.ſic accidit caritati que igni * dam ambulantes in quiete inter vos.nibil oꝑantes ſz ↄꝑatur ꝙ nõ extinguit᷑ ꝑ ocium. ſᷣm ꝙ eſt veniale pecca⸗ curioſe agentes.et ꝓpoſuit ſe in exemplum eis. Reſtat tu.ſed aliqñ feruentioꝛ reddit᷑ poſt ocium. vnde eius im ergo ꝙ ocium nõ reſpicit pꝛeceptum vel pꝛobibitõnem. petus nõ detinet᷑. (WBeinde videt᷑ ꝙ opꝓponat᷑ fortitudi⸗ d quod dicendum.ꝙ; ocium ꝓut eſt veniale pecca⸗ ni. qð videt᷑ ꝑ h̊ qð dicit aug.in li. de ↄflictu vicioꝝ ⁊ v: -— tum nõ reſpicit pꝛeceptum vel ꝓhibitionẽ m aũt ꝙ eſt tutum. Dicit᷑ em̃ ꝙ contra virtutis exercitiũ eſt toꝛpoꝛ ſi Ae moꝛtale reſpicit et opponitur precepto quod eſt de opere ue ignauia.quid aũt aliud eſt ignauia qᷓ ociũ.¶ Itẽ for et pꝛecepto quod eſt de ſabbato ſancto.eſt em ſabbatum titndo virtutis eſt.et eſt media inter ocium ⁊ pcipitatõ⸗ ꝛiõ ſanctum quod eſt in ocõſis bominibo. VUnde dicitur nem.mediũ aũt opponit᷑ extremis.¶ Itẽ yſido.in li.de in trenis.ſuꝑ illud.viderunt hoſtes et deriſerũt ſabba⸗ ſummo bo.dicit.ꝙ accidie opponit᷑ fortitudo.ſub acci⸗ ta eius.maligni ſpiritus vacationis noſtre ocia ad cogi dia vᷣo videt᷑ ↄtineri ociũ.̊ ociũ opponitur foꝛtitudini. tatões illicitas pertrabunt.et ſic deludunt: quod cano⸗ Contra.timoꝛ malus opponit᷑ foꝛtitudini.plura aut ñ nicis et monachis et omnibo dei miniſtris valde cauen- opponunt᷑ eidẽ ſᷣm vnũ genus oppoſitionis. cũ gᷓ oppoſi⸗ dũ eſt.ne non ſolum ab interne radice ſabbata eoꝛuʒ re tio vicij ⁊ virtutis ſit ᷣm ↄtrarietatẽ.nõ opponet᷑ fortitu probentur ſed etiam ab hoſtibo irrideantur.Si autẽ de do ocio ↄtrarie nec alio genere opoſitõnis:⁊ ita nõ op⸗ Prer vanis cogitationibo noſtris ſabbata irridẽtur: quid de ponetur.¶ Ad quod dicendũ q; foꝛtitudo et timoꝛ ma⸗ ⸗ illis putandũ eſt:qui cum deo vacare debent etiam fla⸗ lus ꝑ ſe et primo ogonuntur ᷣm modum virtutis ⁊ vi⸗ gitioſa committere nõ formidant. cij. ſunt enim circa eaſdem paſſiones. Oè autem ociũ di v auarti cit᷑ ooni foꝛtitudini hoc eſt rõne ↄcomitantis foꝛtitu⸗ eEEaltn dinẽ nec eſt dicenduʒ ꝙ ocioſitas idẽ ſit oĩno qð toꝛpor — arouerien. vtrum equaliter culpa vel accidia. ile ocium in ſermone ⁊ oꝑe.et videtur b ſe ocium opis ſit magis culpabile. Si eni 5 (Membrumſextum opus melius eſt ꝙᷓ verbũ:ergo ocium ope Ccaſione pᷣdicte q̃ſionis de ocio ſiue oci⸗ is eſſ magis culpabile ꝙᷓ ociuʒ ſermonis. 41 Contra. di⸗ oſitate qᷓrit᷑. vtrũ religioſi teneant᷑ ad opꝰ cit grego.quanto ſunt leuiora precepta tãtomaius ſup⸗ manuale? Oð videt᷑ ꝑ ſiłe.ſicut em̃ ab illa plicium eſi his qui nõ obſeruant. ſed leuius pꝛeceptum lege q̃ dictũ ẽ in.iij.geñ. cũ doloꝛe ꝑies nul eſt de vtili ſermõe ꝙỹᷓ de vtili Plecepto. ſicut ſermo leuior la mulier eſt excepta pꝛeter beatam virginem. que nõ cõ eſt ꝙᷓ opus:ergo pena nõ obſeruantis maior:ergo trãſ⸗ cepit de viro ſed de ſpi ituſancto. Similiter ab illa lege greſſio maior:ergo magis culpabile eſt ociuʒ ſermonis In ſudoꝛe vultus tin veſceris ⁊c̃.nullus ⁊æbet excipi. S ꝙᷓ operis.(¶ Ad qð dicendũ.ꝙ ocium ſermonis dicituꝛ omnes tenent᷑ laboꝛare.4 Item act. xx.ſuꝑ illud.ad ea dupliciter. vel cũ hõ loquitur inaniter. inanis autẽ ſer⸗ que neceſſe erant mihi.glo.exemplum oꝑa ndi eſt epiſco mo dicit᷑ qui nõ fit pro iuſta neceſſitate vel ꝓ pia vtilita- pis quo diſcernunt᷑ a lupis. ſi nõ laboꝛãt nõ diſcernun te. Aliquado vᷣo dicit᷑ ocium ſeꝛmonis cũ homo nõ loqꝗt tur a lupis.ꝑ lupos anteʒ ſignant᷑ peccatoꝛes. ergo pec⸗ loqui deberet,.altera iſtarum cauſarum ſcum ergo ho⸗ cant ſi nõ laboꝛãt.4l! YItẽ. ij.ad Lheſſa.vlti. Audiuimꝰ mo abſtinet ab oꝑe bono ociando.⁊ a bſtinet a ſermone quoſdam inter vos ambulare nmaquiete.nihil oꝑantes vſᷣ bono ociando: quãtũ eſt ex pte eius a quo abſtinet pari⸗ curioſe agentes.bis autẽ qui hmõi ſunt precipimus et bus exiſtentibo alijs circumſtantijs magis eſt culpabile obſecramus in domino hieſu rp̃o. xt cum ſilenuo labo⸗ ocium oꝑis qᷓ ſermonis.quantũ aũt eſt ex ꝑte diſpoſitio rantes panem ſuum manducent.ᷓ doctrina aplica tene⸗ nis in abſtinente.maius ? ociũ ſermonis q; oꝑis. at tur oꝑari manualiter. 4 Quidam vo intelligi volunt de ociũ ſermonis tegat᷑ ꝑ bonã oꝑationẽ:et ita pᷣferat᷑ oꝑa⸗ opibus ſpũalibo quod nõ videtur.tum ꝑce emplũ ipᷣius tio locutionis:ptʒ ꝑ boc qð dicit beatus greg.ſuꝑ illuꝰ apli: tũ ꝑ verba etiam ipᷣius pꝛecepti. annre dicit Job. Aſdanũ meã pondà ⁊c.Aſanũ ſuꝑ os ponere:ẽ vir⸗ in euãgelio.dignus eſt operarius mercede ſua.ſuꝑ quo tute boni oꝑis culpas tegere incaute locutioms.ꝙ aũt dr.apparet nõ eẽ iuſſa ̊ pmiſſa.¶¶ Iteẽ ↄtemplatiua vita maioꝛ culpa eſt in locutõe qᷓ in oꝑatõe.ptʒ ꝑ h:ꝙ plus i potior eſt actiua. religioſi tenẽt᷑ ad ↄtẽplatiua. ꝙ actu . ptãte nr̃a eſt ſermo ꝙ; opusvtroq; aũt modo ↄtingit pec otemplatiue dimittere tenẽt ea que ſunt actiue.ſed ope⸗ care ꝑociũ.ſicut habet᷑ ſuꝑ illud Sudicũ.cũ pugnaſſent rari manualiter ꝑtinet ad actiuam. ergo dimittendũ eſt ↄtra madianitas.inanis eſt oĩs actus et ſermo.in qͥ non a religioſis pro actu contemplatiue.non ergo tenentu (Mie⸗ aliquio ꝓ deo vel dei mandato. Item dominus dicit in elte illi qui volebat ſeze⸗ 2 *%½ r lire patrẽ ſuum. ſine mortuos ſepelire ⁊c.tu autem an,: ro⸗ . Uembꝛüquintum . nuntla regnum dei. ergo mirus vond dimittendum eſt T. Elra,9 UV . ꝓ maiori bono.ſed maius bonũ eſt oꝛatio ꝙᷓ manuum eſehat v opatio. a religioſis dimittendum eſt manuũ operatig erc PeS 2— — 0 ino u ani oct hitur ehe biti⸗ llar dot. pe⸗ ne Han ſoq: exci⸗ lcen üb Por Neit fen ruin⸗ tigni eccc⸗ nsinn ltudi⸗ e1. hoꝛſi lifor lato⸗ llde 44 aecl dini. gütii woſi Drtin op⸗ emna⸗ 1,i⸗ io ltu⸗ or. Mueſtio oꝛatione ⁊ huiuſmodi actibo ſpũalibo. non tenẽtur Ad quod dicendũ· ꝙ religioſi quida ſunt.in q regu la exprimit᷑ ce laboꝛe manuali. Quidã ſunt in quoꝛum regula nõ exprimit᷑ ꝙ tenent᷑ vbi aũt expᷣmitur ꝙ tenea tur:de illis planũ eſi. bi aũt nõ expꝛimitur ꝙ tenean tur:generaliter põt eſſe ꝙ teneant᷑ ĩ certis caſibo. Si 2 religioſi ſunt quibo ↄmittit᷑ officiũ pᷣdicatõis.ne grauet auditoꝛes in adminiſtratõe reꝝ ſuaꝝ maxime tali gra⸗ uamine.ꝙ faciat eos reſilire ab auditu predicatõnis ſi⸗ ue a doctrina fidei.nihil debent ab eis acciꝑe ſeo ꝓprijs manibo laboꝛare vel mẽdicare.De hac cauſa Derang. in li.de verbis euãgelij. Alia ratõ eſt. vt alios ꝗ ꝓni ſfüt ad ociũ ad laboꝛẽ excitẽt. AVñ aug. d oꝑe monacboruz ꝗ⸗ AVtinã iſti qui vacare volunt manibo vacaret et linguis ne multos ad imitatõem ocij inuitarent. Tercia ratio ẽ ad vitandũ ſcandalum hoĩm infirmoꝝ. poſſent em̃ aligꝗ dicere iſti intranerũt religionẽ ne manibo laboꝛẽt. et ſic ſuauiꝰ viuerẽt ſimpliciter tñ nõ tenent᷑ nec vniuerſalit. qꝛ debent vacartoꝑi meliori cmi ꝓ xpᷣoſe dedicauerunt. Ad obiecta autẽ reſpondenduũ · ꝙ illud quod dicitur in.iij.geñ. In ſudoꝛe vultus tui ⁊c· nõ intelligit᷑ tm̃ la ⸗= boꝛe manuũ.ſᷣ de qͥcunq; oꝑe laboꝛioſo.a ꝗbo nõ abſol⸗ uunt⁊᷑ religioſi ꝙ ſi quis eſſet ita ↄtemplatinus/ꝙ nõ ad actionem laboꝛioſam deſcenderet: nibilominus illa lex „ D ,„Ʒ B ☚ „ „72 — — — . — — — o Anagque dicit᷑ in. iij: geñ. ad ſtatũ hoĩs refert᷑. ſi em̃ ipᷣe nõ la⸗ hber boꝛaret:alius tn ꝓ ipo laboꝛaret.in penã em̃ hoĩs datũ eſt illud.¶. Ad ſcom dicendũ.qꝙ illud qð dicitur act.xx· Si intelligat᷑ de oꝑe manuali:ad caſum illum refert. ne ipi rapiãt bona ſubditoꝝ et cõſumãt.illi eniʒ per lupos rapaces intelligunt᷑.de quibo ibi fit ſermo. et loquit᷑ ibi t platis nõ de religioſis.¶ Ad terciũ vo dicendũ.ꝙ il⸗ lud quod dicit᷑ ad theſſ.intelligit᷑ ꝙ apłs pᷣcipit operaꝛi „ 20 tollendã ocioſitatem et ſ. candalũ ipoꝝ infirmoꝝ la⸗ boꝛantiũ. q defacili poſſent ſcandaliʒz aꝛi. 4 Ad illud vo gq 5 dicit᷑ in enãgelio.ꝙ dignus eſt oꝑarius mercede ſua intelligendũ ꝙ hoc refert᷑ ad acceptpem ſumptuũnõ ad opus quoꝝ ſumptuũ æſt accepiatoſn pepmiſſione nõ in preceptõe.i Ad vltimũ dicendũ ꝙ licet religioſi teneã⸗ tur aliquando vacare ↄtemplatõni qui eſt actus melioꝛ nibilominus tenent᷑ ↄdeſcendere actõni ꝓpter ſuã neceſ ſitatẽ vel alioꝝ vtilitatẽ.ſed actio multiplex eſt.non em̃ ſolum eſt actio in oꝑe manuali. (Mueſtio. cxxvij. de pec/ cato mortali. Ompleto tractatu de veniali peccato qᷓtũ ad quedam ma nifeſtiora ſunt em̃ quedã alia que non Eticipãt omune cũ moꝛtalibo.ſicut ẽ de Eula.·q aliqñ eſt venialis aliqũ moꝛtatł Conſequenter didendũ eſt de moꝛtali.Primo aũt ↄſide randũ eſt de moꝛtali in genere deinde de ſpeciebo eiꝰ for malibo et materialibo.¶ Pꝛimo aũt querit᷑ quaꝛe dica tur mortale. Secundo de differẽtia vel cõueniẽtia eius ad criminale.Lercio de ↄꝑatõne venialis ad mortale. vtrũ ſit ibi aliqua ꝓpoꝛtio.Quarto vtrũ mortale reci⸗ piat magis et minus. Quinto de effectu mortalis pcti m diuerſum ſtatum pſone. Sexto vtrum diuturnitas beckael inducat moꝛtale. Septimo ð pena moꝛtalis pec wbrũ pꝛamũ ODprimũ ſic.mortale dicit qdð eſt dignum morte.vel qð mortẽ inducit. NPoteſi ergo queri de qua moꝛte intelligit᷑. Eſt em mul tiplex vita.nature.gratie et gloꝛie.et toti⸗ dicit᷑ moꝛtale a moꝛte nature.ſm hoc nullũ dicet᷑ moꝛta- le:mſi ad qð ↄſequeret᷑ ex debito moꝛs nature:et illð tñ videt᷑ oꝛiginale. oꝛiginale im̃ eſt moꝛta leſpoteſt que⸗ / cxxvij. ri. ſariginali ſrher moꝛs natie⸗ quare nõ ſi ne ipſi actuali moꝛtali:cũ in vtroq; ſit inobediẽtia.¶ Si vðᷣo di ⸗ cat᷑ mortale a moꝛte gehenne hoc nõ videt᷑ ↄmuniter. pt uh gado em̃ aliquod pctm eſſe moꝛtale qdð poſtea ꝑ pemitentiamꝰ celet. et ſie nõ dicet᷑ moꝛtale.qꝛ ſequatur moꝛs gehenne. ergo ↄditiõaliter dicet᷑ moꝛtale.ſcʒ ſi nõ ſequatur penin finalis.quod cum nõ ſit eo ꝙ moꝛtale dicit᷑ in ſuo gene⸗ re.nõ dicet᷑ moꝛtale a moꝛte gehenne.4 Preterea.nec mors gehenne videt᷑ dici moꝛs.in illa em̃ viuit hõ ſentit et intelligit.hec om̃ia atteſtant᷑ vite.ſi &̊ nõ recte dicitur mors cum ſit ibi vita ꝑpetua:ꝑpetua autem vita non eſt cõpoſſibilis cum moꝛte.nec recte dicetur moꝛtale ab il⸗ la morte.⸗! Si ðᷣo dicat᷑ a moꝛte culpe.nec hoc videt᷑ di ci.differẽtie em̃ oppoſite reſpectu ↄſimiliũ debent accipi. ſi ergo veniale nõ reſpiciat niſi oꝑpoſitum pene eterne. ſer go 5 Pe . rahye mortale nõ dicet᷑ niſi reſpectu pene eterne ¶q Preterea S„.* cũ moꝛs dicatur ſeꝑatio a principio vite. ꝓpter ꝗd ma⸗ gis dicit᷑ ſeꝑatio a principio vite ꝑ vnum peccatum qᷓ; ꝑ aliud? videt᷑ em̃ ꝙ tm̃ debet dici moꝛs quàdo fit ſeꝑatio a fide.dicit᷑ em̃ ad Ro. Juſtus ex fide viuit.ſi g̊ fides eſt vita anime:tũc tm̃ dicet᷑ eſſe mortale:cum pꝛiuat᷑ fides. d qð dicendũ.ꝙ moꝛtale pctm dicit᷑ reſpectu dupli cis moꝛtis.reſpectumꝛtig culpe ⁊ reſpectu moꝛtis ge⸗ henne. ſed reſpectu illius canſa eſt ſimul eũ cauſato. re⸗ ſpectu abius 3 cahſa eſt pꝛior cauſato. eũ aũt dicit pecca⸗ tum moꝛtalẽ ſpectu moꝛtis gebenne. intelligit᷑ ꝙ quã⸗ tum de ſe eſt cauſa eſt.vñ niſi deſtruat᷑ ipᷣm peccatuʒ: ta lis pena pꝓſequitur. Reſpectu aũt mortis culpe eſt cauſa ↄiuncta.cũ em peccat aliquis hmõi peccato.anima ſeꝑa tur a deo:vel prius ſeꝑata elongatur. Unde ſic intelligi tur vno modo illud. In quacunq; die comederis morte moꝛieris.quocũq; em̃ die comedit homo ꝑ delectatõem que eſt ↄtra deũ.morte enlpe morit᷑.¶ Ad obiecta autẽ dicendũ.primo ad id qð dicit᷑.ꝙ pcto origiali moꝛs de⸗ bet᷑ nature.vtrũ ſimilit᷑ actuali.Rñdendũ eſt.ꝙ obliga tio moꝛtis ſequit᷑ ex vtraq;.nõ dico cuiuſcũq; actualis: ſ illius actualis qð fuit primoꝝ ꝑentum. Ade em̃ in q̊ fuit tota natura hũana poſita fuit illa lex. In quacunq; die come.ac.Et rõne eius obligata fuit poſteritas:non tm̃ ad moꝛtem culpe:ſed etiã ad mortẽ gebenne. VUnde aug.in.xiij.de cini.dei.cũ querit᷑. quã moꝛtẽ deus pᷣmis lo faerit oininats ſi ab eo mandatũ tranſgrederẽt acceptum.vtruʒ aĩe:an coꝛꝑis:an totius hoĩs:an illã q̃ appellat᷑ ſca: Rñdendũ eſ oẽs.et Pon ſegtur. nõ tm rime moꝛtis ꝑtẽ prlòꝛeʒ vbi aĩa priuat᷑ deo.nec tm̃ po⸗ 3, wore, Rerrorem vbi cbepne pꝛiuat᷑ aia.nec ſolũ ipam totã i⸗-xr⸗ Fve o- mã niſi aĩa a deo ⁊ a corꝑe ſeꝑata punit᷑:ſᷣ quicꝗd mor⸗ tis eſt vſq; ad nouiſſimã que ſcdᷣa dicit᷑.q̃ eſi nulla poſte rior numẽratio illa ↄplexa eſt.nõ negatur tñ quin alij actuali moꝛtali ſi ꝑmaneret deberet᷑ mors.4 Ad ſcðm vᷣo qð obijcit᷑ de moꝛte gehenne.dicendum eſt.qꝙ moꝛtali peccatoſi ꝑmaneat debet᷑ pena gehenne.ablata em caun ſa nõ eſt mirũ ſi nõ ſequatur effectus.4¶. Ad illud vo qð obijcit᷑ q moꝛs gehenne non recte dicit᷑ moꝛs ꝓpter vite ꝑpetuitatem.dicendũ ꝙ nõ dicit᷑ moꝛs oppoſita vite na- ture. oppoſita vite gloꝛie. Nec eſſet mors ꝑpetna gebẽ ne: niſi eſſet vita nature ꝑpetua.Vñ aug.in li.de ci.dei. In damnatõe nouiſſima quis homo ſentire nõ deſinat tñ qꝛ ſenſus ipᷣe nec volũtate ſuauis nec quiete ſalubris ſed doloꝛe penalis eſt:nõ immerito moꝛs eſt potius ap⸗ pellata q; vita.¶l Ad vltimũ vᷣo dicendũ videlicet quod obijeit᷑ de moꝛte cnlpe.qꝙ licet moꝛs culpe ſequat᷑ ex illo peccato quod dicit᷑ moꝛtale.quia ibi auertit ſe bomo a deo.proprijſſime tamen dicit᷑ infidelitas peccatum moꝛ tale.quia aufert omne quod vita eſt ſpiritualis. ſᷣm ꝙ; dicitur.iuſtus ex fide viuit.Alia vᷣo peccata cum quibo ſaluatur ſides informis. et ſi vitam gratie gratumſaci⸗ yens dicit᷑ moꝛs.a qua ergo moꝛte dicit᷑ motale:¶ Dam ſi orit entis auferunt. non tamen totum quoo eſt gratie. (Membꝛum ſecudum —————-—-— EEE cundo querit᷑ de differentia eius vel cõ⸗ uenientia ad criminale. Et videt᷑ ꝙ cõöuer tantur. VUnde hiero.criminis appellatio late patet ↄplectens omne peccatum qð de dit. ſed tale eſt peccatũ moꝛtale. crimia ꝓoluntate le et moꝛtale ↄuertunt᷑.¶ Itẽ ſuꝑ illð.xxxj.Job.̊ em̃ ne⸗ oin Brat phas eſt.glo.pᷣeccatũ polluit.crimen extinguit.ſed hoc facit peccatum moꝛtale.ergo peccatũ moꝛtale et erimen ↄuertunt᷑.¶ Item hugo ⁊ ſancto vict.crimĩalia dicun⸗ tur q vel leſionẽ indncũt vel turpitudinẽ ingerunt in ꝗ⸗ bus deus vel ꝓrximus multũ offenditur.vel ipᷣe qni facit maculatur:ſed hec ratio ↄuenit moꝛtalibo pctis.̊ moꝛ⸗ talia ⁊ crimialia ↄouertunt᷑. ¶ Contra.aug.ſuꝑ vohez Crimen eſt pcẽᷣm graue ⁊ accuſatõne ⁊ damnatione di⸗ gniſſimũ.ſ̊ nõ om̃e peccatũ moꝛtale eſt tale: ergo pecca⸗ tũ moꝛtale ⁊ crimẽ nõ ↄuertunt᷑.q¶j Itẽ dicit᷑ in epłla ad thimo.oportet epᷣm eſſe ſine crimine nõ ait ſine peccato. Fm hoc em̃ nullus vel pauci ordinarent᷑: ergo non ↄuer tunt.¶ Ad qð dicendũ.ꝙ crimen accſpit᷑ dupliciter.cõ muniter et ꝓprie.Cõmuniter accipiendo ↄuertunt᷑ cri⸗ men ⁊ mortale pctm. Vnde yſið.vnum ꝓ altero accipit dicens.multi a crimie coꝛruũt in crimen. qui diſtinguẽ ſua facta minoꝛa ↄtemnũt.qui dei cognitõnem hñtes ti⸗ moꝛẽ eius negligunt.et pᷣmittit᷑ de eudẽ experinento mi noꝝ pctoꝝ.maioꝛa cõmuitunt᷑ peccata vt durius ferian tur. Si vᷣo accipiat᷑ ꝓprie crimen.Fᷣm rationẽ pꝛedictaʒ omne erimẽ eſt pctẽm moꝛtale.ſed nõ ↄuertit᷑. et ſᷣm hoc ſupꝛadicte auctoritates ſunt intelligende. Ercio queritur de cõꝑatione venialis ad moꝛtale.Vtrũ ſit ibi aliq̃ ꝓpoꝛtio.et videt ꝙ nõ. Infiniti em̃ ad finitum nulla eſt ꝓ⸗ poꝛtio. ſed pena eterna eſt infinita: pena tempoꝛalis eſt finita: ergo nulla eſt propoꝛtio. ſed ſicut ſe habet pena ad penã:ita ſe habet culpa ad culpam.ra tione cuius eſt reatus pene.ᷓ peccati mortalis ⁊ venia⸗ lis nulla eſt ꝓportio.q¶ Preterea.peccatũ veniale eſt de lectatio inoꝛdinata ſub deo.peccatuʒ vᷣo mortale eſt ſup deũñ vel ↄtra.Si ergo ſummi boni quod deus eſt: nulla eſt ꝓpoꝛtio ad bonũ creatũ.ergo nec peccati moꝛtalis. vbi aliquid pᷣponit᷑ ce vel ꝑificatur.nulla eſi ꝓpoꝛtõ ad veniale.quod amenſurat᷑ alieni bono mutabili et ita bo no creato cato eſt fimita:finiti vᷣo ad finitum poteſt eſſe ꝓportõ.ſi in eodem genere accipiant᷑.ergo pꝛopoꝛtio poteſt eſſe ve nialis peccati ad mortale.⸗! Iteʒ acerbitas pene que de betur moꝛtali peccato finita eſt in magnitudine. pena autẽ venialis pct᷑i in acerbitate poteſt creſcere vt aliquã ha beat ꝓpoꝛtõem ad penam moꝛtalis pct᷑i in acerbita⸗ te.ergo aliqua pꝛopoꝛtio poteſt eſſe venialis peccati ad moꝛtale. ¶ Ad quod dicendũ.ꝙ eſt loqui de quantitate telectationis in vtroq; peccato.et ſᷣm hoc poteſt eẽ ꝓpoꝛ tio peccati ad peccatum er pte delectationiseſt iterũ .o qui de deformitate:et ſᷣm hoc nõ eſt propoꝛtio.defoꝛmi⸗ tas enim menſurat᷑ reſpectu boni ſiue commutabilis ſi⸗ ue eius in quem peccat᷑.delectatio ᷣo ſᷣm actum ipᷣius peccantis et ꝗpter hoc pena debetur moꝛtali peccato.ex vna parte finita magnitudine:ex alia ꝑte infinita Alre etione.veniale etiã peccatũ licet quãtũ eſt de ſe nõ hbabe at reatum niſi pene tꝑalis.ex adiũctõe tñ moꝛtalis põt habere penam eternam.cuʒ em eins defoꝛmitas eſt ſine fine:defſoꝛmitati auteʒ ſine fine rñdet pena ſine fine.ſᷣm hoc ſoluunt᷑ ratões ſupradicte.ille enim que oſtendunt impropoꝛtiona bilitateʒ ex parte defoꝛmitatis ᷣm ſnum genus.aceipiuntur vel ratione eius in quem peccatur. alie ðᷣo ſumuntur m menſuram dtelectationis ex parte delectantis. (Membeu quarti 5 aνα eius: nõ recipit magis et minus. ſed ab hac moꝛte dicit og mortale peccatũ.ergo moꝛtale nõ dicit᷑ ſ̃m magis ⁊ mi⸗ 15 da , ſeheſ ontra quelihet delectatio in moꝛtali pec⸗ xbe Aeaar to querit᷑ vtrum moꝛtale recipiat ma 3 gis et minus.ꝙ nõ videt᷑. Mors em̃ natu 2. mind eſt. nec recipit magis et minus. ergo ſimili moꝛs ſᷣm ꝙ eſt ſepatio anime a deo qui eſt vita nus. ⸗l Contra.adulteriũ dicitur maius peccatũ qᷓ; foꝛ: 9 nicatio.et homicidiũ qᷓ; adulteriũ.et vnũqðq; eſt moꝛta- le.ergo vnũ eſt excedens alind in quantitate moꝛtalis. ergo moꝛtale dicit᷑ ßᷣm magi⸗ et minus. quod di cendũ ꝙ alind eſt dicere maius peccatuʒ moꝛtale et mi⸗ nus:et aliud eſt dicere magis et minus moꝛtale.cũ eniʒ dicitur maius et minus ad quantitatẽ peccati refert᷑ in geuer⸗ peccati.et maioꝛ etiaʒ acerbitas pene reſpondet in menſuram libidinis.cum aũt dicit᷑ magis et minus moꝛtale:ad ipᷣam ſeꝑationem a deo l eſt vita reſertur et inqᷓtum ei pena eterna reſpondet ſicut ergo eſt in eter o nitate pene nõ eſt magis et minus:ſic nec in ſeꝑatõe eſt o ag ſpolac magis vł minus.Vel poteſt dici ꝙ moꝛtale peccatuʒ in eo ꝙ moꝛtale reſpicit moꝛtem gebenne. in moꝛte vo ge⸗ henne aliquid eſt quod dicitur ſᷣm magis et minus. vt magis dicicur puniri iſte qꝙᷓ ille.⁊ aliquid non dicit᷑ ma⸗ ⸗ gis et minus.quia vtrũq; eternaliter dicet᷑. ergo pecca⸗ des tum moꝛtale quo ad aliquid magis et minꝰ:quo ad ali⸗ quid non dicetur ſᷣm magis et minus.et peꝛ hec poſſunt ſolui obiecta. Membꝛũ quintum Vinto queritur de effectu mortalis pecca ti ᷣim ſtatum perſone.queritur ergo ſi pec cati moꝛtalis effectus eſt ſeꝑare a deo ſiue ſubtractio gratie quocunq; tempoꝛe inſit. fit ergo ita q aliquis pctor iteꝛet idẽ genus peccati moꝛ talis.illud pctm iteratũ mortale efficit aliquid.ſed effe⸗ ctus eſt ſe ꝑatio a deo vel e ſ ctio.ergo ſeꝑat a eo vel ſubtrahit gratias Contra.iam ſeꝑatus fuita cæo ꝑ pꝛecedens moꝛtale.ſepatus dᷣo ſeꝑari non poteſt. Similiter ab eo qui nõ habuit gratiã nõ potuit ſubtra⸗ hi gratia.ergo pctm ſcðo loco ↄtingens non efficit illud quod primũ faciebat.ergo nõ om̃e peccatum moꝛtale ſe parat a co vel ſubtrahit gratiã.quis ergo effectus ẽ cõ munis om̃is peccati moꝛtalis inĩtũ eſt moꝛtale?¶ Ao quod rñdendum.qꝙ effectus omnis peccati moꝛtalis eſt coꝛrum ꝑe bonũ naturale ſubiect. et in illo effectu non differt peccatũ.ſiue primo adueniat ſiue ſcðo ſiue tercõ Item eſt alius effectus qui dicit᷑ ſeꝑatio.et ille effectus dupliciter accipit.aliquando em̃ accipit᷑ ꝓ elongatõne cum em̃ dicit᷑ yſa.lix.peccata veſtra diuiſerũt inter vos et deũ. diniſio aceipit᷑ ibi ↄmuniter ad pꝛimã ſeꝑationẽ a deo ⁊ ad elongationẽ. Vnde ſeꝑatio nõ dicitur tm̃ piũ ctoꝛum: ſed elongatõ iam ſeꝑatoꝛum.ſeꝑare em̃ eſt ſeoꝛ⸗ ſum ſe parare.qui ðo iniuſticia ⁊c̃. peccat mortaliter ſe oꝛſum a de ſeꝑat.cũ iterum peccat moꝛtaliter ſeꝑat.h eſt elongat.Vnde alicubi in ſcriptura inuenitur ꝙ pec⸗ catum elongat bominem a deo.ſᷣm ꝙ dicit᷑ longe a pec⸗ catoꝛibo ſalus.et.ij.hiere. Elongauerũt a me ⁊ ambula A vanitatem. Exto queritur vtrum diuturnitas pecca⸗ ti inducat moꝛtale.quod videt᷑ ꝑ hoc qð dicit auguſti.in libro de igne purgatoꝛio. vbi enumerat peccata mortalia. dicit em ꝓꝙ iracundia ſi longo tempore teneatur. et ebꝛietas ſi aſ (ſidue fit:in eorum numero cõputatur.cum ergo iracun dia vel ebrietas non vniuerſaliter ſit moꝛtale peccatum Nam ſi eſſet non opoꝛteret addere illam conditionem Adiuturnitate vel de longitudine tempoꝛis aut aſſidui tate.ergo diuturmitas inducit vel efficit. ꝗ Contra. albedo magis et minus durans non diuerſificat ſpe⸗ 2 2 . woten & re ſᷣm ꝙ eſt ſeꝑatio anime a coꝛꝑe in ter⸗ S SeS 29 % 5 e ,,— —— eeeeumr ,— — .K = 6 = tme ego dick n umd Ge⸗ Pſon 4 ta⸗ alis. ddi tmi⸗ enz ttin det 109 tur ter ge n zn eih Ge⸗ ſergn S na⸗ c ,H ali⸗ lun ced hee e 0 , 4 = ☛ S= —— —— = — — – E tpali. νοναο οειι peccato tpali. viſi Mueſtio ciem. ſimiliter eſt in alijs accidentibo.ergo diuturnitas peccatũ nõ inducit vel efficit moꝛtale.¶ Ao qð dicẽdũ. ꝙ dinturnitas et aſſiduitas rõne ſui nõ inducit pecca⸗ catũ mortale.ſed ratõne eius ꝙ ratio cũ habet ſufficien ter tp̃s deliberatõis tenet᷑ repꝛimere motus veniales ne ꝓcedat regimen peccati ſiue dnium. et ideo dicit augꝰ, Quicũqʒ; aliqd de iſtis in ſe dnñare cognouerit. niſi di⸗ gne emẽdauerit.et ſi habuerit ſpaciuʒ longo tꝑe pmiam nõ egerit.et a peccatis ipᷣis nõ abſtinuerit:illo tranſito⸗ rio igne de quo aplus ait purgari non poterit.ſ̊ eterna illũ fiãma ſine remedio cruciabit/ cũ & dicit᷑ iracũdia ſi longo tꝑe ⁊c̃.nõ ꝓ diuturnitate ↄputat᷑ moꝛtale pecca⸗ tũ:ſᷣ ꝑ manifeſtũ dat᷑ intelligi occultũ.ſ.ipᷣe ↄtemptꝰra⸗ tõnis.qui eſt in ira ⁊ in iracũdia.⁊ eodẽ mõ intelligen⸗ dũ eſt in ↄſimilibo.et ideo dicit apłus.iiij.ad ephe.Sol non occidat ſuꝑ iracundiam veſtram. H Eptimo querit᷑ de pena mortalis peccati cũ em̃ actio moꝛtalis pcti ſit temporalis: 9 quãtitas aũt pene debeat reſpõdere quãti tati culpe.nõ debet᷑ pena eterna ꝓ actõne ꝓ dectõe peccati mortalis ñ ↄſeꝗt᷑ iuſte pena eter na Si foꝛte dicat᷑ ꝙ non ꝓ actione tꝑali. inqᷓtũ eſt tꝑpa lis debet᷑ pena eterna:ſed rõne macule que remanet ſine nne. ſutelligatp impoſſibile ꝙ aliꝗs ꝑpetraret aliqueʒ actũ mortalem.et nõ cointelligat᷑ macula in anina.nun ꝗqd ꝓ illo actu puniendus eſt tꝑaliter:pᷣ hoc ideʒ genus pene deberet᷑ actõni peccati moꝛtalis ⁊ actõni pcti veni alis.quod nõ eſt poſſibile.¶ Preterea.exñte actõe mor tali ſi nõ ↄſequetur macula.nunquid pene meritũ debe ret᷑ macule aut ipᷣi actõni moꝛtali.ꝙ ſi debet᷑ ip̃i actõni. eo ꝙ ſᷣm actõem eſt meritũ vel emerituzʒ. ᷣm boc redit qᷓſtio ſupradicta:quõ ꝓ actõe tꝑali punitur aliquis et naliter: Si vo diceret᷑ ꝙ qꝛ ipᷣe hbomo peccanmit in ſuo et⸗ no:ideo deus punit eũ in ſuo eterno. hoc qualiter intel⸗ ligendũ eſt.cũ poſſit ↄtingẽ ꝙ ſemel peccauerit hõ mor⸗ taliter et tñ eternaliter pumat᷑. ¶1M–Ue⸗oebd diceret aliquis ꝙ ille ꝗ in peccato moꝛitur in infinitũ peccaſſet ſi in infi nitũ vixiſſet.ſed hoc qualiter veꝛũ eſt.poteſt em̃ ↄtingeꝛe ꝙ aliꝗs peccet ſemel moꝛtaliter. nec decetero habeat vo luntatem peccandi in illo genere peccati: et mñ eſt in illo pctᷣo.nõ ergo in infinitũ peccaſſet ſi in infinitũ vixiſſet il lo genere peccati.videt᷑ ergo ꝙ non debeat᷑ pena eterna – facit vt pctimn eternaliter puniat᷑ſſed circũſtãtia illius in· quẽ peccat᷑.qui cũ ſit eternus ↄplentibo mandata ꝓmit⸗ tit bona eterna.iranſgreſſoꝛiba ᷣo ↄminat᷑ penas et᷑nas/ vt qui in ſuo eterno iudicẽ offenderint:in eius eterno et „. ¶ Aoqs zunieſ circũſtãtia tpis non no oue enter p –— — naliter crucient. ¶¶ Ad illud vᷣo qð obijcit.vtrũ poſſit el.· ſe actio moꝛtalis ſine macula:Dicendũ eſt ꝙ nõ. vtriq; e. tñ de bet᷑ pena eterna.⁊ licet ip̃a actõ tranſeat.tñ volun tas habitualis ꝑmanendi in peccato manet.et ideo di⸗ I u gelen do e cit be. grego.qui eternaliter pcto ꝑfrui volunt.eternam penam inueniũt.et quoꝝ volũtas nõ habuit finẽ peccã⸗ di.nõ habebit finem torquendi/Et ſi dicat᷑ de aliquo ꝗ peccauit pcto foꝛnicationis et nõ vult vlterius peccare illo peccato ꝙ nõ peccat in ſuo eterno.dicenduʒ eſt ꝙ in boc peccat in ſuo eterno:ꝙ nõ vult penitere de illo.⁊ ita ratõneę fornicatõnis cũ impñia debetur ei pena eterna. ¶Wueſtio. cxxvin. De ge⸗/ AIcto de peccato in generali ſequitur d ſpẽbo eius. Eſt auũt vna diuiſioperießf. alind delictuz. aliud ↄmiſſum. Selictũ em̃ eſt in nõ fa⸗ ciendo qð debet᷑ facere.ↄmiſſum vo eſt in faciendo quod tenetur nõ facere.que differẽtia notat ſuꝑ illnd ꝑps.Delictum meũ cognitũ tibi feci.et iniuſtici ,. ſ„° 5r7 cxxviij. — o 8⸗ am meam nõ abſcondi.glo.delictum ꝙ dimiſi facienda. iniuſticiam ꝙ non facienda feci. VUnde iniuſticia accipi tur ibi pro ↄmiſſo( Poteſt ergo queri de delicto ⁊ dein⸗ de de om oe delicto aũt primo dicendũ eſt in gen. deinde in ſpecie.(¶ Querit᷑ ergo primo.quare dicat᷑ de⸗ lictũ. Scðo vtrum delictum opponat᷑ commiſſo.Lercio vtrum maius peccatum ſit delictũ qᷓ; ↄmiſſum. Quarto vtrum delictũ ſit ſimul cum ↄmiſſo.Quinto vtrũ omne delictũ ⁊ omne commiſſum reducantur ad vnam cauſaʒ ↄmunem. Wembꝛum primum yy S primũ ſic.delictũ dicitur q̃i derelictum ſic em̃ exponit aug.ſed derelictõ non videt᷑ diſtinguere inter pct̃a moꝛtalia. In vno em̃ peccato moꝛtali eſt dei derelictio. & netur vna ſpẽs moꝛtalis pct᷑i. 4 Item augin li.de natura boni.peccatum nõ eſt apetitio reꝝ malaꝝ ſed deſertio reꝝ melioꝝ.deſertio aũt quid eſt ni⸗ ſi derelictio.ergo om̃e peccatũ moꝛtale de quo loꝗt᷑ ibi ẽ delictum. ¶ Ad quod dicendũ.ꝙ delictũ eo dicit᷑ dere⸗ lictum:qꝛ derelinquit᷑ illud qð fa ciendũ eſt. nõ qꝛ dere⸗ linquit᷑ deus.ſic em large accipꝑet᷑ delictũ et nõꝓprie.ſᷣm JCaerd ; diuidit᷑ ↄtra ↄmiſſum hoc aũt mõ accipit᷑ in illa rati derxe lho one peccati. Peccatũ nõ eſt apetitõ ⁊c.et dr peccatũ non eſt appetitio reꝝ malaꝝ.qꝛ res accipit᷑ ibi ꝓ natura nulla aũt natura mala eſt. ſed deſertio dicit᷑ reꝝ melieꝝ qꝛ homo peccando mortaliter deſerit deum: deſerit etiã bona ſpũalia ↄdherendo tranſitorijs.Qec eſt hoc ↄtra⸗ rium qð ali bi dicit᷑ ꝙ peccatũ eſt appetitio rei mutabi⸗ lis.vel ꝙ peccatũ eſt apetitus rei male.res enim accipi tur Alectabllt nlieto Scfame Mlembꝛu ſecungu — do qᷓrit rtrũ delictũ opponat᷑ ↄmiſſo quis intelligit. delictũ em̃ ↄtinet in ſe oc⸗ culta ꝓpria ⁊ aliena.ſ̊ omia pcta pñt dici talia. & ome peĩrm eſt delictũ.et ita nõ opponũt᷑ delictũ ⁊ ↄmiſſuʒ. . Contra.xvj:leui.Confiteant᷑ omes iniquita- tes filioꝝ iſrł vniuerſa delicta atq; peccata.ꝗᷓ diuidit᷑ cõ tra peccatũ.Silr.xiij.iob. Quantas habeo migtates et peccata.ſcelera mea atq; delicta oſtende mihi. Silit dẽ in leui.vij.⁊.vj:ꝙ offerat᷑ ſacriſiciũ ꝓ peccato ſicut ꝓ de licto.&̊ delictum diuiditur ↄtra peccatum. et peccatum accipit ibi ꝓ ↄmiſſo.4¶l Stẽ due ſunt ꝑtes iuſticie.declia re a malo ⁊ facere bonũ.quibo duabo opponunt᷑ delictũ 2 ↄmiſſum. delictũ ⁊ ↄmiſſum inter ſe ogꝑonũt.¶ ARo quod dicendum ꝙ delictum ꝓut opponit᷑ illi parti iuſti⸗ cie que eſt facere bonum.diuidit᷑ ↄtra ↄmiſſum:que op⸗ ponit᷑ iſti ꝑti que eſt declinare a malo/delictum auteʒ ꝓ⸗ — ut dr̃ a delinquẽdo ↄne eſt ad pctm. et ſic aliqũ aecipite rpi⸗ Beg ad boc queri/ S. ſ. tur vtrũ delictum 2 ↄmiſſuʒ ſufficiẽter diuidãt peccatuʒ mortale ꝑ immediata.qð videtur ex iam dictis. Sed vi det ↄtrariũ ꝑ hoc qð dicitur in.vꝰ.leuit.vbi dicitur.ꝙ de Nlenne⸗ lictũ eſt qð ↄtra ſolum preſunut᷑ deuʒ vt in factis vel iu⸗- ramentis.Delictũ aũt hoc modo acceptuʒ cũ ↄmiſſo:nõ ſufficienter diuidit peccatũ moꝛtale.⸗ Preterea. dicit᷑ ibidem.vbicunq; cognitio peccati ſiue pꝛeferat᷑ ſiue ſub⸗ inferatur delictum vocatur.ergo delictũ nõ ↄtinet pctm igrãtie.nec ↄmiſſũ ↄtinet pctm igꝛãtie.& tres ſunt dꝛũtie pct᷑i moꝛtalis.delictũ.pctᷣm ignoꝛãtie ⁊ ↄmiſſuʒz.¶ Ad qð dicendũ ꝙ illa duo ſufficiẽter diuidunt peccatũ actu ale.mortale.Inde auguſtinus in libro de perfectõe iu⸗ ſticie.Ouobus enim modis fieri conſtat omne peccatũ. ſi aut illa fiant que ꝓhibentur aut illa non fiant que iu⸗ bentur.et hec duo ſunt delictũ et commiſſum.¶. Ad ob⸗ ieciũ autem in ↄtrarium dicendum eſt.ꝙ delictũ aliqua do coartatur ad illa gbus pꝛoprie delinquitur in deuʒ Et videt᷑ ꝙ nõ.ꝑ hoc qð dicit᷑ ibi. Delicta vvj eſt 7 larse u alicle ad povtes. et m hec currit illa diuiſio. peccatum aliud in deũ. ali⸗ nd in pꝛoximũ.aliud in ſeipᷣm. hoc autem modo nõ acci pitur delictum 'm ꝗꝙ; diuiditur ↄtra commiſſum:ſed di⸗ cit᷑ delictum cum nõ fit quod factendũ eſt. ¶ Similiter Qeea it lictu e arnt reſpondendũ eſt ad ſecundũ.de lictum em̃ aliquando cõ artat᷑ ad illud peccatũ quod ſcienter fit. vel quod ſcit cũ factũ eſt. et hoc modo nõ diuiditur ↄtra ↄmiſſum ſed di uidit contra peccatũ ꝑ ignoꝛantiam ſiue qð ignoꝛanter fit. Alio vo modo delictu accipit᷑ muniter. quando nõ fit ad quod tenetur. a fieri dicatur large ad ſcire. et ßm hunc modũ delictum ↄtinet in ſe peccatum ignoꝛantie. peccatum em ignorantie eſt cum nõ ſcit quod tenet᷑ ſci⸗ re. et hoc modo delictum immediate ſe habet ↄtra com⸗ miſſum.continet em̃ in ſe peccatum ignorantie omiſſio⸗ nis ⁊ negligentie.Alio vpᷣo modo accipitur ſuꝑ illud Pe. Delicta iuuentutis mee et ignoꝛãtias meas ne me.e⸗ licta em dicunt᷑ qñ via veritatis ſcienter delinquit. igno rantie vᷣo peccata que ignoꝛanter fecit vel anteꝙᷓ crede⸗ deret p Membrum tercium Varto querit᷑ vtrum delictum ſit ſimul cũ commiſſo. quod videtur. Qui enim non facit quod tenet᷑ facere.hoc eſt quia aliꝗo aliud facit quod diſtrahit affectuzʒ ab illo tem qui facit quod nõ tenetur facere cobimittit ill ad quod tenet᷑ qui enim foꝛnicat᷑ tenetur ↄtinere ⁊ non continetergo delictum ſimul eſt neceſſario cum commiſ ſo.¶ Ao quod dicendũ. ꝙ delictũ aliqnod eſi reſpectu actus.qui directe onztur e quod ꝓbibetur. vt ſe ba bent continere ab illicitò ⁊ foꝛnicari.et in talibus com⸗ miſſum ſequit᷑ delictum ſed noõn cronuerſo niztiam alij actus reſpectu quoꝝ dicit᷑ delictum: in tali ti ꝓ tempoꝛe et loco et nõ dat.et ex hoc delinquit.nõ ta⸗ men ↄmittit. Preterea.ille dat cui nõ debet et ita ↄmit⸗ tit. nec tamen obmittit.poteſt enim dare et cui nõ debet. et cui debet.et ita ex vna ꝑte tranſgredi. et ex alia parte nõ derelinquere.ſic ergo patet qualiter ſeꝑantur delictũ et commiſſum ⁊ qualiter non ſeꝑatur. Membꝛu quintum qm iudiciũ eſt dei.⁊ poſtea ſeqꝗt.an iqras. glo. Ignoꝛãtia in eis ꝗ intelligẽ noluerũt . „ ð r’r’ — F uis po teſt eſſe delictum ſine ↄmiſſo.vt tenetur ille dare indigẽe ſ:- et Ercio querit᷑ vtrũ magis peccatũ ſit cxli⸗ Anmo querit᷑ ratione delicti et cõmiſſi. ſi ctum ꝙᷓ; ↄmiſſum.quod videt᷑. Delictũ em om̃e delictum reducat᷑ ad vnũ ↄmune ſiue in leuitico magna indigebat expiatione. ad vnã cauſaʒ ↄmunẽ et om̃e ↄmiſſuʒ ſimi ſicut dicit᷑.v.leui.ergo maius peccatũ fuit iter/ qð nõ videt᷑.diſtincte em̃ ſunt ꝓhibi⸗ delictũ ꝙᷓ ↄmiſſum.¶ Preterea.facere bonu eſt melior tiones ab inuicem ? iuſſiones ſiłiter.&licta et ↄmiſſa ꝓs iuſticie ꝙᷓ declinare a malo.ergo de lictũ 35 oppoi⸗ ſunt circa actus pticulares nõ & erit delictũ vnũ ↄmũe tur ei quod eſt facere bonuʒ hoc em abſtinere eſt a bono omibo delictis.nec preceptuzʒ ad oĩa pᷣcepta.neq; omnia vel deſertio boni.ſicut dicit᷑ leuit.vj.ſuꝑ illud.ſicut pro reducent᷑ ad vnũ vtrobiq;. ¶ Cõtra.aug.in li.de ꝑfectõe R peccato offert hoſtiatcõmiſſum vo opponituꝛ ei quod eſt iuſticie. generalis ꝓhibitio eſt nõ ↄcupiſces. et genera clinare a malotbhoc em̃ eſt facere malũ)ergo delictuʒ iuſſio. diliges.qð bꝛeuiter aptus ↄplerus eſt dices. No⸗ D eſt maius peccatũ Fomiflum. Cwrontra⸗viget equa⸗ lite ↄformari huic ſeculo.ſᷣ refoꝛmamini in nouitate ſen (,nd⸗ le ꝑ boc quod dicit᷑ leuif. di Sicut ꝓ peto offert hoſtia ſus vri. ꝓhibitio em̃ eſt.nolite ↄfſoꝛmari. Juſſio ẽ.refor⸗ R ita pꝛo delictoivtriuſq; hoſtie vna lex erit.ſi ergo vna eſt mami. cũ ̊ delictũ et ↄmiſſuʒ attẽdant᷑ pᷣm iuſſionẽ ⁊ ꝓ⸗ lex. vna eſt lex ſacrificij ꝓ peccato ⁊ ꝓ delicto.ergo ſunt hibitõem.erit delictũ et ↄmiſſuʒ ad generalia reducere. ↄlſimilis culpe.] Item grego.in oꝛiginali ſuꝑ illud.ſce⸗ cũ em̃ aliquis delinꝗt tenet᷑ aliquis refoꝛmari in nouita lera mea atq; txlicta oſtende mibi. boc intereſt inter ſce⸗ te vite.et nõ refſoꝛmat᷑ celinquẽdo:cũ aũt aliquis ↄmit⸗ lus et delictum:ꝙ ſcelius pondus peccati tranſcẽdit. de⸗ tit tenetur non ↄfoꝛmari huic ſeculo.et ↄfoꝛmat᷑. d5 lictũ ᷣo nõ.qꝛ cum offerri ſacrificiũ ꝓ peccato iubetur. qð dicendũ eſt ꝙ eſt reducere ſicut dictũ eſt ad pᷣdicia ge nimiꝝ ꝓ peccato dicitur ſicut ꝓ cxlicto: ergo ad paria neralia qᷓ ſunt tanꝙᷓ radices pᷣceptoꝝ ꝓhibitionũ. vt pautrlavin iudicant᷑ peccatũ et delictum. ſed hoe dicitur cõmiſſum. ꝙ iſta ſint vniueꝛſalia pceptoꝝ nõ ꝓhibitõnũ ꝑtieulaꝛin et ſcre ergo delictũ et ↄmiſſum ad paria iudicant᷑. Ne⸗ auteʒ ſta vha ſᷣ ſicut nõ cupiſcẽ et diligere ſunt radices ita nolite cõ⸗ repoze en delictuzʒ ſit minus q; omiſſum arguitur.difficilius enin formari ⁊ refoꝛmari ſunt ↄñtia. et ſic ꝗcũq; delinꝗt vel — fit obſeruatõ ab omiſſo qᷓ; commiſſo.que vo ſunt huiuſ⸗ 2uobopſomitti radicitus peccat in illis vel ex ↄſequẽti. e modi.alijs paribo minoꝛa ſunt peccata. antem diffi HE ſt O. ( e fe / cilioꝛis ſit obſeruatõnis patet ꝑ hoc.ꝙ plures ignoꝛant deoger neiti Crxivr . de if eI obmittunt ſiue declinauerunt ꝙᷓ committunt.4! Prete⸗ Oretijs delicti qᷓ ſunt ignorantia.obmiſſio.negligentia. et rea ures ſunt rilltiones brerepta⸗ H ſz primo de ignorantia. in tranſgrediendo ꝓhibitõnes fit cõmiſſum. nõ acien 4 8 A. d G 6&ς do pꝛecepta fit velictum:ergo pluries fit ↄmiſſum ꝙᷓ de⸗ Acto ede icto m lictum d quod dicendũ.ꝙ delictum m ꝙ immedi⸗ m⸗ genẽ ſegtur de tribo diffeꝛẽtijs delicti q̃ ate ſe habet ↄtra ↄmiſſum et ſufficienter diuidit peccatũ ſunt iqrãtia.obmiſſio.negligentia. deli actuale moꝛtale: maius peccatũ eſt in genere cõmiſſum 4 ctũ em dr derelictio boni faciẽdi ad qð ỹ delictũ: qꝛ maius malũ eſt facere mnalum. q́; nõ facere tenet᷑ hõ. Honũ aũt illud autẽ in ſcire. bonũ.ſᷣm aũt ꝙ celictum reſpicit ꝑ ſe in iniuriã dei.ma aut in agẽ. In agẽ vᷣo duplicit᷑.vel q̊ͥ ad genꝰ actꝰ debiti. ius eſi peccatum. xet ſic accipit᷑ qñq; in leuitico/cũ mmaioꝛ vel qͥ ad circũſtãtiã debitã.primũ ẽ ignoꝛãtia q̃ eſt circa requirit᷑ expiatio.¶¶ Ao illud vo quod obijcitur ꝑ com⸗ ſciẽdũ.ſcdᷣm ẽ obmiſſio q̃ ẽ deſertio actꝰ debiti.teꝛciũ ẽ ne patõnem delicti commiſſi ad partẽ iuſticie. dicendum gligẽtia q ẽ deſertõ circũſtatie debite.prĩo ̊ dicendũ eſt eſt. ꝙ licet maius bonũ ſit facere bonũ q; non facere ma e irãtia. Kröno mõ q̃rit᷑ vtꝝ igrãtia ſit pctm ali lum. nõ tñ ſic eſt in oppoſitis vt maius ſit malum abſti⸗ q̊ mõ. Scðo ſi aliqͥ mõ nõ ẽ pctm:an ſit pena pcti. Ter⸗/ nere a bono ꝙᷓ facere malum.ſed attendenda eſt ibi oſe⸗ cio q̃ drñtia ſit igrãtie ⁊ erroꝛis. Quarto ſi ↄcomitetn- quentia in ↄtrario.¶¶ Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ de parita⸗ qðcũq; pctm. Quito cũ dr eẽ pctm vł cũ pcĩo.vtꝝ ſit oꝛi te ꝑ hoc quod dicit᷑ leuit.intelligendũ eſt q; illa paritas ginale vel actuale vel mediũ. Sexto vtꝝ petm igrãtie ſit Ee attenditur quo ad legem hoſtie inꝙtum reſpicit ſoceꝛdo uiſſimũ.Septio vtrũ excuſet igꝛantia a pcto vł ñ excu⸗ tem. Vnde dicit᷑ ibidem.ad ſacerdotẽ qui eaʒ obtulerit ſet.Octauo de excuſantibo q̃ magis excuſent. Mono de et ꝑtinebit. 4 Ad illud vo quod dicit beatus greg. dicẽ⸗ cõparatõne ip̃ius ad alias cauſas excuſationis. dum eſt.q quo ad hoc attendit᷑ paritas.ꝙ ſcelus traſcẽ⸗ b dit vtrunq; in malicia. G em TrIm prunn; ⸗ 8 — SBprimũ ſic drĩ ad Ro.j:ſuꝑ illð. Scimꝰ ſürcz d wn, 8 een ̃ Nueſtio . ¶ vpoctm ?. ¶ Ite yſido.· in li. de ceecliaſtica in ſtitutõe. Aull⸗ . . in culpa maioꝛ ẽ ꝙᷓ ille ꝗ deũ neſcit.¶ INẽ.I. O coꝝ.xiuj. eln=AIgnoꝛans ignoꝛabituꝛ et repꝛobabit᷑. ſᷣ repꝛobatio non 7 niſi ꝓpter culpã.ergo ignoꝛãtia ẽ culpa.¶ Item aliqð nomẽ ſciẽtie cõmune eſt cũ virtute. per oppoſitũ aliqð nomen ignoꝛãtie cõmune eſt cũ peccato.ſicut ergo ſcien tia ſiue pꝛudentia dicitur eſſe virtus: ita ignoꝛantta dia cetuꝛ eſſe peccatum. ¶ Qõtra ſicut dicitur in ench. ouo ſunt inflicta ꝓpter peccatũ.ignoꝛantia rerũ agẽdarũ.et cõcupiſcentia rerũ noxiarũ.ſed quod inflictũ eſt inqtũ hmõi tenet rõem pene nõ peccati.ergo ignoꝛatia non e peccatũ. ¶¶ Item ignoꝛantia ⁊? ſciẽtia nata ſunt in intel⸗ lectu. virtꝰaũt et peccatũ in voluntate.intellectus vo voluntas ſunt diſꝑata. ſcientia ⁊ virtus.ergo ignoꝛa tia et peccatũ ſunt diſꝑata. ergo hoc nõ eſt illud. s quod dicendũ.ꝙ ignoꝛãtia multipliciter dicit᷑ aliquan do em̃ dicitur defectus cognitõis nature.aliquando de⸗ fectus ſcientie debite ſiue ad quã tenet᷑ bomo. aliquãdo viciũ vel peccatũ ex voluntate neſciendi ea que ſunt ad ſalutem neceſſaria.vt ſunt fides et moꝛes/voluntas er⸗ go neſciendi in his vel non apponendi curã vt ſciantuꝛ eſt peccatũ.pᷣs. Qoluit intelligere vt bene ageret. ſʒ no⸗ luit:⁊ ita veniã nõ habet.impꝛudentie em̃ et ignoꝛantie aliqñ venia datur. voluntati autẽ male ſemꝑ pena. Ex iam dictis patet quõ eſt peccatũ quõ non.¶¶ Et per h poteſt reſponderi ad obiecta.cũ em̃ dicitur ignoꝛantia eis qui intelligere noluerunt eſt peccatũ.ſi eſt pᷣdicatio Fm eẽntiam:accipitur ibi ꝓ voluntate neſciendi vel non curandi ſcire.i.incuria vel voluntas ſciendi eſt peccatũ et hoc eſt verũ.¶ Ad ſecunduʒ dicẽdum ⁊.ꝙ iſte dicitur eſſe in culpa qui neſcit deuʒ.nõ quia neſcire ſit culpa:ſᷣ quia nõ aſſentire eſt culpa.infidelitas em̃ eſt peccatum 4 Ao terciuʒ dicẽdum ꝙ ille qui ignoꝛat dicit᷑ ignoꝛari vel repꝛobari.Fm illuo quod dicitur in li.de natura et gratia.nõ tibi deputatur ad culpam quod inuitꝰ igno⸗ ras:hᷣ ꝙ negligis querere quod ignoꝛas.neq; ꝙ vulne⸗ rata mẽbra nõ colligis:ſ̊ ꝙ ſaluare volentẽ cõtemnis. Et iteꝝ.aug.in.q.no.tel.hic qui potuit diſcere etnõ de dit opam. remiſſe fecit.erat ei qð diſceret ⁊ a quo diſce⸗ ret. Ad quartum dicendũ.ꝙ nihil phibe: nomẽ eẽ cõ mune ignoꝛãtie que eſt in intellectu et peccati.ſic ſcien⸗ CE: tia in intelleetu et virtutis.fllud vᷣo quod dicit᷑ ignoꝛan tiam eẽ inflictam:et excuſare peccatum de pena intelli⸗ gitur. YJllud etiã quod dicitur ignoꝛãtiam eſſe inflietaʒx atu eẽ in intellectu ſicut ⁊ ſciam.nõ in⸗ telligitur de ignoꝛantia 'm ꝙ ẽ nomen peccati. Membeumſecundu —RrW Ecundo queritur ſi ignoꝛãtia aliquo mo⸗ do nõ eſt peccatũ:an ſit pena peccati.ꝙ at᷑ ſit pena peccati.patet ꝑ hoc ꝙ dicit hug. de ſanc.victo.Viciũ coꝛruptõis humane duplici coꝛruptione naturã inficit.ignoꝛãtia menteʒ.et cõcupiſcẽtia carnẽ. Hec duo mala in pꝛimo ꝑente pena fuerunt pᷣcedentis culpe.ergo ignoꝛantia eſt pena.⸗. It :ad ro.ſuper illud. Scimus qm̃ iudiciũ ⁊c̃. Ygnoꝛãtia in eis qui intelligere nõ potuerunt ẽ pena peccati.i¶ It aug. in ench. Erroꝛes in hmõi falſitatibo quibo falli⸗ mur ſalua fide ⁊ via nõ relicta que ducit ad illã æſi pcc cata nõ ſunt:tñ in mał huius vite deputandi ſunt.⁊ ſic re cũñ erroꝛ ſit ignoꝛantia vel cũ ignoꝛantia:erit ignoꝛãtia TFbat 92 pena. (Sed ꝙ; ignoꝛantia nec ſit culpa nec pena ̊ cau ſa vtriuſq;:videtur per hoc.ꝙ eua peccauit ex ignoꝛan tia quia ſeducta fuit.ſicut dicitur.j.thi.ij.ſed illa igno rantia nõ fuit pena:nõ em̃ pceſſerat culpa.nec fuit cul⸗ pa.quia idem nõ eſt cã ſni:eꝛgo ignoꝛantia nõ eſt culpa nec pena. Item hugo.naſci ſine cognitõne natura eſt rA e—νασ☛ονα no culpa. ſed in eo viciò naſci quo poſtea a cognitione veritatis fit impedimẽtum:culpa eſt.i.cauſa culpe.er⸗ go ignoꝛantia ſiue dicatur defectus cognitõis ſiue quo ſit impedimentũ cognitõis.cauſa eſt culpe.cauſa autẽ Ercio queritur que differentia ſit ignoꝛi per eſſentiam. ſed per concomitantiam ſiue per cau⸗ Fae d 1 iʒ ala deficit volẽdõ:tũc rõ deficit in eligẽdo ·ſ̊ defeetꝰĩ elect † ns algi cxrxrix. culpe pᷣcedit culpam et penam.ergo hmõi ignoꝛãtia nõ eſt culpa nec pena.¶¶ Quod etiam patet in angelis. an⸗ geli em̃ quida boni ignorauerũt miſteriũ paſſionis. ĩ il lis aũt nec erat culpa nec pena.ergo aliqua ignoꝛantia non eſt pena. n quod dicendum.qꝙ ignoꝛatia multi pliciter ſumitur.aliquando em̃ ſumitur ꝓ neſcientia.et hoc mõ poteſt eſſe ꝙ nec ſit culpa nec pena:nec etiã cau ſa culpe vel cõcomitans.ſicut fuit in angelis.et ad huc ẽ reſpectu alicuius cognoſcibilis.ſicut reſpectu diei iu⸗ dicij.xxiiij.mat᷑.de die illa nemo ſcit nec ãgeli dei/aliqũ ðo illa neſcientia eſt occaſio culpe.et hoc mõ fuit neſciẽ tia in euaſaliqñ vᷣo eſt cõcomitans culpã ſicut cũ dicit᷑ . omnis malus ignoꝛatſaliqñ vᷣo ẽ pena inflicta ꝓ culpa oꝛiginali vel actuali.q¶¶ Et ſᷣm hec pñt ſolui ea que obie⸗ cta ſunt.Qam pꝛime rõnes attẽduntur q;tum ad igno⸗ rãtiam ᷣm ꝙ eſt pena:ſequẽtes vᷣo q;ẽtum ad ignoꝛanti am que eſt cocomitans culpã vel occaſio culpe.vltia vᷣo attenditur q;tum ad neſcientiam que nec ẽ cõcomitans culpam nec occaſio culpe. ttiie ⁊ erroꝛis.⁊ ad bhoc ſic.Erroꝛ em̃ ẽ pce . 1 catum quod oꝓponit᷑ fidei. Ignoꝛantia vᷣo SFzFm ſuã rõem nõ eſt peccatũ.ergo erroꝛ ñ eſt ignoꝛãtia. aũt erroꝛ ſit peccatũ patet ꝑ hoc qð di cit aug quis niſi errãs malum neget oppꝛobare falſa ꝓ ℳ . . veris. aut impꝛobare vera falſis. aut habere incerta erta Pro meztie ꝓ incertis. ſed hec apꝛobare eſt errare. hoc aũt põt eſſe Xν‿νâseνα P defe in his que ſunt circa fidem.cũ aũt ſic eſt appꝛobatio pec W catũ eſt.ergo erroꝛ eſt peccatũ.Reſtat eꝛgo ex pᷣdictis q; erroꝛ nõ eſt ignoꝛãtia.¶ Cõtra.aug.in ench.erroꝛ cauẽ Moer 5 dus eſt.nõ ſolũ in maioꝛibo verũ etiã ĩ minoꝛibo.nec ni ſi rerũ ignoꝛãtia põt errari:nõ tñ ↄſequẽs eſt vt ↄtinuo erret quiſquis aliquid neſcit:h̊ quiſquis eſtimat ſe ſciꝛe quod neſcit.ꝓ ðoo eĩ apꝛobat falſum qð ẽ erroꝛis ꝓpꝛiũ ergo erroꝛ eſi ignoꝛãtia ſed nõ ecõuerſo.¶ Itẽ omnis er roꝛ malum cuſpe eſt vel pene.ſed ignoꝛãtia aliquando . ẽ neutrũ illoꝝ ĩmo bonũ.vt videtuꝛ.ſᷣm ꝙ dicit aug.ſũt bontnte enaſtonali quedã q̃ neſcire qᷓ; ſcire eſt melius.ergo ignoꝛatia ẽ vni uerſalioꝛ q; erroꝛ¶ Item ignoꝛantia ẽ ĩ adultis et ꝑuu⸗ aer e in adultis tm̃ ergo ignoꝛãtia ẽ cõmunioꝛ eꝛ roꝛe.¶¶ Ad quod dicendũ ꝙ ignoꝛantia ẽ cõmunioꝛ qᷓ; erroꝛ..vbi aũt inſimul cõcurrũt in hoc diſtinguũtur.q; erroꝛ d eſſe in aſſenſu ⁊ diſſenſu.ignoꝛantia vo in defe⸗ ctu cognitõis debite. Vñ erroꝛ opponitur cõtrarie ipſi ſciẽtie vel fidei ſi ſit circa N tiue.¶ Per hoc põt ſolui qð obiectũ eſt.cuʒ em̃ dicitur ꝙ errare eſt aꝑꝛobare ⁊c̃.apꝓpꝛobatio ſonat in conſenſu ignoratin ðo ſiͤer, ĩ eo qui ens naens ſcire. vł qui habet poſſibilitatẽ ex natura ad ſciẽdum.ſi ergo in — — 76 e e entatnralle erroꝛ eſt ignoꝛantia. non dicituẽ boc * De oo⸗lin pe Srs S4 lam. ¶ Membrũ quartüů Varto queritur ſi ignoꝛãtia cõcomitetur quodcũq; peccatũ.qdð nõ videtur.aligs ei xbat p 9 3 ſciẽter peccat.̊ ñ ẽ ibi ignoꝛantia q̃ igsrat eẽ peccatũ.nec ẽ ignoꝛãtia ĩ ↄʒditõibo ꝑſo⸗: reté e aut actus. Põt em̃ cõtingere ꝙ habeat ſciam harũ et illarũ. ignoꝛãtia nõ cõcomitatuꝛ quodcũq; peccatũ Cõtra.dicit phᷣs .ꝙ oĩs malus ignoꝛat loquit᷑ ð ig⸗ rãtia cõcomitãte peccatũ. ẽ ignoꝛãtia cõcomitãs om̃e peccatũ Itẽ volũtas ⁊ rõ ita cõiũcta ſũt.vt cũ volũtas FTht 20396 Fgann F. nis ssizvali neẽ ignoꝛãtia.defectus aũt ĩ volũtate ẽ pctm.ᷓ ignoꝛã⸗ tia cõcomitat᷑ peccatũ.¶¶ Ad qð dicẽdum ꝙ ignoꝛãt ia vno mõ cõcomitat᷑ peccatũ.⁊ alio mõ nõ.ſᷣm ei ꝙ igno⸗ rãtia eſt in ſpeculatiuo intellectu nõ ẽ neceſſe ignoꝛanti am eẽ ſemper cum peccato.ſicut ĩi theologis ꝗ ↄgnitoʒ habent faciendoꝝ ⁊ nihilominus peccant Eſt aut alia ignoꝛãtia que eſt ĩ intellectu pꝛactico.ſm ꝙ aliquis cũ peccat nõ habet experientiã boni.vel nõ habet electõeʒ boni que pcedit exꝑientiã.⁊ hoc mõ oĩs malus ignoꝛat q ſic intelligit᷑ illud phᷣi.Ex hoc etiã patet illud qð po⸗ ſtea obiectũ ẽ. Vñ ſᷣm hunc modũ ignoꝛãtia cõcomitat᷑ peccatũ.ſᷣm aliũ modũ ẽ qnoddam peccatũ ex ignoꝛan⸗ tia.et non omne. — embrum quintũ Vinto queritur cuʒ dicit᷑ eẽ peccatũ igno rãtia vel cũ peccato.Vtrum ſit oꝛiginale vel ſioꝛtale vel mediũ.Et oñditur ꝙ nõẽ oꝛiginale.oꝛiginale eĩ tranſit reatu ⁊ ma⸗ et actu poſi baptiſmũ.̊ ignoꝛãtia in peccante poſt ba ptiſmũ remanet in reatu ⁊ actu.ergo non eſt oꝛiginale peccatũ.ſuppoſito ꝙ oꝛiginale nõ redeat ignoꝛãtia autẽ põt rediꝛe. Itẽ ignoꝛãtia ẽ peccatũ in his qui intellige ſ◻ re noluerũt.⁊ oꝛiginale peccatũ ẽ ſiue velit ſiue nolit.qᷓ actuale em̃ peccatũ tranſit actu ⁊ remanet reatul igno⸗ rantia dᷣo aliqñ manet actu ⁊ tranſit reatu.ſicut ẽ in ſa⸗ cerdote qui tenebatuꝛ ſcire ꝑtinentia ad officiũ ſuum ⁊ nõ ſciuit cũ ebuit. ⁊ penituit ſuper hoc ⁊ aghug neſcit ignoꝛãtia ĩ illo trãſit reatu.⁊ remanet actu.ergo nõ eſt peccatũ actuale.¶¶ ꝛ aũt ſit actuale patʒ ꝑ hoc.ꝙ de⸗ lictũ eſt actuale peccatũ:ignoꝛãtia vo ſub delicto cõtine tur.ergo ignoꝛantia eſt actuale peccatnm.¶ aũt ſit oꝛiginale peccatũ.videt᷑ ex verbis hug.de ſancto victo. pa ſimul ⁊ pena oꝛiginalis.ergo ignoꝛãtia eſt oꝛigialis culpa. ¶ Ad quod dicẽdum.ꝙ ignoꝛãtia vno modo dr eẽ peccatũ actuale.in eo qui nõ curat ſcire quod tenetuꝛ ſcire.⁊ ſic cõtinetur ſub actuali peccato ꝓut ẽ a volũta⸗ te nõ curandi/Alio vpᷣo modo dr ignoꝛantia oꝛiginalis culpa pᷣm hug. ꝓut oꝛigiale peccatũ reddit li.ar.culpa⸗ ſcentiã ex parte voluntatis:et hec eſt intentio hugonis ſm q trahimus ex pꝛimis parentibo oꝛiginalẽ cõcupi⸗ ſcentiã cũ ignoꝛãtia.Lercio ðᷣo modo dr ignoꝛãtia ha⸗ bere quãdam cõueniẽtiam cũ oꝛiginali.⁊ aliã cõueniẽ⸗ ſit actu ⁊ remanet reatu.vt ĩ illo qui voluit neſcire⁊ po ſtea addiſcit:ſed nõ cõterit᷑ de voluntate pꝛioꝛi culpabi li.tranſit actuũ quia nõ remanet iaʒ ignoꝛãs:⁊ manet becn lieer ſub actuali peccato ſimpliciter cõtineat᷑ ſm ce Pe Exto queritur vtrũ peccaiũ ignoꝛãtie ſit grauiſſimuʒ petm. qð notat᷑ ad ro.ij. An ignoꝛas qm̃ benignitas dei ⁊c̃.Et dic am bꝛo.peccas homo dum impunitatẽ tibi p ittis. grauiꝰcũ dei bonitatẽ cõtemnis:grauiſſime cuʒ ignoꝛas.et ſunt gradus peccatoꝝ. grauiſſimũ pctm ẽ ignoꝛãtie. ¶. Cõtra.qug.in li.de bap.õð donatiſtas. Ve⸗ riſſimũ ẽlongegᷓuius eẽ pctm eiꝰꝗ ſciẽs.q eiꝰꝗ neſciens peccauit.̊ᷓ peccatũ ignoꝛãtie minꝰẽ. Silr aug.in li. de ignoꝛãtia nõ ẽ oꝛiginale peccatũ.iQAec ẽ actuale peccatũe qui dicit.ꝙ ignoꝛãtia ⁊ cõcupiſcentia ſunt in nobis cul⸗ grnc S bile quo ad ignoꝛãtiam ex ꝑte rõnis.⁊ quo ad cõcupi⸗ Fr tiam cu actuali. aliqnãdo eĩ traſit reatu ? remanet actu neſne vt in ſacerdote de quo diximus cõtrito.aliquãdo vo tꝛã c velle reatu quia adhuc remanet culpa.⁊ hoc mõ hʒ mediaʒ ciui.dei.aſilem ſnĩam poit.ex ꝗbo colligit᷑ ꝙ peccatum ignoꝛãtie nõ ẽ grauiſſimũ. Itẽ yſido.iQeſcire/ſimpli⸗ citer ad ignoꝛantiã ꝑtinet.noluiſſe ſcire ad ſuꝑbi ⁊ cõ tumacẽ voluntatẽ. ¶ Ad quod dm ꝙ peccatũ ignoꝛã tie dicitur multipliciter.vel cum peccat aligs⁊ nelcit ſe peccare.⁊ tũc dicit᷑ peccare ex ignoꝛãtia.vel cũ neſcit et ctu culpe ⁊ pene.ẽ ̊ ignoꝛãtia diſponẽs ad pctm ſeq̃ns ⁊ ignoꝛãtia materia ipius peccati ſiue circa qð ẽ petm 7 ignoꝛãtia ↄns peccatũ aggrauãs ipᷣm.hoc vltio mõ no curat ſe ſcire.vel peccat qui peccato ⁊ poſtea nõ ſen⸗ tit ꝙ guiter peccauit.immo reddit᷑ q̃i inſenſibilis reſpe· 7 dicitur illa autoꝛitas amb.grauiſſime peccat q ignoꝛat id ẽ ꝑiculoſiſſime.quia ſi ſentiret peccatũ ac penã pecoea ti.ad medelã cõfugeret qua curaꝛet᷑ a pcto.⁊ ſicẽ de illo ꝗ nõ habet ſenſum moꝛbi ſui. Yllud aũt qð dicit ug. ꝙ; peccata ſcientiũ pᷣferũtur peccatis neſciẽtiũ: intelligi tur de ignoꝛãtia antecedẽte peccatum ſic em diminuit. Quod aũt dic̃ yſido.Qelſcire ſimpliciter ad ignoꝛan tiam ꝑtinet.noluiſſe nec ſcire ad ſuꝑbiam ⁊ cõtumaceʒ voluntatẽ:intelligitur de peccato ignoꝛãtie ſᷣm ꝙ igno⸗ rãtia ẽ illud circa quod ẽ peccatũ.⁊ hoc mõ graue ẽ pec catum. Vñ dicit yſido:ibidẽ.volũtate ꝓpꝛia deum ne⸗ ſcire velle.quid aliud eſt ꝙᷓ velle ſuperbiendo dominuʒ contemnere. L ¶dbuc etiam que. S. j. ritur de peccato eue cũ eẽt ex ignoꝛãtia (ſicut dic y ſido) qualiter tamgraue fuit peccatũ 2 grauiſſime punitum. videtur em ꝙ boc peccatũ maius eẽt alijs peccatis:a tñ fuit peccatũ ex ignoꝛãtia)nullũ em aliud peccatũ actu,⸗ aAle ita grauiter punitũ ẽ.cũ ergo mẽſuꝛa pene ſit jm mẽ ſurã culpe.nullũ peccatuʒ videt᷑ eẽ ita graue.( ¶ Ao qð poteſt rñderi.ꝙ dicitur aliquod peccatũ eẽ ex ignoꝛan⸗ tia. vel quãdo aliquis ignoꝛat vtrũ fuerit pᷣceptum vl ꝓ hibitũ.⁊ delinquit vel cõmittit.⁊ hoc modo nõ fuit pec catum eue ex ignoꝛãtia.nouit em̃ eẽ pᷣceptuʒ a dño. Eſt iterum ignoꝛãtia qua neſciuit eẽ verũ quod ei ſuadebat᷑ a dyabolo:et tñ aſſumpſit.⁊ iſta neſcietia nõ diminuit culpã nec tñ ꝓpter illã pꝛincipaliter aſſignat᷑: ſed ꝓpter hoc ꝙ appetendo eẽ ſicut deus totũ genus humanũ obli gauit ad peccatũ:guſtando de fructu vetito.vnde omes fzZe in illis pꝛimis ꝑentibꝰ peccauimus. brüſeptimuz Eptimo queritur vtrũ ignoꝛantia excuſet a peccato vel nõ excuſet. Et videt᷑ ꝙ excu⸗ ſat.ꝑ hoc quod dicit aug.iĩ.q.no.te. Qui ignoꝛat nõ ſuo vicio.nõ em̃ fuit a quo di⸗ ſceret:nec rumoꝛe cõpeꝛit opinionẽ doctrine: immunis 7 a cõdemnatõe.ergo ignoꝛantia excuſat.4! Ytẽ.iij. act. Scio ꝙ ꝑ ignoꝛãtiam feciſtis.cõuertimini ergo vt dele⸗ antur peccata veſtra.ergo ꝑ ignoꝛantia minuebat᷑ pec⸗ catũ. IJtem aug.in.q/ Quõ reus cõſtituitur ꝗ neſcit quid fecerit.ergo ignoꝛantia excuſat.¶ YIez apo⸗ ſtolus.j.ad thi.j.miſericoꝛdiã cõſecutus ſuʒ quia igno rans feci.ergo ignoꝛantia excuſat.et ſi nõ a toto tamen kn c d a tanto. Cõtra. aug. ſupilludſri: luc. Qui no⸗ cogno uit et fecit digna:plagis vapulabit paucis.glo.ignoꝛãa⸗ tia que nõ ẽ S qu ſcire volunt ſed eoꝝ qu⸗ neſeiũt ne nes t minẽ ſic excuſat vt ſempiterno igne ñ ardeat.ergo igno rãtia hmõi nõ excuſat.¶ Itez Aug·in. q.no.te.¶ oiiis ignoꝛãs immunis a pena ẽ.hic em qui potuit diſereet ” nsõ tedit oꝑam remiſſe fecit. negligẽtioꝛ aũt luxu Aaut ʒce Ral iuolẽtia inexcuſabilis eſt a crimine.4 Jtem Ilido. Sunt qui ſciẽter peccant et qui ꝑ inoꝛatiã cxcuſatõem re . 1 , , — querũt vt minus culpabiles habeant᷑.qui tñ ſeipos nõ Re ſe⸗ , minuũt ſed magis decipiũt:ergo bmõi ignoꝛatia nõ ex⸗ S Arr. cuſat. Iem ſup illud ps. Loluerunt intelligeꝛe vt be * & ne ⁊c̃.glo.volũtati male ſempeꝛ pena debetur.ergo iſta ignoꝛatia addita alteri culpe.nõ diminuit aut excuſat ſed magis auget. ¶¶ Iem cecitas inducit peccatũ. ſicut erſionet atet in lamech. qui cecus effectus ſagitta occidit caym ed ſicut cecitas ẽ in coꝛꝑe:ita ignoꝛantia in ania. ergo ignoꝛantia facit ad eſſe peccatum.quod non eſſet ſi non ignoꝛantia eſſet.ergo ignoꝛantia nõ excuſat peccatum. quod dicendum ꝙ ignoꝛantia quedam excuſat. “ Dri et queda nõ excuſat.Eſt em ignoꝛantia inuincibilis ex caſu.in qua non incidit homo ex ſua culpa ſed ex debili tate:et hec excuſat.Eſt iterũ ignoꝛantia iuris diuini et canonici.et bec excuſat ſinplices quo ad quedã que nõ ſunt neceſſaria ad ſalutẽ eẽntialiter. Ecõtrario vo ẽ ig⸗ rantia que nõ excuſat quo ad deum:vtpote ignoꝛantia — — — — — — — — — — — — —— — —⏑ N a⸗ , h. dan⸗ 10, ⸗ / 4 9) n. i u⸗ ni/ 5 An p⸗ bee⸗ Eſ at nit ter bli ſes ſupina ſiue afſectata.a ignoꝛãtia eoꝝ ad que tenet᷑ hõ. e Z Ignoꝛãtia negligẽtie. ider hoc pi rdere ad obiecta Cũ em dicitur.q ignoꝛãtia excuſat vel ſimpliciter vel ĩ parte.intelligitur de ignoꝛãtia immutabili.⁊ ð ignoꝛã tia ſimplici:nõ dico eoꝝ que ſunt ad ſalutẽ.⁊ de ignoꝛã tia facti.Illa ergo autoꝛitas qaug.in li.de.qno.te.de ig rantia immutabili.intelligit᷑ m ſtatuʒ perſone ⁊ loci. Illa vo autoꝛitas in li.act᷑. Scio ꝙ ꝑ ignoꝛãtiam feci ſtis.nõ intelligitur de ignoꝛãtia que excuſat a toto. ſed que excuſat a tanto.dicitur eĩ in eugelio ioh.xv. Nũc aũt excuſatõem nõ habent de peccato.ſed in quibuſdaʒ etiã eoꝝ poterit eẽ ignoꝛãtia negligẽtie:⁊ illa nec excu⸗ ſabit a tanto nec a toto.ñ de talibus dicit ang. cũ pᷣ⸗ dicaretur veritas.vt eã addiſcerent oꝑam nõ dederunt. ſᷣ ꝑ ignoꝛantiã actoꝛem eius occiderũt. Tercia vo au toꝛitas aug.in.q.ve.teſ.intelligitur ð ignoꝛantia inuĩ⸗ cibili ex caſu. VUñ dicit. aliquos ſcimus ſubito demẽtes factos ferro.fuſta/lapidibus.moꝛſibus.multos nocuiſ ſe captos aũt induſtria ⁊ iudicibus oblatos minime re os factos.eo ꝙ non voluntate ſ impellente vi.neſcio qᷓ hec geſſerunt neſcientes..¶ Quarta vᷣo autoꝛita s intelli⸗ gitur de ignoꝛãtia que nõ excuſat a toto ſed a tãto. que fuit in aplo paulo arbitrabatur ſe obſequiũ pᷣſtare deo zmmſſibt legis emulatoꝛ exrñs.et iõ peccatũ eius veniale fuit.euʒ ad miſericoꝛdiam confugit, licet eẽt in genere moꝛtalis. Ad autoꝛitates vo que ſunt ex alia parte dicendum eſt.ꝙ illa autoꝛitas aug.in.q.no.teſeintelligitur de iq⸗ rantia negligẽtie.que quo ad hoc nõ excuſat ſed multo magis cũ fuerit ex maliuolentia. Illa ðo qᷓ ponit yſi. intelligitur de ignoꝛantia affectata/ſimiliter illa qᷓ po⸗ nitur ſuper illud ps. Qoluit intelligere vt bene ageret Illa vᷣo que ponitur ab aug. ſuper illug. xij.luc. Qui nõ cognouit ⁊c.intelligitur de illa ignoꝛãtia que nõ ex⸗ .⸗ euſet Atoto licet excuſet a tanto.et io dicitur neminem ſi exeuſ⸗ at ⁊c.¶ Ad quartũ no dicẽdũ ẽ.ꝙ in ꝑte ſimile ẽ de cecitate et ignoꝛãtia ⁊ in ꝑte diſſimile.quo ad hoc ẽ . onmſtonud ſimile.ꝙ ſicut cecitas inclinat ad peccatũ.ſic etiã igno⸗ rantia.quo ad hoc pᷣo diſſimile:ꝙ cecitas tm̃ pena eſt: ignoꝛantia Poteſt eſſe culpa. Ctauo querituꝛ de excuſantibo peccatum que magis excuſant.que ⁊ ẽ comꝑatio igᷓ rantie ad ignoꝛantiã.Eſt aũt quedã diui ſio ignoꝛantie.ex parte materie cũ dicituꝛ alia eſt iuris alia facti. Ignoꝛãtia vᷣo iuris.alia ẽ iuꝛis naturalis.alia eſt iuris diuini.alia iuꝛis canonici.alia iuris ciuilis.Poteſt ergo queri que ignoꝛantia minꝰex cuſat et que no. ¶ Ad qð rñdendum.q; ignoꝛantia iu⸗ risſi excuſat aliquã perſonã. vtpote ſimplices qui non habent facultatem ꝑueniendi ad iuris ꝑitiam. vt ſunt ꝑuuli.ruſtici.⁊ mulieres minus excuſat qᷓ ignoꝛãtia fa cti. Ignoꝛantia em̃ iuris in his que ſunt ad ſalutem mi nus excuſat:vtpote ignoꝛantia iuris canonici vel diui⸗ ni ꝙtum ad quedã pᷣcepta.naturalis vo iuris minime. canonici vᷣo iuris plus excuſat quaſdam perſonas: ci⸗ uilis vᷣo plus.quto em̃ plus tenetur homo ad cognitõ nẽ iuris:tãto minus excuſatuꝛ.quia ᷣo vnnſquiſq; tene tur adſcientiã iuris naturalis.iõ nullus adultus excu ſatur. nulli em adulto licet legem naturalem ignoꝛare qm ipᷣa ſcribitur in coꝛde humano naturaliter.Eſt ⁊ ſei entia iuris diuini.ſ.legis ⁊ ꝓhetaꝝ eugelice ⁊ apłice doctrine.⁊ iſtã tenentur epi ſcire et plati maioꝛes: qui tenetur omni poſcenti reddere ratõnem de ea que eſt in eis fide ⁊ ſpe.ñ ab eis requiritur ſcientia noui teſta. layci vᷣo tenẽtur ad noticiã vcalogi et eoꝝ que ꝑtinent ad fidem ꝓut cõtinetur in ſymbolo apoſtoloꝝ. Ignoꝛã tia vᷣo quo ad quedam iuris diuini eos excuſat ſi implici ter.qᷓtum ad quedam vo excuſat a tanto etſi non a toto Eſt et iteꝛum noticia iuris canonici quod cõtinet ↄſtitu cxxix. tões eccleſiaſticas ad intelligenda peccata.⁊ ad bãc te⸗ nẽtur ſacerdotes curam aĩarum habentee 7 cõfeſſoꝛes. Ignoꝛantia huius iuris quoſdam alios excuſat etſi nõ a toto tñn a tanto.nõ em̃ omnes clerici tenẽtuꝛ ad notiei am oĩm que ſunt in iure canonico etſi teneantur ad no⸗ ticiam quoꝛũdam. Eſt iterum ignoꝛantia facti. et hec ẽ duplex. vel in differentijs ad ſaluteʒ ⁊ ad officiũ.⁊ bec ercuſat ſicut habetur.j.ad coꝛinth.x. omne quod in ma cello venit mãducate nihil interrogãtes pter conſcien tiam. Eſt autem factum neceſſarium ad ſalutem vt ꝙ; rpᷣe paſſus eſt.et eſt faectum neceſſarium quo ad officiuʒ vt in ſacerdote ꝙ facta fit ei manuum impoſitio. ꝙ pol licis et indicis conſecratio.Et circa neceſſarium ad ſa lutem diſtinguendum eſt.quia aut non poteſt vitari ig⸗ rantia ſicut in illoqui a natiuitate ſua caret vſu ratio⸗/ Itra nis:et hec excuſat.aut poteſt vitaꝛi ſicut in iudeis et pane ganis:⁊ hec non excuſat.¶ Eſt iteruʒ alia diuiſio igno rantie.quia alia eſt ſimplex.alia eſt craſſa. alia affecta⸗ ta. Simplex eſt quando aliquis neſcit quod tenetur ſci⸗ re facit tamẽ aliquid ſed non quicquid poteſt: et hec ex cuſat a tanto etſi non a toto.Ignoꝛantia craſſa eſt quã do aliquis negligit ſcire quod tenet᷑.nec tñ vult ſe neici⸗ re.hec minus excuſat ꝙᷓ ſupꝛadicta.aliquando tamẽ ex cuſat non a toto ſed a tanto. IJgꝛantia affectata eſt quã do aliquis negligit ſcire ea que tenetur ſcire.et placʒ ei neſcire:et hec accuſat ⁊ ñ excuſat. Item ẽ alia diuiſio ignoꝛantie.quia quedam inuincibilis quedam eſt vinci bilis. Illa que eſt inuincibilis.alia eſt inuincibilis per naturam vt in puero qui non poteſt vti ratione.etĩ de⸗ crepito qui non poteſt diſcernere.et in eo qui naſcitur amẽs.et hec excuſat a toto.Alia inuincibilis ex caſu.2⸗ bec contingit dupliciter. aut quia incidit ex ſua culpa. aut qꝛ non incidit ex ſua culpa.ſi non incidit ex ſua cul⸗ pa excuſat a toto.ſi vᷣo incidit ex ſua culpa ſᷣm quoſdã non excuſat a toto.ſᷣm alios excuſat:quia iam non ha⸗ bet liberum vſum rationis. ſed pꝛius non excuſabatur ſiue de pꝛioꝛi.q¶¶ Item ignoꝛantia diuiditur ex parte el⸗ ficientis.quia alia eſt voluntaria.alia inuolũtaria.vo⸗ luntaria eſt duplex. alia eſt volentium neſcire.⁊ hec eſi . %.oö. affectata ſimpliciter et non excuſat.Alia eſt nolentium neg hte ſcire et hec eſt affectata ſm quid.⁊ hec ſimpliciter accu ſat.ſed non tantum quantum pꝛecedens. Inuoluntaꝛia dᷣo:aut fuit a pꝛincipio inuoluntaria:et hec eſt pena nõ peccatum ſimpliciter.⁊ hec excuſat a toto.aut fuit a pᷣn cipio voluntaria et poſtea facta eſt inuoluntaria.⁊ hec excuſat a tanto etſi non atoto. His cognitis adma/ S. j. ioꝛem euidentiam ponendi ſunt quidam caſus de igno/ rantia. Queritur enim de puero qui ab infantia inclu⸗ ditur in carcere ſaracenoꝛum.vtrum ignoꝛando ea que ſunt fidei peccetſquod non videtur. non em̃ poteſi babe re eum qui eum inſtruat.nec per ſeipſum poteſt habere cognitionem. ergo non poteſi non ignoꝛare.ergo nõ pec cat.nullus em̃ peccat in eo quod vitare nõ poteſt.qiCõ⸗ tra ad hebre.xj. Sine fide impoſſibile eſt placere deo. quod reſpondendum ꝙ talis cum peruenerit ad ultam etatem habet potentiam credendi omnino.ꝗa ſi facit quod in ſe eſt:dominus illuminabit eum per oc⸗ cultam inſpirationem. aut per angelum. aut per hbomi nem. videtur tamen per hoc ꝙ dicit aug:in.qno. tel.qꝙ ſi non fuit a quo diſceret nec ad eum aliquo modo ru⸗ moꝛ doctrine peruenerit:ꝙ tunc non ſuo vicio ignoꝛat 2 immunis eſt a condemnatione. Sed intelligendum eſt tunc de diſciplina vᷣm ꝙ fit per doctrinam exteriorẽ vel per doctrinam interioꝛem. opoꝛtet ànteʒ ꝙ faciat quod in ſe eſt.facere autem quod in ſe eſt vti ratione ꝑ quam põt cõpꝛehendere deum eſſe et inuocare adiutoꝛium tei Diẽ em̃ beda:qꝙ vnuſquiſq; põt intelligere deum eſſe et ¶ Atem queritur de S. uj. iudiciũ vẽturũ.de ĩcarnatiõe aũt? redẽptõe ſi aptet in⸗ tellectũ ſuũ q;tum in ſe ẽ:vocabitur vocatõe interioꝛi ⁊ ſi non exterioꝛi. vtꝛũ quilibet catholicus teneatur ſcire de quolibet moꝛ tali ꝙ ſit moꝛtale.qð videt᷑.nõ põt vitari malum niſi co gnitũ.quilibet aũt tenet᷑ vitare moꝛtale peccatuʒ·ergo quilibet tenetur ſcire de quolibet moꝛtali ꝙ ſit moꝛtale ¶ Cõtra.doctoꝛes dubitãt in caſibo ſubtilibo ſy monie æz hmoi pctoꝝ.ergo nõ pñt ſciri a laicis.eꝛgo nõ tenentuꝛ Rmñndendum eſt ad hoc.ꝙ quilibet tenet᷑ ſcire implici te vel explicite.ꝑticulariter vel adminꝰgeneraliter.ſub illa.ſ.ratõe generali qua dictat natura ſ̊ laici nõ tenen tur ſcire & quolibet moꝛtali expliciteſlicet teneant᷑ viia re in pꝛopꝛia ratione. ,,0⸗ ſacerdote qui accedit ad oꝛdines.⁊ nõ poteſt addiſcere canones.⁊ ita nõ põt ſciꝛe: tenet᷑ ad ĩpoſſibile.¶ Cõtꝛa dic hiero.aledictꝰ hõ ꝗ dicit deũ pcepiſſe iĩpoſſibile. Siſte nõ tenet᷑ ad ĩpoſſibile.¶ Querit᷑ etiã de illo ſacer dote ĩ qͥ peccat.nõ qꝛ vult ſuſcipe oꝛdines qꝛ in ſe bonuʒ ẽ. nec in eo ꝙ neſcit.qꝛ adhuc nõ tenet᷑ ſcire.ergoĩ nullo peccat cũ nõ ſint plura.¶¶ Ad qð rñdendũ.ꝙ peccat in eo ꝙ vult ſuſciꝑe oꝛdies cũ neſciat nec addiſcere poſſit. Ad aliud dðm. ꝙ licet teneatur ad ſciẽdũ canões ex hoc ꝙ eſt ſacerdos ⁊ nõ poſſit addiſcere:nõ tenet᷑ ꝓpter hoc ad impoſſibile.tenet᷑ em ex hoc nõ ſuſciꝑe cura aĩa⸗ rum. nõ ſuſcipere officiũ audiendi cõfeſſiones ⁊ iniũ endi penitentias.in quibus eſt periculoſum iudicium ESe⸗ adhuc videtur ꝙ in potẽtia ſciendi excuſet illũ Plimile.qui em̃ cadit in pauꝑtatem ⁊ impotentiã dan/ di:excuſatur ſi nõ dat pauꝑi in extrema neceſſitate.ea⸗ dẽ eꝛgo rõne inpotentia addipndi excuſat eũ in hoc ca⸗ ſu.¶ Ad qð dicendũ ꝙ nõ ẽ ſimile.ille em immiſit ſe in impotentiam curã babendi per defectum ſcientie. h ne⸗ mo põt ſe ĩmittere in impotentiã dandi.quia ⁊ ſi nõ ba bet pecuniã.poteſt dare bonã voluntatẽ que magis pla cet deo.nõ ſufficit autẽ iſti ſacerdoti curã habenti bonã habere voluntatem d ſciendo vel ð curãdo.ſed opoꝛtet Veé. 60 ꝙꝙ iße ſciat et curet.¶ Nẽ queritur de illo cui aparet ſa thanas tranſfigurans ſe in angelum lucis.⁊ ipe credit ꝙ ipᷣe ſit bonꝰangelus.⁊ apponit oẽz diligentiã quã põt ita adoꝛat eũ.videt᷑ ꝙ ignoꝛãtia excuſet eum:eoꝙ ap⸗ ponit diligẽtiam quã potuit.¶ Cõtra adoꝛat quẽ nõ de bet adoꝛare ergo peccat.¶ Rñdeo nõ apponit omnẽ di ligentiã quã pot.⁊ ſi ꝗponeret.vel ꝑ ſe cognoſceret vel deus ei reuelaret. ¶ Similiter queritur de ceco a quo vxoꝛ querit debitum.et ipᷣe duhitat an ſit vxoꝛ ſua vł ali ena.ſi ergo cognoſcit omittit ſe diſcrimini.ergo peccat moꝛtaliter.ſi nõ cognoſcit exponit eã diſcrimini.eꝛgo ei imputatur ſi illa adulteꝛet᷑.¶ Ad qð dicẽduʒ ·ꝙ ſi agꝑo nit diligentiã quaz debet poterit ꝑ aliqua ſigna cogno⸗ ſcere ipᷣam eẽ ſuã vxoꝛẽ:et ita aufertur dubitatio.Si vᷣo ꝑ nulla ſigna poterit cognoſcere nec ei deꝰreuelat.mo⸗ nenda eſt vxoꝛ ad hoc vt cõtineat ad tempꝰquouſq; poſ ſit ab eo auferri dubitatio.ꝙ ſi noluerit:ipſa ſe ↄmittit diſcrimini ⁊ nõ peccat vir:ſi ipa cũ alio coeat.¶ Simi liter queritur de illo ꝗ dubitat de aliquo vtrũ ſit ſymo⸗ nia vel nõ.eo ꝙ quida iuriſperiti dicũt eẽ ſymoniã ⁊ dã nõ.quid eꝛgo faciendũ eſt cum ignoꝛat.Ad quod re ſe diſcrimini. melius em̃ eſt vt incidat ĩ damnũ tꝑale qᷓ in damnum ſpirituale.i.minus malum. Ono queritur de ↄꝑatõne ignoꝛantie ad alias cauſas excuſatõis. eſt em vna liga⸗ io rõis ꝑ ebrietatẽ ſicut fuit ĩ loth. Geñ. xix. alia ligatio ꝑ naturalẽ ſtoliditatẽ.ter ſpondendũ ꝙ abſtinẽdũ ẽ ab hmõi ↄtractu.ne ↄmittat S cia ꝑ freneſim ſiue ꝑ infirmitatem ꝑiculoſam bmõi. eſt quaꝛta ligatio per doꝛmitõem.eſt quinta ligatio ꝑ igno rantiã ſicut dictũ eſt.ẽ ſexta per ſtupoꝛem. Poteſt eꝛgo, 4 queri vtꝛũ equaliter excuſetur peccatũ in omibo pecca⸗ tis iſtis.vel amplius excuſetur ꝑ vnã ligatõem ꝙ ꝑ ali⸗ in li.de li:arbi. Inſanis.infantibus.doꝛmientibus. ni⸗ hil qð faciunt in bonũ vel malũ imputatur.ꝙ nimiruʒ ſicut nõ ſunt cõpotes ſue rõis.ſic nec vſum tenent ꝓpꝛie voluntatis.ac ꝑ hoc nec iudicium libertatis. De loth ðᷣo dic amb.huius culpam dicimꝰ.nõ quãtũ inceſtus ſᷣ quãtũ ebrietas meretur. ergo peccatũ nõ ẽ imputandũ tas eſt oꝛigo inceſtuoſi cõcubitus peſſime generatricis ꝑtis terioꝛ.ergo quo ad ebrietatẽ peccauit ⁊ quo ad inceſtuʒ.¶ Item dicit phs de ebrioſo qui occidit.qꝙ du⸗ plices maledictões ei debentur.ergo ligatio rõnis que ꝓuenit ex ebrietate:nõ ita excuſat ſicut in pᷣdictis.eꝛgo nõ omnis ligatio rõnis equ aliter excuſat vel facit vt nõ imputetur peccatũ.q¶ Similiter poteſt queri de pertur⸗ batõne qu habuit loth cũ dixit.habeo duas filias ab⸗ utimini eis.et de illo qui recipit leuitã.xviij.iudic.cum dixit habeo filiam virginẽ.et hic homo habet cõcubinã Ducã eas ad vos vt humilietis eas ⁊ vꝛam libidinem cõpleatis:tm̃ obſecro vos ne ſcelus hoc cõtra naturam oꝑemini.cũ em ꝑturbatio eẽt ſicut dicit aug.nõ erat ibi cæliberatio rõnis. Vbi aũt nõ eſt deliberatio rõnis nec eſſe poteſt.peccat moꝛtaliter.ergo illa ligatio ratõnis qᷓ fuit ex hmoi ꝑturbatõe ipᷣm loth excuſabat in eo q; ᷣm ſe erat moꝛtale.vel ſi nõ erat ibi tanta ligatio rationis que excuſaret a moꝛtali non omnis ligatõ eque excuſat ſed quedam plus quedam minus. ¶ Quod conceden⸗ dum eſt. vnde in quibuſdam eſt omnimoda ligatio Fm omne tempus.⁊t illa omnino excuſat a peccato.ſicut eſt in eo qui a pꝛincipio factus eſt extra mentem.? in mo⸗ rione.que vᷣo non eſt omnimoda ligatio:ſed accidit ſᷣm aliquod tempus ſicut in ſenibus ex debilitate nature. et illa pꝛo tempoꝛe illo excuſat. Quedam vo ex infirmi loth niſi qᷓtum ad ebrietatẽ. ¶ Sed dicit iterũ ꝙ ebrie⸗ Feſſis ſch qʒ contingit ꝙ infirmitas impedit imaginatonem. quã⸗ tate accidit ⁊ hoc poteſt fieri multipliciter. quia quãdo . Paaz fwraſtan qʒ memoꝛialem.quandoq; logiſticam. quando vo lo⸗ vtatt ſen . auũt nõ equaliter. videtur per hoc quod dicit᷑ . 5 O) E. . cTteʒ S5 giſtica impeditur quandoq; ſunt lucida interualla quã NtnA dq; non. Cum ligatur ratio cõtinue ex infirmitate non ex culpa pᷣcedenti.omnino excuſatur ſm illud tempus. Si vᷣo lucida ſunt interualla.poteſt ſibi pᷣuidere.et iõ non omnino excuſatur Aliquando vo ligatur ratõ ad hoꝛam ſicut in ſomno ex fatigatõne nature vel ex ebrie tate.que accidit ex voluntate pambula vel ex ſtupoꝛe.ſ. ex inſolita imaginatõe vel ex impꝛemeditatõne ſicut ex perturbatione.ſi pꝛimo modo:nõ imputatur ei.niſi ꝗqa potuit pꝛeuidere.ſi ſecundo modo imputatur ei quia ꝑ culpam ingeſſit ſe in illam. Si vo tercio modo talis fu⸗ it cauſa que abſoꝛbuit vſum rõis ᷣm hoc excuſatuꝛ.aut talis fuit que non debebat abſoꝛbere vſum rationis. et talis non omnino excuſat. Si vᷣo fuit ex perturbatione ad hoꝛam ligatio.quia non admittenda eſt flagitioꝛum compenſatio:non omnino excuſatur. et ſi aliquantum habeat excuſatõis. Unde loth peccauit moꝛtaliter ſi minus qᷓ ſi imꝑturbatus diceret. Einge querituꝛ de omiſſione.Circa ipᷣam plures incidãt dubitatões. Pꝛimo ergo queritur vtꝝ omiſſio ſit peccatum. Secundo vtrum ſit peccatum actuale.Tercio vtruʒ ſit — peccatum a tranſqr . tiplicetur per ſpecies peccati.Quinto vtrum teneatur aliquis ad impoſſibile. Sexto de com ꝑatõe eius reſpe⸗ 8 23 5F anſgreſſione ſeꝑatum. Quarto vtrũ mul 1 e e . fſſſech 17 4en 4 1 15 lle )ſeraſy lo o velnz Po⸗ . — 3 d —. ¶ Lueſtio ctu alioꝝ moꝛtaliũ qtum ad quãtitatẽ peccati. Septio qñ dr ꝑpetꝛari omiſſio.hoc ẽ quo tꝑe.Octauo de oꝛdie ipᷣius omiſſionis ad cõmiſſionẽ.Qono ſi quatũcũq; ſit homo pfectus ſꝑ omittit. Decimo de pena que debetur in futuro peccato omiſſionis. Vantũ ad pꝛimũ querit᷑ vtrum omiſſio ſit peccatũ.Et oñdituꝛ ꝙ nõ.qm̃ dic aug:in li. de veꝛa relig. Peccatũ ita ẽ volütariũ llud dr malũ volũtariũ ſuꝑ quod quieſcit volũtas.ſed E 2, bolũtas nõ quieſcit ſuꝑ aliqð ĩ omiſſioneqm̃ in pecca⸗ to ſunt duo.ſ.auerſio ⁊ cõueꝛſio lqm peccatũ ẽ ſpreto ĩ⸗ cõmutabili bono. bono mutabili glherere voluntas in peccato nõ quieſcit ſuꝑ auerſionẽ ĩmo ſuꝑ ↄuerſionẽ ſiue ſuꝑ bonũ cõmutabile ad qð fit cõucꝛſio. Si ergoĩ omiſſione nõ fuit buius cõuerſio.ergo nõ quieſcit volã tas ſuper aliquid in omiſſione.ergo omiſſio nõ ẽ malũ cxxx. ad mutabile bonum quietans appetitum dicitnr volũ⸗ turium.ſic autem nõ dicitur peccatum omiſſionis ꝑ ſe⸗ ipm voluntarium. Alio vpᷣo modo dicitur voluntarium r comuniter cuius pꝛincipium eſt in ipo.quia vᷣo in ipſo 54 ẽE velle ⁊ nõ velle.facere et non facere.peccatum autem omiſſionis eſt in non velle vel non facere quod tenetur ⁊ ſic peccatum omiſſionis hoc modo dicitur voluntari um. ¶ Ao ſecundum dicendum eſt ꝙ vno modo dicitu he⸗ volitum pꝛopꝛie quod cõſiſtit in poſitione.et ſic nõ dici Nr F. 5 tur voluntarium. Alio modo dicitur volitum quod cõ qð ſi nõ ẽ voluntariũ:ñ ẽ peccatũ ſᷣ omiſ e ſiſtit in negatõne vt dicitur velle non facere pꝛout dicit Io nõẽ malũ volũtariũ.ergo nõ ẽ peccatũ.minoꝛ patʒ. or· in glo.ꝗ Oro:quod operoꝛ et non operoꝛ ſunt ꝑtes eius 29 qð eſ elor tſie deitur omettere velle nõ ceA 39 tercium dicendum.qꝙ pꝛout peccatũ dicitur auerſio ad mutabile bonum. mutabile bonum dicitur cõmuniter ad facere et non facere.¶ Ad quartum dicendum ꝙ nõ eſt ſimile de peccato ⁊ iuſticia. Juſticia em̃ vt ſic requiꝛi tur vtrũq; declinare a malo et facere bonum. Peccatũ ðᷣo vt ſic non requirit niſi tdefectum alterius illoꝛum.ſ. cum declinatur a bono fit malum.¶ Ad quintum dicẽ⸗ voluntariũ ? ita nec peccatũ.¶ Si dicat᷑ ꝙ pcem omiſ⸗ dum eſt. ꝙ facere malum dicitur vno modo pꝛopꝛie.ſcʒ ſioms ẽ q aliquis nõ vult faceꝛe illud ad quod tenet᷑. et ſic ſuꝑ banc negatõem nõ velle facere ad quod tenet᷑ hõ:quieſcit voluntas.In cõtrariũ obijcituꝛ.iſte tenetuꝛ velle facere illud bonũ ⁊ nõ vult.cõſlat ꝙ hoc ẽ ex defe⸗ ctu voluntatis cũ dico nõ velle facere.ergo hic nõ quie⸗ ſcit voluntas ſuper aliquo: ̊ hic ẽ omiſſio.̊ᷓ in omiſſi⸗ one nõ quieſcit voluntas ſuꝑ aliquo.quare nõ ẽ pecca⸗ tũ.q¶ ercia rõ ſic patet ex pᷣdicta diffinitõe.Peccatuʒ Fm ꝙ tranſgredi dicitur facere malum.cum ſit aliquid cõtra pꝛeceptum affirmatiuum.⁊ hoc omittere non eſt facere malum.Alio modo dicitur cõmuniter ſiẽ̃ habe⸗ tuꝛ.vij.ad ro.ſuper illud.quod em̃ operoꝛ non intelligo glo. dimittere bonum et facere malum. ſunt partes eiꝰ qð eſt oꝑari malũ.q¶ Ad ſextum dicenduʒ.q ulla diffini tio.peccatum eſt dictum vel factum ⁊c.ſᷣm ꝙ conuenit omiſſioni ſic intelligitur.vt dictum et factum ⁊ concupi ẽ cõueꝛſio ad mutabile bonũ.videpenes hoc dicitur ra tum cõmuniter accipiantnr ad dicere ⁊ non dicere. fa tio peccati:ß hec cõuerſio nõ ẽ in omiſſione.ergo nõ ba cere et non facere.ſicut ex pꝛedicta glo.habetur ꝙ ſi nõ bet rõem peccati.¶ Quarta rõ due ſunt partes iuſticie ſcʒ declinare a n:alo ⁊ facere bonũ.ps.declina a malo ſic accipitur:pꝛopꝛia eſt diffinitio tranſgreſſionis. (Membeumſecundu HS mrelli 2 fac bonũ.Per has aũt qntur inſtrui ita ꝙ nõ ẽ ꝑfecta 4 . iuſticia ſine hbis duab.EIñ nulli iſtaꝝ ↄuenit ꝑ ſe ratõ „7 KEcundo queritur vtruʒ omiſſio ſit pecoea E ſparifen 70 prſe Ppe 4 9 oricale iuſticie.ergo ſimiliter due ſunt partes ꝑ quas dvturrdl — tum actuale.peccatum em actuale deter⸗ p ſa Algt adus tio iniuſticie ſiue peccati.ſ.declinare a bono ⁊ facẽ ma⸗ minatur penes actum:ſed omiſſio nõ ier lnm.⁊ neutra habebit rõnem peccati vel iniuſticie.De 3 nminatur penes actum ſed penes amotio⸗ clinare ergo a bono ꝑ ſe nõ habebit rõem peccati.ſᷣ̊ de⸗ nem actus. ergo omiſſio nõ eſi actuale peccatuʒ. Pꝛe clinare a bono ẽ omittere.ergo omiſſio nõ habet rõneʒ terea.ſi eẽt ſpecies actualis peccati diuerſa a cõmiſſiöde peccati.imo ſolũ eſt pars rõis peccati ſiue conditio pec penes actum diuerſum opoꝛteret determinari:ſed non n cati.⁊ nõ dicetur eſſe peccatũ.¶ Quinta ratio pᷣceptuʒ – terminatur penes actum diuerſum.ergo nõ eſt actu⸗ ſtricte ſumptũ non ẽ ꝓhibitio ſtricte ſumpta.licet idem eale peccatum. ñiſio.dicẽdũ ẽ ꝙ actuale peccatũ di⸗ ſint large accipiendo pᷣceptũ.ꝓut.ſ.eſt ð faciendo ⁊ nõ ccituz ꝛopter hoc actuale.quia ex actu pꝛopꝛie volunta- faciẽdo.ſed ſumamꝰſtricte vt ſit pceptum de faciendis. tis PBedinean em̃ teneatur facere aliquid.cum ĩ vo⸗ Pbibitio aũt de nõ faciendis.ex hoc ergo arguitur.nul luntate ſit non facere.ſi non facit:actuale peccatum di lũ pᷣceptũ eſt pꝛohibitio.ſed facere bonu pertinet ad pᷣ⸗ citur eodem modo cum tenetur velle et non vult.quia ĩ ceptũ.declinare a malo ꝑtinet ad ꝓhibitõnem.quia ad voluntate etiam eſt velle ſicut ⁊ nolle.non ergo ab hoc hoc eſt ꝓhibitio.vt.ſ.homo declinet a malo.eꝛgo faceee actu exterioꝛi dicitur actuale peccatum.ſed ab actu in⸗ bonũ nõ eſt declinare a malo.ergo ꝑ oppoſitũ facere ma veigioe terioꝛi.et ita licet ſit remotõ actus exterioꝛis:nihilomi lũ nõ eſt declinare a bono.ſed declinare a bonoẽ omit⸗ nus eſt potentia actus interioꝛis in omiſſiõe.q Ad ali⸗ tere.ergo omittere nõ eſt facere malũ.ſ̊ peccatũ ẽ ꝑ in⸗ ud vᷣo obiectum dicendum ꝙ omiſſio ⁊ cõmiſſio penes terpᷣtatõem mali.ergo omittere nõ ẽ peccare.i Itẽ dicit alium et alium actum determinatur.velle em̃ nõ facere aug. ꝙ peccatũ ẽ dictũ vel factũ vel cõcupitũ cõtra legẽ quod tenetur facere.⁊ velle facere quod tenetur non fa dei.ſed in omiſſione nõ ſubſternitur aliquod iſtoꝝ.im⸗ cere ſunt actus diſparati.et ita omiſſio eſt actuale pec⸗ mo eſt ipo motio wn eneiergs niſo an eſt catũ aliud a tranſgreſſione ſiue a cõmiſſione. peccatũ d oppoſitum habetur.iiij.iacobi. Scienti Wom b N fFore bonũ et nõ faciẽti peccatũ ẽ illi.ſed oe non eſt niſi pec R Em rn tercinz catũ omiſſionis.quia eſt peccatũ ex boc ꝙ nõ facit bo⸗ Ercia queſtio eſt vtrum omiſſio ſit pecca nũ quod ſcit.⁊ hoc eſt omittẽs.ſ.nec facere.cũ ergo pec⸗ tum ſeꝑatum a tranſgreſſione:an ſeſe cõ⸗ cet ex nõ faciendo.cõſtat ꝙ peccat omittẽdo.ergo omiſ comitentur. Ad quod ſic aug.dicit.dua⸗ ſio eſt peccatuʒ.¶ Item aug.in ench.duabus ex cauſis bus ex cauſis peccanemus.aut uondum peccamꝰ.aut nõdũ vidẽdo quod faceꝛe debeamus.aut vigdendo quid facere debeamus. aut nõ faciendo quod nõ faciendo quod debere fieri i gidemꝰ.ſed hoc ẽ omit cbere fieri videmus.ſi g hec eſt ſuffitieneſdiuiſio.trãſ⸗ iptni tere.ergo omittere ẽ peccatũ.¶ Ad quod dicendum ꝙ; greſſionis:&̊ altero iſtoꝛum duoꝝ modoꝛum erit. ſ̊ non omiſſio ẽ peccatũ.¶ Ad obiectũ qutẽ pꝛimo dicẽdum.q; Bmo cũ illud ſit peccatũ ignoꝛãtie. eꝛit ſecũdo mõ.ſed vo,,) o ong voluntariũ dicitur in peccato actuali moꝛtali.vno mõ cmm ſſio ill ẽ omiſſio: trãſgreſſio ẽ omiſſione¶ Itẽ cũ aligs r, pꝛopꝛie illud cuius pꝛincipiũ eſt in ipo volente.⁊ trahbi· tenet᷑ nõ foꝛnicari ⁊ foꝛnicat᷑traſgredit᷑ ⁊ ſimul omittit 45 reᷣètur voluntas ex determmato appetibili in quo quieſcit. qꝛ tenetur reſiſtere temptatõni foꝛnicatõnis et non reſi⸗ ⁊ Fm hoc peccatum tranſgreſſionis in quo fit cõuerſio . „ heſl⸗ 15vo — —–— 9— ſtit.ergo eodem actu peccat peccato tranſgreſſionis et onꝛiſſionis.̊ vnũ cõcomitat᷑ aliud. Iteʒ quicũq; facit aliquod malũ opus deficit ĩ genere boni oꝑis vel in cir cũſtãtia.ſᷣ̊ qñ deficit inomiſſione vł in circũſtãtia omit tit vel negligit.ergo alterũ iſtloꝝ cõcomitat᷑ tragreſſio?⸗ ¶Cõtra.vj.leui.diſtinguũtur adinuicẽ delictũ ⁊ pecca⸗ tũ.delictũ em̃ dicitur deſertio boni.peccatuʒ ꝑpetratio mali.⁊ hec diſtinguũtur.̊ omiſſio ⁊ cõmiſſio diſtiguũ tur. 4 YItem differuͦt adinuicẽ pcepta ꝓbibitões.bᷣ pe⸗ nes defectũ pceptoꝝ ẽ omiſſio:penes deſectũ ꝓhibitio⸗ nũ ẽ tranſgreſſio. inter ſe ſeꝑantur quẽadmodũ et illa ¶ Ao qð rñdendum.· ꝙ illa diuiſio peccati quam facit aug.ad hoc tendit vt ondatur differẽtia inter defectum ex ꝑte cognitiue ex ꝑte oꝑatiue.AIñ ꝓpꝛie loquendo ſe ꝑat peccatũ omiſſionis a peccato ignoꝛatie.Peccatum em̃ ignoꝛãtie ẽ.cũ nõ videmus qð facere debemus.pec catũ omiſſionis cũ nõ facimus quod videmus debẽ fie⸗ ri.poſſet tñ large accipi illud membrũ vt nõ facere cõ⸗ muniter accipiatur a debitũ ſimiliter.⁊ ſᷣm hoc ſub il⸗ lo mẽbro cõtinerẽtur omiſſio ꝓpꝛie dicta ⁊ trãſgreſſio.ꝗq em̃ tranſgreditur nõ facit qð debet fieri.¶ Ad ſecũdum vᷣo dicendum.ꝙ omiſſio accipituꝛ cõmuniter ⁊ ꝓpꝛie.ſi pꝛie accipitur diſtinguitur a traſgreſſione.ſi comunit᷑ ad trãſgreſſionẽ ſequitur omiſſio.nõ tñ ſicut genus ſex ſicut cõcomitãs. Ao terciũ dicẽdũ m eandẽ rõem d⸗ ficere em̃ a genere oꝑis vel a circũſtãtia oꝑis dic omilſ⸗ ſionẽ vel negligẽtiã cõmuniter ⁊ nõ ꝓpꝛie. (Mlembrum quartim Varto queritur vtrũ omiſſio multiplicet᷑ ꝓ ſpecies peccati.vt dicatur quedã venia lis quedã moꝛtalisſ⁊ iteꝝ ſi ples ſunt ſpe cies omiſſionũ moꝛtaliũ.Oꝛ aũt quedam omiſſio ſit venialis quedã moꝛtalis.videt᷑ per hoc ꝙ ali qñ nõ facit hõ qð tenetur facere.aliqñũ nõ facit quod ex pedit fieri.⁊ vtꝛoq; mõ ẽ omiſſio.Si vᷣo nõ facit quod te netuꝛ facere moꝛtalis eſt culpa.Si vᷣo nõ facit qð expe/ dit fieri venialis ẽ culpa.ergo omiſſio quedã erit venia lis quedã moꝛtalis.¶ Ad ſecũdum vᷣo videtur ſic aꝛgui illa ad que facienda tenetur bomo diuident᷑ ꝑ ſpecies. ſicut ea ad que nõ facienda tenetur hõ diuiduũtur ꝑ ſpe cies.eꝛgo ſicut traſgreſſio habet ſpẽs moꝛtaliũ peccato⸗ rñ ples.ita omiſſio habebit ſpecies moꝛtaliũ peccatoꝝ płes.¶ Ad pꝛimũ dicẽdũ ꝙ ſi omiſſio accipiat᷑ cõmum⸗ ter reſpectu debiti vel expediẽtis:tũc poſſet eſſe omiſſio aliqñ venialis aliqñ moꝛtalis.ſed qꝛ ↄſuetuʒ ẽ accipere reſpectu debiti.di omiſſio tm̃ moꝛtale peccatũ.⸗ Ad ſe⸗ cũdũ vᷣo dicẽdũ.q omiſſio aliter dimdit᷑ qᷓ trãſgreſſio. tranſgreſſio em ẽ cũ ſit malũ.Aſdalũ aũt poteſt eẽ multi pliciter:et circa diuerſum actũ ⁊ circa eundẽ. VUñ vtro⸗ qᷓ; mõ põt habere ſpecies.omiſſio.hẽè ẽ deſertio actꝰbo⸗ ni.bonũ aũt nõ diuiditur ꝑ ſpecies niſi ſᷣm diuerſitatẽ actuũ.circa em̃ eundẽ actum nõ ẽ bonũ niſi vno modo. vñ omiſſio nõ tot modis multiplicat᷑ quot modis tꝛanſ greſſio.põt em̃ trãſgreſſio eẽ ſᷣm ſuꝑfluũ ⁊ diminutum: omiſſio pᷣo nõ habet hmõi differẽtias.ſed cũ boni qð ẽ virtꝰſint differẽtie ſm actus in ſpecie differentes: omi ſio ſᷣm illa materialiter dinerſificatur. um quntũ Allinto queritur vtru aliquis teneatur ad impoſſibile.et ex hoc omittat cũ ad illud tenetur qð videtur.aliqua em̃ vouit virgi nitatẽ ex voto:ergo cõtinere tenet᷑. Dit ꝙ — 6 foꝛnicetur vel ꝙ cõtrahat matrimoniũ.cõſtat ꝙ pꝛi tenebatur ad virginitatẽ ⁊ ꝑ culpã nõ abſoluit᷑ a tentõe ſic em̃ de peccato repoꝛtaret lucrũ.ergo ad hoc tenetur. bᷣ ẽ impoſſibile.ergo tenet᷑ ad impoſſibile.¶ Item iſte te netur repꝛimere motũ libidinis.eꝛgo aut anteq ſit moꝛ talis vel poſtq; ſit moꝛtalis.ſed nõ videtur ꝙ ante:quia ante venialis ẽ.nõ tenetur aũt declinare a veniali.nõ ei veniale eſt in phibitõne. Si vo tenetur repꝛimere cũ eſi moꝛtalis et poſt. hoc eſt impoſſibile.quia cũ eſt moꝛtał: nõ poteſt nõ eſſe moꝛtalis.et poſt neceſſe ẽ fuiſſe.ergo te netur ad impoſſibile. ¶¶ Item iſte tenetur nũqᷓ; foꝛnicaꝛi quia ꝓhibitiones obligant ad ſemper.ergo tenetur nõ foꝛnicari in a.Poſito ergo ꝙ foꝛnicetur ĩ a.ipᷣm nõ foꝛ⸗ nicari in a eſt impoſſibile.et ad hoc tenetur.ergo tenet ad impoſſibile.¶ Cõtra omne illud ad quod tenemur ẽ ſub pꝛecepto vel ex ꝓhibitõe.ſed quod ẽ ſub pᷣcepto vł ꝓbibitõne ẽ voluntarium.quicquid aũt eſt voluntariũ Alm/ſubeſt li.arbi.ergo à pꝛimo:omne illud ad qð tenemur ſubeſt li.ar.ſed nullũ impoſſibile ſubeſt li.aꝛ.̊ ad nul⸗ lũ impoſſibile tenemur.¶¶ Item omnis tentio ẽ reſpet᷑u futuri.impoſſibile vpᷣo ꝑ accidẽs ꝓ tꝑe quo eſt impoſſibi le nõ eſt futurũ.impoſſibile aũt ꝑ ſe ꝓ nullo tempoꝛe eſt futurũ.¶ Itẽ ꝙ homo nõ teneatur ad veniale euitaãdũ facit infirmitas. Adam em̃ añ infirmitatem tenebatur ad euitandũ motus illos in genere qui mõ ſunt venia⸗ les.infirmitas ergo q;uis homo ingeſſerit ĩ eam er cul⸗ pa facit ꝙ nõ tenemur ad illos mot?euitandos vniuer⸗ ſaliter. ergo młtofoꝛtius impoſſibilitas ſoluit nos a tẽ⸗ tione:quis ex culpa nr̃a in eam incigamna A. :nina gratia queritur quid ſit tentio.⁊ ex ꝗbo cauſis hõ tenea enn; tur. deinde que ſoluũt tentõem. Poõt ergo dici ꝙ tentio m aliquando eſt ratione pꝛecepti vel. ꝓhibitionis.aliquan do ratione pꝛopꝛij conlenſus ſicut in conctractibus. vo tis.iuramentis.et pꝛomiſſis.aliquando ratione pecca⸗ toꝛum ſicut homo tenetur ad penam. Tentio ergo ſic poteſt deſcribi?ex vi alieni pꝛecepti vel ꝓhibitõnis vł ꝓ pꝛij aſſenſus vel culpe ad agendum vel non ad nõ agen du. vel ad vtrũq;. vel ad patiendum obligatio/ad agen⸗ ⸗ dum ratõne pꝛeceptoꝛum ad nõ agenduʒ ratõne ꝓhibi⸗ tõnum.ad vtrũq; ratõne Apꝛij cõſenſus.ad patiendum ratõne cu lpe ¶ Habito ergo quid ſit tentio et ex quibo cauſis:ſequitur de his que ſoluunt tentionem.hec autẽ dicũtur eſſe tria. IOmpoſſi bilitas.diſpenſatioet peniten differre. vt penitentia ſoluat tentõem ex parte eius qui tenetur.a ſic generaliter poſſet dici ſolutio debiti. Di⸗ ſpenſatio vᷣo ex parte illius cui fit obligatio vel a quo ẽ obligatio. Impoſſibilitas vᷣo ex paꝛte rei ad quã obli⸗ gatur.¶ Sed poteſt queri ſi impoſſibilitas ſoluat bo⸗ .. minẽ a tentione. ꝙ non videtur. tentio em̃ nõ eſt ratõne /t pꝛecepti ant ꝓhibitõis ſiue ꝓpꝛij conſenſus.ſed impoſſi⸗ bilitas nõ aufert has cauſas.ergo nec effectũ emum ſi ſunt he cauſe ſufficiẽtes.ſed tentio ẽ effectus ſufficiens ab iſtis cauſis ꝓcedens:ergo nõ ſoluitur per impoſſibi⸗ litatem. ¶¶ Item dicit hiero. Anathema ſit qui dicit deũ pꝛecepiſſe impoſſibile.et accipitur ibi pꝛecepiſſe comu niter. ergo deus nõ pꝛohibuit aliquid quod nõ poſſit ñ fieri.ſicut nõ pꝛecepit aliquid quod nõ poſſit fieri:non ergo circa idem ſunt tentio et impoſſibilitas.aut ̊ nũq tenebatur.aut ſi tenebatur:inõ tenebatur niſi ad impoſ ſibile fieri.¶ Ytem aut incidit in impoſſibilitatem illaʒ ex culpa aut ſine culpa.Si ex culpa ſicut ſacerdos qui ignoꝛans officium ſuum ⁊ tenetur quottidie dicẽ.⁊ lu⸗ dens ad talos amittit librum ſuum:ex culpa non debet repoꝛtare comodum.ergo non ſoluitur per impoſſibili⸗ tatem a tentione.Si vᷣo non ex culpa nec ſic ſoluitur ꝑ impoſſibili tatem.ſicut accidit in ſacer dote infirmo qui non poteſt celebrare et tenetur ex officio vel pꝛomiſſo ce lebrare.non enim tenebatur miſi debitis conditõnibus exiſtentibus in perſona.debita autem conditio ell ꝙ ſit ſanus vel adminns potens celebrare.et ꝙ habeat ea qꝗᷓ neceſſaria ſunt ad officium.¶ Similiteꝛ de diſpenſato ne poteſt queri. oteſt enim queri ſi aliquis poteſt di⸗ ſpenſare contra pꝛeceptum nature.4! Similiter querit᷑ ſi quis poteſt diſpenſaꝛe contra pꝛeceptum ſummi pon tificis.vel contra pꝛeceptum pꝛopꝛij pontificis.ðᷣbigr̃a. Eſco contra pꝛeceptum archiepiſcopi cũ par vi⸗ Ann tia.põt ergo queri ratione iſtius numeri.et videntur ſie Ei 1ei ſ. fFen 7 4 *ye 2 2£ , 17 Nn e ß ſi n6 bi⸗ tß ſ 4 3 ni l nü eſt bſewar Pcepta * ueſtio detur eſſe dignitas.nulla aũt ſit maioꝛ ꝙᷓ ſit pontiſica⸗ lis. ¶ Ad quod dicendũ. ꝙ nullus tenet ad impoſſibi⸗ le vᷣ ex impoſſibilitate ſi in eã incidit ex ſua culpa:tene tur ad aliud ꝓpter illud ad quod prius tenebat. vt ad ſatiſfactionẽ d culpa 71 damno.4l Ad obiectũ aũt pri⸗ mo dicendũ. ꝙ illa que tenet᷑ ex voto ad virginitatem. aut foꝛnicat᷑ aut ↄtrabit matꝛimoniũ. ſi foꝛnicat᷑ tene⸗ bit᷑ adhuc ? impoſteꝝ ad ↄtinentiã: ⁊ tenebit᷑ ad ſatiſ⸗ factõʒz de culpa.Si vᷣo otrahit matrimonialit: tenetu⸗ ad agere pniam de voti tranſgreſſione:⁊ tenet᷑ nõ petẽ debitũ lʒ teneat᷑ reddere.G.n.ſue poteſtatis ẽ.illud po alieni iuris.l Ad ſecũduzʒ vpᷣo dðᷣm.qꝙ cũ dicit᷑ tenetuꝛ reprimere motũ libidinis.ſenſus eſt. tenet᷑ nõ ↄſentire vel ſimpłr vel ꝑ dñatõʒ motui libidinis moꝛtalis. Cũ g̊ querit᷑. vtꝝ teneat᷑ reprimere anteqᷓ ſit moꝛtalis vel cum eſt. Dicendũ eſt. ꝙ bec determiatio añ vel cũ põt referri ad hoc verbũ tenet᷑.vel hoc verbũ repꝛimere. ſi ad hoc verbũ tenet᷑:verũ eſt ꝙ añ tenet᷑ ꝙᷓ ſit moꝛtalis: Si vo determiat ̊ verbũ reprimere:nõ tenet᷑ reprimẽ ante.qꝛ nõ tenet᷑ nõ ↄſentire añ:niſi tale eſt m om̃e tempꝰ. ſp̃ ſi eẽt determinatũ ᷣm certum tempꝰ:nõ teneret᷑ reprimere añ.Elel põt dici ꝙ tenetuꝛ reprimere añ.Ad quod obijcit᷑ añ eſt veniale ⁊c. di cendũ ꝙ nõ tenet᷑ reprimere inqtuʒ veniale:̊ qʒ fieꝛet moꝛtale niſi reprimeret᷑.¶ Ad terciũ dᷣo dicendũ.q cũ foꝛnicat᷑ aligs.vtpote in a:tũc nõ tenet᷑ ad nõ foꝛnican dũ in a.ſᷣno ad foꝛnicanduʒ impoſte G illud pᷣo qð poſtea queꝛit᷑.vtꝝ aliquis ꝑ impoſſibilitateʒ ſoluat᷑ tentione? Dicendũ ꝙ nõ ꝓprie dicit᷑ illud: ̊ ꝑ boc dat᷑ intelligi ꝙ nõ eſt tentio niſi eius qð poſſibile eſt fieꝛi.? eius qui põt ꝓ tꝑe ꝓ quo põt.vnde cũ ex euentu fit ali quid impoſſibile ñ ꝓ illo temꝑe tenet᷑:ſ̊ ad aliud tene tur quod poſſibile eſt ſi manet ex ꝑte ipſiꝰ poſſibilitas ſi ðᷣo nõ manet ex ꝑte eius poſſibilitas ſicut eſt in eoꝗ incidit in furiã ꝑpetuã: tũc ſoluit᷑ a tentõnelniſi ĩ eam incideret ex culpa ſua:⁊ tũc ſᷣm quoſdã teneret᷑ ad pe⸗ nam ex impoſſibilitate in quã incidit ex culpa. ſᷣm ali⸗ os vo ſimplr abſoluiſ᷑ ꝓ illo temꝑe.¶. Per hoc p⸗t eſſe manifeſiũ illud quod obijcit᷑.naʒ tentio nõ eſt niſi eius qui poſſi bilitatẽ hʒ ꝓ temꝑe ꝓ quo hʒ.⁊ ita intelligit quod dicit b. DHiero. Si.n.ñ poſſet hõ implere aliquo modo faciendo vel nõ faciẽdo.nõ pᷣciperet᷑ a deo vel ꝓ⸗ hiberet᷑.¶ Ad aliud vᷣo dᷣm. ꝙ aliud eſt de impoſſibi litate ex ꝑte rei ad quam obligat᷑ in euentu temꝑis. ⁊ aliud ex ꝑte ꝑſone. Qaz illa que eſt ex ꝑte ipius rei ex temꝑe.nõ abſoluit boĩeʒ manente apud ipᷣm poſſibili⸗ tate.ſ̊ tenebit᷑ ad illud vel ad aliud ex defectu ſolutõis illius.ſ̊ᷣ ſi aufert᷑ poſſibilitas ex ꝑte ꝑſone:tũc abſolui tur a tentione qua prius tenebat᷑. Ad illð qð queꝛit᷑ de diſpenſatiõe. Rñndendũ eſt ĩ ꝑte illa vbi aget᷑ de iure rationes iuris coĩs eſt agendum. MWẽbx. pj. Exta eſt de .atõne omiſſionis ad com⸗ miſſionẽ qtũ ad quantitatẽ pcti. aũt ditẽ ſuꝑ illud pᷣs.declina a malo⁊ fac bo⸗ ni. dicit glo. duo bona ſunt diuerte a malo.⁊ fac bonũ illud vitat culpã.ſ.declinare a malo. hec meret᷑ palmã ſeʒ facere bonũ. maius aũt eſt illud bonũ quoq meret᷑ palmã ꝙ illud quod vitat culpã. ꝗᷓ ex ꝑte iuſticie maiꝰ eſt bonũ facere bonũ ꝙᷓ declinare a malo.ꝭ ciꝰ oppoſitũ quod eſt facere bonũ.ſ.malũ facere:eſt maius malum ex ꝑte iniuſticie ꝙ; opoſitũ eius qð eſt declinaꝛe a ma⸗ lo.ſ.dclinare a bono.⁊ ſic maius malũ eſt facẽ maluʒ ꝙᷓ cclinare a bono. cum penes veclinare a bono ſu⸗ mat᷑ perm omiſſionis:relinquit᷑ ꝙ inaius eſt peccatuʒ cõmiſſionis ꝙᷓ eninie 1 oppoſitum.maius bo⸗ pibita. qꝛ nõ ꝓpter obfua⸗ A“⅛ A πna 6oſentire moꝛ naturali ⁊ poſitiuo.ibi.n.de diſpenſatõibo qͥ ſunt rela⸗ omuſſio ſit magis pctm q; omiſſio ſic oſtẽ Crrxr. tionez ꝓhibitoꝝ babebit homo gloꝛiã: ̊ vitabit penã. Apter obſeruationẽ vᷣo pᷣceptoꝝ ha bebit gloꝛiã ſicut di cit glo.predicta.ſ̊ omiſſio eſt ↄtra obuatõʒ pceptorũ oↄmiſſio eſt contra obuatõzʒ ꝓhibitoꝝ. cum maima lũ ⁊ maius bonũ opponũt᷑:maius peccatũ erit omiſſio ꝙᷓ ↄmiſſio.¶ Rñdendum ꝙ peccatũ omiſſionis ⁊ com⸗ miſſionis in diuerſis qᷓtũ ad quantitatẽ pcti ſe habent vt excedentia ⁊ exceſſa.quia aliqñ eſi maius peccatuʒ omiſſio q; ꝛmiſſio.aliqñ ecõuerſo.Si vo fiat com ꝑatõ vniꝰ ad alteꝝ in geneꝛe:maius malũ ẽ ↄmiſſio qᷓ; omilſ⸗ ſio. Nam ar boꝛ que fructũ malũ facit plus nocet q; il⸗ vien ſe — la que nullũ fructũ facit.omiſſio aũt eſt ſicut arboꝛque Wias ſ. Fi*du wen ſſio fructũ malũ facit:omiſſio autẽ ſicut arboꝛ que nõ facit fructũ bonũ. vtraq; aũt excidet᷑ 2 in ignẽ mittet᷑.ſibi⸗ lominꝰ tñ ad drñtiã paruuloꝝ nõ baptiz atoꝝ qui ñ fa e⸗d . — or Ach p olmiſſls w*d ſut Si⸗, ciũt fructũ bonũ:qꝛ nullũ faciũt.dicũt᷑ omittẽtes face⸗ vi Su * P re fructum malũ.nã nõ facere cũ debet ⁊ poſſit eſt frn,. manſſto CραN˖ ent ari Bovo „ ctus malus.ſed nõ ſic ſicut facere malũ directe ad cuiꝰ miſſᷣ F ope .S E& νau otrariũ tenet᷑. ¶ Ad illud vo quod obijcit᷑ in cõrrarüü Pont Heir- ſs t Nlnd n anado. dðm eſt. ꝙ tenet oñtia in ↄtrario nõ ↄſequẽtia in ipſo. — „ . — —– . NMaz ſi facere malũ opponit᷑ ei quod eſt facere bonũ. ? lo r paſſa mn ddet ae ,. clinare a bono:ei quod eſt declinare a malo.declina crſe ve⸗ t al ſecn facere malũ eſt minꝰ malũ q; declinare a bono.ſᷣ econ⸗ uerſo. (Mebru vij ri.i.quotemꝑe.⁊ ponat᷑ exemplũ d aliq̊ qui doꝛmit? tenet᷑ ſurgere ad matutinas nõ debet dici omittere qñ nõ ſuꝛgit:qꝛ tũc doꝛmit:p nul luʒ peccatũ fit a doꝛmiente. tũc nõ omittit. ec omit euigilet hoꝛa debita ⁊ ſurgat. ec poſt doꝛmitanoneʒ omittit:qñ.ſ.euigilabat.tũc eni dicte ſunt matutine.ᷣ tur omiſſio ꝑpetrari. q aliquis aꝓplicat ſe ad aciũ illi citum impoſſibileʒ cum illo actu ad quẽ tenet. vt ſi iſte infructuoſo.2 ita d alijs. ꝓpter quod nõ ſuꝛgat ad ma- vutinas:tunc omittit.Si vo applicat ſe alicui aciuibo⸗ nõ omittit. Si vo fuerit actus indifferens tñ quia im⸗ peditiuus eſt eius ad quod tenet᷑:a lic omittit.ſed po-⸗ Mo ter re aũt a malo ſit minus bonũ qᷓ; facere bonũ.nõ ꝓpt h Eptimo querit᷑ qñ dicit᷑ omiſſio ꝑpetra⸗ 2 7 nõ ſurgit. Querit᷑ ̊ qñ iſte cõmittit.qa tit qñ ſe oꝛdinauit doꝛmitõni: qꝛ põt adhuc ↄtingeꝛe ꝙ; nullo tꝑe omittit.¶ Ad quod reſpondẽdũ. ꝙ tũc dici tenet᷑ ire ad matutinas ? inebriet ſe.vel ſit ĩ colloquio no ad quem tenet᷑.⁊ ex illo feſſus doꝛmiat ⁊ nõ ſurgit:⸗ — ſito ꝙ teneat᷑ ſurgere ⁊ nõ ſurgit. nec hoc eſt ex aliq cã 5Pcedenti que in ipſo ſit: ̊ tm quia ligata eſt vis ſenſibi .ſr · Nr amſio Pre lis. nũquid omittit doꝛmiendo:? Dicendũ eſt ꝙ nõ. ſub⸗ intelligendũ eſt enim ꝙ tenet᷑ ſurgere cum audierit ſi⸗ gnũ ſurgendi.ᷣ ſi nõ ſurrexerit ex cauſa que ſuit in ipᷣo tuc omittit.cũ canſaz ppetrat. (Mébx. vn. CTtauo queri? de oꝛdine omiſſionis ad cõ miſſiont᷑. Ad quod ſic. dicit᷑ in p̃s.ſuper illud. Incẽſa igni ⁊ ſuffoſſa.qð duplex ẽ — radix peccati:amoꝛ male incendẽs. 2 ti⸗ moꝛ male humiliãs. timoꝛ vᷣo ad amoꝛẽ reducit᷑ ſi dic aug-in li.æ li.ar.ſi &̊ omiſſio eſt ex tioꝛe male humili⸗ ante.ↄmiſſio ex amoꝛe male incẽdente.quẽadmodũ ti⸗ moꝛ radicat᷑ i amoꝛe ſiue ſit bonus ſiue malꝰ: omiſſio radicabit᷑ in ↄmiſſione.. Ad oppoſitũ ſicut diẽ »höus har 93 tria ſunt in oꝑatõnibo virtutũ.ſ.ſcire.velle.⁊ firmiter oꝑari:vnde pꝛius eſt ſcire.⁊ poſtea velle.⁊ poſt ẽ oꝑaꝛi hũc oꝛdinẽ hñt peccata que ſunt circa iſtos actꝰ. ſed ignoꝛantia eſt ↄtra primũ actum. cum.ſ.tenet᷑ aliquis ſcire aliquid ⁊ nõ ſcit illud.omiſſio aũt eſt ↄtꝛa ſecũdũ actũ.qñ ſcʒ tenet᷑ aliquis velle aliquid ⁊ nõ vult illud. Sed ↄmiſſio ↄtra ipᷣm oꝑari eſt.qñ ſcʒ aligꝗs facit ali⸗ quid quod tenetur non facere.qᷓ ignoꝛantia ẽ ↄ priorẽ SParcFe kbet, De:Fe E N Prepio zmſe oꝛ eſt omiſſio qᷓ; ↄmiſſio. nſio.dðm eſt ꝙ omilſio ĩ oꝛdine peccatoꝝſicut otingit oꝛdinẽ dicẽ prioꝛ ẽ omiſ⸗ ſio ꝙᷓ; omiſſio.¶¶ Ad obiectnʒ in ↄtrariũ dðᷣm.ꝙ radix omilſionis nõ ſemꝑ eſt timdꝛ ̊ amoꝛ ⁊ libido. ſicut enĩ ex amoꝛe male accendẽte aliquis facit malũ quod tene⸗ tur nõ facere:ita aliquis nõ facit bonũ quod tenet᷑ fa⸗ cere. vnde penes illas duas radices nõ diſtinguũt᷑ eẽn tialiter omiſſum 72 ↄmiſſuʒ. Ono querit᷑ vtꝑ quilibet ꝑfectus ſempeꝛ omittat.dicit.n.Orig.ſuꝑ exo. Quantũ actũ q; omiſſio: ne hia qᷓ ↄmiſſio. ̊ pri quia tenet᷑ tantũ facere quantũ debet⸗? ñ facit.¶ Item xiij .ad Roma.ſuꝑ illud: Plenitudo legis eſt dilectio. Dlo.caritas ꝙᷓtomagis ſoluũ it᷑ tantomagis debetur. quanto quis magis diligit:tanto magis diligeꝛe tene⸗ tur.minus ̊ diligit ſemꝑ ꝙᷓᷓ deheat. ſemp omittit. l Item. xvij.luẽ. Cum omia bene feceritis: dicite qm̃ ſerui inutiles eſtis.ſed ſeꝛuus inutilis nõ adimplet qð tenet᷑.ꝗ̊ cum omia benefeceritis nondũ quantum tene⸗ mini adimpleuiſtis.g̊ omiſiſtis.¶ Ad primũ dicẽduʒ ꝙ cum dicitur:quantũ quis poteſt boni tantum debet intelligendum eſt ꝙ duplex eſt debituʒ. ratõne accepti ⁊ ratõne precepti. KRatõne accepti eſt hoc veruʒ quod dicit᷑:quantum quis poteſt boni tantum debet. hoc eſt ex quanto poſſe vel ratõne quante potentie.Si vo ra⸗ tione precepti:ſic hoc nõ eſt verum: quantũ quis boni poteſi tantũ dbet.vel quod boni quis poteſt hoc debʒ. Cum auteʒ ſubdit᷑:nullus poteſt tantum facere quãtũ cebet: ᷓ omittit. intelligendũ eſt ꝙ omiſſio nõ reſpicit cebitum ex accepto ſᷣ̊ ex precepto.poteſt autẽ vnuſꝗſqʒ facere quod debet ex pꝛecepto:a ita nõ omittit.omĩiſſio etiazꝝ ſicut dictum eſi non reſpicit cireumſtantiam ſed genus actionis m ꝙ eſt in precepto. ¶. Ad ſecunduʒ vᷣo dicendum.ꝙ illa ratio non concludit ꝙ homo omit tat:ſ ꝙ homo impfectus eſt in diligendo duʒ eſt ĩ via. non enĩ poteſt diligere oĩno ex toto coꝛde ⁊ ex tota aĩa ex tota mente.⁊ iqeo dicit augꝰ.in li.de ꝑfectõne iu⸗ E. ſticie.cur non precipetur homi iſta ꝑfectio: qᷓuis eam in hac vita nemo habeat. non enim recte currit᷑ ſi quo currendum eſt neſciatur.qũo aũt ſcitur ſi in illis pꝛec 7 premitiit cum adhuc aliquid carnalis ↄcupie eſt qdð ↄtinendo refrenetur nõ oĩmode er tota aĩa diligit᷑ deꝰ. 2 ideo nõ ſequit᷑ ꝙ omittat ſi minus diligit qᷓ debeat: ſicut ſi nõ diligeret. ¶ Ad terciũ no doᷣm. ꝙ reputatio ſerui inutilis non eſt quia nõ facit quod tenet᷑ facẽ vel quantum: ſed dicit᷑ ſeruus inutilis quia nõ veĩt ad ple⸗ ctum. Alio dᷣo mõ dicit᷑ ſeruus inutilis qui nõ fac q8ᷣ ſacere tenet᷑.⁊ ſic nõ accipit᷑ ibi.quod pʒ ꝑ h̊ quod ad⸗ dit᷑:quod debuimꝰ facere fecimꝰ.q.d.in pceptis nõ de⸗ quis poteſt tantũ dvæbet.ſ̊ nullus põt tan- tum ſacere quantũ & bet/q̊ ſemꝑ omittit actu volũtatis peccauit ibi.ꝗ Silr dicim! ĩ omiſſiõe. ꝙ ẽ reſpectu actꝰ volũtatis interioꝛis ꝗ geſcit ſuꝑ ipᷣm . b, us ꝙ peccatũ ipius omiſſionis in actu ꝑpetrata de⸗ ptis oſtendepetſic ergo curramus vt cöprebendam cEate⸗ . iti peccati.omiſſio aũt eſt actuale peccatũ.⁊ drñtia ẽ int puiaʒ peccati actualis ⁊ peccati oꝛigialis.quia oꝛigi⸗ nali debet᷑ carẽtia: actuali peccato actualis pena. ergo peccato omiſſionis debet᷑ actualis pena.̊ hec eſt pena ſenſus. ¶ Solutõ.dðm eſt ꝙ peccato ↄmiſſiõis ⁊ omiſ ſionis debet᷑ pena ſenſus.⁊ noſolũ pena damni ſiue ca⸗ rẽtia viſionig dei. ⁊ hoc pʒ ex illo verbo dñi math. vij. Omis ar boꝛ que nõ facit fructũ bonũ excidet᷑ ⁊ ĩ ignẽ mittet᷑. ecce ꝙ tagit᷑ hic pena ſenſus que ẽ pena gebẽne. ar boꝛi nõ faciẽti fructũ bonũ.nõ facere aũt fructuzʒ bo⸗ nũ iſtud eſt cõmune omiſſioni ⁊ cõmiſſioni.qꝛ nõ face⸗ re bonũ eſt duplex.vel ñ facere fructũ bonũ ſolũ vt ibi quieſcat voluntas.vel nõ facere fructũ bonũ qꝛ fac cõ⸗ trariũ.ſ.fructũ malũ.pᷣmo ̊ modo ↄuenit omiſſiõi nõ facere fructũ bonũ.ſcdðᷣo mõↄmiſſioni.qᷓ ex ̊ bo patz Sen ꝙ vtriq;.ſ.omiſſioni ⁊ ↄmiſſioni debet᷑ pena afflictiõis gehenne que eſt pena ſenſus. Sitłr illud pʒ ex alia ra⸗ tione.qm impaſſibilitas put eſt dos redditur facienti bonũ fructũ finalit.facere aũt bonũ fructũ bʒ duo op⸗ poſita.ſ.nõ facere fructũ bonũ cũ teneat᷑: ⁊ ẽ omiſſio⸗ nis.⁊ facere fructũ malum:z hoc eſt cõmiſſionis.ergo vtriqʒ.ſ.omiſſioni ⁊ cõmiſſioni debet᷑ paſſibilitas ge⸗ * henne:⁊ ita pena ſenſus.¶ Et ſi obijciat᷑ vt priꝰ. ꝙ ille qui omittit non facit aliqd malũ. Dicendũ ꝙ falſum ẽ m (⸗ Fm ꝙ ſuꝑius dictũ eſt facere malũ/ vel ꝓ nõ facẽ bonũ/ e tenet᷑. vel ꝓ facere malũ ↄtrariũ bono. ita diffinit HM oꝑari malũ ſuꝑius.ipſe aũt omittens lʒ nõ faciat ma⸗ e lũ ↄtrarium bono: tñ oꝑatur malũ quia nõ facit bonũ ⁊ ſic peccatum vninſonis perarinope-, ꝓ relatõeʒ ſer gqnnſſtörs ad opus veterminat᷑ virũq;·ſed vnum ceſſando a bono oꝑe:aliud ꝑpetrando opus maluʒ pᷣm glo.predictam. Ad ſecundũ vᷣo dicendũ. ꝙ omittẽs peccat actu ⁊ iõ punit᷑ pena ſenſus ſiue ſenſibili.verbigra.ſi aligs paꝛ⸗ uulus decederet nondũ baptiz atus: ipſe ſolũ puniret᷑ pena damni ſiue carentie.⁊ nõ pena ſenſus:qꝛ non ba aleben buit vſum voluntatis nec actũ.vnde nõ peccauit actur 4 ſᷣ ſi ecederet adultus: qui haberet vſum ⁊ actũ volũ⸗ tatis ſi nõ baptiʒ aret᷑ puniret᷑ pena ſenſus. quia habʒ vſuz arbitrij.in voluntatè ſuã fuit ꝙ ñ baptiʒ abat᷑. vñ nõ facẽ. vñ dicit omittẽs polo nõ facẽ vel nõ volo facẽ. velle aũt ⁊ nõ volle ſunt actus ipius volũtatis. iõ dici⸗ terminat᷑.hoc eſt in actu voluntatig interioꝛi.⁊ nõſolũ in ipſo defectu vel carẽtia boni.quiã ipſe vtit᷑ actu ſue 9 volun tatis ſiue arbitrij. ¶ Lueſtio. cxxxj. de negli gentia. . Deſtio eſt de negli gentia. Et primo querit᷑ vtꝑ negligẽ⸗ tia ſit peccatũ. Secũdo vtx ſꝑ ſit ve⸗ ſecim. eceg⸗ Nliornd adimpleuun. — niale vel ſꝑ moꝛtale.vel aliqñ hoc ali⸗ O qñ illud.Tercõ de drñtia eiꝰ ad alia pcxa cũ ꝗquibo didet᷑ hr̃e ↄuenientiã. Quarto.vtꝝ ſit ð Ecimo querit᷑ e pena que debet᷑ in futu⸗ generalib vel capitalibo vel pᷣmis pct᷑is. vel ad aliq ro peccato omiſſionis. Et querit᷑ viꝑ de⸗ reducit᷑. Quito ð radice ⁊ cã negligẽtie quã aſſigt gg· beat᷑ ei pena ſenſus: vel ſolũ pena carẽsie xlviij.hiere.Sexto.circa qͥs actꝰ ſiue oꝑa dicatx eſſe ne⸗ Pena ſ 92 riſhrte P s eperit viſionis dei. Ad qð ſic. Ille gq omittit nõ facit aliqð malũ:qꝛ nihil facit.dicit᷑.n.omittere ga de⸗ ficit a bono. ꝓ malo ope vebet᷑ pena ſenſus. pecca⸗ to omiſſiõis ñ debet᷑ pena ſenſus ̊ pena carẽtie. ¶ Itẽ pena debet ꝓpoꝛtonari culpe.ᷓ ſi culpa omiſſiõis dicit fem. penes defectũ 2 caꝛentiã boni oꝑis.qꝛ ille dicit᷑ omittẽ g caret bono ope. ei debet rñdere pena ꝗꝓpoꝛtõnalis. q̃.ſ.ẽ carẽtia boni.ſ. viſiõis dei.qꝛ bin Poꝛtõʒ rectaʒ ꝗ tenet facere bonũ 2 ñ facit:tenet᷑ carẽ bono 7 nõ affligi malo. ( oppoſitũ.pena carẽtie eſt pena oꝛiginalis gligẽtia. vtꝝ ſit eq̃lit circa oẽs. Septio.cũ negligentia ſpẽalit dicta ſit circa circũſtãtias actuuzʒ. vtꝝ ſit eqᷣlit circa oẽs. Octauo.vtꝝ pctoꝛ ſꝑ negligat.Qono.quid eſt illud quod eſt principaliter oꝑoſitum negligen⸗ leer tie. WMembzüpzimm ê – ni ſic. diligẽtia ⁊ negligẽtia ſũt op⸗ vpon poſita.qm ꝗs dr diligẽs ĩ bono oꝑe: qun Eeei cure q ⁊ qũo ⁊ vbi faciat opus ſuũ „ — N . l⸗ Lueſtio ꝑ oppoſituʒ huius dicit᷑ negligentia. B diligentia nõẽ virtus immo diſpoſitio ↄcomitãs viuꝛtutẽ. circuiẽs oẽs virtutes. ſiłr negligentia nõ erit peccatũ.immo erit diſpoſitio que eſt comes peccati.& nõ eſt peccatũ.ſᷣ cir cumſtantia peccati.ſiue diſpoſitio ↄcomitãs peccatũ. cxxxj. catũ moꝛtale. ¶ Item hoc videt᷑ ex eadeʒ auẽte. qꝛ com pat hiero.in illa aucte ipſaʒ negligentiã ſacrilegio.⁊ ita li ſacrilegiũ eſt peccatũ moꝛtale:⁊ negligẽtia.¶ IYẽ ”ratio. puer.xij.mulier diligens coꝛona eſt viro. hẽ di⸗ ctum ꝙ ei debet᷑ coꝛona ꝓpter diligentiã.ſed diligentia ¶ Item phus dicit/ ꝙ ꝓhereſis ideʒ eſt ꝙ eligẽtia. ſed negligentia opoonũt᷑. ſi coꝛona meꝛet᷑ diligentia.re eligentia recta opponit᷑ negligẽtie.qm̃ negligere eſt nõ linquit᷑ ꝑ oppoſitum ꝙ negligentia ipᷣm ſuppliciũ mere⸗ e eligere.vñ eſt priuatio ipius eligẽtie.łᷣ fᷣm phm eligen tur: cum ſit ↄtarium eius.ſed ome tale eſi moꝛtale pec 1 tia nõ eſt virtus ſ̊ principiũ viꝛtutis ↄſuetudialis ſiue catũ. negligentia eſt moꝛtale peccatũ¶ Ntem ꝓuerbi. 6 moꝛalis.q̊ ꝑ opoſitum ipſa negligentia que eſt priua⸗ xix. Qui negligit vitam ſuaʒ moꝛtificabit᷑.⁊ loquit᷑ de bi tio nõ eſt pctm p̊ comes peccati: ſicut nec eligẽtia viꝛiꝰ moꝛtiſicatõne que eſt in gehenna.ſed hbec non debet᷑ ni⸗ 5 h comes virtu tis. ¶ Ad oppoſitũ.xlviij.hiere.dẽ.male ſi peccato moꝛtali:⁊ hec debetur ꝓpter negligentiaz. dictus homo qui facit opus dei negligenter.ſᷣ maledi⸗ negligentia eſt peccatũ moꝛtale. A oppoſtum oſtẽ ctio nõ dat᷑ niſi rõne peccati ſᷣm interptatõʒ ſeripture. ditur qꝙ; ſit peccatum veniale ⁊ nõ moꝛtale ſꝑ. qm̃ que⸗ ſᷣ conſtat ꝙ non datur bec maledictio oꝑis dei:qm̃ fa⸗ dam eſt negligentia in ſermonibo.ſᷣ hec nõ eſi peccatuʒ cere opus dei ñ eſt peccatũ.qᷓ datur hec maledictio ra moꝛtale veniale. &negligentia quedaʒ eſt peccatũ ve⸗ 1 tione eius quod eſt facere negligent.g negligẽtia ẽ pec niale.nõ ̊ ſemꝑ peccatũ moꝛtale. aũt illa negligen . catum. 4. Item hiero. Qui claudã vel quaſi ſoꝛde ma⸗ tia ſit peccatum veniale patet aug. in li. de na tura 7 culatam offert hoſtiam reus eſt ſacrilegij.quãtomagis gratia: accipientis illud verbũ Yaco.iij. lingus hoim 0 qui ꝑtem ſui coꝛꝑis ⁊ illibate aĩe puritatẽ amplexibꝰ nullus domare põt.⁊ dicit: nõ hoc ideo dicit apoſtolꝰ regis parat ſi negligens fuerit:puniet᷑.nõ aũt punituꝛ Yaco.vt hmõi in nos mali dnatõeʒ ꝑ negligentiã ꝑma⸗ D niſi peccatum. ſi punit᷑ quia negligẽs fuerit: patet ꝙ; nere patiamur: ̊ vt ad domandũ lingua diuine gratie „ negligentia ẽ peccatũ.¶ Ad primũ doõm. ꝙ diligentia poſcamꝰ auxiliũ:vt qð nos noſtris viribo nõ valemus . pficta) aliqñn nomiat diſpoſitõz ↄcomitantẽ virtutes generali adiutoꝛio dei ſuppleamꝰ. Ex hac auẽte pʒ. ꝙ negligen N. RAE ter.aliqñ aũt nomĩiat virtuteʒ.vt cum dicit᷑: mulier di tia in ſermone quotidiano ſanuâda: ſit ſupra vires no⸗ vitande ligens coꝛona eſt viro.xij. ꝓuer. nã diligentia quandã ſtras ad hoc vt ipᷣam vitemꝰ. p nulluʒ peccatũ moꝛtale E. ll. mem dicit 7 impoꝛtat ſolicitudinẽ. ſ poteſt dicere ſolicitudi nẽ ex ꝑte ipſius ratõnis vel intellectus vel ex ꝑte volũ eſt ſupra vires noſtras vt ipᷣm vitare poſſimꝰ: ĩmo aĩa fryſe tatis.ſicut cum dicimus:homo diligit eẽ ſolicitꝰ circa hʒ poſſe ↄtra moꝛtalia vt ipſa caueat lʒ nõ ↄtra venia⸗ lia.hoc eſt quin ſurgat aliqð veniale.q̊ negligẽtia que eſt in ſermone quotidiano cuſtodiendo nõ eſt peccatiũi mite Pfe re Jo moꝛtale:ĩmo veniale.cũ ipſaʒ nõ poſſumꝰ vitare.ſicut ec lapſuʒ lingue in ſermonibo Heez ecei. vij/ de negli ſap illo gentia purgate cũ paucis.⁊ dicit glo.quis oblatõ par ua ſit in mente humili? pura dilectõne facta.multoꝛũ clictoꝝ purgat negligentias.qꝛ caritas oꝑit multitu dinẽ pctoꝝ.ſi ̊ pauca oblatione puꝛgat᷑ negligentia:q̊ ipſa non eſt peccatũ moꝛtale ſ̊D ſolũ veniale.¶ Ytez ſta⸗ P rSh tuta fuerũt ſacrificia ĩ lege ꝓ pctis moꝛtaliboĩ genere.· ee, dar er ſſeen l, g. gelut⸗ hec erãt q̃i confeſſio in oꝑe.ſicut pʒ leuit.iiij.v.⁊.vj. Pfir nſhtece Gh ven *. . bonũ pᷣm ꝙ dicit ſolicitudinẽ ex ꝑte voluntatis ad bo⸗ nũ:ſic diligentia eſt virtus.⁊ hoc modo negligentia eſt ei oꝓpoſita ex ꝑte voluntatis.ſiliter ꝓut diligit mia nõ eſſe ſolicita ad bonum. ⁊ hec negligentia eſt peccatuʒ. . Si aũt dicat diligentia ſolicitudinẽ ex ꝑte rationis vł . Trnenr=t snu† intellectus. boc modo non eſt virtus comes virtutis vnde hoc modo diſꝑatur ſiue ſeꝑatur a virtute ſic ſcia diſpatur a virtute.⁊ hoc modo ſimilit negligẽtia ei op poſita non eſt peccatum.Añ.ij.ad Ro.ſuꝑ ilð.Igno⸗ ras qm̃ benignitas dei ad pniaʒ adducit.dicit glo.gꝛa Seldt,; niſſime peccas.quia ignoꝛas te contemnere. ſic dom ẽ de negligentia ꝓut eſt in ratione vel intellectu non eſt peccatum:immo magis comes ſieut diſpoſitio quedã vel pena ex peccato.ſᷣ pᷣm ꝙ eſt in voluntate peccatuʒ eſt. hoc eſt m ꝙ eſt xefectus illius ſolicitudinis vel at⸗ tentionis in voluntate quam nominat diligentia vir⸗ tusFm qð defectus ſolicitudinis illiꝰ in rõne ñ. ¶ Ad ſecundam rõnem qua obijcit᷑ de eligentia:ſimilit᷑ dicẽ⸗ dum eſt. ꝙ eligentia ꝓut eſt ratõnis:ſi comes virtutis. ſie negligentia oppoſita negligrte co⸗ mes eſt peccati. vel poteſi dici eligentia ipſa eligendi bonũ ⁊ repellendi malum. ⁊ hec eſt in volũta te. ⁊ hec eſt virtus.⁊ ꝑ oppoſitum negligentia ipſi op⸗ poſitꝗ dicit᷑ eſſe peccatum. ⁊ hec negligentia dicit᷑ eſſe voluntas eligendi malum ⁊ repellendi bonum.hec enĩ eſt peccatũ. ⁊ hec eſt negligentia. vnde patet ꝙ negligẽ tia ſm ꝙ eſt oppoſita eligentie virtuti:dicitur eſſe pec⸗ catum. c nõ eſt viꝛtus E voluntas ſᷣ nullũ fuit ſtatutũ ſacrificiuʒ ꝓ negligentia.relinqt᷑ ꝗ ꝙ ipſa nõ reputat᷑ inter pcta moꝛtalia.· ¶ Sʒ videt᷑ ꝙ aliqñ ſit moꝛtale aliqñ veniale.qm̃ ſicut dictũ ẽ.omiſ⸗ ſio aliqñ eſt actus debiti ꝗ ẽ ĩ pcepto.aliqñ ẽ actus ex⸗ pediens ꝗ nõ eſt in p̃ᷣcepto.⁊ primo mõẽ petin moꝛtale ſecũdo mõ veniale.ſᷣ ſicut circa aciũ ↄuemit eẽ bãc du⸗ pliceʒ drñtiaʒ.ſ.debitũ ⁊ expediens:ita ⁊ ciꝛca circum ſtantiã vt ſit aliqua ctrcũſtantia debita aliq̃ expediẽs. ⁊ ita cũ ſit negligẽtia ipſius circũſtãtie:põt eẽ negligẽ⸗ tia ipſius circũſtantie debite vel expediẽtis.etſi eſt ciꝛ⸗ cũſtantie debite erit moꝛtale pctm. ſi expediẽtis veĩale ſicut eſt in omiſſiõe reſpectu actus.ᷓ negligẽtia aliqũ eſt pctm moꝛtale ⁊ aliqñ veniale.¶ Ald oppoſitũ videt᷑ ꝙ non ſemꝑ ſit moꝛtale peccatũ vel veniale ſ̊ ſolũ idif⸗ ferens aliqn.qm̃ aliquis põt ſe circa actum negligẽteʒ indifferent hr̃e.⁊ ſicut actus ille indifferẽs ẽ:ita ⁊ cir⸗ cũſtantia eius erit indifferẽs. cũ circũſlantia ſequatur actũ ſicut pʒ ĩ h actu mãducare.g negligẽtia circa hꝰ⸗ modi circũſtantiã eſt indifferẽs ⁊ n veniale ⁊ moꝛtale. ita aliqñ ſe bʒ ꝑdrñtiã ad veniale ⁊ moꝛtale.¶ So⸗ lutio.dðm ẽ ꝙ negligetia aliqñ ẽ moꝛtale pctm. aliqũ 2=WWU veniale.moꝛtalis eſt negligẽtia q.ſ.eſt circa circũſtan —- — tiã de bitã q eſt in pᷣceptoſſicutẽ ꝙ aliqꝗs tenet᷑ dare ele⸗ AI. el & mwelee Be lebende L K.. embꝛũ ſecũgdum Ecũdo quer it᷑.vtꝝ negligẽtia ſit ſemꝑ ve niale vel ſemꝑ moꝛtale. vel aliqñ veniale aliqñ moꝛtale vel nrureſ ondit᷑ ꝙ ne⸗ 4 gligentia ſit ſemꝑ moꝛtale petm. dz hier̃. moſinã indigenti.⁊ qñ neceſſe eſi dare elemoſinã ẽ qdã vè⸗ 6επι nαα νεαrαα 1 ally ykhere rlviij. MMaledictus homo qui ſacit opuc oe eie acrocircuſtaie aäͤt etttmiat * indigẽti:⁊ e ꝙ enr , Rte) 3, An ob m e Fareslig Aa ſed maledictio in ſcriptura nõ attribuit᷑ niſi moꝛta eſt in tꝑe nccitatis:ſiue qn ẽ ncce.he circũſiãtie debite R 0. li. negligentia eſt moꝛtale peccatuʒ. ¶ Ytem er auẽte ſunt ⁊ in pᷣcepto negligẽtia circa ipſas dʒ dici moꝛta — „ „ e. pᷣcedenti ſuꝑ illud Malach.j.aledictꝰ hõ qui bʒ ĩ lis. Silr dic apłs.j.coꝝ.vlt.oĩa vra ĩ caritate fiãt. llu Netu alle Jaa ec te a ſcoto gge ⁊c̃.dic hiero.qui claudaʒ ⁊ q̃i maculatã ſoꝛde ⁊c. ey qua auẽcte habet᷑ ꝙ negligẽtia punit᷑.ſᷣ puiꝛi niſi ſim plicit ſumi?᷑ dicit᷑ ꝓ peccato moꝛtali.qᷓ negligẽtia ẽ pec circũſtãtia pceptoꝝ affirmatiuoꝝ. hec circũſiãtia eſti E 22 SEeenn — pepto. negligentia circa hmõi circſantiaʒ dicet ee ſ r9 eſet w, aſarse r Bulpenehe —. L 2—- „—. In s „Prav ge neuo mere 6A petm moꝛtale. Iteʒ aliqũ ẽ negligẽtia venialis.ſicut 5 S : SE eS ro s zirr — Ffend Jo A½ vergle C d le i ,(5 * W„° vV. frht mbe qñ eſt cirea taleʒ actũ vbi de natura actus ñ ſeqt᷑ pcẽm moꝛtale.ſicut qñ ẽ circa loꝗ ꝗ actꝰ ponit᷑ in lubrico lin gue.vñ qꝛ difficile ẽ cauẽ ab bmõi lubrico ligue.ſᷣm ꝙ babe⁊᷑ ecẽi.xiiij.beatꝰ vir ꝗ ñ ẽ lapſus verbo ex oꝛe ſuo cũ h̊ dicat᷑ ꝓpt difficaltatẽ cauẽdi.iõ dicimꝰ ꝙ ẽ veĩale pcĩm circa ipᷣm actũ locutõis ꝓut eſt in lu brico lingue Nã ex h̊ ꝙ difficile ẽ ad cauendũ hmõi lingue lubꝛicuʒ hʒ rõneʒ venialis pcti:qdð difficile ẽ cauẽ/verũtñ reſpi ciendo ad ipſaʒ matem ñ ad genꝰ actus:ↄtingit bñ ꝙ negligẽtia circa locutõʒ ſit pcẽm moꝛtale.ſicut ſi aligi digerent vᷣbo pᷣdicatõis:⁊ aligs negligeret in tꝑe in lo co cũ eẽt ncce oñdẽ ⁊ aꝑire verbũ veꝛitatis. pt hmõi defectũ ⁊ negligentiã oñſiõis veritatis diceret᷑ ip̃e pec care moꝛtalit. vñ hmõi negligẽtia eẽt peccatũ moꝛtale hoc rõne materie:nõ rõne ipᷣius generis actꝰ ſiue lo⸗ cutõnis:qm̃ talis negligeret qtũ ad ciꝛcũſtantiã debi⸗ tã ipſius actus.cuʒ eſſet tpᷣs ⁊ locus neceſſariꝰydoneꝰ 7 ipſi auditoꝛes indigẽtes deſiderarẽt audire.vñ quia omitteret in circũſtantia debita eẽt moꝛtalis eiꝰ negli⸗ gentia. rõne aũt ipius ſermonis quotidiani ꝗ defacili nõ põt vitari:oẽ veniale.⸗. Ad rõnes pʒ rñſio ex pꝛedi ctis.4! Ad vltimã rõneʒ doᷣm. bñ põt eẽ negligentia circa circũſtantiã indifferentẽ.⁊ tũc nõ erit veiale neq; moꝛtale:ſ̊ tũc dicit᷑ eẽ moꝛtale qñ eſt ext᷑ circũſtantiam actus debitã vt fiat.veniale aũt eſt qñ eſt circa circũſtã tiã expedientẽ.⁊ G̊ mõ de impotẽtia logmur nõ ꝓut eſt — . — . . Erc ẽ de drñtia negligentie ad alia pcta cũ ꝗbo videt᷑ hre ↄueniẽtiaʒ.ſic ad dæſidiã. toꝛpoꝛẽ. vel pigriciã. vel igna⸗ niã. ad omiſſiõʒ. Querit᷑ & qũo differ̃t. Solo. dom eſt ꝙ negligẽtia hʒ oppoſitõz ad diligen tia.vñ ſicut diligẽtia dẽ eſſe in volũtate eligẽdi recte/p/ ut eſt virtus: ita ꝑ oppoſitũ negligẽtia ei oppoſita dicet᷑ eſſe ⁊ ſiſtere in volũtate.⁊ ſicut negligẽtia reſpicit ipaz⸗ volũtatẽ inteꝛioꝛẽ vt dicat᷑ negligẽtia volũtas eligendi nõ recte:ſiue volũtas nõ eligedi recte. Ipſa at᷑ deſidia 7 pigricia reſpicit opus ext᷑.vñ ſunt reſpectu oꝑis ex⸗ terioꝛis a voluntate egredientis:bᷣ drñter.qm ipſa pig cia eſt reſpectu boni oꝑis fiendi. deſidia autẽ reſpectu oꝑis boni ↄtinuãdi.vn qn nõ vult hõ facere bonũ opꝑꝰ dẽ piger. ꝓuer.xr. ꝗpter frigus piger arare noluit.Et ꝓuer.xix. Abſcondit piger manũ ſuã ⁊c· ſic ẽ̊ pigſicia dicit᷑ reſpectu boni fiendi.x deſidia dicit᷑ reſpectu boni opꝑis ↄtinuãdi ſiue ꝓᷣſequẽdi.ſicut q aliꝗs videt dim̃⸗ cultatẽ in bono oꝑe ↄtinuãdo ⁊ ꝓſeqnẽdo deſiſtit? ceſ⸗ ſat ab illo oꝑe.vñ dicit᷑ talis deſidioſus:qꝛ dẽ deſidia a deſinẽdoſſ egligẽtia aũt eſt reſpectu eligendi illud qð ebet eẽ extra.vn pᷣcedit hec negligẽtia alia vicia:lʒ a⸗ liq in ſcriptura vnũ ꝓ alijs accipiat᷑: tñ he ſunt ꝓprie rõnes iſtoꝝ. ¶ Sʒ querit᷑ de drntia omiſſionis ? ne⸗ gigentieli videt᷑ negligẽtia eẽ omiſſio.qm̃ dic augꝰ. in li.de pfectõe inſlicie boĩs. Om̃e pctm ẽ:ſi aũt uᷣla fi⸗ ant que ꝓbibẽt᷑:aut illa nõ fiẽt q iubẽt᷑.ſ̊ primũ eſt cõ⸗ mjraleg miſſio ſecũdũ omiſſio.̊ ome peccatũ actuale ẽ omiſſio vel ↄmiſſio.ł̊ negligẽtia eſt actuale pctm.ᷣc omiſſio vł ↄmiſſio.ſ̊ nõ eſt ↄmiſſio:qꝛ cũ ꝗs negligit ñ fac̃ ea q̃ ꝓ⸗ hibent᷑.&̊ eſt omiſſio.ſic ꝗ̊ nõ differt pctm negligentie ⁊ omiſſiois.⸗! Ad oꝓpoſitũ.bonũ i r 7 bonũ ex ciaꝛ⸗ cũſtãtia diſtinguũt᷑.ſ̊ negligentia eſt ex defectu boni ex circũſtantia.omiſſio eſt erx defectu boni in genere.ergo omiſſio nõ eſt negligetia.¶ Iteʒ omiſſio eſt cũ ñ fit opꝰ dei qð ceberet fieri.negligẽtia aũt cũ eiꝰ opꝰ fit ñ ſicut dʒ ſieri.̊ negligẽtia ẽ omiſſio.¶¶ Soko. dom ꝙ negli⸗ gẽtia ñ ẽ omiſſio ĩmo differũt ꝓut ſunt pcta moꝛtalia 2 ꝓut ſunt venialia.ꝓut aũt ſunt pct̃a moꝛtalia ſic diffe⸗ rũt:qm omiſſio ꝓprie dicit᷑ reſpectu actus debiti.negli gentia aũt reſpectu circũſtãtie debite: vt reſpectu tꝑis — vel loci vel finis debit i. Iẽ qñ vtꝛũq; ẽ veniale diffet. qm̃ omiſſio dicit᷑ reſpectu actꝰ expediẽtis: negligẽtia aũt reſpectu circũſtantie expediẽtis. 72 C Membꝛu un. 1 AVlarta queſtio eſt. vtꝝ negligẽtia ſit ðᷣ ca pitalibo ⁊ generalibo pctis pᷣmis: an ad aliqð illoꝝ reducat᷑. Ondit᷑ aũt ꝙ redu⸗ cit᷑ ad accidiã:qm̃ greg.noĩat eã inter ſi⸗ lias accidie dicẽs:de triſticia naſcũt᷑ malicia.rãcoꝛ.pu ſillanimitas.deſperatio.toꝛpoꝛ circa pᷣcepta: ſᷣ toꝛpor circa pᷣcepta nihil aliud ẽ qᷓ; negligẽtia.̊ negligẽtia na ſcit᷑ ex triſticia ſiue accidia quod ideʒ ẽ.g eſt filia acci⸗ die:⁊ ſic reducit᷑ ad accidiã.¶ aũt reducat᷑ ad im/ prudentiã oñdit᷑ ſic:qm̃ dicit᷑ ecci.xx.Laſciuꝰ⁊ impꝛu dens nõ ſeruabũt tempꝰ.ſᷣ nõ ᷣuare tp̃ᷣs h̊ eſt negligeꝛe hoc ẽ imprudẽtia. negligẽtia ad imprudẽtia redu⸗ cit¶ Iteʒ diligentia reducit᷑ ad prudẽtiã.̊ ꝑ oppoſitũ negligentia ad impꝛudentiã ſiue ad ſtulticia: que ẽ rezʒ nitandaꝝ ⁊ appetendaꝝ ignoꝛãtia.vt dic aug.in li.de li.aꝛ.⁊ hec eſt rõ negligẽtie.̊ negligentia reducit᷑ adĩ⸗ prudentiã. ¶ Ad oppoſitũ.videt᷑ ꝙ; Wreat ad aliqð ſpãle pctm:ſ̊ circueat omĩa pcta.qm̃ negligẽtia nõſolũ accipit᷑ ſᷣm circũſtãtias illiꝰ actus debiti a qͥ defic ac⸗ cidia vel ĩprudẽtia.ĩmo ſᷣm circũſtãtias ⁊ illoꝝ actuũ a quibo deficiũt.inuidia.ſuꝑbia.auaricia.⁊ ſic ð alijs vicijs.ᷣ relinꝗt᷑ ꝙ circuit oia vicia: ⁊ ita ñ reducit᷑ ad aliqð uloꝝ.cũ omiĩa pcta deficiãt ab aliqͥ ꝓrio actu ⁊ circũ ſtantijs debitis.⁊ ſic dicit᷑ in circũſtãtijs aliorũ a quibo deficiũt alia vicia ¶ Itez aug.ĩ li.de li.ar.vᷣſus — „ 7. &J . finẽ dicit: pcti ⁊ malũ eſt in negligentia vel ad accipi⸗ rez. . F. endũ pᷣceptũ dñi.vel ad obſeruadũ vel cuſtodiẽdũ cõ⸗ templatõʒz ſapie.̊ maluʒ in iſtis duebus eſt cõmune ad oĩa pcta.ꝙ̊ᷓ negligentia nonſolũ determinat᷑ ex defectu circumſtantiaꝝ que ꝑtinẽt ad defectũ accidie: ſet᷑ oĩm peccatoꝝ.: ꝗ̊ circuit omĩa peccata ⁊ ñ reducit᷑ ad aliqð illoꝝ.¶ Solo. doᷣm ꝙ negligentia generalit᷑ ↄſiderata ↄcomitat᷑ diuerſa genera pctoꝝ.⁊ ſic accipit᷑ in auẽte ß dicta aug. vnde negligentia ſic generaliter ſumpta eſt ce circueuntibus ipᷣa peccata. Aliter auteʒ eſt loqui de ipſa negligentia ſpecialiter.⁊ hoc videtur: quia aliqñ dicitur negligentia m ꝙ bomo negligens faſtidit bo⸗ na ſpiritualia.cum ergo accidia ſit taſticia de ſpiritu⸗ ali bono: hoc modo dicimus ꝙ accidia generat negli⸗ gentiam ad eligendum ⁊? toꝛpoꝛem ad faciendũ. Stem aliquando contingit negligentia:vt quando homo ẽ in magna ꝓſperitate.⁊ ex boc fit negligentia ad eligẽduʒ bonum ⁊ vitanduʒ malum. ⁊ ſic comes eſt negligentia cupiditatis vel auaricie.vnde hec negligentia ex auazi cia naſcitur ⁊ ad ipſam reducit᷑. vnde hiere.xxxij. In⸗ greſſi ſunt ⁊ poſſederunt terram ⁊c.dicit glo.nihil me dium eſt inter poſſeſſiones ⁊ inobedientiaʒ.vbeꝛtas eĩ ſecuritatem:ſecuritas negligentiam: negligentia ↄtem ptum parit. ita reducitur negligentia ad cupiditatez vel ad auariciam. Fm auteʒ ꝙ generaliter accipitur ⁊ circuit diuerſa genera peccatoꝛum: ſic reducit᷑ ad im⸗ prudentiam. qm impꝛudentia circuit ⁊ concomitatur diuerſa genera peccati ſicut prudentia diuerſas virtu⸗ tes:quia ipſa eſt auriga virtutum:vt dicit berñ. vnde imprudentia circuit alia genera peccatoꝝ.nazʒ impru⸗ dens dicit᷑ qui non obſeruat circũſtantiã in ſuis opibo. T. ſic & negligentia eſt comes imprudentie ⁊ circuit alia. 7 7 ſic negligentia naſcit᷑ ex diuerſis pctis.nihil aũt ꝓ⸗ hibet ᷣm diuerſa motiua vnũ pceĩm ex pluribo naſci.⁊ Ehec ꝑʒ rñſio ad rõnes. . . „* 3 Vinta queſtio eſt de radice cauſa negli⸗ gentie quam aſſignat VBregoꝛiusc viij. hiere:ſuper illud: Maledictus homo ꝗ 6 ne . nod , Xe ,. vrm 9α0ο er vnn h ſer 1 1 4 8. peſe 1 4 8 1 4 8 egnen’ 1S. ¶ Lueſtio facit opus tei negligent᷑.Et ſuꝑ illud Yob.ix.verebaꝛ omĩa oꝑa mea ⁊c ponit deſidiã ꝓ negligentia dicẽs. deſidia.i.negligentia ꝑ toꝛpoꝛẽ nalcit᷑. fraus ꝑ priua⸗ tam dilectioneʒ. illam mino? imoꝛ exaggregat:bac ꝓ⸗ prius amoꝛ ſui excitat.vult ̊ diceꝛe.ꝙ minoꝛ amoꝛ dei facit negligẽtiã vel deſidiã.ꝓprius autẽ ſiuenunꝰ amoꝛ ſui vehazfaerk an ſicut dicit aug.iĩ li.de li.ar.ꝙ aĩa aut ↄuertit᷑ ad ſummũ bonũ. aut auertit᷑ a ſummo bo⸗ no. Si ↄuertit᷑ ad ſummũ bonũ bene oꝛdinata ẽ. ſi aũt auertit᷑ a ſummo bono ⁊ ↄuertit᷑ ad bonũ cõmutabile tũc peccat.⁊ tunc diſtinguẽdũ:quia aut ↄuertit᷑ ad ꝓ⸗ priũ bonũ diligendo ſuam excellentiã:aut ad bonũ ex⸗ terius ſicut ad temꝑales diuitias: aut ad bonũ interiꝰ quod ẽ bonũ carnis.⁊ ſᷣm hoc ſumũt᷑ ille tres radices peccatoꝝ quas ponit b.iohes ĩprima.c.ij.dicẽs.ome quod eſt in mũdo aut eſt ↄcupiſcẽtia carnis aut ↄcupia oculoꝝ aut ſuꝑbia vite.vnde ipſe dicit ĩ li.de li: ar.vo⸗ luntas adherens cõmuni atq; incõmutabili bono. im⸗ petrat pꝛima ⁊ magna hoĩs bona cũ ipſa ſit mediũ qͥd⸗ daz bonũ.voluntas aũt aduerſa ab incõmutabili 2 cõ muni bono ⁊ ↄuerſa ad ꝓprin bonũ.aut ad exteriꝰ aut ad interius peccat.ad ꝗꝓpriũ ↄuertit᷑ cũ ſue ptãtis vult eſſe.ad exterius cũ alioꝝ ꝓpria vel quecũq; ad ſe nõ ꝑ⸗ tinent cogitare ſtudet.ad interius cum voluptatẽ cor⸗ poꝛis diligit.atq; ita homo ſuꝑbus ⁊ curioſus ⁊ laſci⸗ uus effectus excipit᷑ ab alia vita.que ĩ ↄꝑatõe vite ſu⸗ ꝑioꝛis eſt moꝛs. Hec tñ omĩa reducit aug.ipᷣe ad amo⸗ rẽ ſui indebitũ:qui eſt radix oĩm peccatorum.⁊ vocat ipſum libidinẽ.i.improbum amoꝛez ſui.vnde augꝰ:in li.ð ci.dei dicit:q; amoꝛ dei facit ciuitatẽ hierlm.amoꝛ vo ſui facit ciuitatẽ babilonis.ꝓpꝛius &̊ amoꝛ ſui ẽ cau ſa ⁊ radix oĩm peccatoꝝ.ꝗ̊ ad ipſum tanqᷓ ad radicem reducit᷑ negligentia ⁊ fraus.̊ nõ diſtinguũt᷑ ꝑ ilaʒ di ſtinctõeʒ.qm̃ vtrũqʒ facit ꝓprius amoꝛ ſni. ¶ Ieʒ qm̃ minoꝛ amoꝛ dei ſupponit? ponit amoꝛẽ dei.⁊ maxiĩe cũ caritas nõ remittit. ↄſtat ꝙ ſequit᷑ ſi eſt minoꝛ ainoꝛ dei ꝙ ſit amoꝛ? ci.⁊ ita caritas.ſed caritas ñ ↄpatit᷑ ſecũ moꝛtale peccatũ. vñ nõ poteſt fieri infoꝛmis nec remit ti.̊ ſi minoꝛ amoꝛ dei eſt cauſa negligẽtie: ↄſtat ꝙ ne⸗ gligentia nõ eſt moꝛtale peccatũ.ſᷣ̊ hoc eſt falſuʒ.ipᷣa eĩ negligentia eſt digna maledictõe hiere.xlviij. ⁊ tale eſt peccatũ moꝛtale. male Grego.ponit minoꝛẽ amoꝛez dei eſſe cauſaz negligentie. (Baro. dðm ꝙ vtruq; eſt vey in vtroq;. vñ 2 neglgentia ⁊ frauduletia ſunt bec vuuo ſcʒ minoꝛ amoꝛ dei:⁊ nimius vel ꝓpꝛius amoꝛ ſui.qm̃ Xx gi Eibi eſt auerſio a eo ↄuerſio ad bonũ omut abile Eaz F5 ꝑ appropriatõeʒ rñdet negligentie ꝓ cauſa mior amor ci.fraudulentie aũt nimiꝰ vel ꝓprius amoꝛ ſui.⁊ h ẽ: qm̃ cum defiit in hoie feruoꝛ caritatis tũc negligit fa⸗ cere bona.vnde ex defectu caritatis in deũ feruẽtis ↄſe⸗ quet᷑ homo negligentiã.qꝛ ſi eẽt homo feruẽs in den:ñ eſſet negligens circa oꝑa dei. ſicut circa pſallere deo ⁊ oꝛare.⁊ hmõi.Silr ꝑ appropriatõz dicit᷑ ꝙ fraudulen tiam facit ꝓprius amoꝛ ſui.⁊ vocat hoc amoꝛeʒ ſui ni⸗ miũ vel ꝓpriũamoꝛeʒ tẽꝑaliũ nimiũ.talis.n.fac frau⸗ beg⸗ 1 Gnz / m. qñ ſcʒ homo intendit illud bonũ ⁊ pᷣponit ipſum 1 ſummo bono quod debet intendere ⁊ habere pꝛo fine. vnde tunc eſt fraudulentia.⁊ hoc eſt quod dicit grego. in pdicta glo.dicens. fraudẽ quippe in dei oꝑe ꝑpetrat qui ſe inoꝛdinate diligens ꝑ hoc ꝙ recte agit:ad remm neratõnis tranſitoꝛie bona feſtinat. ⁊ hec fraudulẽtia eſt in oꝛe.coꝛde.⁊ oꝑe.q.ſ.qs dicit vel cogitat vel opa tur in quo pᷣponit bonum temꝑale ⁊ minꝰ intẽdit ſum⸗ mũ bonũ:ſed deſidiam.i.negligentiaʒ facit mioꝛ amoꝛ dei.vnde dicit ibi:ſepe deſidia.i.negligentia interueni ente oꝑa bona deficiũt: ⁊ frigeſcente amoꝛe calefiunt. vnde pʒ ꝙ reducendo ad cauſas ſiue radices pꝛopꝛia ipſius negligentie cauſa eſt minoꝛ amoꝛ dei. hoc eſt mi noꝛ feruoꝛ caritatis qñ frigeſcit homo ſᷣm ꝙ habetur 2 2% æ math.xxiiij. Refrigeſcet caritas multoꝝ.radix autem cxxxſ. fraudulentie ꝓrius amoꝛ ſui ſiue nim . A Ad pmaz Sratõʒ in ↄtrariũ dicimꝰ:ꝙ quedaʒ aſſignat᷑ radix co⸗ r. atg munis peccatoꝝ.quedam aũt ſunt radices ꝓprie ꝓp⸗ X pinque.amoꝛ g ſui inoꝛdinatus queʒ vocat aug.libidi v Rat Ini 4 Cxy nẽ:eſt cauſa ⁊ radix cõmunis oĩm peccatoꝝ:q ad ipᷣm omiĩa peccata reducũt᷑:ſicut vult aug. Sunt tñ alie ra dices peccatoꝝ ꝓpꝛie ⁊ ꝗꝓpinque: ſicut timoꝛ male bu⸗ milians:⁊ amoꝛ male incendẽs.vt habet᷑ ſuꝑ illud pᷣs. Incenſa igni ⁊ ſuffoſſa.vnde ꝑ apropꝛiatõʒ ẽᷣ quoddã peccatũ ex timoꝛe male humiliãte:quoddã ex tioꝛe ma le intendente.tñ generalit᷑ om̃e peccatuʒ eſt ex amore ſui illicito.vnde timoꝛ ad amoꝛeʒ reducit᷑: qꝛ nõ timet aliquis inoꝛdinate ſiue male: niſi qꝛ amat ſe inoꝛdiate Dicimꝰ ꝙ reducendo ad generaleʒ radicẽ ↄcedimus bene ꝙ nimius amoꝛ ſui eſt cauſa negligentie.tñ ꝑ ap⸗ propriatõʒ:⁊ accipiendo q̃i ꝓpinquam ⁊ ꝓpriã radicẽ. dicemus ꝙ minoꝛ amoꝛ di eſt cauſa eius ſicut dictũ ẽ. amoꝛ tñ ülicitus ſui ẽ prima eius cauſa ⁊ radix.¶ Ad ſecũdum dicimꝰ. ꝙ triplex eſt dilectio dei a creatura. Ana eſt naturalis qua diligit bomo deũ naturaliter.ꝰ/ delikznnne Alia eſt voluntaria ſiue ꝓcedẽs ex voluntate delibera t.ſicut qñ homo deliberat in ſe ꝙ deus hoc fecit illi ⁊ hoc ꝙ talis eſt,ex hac deliberatõe ſurgit ĩ ipſo dilectio dei. Tercia dilectio eſt ꝓcedens ex voluntate gtuita. iſta dilectio eſt caritatis.cuʒ ̊ dicit᷑ ꝙ mioꝛ amoꝛ dei facit negligentiã.amoꝛ nõ ſtat ibi ꝓ caritate.vñ h̊ qð eſt minoꝛ.nõ minuit ibi amoꝛeʒ ꝓut eſt caꝛitas:qꝛ non eſt caritas cum negligentia moꝛtali. h̊ ſtat ibi amoꝛ cõ⸗ muniter ad amoꝛẽ naturaleʒ 2? deliberatiuũ. ⁊ illð qð Diminuit᷑ ibi nõ eſt caritas:ſed dilectio volũtatis deli⸗ berate ꝑrincipalit.que potuit foꝛmari ꝑ caritatẽ ⁊ fu⸗ it foꝛmlis ab ipſo:que tamẽ minoꝛat᷑ ꝑ peccatũ.cari⸗ tas aũt nõ minueret᷑. ĩmo aut tota ibi erit aut tota re⸗ cedet.nõ eſt aũt aliquo mõ cum pcto moꝛtali:qð nõ pᷣt eſſe dilectio deliberatiua ſiue voluntatis delibeꝛatiue ¶ Sea querit᷑ iuxta hoc.hieꝛe.xlviij.habet᷑: ꝙ maledi ctus hõ qui facit opus dei fraudulẽter. ⁊ dicit alia lr̃a negligent.vñ dicit glo.ſꝛaudulent᷑.i.veſidioſe.⁊ ſumit ibi deſidiam ꝓ negligẽtia.querit᷑ ̊ quare potius attri buit᷑ maledictio negligẽtie ꝙ; alij pcto ibi:qm̃ alia pec⸗ cata ita digna ſunt maledictõne ſicut negligẽtia.¶ ¶ quod dicendũ.qꝙ rõ hꝰ pʒ ex mateꝛia de qua loquit᷑ ibi Apheta.vñ ex ↄgruentia materie:quia ei ↄuenit ex hoc ꝙ eſt ibi poſita maledictio negligentie.volũtas.n.dñi C de Pite fuit vt nabuchodonoſoꝛ affligeret ip̃m iſił ad eiꝰ coꝛe vel pon moa litn ad Horet,, ctionẽ.vnde opus illud fuit dei ↄmittẽtis.fuit aũt ipᷣiꝰ nabuch.ſolum tanqᷓ; ꝑſequẽtis. illud aũt qð dñs fecit ꝑ illum nõ deo actoꝛi:ſ̊ ſibi aſcripſita in hᷣ exceſſit. vñ ctin eſa.x.habet᷑ de Sennacheꝛib qualiter dicit dñs ꝗ ſi at⸗ tribuit ꝙ fecit.⁊ qualiter ꝑ ſuꝑbiaʒ ſuã excedit in oꝑe ſibi ↄmiſſo a dño.vnde dicit ibi de ipſoad gentẽ falla⸗ cem mittã eum plenũ fuꝛoꝛis mei.mãdabo uli vt aufe⸗ rat ſpolia ⁊ diuidat predaʒ.⁊ poſt ſequit᷑: ipſe aũt nõ ſic arbitrabit᷑.q.d.totum ſibi aſcribet ⁊ nõ mihi:⁊ coꝛ eius nõ ita eſtimabit ̊ ad ↄoterendũ erit oꝛ eiꝰ ſille aun teʒ nnõ deo b̊ ſibi aſcribit factum ſuũ: ⁊ io negligẽt fec. ꝓpter tales attꝛibuit᷑ maledictio negligentie.⁊ tales nõ faciũt opus cei vt debent. vñ negligũt circa opꝰei. ⁊ rõne taliũ dicit᷑ hiere.xlvii.maledictõ negligẽtie. qꝛ de talibo loquit᷑.ipſi aũt maledicti ſunt:⁊ iõ maledicta ⸗ ibi negligentia.vnde ʒach.j.dicit dñs.ʒelatꝰ ſuʒ hbieen ſalẽ ee ſyon zelo magno: ⁊ ira magna ego iꝛaſcoꝛ ſup /t Ph et gentes opulentas.quia ego iratus ſuʒ paꝝ:ipi ðo ad⸗ R. iuuerũt ĩ malũ:ex hoc ſũt maledicti. Et iõ ꝓgha loq̃ns de hbis maledicit negligentie.nõ qꝛ alia pcta nõ ſunt di gna maledictõe:̊ qꝛ ̊ ↄpetit ſue malicie/alia.n.pecca ta ſunt ⁊ digna maledictõe.ſicut pʒ in li.ſapᷣ.xij.ð pec⸗ catoꝛibo: ꝙ naturalis erat malicia eoꝝ. ſemen.n.erat maledictum ab initio.hoc eſt maledictõ ꝓ pcto oꝛigĩa⸗ li.Silr deut.xxvij.habet᷑ maledictõ pctẽoꝝ actualiuʒ * * 2 mo H ſicut patʒ de maledictõnibo impoſitis.⁊ ſic pʒ ꝗ et iſti pteʒ infeꝛioꝛẽ qñ debet cohibẽ ad h̊ ꝙ bñ dicat: tũc ẽ c⸗ peccato ⁊ alijs debent᷑ maledictõnes.ſᷣ iſti ſpẽalit ĩ ũ⸗ temptꝰ ⁊ ẽ pctm moꝛtale illa negligẽtia.⁊ dicimꝰꝙ nõ ce lo loco hien =ð valet rõ in ↄtrariũ.qꝛ ſic gutta aque ñ cauat lapidẽ: ſᷣ 4. 1 42ſ qñ młtotiẽs ⁊ frequẽter cadit ſuꝑ ipᷣm hec ⁊ illa ꝑ fre⸗ 1 1. 9) quentiã ipſuʒ cauat.⁊ etiã gutta aque ñ ſubmergit na a queſtio eſt cica quos actꝰ ſiue oꝑa uim: tot tñ poſſent incurrẽ ꝙ ſubmergeret.ita ẽ h ꝙ lʒ e dicat᷑ eſſe negligẽtia. Ad qð ſic obijcit᷑. negligẽtia ĩ dicẽdo ſemel vel bis hoꝛas ſuas ñ ſit moꝛ⸗ dl 1 ſicut quoddà opus ẽ meritoꝛiũ.quoddã tale ſi ñ fiat h̊ ex ↄtemptu: põt tñ accidẽ ꝙ er frequtia OWUMU ſ demeritoꝛiũ.⁊ qddã indifferẽs.Si opus ⁊ ↄſuetudine ducit᷑ hõ ad hoc vt ↄtemnat bñ dicẽ ⁊ nõ . eſt indifferèens circa illud nõ facit negligentia peccatũ. curet.⁊ cadet in pctẽm moꝛtale.nõ qꝛ veniale fiat moꝛta Hᷣ negligentia eſt peccatũ.ꝗᷓ nõ ẽ circa opus indifferẽs. le: ̊ ex ↄſuetudine venialiũ decidet in moꝛtale ꝑ cõotem N Itez nõ eſt circa opus demeritoꝛiũ: qꝛ negligentia ẽ ptũ.vñ ecci.xix. Qui ſpeꝛnit modica paulatim decidet circa opus dei ſicut pʒ hiere.xlviij. Maledictus ꝗfac ſic pʒ qñ eſt peccatũ moꝛtale ⁊ qñ nõ. ꝓ hec ptʒ rñſio . opus dei negligeter. ̊ opus demeritoꝛiũ nõ eſt opꝰ dei ad obiectiones. ſ nõ eſt circa illud. Item non eſt circa opus merito⸗ riũ:qm opus meritoꝛiũ tollit omẽʒ negligentiã.ᷓ nõ ẽ circa aliqð genꝰ opatõnis... OPreterea.ponat᷑ ꝙ aligs male dicat hoꝛas ſuas. nundd circa iſtũ actuʒ erit ne/ gligentia? videt᷑ ꝙ nõ.qm̃ negligètia cadit ſub maledi⸗ ctõne.̊ᷣ iſte nõ ꝓpter hoc eſt maledictus lʒ ñ dicat ho⸗ gligentie ciꝛca illas:an maioꝛ ſit negligẽ ras ad tempus vel huiꝰ aliqñ. & circa iſtũ actũ ñ cadit tia ciꝛca vnã ꝗ; circa aliaʒ? Ad quod ſic.finis denoĩat negligẽtia.̊ nõ cadit circa oꝑa omĩa dei.4 Silr po⸗ den e opus bonũ.vnde etſi ſint alie circũſtantie 2 finis defi⸗ natur ꝙ aliquis dicat aliquod veꝛbũ impꝛouide.nũꝗd &&νααe ciat: nõ poterit eſſe opus bonũ.qm fiuis imponit ncci⸗ pter hoc dicit᷑ ; cũ non ſit maledictꝰ.⁊ ita ñ tateʒ oꝑi.̊ bonũ principalit᷑ determinat᷑ ſᷣm finem. 2 Eptima queſtio eſt. vtꝝ negligẽtia eqlit ſlit circa omẽs circũſtantias actuũ. qꝛ co⸗ tingit omẽs deficere.ſunt ne g̊ pares ne⸗ Wiembꝛuſeptinnz — P eſt circa omia oꝑa.¶ QDuerit᷑ iuxta h. vtꝝ circa oĩa h etiã pʒ de rõne boni: qm dicit᷑ bonũ in ↄpatõe ad fi⸗ oꝑa di poſſit eſſe negligentia que eſt peccatũ moꝛtale nez. int oẽs defectus circũſtãtiaꝝ defectus finis ma⸗ que.ſ.eſt digna maledictõne.Et obijcit᷑ ſic. Iſte ſemel dicit male ? negligẽter hoꝛas ſuas. hec negligẽtia ẽ ve nialis.q̊ᷓ ſi decies male dicit hoꝛas ſuas nõ dicet᷑ pecca re moꝛtalit:cũ negligentia illa ſit venialis.& nõ ẽ illð circa opus dei.Silr eſt de alijs:ita ꝙ nõ erit circa illa lis ⁊ q venialis circa oꝑa xi.¶ Solo. dom eſt ꝙ ñ debet illa diuiſio hic ſumi vt dicit negligẽtia aut ẽ cir⸗ ca opus meritoꝛiũ.vel demeritoꝛiũ.vel indiffeꝛẽs.quia nullũ iſtoꝝ illi ſubſternitſſ̊ debet dici ꝙ ẽ quoddã bo⸗ nũ in genere.ſicut pſallere.oꝛare.elemoſinã dare ⁊ ho⸗ modi.quoddã aũt eſt bonũ ex circũſtantia.q ꝗᷓ dicit᷑ maledictus ꝗ facit opus dei negligẽter. q̊ opus dei non ſupponit ꝓ oꝑe meritoꝛio:qꝛ illud tollit oẽʒ negligẽtiã hᷣ ſupponit ꝓ bono in genere cuʒ ſuis circũſtantijs.ali⸗ negligentia moꝛtalis.querit᷑ ̊ hig don moꝛta S ioꝛ eſt ⁊ principalioꝛ. ̊ negligẽtia circa finẽ maior ẽ ⁊ principalio oppoſitũ ondit᷑ ꝙ negligẽtia ciꝛca te pus oꝑis ſit maxia.qm̃ h̊ vult etiã oñdere Seneca. ꝙ; negligentia tꝑis prĩcipalis ſit:qꝛ irrecuꝑabilis eſt.vn dicit: turpiſſima negligẽtia eſt que ꝑ iacturã tẽꝑis fit. illa.n. irrecuꝑabilis ẽ. negligẽtia ̊ᷓ tẽꝑis ĩ actõne ma⸗ ioꝛ eſt inter aliag.⁊ ita ñ ẽ equalis negligẽtia circa oẽs circüſtantias CSolo von ꝙ verũ ẽ ꝙ a fine denoĩat᷑ actio bona ⁊ a tefectu finis debiti mala pꝛincipałr. po teſt tñ eẽ in his plus vt ſᷣm diuerſas ↄditiões ⁊ diuer⸗ ſas ↄſideratões dicat᷑ negligẽtia tꝑis maioꝛ. aut qꝛ eſt magis damnoſa.aut qꝛ eſt circa circũſtantiã melioꝛẽ ⁊ ꝑ quã determinat᷑ bonitas in actõe.ſi ̊ dicat᷑ negligẽ⸗ tia maioꝛ quia eſt magis damnoſa: h̊ mõ põt dici ne⸗ gligentia tꝑis maioꝛ.qꝛ illa valde damnoſaẽ: eo ꝙ ir⸗ — — le qua tñ vł aliquibo deficientibo ex aliquo defectu dicit recuꝑabilis ẽᷣ. ⁊ ꝓpt᷑ Hͥ dicit Seneca ꝙ' ẽ indecẽtiſſima A eſſe negligẽtia.ſicut ptʒ pſallere deo ſiue oꝛare ſuas bʒ 7 valde damnoſa. Silr etiã põt eſſe aliqũ ſᷣm hũc mo⸗ circũſtantias.quia debet fieri ſapiẽter ⁊ deuote ⁊ intẽ⸗ dũ negligentia loci maioꝛ:qꝛ maius infert damnũ. ſi?e.e gun Trngdo ipᷣm ſummũ bonũ.ſi ꝙ̊ nõ pſallit ſapiẽter ⁊ ꝙ nõ ſi aligs iaciat negligẽt lapidẽ in loco cõi aliqͥ ⁊ occidat Nc intendat ad illud quod dicit deficit vna circũſtãtia de⸗ hoĩeʒ.ille negligent iecit lapideʒ. hec negligẽtia infert iee bita.⁊ dicit᷑ fieri negligentia circa illũ actũ. Sitr etſi magnũ damnũ.ſ̊ ſecũdo mõ dicit᷑ eẽ maioꝛ ⁊ principa UEr e nõ faciat illud deuote intendendo illud ad quod ẽ. iſte defectus facit vt ipſum pſallere nõ ſit meritoꝛiũ.nõ tñ ipſi negligentie ꝓpter hoc ſubſternit᷑ opus demeritoꝛiũ immo opus bonu in genere.quod ex hoc ꝙ fit negligẽ ter fit demeritoꝛiũ.⸗! Ad illud quod querit᷑ qũ ⁊ circa que fit negligentia moꝛtalis ⁊ venialis. Dicendum q; liter circa finẽ.vñ ↄpando bonitatẽ circũſtantie ad bo⸗ nitatẽ circũſtantie hec eſt maioꝛ que eſt negligentia fi⸗ nis: cũ ab ipſa principalit᷑ determinet᷑ bonitas actõis 7 hoc oſtendit phᷣus.⁊ ſic ex ꝑte bonitatis circũſtantie hec ſemꝑ eſt pꝛincipalit ⁊ maioꝛ.tñ ex ꝑte damni quia ſcʒ eſt magis damnoſus defectus alicuiꝰ circũſtantie quedaʒ ſunt oꝑa priuilegiata ſicut eſt opus eukariſtie poteſt eſſe alia maioꝛ?Mea: ſiue celebratõnis miſſe ⁊ opus pᷣdicatõis ⁊ hmõi.hec enĩ oꝑa debet fieri cũ magna diligẽtia ? cũ magna cir Eb cũſpectione circũſtantiaꝝ.vnde in his oꝑibus debʒ hõ E rum 0 cta nnum— n eshsr α*Cerptn Diligẽter ſuas circũſtantias circũſpicè vt faciat qð dʒ. Ctaua queſtio eſt. vtrum peccatoꝛ ſem⸗ 14 = . per peccet peccato negligentie duʒ eſt in alißs oril) Marte 7 ſicut debet.⁊ circa talia oꝑa dicimꝰeſſe negligentiazʒ oE&αααρ ναι de — gquue eſt moꝛtale peccatũ: qñ deficit aliq circũſtàtia de⸗ peccato ſuo. Et videtur ꝙ ſic. quoniam „ n — 9ας bita. Quod obijcit de hoc oꝑe quod ẽ pſallere vel di⸗ e⸗ X 2 eE cere hoꝛas negligent dm. ꝙ qñ ↄſuetudo negligentie circa illud opus ducit hoĩeʒ in ↄtemptũ:tũc negligen⸗ tia iſta eſt peccatũ moꝛtale. ſicut p̃t accidere ex oſue⸗ tudine quaʒ hʒ homo negligent pſallendi ↄteinnit 2 curat dicere bene hoꝛas ſuas.naʒ rõ bʒ duas poꝛtiões id eſt ſuꝑioꝛeʒ 2 inferioꝛeʒ.qũ ꝑs ſu pioꝛ rõnis ñ acꝗ⸗ eſcit inferioꝛi ꝑti in nõ bene pſallendo ſiue negligenteꝛ nõ dicit᷑ eſſe ↄtemptus.⁊ tũc põt eẽ ꝙ negligentia illa nõ ſit moꝛtale.ᷣ qn ipſe acquieſcit ⁊ non cohibet ipſaz * homo ſemper tenetur conteri vel atteri ð pe ſuo poſtꝙ; peccauit.⁊ indifferenter tenetur ad hoc in quolibet inſtanti taʒ in hoc qᷓ in illo. quia deus offert gratiam ſuam ad hoc ⁊ ad proficiendum vlte⸗ riuns indifferenter in quolibet inſtanti. dolere ergo de peccato non plus determinat hoc tempus q; illud. Si ergo homo poſtq; peccauit non dolet de peccato ſuo ſemper ⁊ in quolibet inſtanti. ergo non facit ſicut tenetur facere. ergo eſt negligens contra illud. ſed talis eſt homo ꝗ durat in peccato ſuo qꝛ nõ cõterit᷑ qñ c⸗ . 10 ; fre⸗ na⸗ 3 1 la n6 Na⸗ en. ſe 1 = XNX — — — —¶— Mueſtio debet cõteri.ergo oĩs ꝗ ſtat ĩ peccato ſuo peccat cũ h̊ pec cato negligẽtie qꝙᷓdiu durat ĩ ſuo peccato.¶ Item Yoh. Criſ. Ponat᷑.ꝙ ſeruus offendat dominũ ſuũ ſi hʒ ami⸗ cos ĩploꝛat eos ⁊ rogat de recõciliatiõe cũ domĩo ſuo.⁊ dat ianitoribo de ſuo ⁊ deprecat᷑ vt ĩtret.et ita omnẽ di⸗ ligẽtiã adhibet vt cũ ipſo recõciliet᷑. nec expectat de die ĩ diẽ.de hoꝛa ĩ hora.de inſtãti ĩ inſtãs vt recõciliet. qto ergo magis ille ꝗ offendit deuʒ celi dʒ hoc facẽ.Vñ ipſe dicit de negligẽtia confeſſionis.qui neq; qð peccaſti vis ſcire.ꝓ quibs delictis deũ rogabis. pro his que neſcis. hominẽ exacuẽs amicos ⁊ inimicos vicios ianitores de precares vt ſic recõliari poſſis.deũ autẽ celi offendiſti. deſes id ẽ negligẽs efficeris.⁊ dicit.ſi deſides fuerimꝰ neq; ꝑ aliquos ſaluari poſſimꝰ. ſi auteʒ vigilauerimꝰ ꝑ noſipſos hoc poterimꝰ. NHoc dico nõ vt nõ deprecemur ſanctos.ſed vt nõ deſides ſumꝰ.neq; dormiẽtes alijs di mittamꝰ q m nos ſunt.Ex hac autoritate patet.ꝙ hõ ĩ quolibet inſtãti tenet᷑ dolere ⁊ cõfitere de peccato ſuo. ita ꝙᷓdiu ſtat ĩ peccato ſuo negligit.¶ Juxta h̊ aũt que rit᷑.ponat᷑ ꝙ aliquis ſit ĩ peccato negligẽtie moꝛtali. ſt iẽ aliquis negligit i celebrãdo miſſam.poſtea ipſe negligit dolere ⁊ cõfitere de iſta negligẽtia.q̃ ergo iſtarũ negligẽ tiarũ ẽ maioꝛ.vel prĩa vel ſcðᷣa.Et obijcit᷑.ꝙ pria ſit ma⸗ ior.qꝛ potuit iſte magis reſiſtere prĩe negligẽtie qᷓ; ſcðᷣe. eo ꝙ tũc habebat adiutoriũ gratie quãdo decidit ĩ illaʒ a cecidit ab alto.mõ autẽ ẽ fragilioꝛ qꝛ poſtqᷓ cecidit hõ in peccato fragilioꝛ efficit᷑ ad reſiſtendũ alij peccato.nec etiã habet mõ auxiliũ gratie gratũfaciẽtis ſicut priꝰ.q minus põt reſiſtere.⁊ ita minor ẽ ſcdᷣa negligẽtia qᷓ; pꝛi⸗ ma.. Ad oppoſitũ dicit Joh. Criß. Meq; qm nõ doles ctũ pecces neqlige vel contẽne. ſed ꝗpter hoc ipſum ma⸗ xime ĩgemiſce.qm̃ nõ ſentis doloꝛẽ.nõ eni qꝛ nõ mordet peccatũ cõtingit hoc.ſed qꝛ iam delinquẽs iĩſenſibilis ẽ. ⁊ poſt dicit.nõ dolere eos ꝗ peccãt magis quã peccare. deũ facit irritare ⁊ iraſci.ergo magis offendit᷑ deꝰ de ñ dolẽdo de peccato.ꝙᷓ de ꝑpetrãdo peccatũ. ergo maioꝛẽ negligẽtia ⁊ gꝛauior que ẽ ĩ nõ dolẽdo de peccato ſqᷓ illa que ẽ in ien peccatũ.a ita maioꝛ ẽ negligẽtia ſcðᷣa P . ꝙᷓ prima.¶ Sed vlteriꝰ querit᷑ iurta hoc. vtꝛũ peccatoꝛ obn, ſal peccet ſimul pluribo negligẽtijs.⁊ oſtẽditur ꝙ ſic.Qam̃ tres ſũt vires ĩ aia.quarũ quelibet hʒ ſuũ actum cõtra a hpeccatũ ad quẽ tenet᷑ipſa enĩ iralcibilis tenet᷑ ĩſurgere Eteſtomi ctra peccatũ. Elñ. p̃s. JAaſcimini ⁊ nolite peccare. ⁊ iõ — 3 6 e . at no deligit r re qð malũ ẽ.x2 illð bonũ qð tenet᷑ eligere poſt peccatũ eſt bonũ penitẽtie. Similit ipſa tenet᷑ cogitare ꝙᷓmaluzʒ ſit peccatũ ⁊ fugere illð Hiere.ij. Vide vias tuas in con ualle. ita dicit᷑ aie peccatrici.q.d.cogita peccatã tuuʒ. Vnaqueq; ergo vis tenet᷑ ad actũ ꝗꝓpriũ cõtra peccatuʒ. ⁊ quelibet tũc ẽ negligẽs circa actũ ſuũ cum peccat.⁊ dif fert vnus actꝰ ab alio.ergo plures ſũt ibi negligẽtie. er⸗ go peccatoꝛ exiſtẽs ĩ ſuo peccato peccat ſimul uitene actin⸗ gligetijs. ¶ Ad primũ dicẽdũ. ipſa diuturnitas act onis de peccato ⁊ peccati manifeſlãdi actu bene aggra⸗ uat peccatũ.ſed nõ dico.q; Iꝓpter hoc aggrauetur nouũ peccatũ negligẽtie.⁊ cõcedo ꝙ homo tenet᷑ ĩ quolibet in ſtanti cõteri vel atteri de peccato ſuo.⁊ꝛ ſi nõ actu ſaltem habitu.licet ergo nõ ſemper atterat᷑ actu.nõ tamen no⸗ . — — . — —,.ς. nteri grauatur ſuũ peccatũ.quia nõ tenet᷑ cõfiteri ſemꝑ actu ſiue pꝛo quolibet inſtãti.⁊ iõ nõ ſequit᷑ ꝙ ſemꝑ negligat. ſed ſi ita ſit.ꝙ peccator cogitet de peccato ſuo ꝙ fit tãtũ malũ ⁊ tagraue ⁊ ↄuertat᷑ ſuꝑ ipᷣm vt excitet᷑ a gratia di ad cõterendũ.quia hoc mõ ipᷣm excitat quãdo facit pec⸗ catorem cogitare de ſuo peccato.dico ꝙ tunc tenet᷑ actu dolere pro illo inſtanti. 2 ſi non conterat᷑ tunc peccoatt· negligentiam. ⁊ innouaĩ aliquod peccatũ in ipſo quod eſt negligentia. dico tamen quia aſi ſem per doleret ho⸗ T dicit apts Ephᷣ.iiij. Sol nõ occidat ſuꝑ irgcũdia veſtrY. IZpſa vo cõcupiſcibilis tenet᷑ dolere ⁊ cõteri de peccato. rrerY. Ypſa do rationalis tenet᷑ diligere illð qð bonũ ẽ.⸗ fuge num peccatũ ex hoc generat᷑.ſed er hac diuturnitate ag⸗ cxxxj. mo actu de peccato ſuo.illud eſſet perfectionis.⁊ quan⸗ do loquitur Criß.de hoc.nõ dicit hoc.ꝙ homo teneat᷑ ad hoc pro quolibet inſtanti vt actu conterat᷑.ſed qꝛ hoc eſt perfectiõis. Unde iᷓtum ad ſtatũ perfectiõis loquit ipſe nõ aliter. ⁊ ꝓpter hoc nõ peccat bomo mortaliter P negligentiã ſi nõ actu ſemꝑ cõteritur niſi cogitet de pec cato ſuo.⁊ ſic excitatus a gratia dei vt peniteat de pecca to ſuo.quia ſi deus ipſum excitat ⁊ tunc nõ cõteritur be ne ſequitur.ꝙ tunc peccat negligentia mortali.vel ſi ita eſſet ꝙ nunqᷓ cõteretur quã tocunq; excitatus. Secus ſi abſq; eo nõ cõterit᷑ ſemꝑ actu.nõ peccat mortaliter ex H ſed ex hoc ſuũ peccatũ aggrauat᷑. Et ſi obijcitur. ꝙ tene⸗ tur conteꝛi in quolibet inſtanti.dicendũ.ꝙ veꝛũ eſt. ſed nõ tenet᷑ conteri pro quolibet actu. quia hoc eſt ei ĩpoſ⸗ ſibile ꝙ tñ in quolibet nõ cõteritur. boc eſt ei pro pecca ti aggrauatiõe.X! Ad illud ergo qð ſcdo obijcituꝛ de au⸗ toritate Criſ.dicenduzʒ ꝙ nõ dicit hoc.qꝛ hec ſit neceſſi tas ad quã teneat᷑ homo.ſed quia hoc eſſet perfectionis vt ſemper homo poſt peccatũ deprecaret᷑ deũ.2 facẽt qd in ſe eſſet ad hoc ꝙ recõciliaretur ipſi.4: Ad ſcðdo queli⸗ tum dicendũ.ꝙ nõ dolere dicituꝛ multipliciter.vno mõ dicit᷑ nõ dolere inſenſibilẽ eſſe ſiue obſtinatũ eſſe in pec⸗ cato.⁊ de tali loquit᷑ Crib. ſicut patet per verba ſua qa dicit pꝛopter hoc ipſum marie ingemiſce quia nõ ſentis dolorẽ.ſi ergo negligẽtia ſcõa ſit in nõ dolẽdo, hoc mo⸗ do bene concedo ꝙ grauioꝛ ẽ ac peioꝛ q; prima.Alio mo do dicit᷑ nõ dolere magis cõmuniter.vt dicatur nõ dole⸗ re quãdo aliquis actu nõ dolet nec conterit᷑ ſuꝑ peccatũ ſed negligit.⁊ hec negligẽtia ſedᷣa nõ eſt maioꝛ q; prima. Ad tercio queſitũ dicenduʒ . ꝙ licet tres ſint potentie anime.ſunt tamẽ adinuicẽ oꝛdinate ita ꝙ vna cooꝑatur alteri in ſua opatione. ⁊ inuicem ordinate ſunt earũ ope rationes.vnde eiuſdẽ perſone ſunt actus. ⁊ etiam ſunt circa eandẽ rem. vnde ad vnũ ordiãtur. vnde dicit᷑ vnũ meritũ vel demeritũ.quia vna alteri cooperatur. eoꝝ actus oroinati ſunt ⁊ ad vnũ operantur.⁊ ideo non de⸗ bet dici triplex peccatuin m tres actus eorũ ſed vnum. 2 ſimiliter negligentia debet dici vna. Uembruz nonum Ona queſtio eſt de oppoſito negligẽtie.quia dicit.vij.ecẽs.Qui timet deum nihil negli⸗ git. Qu are ergo potius dicit de timore q; oꝑpponit᷑ negligẽtie.⁊ ꝙ remouet ipſam qᷓ; ð BNe: tio negligẽtie q; timori.vt magis dicat᷑ qui prudens eſt nihil negligit.quia prudẽtia dat memoriã preteritorũ. prouidẽtiã futurorũ ⁊ ĩtelligentiã p̃ᷣſentiũ . dẽtia ⁊ pᷣſentiũ.vñ dicit᷑ prueẽtia a.b. Merũ. ꝙ prudeu tia nõ tã ẽ virtꝰ qᷓ; auriga virtutũ.vñ ipſa dirigit ⁊ debʒ circũſpicere circuſtãtias omẽs.qꝛ aurige ẽ circũſpicere. ipſiꝰ ꝙ̊ prudẽtie ẽ ꝓuidere defectus.ſʒ talis nihil negli⸗ git. ergo magis ꝓprie dʒ dici prudẽtia remouere negli⸗ gentiaʒ ꝙᷓᷓ timoꝛ.¶¶ Preterea.vr ꝙ caritas magis ꝓprie . — 00 — 4 . — . . ‧„ — ‧ alio / videt᷑ enĩ ꝙ potiꝰ debet attribui ipſi pꝛudẽtie remo SFaio 72„ 70 F e H remoueat ipᷣam negligẽtiã qᷓ; tior.qm caritas oꝑit multi tudinẽ peccatorũ.ſic hr̃ ꝓuer.x.⁊ Jacobi vlt. ̊ opit ne⸗ gligẽtiã.ſed iſtud oꝑire nihil aliud ẽ qᷓ remouere.ẽ pro⸗ prie ipſa remouet negligẽtiã. . Scða rõ ad hoc ẽ.qm ca⸗ ritas iportat in ſe qᷓdam circũſpectionẽ ſpiritualẽ quia ipſa caritao ẽ lux ſpiritualis que dirigit oculum mẽtis ſpiritualẽ. vnde Aldath.vj. Si oculꝰ tuus fuerit ſimplex ⁊c̃.dicit glo.vnus oculꝰ ⁊ ſimplex eſt.ſ.caritas.que mo do lucet in fide ſicut lux inteſta.⁊ ibidẽ.alia glo. ſuꝑ il⸗ lud.lucerna coꝛporis tui eſt oculus tuꝰ dicit. ſicut ocu⸗ lus að operandum membra dirigit.ſic intentio ⁊ lux fi⸗ dei omnes virtutes.lucerna eſt lumẽ in teſta ſic caꝛitas in fide cum fides ceſſabit ſola caritas lux erit. ipſius er⸗ go caritatis ẽ dirigere mentem ⁊ circumſpicere circum⸗ ſtantias actuum. eꝛgo proprium eſt ipſius expellere ne⸗ gligentiã.qua re ergo potius appropriatur iſtud timori 2 μ n wer n pſu nilpe ſ mala rax —— . 4 Sỹ caritati vel pꝛudẽtie. — dicenduʒ. ꝙ rõ buiꝰ quare dr timoꝛ expelleꝛe negligẽtiaʒ hr YJob ix. qꝛ di⸗ cit verebar omnia oꝑa mea.i.cuũ timoꝛe exam inabã. ſci⸗ ens ꝙ nõ ꝑceres delinquẽti ſupple ĩ die iudicij. Iſte eniʒ timor iudicij ĩ quo fiet omniũ examinatio vſqʒ ad mini⸗ mum. c pꝛicipale ⁊ pꝛimũ faciens. vt hõ examinet facta ſua.⁊ ñ ſit negligẽs ĩ circũſpiciẽdo illa.⁊ iõ dicebat illð Job. iõ dici?.ꝙ timor expellit negligentiã. Et qð obij citur de alijs.dicimꝰ ad G q principin ꝓinquũ põt eſſe prudeẽtia 2 ſimilit caritas expellẽdi negligenti. ſed pri mum pricipiũ ⁊ pricipale ẽ timor iudicij ſiue timor dei in iudicio.qm̃ ſic habet᷑ ꝓuer.xv.pꝑ timorẽ declinat oĩs a malo ⁊ maxime ab hoc defectu qui ẽ in negligẽtia.ĩ cia⸗ cumſpiciẽdo oꝑa ⁊ examinãdo/ꝗ ꝑ boc patet reſponſio ad rationes. “ ¶Uneſtio. cxxxii de com miſſione. 3 Icto de omiſſione cõlſequẽter dicendũ ẽ de trãſgreſſione ſi une cõmiſſione. Et põt queri Prio vtx vna ſit trãſgreſſio volũtatis ⁊ oꝑis an plures.⁊ ita plura peccata. Scðo ſi ꝓ pter diuerſarũ legũ tranſgreſſiões debeat dici vnũ pec⸗ catũ vel plura.Zercio querit᷑ ſi cõmiſſio ẽ trãſgreſſio le gis im. Quarto.vtrũ ſit diuiſibile in ſpẽs formales aut non ſit diuiſibile. ¶ Wembrũ primũ qʒ cõtingit eſſe trãſgreſſionẽ. cũ vult qð te⸗ ct᷑ᷣ nõ velle.⁊ facit qð tenetuꝛ nõ facẽ.eꝛgo cõmiſſa.ergo diuerſa peccat iuerſa eruͦt ſces vxorẽ ꝓximi tui.⁊ ſimilit alia ẽ ꝓbibitio non fura⸗ beris ⁊ nõ cõcupiſces rẽ ꝓximi tui.ſed vna eſt ꝓhibitio actꝰ altera ẽ ꝓhibitio volũtatis.ergo diuerſa erũt cõ⸗ miſſa.ergo diuerſa peccata.multiplicat᷑ enĩ res generis ſᷣm multiplicationẽ rerũ ſpeciei.q Itẽ ĩ glo.ſuper illus Exo.xx.Qui opus adijcit volũtati. iniquitatẽ adijcit ĩ⸗ iquitati.ergo diuerſe ſunt iniquitates. ergo diuerſa ſũt plerntn Cl Sera vni ũ nü bile. vnica autẽ exiſtẽte aduerſiõe ẽ vnũ peccatũ.g ſunt — „on vnũ peccatũ. 4 Itẽ peccatũ a volũtate dĩ peccatũ.ſʒ vna P⸗ H R mbet ant ſſ· 2 volũtas. ergo vnũ dicit᷑ peccatũ nõ niſi ĩ ſpẽ traſgreſlio⸗ e 5 nis.ergo vna ẽ trãſgreſſio.¶ Ad quod reſpõdenduʒ.ꝙ iacẽtia.⁊ ſᷣm pᷣuaricatiõmi ꝓbibitione ⁊ ſic ᷣm hoc vbi ſunt diuerſarũ pᷣuaricat Gis bibities gieu⸗ diuer⸗ ſa peccata.vbi po ẽ vna ꝓhibitio.dicet᷑ vna pᷣuaricatio ⁊ ita vnũ peccatũ.ſicut cũ dicit᷑.iõ falſum teſtimoniuʒ dices vna ẽ ibi ꝓhibitio volũtatis ⁊ oꝑis.⁊ quo ad hoc dicet᷑ vna puaricatiol Si pᷣo babeat᷑ reſpectꝰ ad ſubiacẽ⸗ tia dicunt᷑ eſſe plur peccata/Si vo ad motiuũ qð incli⸗ nat volũtatẽ ⁊ penes qð ẽ pricipalis defoꝛmitas. dicet᷑ eſſe vnũ peccatũ ⁊ vnũ cõmiſſum. Ex bis patet reſpõſio ad ohiecta. mbrumſecundum ũdo querit᷑ ſi ꝓt᷑ diuerſaaij legis tranſ⸗ greſſiões debeat dici vnũ peccatũ vel pluꝛa. Et videt᷑ ꝗq plura.peccatũ eni ẽ pᷣuaricatio Hlegis diuie.ſicut dicit Ambro. multiplica⸗ ta ergo pᷣuaricatiõe multiplicat᷑ peccatũ.ſʒ cõtingit mi⸗ tiplicare pᷣuaricationẽ pᷣm multiplicationẽ legis. Eſt ei lex naturalis.⁊ lex moyſi.⁊ lex ge.⁊ ĩ vno eodẽ põt fieꝛi pᷣuaricatio vniuſcuiuſq;.mechia enĩ ĩ oibus ꝓhibet᷑.er⸗ tẽ alia p⸗ Ebar “⸗ hibitio ẽ in decalogo nõ mechaberis ⁊ alia nõ concupi⸗ 7 vnitas peccati vel pluralitas põt attẽdi 'm diuerſa db Sl . BPprimũ ſic Colũtas ⁊ opꝑatio ſunt diueꝛſa por ⸗5 ĩ ſubſtãtia.quoꝛũ vnũ ẽ ſine altero.⁊ ĩ vtro ca ẽ cõnerſio ad vnũ nũero delecta Thar, . o, go creſcũt pᷣuaricatiões ⁊ ita tria peccata.⸗l Cõtra pecxget 63 nona pezarf. catum ⁊ actus incidẽs ex defectu boni.ſed vnꝰ ẽ actꝰ ici⸗ dens ex defectu boni.ergo vnũ ẽ peccatũ nõ niſi ĩ genere cõmiſſi.ergo vnũ eſi cõmiſſum.(¶ Ad qð dicendũ.ꝙ nõ 4 multiplicat᷑ cõmiſſuʒ ſᷣm ſubſtãtia.cũ multiplicatur lex 1 Fᷣm quã ? ꝓhibitioſſed ex hoc q; ẽ augmentũ peccati.vn ſ⸗ e . de licet multe ſint pᷣuaricatiões.nõ tamẽ ſunt multa pec R e cata niſi cõfundantur ĩ diuerſis actibus ſpecie vel nũe⸗ ro.ſed maiꝰ eſt peccatũ.qꝛ ꝑpetrãdo illud facit cõtra du plicem legẽ vel triplicẽ.⁊ iõ dicit᷑ ĩ Eʒech.xxj·duplicet᷑ . ac triplicet᷑ gladius interfectorũ. pena enim reſpondet Fᷣim quãtitatẽ pᷣuaricatiõis maioꝛis. Membruz tercinz Ercio querit. ſi cõmiſſum ẽ tranſgreſſio le⸗ gis ꝓhibentis.Lex autẽ diuidit᷑ cõtra con ſfuetudinẽ ⁊ naturã.lex enĩ ẽ ius ſcꝛiptũ exi⸗- r ſtens honeſtũ ꝓbibens contraꝛiuzʒ.ergo nõ videt᷑ cõmiſſum lſieri cõtra naturam vel conſuetudinem. Contrariũ habet᷑.jiad Ro.vbi dicit᷑.ꝙ tradidit illos deus ĩ paſſiones ignominie.nã femine eorũ mutauerũt naturalẽ vſum in eũ qui ẽ cõtra naturam.ſimiliteꝛ⁊ ma ſculi.⁊ ſimiliteꝛ ſunt cõſuetudines honeſte ⁊ cõprobate in eccleſia dicende.qm̃ conſuetudo eſt altera lex ſcripta in coꝛde.cõmittit᷑ autẽ duplicit᷑ cõtra legem exteriꝰ ſcri ptam honeſtã ⁊ appꝛobataʒ in eccleſia. cõtra quas ſi fi⸗ at peccat᷑ a mĩſtris eccleſie.ergo nõ tĩ fit cõmiſſum cõ⸗ tra legẽ.ĩmo contra naturã ⁊ cõſuetudinẽ ((Ao quod reſpondendũ.ꝙ illud quod fit cõtra naturã fit contra le gem nature ꝓut habet᷑.ij.ad Ko.cũ gentes que legeʒ nõ habẽt naturaliter que legis ſunt faciãt.ipſi ſibi ſunt lex qui oſtendũt opꝰ legis ſcriptũ ĩ cordibo ſuis.ergo quod fit cõtra naturã fit cõtra buiuſmõi legẽ.que licet nõ ſit extra ſcripta:.ẽ tamẽ ſcripta ĩ corde. Cõmitti autẽ dicit᷑ duplicit cõtra legẽ exteriꝰ ſcriptã.quedã enĩ ꝓbibet ler 0 e q́;tum ad oẽ tempꝰ.⁊ quedã qᷓ;tum ad tẽpus determina⸗ vtre tu.cõtra legẽ ergo peccat᷑ ſi fit aligd qð ꝓbibet᷑ ßᷣm omẽ tẽpus.cõtra legẽ iterũ cõmittit᷑ ſi fiat aligo ꝓ tꝑe ꝓ quo hoc ꝓhibet᷑.¶ Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ de cõſuetudie. dicẽ⸗ dũ eſt ꝙ cõſuetudo ẽ altera lex.ſicut enĩ lex eſt mos ſcri⸗ ptus ⁊ dicit᷑ cõſtitutio. ſic cõſuetudo ẽ mos nõ ſcriptus 7 tenet vim legis cũ ẽ cõſuetudo honeſta aprobata ⁊ an tiqua.cõmittit᷑ ergo ſi fiat cõtra huiuſmõi cõſuetudineʒ Sed attẽdendũ ẽ.ꝙ quedã cõſuetudo ẽ circa honeſtũ.2⸗ quedã circa vtile.ſi fiat ↄ ↄſuetudinẽ circa honeſtũ pecca — — tur.ſi Zᷣo fiat cõtra cõſuetudinẽ circa vtile ẽ occaſio pec⸗ alanz. cati.quia impedimentũ ꝑfectionis. iſt⸗ embruʒz quartuz Varto querit᷑.vtrũ ſit diuiſibile in ſpecies foꝛmales aut nõ ſit diuiſibile quęadmoduʒ delictũ. O nõ videt᷑.delictũ enĩ diuidit᷑ per defectũ ſciẽtie.⁊ ꝑ defectũ actꝰ ⁊ ꝑ defectum cũſſantie debite.cõmiſſio autẽ nõ ſic.nulla eni cõmiſ⸗ ſio ẽ in hoc ꝙ ſcit que nõ tenet᷑ ſcire.ſʒ tm̃ cõſiſtit circa fa ctũſſi ergo foctũ nõ diuidit᷑ niſi materialit factũ ta: e⸗ Prrf N le aut tale.nõ erit diuiſio cõmiſſi niſi ꝑ ſpecies materia H„&τ les.¶ Cõtra cõmiſſum diuidit᷑ ꝑ ſuꝑbiã inuidiã ⁊ buiꝰ⸗ ⸗ mõi.⁊ he dicunt᷑ differẽtie foꝛmales.cuiꝰmõi non babet delictũ.ergo amplius extẽditur ſᷣm diuiſionẽ peccatuʒ cõmiſſionis q; peccatũ delicti.¶¶ Itẽ ſic cõtingit nõ cre⸗ r⸗ dere que credẽda ſunt? ita deliquere.ita cꝛedere q non æ . ſunt credẽda ⁊ ſic cõmittere. ex quo videt᷑ ꝙ conſimilis diuiſiõis ſint :ſta duo genera peccatorũ.¶ Ad qð dicẽ⸗ dũ.ꝙ alit attẽdit᷑ diuiſio cõmiſſionis ⁊ delicti.i Aa diui⸗ ſio delicti attẽdit᷑ pᷣm defectꝰ illꝛũ ĩ quiboẽ priꝰ poſte⸗ riusſſcire velle ⁊ oꝑari ĩ circũſtantijs debitis. cõmiſſio vo nõ ſic diuidit᷑ſz hm differẽtias actionum ĩ ſpecieim „ differẽtias etiã boni 1 mali ꝓut quidam actꝰ ſunt reſpe sſio- ctu boni quidã reſpectu mali.⁊ nibil probibet has 7 il⸗ las elſe formales. leo alio ꝛ alio mõ. Ad illð vo qnod ebie, Rher⸗ urler lapee ln J. I. m nle⸗ trade plieek onet ſole⸗ negn⸗ Gon inen. tillos herit ena bore pe iſi c⸗ no fale⸗ gn gtler vod öͤſit diat le g ma⸗ VrR 9o0 e⸗ ri⸗ us tan⸗ nez hi llt è9 M d M DVMWV A 4 69 e e ſine⸗ Muveſtio obijcit᷑ ꝙ ſimil deberẽt eſſe diuiſiõis.dicendũ ẽ. ꝙ G̊ ve⸗ rũ ẽ qtum ad aliquos actꝰ circa quos ĩdifferẽter ſe hñt cõmiſſio ⁊ delictũ.ſicut ẽ de actu credendi.⁊ ſimilit᷑ põt eẽ de actu timẽdi ⁊ diligẽdi.cõtingit enĩ deliquere nõ ti⸗ mẽdo que timẽda ſũt.⁊ cõmittẽ timẽdo q timẽda ñ ſunt ita de alijs. ¶ DVueſtio. crxxxii. de pec⸗ cato cogitationis. . Abita diuiſione a/ ctualis peccati ĩ delictũ ⁊ cõmiſſuʒ· con ſequẽter dicẽdũ ẽ de diuiſiõe actual pecc cati ꝓut diuidit᷑ ĩ peccatũ.cordis.oꝛis oꝑatiõis.Et ſumit᷑ iuxta illã diffiniti onẽ.pec tũ ẽ dictũ vel factũ vel cõcupitũ cõtra legẽ ði. Peccatũ autẽ coꝛdis pᷣambulũ ẽ reſpectu peccati oris ⁊ oꝑis.⁊ iõ prĩo dicẽdũ de illo.peccatũ autẽ coꝛdis velẽ cogitatiõis vel iudicij vel cõſenſus ſiue aſſenſus. prĩo eĩ cogitat rõ.ſcðo iudicat ſiue diffinit.tercio cõſentit ſiue aſſentit. ¶ Prio autẽ dicendũ de peccato cogitationis. Circa qð prio querit᷑.vtrũ pctm̃ ſit i cogitatiõe. Scðo. vtrũ ſit moꝛtale.an tm̃ veniale.Lercio ð comꝑatiõe hꝰ peccati ad illa que ſũt oris ⁊ oꝑis. Quarto.vtrũ peccet᷑ in ſenſibꝰ ex quibꝰ ꝓdeũt cogitatiões ĩtellectꝰ. Quinto de differẽtia huiꝰ peccati reſpectu rerũ preteꝛitarũ pre⸗ ſentium futurarũ. Wlembrũ primũu Irca primũ ſic obijcit. ꝙ ĩ cogitatiõe ſit pec ae ⸗e catũ.dicit᷑ enĩ Ja.j.auſerte malũ cogitati⸗ q onũ veſtraꝛũ ab oculis meis.ergo peccatuʒ O eĩ cogitatõe. Ytẽ Yln magna oblernãtia ciꝛ ca coꝛ dis cuſtodiã ẽ adhibẽoa.qꝛ autem bone aut male rei ibi cõſiſtit origo.nã ſcriptũ ẽ de corde exeũt cogitati ones male.qꝗ̊ ĩ cogitatiõe ẽ peccatũ.¶ Itẽ.xxxj. Job.pe⸗ pigi fedꝰ cũ oculis meis.vt nõ cogitarẽ de virgie.qua eĩ partẽ haberet ĩ me deꝰ.ex quo colligit᷑ ꝙ ĩ cogitatiõe eſt peccatũ.i Itẽ ſuꝑ illð eccẽo.x.muſce moriẽtes perdunt ſuauitatẽ vnguẽti.Greg.ĩ moralibꝰ cogitatiões ſuꝑflue que aſſidue ĩ aĩo carnalia cogitãte naſcunt᷑ ⁊ deficiunt. eã ſuauitatẽ qua vnnuſꝗſqʒ ꝑ ſpiritũ ĩtriſecꝰ vnctꝰ ẽ per⸗ dũt. Yreterea ĩ cõfeſſiõe generali accuſat ſe hõ de pec cato cogitatiõis.̊ ĩ cogitatiõe ẽ peccatũ.¶ Cõtra cogi⸗ pbar / c* tatio p̃uenit volutatẽ.ſʒ añ volũtatẽ nõ ẽ peccatũ.q̊i co ⸗9 ⁹ gitatiõe ſola nõ ẽ peccatũ. Itẽ Grego.Aſdentẽ nequa⸗ P'et &cogitatio ĩmũda ingnat cũ pulſat. YIte Ylið. Mõ eſt arbitrij noſtri cogitatõis praue ſuggeſtõibo pᷣueniri. Ja⸗ cere autẽ ĩ aĩo cogitationẽ noſtre attinet volũtati.illud ad culpã nõ redigit᷑.iſtud culpe pꝛie ĩputat᷑.cogitatio ergo ſola nõ imputat᷑ ad peccatũ.¶ Itẽ cogitatio bona nõ ſufficit ad meritũ.ergo nec cogitatio mala ſufficiẽs ẽ ad demeritũ.ergo nec ad peccatu.¶ Ad qð dicendũ ẽ Hᷣ ẽ cogitatio ſpeculatĩa.⁊ ẽ cogitatio practica.cogitati Ae onẽ autẽ practicã dico que ꝓcedit vſq; ad cõſenſuʒ.cum 1. vei cogitationi adijcit᷑ deſideriu.prĩo ̊ mõ cogitatio nõ eſt peccatũſſedᷣo mõ ẽ peccatũ.ð illa dicit Iſidð.cogitatio pᷣ⸗ ua delectationẽ ꝑit delectatõ cõſenſionẽ.Et greg. Tur bis cogitatõnũ caꝛnaliũ ad ima coꝛdis ſũt depᷣſſa.vt ad getis ĩtie ñ leuẽt᷑ deſideriũ.Et ꝑ h̊ ſoluũt᷑ ea que ex vtꝛa qᷓ ꝑte ſũt q̃ſita.iõ dic.b.Greg.hũana tẽptatio ẽ q̃ pleꝛũ q; ĩ cogitatiõe tãgimuꝛ nolẽtes.q.n. illicita ad aim ve⸗ niũt ex hũanitatis corꝛuptibilł põdẽ hẽmꝰ. demõiaca ãt tẽptatõ ẽ cũ ad h̊ ꝙ carnis coꝛruptibilitas ſuggẽit.ꝑ cõ⸗ — ſenſũ ſe aimus cõſtrigit. Ad obiectũ ãt prĩo rndẽdũ ẽ. toſt ꝙ cogitatio añ cõſenſũ ẽ ſpeculatia ⁊ tał nẽ peccatũ.lʒ ſit pcti occaſio.¶ Ad ſcðᷣm vo dicẽduʒ.ꝙ cũ cogitatio pᷣ⸗ ua pulſat aim aliqñ mẽs renitit᷑ ⁊ ñ ẽ peccatuʒ.aliqñ vo E deſideriũ ducit.⁊ tũc d; eẽ peccatũ ꝓpt ipam delecta⸗ 1 ſnt tionẽ adiũctã. Ad terciũ vᷣo dicẽdũ.ꝙ iacẽ dr cogitatõ cxxxij. ĩ aĩo cũ ĩ ea fit delectatio ⁊ tũc ad culpã ꝑtinet.¶ Ad qr tũ vo dicẽdũ ꝙ nõ ſequit᷑ vlłr.ſi cogitatio bõa ñ eſt ſuffici ens ad meritũ. q; mala ñ ſit ſufficiẽs ad demeritũ. plu⸗ ra eĩ exigũt᷑ ad meritũ qᷓ; ad demeritũ.ſi tñ vtrobiq; acci piat᷑ cogitatõ ſpeculatia quo ad hoc pariſicant᷑. C Nembeum ſecundun ‚K:⸗ũ Ecũdo querit᷑.vtrũ cogitatõis peccatuʒ ſit 4 moꝛtale an tm̃ veiale.⁊ vr ꝙ ſit veĩale.cogi⸗ — tatio eĩ mala ren delectationẽ. ſi in iba &andgh, verzal vu Ptetarg delectatiõe ẽ vẽiale peccatũ.multofoꝛtiꝰ ĩ co gitatiõe pᷣcedẽte.¶¶ Itẽ greg.Oõ nũqꝙᷓ ipulſu cogitatiõis illicite affligimur.qꝛ ĩ gbuſdã iterne cõuerſatiõis actibo ꝙᷓuis licitis libent᷑ occupamuꝛ.⁊ iõ ſacdos legis.pẽedes atq; ĩteſtia hoſtie iubet aqua diluere.&g cũ hꝰmõi cogita tio illicita ſit veniał.veĩale erit peccatũ.i¶ Cotra JYlið. bar 9es⸗ Siẽ viꝑa a filijs ĩ vto poſitis laceꝛata punit᷑.ita nos o gitatiões nr̃e itra nos enutrite occidũt.g̊ cogitatio ma⸗ laẽ moꝛtale peccatũ.nihil eĩ occidit niſi mortale pecca⸗ tũ.¶ Itẽ greg:plerũq; cõtingit vt nõdũ pcedat ĩ oꝑe mo tꝰ mẽtis.⁊ ia ꝑfecta ẽ culpa ex ipᷣo reatu cogitationis.q̊ cogitatio facit aĩam reã.ſʒ reatꝰ ꝓpꝛie d; moꝛtale pctm̃. cogitatio mala ẽ moꝛtale peccatũ.¶ Itẽ greg.Cũ deſi⸗ deriorũ cogitatiões ſꝑ dyabolũ ſequat᷑ ĩ oꝑe.valõð ſe tñ obligãt ĩ cogiiatiõe.ex ꝗbus colligit·ꝙ cogitatio illicita ẽ moꝛtale peccatũ. Vd qð rñdedũ.ꝙ cogitatiõ eſl qu⸗ plex. vel ð veĩali vel ð moꝛtali.ſi ſit cogitatio ð vei “ gꝛediẽs vſq; ad delectationẽ vel cõſenſuʒ. dicet᷑ mortale peccatũſnõ ꝓpter cogitationẽ pricipalit.ſʒ ꝓpt ↄſenſuʒ. lembrũ tercium Exꝛcio qrit᷑ ð com ꝑatiõe hꝰ peccati ad alia que ſũt oris ⁊ oꝑis.vr ei eẽ cã aliorũ pecca⸗ toꝛũ.ꝑ h̊ qd drĩ math.xv.de coꝛð exeunt ⁊c ſic cogitatio ẽ pricipiũ alioꝛũ peccatorũ. Vnð 7 comꝑat᷑ arbori male q ꝓducit fructũ malũ.ſed cã ĩ bo nis melioꝛ ẽ ſuo cauſato.ergo cà ĩ malis ſimilit᷑.ergo de⸗ teriꝰ ẽ peccatũ cogitatiõis q; oris ⁊ oꝑis. Itẽ ſuꝑ illð xviij. Job.deoꝛſum radices eiꝰ ſiccent᷑.ſurſum autẽ atte rat᷑ meſſis eꝰ.greg.nomiè radicũ que ĩ occulto ſi ſint ſic cecogitationes accipimꝰ.meſſis vðᷣo noĩe aperta oꝑatio deſignat᷑.que ex latẽti radice ꝓducit᷑.per h̊ ergo ꝙ radi ces ſiccant᷑ meſſis atterit᷑.qꝛ dũ cogitatiões ſuas ĩ infi⸗ mis rebo ponit.⁊ ſempitne viꝛiditatis gaudia appetẽ ne gligit.oĩs oꝑatio ſuꝑno iudicio q̃ſi nihilũ reputat᷑. ſic g& ſic ĩ radice ẽ tota virtꝰ arboꝛis.ita ĩ cogitatiõe pᷣcedente ad cõſenſuz ẽ tota virtꝰ peccati.&̊ maiꝰ vr eſſe peccatum coꝛdis q; oris ⁊ oꝑis. ſonr⸗ ſuꝑ illð.iij. JYob. Quare xbat 9 ñ ĩ vulua mortuꝰ ſuʒ.ibi diſtiginn peccatũ q̃tuor mõis ĩ corð.⁊ qᷓtuor modis ĩ oꝑe.⸗ Aenar ibi ꝓgꝛeſſus ĩ pec cato. Vñ dic̃ greg.ĩ peccato cõcẽptũ foras delectatio ra puit.ſʒ vtinã ĩ ea delectatiõe occũ beres.ne vſq; ad oꝑis cõſenſuʒ deſiperexceptꝰ ẽ genibo.qñ ꝑ ↄſenſuzʒ ſpũs oi bus ſenſibo ſubiectis qi genibo culpã ↄſũmauit.⁊ ita ꝓ⸗ greſſuʒ peccati deſignat.ſʒ qᷓto maioꝛẽ ꝓgreſſus.pecca ti.tãto maior ẽ culpa.̊ peccatũ oꝑis vel locutiõis maiꝰ ẽ qᷓ peccatũ coꝛdis. Eodẽ mõ põt haberi ꝑ verbũ AYſi. ꝗq dicit.cogitatio pᷣua delectationẽ parit.delectatio ↄſen ſuʒ.cõſenſus actionẽ.actio cõſuetudinẽ.ↄſuetudo neceſ ſitatẽ.ſic ̊ peccatũ oꝑis ẽ peccatuʒ maiꝰ q; pctm̃ cordis vel locutiõis.(¶ Ad qð rñdendũ. ꝙ peccatũ oꝑis maiꝰ ẽ qᷓ; cogitatiõis vel coꝛdis.cũ ad illð ordinãt᷑.poſito eim peccato oꝑis ponit᷑ peccatũ cordis ⁊ ñ ecõuerſo(Mec Hh ẽ cõtrariũ.ꝙ illð dr eẽ c illiꝰ.nõ eĩ ſequit᷑.ſi cã ẽ ꝙ tota malitia oꝑis ſit ĩ cogitatiõe.ſed ecõuerſo.cã eĩ aliqñ ba bũdat ſuꝑ cauſatũ ĩ malitia.aliquãdo vᷣo ecõuerſo cum ſq canſatum habet aliquam malitiam preter illam quã contrahit a cauſa.malitia vo operis habet preter mali⸗ tiam cordis ⁊ malitiam ſui generis. embrum quartu Vrto querit᷑ vtruʒ peccet᷑ ĩ ſenſibꝰ ex gabus N— cupiſcendũ eã iã mecbatꝰ ẽ ĩ coꝛde ſuo. Et dicit᷑.ix. Jere. Aſcendit moꝛs ꝑ feneſtras noſtras. fene ſtre autẽ dicunt᷑ ſenſus.mors aũt dicit᷑ peccatũ.ergo pec catuꝛ ꝑ ipſos ſenſus. IJtẽ greg. Alecebꝛatꝰ animꝰ ad⸗ uerſus ſuos ſenſus corpoꝛeos familiari more tyrãni ex igit ſuis voluptatibo oculos ſeruire cõpellit. atq; vt ita dicã feneſtras luminis ad tenebꝛas aꝑit cecitatis. Si⸗ militer dicit alubi ipſo cõſpectu animꝰ cõcupiſcẽtie gla⸗ dio cõfodit᷑.nõ enĩ dauid vrie vxoꝛẽ.iõ ſtudioſe reſpexit qꝛ cõcupierat.ſed iõ cõcupiuit.quia incaute reſpexit. ſiue ſenſus famulent᷑ cõcupiſcẽtie ſiue ꝓuocẽt cõcupiſcẽ tiam.videt᷑ ex ᷣbis greg.ꝙ peccet᷑ ꝑ ipſos ſenſus.4.: Jtẽ dicit greg. ꝓuidendũ nobis ẽ qꝛ no licet ĩtueri qð nõ li⸗ cet cõcupiſci.ſed ſi illicitũ eſt ĩtueri peccatũ eſt. ergo ipᷣo viſu peccat᷑. Itẽ Criſ.qui ſtudet videre pulchros viſus maxime caminũ paſſionis accẽdit.⁊ animã captiuã fa⸗ cit.⁊ velociter ad actũ venit.ſed facere animã captiuaʒ nõ eſt niſi ꝑ peccatũ.ergo ipſo viſu peccat᷑. Similit᷑ qui ſtudet clara coꝛpora circũſcrutari ⁊ fouere inſpectione aĩaz. et infigere oculos bonis faciebus iã adulterauit. ergo ipſo vilu fercnur Aöuain irrationalẽ ꝑtẽ nõ eſt peccatũ.ſed ꝑs inſenſibilis ẽ paꝛs irrationalis.ergo Fm eã nõ eſt peccatũ. Itẽ axpꝛehẽſio pᷣcedit deſiderium appꝛehẽſio vᷣo ſenſibilis ĩtelligibilẽ. Si ergo ĩ appꝛehenſi one ĩtelligibili ſᷣm ſeipſam nõ eſt peccatũ.in appꝛehenſio ne ſenſibili nõ erit peccatũ.¶ Preterea ſi ipſis ſenſibus eſſet peccatũ.cũ nolentes aliquãdo videamus. eſſet pec⸗ catũ vbi nõ eſſet volũtas.qð cũ verũ nõ ſit.nõ erit ĩ iſis ſenſibus peccatũ.¶¶ Ad qð reſpõdendũ.ꝙ ſenſus aliqñũ pᷣcedit deſideriũ.aliquãdo ſequit᷑ ſicut dicit Grego.Se pe tẽptatio ꝑ oculos trahit᷑ ⁊ nõnũqᷓ; cõcepta ĩtrinſecꝰ cõpellit ſibi extriſecus oculos deſeruire.cũ ergo ſenſus pᷣcedũt deſideria. occaſiones ſũt peccatoꝛũ.ſʒ nõ ĩ ipis peccat᷑.⁊ ſic ĩtelligit᷑ illð.ix.hiere.Ingreſſa ẽ moꝛs ꝑ fe⸗ ſtras noſtꝛas.nõ ꝙ moss ſit ĩ ipſis niſi occaſionalit᷑. ſed P ſe ĩ ipis deſiderijs illicitis.cũ autẽ oculꝰ mouet᷑ ad nu tũ volũtatis ſiue coꝛdis.tũc ipſis peccatuꝛ.⁊ iõ qr.xxxj. Job. Si ſecutꝰ ẽ oculꝰ meꝰ coꝛ meũ ⁊ ĩ manibo meis ad heſit macula.ſerã ⁊ aliꝰ comedat. Preterea.aliquando eſt deſideriũ illicitũ cũ ipſo ſenſu.⁊ tũc peccat᷑.aliquan⸗ do voo deſideriũ illicitũ ſequit᷑ ſenſum. ⁊ tũc poſteriꝰ eſi peccatũ iplſo ſenſu.¶ Per hoc põt ſolui illud qð obiectũ ẽ.cũ eni dicit᷑.v.math.q viderit ⁊c.ĩtelligit᷑ deſideriũ cũ viſu quo.ſ.inſigit oculu ⁊ ꝓuocat cõcupiſcẽtiã interio⸗ rem.⁊ hoc mõ peccat᷑. Vñ ẽ cõcupiſcẽtia infigẽs oculũ. ⁊ eſt cõcupiſcẽtia ſᷣm quã cõſentit᷑ ĩ actũ.⁊ vna ẽ cõcomi tans ſenſum ⁊ ẽ peccatũ.qꝛ a rõnali ꝑte ꝓuenit.Et ẽ cõ cupiſcẽtia ſequẽs.⁊ illa ẽ maioꝛ ad quã minoꝛ ordĩat. et iõ dicit᷑ qui viderit ad cõcupiſcendu.Vñ dicit Criſ.ꝗcũ q; ſibipſi cõcupiſcentiã colligit.qui nullo cogẽte feram hanc inducit cogitationi quieſcẽti hoc nõ ampliꝰ ẽ pec⸗ catũ nature ſed deſidie. Ad illud vᷣo qð dicit Greg. q; ipſo cõſpectu cõcupiſcẽtie gladio animꝰ cõfodit᷑. dicẽdũ eſt. ꝙ cõſpectus dicit ibi occaſionẽ. ipſa vo cõcupiſcẽtia dicit cãm.⁊ ideo in ipſa cõcupiſcẽtia peccat᷑.a iõ dicit᷑. xxiij.eccleſiaſtici.omne deſideriũ pꝛauũ anerte a me.Et ĩ p̃s. Nuerte oculos meos ne videãt va.Zd illð vᷣo qð dicit Breg. nõ debet ĩtueri ⁊c. ĩtelligit᷑ hoc de ſtudio deſigedi oculũ ad cõcupiendũ.a iõ dicit Crip. Semel ⁊ bis vidẽs foꝛtaſſis poteris cõtinere. Si autẽ ↄtinue boc feceris⁊ atẽderis eã.caminũ capes omnino.¶Ad illð vᷣo qð dicit Criſ.dicendũ.q nõ ꝓhibet᷑ viſus ſimplici⸗ ter.ſed ſtudiũ defigendi oculũ.vn attẽditur paſſio cõcu piſcẽtie.hoc eſt quia cauſa cõinncta ẽ ad peccatũ.⁊ ipᷣm ſtudiũ ab ipſa ratione male diſpoſita deſcendit. ꝓcedũt cogitatões ĩtellectꝰ.qð videt᷑ ꝑ hoc ꝙ dicit᷑.v.math.Qui viderit mulierẽ ad cõ * Miembrum ꝗquinti Aimto queꝛit᷑ de differẽtia huiꝰ peccati re⸗ D ſpectu rerũ pᷣteritarũ pᷣſentiũ ⁊ futuꝛarũ.po ¶teſt enĩ queri.vtrũ omnibo his modis pecce – tarũ.quo ad intuitũ Sannii ano ad pᷣcognitionẽ futuꝛo⸗ rũ. O. videt᷑ ꝑ hoc qd dicit Gregeita fit. vt qð priꝰ egit ce/d9 in coꝛꝑe hoc im ꝑtuna cogitatiõe poſtmodũ verſetĩ mẽ⸗ te.ergo peccat᷑ ꝑ recordationẽ. Similiter põt patere de alijs ergo omnibus illis modis peccat᷑. 4. Itè omnibo il lis modis naſcit᷑ delectatio illicita.⁊ vbi eſ delectatio il⸗ licita ibi erarm ere omnibo illis modis cõtingit . peccare.¶ Cõtra. ſola volũtate peccatnõ niſi cũ p̃ſens læt 2,4 — tur cogitatiõe.quo ad recoꝛdationẽ pꝛeteri . eſt ergo yno tm mõ peccat᷑ ꝑ cõuerſionẽ.ſ.ſuꝑ rem pᷣſen⸗ tein. C in quod reſpõdendũ.ꝙ illis trib modis pecca tur tanꝗᷓ diſpoſitionibo tribo. ſunt tres diſpoſitiones differẽtes ſᷣm cõditiones tẽporis in ipſis rebo.vno tamẽ modo peccat᷑q; ſemꝑ motiuũ volũtatis ẽ pᷣſens aliquo modo in aĩa ꝑ ſpeciẽ ſiue ſimilitudinẽ.ſiue ſit de re pᷣte⸗ rita ſiue pꝛeſenti ſiue futura. 1 211 rIa uo iudicio ſuſpicionis. Paſ ttr De ntn VOnſequẽter dicen dũ ẽ de pꝛauo indicioquo peccat᷑ ĩteriꝰ prĩo.⁊ poſtea exteriꝰ ĩ oꝛe vel oꝑe ex ac⸗ ceptione perſonarũ prio ergo dicendũ de prauo iudicio ĩterioꝛi.ſiue ſequatur iudiciũ exteriꝰ ſiue nõ Scðdᷣo de acceptiõe ꝑſonarũ inte riori.ex qua ſequit᷑ indiciũ acceptionis exteriꝰ. Eſt aũt triplex indiciũ prauũ.iudiciũ ſuſpicioſum. iudiciũ vſur patũ.iudiciũ temerariũ ſiue ꝑnerſuʒ cũ nõ fit debitis cõ ditionibo iuſticie ab illo qui hʒ poteſtatẽ.⁊ vocat᷑ iudici⸗ um extraoꝛdinariũ.i.extra ordinẽ iuris factuʒ.⁊ diſtin⸗ guunt᷑ hec tria.vt iudiciũ ſuſpicioſum attendat᷑ ᷣm mo⸗ tiuum ĩ iudicio ſiue ꝑ qð nõ recte ſiue im ꝑfecte fit iudi⸗ ciũ. Judiciũ vᷣo vſurpatũ ſumat᷑ ex ꝑte ipſiꝰ ꝑ quẽ fit in diciũ. Judiciũ vᷣo extraordinariũqð ⁊ aliquando dicit cõtentioſum penes modũ ꝓcedendi in iudicio. ri⸗ mo ergo dicendũ eſi ð iudicio ſuſpicioſo. Circa qð prio querendũ ẽ.quid ſit ſuſpicio.⁊ vtrũ ſit idẽ qð iudiciũ vł nõ. Secũdo.vtrũ ſuſpicio ſit malũ vel bonuʒ. Tercio·. vtrũ ſit malũ culpe vel pene.Quarto.vtrũ iudiciũ ſuſpi cionis ſit moꝛtale tĩ aut veniale tm̃.aut aliqñ moꝛtale. aliquãdo veniale.Qnito ſi ſuſpicio ẽ malũ pene ex qua cã.Sexto.vtrũ ſuſpicio ſit homis ſᷣm ſtatũ ĩnocẽtie vel angeli.vel tm̃ homis ᷣm ſiatũ nature coꝛrnpte. Septio ex qua ſuſpiciõe põt eſſe iudiciũ rectũ et ex qua ñ. Octa⸗ uo de quibo põt eſſe iudiciũ huiuſmodi ⁊ de ꝗbus nõ. Membru pruunz Iffinit᷑ autẽ ſic.ſuſpicio ẽ mala opinatio ſi⸗ cut dicit ZLulliꝰ.Ouerit᷑ ergo.vtrũ iudiciũ idẽ ſit ꝙ ſuſpicioſqð videt᷑.vtrũq; enĩ ad ra- tionẽ ꝑtinet? diſtinguit᷑ a ſciẽtia.neq; eniʒ qui ſuſpicat᷑ ſcit.neq; qui indicat ex ſuſpiciõe ſcit ſʒ opi⸗ nat᷑ ĩ eodẽ ergo genere vident᷑ poni? eandẽ babere dif- ferentiã.ſᷣm ꝙ bic intẽdimꝰ de ſuſpiciõe iudicio..Cõ tra.ſuꝑ illð.j.ad Cori.iiij. Qolite ante tempꝰ iudicare. gloſt ihſ piciões vitare nõ poſſumꝰ qꝛ homies ſumꝰ.iu dicia iñ vt diffinitiuas ſentẽtias cõtineꝛe debemꝰ.q̊ indi ciũ nõ eſt ſuſ Hico. ai- qd dicẽdũ.ꝙ ſuſpicio nõ eſtiu diciũ.ſᷣm ꝙ ſuſpicio dicit᷑ acceptio vniꝰ ꝑtis cũ foꝛnidi ne alteriꝰ. iudicium aut ſentẽtia firmata/ſuſpicio tñ di⸗ ſponit ad indiciũ.⁊ Fʒ ̊ itelligit᷑ autoritas pᷣdicta. Eſt tn ſuſpicio que relinquit᷑ ex indicio.cũ aligꝗs bʒ rõneʒ le⸗ uem vel ꝓbabilẽ.⁊ Fm illã iudicat.ex illo iudicio relinꝗ tur Hcig aliquado põt dici illa ſuſpicio indiciu ma 7 % “Sy – ſy er Sr⸗ — m1οner Ae an ſrio füſ⸗ i0 gici mid mia ren⸗ Utno⸗ ine⸗ rede tiol⸗ ingit ſens geh ſen⸗ cca⸗ neo⸗ me quo Pte⸗ ur⸗ 0 . egt g, ¶Mueſtio terialii᷑ ſuſpicio autẽ aliquãdo põt ſũmi ꝓ rõe ꝑ quam fit ſuſpicio.⁊ H̊ mõ dicit᷑ iudiciũ ſuſpicioſuʒ/aliquando ðo pꝛo ipſo actu animi.⁊ ſic eſſet oppoſitio ſi diceret in⸗ diciũ ſulſpicioſuʒ.2 eſſet ſenſus firma ſentẽtia vbi eſt foꝛ mido.ſed ſi diceret᷑ ſirma ſententia vbi deberet eſſe forꝰ mido.ſic poſſet dici iudicium ſuſpicionis. Mlembruz ſecugnz cũdo querit᷑.vtrũ ſit malũ vel bonũ/ vi⸗ det᷑ ꝙ ſit bonũ. ſuſpicio enĩ ẽ in genẽ opini⸗ onis.⁊ põt eſſe de malo ꝙ ſit malũ.⁊ de bo noꝙ ſit bonũ.ergo ſuſpicio põt eſſe bonuʒ. lContra ſuꝑ illud pᷣs. Amputa obpꝛobriũ meũ qð ſu/ ſpicatus ſum.glo.maximũ viciũ hũanitatis ẽ ſuſpicio. ergo ſuſpicio ẽ malũ.¶ Ad qð dicendũ. ꝙ ſuſpicio põt accipi cõiter. ꝓut dicit᷑ eſſe opinio vel de malo vel ðꝭ bo no.⁊ ſᷣm hũc modũ põt eſſe ſuſpicio bonuʒ ĩ genere. Si ðᷣo appropriet᷑ ad opinionẽ malã.ſin q opinio mala eſft de bono ꝙ ſit malũ vel ecõnerſo.ſᷣm hoc dicit᷑ viciũ hůa nitatis ſuſpicio.⁊ dicit᷑ malũ ꝓut dicit᷑ pᷣs.de neceſſita⸗ tibus meis erue me.glo.ifinite ſunt necelſitates.vt neſci re cor alteriꝰ.ſuſpicare bonũ de amico ĩfideli. maluʒ de amico fideli.⁊ vocat᷑ ibi neceſſitas miſeria pene. Ercio querit᷑.vtrũ ſuſpicio ſit malum culpe 9 vł pene.⁊ videt᷑ ꝙ ſit malũ pene.ꝓ hoc ꝙ iã yy, Molite ãte tempꝰ iudicare.de hominibo ali quãdo,ĩmo aſſidue nõ vera ſentimꝰ.quod ad humanaʒ temptationẽ ꝑtinet ſine qua vita nõ ducit᷑.ergo ſuſpicio endaz eſt malũ pene.lE autẽ ſit malũ culpe videt᷑ ꝑ hoc ꝙ ca EE git ſub ꝓhibitione.vij.math. Nolite iudicare.Et.ij.ad ſuſee Mo. In quo alterũ iudicas teipſum condenes. Sup il⸗ lud.xiiij.ad Ro.tu ꝗ es ꝗ iudicas alienũ ſeruũ.glo.ð ꝗ bus incertũ ẽ quo aĩo fiũt ſine piculo nemo iudicat.⁊ i lud habet᷑.v.math.ĩ glo.¶ Reſpõdẽdũ ẽ. ⁊ malũ cul⸗ pe põt eſſe ⁊ pene.malũ culpe ꝓpter volũtatẽ inordiataʒ iudicãdi de alio qð nõ expedit nec de aliorum occultis malũ ſuſpicari.Añ prauũ iudiciũ põt dici ex erroꝛe pꝛo cedẽs temeraria ſententia vel ſuſpicio mali de occultis aliorũ.malũ do pene dicit᷑ pᷣter ꝓnitatẽ opinandi male de ꝓximo.ſicut enĩ approbaꝛe falſa ꝓ veris nõ ẽ natura homiĩs bene ĩſtituti ſed pena danati. ita huiꝰ opinatio ex corꝛuꝑtione nature procedit. embruz quartuz ⸗ is ſit Varto querit᷑.vtrũ iudiciuʒ ſuſpici mortale tm̃.aut aliquãdo veniale.aliquan⸗ do moꝛtale.Et videt᷑ ꝙ ſit veniale tm̃.ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ i p̃s.neceſſitas. neceſſitas aute nõ ẽ moꝛtale peccatũ.g huiꝰmõi ſuſpicari vel ſuſpicioſe iudi care nõ ẽ moꝛtale peccatũ.⁊ ẽ mortale vel veniale.eꝛgoẽ veniale peccatũ. lCoõtra dicit Aug.ſuꝑ illð.Nolite an te tempꝰ indicare.Si ſuſpiciões vitare nõ poſſumꝰ. iu⸗ dicia tñ vitare dẽmꝰ. iudiciũ ẽ moꝛtale peccatũ. IJIt(eʒ glo.ſuꝑ illð.j.ad Coꝛin.iiij.ꝓhibet nobig aplłs iudicia. qꝛ occulta ſunt nobis coꝛda bominũ. ¶ Reſpondeo.; differũt ſuſpicio ⁊ iudiciũ.ſᷣm ꝙ iudiciũ ꝓprie dicit put dicit.b. Hiero.de dubis nõ diffinias ſʒ ſuſpẽſaʒ tene ſẽ⸗ tentiã.⁊ Hͥ mõ iudiciũ ẽ ꝓhibitum ⁊ ẽ mortale.ſuſpicari tamẽ vel ex quadã ꝓnitate ſiue leuitate dicẽ malũ de bo no ſed nõ firmare.veniale peccatũ reputet᷑. Suſpicio ꝗᷓ cũ nõ ꝓgredit᷑ in ſententiã firmã ? diffinitiuam veniaſe põt eſſe peccatũ.cũ autẽ ꝓgredit᷑ eſt moꝛtale.cũ eniʒ ho⸗ mo mouet᷑ ex cõiectura ad opinandũ.⁊ nõ plus extendit qᷓ cõiectura exigat:tũc ẽ hũana tẽptatio. cũ autẽ nimis amat ſuã ſententiã ⁊ plꝰ foꝛmat ſibi ex malitia libidino. ſe volũtatis:dyabolica videt᷑ temptatio. -⸗rmo: le FS dictũ ẽ.dicit᷑ etiã.j.ad Corin.iiij. ſuꝑ illud. ¶ye ⸗ . cxxxnü. embꝛum quintum Vinto queꝛit᷑ſi ſuſpicio ẽ malũ pene er qua cauſa.vtrũ ſit ex originali peccato.ꝙ videt hoc ꝙ dicit.amputa obprobriũ ⁊c. Dici⸗ — tur ĩ glo.hoc ẽ obprobriũ ſuſpiciõis.ꝙ nos de falſis vera iudicamꝰ.ſed hoc obpꝛobriũ de origina⸗ li peccato deſcendit ſicut ⁊ ignorantia.ergo eſt pena ſe⸗ quẽs ex originali peccato. Videt᷑ etiã aliquãdo ſequi ex peccato actuali ſicut enĩ aliqui d'cunt᷑ in cõſuetudinem iurãdi ⁊ ꝑ hoc defacili peioꝛant. ita aliqui ꝓprio motu ducunt᷑ in cõſuetudinẽ ſuſpicãdi vel iudicãdi temere.et ita temere ſuſpicant᷑ vel iudicãt.ꝓuenit ergo aliquãdo ex actuali peccato. ¶ Quod cõcedendũ eſt vt nõ tm̃ ſit pena oꝛiginalis peccati.ſed etiã pena actualis in pᷣſenti e ⁊ diſponẽs vlteriꝰ ad culpã. ſicut ẽ de ignorãtia que ꝓ⸗ uenit ex originali peccato.⁊ aliquando ex actuali.⁊ di⸗ ſponit vlteriꝰ ad culpã aliquãdo venialẽ.aliquàdo moꝛ talẽ. Augu. Aõ errat᷑ ĩ rebo vt recta ſit impꝛobatio vici⸗ orũ virtutũq; aꝓꝛobatio. ꝓfecto ſi errat᷑ ĩ homĩbo hũa⸗ na tẽptatio ẽ venialis.qð autẽ ꝑnitioſum ẽ phibet apo ſtolꝰ dicẽs.Qolite ãte tempꝰ iudicare.⁊ hec alubi dicit dy abolica tẽptatio.cũ ex odio animi ꝓcedit.⁊ ĩ alteriꝰ nocumentũ intẽdit. z ſextuʒ 11 o querit᷑.vtrũ ſuſpicio ſit homĩs ſᷣm ſta tũ iĩnocẽtie vel ãgeli.vel tm homis ſᷣm ſtatũ nature coꝛrupte qð videt᷑.dẽ.xlj.hiere. In ꝑſona angeloꝛũ curauimꝰ babilonẽ ⁊ nõ eſt ſanata. dereliquamꝰ eã ⁊ eamꝰ vnuſꝗſq; ĩ frã ſuã. Aut B ꝙ dixerũt dereliquamꝰ dixerũt ex certa ſcientia.aut ex eſtiatiõe ſiue ſuſpiciõe.iQOõ ex certa ſciẽtia qꝛ de nemi e deſperãdũ ẽ dũ ẽ ĩ via.& fuit ex eſtiatiõe ſiue ſupiciõe. Sĩ agelis bonis põt cadè ſuſpicio.Pari rõe potuit eſſe ĩ adã.cũ eĩ nõ cognoſcẽt occulta cordiũ h̊ ẽ eni ſoliꝰ dei. potuit cognoſẽ vel ſuſpicari bõitatẽ volũtatis ĩ aliqͥ er⸗ go potuit cadẽ ĩ ipᷣm ſuſpicio. Cõtra ſuſpicio ẽ pẽa.pe na autẽ nõ fuit nec ĩ ãgelo bono nec ĩ hoĩe ĩſtitu⸗ l — — 2* N. ) to.& ſuſpicio ñ fuit ĩ iſł nec ĩ angeł bonis.¶ Rñdeo ſu⸗ ſpicio põt dici opinio boni vel mali vera vel falſa.ĩ ange lis ãt bonis cõfirmatis ñ ẽ opinio ſᷣm ꝙ ſuſpicio ẽ acce⸗ ptio vniꝰ ꝑtis cũ formidie alteriꝰ. Eñ nec ſuſpicioſi an gelis tñ malis põt eẽ opinio vel ſuſpicio.¶ Ad h̊ ̊ quod obijcit᷑ de illo verbo hiere.curauimꝰ babilonẽ ⁊c̃. dicen dũ ẽ.ꝙ ceꝛta fuit ſciẽtia ĩ eis ð re pᷣterita.ð futuro ᷣo co Enouerũt.ꝙ niſi auxiliũ ſuꝑioris medici .ſ.dei ſuꝑueni⸗ ret nõ curaret᷑.̊ autẽ ceꝛtũ fuit apð eos ꝑ diligentiã quua appoſuerãat.nõ tñ oĩno deſperabat qꝛ de nemine deſperã dũ ẽ dũ ẽ ĩ via.ſʒ de ſua ſufficiẽtia ad hec nõ pᷣumebãt. ⁊ de inobediẽtia ipſiꝰ egꝛoti erãt certi q́;tuʒ ad ſe. In hbo mie vᷣo primitꝰ iſtituto nõ erat ſuſi picio hſm ꝙ iportat pe nã.ſi dᷣo dicat᷑ opinio acceptio vniꝰ ꝑtis nõ ꝑ certiſſimã rationẽ.nõ dico cũ formidie alteriꝰ ꝑtis.ſʒ hec poteꝛat eſſe opinio.⁊ ſi nõ fallax opinio q̃ dicit᷑ eſſe ſuſpicio. Eptimo queritur.ex qua ſuſpicione poteſt dici iudicium rectum ⁊ ex qua nõ.videt᷑ enĩ — ꝙ iudicium ex ſuſpicione vniuerſaliter nõ Vſit rectum. per Aug:autoritatem. Si ſuſpi⸗ ciones vitare nõ poſſumꝰ qꝛ bomines ſumꝰ iudicia tũñ̃ vitare debemꝰ. ergo videt᷑ ex h.ꝙ omẽ indiciũ ex ſuſpici one ſit nõ rectũ.¶ Sʒ vr cõtrariũ.põt enim aligs hꝛe ve hemẽtẽ ſuſpicionẽ.cũ pluria ſũt ſigna mali.⁊ ſᷣm bec iu dicare.ſicẽ videbat᷑ aplłs ĩ act.xxiij.cũ dicit pricipi ſacer dotũ.ꝑcutiat te deus paries dealbate.Et.iij.math.dixit JYo. h geimĩa vipꝑarũ ꝗs ⁊c.¶ Ad qð dicẽdũ ẽ.ꝙ ẽ iudi ciũ quoddã eorũ que occulta ſùt ĩ coꝛde.⁊ ẽ iudiciũ aliud corũ que ſunt ĩ opere.⁊ illorum que ſunt in opere quo⸗ rundã põt eſſe ꝓbatio.⁊ quorundã nõſoccultorũ. cor⸗ dis a occultoꝛũ ſimplicit᷑ oꝑis nõ ẽ faciendũ iudicium ꝑ ſuſpiciões.vt hõ ſolũ ſuſ⸗ piciõibo innitatur.vbi vᷣoẽ opꝰ qõ ꝑ ſigna ꝓbari põt. diſtinguẽdũ ẽ. Eſi eni ſuſpicio tii plex.temeraria quado ſunt młta ſigna boni.pauca ma⸗ li.⁊ tũc iudicare ex ſuſpitiõe ⁊ cõdemnare ẽ moꝛtale pec catũ ſi fiat cũ deliberatiõe.Si vᷣo fuerit ſuſpitio ꝓbabi⸗ lis quãdo multa ſunt ſigna mali boni pauca. tũc iudica re er huiuſmõi peccatũ ẽ.ſed nõ ita gꝛaue ſed veniale dũ ſtat ĩ ſuſpiciõe.ſi vᷣo veniat ad aſſertionẽ firmã.tũc ex ꝑ⸗ tinacia pᷣſumit᷑ eſſe moꝛtale. Eſt iterũ ſuſpicio violẽta. cũ ommia ſigna mali apparẽt nulla boni.⁊ tũc non ẽ pec⸗ catũ. Ad obiectũ autẽ in cõtrariũ dicendũ ẽ.ꝙ illð iu⸗ diciã qʒð fuit apłi vel.b. Johᷣ.ex inſpiratiõe credendum ? eſſe.pel fuit verbũ cautele.⁊ nõ aſiertionis. q̃ſi di.ſies talis ꝑcutiet te dñs.r ſimiliter intelligẽdũ de pᷣdicãtibo quoꝛũ ẽ dicere in vłi 2nõ ĩ pticulari ne determiata ꝑſo na ſcãdaliʒet᷑.vel occaſione illius alij ſcãdaliʒent᷑. lembrũ octaunmm Ctauo querit᷑ de gbus põt eſſe iudiciũ hui⸗ uſmõi ⁊ de hng 6.põt enĩ aligs ex ſuſpici one aſſerere de qð ſit bonũ.⁊ põt aſſe rere ex ſuſpiciõe de bono qð ſit malꝰ.cũ ap⸗ parẽt plura ſigna malitie vel bonitatis.Querit᷑ ̊. vtrũ vtroq; mõ peccat᷑. OQð videt᷑ ꝑ boc qð dicit᷑.v.Iſa. ve ꝗ dicitis bonũ malũ ⁊ malũ bonũ ponẽtes tenebꝛas lucẽ ⁊ lucẽ tenebꝛas.⁊ ponit glo.exemplũ de perſonis ſicut de xpᷣo ⁊ barraba.ergo vtꝛoq; mõ peccat᷑ moꝛtaliteꝛ.ve.n. nõ eſt mſi cõmĩatio pene eterne q̃ debet᷑ peccato morta⸗ li.¶ Cõtra de quolibet pᷣſumendũ ẽ. ꝙ ſit bonus donec ꝓbet᷑ cõtrariũ ſiue appareat ↄtrariñũ.⁊ tamẽ põt eſſe ma lus ſiue peccatoꝛ.⁊ ita de eo ꝗ malꝰ ẽ nõ ẽ peccatũ diceꝛe ꝙ; bonꝰ ſit.¶ Preterea.aliqua pᷣeminẽtia ẽ ĩ vnoquoq;. ꝓteꝛ quod dicit apoſtolꝰ ꝙ arbitremur alios ſuꝑiores. ſi ergo ex illa ſuſpiciõe dicamꝰ illos eſſe bonos. nõ erit peccatũ.¶ Vreterea.in quolibet iſtanti põt quis cõöuer ti ad dom inũ ſi vult.⁊ ſi cõuertat᷑ bonꝰ ẽ.ꝓnioꝛes auteʒ debemꝰ eſſe ad bonũ qᷓ; ad malũ.ergo ſi dicamus vel ſu⸗ ſpicemur de iſto bonꝰ ſit.nõ erit peccatũ.¶ Ad quod dicendũ.ꝙ aliter ẽ in ꝑte cũ iudicat᷑ ſiue dicit᷑ eſſe malꝰ. 2 cũ iudicat᷑ ſiue dicit᷑ eſſe bonꝰ.⁊ in ꝑte ẽ ſimile.ſicut eĩ de eð de quo cõſtat eſſe bonũ nõ ẽ iudicandũ eſſe maluʒ. ſic de eo de quo cõſtat eſſe malũ nõ ẽ iudicanduʒ eſſe bo⸗ num.⁊ ſi iudicat᷑ vel dicit᷑ eſſe bonũ dicit᷑ eſſe peccatum. vbi vo nõ cõſtat diſſimiliter ẽ.ibi enĩ habet locũ qð dici tur.ꝙ pᷣſumendũ ẽ de quolibet ꝙ ſit bonꝰ donec conſtet vel apareat cõtrariũ.⁊ cũ põt ↄtingere ꝙ ille ſit malꝰ*. nõ autẽ de quolibet pᷣſumendũ ẽ ꝙ ſit malꝰ.dõec ↄſiat ꝰ⸗/ riũ.⁊ tñ ꝓnioꝛ ẽ nata hoĩs ad malũ q; ad bonũ. Adil lud vᷣo qð obijcit᷑.ꝙ arbitradi ſunt alij ſuꝑioꝛes nobis. hoc ẽ ad inſtructionẽ noſtre humilitatis.qð dicit apłs 2 qꝛ quantũ bonũ attulerit deꝰ alij neſcimꝰ.nõ tamẽ ſi cõ ſtet de malitia actuali ꝓ tꝑe illo debemꝰ illum iudicare bonũ.i Ao illud vo qð obijcit᷑.ꝙ in quolibet inſtãti põt penitere.dicendũ ẽ.ꝙ ſi poſt actũ peccati moꝛtalis aa reãt ſigna penitẽtie.ſuſpicandũ ẽ ipᷣm eſſe bonũ Aliteꝛ eſt etia ĩ bono ⁊ ĩ malo.qꝛ ꝓ vno malo de quo cõſtat põt dici malꝰ.ꝓ vno vo bono ð quo cõſtat nõ põt ꝓpter hoc iudicari ſiue diffiniri bonꝰ.bonũ eni eſt vno mo. malnz autẽ multifariũ /aliter autẽ eſt iudiciũ de actibus qᷓ; ð ſonis.i Aã in actibo iudiciũ attendit᷑ quo ad paria.vt ſi de malo actu iudicet᷑ ꝙ ſit bonꝰ vt de ſoꝛnicatioe.⁊ ð bo no actu ꝙ ſit malus.vtrobiq; cõſimilit peccat᷑. cio pꝛeſumptiõis vel vſurpato. Onſequenter dicẽ dũ ẽ ð iudicio vſiꝛpato qð alij vocãt pᷣ⸗ ſũüptuoſuʒ. qꝛ pᷣſumit id qð ad ſe nõ ꝑti⸗ net. vſurpat aũt aliq iudiciũ qð ẽ dei. 4 aliqñ iudiciũ qð ẽ homis. uerẽdũ ꝭ̊ prio ð vſurpatiõe iudicij diuini qð dicit᷑ indiciũ ho⸗ mis vſurpatũ.Scðdo de vſurpatiõe hũani iudicij a moy-- ſe ⁊ phinees.Tercio ð iudicio vſurpato ab eo ꝗ hʒ pta⸗ ð l tẽ diſꝑatã.Qẽto ð iudicio ꝓut ẽ ĩteꝛ ecclaſticas ꝑſonas. Klembrũ prinui Rimo querẽdũ ẽ.vtrũ ſolius dei ſit iudica re de occultis coꝛdis.Scðo.vtruz hõ poſſit iudicare occulta coꝛdis ꝓpꝛij. Tercio ſi nõ J de occultis alioꝛũ ſed de manitfeſtis vtrũ ð omnibo manięfeſtis põt fieri oĩno indiciũ. Quarto ſi nõ de nldn⸗ poſſumꝰ iudicare.vtrũ in ꝑtem vtrãq; ĩdifferẽ⸗ ter ſit interpᷣtandũ.an tm̃ in melioꝛẽ ꝑtem vel aliquãdo in deterioꝛem. Articulus primꝰ Irca primũ ſic dicit᷑ ij.ad Ro. Soliꝰ dei eſl lr j ſe; iudiciũ noſſe occłta coꝛdiſ.j.reg.xvj.hõ vidʒ et᷑ ea que paꝛẽt dñs ãt ĩituet᷑ e il dẽ Ack. „ itu ſoluenaſt coꝛda filioꝛum bominũ.Ex his accipit᷑ ꝙ ſoliꝰ ði ẽ iudicare ð occłtis.i Itẽ ſuꝑ illð.xiiij:ad ro. ij26 ĩ diſceptatiõibo.glo..i⸗õ ekra diiudicare cogi½ tatiões alioꝛũ.ſʒ ðo pbeamꝰ.¶ Cotra ꝓuer.xxvij.quõꝰ Tagꝗs reſplẽdẽt vultꝰ ꝓſpiciẽtiũ ſic corda hominũ mani⸗ feſta ſũt pꝛudẽtibo.&̊ hõ põt cognoſcẽ occłta coꝛdis.⁊ Fʒ noticia ⁊ iudiciũ.̊ põt iudicaꝛe. Itẽ ecci.xix. Ex viiin cognoſcit᷑ vir⁊ ab occurſu faciei ſenſatꝰ.cũ &̊ ſʒ noticia fit iudiciũ.põt iudicari ꝑ ea que exteriꝰ ſunt ð occultis coꝛdis.q¶ Pretea.vij.math.dẽ . A fructibo eoꝛũ cogno⸗ ſcetis eos.⁊ loqꝗt ð y pocritis.̊ coꝛda ypocritarũ pnt oo gnoſci ꝑ fructꝰ exterioꝛes.ſʒ ſic pñt cognoſci.ita iudica ri. ð occultis põt eſſe hũanũ iuoiciũ.¶ Rñdẽduʒ ẽ d hoc.qꝙ ſoliꝰ Sdi ẽ iudicare de occultis iudicio certitudis. 4Ad illò vo qð obijcit᷑ ĩ cõtraꝛiũ dicẽdũ ẽ.ꝙ illa maife ſtatio q coꝛda dicũt᷑ eẽ maĩfeſta pꝛudẽtibo.ñn ẽ niſi qdam noticia ſᷣm ↄiecturã.ꝓpt᷑ quã ñ dʒ ꝓcedẽ iudiciũ bõita⸗ tis aut malitie m certitudinẽ.ſʒ ex h̊ põt oꝛiri qdã pſũ ptio.q¶ Silr dicẽdũ ẽ ð eo qð dictũ ẽ. xix.ecci.ↄiectura eĩ capit᷑ ex indicijs exterioꝛibo eorũ que latẽt ĩ coꝛoe.. Ad fciũ vᷣo dicẽdũ ẽ.ꝙ fꝛuctꝰ dicũt᷑ illa indicia maifeſta per que põt eẽ ↄgnitio pᷣſũptiõis ñ ceꝛtitudis/vł ſi fructᷣ di cũt᷑ pcta.ſic vr ce uglteriiad Hornannedſte ñ iu⸗ dicet. vbi dr maifeſta ſũt que n pnt bono aio fieri.vt ſũt blaſphemie furta ⁊ hꝰmõi.ð ꝗho dr̃.vij.math.a fꝛuctibo eoꝛũ ↄgnoſcetis eos.tũc ð ilt ⁊ ꝑ illa iudicaꝛi ꝑmitti?᷑.ſi eĩ oꝑa ſũt hꝰmõi.bñ iudicãdꝰ è eẽ pctor ſiue malꝰiĩ corde Ecundo querit᷑.ſi hõ põt in dicare ðoccuitis coꝛdis ſuiſqð vꝛ ꝑ h̊ qð dẽ.j.ad Cor᷑.ij. Quiſ . pus hoĩs ſcit que ſũt ĩ ipo.⁊ ð ꝗbo ſcit hõ ð his põt iudicare.i.diſſinire. hõ põt iudicare ð occultis coꝛdis ſui.¶ Itẽ ibidẽ dr.ſpuᷣalis hõ oĩa iudicat. ſʒ que ſũt illa oĩa niſi que aand ſpũñᷣał hõ põt iudicare de oc = R cultis coꝛdis ſui.(¶ Cotra ſuꝑ illð pria ad Cor᷑iiij.¶e q; meipᷣm iudico.glo.ꝑiculoſuʒ ẽ nob ð occultis coꝛdis noſtri vel aliorũ iudicare.tãta enĩ ꝓfunditas credenda ẽ ĩ ipſo hoĩe.q lateat ⁊ ipᷣm bominẽ.⁊ H oſteẽdit ꝑ petrũ ꝗ dixit. Et ſi oẽs ſcãdalizʒati fuerit ĩ te ego nũqᷓ ſicadali⸗ ʒaboꝛ.⁊ tñ ſcãdalizatꝰ fuit.¶ Ad qð dicẽdum .q; eſt du plex iudiciũ.diffinitiõis de rè pñti vel pᷣterita vel futu⸗ ra. Item eſt iudiciũ examĩatiõis.põt ergo homo de ſe iun dicare iudicio examinatiõis preſentia preterita ſque ſcit hominũ que ſũt hoĩs niſi ſpũs hoĩs q ĩ ipo = ae nd 16; iin ieiß ltis No⸗ tco⸗ ca 00 . e⸗ tu⸗ Pü⸗ Nxa'Pr ng απι A E: ⸗ o 16 ¶ Nueſtio licet ſint in genere ſuo occulta. tñ ipſi homini ſunt mani feſia. VUnde dr.j.ad coꝛin.rxij.Si noſipſos iudicaꝛemus nõ vtiq; diiudicaremur.Eſt aũt iudiciũ diffinitõis de p ſentitet de re futura. de pnti po aut de ꝑſona aut xx ſcto ſi de futura re:qᷓtuzʒ ꝑtinet ad fragilitatẽ ſatis põt de ſe certam facere ſniam verã iſi po de pñti qtum ad factum certã põt daꝛe ſniam quo ad genꝰboni vel mali vel indif ferentis Si vᷣo quo ad ꝑſonãa. de malo põt iudicaꝛe: ſed te bono nõ. niſi fuerit ex ſpãli gra data a dño. ſicut qn dixit apłs.Certus ſum ꝙ neq; moꝛs neq; vita neq; pre⸗ ſentia neqʒ futura ſeꝑabũt me a caritate queẽ in xpᷣo ibe ſu.¶ Ad illud pᷣo quod obycit᷑. ꝙ ſpũalis hõ om̃ia iudi⸗ cat:intelligendũ eſt de iudicio examinatiõis eoꝝ que ꝑ⸗ tinent ad ſalutẽ m ſufficientiã i¶ Zeq; eſt ↄtrariuʒ ei qð alubi dicit apłs.neq; meipᷣm iudico.h̊ enim ẽ de iudicio Idrt ſpectãte ad futurũ vel ad pns ſᷣm rõnem boni.quaſijnõct diffimo me eſſe bonũ.et ſi non hbabeam ↄſciam mali.po teſt tñ hõ habere certitudinem ↄfidentie de futuris et ſi nõ certitudinẽ iudicij.vñ.j.ioh.iiij. Si em̃ coꝛ noſtrũ nõ repᷣhenderit nos:fiduciã habemus ad deũ. et quicquid petierimus accipiemus. terciuns Ercio querit᷑ ſi nõ de occultis alioꝝ Rᷣ dema nifeſtis:vtrum de omibo manifeſtis põt fieri oĩno iudiciũ.qð videt᷑.dicit᷑ em̃ ſuꝑ illud.vj·. olite iudicare.glo.de manifeſtis licitũ eſt iudica⸗ „„„ re.Et ſuꝑ illud.xiiijiad Ro.manducantem nõ iudicet. manifeſta ſunt q̃ nõ pñt bono aio neri: de quibo nob iu dicare ꝑmittit᷑.¶ Contra.videt᷑ ꝙ nõ de omibo apertis vñ ſuꝑ illud.xiii:ad Ro.ion ampliꝰinuicẽ iudicemꝰ. glo.nõ rephendamꝰea q̃ neſcimꝰqͥ nĩo fiũt.vel etiã ſi aꝑ⸗ ta ſint nõ ita rephendamꝰvt de ſaĩtate veſperemꝰ.⁊ acci pit᷑ ibi rep̃hendẽ p iudicare.gᷓ nõ de om̃ibo maĩſfeſtis ptẽ fieri iudiciũ.(¶ Ad qð rñdendũ.ꝙ de maifeſtis pt᷑ fieri iudiciũ ꝓut ſup determĩatũ eſticũ fit ab eo a qͥ dʒ fieril⁊ cũ eſt maĩſfeſtũ eo mõ quo debet eſſe manifeſtũ. hoc autẽ eſt iudiciũ diffinitõnis. Judiciũ aũt ↄdemnatiõnis ĩ fu⸗ turo nullatenꝰeſt faciendũ.⁊ hoc mõ intelligit᷑ illa gucto/ ritas ſi aꝑta ſunt nõ ita rephendamꝰvt ð ſe itcteel pe⸗ mus, eranorn huiꝰquerit᷑ vt licitũ ſit nobis iudica re vel deſperare de antixpᷣo xel de aliquibo alijs.et videt᷑ ꝙ nõ.ꝑ auẽtem iaʒ dictà.¶¶ Preterea.de nemie deſꝑan⸗ dũ ẽ dũ ẽ in via: nec de antixpᷣo. Cont᷑.v.ad eph.ſuꝑ illud. Qui oꝑatur in filios diffidentie.glo.te quibo dif⸗ ſidimus: aliqui ſunt de quibo poſſu modiffidere vel de⸗ ſperare.¶ Preterea videbant᷑ angeli diffidere de ſalute babilonis.cũ dicebãt.migremꝰde his ſedibo vei eamus et derelinquamꝰ ⁊c̃.ꝗa ſili pñt hoĩes diffidere de ſalute alioꝝ:et ita iudicare iudicio ↄdemnatõis.4 Pꝛeterea. medicꝰcũ deſꝑat de egro cũ eſt egritudo incurabilis.nõ peccat iudicado ipᷣm ad moꝛtẽ.ꝭ pari rõne erit de medi⸗ co ſpũali.Vñ oꝛige.lj.hiere.ſuꝑ illud curauimꝰ⁊c.acci dit tibi qdð accidit deſperãtibo medicis:&q̊ ſi licitũ eſt me dico relinquere egrũ et ita deſperare d ſalute coꝛpoꝛali ſitr deſpandũ eſt de ſalute ſpũali.(¶ Ao qð dicenduʒ.qꝙ; nemie deſperandũ eſt in via ſimpłr q̃ntũ eſt de ↄditõ⸗ ne viatoꝛis.nec de aliquo iudiciũ ↄdemnationis eſt ꝓfe⸗ rendũ.relinqtur em̃ in omibo poſſibilitas li.ar.ad bonũ et ideo dicit.iiij.danieł᷑.redime pctᷣa tua ełys.et ſequit᷑: foꝛſitan de milerebit᷑ tui.qtũ &̊ ad potentiã ſummi me⸗ dici vel qͥ ad poſſibilitatẽ li.ar.non eſt deſpandũ.maioꝛ em̃ eſt potentia medici qᷓ; magnitudo moꝛbi.¶. Ad h̊ aũt quod obijcitur de glo.v.ad epb.dicendum eſt.ꝙ habita conſideratõne multoꝛum ſignoꝛũ ex ꝑte peccatoꝛis.difſi ditur de obedientia ex ꝑte ipſius vel de potentia ex paꝛte fragilitatis humane in illo cuius eſt coꝛrigere:nõ tamẽ ſimpliciter. ¶ Ad illud vᷣo quod obijcitur per ſimile de x angelis. dicendum eſt ꝙ nec ipſi angeli deſperabant ſed Rry Fm quid.quia erant repugnantes coꝛrectõni ſicut eſt de — crxxxv. medico qui derelinquit egrum repugnantẽ curatõni.ne erſpiret inter manus ſuas ⁊ reus videat᷑.¶ Silr dicen⸗ dum eſt ad illud de medico coꝛꝑali.ꝙ licet medicus coꝛ poꝛalis conſiderãs cauſas inferioꝛes diffidat de ſalute egroti.et ᷣm illas cauſas iudicet illũ ad moꝛtem:nõ tñn ſic bet eẽ d iudicio ſpũali.eius em̃ eſt pꝛincipalit᷑ at⸗ tendere cauſas ſuꝑioꝛes.ſᷣm quas datur curatio vł da⸗ ri poteſt.vnde nõ eſt quis iudicandus ad moꝛteʒ eterna niſi conſtaret de finali impenitentia. rticulus qnartus — Varto querit᷑ ſi nõ de dubſapot umiudica⸗ ( rre.vtrũ in ꝑtem vtrãq; indifferenter ſit inter re pꝛetãdum.aut tm̃ in melioꝛẽ ꝑtem vel aliqñ hin dæterioꝛẽ ꝑtem.qð ſic dicit be.ſuꝑ illð math.vij. ¶ Jo⸗ lite iudicare. Item.xiiij.ad ro.mducantẽ nõ iudicet gl. dubia in melioꝛẽ ꝑtem ſunt interpꝛetãda.¶ Cõtra.xx. math̊.MNulti vocati pauci vᷣo electi. Et gen.viij. pꝛoni ſunt ſenſus homĩs ab adoleſcẽtia ſua in malũ.ergo plu⸗ ra fiũt mala intentõne ꝙᷓ bona et hoc ſcimus.ergo polſ⸗ ſumus interpᷣtari. Item in yſa.v. Ve qui dicitis bo⸗ num malũ.gl.ve qui dicit de eo qui malus eſt ꝙ bonus ſit et ecõuerſo.¶¶ Itẽ aſſerere ð quo quis dubitat ẽ pc᷑m ergo et interpᷣtari.q¶ IRẽ nos tenemur diligere ꝓximos ſicut noſipos.q̊ cum de factis ꝓpꝛijs debeamꝰ interpᷣtaꝛi in deterioꝛẽ ꝑtem vt ha bet᷑ ꝓuer.xviij. Juſtus prioꝛ eſt accuſatoꝛ ſui.et grego.bonaꝝ mentiũ ẽ ibi culpã agno⸗ ſcere vbi culpa nõ eſhq̊ de factis ꝓximoꝝ Similit ſunt dubia in deterioꝛẽ ꝑtem interpᷣtanda.q Iteʒ cũ aliquis confitetur de dubio inter moꝛtale et veniale. tam ille ꝗ cõfitetur qᷓ; cõfeſſoꝛ interpᷣtari debẽt deterioꝛẽ ꝑtem iniũ gendo 2 ſuſtin40 pnĩam.ꝗ dubia in deterioꝛẽ ꝑteʒ ſũt inteꝛpᷣtanda. ¶ Sed ꝙ in neutrã ꝑteʒ ſunt inter pᷣtanda vigdet᷑ ꝑ aug:qui dicit. Ille pie et iuſte viuit.qui reꝝ inte ger eſt eſtimatoꝛ neutrã ꝑtem væclinãdo.& equitas ẽ ſer — — I aꝛq zeltio 9α. uonda in iudicio. et ita nõ eſt in alterã ꝑtem declinare. qð dicendũ ꝙ dubia facta ꝓpꝛia:in deterioꝛẽ ꝑtẽ ſunt interpᷣtanda.ſic dictũ eſt in cõfeſſionei⁊ hoc eſt quo ad ſuſceptõem penitentie.et ſic intelligit᷑ illud greg.bo⸗ naꝛũ mentiũ ⁊c̃.vnde hoc interpꝛetari nõ eſt affirmare vel iudicare ſimpliciter:ſed ſe gerere ⁊c.dubiũ actuzʒ ac ſi deterius cõtigiſſet.¶ Et ꝑ hoc ſoluit᷑ illud qdð obiectuʒ eſt ꝙ aſſerere ð quo quis dubitat eſt peccatum.et ſimili ter illud ꝙ dicitur ve illis qui dicunt bonũ malum vel ecõuerſo.non em̃ qui ſic interpꝛetatur: affirmat vel aſ⸗ ſerit de quo dubitatEt licet ſint plura mala qᷓ; bona et ꝓnioꝛ ſit homo ad malum qᷓ; ad bonũ.de factis ꝓximo⸗ rum non debemus interpꝛetari in deterioꝛem partẽ vbi dubium eſt te vtraq;: ſed in melioꝛem. hoc enim eſt in laudem liberalitatis diuine qui poteſt inclinare in bo⸗ num cum vult. (S aũt queratur ex qua cauſa debet interpꝛetari homo in melius quod dubium eſt in pꝛoxi mo.cum dubium qtum eſt de ſe in neutram partem in clinet. Reſpondendum eſt ᷣm ꝙ dicit Seneca.qꝛ ex bu manitate tebemus interpꝛetari in melius. Sapiens em̃ quicquid accidit bene illud interpꝛetando leuat.i.ma⸗ gnificat.quicquid dubium eſt ex humanitate inclinat ĩ melius.i! Si vo queritur quid ſit iſta humanitas an ſit virtus vel non. Reſpondendum eſt ꝙ non. cõmunis eſt em̃ bonis et malis.ſed eſt vis inſita hũane nature a pꝛi⸗ cipio.ſicut em̃ ꝑ ſindereſim fit reſpectus ad pꝛopꝛiaʒ ſa lutem:ita ꝑ bunc habitum nature fit reſpectus ad ea q̃ ſunt pꝛorimi.ſed hec debilioꝛ ẽ.quia magis declinamur ad bonum noſtꝛum ꝙᷓ; ad bonũ ꝓximi.q Ad illud vᷣoqð obijcit᷑.ꝙ cũ dubia in noſᷣ interpᷣtari debeamꝰin deteriꝰ et ita ſimiliter ea que ſunt pꝛoximi.dicendũ eſt ꝙ nõ eſt ſimile.dubia em̃ in nobis interpꝛetanda ſunt in parteʒ teterioꝛem pꝛopter timoꝛem et cautelam. et ideo dicit. ix· Job. Verebar om̃ia opera mea ſciẽs ꝙ non parceꝛes delinquenti.hoc eſt cum timoꝛe ponderaui.ea vo q̃ ſunt 6ρ τ proximi ex bono humanitatis in melius interp̃ᷣtemur. AAo illud pᷣo qð dicit aug.ꝙ ille iuſte et pie ⁊c. Dicen⸗ dum eſt. ꝗꝙ boc attendit᷑ in iudicio ↄtentioſo in quo conſi cerande ſunt om̃s circũſtantie et ꝑſone et facti.nec decli nare debet a veritate cum dicat᷑ roari Haannerl nõ miſereberis in iudicio.et in ceutro. Yon accipies per⸗ am Equit᷑ de iudicio cum.ſ.bomo vſurpat iu⸗ diciuz qð eſt ali i. hoc aũt põt ↄtingere dupliciter. vel cum nõ hʒ iuriſdictõeʒ. vel ſi habet nõ extendat᷑ ſua iuriſdictõ ad illð qð eſt alteriꝰ:ſᷣ ſeꝑate ſunt iuriſdictiões nõ ſubalterne. ꝓpter pꝛimã vſurpatõneʒ obijcit de moyſe ꝗ vidit virum egiptiũ ꝑcutientẽ quẽdã de hebꝛeis quẽ ꝑcuſſum abſcon dit in ſabulo. Videt᷑ em ꝙ; nondũ ↄſtitutus eſſet iudex a dño ad puniendũ delinquẽtes.q; vſurpauerit iudicium cum em̃ duo ꝑtineãt ad officiũ pꝛelati.ſ.ſubiectis poſſi⸗ denda iuſte diſpenſare et eos ↄtra iniuſticiaʒ defendere. videt᷑ illam ꝑtem vſurpare officij qᷓ ꝑtinet ad ſeueritatẽ. lPꝛeterea dr.xiiij.ad Ro. tu ꝗs es ꝗ iudicas ſeruũ alie numſſuo dño ſtat aut cadit.ex quo videt᷑ ꝙ officium in⸗ dicij vſurpauit/ dicit etiã in euãgelio math.xxvj. omnis q acceꝑit gladiũ gladio ꝑibit.accipꝑe aũt gladiũ videba tur cũ nõ eſſet oſtitutus in iudiciaria ptate.dicit qautem aug. ↄtra fauſiũ ille vtit᷑ gladio qĩ nulia ſupioꝛe ac legit tima pkate vel iubente vel ↄcedente in ſanguineʒ alicuiꝰ armat᷑:̊ moyſes ſic accipiendo gladiũ.i.poteſtatẽ pec⸗ cauit. ¶ Sʒ videt᷑ ↄtrariũ ꝗ; non peccauit vſurpando ſi bi ptᷣateꝭ iudiciaria.ꝑ hoc qdð dicit amb.in li.de officijs. non inferenda ̊D depellenda iniuria lex veritatis eſt.qui em̃ nõ repellit iniuriã a ſocio ſi põt:taʒ eſt in vicio q ille qui facit. Ande ſcẽs moy.hinc pꝛius ẽ oꝛſus temptamẽ⸗ ta imbecillis foꝛtitudinis.i Zam cũ vidiſſet hebꝛeum ab egiptio imuriã accipientẽ defendit:ita vt egiptũſpſterne ret atqʒ in arena abſconderet. ex qͥ accipit᷑ ꝗ licitum eſt epellẽ iniuriã a ſocio eti nocendo alteri.et ita nõ pec⸗ cauit moyſes. Item in eodẽ li.foꝛtitudo q bello tuetuꝛ a barbaris patriã.vel domi defendit ifirmos vel a latro/ nibus defendit ſocios.plena iuſticis eſt. Sed moyſes q̃i domi defendit infirmũ:q̊ plenã iuſticiã exercuit.ergo nõ peccauit vſurpãdo iudiciũ alienũ.⸗ Idem videt᷑ ex ver⸗ bis beati ſtephani in li. act.vij.ꝙ diuinitꝰfuerit ei inſpi⸗ ratum.dr em̃ ibidem cũ vidiſſet quẽdaʒ iniuriã patien⸗ tem vindicauit eũ.et fecit vltionẽ ei ꝗ iniuriã ſuſiinebat ꝑenſſo egiptio eſtimabat aũt intelligere fratres. qm deꝰ ꝑ manũ ipſiꝰdaret ſalutẽ iſrahel.ex quibo verbis videt᷑ intelligi ꝙ ipſe diuinitus hoc fecit.et ꝙ credebat hoc ab alijs intelligi et p̃figurari ꝙ eſſet futurꝰ inder ꝓ ꝓplo iſ⸗ rahelition et ̊ videt dicere aug. in queſtoibo Exo. cũ di. cit.ꝑ hoc teſtimoniũ videt᷑ moy.diuinitꝰãmonitꝰqð ſcri ptura eo loco iacet h̊ audire potuiſſe· ex q̊ videt᷑ diceꝛe ꝙ h fecerit diuinitꝰ:licet ſcpᷣtura nõ expᷣſſe dicat. Hoc etiã videt᷑ aug:dicẽ ↄtra fauſiũ cũ dicit in ꝑſona ꝓphetica.ad hoc diuinitꝰfieri ꝑmiſſuʒ ẽ vt futurũ ea et lo⸗ qtur de pcuſſione egiptij facta a moyſe.¶ Ad qð dicen⸗ dum. ꝙ licet moyſes fecerit hoc ad defenſionẽ ipſiꝰiſra⸗ helite.nõ tñ excedere debebat modũ.exceſſus aũt fuit in occidendo qð pʒ ꝑ hoc qð dĩc aug.loquẽs de moy.et pe⸗ tro vterq; non deteſtabili inmaniiaſte ſed emendabili aĩ⸗ moſitate iuſticie regulaʒ exceſſit.Et in queſtõnibo Exo. or.nõ videt᷑ ipᷣm factũ iuſtificandũ ⁊ pᷣmittituꝛ ſic nobis terꝛa añ vtilia ſemĩa quaꝛũdazʒ herbaꝝ inutiliũ fertilita te laudat᷑:ſic ille animi motꝰqͥ moyſes ꝑegrinũ fratrem a cine impꝛobo iniuriã ꝑpetientẽ.nõ obſeruato oꝛdie p. teſtatis inultum eẽ nõ ꝑtulit.nõ virtutum fructibo inuti lis erat:fᷣ adhuc incultꝰvicioſa quidẽ:ſᷣ magne fertilitia tis ſigna gerebat.ſic ꝗ̊ peccauit moyſes cũ adhuc nullã legittimã ptᷣatem gereret.nec diuinitꝰacceptam nec hu⸗ 7 mana ſocietate oꝛdinatam. 4 Ad obiectũ aũt dicendum eſt. ꝙ licet non peccaret defendendo hebꝛeũ: peccauit tñ ercedendo. Illud aũt qð dicit᷑ in. xxiiij. ꝓuer. Erue eos q ducunt᷑ ad moꝛtẽ. intelligit ſalua iuſticia: hoc em dicit in pᷣdicta auẽte.¶ Ad illud vᷣo quod dicit᷑ in ack. dicẽdũ eſt. ꝙ ex hoc nõ dat᷑ intelligi ꝙ ipſe diuinit? accepta pta⸗ te hoe fecerit:ſᷣ pᷣfſigurat᷑ quodãmodo in eo accipiẽda po teſtas et quedã ydoneitas future ptatis: in qua poterat ꝓyls pᷣſentire ptatem ſibi ↄferendã.·4 Ad terciũ dicendũ ꝙ boc nõ dirit aug.aſſerendo ſed futurũ ꝗd pᷣſignando. boc em̃ pʒ per ea q ſequunt᷑.videtañ aug:quali dupliceʒ ponere opinionẽ. aut ꝙ diuinitus acceꝑit ptatem qð tñ ex ſcriptura nõ hr̃ aut ꝙ animolitatis eſſet indiciũ /non accepte ptatis.non em̃ in hoc facto moyſes laudat᷑ ſin pliciter ſicut nec petrus a dño.vterq; iñ odio improbita tis aliene fecit.ſᷣ ille fraterno:iſte dnico licet adbuc car⸗ nali amoꝛe tñ peccauit ſicut dicit aug. (Weinde queriturde S. j. phinees fitio eleaʒ aꝛi.vtꝝ peccauerit ĩterficiẽdo iſrabe⸗ itẽ coeũtẽ cũ madianitide Cidet em vſuꝛpaſſe poteſtatez · piae qcceperat em̃ pr̃ eius ſacerdotalẽ pr̃atem.nõ legit᷑ autem sgramt pe accepiſſe ptatem a pr̃e ſuo nec a dño. vſurpauit. legit 6 em̃.xxv.nũeri:ꝙ dñs dixit moy.ꝓ illo pcto ꝓpli ꝙ ſuſpet deret pᷣncipes ꝓplłi in patibulis.Moyſes etiã dixit iudi cibo iſrabel ꝙ occigeret vnuſqſq; ꝓximũ ſuum g iniciatꝰ eſt belphegoꝛ.nõ ẽm er mandato dñi nec ex mãdato mo⸗ yſi interfecit ipᷣm iſrahelite: et ita vſurpauit poteſtatem , Contra.dñs ibideʒ ↄmendat ipᷣm dicens.phinees fi Condſie lius eleaʒari auertit iram meaʒ a filijs ilrł.ꝗqa zelo meo ↄmotus eſt ↄtra eos.idcirco loquere ad eum. ecce do tibi pacem federis mei.4! Preterea dĩ in .j.mach. ij. zelatus eſt legẽ ſicut fecit ppinees d filio ſalomi.Et in pᷣs. NReputatũ eſtei ad iuſticia.(¶¶ Ad qð dicendũ.ꝙ licʒ eo R'tarin 4& dem ʒelo ꝑcuſſit petrꝰ quo et phinees ſicut dicit᷑ in gloo. ſuꝑ luc.tñ nõ erat oĩno idem ʒelus.ʒelus em̃ erat in pe⸗ tro carnalis dilectõnis dñi. zelus pᷣo in phinees vt vĩdi⸗ caret iniuriam dñi quã intulerãt ydolatre:et ita nõ ſim pliciter ent idem ʒelus.¶ Pꝛeterea licet nõ eſſet ſummꝰ ſacerdos:tñ ſacerdos erat et filius ſummi ſacerdotis.⁊ ſx ſacerdotibo ne iuſticiaʒ exequerent᷑ in bomicidas perſo a. naliter vel etiã in malefactoꝛes. In petro autem hoc fu⸗ it oſtenſum ꝙ ſecerdotes euangelici nõ ſunt executoꝛes huiꝰlegis. Vnde dictum eſt ei.oueꝛte gladiũ tuum in va ginam ¶ Item obijcit᷑ de daniele qui non babuit legitti⸗ mam ptatem: et tñ iudicauit iudices illius tẽpis ſenes. videt᷑ &̊ q vſurpauerit iudiciũ et marime reſpectu illoꝛũ qui ſuꝑioꝛes erant ↄſtituti.¶ Nð etiã videt᷑ ꝑ hoc ꝙ da⸗ uid cum pcidiſſet Hoꝛã clamidis ſaul.pꝑcuſſit coꝛ ſuuʒ.in q̊ notat᷑ (ſicut dicit greg.) ꝙ inferioꝛis nõ eſt iudicare vlł ———————-ʒ — ad iuſticiã ei reputabat᷑.non enim temꝑe illo ꝓbibebat᷑ E,fa repᷣhendere facta ſuꝑioꝛũ.̊ daniel vſurpauit iudicium iudicando illos ſenes. Ad quod rñdendũ.ꝑ hoc qð di⸗ cit᷑ in canone.ij.q.vij.nos qui in competenter 7c. miracu la et maxime vet.teſta.ſunt admiranda:non in exemplũ noſtre actionis trahenda.multa enim concedebant᷑ que nunc pꝛohibentur.tunc ſamuel agag regem pinguiſſimũ amalech in fruſta concidit. nunc nulli eccleſiaſticoꝛum iudicium ſanguinis agitare licet.tunc phinees iudeum coeuntem cum madianitide interfecit. et reputatum eſt ei ad iu ſticiam: hodie ſacerdotibus in pernitionem ſui verteretur officij. In figura ergo contigit ꝗ DSaniel pu⸗ er ſenes iudicauit.prefigurauit enim chriſtum puerum qui ſcribas et phariſeos iudicauit.de ipſo enim Dicitur in Ylaie.xvj:prepaꝛabitur in miſericordia ſolium.et ſe debit ſuper illud in veritate iudicans et querens indici: um. et velociter reddens quod iuſtũ eſt. et dicitur in hie⸗ re.xxiij.regnabit rex et ſapiẽs erit et faciet iudiciũ et in⸗ ſticiã in terꝛa.¶ Qð obijcit᷑ ꝙ nõ habuit poteſtatem ⁊c. o αndtAa *ναα Eaa . G ter⸗ t. eerer o ſp ſhier in 09 at gi ⸗ o. e⸗ l . e / — —2 = —. — AW,NAl Ral er E E Ac ¶Lneſtio dicendũ ꝙ immo a dño qð patet per textuʒ dañ.xiij. vbi dicit ſuſcitanit dñs ſpiritum pueri iunioꝛis ⁊c· Membrum tercin Dnſequẽter dicendũ eſt de iudicio vſurpa foar eo aui habet Raien diſ wram ſeut legit᷑.ij. pał.xvj.de Ozʒia rege ꝗ vſurpauit ſihi ſacerdotiũ. Vñ dictũ eſt ei.nõ em̃ tui officij eſt vt adoleas incenſuʒ dño ſed ſacerdotũ. et ſimi⸗ liter legit᷑ de hieroboam ꝗ alcendit ſuꝑ altare vt adolẽt incenſum.iij.reg.xiij.¶ NPoteſt aũt queri ſi ptᷣas eccleſi⸗ aſtica vſurpet ea que ſunt pfatis ſecularis vtrum peccet vel nõ.Scðdo querit᷑ ſi vſurpatio ſit iudicij nõ tm̃ qtum ad ptatem ſ et qtuʒ ad ſciam et bonitatẽ.vtpote ſi igno rans vſurpat ſibi iudiciũ ac ſi eſſet ſciens.vel malus acſi eſſet bonus. Tercio queritur ſᷣm quos et quot modos ſit vſurpatio indicij. Pe re. Irca pꝛimũ ſic.ptas eccleſiaſtica vel ſecłlaris e diuerſo diuidũtur.ſic diuidũt᷑ vita terrena ven telnen et. et vita ſpũalis: ̊D vita terꝛena nõ eſt ſub ſpũa . Aαπ linec ecoõnerſo. nec pras ſub ptate. pras eccleſiaſtica eA⸗ ſinỹtum hmõi ſi dictat vel exequit᷑ iudiciũ ſeculare vſur 14 200 pat 2 vſurpãdo peccat. Ytẽ in illo veꝛbo euãgelij AMNDa⸗ Apqr the. xxij. Reddite q̃ ſunt ceſaris ceſari et qᷓ ſunt dei deo. cxſignat᷑ diſcretio ptatis ſpũalis a terꝛena/ eccleſiaſtice a ſeculari.ſic̃ &̊ ſecularis ptᷣas ſi extenderet manũ in eos . . . . 4 ꝗ ſubſunt ecclie:vſurpat qð eſſet pratis eccleſiaſtice: it alene ccõueꝛſo. ꝙ aũt ſicſit videt᷑ ꝑ hoc qð dic hug. Spũalis gr⸗/ ſigdẽ pras nõ ideo pᷣſidet vt terrene in ſuo iure piudicii ? faciat:ſicut ipᷣa terꝛena pt̃as qð ſpũali debet᷑ nunqᷓ ſine net ad ptatem ſecularẽ.et ſpũalis ad eccleſiaſticazʒ.ſicut gladius ſpũalis nõ arꝛipit᷑ a ptate ſeculari.ſic nec gla⸗ dius materialis arꝛipi dʒ a pfate eccleſiaſtica: &ᷓ ſi arri⸗ pit vſurpat. Arguit᷑ ꝙ diſtincta ſunt iudicia ſecularia Iy ſulieto et eccleſiaſtica ex diſtinctõne officioꝝ. Ande ciprianus. . D ι ediatoꝛ dei 1 boĩz xpc. ꝓprijs actibo 2 digtatibo diſti ctis:officia ptatis vtriuſq; decreuit ꝓpria volẽs medicia li humilitate ſurſum offerꝛi:nõ hũana ſuꝑbia rurſum ĩ infernũ demergi.vt xpᷣiani im ꝑatoꝛes ꝓ eterna vita pon ne hh G tificibo indigerent.et pontifices ꝓ curſu tꝑalium rerum nnPl tim̃modo in ꝑſonalibo legibo vterent᷑. ¶ Ztem gelaſiꝰ pa⸗ pa.duo ſunt quibo pᷣncipalr bic mũdꝰ regit. auctoꝛitas ſacra pontificũ et regalis pr̃as.in quibo tanto grauiꝰeſt pondus ſacerdotuʒ.quãto ꝓ ipᷣis regi hoĩm in diuino ſunt reddituri roni examine.⸗ Beaer ꝑ hoc ꝙ dẽ. xxij.diſ.in can.omes ſiue patriarche ⁊c.eccłiaʒ ipſe ſolꝰ fundauit et ſup petrã fidei mox naſcẽtis erexii.qui bea⸗ to petro eterne vite clauigero terꝛeni ſimul et celeſtis im perij iura ↄmiſit.Et dicit greg. Mos ſanctoꝝ pᷣdeceſſo⸗ rũ ſtatuta tenentes.eos ꝗ fidelitate ꝗ lacſo ercoicatis ras ſuntoſtricti.apłica auẽte a ſacrbnbi⸗ imus. et ne ſibi c . . — — „ u Iy vere lege fidelitatẽ ſeruent omibo modis ꝓbibemus. 4 Item ipſe H dñs in ſeipo vtrũq; iudiciũ exercuit.cũ vendentes ⁊ emẽ tes eiecit de templo.cuʒ adulterã abſoluit.ex quo videt᷑ deſignaſſe ↄiunctõem vtriuſq; ptatis in vna ꝑſona futu ram ſhoc etiã arguit᷑ ex moyie qui vtrũq; exercuit quod Ss ha nona k- eſt pᷣncipis et qð eſt ſacerdotis. Cum enim vnxit aaron S ters u. officiũ geſſit ſacerdotis.cũ aũt ↄſtituit tribunos et cẽtu⸗ N Tones officiũ geſſit pꝛincipig. ex quo videt᷑ cõi ungi offi⸗ 2 cium vtriuſq; poteſtatis et i in vna ꝑſona. ¶ Co⸗ . b tra.ſpũalis ptas maioꝛ eſt dignitate ſeculari.qdð ſic ꝓpba A tur: quẽaqmodum bʒ ſe coꝛpad aĩam. ita ſe habet ptas WWrs al ſſpũàlis ad ſecularem: aĩa põt ſup coꝛpꝰnõ ecõnerſo. ſᷣle ſpũalis põt ſuꝑ terrenam et eccleſiaſtica ſuꝑ ſecularem. Pꝛeterea a tro pꝛimũ ſacerdotiũ eſt inſtitutũ.ꝑ ſacer⸗ dtium vo iubente deo regalis ptas eſt oꝛdinata ſic ha⸗ 212 % culpa vſi urpat. 4 Ytem ĩenãgelio.xxij.luc.d.Ecce duo . gladij.et dñs dixit ſatis eſt.ex qͥ ſumit᷑ ꝙ ſecularis ptᷣas 2,3 e diuerſo ẽ ↄtra eccleſiaſticã.gladius em̃ materialis ꝑti- enian. cxxxv. betur in illo.j. Reg.x. Saule inuento a ſamuele et con⸗ ſtituto rege. ¶ Pꝛeterea ſacerdotalis dignitas benedi⸗ cit regalem. maioꝛ aũt eſt qui benedicit ꝙ ꝗ benedicitur eꝛgo ſubeſt ſecularis ptᷣas eccleſiaſtice.¶ Pꝛeterea.ſi tm̃ gladius ſpũalis eſſet ipſius pratis eccleſiaſtice.cũ dictũ fuit in euagelio.Ecce duo gladij hiciqnon rñdiſſet dñs ſa/ tis eſt. In hoc em̃ innuit ꝙ vterq; gladiꝰeſt eccleſiaſtice- nec dixiſſet petro ↄuerte gladiũ in vaginã de gladio eniʒ materiali intellexit dñs.eius aũt eſt ↄuertere qui habet ptatem.cum & petrus typuʒ gerat pᷣ — neg pati eccleſiaſticũ reſidet poteſtas gladij materiał. 2 uiſe ſunt abinuicẽ ꝙtum ad exercitiũ ſoiuile etiam ſunt qᷓtum ad imperiũ 8. nõ diuiſe ſunt ꝙtum ad meritũſali⸗ lati eccleſiaſtici pe, qñ etiã ſunt ↄiuncte q;tũ ad impeꝛiũ.cuz.ſ.pᷣncipes terꝛe ni ↄcedũt non tĩ vtilitatẽ ecclie ſ̊ etiam ptatem: nihilo⸗ minus tñ reducende ſunt iſte prates ad diuerſas ratões ꝑſonaꝝ.Cum g queꝛit᷑ vtrum pꝛas eccleſiaſtica vſurpet iudiciũ qð eſt ſecularis pr̃atis?: Dicenduʒ eſt.q vſurpat ſi exerceat iudiciũ ſeculare ꝑ ſeipſum.cum aũt eſt ecclie collata poteſtas a pᷣncipe terꝛeno.exercitiuʒ iudicij ſecu⸗ laris ſpectare debet ad laicas ꝑſonas:poteſtas aũt con⸗ ſtituendi illas põt tunc ſpectare ad ecclłliam. VUnde dicit hug.licet ecclia fructuʒ terꝛene ptatis poſſeſſionis vſum accipiat.ptatem tñ exercende iuſticie ꝑ eccleſiaſticas ꝑ⸗ ſonas añ iudicia ſecularia exereere nõ põt.põt tñ mini⸗ ſtros habẽ laicas ꝑſonas:q; per iura ⁊ iundicia ad terꝛe⸗ nã ꝑtinentia ptatem. ſᷣm tenoꝛem legis et debituʒ iuris terꝛeni exerceat.cum aũt diuiſe ſunt ptates in perſonio nõ eſt vſurpatio:ſi nutu poteſtatis eccleſiaſtice fiat exer citiuũ a ptᷣate ſeculari.Elñ dicit berñ.iiij.ad eugenium. EAterq; eſt ecclłie et ſpũalis.ſ. gladius et materialis:ſed is quidẽ ꝓ eccłia:ille pᷣo ab ecclłia exercendus.ille ſacer⸗ dotis iſte militis manu: ſ̊ ad nutum ſacerdotis et iuſſu imꝑatoꝛis..¶l Ex his patet qualiter rñdendũ eſt ad obie⸗ cta.ↄcedendum eſt em ꝙ diſtincte ſunt pr̃ates maxĩe qᷓ⸗ tum ad exercitia et qᷓtum ad imperia.ſicut quidã rõnes ꝓbant:nihilominꝰnõ eſt ↄſimilis ↄꝑatio ptatis ſecula⸗ ris ad eccleſiaſticà ſicut eccleſiaſtice ad ſecularẽ.eccleſia — ſubeſſe eccleſiaſtico.ſicut ſequẽtes oſtendũt rõnes.Vñ licet ad eccleſiã ꝑtineat poteſtas ↄſtituendi eos ꝑ quos ſiant iudicia ſecularia.et exerceat᷑ gladius materialis: nõ tñ ad ptatem ſecularẽ ꝑtinet ↄſtituere eos qui vtunt᷑ gladio ſpũali inqᷓtum hmõi vel vſum demandare.⁊ iõ ex vna ꝑte põt eſſe vſurpatio aliquo modo.quõ non erit ex alia ticul?ſecundus cundo querit᷑ ſi eſt vſurpatio indicij ꝙᷓtum ad ſcĩam.vel bonitatẽ ſicut quo ad poteſtatẽ. Nð videt᷑ ad iudiciũ em̃ rectũ ↄcurꝛũt pt̃ᷣas. ſcia. et dignitas q̃ eſt ex bonitate vite.ꝗᷓ ſi p̃ᷣſumat aliꝗs iudicare in quo aliquid RMR teficit:erit iudiciũ vſurpa⸗ um. 4 Ad idem iudiciũ eſt de notis nota aũt ſm ſciam 4 — ſtica in nullo ſubeſſe dʒ ſeculari:h̊ ſecularis in nliez. t⸗ nõ eſſe debent.ſi ̊ nõ ſit ſcientia ↄſequẽter nec erit iudici um facto.vñ hieꝛ.repᷣhenſibile valde ẽ ð ñ bene cognitis ꝓferꝛe ſniam.et dicitur.xxix.iob.Cauſam quã neſciebã diligentiſſime inueſtigabã.ſi ergo aliquis ꝓcedit ad iu⸗ diciũ non pᷣhabita ſcia eoꝝ que neceſſaria ſunt ad iudi⸗ ciũ:vſurpat iudicium. ¶ Item dicitur in.viij.ioh. Qui ſine peccato eſt pꝛimus in eam lapidem mittat. Super quo dicit beatus augꝰ.docet nos auditis alicuius malio non temere iudicare: ſed prius digito diſcretionis nolſ⸗ metipᷣos diſcutere.ſicut illis dicitur qui ſine peccato eſt quaſi prius ſitis iuſti poſt ream puniatis.ſi enim lex iun bet pumire reos.non tamen a ſimiliter puniendis: ergo temerarium eſt iudicium ſi non precedat diſcretio ⁊ vi⸗ te dignitas.. Item idem.non ſimpliciter iubet vniuer⸗ ſa peccata non iudicare ſed bis qui decem milibus ple⸗ ni ſunt malis. Item Criſoſt. videre feſtucam et eijcere d quod dicendũ eſt. ꝙ poteſið ille ſupᷣdicte due di gfucten tibus nõ eſt oĩm ſed doctoꝝ ſnec hoꝝ omniũ ſed iuſtoꝝ:ex quo accipit᷑ ꝙ ꝓꝑſumptuoſum eſt iudiciũ ſiue vſurpatũ cũ nõ eſt ſcia vel dignitas. enrabea iudicãdi penes in dicem ipᷣm reſidet & iudicat de his q̃ ad ipᷣm ꝑtinẽt.q̊ nõ vſurpat iudiciũ.¶ W quod dicendũ. ꝙ aliud ẽ de pta⸗ te et de ſcĩa ſiue digſitate.poteſias em ꝑtinet eſſentialit: ſed alia duo ꝑtinent ad ↄgruitateʒ ſiue opoꝛtunitatẽ.⸗ prie aũt eſt vſurpatõ iudicij qͥ ad pratem: temeritas auüt vel pᷣſumptio põt dici q;tum ad alia duo. Ercio querit᷑ im quos modos ⁊ quot fit vſur patio indicij. Ad qð põt dici ꝑ hoc qð dic hu go. ꝙ aligd dicit᷑ eſſe illicitũ ſᷣm ꝑſonaʒ. vt ſe culari iudici manũ mittere in clericũ non licet ſupple ad iudicandũ Otem ᷣm cauſam aliqð eſt illicituʒ.vt ſpũa⸗ lia et eccleſiaſtica negocia a iudice ſeculari examinent᷑ Fſᷣin menſurã etiã pene ⁊ qualitateʒ pene.vt nõ licet ſecka ri iudici ſpũali gladio vyti ſm locum.vt ſi loca ſacra vio⸗ lare pᷣſumeret et ↄfugibilibo ad illa etiã reis inoꝛdinate moleſtiã inferꝛe temptaret.Fm tpᷣs ſi ſacris et ſolennibo dieho reuerentiã nõ exhiberet ſed indifferenter ſua iudi⸗ cia exerceret.his q̊ modis fit iudicij vſurpatõ apud iudi cem ſeculareʒ.et ſi em̃ als habeant ptatem: limitata tñ eſt eißras e quo ad cauſam.et quo ad moduʒ pene ſiue qualitatẽ.et quo ad locũ et qͥ ad tpᷣs.¶ Quo ad ꝑſonam vo eccliaſticã vſurpatio eſt ꝙtum ad quendã moduʒ pe⸗ ne.et qtum ao quendã modũ cauſe:ſicut ẽ cauſa ſangui — git duplr vel in foꝛo cauſe vel in foꝛo pnie Nuerit᷑ ̊ de vſurpatõne in foꝛo pnĩe vtrũ ſibi vendicẽt.¶¶ Pꝛeterea licitũ eſt egroto et ratõnale:di nis cuiꝰexercitiũ nõ ꝑtinet ad eam.q;tum ad quoddam tpᷣs.qᷓtum aũt ad ꝑſonas et loca dummodo ſeruet᷑ bone ſtas in loco põt attendi generalitas.perſona em̃ eccleſia ſtica et ſecularis ſubeſt iuriſdictõi eccleſiaſtice.locus et ſacer ⁊ non ſacer põt eſſe in qͥ tractet᷑ negociũ eccleſiaſti⸗ cum:magis tñ ogruit locus ſacer. ¶Wembꝛum quartum Einde querit᷑ de iudicio vſurpato ꝓut eſt inter ececleſiaſticas perſonas. Et hoc ↄtin ſit ũlicitũ vni ↄfeſſoꝛi audire in ↄfeſſione et pniam iniun gere ſubdito alteriꝰ. Qð videt᷑ ꝑ hoc ꝙ dicit᷑ in deu.xix. 126 aſſumes nec trãſferes termios ꝓximi tui: ̊ trãſfert ille terminos:ꝗ ſuã iuriſdictõneʒ dilatat 2 alet coartat. 4 Pꝛeterea dr in ꝓuer.xxrij. Me tranſgrediaris termios antiqͥs qͥs poſuerũt pr̃es tui:ſ antiꝗ pres poſuerũt limi tes iuriſdictõnis ipᷣis ↄfeſſoꝛibo.q̊ ꝗ iudicat ſubditũ alte rius in foꝛo pnie vſurpat iudiciũ. hoc etiã dic Calixtus papa.ix.q.ij. Qulłꝰtermĩos alteriꝰ vſurpet.et.ix.q.ij. de pe.diſ.vj.placuit vt deinceps nulli ſacerdotum liceat quẽlibet ↄmiſſum alteri ſacerdoti ad pniam ſuſciꝑe ſine eiꝰↄſenſu cui pꝛiꝰſe omiſit:niſi ꝑ ignoꝛantiã illiꝰcui peni tens pꝛiꝰofeſſus eſt. Qui vo ↄtra hoc ſtatutũ facere tem⸗ ptauerit.gradꝰſui ꝑiculo ſubiacebit.(¶ Comra. dicit ge laſiꝰxvj.q.j. Si quis monachꝰſuerit ꝗ venerabilis vite merito ſaceꝛdotio dignꝰpꝛeuideat᷑.ſi placeat ſuꝑioꝛi ſuo oĩa que ad ſacerdotij officia ꝑtinent epi electõe ꝓuide ac iuſte agere põt.¶Silr in eiſdẽ greg. MModeramie apli⸗ ce auẽtis decernimꝰ vt monachi ſi p̃ibiterij bonoꝛe ſint dedicati.cũ ligandi ſolnẽdiq; ptate:decimaꝝ ⁊ oblatio⸗ num poꝛtoneʒ nõ minus qᷓ ceteri ſacerdotes laudabilit ſcretioꝛẽ medicũ eligere ne de vita coꝛꝑali ꝑiclitet᷑: lici⸗ tum eſt pctoꝛi ꝗ egrotat ſpũaliter diſcretioꝛeʒ ofeſſoꝛẽ eli⸗ gere ne de vita ſpuali ree quod dicendum ꝙ aliud eſt ꝓpria voluntate iudicinʒ huiuſmodi aſſume⸗ re.et aliud eſt er obedientia ſuꝑioꝛis vtpote illius ꝗ ba bet poteſtatem ſpecialem vel generalem ſuꝑ illum ꝗq con fitetur. Ratõnes ergo ille vel auctoꝛitates qᷓ inducũtur ad hoc ꝙ non aſſumat aliquis iudicium. intelligunt᷑ de illo qui propꝛia voluntate hoc facit. talis enim dicitur vſurpare.ſi vᷣo fiunt ſuꝑioꝛis auẽte vel ingruente neceſ ſitate.ſicut in articulo moꝛtis:vel ꝓpteꝛ ignoꝛantiam al⸗ terius ofeſſoꝛis.non vſurpatur iudicinin. Ende dicẽdũ eſt. ꝙ aliud eſt ex ſua pᷣumptione.et aliud ex obedientie iniũctione vel ex alterius neceſſitate vel ignoꝛantia ĩ co ſeſſione huiuſmodi iudicium crequi vno modo fit vſur⸗ 22 atio alijs vo modis non ſit. . ijtum ad ſoꝛum cauſe vtrum illicitum ſit vel licitum ali⸗ cui pᷣlato iudicare ſubdituʒ alterius. Oꝛ nõ:videt᷑ ꝑ hoc qð dicit Calixtus.ix.q.ij. Aullus alteriꝰꝑrochianuʒ iu dicare vel oꝛdinare vel excoĩcare pᷣſumat.qm̃ nullꝰ alte⸗ Rnoralins rius iudicis niſi ſui ſententia tenebi᷑ aut damnabitur. Item ſicut oꝛdinatio alteri pᷣlato ꝓhibet᷑ ita iudicatio et align rerũ diſpoſitio. Iteʒ ex anthiòceno ↄcilio.epi extra ðyoceſim ad eccłias que extra eoꝝ terminos ſunt non accedunt ex qͥ derelinquit᷑ ꝙ ſi hꝰmõi acceſſus fiant iudicij erit vſurpatio.Contra.xxiij.deutr.ſuꝑ illuo.In⸗ greſſus in vinea ꝓximi tui:glo.in ecclia alteriꝰepi pot al ter aliqͥs coꝛrigere vel ↄfirmare. Item ex ↄcilio anthi⸗ oceno ꝑ ſingulas ꝓuintias ep̃os ſcire opoꝛtet metropo⸗ litanam qui pᷣeſt eurã et ſolicitudineʒ ꝓuincie ſuſcepiſſe pter ꝙ ad metropolitanaʒ ciuitatẽ ab bis ꝗ cauſas ha⸗ bent ↄcurꝛatur.¶ IStem rõne delicti vel ↄtractus ſoꝛtitur gquis foꝛũ alterius.m.q.vj.ca.fi:ex his colligit᷑ ꝙ nõ fit vſurpatio iudicij ſi ꝗs ferat iudiciũ de ſubdito alteriue in foꝛo exterioꝛi.(¶ Ad quod dicendũ. regulare eſi ꝗ; nullus iudicet ſubditũ alterius. habet tñ inſtantiam in 1. 9 certis caſibo.põt em̃ de ↄſenſu illius cuiꝰ ſubditus eſt in . R. minoꝛibo iudiciũ ferꝛe.et hoc modo intelligit᷑ illud deu. M⸗ ſ⸗ vnde ſequit᷑ totam plebẽ nõ licet ei regere vel magna ne⸗ ei gocia tractare.in caſu etiã illo vbi ꝑ aꝓpellatõneʒ ⁊ ne ,/ gligentiã uoluit᷑ ius ad ſuperioꝛẽ ſicut ẽ de metropoli⸗ tano.⁊ ſic intelligituꝛ qð de metropolitano dr.niſi foꝛte cauſa fuerit ↄmiſſa a ſummo pontifice.rõne etiã delicti. vel ↄtractus põt ſubiacere iuriſdictõni alteriꝰ et his ma dis nõ fit vſurpatioſhis intellectis de iudicio ſuſpitioſo et vſurpato:dicenduʒ eſſet e indicio contentioſo: ſed de illo dicetur in pꝛoprio tractatu de pꝛeceptis iudiciali⸗ bus.ſe ve a 90 1 4 ¶ Mueſtio. cxxxvj. de acce erſonarum. uitur de perſo⸗/ naruʒ acceptõne. Pꝛimo ergo videndũ eſt quid ſit ꝓęſonarum acceptio. Secun do cum tres ſint differentie acceptõnis s FV plſonarum: quomõ peccatur vnoquoq; querit᷑ qua de cauſa dicatur acceptio ꝑſonaꝛuʒ. ſpecialiter ꝑſonaꝝ acceptõ Ter Quarto quare remouet᷑ ita a co in ſacra ſcriptura. Membrum prunum Iffinitur autem ſic. acceptio perſone eſt = iuſticia qua pꝛefertur perſona perſone ꝓ⸗ e inn pter cauſam indebitam.ꝙ enim opponat᷑ iuſticie patet per hoc quod dicitur.xix.le⸗ uitiei.ſtatim enim poſtq; dictum eſt non facies quod ini⸗ quum eſt nec iniuſte iudicabis ſubiungitur. Mon conſi⸗ deres perſonam pauperis nec honoꝛes vultum potẽtis. 4Similiter in. xvj. eutrono.Cum dicitur. Judices co ſtitues in omnibus poꝛtis tuis vt iudicẽt ptin iuſto iu⸗ dicio.et ſubdit᷑.nec accipies ꝑſonã nec mũera. ¶ Eont hanc diffinitõeʒ põt obijci ꝓpter hoc ꝙ acceptio perſone videtur eſſe actus coꝛdis.ſicut patet ex coniugato cũᷣ di⸗ citur hoc acceptum eſt mihi. prelatio vᷣo qua prefertur „ . 50, Gn , vunt ant In Ntal⸗ tbe⸗ po⸗ lſſe ha⸗ twr fit o i in ah ne d 1 . . i. „ 1 = = ℳ 7 * ¶ Nueſtio ꝑſona perſone eſt exterius: non recte diffinitur. A¶ Pꝛe terea põt queri q ſit cauſa indebita. ſi em ↄſideret᷑ pauꝑ rõne ſue pauꝑtatis.et ex ̊ moueat᷑ aliquis ad plus cõ⸗ patiendu ſic prefert᷑ ꝑſona ꝑſone.ꝗ̊ ↄſiderat᷑ ꝑſona pau⸗ peris.nec dicit᷑ acceptio ꝑſone:q̊ nõ quecũq; pᷣlatio per⸗ pofns ef⸗ hoc eſſet ꝓpter cauſam indebitã ſterea ꝓpter qd magis dr acceptio ꝑſone q́; acceptio alterius rei.Cũ em dicitur acceptio munerũ res dterminata dicit᷑: pter quid eꝛgo dicit᷑ ꝑſone acceptio.¶ ¶ Ad qð dicendũ.q licet ꝑſone ac⸗ ceptio dicat pᷣmo actũ interioꝛẽ:nihilominꝰ ꝓ poſterius dicit actũ erterioꝛem. Et ſilłr dicit᷑ er ꝑte diffinitõnis.pᷣ⸗ fertur em̃ pᷣmo ꝑſona pꝑſone in indicio interioꝛi. et dein⸗ ceps in actu exterioꝛi.et ſᷣm hoc intelligit᷑ acceptio ꝑſo⸗ ne. ¶ Ao ſcᷣm vo dicendũ.ꝙ ↄſideꝛatio pauperis ꝑſone 4 'ſu aled qꝛ pauꝑ eſt nõ eſt acceptio ꝑſone:lʒ ↄſideratio diuitis i⸗ Jan q̈tum diues ſit acceptio ꝑſone.nõ em̃ quecũq; peiminen tia ꝑſone ad perſonã in iundicio eſt nerehtio ꝑlone etiã ꝓp⸗ pter cm indebitam. vt in illo genere: ſ cum er cõditone pemineẽti in ꝑſona mouet᷑ ad pferendũ:vt ↄditio diuitia⸗ rũ.et ptatis terꝛene.et cognatiõis carnalis et hmõi. hec em ſunt ↄditõnes qᷓ in indicio boĩs p̃ferunt᷑.4¶: Ad terci⸗ um vo dicendũ. ꝙ; aceeptio ꝑſone dr cuʒ attendit pſona D F. eſ no ꝓpter id ꝙ eſt diuinũ in ea: b ꝓpter ea q adiacent ꝑſo⸗ erual ne. pſona em ſic accipit᷑ in hoc loco ad ſiłitudineʒ ꝑſone in teatꝛo q laꝛuata dicebat᷑.vñ dicit gꝛego. Suꝑbia nr̃a retundit᷑ qa in hoĩbo non naturã qua ad imaginẽ dei fa⸗ cti ſunt:ſᷣ honoꝛes et diuitias honoꝛamꝰ. Item idẽ. In⸗ crepat᷑ nr̃a ſnꝑbia que neſcit penſaꝛe hoĩes niſt igpter bo⸗ noꝛes. ſola qᷓ circũſtant hoibo penſat:naturaʒ nõ aſpicit bonoꝛẽ vi in homibo nõ agnoſcit. er iam dictis patet ꝙ; accipere ꝑſonam eſt peccatuʒ. vñ.rlij.ecci.i Ae accipias ꝓſonam vt telinquas. . — , Becaſione etiam ... j. dictoꝝ querit᷑. vtrum ſicut in ꝑſona ꝝ acceptione eſt pec catũ:ita in ꝑſonaꝝ ↄtemptu qð videt᷑. Sic em̃ in pferen do nõ pferendũ eſi pcẽm: ita in ↄtemnẽdo nõ ↄtẽnenduʒz vñ ſuꝑ illud.ij. iocabi. Qolite in ꝑſonaꝝ acceptõne ba⸗ bere ſidem. glo. quicũq; diuitem ꝓpter diuitias eligit. et pauperẽ ꝓpter pauꝑtateʒ abicit: vtrohiq; peccat.querit᷑ 8 vtrum ſint duo pcra.etſi Vtrum ſpectat ad acceptõneʒ ſone:an alterũ tm. Oꝛ aũt ſit vnũ peccatũ et ad accepti⸗ oneʒz pſone vtrũq;ʒ ſpectet:videt᷑ ꝑ hoc qð dicit aug. nõ ẽ putandũ leue petm in pꝑſonaꝝ acceptione br̃e fidem dñi ſone ad perſonã dicit᷑ eſſe duklahen one. Ponat ꝙ gloꝛie.quis em̃ ferat diuitẽ eligi ad ſedeʒ honoꝛis ecclie otempto paupere inſtructoꝛe et ſanctioꝛe.cuʒ qnt vnum Ppfert:alterũ ↄtemnit eoipſo mulei eſt pctm. 4¶. Contra duo ſunt actus oppoſiti.et penes dr̃as actuũ attendunt᷑ peccata.ꝗ duo ſunt pcta.et penes vnũ attendit᷑ acceptio ꝑſone nõ penes alterũ.iQullus em̃ dicit occeptã eſſe pſo nam q temnit᷑.¶ Ao qð dicendum.ꝙ licet ſint diuerſi actus:tn qnia vns ↄſequitur ad alium. cuʒ em̃ pfertur iſte ↄtemmit᷑ ille: ꝓ vno pcro reputant. et ad illud qð pᷣn⸗ cipalius eſt referunt᷑.et boc eſt pcẽn acceptõnis qð pꝛo⸗ hibetur. et ꝑ ↄñs aliud intelligit phitum. 1. . cundum Ecũdo querit᷑ cuʒ ſint tres dr̃e acceptõnis ꝑſonaꝝ quõ peccat᷑ vnaqueq; Eſt aũt ac⸗ 2 ceptio in pmotõne ad dignitates de q ĩtel⸗ VRligit illud. j. reg. xj. Dixit vñs ad ſamue⸗ lem non reſ icias vultũ eiꝰnec altitudinẽ ſtature eiꝰ. qm̃ abieci eñ./ Et dicit yſi. Qui oſanguinitatis vel amicicie ſanoꝛe iudicẽ puertunt. in xpᷣm ꝗ eſt veritas peccare no⸗ ſcunt᷑. Eſt iterũ acceptio pſone in executõne iudicij.xvj. uut. NQon accipies perſonã vel munera. Et dicit᷑. vj.ad eph.ſup illud. · eſt acceptio perſ. onaꝝ apud deũ.iuſiꝰ iuder cauſas diſcernit nõ perſonas/ Eſi iteruʒ acceptio ꝓſone in exhibitõne honoꝛis.ij:iacobi. Lolite in pſona⸗ cxxxvj. rum acceptõne habere fidẽ dũi nr̃i ihu xp̃i. ¶ Queritur vtrũ ꝓmouere ꝓpter ↄſanguinitateʒ ſit acceptõ ꝑſone. ponat᷑ em ꝙ duo ſunt equalis meriti et ſciĩe.et vnꝰ eoꝛuʒ eſt oſanguineus vel nepos epi. et ei ↄfertur beneficium: vtrũ eſt acceptio pſone.et vtrum peccat ſic ↄfeꝛendo /Et videt᷑ ꝙ ſic. quia p̃fert eũ ꝓpter ↄlanguinitatem et ita ꝓ⸗ pter cam indebitam.ꝙ em̃ cauſa ſit indebita pʒ ꝑ ſimile Biclt em̃ yſið.amoꝛe coꝛrumpit᷑ iudiciũ dum amico vel Ainquis pᷣſtare ↄtendimus. ſicut q̊ oſanguineitas ẽ cã indebita ꝓpter quã coꝛrumpit᷑ iudiciũ:ita eſt cauſa inde bita ꝓpter quã ofertur beneficiũ. Preterea.in conferẽ⸗ do beneficio ſpuali attendenda eſt cauſa ſpũalis: ̊ ↄſan⸗ guineitas nõ eſt cauſa ſpuaiis:ꝗᷓ indebita cauſa eſt pro⸗ pter quã debeat ↄferꝛi beneficiũ.¶ Item oꝛig.ſuꝑ li.nũe roꝝ. MQulla ẽ ꝓpterea acclamatõ. nulla ↄſanguineitatis ratio.nulla ẽ habita ↄtemplatio ꝓpinquitatis: et fit ſer⸗/ mo de electõne ioſue.ex quo pʒ ꝑ ſimile.ſic̃ in electõnibo ita in collatõnibo beneficioꝝ no attendendã rõnem con ſanguinitatis. YItem berñ. O infinita ambitio et inſa⸗ tia bilis auaricia.cuʒ pᷣmos honoꝝ gradus meruerint: meruerint at᷑ vite merito vel merito pecunie ſiue carnis et ſanguinisꝗᷓ regnuʒ dei nõ poſſidebũtpᷣrogatiuanõ iõ Wi coꝛda quieſct. ex q̊ accipit᷑ æ illud meritũ qð eſt er pro⸗ gatiua carnis vel ſanguinis:eſt repꝛobabile apud deũ. Seſt cauſa e g nan en krencus:Keſt acce ptio pſone.¶Cont᷑.oꝛdinata caritas magis diligit do⸗ meſticos qtum ad effectũ.m illud vlt.ad galł.maxrxime aũt ad domeſticos fidei. Sʒ qð videt᷑ ex caritate oꝛdina-⸗ tum eſt. in collatõne bñnficij põt attendi ratio conſan⸗ guinitatis.¶ Item dicit᷑.j.ad thimo.v.Si quis ſuoꝛum et maxime domeſticoꝝ curam nõ hʒ:fidem negauit. Do⸗ meſtici aũt dicunt᷑ qui in ↄſanguinitate attinent.ꝗqᷓ ratio conſanguinitatis attendi poteſt in beneficijs conferen⸗ dis . Hoc etiam videtur ꝑ hoc quod dicit᷑ a beato Am⸗ bꝛo.ꝙ oꝛdo caritatis attenditur quo ad effectum in bhis qu attinent linea conſanguinitatis.4 Pꝛeterea.pares ſint circumſtantie et adqitur hec conditio que non vi⸗ detur diminuere.et ſufficit ꝙ conferatur bono ſicut ha⸗ betur ey canone ergo non peccat conferendo conſangui⸗ neo: ſed acceptio perſonarum eſt peccatum. ergo in boc non eſt acceptio perſ. oneſeicketur tamen contrarium per hoc ꝙ ſcandalum vitandum eſt in beneficijs conferẽdis. ſtandalizantur autem multi cum confertur beneficium conſanguineo.credunt enim ꝙ hoc ſit pꝛopter conſãgui nitatem licet alie ſint conditiones bone. ergo huiuſmo⸗ di conditio non eſt attendenda.¶. Pꝛeterea dicitur. iij. Aich. Ve illis qui edificant in ſanguinibus: ſed edifi⸗ care ſyon in ſanguinibus eſt collocare in eccleſia perſo⸗ nas ratione conſanguĩtatis. ergo buiuſmodi ordinatio non eſt attendenda: ergo peccatur hoc modo in benefici⸗ oꝛum collatione.¶ Ad quod dicendum. ꝙ ſunt benefi⸗ cia ſpiritualia et ſunt coꝛpoꝛalia ſiue tempoꝛalia In col latione tempoꝛalium vbi ſpirituale non eſt annexum li⸗ citum eſt conferꝛe conſanguineo ſi bonus eſt ex intentõ⸗ ne conſanguinitatis. Si vo temporale eſt annerum ſpi⸗ rituali. licitum eſt ei conferꝛe non ex ratione conſangui⸗ nitatis principali ſed ſecundaꝛia vt non egeat:ſed no ita vt lururietur. Si vo eſt ſpirituale beneficium. nõ atten⸗ pat⸗ denda eſt ratio conſanguinitatis vel ratio carnis:ſed ra- tio ſpiritualis.Si vᷣo alie conditõnes ſunt pares.poteſt ex illis conditionibus moueri ad conferendum conſan⸗ guineo. dummodo non ſit ſcandalum paſſiuum ex hoc. in huiuſmodi enim aliqua dimittenda ſunt pꝛopter ſcan k dalum. tunc autem ſolum eſt acceptio perſone cum p̃fer? rk tur ratõne conſanguinitatis in ſpiritualibus beneſicijs ſic enim eſt cauſa indebita.¶ Per iam dicta poteſt vide ri qualiter reſpondendum eſt ad obiecta. Ratõnes eniʒ prime ad hoc tendunt vt in beneficijs ſpiritualibus non ſit ratio conſanguinitatis mouens. rationes vᷣo que ſüt in contraꝛium reſpiciunt pꝛeeminentiã in benficijs tem⸗ S gανπο poꝛalibo.in quibus poteſt bene attendi ratio conſangui nitatis alijs exñtibo cincũſtantijs bonis.ſic em̃ intelligit illud ad gał. ſm vnã expoſitõeʒ ſᷣm aliam expoſitionem p̃eminentia attendit᷑ rõne fidei: et tũc eſt ratio ſpũalis: IYllud vo qdð dicit᷑.j.ad thi.v.attendenduʒ eſt in conſi⸗ lijs et ncciorũ ſi buentene vbi põt attendi pᷣeminẽtia co⸗ gnitõnis.Silr põt atłendi illud amb. Si vo ſunt paꝛes circũſtantie ſicut dictũ eſt ex ↄſideratone illaꝝ licitũ eſt lerꝛe niſi ex alia ꝑte ſcandaluʒ multoꝝ timeat᷑. tiaz quer S. j. ſi ↄditõnes ſunt excedentes et exceſſe. vt ſi vnus eſt bene litteratus ignobilis.alter vᷣo nobilis ſed minꝰlitteratus vtrũ ſit acceptio ꝑſone in p̃ferendo nobilem?qð videtur quia nobilitas nõ eſt cauſa ſpũalis:̊ non videt᷑ attendi in beneficijs ſpũalibo ↄferendis. Ande dicit berñ.q̃ſi re⸗ pꝛobans hmõi vocationes.illum pᷣpoſitus aut decanꝰ vt ſibi ſuccederet pluſꝙᷓ materno educauit affectu. ille di⸗ gnus archidiaconatu vtpote filiꝰpᷣncipis.magis autẽ vt ſit ep̃s alius circuit ſedulus erploꝛatoꝛ.blandit᷑.obſequi tur. ſim łat et diſſimłat.miſeraq; ſuffragia mendicaꝛe ñ erubeſcit ſi quõ ingerere ſe valeat in patrimoniũ cruci⸗ firi.Ex quo videt᷑ ꝙ indebita cauſa eſt ↄſideratio nobili tatis. ꝗ Pꝛeterea. cũ ſit illitteratꝰnõ hʒ virtute ſcĩe pka⸗ tem generandi filios deo. ꝓhibetuꝛ aũt in dent᷑.ꝙ eunu⸗ chus nõ intrat eccliaʒ. eunuchꝰaũt dr ꝗ non habʒ ſemen verbi dei: ergo talis non eſt idoneꝰad regimẽ eccłie dei. Contra. in diſpenſationibo ſummꝰpontifex attendit nobilitatẽ ꝑſone ſicut hr̃ in decretali circa ſublimes ꝑſo⸗ nas et l̃atas.q maioꝛibo ſunt bnficijs bonoꝛande.cum ratio poſtulauerit ꝑ ſedem apticam poterit diſpenſari. &nobilitas ẽ vna ↄditio magis attendenda in collatiõe bñficij eccleſiaſtici.¶ Meterea talis magis põt vefendẽ eccłiaʒ.in coꝛpe aũt eccłie nõ tm̃ debet eſſe oculus h̊ etiã manus.̊ hmoi ꝑſona põt pᷣferꝛi in collatõne bñficij: ñ eſt acceptio ꝑſone.¶ ꝛeterea.diſpenſatõ fit cauſa neceſ ſitatis vel vtilitatis eccleſiaſtice: ſ̊ vtilitas eccleſiaſiica oↄſiſtit in ꝓmotõne bhmõi ꝑſonaꝝ que frate ſunt: nõ eſt Pog pſone ſi hmõi ꝓ loco et tꝑe ↄferant᷑ beneficia. 4 Ad quod dicendũ.ꝙ licet latura ſiue ſcia ſit pᷣferen⸗ ſimptr nobilitati.eo ꝙ ipſa neceſſaria eſt in regimĩe eccłie:nihilominꝰotñ in caſu p̃ferꝛi põt ipᷣa nobilitas ꝑſo ne.ad hoc vt arceant᷑ lupi qui nõ tiñ pacẽ tꝑalem imo et ſpualem eccłie pacẽ impediunt. et in boc caſu vt diuerſa ſunt membꝛa in coꝛpꝑe eccleſie q̃ pacem eius ſeꝛnant:pñt nobiles ꝓmoueri dumodo moꝝ boneſtas ſubſternatur. Et ꝑ hoc põt ſolui illud qð obqcit᷑ de eunucho.lʒ eniʒ nõ poſſet generaꝛe filios deo ratõne eminẽtis ſciĩe: poteſt tñ rõne vite.et talis nõ dicit᷑ eunuchꝰſicut hr ibi in glo. eunuchꝰeniz dicitur ꝗ nõ bʒ ſemen verbi dei: nec ꝗ bona a facit ꝓduci. ſtaueri S. ij. te electone ſi pꝛeferatñ minꝰbonus magis bono ſcienter. vtrum ſit acceptio ꝑſone.qð videt᷑ ꝑ hoc quod dicit᷑.viij. Ceui.vbi agitur de oꝛdinando ſacerdote. Dicit hiero.qꝗ pſtantioꝛ eſt ex omi populo.ꝗ doctioꝛ. qui ſanctioꝛ. quiĩ om̃i virtute eminentioꝛ:ille eligat᷑ ad ſacerdotiũ. et hoc aſtante populo ne qua poſtmoduʒ retractatio ne ꝗs ſcru pulus reſideat:ergo in electione optimus pꝛeferendꝰ ẽ. Item leo papa ex pᷣſbiteris eiuſdem eccleſie vel diaco⸗ nibus optimus eligetur. ¶ Item gelaſius cuiuſlibet vti⸗ litatis cauſa vel pᷣbiterum vel diaconum non his pꝛefeꝛ re audeant.qui ante eos fuerunt oꝛdinati: ergo melioꝛẽ kfant iie⸗ pꝛioꝛ.ſi ergo non preferatur eſt acceptio perſone. ¶ Contra videtur ſufficere. ꝙ ſit bonus ꝑ boc ꝙ dicit gelaſius. ſi de vita vel ð monbus nibil eſt quod contra ſtatuta canonum veniat ſupꝛaſcriptum pᷣſbiteri decoꝛabis honoꝛe.ex quo ſufficit hominem bonum elige re qui ſufficiens ſit ad regimen animarum. ſi ergo talis pꝛeferatur in electione non erit peccatum. ¶ Ad hoc di cendũ. ſolet diſtingui ꝙ aliud eſi in maioꝛi dignitate aliud eſt in minoꝛibo bnficijs. ꝛetẽa aliud ẽ cũ eligit de gremio illius ecclie:et cũ eligit de gremio alteriꝰ ec. deſie ſiue poſtulat᷑.cum &̊ eſt electio facienda ad epiſco palem dignitatem reqrit ꝙ Fm conſcĩam cligatur vtili⸗ oꝛ. In mĩoꝛi Zᷣo beneficio ſufficit ꝙ bonꝰ. Silr ſi fiat po ſtulatio:maioꝛ reqrit᷑ diligẽtia. Vñ ſi nõ ſm ſciam vel credulitatem eligit melioꝛẽ aut vtilioꝛem. peccare vide- tur. (Deinge quentur §. in. de acceptione ꝑſonaꝝ in executõne iudicij.vtrũ pauper poſſet pꝛeferri diuiti ex compaſſione. E nõ:videt᷑ ꝑ boc qð dicit᷑.xxiij.exo.nõ declinabis in iudicium pauperis Et.xix. leui.iſ 26 cõſideres ꝑſonã pauꝑis.¶¶ Iteʒ Criß. ꝓ nulla re coꝛrũpamus iuſticia: oĩa ꝓ hac faciamus: ſiue mops ſiue diues fuerit quis:nõ ꝑſonas attendamꝰ ſed res ſcrutemur. iuij Cõtra ecci.iiij. Eſto puſillis miſe⸗ ricoꝛs vt pr. Et.j.yla.Querite indiciũ ſubuenite opꝛeſ ſo iudic ate pupi 1. C o qð dicendũ ꝙ in indicõ debet eſſe equitas vt nõ occalſione buiꝰ ꝑſone vel illiꝰ ſit decli natio a veritate. Aec eſt cõtraꝛiũ qð dicit in eccłiaſtico vel in yſa. boc em eſt vt inder miſerabiles pſonas tueat᷑ ab oppꝛeſſione diuitũ et potentuʒ. et ſi amoꝛe vel timoꝛe potenter vel ſola rone pauptatis defuerit pſone que ne⸗ ceſſarie ſunt ad inſtructionem cauſe pauperis et ꝑſone miſerabilis: iudex er officio tenet᷑ ſubueniꝛc.in veꝛitate aũt ſinem neutri parti debet parcere. —1ä11ä1 Deinge quentur S. iij. acceptione ꝑſone cũ HS honoris.circa qð que⸗ 7 h* S gle, ritur vtrũ ſit acceptio ꝑſone ſi pꝛelatus malus honoꝛet᷑ og. r= ¶ quod videt᷑ ꝑ hoc quod dicitur a hieꝛo.ſuꝑ olee. In exẽ⸗ plum culpa vehemẽter extẽditur. cũ ꝓ reuerẽtia oꝛdinis peccator bonoꝛatur.4PBs. Mon poſſumus ob hono⸗ res reuerendos iudicare: quos ip̃i bonoꝛibo reputamꝰ indignos. ¶ Contra ſuꝑ illud.iiij. tren.facies dñni diui⸗ ſit eos.glo. acerdotes ꝗuis ſint mali.non ſunt tamẽ cõo⸗ temnendi: ſed ille in eis reuerendus eſt atq; colendus a quo ſunt miſſi.¶¶ Pꝛeterea.cum dicitur in.xx.exo.hono ra patrem tuum. dicit glo.ꝙ ꝑ patrẽ intelligitur pꝛela⸗ tus. ergo cñ vnuſꝗſq; teneat ad illud pꝛeceptum. tenet ad exhibitõem honoꝛis ſuo pꝛelato licet etiam malus ſit Sitr dr ĩ eccłiaſtico. Pꝛeſbitero huilia aĩaʒ tuã.⁊ ali bi.honoꝛifica ſacerdotes. Ad qð dicendũ.ꝙ honoꝛ ex hibendus eſt platis rõne qua a wo acceperũt poteſtatẽ Ad illud aũt qð dic hiero. dicendũ eſt ꝙ hoc intelligi tur cum ꝗs peccatoꝛ honoꝛat᷑ indebite a maioꝛe a q̊ debe ret coꝛripi.Vñ dĩc hiero. Epiſcopꝰ ꝗ taliũ crimĩa ñ coꝛ ri is dicendꝰ eſt canis impndicꝰ ꝙᷓ ebus. it. magi queri plato ſeculari.vtrũ ſit acceptio ꝑſone ſi Pplatus ſeri⸗ Prlen malus ꝓpt᷑ potẽtiã honoꝛet᷑. nõ:videt᷑.dicit em̃.j.pe. „ ij. Serui ſubditi eſtote dñis vris.nõ tm̃ bonis ⁊ mode⸗ ſtis. ſᷣ etiã diſcolis. Et dẽ.xiij.ad ro.vbi loqt᷑ de ptatibo ſecularibo.cui honoꝛẽ honoꝛẽ.⁊ logꝗt᷑ cõiter de bonis et ce malis donne reuerentia honoꝛis exhibẽda ell, M⸗ bis et illis. ¶ Contra habet᷑ in.iij. heſter.ꝙ imperato pꝛeceperat ꝙ dm̃es flecterẽt genua et adoꝛarẽt amon. ſo lus aũt mardocheꝰ nõ flectebat genua nec adoꝛabat. et in hoc videbatur cõmendabilis.ſi ergo adoꝛaſſet pec caſſet indignam ꝑſonam accipiendo. ita nõ videtur pᷣ⸗ latus ſecularis cum malus eſi eſſe honoꝛandus.¶¶ Ad qð dicendum.ꝙ honoꝛandꝰ eſt licet ſit malꝰ ſed non o noꝛe vel reuerentia que debetur deo vel cuʒ conſcia di/ ctante contrarium. videtur aũt ꝙ tunc temꝑis hmõi ho noꝛ deo exbibet᷑ ꝑ hoc ꝙ dicit᷑xiij. heſter.i on lupeꝛ bia vel cõtumelia vel cupiditate gloꝛie feci boc vt non adoꝛarem amon. libenter enim pꝛo ſalute iſrahel veſti⸗ gia pedum eius deoſculari paratus eſſem: ſed timui ne ſoo⸗ il ⸗ el ſ 18 ⸗ ne cli⸗ o N àà vt latxi bonoꝛẽ dei mei trãſſerrẽ ad hoĩeʒ et nequaqᷓ; quãqꝙᷓ ado⸗ rarẽ excepto deo meo.⁊ dẽ ð adoꝛatõne latrie.talẽ ei vi⸗ detur amon queſiuiſſe ꝑ hoc qð dicit glo.potẽtes ſeculi qui beneficijs diuina pietate collatis abutẽtes.qͥs cõſoꝛ tes babent nature: dedignãtur hr̃e cõſoꝛtes gre.et hono rem et reuerentiã quã ſoli teo debuerũt in ſeſe trãſferꝛe cotendũt.nõ em̃ hac cõſcia peccauit mardocheꝰ nõ ado rando ipᷣm licet a rege pᷣceptũ.ſic em̃ habet᷑ in lr̃a pꝛece⸗ ptũ illud ertendebatur ad ſeruos regis qui erant in fſoꝛi bus pallacij. nde —§.. vtrum diuites honoꝛãdi ſint ꝓpter diuitias.ꝙ nõ videt᷑ ꝓpter illud qð dicit᷑ ſuꝑ illud.ij.iaco. Qolite in ꝑſonaꝝ acceptõe ⁊c. Quicũq; diuitẽ ꝓpter diuitias honoꝛat pec cat. ꝓpterea qui honoꝛat ꝓpt᷑ diuitias:accipit homineʒ . nõ exr eo ꝙ hõ ẽ:ſ̊ ex rebo adiacẽtibo.̊ talis eſt acceptoꝛ ſonaꝝ ſicut dĩc greg.q̊ talis peccat.¶ Contra aug.Si Banc dinantis ſedendi et ſtandi ad honoꝛes eccliaſſicos referamꝰ:nõ eſt putandũ leue peccatũ in ꝑſonaꝝ acce⸗ ptõne hr̃e fidem in noĩe dñi gloꝛie quis em ferat diuitꝭ⸗ eligi ad ſedem honoꝛis eccłie cõtempto pauꝑe inſtructo re et ſanctioꝛe: Si aũt qͥttidianis ſenſilv loquit᷑ gs non hic peccat:&̊ ſi fiat ſermo de honoꝛe publice erxhibito di uitibo nõ eſi peccatũ.¶.¶ Pꝛeterea.qð nõ eſt peccatũ debe mus facere ꝓ ſcandalo vitando.ſᷣ ſi diuites nõ honoꝛe⸗ mus ſed eis pᷣferemꝰ pau ꝑesſcandaliʒzant᷑:ꝙᷓ honoꝛãdi ſunt. ¶ Ad qð dicẽdũ ꝙ ſi tm habet᷑ intuitꝰ ad diuitias q tãtomelioꝛ qtoditioꝛ videat᷑:pctᷣm eſt.et ſi de exhibitõne bonoꝛis eccłiaſtici hoc intelligat᷑.ſic dicit aug.ſi tñ hoc fiat ꝓ vitatõne ſcandali.ita tñ ꝙ pauꝑ nõ cõtemnat᷑ vel diues in peccato ſuo nõ foueat᷑:nõ peccat. — Ercio querit᷑ qua de cauſa dꝛ acceptio ꝑ⸗ ſonarũ.ſi em̃ ꝑſona attendit᷑ hic ᷣm ca q̃ bedee ArA α adiacent homiĩ.ſic̃ dĩc gꝛeg.ĩ omel.de filio reguli et ſeruo cẽturionis.et ſuꝑ illud luc. cni multũ datum eſt multũ queꝛet᷑ ab eo. dicit li.moꝛal. xxv.plerũq; hoĩem nõ ex eo ꝙ ipᷣe:ſed ex hbis q̃ circa ipʒ ſũt veneramur.cũq; nõ intuemur ꝗd ipe ſit ſed ꝗd poſſit in acceptõne ꝑſonaꝝ nõ ex ꝑſona ſed ex rebo adiacẽtibo ducimur. ſm hec potẽtia:diuitie.et oĩa hmõi dicũt᷑ adia- centia et penes omia dicit᷑ acceptio ꝑſonaꝝ.Si vo aliq̃ iſtoꝝ dicũt᷑ eſſe adiacẽtia et alia nõ.que poteſt eſſe rato cum poſſint eſſe et abeſſe tanq extrinſecꝰ cõtingentia et bona foꝛtune dicũtur. Et ſicut pt̃as dat᷑ a dño:ita 2 di, itie dantur a dño et alia bona que dicũtur foꝛtune. Et ſicut honoꝛaꝛi pt᷑ dñs in bono potẽtie dato:ita ĩ bono di nitiaꝝ. et ſic in alijs bonis.Cum g nõ dicat᷑ acceptõ ꝑ⸗ ſone ſi honoꝛat᷑ deus potẽs in homie potente:ſic nõ dice tur acceptio ꝑſone ſi honoꝛet᷑ deus diues in hoĩe diuite et deus nobilis in homie nobili.¶ Ad qð dicendũ eſt. ꝙ aliter dicendũ ẽ d poteſtate et de diuitijs ⁊ hmõi bo⸗ nis foꝛtune.ꝑ poteſtatem em̃ gerit homo vicem dei.et ſi⸗ ne poteſtate oꝛdinata nõ regitur vniuerſitas: et ideo ei Eſe debetur reuerentia.diuitie aũt quaſi ex quadã vſur patione ꝓuenerunt ſᷣm ꝙ dicit hiero. Omnis diues eſt iniquus vel beres iniqui.ex lege em nature om̃ia erant cõmunia. Eſt tñ conſiderare poteſtateʒ dupliciter vł in⸗ tum oꝛdinata eſt ſub deo.vel m̃ inqᷓtum eſi ſuꝑ bomi nes. Si vltimo mõ vanitas eſt in poteſtate ſicut in di/ nitijs.et illo mõ poſſet eſſe acceptio ꝑſone. Ad illð po qð obijcit᷑ ꝙ vtrobiq; deus pt᷑ honoꝛari ĩ bonis ſuis.di⸗ cendum eſt ꝙ honoꝛ quo honoꝛatur deus in donis ſuis non eſt acceptio ꝑſone:ſed honoꝛ quo honoꝛatur perſo⸗ na ratione adiacentium ſibi non relatione ad denm. (Membꝛũ quartuʒ cxxxvij. Varto queritur quare ita ſpãliter remo⸗ uetur ple Snar acceptio a deo in ſacra ſcri⸗ ptura.Dicit᷑ em̃.ij.ad ro.Non eſt ꝑſona/ rum acceptio apud deum. et loquitur ibi iudeo et greco.Silr ad gal.ij.dicit᷑ deus ꝑſonã non accipit.et loquitur ibi de dno et ſeruo.et idem dicit᷑ vl. ad eph. Sitr dr.j.pe.j.Sine acceptõe iudicat.⁊.x.act᷑. nõ eſt ęꝑſonaꝝ acceptoꝛ deus.nõ eſt ergo acceptõ ratone ritus vel conditõis et alioꝝ que ſunt circa ꝑſonã. SPõt ergo queri quare tanta laus attribuitur deo in ſcriptu⸗ ris rõne buiꝰ conditõis:cũ tñ in quibuſdam videat᷑ cõ/ trarium.elegit em̃ ꝓpłm iſrabeliticuʒ ſicut habet᷑ in.vij. deut. Te elegit dñs deꝰ tuus vt ſis irud renkieni elegit etiam qnoſdam filios patriarchaꝝ.quoſdam re⸗ pꝛobauit.quibuſdam etiam pꝛedicauit et quibuſdã nõ ergo videbat᷑ ꝑſonaꝝ acceptoꝛ.¶ Ad qð dicendum eſt ꝙ duplex eſt iuſticia:ſeueritatis et liberalitatis. Juſti⸗ cia aũt liberalitatis magis ꝓpꝛium eſt diuine bonitatis. buic aũt oꝑpoonitur acceptio ꝑſone.quia ergo tim deꝰ cõ⸗ mendatur ĩ iuſticia liberalitatis: ꝗꝓpter hoc remouetur in ſacra ſcriptura ab eo acceptio perſone. Juſticia autẽ liberalitatis deſcendit in omnes.et rõne ſexus et rõne ↄditõis.et rõne ritꝰ.iõ dꝛ.iij.ad gał.i 2õ ẽ iudeꝰneq; gre cꝰ⁊ nõ ẽ fuus neq; liben nõ ẽ maſculꝰ neq; femĩa oẽs vos eſtis vnũ ĩ głia ihu.et.iij.ad colocen. Induẽtes hoĩem nouũ ꝗ renouat᷑ ĩ agnitõe dei ᷣm imaginẽ eiꝰ ꝗ creauit eũ vbi nõẽ cule et femia gẽtilis et iudeꝰ circũciſio 2 p̃puciũ.barbarus et ſcita.Fuus et liber.ſᷣ oĩa ĩ oĩbo.Et ad thi.ij.q̊ ẽ bonũ et acceptũ coꝛã deo ſalutari nr̃o.ꝗ oẽs hoĩes vult ſaluos fieri et ad agnitõem veritatis ve⸗ nire.eſt g̊ qtũ in ipᷣo eſt liberalitas in omes deſcẽdens. M aũt dẽ eſſe electio dina quoꝛũdã vel rõne gentis vel ꝑſone.hoc eſt ex gratia et nibilominꝰ ex puiſione occul⸗ tiſſimoꝝ meritoꝝ:qͥ̊ꝝ tñ meritoꝝ ẽ pꝛicipiũ gr̃a licet li⸗ berũ arbitriũ cooꝑat᷑. Dic etiã aug.ꝙ volũtas dĩna e rõe ẽ:cuiꝰ tñ rõis altitudiĩeʒ ignoꝛas apls exclamat di⸗ cẽs.O altitudo di.ſa.⁊ ſcĩe dei ⁊c.dicẽdũ .ꝙ ĩ hmõi ele ctõe nõ ẽ acceptõ ꝑſone.nõ em ẽ ꝓpt᷑ cãm indebitã.̊ cuʒ oẽs deſcẽdẽtes a maſſa peccatrice:de iuſticia poſſent oẽs dãngꝛi:ex gꝛa ẽ.ſ.ẽtuita boĩtate ꝙ qdã eligũt᷑.ex iuſticia ðvᷣo ditut᷑ repꝛobari.bonũ a deo ẽ.malũ vo ab homiĩe. ¶ Nueſtio. cxxxvii.de pec cato ↄſenſꝰcꝰgra q̃rit᷑ de ↄſcia recta et erronea ⁊ pplexa Onſequenter poſt tractatũ de pcro cogtõis ⁊ iudicij dicẽ⸗ dũ ẽ de pcto ↄſenſꝰ.ↄſenſꝰ em̃ ſegꝗt᷑ indi⸗ ciũ:iudiciũ vᷣo cogitatõzʒ (Pꝛĩo g dicẽ 8 d ſit ↄſenſo 2 q̃ dr̃e ↄſenlꝰ. Scðdo cuz ſit duplex ↄſenſꝰ vtꝝ ſᷣm vtꝛũq; ſit moꝛtale pctʒ.an veia le aliqñ. Lercõ ſi ↄſeſꝰ ẽ moꝛtale pct᷑ʒ cũ ẽ ↄ oſcĩaʒ rectã qrẽdũ ẽ de his q̃ ſpectãt ad ↄſciaʒ ꝓut aliꝗd fit ð ↄſciaʒ fto qd agedu ĩ ꝑplexitate ſciel ſiẽ aliq ꝑplexiias. Nẽbruũ pꝛimnũ Iffinitur aũt ſic conſenſus a beato berñ. Conſenſus eſt mòtus voluntatis ſponta⸗ neus vel matus animi liber ſui.nibil em̃ ita eſt in poteſtate animi ſicut conſentire vel non conſentire.Suppoſita hac ratione attendenduʒ eſt ꝙ duplex eſt conſenſus.Eſt conſenſus in opus.et cõ ſenſus in delectationem. ſicut dicit aug.in li.de tri. Cõö⸗ ſenſus enim aliquando ſola animi delectatione conten⸗ tus eſt.ſuperioꝛis vo auctoꝛitate conſilij membꝛa reti⸗ nentur.vt non exhibeantur mem bꝛa iniquitatis pecca to. Eſt iterũ conſenſus vt ſi poteſtas ſit. ꝙ etiam opere compleatur. Poteſt queri vtrum conſenſus ſit rationis aut voluntatis.Et videtur ꝙ ſit rationis.ꝑ hoc quod di cit augu. in li. de tri. ꝓſuperioꝛ poꝛtio rationis eſt que A étαναρ Lxvn/ ſe ANNnοαα ſuꝑnis cõſpiciẽdis et cõſulendis inhereſcit.huiꝰ aũt eſt diſcernere faciendũ:et cõſentire vt fiat. cõſenſus ẽ ipiꝰ rõnis. Eli rant eſſe ißius volũtatis ꝓgter ſupᷣdictam berñ. rõne i. Et dicegu ẽ. ꝙ vtriuſq; Fm ꝙ dic berñ. cõſenſus òb voluntatis mm amiſſibilem libertatẽ. et rõis indeclinabile indicium li.bicitur âr: liben ꝓpter volun⸗ tatem: iudex ſui ꝓptey. rõem. ¶ Queritu etiã ſi cõſenſꝰ ſit ſuꝑioꝛis ꝑtis nisau inferioꝛis aut vtriuſq; ſet vi⸗ cætur eẽ inferioꝛis ꝑtis.cõſenſus em̃ cõtentus ſola dele⸗ ctatöne aĩmi.eſt inferioꝛis ꝑtis rõis.&̊ cõſenſus dicitur inferioꝛis ꝑtis.¶ Oꝛeterea.eius eſt conſentire illecebꝛe carnali.¶. aũt ſit ſuꝑioꝛis ꝑtis habet᷑ ꝑ hoc qð dicit aug. eius em̃ eſt cõſentire inferioꝛi ꝑti rõnis vel nõ con ſentire.tenet em̃ locũ viri:eius etiã eſt ꝑ voluntatẽ coꝛꝛ bere vel nõ cohibere mẽbꝛa.ergo penes ipᷣam reſidet pꝛi cipaliter conſenſus. (28 concedendũ eſt. vtriuſq; em̃ eſt decernere.vtriuſq; eſt conſentire.in vtraq; em̃ conſti tuitur pctm:ſ differeter ſicut dic aug:in li.de tri.et reci tat illud magiſter in li.ſentẽtiaꝝ. MWembeum ſecundum Ecundo queritur cũ ſit duplex cõſenſus. vtrũ ſm vtrũq; ſit moꝛtale pcẽm an venia pte. ꝑ h̊ qd dic aug. Si cũ cogitatõe mẽs oblectat᷑ illicitis.nõ tecernẽs eẽ faciẽda:tenens en 2 vol uens libẽter.que ſtatim vt attigerũt aim reſpui debuer̃t nõ negandũ ẽ eẽ pctz. ſ̊ longeminꝰ ꝙ; ſi oꝑe ſtatuat᷑ im⸗ plendũ.et ideo de talibo cogitatõibo venia ẽ petẽda pe⸗ ctuſq; ꝑcutiendũ atʒ dicendũ dimitte nobis debita nr̃a. ſed ad venialia quedã pcta delenda dicit᷑ valere oꝛo dñi ca.eſt ̊ hmõi veniale pcrm.¶ Sed videt᷑ cõtrariũ ꝑ hoc qð ſubiũgit aug.vna ꝑſona vnuſq; homo totꝰ damnabi tur niſi hecque ſine volũtate ꝑpetrãdi.ſi tñ cũ volunta⸗ te aim talibo oblectãdꝗ ſolius cogitatõis ſentiũtur eſſe pcet̃aꝑ mediatoꝛis gram remittãt᷑.ſᷣ damnatio nõ ẽ niſi ꝓ moꝛtali pcto.ꝗ̊ huiꝰ fit moꝛtale pctm.4.!. Silr pᷣmittit᷑ ibidẽ ſi mulier ſola cibũ edidiſſʒ illicitũ.ſola moꝛtis ſup⸗ plitio plecteretur.nõ ita dici pt᷑ in homie vno.ſi celectateib bilins illicitis a quibo ſe cõtinuo debet auertere:cogita⸗ tio libẽter paſcat᷑ ſola.nec faciẽda decernãtur mala:ſed tm̃ in recoꝛdatõe ſuauiter teneãtur.q̃ſi mulierẽ ſine viro poſſe damnari.ex quo accipit᷑ ꝙ ꝓ hmõi pcto debet᷑ dã⸗ natio.damnatio aũt nõ ſolet accipi in ſcriptura niſi pꝛo moꝛtali pcto.̊ hHinõi ẽ moꝛtale pctm. ¶¶ Item in ſuꝑioꝛi ꝑte rõis queri?᷑ vtrũ fiat veniale pctm.qð nõ videt᷑. In illa em̃ ꝑte eſt cõſũmatio pcti.cõſũmatio aũt pcti eſt cuʒ eſt moꝛtale pct᷑ʒ.& in illa ꝑte eſt tm̃ moꝛtale pctm.¶ Pꝛe terea.magr in li.ſen. Si aſſit plena volũtas ꝑficiẽdi.vt ſi aſſit facultas ad effectũ ꝑducat᷑viꝛ mãducat qꝛ ſuꝑioꝛ ꝑs rõnis illecebꝛe cõſentit.tũc ẽ damnabile et graue pecc ſuꝑioꝛi & ꝑte tm̃ videt᷑ eſſe dꝛñtia moꝛtalis pcti. t Ad qð dicẽdũ ꝙ et ĩ inferioꝛi ꝑte pꝑt᷑ eẽ.et moꝛtale pec u et denialeſen nes oblectat᷑ in cogitatõe ĩ illicitis.ñ decernẽs tñ eẽ facieda ſed repellit᷑ a ſuꝑioꝛi ꝑte rõis ve⸗ niale eſi.et in remedium huiꝰ pcti valet tonſio pectoꝛis cum oꝛõne dnical Si aũt ꝓgrediat᷑ vt nõ a ſuꝑioꝛi paꝛte poſt deliberatõem ſuſficiẽtem non cohibeat᷑dẽ moꝛtale pctm:qñ verſatur delectatio circa genus moꝛtalis pcti. et hoc mõ intelligit᷑ illud ꝙ mulier nõ ſine viro danat᷑. Yam em̃ ẽ cõſenſus ſuꝑioꝛis ꝑtis vere vel interpᷣtatiue. difficilimũ tñ ẽ in hac ꝑte fines venialis pcti ⁊ moꝛtalis diſtiguere ĩ ſubiecta materia.et iõ volebat aliꝗ diceꝛe q; dũ eſt ↄſenſus ad delectãdũ.et nullatenꝰ ad ꝑpetrãduʒ oꝑe:eſt veniale petm.oãnatõʒ vᷣo exponebat viri cũ mu liere ꝑ puĩtõʒz in huiꝰ.vt puniẽda ſit ſuꝑioꝛ ꝑs in pñti ſi ne pena tꝑali:qꝛ nõ cohibuit delectatões ĩferioꝛis ꝑtis ſicẽ buit tũc aũt danat᷑ vir cũ muliere dãnatõe moꝛta⸗ lis pcti: cũ adeſt cõſenſio male vtẽdi rebo q ꝑ ſenſuʒ coꝛ poꝛis ſentiũt᷑ et decernit᷑ pctm vt ſi poteſtatis ſit oꝑe cõ⸗ pleatur.tunc em̃ eᷣm aug.mulier intelligẽda eſt dediſſe tur de ſuperioꝛi ꝑte rationis.dicendũ eſt.ꝙ aut ſuperioꝛ do mem bꝛa moꝛtale eſt peccatũ damnabile et graue eſt peccatum. . le aliqũ.Et videt᷑ ꝙ veniale ſit ĩ inferioꝛi Pleri Que = . ⸗ „ viro ſecũ ſimul edẽdũ illicitũ cibũ.4 Ad illud q abijei pars rationis verſatur circa genꝰ venialis pcti.aut cir⸗ ca genus moꝛtalis pct᷑i. Si verſatur circa genus venia⸗ lis peccati.vt ſi conſentit non cohibendo ſe ab oioſo ſer mone vel facto: eſt veniale peccatuʒ. ſi verſatur circa genus moꝛtalis peccati conſentiẽdo vt fiat.nõ cohiben⸗ 2 rcatu5 aüt dicit aug. in ſu— perioꝛi parte eẽ damnahile et graue peccatum.intelligi tur per quandam coartationem circa genus moꝛtalis. hec em̃ nomie illicitoꝝ intelligunt᷑ et qꝛ circa iſta erat. differentia ſenſualitatis inferioꝛis partiset ſuperioꝛis m veniale et moꝛtale.Qam in ſenſualitate veniale ti ⸗ . . . . . . . — NR; = , in inferioꝛe veniale et moꝛtale.in ſuperioꝛe moꝛtale tin ⸗⸗ S ſicut dicit magr in li.ſen.ideo ĩ ſuꝑerioꝛi parte dixit tm̃ S . . 7 1 Membzütercium AA Ercio q̃rit᷑ de cauſa peccati interioꝛi moꝛ⸗ . talis.que eſt qñ aliquid fit ĩ cõſenſu cont᷑ conſciam rectà. Et ad hmõi explanatõem Paiꝛimo queritur vtrũ cõſcia liget ſiue ſit recta ſiue erronea.Secũdo vtrũ magis liget ꝙ; pᷣceꝑtuʒ pꝛelati vel non. Lercio circa que liget et circa que non. an circa omia.Quarto vtrũ meritũ ſit in agendo Fᷣm co ſciam ſicut demeritũ in agendo contra conſciam. Quin to verumin omni peccato ſit fieri cõtra conſciam. ¶Articulus pꝛiuus D pꝛimũ ſic dicit damalſ.ꝙ conſcia eſi lex in: Mt q Ek tellectus nr̃i.ſed lex intellectus nr̃i dictat eeẽ &f Afaciẽdũ qð eſt faciendũ.et qð nõ eſt faciendũ ictat nõ eſſe faciendũ.cum ergo lex liget:conſciẽtia li⸗ gabit. ¶ Pꝛeterea.ſuꝑ illud.ij. ad Ro.cum gentes que legem nõ habent naturaliter ea que legis ſunt faciunt. glo. etſi nõ habent legem ſcriptam: habent tamen legezʒ naturalem. qua quiſq; intelligit et ſibi conſcius eſt ꝗd ſit bonum et quid ſit malum. et ſicut ſcia ligàt ipᷣm intel lectum ad eęa que egrediuntur a pꝛincipio ſcibili:ita cõ ſcientia ligat intellectũ pꝛacticũ ad ea que ſciũt᷑ ab ipſo. Er conſcĩa eſt iudex ſicut habetur.vij.ecci.ſuꝑ illud Scit em̃ conſcia tua.Judex aũt ligat illũ ſiue obligat ꝗ ſubeſt iudicio ad faciendum quod iudicatum eſt.̊ con⸗ ſciẽtia ligat ad id cuiꝰeſt conſciẽtia. Item.xiiij.ad ro. Vechfs om̃e qð nõ eſt ex fide peccatũ eſt.et exponitur qð eſt con tra conſciam. ergo conſcia obligat ad nõ facienduzʒ ſi=r ad faciendũ.¶ Item oꝛig.ſuꝑ illud.Deſides aias aſtri git aplus vt nibil ſine fide agant vel dicant vel cogitẽt. ſi ergo fides eſt conſcĩa nibil agendum vel dicenduʒ vel cogitandum eſt niſi m conſciam.ergo conſciẽtia ligat. QAuenturetigz ge „H. f. 6ſcientia erronea ſi ipᷣa obliget.qð videt᷑ ꝑ hoc qð dici tur in glo.ſuꝑ illud.Om̃e qð nõ eſt ex fide ⁊c. Om̃e qð ad cõſciam ptinet.ſi aliter fiat:dicit eſſe pctm. q;uis em fiat qð bonũ eſt.etſi nõ eſſe faciendũ credat᷑ vel nõ ſit fa ciendũ vt fit.pctm eſt.̊ conſcia erronea etiã obligat.co⸗ ſciẽtia em̃ erronea eſt que dictat de faciẽdo nõ eẽ faciẽdũ yItem ſicut dꝛ. j.ad coꝝ.viij.quidam cum conſcia ydo li.q̃ſi ydolaticũ maducabant.et conſcia ipoꝝ cũ eẽt ifir ma polluebat᷑.ſ̊ nõ eſt pollutio niſi ꝑ petm. hoc aũt non erat qꝛ comedebãt ydolaticũ:ſᷣ qꝛ conſcia dictabat ydol eẽ cõſecratũ.dictabat ergo conſciĩa nõ eſtlicitũ.qð erat ĩ ſe licitũ.et iõ peccabãt ſic faciẽdo.ergo conſcia erronea ligabat.(¶ Contra conſcĩa eſt in ratione.ratio aũt con ſiliaria eſt voluntatis.conſilium aũt nõ eſt obligatoꝛiũ ergo conſcientia ſᷣm quam foꝛmatur conſilium nõ obli gat.¶ Itez conſcientia aliquãdo foꝛmatur ex oppinatis. opinio vᷣo ad vtrq; partem ſe babet.Eſt em̃ opinio ve⸗ ra et falſa.vera etiam eſt poſſibilium aliter ſe habere. conſcientia non eſt obligatoꝛia.cum non fundetur ſuꝑ ti ſer z Nle N 2R e⸗ An 1* „ . . ſS vef S Do e &† R lif re certa ſemꝑ ¶ Item peccatũ eſt dictũ vel factũ vel ↄocu⸗ pitũ cõtra legẽ. ergo nõ eſt peccatũ facere cõtra cõlciam krrones lS vpo dicat᷑ ꝙ cõſcia erronea eſt lex illi cuiꝰẽ conſcia. Contra omis erroꝛ ẽ dimittẽdꝰ. ergo illa ↄſcĩa erronea eſt dimittenda. erronea em̃ conſcia dictat petm faciendũ.ſᷣ nullus tenet᷑ ad peccatũ faciendũ:ĩmo tenet ad nõ faciendũ.ergo tenetur ad non faciendũ qð dictat conſciĩa ranear Bo qð dicendũ.qꝙ ſunt quĩq; geneꝛa operũ.quedã ita bona ꝙ nullo malo fine fieri poſſunt. vt diligere deũ pter ſe. Et ſunt quedã ita mala vt niło fine bono fieri pñt:vt fomicari et mẽtiri et hmõi.Sunt aũt alia hmõi oꝑa que bona ſunt in genere et pñt tñ fie⸗ ri malo fine.vt dare elemoſinã qð pt᷑ fieri cauſa inanis gloꝛie. Sunt alia que ſunt mala in genere vt ire ad lu⸗ panar qð poteſt fieri bono fine ad coꝛrectõem ſcʒ foꝛni⸗ carie. Sunt aũt quedam indifferẽtia oĩno. In pꝛimis ꝗ duobo ligat conſcia ad faciẽqũ id qð faciendũ eſt: et non faciendũ qð non eſt faciendũ.jn alijs aũt nõ ligat oſcia Ses ſe ſm ꝙꝙ eſt lex intellectus nr̃i:niſi quatenꝰ ad iſta reducu rvt ligat ad dandũ elemoſinaʒ cũ foꝛmatur debitis circũſtantijs.et ad nõ eundũ ad lupanaꝛ cuʒ attenditur ſcandalum. Ad indifferẽtia vᷣo oĩnoligat/conſcia vᷣo er ronea nõ ligat quo ad duo pꝛima mẽbꝛa ſᷣ erroꝛ conſcĩe eſt deponendꝰ. Si em conſcia dictat aliqð faciẽdũ ↄtꝛa legem dei:deponẽda eſt:et abſoluit᷑ bõ ab hmõi vinclo. n alijs aũt etſi cõſcia erronea iniꝙtũ erronea nõ ligat: ligat tñ ſub rõne conſcie dum nõ deponitur.ad hoc aũt pꝛicipaliter ligatur hõ vt erroꝛ deponat᷑. ¶ Ao obiecta eꝛgo reſpõdendũ eſt.ꝙ conſcia licet ſit i rõe que cõſilia⸗ ria eſt volũtatis.cõſiliũ at᷑ nõ ſit obligatoꝛin: nibilomi nus tñ conſcia recta obligat.qꝛ ipᷣa determinat quid eſt eligendum vel nõ eligendũ rõni quid eſt faciẽdũ vel non faciendũ voluntati.vñ eſt circa pcepta vel ꝓhibita vł qᷓ ad illa quodãmõ reducũt᷑ ſub aliqua generalitate.ꝙ at᷑ dicit᷑ ratio cõſiliaria nõ ꝓpter aliud eſt niſi qꝛ non cogit voluntatẽ et quo ad hoc nõ dicit᷑ ↄſiliũ obligatoꝛiũ.i.cõ pulſiuuzʒ:eſt tamen obligatoꝛium vt ſi nõ fiat peccetur. ¶ Ad vm vo dicendũ ꝙ conſcia licʒ aliqñ ſoꝛmaretur ex oſłpinatis.ex ꝑte aũt opinionis ſolũ nõ obliget: obligat th ex ꝑte ſciẽtie ↄiuncta ſibi opinione.vt ſcientia ẽ.i.cer te acceptõnis ꝙ blaſphemus ẽ duriter caſtigandꝰvł ſᷣm legem veterẽ interficiẽdus.opinio aũt adiũgitur ꝙ iſte ex ꝑte ſcie cũ opĩone.et bec pt᷑ dici conſcia.¶ Ad illð vᷣo qð obijcitur tercio et quarto de erronea conſcia ꝙ; non obliget. dicengum eſt. ꝙ hoc eſt ex parte erroꝛis.et non ex parte conſcie cum eſt de his que videntur indifferen⸗ Articulus ſecundus Ecundo queritur vtrũ conſcientia magis li⸗ get q; keccepttn Pꝛela vel nõ/ Et videtur ꝙ ſic.qui em̃ ↄtra conſciam facit edificat ad ge nnã. ꝓ nullo aũt pᷣcepto p̃lati debet quis facere quod ediſicet ad gehennã.ergo magis ligat conſcia qᷓ; pꝛelatꝰ ¶WItem conſcia iudex eſt ſicut habetur ſuꝑ illð. vij. eccĩ. Scit em conſcia tua. cõſciẽtia aũt tua recta nullũ habʒ iudicem ſupꝛa ſe pꝛeter deum.pꝛelatus vᷣo poteſt habeꝛe iudicem ſupꝛa ſe alium a deo.ergo conſcientia recta eſt ſuperioꝛ iudex qᷓ; pꝛelatus. ergo magis obligat.manda⸗ tum em̃ ſuperioꝛis plus eſt obligatoꝛium q̃ᷓ a I; C inferioꝛis.immo abſoluit a mandato inferioꝛis.Cõ tra.xriij. math. Suꝑ cathbedram moyſi ſederũt ſcribe et pharilſei omia que dicunt facite.hoc autẽ non intelligi niſi de his que non ſunt contra deum.ſi ergo non ſunt contra deum: ſtandum eſt mandato ſi uperioꝛis. ergo in indifferentibo nõ eſt credendum conſcientie ſi iubeat cõ⸗ trarium. ¶¶ Item. xiij. ad Ro. om̃is aĩma ſublimioꝛibo pote ſtatibus ſubdita ſit.glo. mandatum ſuperioꝛis ab⸗ ſoluit a mandato inferioꝛis.pꝛelati autem ſpirituales ſit blaſphemꝰ.ex ꝑte opinionis ꝑ ſe nõ eſt obligatio:ſed — . .cxxxvij. pꝛeſunt ipis animabus ſubditoꝛum.vlt.ad bebꝛe. Ipſi em̃ peruigilant rationem reddituri de animabus vris. ergo pꝛeſunt conſcientijs.ſi ergo conſcientia dictet con⸗ trarium in his que pꝛecipit pꝛelatusin indifferentibus obediendum eſt magis pꝛelatis.ergo magis ligat pꝛela tus q; conſcientia.¶ Ad bhoc dicendum.qꝙ obedienduzʒ eſt magis pꝛelato qꝙ; conſcientie in hmõi.Ande glo.ſup h oy ve ⸗ illud.xiij.ad Ro.i on ſolum ꝓpter iram pꝛincipis vel dei vitandam.ſed etiam pꝛopter conſcientiam ſcilicʒ vt munda ſit mens noſtra.ergo conſcientia oꝛdinat ad G; ꝙ obediamus pꝛelatis in indifferentibus. de talibo em̃ Kf -‚ preſte d loquitur apoſtolus.loquitur em̃ de diſcernentibus ci⸗ Ekrmeluf vdeli, bos conſequenter et de his que debentur pꝛelatis/ Alit᷑ tamen eſt in ſecularibo et religioſis.ſeculares debent ſe qui ſententiam pꝛelatoꝛum in his que ꝑtinent ad cathe dꝛam. ſicut.xxiij.math.ſuper illud.que dicunt vobis fa⸗ cite ⁊c.religioſi ᷣo qui renunciauerunt pꝛopꝛie volunta ti et pꝛopꝛio ſenſui:tenentur ſequi mandatum ſuperio⸗ ris in his que non ſunt pꝛecepta vel pꝛohibita econtra⸗ rio a deo vel in regula quam pꝛofitentur.vel in conſtitu⸗ tionibus obligatoꝛijs ad culpam que fiunt ab eccleſia ſuper ipſos vel a capitulo generali cum conſenſu pꝛela⸗ toꝛum. cauere autem debent pꝛelati ne indiſcrete pꝛeci⸗ piant pꝛopter periculum conſcientiaruʒ.¶ Ao obiectũ autem in contrarium dicendum eſt.ꝙ ſicut qui agit cöo⸗ tra conſcientiam edificat ad gehennam:ita qui agit cõ⸗ tra diſcretum mandatum pꝛelati edificat ad gehennã. conſcientia autem ſubditi debet foꝛmari ſᷣm diſcretionẽ pꝛelati in dubijs.pꝛelatus vo non tenetur foꝛmari in agendis pſᷣm conſcientiam q;dtumcunq; ipſius ſubditi.et ideo ſtandum eſt mandato diſcreto ipſius pꝛelati. hec enim dictat conſcientia. Ad ſecundum vᷣo dicendum. ꝙ licet conſcientia ſubditi ſit iudex.non tamen eſt iudex immediate ſub deo niſi quo ad ea que pꝛecipit vel pꝛo⸗ hibet deus.habet em̃ pꝛelatum ſupꝛa ſe: ſᷣm cuius di- ſcretionem foꝛmari debet.ꝙ autem dicitur conſcientia iudex quo iudice nemo abſoluitur.ĩtelligendum eſt de illa conſcientia que arguit hominem in pꝛeſenti et con⸗ demnat in futuro.ſcdᷣm enim libeꝛum conſcientie redde tur iudicium. Articulus tercms Ercio queritur circa que liget conſcientia et 1 circa que non. an ciꝛca omnia: Et videtur xbair * Vconſcientia non liget circa indifferentia. con ſcientia em̃ eſt lex intellectꝰ nri ſiue mẽtis nr̃e.lex auteʒ mẽtis nr̃e determiĩata eſi circa faciẽda et nõ faciẽda.ſᷣm illas regulas.qdð tibi nõ vis fieri ⁊c.⁊ iterũ qð tibi vis fieri hoc idem alij facias.̊ conſcia determĩat᷑ circa ea q ſunt determĩate bona vel determiare mala. ſ̊ indifferen &ασ tia inqtum bmõi nõ ſunt talia. circa indifferẽtia ꝓut hmõi ſunt.nõ ligat conſciĩa niſi inqᷓtum reputantur faci enda vel nõ faciẽda.ſed hec reputatio erroꝛ eſt quidam. erroꝛ aũt non obligat ſimpliciter: ergo nec conſcientia M ratione ſui.ſed ratione exterioꝛis ſuꝑadditi obligat cir ſłꝑ re ca indifferẽtia. Pꝛeterea.aliqua ſunt licita que nõ ex pediũt.ſicut licitu eſt p̃dicatoꝛi acciꝑe ſumptꝰ ab his ꝗ/ bus pᷣdicat.aliqñ aũt nõ expedit.conſcĩa ergo aut ẽ tm̃ licitoꝝ et illicitoꝝ.ant etiam exꝑedientiũ et nõ expediẽ tium. Oꝛ ſit licitoꝛum et illicitoꝛum videtur ꝑ hoc ꝙ hec Dol e . t ad legem nature pertineant. & autem ſit erpedientinz et non expedientium videtur per hoc quod dicit apoſto lus.j.ad coꝝ.viij.loquẽs de illis qͥꝝ conſcia ledebat᷑ cir ca nõ expedientia:licet eſſent in ſe licita.ergo ↄſcia non tm̃ reſpicit licita et illicita.ſed etiã erpedientia et ſibi op poſita E qð dicendũ eſt ꝙ conſcia nõ ligat ad indif ferẽtia ꝓut hmõi.ſed ad indr̃a ſub rõe differẽti bonoꝛ FAn— diffinite vel maloꝝ diffinite.hoc em̃ noĩe ſcie impoꝛtat᷑. nihilomiꝰtñ dicit᷑ eẽ circa indifferẽtia ĩ genẽ ſno⁊ ita ſu pꝛadictũ ẽ.q¶ Ad ſcdᷣm do dicendũ eſt.q cõſcia ẽ licitoꝝ ſimpliciter et illicitoꝛum et expediẽtiuʒ vel non expedi⸗ — — — AANDOE △ͦ entiuz. que dicũtur licita et illicita in ſuo genere oĩa em̃ aliquo mõ ad legẽ mẽtis reducũtur.ſic em illð qð eſt cõ ſiliũ in caſu pt eſſe pceptũ.licʒ nõ ſit gener aliter pᷣcepiũ ſic etiã illud qð nõ erpedit ꝓ temꝑe et loco dicit illicitũ licet nõ ſit ſimpliciier illicitũ. ¶Articulus quartus Uarto querit᷑ vtrũ merituz ſit in agendo ſm ↄſciam.ſic eſt demeritũ in agẽdo ↄtra ↄſciaʒ Et videt᷑ nõ. xiiij· ad ro.ſuꝑ illud.om̃e q ebe e, I Hnð eſt ex fide pctm ?. glo. axparet ꝙ licet ome qð nõ ẽ er fide ſiue cõtra ↄſciaz ſit pctm: nõ tñ om̃e qð er ſide ſiue qð ᷣm cõſciam agit᷑ eſt bonuʒ. ex quo accipit᷑ ꝙ nõ om̃e ds m cõſciam agitur eſt bonũ.¶ Cõtra fides dicit᷑ eſſe cſr fundamẽtũ operũ et ſolũ bonoꝝ.illud ergo qð erit ex fi⸗ Etteerit bonä.⸗C Wa d et deſtruẽdo. Qd em fit cõtra ↄſciam perm eſt ſiue de i meritoꝛiu. nõ tñ ome qò fit m ↄſcĩam eſi bonũ et meri⸗ toꝛiũ.fieri em̃ ſᷣm ↄſciam eſt.cũ credit᷑ eẽ bonũ quod fit. Boc aut nõ ſufficit ad eſſe bonũ. mali ant ſum ſufficiẽs pꝛincipiũ:boni aũt nõ ſumꝰ ſi ufficiẽs pꝛincipiũ.ſumitur tñ equiuoce conſciẽtia. ſi em dicat conſcia ꝓ lege mẽtis nr̃e. ᷣm hoc qð fit ſn conſciam eſt bonũ.nõ tñ ſequitur ꝙ ſit meritoꝛiũ:meritũ em̃ requirit gram ad hoc ꝙ opꝰ ſit meritoꝛiũ.hoc aũt nõ eſt niſi a deo/et ideo agere ᷣm conſciaʒ nõ ſufficit adeſſe meritoꝛiũ: licet ſufficiat adeſſe bonum bm hunc modũ. Si vo ↄſciẽtia dicatur ſᷣm extẽ ſionem vocabuli ad credulitatem de agendo vel nõ agẽ⸗ doꝛbm boc nec agere ᷣm cõſciĩam ſufficit adeſſe bonum nec adeſſe meritoꝛiũ.agere vᷣo cõtra cõſciam ſufficit ad⸗/ eſſe malũ et ad eſſe demeritoꝛiuzʒ. deeſt em̃ vna conditio boni vl meritoꝛij. Vinto queritur vtrũ in om̃i pcto ſit fieri cõ⸗ tra cõſciam.qð videt᷑. In omi em̃ pcto actu⸗ — ali fit malũ.de ipo em̃ pꝛimo motu dẽ qð no lo hoc ago.et ita ↄtra legẽ mentis agit᷑.cui at᷑ repugnat lex mẽtis repugnat conicĩa. ergo in om̃i pcto etiã venia li fit cõtra cõſctam. ¶ Cõtra ome qð fit contra cõſciam edificat ad gebẽnam.̊ ediſicatio ad gebennã nõ fit niſi ꝑ moꝛtale pctm.ſolo em pcto moꝛtali ↄſtituit᷑ hõ re ge⸗ hẽne. tm̃ ĩ moꝛtali pcto fit ↄtra ↄſciaʒ.¶. Pꝛeterea die apls.ij. ad ro.teſtioniũ reddẽte ↄſcĩa cogitatõnũ adinui cẽ accuſantiũ.a loqꝗt᷑ de malis. ſi ꝗ̊ hmõi accuſatio nõẽ niſi de moꝛtali.erit agere ↄtra oſciam tm̃ ĩ moꝛtali peto et boc videt᷑ ꝑ hoc qð dẽ ſuꝑ illð Treñ.ploꝛãs ploꝛauit in nocte.ſuꝑ quo dicit ꝑaſcaſius papa.marxilla aĩe ẽ cõ ſciẽtia.conſcia vᷣo ꝗ nouit pcta ſua.ſemꝑ debet fonte la⸗ crimaꝝ irrigari. vn dauid.pctm meũ ↄtra me ẽ ſꝑ. alit nõ ẽ ꝗ ↄſolet᷑ eã.cũ ̊ cõſolatoꝛ dicat᷑ ſpũs.ſeg deficit ſpi⸗ P . ritus.ſcʒ cũ nõ ẽ hmõi fletus ĩ ↄſcia.hoc at᷑ nõ ẽ niſi vbi eſt moꝛtale moꝛtale pctm tm̃ eſt illud qð agitur ↄtra cõſciam.¶ Ad qð diendũ eſt ꝙ aliud eſt agere cõ⸗ tra ↄſcĩiam.aliud pᷣter ↄſciam ẽ agere.Agit᷑ ↄtra:cuʒ fit qð ꝓhibetur fieri.vel nõ fit qð pᷣcipit᷑ fieri.⁊ G̊ ẽ moꝛta le petm. Pꝛeter cõſciam fit malũ veniale. cõſcĩa em etſi nouit eẽ malũ nõ tñ dictat ipʒʒ eẽ pꝓhibitũ.¶¶ Ld obiectũ aũt in cõtrariũ dicẽdũ ẽ.ꝙ licʒ nõ cõcoꝛdat ↄſcia cũ ve⸗ niali pcto. et ideo dicat᷑ repugnare:nibilominꝰ tñ vᷣm cõo⸗ ſciam regulat᷑ interiꝰ li.ar.circa pᷣcepta et ꝓhibitõnes. et ideo nõ dicitur tũc regnare peccatum. regnuʒ em̃ pec⸗ cati actualis et moꝛtalis.et regnum conſciẽtie ſimul ſta⸗ re non poſſunt. embꝛũ quartũ cto de cõſenſu peccati in quo fit contra oſcĩam.dicendũ ẽ de pplexitate cõſcĩe.Et pꝛimo querit᷑ vtruʒ ſit ꝑplexitas conſcĩe. Secũdo attẽdẽdi ſunt caſus in ꝗbo dẽ eẽ ꝑplexitas cõſcie.¶ Pꝛimo ergo attendẽdũ eſt ꝙ triplex d qð dicẽdũ ꝙ nõ eſt ſile in cõſtruen⸗Irr⸗ eſt perplexitas.eſt em ꝑpleritas intelligẽtie derboꝝ ſa⸗ cre ſcripture. Eſt iterũ ꝑplexitas cognitionis faciẽdoꝝ et vtraqʒ poteſt eſſᷣ in bomibo bonis. Tercia eſt ineui⸗ tabilitas peccandi. Pꝛima ſoluit᷑ ꝑ cõſideratõʒ cauſaꝝx dicendi in diuerſis locis ſcripture. intelligẽtie em̃ diet e rum ex cauſis eſt aſſumenda dicendi.vt bylarius.De cunda vᷣo tollitur neceſſario vnctõne ſpũſſancti que do/ cet de omibus. Tercia dᷣo ꝑ depoſitõem erronee conſciĩe ce qua ad pᷣſens eſt intentio. ‚ Aleleritur ergo vtrũ ſit hmõi ꝑplexitas.qð vi⸗ detur ꝑ boc quod dicitur.xl. Job. Qeꝛui teſti culoꝝ eius ſunt ꝑplexi:ſuꝑ quo dic greg · ſug . eſnonom illius argumẽta implicitis inuentionibo alli⸗ antur. vt pleroſq; ita peccare faciãt.quatenus ſi foꝛtal epeccatum fugere appetant:hoc ſine alio peccati laqᷣo non euadant. Et alibi dicit: argumenta machinationuʒ illius quo laxantur vt relinquant: eo magis implicant vt teneant.ex quo accipit᷑ ꝙ aliquis poteſt eſſe perplexꝰ perplexitate conſcientie.( Contra nullus peccat in eo quod vitare non poteſt.ergo non eſt ineuitabilitas pec⸗ candi.ergo non eſt perplexitas.¶ Item perplexitas di⸗ citur neſſitas peccandi aliquo modoꝑꝶ. ſed nullus eſt in tali ſtatu dum eſt viatoꝛ quin poſſit obtinere gratiazʒ. er⸗ go nullus eſt in tali quin poſſit ãmouere perplexitatem. pꝑplexitas em̃ opponit gratie gratũfacienti. Pꝛeteren dẽ in pe. Saluaſti de neceſſitatibo aĩaʒ meã. de ſaluat a nccitibo miſerie.ſᷣ qᷓ ẽ maioꝛ nccĩtas milerie. qᷓ pplexi tas:?qᷓ deꝰſaluat a ꝑplexitate. Ao idẽ dĩc aug:de nata et gẽa. ꝙ ex vitio nature nõ ex ↄditõe ſit peccãdi necĩtas audtat homo atz vt eadẽ nccĩtas nõ ſit dicat xo: ne⸗ ceſſitatibo erue me.q̊ ſi bomo inſtãter oꝛat:eruet en de? a neceſſitate ꝑeccandi. eruet eum a ꝑpleritate.Ad qð dieendũ ꝙ duplex ẽ ꝑplexitas(i·dubietas ex qua dẽ ineuitabilitas pcti. ꝑplexitas ſeʒ iuris et facti.qtuʒ ad ius nullus ebet eſſe ꝑplerus.nullus em eſt in tali ſtatu quin poſſit ab eo ãmoueri dubietas iuris.qẽtum aũt ad pplexitateʒ facti poteſt aliquis ex ꝓpꝛio vitio eẽ ꝑplexꝰ. vnde ſi pꝛimo abolitũ eẽt vitiũ nõ ſequeret᷑ ꝑplexitas: ſᷣ manente in tali ſtatu pt eẽ ꝑplexitas. et ſm H̊ dic greg. Ao illð vᷣo qð dictũ eſt de neceſſitate peccandi.dicẽdu eſt ꝙ ſi bomo ingerit ſe in neceſſitatẽ nibilomĩꝰ peccat. pet᷑ʒ eĩ poſſʒ vitaſſe. Eſt ar duplex nccitas. Vno em̃ mõ dicit neceſſitas idem qð ꝓnitas. et in hanc incidit hõ ꝑ pꝛimũ peccatũ. Secũdo mõ dicit idẽ qð ineuitabilitas et in hanc incidit bomo ꝑ ꝛiũ vitiũ dũ manetĩ volun⸗ tate peccãdi.ſi tũ peniteat liberatur a ppleritate. et ſic patet reſpõſio. Scom hunc modũ intelligitur illud ꝗð dicit᷑ in po. et qð dicit᷑ in li.d na.et gra.liberat em dns a ꝓnitate aliqñ ita ꝙ nõ deducit᷑ ad effectũ. Silr 'm ꝙ neceſſitas dicit᷑ ineuitabilitas pcti. ſi bomo inſtãter pe⸗ teret ꝓut deberet nõ caderet in bmõi neceſſitatem. ꝑmit tit iñ dñs hoĩem cadere in bmõi neceſſitatem ꝑplexita⸗ tis.vt ſic confundatur homo ſuꝑ pcto ſuo.et reuertatu⸗ ad dñm ꝑ penitẽtioʒ. aliqñ etiã nõ caderet bomo ĩ pple- xit atem ſj⸗ pꝛiꝰ peniteret.ſiẽ eſt de ſacerdote qui eſt ĩ vo luntate peccandi moꝛtaliter et celebꝛat vſq; ad cõſecra⸗ tõem. ſi conſecrat in tali ſtatu et ꝑcipit ſacramẽtũ indi⸗ gne:peccat moꝛtaliter. Si vᷣo nõ ꝓcedit ad conſecrãdũ ſcandaliſat aſſiſtentes ſcandalo grauiſſimo: Si vᷣo du⸗ ctus eſſet penitentia: conſecrare poſſet et non caderet in bmoõi perplexitatem. Wrticul nans Einde dicendum eſt de caſibus de quibo vi⸗ xetur accideꝛe perplexitas conſcientie. Et eſt quedã ꝑplexitas circa oꝑatoes ſpũales que⸗ dam vo circa oꝑatones coꝛꝑales. de perpleritate no in oꝑationibus ſpiritualibus ponũt᷑ caſus a magris ſin⸗ ad ſtatum pꝛelationis.ſcit em aliquis ſacerdos ꝙ aliꝗs f ff f f —0—d—— —. — — — — — 1 i⸗ A t Dde⸗ v; de ̃ Dueſtio ſubditus eſt in peccato moꝛtali.nec vult penitere.pona tur ergo ꝙ inſtater petat eukariſtis: ſi dat ei ꝓijcit coꝛ⸗ pus xp̃i in latrinã dyaboli.ſcit etiã ꝙ ille iudicium ſibi mãducat et bibit.vel adminꝰ pᷣſumit.cũ ergo debeat di ligere ſalutẽ ſubditi et ꝓpꝛiã.tenet᷑ nõ dare.ſi ðᷣo nõ dat ſcandaliʒat.ipo etiã facto videt᷑ eſſe ꝓditoꝛ cõfeſſionis manifeſtãdo peccatũ occultũ ip̃ius ſubditi. &̊ videt᷑ eſſe ꝑplexitas.¶ Ad qð dicendũ.ꝙ ſi petat in maifeſto in⸗ ſiãter.nõ eſt ei denegandũ.exemplo xp̃i ꝗ tꝛadidit coꝛpꝰ ſuũ iude in cena.quẽ ſciebat eẽ in moꝛtali ꝑcto.Et dicit aug ſuꝑ illud.Aãducauerũt et adoꝛauerũt omes pin⸗ gues terre. glo. nõ ꝓbibeat diſpẽſatoꝛ mãducare ſ̊ exa⸗ ctoꝛẽ moneat timere.nec ipᷣe dicit᷑ tũc ꝓꝛie dare h̊ alius dicitur raꝑe.Aliter aũt eẽt ſi peccatũ eiꝰ eẽt maĩſfeſtum ipi eccłie.de hoc em̃ dic aug. Si ꝗs in crimĩe manifeſto ꝑdurat. ꝓbibẽdus ẽ.occultus ðo monẽdꝰ ẽ. Rõnes at᷑ Apter quas tenet᷑ in maifeſto dare occulto peccatoꝛi in⸗ ſiãter petenti.vidẽt᷑ eẽ tres. Pꝛima ẽ vitatio ſcandali.ſe cũda ne ſit ꝓditoꝛ peccati, tercia ne tunica dñi incõſu⸗ c tilis coꝛrũpi videat᷑.eodem mõ ſacerdotes poſſent alios recuſare.¶ Siłr querit᷑ de ſacerdote ꝓmoto ſymoniace ad oꝛdiem ſaceꝛdotalem.ꝗ tenet᷑ ex officio ꝑſonaliter ce lebꝛare.Aut g celebꝛabit aut nõ celebꝛabit. Si celebꝛa⸗ bit indigne celebꝛat.et ita peccat moꝛtaliter.ipᷣo em̃ iu⸗ re ſuſpẽſus ẽ:ſi nõ celebꝛat ſcãdaliʒat cũ ex officio tenea tur.¶. Ad qð reſpondendũ ꝙ ſi ſymoniace eſt oꝛdinatꝰ et peccatũ illud eſt occultũlipᷣo iure ſuſpẽſus eſt quo ad ſe tm̃. Si vo eſt manifeſtũ:ipᷣo iure eſt ſuſpenſus quo ad ſe et quo ad alios.ſi ẽ in officio celebꝛãdi cũ doloꝛe peni⸗ tẽtiali miſſas ꝑficiat/ſic em̃ vitat maius malũ.ſi vᷣo nõ⸗ dum eſt in officio celebꝛãdi dimittat illud officiũ ꝓpter qð tenetur celebꝛare ꝑſonaliter.et expectet gr̃am diſpen ſatõis ſi pt̃᷑ obtinere.In ſecũdo voo caſu nõ celebꝛet ſic eĩ dicit᷑ ꝙ peccaret et quo ad ſe et quo ad alios quibo gene raret ſcandalũ. Silr ponit caſum greg.de illo ꝗq/ ꝓmo netur ad ecclłiaſticũ beneficiũ ſy moniace.ꝑplexus em̃ ẽ vtrũ teneat vel deſerat.de quo dicit greg:eſſe ſine reatu crimĩs ex neutra ꝑte videt᷑ ſi aut ſuſceptꝰ ſemel grex re⸗ linquat᷑.aut rurſus ſacra actio ſeculariter empta tenea tur. ¶ Ad qð dicendũ ꝙ illã ꝑtem cõuenit eligeꝛe vt deſe rat officiũ ſuſceptũ ſymoniace.ſicut het᷑.xiiij.q.vi:ſi ree aliena. et er.de reſti.ſpotł.ꝗauis.¶ Item ꝓponſt calꝰ ꝑpleritatis de illo ꝗ gerit ex voto vita heremiticã.et vò⸗ catur ad ciuitatẽ et dicit᷑ ei a multis ꝙ lucrari pt᷑ conſi⸗ lio ſuo et exemplo multas aĩias deo que diu iacuerũt in gann lereilei ꝙ debeat exire.nõ em̃ ẽ maius ſacrifi⸗ ciuʒ q; offerre deo aĩas peccãtiũ.¶ Pꝛeterea.dicitur in cañ.Egrediamur in agrũ cõmoꝛemur ĩ villis.⁊ dẽ h̊ in ꝑſona eoꝝ qui ſunt in vita cõtemplatõis. ergo bonũ eſt taliboſad hoc etiã eſt exemplũ.b.hyllarionis ꝗ cũ roga⸗ tus eẽt a quadã matrona vt veiret ad filiã ſuã q uit in firmabat᷑ noluit:tãdem ad verbũ illiꝰ qͥ dixit ꝙ hic ſexꝰ peꝑit ſaluatoꝛẽ exiuit et viſitauit filiã illiꝰ.¶ Cõtra. fa⸗ cit cõtra votũ ſuũ.nec interuenit diſpẽſatio ſi upioꝛis. peccat moꝛtalit᷑ ¶ Pꝛeterea.tenẽdũ ẽ certũ et dimitten⸗ dum incertũ.certum aũt eſt ꝙ pt ꝓficere quo ad ſe in vi ta ſolitaria.incertũ aũt eſt ſi ꝑficiat qͥ ad alios exeundo ¶ Peeterea. ſi exiret ad vnuʒ vel ad duos ſiłr videret᷑ opoꝛteret exiꝛe ad alios:aut videret᷑ eẽ acceptoꝛ pſona ¶ MReſpõdendũ eſt cũ venire cõtra votũ et Poſeſſlonet ꝓpꝛia volũtate ſit manũ mittere ad aratrũ et reſpicere retro.nec ꝓficit ſi totũ mũdũ lucret᷑:detrimẽtũ vᷣo aĩme ſue patiat.nõ eſt eundũ niſi in illo caũ vbi fides ꝑiclita⸗ retur et crederet᷑ ꝑ ipᷣm releuari vel cõpelleret᷑ a ſuꝑioꝛi vt papa.¶ Ad obiectũ at᷑ in cõtrariũ dicendũ ẽ. ꝙ illud q dicit᷑ maiꝰ ſacrificiũ ⁊ c᷑.attendit᷑ in genere ſacriſicio⸗ rum.nõ ſm cõditõem pſone q obligata ẽ ex voto ad con trariũ ſtatũ.ſic eſt xe illo ꝗ ex voto obligat᷑ ad vitã ſoli⸗ tariã. Pꝛeterea.talis pt᷑ offerre illud ſacrificiũ deo cõſu lendo ſi ad ipᷣm veniat vel oꝛãdo vel verbũ ſalutis demã dando. 4l Illud vo qð dꝛ in cañ.ĩtelligitur de p̃lato qui cxxxvij. ſe cõuertit ad cõtemplatõem aliqũ.et videt neceſſitateʒ in cura ſubditoꝝ.vł de religioſo qui habʒ officiũ pᷣdica tionis generale 2 videt plures fame verbi dei moꝛiẽtes. Nec illud exemplũ.b.byllarionis compellit. vnctio em̃ docuit eum in illo caſu que mouit eum ad viſitandã fili am matront ¶ Item alium caſum ponit.b.greg. de il lo qui renunciãs ſeculo:ſe obligat voto/⁊ pꝛomittit ꝙ ſe quetur voluntatem ſui ſuꝑioꝛis ꝑ obedientiã in omibo que nõ ſunt contra deum.ſuꝑioꝛ aũt ſuus pcipit ei age⸗ re que ſunt mundi. ſicut eſt in his ꝗ ſunt in officijs ſecu⸗ laribo.ſubditus eꝛgo penſans que ſit culpa inobediẽtie. et qð ſit cõtagium ſecularis vite ⁊ obedire trepidatt n e Plar⸗ er obedire foꝛmidat.ne at᷑ illicitis obtemꝑãs hoc qð ꝓ deo † Fene A appetit contra deum exerceat.vel non obtemꝑans erit et quẽ ſuum iudicẽ qſœrat ſuo iudicio ſupponat.⸗ De tali aũt dicẽdum eſt.ꝙ licet nõ ſit directe cõtra pᷣceptuʒ dñi poteſt tñ eſſe cõtra illud quod vouit.qdpꝛius fuit ei cõ⸗ ſilium modo eſt ei pꝛeceptum ex ꝓfeſſione regule.ſi ergo pꝛecipiatur ei a ſuꝑioꝛi aliquid qð ſit contra metas re⸗ gule ſue vel religionis.nõ eſt ſuꝑioꝛi obediendum. non em̃ pᷣeſt regule pᷣlatus ſed regula pᷣeſt ei quam pꝛofitet᷑. ſicut dieit bern.Si vo non eſt contra deum vel cõtra re gulam ſalua vtrobiq; veritate eſt ei obediẽdum. ¶ Be⸗ inde queritur de eo qui eſt in ſeculo qui tenetur honoꝛa re parentes ſuos.parentes autẽ ſunt pauperes et ita ti⸗ met ſi relinquat ſeculum ne tranſgrediatur illud pꝛece⸗ ptum.honoꝛa pa.et ma.Erx alia parte voto obligatur ad relinquendum ſeculum:quid agendum eſt ei?ſi relin quit ſeculum tranſgreditur pꝛeceptum dehonoꝛãdo pa. et ma.ſi manet in ſeculo:facit contra votum.ergo ꝑple⸗ xus eſt in conſcientia. Ad qnod dicendum ꝙ tenet᷑ ꝓ⸗ uidere parentibus de bonis que babet ꝓut poteſt.ᷣ nõ dimittere quin votum impleat.Unde dicit hiero.ad be liodoꝛum.ſolum genus pieatis eſt in hac re eſſe crudelẽ et alubi.gladium tenet hoſtis vt me ꝑimat.et ego de la⸗ crimis parentum cogitabo:dum ergo poſſunt ſeruari illa duo ĩſimul et que ſunt voti et que ſunt pꝛecepti:ſer⸗ uanda ſunt.Si vo vnum nõ poteſt ſimul eſſe cum alio. ei quod plus obligat adherendum eſt. Vnde hiero.ho⸗ noꝛa patrem tuum. ſſed ſi te de vero patre non ſeparat. tamdiu ſcito ſanguinis copulam iᷓdiu ille ſuum noue⸗ rit creatoꝛem.alioquin canet tibi dauid.Audi filia ⁊ vi/ de:et obliuiſcere popnlum tuũ et domũ patris tui.dicit ?. . . . . — 2 . 7 . H D — rE –2 etiam dominus in euangelio diſcipulo qui voluit ire ſe⸗ d nnhα ſ jpltm prd pelire patrem ſuum:ſequere me et dimitte moꝛtuos ſe⸗ pelire moꝛtuos ſuos.de quo dicit greg:pꝛopter patrem militiam xpᷣi deſeram.cui ſepulturam chꝛiſti cauſa non Micto ge Pplexuati⸗ .. j. bus que mergunt in oꝑatõiboſpũalibo. dicẽdum eſt de his que immergunt in operationibus coꝛpoꝛalibo. Po⸗ natur enim ꝙ aliquis deponat gladium penes aliqueʒ qui iuramento conſtringitur ei ꝙ reddet ei qñcunq;ʒ pe⸗ tierit.poſtea dñs gladij factus furioſus repetit gladiũ: ꝑplexus videtur.qꝛ ſi nõ dederit crimen ꝑiurij videt᷑ in⸗ currere.ſi vᷣo dederit:crimẽ incurrit hbomicidij.q¶ Simi⸗ liter queritur de vſurario qui deponit pecuniam ſuam penes aliquem.poſtea repetit pecuniam.et pꝛeſumitur vehementer ꝙ ex eo fenerabit:videtur ꝙ ſit perplexus ſi en nõ reddat arguitur de infidelitate. cõtrectat enim rem alienam non de conſenſu illius/et pꝛeter hoc videtur agere contra iuramentum.Si vo reddit exponit animã fratris ſui ꝑiculo. Si em̃ ꝓ vitãda moꝛte coꝛꝑali tene bat᷑ nõ reddere gladiũ furioſo:młtofoꝛtiꝰ ꝓ vitãda moꝛ te ſpũali tenet᷑ nõ reddere pecuniã vſurario.de q̊ͥ pꝛeſu,⸗ mitur ꝙ male vtetur in damnũ aime ſue. A qð di⸗ cendũ ᷣm conſilium greg.in bmõi cum mens int᷑ maio⸗ ra et minoꝛa cõſtringit᷑.ſi non ſit ſine peccato euadendi aditus:minoꝛa eligantur. quia qui muroꝛum vndiq; ambitu ne fugiat clauditur. ibi ſe in fugam pꝛecipitet W.0s e)nze m Do vbi bꝛeuioꝛ murus inuenit᷑.qꝛ ergo minus ꝑiculoſuʒ eſt nõ reddere gladiũ furioſo.videtur dicẽduʒ ꝙ nõ redda⸗ tur.et ſubintelligẽdũ eſt in iuramẽto q; reddet ſi poteſt ſalua pietate reddeꝛe.iuramẽtũ em̃ obſeruãdũ eſt qð nõ vergit in deteriꝰ: vergit aũt in deteriꝰſi eẽt cauſa homi⸗ cidij. 4¶ Ad aliud dicendũ eſt ꝙ nõ eſt ſimile de vſurario Si em dñs papa dicit in decretali ꝙ ille qui tenet᷑ iura- mẽto reddeꝛe vſurã reddat ea. cũ tñ maifeſtũ ſit ꝙ vſuꝛa nõ ſit vſurarij:multofoꝛtiꝰ reddenda eſt pecunia vſura⸗ rij quã habet aliquis depoſito ſub iuramẽto ¶¶ Ad obie ctum aũt i ↄtrari dicendum eſt.ꝙ licʒ vſura ſit res d 1. 4 6 ena:tñ ei reddenda eſt ꝓpter iuramẽtũſet cũ ſit com mentis ſue.nõ eſt firmiter cꝛedendũ quin dñs poſſit mu tare mentẽ ipius ad hoc yt bene vtatuꝛ.magis aũt cauz dum eſt ꝓpꝛium perlculuʒ qᷓ alienũ /i ec eſi ſimile de ſu rioſo qui non eſt compos mentis ſue.nec imputat᷑ ei ad peccatũ dum eſt in furia:ſed tradenti gladiuʒ. ¶ Simi⸗ liter queritnr de vxoꝛe vſurarij qu quicꝗd habet babzʒ de vſura.⁊ hoc dictat ei conſcia.videtur ergo ꝙ ſit ꝑple xa.qꝛ nõ habet alia bona vnde ſuſtentet᷑: et ita ĩmineat ſibi malũ ſi abſtineat a bonis illis. ſi ᷣo vtatur ũlis ꝑti ceps eſt vſure ¶ Ad quod dicendũ.ꝙ licet malait it ſub iecta viro in his q̃ ꝑtinent ad thoꝝ.ſm ꝙ dicit apls.j. ad Coꝝ. vij. Mulier nõ habet poteſtatẽ coꝛꝑis ſui ſᷣ vir. tñ nõ de bet cõicare viro in his que ſunt in cõtumeliã ceeꝛ atoꝛis. EUn abſtinere debet a re fenebꝛi et lucrari opere manuuʒz ſuarum vel querere ſibi neceſſaria a paretibo vel aliũde vel ab aliquibo viris bonis mẽdicare. Si vo cogeret illã ad vtendũ bonis illis illicite acquiſitis po⸗ teſt Rntelcan tẽpus quo ad thoꝝ cauſa foꝛnicatio nis ſpũalis ¶ Item ꝓponit᷑ talis caſus a grego. de illo qui iurauit alteri ꝙ ſecreta eius om̃i ſilentio tegeret.et contingit poſtea ꝙ ille cui iurauit ꝑpetrat adulteriũ et ꝓeurat homicidiũ ip̃ᷣius mariti adultere.et hoc ſcit qui iur auit.videt᷑ ꝙ ſit ꝑplexus.qꝛ ſi tacet nõ pᷣmuniẽs aliqͥ mõ cũ ſit cõſciꝰ videt᷑ ꝑticeps homicidij.ſi vᷣo reuelat re⸗ us videt᷑ ꝑiurij:ſic ergo eſt ꝑplexus ¶ Ao qð dicenduʒ ꝙ illũ debet ãmonere fraterna coꝛrectõe ꝓut dẽ i math. xviij. Si peccauerit ĩ te frater tuus ⁊c.ſi noluerit ceſſac pt dicere in generali illi cuiꝰ ꝓcurat᷑ homicidiũ.aliquis vult te interficere.ita tñ ꝙ; nõ dep̃hẽdat᷑ ex aliq̃ circũſtã tia ꝗs ille ſit.ſicut habetur extra. ð offi.oꝛdi.ſi ſacerdos vel ſi ꝑiculũ ẽ dicere illi ꝑſone:dicẽdũ eſt alicui ꝗ pt᷑ pꝛso deſſe et nõ obeſſe in generali.vt ſacerdoti ꝙ pᷣmoneat il lum.vt dĩc aug.in qonibo leui. Mihi videt᷑ ꝙ ab q̊ pec cati vinculo ſe ſoluat ſi indicet talibo qui magis pñt ꝓ⸗ deſſe qᷓ; obeſſe.hoc tñ ſaluo ꝙ ꝑ circũſtantiã nõ indicetuꝛ perſona.nec eſt iſte reus periurij qꝛ nõ indicat ſecretum illius. VUnde in ecc.denudare miſteria amici deſperatio eſt aime inſelicis. Quent aũt ſi querat᷑ aligs ad moꝛ tem et fuerit in loco ſecreto domꝰ.ſi ꝓdo ipᷣm pecco moꝛ taliter.ſi dico ꝙ neſcio vbi ſit.mẽtioꝛ.et ita pecco.nõ em̃ mentiendũ eſt ꝓ vita alteriꝰ ſaluãda.ſiẽ hẽt᷑ ab aug.in li.de mendacio.ↄmoditas q; cuiuſq; aut ſalus coꝛpalis nõ eſt ꝑfecte fidei pferenda.et aug.ſuꝑ illud pv. perdes om̃es qui loquũtur mendacium.nõ eſt mentiendum pꝛo ſalute coꝛꝑali alterius.ſi vᷣo taceo ex taciturnitate mea quodãmodo ipm maniſeſto et ita videt᷑ ꝑpler us qui in tali ſtatu eſt.q¶ Ao quod dicendum ᷣm aug.q nec pꝛoce dere debet nec mentiri.ſed vel tacere vel dicere Si etiaʒ ſciret nõ diceret.nullatenꝰ em̃ eſt peccandum contra ve ritatem ꝓ alterius ſalute ſicut dicit aug.in li.de mẽda⸗ tio.faciat homo ꝓ tꝑali vita vł pꝛo ſalute quod poteſt. eum autem ad hoc ventum fuerit vt tali ſaluti niſi peceäẽ vv conſulere non poſſit.iam ſe exiſtimet nõ habere quid faciet.¶ Queꝛituꝛ etiam ſi aliquis pplexus eſt int᷑ duo venialia peccata ſicut dictum eſt de ꝑplexitate int᷑ duo moꝛtalia:verbi gra aliquis pꝛomiſit ſimplici verbo q; pluſꝙ;ᷓ opoꝛtet comederet.ſi plus comedit venialiter pec cat.ſi facit contra verbum ſuuʒ venialiter peccat.¶ AðD quod dicendum.ꝙ agere debet penitentiam de indiſcre — — ta pꝛomiſſione nec comedendũ pluſqᷓ ohortet. Dvert— tur etiam ſi u poteſt cõmittere venialia vt aliter eui⸗ tet moꝛtalequod videtur qꝛ dẽ.ix.ad ro.optabam fieri anathema ꝓ fratribo meis.ſᷣ̊ fieri anathema nõ ẽ niſi pꝓ aliquo peccato adminꝰ veniali.ergo pꝛo ſalute ſpiri⸗ tuali alteris poteſt aliquis cõmittere veniale¶ Cõtra per hoc quod ſupꝛa dicit aug.cum ad hoc ventum fue . 4— rit vt tali ſaluti ⁊cſet dicit aug.in.q/ſuꝑ geñ.qualit p triarcha noluit dicere falſũ vt ſaluact pudicitia vxoꝛis ſue ¶ Ad quod dicendum eſt ſᷣm quoſdam ꝙ perſectus non debet venialia cõmittere vt alter euitat moꝛtale.ſed penam poteſt ſuſtinere tem ꝑalem.im ꝑfectus aũt poteſt Alij vᷣo dicunt q; poteſt aliquis cõmittere veniale etiaz ꝑfectus vt alius euitat moꝛtale ſed cadit quodãmodo a pfectione.videtur aũt q; nulla tentio ſit ad veĩale pecc catum.ſed poteſt eſſe tentio ad ſgꝗluãdum illum a moꝛ⸗ tali peccato et ſi aliter nõ poteſt p veniale.et eſt aliud de ſalute ſpũali et de ſalute coꝛpoꝛa li ipius ꝓximi.venialę⸗ em non cbetur niſi pena coꝛꝑalis dum homo conſiſtit &αι in caritate.4l Ad illud autem quod dicit apoſtolus. q; optabat eſſe anathema ꝓ fratribo.i.pꝛo ſalute fratruʒ. dicendũ eſt ꝙ anathema accipit᷑ ibi ꝓ pena illa que etiã aliqñ ĩiuſte infligitur.et tunc nõ ẽ ibi niſi pena tĩ.talis aũt pena ſuſtinenda eſi:et pꝛo ſalute ſua ſpirituali et ꝓ ſalute alterius.ſᷣm autẽ ꝙ dicit penam iuſte inflictam. cointelligit peccatum moꝛtale ſi tota ratio iuſticie aſſit et hoc modo nõ optabat aplus:nec optabile eſt ꝓ alicꝰ vel aliquoꝝ ſalute. Ad illð pᷣo quod obijcitur de abꝛa⸗ ham qui videtur mentitus eẽ.dicendũ eſt ſᷣm aug.ꝙ nec dixit falſum neq; mentitus eſt.nõ em̃ dixit eam non eſſe vxoꝛem ſuam ſed dixit eſſe ſoꝛoꝛem ſuam.ſoꝛoꝛ aũt dici⸗ tur multipliciter quia filia erat fratris.vel ſoꝛoꝛ pt᷑ dici ex eodem patre vel ex eadem matre genita. ¶ Nueſtio. cxxxvij. de peccato taciturnitatis. Abitũ eſt ſupꝛa de peccatis coꝛdis.conſequẽter dicendum eſt de peccatis oꝛis ſiue locutionis. et dicitur aliquis peccare tacendo:pecca⸗ tum do locutõnis fit pluribus inodis. veritat tra veritatem vt in mẽdacio:cõtra bonitatẽ vt ĩ ſcurrili “ tate:cõtra rectitudiem vt ĩ cõuicio vel detractõe.Dicen dum eſt ergo pꝛimo de pcto taciturnitatis. at᷑ ſit pec⸗ catũ tacere pʒ ꝑ hoc qð dicit greg.diſcrete penſanda ſũt tẽꝑa ne aut cũ reſtrigi lingua dz iutiliter ſe ſoluat.aut cũ loꝗ vtiliter pt᷑ ſemetipᷣam pigra reſtrigat.⸗ Poteſt ᷣ queri pꝛimo vtrũ tacere ſit pececatũ. Scðo vtrũ ſit pec catũ moꝛtale ſꝑ.aut aliqñ veiale.aliqñ moꝛtale. Lercõ cæ cõpatõe pct᷑i taciturnitatis ad pctm locutõis. ¶ Klembꝛum pꝛimuz AVod tacere nõ ſit pctm videt᷑ ome eĩ pcfʒ eſt acꝰ incidẽs ex defectu boĩ.ſ̊ tacẽ nõ eſt actꝰ ̊ nõ ẽ pct̃m.¶ Silr arguit᷑ ex illa di föflinitòe pcti. pctm ẽ dictũ vel factũ vł ↄcu⸗ pitũ ⁊c. Qullũ aũt hoꝝ ẽ tacere.q̊ nõ ẽ pctm.⸗ Itẽ ſi ta cere eẽt pcẽm eẽt ĩ doꝛmiẽte pctm.moxiĩe ẽ em̃ ĩ doꝛmiẽte taciturnitas.ĩ doꝛmiẽte aũt nõ ẽ pctm. ᷓ taciturnitas ñ eſt pertm. ¶ Cõtra aug.ſuꝑ illud Math.xviij. Quotiẽs — . ☛ dñe ĩ me peccaui ſiẽ̃ ꝗ penitẽti nõ idulgʒ. tacẽ ẽ pcrm.¶ Itẽ ꝑS. OQm̃ ta⸗ catũ ̊ tacẽ ẽ pct᷑ʒ. Itẽ ſuꝑ illð.xvj.iob. Si tacueo nõ recedet doloꝛ meꝰ.glo.hocipᷣʒ ãpliꝰ ꝙ tacet genuit qꝛ ſe tacẽte ꝓuerſoꝝ culpas excreſcẽ ſpirit.Ae⸗ eeer⸗ tacẽdi tpᷣs loqndi.ſi qᷣt acet hõ cuʒ dzʒ loq petm ẽ.vn die tra bonitatẽ.et cõtra rectitudiem. Cö p. Nr tfr meꝰ ⁊ dimittã:ñ paſſim iubʒ peccãa S ti dimittẽ ſ̊ penitẽti.ita peccat ꝗ vidẽs frẽm peccac tac Peqs dim itte ßᷣ penil ccat ꝗ peccae tacʒ cui ueterauerũt oſſa mea. Ynueteratõ t᷑ offiũ defect? ẽ ⸗ Sih. 2 ſoꝛtitudis ſpũał.defectꝰ at̃ foꝛtitudis ſpũał ñ ẽ niſi ꝑ bee Ga⸗ he ſen 8 ſe ei⸗ S 2— — — R aae rene/ Elde – ſch 1 aer. „ ¶Mueſtio ——— grego. Inmogeratum ſilentum ſi culpa nõ eſſet. ꝓphe ta nõ dixiſſet. ve mibi qꝛ tacui.¶ Ao qð dicendũ.q ta⸗ cere aliq eſt actus virtutis.vnde dicit grego.os diſere tum et ↄgruo tꝑe vox aperiat ⁊ ruꝛſum ↄgruo tꝑe taci⸗ turnitas claudat. Aliqñ vo eſt nomen vicij ſicut ſupra ha bitũ eſt. ¶ Ao illud qð obijcit᷑ ꝙ tacere non eſt actus Dicendũ ꝙ actus dupliciter accipit᷑.vel ꝓut eſt ↄmune ad oꝑari ⁊ nõ oꝑari.ſicut babet᷑.vij.ad ro.operor et nõ oꝑor ꝑtes ſunt eius qð eſt oꝑor. et ſᷣm hoc dicitur tace⸗ re actus.ſed non dicit᷑ actus peccati:niſi inqtum refert᷑ ad voluntatẽ. put aliquis ex volũtate tacet cũ tacere nõ debet. Si vo accipiat᷑ actus ꝓprie.tacere non eſt actus nec eſſet peccatũ niſi ꝓut actus volũtatis cadit ſuꝑ ipᷣm boc patet ſolutio ad ſcðᷣm.¶ Ad obiectũ nᷣo de doꝛmi ente dicendũ eſt.ꝙ tacere nõ eſt peccatum niſi cũ ↄgruit loqui ⁊ debet᷑.hoc autem nõ eſt in doꝛmiente..j Si vo q ratur in quo genere pcti ſit.vtrũ in rõne delicti vel com miſſi.dicendũ eſt.ꝙ in rõne delicti.tacere aũt nihil alið eſt qᷓ; nõ loꝗ in eo ꝗ poteſtatem habet pro loco et tꝑe ⁊ alijs circũſtantijs.vnde cũ teneat᷑ loqui et nõ loquit᷑ pec⸗ cat peccato delicti.ſicut qui tenet᷑ nõ loqui ꝓ tꝑe et loco et alijs circũſtãtijs et loquit.trãſgredit᷑. embꝛum ſecũdum Einde queritur.vtrum ſit peccatũ morta le ſemꝑ.an aliquãdo moꝛtale aliqñ venia⸗ le.Et videt᷑ q aliqñ veniale aliqn moꝛta⸗ le.ſicut loqui aliqn eſt veniale aliqũ mor⸗ tale.¶ Preterea aliqñ tacet homo cũ tenet᷑ loqui.aliqũ cũ expedit vel cũ cõgruit:ſed cũ tacet in his in quibo cõ⸗ gruit et nõ tenet᷑.vel expedit veniale eſt peccatũ.vel tac, cũ tenet᷑ moꝛtale.ergo tacere aliqũ eſt veniale aliqũ moꝛ tale peccatũ.ſicut dictũ eſt ex pꝛecedenti.4 auteʒz ſit mortale habet᷑ ex hoc qð dicit grego.que corrigere non valet increpare nõ deſinat:ne ꝓ ſe ꝑticipẽ delinquẽtium ex ↄſenſu taciturnitatis addicat.⁊ loquit᷑ de illo ad quẽ ꝑtinet officiũ coꝛrectõis. Item qui tenet᷑ mederi egro to ⁊ ſubtrabit vſuʒ medicamĩs ꝓ tꝑe et loco peccat moꝛ taliter.̊ platus dʒ mederi ſubditis cũ infirmãt᷑ ex pcto ergo cũ tacẽdo ſubtrahat vſum medicamĩs peccat mor⸗ taliter. VUnde grego.Plerũq; nimis taciti dũ quoꝛũdazʒ mala reſpiciũt et cũ ſilentio hnguã pᷣmũt.quaſi oſpectis vulneribo vſuʒ medicamis ſubtrahũt.et eo moꝛtis acto res ſunt:quo virus quod poterãt eijcere loquẽdo nolue moꝛtis ſpũalis ĩ alio.ĩ ſeipᷣo ↄᷣhit moꝛtẽ.¶ Ad qð dicẽ⸗ dũ ꝙ taciturnitas aliqñ eſt veniale peccatũ.aliqñũ mor⸗ tale. In his em̃ ad que tenet᷑ hõ eſt taciturnitas morta⸗ le pctm.verbi gratia.cũ teneat᷑ ꝓpꝛiũ peccatũ ↄfiteri p tꝑe debito et alijs circũſtãtijs.et mederi ꝓximo ſᷣmone medibili ꝓ tꝑe debito ⁊ alijs circũſtãtijs.in his eſt moꝛ tale peccatũ.Cũ aũt nõ tenet᷑ ſed expedit aut decet: veni ale eſt peccatũ.qñ aũt hoc fuerit et q nõ difficile eſt de⸗ terminare in ſingulis.ſed ipᷣa vnctio cet que nõ ꝑmit tit hoĩem ſibi adherenteʒ defacili errare.¶. Ad illud no qð obijcit᷑ in ↄtrariũ.dicẽdũ ꝙ ille auctoꝛitates b. greg. intelligũt᷑ de illo ꝗ tenetur ex officio coꝛrigere et mederi alijs in ver bo correctõis.in talibo aũt ſi fiat omiſſio pro tꝑe debito erit moꝛtale peccatũ. vnde dicit᷑ in eʒechiele. xxxiij. Si ſpeculator viderit gladiũ veniẽtẽ.⁊ nõ inſonu erit buccina ⁊ ꝓpls ſe nõ cuſtodierit: veneꝛitq; gladius 2 tuleꝛit de eis aiam:ille in inigtate ſua captꝰell.ſanguinẽ aut eius de manu ſpeculatoꝛis requirã. ¶ Sʒ poteſt q;⸗ ri ꝓpter illud verbũ qð dicit᷑.xx.ecci. homo ſapiens ta cebit vſq; ad tps.qð ſit illud tps.ſi em dicat᷑ tᷣs opoꝛtu runt. taciturnitas eſt pctm enaaed Noage eſt nũ eo ꝙ ante illud tpᷣs nõ dicat᷑ eſſe peccatũ.et hoc vide tur dici ſuꝑ illud.xx.leui.lir qui patit᷑ fluxũ ſeminis ⁊c glo.quid eſt ſermo niſi ſemen.ꝗ dum oꝛdinate mitti tur mens quaſi vterus impꝛegnat᷑ſi aũt impoꝛtune pol ec mene⸗ e generãdi ꝑdit vᷣtutẽ.et ri tn om̃i io eſt tempus ⁊ oportunitap. et.xxy. ꝓuerb.mala GBo Pret e—. 4 porA n weui e Pur I Et we 5. 2 nr 2— ciue/peccatur taciturnitate ab eo cui incũbit officiũ pꝛedica⸗ ſ J. tõis vel corꝛectõis: ¶ Reſpondendũ eſt.ꝙ aut intelligi Pepona cxxxviij. aurea in lectis argenteis qui loquit᷑ verbum in tꝑe ſuo. glo.qui verbum dei oportune nouit iuxta audientiũ ca⸗ pacitatẽ pᷣdicare.modo extra modo iuxta lr̃am replicat modo ſuauioꝛes ſpũaliũ ſenſuũ floꝛes pandit.⸗ Sed vi det᷑ ↄtrariũ ꝑ hoc qð dicit᷑.ij.ad thi.vlt. Predica vᷣbuʒ inſta opoꝛtune importune. importune eſt pꝛedicandũ &non eſt erpectanda opoꝛtunitas.qñ ꝗ̊ dicendum eſt ꝙ; tur oportunitas ex ꝑte aliquoꝝ audientiũ et aliqͥrũ nõ S Mſpe aut er nulla pꝑte. Si ex parte aliquoꝝ intelligit᷑ oportu⸗ nitas:ex paꝛte alioꝝ nõ:nihilominus eſt predicandũ.⁊ hoc eſt qð dicit predica verbũ inſta opoꝛtune impoꝛtũe. glo.opoꝛtune qtũ ad eos quibo placet: impoꝛtune nolẽ⸗ tibo. Et dicit Nuguſtiuus.Sonet verbũ tuum volẽtibo nolẽtibus oportune impoꝛtune.inuenit locuʒ vbi requi⸗ eſcat:terrã vbi germinet.licet aliqui ſunt in terra petro ſa. Si vo nõ placeat auditoꝛibo tũc cũ audit ꝓdeſſe ni⸗ hilominus poteſt in poſterum:⁊ adhuc dicit᷑ predicare opoꝛtũe impoꝛtune.Añ glo.tu quið opoꝛtune agis ſed/ importunus videris ei qui libenter nõ audit. hoc aũt at tendendum eſt ſi credetur ipos eſſe coꝛrigibiles. Si vᷣo ſunt incoꝛrigibiles.nõ dicit᷑ oportunitas. et tũc eſt tpᷣs tacendi. Vnde ſuꝑ illud.noli arguere deriſoꝛẽ.aliquoti⸗ ens ab eius coꝛrectõe nõ tue timiditatis ſed dilectõnis gꝛatia eſt ceſſandũ.Et dicit᷑.vij. math.Qolite ſanctũ da re canibo neq;ʒ margaritas ꝓijcite ante poꝛcos.ꝑ ſanctũ intelligit᷑ verbũ pꝛedicatõis qð nõ debet coꝛrũpi.corrũ⸗ pit᷑ aũt in alijs cu ſunt impugnatoꝛes veritatis ⁊ ↄtem⸗ nentes. Vnde dicit caſſiodoꝛus.graue peccatũ eſt obſti natis pꝛedicare.et ideo dici.v.amos. Prudens in illo tꝑe tacebit.vbi dicit glo.lidẽs vir eccleſiaſticus incoꝛ⸗ rigibiles.ſubtrahit coꝛrectõem ne videat᷑ ſanctum dare canibo.¶ Sed gov eſt qð dicit᷑ Eʒe. ꝙ ipᷣe loquat᷑ ad do⸗ mũ exaſperãtẽ.cũ domus exaſperãs videat᷑ dici ꝑꝑls in⸗ coꝛrigibilis. Ad quod dicendũ.ꝙ nõ dicit᷑ hic hõ exaſpe rans ꝑ incoꝛrigibilitatem ſᷣ̊ ꝑ drñtias peccatoꝝ.Ende gre.Qoli eẽ exaſꝑans ꝑ incorrigibilitatẽ.ne tibi omiſſa tacendo:⁊ maledicta no increpando wum exaſt cut illi maleficiendo/“ iοo⅞¹wt P Pn ge querit᷑.vtrũ predicãdũ ſit illis qͥs ſcit incoꝛrigibiles.qð videt᷑ ꝑ hoc 2 petrus pꝛedicauit ſy moni mago dicens. pmam age a trus eum pniam nõ acturũ: Ea⸗ omnibo iuſſus eſt p̃di⸗ care.ſuũ facit officiũ. vt ille ſit inexcuſabilis. Et in.xv. Johis dicit.Si nõ locutus fuiſſem eis peccatũ nõ hbabe rent.nũc aũt excuſatõem nõ hñt de peccato. Sed cũ ſci⸗ uit eos dñs penitẽtiaʒ nõ acturos.nũꝗd predicauit eis vt augeret᷑ malicia eoꝝ qð nõ videt᷑.immo ꝙ potius ta cendũ ſit Fm ꝙ dicit gre. Cum oſpiciũt qꝛ vitã auditoꝝ loquendi lucrari nõ poſſunt:tacendo ſcientiã ſuã abſco dũt.vt cum herodes interrogaꝛet ihᷣm multis ſermoni⸗ bus nihil ei reſpõdebat.⸗ AVo qð dicendũ.ꝙ h̊ qð petꝛꝰ dixit nõ tm̃ fuit vt ſuũ faceret officiũ: ſed ne alij falleren tur ꝑ maliciã ſymonis magi.Vñ di in glo.coꝛaʒ om̃ibo arguit᷑:ne ampliꝰ ab eo fallant᷑. Illnd aũt qð dic gre. de taciturnitate habuit aliã cauſaʒ.vñ ſubdit gre. Quo tiens auditoꝛes nr̃i nr̃a volũt q̃i laudãda cognoſcẽ non aũt ſua ꝑuerſa mutare:oĩno taceamus. ne ſi oſtẽtatõis ſtudio verbuz dei logmur:eęt illoꝝ culpa que erat eſſe nõ deſinat.et noſtra que nõ erat fiat. ⸗ Ercio queritur de patõe peti taciturni⸗ tatis ad pctm locutois (et videt᷑ ꝙ maius ntitate.ꝓ vᷣbũ ſenece. DByogenes introgatꝰ q̃re inter malos taceret. Rñndit.plus expedit ſapiẽti ta cere ꝙᷓ ð ſe loꝗ.· noui em̃ multos loquẽdo paucos tacen/ ¶ Occaſione dictoꝝ S. j. hac nequicia.et dicit glo.nõ ꝙ ignoret pe per̃m ſit in locutõe qᷓ in ſilẽtio ſiue tacitur —— 2 . — Ei, — *a nmenα ,e ℳ en ) eſt. J e⸗ do circumuentos. in plurib eſt peccatũ locutionis qᷓ; taciturnitatis.quid em̃ aliud eſt cirũueniri niſi ꝑ indi⸗ ſcretõem ſermonis ſeduci.¶ Similiter idẽ accipit᷑ ꝑ ali tiens. locutũ eſſe aliq penitet: tacuiſſe nunẽp. 4. Prete⸗ rea.iij. Jaco.dr.ꝙ lingua eſt vniuerſitas iniꝗtatis.de ſilẽtio ſiue taciturnitate nihil dr.ꝗᷓ maius mali eſt locu d, F'r is ꝙ taciturnitans. Cone maius eſt bonũ locuti Caαο 9 NMa tEa vei * aleyonis ꝙᷓ ſit bonũ ſilẽtij.q; tacẽdo ſibi ſoli pꝓdeſt.loquẽdo w. vrtilis eſt libi et alijs. 5petm qð opponit locutõi maius e enſuc) tecere erten 2 ey eſt Fein qð opponit᷑ ſilẽtio. ß perin Lelturnnari op⸗ Cs .Ges . plrg seni ſplo, ponit᷑ rirtuti locutõis:pcẽm vo locutõis opponit᷑ bono E Pe. EP PE ſientij: ergo maius cſ pekth taciturnitatis ꝙᷓ pctm lo⸗ P, † Ver 17 cutõnis. IOtẽ ſuꝑ illud.vir linguoſus nõ diriget in ter ra.pꝑfectius eſſet omes audire ſponſuʒ cũ iohe ꝗ non tiſtu/ ga udebat q; docebat ꝙ; qꝛ audiebat. ſicut habet in iohẽ Hamicus ſponſi ſtat et audit ⁊ gaudet ꝓpter vocẽ ſponſi: bᷣ ꝓpter impitos neceſſe eſt loqui aliqn vt doceant. gau⸗ diũ ꝗ̊ ſit taciturnitatis ⁊ ſponſum audiẽdi in volũtate. vox doctrine ſit in neceſſitate.cũ & ſilentiũ malũ oppona⸗ ₰ „ 3n tur ſilentio bono.locutio vᷣo maia oponit᷑ locutõni bo⸗ P. Airxg. eſr medh en nh an eſt ne:maioꝛ aũt ſit ꝑfectio in andita ſponſi cũ ſilentõ bono me) & ae;: ꝙᷓ ſit in ipᷣa locutõe vtili:erit magis malũ ſilentiũ inde⸗ bitum ꝙᷓ locutio indebita.¶ Item videt᷑ magis debẽ eẽ p̃ceptuʒ de tacẽdo qᷓ; de loquẽdo.pꝛonus em̃ bõ eſt ad lo⸗ quẽdũ.Eñ ſuꝑ illud pᷣs.vt nõ delinquã in lingua mea. Ko⸗ b fruſtra eſt lingua in humido qꝛ defacili labit᷑.et ſuꝑ illud.iij. Yaco.lingua eſt ignis ⁊c. cũ fere ſit impol⸗—⸗ ſibile vitare pctm lingue ⁊ a ꝑfectis nõ quicũq; debʒ ap petere magiſteriũ.pᷣceptũ aũt ad hoc datũ eſt vt cobibe at ſe bõ a delicto.nõ aũt ita pꝛonus ẽ homo ad peccatuʒ taciturnitatis.q̊ magis dandũ eẽt pᷣceptũ de tacẽdo qᷓ; P ceptũ de loquẽdo.pᷣceptũ em̃ de tacẽdo cohibẽ oʒ a vicio locutõis.pᷣceptũ vᷣo locutõis a vicio tacit᷑nitatis.¶Ad qð dõᷣm.qꝙ; maius dr̃ pctm pct᷑o.vel qꝛ in pluribo peccat᷑ et ſᷣm boc maius dr peccatũ locutiõis ꝙᷓ taciturnitatis. vel maius dr̃ peccatũ qꝛ occaſio ſiue cã eſt maioris dam ni.ſᷣm hoc pcẽm taciturnitatis eſt maius:qꝛ ꝑ ulud ſub⸗ trahit᷑ vtilitas locutõis que eſt maior vtilitate ſilentij. Ad obiectũ aũt dicendã eſt. prima rõ ſumũ er com ꝑatõe ſᷣm pluralitatẽ delicti.et ſimiliter ſcda ⁊ ſimiliteꝛ tercia.ꝗ¶. Ad obiectũ aũt ex alia ꝑte dicendũ ꝙ pꝛima rõ . reſpicit cauſaʒ maioꝛis damni.et hoc mõ pet᷑m tacitur⸗ . nitatis eſt maius.. Ad ſcdᷣo vᷣo obiectũ dicenduʒ eſt.qꝙ; pctm taciturnitatis opponit᷑ honitati locutõnis.et oſpo 5 nit ſilentio bono:dᷣ aliter et aliter.ratõne em̃ oppoſitõis lubſin actu opponit᷑ bonitati locutõis.rõe pᷣo qualitatis ma nente in ↄſimili actu oponit ſilentio bonoſſilentiũ autẽ bonũ in ̊ audit᷑ vor ſponſi: habet quanda bomitateʒ. ct. ratõne ſilentij qꝛ ſilet ab eo a qͥ ſilendũ eſt. ct babʒ boni tatẽ rõne auditus vocis diuine.ratõne eius dr hr̃e pfe⸗ ctõem licet vᷣo ei oponat᷑ taciturnitas mala rõne illius ꝑfectõis.nõ tñ eſt maius pctẽm ꝙᷓ peccatũ locutõnis.pec A- 2 4 SR nur veſere 1 ſp De er . varas A πι α vez 7 p 46 3 vo r- tur ꝙ ſit maius ſed ecõtrario.⸗!. Ad illud vᷣo qð queri q̃re magis eſi pᷣceptũ de locutione qᷓ; de ſilentõ.dicendũ eſt ꝙ locutio pluribo modis habet rõnem bonitatis. et quo ad ſe:et quo ad ꝓximũ.Preceptũ aũt ſilentij babet . bonitatem quo ad ſeſprecepta aũt affirmatiua aliter ſe habent q́; negatiua.negatiua em̃ ſunt ad cobibenduʒ a malo:affirm atiua dᷣo vt ꝓficiat homo in bono.quia er⸗ go cum ꝓficit magis proficit loquendo ꝙᷓ; tacendo.ideo magis eſt preceptuʒ in ſacra ſcriptura d bonitate locu tionis ꝙ; de bonitate ſilentij.cum tamẽ pluribus modis poſſit eſſe taciturnitas bona/ſò multiplicius poteſt eſ⸗ ſe bona locutio to locutionis. et primo de mendacio. ud verbũ ſenece. Sis rari ſermonis ipᷣe.ſed loquẽtiũ ba ne⸗ won H ille qui iocoſe dicit mendaciũ nõ videt᷑ habere intentõeʒ 8 catũ em̃ locutõis plus ↄtrariat᷑ eidẽ.et ita ex hoc nõ ſeꝗ l Onſequenter dicẽ⸗⸗ dum eſt de peccato qð eſt in locutõne.⁊ pꝛimo ↄtra veritatẽ.veritas autẽ aliqũ * ſtruit᷑ ſicut in mẽdacio.aliqñ ↄtemni r er tur ſicut in ꝑiurio:aliqñ impugnat᷑ ſiẽ 4 6 mi in ↄtentone. Pꝛimo ꝙ dicendũ eſt de mẽdacio. ¶ Circa e ne qð querendũ eſt quið ſit mendaciũ.Scðo vtrũ menda⸗ en ciũ ex aliq circũſtatia poſſit fieri bonuʒ. ſicut occidere ð circũſtantiã trabitK ad bonũ.Tercio vtrũ omne menda⸗ tun ciũ ſit peccatũ.Quarto vtrũ omne mendaciũ ſit pecca⸗ m̃⸗ tũ moꝛtale.Quinto votruʒ ꝑfectis liceat mentiri.Sexto fſfe c mendacijs ſm differentias ꝑſonaꝝ dicendũ. Septio ”è”Rñ de ſpeciebo mendacij. Octauo de ↄꝑatõe ad ſuum oppo⸗ ſe ſitũ in dicendo. tent (Mlembꝛuz pꝛumnuz n eee —. ſ(ent ue SIrrxca pꝛimũ ſic dicit augꝰ.in li.de menda⸗ Rae e cio.Mendaciũ eſt falſa vocis ſignificatio en d cũ intentõe fallendi.et H ideʒ babet i glo. ſuꝑ illud ps.perdes om̃es qui loquuntur .— ⸗ ——— = 214* — . „ — . . . mendaciũ.⸗ bijcit᷑ aũt otta bãc diffinitõeʒ.ↄtingitſi Ver mulatõem facere in oꝑibo ſicut in pᷣbis. VUñ ſicut mẽda⸗ H eblarc hrth icut in bere Eie ſeem ti ciũ eſt in falſis verbis:ita in oꝑibo ſimulatis.&̊ nõ tm̃ eſt ne. I mendaciũ falſa vocis ſignificatio.l Itẽ aliquis dicit a⸗ liqð verũ et tñ intendit fallere:oſtat ꝙ ipᷣe peccat.et non 6 videt᷑ reduci ad aliud genus pcti ꝙᷓᷓ ao mendaciũ.ꝗ̊ non vniuerſaliter eſt mẽdaciũ falſa vocis ſignificatõ. ¶ Itẽ fallendi.immo vult bene ꝙ alius cognoſcat ꝙ vult dice.- re falſum.ꝗ̊ nõ ↄuenit omi mendacio.¶¶ Similiter videt ce mendacio officioſo.aliquis em̃ dicit falſum vt ſaluet aliquẽ. pꝛincipalis intentio eius fuit circa ſalutẽ alteri⸗ us.̊ nõ eſt pꝛincipalis intentio fallendi. eſt tñ mendaci um:ꝗ̊ᷓ nõ ↄuenit om̃i mendacio.¶ Itẽ ſophiſtee diſpu⸗ J tando tota die ſalſuʒ dicũt et intendũt fallere.nũꝗò om —— . dqð dᷣm ꝙ illa diffinitio generalis ẽ . mendacij ſimpliciter. Qam ᷣm aug.reꝗrunt᷑ duo ĩ men ſo dte dacio ſimpliciter dicto ſcʒ ꝙ ꝓferens dicat falſum: et . intendat dicere falſum.ex qua diſpoſitõe eſt vt poſſit ali 4 1l nes peccant. quis falli. vt ſic ſit falſitãs ex ꝑte intendẽtis et ex ꝑte ſi⸗ gni.¶ Ad obiectũ primo dicendũ eſt.ꝙ mendaciũ non Ipꝛie dicit᷑ in factis licet ſit ibi ſimulatõ.verbũ em̃ pꝛie ordinat᷑ ad ſiguficandũ.mẽdacium aũt dicit᷑ a dictõne mentis.qꝛ & mens dicit ꝑ verbũ.iðo recte dicit menda⸗ ciũ falſa vocis ſignificatio.¶ Ad ſcdᷣm vo dicẽdũ.ꝙ ille q dicendo verũ intendit fallere nõ peccat mendacio niſi quo ad ꝗd. vnde et illud genus pcti dicet᷑ ſm quid men ₰ daciũ.¶¶ Ao terciũ dicendũ.ꝙ lzʒ ille ꝗ peccat mendacio iocoſo nõ intendat deciꝑe.intendit tñ diceꝛe falſuʒ. ex qͥ poſſet eſſet in aliquo deceptio.vnde ↄuenit ei rõ menda⸗ ⸗„ cij. eſt em intẽtio falſum dicendi.q Ad quartũ dicendũ. rn ꝙ in mendacio officioſo ſimul eſt vtraq; ꝑs mendacij.li ðͦU cet em̃ ſit vlterioꝛ intentõ.ſ.iuuare ꝓximu: nibilominꝰ 2— citlioꝛ eſt intentio fallendi. et quo ad hoc dicet᷑ mendaci rUðU um. Illa em intẽtio ꝝ ſe reſpicit ſermonẽ.altera vo intẽ⸗ Ne tio reſpicit voluntatẽ:et nõ ꝑ ſe ſermonẽ.i¶ Ad quintuʒ ko dicendũ.ꝙ licet ſophiſte dicãt falſum ⁊ intendãat fallere e et ita dicât mẽdaciũ: tñ qꝛ hoc faciũt cã exercitij nõ ᷣt K ignoꝛat᷑ pᷣtus noĩminõ eſi petm. Querit᷑ etiam cũ ſint HZð due drñtie ↄtingit em aliquẽ dicẽ verũ cũ intentõne fal⸗ lendi.et ↄtingit dicere falſuʒ nõ cũ intẽtõne fallendi.q8 s iſtoꝝ plus accedit ad ratõem mendacij.puatõ prime ꝑ⸗ . rern iw e l, P . tis cũñ poſitõe ſcde:qꝙ poſitõ pꝛime ꝑtis cũ puatone ſcde e ¶ Ad qð dm ꝙ płᷣ ꝑtinet ad eẽ mẽdacij intetõ falledi * q falſa vocis ſignificatio. falſa em vocis ſignificatio eſt I. fiẽ materiale in mendacio.ↄplemẽtũ aũt eſt intẽtio fall?x, = 2è er ciũ.nihilominus tñ vtrũq; eſt mendaciũ ſm quid. li di. et iᷣo vbi remanet intẽtio fallendi plus dicit᷑᷑ menda ¶ Mebrũ ſecunduʒ 3 vlle Ecundo querit᷑ vtrũ mendaciũ ex ali⸗ Scundo querit vtrũ: ũ ex aliqua circũſtãtia poſſit fieri bonũ/qð videt᷑.gra nioꝛa ſunt.furtũ.homicidiũ.q; mendaciũ cxxxix. peccatũ. 5 ſolũ i pe den. Man enbro. ſolũ in vᷣbis falſis.hᷣ et in ſi⸗ umane 6 eſt mendaciũ.Sed in oꝑibo ſimulatis pt peccato.ſimulatio em̃ aliqñ bona eſt et ꝓ tẽꝑe m⸗, ack rce in genere. ſed hec graui ñt fieri Alr Iin genere. auioꝛa bene pñt fieri ſe DP aliquas circũſtãtias fe. Sren P aſſumẽda.ſicut dici . oꝛ . nbet occi umẽda. leroni lta Sark, „ le hoĩem maleficũ iſtirta eroſeote Si⸗ Gan tienceaed arcsm mm men, s edſ: militer poteſt fieri ↄtrectatõ rei aliene ĩuito dñ Di um eſt peccatu. ſ. Belnde ergo nõ omne mendaci⸗ Sark in eſt fieri ↄtrectatõ rei aliene ĩuito dño.ſiẽ fuit m eſt peccatũ. ¶ Deinde querit ta aſportatõe r.:er tñ nõ Rire Merater. A nſce guenit ermin onne pe 4 ⸗ cernt. ger toe vaſce valbesnec tñ nõ peccauert h bñ ſe Grmendacide nõ videt᷑ peccatum enim wimergtars l eene aug.loquens de bis malis lnter Kei 1 Kontta:lr eſtoc Her t vel factũ vel cõcupitũ. mendaciũ autẽ 7 es e er/ tumo W Die nere. ſi bomicidiũ ⁊ fur ie . ergo nõ om̃e pẽ iũ tum obtenta a on 7 ur tr ErGa.. pctm eſt mendaciũ.⸗ Con· enn mñ nung. licnin⸗ boni bene poteſt fieri: mendaciũ ſupüllop:una delectaſti. glo. omne Peccacimen⸗⸗ en e on l n e . ti et homici Sertr genn cheſk aluer eſt de gen fur⸗ lnd vin egaepei recketr veritatẽ eſt. Similiter ſuꝑ il⸗ f 5PrebE er g:et d endacij. furtũ em̃ et homi⸗ viij.ioh. Dy abolus eſt nlzer uß cidiũ determinat inordinatõ . mendacij.ibi em pet᷑ mendax et pater eius. id eſt H inatõnem actus riſpectu mate ndacij.ibi em petm dicit᷑ ei pater eiug. we rie.nõ determinando inoꝛdinatõ Hni om F mendaciũ. ¶ Av qð dicẽdũ Ini inatõem er ꝑte finis ſiue in⸗ omne mendaciũ eſt peccatũ.¶ Ad illud o üci tentõnis.mendaciũ aũt inoꝛdinatõem in cõ in ↄtrariũ.dicendũ 4 Ad illud vo qð obijcit inoꝛdinatõem in cõꝑatõ 9 ↄtrariũ.dicendũ eſt ꝙ mendaci vo ad ovuc ad materiã et i ut inoꝛdinatõem in copatone act fall⸗ dicendũ eſt ꝙ mendaciuʒ duo impoꝛtat in ſe . da⸗ n e Bent riã et in ↄpatione ad finẽ.et ideo dici 9 am vocio ſignificatõʒ: et fallendi intentõ n le. I ent mendaciũ nõ poteſt bene fieri. furtũ an dicit aug ec falſ io ſignilcatozet fallenci intentenn.· ta ao atio B NSE poteſt bene fieri.furtũ aũt et homi ai am vocis ſignificatõem o 2 rir teli. Co. Gace lt bene fieri. urtum 7 homicidiũ importarent diſtinguit a bonitate. ꝓut aũt ponit i 6e Z de ſe inordinatõem e n neiam in lendi otoni inr aũt ponit intentõem fal⸗ enr x ꝑte finis vel intentõn wponit᷑ veritati. ꝓut veritas ẽ ur illa poſſent bene fieri. Pr⸗ int is. nec tune habet intẽtõ nti. ꝓut veritas ẽ ſub bonitate.ꝗ em̃ gti⸗ pee naterier ieri. Preterea. illa inoꝛdinatõ qᷓ eſt ex intẽtõem fallẽdi. fallar eſt. fallar añt no eſt ve N te materie in furto et homicidi mato qelt veracitas aũ eil. ax aũt nõ eſt vera tan iie⸗ nomicidio. ꝓpter aliquã ↄd eracitag aũt ſpecies eſt bon no d verar . aduenie e pter aliqua ↄditoez eſt bonitatis. 4 Ad ſcõm cen. je ſahenen tio toll entetrne materie cuius ratone põteſſe oꝛdina⸗ dũ ꝙ liy et tenebre pñt dici ex pte intellectus SS T ber me Jar R kioꝛis. Ium ink aneandeſt bonũ ſuꝑueniens ꝙᷓ illud ſit ma⸗ er ertenitcllteius pꝛactici.ſi ex ꝑte ieeeen n vitas'et me lane in io aũt eſt defectus ve HH iui:Fᷣm hoc ſi veri ſü ſi cns cochi! hon addi ditõ ꝑ quã fiat mai veritatis cui nõ poteſt zdaciſᷓ ritas et mendaciũ ſic opponũt᷑: litõ ꝑ quã fiat maius bonũ qᷓ r⸗ mẽdaciũ ſic ſub M ſponut: non erit non eſt malũ.et ideo nõ nũ qᷓ; defectus veritatis . peccato.ſi vᷣo ſe habeat circa intellectũ et ideo nõ eſt fo ernns! practicum. circa intellectũ N aliqui rmabile ad bonũ nec illo poteſt . tunc veritas et mendaciũ ſi ſi r eri ſe⸗ ra ſunt et pñ̃ llud vo qð obijcit᷑ ꝙ bec grauio⸗ ctm mendaciũ. 4 Ad terciũ dicenqu ꝑ b pt bene ſieri ꝛc. dicendũ rauio⸗ Uictum eſt omengaciß n wrie die voc quod ſupꝛa de — i ⁊c.dicendũ eſt ꝙ grauius pt ictum eſt ꝙ mendaciũ nõ ꝓprie dicit᷑ in opibo ſů n nultipliciter. vel ratõne i R ſibo icit e ouiloſunnlait: wiſtingunena imulatis eſiſtit icet modũ grauius dicit furtũ̃ iniurie ꝓximi.et ſᷣm hunc icit᷑ in oꝑibo ſimulatis:diſtinguendũ auius dicit᷑ furtũ et homicidiũ qᷓ; . mulatõ laudabili guendu eſt. qꝛ eſt li⸗ te öPreterea etiã grauius di pomicidiũ q; mendacium latõ laudabilis.et eſt ſimulatio vituꝑabilis. Simu a etiã grauius dicit qd̈ addicta cium. latio vituꝑa bilis eſt pct᷑ tuꝑa ilis. Simu⸗ rh ne. et ſic etis üla addi qð addictũ eſt maioꝛi pe pa bilis eſt pctm. Simulatõ vᷣo laudabilis nõ addicta ſunt maioꝛi 5 eſt peccatũ.ſimulatõ aũt vi abihs no ſue um in genere. licet ali maioꝛis pene q; mendaci f ſimulatõ aũt vituꝑabilis ꝓprie dici re. licet aliq mẽdaciũ vt i 1 ciũ in opibo:ſicut ſi aliqui ꝑabilis. ꝓprie dicit᷑ menda . e ciũ vt illud qð eſt bl 3 in oꝑibo:ſicut ſi aliquis ſin Sanñ ee no pi⸗ mie ſit addictũ graniori . qð eſt blaſphe f. 2. quis ſimulat ſe eſſe xpᷣianũ et odec rig pene in veteri teſtamto.ſi acit oꝑa xp̃i.¶ Ad illud vᷣo qð queri n0 . habet᷑ ĩ.xxiiij.leui. Qui eri teſtam̃to.ſicut Xm illuo vᷣo qð querit᷑.vtrũ o = Habet 1. xxi. leui. ui blaſphemaueri — — ſit mendaciũ.di erit. vtru mne pem Gyle altero ꝓpter hoc. ꝙ inoꝛdinatõem dic 5 al ⁊c̃.et ſic non om n ꝙ eſt falſa vocis ſignifieatio Sà nobilioꝛis.et ſᷣm hoc ꝗ eſt veri dieit reſpectu rei cab n omne peccatũ eſt mendacin. extenſo vo vo⸗ ⸗ . veri or ulo acc eiRe pez dο vo⸗ 1 vita n ortaliikecnend oieik Kranim nopii ereni vel nnalo deciit cu dicit r onñde peẽm eſt mendaciũ.qꝛ de . 8 . 4 . . . — . Nn inoꝛdinatoem ad finẽ:et ſᷣm hoc dicit nena aniccii: 1 anu ondaithpler e rauius. — men aciũ lterum * e Valia õ men hgeic nõ eſt foꝛmabi l. Ae. „ * embꝛn quartu „. e0 ui . —„ 1 — a .. 6 ponũt defoꝛmitatẽ ex ꝑte finis Tſuis intentionibo nõ larto querit᷑ vtrum om̃e mendacium ſit ſe ee hernelnortale ge videt᷑ aug· in li. otra mẽ⸗ Bi E te cium ſgemr icut pietas ⁊ impietas iuſticia ⁊ ĩ⸗ ſr, — Ereis ulEe Aelii — iuſticia differũt:ſic veritas et mendaciuʒ 4 aaru q maͤet otcttan⸗ mendaciũ ſit pe-⸗ Eedie pieta abimpictate ? mndtaoa inilitin 2 iq dicit aug in li.de mendacõ mꝑ mortalia: &Q mendaciũ ſic di gertate 41 Se edacij peccatũ nõ eẽ ꝑ eſt moꝛtale. Ieem ſuꝑ illud ps. odiſti o p men SHemunkmanmronikioſg elt an uter ain t, HH baͤere odnedtn o d . ma in et iocoſum.ᷣ h . Ec nõ eſt niſi moꝛtale pct̃ . goar. i genera mendacioꝝ nõ ſunt ſi 3 olum. b hec duo nine pctm. perdere non eſt niſi re⸗ L era mendacioꝝ nõ ſunt ſine culpa. ſi ſpectu eoꝝ qui moꝛtali iſt re⸗ 6 ſup illud p̃s. unt ſine culpa. ſicut habet ĩ glo. ctu eoꝝ qui moꝛtaliter peccant.4 J in li . E Perdes om̃s qui lo Haber glo. flictu vici aN 4 Item aug. in li. de onhneimends iũ eſt qui loquunt᷑ mendaciũ. ergo ↄflictu vicioꝝ ⁊ virtutũ.nec officioſe õü daciũ eſt peccatũ. 4 aein. ergo lici verb tu. nec omici o mendacio nec ſim⸗ mendacij elicit᷑: vbi em̃ u. 4 Preterea. ex ip̃a ratõne plici verbo de bet quis aliquẽ dcipe zli 6 icit᷑: vbi em̃ eſt ex ipa ratõne it e ene cipere.qꝛ quõlibet men⸗ vbi eſt mi bi em̃ eſt intentio fallendi eſi pec tit᷑ quis occidit animã.ſeð nõ occidit᷑ aia niſi 6 dacihi endaciũ: ibi eſt intentõ fallendi.& Pecratuz peccatũ tand dCcidlt end niſi ꝑ moꝛtale aciñ ibi erit allendi. 5 vbi eſtn .7 omne mendaciũ fit cum i - peccatũ.4 Item aug?. i Hl nen— omne dacii intentõne fallendi 6 ens pecce augꝰ. in enche. verbis vrir mendaciũ eſt moꝛtale . . 4 ad fallaciã nõ ad illud ad qð i . he. ver bis vti des om . tale pctm. 4 Ytem ſuꝑillud ſ in mendacio hoc agi qð inſtituta ſunt:peccatũ eſt. es om̃s ꝗ loquũt᷑ mendaciũ ⁊c. Si quis nõ vi uoeper 1 acio hoc agit᷑.ergo om unt: peccatũ eſt. nem nũt᷑ mendaciu c. Si quis nõ vult homi/ Froens Item aug in li go ome mendaciũ eſt peccatũ ad moꝛtem ꝑdere vm taceat ſed nõ Item aug in li. de doctri. x̃ian ſt peccatũ. coꝛpe alteri ebn ed nõ falſuz dicat. ne iniquitas.ſ̊ omis iniquit⸗ xvᷣiana.omne mendaciũ eſt ꝓ coꝛꝑe alterius animã ſuã occidat. . Wr h e edeceatum d A enid ſeſtſetn. Lome mengarin nnnn tünſſni, h vita altennne ſaunga⸗b etigerer sH . 1 . * am ſuam qð iſ . . n e ghe, von tur bonitas et peccat et mendacium opponũ⸗ qð non eſſet niſi ꝑ moꝛtale peccatũ. Si arn um opponuntur ſimili vorr, non eſt perpet Fdaer e peccatũ. Si ꝙ ⸗ ⸗ Fer tas diltinguis a bomeate. imiliter. ſed veri⸗ perpetrandum mendacium beni — 3% 5 nitate.̊ mendaciũ diſti ee! minus j enigmitatis q ell. Gaſe G g mendociũ nõ di te.ꝗ̊ mendaciũ diſtinguet᷑ a pcĩ in genere mendacij.eo ꝙ eſſe cet᷑ perm eſſentiali 9 peto- ndacij.eo ꝙ eſſet moꝛtale peccatum 4 tra 5 dicet petm eſſentialiter. 4 It Eere multofoꝛtius nec alia genera beccathin ſel re mendacium. Sient lur otponirur tem briod een⸗ lud eſſe alia genera mendacioꝝ. cum ergoi⸗ uerſo.ita veritas tlux opponitur tenebris econ⸗ eſſet moꝛtale peccatũ.et reliqua eſſe Gon⸗ lux et teneb ndacio.et econuerſo.ſed ¶ Contra.j.Exoð.vbi loqui a p ꝛe opponunt᷑ circa cognitõ ſo. ſed mendcio eaꝛum: Di 050. bbi oquit᷑ de obſtetricibus et go veritas et mendacium ci gnitõnem exterioꝛẽ. er⸗ cio eaꝛum: dicit glo que eſt aug Go verits acium cir nem exterione. er⸗ 6 . c ug quoꝛundaʒz vita in illa nõ eſt peccatũ ſi ca cognitõnez interiorẽ.e ſe Ale longe inferioꝛ eſt a ꝑfectione ſanctoꝛuʒ.ſe habe in MR. cut nec veritas. iorẽ. H ſb peccata mend netoꝛnz. ant iſta vel proſe ſione 8. mendaciũ nõ . acioꝛum ꝓuentu ipᷣo ⁊ indole ſuſtij . et dicitur ibi ꝙ infirmis me ißo indole ſuſtinentuꝛ trolevamt 1¹ ntiri conceditur. ſed nulluʒ b moꝛtale alicui concedit᷑.ergo hoc nõ fuit moꝛtale. Itẽ grego.hoc peccati genus facile credimus relaxari.et lo ⸗ quit᷑ e mendacio benignitatis.nam ſi quelibet culpa ſe quenti pia oꝑatõne purgatur quantomagis hoc facile abſtergit᷑ qua mater boni oꝑis pietas comitat᷑. Itẽ ſu er illuo p̃s. Perdes om̃s qui loquunt᷑ mendacium ⁊c. glo. hec duo genera mendacij nõ ſunt ſine culpa: HK non cum magna.ſed omne moꝛtale eſt cũ magna culpa· ergo no om̃e mendaciũ eſt moꝛtale.4 Item yſið. Anter dũ quiſ⸗ q; incaute ſolet ex p̃cipitatione loqui mendaciũ. ſed loꝗ ex pꝛecipitatõne dũmodo non aggrauet᷑ ex ꝑte materie: poteſt ee veniale.ergo nõ om̃e mendaciũ eſt moꝛtale pec⸗ catũ.¶ Ad quod dicẽdũ.nõ v om̃e mendaciñ eſt pecca⸗ tũ moꝛtale.⸗ Ad illud vo qð obijcit᷑ primo dicenduz. ⸗/ nõ attendit᷑ ſimilitudo illa quo ad genus peccati.ſůᷣ quo ⸗ ad modũ oppoſitionis.pietati em oꝑponit᷑ impietas ⁊ iu ſticie iniuſiicia ⁊ veritati mendaciuʒ. Vel poteſt dici ꝗ; intelligit᷑ ibi de mendacio circa fidem ꝓ coꝛꝑali vita ſer uanda.et hoc modo mendaciũ ſimilitudineʒ habet cum alijo in genere mortalis peccati. ſᷣm ꝙ trabit ad talem materiã. 4¶l Ad ſcõm dicendũ.q cum dicit᷑. perdes om̃s qui ⁊c̃.nõ extendit᷑ ad omes loquẽtes mendaciũ.ſed ſiẽ vult caſſio.hoc intelligit᷑ de omibo qui loquunt᷑ menda⸗ ciũ contra religionẽ fidei vel bonoꝝ morum:et tale ma ius eſt qᷓ oꝑari iniquitatem. et ideo oꝛdinat᷑ poſi ipſum Ad terciũ dicendũ ꝙ intelligendũ eſt illud aug:de cõ⸗ flictu vicioꝝ.de mendacio in quo pᷣponit᷑ cõmutabile bo nũ incõmutabili.nec extendit᷑ ad omne mendaciũ offici⸗ oſum. et hoc patet ꝑ hoc quod ſequit᷑ ibidẽ om̃i bo men⸗ dacibo ꝑs erit in ſtagno ignis ardẽtis et ſ ulphure. 4Ad quartũ dicendũ.qꝙ illud qð dicit᷑ de moꝛtali peccato mẽ dacij ꝓ vita alterius ſeruanda. intelligit᷑ de ꝑfecto ⁊ ſpi rituali viro ſicut habet᷑ in glo. Quis aũt dicat ꝑfectus et ſpũalis dicet᷑ poſt. Aliudð eſt etiã mentiri et falſum di cere.mentiri em̃ eſt contra mentẽ ſiue ↄtra ↄſcientiã ire. et quo ad hanc circũſtãtiã vbi inuenitur poteſi eſſe moꝛ tale peccatum.dicit᷑ em.j.ſapie.Os quod mentitur oc⸗ cidit animam. 02 — — „ — —ͦ ebꝛũ quintumeuz:lz Vinto querit᷑.vtruʒ ꝑfectis liceat mentiri ex aliqua cã. non videt᷑ ꝑ verba aug.ꝗ dicit.ꝙ ꝑfectis omnino mẽtiri nõ ↄuenit. . V et alu bi dicit.ne quis arbitret᷑ ꝑfectum et ſpirifualem hominẽ ꝓ iſta tꝑali nenun erar ſua vel 1 alterius nõ occiditur aĩa:debere mentiriſet poteſt eẽ ra⸗ tio ad hec dicenda.ſi em̃ ꝑfectis liceret mentiri vel men daciũ dicere quibo crederet᷑.iam ergo nulli poſſet credi qꝛ nõ ꝑfectis:ſi nõ preſumeret᷑ ꝙ ipᷣi nõ deberẽt mentiri et multofoꝛtius nec im ꝑfectis. Ad hoc ergo vt ſtet credu litas veritatis:nõ videt᷑ licitũ ꝑfectis mentiri ſiue men⸗ iuſlibet per eorum fallaciam defendatur: nec ſue anime ctionis erit ꝑfecto moꝛtale mendaciũ quod erat venia⸗ le imꝑfecto.i¶ Similit obijcit᷑ de pᷣlato ꝑfecto. cui ſna ĩ⸗ tereſt gerere curam ſubditoꝝ. et maxime in ſua ꝑfectio⸗ ne: et vt ponat animã ſuam ꝓ ouibo ſuis.hoc aut nõ vi detur eum plus obligare ad nõ dicendũ mendaciũ q; ali um ꝗ eſt imꝑfectus.niſi de his que ꝑtinent ad ſuũ offici⸗ um.X Itẽ aug.in li.ↄtra mẽdaciũ dicit.q; quidã ſunt ci⸗ ues babilonis et de illis nõ querit ipe ſed de ciuibo hie⸗ ruſalem. vtrũ ꝑfectis ciuibo hieriimn liceat mentiri autñ ſed caritas facit eſſe ciues hierłm. ꝑfecti ergo ciues ſunt qui ꝑfectam habent caritatẽ. ponat᷑ ergo ꝙ; aliquis ba⸗ bens pfectam caritatẽ dicat mendacium ſiue mentiat᷑ ⁊ cadat a ſua pfectione.nunquid ꝓpter hoc excidit a cari tate? nõ videt᷑ quare ſi qᷓdiu habet caritatẽ.viuit aĩa eiꝰ vita gratie.nõ videt᷑ ꝙ ꝑ mendaciũ benignitatis anima eius occidat᷑. q rñũdere poſſumus ꝙ mendaciuʒ põt ſumi multipliciter. TFHno modofalſa vocis ſignifica ꝗ⸗ tio cũ voluntate falſum enunciandi. Alio mõ enũciatio falſum enunciare volẽtis vt fallat. Cercio mõ libido ꝑ⸗ iee ſeuerans mentiendi.et has intentiones ponit augiſi er⸗ ſ 1 go accipiatur pꝛima intentõ et dicat᷑ ꝑfectus relig oſus qui nõ ex ꝓfeſſione habet nõ dicere mendaciuʒ.nõ eſt ei ꝓbibitũ nec peccat moꝛtaliter ſic ꝓꝑpetrando mendaciũ. Si vo ſcdᷣo modo accipiat᷑.et dicat ꝑfecius ille qui ha⸗ bet ꝑſectã caritatẽ. et ex ꝑfecta caritate ꝑfectà cognitõz vt adhereat totaliter deo. ᷣm intellectum et 'm affectuʒ prout eſt poſſibile invia ſi peccat talis in genere menna· cijclicet ſit benignitatis peccat moꝛtaliter. qui eĩ ꝑfecte E adherebat deo nullamn habebat ratõem trahentem a. d. re mentiri eberet.et ſicut de adam dicitur ꝙ ratiõe ſia⸗ tus ſui peccauit moꝛtaliter. ita et iſte ratione ſtatus er aſ hoc genere peccauit mortaliter. Et hoc eſt quod dicit Auguſtinus ſuper illud Exoð.i:Hene ergo fecit domi⸗ nus obſtetricibo. quoꝛum cõreꝛſatio iam in celis eſt eos nõ eyiſtimo lingue modum circa veritatem: falſitatẽq; exemplo obſtetricum debere foꝛmarivir ſanctus vt per⸗ fecte adhereat veritati ſtudioſe prohibetur nec precipi⸗ tatione mentiri. ſummopere enim cauendum eſt omne mendacium.qᷓuis nonnunꝙᷓ ſit aliquod genus menda⸗ cij culpe leuioꝛis.ſi quiſqᷓ pꝛeſtãdo mentiatur.ſed quia ſcriptum eſt. Os quod mentitur occidit animam.⁊ per⸗ des omnes qui loquuntur mendacium. boc quoq; men⸗ dacium perfecti viri ſummopere fugiunt vt nec vita cu⸗ õ no Eſt . Kel noceant dum pꝛeſtare carni nituntur aliene.Et dicit au, gactensin libro de mendacio. Ille filius qui verbun nßter uſcipiens a perditione longe aberit. prouerbioꝝ. xxix. c l ym aliam littergm. et nihil falſi ex eius ore procedit: tã SA. 2 putat ad ſubueniendum homini per mẽ⸗ EE , ſibi clauſum de „ lij ſuperne ciuitatis filij veritatis eius ciuitatis ſunt.de dacium: ꝙᷓ ſi per ſtuprum tranſire cogatur. Et alubi. fi quibus ſcriptum eſt. In oꝛe eoꝛum non eſt inuentum mẽ . daciũ dicere. Itẽ aug. in li.de mendacio et loquit᷑ ĩ il ve& dacium. Eius ciuitatis eſt filius de quo ſcriptũ eſt. ver⸗ lo caſu quõ quiſq; diligit ꝓximũ ſicut ſeipᷣm cui vt pre⸗ i eu bum ſuſcipiẽs filius a perditione longe aberit.excipi⸗ „Fr nS ſtet tꝑalẽ vita ꝑdat etern.ſᷣ nõ ꝑdit᷑ vita eterna niſi per moꝛtale.q̊ ꝑfecto moꝛtale eſt mentiri ſiue mendaciũ.q̃n⸗ tum enim erat de genere mendacij nõ erat ipᷣm officioſũ mendaciũ mortale in ſe. ¶ Sedptra querit᷑ quis eſt iſte ꝑfectus.ſi em̃ dicat᷑ religioſus:ↄtra. Religioſus non te⸗ netur ad aliqua ad que nõ tenẽt᷑ alij.niſi ad que obligat ſua ꝓfeſſio.ſi ̊ ꝓfeſſio religionis ſue nec implicite. nec explicite artat eũ vt nõ dicat mendaciũ:nõ erit tranſgreſ ſoꝛ religionis dicendo mendaciũ. ſibi vt imꝑfecto erit veniale. aũt nõ arcèt eum ſua ꝓfeſſio ex ſingulis ar⸗ ticulis regule ſue poteſt ꝑpendi.¶ Item circumſtantia non excedit circumſiantiam in infinitum. ergo nec pec⸗ catuin aggrauatum ex circumſtantia excedit alterũ pec catum ſine illa circumſtantia exiſtẽs in infinituʒ.S̊ moꝛ tale in infintũ excedit vemiale: ergo ſola circũſtantia nõ facit ꝙ illud quod erat veniale illi:moꝛtale ſit iſti.ſtat aũt circũſtãtia quedam eſt.quare nõ propter ſtatuz ꝑfe⸗ 1 1 ens autem excepit illud ſibi.et nibil falſi ex eius ore ppꝓp cedit. his filijs ſuperne hieruſalem ſi quando in hbomini es bus obrepit qualecunq; mendacium. dæpoſcunt humili ter veni am:non inde querunt gloriam. ¶ Si vo accipia tur tercio modo mendacium. erit mendacium moꝛtale peccatum.et ßᷣm hoc dicitur. vij.eccleſiaſtici.Qoli velle mentiri omne mendaciuʒ. aſſiduitas enim illius nõeſt bona. et dicit Auguſlinus. quis integrum direrit ani⸗ mum eſſe mentieniis. etenim libido ipſa recte diffinitur appetitus animi quo eternis bonis quelibet tempora lia proponuntur. nemo itaq; poteſt conuincere eſſe menti⸗ endum:niſi qui potuit ollendere eternum aliquod bo⸗ num optimum poſſemendacio. Sed ecum tanto quiſq; ab eternitate diſcedat:quanto a veritate diſcordat. qui aũt mentit᷑ a veritate diſcedit. abſurdiſſimũ eſt dicẽ diſ cedẽdo inde poſſe ad boni aliqd aliquẽ ꝑuenire. aut ſiẽ aliqð bonũ eternũ qð ñ ↄplectit᷑ veritas ñ erit veꝝ. 7 i0 7* . — — — . . — — (W Pn Pr Bere o ee u Se este õ — .,Gü0ů*- — — l .cxxxix. lam nõ volebat dicere ꝙ ipe eſſet eſau: ſed ꝙ iße eſlet il ne⸗ nec erit bonũ.vt aũt animꝰ ip̃i coꝛꝑi.ita veritas ipi ani⸗ in ſ 1 l ed vt eam nfolum magis q;ᷓ coꝛpus ſed le cui iura primogeniture debebant᷑.excuſat᷑ em ꝑ ſenſũ Mai⸗ mo preponeda elt. 4 — OPer 1 ½ . 6Pl -, magis q; ſeip̃m appetat animꝰ. 4 Ad obiectũ ũt reſpõ⸗ figuratiuũ.ꝑ eſau em̃ figurabat᷑ ꝓplłs indaicus: ꝑ iacob d dendũ eſt. Ad primũ dicendũ eſt ꝙ nõ erpfeihde ſue ob gentilis. qui licʒ eſſet minoꝛ natu:ip̃i tñ ante iudaicũ de n ligat᷑ quis ꝑſectus ad nõ mentiendũü.i.nõ dicenduʒ fal⸗ bebat᷑ bñdictio fidei xp̃iane.ſic vult apls ad ro.iĩ młtis d⸗ ſum cum volũtate dicendi falſum ſiue fallendi.ᷣ exquo locis.ix.et.xj¶Obijcit et de ioſeph gen. xliiij. legit ꝙ di gtc, eleuata eſt aĩa in tantã ꝑfectõem caritatis et togmitimis xit attnnn iSnoratis 5 ſilis nciin auge bie nõ habet excuſatõem vt mendaciũ ex ipᷣa fiat veniale. riandi ſcientia.et añ·x H Eſalu pharaonis erploꝛato . 4 Ao ſcõm vo dicendum.ꝙ circũſtãtia nõ quecunq; in⸗ res eſtis.ſi ergo hec falſa erant ⁊ ↄtra ↄſcientiã hec dice nri ducit moꝛtale pctm.ᷣ q impoꝛtat er ↄſequenti vtẽptũ. ſi bat.quare nõ mentiebat᷑. Primũ poſſet ſolui ꝙ verbum 8 eut ſi aliquis peccabat prius ignoꝛanter ⁊ ideo veniali dir ter: ſed poſtea peccaret ſcienter faciendo conſi imile her eri⸗ caret mortaliter. Similiter poteſt dici ex iſta ꝑte ꝙ i „ intantũ adheſit ſumme veritati ꝙ rõne ſtatꝰ ipm mẽda⸗ te cium nõ tm̃ facit ipᷣm cadere a ꝑfectõne: ſed etiã a cari⸗ imna tate.qꝛ nullã cauſam habuit excuſantẽ. ¶ Av terciũ di⸗ nz . S Tvaroe cendũ eſt de prelato.ꝙ ratione pꝛelatõnis nõ tenet᷑ niſi inn a Ri e*& ad nõ dicendu mendaciũ in bis que ſpectãt ad ſuũ offi⸗ 2GGι cium. ſi tñ mendaciũ impoꝛtaret aſſiduitatẽ mentiendi. auguriãdi aliqñ ſumit᷑ ſtricte.et tunc ſonat in malũ fm. ,— „ A aliqñ ↄmuniter et ad bonum et ad malũ: et tũc verum ẽ “ ſ Pronoſtand. futn. ꝙ; ioſeph habuit ſcientiã auguriandi.fuit em̃ preſciꝰ ali quoꝝ futuroꝝ.ſicut patet geñ.xl.et.xlj/tñ vt ſoluat᷑ cõ: muniter vtrũq; obiectũ poſſumus ſoluere ꝑ aug.in.v.li bro ſuꝑ geñ.vbi dicit ſic.loquẽs de vᷣbis ioſeph. Hoc ñ .— ſerio ſed ioco dictũ vt exitus docuit.et ideo nõ eſt haben Solen⸗ o 1 ꝗe eoen ne A pe Penn dũ mendaciũ. mẽdacia em̃ a mẽdacibo ſerio agunt᷑ nõ io vudis ne nn’s a , Pen VünHn co. ¶ QDuerit etiam de obſtetricibo de quibo exo.j.legit᷑. ſ V . vn. R pacs eet teſtatin Prhé ꝙ dixerunt ꝙ nõ ſunt hebree ſicut egiptie mulieres 7. e⸗ . atio ſe oſus ppe er⸗ cnte „Rνααα1 4. His ellei cii. - bn a gratia ſed ratõne ſtatus a recuꝑatõne gratie.4 Sʒ q; dacij in tempoꝛalem recompenſatõnem declinata eſt. ſi 1; ritur poſtea a beato Auguſtino.ponat᷑ ꝙ aligs babeat ergo omutata eſt eis merces eterna in tꝑalem ꝓpter mẽ⸗ n; oſcien tiam.ꝙ mendacõ eius interueniẽte poſſit aliquis daciũ.amiſſio aũt mercedis eterne nõ ẽ niſi ꝓpter moꝛ⸗ d ↄuerti ad fidem ſiue ad baptiſmũ.poterit ne in hoc caſu tale. videt ꝙ mentiendo peccauerũt mortaliter. 4 Sed Kee ꝑfectus mentiri. Si ſic tunc nõ peccat mortaliter.ſi nõ: otra dicit᷑ in pꝛincipio buius glo.ᷣ leuioꝛis culpeẽ ſi qſq; wad quõ remanebit tantũ bonũ ꝓ tamodico malo.⸗!qAd qð mentiat᷑ pᷣſtando beneficiũ.ſed iſte ſic mentite ſunt.eꝛgo dicendũ ᷣm aug.q nequaꝙᷓ debet mentiri etiam in hoc ibi fuit leuioꝛ culpa.nõ ergo moꝛtalis. 4 Ytez in eadem . caſu.et eſt ratio aug.talis.ſi ꝑ lururiã mei nõ licet mihi glo. infra.ſi quelibet culpa ſequẽti pia oꝑatõne purga⸗ dtt ꝓpetrari alterius caſtitatẽ vel oſeruare: q;ẽtomagis nec tur: quãtom agis hec facile abſtergit᷑ quam mater boni vnni corruptõem veritatis.et hoc accipit ex lr̃a.lxx.interpᷣ⸗ operis pietas comitak. ſeo nullum mortale facile abſter ⸗ tum. ꝓuer.xxix.in fine.verbũ ſuſcipiẽs filius a ꝑditõne gitur. ¶ Itẽ ꝙ aut nullũ fuerit peccatũ aut veniale ſolũ tig ec⸗ longe aberit.et nihil falſi ex eius oꝛe procedet.quod ex⸗ videt᷑ glo.hiero.⁊ baymonis ſuꝑ illud yſa lxv. edifica⸗ e ponens ſic aug.dicit.filius ſuſcipiens ꝑ gratiam verbũ bant domos ⁊c ibi em̃ dicit glo. p virtutiboin celeſtib⸗ d2⸗ eternũ tam ſibi clauſum veputet ad ſubuenienduʒ bono requieſcẽt.tales domos obſtetrices ſibi dicunt᷑ edificaſ⸗ ð ne bhomini ꝑ mendaciũ.qᷓ ſi ꝑ ſiupꝛũ tranſire cogat᷑. Sʒ ꝗdᷣ ſe:qꝛ timuerũt deũ.ſeð nullus cũ moꝛtali edificat ſibi do 1, erit.nũꝗqd remanebit iſte nõ baptiʒatus hac occaſione? mũ in celis.aut obſtetrices q̃ tũc ſibi edificauerũt do⸗ ſa BRũqdet aug.illa veritas que fecit ſibi eũ adherere ⁊ elõ mos ſicut dicit᷑ hic.oĩno nõ peccauerũt.aut nõ moꝛtali 1, e gari a falſitate:docebit aliũ modũ ſubueniendi vt ꝑueni ter.et ita aut mẽdaciũ illaꝝ nõ fuit peccatũ aut nõ mor p af at ad baptt tale. oiund dicendũ ꝙ in facto obſtetricũ duo ſuer̃t c oꝑa.fuit enim ibi vnũ opus ↄpaſſionis ſine pietatis.fu me Ulekin it etiã ibi mendacium.et illud forte ſolũ nõ ꝓpter vitam al to querit᷑ de mendacijs m differẽtias pueroꝝ ſeruandam: ſed etiam ꝓpter propꝛiã vitã tuen⸗ „ ,S ꝑſonaꝝ vete. teſta. et primo de mendacio dam. ſicut poteſt videri ex quada glo.grego.que frequẽ⸗ abrahe geñ. xxij.dicit ip̃e pueris.expecta⸗ APn ter adducta eſt bie· Etum ad primũ ergo opus ſcz com t 10 te hic cũ aʒino.ego et puer ꝓgrediemur.⁊ paſſionis dicimus.ꝙ; illud bonũ fuit ſed in hboc genẽ tm̃ SD poſtꝙ; adoꝛauerimus reuertemur ad vos: conſtat ꝙ ipe etſi affuiſſet caritas que foꝛas mittit nmoꝛeʒ. ſicut dicit — firmiter ꝓponebat immolare yſaac. q̃re nõ intendebat jiohis.ii bene ex iſio motu potuiſſent meruiſſe vitam e ꝙ reuerteret cũ eo.dicebat & ipe patriarcha ↄtra ↄſcien eternã. Unde ſicut dare elemoſinã qð eſt bonũ in gene⸗ Ni /N nam ſuam. ¶ Sed otra dicit de eo. abſit ꝙ vir a dro in⸗ re tim̃.ſi liat in caritate: meritoꝛiũ eſt vite eteꝛne. ſi auteʒ , ſpiratꝰ in illa hoꝛa moꝛtalit peccaſſz. Hoc ſoluit amb.in fiat extra:nequaqᷓ. Ita dicim hic ꝙ illud opus Opaſſj: eA libro de pr̃iarchis vbi dicit.abraha: etſi ſᷣm foꝛmã vᷣbi onis vel pietatis ſi fuiſſet in caritate factum. fuiſſet me⸗ , 1 . mendaciũ dixit.et ꝓpter boc nõ eſi imitandus a nobis. ritoꝛiũ vite etne. Sʒ ꝙ fuit factũ extra caritatẽ. fuit ibi i⸗ nihilominus rõne figure ad quã inſpiratus a deo reſpe ſcʒ in pᷣmo oꝑe potẽtia oꝛdinata ad gloꝛiã ſed remota:⁊ landũ in paſſione:reuerti debuit tñ yſaac cũ abrabam. ret᷑ in celis:remunerauit hic in terra. Unde illa glo.que 9) ve α Poſtiy filius dei ſemel aſſumpſit bumanã naturã:nec dicit. ꝙ merces eoꝝ declinata eſt ⁊c.nõ eſt ſic intelligen lelck, in paſſione nec poſt dimiſit eã. Vñ ad h reſpiciẽs abra⸗ daſe opꝑe illo deberet᷑ eis prius vita eterna ſi ſine men ℳ 7 . Gofe / M ces 4 . α eſſet in eo crimen. 4 o quartũ dicẽdũ.ꝙ licet nõ ſit vni uerſaliter verũ.q qui cadit a ꝑfectõne cadit a toto: nihi lominus tñ ratõne ſtatus poteſt eſſe.ꝙ cadens a ꝑfectõ ne cadit a caritate.et poteſt eſſe exemplũ de angelo in p⸗ mo ſtatu poſito ꝙ; habuit gꝛatiã eminentẽ:nõ tm cecidit rxit:nõ eſt pꝛeſumendũ illum mẽdaciũ dixiſſe.vnde.j.ad coꝝ.x.dieit᷑.oĩa in ſigura ↄtingebant illis.fuit aũt figu ra illa imolatõis xpᷣi.etſi em̃ filius dei incarnatus ſicut pater abrabam ducèt yſaac humanam naturã ad imo ham nõ intendebat mentiri. vnde etiã qꝛ mentiri nõ in⸗ tendebat ita diſpoſuit vt nec etiã ſᷣm litterã dixerit niſi verũ.ipᷣe em̃ reuerſus eſt cum yſaac ſicut dixerat. vt ptʒ gen.xxij. Propter hoc ꝗ̊ notandũ eſt ↄſequẽter.q; hmõi verba ſanctoꝝ patrũ etſi aliqñ videant᷑ eſſe mẽdacia ad lram. excuſabant᷑ tñ rõne ſignatoꝝ Elñ etiã de iacob qñ Dixit · ego ſum eſau primogenitus mus. dicenduʒ ꝙ ad id em̃ mentite ſunt ſicut volunt ſancti et glo.Querit᷑ er⸗ go vtrũ mendaciuʒ eoꝝ fuerit veniale aut moꝛtale: O⸗ moꝛtale videt᷑.qꝛ dicit ibi glo.grego.benignitatis eaꝛuʒ merces que potuit in eterna vita retribui: ꝓ culpa men nõ neceſſitas ſiue potentia ꝓxima. bonũ ergo fuit illud opus:ſᷣ nõ ſufficiens ad merendã gloꝛiã pter de fectum caritatis. Sed qꝛ nullũ bonũ irremuneratũ:ideo domi⸗ nus opus illud qð nõ habebat ſufficientiã vt remunera dacio factũ fuiſſet:et ꝓ mẽdacio amiſerũt illaʒ mercedẽ ſ̃ intelligendũ eſt qð dicit grego.benignitatis eaꝝ mer⸗ ces potuit ⁊c.nõ dicit debuit.ſeð potẽtia remota potuit viczʒ ſi fuiſſent in caritate.ſed hoc nõ erat: immo erat in ipᷣis timor ſeruilis vel humanus tantus.quo magis di ligebãt forte tueri vitam pꝛeſentem qᷓ mereri eternam.G aũt non ſtat cũ caritate.vnde illa xeclinatio nõ dicit ab⸗ tfohratnr Pr, ⸗ B E 5fal n ſolutõnem premij debiti. immo poſſumus dicere qð di⸗ cit inſufficientiã operis facti reſpectu pᷣmij eterni. ¶ ergo querit᷑ qᷓtum ad alind opus ſcilʒ mendacij.vtrum fuerit moꝛtale vel vemale:poſſet ſuſtineri ꝙ veniale.re⸗ ſpondendo ſicut dictum eſt. tamẽ poſſumus dicere ſicut alij dicunt.ꝙ mendacij ſui dupler fuit cauſa. Ana pue⸗ roꝝ compaſſio:et reſpectu huius fuit mendacium veni⸗ ale. alia aũt fuit tuitio ꝓprie vite. quazʒ qꝛ inordinate et S E puerſe dilige bant: mendaciuʒ ꝑ relatõnem ad cauſam r illam fuit mortale.q¶l Ad iüllã ergo glo.biero. dicimus. ai ꝙ; c dicit obſtetrices dicunt ſibi ediſicaſſe. intelligẽdũ eſt edificaſſe id eſt pꝛepalſſe.qꝛ ſi ꝓſeueraſſent in talibus oꝑibus foꝛte dñs dediſſet eis caritatẽ que conſummarets edificiũ. Vnde aliter dicuntur edificare ſancti et aliter ipᷣe.¶ Alie aũt due glo grege⸗nsben- ꝙ mendaciũ il⸗ lud fuerit veniale niſi ᷣm ꝙ; fnit benignitatis et hoc be⸗ ne ocedimus. o queritur. quis ꝓponit oꝛationem methaphoꝛicam ſicut dicit᷑ litus aratur.hic pꝛimo vnuʒ ſignat᷑ ex conſequenti aliud pretendit. queritur ergo. ſi mentiat᷑ ſic loquendo et peccet.i. Ad quod dicimus bꝛe uiter m aug:ꝙ talis ſi intendit dicere ſenſum ſequentẽ ꝓpter hoc non dicitur peccare.maxime cum dieit illud quod poteſt patere ſiue quod frequenter cõſueuit dici. vnde nõ dicit ↄtra ↄſcientiam.nõ em̃ intendebat aſſere⸗ re pꝛimũ ſenſum illius oꝛationis. Vnde aug.vbi loqui⸗ tur de Jacob vtrũ mentitus ſit in li.de mendacioata di/ cit.om̃is enũciatio ad id qð enunciat refe renda eſt. P⸗ pter hox ſi referendo ad intentõnem enũciatois nõ fuit mendaciũ:nõ ſunt cenſendi tales mẽtiri. Duerit etiã vtrũ mendaciũ minoꝛis ſit culpe in vete.teſta.q; in nouo vel ecõuerſo paribus alijs circũſtãtijs.¶ Ad qð reſpon det grego.ꝙ et ſub veteri forſitan teſtamẽto mioꝛis cul⸗ pe eſſe potuit.in quo ꝑ thauroꝝ vel hircoꝝ victimas ſa crificiũ nõ fuit ipᷣa veritas ſ̊ vmbra veritatis.naʒ in te⸗ ſtamento nouo pᷣceptis altioꝛibo manifeſtata ꝑ carnem veritate ꝓficimus.iuſtũ eſt vt facta quedã que in illo po pulo vm bre veritatis deſeruierãt deſeramus. ſiquis vo ꝓ teſtamentũ vetus vult ſuũ tueri mendaciuzʒqꝛ minus illuc quibuſdã ſoꝛtaſſe nocuerit: dicat neceſſe eſt rex ali⸗ enaꝝ raptum dicat retributõem iniurie quia infirmis illis ↄceſſa ſunt ſibi nocere nõ poſſe.que omnia cunctis liquet quãta anim aduerſione veritas inſequi᷑ que iaʒ nobis ſignificatõig ſue vmbra poſtpoſita in vera carne cclarat᷑.¶ Ouerit᷑ vtrũ facta illoꝝ q in vete.te. menda cio officioſo ſunt vſi imitanda? Ad qð reſpõdet aug.in li.ↄtra mendaciũ dicẽs. Ille ꝑ onequas credendum ibi nõ eſt ꝓphare volniſſe:ſed qꝛ faciendo vel dicendo finxe runt voluntate fallendi.q;uis ex ip̃ᷣis 3 factis earũ ſiue dictis aliqui ppheticũ poſſit ex culpa ꝑ illius om̃ipotẽ⸗ tiam preſeminatũ.atq; diſpoſitũ qui bene vti nouit etiã malis hoĩm:tamen etum ad ipᷣas attinet ſine dubitati⸗ one mentite ſunt.ſed nõ ideo debent imitanda exiſtima ri qꝛ in eis reꝑiuntur libris quę ſancti et diuini merito nominant᷑.habẽt em̃ ſcripta ⁊ mala hominũ et bona.il⸗ la vitandaiiſta ſectanda.et quedam ita poſita vt de illis etiã ſit ꝓlata ſententia.quedã voo tacito ibi iudicio ĩ no⸗ bis iudicãda ꝑmiſſa.qm̃ nõ ſolũ nos nutriri maĩfeſtis verũ et exerceri opoꝛtebat obſcuris.Cur aũt iſti imitan dam ſibi thamar exiſtimãt mentiẽtẽ:et imitandũ Judã ſi exiſtimãt foꝛnicantẽ:ibi em̃ vtrũq; legerũt.et nibil ho rũ ſcriptura illa ſiue culpauit ſiue laudauit.ſʒ tm̃modo vtrũq; narrauit et iudicandũ hoc vtrũq; nobis dimiſit. ſed mirũ ſi aliqd hoꝝ imitandũ impune pmiſit.ꝙ enim thamar nõ meretricandi libidine ſ̊ ↄcupiſeẽdi volunta⸗ te mentita ſit nouimus verũ.foꝛnicatio etiã ſi iude talis nõ fuit. poteſt eſſe cuiuſpiaʒ q; faciat vt hõ liberet᷑.ſicut illius mendaciũ fuit vt homo ↄciꝑetur. nunqd ꝓpterea etiam fornicandũ eſt.ſed ſi ꝗpter illud putat᷑ fuiſſe men tiendũ.nõ de ſolo itaq; mendacio ſed de omnibo operibo hominũ in quibo ↄſiſiunt velut ↄpenſatiua peccatacon⸗ ſiderandum eſt quã ſententiam proferre ebeamus. ne V⸗ aſparesmus additum. non tm̃ paruis quibuſcunq; pee⸗ catis verũ etiam ſceleribus cunctis. HMeptimuisß timo querit᷑ de ſpeciebus mendacij. et primo de mendacio benignitatis ſiue offi cioſo.cuius tres dicit augꝰ.eſſe ſpecies in li:de mendacio.Et ſimiliter dicit᷑ in.iij.li. lenten. dil. xxx vijic.i. Contingit aũt in iſto mendacio mẽ tiri vel ꝓ re alterius ſeruãda vel ꝓ vita coꝛpoꝛali.vł ꝓ aſtitate alicuiꝰ ſeruãda. Ponat᷑ ergo ꝙ aliquis menti⸗ atur vt quis baptiʒet᷑.hoc mendaciũ ↄſtat officioſum ẽe ſiue benignitatis.ſub nullo em̃ alioꝝ membroruʒ cadit iſtius trimem bꝛis diuiſionis mendacij.que eſt ꝑ iocoſuʒ et benignitatis ⁊ malignitatis que diuiſio fit ita in pꝛĩ⸗ cipio predicte diſtinctõnis in ſententijs.et in glo.ſuꝑ il⸗ lud ps. Perdes omnes qui loquunt᷑ mendaciuũ. In pꝛe⸗ dicto aũt caſu nõ poteſt dici eſſe mendaciũ iocoſum neq; malignitatis.erit ergo officioſuʒ.ſed talis nec mentit᷑ ꝓ re alterius nec ꝓ vita ſeruanda.quare non ſufficienter diuidetur mendaciũ officioſum ꝑ illa tria.Vel tu dicas vAl. 6 mihi ad quod illoꝝ triũ reducet᷑ mendaciũ illud.⸗. Ad V quod dicimus.ꝙ ſufficienter diuidit᷑ mendaciũ officio⸗ ſum ꝑ hec tria.et hoc quod dictũ eſt reducitur ad illud . qð eſt mentiri ꝓ caſtitate altenus ſaluanda.illud enim mendaciũ intelligit᷑ ↄmuniter fieri q;tum ad illã ſpecieʒ quotienſcũq; aliquis offitioſe mentitur ꝓ bono ſpũalii alio ſeruando ſic aũt fuit in caſu ꝓpoſito.iſte em̃ menti⸗ tur vt acquirat illi vitam ſpũalem.hoc ergo qð dicit il⸗ le tercia ſpecies quando mentit᷑ aliquis ꝓ caſtitate alte rius ſeruanda:dici ibi nõ dicitur cauſa tota menda⸗ cij officioſi ſᷣm ſpeciem illam:ſed ponit᷑ tm̃modo exẽplũ et cũ dicit᷑ ibi mentiri ꝓ mundicia ſiue caſtitate:nõ intel ligit᷑ mũdicia corꝑalis tm̃.ſed illa que bonuʒ ſpũale ee. ..· vnde ꝓ quocunq; bono ſaluando ſpũali dicat᷑.intelligẽ⸗ mclat dũ eſt mendaciuʒ eſſe in eadem ſpecie in qua eſt et illud. Sed querit᷑ poſtea vtrũ quis ꝓ caſtitate ꝓpria ſalus da et nõ ſolum loquimur de ꝑfecto ſed etiã de im ꝑfecto Poſſtr mentiri ſine peccato. nõ:patet ꝑ aug.qui non vult aliqð mendaciũ eſſe ſine peccato.ꝗ Sed ↄtra auag. — in li.de mendacio.Illa peccata que ita ↄmittunt᷑ in ho⸗ hhes inine vt faciant immundũ:etiã peccatis noſtris euitare cbemus.ac ꝑ hoc nec peccata dicẽda ſunt que ꝓpterea le. fiunt vt illa immundicia euitetur.et ex hoc ergo videt . ipᷣe quaſi ꝑ ↄpenſatõem vult diceꝛe ꝙ peccatũ minus qð ꝓpter vitatõem maioris fit:nõ iam dici debeat pecestũ. et ita ſi tu mentiris ꝓpter coꝛruptõem caſtitatis tue vi⸗ tanda.nõ erit illud peccatum. 4! Ad quod dicimꝰ ꝙ du⸗ plex eſt immũdicia.vna coꝛꝑis.et ꝓ hac vitanda nemi⸗ nem opoꝛtet mentiri.qꝛ ſicut dicit aug.ibidẽ. nullꝰrecte agens immũdꝰ fieri põt qͥlibet ↄtagio coꝛpali.Eſt autẽ alia immũdicia nõſolũ coꝛꝑalis ſed enã ſpũs.et hec du⸗ pliciter põt fieri.vel reſpectu ꝑfecti:xel reſpectu imꝑfe⸗ cti.dicimꝰ ̊ ꝗ; ꝑfectus ita fortis dʒ eẽ vt ↄfidat ſe nulli tẽptatõi ſuccubere.vñ etiã ſi violẽta infert᷑ illi.dʒ ſxare qꝙ; ipe nullo mõ ↄſentiet coꝛruptõni violent illate.ſ̊ ſuſti nebit meritoꝛie.⁊ ideo talis nõ dʒ mentiri etiã in tali ca ſu.imꝑfectus aũt vtpote infirmus dʒ timere ne ſuccũbe⸗ ret ſi veniret ad illũ ſtatũ.et ideo tali ꝓpter infirmitateʒ ſuã:ↄcedit᷑ redimẽ ꝑiculũ maioꝛis pct᷑i ꝑminus peccatũ et ĩ caſu ſumi dicta auẽtas aug.ec ꝓpt hẽ itelligẽ⸗ dũ ꝙ ſi in hoc caſu exiſtens mentiat᷑.ꝙ mendaciuz illuꝰ nõ ſit perm. Et qð dic aug.nõ ſunt pcta dicẽda.itelligẽ⸗ dũ nõ eſt ſimplicit ̊ ↄꝑatiue ſᷣ eſtſ nõ ſunt q̃ſi reputãda pcta a pꝓ ꝗbv vitandis iſta fiũt q longe maio I ra ſũt iſtis. ¶ Querit᷑ poſtea de illo mẽdacio qrtòqᷓ dtiid aug. ꝙ fit ſola fallẽdi mẽtiẽdiq; libidine.qð dictoꝝʒ men 4 er daciũ eſi:Et obijcit pᷣmo ſic.libido ſicut d in eodẽ li:eſt apetitꝰqͥ eterna tꝑalibus p̃ᷣponunt᷑.ꝭ ſi h̊ fit ex mentien di libidine ̊ eſt appetitus animi q̊ͥ e᷑ᷣnis boms aliquod — — f — — — —. — — - 4 1 erete ſicut quĩtum et quodlibet alioꝝ habebat ꝓpꝛiam et ſpe ¶ Mneſtio tpale pponit᷑.ſic em diffinit ipe libidinem.ſed quotiens ſic fit moꝛtaliter peccat᷑ ergo hoc mẽdacio ſemꝑ peccat᷑ moꝛtaliteꝛ qualiter itaq; erit iocoſuʒ.¶ Pꝛeteꝛea h gꝛa uius videtur eẽ ceteris.cõſtat em̃ ĩ ceteris ſpebus mẽda cij erat aliquid aliud a mẽdacio mouẽs ad mentiẽdum vtpote qꝛ volebat placere aut inuare aut nocere alicui. vel aliquibo.iõ dicebat᷑ mẽdaciũ in alijs ſpeciebo.ĩ hac aũt dr̃ ſola libido mentiendi mouere.ſi ergo tantoma⸗/ ius ẽ peccatũ et inexcuſabilius.quãtominus habet mo tiuũ.videtur illud mẽdaciũ eẽ inexcuſabilius ceteris et maius.i Querituꝛ etiã cũ libido ſiue impꝛoba volũtas ſit generale in oĩbus iſtis mẽdacijs quõ hec ſpecies que dicitur ſola mẽtiendi libidine eẽ diuidatur ab alijs cuʒ generale nõ diuidatur ab alijs ſpecialibo niſi iꝑ additõʒ alicuius cõtrahẽtis.hec gũt ſpẽs nõ videt᷑ dicere niſi ge nerale imcõtractũ. (Bolbtio dicimus ꝙ reuera tů quartũ ſam quintũ mẽdacium cauſa placẽdi fiunt. ſed placẽtia quã aliquis intendit põt eẽ dupliciter.põt em intendere placere ſibi et alij:et tunc eſt quintũ ſolum de ſuauiloquio.vel nõ alij extra:ſed ſibipᷣi tm.tunc eſt illð A514 quartũ quod dicitur fieri ſola mẽtiẽdi fallendiq; libidi ne Et noõ intelligitur ibi fallẽdi.i.dæcipiẽdi aliũ:b fallẽ di. i. falſum dicẽdijſic ergo ego diuidoꝛ abalijs.ita pla⸗ centia ſiſtens in me ſiue reſpectu mei ſolũ:diſtinguitur a placẽtia reſpectu alterius hoĩs extra vel rei extra. et cialem cauſam.ſic hoc et illud.dicitur tñ fieri ſola men tiendi libidine et nõ alia.quia cũ libido dicatur a libẽ⸗ do ſiue ab eo libet. ſiue cui libet. nihil babet hoc mẽda cium neq; in ſe neq; in cã extra illũ in quo erat mentiẽ⸗ Di libido.nõ ſic aũt in alijs mendacijs.iĩmo habebãt cau⸗ ſam extra.⁊ iõ hoc ſolũ et recte dicit᷑ fien ſolamentiendi libidinelex his ergo pt patere ſolutio ad obiecta. Ad pꝛimũ em̃ dicimus ꝙ libido poteſt dici dupliciter. Uno mõ /ꝓpꝛie et ſtricte et ſic dabatur ei dicta diffininio.et ſic nõ erat radix niſi moꝛtaliũ peccatoꝝ.et ſic nõ ſumitur in deſcriptõe huius quarti mendacij. Dicit᷑ aũt alio mõ cõmuniter vt ſit radix et moꝛtaliũ 2 venialiũ. VUñ cum libido dicatur ab eo ꝙ eſt libẽſicut vult aug.ſicut libev quod eſt li.ar. potuit inoꝛdinate moueri ad moꝛtale vel ad veniale.ita ⁊ hec libido potuit eſſe radix ñ ſolũ moꝛ talio ſ et venialis.et ſic cadit hoc ĩ rõne huius mẽdacij Ad aliud vo quod obijcitur.ꝙ hoc erit maius ceteꝛis dieimus ꝙ maius ẽ quinto:ſed tribo pꝛimis non.⁊ ꝓce⸗ dit illa obiectio ꝑ falſam ſupoſitõem.ſupponit eĩ q̃i ſic mentiens recedit a veritate ꝓpter veritatẽ q̃i cõtemnen⸗ do eã.et reuera ſic eẽt moꝛtale ⁊ graue moꝛtale.ſ̊ nõ ſic faciebat:immo nõ cõtemnens veritatẽ ſ ſemꝑ ipam in affectu habitualit᷑ retinẽs. paululũ ad tõs declinabat ab ipa.vt acciꝑet aliquã vanã telectatõʒ in falſo quod ſibi placebat.hoc aũt veniale eꝛat ꝓpter infirmitatẽ no⸗ ſtrã. ſicut em poſt baptiſmũ habebat homo cõcupiſcen⸗ tiam quãdam venialẽ reſpectu maloꝝ.ita habet quan⸗ dã delectatõnem in vanis et hoc ꝓpter infirmitatis ſue coꝛruptõem.ſi em̃ hõ ſtetiſſet nõ eẽt iſtud ei.⁊ iõ nõ fuit illud mẽdaciũ moꝛtale.¶¶ Ad terciũ ſimiliter patet rũñ⸗ ſio ex dictis.nõ em habet hoc mendaciũ generale tm̃.ſᷣ etiã habet ꝗp:iam cauſam cõtrahẽteʒ ipᷣm generale fm placẽtiaʒ reſpectu mẽtiẽtis ad ſeipᷣm.que cauſa fac hãc eſſe vnam ſpem per ſe/ patet etiaz ex dictis quare aug. dicat hoc mirũ eẽ mẽdaciũ quod de nullo alioꝝ dicit. H em̃ mẽdaciũ nullã cauſam ſui habet extra ipᷣm mentien tem. et ið recte in ipo mentiẽte dr eẽ totaliter. Alia aũt babebant cauſas extra mentiẽteʒ. ſicut illũ cui debebat noceri vel qui debebat iuuari vel rui debebat placert. Vnde nõ erant merget totaliter in ipo mẽtiente qtum ad omnẽ ſui cãm. ¶ Poſtea queritur cũ cõtingat men⸗ tiri circa moꝛes. ad quod illud mendaciũ reducet᷑.neq; em̃ videtur eẽ iocoſum neq; officioſum. religiõis etiam nõ videt᷑ eẽ:cũ nõ ſit circa ea que ſpectãt ad fidẽ.¶ Ad quod dicimus.ꝙ hmõi mẽdaciũ ↄtinet᷑ ſub mẽdacio re ud decipiẽdũ.tale em̃ ẽ peccatũ in ſpiritũſanctũ.vnde ⁊ ccxxxix. ligionis. ibi em̃ dr religio coĩter. nõ ſoluʒ fm ꝙ religat nos ad tenẽdum ea que ſunt circa fidẽ ̊ etis ad tenedaaua ea que ſunt circa bonos moꝛes.in his duobo cõſiſtit ſũ⸗ SS mioxib ie ,, „ArSH⅝ ma religionis xpᷣiane.¶ Querit᷑ peſtea.ponat᷑ aliigg 3 glcione i 42 mentiat religione.nõ ex certa malicia ſed ex infirmi tate vel ex ignoꝛãtia.vt nõ ſit peccatũ ĩ ſpiritũſctm.que rit᷑ ad qdð genus mẽdacij reducet᷑ illud/neq; em iocoſum neq; officioſum ẽ illud cõſtat.ſ̊ neq; malignitatis videt᷑ qꝛ nec ſub ſecũda nec ſub tercia ſpecie cõtinet᷑.ill ↄſtat Si diceret᷑ ꝙ cõtineret᷑ ſub pꝛima. hoc videt᷑ ꝙ illa pᷣ⸗ ma ſpes mẽdacij ꝑnicioſiſſima eſt.mẽdaciũ aũt iſtud eſt cũ ſit ex ignoꝛãtia vel ex infirmitate:ñ ita ꝑnicioſuʒ vi⸗ ctur.4 Ad qð dicimus. qui ſic mẽtitur põt eẽ ꝑfectus vl im ꝑfectus ſiue vt ſic melius dicamus.ſimplex aliqo qui nõ tenet᷑ ad oĩa credẽda explicite vel aligs magnꝰ litteratus.ſi &ᷓ ſit ſimplex.aut mẽtit᷑ de his ad q̃ tenebat᷑ erplicite crededa.aut nõ.ſunt em̃ quidã groſſi articuli. ſicut ꝙ deus ſit trinus ⁊ vnꝰ.ꝙ filius dei aſſumpſit caꝛ nẽ.q paſſus ẽ ⁊c.quos nullus etiã ſimplex de bet ignoꝛa⸗ reyſi ergo mẽtit᷑ ĩ hmõi.etiã ſi ignoꝛãtia mẽtiat᷑ nõ excu⸗ ſatur a toto.cũ tenet᷑ illa ſcire et poſſet illa inquiſiuiſſe vel ꝑ doctrinã accepiſſe.vel etiã ex inſpiratõe a dño ſi ſe pᷣꝑaſſet ad hoc/ Si aũt aligs magnꝰlr̃atus mẽtiat᷑ etiaʒ ex ignoꝛãtia:peccat pᷣmo genere mẽdacij.nec excuſatur ꝑ ignoꝛãtiam.cũ ad oĩa ſciẽda teneat᷑ Si aũt metiatur ſimplex ex ignoꝛãtia vel infiꝛmitate.vtpote qꝛ nõ põt ca⸗ pere ea ad que nõ tenetur ſcienda:tũc nõ opoꝛtet dicere znstiacen vel peccat un grauitatẽ peccati.q̃ ſolet nreſ in ipᷣa ſpecie mendacijſpõt tñ hoc reduci ad pꝛimã ſpiz . Hᷣ ᷣm bg et minno pin ꝙ ſunt grauioꝛa et lenioꝛa. ha A A ſpene Quoo ergo obijciebat᷑ ꝙ pꝛimũ mẽdaciũ erat grauil⸗ ſimũ.intelligẽdum ẽ hoc de illo qdð dr ex ceꝛta malitia 2 grauiſſimũ.tñ intelligẽdum ẽ ꝙ; peccaꝛe in ſpm̃ſctᷣm ſi⸗ ue in pr̃em ſiue in filiũ duplicit᷑ põt dici. VUno eĩ modo põt dici peccare in filiũ ꝗ mẽtit᷑ de filio.⁊ ĩ ſpũmſanctũ q ð ſpũſancto.ſ̊ hoc nõ ẽ modus ſᷣm quẽ diſiinguit᷑ pec catũ in ſpiritũſanctũ et peccatũ ĩ pr̃em ⁊ in filiu.uno q̊ mõ qñq; ꝗ mẽtit᷑ de filio:mẽtit᷑ de pꝛe.vł etiã peccat ĩ to⸗ tã trinitatẽ.ſicut ꝗ diceret ꝙ ſpũſſcts nõ ꝓcedęt a pr̃e ⁊ filio.ipᷣe peccat in ſpiritũſanctũ.⁊ etiã ĩ totã trinitateʒ ſ h peccatũ nõ ẽ illud ĩ ſpiritũſanctũ qð dicit᷑ eẽ grauil ſimũ.qꝛ põt eẽ ex ignoꝛãtia vel ex infirmitate.dr autem peccatũ in ſpiritũſanctũ alio mõ ſᷣm ꝙ illa tria diſtin⸗ guũtur ꝑ aꝑpꝛopꝛiatões.vt illud qð ex im potẽtia dicat᷑ in patrẽ.qð ex ignoꝛãtia dicat᷑ ĩ filiũ.quod ex certa ma licia in ſpiritũſanctũ:et tũc reuera iſtud ẽ grauiſſimũ il⸗ loꝝ triũ.¶ Sed obijtiet aligs ↄᷣ illud qð diximꝰ.q; men⸗ tiens ex ignoꝛãtia mẽtit᷑ circa fidẽ de his ad que ſciẽdũ tenet᷑.mẽtitur mẽdacio reducibili ad pꝛimũ genus.hoc em̃ videłut᷑ falſum.qꝛ talis qui ſic dicit ex ignoꝛãtia.et ſi dicat falſam vocis ſignificatõem:nõ tñ habet intentõ nẽ fallẽdi.i.decipiẽdi.neq; fallẽdi.i.dicẽdi falſum quõ ergo dicendum eſt mentiri.¶ Ad quod dicendum ꝙ et ſi nõ ſit ibi totalis tomplẽw mendacij ſᷣm pꝛimã ſpẽm dicimus tamẽ ꝙ reducitur ad illud genus.dicimus em̃ ꝙ dupliciter dicitur intentio.aut videlicet ꝓgoſitum ꝑ Diſcretõem.et hoc modo non habet iſte intentiõem fal⸗ lendi.aut põt dici intentio ipᷣa voluntas.et hoc mõ cuʒ ipᷣe teneretur iſta ð quibus mentitur ſcire.ſciuiſſet ſi vo luiſſet ſicut pꝛedictum eſt.patet ꝙ voluit ignoꝛare. et ſi voluit ignoꝛare ciꝛca ea de quibus opoꝛtebat eum credẽ vel loqui.cum ignoꝛantem loqui frequenter contingat falſum dicere.patet ꝙ ey conſequenti habuit voluntatẽ TPian manendi in tali ſtatu in quo diceret falſum. ita quod⸗ Pintiue ammodo habuit intentionẽ fallendi et dicendi illud qðᷣ ſe aptum erat alium fallere.et etiam fallendi.i.dicẽ⸗ di ſalſum ſiue quod neſcit eſſe verum cum vvberet ſcire Queritur poſtea aliquis intendit dicere contra fidẽ ed tamen non dicit.queritur ergo ſi huius reducendũ ẽ ad pꝛimũ mẽdaciũ vel ad illud pcẽm.⸗ Ad qð dicimꝰ ſic. AUnge ſicut velle mechari reducitur ad tranſgrel ſionẽ illius peccati nõ mechaberis.et hoc quia oꝛdina batuꝛ ad illũ actum.ita ex parte iſta mala intentio que erat oꝛdinata ad mendaciũ pꝛimi generis.reducendaẽ ad illud genus. et ſi nõ complete mentitus ſit 'm illud Queritur poſtea.aliquis bene credens ꝓponit cõtra rium alicuius articuli coꝛã ſimplici qui nelcit vtrum il⸗ lud ſit verũ vel falſum.ex alia ꝑte aliquis arrianus cre dens verũ dicere ꝓponit idẽ falſum coꝛam ſimplici.ꝗs g̊ iſtoꝝ plus peccat.⁊ videtur ꝙ arrianꝰ. iſte em xp̃ᷣianus etſi peccat in dicto:radix tñ nõ ẽ coꝛrupta. quia ipᷣe bñ ſentit.arrianus aũt et in dicto peccare videt᷑ et in radi ce.maioꝛ aũt eſt coꝛruptio vbi eſt vtriuſq; qꝙᷓ vbi alteriꝰ tm̃.¶¶ Sed cõtra.iſie catholicus cõtꝛa ↄſciam dicit qð di cit.⁊ ſcit ꝙ ille ſimplex põt falli ex dictis eius. arrianꝰ aũt neſcit.vñ nec dicit cõtra cõſcientiã.nec putat illum fallere.ſiergo plus peccat qui ex certa ſcia ꝙ; ꝗ ex irã⸗ tia.plꝰvidet᷑ peccaꝛe catholicꝰqꝙᷓ arꝛianꝰ.¶¶Qð ocediꝰ. NQð obijcit᷑ ꝙ in arriano eſt coꝛruptio radicis maioꝛ qᷓ in catholico.Rñdemus:q; maioꝛ coꝛruptio radicis poteſt dici duꝑliciter. vł in intellectum.⁊ ſic reuera ma ioꝛ ẽ coꝛruptio in arriano vel in affectu.et ſic eſt maioꝛ ſſet coꝛruptio ĩ catholico qui vult dicere cõtra cõſciam ſuã. et dare ſimplici occaſionẽ ruendi.maioꝛitas ergo coꝛu ptõnis pme nõ fuit ita cauſa faciendi peccatũſicut ma ioꝛitas coꝛruptõis radicis modo ſecũdo.et iõ plus pec cat in hoc caſu catholicus ꝙ; arrianus.(¶ Querituꝛ er go poſtea de numero iſtoꝛũ mendacioꝝ.et queꝛitur cum mẽdaciũ benignitatis et malignitatis oppoſite ſint.ſal⸗ tem q;tum ad ſuas cauſas.⁊ mendacium malignitatis diuidatur in quaſdã ſui ſpecies penes iſtas differẽtias omnibo obeſſe⁊ nulli ꝓdeſſe.obeſſe alicui ⁊ nulli ꝓdeſſe obeſſe alicui ꝓdeſſe alicui.quare ſimiliter mendaciũ benignitatis nõ diuiditur ſᷣm eaſdem differentias.vt ſi diuideretur ᷣm ꝙ eſt/ ꝓdeſſe alicui et nõ ꝓdeſſe alteri.xł alicui ꝓdeſſe alicui obeſſe et hmõi.nõ em̃ ita diuiditur. immo diuiditur ꝙᷓtum ad illud j eſt ꝓdeſſe in ſeruanda re alicuius vłl vita.ſiue bono ſpũali.q Ad quod dicimꝰ ꝙ; diuiſio mendacij malignitatis fit Sm maioꝛẽ ⁊ mino rẽ rõem nocumenti. Ad h̊ em̃.ſ.ad nocẽdum erat hmõi mẽdaciũ.⁊ ſ̃m hec fuer̃t tres eius ſpẽs.Pꝛimũ qð ma⸗ xime nociuũ ẽ vt quod eſt in doctrina religionis.⁊ hoc dicituꝛ maxime nociuũ duplici de cauſa.tũ quia oibus nocet.tũ quia nocet in maximo ſiue in nobiliſſimo.ſ.in fide.que erat pꝛĩcipiũ totius vite ſpũalis.Secũda ſpe⸗ cies eſt minoꝛ illa in nocendo.videlicet cũ nulli ꝓdeſt ⁊ alicui obeſt. hoc ẽ minus qᷓ; omnibo obeſſe. Terciuʒz ðᷣo minimũ eſt in genere illo.vtpote qð nec omnibus obeſt nec nulli ꝓdeſt.ſic ergo patet ꝙ fm magis et minꝰ?⁊ mi nimũ nocumẽtũ recte ſumũtur differẽtie mẽdacij mali⸗ gnitatis. ᷣm id quod eſt obeſſe omni vel alicui obeſſe.⁊ nulli ꝓdeſſe vel alicui ꝓdeſſe ⁊ alicui obeſſe.ſed ita ecõ⸗ trario nõ potuerũt accipi differẽtie mẽdacij benignita⸗ tis. cõtra em̃ illã differẽtiam que fuit oĩbo ꝓdeſſe.nõ po tuit inueniri in officioſo que ? oĩbo ꝓdeſſe.nõ eĩ ẽ aliqð mẽdacium reꝑiꝛe quod omnibo poſſit ꝓdeſſe ſicut ẽ reꝑi re aliquod quod oĩbo põt obeſſe. MPꝛeterea.h̊ alið mẽ brum. ꝙ alicui ꝓdeſt ſ̊ alicui obeſt.nõ potuit ſtare ſub mendacio benignitatis.qcito em̃ alicui obeſt:iam trã⸗ ſit in ſpeciẽ oppoſitã ⁊ fit malignitatis.ſolum ergo boc modo poteſt eẽ mendaciũ benignitatis vt nulli obſit et alicui ꝓſit.patet ergo ꝙ nõ põt diuidi m iſtas differẽ⸗ tias oibo ꝓdeſſe:⁊ ceteras cõtrarias differẽtijs menda cij malignitatis.quare opoꝛtuit vt diuideretur ſᷣm ea in quibus potuit eẽ maius iuuamẽtum ſiue maioꝛ ꝓfe⸗ etus ⁊ minoꝛ et minusiuuqmẽtũ eĩ ſiue ꝓſiciendũ eꝛat mẽdacium.potuit aũt iuuaꝛi aliquis ꝑ mendaciũ in ma ximo.et tunc ẽ illa ſpecies que fit ꝓ ſaluando vita vł bo no ſpũali.vtpote caſtitate illius vel aliquo alio vel pꝛo minoꝛi.et tunc ẽ illa ſpecies que eſt ꝓ cõſeruãda coꝛpo⸗ rali vita.hec em minoꝛ eſt ſpirituali vita.vel ĩ minimo ͤ er „ach vnle dleu t Auu vee fraral⸗ — ſicut eſt ꝓ pecunia vel aliqua re alicuius ſeruanda. ad⸗ huc em̃ minora ſunt iſta adiumenta in bmõi rebus qᷓ q̃ fiunt in vita coꝛpoꝛali.¶ Queritur poſtea de oꝛdie iſto rũ mẽdacioꝝ.Aug:em̃ oꝛdinat iſta 'ᷣm pꝛimũ ſecundũ 2 terciũ ⁊ ſic deinceps.Queritur ergo aut is oꝛdo ẽ ſo⸗ lius nominatõmis et a voluntate oꝛdinatis ſolum.qð ñ videtur veriſimile.aut erit oꝛdo iſioꝝ ſᷣm maioꝛẽ ⁊ mi⸗ noꝛem elongatõeʒz a veritate.quod ſi dicatur:cõtra h̊ ẽ ponatur em̃ q; ego ſciam petrũ cũ pecumia ſua eẽ in do⸗ mo iſta diuerſis de cauſis poſſum ego dicere mendaci⸗ um petrus nõ eſt in domo iſta.poſſum em̃ hoc dicere ex malignitate:quia foꝛte ſciebã eũ queri ad hoc vt ei daꝛe tur aliꝗd ſibi vtile.poſſum etiã hoc fᷣm quartã vel quin tã ſpeciẽ. poſſum etiazʒ ſic mentiri ex benignitate ⁊ hoc Fm quãlibet ſpeciẽ.foꝛte quia ſciebã eũ queri vel ad au ferendũ pecuniã ſuã.vel ad occidendũ vel ad tollendaʒ eius integritatẽ coꝛpis.ſi ergo hec falſitas vel hoc mẽ⸗ daciũ petrus nõ eſt in domo iſta eque ſemper elongatur a veritate ſibi opoſita.quacũq; ex cauſa dicat᷑ et ex di⸗ uerſis cauſis.dictuzʒ põt eẽ aliquãdo in ſecunda ſpecie. aliquãdo in tercia.et ſic de omnibo alijs ſequentibo.pa⸗ tet ꝙ ñ eꝛit oꝛdo ĩ ſpeciebo mẽdacij 'm maioꝛẽ vel mino⸗ rẽ receſſum a veritate. ꝓpter quod reſtat queſtio qualit᷑ oꝛdinabũtur ſpecies ille.¶ Ad quod dicimus ꝙ reuera eſt ibi oꝛdo naturalis.et oꝛdinatur ſᷣm maioꝛẽ et mino rem elongatõem a veꝛitate.ᷣ cũ ſit quedã veꝛitas iping enũciabilis ſiue oꝛõis ꝑ cõfoꝛmatõein ad veritatẽ rei.et alia veritas voluntatis ad veritatẽ increatã ſintelligen dũ ẽ ꝙ oꝛdo in his ſpeciebus nõ eſt ſᷣm elõgatõem men⸗ dacij a veritate intellectus vel oꝛõis in cõfoꝛmatõne ad veritatẽ rei create.ſed oꝛdinãtur he ſpecies mẽgacij Fᷣm maioꝛẽ et minoꝛẽ elõgatõem veritatis volũtatis ĩ cõfoꝛ matõe ad veritatem increatã.ita vt quod maxime elon gatur ab hmõi veritate vel rectitudine voluntatis. pꝛi⸗ mũ ſit et maximũ in genere maãdatoꝝ.et quod minꝰiſto ſed maius alijs ſecũdũ ex quo aꝓarere poteſt. ꝙ debite oꝛdinatur.maxime em̃ elõgatus eſt a rectitudine volun tatis pᷣ̃dicte qui mẽtit᷑ ciꝛca religionẽ.et iõ illud menda cium recte pꝛimũ et maximũ dr. minus vo iſto ſed ma⸗ gis alijs metitur qui etſi nõ circa religionẽ ſiue in detei na religionis.ita tñ vt nulli ꝓſit ⁊ obſit alicui.et iõ illð ẽ ſecũdum minus vo in genere malignitatis.qui ſic mẽ⸗ titur vt qᷓuis alicui ꝓſit alicui tñ obeſt.et ideo recte oꝛ⸗ dinantur ille tres ſpecies inter ſe.recte etiaʒ mẽdacium malignitatis pᷣcedit et iocoſum et officioſum.quia plus deuiat a rectitudine vel veritate voluntatis pᷣdicta ꝙᷓ il la. et hac eadẽ cauſa recte oꝛdinatur iocoſum aunoffici⸗ oſum.quia minus elongatur a veritate aliquis.quãto ꝓteꝛ rõnabilioꝛem cãm mẽtituꝛ.⁊ qui magis quoquo mõ mẽdaciuʒ ſuũ poterat excuſare.Añ qꝛ minus habʒ excuſatõis iocoſum qᷓ officioſum:et ideo plus elongat᷑ a ſupꝛadicta veꝛitate.iõ p̃oꝛdinatur ſpecies iocoſi ſpeci ebus officioſiſpꝛecedit etiã quartà quintã in genere io⸗ coſi.quia minus habet cauſe ſiue placẽtie qua deberet mentiri vt placeret:qᷓ; reſpectu alterius.⁊ ideo in gene/ re mendacij hoc eſt maius et plus elongans ſe ꝙᷓ illud. ot eſt dicere in genere et dico vt eſt dicere in genere ꝓpt boc quia tantus poſſet eẽ adulatoꝛ aliquis. et mentiri de ſuaui loquio tanto appetitu.et cirea talẽ materiaʒ ꝙ excederet illud mendaeiũ quo ad rõem peccati menda- cium quod ẽ ĩ quarta ſpecie.ſed hoc eẽt ꝓpter ſpeciales circũſtantias.et iõ dico vt eſt dicere in genere⸗Oꝛdinã⸗ tur etiam recte ſpecies officioſi.quia cũ maximũ bonũ alicuius eẽt vita ſpiritualis in iſto.minus vita coꝛpal. minimũ eius poſſeſſio.patet ꝗ minime ẽ excuſabilis in hoc genere ⁊ plus deficiens a rectitudine voluntatis pᷣ⸗ dicta. qui mentitur ꝓpter pecuniam ſaluãdã: qᷓ qui ꝓpt alia bona.et ideo ſextum mendacium pᷣeedit alia vtpo⸗ te maiuset ſimiliter ſeptimum recte octauum vtpote maius ſeptimumſicut et vita coꝛpoꝛalis minus bonũ eſt vita ſpirituali.deĩide qui pꝛo vita alterius ſ piꝛituali r — — muſa 40 ſ “ — — — — ſs bee ſed leſeded Lueſtio ſaluãda ſolum mẽtitur minime oim elongatur a ſupꝛa⸗ dicta veritate:iõ hoc mẽdaciũ recte vltimũ oꝛdinat᷑ in⸗ ter oĩa tãq; minimuʒ. ¶ Obiectio q̃ fiebat oppone bat acſi eẽt oꝛdo iſtoꝝ ſᷣm elõgatõnem a veriate rei creata vñ nõ dicimꝰꝙ m illã viã oꝛdinarẽtur.&ᷣ ſic diciũ ẽ. bru octanñun Etauo queritur vtꝝ mẽdaciũ facilius ſit dacij ad ſuũ oppoſitũ.Et videt᷑ ꝙ difficili us ſit mẽdaciu.ꝑ boc qð dicit greg. Pla⸗ na ẽ veritatis via:et graue eſt mẽdacij iter.vñ ꝑ ꝓphetã dr.docuerũt lingnꝗ ſuam loqui mẽdaciũ.vt inique age⸗ rent laboꝛauerut. YItem greg.nibil ad defendendũ ve ritatẽ tutius.nibil ad dicẽdum veritatẽ faciliꝰ.4. Pꝛe⸗ terea ſeneca. veritatis ſimplex ẽ oꝛõ.nec quicqᷓ; minꝰ cõ uenit qᷓᷓ; ſubdola calliditas animis magna conãtibus. 4 Item vltra veritatẽ qui querit in planis querit offen diculũ.l Cõtra.viij.ioh.cũ loquit᷑ mendaciũ ex ꝓpꝛijs loquitur.cũ ergo hõ habeat mendaciũ ex ſe.veritatẽ at nõ habeat a ſe.facilius aũt eſt quod eſt ex ſe q; quod eſt aliunde.ergo facilius eſt mẽdaciũ qᷓ ſit veritas.⸗Pꝛe⸗ terea.veritas cõſiſtit in medio virtutis.mẽdacium vᷣo ĩ extremo vicij.Virtus aũt eſt circa difficilimũ quẽadmo dũ et ars.ergo difficilioꝛ eſt veritas q; mẽdacium. Itẽ facile eſt auertere a ſigno.difficile aũt ẽ attingere ſignũ qui aũt loquitnr veritatẽ attingit ſignum.qui aũt loꝗt᷑ mendatiũ diueytit a ſigno.ergo facilius eſt mẽdacium qꝙ̃ᷓ ſit veritas. ¶ Ad quod dicendum.ꝙ ẽ loqui m ſta⸗ tum nature pꝛumitus inſtitute.⁊ eſt loqui ſᷣm ſtatũ na⸗ E ture rõnalis lapſe.ſi fiat ſermo ſᷣm ſtatum nature pᷣmi⸗ tus inſtitute:ſᷣm hoc facilis eſt veꝛitas.Si vᷣo fiat ᷣmo m ſtatum nature lapſe.difficilis ẽ veritas et facile mẽę daciuʒ. Pꝛeterea.difficilioꝛ eſt falſitas ad defendendũ q̃ veritas. Per hoc poteſt ſolui quod queſitũ eſt.iAã pꝛima rõ que oñdit mẽdaciũ eẽ difficilius.attendit᷑ q; tum ad defenſionẽ:laboꝛant em̃ mendaces vt mendaci⸗ um ſuum cooperiãt ⁊ defendant.qui laboꝛ nõ eſt tantꝰ in ſuſtinendo veritatẽ.et hoc eſt quod dicit greg. quãtꝰ laboꝛ ẽ ſolicite cuſtodire ne ipᷣa fallacia depꝛehedi que⸗ at. hinc inde arcum tegit.et cõtra hoc vbi depꝛehẽdi po tuit veritati ſimilem rnſionem querit. VUñ talibus dicit hiero.yronice.voluntatẽ habes mentiendi artem fingẽ di nõ habes.vetus ꝓuer.ẽ.mẽdaces memoꝛes eẽ opoꝛ⸗ tet. hoc idem faciunt alia pꝛima obiecta.4 Quod auteʒ obijcitur in parte cõtraria per illud ioh.dicendum ẽ ꝙ illud intelligitur de facilitate quo ad lapſum nature.et ad idem faciunt ea que ſequũtur.difficultas em̃ attẽdi⸗ tur ad verum et ad bonuʒ m ſtatum nature coꝛrupte. Si do fiat cõſideratio ᷣm naturã pꝛimitus inſtitutam vtrobiq; erat facilitas li.ar.¶ E aũt virtus dicitur eẽ circa difficilimũ.vicium vᷣo circa facile: nõ attenditur Fm genns ipᷣius rei circa quã eſt virtus.circa eĩ eandẽ rem fuit virtus anqꝙᷓ; homo fuiſſet lapſus et poſtqᷓ eſt la pſus.mutata aũt eſt cõditio ex parte ipius hominis.vt Aga quod tunc fuit facile li.ar. modo fit difficile. adinuaba em tunc rectitudo.ꝑ boc poſſunt patere que ex illa ꝑte ſunt obiecta. ¶ Dueſtio. cxl. de pecca/ to contentionis. Acto de mẽdacio cendum eſſet de ꝑiurio quod ſimiliteꝛ ẽ cõtra veritatẽ.ſed de hoc deteꝛminabit᷑ in ꝑte de pꝛeceptis. Sicẽduʒ eſt ergo ð tercio qd eſt contra veritatem.ſ.de contentõne qua veri tas impugnatur. Pꝛimo ergo queritur quid ſit conten tio.Secundo ſi contentio ſemper eſt peccatum:et ſi eſt peccatum.vtrum ſit moꝛtale ſemꝑ aut veniale aliquan⸗ — ad dicẽdũ ꝙᷓ; verũ.⁊ hoc ẽ ð comꝑatõe mẽ quod eſt cõtra veritatem ſermonis: di tis.nũqꝗd tũc dicet᷑ moꝛtale pẽ̃m.¶? do vel econuerſo. Tercõ vtrum ſit cõtendenduin cũ he⸗ reticis in diſputatõne. Quarto vtrum cõtentio debeat eſſe in repetitõne ſuoꝛum. 4 embrum prunum Nau b ſupꝑ illð ad ro.cõtentione et dolo. Contentõ eſt impu gnatio veritatis ꝑ confidentiaʒ clamoꝛis Circa hanc diffinitõeʒ dubitatuꝛ. Poteſt em eſſe impugnatio veritatis. ſine cõfidentia clamoꝛis etiam per ſermonẽ et eſt peccatum.eꝛgo ſub aliquo gene re peccati continetur.nõ niſi ſub cõtentõne.ergo non ẽ vniuerſalis ratõ ad omnẽ cõtentõnem.¶ Pꝛeterea vbi aſſignatur differẽtia inter ʒelum et cõtentõem: dicitur ʒelus in coꝛde.cõtentio in ſermone.ad eſſe ergo conten⸗ tionis nõ requiritur niſi impugnatio veꝛitatis ĩ p᷑mone Ad quod dicẽdum.ꝙ diffinitio ſupꝛadicta datur cũ circũſtantia augmentate.quidam em̃ clamoꝛe vincere volunt.vt non tiñ ſit ibi impugnatio ſed clamoꝛ indebi tus.nihilominus tamen impugnatio veritatis maliuo⸗ lentia arguitõnis eſt contentio.ñ dicitur.ij.ad thi.ij. in glo.ſolent in cõtentione talia ogoni elimatio mali⸗ uolentie argumentatio.vt moueant onimos inſipienti g e ſu l & videt y n õ um fratrum. AVnde generaliter contentio poteſt dici im pugnatio veritatis perſiſtens in ſermone cauſa vincen di.hec em̃ conditio videtur aꝓoni in glo.cum dicitur. QAemo patitur in ſe vinci.licet ſciat vera eſſe que audi⸗ at. . queritur ſi contentio vniuerſali⸗ ter ſit peccatũ/quod nõ/videtur.cõtende⸗ em̃ eſt in cõtrarium tendere.poteſt auteʒ aliquis in contrarium tendere ⁊ nõ pecca re.vt ſi aliquis ſuſtineat cõtradictoꝛiam veritatis:vt pᷣ⸗/ ualentiam videat rationis.talis em̃ in contrariũ tẽdit. poteſtetiã boc ſieri exercitatõis cauſa vt in diſputatõi bus nec tamen peccatur.ergo cõtentio nõ eſt vniuerſali ter peccatum.¶ Item.j.ad p hił.quidã ex cõtentõe xpᷣm annũciant ⁊c̃.et ſequitur.quid em̃ dum omni modo ſi ue per occaſionẽ ſiue per veꝛitatem xpᷣc ãnuncietur. ſed xp̃ᷣm annũciari ꝑ occaſionẽ bonũ eſt.ergo ex cõtentione annũciare xpᷣm bonũ ẽ.hoc em̃ eſt per occaſionem.ergo intentio hmõi ẽ bonũ.occaſio em̃ ſub ratõe vtilis ponit᷑ nõ ergo vniuerſaliter ẽ peccatum. 4 Similiter dicitur j.ad coꝝ.xj.opoꝛtet hereſes eſſe vt qui ꝓbati ſunt ma⸗ 8 oa ad ec adi. nifeſti fiant.ſed hereſes eſſe ẽ contentões eſſe.ergo opti nũ eſt contentõnes eſſe.ergo bonũ.nõ ergo vniuerſalit᷑ eſt peccatum. ¶ Cõtra.iacobi.iij.vbi ʒelꝰet ↄtentio ibi eſt incõſtantia et omne opus pꝛauũ.ergo cõtentio ẽ ſᷣm ſe malũ peccatũ.Et dicit ibidẽ. ꝙ ꝓbibuerat ʒelũ ⁊ con tentionem ⁊ alia vicia q̃ ſequuntur ex contentõe. ¶Bimiliter queritn? .S. j. ſi ẽ moꝛtale peccatũ.qð videt᷑ ꝑ boc qdð apts ꝓhibet cõtẽ tõʒ.vñ dicit. Moli ↄtendere vᷣbis.ad nihil ei ẽ vtile niſi ad ſubuerſionẽ audiẽtiũ.vbi expꝛimit᷑ phibitio cõtẽtio nis. ¶¶ Silr ↄtentio enumeꝛat᷑ ab aplo int᷑ moꝛtalia pec cata.j.ad ro.cũ dẽ plenos ĩuidia.homicidijs.ↄtẽtõe.do lo ⁊c̃.⁊ ita vidr̃ ꝙ ↄtentõ ẽ moꝛtale pctm.4¶. It.xvij. ꝓ⸗ — uer. Sempꝑ iurgia qrit malꝰ.angelꝰaũt crudel mittet᷑ 3 eũ.Angeſᷣꝰat᷑ crudelis dr dyabolꝰ.ꝗ dz mitti ð eũ.vt pꝰ moꝛtẽ ad interitũ eternũ rapiat.ſed nõ rapiet ad interi tũ eternũ niſi ꝑ moꝛtale.q̊ ↄtẽtio ẽ pct᷑m moꝛtale. Cõ tꝛa.in iob xxxix.habet᷑.ꝙ iob ↄtendit cũ deo. cõtendere at᷑ ibi ñ rideĩ ſonare ĩ moꝛtale peccatũ.ᷓ ↄtentõ nõ ſꝑ ẽ moꝛtale pctm.dñs eĩ infra loquẽs de iob.dicit.ꝙ nõ lo cuti eſtis coꝛã me rectũ ſic ſᷣuꝰmeꝰiob.ſi ̊ᷓ repᷣhẽſibilis erat qͥ ao alia erat repꝛehẽſibil:⁊ qͥ ad alia rectꝰ.¶¶ Mꝛe tea.aliꝗs pt᷑ ↄtẽdẽ cũ alio ĩ diſ bueee ñ aĩo malignita qð dõm ꝙ vↄtẽtõ ſt; Sie A. prhm * ſmuit maunſen l Diffinitur ſicut ſupꝛa dictũ ẽ.¶ Ao obiectuᷣ aũt in ↄtra⸗ riũ dicẽdũ ẽ q; nomẽ ↄtentõis põt laꝛge ſumi vt dicatuꝛ motus ĩ cõtraria tendẽtiũ.⁊ hoc põt fieri ⁊ bono fine ⁊ malo:ſ bono fine nõ dicet᷑ peccatũ.⁊ hoc mõ ↄtendunt qui diſputãt ad obuiatõem vel exercitatõis ca.Si vᷣo fi at malo fine peccatũ ẽ ĩ his que ſunt ad fidẽ vel moꝛes. ¶ͥ Ad illud vᷣo qð dic aplłs ꝙ gaudet in hoc ꝙ ꝑ cõtentõö nẽ annũciat᷑ xpᷣc.dicẽdũ ẽ.ꝙ aliud eſt deũ ex ꝑte paſſiue annũciatõis et ex ꝑte actiue annũciatõis.Ex ꝑte em̃ an nunciatõis paſſiue bonũ ẽ.ex ꝑte at annũciatõis actiue licet ſit bonũ in genere:tñ põt eẽ malũ ex circũſtãtia vt/ fiat ex cõtentõe.et ex illa circũſtãtia nõ gaudebat apls cõtentõ aũt ibi ſumitur ꝓ ſermone clamoſo ꝓcedẽte ex odio pꝛiuato.vñ ſonat in moꝛtale peccatũ.de qͥ nõ gau⸗ de bat apłs.¶¶ Ad illð pᷣo qð dr.j.ad coꝛinth.xj. q opoꝛ tet hereſes eẽ ⁊c. Intelligẽdum ẽ illo mõ quo malũ ẽ oc⸗ caſio boni.ñ ꝙ hereſis ⁊ ſciſſura ſit bonũ.Añ dic hay⸗ mo. Aldagnã vtilitatẽ pᷣſtiterũt hereſes ecclie dei.nõ ꝑ ſe dũ doctoꝛes ecclie exercitauerũt qui q̃i doꝛmierant. Ad illud vᷣo quod queritur vtrũ ſit moꝛtale peccatũ Ddicẽdum eſt.q; aut fit aio malignitatis.aut fit cã neceſ⸗ ſitatis.aut fit cã exercitatõis. aut ex quadã titillatõne glie et honoꝛis. Si fit cã malignitatis vt qui volũt iniꝝ ſie vincere vel animos ſimpliciũ ſubuert.ſᷣm bũc mo⸗ dum eſt moꝛtale peccatum:et m hunc modum pꝛohi⸗ betur ab apoſtolo cum dicit. Moli contendere veꝛbis. et dicit glo.cõtentio nibil poteſt niſi ſubuertere audien tes dũ verboſus par vel ſuperioꝛ videtur eſſe catholico. cõtentio minus ſtabilitatis ſepe generat ſcrupulum.et dicitur iob.vj.in glo.inquiſitõibo nõ vidẽtur veritatem aſſequi ſed victoꝛes videri hoc aũt poſſet eẽ ex quadam leuitate in his vbi nõ ẽ ꝑicłin:et tũc nõ dr moꝛtale pec⸗ catũ Si vᷣo cã neceſſitatis tũc nõ ẽ peccatũ ſm ꝙ diciẽ uelbeſn illud.¶ 26 cõtendas aduerſus hoĩem fru⸗ ra.nõ vetat cõtendere adueꝛſus eũ ꝗ male fecit vt coꝛ⸗ rigat᷑.qꝛ hoc fruſtra nõ fit qð certa neceſſitas cogitSi fiat ca exercitatõis nõ ẽ peccatuʒ moꝛtale:etſi aliqñ ꝓxt᷑ modũ cõtingat eẽ veniale.Si voo cã eruditõis. nec ſic ẽ peccatũ ſᷣm ꝙ dr.xxix.ꝓuerbᷣ.Vu ſapiẽs ſi cũ ſtulto cõo⸗ tenderit ⁊c᷑ glo.doctoꝛ fidelis ⁊ ſapiẽs ſi cũ infideli ⁊ cõ tumace cnotenderit.ſiue toꝛmenta repꝛoboꝛum vł gau⸗ dia narret bonoꝛũ. fruſtra erga inſenſatum laboꝛat. Si do fit ex quadã titillatõne honoꝛis vel głie.veniale videtur peccatũ,.et ſᷣm hoc videtuꝛ accipi illud luc.xxij. facta ẽ cõtentio inter diſcipulos.quis eoꝝ videret᷑ eſſe maioꝛ.⁊ dicit glo.nõ ẽ incredibile ꝙ honoꝛe inuicẽ ſe p ueniẽdo certarẽt.ſed qualibet ex cauſa cõtenderint non quid adhuc carnales geſſerint.̊ quid ſpũalis magiſteꝛ iuſſerit audiamus.ex quo accipitur ꝙ carnales ert cõ⸗ tendendo ð pᷣuentione honoꝛis.Sic ergo patet ꝙ aliqñ dicitur moꝛtale peccatum aliquãdo veniale.aliquando neutrũ.Cũ em̃ dicitur luc.xiij.Cõtendite intrare ꝑ an⸗ guſtam poꝛtam.neutrũ deſignatur.ſed quod poteſt eſſe meritoꝛium vite eterne. embru terciuʒz Ercio queritur vtrũ cõtendendum ſit cũ hereticis in diſputatõibo.Oꝛ nõ.pidetuꝛ. dicitur ei.viij.ecci.ſuꝑ illud.nõ litiges cũ homine linguato.glo.heretico.ð quo.ſub lingua eius laboꝛ et doloꝛ. et poſtea ſubiũgit rõnem. ne aliena et vilae ꝓgenie tua loquat᷑ xp̃iana.ſ.⁊ catholi⸗ ca dic interlinearis.¶ Pꝛeterea.ipi heretici ſignãtur ꝑ canes qui lacerant verbũ dei.ꝓhibetur aũt.vij. math. ne detur ſctm canibus.ergo nõ eſt cõtendendũ cũ here⸗ ticis.q¶¶ Pꝛeterea deriſoꝛes ſunt.qui aũt arguit deriſoꝛẽ ſibi generat maculã.ix. ꝓuer.eꝛgo nõ ẽ contendendũ cũ illis. Similiter dr.xiij.ecci. Qui tangit picẽ coinquina bitur ab ea.tangere aũt picem ẽ ceõtendere cũ heretico. ergo nõ eſt cõtendendũ cũ hereticis.⸗l Itẽ gelaſius pa⸗ pa.Qaõ eſt ecci moꝛis cũ his qui polentam habent com⸗ 5 AαàH X* munionẽ ꝑmirtamq; cũ ꝑfidis:miſcere cõciliũ.et iteꝛuzʒ habere cũ hoſtibus cõmunionis aliene.¶ Contra.ſuꝑ nullum fas ẽ canonu magiſtris atq; eet certamẽ illud.j.reg.xiiij accidit quada die.Catholici aduerſus hereticos cõtentõem nõ cõmonueant.niſi pꝛius ad ceꝛta — men ꝓuocãtur. Pꝛeterea.exemplo aug et alioꝝ docto rũ eccleſiaſticoꝝ habetur.qꝙ; licitũ ẽ cõtendeꝛe cũ hereti cis.ſic pʒ.j.ad coꝛi.xj.ſuꝑ illð.oʒ heſes eẽ ⁊c.glo.młta ad fidẽ catholicã ꝑtinẽtia dũ hẽticoꝝ callida inquietu⸗ dine exagitantur vt aduerſus eos defendi poſſint.⁊ cõ⸗ ſiderãtur diligẽtius ẽt intelligũtur clarius.⁊ pᷣdicãtur inſtantius.¶ Item ꝑ bella in li. JYoſue ſignãtur certami na fideliũ cõtra hereticos.AUñ dicit adàmãtius.ſciens apłs carnalia bella nõ ampliꝰnobis agenda:h̊ ↄtra ſpi⸗ rituales nequicias.velut pꝛiceps militie rpᷣi pᷣcepit mi⸗ litibo xpᷣi. Induite vos armatura dei.vt poſſitis ſiare aduerſus inſidias dyaboli. Inſidie aũt dyaboli ſunt in ipᷣis hereticis.licitũ ergo ẽ cõtendere cum hereticis. Ad quod dicẽdum ꝙ ſumpto large cõtendere ꝓ cer⸗ tare in diſputatõne.licitũ eſt aliquo caſu cõtendere cuz hereticis.Si vᷣo accipiatur cõtendere ꝓut ſupra diſtin Mrt ctum eſt. ꝓ impugnatõne veritatis intentõe vincendi. nõ eſt licitum cõtendere cum heꝛeticis nec cuʒ alijs.Oi⸗ ſtinguẽdum aũt eſt.q hereticus ant ẽ pᷣciſus ab eccleſia cuius ꝑtinax ſnia dinoſcit᷑.⁊ cũ talibo nõ ẽ habẽdũ con cilium.Fᷣm illud.nõ ſedi cũ ↄcilio vanitatis ⁊c.⁊ dr ad thi.hereticũ hoĩem poſt pꝛimã et ſecũdam coꝛreptõem deuita.Vnde heretici poſt damnatoem ĩ cõcilio nõ vo⸗ cãtur ad cõcilium.ſicut habetuꝛ.cañ.xxiiij.q.j.maioꝛes nrᷣi.nõ eĩ reuocãdũ ẽ in dubiũ.quod iã diligenti diſcuſ ſione eccłie ẽ danatũ.Si vo heretici adhuc ſunt coꝛrigi biles.licitũ ẽ cõtendere in diſputatõe cũ eis.vt ad fidez reuocẽtur vel vt eoꝝ falſitas in alijs manifeſtatur.hoc aüt intelligendũ ẽ de ꝓbatis in doctrina catholica.peri culoſum aut ẽ ſimplicibus cũ hereſiarchis diſputare. embrumquartun D Elius igitur gẽa queritur vtrũ liceat ĩ di⸗ ſputatõe ſacre ſcripture cõtendere.q; non videt᷑.dicit᷑ em̃ in glo.ſuꝑ illud ad thi.no Al li cõtendere. collatio inter ſeruos deiſ nõ cebet eẽ altiicatio:ſed ſerui dei debẽt eẽ tractantes ſa- crã ſcripturam.ergo inter illos nõ debet eẽ contentio. Itẽ. viij.yſa.aque ſiloe vadunt cũ ſilentio.glo.doctrĩa xpᷣi que ſine clamoꝛe et ſtrepitu leniter fluit.ergo debet eẽ ſine contentõe.¶ Item diſcipulus xpᷣi debet eſſe imi⸗ tatoꝛ xpᷣi.ſed bonus auditoꝛ ſacre ſcripture ſiue doctoꝛ cebet eẽ diſcipulus xp̃i. ergo debet eſſe imitatoꝛxpi. Sʒ de xpᷣo legitur ſᷣm traſlationem. lxx.non contendet ne⸗ ſts meſſtas q; ciamabit neq; audiet aliquis eius vocem in plateis. et hoc in.xij.math.quod exponit aug uſtinus in libro de. xij. abuſiombo.xpᷣianus nemo recte dicitur: niſi xpᷣi moꝛibus coequetur.tu ergo ſi moꝛum xpᷣi ſimilitudineʒ tenere cupis:ne contẽdas.ne abuſiue in eccleſia xpᷣianꝰ exiſtas.tractantes ergo ſacram ſcripturam in diſputa- ſhibns nõ debent contendere. Similiteꝛ dr ad thi: ſeꝛ uũ dñi nõ opoꝛtet litigare.glo.ſernus dei nõ obſtrepet ſtudio altricãdi vel cõtendendi. E re ad vtrãq; partem cõtradictõis cõſtruendam.ergo li⸗ dono⸗p citum eſt diſputare ad obuiatõnem.obuiatio aũt quiꝰ aliud eſt q; contentio ſimiliter q; cõtradictio.eꝛgo licitũ eſt diſputare cõtendendo.¶¶ Pꝛeterea.aliquis poteſt ſu ſtinere paꝛtem in qua eſt falſitas.vt videatuꝛ quid inde accidit:vel qualiter poſſit infoꝛmaꝛi.ſicut ergo licitum eſt contẽdere aduerſus eum ꝗ malefecerit.ita licitum ?ẽ cõtendere aduerſus eũ qui falſum panc⸗ licitũ ẽ contendere in diſputatõpne ſacre ſcriptuꝛe. ¶ Ao quod dicendnm.ꝙ contendere poteſt accipi dupliciter. VUno modo mn cõtrarium eius quod ſu ſtinetuꝛ tendere.ad Gᷣ ꝙ falſitas manifeſtetur et veritas aſtruatur:⁊ hoc mo⸗ do licitum eſt contendere in diſputatõne ſacre ſcriptuꝛe ſacher ſe V fal cer . l 4 cun ſn + —— — — Cõtra. licet diſputa⸗ pa pares ſumn — — —— — —,ézg =—. teng ne *Cx. Ij ttarns — — . , „ 2 dn Alio ðᷣo mõ dicitur cõtendere in cõtrariũ finẽ tendere. niloquio. Pꝛimo ergo querit᷑ vtruz ſcurrilitas ſemꝑ aſte cũ vnus intendit aſtruere veritatẽ alteꝛ intendit aſtruẽ ſit peccatũ. Secũdo vtruʒ veniale an tm moꝛtale. Ler⸗ ſen falſitatẽ vt credat᷑.vel cũ aliquis intendit omnino vin⸗ cio vtru in plato ſit ſemꝑ moꝛtale peccatuʒ. Quarto de cõpatõne turpitudinis in ſermone ad turpitudineʒ in cere vel extoꝛquere aliquid quod cõtra cõſciẽtiã dicat᷑. udinis none a itudin oꝑe.Quinto vtrũ ſit idẽ ſcurrilitas ad ſtultiloquiuʒ an ſic nõ eſt licitũ cõtendere ĩ diuina ſcriptura.VUñ dicit n a Bay:in Gi uinis ſeripruris borins Atari ec babenge aliquo modo differant. ,. — ſenn a . m ratione.qᷓ; contentio cum furoꝛe.e 38. b S latio cum ratione babenda eſt nõ cũ furoꝛe contetio. ☛ e u peinn ſapictie babet 75. 2*½ lͦ Wel Senm. . ſgtuf ebrum quintiͥ MDM ſcurrilitas.ſᷣ qð om̃ino caret ſapiẽtia ma mumi⸗ Einde queritur vtruʒ poſſit aliquis ſine luũ ⁊c.ꝗ ſcurrilitas malũ ẽ.¶ IN. v.ad eph. dens peccato cõtendere cũ alio in iudicio. ñᷣ dꝛ. nõ nominet᷑ ĩ vobis ſic decet ſctos aut i videt᷑ ꝑ hboc ꝙ dr.v.math.ei qui vult ĩ iu⸗ turpitudo aut ſtultiloquiũ q̃ ad rem nõ ꝑtinet.i.nulliꝰẽ mi⸗ Dicio cõtendere tecũ et tunicã tuã tollere. vtilitatis ſic diẽ glo. Pbibet vłoiſuadet᷑ ibi.ſᷣ qðphi hre dimitte ei et palliũ.glo.anq cõtendas.licet eiĩ infirmis bet᷑ vel diſſnadet᷑ ẽ pctm.q̊ ſcuꝛilitas ẽ pctm.4.Cõtra. bnt ſua repetere:hᷣ nõ cõtendẽ.ſed ſi nõ licet imꝑfectis:mul⸗ hiero.plerũq; a ſapiẽte ꝓfert᷑ cũ q̃dam vrbaitate: pᷣ qð is. tomagis nec pfectis.ergo nulli licet cõtendere ĩ iudicio ꝓpfeꝛtur cũ vrbanitatea ſapiẽte nõ eſt peccatũ. ſcurri⸗ cer⸗ Item. j. coꝝ. vj. frater cũ fratre ĩ iudicio contendit ⁊ litas nõ ẽ peccatũ. ¶ Ao qð dicẽdum ꝙ ſcurrilitas ꝓ⸗ ag5. hoc apud infideles.glo.cõtendere qð malũ cẽ apud infi pꝛie dicta ẽ peccatum.ſed aliqñ accipitur ꝓ vrbanitate lin celes qð peius ẽ.¶ Item ſuꝑ illud.Jazʒ quideʒ omnino vel affabilitate ſermonis.⁊ hoc ẽ impꝛopꝛie.⁊ ſᷣm hoc ſi nei⸗ celictũ ẽ.glo.infiꝛmis licet repetẽ ſua mouẽdo cãm añ aſſit debitus finis.vt ad cõſeruatõem amicicie bone vel D⸗ inudicẽ ſ̊ nõ cõtentioſe vel fraudulenter.ergo nõ licet cõ ad remouẽdã ttiſticiã ſeculi vel acidiazʒ:hoc aũt cũ non eſin tendere in iudicio.¶¶ Item.xxj. ꝓuer.honoſ ẽ homi gſe ẽꝑlba t᷑ᷣpia ñẽ petm. ſi eĩ fiat ꝑ ᷣba t᷑pia vel ꝑ pba nul con⸗ ſeꝑat a cõtentõibo oẽs ſtulti mucũtur cõtumelijs. 3 lius , hᷣ tm̃ riſum ꝓuocãtia inoꝛdiatũ:pctm ẽ. al tra.mouere cauſam añ iudicẽ ẽ mouere cõtrouerſiam b ſe und en certo dicto vel de certo facto.mouere aũt cõtrouerſiam en ec! dum. — fo⸗ ẽ mouere cõtentõem.ſed licitũ ẽ imꝑfectis mouere cau⸗ Ecundo querit᷑ vtrũ ſcurrilitas ſit venia e ſam ante iudicẽ ſeu coꝛam indice.ergo licitũ eſt eis con- le peccatũ tm̃ an moꝛtale.Et vidr̃ ꝙ moꝛꝛꝛ: ſnl. tendere coꝛã eo.] Pꝛetera:ſuꝑ illud.iij. ꝓuer. ne cõten tale. Dicit ad ephe.iiij·oĩs ſermo malus cꝛn A) ephe 6. a ſrtas no on igi⸗ das aduerſus hoĩem fruſtra cũ ille nihil mali tibi fecit. ex oꝛe vro nõ ꝓcedat.videt᷑ eẽ ꝓhibitio ꝑ dicit glo.õ vetat cõtendere aduerſus eũ qui male fe⸗ antecedentia ⁊ ſubſequentia.loqui em̃ pꝛiꝰ e furto qð we⸗ cit vt cõtendatur.quia hoc fruſtra nõ fit quod certa ne⸗/ pbibitũ ẽ:loquit᷑ cõſequẽter de ↄtriſtatõe ſpũſſcti ĩ q̃ſiẽ 1 ceſſitas cogit.cũ ergo neceſſitas infiꝛmoꝝ exigat repetẽ ti eſtis.qᷓ ſunt ꝓhibita.vñ ꝑ ↄſequẽs videt᷑ ꝙ Fmo malꝰ ſua in iudicio.ſi eſt ibi cõtentio non ẽ peccatum.⸗ Hoc qĩ medio ponit᷑ inteꝛ ꝓhibita cõputet᷑.̊ ſcurꝛilitas ẽ ſeꝛ etiã ex ipᷣa lr̃a põt trahi vt fiat argumẽtũ a cõtrario ſen mo malus.ꝗ ſcurrilitas ẽ ce phibitis.c peccatũ moꝛ⸗ ſu.ſi em nõ ẽ licitũ cõtendere aduerſus bominẽ cum ipᷣe tale. Itẽ criſo. antũ pᷣbes eis honoꝛẽ quos leges ꝗ⸗ nihil mali fecerit.ergo a cõtrario ſenſu licitũ erit cõten dem ꝗ a grecis ſcripte ſũtin fames eẽ volũt.ſi famulꝰali cere aduerſus hoĩem cũ aliquid mali fecerit:ergo cum quid hmõi loquẽs audiẽte te decẽ milia aceipiet flagel⸗ quis abſtulerit alicui ſua.licitũ eſt cõtendere in indicõ la.etſi filiꝰ⁊ſi vxoꝛ hec fecerit vocas iniuriã.ſi at homi Aleref cõtra iniuſtũ detentoꝛẽ.¶ Ad quod dicẽdum ꝙ veꝛbuz nes Q caupones vocauerint te ad audiẽdũ ſilia. nõ ſo⸗ cõtentõis aliquãdo im poꝛtat in ſe peccatũ ſicut in illo verbo greg. ſuꝑ illud ꝓuer. Qui dimittit aquã caput ẽ iurgioꝝ.dicit em̃ in moꝛalibo.aqua dimittituꝛ:cuʒ lin⸗ lũ nõ offenderis bᷣ letaris et laudas.ſi & aſſueti in ſcur⸗ rilibo verbis infames ſũt apud legẽ bum ana/quãtoma gis apud legẽ diuinã ·ſi et tãtũ flagellat᷑ ᷣuus vel filius gue ſluxus in cõtentõeʒ effrenatur. dimiſſoꝛ aque ĩurgi Tiudicio hũano.qtomagis ĩ indicio dinĩo dignꝰẽ flagel arũ caput efficitur. quia ꝑ lingue incõtinẽtiam oꝛigo di lo.b infamia ẽ ꝓ peccato moꝛtali ⁊ flagellum ĩ plibo. 4 ſcoꝛdie ꝓpinat᷑.Fᷣim hunc modũ nõ eſt licitũ cõtendere ĩ ſeurrilitas vᷣboꝝ ẽ peccatũ moꝛtale. Itẽ ſic ſe hñt vᷣba iudicio nec ſua repetere cõtentõe.Aliquãdo vᷣo verbuzʒz ſcurrilia ſicut ſe hñt ſoꝛdes ⁊ lutũ ſic dicit criſſᷣ ex ſoꝛ⸗ is⸗ o ec cõtentõnis nõ aliud dicit niſi cõtrouerſiam motã.q̃ eti am aliqñ fit ex debita cã.⁊ ſm hoc exiſtẽte bmõi cã:lici⸗ tũ ẽ coõtendere.Añ dicit greg.Qõ ſolũ cura eẽ debet ne dibo ⁊ luto ↄtrahit᷑ immũdicia ſi pijciat᷑ ĩaures carnis ſcurrilia verba generãt immũdiciã ſi ꝑueniãt ad audi h 8 reg. 12 tũ mẽtis.Iñ cril:ſicut ſoꝛdes ⁊ lutü aures carnis. ita nr̃a ſubtrabãt. ſed ne rapiẽtes nõ ſi naſ emetipos perdat meretricalia cãtica auditũ mẽtis immũdũ faciũt.̊ ma , Scom aut ꝗꝙ cõtẽdere impoꝛtat diſeoꝛdiã que geneꝛati- ioꝛ immũdicia dʒ eẽ ĩ gignẽte ĩ eo ĩqᷣ; gignit᷑. ipferẽ na eſt odij et ſcandali.nõ ẽ licituʒ in indicio cõtendere. te ſcurrilia verba ẽ mẽtis immũdicia ⁊ ita peccatũ moꝛ⸗ 8 AUnde dicit hay. qui accuſat auctoꝛ eſt cõtrouerſie. diſ⸗ tale.¶¶ Oð et᷑ patet per hoc qð dicit in aucte criſ. Dic coꝛdia odiũ generat.odiũ nõ eſt cũ caritate.caritas ma em̃ ꝙ abhominabilia ſunt hec cantica.abhominatio at᷑ 4 ter e vnitatis Et dicit gregi dũ ꝓ terrena re pax a coꝛ⸗ eſt pter peccatũ moꝛtale. ¶ Item criſ. Soꝛdes oꝛis ſũt 1 ef & cũ ꝓximo ſcĩditur.apparet q plus res ꝙᷓ ꝓximꝰama⸗ maledictio plaſphemia.turpiloquiũ.ſcurrilitas. Si ꝗ̊ tur.hoc ergo modo non eſt licitum repetere ſua cum cõ⸗ conſcientiam habes tuipᷣius.nihil eoꝛum loqueꝛis. ne⸗ . nention⸗ qʒ illarum ſoꝛdium que ſunt in operibus circa te confi⸗ i neſtio. cxlj. de ſcurri/ litate et tir piloquio. . VOnſequẽter dicen dens.ſi aũt aſſumpſiſti ſoꝛdes has:ſcias qꝛ inaniter la⸗ boꝛas.cum eꝛgo oꝛatõnem inanẽ non reddat ex paꝛte lo quentis niſi indignitas moꝛtalis peccati. exit ſcurrili⸗ tas et turpiloquium moꝛtale becauum onn men— dacium iocoſum eſt veniale peccatum.et tamẽ eſt ibi re ⸗ g“ 4 dum ẽ de peccatis oꝛis q̃ ſunt ↄtra hbo: ⸗ ceſſus a veritate.deterioꝛ autẽ eſt receſſus a veritate vᷣ⸗ neſtatẽ et vtilitatẽ qᷓ ſunt ptes bonita⸗ Veſree bi éᷓ ab honeſtate.communicant autem in eo quod eſt ſhiteher 1 tis.Cõtra honeſtatẽ vpᷣo ẽ ſcurrilitas ſi iocoſum.ergo minus malũ eſt ſermo ſcurrilitatis qᷓ; mẽ ne turpiloquiũ.cõtra vtilitatẽ pᷣo ẽ va⸗ dacium iocoſnm.ſed mendaciũ iocoſum eſt veniale pec niloquiũ cũ multiloquio.Dicendũ ẽ ergo pꝛimo de ſeuꝛ & ſcurrilitas ſmõis ẽ veiale pctm.¶ I ioculaꝛitas ẽ ad rilitate ſiue turpiloquio.Secũdo de multiloquio⁊ va⸗ ꝓuocatõeʒ riſꝰ vł gaudij.ᷣ riſꝰ vł gaudiũ hmõi ex q̃ds — — anene vnum ovavin 15 Seh mentis leuitate ꝓcedũt et vidẽtur venialia.ergo iocula ritas ſermonis erit veniale.ſed illa dicitur ſcurrilitas in ſeriptura:ergo ſcurrilitas ẽ veniale peccatũ.a Item dicitur in glo.ſuper illud ad coł.ij.Qũc aũt ⁊ deponite et vos omnia.ira et indignatõem.blaſphemiã et tuꝛpẽ ſermonẽ ⁊c̃.poſt maioꝛa ꝓhibet minoꝛa.⁊ vocat maioꝛa foꝛnicatõem.immundiciã.libidinẽ que pꝛius enumera⸗ ta ſunt.minoꝛa vo irã ⁊ indignatõem.et turpẽ ſermonẽ hec aũt minoꝛa videntur eſſe peccata venialia:nã ira 2 indignatio ſicut ibi accipiuntur videntur eſſe venialia. dicit em̃ iram ſubitũ animi motũ.indignatõeʒ vᷣo motũ ſubitũ de alio ſublimato.pari ergo ratõne videtur tur⸗ pis ſermo ad venialia peccata ꝑtinere.¶¶ IYItẽ aug.in. S. NQue ſunt minuta.xxv.diſ.enumerat peccata minuta q̃ dicũtuꝛ venialia.enumerat maledictõem temeritatis et facilitatis.ſed ſub maledictõe temeritatis cõtinet᷑ ſcur⸗ rilitas ſiue turpiloquiũ.ergo ſcurrilitas eſt veniale pec catum. ¶ Aod quod dicẽduzʒ ꝙ ſcurrilitas ſᷣmonis ſiue turpis ſermo.põt ꝓcedere ex qnadã lubricitate lingue ⁊ impetu iraſcibilis vel cõcupiſcibilis.⁊ ſurreptõe rõ⸗ nis.vel poteſt ꝓcedere ex deliberatõe rõnis et mala con ſuetudine lingue ⁊ ꝑuerſa affectõe ſiue maligna cõcupi ſcibilis vel iraſcibilis.⁊ ſᷣm hec retoꝛqueritur vel ad li bidinẽ moꝛtalẽ vel ad libidinẽ venialẽ taq; ad radicẽ.⁊ Fm hoc erit vel moꝛtale peccatũ vel veniale.q¶ Ad obie⸗ cta aũt rñdendum.ꝙ cũ dẽ.vj.ad eph. Scurrilitas non nominet᷑ ĩ vobis aut ſtultiloquiũ. dicẽdum ẽ. Aliud eſt eſſe ſtultiloquiũ vel ſcurrilẽ i Smõe.⁊ aliud ẽ eẽ nomina tũ hmõi.cũ em̃ nominatꝰẽ hmõi notatur infamia q̃ ſur git ex pꝛaua aſſuetudine.⁊ hoc mõ põt reduci ad moꝛta le peccatũ cũ eſt ex pꝛecedẽti deliberatõe.Añ in canone dr.clericũ ſcurrilẽ ⁊ verbis turpibo ioculatoꝛẽ ab offi⸗ cio eẽ retrahendũ.vbi intelligit᷑ pena ꝑ ſuſpenſionẽ ab officio que eſt/ ꝓ moꝛtali peccato.q Ad illõ quod dr̃ ad eph̊.omnis ſermo malus ex oꝛe veſtro nõ ꝓcedet.dicen dũ ẽ ꝙ aut ſumitur ſermo malus generaliter et tunc eſt exrhoꝛtatio nõ ꝓhibitio.⁊ H̊ videtur ex glo.que dic.mł⸗ tas ꝑtes veteręs hoĩies enumerat a ꝗbo deboꝛtat᷑ ⁊ m hoc nõ opoꝛtet.ſi extrema ſint moꝛtalia.ꝙ mediũ oĩbo modis ſit moꝛtale.Si vᷣo coartetur ad ſermonẽ malũ ꝗ ex malignitate animi ꝓcedit ad deſtructõem fidei vł bo: noꝝ moꝛũ.Fᷣm hoc põt eẽ moꝛtale peccatũ.i Ad terciũ vᷣo dicedũ.ꝙ infamia nõ tm̃ ſurgit ex geneꝛe moꝛtał pec cati pſᷣ ex aſſuetudine venialiũ peccatoꝝ.cũ qua tñ aſſue tudine põt eẽ cõtẽntus ex quo ẽ peccatũ moꝛtale.ſiẽ pa tet in ebrietate vel ebrioſitate.q Ad quartũ dõm.q im mũdicia põt ſurgeꝛe nõ tm̃ ex moꝛtali peccato ĩmo ex voe niali.Vñ illa rõ nõ ẽ ſufficiẽs ad aſtꝛuendũ ꝙ ſit moꝛta le peccatũ.niſi intelligat᷑ ð immũdicia ſᷣm quã defoꝛma i tur imago diuina. Ad ꝗntũ ꝙ cũ dicũtur hmõi canti ca abhominabilia.hoc intelligit᷑ rõe illoꝝ q̃ ſpectãt ad moꝛtale peccatũ vel rõe damni qð elicituꝛ ex illis.q¶ Ad ſextũ vᷣo dicẽdũ.q intelligit de peccatis oꝛis q̃ ſunt moꝛ talia rõne quoꝝ opponitur nubes ne tranſeat oꝛatõ per efficaciã ad deum. 4₰ Membꝛumtercium Ercio queritur vtrũ ſcurrilitas in pᷣlato ſemper ſit moꝛtale peccatũ eino videt᷑ ꝑ hoc qð dicit berñ.Cõſecraſti os tuũ euan gelio.talibo aũt aperire os illicitũ ẽ aſſue ſcere ſacrilegiu.labia em̃ ſacerdotũ cuſtodiunt ſcĩiam et legẽ ex oꝛe eius requirũt.ſic ergo peccatũ moꝛtale ẽ tur piloquiũ vel Fmo ſcurrilitatis ĩ oꝛe ſacerdotis vel pᷣla⸗ ti. tẽ fugienda ẽ ocioſitas mr̃ nugaꝝ nouerca virtu⸗ tũ.nuge in oꝛe ſacerdotis ſunt blaſphemie.¶ Itẽ criſo. equus regalis eſt lingua ſi impoſueris frenũ ⁊ docueꝛis ambulare cũ bona cõpoſitõe.quieſcit ſuꝑ eã et deſuꝑ ſe debit rex. ſi aũt infrenats dimiſeris ferri ⁊ ſaltart:dya boli fit aſcenſus.cũ ergo hoc fit in turpiloquio pᷣlati vł ſacerdotis.erit moꝛtale pccm. ontrarab nihil obli⸗ I.—. gatur pᷣlatus ad quod nõ obligetur alius p̃ᷣter illud qð pfectio pᷣlatõnis exigit.ꝑfectio aũt pꝛelatõnis eſt curã habere debitã ipᷣoꝝ ſubditoꝝ.de ſubſtãtia aũt huius ñ videtur eẽ abdicatio turpiloquii.ergo ratõne perfectõ⸗ nis officij non tenetur ad abdicatõnem ſcurrilitatis vel turpiloquij.¶ Ad quod dicẽdũ.q pᷣlatus ſiue ſacerdos cũ teneatur docere plebẽ verbo et exemplo:peccat moꝛ⸗ taliter reddendo verbũ ſcurrilitatis aut tnrpiloquij ꝓ verbo doctrine. et quia tenetur docere exemplo. ſi ſcan⸗ dalizʒat vel pꝛauũ exemplũ dat turpiloquio.iteꝝ peccat moꝛtaliterſſi tñ ex ſurreptõe ſiue ex impᷣmeditatõe veꝛ⸗ ba hmõi ꝓferret:nõ creditur ex hoc peccare moꝛtaliter Et qð dicitur in illa auctoꝛitate talibo aꝑire os illicitũ eſt. intelligitur de apertõne per pᷣmeditatõem ⁊ delibe⸗ ratõnem in his in quibus tenetur docere et apud quos tenetur docere. ¶ Gratia pꝛecedentiũ .S.j. querit᷑ vtrũ peccant pᷣbentes auretmn turpiloquio.quod videtur per hoc quod dicitur ad Ro.j.ion ſolum qui agunt ſed qui cõſentiunt digni ſunt moꝛte.ſed pᷣbentes aurem turpiloquio fouent peccatoꝛem ĩ peccato ſuo.er⸗ go ꝓ cõſentiẽtibus reputantur. ergo digni ſunt moꝛte. ¶ Queritur ergo ſi equale ſit peccatuʒ. quod videtur ꝑ ſimile.dicit em̃ berñ.ad eugenium.detrahere aut detra bentem audire quod hoꝛum damnabilius ſit non facile dixerim. ex quo accipitur ꝙ quaſi par damnatio eſt detractoꝛis ⁊ auditoꝛis.pari ratione dicentis turpilo⸗ quium et libenter audientis.¶ & etiam magnũ ſit pe les ſk catum patet per hoc quod dicit criſo.quãdo poteris ef e, ſe Arcoſſ fici ſtudioſus in talibus conuerſans auditionibus qus ea⸗ dv ſudoꝛes qui ſunt pꝛo ſobrietate ferre ſuſtinebis pau⸗ l⸗ latim ſubfuſus a riſu et canticis et hmõi turpibus ver⸗ bis.ex quo accipitur q cõſuetudo audiendi turpiloqui um libenter non ſtat cum virtute.ergo peccat moꝛtali⸗ 4 ter diligens auditoꝛ et frequens.videtur ergo peccatuʒ Pſer 2* peccato parificari.¶ Ad quod dicẽdum.ꝙ duplex eſt auditio. Ana illoꝛum qui ſuſtentant turpiloquium ⁊ p cuꝛant vt fiant turpiloquia.et taliũ ẽ maius peccatum q turpiloquiũ.autoꝛes em̃ ſceleꝛis magis ſunt ĩ culpa ꝙ miniſtri.ex maioꝛi em̃ libidine peccant.Eſt autẽ alia auditio caſualis cum tamen offertur placet.⁊ hi minꝰ peccare credũtur q; turpiloquiũ ⁊ ſcurrilitatem perpe⸗ trantes.talibus dicit cri. Si vis ondere nobis mani⸗ feſte quoniã nõ letanis in turpia loquendo.neq; audire ſuſtine.amabile em̃ eſt ab omnibus habens purgatam animã poſſe fieri honeſtam et ſobriã.quatominus tali⸗ bus auditõibo nutritam. ¶ Membrũ quartum — Aaarto queritur de ↄꝑatõne turpitudinis in ſermone ad turpitudinẽ in opereſ⁊ vi detur ꝙ maioꝛ ſit in oꝑe.turpitudo eĩ ſer⸗ Qer- monis ẽ gꝛadus ꝑ quẽ deuenit᷑ ad turpi⸗ tudinẽ oꝑis. Vñ ſeneca.Libentia turpiũ verboꝝ impu dicitiã nutrit.⁊ iterũ turpia ne dixeris tranſibis poſt ĩ effectum ſi inhoneſta loquaris.cũ ergo vlterioꝛ ſit gra⸗ dus turpitudo oꝑis turpitudine ſermonis. erit maius peccatum in opere iᷓ in ſermone.i Hoc etiã videtuꝛ ex r verbis ſocratis dicentis.quod facere turpe eſt hoc nec ouè differẽtie honeſtũ puta.q.d.ex turpitudine operis qua⸗ ſi ex fonte redundatur turpitudo ſermonis. CKontra dicit criſo.multi hoꝛrent dicere vel andire què nõ hoꝛ⸗ rent facere.ſi ergo hoꝛroꝛ maioꝛ atteſtatur maioꝛi cri⸗ mini. vel vbi eſt hoꝛroꝛ ex vna paꝛte eſt aggrauatio cri: minis:erit maius crimen turpitudo ſermonis ꝙᷓ turpi tudo operis.¶ Pꝛeterea.actus ᷣmonis immediatius elicitur a ratõne.eſt em pꝛopꝛius eius actus.actus au⸗ tem operis mediante alia potentia. cum crimina vel peccata ad ratõnem tanqꝙᷓ ad oꝛiginem referantur.ima⸗ gis peccabit ratio in actu ſermonis ꝙᷓ in actu operisꝰ gdcs iugß ſend⸗ iorel ſcos non n can⸗ cegt pen lier lbe⸗ . nod qni ntes en e. r tra⸗ le ilo⸗ ni⸗ ni⸗ 6 —— — — — 7 d 6 eng. 6 00 en — Anpn e⸗ N “ neſtio ceteris paribo.ᷓ maiug peccatũ eſt turpitudo Fmonig ꝙ̈ turpitudo oꝑis. ¶ Ad quod dicendũ. qꝙ; maius eſt dusr turpitudo opꝑis: q́; ſermonis relati ad illud opus.(¶ Ad obiectum aũt in ↄtrariũ dom eſt. ꝙ iõ di⸗ cit hoꝛꝛꝛ in dicendo vel audiendo ſuã tuꝛpitudinẽ ma ioꝛ qᷓᷓ in faciendo vel ſimpłr: qma que fiunt aliq i oc culto fiũt.que aũt dicũt᷑ vel andiũt᷑:alio oſlituẽte vel a⸗ & lijs ꝓpetrant᷑. Preteꝛea nõ eſt hoc ex coditione actus in comꝑatõne ad actum: ſed ex mala ↄditione ꝑſone q̃ vult latere delictũ.ꝗl Ad aliud vᷣo dðm eſt. ꝙ lʒ princi palioꝛ ſit actus rõnis loqui:tñ nõ in om̃i actu locutio⸗ nis magis culpanda eſt q in actu oꝑis moꝛtalis.ſᷣ tũc tm cum eſt in peſſimo actu locutõis.peſſimꝰ aũt actꝰ ẽ negare deũ coꝛde ⁊ oꝛe.vñ ĩ illo plus vituꝑat᷑ maxime cum ex ꝑuerſitate coꝛdis hoc facit.ad drñtiam illoꝝ ꝗ ex timoꝛe ⁊ puſillanimitate. NN. Vinto querit᷑. vtꝝ idez ſint ſcurrilitas ⁊ ſtultiloquiũ:an aliqͥ mõ differãt.ſi enim vtrũq; eſt ↄtra honeſtatẽ: optet ꝙ addat᷑ aliqua diſferentia ꝑ quã diſtinguat᷑ vnũ balio. cum & ſcurrilitas ſit ꝑ veꝛba turpia:vñ ? tuepi loquiũ dictum eſt.opꝑtet ꝙ ſtultiloquiũ addat᷑ ſm diffe rentiã verbi qᷓ opponit᷑ turpitudini:qð nõ videt᷑.verbũ enĩ turpe eſt verbũ ſtulticie. Glo.etiã dicit.v.ad ephe. ꝙ ſtultiloquiũ dicit᷑ quod fit ꝑ verba blanda: ̊ verba ſcurrilitatis verba blanda ſunt. ſcurrilitas ſub ſtul⸗ tiloquio ↄtinet᷑.¶ Ad quod dom eſt.ꝙ ſtultiloquiũ ⁊ ſcurrilitas cum appropriant᷑ ſic diſtinguũt᷑.vt ſtultilo⸗ quiũ referat᷑ ad indiſcretõʒ rõnis.ſcurrilitas 30 ad la⸗ ſciuiã aſfectõis.nihilominꝰ tñ pñt ↄcidere in ideʒ: vel vnũ ſub altero ↄtineri.¶ Qð aũ dicit᷑ in glo. ꝙ ſtulti⸗ loquiũ eſt ꝑ blanda veꝛba:̊ reſpicit ad finẽ vt fiãt pla .ſP logeß cendi cauſa.⸗¶] Ex aũt dicit᷑ ſcurrilitas ij ꝑtinẽ ad vtili 4 taté.2 ita diuiqere ↄtra illã ꝓꝑtem bonitatis que ẽ vtili tas:nõ ↄtra illã que eſt honeſias.Dicẽduʒ eſt ꝙ ꝑ ſe eſt ↄtra honeſtatẽ. ↄtingit aũt aliqñ eſſe ↄtra vtilitatẽ. Ai. de multi⸗ Onſequẽter chcẽ/ dũ eſt de multiloquio vaniloquio q̃ dicũt᷑ eſſe ð vtilitateʒ ßmonis.⸗ Pri⸗ mo querit᷑. vtꝝ ſemꝑ ĩ multiloquio ſit B Neccatũ.¶ Secũdo. vtꝝ ſit tm̃ veĩale an etiaʒ moꝛtale.¶ Tercio de comꝑatione hꝰ peccati ad alia peccata locutõis.¶ Quarto tæ eſffectu b pecca ti.4 Quito x difficultate cauẽdi h̊ pcẽm. ebruʒz primũ Irca primũ ſic. decimo ꝓuer. In multi⸗ loquio nõ deerit pctm. Iteʒ. xiij. ꝓuerb. vbi ver ba plurima ibi frequẽter egeſtas. R L icit glo.boni oꝑis.ſ̊ vbi ẽ defectus bo ni eſt peccatũ. in multiloquio eſt pctm. ¶ Itez ſuper illad.xv.leuit.vir qui patit᷑ ſurum ſanguĩs. dicit glo. immũdus eſt qui bũc ſlurũ patit᷑:qꝛ in multiloqꝗo inꝗ⸗ nabit᷑ ̊ inqnatio de qua loquit᷑ bic nõ eſt niſi ꝑ perm. Smultiloquiũ eſt peccatũpſimillð p̃s.vir linguoſus ⁊c. Olo.ſi quis vera dicat ſed pᷣter necĩtatẽ:vir linguo ſus eſt. ntra. Peltlonaſd nõ dicit niſi multitudi nẽ locutõis.multitudo locutiõis ñ opponit᷑ vtiitati.in difficilibn enĩ multis ſmoĩbo vti opꝑtet ad euidẽtiã rei obſcure.̊ multiloquiũ de ſe ñ diẽ pcrm. ¶ Zld qdð dicẽ du ẽ.ꝙ multiloquiũ notat᷑ hͥ vbi ẽ multitudo locutiõis cũ ſuꝑſluitate vel pter vtilitatẽ.⁊ ſjm ̊ in multiloqꝗo eſt petm.no aũt accipit᷑ h in ſua generalitate:in qua põt ⁊= bene fieri 2 male. loquio. ANn 2t ¶ Membꝛũ ſecũdũ udo queꝛit᷑. vtꝝ multiloquiũ ſit tm̃ ve- niale:an etiã moꝛtale/ Et videt᷑ ꝙ ſit ve⸗ niale.cũ.n.loquit᷑ ang. de minuns betis inter ceteꝛa ponit illud:qͥtiens loquit᷑ ꝗs 4 us optet. Z H̊ eſt in multiloquio. 8 multiloquiũ eſt keniale pctm.¶ Iteʒ dicit Aido.ꝗ ocioſa vᷣba nõ repꝛi nit cito ad noxia trãſit.⁊ dũ nõ cauemꝰparua:in ma⸗ gnis ꝓlabimur.ſ̊ ĩ multiloquio ocioſa vᷣba ñ repᷣmũt᷑. ocioſa vdᷣo verba nõ reprimẽ eſt ꝑua ñ cauẽ.h̊ aũt ẽ ve⸗ niale per̃m. ̊ multiloquiũ ẽ veniale pcẽ̃m. ¶ Stez ecci. xix. Qui ſpernit modica paulatim Jaadet. ſater inea⸗ ris.verbũ ocioſuʒ ⁊ riſum ⁊ enrc multiloquiuʒ ad modica ꝑtinet. eſt veniale pctm.¶¶ Dꝛ aũt ſit mor⸗ tale peccatũ videt᷑ ꝑ illud qð dr ſuꝑ illð p̃s.vir linguo⸗ ſus ⁊c.vbi dicit glo.quẽ delectat exire foꝛas timidus ẽ ⁊ gꝗa foꝛis ẽ qð amat:mittet᷑ ĩ tenebras exterioꝛes.ſ̊ pe⸗ na exterioꝛ tenebraꝝ debet᷑ pcto moꝛtali: q̊ liguoſitas eſt pctẽm moꝛtale.q̊ multiloquiũ ẽ pct᷑m moꝛtale.⸗: Itẽ xij. Job. Qungd vir verboſus iuſtificabit᷑.q.d.ñ. iu⸗ ſtificatio ⁊ ᷣboſitas oponũt᷑.ſ̊ nõ opponit᷑ niſi moꝛta⸗ li peccato.ᷓ verboſitas ẽ moꝛtale pctmn.4. Yteʒ. iij. Ja⸗ co.ſuꝑ illð: lingua nra ignis ẽ. Glo.lingua incõtinẽs magnã materiã bonoꝝ opex ꝑire facit. h̊ nõ facit ꝑire materiã bonoꝝ opeꝝ niſi moꝛtale pctẽm. & incõtinẽtia lingue eſt moꝛtale pctm.ᷣ̊ h̊ eſt multiloquiũ principa⸗ liter. ̊ multiloquiũ ſiue vᷣboſitas ẽ moꝛtale.⸗ Itẽ gg. NQui linguã nõ refrenat ↄcoꝛdiaʒ diſſipat.ſᷣ diſſipatio ocoꝛdie nõ fit niſi ꝑ actũ moꝛtalis pcti.q̊ ᷣboſitas in q̃ nõ fit refrenatio lingue ẽ moꝛtale peccatũ.¶ Ad qð di cendũ.ꝙ aliud eſt ꝓrie multiloquiũ ⁊ vᷣboſitas ſiue li guoſitas.iAã linguoſitas ſiue vᷣboſitas ſonat in ꝛtemn ptũ ꝓueniẽteʒ ex ↄſuetudine ſuꝑflue lingue ⁊ inoꝛdĩa⸗ te locutõis. multiloquiũ pᷣo ñ determĩat tantũ quantũ linguoſitas:ł̊ ſtat in genere.⁊ ideo lʒ multiloquiuʒ ſit aliqñ veniale peccatũ: nihilominꝰ verboſitas vel lin⸗ guoſitas põt eſſe moꝛtale peccatũ.¶ Et ꝑ bec poſſunt ſolui ea que obiecta ſunt.iQam pme rõnes loquũt᷑ ꝓ⸗ prie inuſtiloquio ꝓut eſt qtra linguoſitatẽ ſiue ver boſitatẽ. Rõnes alie vpᷣo auciere ſunt in ↄtrariũ: lo⸗ quũt᷑ de vᷣboſitate vel linguoſitate in termĩo vel circũ⸗ ſtantia aggrauante. ¶ Miembꝛũu teꝛcium Ercio queꝛit᷑ de ↄpatione hꝰ pct̃i ad alia 1 . peccata locutõis.⁊ fit primo ↄꝑatio ver- boſitatis ad ſtulticiã. Queꝛit᷑ &̊ qð illoꝝ ſit maiꝰ/videt᷑n.maius eſſe pctm verbo ſitatis ꝑ hoc quod dicit᷑xxix.ꝓuerb.ſuꝑ illud: vidiſti hoieʒ ſapientẽ ſibi videri ⁊c̃. Glo.graue ẽ indiciũ ſtul⸗ ticie:̊ n leuiꝰ verboſitatis.⁊ minꝰ dicit ⁊ plus ſignat ſcʒ grauiꝰ.g̊ pctm verboſitatis eſt guiꝰſtulticie. Cõöõ⸗ tra.pctm verboſitatis offendit ĩ multitudine Fmoĩs: 2 ita peccat in quãtitate.peccatũ vᷣo ſtulticie peccat ĩ q̃li tate.deterioꝛ aũt defectus eſt qualitatis debite ꝙᷓ S 7 tatis.q̊ grauius ẽ peccatũ ſtulticie q; pᷣboſitatis.(Ad quod dðm.qꝙ peccato ver boſitatis ñ intelligit᷑ qdcũq; multiloquiũ: h̊ illud quo aligꝗs iactat ſe cũ ſibi videat᷑ ſapiẽs.nec vult reciꝑe ãmonitõʒ alteriꝰ.ſtulticia ᷣo di cit᷑ peccatũ:cũ aliquis veꝛba fatua dicit:⁊ tñ vᷣba coꝛꝛe ctionis accipit.vñ glo. Sepe cõtingit vt ydeota aliꝗs citius verba coꝛꝛectõnis accipiat:q; qui ſua que nouit vel noſſe putat:magis iactat ꝙ; alioꝝ monita audiat. Si vᷣo multiloquiũ tm̃ peccaret in quãtitate ⁊ ſ ĩ quali tate:minus poſſet dici peccatũ peccato ſtulticie.¶ Itẽ querit᷑ de comꝑatõne multiloquij ad vaniloquiũ:qð il loꝝ dicat᷑ mains peccatũ. Et videt᷑ ꝙ vaniloquiuʒ:qa priuat fineʒ debitũ locutõnis.vñ dicit Iido.Sermo vanus vane ↄſcientie ẽ index. ꝗ¶ Preterea. dicit greg. demeprs vesleſrnfe alo g r amehee —— — ö — ESre n F H . , Y SiS E Pr FaNer Ffan S r F:-de r. Fatte. — VeI 6 & dͤ A rr vi ab impfectis vitari pot. Dũ ocioſa verba caueꝛe negligimꝰ:ad noxia ꝑuenimꝰ. vt poſtmodũ detꝛactionibo inhiemꝰ. Sʒ hec ſeqla vaoni loquij eſt ᷓuiſſima ⁊ alie circũſtantie predicte.̊ pctm vaniloquij maius eſt peccato multiloquij/ In multilo⸗ quio:nñ.peccatũ eſt ex defectu modi.defectus aũt modi minoꝛ eſt iᷓ defectus finis.¶q Contra.multilogꝗ ſiue lo⸗ quacis poſite ſunt ↄditõnes ſupᷣ guioꝛes vt ꝙ nõ diri⸗ get᷑ ⁊ ꝙ nõ iuſtificat᷑ vir verboſus.¶ Preterea.grego. dicit:valde difficile eſt vt qui multa loquit᷑ nõ mẽtiat᷑ he aũt ↄditõnes ſunt gꝛauioꝛes pᷣdictis de vaniloquio. młtiloquiũ eſt grauius peccatũ vaniloꝗo.¶ Ad qð dicendũ.ꝙ ſi in ſe conſiderent᷑ ſine ↄditionibo agguan tibo:maius malũ eſt vaniloquiũ q; mutiloquiuzʒ.ponit enim defectũ maioꝛis honiſ ðᷣo attendat᷑ ᷣm ↄditio⸗ nes adiũctas aggrauãtes:pñt eſſe excedẽtia ⁊ exceſſa. Mam circũſtantia aliqua põt eẽ aggrauãs ex ꝑte mul⸗ tiloquij.vtpote ꝙ admiſceat falſitatẽ vłꝙ ꝑueiat ad cõ temptũ ex oſuetudine.⁊ ſᷣm hoc multiloquiũ poſſz eſſe grauius aliq vaniloquio.he tñ ↄditõnes pñt ⁊ ineſſe anitoauio. tunc quo ad hoc nõ diceret᷑ vnuʒ maius F 7 mbꝛu. iij .⸗ Varto de effectu hꝰ peccati quiẽ quadeu plex.dicituꝛ.n. vnus effectus immũdicia xix. numeri. las quod nõ habuit opicu⸗ lum deſuꝑ immũdũ erit. Greg. Tegimẽ opiculi vel ligatura intelligẽda eſt cenſura diſcipline: qua quiſqꝛ ñ premit᷑.q̃i vas pollutũ immũdũq; repꝛo⸗ bat᷑.hoc aũt eſt in multiloquio.multiloquiũ ̊ polluit. 4 Item alius effectus eſt amiſſio intime ↄſideratõnis. vnde grego.ꝗa ꝑ multiloquiũ exterius ſe ſparſit vim ĩ⸗ time ↄſideratõis amittit.¶ Tercius effectus eſt ad de⸗ terioꝛa deſcenſus ſiue crementũ ĩ pcto.vnde greg. Iſti ſunt caſus culpe creſcẽtis vt lingua cũ nõ reſtringituꝛ: nequꝗꝙᷓ vbi ceciderit iaceat:b̊ ſemꝑ ad deterioꝛa deſcæ dit. KTum & hi ſunt effectus cuz illo qui dicit᷑.xiiij. p uerbᷣ. Abi verba plurima ibi frequẽter egeſtas.vñ dic grego.cum multiplicitas in ſermone deprehendit᷑: ꝓ⸗ culdubio intelligentie grauitas in ſenſu denega teſt queri qualiter differant hi qtuoꝛ effectus.. Ad qð dicenduʒz. hi effectus ſunt oꝛdinati ⁊ ſic diſtincti.vt pollutio reſpiciat voluntatẽ. ꝓgreſſus aũt ad deteꝛio⸗ ra ſimiliter reſpiciat volũtatẽ.ſed pollutio attenditux· qtum ad actum in ſeipſo.q;ẽtum aũt ad actum peccati 4 4 multiplicatũ attendit᷑ ad deterioꝛa deſcenſus. Alij o duo effectus reſpiciũt rõneʒ ex ꝑte rei oſiderate amiſ⸗ ſio grauitatis in ſenſu.ex ꝑte ðᷣo virtutis ↄſiderantis amiſſio intime ↄſideratõis.Sic ̊ quatuoꝛ pdicti effe⸗ — — E. ctus pñt diſtingui.oꝛdinari aũt ↄtingit vt duo qͥ ſpe⸗ Poſſut. ctant ad röneʒ pᷣponãt᷑:duo vᷣo que ſpectãt ad volunta tez 7 ueter oꝛdinent᷑. . Miem by. v. AUinto queꝛit᷑ de diſſicultate cauendi hoc peccatũ.videt᷑.n.ꝙ de difficili poſſit ꝑfe⸗ ctus vitare.iij. Jac.Lingua nr̃a ignis ẽ. Blo. cu fere ſit impoſſibile vitare perm etiã a pfectis:nõ quis debʒ appetere magiſteriũ..al Itẽ ibideʒ habet᷑:ſi quis nõ offendit verbo hic ꝑfectꝰ ẽ vir. ¶ Silr. xiiij. ecci. Meatus eſt qui nõ lapſus ẽ verbo ex oꝛe ſi Vo. Perlerſo⸗⸗ eſt caueꝛe pᷣdictũ peccatũ cuʒ dif⸗ ficultate tñ.⁊ ita videt᷑ ꝙ nõ ſit imꝑfectoꝝ:cum ̊ tm̃ ꝑ fectis tribuat᷑ Bed ↄtrariũ videt᷑ ꝑ q̊ quod dicit᷑ in glo. ibideʒz. dicit᷑.n.ſuꝑ.iij. Jac. Si quis nõ offenderit in verbo ⁊c.cuiꝰ offenſioʒ bũana põt vitare fragilitas vt eſt verbũ doli.detractõis.iactãtie:hᷣ ⁊ ocioſe ⁊ ſupeꝛ⸗ ſlue locutõis.ſed quod põt vitare hũana fragilitas/ab impfectis põt vitari.̊ multiloquiũ ſiue vaniloquium Ad quod dm eſt.ꝙ cũ lo⸗ quit᷑ de hũana fragilitate que põt vitare hmõi pcta.Gᷣ dicit᷑ ad drñtiaʒ prioꝝ motuũ:quos humana non põt vitare fragilitas. Sed humana fragilitas duos habʒ ſtatus:in imꝑfectis ⁊ ꝑfectis. In impfectis eſt poſſibi litas vitandi. ſed iſta poſſibilitas non eſt diſpoſita ad vitandũ:̊ magis prona eſt ad nõ vitandũ. In pfectis vᷣo eſt poſſibilitas diſpoſita:bᷣ quia nõ eſt vſq;quaq; cõ pleta. ideo dicit᷑ difficile eſt vitaꝛe ꝑfectis.cum autẽ po ber t D. tentia eſt completa ex ſpẽali gratia: tũc dicit᷑ beatꝰ vel ⸗ fectus pfectõne ſufficienti.ſicut in.iij. Jaco. Si ꝗs ñ it⸗ zu⸗ ſel ſi⸗ mo ouf offenderit verbo hic ꝑfectus eſt. . ta/ tia in ſermone. . Icto de peccatis que ſunt ↄtra honeſtatẽ ſᷣmonis ⁊ vti⸗ litatꝭ.⁊ ita ↄtra bonitatẽ.dicenduʒ ẽ de his que ſunt ↄtꝛa rectitudinẽ.Con⸗ tra rectitudinẽ aut peccat᷑ in laude vel vituꝑio. In laude ſic̃ ẽ in adulatõne aut in iactãtia.In vituꝑio ſicut eſt in blaſphemia aut detractõe ⁊ ĩ gbodã errle 4— alijs. In laude vo peccat᷑ dupłr. vel ꝗꝓpria. vel aliena. In ꝓpria dicit᷑ peccatũ iactãtia. In aliena vo dr adu⸗ latio.dicendũ eſt primo de iactãtia. Eſt aũt iactãtia ꝓ⸗ prie laudis oſtẽtatio:cũ nõ ſubſit reritas.⁊ ̊ alio no⸗ mine dicit᷑ arrogãtia:cũ ſibi attribuit qð ñ hʒ aliquis Aliqñ tñ iactantia extendit᷑ vt dicat᷑ oſtẽtatio vana/p⸗ prie laudis etia cũ ſubeſt veritas.ſic dicit greg. Si ac⸗ cepiſti ꝗd gliaris q̃i ñ acceꝑis:cũ ⁊ G̊ poſſet dici iactã⸗ tia ſiue gloꝛiatio de eo qð nõ eſt.lzʒ.n.bonũ heat: tamẽ a ſe nõ hʒ. Silr accipit᷑.j.ꝓuer.ſuꝑ illud: audiens ſa⸗ piens ſapiẽtioꝛ erit.Glo.nemo iactet ſe de ſua ſciẽtia. Põt & queri.vtꝝ iacttia ſit veniale pctn:an mor⸗ tale. Scðdo.ſub quo capitali pcto otineat. Cercõ.vtꝝ pfectoꝝ tm̃ ſit vitare iactantiã ſiue oſtentatõʒ. Quar⸗ to de com ꝑatõne hꝰ pcti ad pctm cupiditatis. embruʒz primu primũ ſic videt᷑ ꝙ ſit pcrm veniale.dt eni.xv.ſuꝑ illud Yob.oſtendã tibi.lo. ꝓriũ ẽ arrogatis vt cũ rectũ paꝝ et ſen⸗ ſan inde eleuet᷑.ſ̊ eleuari de ſcia vł ð ſen u aliquãtulũ n ſꝑ ẽ moꝛtale pctm. ꝗ iactãtia ñ ẽ aliqñ moꝛtale etm. reten⸗ põt aliꝗs oñdere laudẽ ſuaʒ 2 nec peccare.ſic faciebat apłs.ij.ad coꝛiut.x. Nos nõ immẽſuz gloꝛiabimur: ⁊ exiſtimo me nihil minꝰ feciſ⸗ ſe a magnis apłis.cũ ꝗ̊ veniale peccatũ elonget minus a ꝙᷓ moꝛtale:põt aligꝗs laudẽ ſuã oſtentare venia⸗ — — . —. 14 1 ànο 2r litHoc etiã videt᷑ ex ↄꝑatõne ad vanã gloꝛiã cuiꝰ gra agiẽ iactãtia.vana.n.gloꝛia aliqñ eſt moꝛtał. aliqñn ve vae nialis. iactantia que ad illã oꝛdinat᷑ aliqũ erit venia 1e autẽ ſit pcẽm moꝛtale videt᷑ ꝑ q̊ quod dꝛ.vj. ecci:ſuꝑ illud: nõ te extollas in cogitatõe.Interlinea⸗ ris.iactantiam ⁊ ſuperbiam prohibet.ergo iactantia eſt moꝛtale peccatum.4! Item ſuper illud prima ad co rint.tercio: Quid habes quod non accepiſti? Gloſa. Sciendum eſt neminẽ poſſe diſcerni ab ülla perditio⸗ nis maſſa: niſi qui hoc bonum habet vt cꝛedat ꝙ quic⸗ quid boni habet: gratia ſaluatoꝛis accepit.⁊ poſt ſeq⸗ tur. Aliud genus arrogantie hic amouere conatur. S non diſcernitur a maſſa perditionis qui habet hoc ge⸗ nus arrogantie.ergo arrogantia eſt peccatum morta⸗ le Gem ſuꝑer illud.xxxv.Job. Dixiſti enim non cui placet.Glo.arrogantes cum non poſſunt reprebende⸗ re iuſte dicendo que ſunt:reprehendunt mẽtiendo que non ſunt.ſed hoc eſt peccatum moꝛtale.ergo arrogan⸗ tia eſt peccatum moꝛtale. ( Ad quod dicendum. ꝙ iactantia ſub generali nomie poteſt eſſe veniale ⁊ moꝛ tale peccatum/ cum oſtendat ſe de eo quod babet le⸗ 1. g ſi — ;ST — — — .cxlii. e hof . . .e8 niter ſine alterius cpreſſioneſcum aũt oſtentatio illa Somẽs pñjf nitare iactantiam. quod dðm. ꝙ il⸗ o⸗ ꝑuenit ad hoc vt ſua laus preponat᷑ laudi dine ẽ mor⸗ lIa auẽtas greg.intelligitur de motu inanis gloꝛie que tale peccatũ.Si vo oſtentat ſe de bono quod nõ habet vefacili ſequit᷑ ex oꝑis oſtentatõe.lʒ ꝗ̊ omẽs pñt decli⸗ ſi hoc fuerit ex ſurreptõe mentis adhuc eſt veniale. Si nare opis oſtentatõeʒ ꝑ ſermonẽ:cum tñ eſt oſtentatõ lad D vo ex deliberatõne ronis ſufficienti prebabita: videt᷑ eẽ erdl oꝑis ꝑ ſermoneʒ: nõ eſt quoꝛũlibet ſed ꝑfectoꝝ motuʒ ctis moꝛtaleſvel ſi hoc eſt cum intentõne depꝛimedi aliñ in⸗ . inanis gloꝛie declinare.vnde ſuꝑ illud.j. ad theſſal.ij. es⸗ u &π ſte. 4 Ex bis pʒ qualiter rñdendũ ad pdicta obiecta Mon quaſi placentes bomibo ſ̊ dro. Glo.etſi cuiqᷓ fa⸗ po quedaʒ. n. rõnes concludũt iactantiã eſſe moꝛtale pec⸗ cile laudeʒ nõ caꝑe dum negat᷑: difficile eſt tñ nõ dele⸗ Nel n catum:cum eſt ſub quibuſdã determiatis circũſtãtijs · ctari cum offert᷑.⁊ ideo dicit grego.occultent᷑ oꝑa ſtu⸗ of ſabont q&h 4 iͦ⸗ uedam vo eſt veniale peccatũ cũ eſt preter illas circũ⸗ ſtantias. — embꝛũ ſecũdum Ecundo querit᷑ ſub quo capitali peccato ↄtineat᷑ iactãtia.Et videt᷑ ꝙ ſub ſuꝑbia. ꝑ hoc qð dicit greg.xxxij. Yob.in princi⸗ pio glo. vbi enũerãt᷑ ſpecies ſuꝑbie ſiue tumoꝛis.ponit.n.vnam ſpeciẽ cum ſe iactant arrogan dio neceſſitate publicent᷑ vt eoꝝ occultatio ſit cuſtodia ꝓria:eoꝝ publicatio ſit vtilitas aliena. ſic patet.q; omẽs pñt ⁊ tenent᷑ vitareſmotũ iactantie cum eſt mor⸗ talis.nec neceſſitateʒ hñt ad motũ iactantie venialis: lʒ aliqua ꝓnitas ſit ↄcupie ad ᷣmonis oſtentatõʒ. — lbenʒz quartũů Varto querit᷑ de com ꝑatõne huiꝰ pecca/ ti ad peccatũ cupiditatis.videt᷑.n.ꝙ pꝛo⸗ 8 3 tes habere quod nõ hñt.ꝑ quod accipit᷑ ꝙ ad ſuꝑbiam I nio: ſit naturaſconupta ad peccatũ cupi⸗ MVUB reducit.¶ Hoc etiaʒ ex verbis greg.accipit᷑ cnʒ dicit ditatis ꝙ; ad peccatũ iactantie.cum eniʒ X3 ꝓprium eſi arrogantis vt cuʒ rectũ paꝝ etia ſenſerit homo peccatoꝛ poꝛtet imagineʒ terremi: terreni auteʒ i e inde eleuet᷑ t ſimilit dr.vj.ecci. Qõ te extollas ĩ cogi⸗ homis eſt marime terrena querere. cupiditatis autem 9g. wen tationibo tiis velnt thaurus.vbi dicit᷑ ꝓhiberi iacta⸗ eſt terrena ꝓprie querere. vt argentuʒ ⁊ aurum ⁊ lapi⸗ ” tia. Ex quo pʒ ꝙ iactantia ad elationẽ ? ita ad ſuꝑbi⸗ s precioſos.̊ peccatoꝛ maxime inclinat᷑ ad peccatũ (dll am immediate reducit᷑.¶ Similit habet᷑ ꝑ hoc verbuʒ cupiditatis. & magis ꝙ; ad peccatum iactantie vel aꝛo A Reroſei, RKr 4 amb. ſuꝑ illud.iiij. luc. Statuit eum ſuꝑ pinnaculũ tẽ⸗ gantie. 4 Contra.dicit Crif.ſuꝑ illud.xvj.ꝓuer.In⸗ , Czonα is e⸗ pli. Ita eſt iactautia yt dum putat vnuſquiſqʒ ad alti⸗ dignatio regis nuncij moꝛtis ⁊c. difficilius arrogãtia oꝛa conſceęndere ſublimus vſurpatõe ad inferioꝛa tru⸗ qᷓ auro caremns ⁊ gemmis.i.cupiditate auri ⁊ gẽma⸗ -⸗ datur. (Sea videt᷑ ꝙ ad inaneʒ gloꝛiã ꝑtineat ꝑ boc rum.4l Preterea. magis adheret aic ratõnali appeti⸗ dieit greg. arrogans qui mala defendit in bonis bu- tus gloꝛie qᷓ apetitus pecunie. diſticilius vita? pec⸗ . milit᷑ ambigit: quia fauoꝛeʒ querit.ſ̊ querere fauoꝛem catuin iactantie quod oꝛdinat᷑ ad gloꝛiam opparenteʒ: D eſt inanis gloꝛie. iactantia ꝑtinet ad inaneʒ gloꝛiaʒ· q peccatum cupiditatis ꝑ quod oꝛdinat᷑ homo ad di⸗ . arrogans.n.eſt qui ſibi attribuit quod nõ hʒ.¶ Itẽ ſuꝑ uitias ſen ad pecuniam. d quod dicendum.qꝙ ho⸗ 4 5 4 . illud:xxriij. JYJob. loquet᷑ lingua mea ⁊c. Glo.arrogan tes ſepe ſe fugere arrogantiã ſimulãt: ⁊ priuate ſingu lis quaſi latent loquũt᷑. vt ſicut de ſenſu ita de ↄtẽptu arrogantie gloꝛient᷑.gloꝛiari aũt vane ſic ẽ inanis glo⸗ rie.ꝗᷓ ꝑtinet ad vanam gloꝛiã. ¶ Ad quod doᷣm. ꝙ ia⸗ ctantia poteſt eſſe de potentia: ſicut legit᷑.j.heſter cum dicit᷑:vt oſtendeꝛet dinitias gloꝛie regni ſui.⁊ magnitu dinẽ᷑ atq; iactantiam potentie ſue.Et.xlviij.hiere.Ego ſcio ait dñs iactantiaʒ eius.⁊ ꝙ nõ ſit iuxta eam vitꝰ eius.Cum ſic eſt rõne materie ⁊ rõne ſoꝛme: ꝑtĩet ad ſuꝑbiam immediate. 2 Fᷣm boc dicit greg. ꝙ iactãtia eſſt ſpecies tumoꝛis.i.ſuꝑbie.Alio vpᷣo modo ell iactãtia de ſcientia ⁊ de alijs hmõi bonis.ſᷣm ꝙ dic berñ.ð gradi bus humilitatis. querit licẽtiaʒ vt ad fabulas ↄuertat᷑ pᷣter hoꝛaʒ.nõ vt quippiã edificet:ſed vt ſciaʒ iactet.⁊ Em hoc põt eſſe intentio vt ſciat᷑ ſe ſcire ⁊ vt laudetur. ſic erit inanis gloꝛie.vel vt ꝑ hoc pꝛeemineat alijs:⁊ tũc reducet᷑ ad ſupbiam. beatus pᷣo gꝛego.cũ loquit᷑ de iactantia ꝙ eſt filia inanis gloꝛie: inanis vo gloꝛia na ſcit᷑ de ſuꝑbia.vult eam reducere ad vtrũq;: ad ſuꝑbis ſcʒ mediante inani gloꝛia. . Ebrum terciunz Ercio querit᷑. vtꝝ ꝑfectorũ tm̃ ſit vitare iactantiã ſiue oſtentationẽ. Qð videt᷑.di cit eni Grego.valde ꝑfectoꝝ ẽ ſic oſtenſo ope auctoꝛis gloꝛiam querẽ.uęt de illata laude pꝛiuata neſciãt exultatõne gaudere.ex quo acci⸗ pit᷑ ꝙ ti ꝑfectoꝝ eſt vitare oſtentatiõeʒ ſiue boni oꝑis iactantiã.l Item infumi quiq;ʒ ꝑ deſpectum mẽtis lau ʒ non ſuꝑant: ideo neceſſe eſt vt bonũ quod opant᷑ abſcondant. er quo non eſt infirmoꝝ motũ iactã tie oino declinare.¶ Contra.omibo ꝓhibet᷑ motus ia ctantie.nullus aũt tenet᷑ vitare quod nullatenꝰ põt vi tare: ſic.n.teneret᷑ ad impoſſibile.q̊ᷓ omẽs poſſunt vita re motũ iactantie.¶ Iteʒ iactantia fit mediante ᷣmo⸗ ne ampuloſo.̊ omẽs pñt vitare ſermonez ampuloſuʒ mo com poſitus eſt ex ꝑte anime quo ad naturam ſpiri talem 7 animalez. quatum eſt ex ꝑte aĩalis nature ſᷣm quam oꝛdinatur ad coꝛpus: plus inclinatur ad pecca⸗ tum cupiditatis.qᷓ;tum autem ex ꝑte nature ſpiritalis que in ſe eſt defectibilis: plus inclinatur ad arrogan⸗ tiam ⁊ vanam gloꝛiam. Ende in hac parte temptauit etiam dñm poſti temptationeʒ gule ⁊ auaricie. vnde in glo. habetur.iiij.luc. Quem nec gula nec auaricia vi/ cit temptat vana gloꝛia. ſi foꝛte illũ ipſe victoꝛie ſue ia⸗ ctantia vincere valeat. huins etiaʒ ſignum eſt in viris religioſis:qui per paupertateʒ ſpiritus abdicarũt bo⸗ na terrena adbuc temptantur de vana gloꝛia 2 ſciẽtie iactantia. 4 Poſſet tamen illud hiero. intelligi de ip̃a carentia auri 1 gemmaruʒ: non d carentia cupidita: tis. multi enim carent auro ⁊ gemmis qui non carent cupiditate. ſicut illi xx quibus dicit apoſtolus prima ad CThim.vltimo. (Auenin & de compatöne ia ctantie ad peccatum mendacu.vtrum ſcilʒ iactantia ſit mendacium. Quod videtur. Jactantia enim eſt oſten⸗ tatio per ſermoneʒ boni quod nõ eſt vt eſſe videatur.ſᷣ oſtentatio boni quod non eſt ſermone eſtmendacium. ergo iactantia eſt mendacium. 4 Contra. mendaciuʒ eſt cotra veritatem ſermonis.iactantia contꝛa rectitu dinem que eſt in oꝛdinatione ad alterum.ergo iactan⸗ tia non eſt mendacium. 4 Pꝛeterea. mendaciuʒ eſt fal ſa vocis ſignificatio cum intentione fallendi.Jactan⸗ tia dᷣo vt videatur ſapiens vel bonus vel vt laudetur. ergo diuerſa eſt intentõ huius peccati⁊ illius. ergo di uerſum eſt peccatum.¶ Ad quod dicendum. ꝙ lʒ vnũ peccatum poſſet eſſe cum altero: cum vtrobiqʒ eſt fal⸗ ſa vocis ſigniſicatio.differunt tamen intentõnes. In⸗ tentio enim mendacij eſt vt credatur id quod non eſt ⁊ terminatur in cognitiua ſpeculatiua. Intentio vᷣo ia⸗ ctantie eſt/ potentia aliquid ĩ affectiua licʒ aliquid ibi credatur quod non eſt. oborvat + ſ Hμ „ t.— PH e AMKMειο νnαοtιαα W11 14. gbo rõnibo videri bonũ.⁊ ita p̃t aliꝗs ĩ H̊ approbaꝛi mõ 4 ¶ Mueſtio Cx. luij 8 de pec 4 adulatoꝛio. Vel alit eſt rñdẽdũ.ſ. Pucnteremctgezrans P. Wſio ⸗ cato onis —„ illa orñtia ꝗᷓ malũ nutrit ↄtinet ſub ſe duas.nutrire ei e cn P Dnſequẽter dicẽ/ malũ otingit dupir. vel aprobado ipm tanq bonü. v 2 e vE Eͤ minuẽdo eius maliciã.lIn ecõtraꝛio ẽ adulatõni boni z5 dũ ẽ de adulatõe. ſic.n.i iactãtia q̃rit q; ĩ bono duptr.ſ.ponẽdo qð nõ ẽ:⁊ addẽdoĩ malo. ecõ ””ð lans ria i in Hanlatie en trarig remouẽdo malũ quod eſt ⁊ minuendo. e aus aliena ſiue onditur. ¶ Pꝛimo En b ñſe . oſiderandũ eſt quid eſt adulatio ⁊ que B em ꝛu ſecudum hen eius differentie Scðdo vtxꝝ ſit peccatũ veniale vel ſem⸗ Ecuãdo querit᷑. vtꝝ adulatio ſit pcẽm ve⸗ DMW per moꝛtale. Tercio de grauitate huiꝰ pcti. Quarto niale vel ſy moꝛtale. Oꝛ ſit veniale vide⸗ de comꝑatõne huiꝰ peccati ad alia. Quinto vtꝑ adu⸗ tur ꝑ ̊ quod diẽ aug.i omeł.d igne pur ßs latoꝛ teneat᷑ reſignare bnñficiũ quod adulatõe impetra⸗ gatoꝛio.vbi diſtinguit venialia a moꝛta⸗ : M uit. Sexto ſi plus noceat ſibi adulatoꝛ qᷓ; alij. vel econ libo.vbi dẽ: Si ſũqᷓ; maioꝛi ꝑſone vł miĩoꝛi aut ex volũ “ mo uerſo. Septimo de ſequela huiꝰ peccati. Octauo de re⸗ Ete aut ex nccitate adulari voluit:ad minuta pertinet medio huiꝰ peccati. pcta.¶ Pretea.adulatio fit cã placẽdi qñ extollit᷑ bo aaͤ „ nũ in aliq̃ pluſq; oꝑtet.ᷣ extolli põt bonũ ĩ aliqͥ pluſqᷓ; e, t Meébꝛnz umum optet citra deũ.· adulatio põt eẽ veniale pctm. ¶ Co⸗ „eet e 3 —— tra.ſuꝑ illud pᷣs.oleũ aũt pctoꝛis nõ impinguet caput D primũ ſic. deſcribit᷑ adulatio ſic. Adu meũ. lo.ſlatꝰ adulatoꝛis ẽ ſimulata dilectõ. qᷓ metes 1 ſeacAn” latio eſt peccatuʒ ex ſmone vane laudis a rigoꝛe veritatis emollit ad noxia.ſ hẽ moꝛtale petm ßMB no AP.6 woye 12 bat- Al,c alicui exhibitjo intentoe placẽdi.¶ Sed G adulatõ ẽ moꝛtale pctm. Itẽ.xiij. eʒech. Ve g ↄſluunt d S Wae . viget᷑ ꝙ bec diffinitio ꝙ̃tũ ad hͥ genꝰ pec⸗ puluillos ſub om̃i cubito manꝰ. intellige ſuane adula⸗ 1 vrr. ge. MS⸗ T 6 A. „s ſ dt nem „₰ Q kati no lit ſu leug. vor. n. otingẽ aligs laudat aliquẽ tionẽ. Et dicit geᷣ ·ĩ moꝛał.Quiſꝗs male agẽtibo adu⸗ r Kdo .199 Ms. ſcaneſt t N ma in eo ĩ ͥ laudadꝰ ẽ qũo laudandꝰ eſt:h̊ ñ ꝓpter deũ pn⸗ lat᷑:puluillũ ſub cubito ⁊ ceruical ſub capite ponit. vt cipalit:̊ cauſa placendi ſibi. tũc ñ eſt ſermo vane lau palit: H e en. an ꝗ coꝛipi ex culpa debuerat:ĩ ea fultꝰ laudibo mollit q⸗ Nalcim dis.vanũ.n.eſt qð nõ hʒ rem quã inducat.ᷓ nõ ẽ adu⸗ * eſcat.cũ q̊ ve ſignificet penã eternã.pena eterna debet᷑ latio ſm pᷣſictã rõneʒ:⁊ eſt iñ peccatũ huiꝰ generis. & nõ ſufficitt diffinit᷑ aũt mõ pᷣdicto.¶ SPretea.ſic extol⸗ li᷑ bonũ alicuiꝰ ita tegit᷑ alicuiꝰ malu.⁊ vtrũq; fit caun ſa placendi.vñ videt᷑ eſſe adulatio: nõ aũt ↄuenit ei p⸗ dicta diffinitio. ñ eſt ſ̃ ii⸗C A quod doõm.qꝙ il lud peccatũ de quo pᷣmo obiectũ eſt:eſt adulatio.diſtin guendũ aũt eſt ꝙ ſermo vane laudis dicit᷑ duptr. Ua⸗ na enim laus eſt cũ laudat᷑ quod nõ eſt laudanduʒ: aut pluſꝙᷓ laudandũ eſt. ⁊ hec vanitas eſt ex ꝑte materie. ⸗ iteꝝ vana laus cũ nõ ſit eo fine quo debet fieri: ̊ eſt prop ter eum. ⁊ hoc mõ põt fieri cauſa placendi bomĩ qui laudat᷑.x ſic iteꝝ dici᷑ vana laus.hoc vltimo mõ dicit᷑ ↄuenire diffinitio peccato illi.¶ Ad ſecũdũ dom. ꝙ te⸗ gere peccatũ alterius lʒ non ſit directe ſermo vane lau⸗ dis eſt tñ indirecte. dico aũt tegere cũ dicit᷑ ꝙ nõ fecit illud malũ.ſicut.n.ſunt due ꝑtes iuſticie facere bonuʒ 2 nõ facere malũ:ſiue declinare a malo. ſic due partes ſunt vane laudis:dicẽdo qð fecit bonũ qð nõ ẽ ab ipſo factũ vel pluſꝙᷓ fecit.⁊ dicendo ꝙ nõ fecit malũ Ynõita malũ ſicut dicit᷑.⁊ ̊ modo reducet᷑ ad adulatõʒ.ſi tam excuſatio ſit peccati ꝑ ſe ſub illo poſſet ↄtineri. eſt eniʒ vlcd excuſatio ꝓprij peccati vel alieni.¶ Pꝛeterea.põt ad⸗ moꝛtali pcto.erit adulatio moꝛtale pctm.4! Iez ĩ ↄci. carthagi. Clericꝰ ꝗ adulatõibo vacare depᷣhẽdit᷑ ab of ficio gradet᷑.S̊ degradatio ẽ pena que nõ debet᷑ niſi ꝓ crimĩe.crimẽ aũt ẽ moꝛtale pctm.ꝗᷓ adulatõ eſt moꝛta⸗ le petm. ¶ Ad quod dᷣm.ꝙ adulatio aliqñ eſt venia/ vrE an le: aliqũ moꝛtale. diſtinguit᷑.n.cũ ſit multiplex genus ꝰ*ꝰ adulatõig.nũ eſt qð dicit malũ bonũ:fouẽdo pctoꝛẽ in pctis.h̊ eſt moꝛtale. In alijs vo diſtinguit᷑.aut fit ĩ⸗ tentõne vt alicui ꝓſit ⁊ nulli obſit.⁊ tũc dẽ veiale. Si auũt intentõne nocèdi alteri: lʒ alteri ꝓſit:moꝛtale dr. videt᷑.n.fieri ex libidine moꝛtali.Si aũt nec ꝓdeſt nec obeſt ß̊ ↄtemptũ generat ꝓpter aſſiduitatẽ: moꝛtale dr̃. 4Ad obiecta & rndẽdũ.ꝙ ilið qð dicit᷑ ab aug.ĩ om̃ł. intelligit᷑ de illa adulatõne que dr ex libidine veniali: cũ.ſ.ex ſurreptõne laudat aliquẽ in bono alit᷑ qᷓ debet. non intentione placendi propter ſe. dicitur emnim pmno* ad gał. Si hominibus placerem chriſti ſeruus nõ eſ⸗ ſem.non autem medium eſt inter eſſe ſeruum chriſti ⁊ eſſe ſeruum dy aboli.ſicut dicitur ſuꝑeꝛ illud.vj.math. Memo poteſt duobus dominis ſeruire ⁊c. Contingit autem venialiter peccare ⁊ eſſe ſeruum chriſti.ſed non in illo tem poꝛe inqtum huiuſinodi.ſimiliter intelligi⸗ — — — — -— huc obijci de diffinitõne illa.põt.n.aliquis laudaꝛe ali tur ratio que adiungitur.Autoꝛitates vᷣo ex alia par⸗ quẽ nõ cauſa placendi ſibi ̊ cauſa lucri tꝑalis.ↄſtat ꝗq; te intelliguntur de adulatione moꝛtali aliquo modoꝛũ eſt adulatõ:nec tñ ei ouenit pᷣdicta diffinitõ.¶ Ad qð dictoꝛum. dðm eſl. ꝙ intentio placendi eſt pximus finis quicqd clen aliud intendat᷑.ſi.n. intendat᷑ lucrũ tꝑale h̊ eſt media⸗ . b 12W Hr te placentia.ſi.n.nõ ꝑlaceret ꝑſone laudate:nõ ꝑ ipam 4 E rum tercinz . ↄſequeret᷑ lucrũ. (Peind querit᷑ de drñtijs adulatõ⸗ Ercio grauitate buius peccati. videt᷑ nis que ſic diſtinguũ?᷑.Eſt adulatio que bonũ nõ habi⸗ enim eſſe grauiſſimum.dicit enim Gre⸗ tũ attꝛibuit.⁊ ẽ adulatio que habitũ extollit pluſꝙᷓ ſit. goꝛius: ¶ Aihil eſt quod tamfacile coꝛꝛũ⸗ Eſt ⁊ adulatio que maluʒ nutrit laudando:⁊ dicendo pat mentes hominum: nibilqʒ tamdul⸗ malum bonũ.de quibo dicit᷑ in p̃s.Qm̃ laudat᷑ pecca⸗ citer animum ferit ſicut adulatio. IUnde.xvj.prouerbᷣ. toꝛ in deſiderijs aĩe ſue.⁊ iniquus bñdicit᷑.Greg. Sũt verba adulatoꝛis(vbi nos habemus ſuſurrationis) ꝗuaſt eplon⸗ nõnulli qui dum malefacta hoim laudibo effeꝛunt: au⸗ ſimplicia: ⁊ ipſa perueniunt ad interioꝛa ventris. Si gent que increpare debuerũt. ¶ Sed poteſt queri. q̃ꝛe ergo nihil eſt tam coꝛꝛuptiuum. ergo eſt grauiſſinum ʒe Alus⸗ ex ꝑte mali nõ ſunt due drũtie ſicut er ꝑte boni.¶ Ad peccatum. 4!. Ad idem Gregoꝛius.quid per ſignifica⸗ quod dm eſt. ꝙ exr pte mali nõ competit niſi vna diffe tionem locuſte que plus ꝙᷓ cetera minnta animantia rentia. ſicut.n. attribuendo bonũ quod non hʒ laudat humanis frugibus nocet. niſi lingua adulantis: que H quis aliquẽ: ita attribuẽdo malũ qð ñ bʒ vituꝑat. ap⸗ terrenoꝛum hominum mentes ſiquando bona aliqua A π¼probare gat malũ qð ñi fecit 2 ip̃m qð fecit ꝓPrt illud: aſpicit ꝓferre immoderatiꝰ laudãdo coꝛũpit.ſiẽ ᷣ lo⸗ nullũ hʒ ronẽ adulatõis.̊ ñ ꝓpt h̊ videt᷑ laudãdꝰ. nec iſto mõ ſumit᷑ ſpẽs adulatois. Sʒ malũ qð ẽ:pᷣt ex ali⸗ ℳ ſe Bendͤo 2 Sz Zc= cuſta ĩ coꝛodẽdo plꝰ nocet ꝙᷓ cetera aĩalia:ita adulatõ plus ꝙ alia genera hmõi peccatoꝝ.& eſt grauiſſimum (Mueſti in peccatũ. ¶ Item ſup illud. lingnis ſuis doloſe agebze cnin . Sb⸗ Hlo. comes eſt voꝛacibo adulatio ⁊ omibo malis. rneii ad, cõmiſitat᷑ oia mala quiſſimũ eſt peccatũ. Sa. ( Co⸗ N tra.oñdit᷑ ꝙ detractio eſt maius malum. detracto em boni quantũ eſt de ſe: aufert bonũ alteriꝰ vel auferre nitit. Ners⸗ adulatio vᷣo magnificat quantũ in ſe eſt bonũ alterius nõ maximũ eſt malum adulatio.4 Item de inuidia dicit Amb. Cum ꝑ ome virus antiqui hoſtis nẽo bũa⸗ no coꝛdi infundat᷑: in zelo inuidie tota viſcera ſua ſer⸗ nre pens cõcutit:⁊ hanc quaſi peſtem vomit.ᷣ graniꝰẽ pec Nd⸗,. m inuidia.nõ ̊ adulatio eſt grauiſſimũ peccatu. epor A quod dicendũ.q grauiſſimũ dicit᷑ duobo mõis ia⸗ xel ſuꝑlatiue: ⁊ ſic non dicit adulatio peccatũ grauiſſi li crat mü. dicit etiã grauiſſimũ intentiue.i. valde que: hoc net mnſue mogo põöt dici adulatio aliqua grauiſſima rõne nocu⸗ boo menti:quia hoĩeʒ vouet in malicia maxime ? Gtinet. S/ vnde dicit᷑ ſuꝑ illud ps. OQm laudat᷑ pcoꝛ ⁊c adulan⸗ XYAI tiiũ lingue alligant mias in peccatis. delectat. n. hoĩem ut andν ea facere in quibo nonſolũ nõ mentit reprehẽſoꝛ: ſetiã autox se auditoꝛ landat᷑ Et ibideʒ dicit᷑:magna ira cxi vt deſit in coꝛectio ⁊ alſſit adulatio.nibilominꝰtñ detractio ẽ ma . ius malũ in ſe. ſurgit.n.ex ceterioꝛi radice ⁊ ꝑ ſe ten . ua dit nocere.⁊ ideo maius malũ eſt qᷓ adulatio. Ad il ⸗ lud vᷣo quod obijcit᷑ de inuidia ſilr dicendũ eſt. ꝙ ẽ ma⸗ GC4 ius peccatũ adulatõne: eo ꝙ ex deterioꝛi radice ↄſingit 4 in illo.n.ſiłitudineʒ dyaboli tenet. l⸗ Varto querit᷑ de compatõe bꝰpeccati ad 9 alia. querit᷑.n. vtꝝ adulatio ſit maiꝰ pec⸗ d catũ ꝙ; homicidiũ.Quod videtur ꝑhᷣ qð “ . dicit᷑ ſuꝑ illud pᷣs.Cõuertant᷑ ſtati ⁊ eru 1g 7 beſcant. Glo. plus nocet lingna adulatoꝛis ꝙ; gladius ꝑſecutoꝛis.q̊ maius peccatũ eſt adulatio qᷓ; homicidiũ A Contra.in homicidio fit nocumentuʒ irreꝑabile. in adulatõne fit nocumentũ reꝑabile.ꝗq̊ homicidiũ ẽ ma⸗ MM ius malum adulatõne.¶ Preterea.damniſicatõ mor tis eſt maxima:illa aũt inducit᷑ ex hbomicidio.damna⸗ tio vᷣo deceptõnis que eſt ming? inducit᷑ ex adulatione. Sadulatio ẽ minꝰ peccatũ. S quod dom. ꝙ homi⸗ cidiũ ſimpłr eſt maius.qdð aut dicit᷑: ꝙ plus nocet lin⸗ gua adulatoꝛis.hoc eſt:qꝛ pluribo nocet ⁊ occultiꝰ no⸗ ee 4 cet.magis.n.caueꝛi poteſt a manu ꝑſecutoꝛis ꝙᷓ a lin⸗ eſſe gua adulatoꝛis vel detractoꝛis. em by „V. — Vinto querit᷑. vtꝝ adulatoꝛ teneat᷑ reſi⸗ 1 gnare bñnficiũ quod impetrauit ꝑ adula⸗ 1 tionẽ. Qð videt᷑ ꝑ hoc quod expoit ggę.il Ilug eſa. xxxiij. beatus qui excutit manus . dæb om̃i munere.Eſt aũt munꝰ a manu.⁊ munus a lin⸗ gua.⁊ munꝰ ab obſequio. Munus ab obſequio eſt ſeꝛ „ uitus indebite impenſa. Munꝰa manu ẽ pecuia. Mu⸗ A bla,). nus a lingua eſt fauoꝛ. Qui pbelatus eſt tüc ab om̃i munere manus excutit:qñ in diuinis rebus nõſolũ pe cuniã vllam ſᷣ̊ nec humanã gꝛatiã requirit.q̊ qui impẽ dit fauoꝛeʒ indebite qð fit adulatõne ſymoniacus eſt. H bᷣ adulatoꝛ eſt hmõi.q̊ eſt ſymoniacus.&ᷓ tenet᷑ ad bñfi⸗ . cij reſignatõʒ.¶l Contra.videt᷑ ꝑ ſimile de ypocrita nõ teneſt reſignare: ſ̊ intentõʒ mutare pniaʒ agere. ſicut.n.y pocrita qui acquirit bñficiũ ſuũ ypocriſi nõ tenet᷑ reſignare.ponat᷑ ꝙ bona intentõe receꝑit:ſic nec videt᷑ iſte adulatoꝛ dũmodo bona intentõne receꝑit ſed pniaʒ debet agere ſuꝑ peccato.(¶ Ad quod dicũt qdã. nõ eſt ſmie de ypocriſi 2 Ri ulatõne.adulatio.n. è ccoꝛꝛuptã facit intentioneʒ ipſius dantis. ypocriſis vᷣo SK.* nõ intendit niſi bono ↄferre ⁊ credit. Ex dl ðo ne N5d 6 lʒ ↄferat bono tũc tꝑis: tñ ex carnali intentõne h̊ facit eo.ſ.qð ſibi placuit adulando. Alij ᷣo dicũt munus a lingua eẽ munus precibo inhoneſtis ſiue carnalibo me St r mef cxtur ↄtrariũ.iſta.n.non ſunt ex ꝑte adulantis: ſed ex „97 % cxluij. diantibo.⁊ quia hoc nõ ↄtingit ĩ adulatõe:nõ dicit᷑ ſy⸗ monia eſſe mediãte muneꝛe a lingua. vel nõ pᷣlumit᷑ ꝙ ille »tulerit bac de cauſa. ſicut viget illy credẽ woipo ꝙ ſit bonus:ita ↄferẽs credit de eo cui ofert ꝙ ſit bonꝰ. ⁊ ita nõ fit coꝛupta intentio. Videt᷑ tñ ꝙ magis debe⸗ at reduci ad munꝰ ab obſequio.vñ ſi nõ ſeruiret ei ĩa⸗ liquo niſi in h̊ ꝙ ſibi adularet᷑:credo ꝙ indigne recipe ret 2 teneret᷑ ad reſignatõz. ſicut ille ꝗ ſeruit ĩ turpi of ficio.turpe aũt officiũ dicit᷑ ꝓprie cui annerũ ẽ peccatũ ꝓprie.⁊ ad hoc videt᷑ facere quod dicit Yſidorꝰ.Cres ſunt acceptõnes muneꝝ quibo ↄtra iuſticiã huana va⸗ nitas militat.fauoꝛ amicitiaꝝ. adulatio laudis.⁊ cor⸗ tio muneris. facilius aũt ꝑuertit᷑ animus unere:qᷓ; gre ⁊ laudis fauoꝛe. . Pp ( vt; adats ſit emnm, fibey t. „nA lares E eh.v * 7 D far eße⸗ V ‚Erxto queꝛitſi plus noceat ſibi adulatoꝛ — J ꝙỹ alij vel ecõuerſo. Et videt᷑ ꝗ ſibi. ſibi eĩ nocet vlr ⁊ nccio.alteri vᷣo nõ vłr ⁊ ñ ne⸗ dcelſſario:p põt ei cedere in meritũ ſi tem⸗ ptatõni reſiſtat. vñ.xxxix. ꝓuer. Qui blandis fictiſqʒ ſermonibo ⁊c. Glo. qui fictis ſermoibo ꝓrimũ laudat 15E ei inſidias parat quibo in ꝑiculũ verbi aut oꝑis ſecuꝛi⸗ la m ſuio cche gGpe det gſſibas cig . . * . ,.LceE * * . 1 4 2 . us incidat.Sʒ viqeamꝰ quicapiat᷑ cui fit aut ꝗs fecit vidtag gurck rapint 1cthi arlecf e Ter- ſequit᷑ peccantẽ viti ⁊c.i 20 & inſto laqueꝰ peccantii/ c&. wolet Fpieh etiã ſi coꝛꝑaliter ꝑimat nocet: ſ̊ ipſos imꝑpetuũ dam⸗ nat.gaudentibo iuſtis ac dei iudiciũ laudantibo de ſua ereptõne vel maloꝝ ꝑditõne.¶ Et videt᷑ ↄtrariũ ꝙ ma gis ſit xeccatũ ↄſentientis adulatõni q; ipſius adulato risſadulatoꝛ eni ſua adulatõne nõ excecat᷑ ̊ ſeipᷣn no ſcit vulneratum.acquieſcẽs aũt adulatõni excecatur. magis enim credit alteri qᷓ; ſibi. Seneca.2õ cogita⸗ mus quid ipſi ſumꝰ ̊ quid alteris eſſe videamur. plꝰ alijs cꝛedimꝰ de nobiſipſis q; nobis.pʒ & ꝙ acquieſcẽs adulatõni excecat᷑.¶ Item hoc ideʒ videt᷑ rone neglige tie:quia de illo dicit grego. Curari vulnꝰ negligi᷑ qʒ dignũ laudig pᷣmio inuenit᷑. Et ideo dicit pᷣmo ꝓᷣueꝛ. MNli mi ſi te actauerint pctoꝛes nõ acquieſce: H̊ curam vulneris negligere eſt ꝑiculoſuʒ. ⁊c. ¶ Ad qð dom. ꝙ adulatoꝛ plus nocet ſibi ꝙᷓ alteri. ſibi.n.nocet vlr: alij o ꝑticulariter 2 caſualiter. Diſtinguendũ autem eſt inter ucrae 7 acgeſcenteʒ. Eſt. n. quidã adꝗ⸗ Sc nge ſenur 0.. loS- eſcens qui pouet adulatoꝛeʒ ⁊ ꝓcurat vt fiat adulatio 7 talis plus peccat q; adulatoꝛ. Eſt alius qui tm veci⸗ pit᷑ credendo adulatoꝛi plus de ſe ꝙᷓ ſibi: ⁊ talis minꝰ⸗ peccat.maius tñ damnũ ex parte ii conſequit eo ꝙ adulatõne excecat᷑ in iudicio ſui.x ꝑte vᷣo affecti onis plus eſt damni in adulatoꝛe ꝙᷓ; in acquieſcẽte eẽn⸗ tialiter: etſi nõ accidentalit. ¶ Similit rñdendũ ẽ ad verbum grego. ꝙ peccatũ oſentiẽtis quo ad quendam effectum gꝛauius eſt adquieſcenti ꝓpter damnuz: ꝙ ſit peccatum adulatoꝛis. Sicut enim dicit amb. grauiſſi⸗ me peccet qui ignoꝛat: quia nõ ſentit ſuũ defectũ. ita ꝗʒ negligit. ex hoc enim ꝙ negligit nõ querit remedium. quo ad hoc ꝗᷓ dicit᷑ gauius ipſi acquieſcenti qᷓ ipi adu⸗ lanti.ſimplr tñ grauius ẽ peccatum adulantis qᷓ adꝗ eſcentis cum ſit illius cauſa quantũ in ſe eſt. embruz. vij. ð —, . Eptimo querit᷑ de ſequela adulatõis. di cit᷑.n.a greg. fit vt inceſſanter creſcat cul pa fauoꝛibo nutrita. Dicit᷑ etia ſuꝑ illud 883.· Qm̃ laundat᷑ peccatoꝛ. magna dei ira eſt vt deſit coꝛꝛectio ⁊ aſſit agulatio ſC um cremẽtum A⸗ continuũ peccati ſit grauiſſima ſequela: erit hoc pec⸗ catum grauiſſimuʒ ratione huiꝰ ſequele.4 Pꝛeteren. maioꝛi peccato reſpondet maioꝛ ira dei. cum & ſimplx dicatur magna ira di in peccato adulatiõis:marximũ videt᷑ fieri peccatum ratione huius ſequele. Sed vi pte eius cui fit adulatio.̊ nõ videt᷑ quo ad h: G̊ pecca⸗ tum eſſe grauiſſimũ:cum ſit circumſtantia peccati ĩ cõ⸗ ſentiente non in ipſo adulante.¶ Ad quod dicendũ ẽ. ꝙ he conditõnes lʒ circũſtẽt pecatũ acquieſcẽtis adu lationf.ſunt tñ effectus conſequẽtes ipſam adulatiõeʒ tanq cauſazʒ.⁊ ideo aggrauat᷑ peccatum adulationis. ⁊ ideo vtrobiq; ratõne haꝝ conditionũ fit aggrauatio peccati.in adulãtne.ſ.⁊ ↄſentiente. in adulante quia cauſat tam prauam conditõneʒ. In cõſentiente qꝛ tam male diſponit᷑: in ſuo enim peccato foue?ſſ ec ẽ intelli Seclut. gendum ꝙ continue cꝛeſcat peccatũ in ↄſentiẽte:ᷣ tunc cum magis dæ ſeipſo credit bonitateʒ ꝙᷓ ſit. vel ñ credit maliciã que eſt vel quãta eſt. Dicit᷑ aũt magna ira dei quandã excellentiã ꝓpter effectum: nõ tam in pñti ſᷣ etiã in futuro. Effectus aũt in pnti eſt qꝛ ꝑmittit ipᷣm oſentienteʒ cadere de peccato in maius peccatũ ⁊ ĩ pec catis eſſe ſecurum. In futuro aũt quia per h̊ ꝙ impeni tens eſt in preſenti ratõne ſecuritatis vel falſe cꝛeduli⸗ tatis:in penam incidit eternazʒ ex impꝛouiſo.vñ de ta⸗ libus põt dici illud.j.ad thel.v. cum dixerint pax ⁊ ſe⸗ curitas:repẽtinꝰ ſuꝑueniet interitus. embꝛu. vin. ren rr Ctauo querit᷑ de remedio adulatõis.po⸗ nit. n. gꝛeg. remediũ ↄtra adulatõʒz detꝛa ctionũ cum dicit.Sciẽdũ eſt ꝙ ne immo cratis landibo eleuemur: plerũq; miro noſtri rectoꝛis moderamĩe tetractõnibo lacerari ꝑinit timur. vt cum nos vox laudãtis eleuat: lingua detra⸗ hentis humiliet.remediũ tra adulatõeʒ eſt ipſa de⸗ tractio. ¶ Sed videt᷑ aliud poni remediũ ſuper illud. ODleũ aũt peccatoꝛis nõ impinguet caput meũ.dicit᷑ eĩ amet fidelis argui a viro iuſto in miſcdia.⁊ nõ lauda⸗ ri a peccatoꝛe cum irriſione. habeat ſecũ oleũ cõſciẽtie qð prudẽtes virgies ſecũ poꝛtabãt.nõ querãt oleũ pec catoꝛis. ponit᷑ ̊ hic duplex remediũ.ſ.arguitio viꝛi iu ſti.⁊ puritas oſciẽtie.põt q̊ queri ĩ quo differũt hec re⸗ media. quod dom eſt. ꝙ diuerſa aponũt᷑ reme⸗ dia ad tollendũ nocumentũ adulatõis que grauit᷑ no⸗ cet.ponit᷑.n.remediũ intra.ſ.teſtimoniũ bone ↄſciẽtie: quod mitigat ad modũ olei vulnera: ſi que infligunt p adulatõʒ. bona.n.oↄſcia ſemꝑ minꝰ eſtimat de ſe.⁊ ĩ age⸗ dis ſuis metuit ne quid repᷣpenſibile inueniat᷑. SPonit etiã remediũ extra: et ̊ Duplex.ex ꝑte iuſti ⁊ peccato⸗ ris.ex ꝑte peccatoꝛis detractio: ne de boĩs extollamur ſed magis humiliemur. Ex pte vo iuſti: ne ĩ bonis qd repᷣhenſibile admixtũ inuenia?᷑. arguitio viri iuſti fa cit ad circũſpectõʒ opeꝝ que eſt ex ꝑte rõmis. detractõ ðdᷣo ad debita affectõʒ habendã in bonis oꝑibo. ſic ẽ̊ pʒ qualiter vnũquodqʒ remediũ eſt ↄtra nocumentũ adu⸗ latõnis in eo cuiꝛ fit adulatio. ¶ Oneſtio. cxlv. ge cõtu⸗ melia ſiueconuicio. ö Abitũ eſtſupra de adulatõne ⁊? iactantia que ſunt contꝛa rectitudinẽ in laude.Conſequẽt dicẽ⸗ dũ eſt de peccato quod ẽ ↄtra rectitudi- nẽ in vituꝑio.Eſt aũt pctm ↄtra ꝓxi⸗ ecca uptra deũ. Peccatũ vpᷣo ↄtꝛa ꝓximũ aut . — 2 — 93 eſt interpᷣtans penã:⁊ illud eſt maledictũ.aut eſt pa⸗ malelino rans culpã:⁊ hoc otingit dupłr. vel occulte ⁊ dicit᷑ de⸗ tractio.vel maifeſie ⁊ dr̃ ↄtumelia. Pctm vo otra deũ dicit᷑ blaſphemia nec eſt tercia drñtia pcti in vituꝑio. nullus.n. ↄtra ſeipᷣm intendit ꝑ vituperiũ.Ex coꝛupti one.n. hũane nature intendit hõ in laudẽ ſui nõ ĩ vitu⸗ periũ ſui.ſicut homo ex natuꝛa inclinat᷑ ad dilectionezʒ ſin nõ in odiũ ſui. Sicendũ eſt ꝗᷓ̊ primo de bis que ſũt in ꝓximũ ꝑ improperiũ culpe.deinde p interpᷣtatõneʒ in quo occulte fit vituperiũ. pene.vltimo de peccato quod eſt in deuz:qd? blaſphe⸗ mia: vt qi gradatim aſcẽdam rio at dicamꝰ te otu⸗ melia in qua manifeſte impꝛopera?᷑ alicui.R̊ eniz eſt a cuiꝰ nocumẽto magis caueri põt. Scðo de detractõne Primo ꝗ̊ querendũ eſt quid ſit ↄtumelia.⁊ vtꝝ ↄtumelia ſit idẽ quod ↄuiciuʒ vel nõ. Scðo.ſi ↄtumelia ẽ peccatũ moꝛtale: an aliqñ veniale.Tercõ.ſi ſuſtinẽda ẽ ↄtumelia.Quarto.ſi ma ioꝛ eſt victoꝛia ſiue vindicta ĩ ſuſtinẽdo q; ĩ rñdẽdo ᷣm ſtulticiam. Quinto ad quod capitale pctm reducitur. Serxto ææ magnitudine hꝰ peccati 1 patõne. diffinitio ↄtumelie.Cö⸗ tumelia eſt peccatũ eximproperio ſermo nis manifeſto:tendens in nocumẽtũ ꝓxi mi. Sed videt᷑ ꝙ ↄtumelia etiã fiat ꝑfa⸗ – — , — . E . ctn. ad Ro. Cõtumelioſos ſuꝑbos. Glo.ſunt qui di⸗ ctis vel facfis ↄtumelias ⁊ turpia inferũt.ex quo babe tur ꝗꝙ dtumelia eſt in factis. Item ſuꝑ illud ꝓuerb. xi. vbi ſuꝑbia ibi ↄtumelia. Glo. ſupbi ↄtũelioſe ſe ge⸗ rũt ad ↄtemptũ ſuꝑ ignoꝛantiã diſcipline.ſiue gᷣvtem⸗ ptus dicat᷑ reſpectu ꝓximi erit ↄtemptus in facto.ſiue Otemptus dei in mandato. ↄtumelia nõ tiñ eſt in ver bis ſᷣ etiã in factis. ¶ Ad quod dom. ꝙ; ↄtumelia pꝛo⸗ prie eſt in verbis:extenſo tñ vocabulo extendit per fa⸗ cta.⁊ hoc modo accipit᷑ in pdictis auẽtibo. Sic.n. diẽ Cribſ.Cum quis iniuriatus te fuerit: memẽto tui cre⸗ Atoꝛis:quẽ cum ↄtumelia adoꝛabant ⁊ veꝛba ⁊ res ei ctrahebant. ¶ Beinde querit᷑ que ſit drñtia inter cõ⸗ tumeliam ⁊ conuiciũ:ſi aliqua eſt. Et videt᷑ ꝑ boc qð dicit Cri. a contumelia exiſtens ⁊ conuicio qð 7 ge⸗ bennam preꝑat anteq; mũdes teipſum tendis ſurſum manus.Ex quo accipitur.ꝙ non ſunt idem cõtumelia ⁊ conuiciũ.Similit.xxij.ecci.eſt recoꝛdatio excepto cõo uicio ⁊ improperio. Inproperiũ auteʒ videtur idem ꝓ contumelia.̊ contumelia ⁊ conuiciũ differũt.⸗. O auteʒz idem ſint videtur per hoc quod dicit greg. ſuper illud. ij. Reg. xvj. dimitte eam. ↄtumelioſa verba ñ taz conuicij q adiutoꝛia eſſe cꝛedidit.ſed ↄtumelioſa veꝛba non ſunt aliud ꝙ; ↄtumelie. ᷓ contumelia nõ eſt alis q; conuiciũ. 834 quod dõm.ꝙ ↄtumelia cum ꝗpꝛie di⸗ citur differt a conuicio.ↄuiciu enim dicit᷑ qũ im pꝛope⸗ ratur quaſi culpa.vt ſi dicatur alicui ꝙ ſit de illegitti⸗ mo.matrimonio natus. non emʒ hoc eſt vicium illiꝰ lʒ ſit vicium parentum. Contumelia vo cum culpa impo nitur. accipitur tamen in ſcriptura vnum ꝓ alteꝛo. bic uuteʒ intenditur cõmuniter de contumelia vbi eſt im⸗ properium culpe vel quaſi culpe.⁊ dicit᷑ etiaʒ obpro⸗ brium vel improperiũ.ſed in boc eſt differentia. q ob⸗ probꝛiũ poteſt eſſe ĩ occulto vel manifeſto.ſiłr ⁊ impꝛo periũ.ↄuiciũ aũt ⁊ ↄtumelia in manifeſto.⁊ differũt ſi⸗ cut dictũ ẽ. Vel ↄuiciũ dicit᷑ a materia eo ꝙ viciuʒz im⸗ ponit᷑ vel qᷓi viciũ.ↄtumelia vpo a motiuo:eo ꝙ cũ tumo re quodaʒ aggredit᷑. (Membx. ij. ido qrit᷑ ſi cõtumelia ẽ pcẽm moꝛtale le.dic Cri.lectulus dyabolicꝰẽ ĩ conui cijs młtiplicari ⁊ ↄtũelijs.̊ ñ ẽ lectulus dyabolic niſi vbi ẽ moꝛtale pctm.qᷓ ↄtũelia ſiue cõui⸗ ciũ eſt moꝛtale peccatũ.¶ Itez dꝛ. v.math. Qui dirẽit fratri ſuo racha reus erit ↄcilio: qui aũt dixerit fatue reus erit gehenne ignis.Criᷣ.cum dicit:qui vocat fra trem ſuum ſtultum debitoꝛ erit gebenne. non de verbo⸗ fere⸗ dicit ſolum: ſed de contumelia vniuerſa. ergo cõtume⸗ = lie debetur gehenna.¶¶ Item Criſoſtomus: Conuici⸗ ator pacis vel amoꝛis bono nocet: 27 decem milibus circummittit prorimum malum.⁊ contumelia inimi- ſꝑ:aut aliqũ veniale? Et videt᷑ ꝙ moꝛta⸗ Kr v 4 = —,. —--J--— — =* . ſ vant ¶ Lueſtio citias operat᷑ ? xpi euellit mẽbꝛa. ſed qð tale eſt.nõ ẽ ni⸗ ſi moꝛtale peccatu.ergo cõtumelia e mortale peccatuʒ. Item Criſ.plaſmat᷑ os dyaboli ꝑ maledictiones per emulationẽ ꝑ deerationẽ. mortale autẽ peccatuʒ efficit ſolũ os dy aboli.ergo cõtumelia eſt mortale peccatum. Sed cidet᷑.ꝙ ſit veniale peccatũ.dicit eni Eriß.non tqto indigẽt ſtudio magna peccata quãto⸗ pua. illa eni ipſa natura peccati auerti pᷣparat.ꝑua vo hoc ipſoĩ ge⸗ ſidiã immittut ⁊ nõ pꝑmittũt viriliter ĩſurgere ad eoꝛũ i⸗ teremptionẽ. iõq; velocit fiũt magna nobis doꝛmiẽtibo. ⁊ poſtea ponit exemplũ.detrabit ꝗs ꝓrimo.⁊ conuicia mꝛ cõtempſit exinde dicẽs. Ahil ẽ maledicere. ab hoc autẽ odiũ innatũ ẽ maximũ inde inimicitie. ab his pla⸗ ge. a plagis occiſio.Ex quo accipit᷑.ꝙ cõuiciũ accuſa⸗ tio ĩter ꝑua peccata cõputant᷑.ſed ꝑua dicunt᷑ venialia. ergo cõtumelia ẽ veniale peccatũ. IFtẽ Aug. cũ enume rat peccata venialia que minuta dicit.dicit ſi plꝰ aut p ximũ aut vxorẽ. aut filiũ.aut ſeruũ exaſpauit q; opoꝛtet ſed exaſpatio fit ꝑ cõtumeliã.ergo cõtumelia inter veni⸗ alia peccata k. Itẽ Criß. xpᷣs eũ qui iraſcit᷑ ĩma⸗ niter condẽnauit iudicio. eũ qui dicit racha cõcilio. ſed nõdum hec magna.hic eni ſunt he pene. ergo nõ eſt ma⸗ gnum gicere verba cõtumelie. ergo nõẽ moꝛtale pecca⸗ tum ⁊ ẽ moꝛtale vel veniale.ergo eſt veniale ( Ad qð dicendũ.qꝙ cõtumelia põt ꝓcedere er impetu aĩ.⁊ ꝓuo⸗ catione ire.põt etiã eſſe verbũ nõ cõtumelie tãte.vñn na⸗ ſcat᷑ moꝛtale peccatũ.⁊ ſm hec cõtumelia ẽ veniale pec⸗ catũ.Si vᷣo ꝓcedit ex ira repoſita cũ deliberatiõe.⁊ eſt tãte cõtumelie vᷣbũ.vñ naſcat᷑ velſa equat᷑ mortale pecca tum. vvel in ipſo vel in altero. ꝑſe dicet᷑ eſſe moꝛtale pecca tum. Eñ dicit Criß. Inimicitie tẽpore ira accẽſa T ani⸗ ma ardẽte. quod minimũ ẽ magnũ peccatũ apparʒ.2 qᷣ non valde iniurioſum eſt oneroſuʒ eſſe videt. occiſionẽ enĩ peperit 2 ciuitates itegras euertit.ſicut enim amici tia exiſtẽte que oneroſa ſunt fiũt leuia.ita inimicitia ſub iacẽte qᷓ ꝑua ſunt fiunt impoꝛtabilia.¶ Iitẽ ne quoniam verbũ nudũ ẽ inſpitias.ſed ſi multũ habet periculũ. Itẽ nõ eſt aliquid contumelia moleſtiꝰ. quod maxime po⸗ teſt mordere hominis animã.¶¶ Itẽ Paulus.nõ adulte ros ſolũ ⁊ molles.ſed cõuiciatoꝛes a regno expulit.cuʒ dicitur maledici regnũ dei nõ poſſidebunt.Ex his eꝛgo patere poteſt. ꝙ aliquando eſt peccatũ moꝛtale.aliquan do vemale. Et per hec poſſunt ſolui ea que obiecta ſunt. ym enim diuerſas circuſtantias aut conditiões.põt eſſe veniale aut moꝛtale. * Ercio querit᷑.ſi ſi uſtinẽda ẽ cõtumelia. Oð videt᷑ ꝑ hoc quod dicit Greg. Cõtumelioſa verba nõ tam cõuicia ꝙᷓ adiutoria eſſe cre⸗ didit eſſe dauid quibo purgaꝛi ſibiq; miſeꝛe ri poſſe indicauit.tũc enĩ illata cõuicia toleramus. cum in ſecreto mẽtis ad mala ꝑpetrata recurꝛimus.ergo exꝰ dauid ſuſtinẽde ſunt cõtumelie.¶ Itẽ Criß. cũ cõuiciat⸗ fuerit aliquis. intellige quo ſi uſplicio iorquet᷑.⁊ nõſolũ nõ habebis irã.ſed etiã lacrimas emittes.aduerſus aũt febricitantẽ nullꝰ exacuit᷑ neq; aduerſus inflãmatũ.ſed miſeret᷑ omniũ taliũ. Similit etiã de illo gifert cõtume liã eiꝰ ẽ cõpatiendũ tanꝙᷓ febricitãtis:. S ſuſtinẽde ſũt cõ tumelie.¶ Itẽ Crip.miſerẽ cõuiciãtis. nequiſſima eĩ de tinet᷑ fera.i.furoꝛe ⁊ difficili demone id ẽ ira. ᷓ oportet pati cõtumelias.¶ Cõtra ꝗ patit᷑ cõtumelias audatiã dat cõuiciati.ſʒ ꝗ dat audacia cõuiciãti mittit eñ in ma⸗ ius pᷣcipitiũ.qᷓ nõ opoꝛtet pati cõtumelias.4:! Itẽ cũ au⸗ diũt patꝛes ſilios delinquẽtes cõuicia nt᷑.foꝛmidãtes ne aliquã ſuſcipiãt iactuꝛã magiſtri etiã ad diſcipulos vtũ tur foꝛmato.cũ ꝗᷓ ex ſuꝑna caritate debeat ꝓximũ corri pere delinquẽtẽ.cõuiciãs autẽ eſt delinquẽs. nõ gᷓ debet pati cõuiciantẽ ſed agree i quod dicẽdũ.q opoꝛ tet attẽdere cõditiones cõmciantis ⸗ eiꝰ eui infert᷑ coui⸗ ritur.ſi aliquis vinci poſſit a cxlv. cum. ⁊ m hec oportet ſuſtinẽ conuiciũ vel nõ ſuſtineꝛe. Si enim dicit᷑ couiciũ a ꝓuocato pari ꝑſone vel infeꝛio ri.vel etiã ſuperioꝛi.vbi nõ ẽ iniuria officij/⁊ ꝑꝛeſumituꝛ qe medicĩa moꝛbi ſiue de tempantia per ſuſtinentiã.ſu⸗ ſtinendũ ẽ.⁊ eſt meritoꝛiũ.Si dᷣo cõuicium dicat᷑ ſuperi ori in iniuriã officij. vel alij etiã corã ipſo. dummodo ni bil preſumat᷑ de remedio intem ꝑantie.nõ eſt ſuſtinẽdũ. hoc autẽ difficileẽ cognoſcere cũ conuicium infert pari cu autẽ cõuicium infert᷑ alij inferiori ſiue ſit delinquens inferioꝛ ſiue nõ.opoꝛtunũ eſt ſu ſtinere. Preterea. aliud eſt arguere vel coꝛriꝑe tẽpoꝛe quo cõuicians ẽ in furore aliud ẽ iam ſedato aliquantulũ furore.regnãte enĩ fu⸗ rore nõ cõpetit corꝛeptio ſiue arguitio. nõ enizʒ tũc aptꝰ eſt ad recipiendũ.ſed iã recedẽte furore.2 ßm hec dicit. xx.ecci.q; bonũ eſt arguere qᷓ iraſci ⁊ dicit᷑.vij. M¶ ac⸗ cendas carbones peccatoꝛũ arguẽs eos quod eſt tempo re quo dominatur in eis ira. Miembru quartum D fs queritur.vtrũ meliꝰ fiat vidicta vel atiſfactio ſilẽdo q; couiciãdo. Rñdeo. 2 vi- det᷑ ꝙ ſilẽdo. ꝑ Hᷣ qð dicit Cripᷣ. Si vidicare vis ſile. ⁊ funeſtã dediſti ei plagã.ſi vo cõui⸗ — oen — o culpas.ignẽ accẽdiſti.ergo magis fit vindicta ſilẽdo ᷓ reſpõdendo.¶ Itẽ Crib. Dui iraſcit᷑.putat᷑ qui mul⸗ ta cõuiciatꝰ eſt viciſſe.hic autẽ maxĩe ẽ victꝰ a difficili⸗ ma paſſiõe.qui autẽ fert virilit᷑ hic ſit uꝑauit ⁊ vicit. ergo magis vicit ſuſtinẽdo qᷓ; reſpõdendo. Ad idẽ dicit Cꝛip. alibi. Optime victorie modꝰ ẽ in multis vinci. ſiue eniz ſuꝑhabũdauerit aliquis ſiue inſanuerit. ſiue emulatus fuerit.qui vincit᷑ ⁊ nõ libẽte r ꝓcedit.hic ẽ qui vicit. er⸗ go magis vicit ſuſtinẽdo qᷓ reſpõdendo 1 Eina. xxvj. ꝓuerb.qui imponit ſtulto ſilentium iram itigat. ⁊ in eodem.reſponde ſtulto ſᷣm ſtultitiam ſuam ne ſibi ſapi⸗ ens videatur.¶ Pꝛererea.ſi non fiat reſponſio credit ſe iuſte moueri ad conuiciandum.ergo ropter preſumpti onem videtur eſſe reſpondenduʒ. ¶ Ad quod dicendũ. diſtinguendo. vel hic fit comparatio in genere. vel ᷣm determinatas conditiones perſone.ſi fiat comparatio ĩ genere. melius eſt ſilere qᷓ; reſpondere ad victoriam ob⸗ tinendam. plus enim eſt vincere vicium qᷓ perſonam. Fm illud.xvj.prouerbioꝛũ Melior eſt ſ apiens viro for⸗ ti.⁊ qui dominatur animo ſuo expugnatore vrbiuʒ. Si ðvᷣo fiat comparatio ſᷣm conditionem perſone. melius poteſt eſſe in caſu reſpondere iᷓ ſilere. In iudice enim eſt ꝙ in ponat ſtulto ſilentium. Lollitur etiam aliquan do preſumptio ſapientie per nſionem. vt ſic homo ſuam ſtultitiam cognoſcat. uius etiam gratia que⸗ alio in conuicijs niſi a ſe ipſo vincatur.⁊ videtur ꝙ ſic. De quo enim creditur ve rum eſſe conuicium nec repellit ſicut oportet.victus eſti matur.ſed talis conditio poteſt eſſe in alio. ergo poteſt vinci ab alio in conuicijs.⁊ ſi non a ſeipſo vincat᷑.¶¶ Pꝛe terea.nullus ſibi ipſi conuiciatur ſed alteri. ergo nullꝰ ſeipſum vincit in conuicio. accideret enim ſeipſum eſſe potentem ⁊ in poteſtate reſpectu ſuipſius.quod falſum eſt. ergo in conuicio vinci poteſt ꝛſi a ſeipſo non conuin catur. Kontra Criſoſiom Sicut niſi noſmetipſos male diſpoſuerimus nullus nos alter diſ ponet. ita niſi noſmetipſos conuiciati fuerimus nullus nos aliter cõ⸗ fundet.ergo nullus poteſt alterum conuincere in conui⸗ cio niſi a ſeipſo vincatur. 4. Jtem Criſoſtomus.i 2õ qui conuiciatur.ſed qui puſillanimis eſt 2 dolet conuicijs. ille eſt qui conſtituit conuicia qui mordere facit.ſi.n. non dolueris conuicium non pateris. in ipſo autem eſt dolere vel nõ dolẽ.ergo ĩ ipſo ẽ vinci vel nõ vinci.¶ Zda qð dicẽdũ.ꝙ ſimplicit nullꝰ vincit᷑ ab alio in conuicijs niſi a ſe ipſo vincatur.vincit᷑ autem gs a ſe multipliciteꝛ prĩo cum delinquit.⁊ per hec ẽ cã conuicij. ſcðo ãt ſi non delinquit cũ dolet ꝓpter ſe nõ ꝓpt cõuiciãtẽ de conuicio tercio ο eincit᷑ cũ impotẽtem ſe eſtimat ad vindicãdũ. Si vo nullo iſtorũ modoꝛũ a ſe cõuincit᷑. ab alio vinci nõ põt. licet victꝰ eſtinet. ¶ Peꝛ hoc põt eſſe manifeſtũ qð obijtiebat᷑.qui eni delĩquit iã primoa ſeipſo vincit᷑ cõſequẽs ab alio vinci põt.ſiue eque dicat cõuicia ſiue nõ.nõ enim in dicẽdo cõuicia ẽ victoria. ſed in ſeruado innocentiã. qui excellit ĩ cõuicijs nõ ẽ vere victoꝛ.· Ende Cri. Sit aliquis vir mirabilis 2⁊ magnꝰ.⁊ omẽs vocẽt eũ mechũ.furẽ.homicidã. ille vo nõ moleſtet᷑ nec conſciꝰ ſit ſibi alicuiꝰ talis.licet multi de eo talẽ habuerint opi nionẽ.nõ eſt cõuitium paſſus.ſed illi ſeipſos cõfuderunt ille autem non eſt confuſus. Membeum quintum Vinto querit᷑. ad quod capitale peccatũ re⸗ ducitur ↄtumelia.⁊ videt᷑ ꝙ ad peccatũ ire. tumelie naſcunt᷑. Similit᷑ dicit Cꝛiſ.de iꝛa lie reducit᷑ ad peccatũ ire.¶ Contra videt᷑.ꝙ reducit᷑ ad peccatũ ſuꝑbie.cõtumelia eniĩ ex tumore ꝓcedit.tumor autẽ ex ſuꝑbia. Dicit᷑ etiã in.xj. ꝓuer.vbi ſuꝑbia ibi cõ⸗ tumeligꝗ.vbi dicit glo.ſuꝑbi pꝛoximis contumeliã inge⸗ runt. ¶ Ao quod dicendũ ẽ. ꝙ cõtumelia ꝑ ſe naſcit᷑ ex ira tanꝙᷓ ex ꝓinquo pꝛincipio.nibilominꝰ tamẽ põt na ſci ex ſuꝑbia ſᷣm diſpoſitionẽ cõcomitantẽ.qui enim ſu- bi ſunt.eſtimãt alios ĩferiores ſe.vnde ex indignatione inſerürcötumelta d: 80: motiuũ cõtumelie põt eſſe appe⸗ titus vindicte.cũ eſtimat ſe ꝑ hoc vĩdicari.⁊ ſic reducit ad irã.vel cõtemptꝰ rei iferioris vel quaſi ĩfeꝛioꝛis.⁊ ſic ẽ ſuꝑbia..¶ Ad illud vo qd obijci᷑ ꝙ tumoꝛ mẽtis ẽ prin cipiũ cõtumelie.dicendu ẽ ꝙ dupliciter dicit᷑ tumor mẽ tis.vel er inflatiõe ſuꝑbie.vel ex ebulitiõe ire.⁊ m hec aliquãdo tumoꝛ ad ſuperbiã ꝑtinet aliquãdo ad iram. vtroq; autẽ mõ poteſt eſſe principiũ ↄtumelie. Indigna tio vᷣo ẽ paſſio quedã.mixta ex ſuꝑbia? ira. (Mlembru ſertum Exto querit᷑ de magnitudie huiꝰ peccati et in com ꝑatiõe.videt᷑ en marim eiſe. cõpa⸗ tur enĩ iracũdus energumiĩio.ʒ q; dic cri. ſolue energuminũ a demõe difficili ⁊ ĩ bre⸗ ui corꝛũpendũ.ſed cõſlat ꝙ energia ẽ paſſio difficilima ex ꝑte coꝛꝑis.impeditã reddẽs mentem.ergo cõtumelia difficilima paſſio er ꝑte mẽtis ꝓrumpẽs ĩ verba.⸗lYtez dicit Cri.ſicut quidã adulterij ẽ ynitioſus furor.cum multa nobis cõiungit᷑ voluptate ꝑnitioſa admittẽs per nos vᷣba.⁊ dy abolicã faciẽs parere inimicitiã . Cũ ergo com ꝑetur adulterio.pꝑ hoc ꝙ dicit adulteriũ.fſacit duos effici carnẽ vnã.furoꝛ autẽ multas ⁊ multas ſeꝑat ꝑtes. ipſam ſcidit animã.erit cõtumelia maximũ peccatuʒ. 4¶ Hoc etiã videt᷑ ꝑ hoc qʒ dicit᷑ in glo.x.ad heb. ſuꝑ il⸗ ctaculũ oibo fit ⁊ nõ ſecreto erxpꝛobꝛat᷑. querit᷑.vtrũ deteriꝰ ſit peccatũ peccato adulatõis vł pec cato detractiõis qð videt᷑.adulatio eni attendit᷑ ĩ bonis cõtumelia vo in malis.peiꝰ autẽ ẽ iponere malum bono lud.in obprobrijs graue ẽ obprobꝛiũ.ſed Se Eců ſpe q; bonũ malo.ergo peior ẽ cõtumelia adulatiõe.In adu latiõe eni malũ dicit᷑ bonũ vel minꝰ bonũ maiꝰ ꝙᷓ ſit.qð videtur declinare ad bonuʒ hũanitatis.ſ.bene dicere de alio.dicere autẽ malũ de bono videt᷑ decliare ad maluʒ inhumanitatis.ergo deterioꝛ videt᷑ cõtumelia adulatio ne. Si militer videt eſſe deterioꝛ detractiõe. Detractõ enim ẽ cũ occulte dici᷑ malũ de bono.cõtumelia ðᷣo ma⸗ nifeſte.grauiꝰ autẽ ẽ manifeſte dicere malũ ſicut habet᷑ ad heb.x. ſuꝑ illud in obprobꝛijs.ergo cõtumelia ẽ gra⸗ uius peccatũ detractione ⁊ ita matꝰ.¶ Cõtra dicit Cri ſoſto.deſides honoꝛati magis iniuſtitiam patiunt᷑ con⸗ uicia paſſis.⁊ ipſi ſi vigilauerimꝰ cauſa erunt in nobis profectus conuicia· qui o laudant tumorẽ noſtrum. æ⸗ dicit eni Sreg.de ira.rixe· tumor mẽtis.cõ enĩ naſcit᷑ odiũ.de odio cõtumelia.ergo peccatũ cotume m hoc & tollunt ? molliorẽ operantur animũ.ergo peccatũ adu lationis eſt deterius peccato cõtumelie. In peccato eĩ adulationis deſides iniuſie honorant᷑.in peccato vo cõ⸗ tumelie boni iniuſte culpant᷑. IJtem.x.eccleſiaſtici.ſiẽ ſerpens mordet in ſilẽtio.ita nihil minꝰ qui occulte de⸗ trahit. cũ ergo gꝛauius ſit venenũ er impꝛouiſo qᷓ; in ma nifeſto.grauius erit peccatũ detractiõis peccato adula tionis. ¶ Ad quod dicendũ.q cõtumelia qtum ad ali⸗ quid grauioꝛ eſt adulatiõe.qtum ad aliud vo minꝰ gra uis.quo ad hoc enĩ ꝙ bonũ dicit malũ grauioꝛ eſt. quo ad hoc autẽ ꝙ magis ordinat ad cognitionẽ ĩ bonũ vła malo declinado.minꝰ malũ ẽ adulatione.adulatio eniʒ claudit oculos intelligẽtie ne videat᷑ malum. cõtumelia vo occaſi nohaliter aperit vt videat᷑ ⁊ caueat᷑.¶ Ad illud vo quod õbijcit᷑ de comꝑatione cõtumelie ad detractio⸗ nem. dicendũ eſt.ꝙ quo ad aliquid eſt cõtumelia graui⸗ or culpa.q; detractio quo ad aliquid minus grauis.q̊ ad hoc enim grauioꝛ eſt ꝙ pluribus publicatur maluʒ. quo ad hoc autem minus graue eſt malũ.quia plus po⸗ teſt caueri maluʒ quod accidit ex contumelia q; qd acci⸗ dit ex detractione.quod enim accidit ex contumelia ſia tim cognoſcitur ab eo cui infertur contumelia a quo infertur cognoſcitur.nõ ſic autem ẽ in detractione. Mueſtio. cxlvj. de detra one. Actum eſt de cõtu/ melia ⁊ de cõuicio in quo manifeſte im ꝓperat᷑ malũ. Cõſequẽter dicendũ ẽ de detractiõe in q̃ occłte impꝛoperat᷑ ma⸗ lũ. Circa quã prio querendũ ẽ ꝗd ſit de tractio ⁊ quot ſũt eiꝰ differẽtie. Scõo.an poſſit aliquis reuelare malũ alteriꝰ occulte ſine peccato. Cercio cum detractio ſit peccatuʒ. vtrũ ſit mortale tm. Qr̃to.an ſit generale peccatũ.lʒ maxie peccẽt ſubditi hoc genẽ pecca ti. Quito de peccato cõſentiẽtis ſiue audiẽtis detractio neʒ. Sexto.vtrũ tenet᷑ detractor ad reſtitutionẽ. Septi mo de com ꝑatione huiꝰ peccati. Octauo de effectu bui⸗ peccati.Nono de remedio huiꝰ peccati. Decĩo.q tollẽ⸗ da ẽ occaſio hꝰ peccati.Vndecĩo ð pena hꝰ peccati. ¶ Memoru prumũ BZffinitur ſic detractio.eſt aliene fame ꝑ oc⸗ culta verba denigratio. Uel ſic. Detractio ẽ mali ſeminatio occulte in iniuriã ꝓximi. Alij vᷣo diffiniũt ſic.detrabere ẽ obloqui ab ſenti ⁊ doloſe moꝛdere. Obijcitur autẽ cõtra primam diffinitionẽ per hoc ꝙ contingit detrahere ei etiam qui non eſt bene famoſus.dicendo de ipſo maluʒ occulte.be ne enim famoſus dicitur qui bonus eſt. contingit autẽ malo detrahere ratiõe alicuiꝰ boni quod habet. vel im⸗ ponendo ei malum quod non habet occulte.¶¶ Ad ſcdaʒ vo di ffinitionem obijcitur per boc.ꝙ nõ ſemper a detra hente aſſerit᷑ malum de alio.ſed aliquando occultat᷑ bo num vel diminuitur.⁊ ita nõ ſemper detractio eſt mali ſeminatio ⁊c. ¶ Contra terciam obijcitur. ꝙ em hoc ſu⸗ ſurratio idem eſſet qð detractio.qui enim ſuſurꝛat ab⸗ ſenti vel quaſi abſenti. obloquitur ⁊ doloſe mordet. 4¶ Preterea.contingit abſenti maledicere.⁊ ita maledi⸗ ctio ſub detractione continetur.qui enim maledicit ab ſenti obloquitur. ¶ Io quod dicendum.ꝙ prima diffi nitio conuenit.nec eſt contrarium quod obijcitur. licet enim peccator proprie bonam famam nõ habeat.nihil⸗ ominus aliquod bonũ habet.vnde ſurgit boni opinio.⁊ quo ad hoc põt eſſe denigratio fame ipſius.Abi enĩ bo⸗ num eſt omnino.ibi cõſequi debet omnimõ bona fama. vbi ðᷣo eſt in parte ibi dʒ ſequi bona fama in parte cotin git tamen boni exiſtimationẽ eſſe vbi non ſubſiernitur bonũ ommino.⁊ illiꝰ etiã poteſt eſſe denigratio.ſic & lar⸗ õ ſoſn gnoch ſubge laien lui nale ſec — à – — it fra S= = –☛ = ☛ = = = —. = S= = N in ge na⸗ 6 b . r aſſe*α abſcõſa illi nõ pſequeris poſt eũ. ¶ Dueſtio ge ſumendo famã.dicit᷑ detractio aliene fame denigra⸗ tio. ¶ Ad ſcdᷣm vo dicendũ.q ſeminatio mali dicitur eſ ſe nõ tm̃ vbi malũ imponit᷑.ſed vbi bonũ ex intetione oc⸗ cultat᷑ vel minuit᷑.vtroq; enĩ modo cõtingit detractione ſieri. vel reſpectu boni occultãdo vel depꝛauãdo. vel re⸗ ſpectu mali imponẽdo vel augmẽtando. Ad terciũ di⸗ cendũ.qꝙ detractio ſumit᷑ aliquãdo in quadã generali rõ ne ꝓut cõtinet ſuſurrationẽ.vtrobiq; enim eſi ſeminatio mali occulte.Aliquãdo vᷣo ſumit᷑ in ratiõe apropꝛiata in quodiffert a ſuſurꝛatione.primo mõ ponit᷑ hbic.ſcdᷣo modo cũ dicit Greg.ꝙ de inuidia naſcunt᷑ odium detra ctio.ſuſurꝛatio.differt enim detractio in hoc a ſuſurrati one.quia detractio eſt occulte per verba plene expreſſa. ſed ſuſurratio fit occulte per verba nõ plene expreſſa.ſʒ quadã verborũ inmutatione. hic vpᷣo detractio ſumitur ſub generali ratione. Ad illud vᷣo qð obijcitur de ma⸗ ledictione dicendũ ẽ.ꝙ licet maledicere aliquãdo ſit ob loqui abſenti.aliquãdo tamen prout pꝛoprie accipitur maledictio.eſt im pcatio pene.detractio impꝛoperiũ cul pe.vtrũq; autẽ contingit fieri reſpectu abſentis ⁊ reſpe⸗ ctu preſentis.ſed detrahere differt ab expꝛobrare vel cõ tumeliam dicere ĩ hoc.ꝙ vnũ fit reſpectu preſentis alte⸗ rum reſpectu abſentis.ſicut habetur ſuꝑ ulud pᷣs.A vo⸗ ce exprobrãtis ⁊ obloquẽtis.¶ Sed querit᷑.que ſit diſ⸗ ferentia iſtarũ rationũ. Ad quod dicendũ. ꝙ prima re⸗ ſpicit bonũ in altero qð intendit tollere de opinione bo minũ.ſcða ðᷣo reſpicit illud ꝑ quod intendit tollere.ter cia a quo intẽdit tollere. Prima reſpicit finem indebi⸗ tum.ſcda reſpicit materia indebitã.tercia vo reſpicit ꝑ⸗ ſonam cui infertur vel intenditur inferri.¶. Ad eniden⸗ tiam auteʒ dictoꝛũ attendẽda ẽ rõ nominis.detrahere eĩ dicitur de aliqua ſumma partem trahere ſeu tollere. et per ſimilitudinem facit detractoꝛ. Mititur eni de ſum⸗ ma boni in opinione hominũ que habet᷑ de aliquo. ali⸗ quam partẽ tollere.cũ omnino totũ bonũ tollere nõ poſ⸗ ſet.nihil eni quod manet in eſſe rationali dũ ẽ.eſt a quo ommno bonũ tolli poſſit.licet poſſit credi ꝙ nõ habeat bonitatẽ neq; partem moralẽ. vt iuſtitiã vel prudẽtiam ⁊ ita de alijs.¶ Deide notãdum ẽ.qͥt ſunt differentie de tractionis ⁊ ponunt᷑ ſex.prima eſt.cũ negatur bonũ qð ſcimus ab aliquo factũ ſicut illi qui dicebãt.ix. Joh.de mir aculo ceci nati.qð negauerũt fieri a xp̃ᷣo.Scða vᷣo ẽ cũ tẽpore quo laudãdus ẽ aliquis tacemꝰ.ſicut habetur vlti.math.de militiba qui nouerũt reſurrectionẽ ⁊ acce pta pecunia tacuerũt.Cercia ðo eſt cũ bonũ qð nõ põt negari ꝑuertitur.dicẽdo mala intẽtione eſſe factũ. ſicut habet᷑.x.ecc̃i.bona in mala cõuertẽtes inſidiat᷑2 in ele⸗ ctis ponit maculã. Quartũ ẽ cum occultũ reuelat᷑ mõ qᷓ nõ debet. ecci.xxvij.ꝗ denudat archana amici perdit fi dem. Quinta ẽ mali augmẽtatio.xj.ecẽi.ab vna ſcintil⸗ la augetur ignis 2 a doloſo auget᷑ ſanguis. Sexta ẽ ad⸗ inuentio mali.xj.ecci attẽde tibi a peſtifero fabricat eĩ malü . Nembru; ſecundum cũdo queꝛitur.an poſſit aliquis reuelare malũ alterius occulte ſine peccato . O non videtur.qui reuelat malũ alicuiꝰ alteri quãõ tum in ipſoẽ deſtruit famã illiꝰ. ſed deſirue re fumã qlteriꝰ nõ poteſt fieri ſine peccato.ergo non põt reuelari malũ alteriꝰ ſine peccato.¶ Itẽ. xxvij.ecẽi. dili⸗ ge ꝓximũ tuũ ⁊ cõiungere fide cũ illo.q; ſi denudaueꝛis Et dicit glo.ĩterli ga mprm amn ir reuocabilis eſt. Cũ ergo ꝑdere amicitiã amici ſit ma- lum. denudare abſconſa illius eſt malũ.ſed reuelare ma la alterius ẽ denudare abſconl a· ergo cetera.¶à Simili e⸗ ter dicitur ibidem denudare qmici miſteria eſt deſpera⸗ e* tio anime infelicis. . xxij. ecctRecoꝛdatio exceptocon⸗ 2 . X 2 2 ni⸗ * I * * . „„ 4 . t⸗ mproperio ſuperbia eſt 2 miſterij reuelarionc 2, cxlvj. plaga doloſa in omnibus his effugies amicus. cum er⸗ go diſſoluitur amicitia per reuelationem miſterij. ergo reuelare malũ alterius eſt malum ¶ Contra dicitur. xviij. Nath. Si peccauerit in te frater tuus corꝛipe in⸗ ter te ⁊ ipſum. ſin autem adhibe vnum vel duos teſtes. ſin autem dic eccleſie.ergo reuelare malum alterius eſt bonũ.¶ Iteʒ.v.leui.Si peccauerit anima ⁊ audierit vo cem iurantis teſtiſq; fuerit.ꝙ aut ipſe videꝛit aut ↄſcius eſt. niſi indicauerit poꝛtabit iniquitatem ſuam. ergo bo num eſt indicare malũ alteriꝰ.¶¶ Preterea.ponat᷑ ꝙ ali⸗ quis pꝛoponat aliquem ſubuertere in fide.vel machina ri in mortẽ alterius.vel defloꝛare virginem. de hoc ſit certus.nõne eſt bonum reuelare alicui qui poteſt ꝓdeſ⸗ ſe et vult ad cauendum nocumẽtum.dicitur enim g po⸗ teſt obniare ⁊ perturbare peruerſos ⁊ non facit.nibil a⸗ liud eſt ꝙᷓ fauere impietati eorum. nec caret ſcrupnlo ſo cietatis occulte qui manifeſto facinori deſinat obuiare. 2 dicit Aug.qui deſinit obuiare cum poteſt conſentit. non eſt malum reuelare malum alicuius.¶ Ad qð dicẽ dum.ꝙ reuelare malum proximi ex fine ⁊ circũſiantijs eſt diſtingnendum.ſi enim dicatur ei qui poteſt ⁊ vult A prodeſſe.⁊ eo modo quo debet ſiue opoꝛtet cum alija cie? Ere daz Wo-ſy wrns ſode Pmno; tezel cumſtantijs ad alterius corꝛectionem vel cautelam no⸗ ſ Prao= Au n. d et p ðð cumenti.tunc bonum eſt. Si vo deſint cõditiones debi⸗ te per quaee cõtrahitur ad bonum.tunc reuelare maluʒ pꝛoximi malũ eſt.maxime intentione detrahẽdi.vel cuʒ tenetur celare.ſicut eſt de eo qnod eſt tectum per confeĩ⸗ ſionem ſacramentalem.vel quod eſt tectum per ſecreti obligationem.niſi fortius vinculum ſuperueniat. In oi bus autem his cautela maxima eſt adhibenda. ne rene⸗ latur malum ei cui non eſt reuelandum. vel quomodo ñ eſt reuelandum.vel quo ordine non eſt reuelandum. et ita de alijs.poteſt enim ĩ his erroꝛ vel libido defacili ad⸗ miſceri.¶ Per hoc poteſt patere quod ex vtraq; parte ẽ obiectum.reuelare enim malum alterius intentione de⸗ trabendi. Ner leuitate ſiue impetu cum eſt occultanduʒ malum eſt.⁊ ſ̃m hoc intelliguntur ea q̃ primo ſunt obie cta.nibilominus tamen reuelaꝛe malum in caſu eſt bo⸗ num. ſicut cum ſeruatur ordo coꝛrectionis caritatiue. cum interuenit preceptum ſuperioꝛis in his que perti⸗ nent ad ſuum officium.cum etiam fit de inimicis eo mo/ ſ v Neſta o do quo debet fieri ad cautelam nocumenti quod poteſt accidere.¶ Item ad hoc ſdicitur tercio pꝛouerb. Qui am bulat fraudulenter reuelat aꝛchana. qui autem fidelis eſt celat amici commiſſum. Ad quod reſpondetur. ꝙ a⸗ liud eſt ex tariturnitate aliorum crimĩa referꝛe.vt quos ſecreta ammonitione corꝛigere non poſſumus.cõuictos iudicis ſẽtẽtia coꝛripiat.Alind inſidiando falſa obijcere vel inſultando vera exprobrare. Mon enim reputatur maliuolus qui ſic indicat ſcilicet pꝛimo modo.Vnde di cit Auguſtinus.Mon vos iudicetis maliuolos qui cri⸗ men alteꝛius iudicatis magis inonocentes non eſtis nõ iudicando crimen.qᷓ ſi fratres veſtros quos iudicando corꝛigere poteritis.tacendo perire permittitis. ¶ Membꝛum tercium — Ercio queritur cum detractio ſit peccatum vVtrum ſit mortale? Quod videtur. Eſte⸗ nim prohibitum. xxiij. pꝛouerb. Moli eſſe in conuiuijs pectatorum. nec cum his qui carnem ad veſcendum conferunt.gloſa carnes ad veſcẽ⸗ dum conferꝛe eſt in collocutione derogationis viciſſim vicia proximo dicere.ſed hoc eſt detrabere.ergo prohi⸗ bita eſt detractio.¶ Item quarto Yacobi. Nolite detra here in alterutrum fratres mei.gloſa. Qon ſoluʒ debes vitare detractionem ne vt tranſgeſſor a deo iudiceꝛis. ſed ideo foꝛtaſſe quia in nullo pꝛecellitis eos quos vitu⸗ peratis. Item ſuꝑ illð. Qui detrahit fratri detrahit ſer cFrſe e ſer o e Nraev Deblerech legi.glo.que detractõnẽ ꝓhibuit. Itẽ.xxiij. Oĩs detꝛa ctoꝛ eradicabit᷑ſʒ eradicatio nõ debet᷑ niſi mortali pec cato.ergo detractio ẽ moꝛtale peccatuʒ. 4 Yem. v. Aa. ve ꝗ dicitis malũ bonũ ⁊ bonũ malũ ponẽtes tenebꝛas lucẽ ⁊ lucẽ tenebras.ſed ve dicit cõminationẽ pene eter⸗ ne. pena autẽ eterna debet᷑ ꝓ mortali.ergo detractio eſt moꝛtale.¶ Similit.xvij. ꝓuer. Qui cõdemnit iuſtũ 1 iu⸗ ſtificat impiũ vterq; ab homĩabilis ẽ deo.ſed condẽnare iuſtũü ära nẽ ꝑtinet.ergo detractõ ẽ mortale pec catũ.¶ Cõtra dicit Aug.ꝙ ſub minutis peccatis conti netur maledicere cũ facilitate vel temeritate. ſed detra⸗ here ẽ maledicẽ ex temeritate.ergo ẽ veniale.¶ Item de⸗ tractio ⁊ adulatio opponunt᷑.ſed adulationẽ cõtingit eſ⸗ ſe tũ veniale tũ moꝛtale.ergo ꝑ oppoſitũ cõtingit elſe de⸗ tractionẽ tũ veniale tũ moꝛtale.¶¶ Itẽ ꝓna eſt natura hbo minis poſt corꝛuptionẽ ad dicendũ maluʒ de alio.⁊ ita ad detrabendũ.ĩ lubrico etiã ligua poſita ẽ. VUnð ꝓpter huiuſmõi cõditiões videt᷑ detractio aliquãdo eſſe venia⸗ le peccatũ.graue ẽ omnes vel quaſi omẽs peccato mor⸗/ taii iuoluere.dicit enĩ hiero. Raro ĩuenies qui irrephẽ⸗ ſibilẽ vitã ſuã exhibere velĩt vt nõ libẽter reprebẽdant alienã. ¶ Ad qð dicendũ. ꝙ detractio aliquado? mor⸗ tale peccatũ aliquãdo veniale.nomẽ vᷣo detractiõis plꝰ ſonat ĩ moꝛtale ſicut ĩ ſcriptura ſacra reꝑitur.eſt autẽ ve niale peccatũ cũ ey leuitate dicit᷑ malũ de alio. nec ẽ ibi volũtas nocẽdi.nec aggꝛauat᷑ ex circũſtantijs. Si vᷣo ex deliberatiõe diuturna rõnis fiat ĩ nocumentũ ꝓximi g ue dicet᷑ eſſe moꝛtale peccatũ.q Et ᷣm boc poſſunt ſolui obiecta.nã ea q̃ obiecta ſũt ad hoc tendũt vt detractõ ſit moꝛtale peccatũ.ea vᷣo que poſtea obiecta ſũt vident᷑ di cere ꝙ aliquado ſit veniale.i ec ẽ ſimile de adulatione oĩno ⁊ detractiõe.adulatio enim minꝰ recedit a bono ꝙᷓ detractio.eo ꝙ ex inclinatiõe nature ẽ bonũ dicẽ ð alio. ex corrupꝑtiõe pᷣo nature ẽ libẽter malũ de alio dicereſe⸗ ipſum accuſaꝛe.etiã corã domino cuiuſdam ẽ ꝑfectiõis. m ꝙ dicit. xxviij. ꝓuer. Juſtꝰ ĩ pricipio accuſatoꝛ ẽ ſui. aliũ vo accuſare niſi addat᷑ circũſtantia trabẽs ad bonũ eſt infecte radicis. ₰ * (Membruz quartuz Varto oſtẽditur.q ẽ generale peccatũ licet maxie peccãt ſubditi hoc genere peccati. autẽ ſit generale oſtẽditur ꝑ hoc ꝙ dicitur. xiiij. ꝓuer.cũ detractoribo nõ cõmiſceaꝛis o.hoc ſpecialit vicio ꝑiclitat᷑ totũ genꝰ pene bumanũ ex quo accipit᷑ ꝙ generale peccatũ ẽ.¶ Itẽ hiero.̊ malũ 1õ celebre ẽ.iõ ĩ multis regnat.qꝛ pene libẽter ab omni⸗ bus audit᷑. Itẽ tãta ẽ huiꝰ libido ꝙ mẽtes hominũ ius ſit.vt qui ꝓcul ab alijs vicijs receſſerũt.ĩ iſtud quaſi in vltimũ laqueũ dyaboli incidãt.ergo detꝛactio ẽ q̃ſi gene rale peccatũ.Nũquid ergo ꝗpteꝛ hoc cẽſendũ ẽ inter veni alia? Reſpõdendũ ẽ ꝙ nõ.ſed ex hoc argui põt.q et᷑ ma gna diligẽtia adhibendn c.ne hõ icidat ĩ hũc laqueũ dy aboli:licet ei ĩ aliquibo ſit vxemale.defacili tñ ꝑ contem⸗ ptũ ĩcidit hõ ĩ mortale.¶ O autẽ ſit grauiſſimũ pecca⸗ tum ĩ ſubditis patet ꝑ H̊ ꝙ ſcriptura buius detrahẽtes tr, PIef comẽnat.dicit᷑ eniĩ Exo.xxiij.dijs nõ detrabes ⁊ pricipi populi nõ maledices.glo.ſacerdotibo ⁊ doctoribo ꝗ ec⸗ cleſie pricipant᷑.cũ enĩ omis detractio ꝑnitioſa ſit.in il⸗ lis ẽ ꝑnitioſioꝛ. Itẽ.x.eccs.In cogitatione tua regi ne detrabes in ſecreto cubilis tui ne maledixeris diuiti. glo.ſimplicit monet ne ira vel leuitate maioꝛibo maledi camꝰ.Itẽ.xij.i Qume.ha bet᷑ de maria ſoroꝛe moyſi ꝙ grauit᷑ punita fuit.qꝛ moyſi detraxerat. Similit ĩ.xiiij. Muũe.habet᷑.ꝙ dominꝰ reputat iniuriã prelatorũ ſuam in bac ꝑte dices.lſq;quo detrahat mihi populꝰ iſte.fe riam ergo eos peſtilẽtiaq; ↄſumã. Similit dici ĩ Exo. 126 7 cõtra nos murmur ſed cõtra dominũ.ex bis colli⸗ git᷑ ꝙ gꝛaniſſimũ ẽ peccatũ ĩ ſubditis reſpectu pᷣlatorũ. ¶Videt᷑ tñ ex autoritate q eſt i.x.cccs. dicit᷑ nõ ita gra⸗ n Acααπh r ne peccatũ ꝓpter boe ꝙ ammonitionẽ vocat nõ ꝓbibiti⸗ ane1Seo ad boc reſpondendũ ẽ.ꝙ aliud ẽ cũ reſpicit᷑ dignitas ꝑſone cui detrahit᷑.ſic enĩ aggrauat᷑ peccatum cũ detrahit᷑ ſuperiori.Eñ dicit Greg: manifeſtũ ẽ dya⸗ bolũ cordibo plebiũ ꝑſuadere.vt doctoribo atq; paſiori bus detractiões irrogẽt vel accuſent.vt plebes langue⸗ ſcentes paſtoribo nõ tenẽtibus frena eorũ laſciuiẽt.alið cũ fit ex leuitate vel impetu poteſi eſſe mortale peccatũ. (Membrumquintum nem nõ reprehendẽs. vel ad minꝰ triſtẽ faci em nõ exhibens. O videtur.ꝑ hoc qð dicit Merñ.detrahere aut detrahbentẽ audire qð Boꝛũ dãnabilius ſit nõ facile dixerim. 4 Itẽ Hiero. nul li detrahas nec in eò ſanctũ deputas ſi ceteros laceres. ſi dicis ipſe non detrahbo. alijs loquentibus.quid face re poſſum ad excuſandas excuſatões ĩ peccatis iſta pᷣ⸗ tenditis.Ex hoc videt᷑ꝙ quaſi par peccatũ ſit in detra⸗ hente ⁊ audiẽte vel ad minus ĩ vtroq; ſit mortale. Cõ⸗ tra põt aliquis audire ⁊ nõ acquieſcẽ.poteſt etiaʒ aliqs audire ? credere ⁊ nolle ei malũ cui detrahbit᷑.¶ Prete⸗ rea.⁊ ſi nolit malũ.nõ reprimẽdo malũ alterius non vi detur ſemꝑ dãnabile. Itẽ maius ẽ peccatũ ĩ fonte ma⸗ li qᷓ in eo quod oritur ex fonte.ſed detractoꝛ ẽ fons ma⸗ li.maius ergo eſt peccatũ in detrahẽte ꝙᷓ; in acquieſcẽte. AYd quod dicendũ.qꝙ multipliciter dicit᷑ auditus.Eſt enim exterioꝛ ⁊ interioꝛ intelligentie.vtroq; autẽ modo cõtingit audire ⁊ nõ peccare. Eſt autẽ auditus placẽtie 7 iſte põt eſſe multipliciter.vel vt ſit cauſa incitans ali⸗ um ad detrahbendũ.⁊ m hunc modũ videt᷑ verbũ bern. intelligi cũ dicit.detrahere aut detrabenteʒ audire ⁊c. Alio pᷣo modo ẽ cũ placet ipſa detractio audita.⁊ ex h exſtimat malũ ⁊ vult malũ ꝓximo.⁊ ſm hoc graue eſt peccatũ.⁊ ſi nõ ita graue ſicut in detrahente. pter hoc dicit Hieronimꝰ. Si eſſet in nobis diligentia ne paſſim obtrectantibus crederemꝰ.iam omnes detrahere time⸗ rent. Lercio modo dicit᷑ auditus placentie cũ libenter accomodat᷑ auris ad audiendum malũ de alio verbo de tractionis.ſiue credat᷑ liue non credatur.⁊ hoc etiã pec catum eſt.ſed leuius predictis.propter hoc dicit᷑.iiijj. p uerb.ſuper illud remoue a te os prauũ ⁊ detrabẽtia la⸗ bia ꝓcul ſint a te.glo.duobo modis ſciendũ ne os tuuʒ prauũ loquat᷑.⁊ vt labia tua detractionibꝰ nõ aſſueſcãt cuſtodias. alios qͥq; quos huic vicio ſubiacere noſti ne corꝛuãt fugias.⁊ dicit Hiero.Qõ minꝰ auribo qᷓ ligua fuge detractionẽ. Et iterũ caue ne linguã? aures habe⸗ as pruriẽtes.ne aut ipſe alijs detrahas aut alios audi⸗ as detrabente. OMUMWM lem bruz ſertuz — ‚Erxto querit᷑.vtrũ detractoꝛ teneat᷑ ad reſti⸗ 1 — . —2 . — tutionẽ. qð videt. xxij. ꝓuer. Aelius eſt no⸗ mmen bonũ ꝙᷓ diuitie multe ⁊ ſuꝑ aurũ ⁊ ar⸗ R gentũ gr̃a bona.cũ ergo ꝑ detractionẽ aufe⸗ C ratur nomẽ bonũ.ꝑ furtũ aũt apinã auferunt᷑ bona tẽ⸗ por alia.auferens autẽ bona tẽporalia vtpote fur autra ptoꝛ tenet᷑ ad reſtitutionẽ. nõ eni dimittit᷑ peccatum niſi reſtituat᷑ ablatuʒ. ergo multofortius detractor tenet᷑ ad S 4.] reſtitutionẽ.q¶ Itẽ að hoc facit qð dicit Greg.multũ di⸗ ſiant dãna moꝛũ ad damnũ rerũ corpoꝛaliuʒ. cũ iſta ex⸗ tra nos ſunt.iſta vpᷣo in nobis.maiꝰ bonũ ẽ ĩ nobis qᷓ; qð extra nos.ergo qui aufert illð magis tenet᷑ ad reſtituti⸗ onẽ.ſed ille ẽ detractor.ergo detractoꝛ tenet᷑ ad reſtitu⸗ tionẽ. Qð ex verbis anatheci patet dicentis.deteriores Ana ſunt detractores qui vitam moreſq; corrumpunt.q; qui v41 ſubſtantias alioꝛum prediaq; diripiũt ipſi eniʒ qᷓ extꝛa nos ſunt.licet noſtra ſint auferunt:ſed ipſi detractoꝛes aduerſus noſipſos armantur. ergo ꝙtũ eſt in ipſis pl vo eſt attẽdere cõditionem peccati ex ꝑte motiui⁊ ſᷣm B M v ℳ Vinto querit᷑.vtrũ peccet audiẽs detractio . / 4 . c⸗ t ddo —— – — -— —N— ðGKũ — —— — ueſtio cxlvj. hſbit⸗ auferũt detractores qᷓ raptores ¶ Cõtra nullꝰ tenek ſe. peccato quo fit iniuria xpi. xpo in ſe. bumana em̃ na⸗ ſi⸗ ad ĩpoſſibile. ſed põt cõtingere.ꝙ ille qui leſit famã alte tura vnita diuine in xpo excellit omnẽ aliã creaturã. 2 tann rius ns po⸗ eã eharar ere vo tenerin lopal . ideo peccatum maius peccato. arationẽ.ſed nihil aliud ẽ ibi reſtitutio ꝙᷓ; r i n tenet᷑ ad reſtitutionẽ. Preteꝛea.nõ eſt ĩ ipſo ꝙ homi⸗ 4 embꝛum octauum r nes habeãt aliquã bonã opinioneʒ de aliquo. ſed null⸗ Liano querit᷑ de effectu buiꝰ peccati. Poni alid tenet᷑ niſi ad qꝗð in ipſo ẽ.ergo nullus tenet᷑ ad reſtituti⸗ 1 tur antẽ effectus buiꝰ peccati excecatio. ejm 9 jnb 1en onez fame. ¶(M d vicendũ. vetractoꝛ tenet ad re⸗ ANAdicie Breg. quioaliud detrahentes faai zrar n vele ni Ll ſtitutionẽ fame ꝙtum in ipſoẽ.ij Ad illð vᷣo qð obijcit᷑. uUnt. niſi ꝙ in puluerẽ ſufflant ⁊ in oculos ſu Nl ꝙ apud ipſum ẽ ĩpoſſibile.Dicendum ẽ.ꝙ aliquid eſt ei os terꝛam excitãt. vt vnde plus detractionẽ ꝑflant. ĩde poſſibile aliquid forte ẽ ei impoſſibile apud ipſum poſſi nihil magis veritatis videant.ey quo habetur ꝙ detra efaci⸗ bile ẽ bonũ dicere de eo illis quibo dixit malũ forte au⸗ tem ĩpoſſibile eſt ei mutare opinionẽ quã illi cõceperũt. 4Ad illud vᷣo tenet᷑ vt bonũ dicat ſicut ⁊ dirit maluʒ. ctio excecat ipſum detrahentẽ. 4 Sed videt᷑ hoc falſuʒ. aut enĩ detrahẽs ĩponit malitiã alteri quã cognoſcit in⸗ eſſe.aut quã cognoſcit nõ ineſſe.aut quã neſcit ineſſe vel Nt oſtẽdat ſe delipquiſſe.ex quo forte mutabit᷑ opinio.ſicut nõ ineſſe. Si quã cognoſcit ineſſe vel nõ ineſſe. facta de⸗ ecG enim erbibuit mẽbra ſeruire iniquitati ad iniquitatem tractione nõ amittit hãc cognitionẽ. ergo qᷓtum ad hoc nul⸗ ita tenet᷑ exhibere mẽbra ſua ſeruire iuſticie in ſanctifi⸗ „ per detractionẽ nõ excecatur. Si vᷣo quã neſcit. ergo nõ e. cationẽ.i Ad illð do obiectũ dicendũ ẽ.ꝙ ſi infinitũ ſit P.. fuit in eo cognitio bonitatis vel malitie in altero. per fce dAα£1ι% in multiplicaãdo erx ꝑte eius qui audit detractionẽ. nibi⸗ detractionẽ nõ amittit.nõ enim põt ꝑ detractionẽ amit hß⸗ en * lomin⸗ certũ põt eſſe apud eũ qui debet ſatiſfacere ð de⸗ ti niſi qd habebat᷑nec videtur per detractionẽ priuari a eg erc 8 tractione erga quod detraxit ⁊ alteriꝰ opinioneʒ leſit.⁊ o cognitione alterius veritatis.cũ alia veritas ſit imper⸗ 5 habtn erga illos ïtum in ipſo eſt tenetur famam reſtituere. tinens.ergo videtur ꝙ detractio nõ excecet. a q d o h ATTI P ſe † . cendum.ꝙ ẽ dupler lumen. lumẽ cognitiõis ſpeculatiue Nne in· . e a. einbru ep inmun ⁊ lumen cognitiõis practice qua bomo vult bonũ alteri⸗9 n e P Eptimo querit᷑ de compatione huiꝰ pecca⸗ placet ſibi bonũ in altero ⁊ diſplicet malũꝑ detractio⸗ ß”M ſme 20 ti ad alia peccata.videt᷑ enim.ꝙ hoc pecca⸗ nem,ergo nõ opoꝛtet ꝗ priuet᷑ lumĩe cognitiois ſpecula s Aer. tum ſit par homicidio.qui eni detrabit hbo rige erid in ipſo detrahẽte ſſed priuat᷑ lumie cognitiõis . 1 Rnicida cõprobat᷑.ꝑ boc qð dicit᷑.j.Joh.iij. praciice.nõ enim minꝰ cognoſcitur veritas cognitione Qui odit fratrẽ ſuũ homicida ẽ.ſʒ qui detrabit odit ſeaa ſpeculatiua.ſed magis diſplicet veritas bonitatis.⁊ ma No trẽ.ergo ꝗ detrahit fratri ſuo homicida ⁊᷑.q¶ Ad idem fa gis placet veritas malitie.vñ oculꝰ cognitiõis practice iie eit qð ẽ in epła clemẽtis.Sicut homicidas ĩterfactoruz xcecatur.qui ſapit qð nõ eſi ſapiendũ. ⁊ nõ ſapit qued ln co/ fratrũ ita detractoꝛes/ eeſq; homicidas eſſe manifeſtuz eſt ſapiendũ.idem eni ĩ re eſt vis⸗ qð guſtus licet diffe: τwhαρ ſi eſt. 7 penã ꝑilem eorũ.b. Petrꝰ eſſe dicebat. ¶ Itẽ aug. rẽs ratione.Iſte eſt oculus nequã de qᷣ dicit᷑vij.m ath. 7. Si ꝑſuades fratri tuo mala occidis. ⁊ vt ſcias qꝛ occi⸗ Si oculꝰ tuus fuerit nequã.totum coꝛpus tenebroſum 5 geauahetes di hominũ dẽtes eorũ arma? ſagitte lin⸗ erit.ille eſt etiã guſtus hominis egri cui amarũ videtur eſ 2 gue eorũ gladiꝰ acutꝰ.ex hoc ergo videt᷑.ꝙ peccatuʒ de⸗ dulce dulce amarũ. Uñ Vla.v.dicitur talibo.ve illis ꝗ l mody tractiõis ſit ⁊ bomicidij. Elidet etiã.· ꝙ mahus ſit pec. ν ponũt tenebras lucẽ r lacẽ tenebras. ⁊ amarum dulce. ? grſle 45 1 tejno⸗ catũ p hoc ꝙ dicit᷑ in p̃s.ſuꝑ illud.ꝓ eo vt me diligerẽt dulce amarũ.. Itẽ ponit᷑ effectus huiꝰ peccati lepra ſpi gri c Serto; vnivat leptn. . detrahebãt. glo.plus nocẽt in mẽbro detrabentes xpo ꝗ ritualis cuiꝰ indiciũ erat lepꝛa marie ſororis moylſi.ſi⸗ Dey animas creditoꝛũ interficiũt.qᷓ qui eiꝰ carnẽ mox reſu cut habet elil icitur enĩ ibi.emt maria cãdens ap⸗ recturã pemerũt.ſʒ ꝗ ꝑemerũt eiꝰ carnẽ homicide erãt. paruit lepra.quaſi nix.de hoc effectu babet᷑ in gloſa.ſu⸗ . alij vo ſut detractoꝛes· ergo maius ẽ peccatũ detractio⸗ per illð u.xij.lepra cõſequitur detrahentes. ſed vide⸗ . nis ꝙᷓ homicidij.¶ Eõtra bomicidiũ facit damnũ irre⸗ tur. ꝙ debeat potius eſſe effectus peccati carnalis.lepꝛa , pabile.detractio non.ergo maius eſt peccatum bomici⸗ enĩ eſt vniuerſalis corꝛuptio ĩ carne. lepra ergo ſpũali⸗ aij qᷓ detractionis. 4 Preterea. bomicidium in ege ad ter vniuerſalis eſt coꝛruptio carnalis cõcupiſcentie.illa qecalogum pertinebat.detractio vpo exprimitur e&pſis autẽ fit in peccato carnali.ergo effectus cõſequens pec⸗ e Hmom in iudicialibus cõſequentibus.vel ſi datur intelligi per il⸗ catũ carnale eſt ꝓprie lepra.¶¶ Preterea.dictũ eſt gyeſi. 49 ſNr⸗ 5 lud.nõ loqueris cõtra proximum tuum falſum teſtimo⸗ lepra adherebit tibi ⁊ ſemini tuo.hoc aũt fuit ꝓpter pec , .d. mum. minus eſt homicidio. illud enim eſt primum iter e/catũ cupiditatis. ergo corꝛuptio ſpiꝛitualis que dicit᷑ le⸗ j tranſgreſſiones ooſitas pꝛohibitionibus tabule ſcvᷣe. ælt pra ꝗprie cõſequitur peccatũ cupiditatis. Ad qð dicẽ 4 primo en prohibet᷑ homiciqiũ.ſcdᷣo mechia. tercio fur⸗ S. dum. ꝙ lepre attendunt᷑ plures ꝓprietates. vna eſt vnis re- tum.quarto falſũ reſtimoniũ.(¶ Ao qð dicendũ. ꝙ licet uerſalis corruptio. alia ẽ ẽ morbus contagioſus. ter⸗ ſit graue peccatũ detractio. tamẽ nõ eſt oiĩno homicidio H*α cia . ꝙ magis? magis inualeſcit ſᷣm ꝙ homo eſt maio⸗ par. 4Ad obiecta autẽ reſpõdendũ.ꝙ homicidiũ aliqã; & ris etatis.7 propter hoc poteſt deſignari effectus pecoea 7 dicit Prie. aliquãdo cũ extẽſione vocabuli. Rõ autẽ eſ⸗ ti differentis ſm has differentes proprietates.vt detra . ſe quare detractio dicat homicidiũ.q;ꝛ quantũ ĩ ipſa ctioni conueniat propter morbi contaginem. detractor . rt quedã vita qᷓ hõ viuit ĩ bona opinione alteriꝰ. enim defacili inficit auditoꝛem.peccato vᷣo carnis cõue⸗ autẽ dicit᷑ eſſe par pena attẽdit ĩ genẽ. vtriq; enĩ tã niat propter concupiſcentie corꝛuptionẽ vniuerſalem ſi ,. ꝙ mortali debet᷑ pena eterna ĩ futuro.iĩ pᷣſenti non.ſiẽ une peccati fetorem. peccato vñiʒ cupiditatis propter au dicit᷑ i canonica YJoh. priuatio vite pᷣſenti ẽtis ĩ ſe 1 ; h mozio lencene Eene ipio. Si o gecip. P vite plentis manetis i e. .. gmentum.qẽto enim homo magis tendit ad ſenectuteʒ. 11. pio. Si vo accipiat᷑ pena determiata in ſpẽ vel ĩ quati tãto ex nata corꝛupta magis dominat᷑ cupiditas ĩ illo. A. . tate.no ẽ equalis pena homicidij ⁊ detractionis.Ad . — er intng dicendũ.ꝙ dicit᷑ peccatũ detractionis quo de⸗ embrũ nonum a hi rabit᷑ rßo ĩ mẽbris.maius peccato homicidij xpᷣi ꝓpter Ono querituꝛ de remedio huius peccati. comꝑationẽ vite ſpũalis ad vitã carnalẽ. vita eniʒ fſidei ſci . cz; õä ita ita eniʒ fidei „ dicitur autẽ hoc peccatũ eſſe remediũ cõtra S „ — — 9 „ — 4 wonpaſien is. vita vo nature ẽ vita carnalis. In haeg —,, pᷣſũptionẽ vł adulationẽ.vñ diẽ geg. prea vſ ·. j· Onmcs. S pſa &t ne Boy&αατ. Judet t atione quia nobilioꝛ dicit vita gratie q; vita natu⸗ Xnõnũqᷓᷓ detractõ aduerſꝰ bonos excitat᷑.vt E e vsiommengtorigtet, Aengegiolis quo detrahit ſi⸗ q̊s vł dõeſtica pſũptio vł alioꝝ fauoꝛ ĩ altũ extulerat.de ei⸗ tnntet lo pi. Ex alia vo parte eſt minus pecca- tractio humiliat. Sed videt᷑ cõtrariũ.detractio eniʒ ẽ propoꝛtionabiliter quo fit iniuria mẽbris xpᷣi Fr ſicut venenum.vñ.x.eccs. ſuper illud. Si mordeat ſer ergo tollẽda ẽ occaſio detractiõis.Si enĩ nullo mõ vide pens ĩ ſilẽtio. glo. ſicut ſerpẽs occulte mordẽs venenuʒ ifundit.ſic ⁊ qꝗ detrahit.venenũ autẽ veneno nõ expellit ergo detractio nõ ẽ ĩ remediũ peccati ſiue medicia mor⸗ bi. Ao qð dicendũ.qꝙ nõ fit ſᷣmo de adulatiõe ⁊ detaa ctione ſᷣm ꝙ referunt᷑ ad ſubiectũ ĩ quo ſunt.ſʒ ſᷣm ꝙ re ferunt᷑ ad ſubiectũ ĩ qdð intendũt agẽ.adulatoꝛ eni inten dit agere ĩ illũ cui adulat᷑.⁊ detractor ĩ illũ cui detrabit cũ ergo dicit᷑ ꝙ detractio ẽ ĩ remediũ adulatiõis. hoc ẽ ĩ reſpectu illiꝰ peccati.cũ eniĩ aduertit ſibi detrahi.cõueꝛ tit ſe ad cõſiderationẽ ſue ĩfirmitatis. ſi foꝛte aliꝗo ẽ re c pꝛehẽſibile ſ eo.⁊ ſic humiliat᷑. VUñ iã nõ ẽ venenũ ei ſed medicia. Illi ᷣo ꝗ audit detractionẽ ſi acquieſcat eſt ve⸗ nenũ ifuſum a detrabẽte. Illi po cui detrabit᷑ nõ dicit eſſe venenũ niſi ex ipſo cõtrabat nocumentũ.¶ Sʒ poſſzʒ queriſi adulatio opponit᷑ detractiõi ſicut detractio adu⸗ latiõi. ꝓpter quid nõ dicit᷑ adulatio eſſe ĩ remediũ detra⸗ ctiõis.ſicut detractio ĩ remediũ adulatiõis. Ad qð di⸗ cendũ ẽ.ꝙ adulatio nõ ꝑmittit videre hominẽ ſuũ imꝑ⸗ fectũ.detractio pᷣo fac̃.⁊ iõ adu latio nõ dicit᷑ eſſe ĩ reme⸗ diũ quẽaqmodũ detractio. Membru decunmui Ecimo oſſtẽdit᷑ꝙ tollẽda ẽ occaſio huiꝰ pec cati.dicũt enĩ quidã ꝙ ſufficit ſibi cõſciẽtia corã deo.nec curandũ ẽ de exiſtimatiõe ho⸗ minis. ¶ Cõtra qð ſic obicit᷑.dẽ.j. ad thel. Aboĩ ſpecie mala abſtinete vos. abſtinẽtia autem a ſpecie tetali ẽ vt auferat᷑ occaſio peccati ĩ alijs.cuʒ ergo vtrũq; ſit neceſſariũ ᷣm ꝙ dicit apłs.non ſufficit tenere qð bonũ ẽ.ſʒ opoꝛtʒ abſtinere a ſpecie mali ꝓpter alios. tur aligs malus nõ crederetur detrabẽti alicui de illo. ¶ Preterea ꝗ contẽnunt famã crudeles dieunt᷑ 'm ꝙ di- cit aug. Siquis a criminibo flagitioꝛũ vitã ſuã cuſtodit ſibi bnfacitquiſꝗs autẽ fama ĩ alios ẽ miſericoꝛs.ᷓ per oppoſitũ ꝗ contẽnit famã ẽ crudelis ſᷣm ꝙ dicit Seneca crudelis ẽ ꝗ famã negligit.ergo peccat ꝗ detractiõis oc⸗ caſionẽ nõ ſubtrahit. Preterea.qtum ĩ ipſis eſt occi⸗ dũt aĩas alioꝛũ.ſ.qui pꝛeſtãt occaſionẽ detrahẽdi.ſʒ oẽs tales peccãt.& nõ ſubtrahẽtes occaſionẽ detractiõis pec cãt.¶ Sʒ cõtra.videt᷑ cõtrariũ. Qullꝰ eni ad ĩpoſſibi⸗ le tenet᷑. ſʒ nullꝰ põt ita cauere ꝗn aliꝗs offendat ĩ ip̃m. ergo nullꝰ põt.cauere a vicio detractiõis ⁊ ita ab eiꝰ oc⸗ caſione.. Preterea.apls teſtat᷑ ſe curꝛere i pᷣdicatione i ter ifamia ⁊ bonã fama. ifamia faciebat ad meritum ipſiꝰ occaſionalit᷑.nõ ergo ſubtrahẽdꝗ ẽ occaſio detracit onis.cũ ꝑ ipam det᷑ occaſio meriti. Ad qð dicendũ. ꝙ ſubtrahẽda eſt occaſio detractiõis Pᷣm ꝙ poſſibile eſt ¶l Ad obiectũ autẽ incõtrariũ dicendũ ẽ.ꝙ occaſio detꝛaa ctionis aliquãdo ẽ ex ꝑte eiꝰ cui detrabit᷑: aliquãdo ex ꝑ te detrabhẽtis vel eiꝰ apð quẽ detrahit.ſubtrahere ò̊ po teſt vt ĩ pluribo occaſiões que ſunt ex ꝑte ſui.⁊ ad ̊ te⸗ net᷑ ſᷣm illð apłi.ab omni ſpecie mala abſtinete vos.oc⸗ caſioes vᷣo q ſunt ex ꝑte detrahẽtis vel eiꝰ apud quẽ de⸗ trabit.nõ tenet᷑ ipſe ſubtrahere.⸗] Ad alið vo dicẽdũ ẽ. ꝙ licet detractio occaſio ſit meriti aliquãdo apud ſuſti⸗ nentẽ patiẽter.nõ tamẽ dãda ẽ occaſio detractiõis.ꝙ eĩ detractio ẽ occaſio meriti.hoc ẽ ex ꝑte dei ꝗ ex malis eli⸗ cit bonũ.ꝗ vᷣo dat occaſionẽ detractiõis ẽ prĩcipiũ mali nõ ſunt autẽ faciẽda mala vt veniàt bona.¶ Querið᷑ ad huc etiã.vtrũ fatiſfaciendũ ẽ detract dibo.ꝗbus modis fieri põt.¶ nõ videt᷑ ſatiſfactio enĩ cõpetit ei qui ẽ de bitor ex peccato.ſatiſfacere enĩ eſt cauſas peccatoꝛũ ex⸗ cidere ⁊ eis aditũ nõ p̃ᷣbere.cũ ergo ille cui detrahitur poſſit eſſe iuſtꝰ. 2 ita nõ debitoꝛ ex peccato.non oportet ipᷣm ſatiſſacẽ detractori gbo modis põt.ſʒ magis opoꝛ⸗ tet detractorẽ ſatiſfaceè illi. ¶ Lotra dicit Greg. vocãdi ſunt detractoꝛes ⁊ trãquille amonẽdi eiſq; ſatiſfacẽ mo dis oĩbus debemꝰ.ſciẽtes ꝙ; de indeis veritas dicit.ie foꝛte ſcãdaliʒemꝰ eos.⁊ dicit apoſtolꝰ.xij.ad Ro. Si fi eri põt ꝙ ex vobis? cũ hominibo oĩbus pacẽ habentes. Ag quod dicẽdũ.ꝙ ſatiſfactio accipit᷑ duoba modis. vno mõ ẽ in remediũ peccati ꝓprij.alio mõ ẽ in cautelaʒ peecati alieni. ꝓut eſi in remediũ ꝓprij peccati boc mo⸗ do nõ oportet iuſto ſatiſſacere peccatoꝛi qui detrabit. ꝓ ut po eſt in cautelã peccati alieni opoꝛtet ſatiſfacẽ.i.exci dere cauſam ſcãdali.ſᷣm ꝙ ſcandalũ eſt dictũ vel factum minꝰ rectũ occaſionẽ pᷣbens ruine.Si vo oĩno nõ poteſt ſubtrahi occaſio in ipſis detrahẽtibus.faciendũ eſt ſᷣm cõſiliũ euãgelij.dicit enĩ dominꝰ oicẽti ſibi ſcis qdð audi⸗ to hoc verbo ſcãdaliʒati ſunt iudei.ſinite illos.ceci ſũt ⁊ duceg cecoꝛuʒ. embꝛum vndecimuʒz Moecimo querit᷑ de pena huiꝰ peccati. põt enĩ queri.vtrũ huic peccato ſit ꝑ ſe pena an Eni cruciat᷑ ex bonis aduerſariorũ apprebẽ⸗ ſis.Et ideo dicit Seneca.vtinã inuidus ĩ omnibo ocu⸗ los ⁊ aures haberet vt ꝓfectibus quibo inuidet omni/ bus toꝛqueret᷑. Itẽ Auq. Amaſti bene agenteʒ vixiſti re.ſʒ detractio ꝑ ſe naſcit᷑ ex inuidia. ergo detractio ha⸗ 4 bet ſecũ penã annexã. ¶ Cõtra inuidia iĩteꝛ omnes paſ⸗ ſiones a pho ⁊ a ſanctis cõputatur. detractio vo inter = occaſiones.ergo detractio nõ habet penã ſibi annexaʒ. 4 itiones portant.¶ Ad quod dicendũ.ꝙ detractio babet penaz mn valimdl. in radice ſua.ᷣm illũ modũ ſᷣm quẽ ex inuidia naſcit᷑. ? ſapot⸗ dicit᷑ etiã habere penã in ſe ſᷣm iliũ moduʒ ſᷣm quẽ dicit᷑ nexa quẽadmodũ ĩuidie.QOð videt᷑. JInuidꝰ bono odore inuidiſti nt IYlla enĩ peccata ꝓprie dicunt᷑ pene que paſſionẽ ſecũ im ab Aug.ꝙ inodꝰ inoꝛdinatꝰ ẽ pena ipſi habenti. ſed nõ eeſt detractio ĩ ꝓprio actu ĩportans paſſionẽ. ratiõe cuiꝰ dicet᷑ habere penã ſicut timoꝛ vel inuidia penam dicun⸗ tur habere. ¶ Nueſtio.cxlvij. de male/ Ddictione. Onſequenter chcẽ dum ẽ de peccato maledictiõis.ĩ quo fit impᷣcatio pene.⁊ recte fit poſt contu⸗ meliã ⁊ detractionẽ.licet enim conneni ant in genere. qꝛ vtrobiq; peccat᷑ in ꝓ⸗ rimũ.in hoc tamẽ pᷣponunt᷑ cõtumelia ⁊ detractio ipſi maledictioni.quia in illis duobo fit vituperatio.per im properiũ culꝑe.in hoc autẽ fit vituperatio ꝑ imprecati⸗ onem pene.¶ Circa hoc peccatũ hec ſunt cõſideꝛanda. Primũ eſt.vtrũ maledicere ſit ſemꝑ malũ. Scm ẽ ſi ? n⸗ tm mortale peccatũ. Terciũ. vtrũ ſit maledicẽouʒ crea⸗ ve lam ſu ture nõ habeẽti rationẽ vel intellectũ. Quartũ eſt.vtrum ſit maledicenduʒ creature rationali vtpote angelice vel hũane.Quintũ.vtrũ tm̃ dei ſit maledicẽ.Sextũ.ſi male v Aeline dictio fert᷑ ſuꝑ humanã creaturã.ex qua cã ferẽda ẽ.De ptimũ de comꝑatiõe huiꝰ peccati ad alia peccata. Octa uuʒ. vtrũ eque cõueniãt maledictiões in nouo teſtamẽto ſicut in veteri. — ne agenti: mortuꝰ es bono odo⸗ ¶ Wembrũ primum D primum ſic obijcitur.ꝙ maledicere ẽ ma lum. benedictio eniʒ ⁊ maledictio ſunt opo ſita. ſed benedictio bonum eſt. ergo maledi ctio malũ eſiquod apparet ex hoc qð dicit᷑. ij. Jacobi · er ipſo oꝛe procedit maledictio ⁊ benedictio. Z ponit exemplum de dulci ⁊ amara aqua que de eodeʒ fonte procedunt.ex ſimilitudine ergo accipitur ꝙ bene⸗ dictio bonũ eſt ⁊ maledictio malum eſt.quod patet ꝑ hᷣ quod ibidem dicit᷑.in ipſa benedicimus deum? patre. ĩ ipſa maledicimꝰ hoĩes ꝗ ad ſiłitudinẽ dei facti ſunt. IStem. xxvij.prouer:maledictum fruſtra prolatum in quempiam luperueniet . ⁊ exponitur ibi de illo qui œFẽ —— LELCECC ————— S9 2 9 1 „ ¶ Queſtio maledicit ergo malum eſt maledicere. Pꝛeterea. dicit apls. Denedicite 2 nolite maledicere:q maledicere ma⸗ Inm eſt. ¶ Contra. qð ſit m diuinã iuſticiã bonum eſt ß maledictũ fit ſm diuinam iuſticiã.ꝗ̊ maledictũ bonuʒ eſt. &. autem fiat m diuinam iuſticiã ptz ꝑ boc qð di⸗ cit petrus ſymoni mago.viij.act.pecunia tua tecum ſit — 2, in ꝑditõne.et ſicut hr.nij.reg.ij.e heliſeo qui maledixit pueriſo illudentibo ſibi.dicit᷑ em ibi.cũ aſcenderet ꝑ vi⸗ am pueri egreſſi ſunt de ciuitate et illudebãt ei dicentes aſcende calue.ꝗcuʒ reſpexiſſet eos:vidit et maledixit eis in noĩe dñi.¶: Pꝛeterea. er inſtitutõe ecclie fint anathe⸗ mata.anathemata vo ſunt maledictõnes.qð aũt ex inſti tutõne eccłie fit bonũ eſt:ᷓ maledictio bonũ eſt.¶¶ Pꝛete rea.qð factũ eſt diuina inſpiratõne.eſt bonum :ſ̊ quod ꝓppe fecerũt diuina inſpiratõne fecerũt.faciebãt autem impcatõnes: impcatio bonũ fuit. qð dicendum ꝙ maledictio põt fieri vel reſpectu eiꝰ qui dignus eſt ma ledictõne.vel reſpectu eꝰqui dignꝰeſt benedictõe.vel cui ↄpetit benedictio. Item põt fieri zelo iuſticie aut vindi⸗ cte.Ab illo etiã põt fieri cui ↄuenit ex officio vel cui non duenit ex officio.Si ergo fuerit maledictio reſpectu illi 4 2 *— „ . * us q meret᷑ maledictõnem cum alijs debitis circumſtan tijs:erit maledictio bonũ:et ſi ſit malũ ei qui maledicit Si do fiat illi qui nõ meret᷑ maledictõem.vel deſint alie debite circũſtantie:erit maledictio malũ.¶.! Ad obiecta vo rñdendũ eſt.dicẽdo q; maledictio et bñdictio cuʒ ſũt oppoſita.ſi vnũ ẽ bonũ reliquũ eſt malũ: vſᷣ ↄtingit bonũ eẽ vtrobiq; ⁊ malũ vtrobiq;.ẽ eĩ bnñdicere cui nõ ẽ bñdi⸗ cẽdũ.et hoc eſt malũ:ſicut faciũt adulatoꝛes de quo dr̃. xxvij. ꝓuerbᷣ.ꝗ benedicit ꝓrimo ſuo voce grandi de no⸗ cte ↄſurgẽs maledicẽti ↄſimilis erit.Et.ix.yſa.eruntꝗ beatificant ꝓłm meũ ſeducentes et qui beatificant᷑ pᷣci⸗ pitati.Eſt aut benedicere cui benedicendũ eſt. et ſic bo⸗ num eſt: ᷣm hoc dicit᷑ illud apłi.benedicite et nolite ma ledicere.Siłr eſt duplex maledictio.cũ ergo dr.iij: iaco. in ipſa benedicimus ⁊c.benedictio põt ibi ſumi ꝓ bono. maledictio ꝓ malo.vt ad diuerſa referant᷑:ſicut expꝛimi tur in ipſa littera. Eodem mõ rñdendum eſt ad illò que ex alia ꝑte obijciunt᷑.maledictũ em̃ fruſtra ꝓlatũ:ẽ illud quod ſine debita cauſa pꝛofertur.et illud malum eſt. Si militer eſt maledicere qð ꝓbibet᷑ ab apto. (Membruſecundaum A Ecundo querit᷑. vtrũ ſit tm̃ moꝛtale perm. quod videtur. Maledictio ꝓhibita eſt ab aplo. qð aũt ꝓhibitum eſt moꝛtale pecca⸗ N tum eſt: maledictio ẽ moꝛtale peccatum. Item oꝛare ꝓ inimicis et ꝓ ꝑſequẽtibo eſt in pᷣcepto ſiẽ habet᷑. v.math. H ie konae⸗ eſt opoſitum illi. er⸗ goeſt moꝛtale peccatũ. ¶ Contra dicit aug.ꝙ ad vemia⸗ le pctm ꝑtinet maledicere cum facilitate.q¶ Vꝛeterea.ex coꝛruptõne nature accidit defacili ꝙ homo pcatur alte⸗ ri penã tꝑalem ſicẽ impꝛoperat culꝑa:ſed illud eſt venia⸗ le petm. et iſtud =ð quod dicendum. q; maledictio cũ fit voto optãtis.aut eſt reſpectu pene eter ne.aut reſpectu pene tꝑalis.Item põt fieri vel ex prruer ſitate animi vel ex leuitate puerili.Si fiat ex ꝑuerſitate animi marime reſpectu pene eterne eſt moꝛtale peccatũ Si do ex leuitate puerili reſpectu pene tẽꝑalis fiat. põt eſſe veniale.pꝛimo ̊ modo põt illud dici.j ad Coꝛin.vj. maledicti regnũ dei nõ poſſidebũt. nõ em intelligit niſi illis ꝗ ex puerſitate animi impcant᷑. Si vo fiat ex q̃⸗ dam animi pcipitatõne ſine ſurꝛeptõne. magis cadit in diſſuaſionẽ.j.pe.iij.i Qon reddentes malũ pꝛo maledicto ſed econtrario Reſarntes 4 Adhuc nota ꝙ quadru⸗ plex eſt maledictum.eſt maledictum ſurꝛeptionis cũ ali cui ſubito maledicimus. de hoc loquitur aug.in canone xxv.di.Eſt maledictuʒ inanis laſciuie.vt cũ alicui nõ ex animo maledicimꝰ. de quo dicit hiero. qui negligit oꝛis maledici reſecare conſuetudinem.et ſi non coꝛde maledi .cxlvij. cat: immundiciam tamen et labioꝛunioris inquinamen tum incurꝛit.et hec duo poſſunt eſſe venialia.ſi tamẽ du eant᷑ in conſuetudinem pñt eſſe moꝛtalia ꝓpter ↄtemptũ Eſt etiam tercium maledictum quod ex odio pꝛocedit co cepto:et illud eſt moꝛtale.Et eſt maledictum iuſticie qð ex caritate ꝓcedit et illud eſt bonum. (Miembrum terciũ Ercio queritur. vtrum ſit maledicendum creature non habenti ratõnem vel intelle⸗ ctum. nõ:videtur.ei enim impꝛecanda — eſt pena cuius eſt culpa:ſed creature ñ ba bentis ratõnem vel intellectum non eſt culpa:eꝛgo ei nõ eſt impꝛecanda pena.¶ Item huiuſmodi creatura nihil habet niſi bonum quod a deo accepit:ſed nõ eſt maledi⸗ cendum creature di.ergo nulli creature carenti ratõne et intellectu eſt maledicendũ. ¶ Contra. rxj:math. Ma ledixit dominus ficulnee dicens. NQunqꝙ; naſcatur ex te fructus in ſempiternum. et aꝛefacta eſt ficulnea cõtinuo ergo exemplo eius põt ferꝛi maledictio ſuꝑ rem non ha⸗ bentem rõnem et intellectum. 4 Item iob.iij. maledixit diei ſuo.d.pereat dies in qua natus ſum ⁊.j.maledicãt ei qui maledicunt diei.Et hiere.xx. maledicta dies in q̃ ſuʒ natus ⁊c̃. Similiter.ij.reg.l:dicitur montes gelboe nec ros nec pluuia veniãt ſuper vos neq; ſicut agri pᷣmi⸗ tiarum.ergo ↄtingit maledicere creature non habeti ra tionem vel intellectum ſine peccato.cum hoc ꝓphe fecer̃t et reges iuſti.¶ Ao hoc dicendum. ꝙ ipſi creature non babenti rõnem non eſt maledicendum ꝗꝓpter ſe:ſed ratõ⸗ ne rationalis creature peccantis. Maledicitur autem ei aliqñ in figura ſicut maledixit dñs ficulnee in quo ſi⸗ gnatur repꝛobatio iudeoꝝ.aliqñ ratione pct᷑i in ea per/ petrati ſicut maledixit iob et hieremias diei ꝓter pecea⸗ tum oꝛiginale vel ↄcupiam oꝛiginalem in qua fuit cõce⸗ ptus vel natus.Aliquando vo fit vel maledictio creatu⸗ re irꝛationalis in penam creature rationalis peccantis vnde grego.montes gelboe ideo maledicuntur vt de are⸗ ſcente terꝛa fructus non oꝛiatur et poſſeſſoꝛes terꝛe ſteri⸗ litatis damno feriantur q̃tenus ipſi maledictionis ſen⸗ tentiaʒ acciꝑent:qui apud ſe moꝛtem regis accipere ini quitate ſua exigente meruiſſent. Aliquando vᷣo fert᷑ ma⸗ ledictõ rõne creature ratõnalis mouentis irꝛatõnale ad aliquod malum.ſicut lata fuit maledictio ſerpentis.iij. geñ. Maledictio autem terꝛe fuit in penam ipſius hoĩs peccatoꝛis vniuerſaliter.ergo in ratione ad creaturã ra tionalem fertur debita maledictio. Klembrum quartum Varto queꝛit᷑.vtrum ſit maledicendũ cre⸗ ature ratõnali.vtpote ãgelice creature vł humane.E non:videt᷑.dicitur eniʒ.xxj. ecci.Oum maledicit impius dy abolum: maledicit animam ſuam.non enim cõuenit optare ani⸗ me ſue penaʒ eternam:g non eſt maledicendum dyabo lo.multomagis foꝛte nec alij creature rõnali:cũ minus hñt de malicia.¶ Iteʒ ſuꝑ illud Jude.j.Mon eſt auſus ferꝛe iudiciũ blaſphemie.gꝗl.michael archangelꝰdyabo⸗ lo ſibi aduerſante blaſphemiã dicẽ noluit.⁊ h̊ loꝗtur de blaſphemia/ꝓ maledictõne.nõ auſus fuit archangelꝰ maledicẽ dyabolo.exemplo g̊ enõ eſt maledicendũ ab hoĩe dyabolo vel alteri creature rõnali t eſt rõ:tał ma ledictio q̃ fert᷑ ſuꝑ creaturã:blaſphemia ẽ in creatorem. nullatenꝰ aũt blaſphemia ẽ ranarui gꝙ nõ ẽ ma ledicendum creature rõnali.Contra.iij.iob.Naledi cant ei ꝗ maledicũt diei.glo.q fictã eiꝰcaritateʒ q pᷣſum⸗ pſit eq̃lis deo fieri deſpiciendã monſtrãt. noie & diei in⸗ telligit᷑ dy abolꝰ. et loqꝗt᷑ ibi de bonis: ̊ boni maledicũt dyabolo.non ̊ pctm eſt maledicere pari rõne nec alteri creat᷑e ĩtellectuali peccãte.ql Stẽ.xx.hiere.maledictꝰvir ꝗ annũciauit pr̃i meo ⁊c.hiere.maledixit annunciati.ᷣ teſt fieri maledictio ſuꝑ creatura rõnalem. ¶ ¶Ad quod dicendũ.ꝙ maledietio põt fieri ſuꝑ creaturã rõnaleʒ in⸗ qᷓtum eſt rõnalis.et ſᷣm hoc nõ eſt maledicendũ. licʒ em̃ inqᷓ;ẽtum pctoꝛ fit malꝰet debeat᷑ ei pena:tñ inqᷓtuʒ eſt na⸗ tura quidã eſt bonũ.et dicere malũ de creatura redũdat in ipᷣm creatoꝛẽ.et ideo h̊ modo maledicere pctm eſt. Si vo pᷣdicatur malũ pene enenturũ peccanti. vt ſic reuocet eum a pcto:vel vt oñdat᷑ diuĩa iuſticia.nõ eſt malum.⁊ Fm hoc intelligit᷑ illud ꝙ ꝓphe maledicebãt pctoꝛibus.et qð dicit in pᷣs. fiant filij eiꝰ orphani et vxoꝛ eius vidua. Illud aũt qð dicit in.tij.iob.de maledictione diei.non accipit᷑ ꝓ impᷣcatione:ſed ꝓ magnitudinis pct᷑i manife⸗ ſtatõne.q. Si vᷣo querit᷑ cũ non ſint niſi duo.ſ.natura et pctm.vtrũ ferenda eſt maledictio ſuꝑ naturã vel ſuꝑ pec catũ:ſuꝑ naturam aũt nõ eſt ferenda ex rõne iam dicta. nec ſuꝑ ꝑſonã ꝓut eſt creatura:ſuꝑ pctᷣm aũt ferꝛi nõ pt maledixit creature rõnali et fuit ꝓpha:exem eiꝰ po illud em maledicit᷑ cuiꝰpena pᷣdicit. pctm aũt nõ eſt illð qð punit᷑ ſed ꝓ qͥ punit᷑:ſuꝑ neutrũ videt᷑ ferꝛi maledi⸗ ctio.⸗. Dicendũ eſ ꝙ ꝑſona /ꝓut eſt cã pct᷑i digna eſt ma⸗ ledictõne.et h modo ſuꝑ totũ trãſit maledictõ:nõ tm̃ ſu⸗ per ꝑſonaã nec tm̃ ſuꝑ pctm:vᷣ ſuꝑ perſonã defoꝛmatam pcxo.ſuꝑ rem eniʒ nõ exñtem nõ eſt ferenda maledictio. nec ſuꝑ rem exñtem qͥ ad boc ꝙ exiſtat a deo: ſᷣ ſuꝑ rem exntem que ꝓpꝛio motu pᷣuauit ſe bñ eẽ. Greg. ocioſuʒ ẽ maledicẽ nõ exñti.ꝑnicioſuʒ vo ſi exiſtent: ſ̊ tũc rectũ cũ dei ñ diſcoꝛdat ſpᷣs pᷣdicẽti into querit᷑ vtrum tm̃ dei ſit malediceꝛe M nõ:videt᷑ ꝑ hoc ꝙ tot ſunt impᷣcatõnes ꝓhaꝝ. Ipſe etiã apłs impᷣcatur ſicut hr ij. ad thi.vlt.alexander erariꝰ multa mihi ala oñdit: reddet illi dñs ſᷣm oꝑa eius quẽ et tu deui⸗ ta.¶l Contra.illiꝰſoliꝰeſt maledicere ꝗ nouit peccantis affectũ ⁊ pcti qualitatẽ.qð pbat᷑ ꝑ hoc qð dr. xxiij.nũe. quõ maledicaʒ cui nõ maledicit dñs:glo.nõ põt eẽ iuſta maledicendi cã:vbi peccãtis ignoꝛat᷑ affectus:ſᷣ hõ nõ pt iſta ſcire ſed ſolus deꝰ:ꝗ ſoliꝰ dei eſt maledicere.¶ Item nõ iuſte maledicit᷑ ab hoĩe qui nõ pꝛius maledicit᷑ a deo dicere ſed ſolius dei 22 EeNe, d qð dicendũ. ꝙ dei eſt maledi H bõ de ſe ignoꝛat ꝗs maledicit:̊ nõ eſt boĩis male A cere.et ipſiꝰhoĩs.ſed aliteꝛ et aliter.deus eĩ cuʒ maledi cit deſignat meritũ eiꝰcui maledicit᷑et ſententiaʒ ꝓmit: ga nõ latet ipᷣm affectus peccantis nec q̃litas peti· homo dᷣo maledicit vt cui data eſt auẽtas iudicandi.⁊ ꝗ nouit veritatẽ iudicij ᷣm ea q̃ exterius ꝓponunt. et ita aliter a deo et aliter ab hoĩe maledicit᷑. YJllud tñ qð fit ab/auẽte⸗ Pois habente claue nõ erꝛante fit a do.4¶ Ad obiectum — Hoe aũt rñdendũ .ꝙ iuſta cauſa maledicendi põt eſſe duplici ter.vel cũ ↄgnoſcit᷑ affectꝰeiꝰcui maledicit᷑.vel cuʒ ↄgno⸗ ſcit᷑ actus ꝑ ſe affectũ indicans:vel ex qͥ pſumit᷑ vehemẽ⸗ ter affectꝰ. pᷣmo mõ ſolus deus maledicit: vel hõ cni deꝰ reuelauit.ſcõo vpᷣo mõ hõ maledicit.et aliqũ maledicit: co nõ maledicẽte.hõ em̃ iudicat ſᷣm allegata:deus aũt Fm reiueritateʒ. ¶¶ AUd ſcõᷣm vo dicendũ eſi. ꝙ hõ põt iu⸗ ſte maledicẽ etiã ſi ignoꝛat deũ maledixiſſe pꝛius.ex alio em̃ pᷣncipio ſumit rõneʒ iudicij hõ qᷓ; deug aliqñ. hoc tñ qð hõ hbʒ rectitudis ĩ iudicio:a deo bʒ.¶ Sed adhuc qꝛi tur.ſi ſacerdos ſcit aliquẽ innocentẽ cui mãdat᷑ a ſuꝑio⸗ ri ꝙ excoĩcet eũ.vtrũ teneat᷑ ei maledicẽ: videt᷑ aũt ꝙ nõ quõ ei maledicit ei cui dñs nõ maledixit: ſᷣ ſcit eũ ĩnocẽ⸗ tem.iᷓ ſcit ꝙ ei nõ maledixit dñs:nõ eſt ꝗ̊ᷓ ei maledicẽdũ iContra.demandatũ eſt eia ſuꝑioꝛi penes quez reſidet auẽtas.nec expꝛimit᷑ erꝛoꝛ in madato.j tenet᷑ obedire:g tenet᷑ iſti maledicẽ.¶ Ad qð dicendũ m quoſdã. ꝙ te net᷑ intimaꝛe ſuo ſuꝑioꝛi innocentiã ipſiꝰ.et ſupplicaꝛe ꝗ; alteri demãdet ꝗ ſuꝑ hoc nõ habeat ↄſcĩe leſionẽ.ſi tamẽ inſtet ſuꝑioꝛ:ſniam recitat ſuꝑioꝛis ſed nõ excoĩcet.cum magis ſit deo credendum ꝙᷓ; homini. deus enim innocen tem hʒ ꝓ abſoluto.homo vo hʒ illũ ꝓp ligato/ Ali vo di⸗ s ve⸗A. o cunt ꝙ ſi inſtet ſuꝑioꝛ tenet᷑ excoĩcare.aliter em̃ periret . er vnitas obediẽtie eccleſiaſtice.poſſet eniʒ ſᷣm hoc quilibet lite inferioꝛ ſe ercuſare.nec eſt ſuũ factũ ſed factuʒ ſuꝑioꝛis fi a quo demandat᷑.nec dicit᷑ agere ↄtra ↄſciam. ↄſcientia d em̃ dictat ꝙ iuſte a ſuꝑioꝛi liget᷑. . Exto querit᷑ ſi maledictio fert᷑ ſuꝑ huma⸗ al g nam creaturaʒz ex q̃ cauſa ferenda ẽ.an ſcʒ tegn ſen voto optantis aut nõ:et hoc eſt vtrũ aliqs ee bo , poſſit alij optare penaz in futuro/qð vide⸗ tur ꝑ hoc ꝙ hõ ↄfoꝛmans voluntatẽ ſuã volũtati diuine iio nõ in hoc dicit᷑ peccaꝛe:vᷣ deue vult penã in futuro alicui H” pct᷑oꝝ: ̊ homo nõ peccat maledicendo lʒ maledicat vo. to optantis.¶ IStem ſuꝑ.viij.act᷑.pecunia tua tecũ in ꝑ· ̊O”ðͦð ditonez ſit. iudiciũ dei intus aſpicientes quo maledicio ſmlNMeer mala debeãt foꝛis ferꝛi cognoſcũt.et in maledicto nõ pec cant in qͥ a iudicio dei nõ diſcoꝛdãt.ſi ̊ᷓ illi penã optent i ipſis pctoꝛibo nõ peccant ſic malecie⸗ uo⸗ Lonk⸗ dic rbar &h aug. de ſer. dñi in monte. exponens illð ꝓhe.fiat mẽſa eoꝝ in laqueũ ⁊c.et iterũ fiat filij eoꝝ oꝛphami ⁊c. ꝓpha pꝓ impᷣcatõeʒ ꝗd eſſet futurũ cecinit non optantis voto ſᷣ ſSlahin⸗ ſpũ ꝓuidentis.in qͥ innuit᷑ ꝙ he nõ optauerũt penas ef F"e. illas ſed p̃dixerunt inſpirati diuino ſpiritu. exemplo ꝗ Aphᷣaꝝ nõ eſt maledicendũ voto optantis.(¶ Item tene⸗ mur oꝛare ꝓ ꝓximis maxime ad vitã eternam. cũ de ne/⸗ mine deſperandũ ſit dum eſt ĩ via:g tenemur optare eis vitã eternam. & õ lenemur optare moꝛtem eternã. cum non ↄſtet de ſua repꝛobatõne.ꝗᷓ tenemur nõ maledicere voto bptantis. ( qð dicendũ.ꝙ nõ eſt maledicẽduʒ voto optantis ſ̊ ex amoꝛe iuſticie vel ex veꝛitatis pᷣuiſio⸗ ne nõ veſiderio vindicte nec teſiderio pene eterne.¶ Ad obiectũ aũt in ↄtrariũ dicendũ eſt.ꝙ ſi aligs cognoſcerʒ voluntatẽ diuinã reſpectu pene eterne alicuiꝰ.ſicut dũs nõ vult ei penã eternã niſi ex demeritis finalibo: nec iſte ſ x iſte eh teneret᷑ velle. nõ in ſimplr velle ꝓpꝛio motu. boc ei ẽ opta e. re: ſᷣ vult ꝙ agat pniam et ita nõ vult ei penã eternam. . Eſt q̊ in eo duplex volũtas.vna q vult ei moꝛtẽ eternaʒ: q Mα ſi finaliter moꝛit᷑ in pcto moꝛtali.alia ẽ q etꝰ m ſe abſo⸗ luta:q̃ nõ vult ei penã eternã.et ideo voto optãtis nonẽ maledicendũ.vna aũt volũtas ↄfoꝛmat᷑ volũtati dei añ⸗ cedenti altera volũtati dei ↄſequẽti de ꝗbo dicit damaſ. Ad ſcðᷣm po dicendũ.ꝙ licʒ petꝛꝰↄgnoſcẽt voluntateʒ xi oſeqntẽ penã ſiue æ inaledictõne ipſiꝰ ſymoĩs. etita volüͦtas ſua q̊ Nale glernarer volũtati diuine: vẽllet ſũ el /ſet ipᷣm ſymonẽ agẽ pniaʒ ex ↄpaſſione naturali.⁊ ita decli⸗ nare penꝗ eternà et qͥ ad hec voto optãtis nõ maledictt ei ̊ iudicio diuĩe iuſticie. VUñ grego:cũ ſct᷑i viri maledi⸗ malaie ctis ſnĩaʒ ꝓferãt.hõ ad hac voto vltõis ſ̊ ex iuſtie erami ne erũpũt.intus em̃ ſubtile iudicium dei ↄſpiciũt. imo querit᷑ de ↄpaꝛatione huiꝰpct᷑i ad ꝑ hat alia pctaſvidet᷑ eniʒ ꝙ ſit blaſphemia.ꝑ ̊ Flenc qð dr ſuꝑ illud.j. Jude.non auſus eſt ⁊c̃. Dyabolꝰin ſuba ſua bonꝰẽ:ſ̊ in voluntate malꝰ. iõ ab angelis nõ blaſphemat᷑.qꝛ aliqd ꝓferꝛe ad⸗ uerſus bonã nat᷑aʒ blaſphemiã reputat archãgelꝰ. ergo . maledictõ dy aboli ẽ blaſphemia ſ blaſphemia ẽ guiſſi⸗ 1, e mum peccatum.ergo maledictio dyaboli eſt grauiſſimũ peccatuzʒ. Oꝛ at᷑ blaſpheĩa ſit guiſſimũ pctm.ptʒ ex h̊ qð in lege puĩebat᷑ pena lapidatois blaſphemꝰ. ¶Cont᷑.ſu p illð.inij.ad coł.nunc deponite ⁊ vos oĩa ⁊c.vbi ↄputat᷑ blaſpheiĩa in preʒ ꝓ mĩoꝛi pcto:⁊ ita maledicto.¶ Vꝛete rea.maledictõ et blaſpheĩa ſũt drĩ̃ſa pcta ĩ ſpẽ.̊ neutꝛuʒ Ppor, ↄtinet᷑ ſpᷣ altẽo.¶¶ Itẽ vr̃ ꝙ maledictõ ñ differat ab boici⸗ dio. ꝑ ̊ ꝙ dic criſ.cũ dixeꝛis maledic ei ⁊ domũ eueꝛte ⁊ + — — E . .U — — — — — — —————ʒ—KJN—ĩł — oĩa ꝑire fac.nł ab hoĩcidio differs: maledictõ ñ diffeꝛt ab hoĩcidio. Cont᷑.vr ↄtrariũ ꝙ ſit maiꝰhoĩcidio.dic — — — — — 1 e CIe Mrus — — E — — S Vneſtio em̃ Criſo. tales lingue deterioꝛes ſunt oꝛe ſanguine ple⸗ no carnibo buanis. et loqtur de maledictõne ibi qð pʒ ex pᷣcedenti:dr em̃ ibidem. ſunt qnidã ꝗ intãtũ irꝛationa litatis deuenerũt. ꝙ nõ ſolũ aduerſus inimicos oꝛãt ſed põcomitantiã. ꝗ em̃ impcat᷑ penã creatuꝛe gaẽ creatuꝛa 4 2 . 62 miaz ſecũ. Ao illud vᷣo qð obijcit᷑.ꝙ maledictio ſit ga pinn, 7 ⁊ filios maledicũt illoꝝ.O aũt ſit minꝰpctm bomici⸗ dis pʒ ex hiꝙ; minoꝛ ei pena debet᷑ ⁊ minouꝝs eſt damni Ad qð dicendũ.ꝙ maledictio creature dr blaſppeia vel ꝗ malũ dicit de ea:ꝑ ↄñs malũ dicit de creatoꝛe.vic,ʒ ꝙ ſit pᷣncipiũ maliſſ̊nõ eſt maledictio blaſphemia ꝑ eſ ſlentia. 7 diſtinguendũ eſt. ꝙ dupler eſt maledictio dya⸗ — 2 ak + 66) ene boli.vel ꝓut eſt cauſa male voluntatis qᷓ nocet geneꝛi bu mano: et hoc mõ maledictio dyaboli nõ importat ſecuʒ blaſphemiã.alio modo dr maledictio eiꝰinq;ẽtum creatu ra:et ꝑ ↄns maledicit᷑ creatoꝛ.et hoc impoꝛtat blaſphe⸗ niſſimũ pctm eo q; ↄtineat᷑ ſub blaſphemia. dicenduʒ.q; ſi fuerit ex deliberatiõe animi.maledictõ illa q̃ ẽ creatu re inꝙ̃tum creatura:eſt valde graue pct̃m. redundat em̃ in creatoꝛẽ.Si vo fuerit ex caloꝛe iracũdie cũ impᷣmedi⸗ tatõne:minꝰgraue pcẽm c. Si pᷣo fuerit maledictõ dya: R. boli inqtum eſt cauſa male volũtatis ꝑ quã nocet generi hũano:eſt minꝰgraue pctm.ſic em̃ nõ redũdat in creato rem:et fit ex quodã ðᷣſiderio vindicte. Ad illud vo qð obijcit᷑ de maledictõne et blaſphemia ꝙ differũt ſpẽ. Di⸗ cendũ eſt ꝙ hoc verũ eſt.nihilominꝰpõt tñ vnũ aliqn cõo⸗ comitari alteruʒ rõne alicuiꝰ ↄtenti ſub ipᷣo.i Ad illud dᷣo qð ovijcit᷑ de ↄꝑatione maledictõms ad homicidium ꝙ eſi par illi vel maiꝰ.dicendũ eſt.ꝙ hoc dr in deteſtaõʒ illius pct̃i quo ad iudicẽ.qm̃ ſub illo pᷣcepto decalogi nõ occides quadã generali rone atinet᷑.minus tñ eſt hbomi⸗ cidio pꝛie dicto qͥ ad actũ vel qͥ ad damnũ ↄſequẽs.quo ad libidinẽ pᷣo peccandi poſſit eſſe par.et multotiẽs ↄtin git ꝙ in maledictõne non deeſt voluntas ꝑpetrandi:t ſi adeſſet opoꝛtunitas. embzüoctauum Ctauo querit᷑.vtrũ eque ↄueniant maledi ctõnes in nouo teſta.et in veteri nõ: vi detur. onũ teſtamẽtũ ẽ lex gr̃e ⁊ miſcðie Sei nõ opetit impcatio pene:̊ nõ ↄpetunt maledictõnes in no.teſta. 4 Contra. in vtroq; teſtõẽ iu⸗ Diciũ ſpũale.iudiciũ vᷣo ſpuale vtit᷑ maledictone in delin quẽtes incoꝛrigibiles. ᷓ cũ eque ſit iudieiũ in nouo ſic ĩ veteri vel magis.erit eque vel magis imp̃catio ĩ nouo qᷓ; in veteri.¶ O etiaʒ magis ſit in nono qᷓ in veteri oñdit ꝑ hoc.ꝙ in veteri anẽtas indicandi data eſt ꝑ ſeruũ.In nouo dᷣo data eſt ꝑ filiũ: pras aũt dñi plus ↄuenit filio qᷓ ſeruo.In nouo vo teſtõ legit᷑.pr̃ om̃e iudiciũ dedit filio: nuſc in veteri legi᷑ dexerit ome iudiciũ ſeruo.cũ ergo maledictio ſit cobercio ↄſequẽs iudicium: magis ↄpetit maledictio in no. teſta.qᷓ in veteri. Pꝛeterea.querit᷑ p⸗ . pter quid ꝓhibet᷑ hõ maledicere cũ dni ſit maledictõ mł ſN totiens in ve.te.cũ aũt exemplũ vite bominibo ponat nõ ſacit in bmõi qð nõ vult ab hoĩbo fieri.ſiẽ hr.xxiij. Qu. ſuꝑ illud.quõ maledicã.¶ Ad qð dicendum.qꝙ maledi ctõnes cões ſunt veteri teſta.⁊ nouo/magis tñ ↄpetebãt veteri. yls em̃ ſb lege moyſi ↄſtitꝰplꝰſeruiebat timoẽ pe ne: qn ipts dure ceruicis erat. ſicut hr.viij.act.et. xlvijj. yſa. Scio q; durꝰes tu.et neruꝰſerꝛeus ceruir tua. iõ po⸗ ſite ſunt maledictões plures q̃ dehẽ nõ obſeruãtibo mã⸗ datũ ſic hr.xxviij.deu.ppls autẽ ſub lege gre ↄſtitutꝰ:plꝰ Eniebat amoꝛe patrie et iõ plus ẽ ibi de bnñdictõne minꝰ maledictõne.vñ.v.matłʒ. ꝓponunt᷑ britudines ſine ve tn luc.vi.ponunt᷑ cũ ve.i.maledictõnibo:ad oſtendendũ ꝙ filij iſrahel ſernire debent ex caritate ſimpliciter. vel babere duplicem reſpectum:vnum ad pꝛemium 7 B ma⸗ ius:et alterum ad penam et hic minus.⸗ Ad obiectum autem reſpondendum eſt ꝙ licet iudiciuʒ nobilius ⁊ po⸗/ tentius ſit in nouo ꝙᷓ in veteri:tamen non ita competit ei maledictio.regis enim cuius eſt indicium eſt cum miſe⸗ cxlvij. ricoꝛdia iudicare dum eſt tempus miſericordie.ſerui vᷣo qui iuratus eſt legibus ẽ cuʒ ſeueritate iudicare. Ideo chriſtus qui conſtitutus eſi rex et iudex in nouo teſta⸗ mento cuʒ miſericoꝛdia iudicat in pꝛeſenti.in futuro vo cum ſeueritate iudicabit vbi nullum relinquit᷑ iudiciuʒ ſeruo. Seruus vo qui iuratus eſt legibus in preſenti cũ ſeueritate iudicat:ideo in veteri teſtamento tamgraues pene erant conſtitute.i Ad illud vᷣo quod obijcit᷑. ꝓpter quid homini ꝓhibet᷑ maledicere:cum ipᷣe dominus male dicat.qui exemplũ agendi hominibo dat. Dicendum q eſt dupliciter maledicere:vnum qð eſt ex malicia vindi⸗ cte.⁊ aliud qð eſt ex amoꝛe iuſticie cũ ad eum ptinet ius auẽtis diuineet hoc modo accipit exemplum a deo qui non maledicit niſi virtute iuſticie. io. cxlviij. ge blaſ/ bemia in deum. NOſt peccata oris que vergũt in iniuriã ꝓximi:ſegtur pecc — — catũ oꝛis qð vergit in iniuriã cæi pᷣnci⸗ v ſu i ſmos tn gr er) Aa paliter qð dicit᷑ blaſphemia. Circa qð ſn KZ B querenduʒz ẽ. Pꝛimo ꝗd ſit blaſppema/ re. Sc do que ſint differẽtie eius. Lercio vtruʒ ſit ſemꝑ moꝛtale pctm. Quarto vtrum ſit hominis tm̃ in pũti an etiã in futuro.Quinto de ↄꝑatõne huiꝰ peccati ad q̃daʒ alia genera pctoꝝ vel ſpecierũ inter ſe. Sexto vtrum ſit peccatum irremiſſibile. Septimo vtrum ſit tm̃ in dictis pel etiam in factis. embrum prumunz Arca pꝛimũ ſic dicit haymo.laſppema re eſt umelis 3 vel aliq ↄuicium inferee veʒ t rn Ffnchioſti inſiniuriã creatoꝛis. Sʒ videt᷑ ꝙ diffinitõ echntlar ſtd no nõ ↄueniat om̃i blaſphemie.ꝑ hoc qð dicit᷑ iiij.ad ephᷣ.ſupꝑ illud. Hlaſphemia tollat᷑ a vobis.glo. q̃ . fit in deum vel in ſctos: ̊ nõ oĩs blaſphemiaẽ in deum. Item ſuꝑ illud.j.Jude.maieſtatẽ aũt et blaſppemant glo.oĩs blaſphemia ẽ canẽda ſ̊ maxime in creatoꝛc̃.q̊ ñ oĩs blaſphemia eſt in deum. ¶ Ad qð dicendũ. ꝙ blaſ⸗ phemia ꝓprie dicta ẽ in deũ.ꝙ aũt dr eſſe in ſctos vel in creatura:hoc ẽ gꝗa in illis blaſphemat᷑ deus qui ẽ ↄditoꝛ creature ⁊ rectoꝛ et datoꝛ ontund⸗ Set indirecte oĩs blaſphemia ẽ in deuʒ. ¶ Ponit iterũ diſfinitio blaſ⸗ m glo Al ephe aiſ phemie talis. Plaſphemia? ꝑ quã de deo ipᷣo falla dicũ⸗ tur.¶Sʒ videt᷑ ꝙ hec diffinitõ nõ ↄueniat.eſt em̃ q̊ddaʒ blaſphemare.cũ attribuit᷑ creature qð eſt ꝓpꝛiũ dei. vt ſi dicat᷑ ꝙ angelꝰ vel bertat er e nõ falſuz dr de ſg de creatura:& pᷣdicta diffinitõ eſt nõ ↄueniens.ql Noq 15, — dicẽdũ.q pᷣdicta diffinitio intelligit de blaſphemia ſim· as ſyes plicit.vbi remonet᷑ a deo qð ei vere ↄuenit:vł ei attribu itur qdð nõ ↄuenit.nõ gꝗa nõ ſit blaſphemia attribuere al teri qð ei ſoli cõuenit. embrum ſecundum Ecudo querit᷑ q ſint dr̃ie eiꝰ.et ponuntur tres.quaꝝ vna ẽ cũ attribuit᷑ deo qð ei nõ ↄuenit.Scðdðo ẽ cũ ab eo remouet᷑ qð ei cõ⸗ uenit. Tercia cuʒ attribuit᷑ create qdð dro appꝛopꝛiat᷑.¶ Itẽ in pᷣmo li.de tri.ponũt᷑ alie tres drie.q̃ rũ vna ẽ eoꝝ q ſapiũt de deo Fm coꝛpꝰ.vt ꝗ opinãt᷑ deũ ee candidũ vel rubeũ ⁊ talia ei attribuũtur.Et alia ẽ eorũ ꝗ ſapiunt de deo ſᷣm ſpm̃ creatũ ⁊ talia ei attribuunt.vt ꝙ deus ẽ obliuiſcẽs aut recoꝛdãs ſiue penitẽs.⁊ hꝰmõi. Teꝛcia ẽ eoꝝ ꝗ attribuũt deo aliꝗd excellẽs coꝛpꝰa ſpim̃ qð nulli rei ↄueit.vt ꝗq dicũt deũ talis eẽ potẽtie vt ſeipᷣm gennerit. nulla eĩ ẽ res q̃ ſeip̃aʒ gignat vt ſit.et hec blal⸗ phemia maioꝛ ẽ pdictis.vñ dic h̊ moꝛbo oĩm triũ geneꝝ ẽ peſſimꝰ. õt qri q̃liter he tres dr̃ie ſe hẽant ad ali as tres.. Mꝛetẽa.vtrũ poſſint eſſe płes qᷓ tres.vt due·l. ſint reſpectu creat᷑e ſic due ſũt reſpectu creatoꝛis. Vꝛe terea eum ſint tres differentie poteſt queri. vtrum blaſ⸗ phemia eque dicat᷑ de eis.an magis de vna ꝙᷓ; de altera. Vligdet᷑ em̃ ꝙ marima blaſphemia ſit cum attribuit᷑ deo qð ei nõ ↄuenit.vñ hoꝛrendũ eſt de deo aliquid falſi dicẽ et ſi ad laudẽ eius videat᷑ ꝑtinere.nõ em minoꝛi ſ̊ maio⸗ ri ſcelere foꝛtaſſis in deo laudat᷑ falſitas ꝙᷓ; vituꝑat᷑ veri⸗ tas:g̊ maioꝛ blaſphemia videt᷑ eſſe cuʒ attribuit᷑ o qð ei nõ ↄuenit:qᷓ; cũ remouet᷑ ab eo qð ei ouenit.( Cont᷑. plus ẽ mali deũ aſſereꝛe dũ nõ eſſe.qᷓ; ſupponendo ipſuʒ eſſe aligd et ei attribuere qð nõ ↄuenit.Sʒ cũ quicꝗd in deo ðẽ idem ſit qð deus:remouere aliꝗd ab eo qð ei cõue nit eſt remouere ab eo eſſe:& maioꝛ blaſphemia eſt cũ re mouet᷑ ab eo qð ei ↄuenit:qꝙ cũ attribuit᷑ ei qʒð ei nõ con uenit.&̊ maioꝛ blaſphemia ẽ cũ vituꝑatur veritas q; cuʒ lauda? fiſina. e qð dicendũ. ꝙ tres dr̃ie q̃ dãtur intelligi in pᷣma diuiſione: ↄtinẽtur ſub vna dr̃ia alteriꝰ diuiſionis.ſub illa.ſ.qͥ attribuitur aliquid dro qð ei nõ ↄuenit.vñ nõ eſt pᷣma diuiſio blaſphemie ſed ſcõa. Ad ſcðm vᷣo dicendũ.qꝙ nõ ſunt due dr̃e blaſphemie reſpctqu creat᷑e:ſic ſunt due rſpeetu creatoꝛis.oĩs eĩ dꝛia blaſphe mie aliqͥ modo ad creatoꝛẽ ſicut ad deũ reſertur. cuʒ em attribuit᷑ creature aliquid qð ſoli deo ouenit:iniuria eſt creatoꝛis.ſi ðᷣo remouet᷑ a creatura qð deo ↄuenit vel nõ ↄuenit:nulla ex hoc fit deo iniuria.⁊ ita reſpectu creatu re eſt tm̃ vna dria blaſphemie:in attribuendo.ſ.nõ ĩ re/ mouendo:reſpectu vᷣo creatoꝛis vtroq; mõ.⸗ Ad terciũ vᷣo dicendum.ꝙ differũt he tres dr̃ie ſᷣm gꝛadꝰ.vt pꝛima ſit cũ laudat᷑ falſitas.ſcða cũ vituꝑat᷑ veritas.tercia cuʒ falſo attribuit᷑ creature qð eſt ſolius creatoꝛis.⸗¶ Ad ob iectũ aũt in cõtrariũ dicendũ. ꝙ licet ꝗgcquid in deo ẽ ſit ipſe deus:tñ otingit aliquid negare de deo qð ei ↄuenit. nec tñ negat᷑ ipᷣm eſſe.uñ nõ ex hoc ſeꝗtur ꝙ maiꝰmalum ſit vituperare in deo veritatem:qᷓ; laudare falſitatem. embrum tercmz tale pctm. qð videt᷑ ꝑ hoc qð dr ſuꝑ illud. yla.xvij. ad ꝓłm terꝛibilẽ ⁊c.glo.oẽ pec⸗ catũ ↄꝑatuʒ blaſphemie leuiꝰẽ: nõ eſt ve niale pctm..et eſt petm veniale vel moꝛtale:g eſt moꝛtale ⸗„ ¶r· Item ſiẽ hr.xxiuiij.leui.pcto blaſphemie debebat᷑ lapi⸗ datio.ſ̊ om̃e petm cui in veteri lege moꝛs debebat᷑ ꝓ pe⸗ na moꝛtale pcẽm reputat᷑ in genere:ꝗ̊ blaſphemia eſt vłr moꝛtale pctẽᷣm.( Cont᷑.iij.ad coł.ſuꝑ illud.Nũc aũt de ponite ⁊c̃.glo.pꝰmaioꝛa ꝓhibet mĩoꝛa:inter qᷓ ↄputatur blaſphemia.⁊ enumerãtuꝛ ibi pcta venialia.& aliqua eſt blaſphemia q̃ eſt veniale ꝑctm.4 Preterea.ea pcta q̃ re mittunt᷑:inter venialia ↄputant᷑.et ſi non ex genere tñ ex euentu:ſᷣ blaſphemia ẽ de pct᷑is q̃ remittunt᷑ hominibus ſicut hꝛ.xij.math.om̃e pctm et blaſphemia remittet᷑ hoĩ⸗ bus.et.iij.m arci.dimittẽtur filis hoĩm pct᷑a ⁊ blaſphe⸗ mie quibo blaſphemauerunt.̊ blaſphemia ↄputat᷑ inter pct᷑a venialia genere vel enent: blaſphemia eſt moꝛtale pctm:cũ ꝗs cũ veliberatõne ĩ in⸗ iuriaʒ dei peccat.Si vᷣo fiat ex ſurꝛeptõne põt eſſe veni⸗ ale ſᷣm ↄditõeʒ ꝑſone.licet qtum ẽ de genere actꝰdicatur moꝛtale pctm.¶ Ad obiectũ aũt pᷣmo dicendũ eſt.ꝙ licʒ blaſphemia ↄputet᷑ inter minoꝛa pct᷑a.nõ tñ ex hoc ſeꝗ⸗ tur ꝙ blaſphemia ſᷣm om̃eʒ modũ ſit moꝛtale. In pctis em̃ moꝛtalibo quedã ſunt maioꝛa:q̃dam ſunt minoꝛa.pt᷑ aũt eſſe veniale cum adeſt ignoꝛãtia q̃ nõ credit hõ blaſ⸗ phemare deuz. 2 ſi dicat huiuſcemodi verba ⁊ cũ h̊ fue/ rit affectõnis impetu vt ex ꝑte rõnis et voluntatis petm alleuiat᷑.¶. Ad ſcᷣm vᷣo dicẽdũ.qꝙ lʒ blaſphemia aliq ſit remiſſibilis:nõ tñ eſt ꝓgter hoc veniale pctẽm ĩ genẽ ſuo: ſß ex hoc ſegtur ꝙ hʒ infirmitatẽ vel ignoꝛantia adiũctã in ꝑſona ępter quã moueat᷑ deus ad remittendũ vel mo ueri poſſit.¶ Ad ea dᷣo q obiecta ſunt ex alia ꝑte.dicen⸗ dum eſt ꝙ cum dr om̃e pctm ↄꝑatuʒ blaſphemie leuius eſt. hoc nõ intelligit᷑ de blaſphemia ꝓut ↄtinet in ſe om̃eʒ modum blaſphemie:ſed prout determinat blaſpbemiaʒ Ercio querit᷑ vtrũ blaſphemia ſit ſꝑ moꝛ⸗ d qð dicendum. in ſummo.rel fit comparatio alioꝛum peccatoꝛum qui⸗ bus peccat᷑ in ꝓximũ.quo ad hoc ꝙ peccatur in ꝓximuʒ reſpectu blaſphemie inꝙᷓ̃tum peccatur in deum. bm illð quod dicitur.j reg. ij. Si peccauerit vir in virum placa ri poterit deus.ſi aũt in deum peccauerit vir: quis oꝛa⸗ bit ꝓ eo:? Si vo accipiatur blaſphemia in termino.hoc eſt pꝛo ſpiritu blaſphemie.ꝓut dicitur.xij.math. ſpiritꝰ blaſphemie non remittetur ſᷣm hoc fit comꝑatio ad pec⸗ cata que fiũt ex infirmitate et ex ignoꝛantia:que ꝙtuʒ ẽ de hoc leuioꝛa reputantur. (Mlembꝛum quartum Aarto querit᷑ vtrum hois ſit tm̃ in pᷣſenti blaſphemare aut in futuro. O tm̃ in pñti videt᷑.blaſphemare em̃ eſt pcẽm peccaꝛe in deũ:ᷣ in pꝛeſenti eſt tᷣus demerendi.&ᷓ in — — pin eſ tpᷣs peccãdi.ᷓ in pñti tm̃ eſt ts blaſphemancdi. Contra.xvj.apo.ſuꝑ illud blaſphemauerũt in mẽoꝛia apud ⁊uʒ. glo.in inferno poſiti ꝙuis ſciant ſe ꝙ merito puniri:dolebũt tñ ꝙ deus tantã potentiaʒ habeat q; pla gas eis inferat.et h̊ eſt blaſphemia: nõ tm̃ eſt blaſphe⸗ mia in pñti ſ̊ etiã in futuro.ql Foꝛte dicet᷑ ꝙ blaſphema re in futuro nõ dicet᷑ ꝑ modũ actꝰ culpabilis lʒ ſit ꝑ mo⸗ dum habitꝰ:ſed erit ꝑ modũ actus penalis.Cont᷑.velle potentiã diuinã minui ſi eſſet in aliqͥ pnti.deſignaꝛet coꝛ dis blaſphemnã.etſi ꝓrumꝑet in aciũ ſermonis eẽt blaſ phemia oꝛis.ſi ̊ ↄſilis actꝰ in ſpẽ ſit in ipis damnatis: vt eſt hic actus culpabilis:ita ⁊ ibi erit actꝰculpabilis. qð dicenduzʒ. ꝙ licet ↄſilſis actꝰinoꝛdinatꝰexeat a damnatis q̃lis exit a pctoꝛibo in pñti:tñ diuerſuʒ ẽ pᷣnci⸗ piuʒ ereũdi.hic em̃ trabit aliq̃ delectatio libidinoſa que exit a li.ar.ibi pᷣo ſuſtinentia pene excellentis induratõe vel acerbitate inducit ad hoc.vñ hic in actũ culpabilem ibi totaliter cedit in actũ penalẽ.ſimilitudo em̃ actus in ſpẽ naturali eſt vtrobiq;:ſed ſilitudo in ſpẽ moꝛali non ẽ vtrobiq;. doloꝛ em̃ aliqũ nominat actuʒ culpa bilem. ali⸗ qñ nominat actum penalem. et tunc eſt diſſimilitudo in ſpecie moꝛali. Mlembrum quintum Vinto querit᷑ de ↄꝑatione hui peccati ad alia quedã genera peccatoꝛum vel ſpecies inter ſe. Et pꝛimo oſtenditur ꝙ maius eſt ⸗ peccatũ alijs peccatis yſa.xviij. ad ꝓplum cerꝛbilem. glo.nihil hoꝛribilius blaſphemia que ponit os ſuum in celum. ꝗ eſt maius peccatum alijs. 4¶ Item Rich.de ſancto vinc. Sceleratiſſimum genus pcti quã⸗ do quis in dei vituperijs delectatur.quid aliud eſt ſpũs plaſphemie niſi affectatio ⁊ æſiderium vituꝑatonis. cũ boc genus peccati ſit blaſppemia erit maius alijs pec⸗ catis.¶¶ Contra.ſuper illud pᷣs. Molite exaltare coꝛnu glo.maximũ eſt viciũ excuſatõnis.nam quaſi coꝛnu eri⸗ git:qui peccata ſua per alios nititur excuſare.vt peꝛ dy abolum vel per alios ſuaſoꝛes vel per neceſſitatem intel lectorum.ergo peccatũ excuſatõnis eſt maximũ. non er⸗/ go blaſphemia.¶ Item ſuꝑ illud. non miſerearis omni⸗ bus qui oꝑantur iniquitatem.glo.eſt defenſio peccato⸗ rum quãdo defendit hõ quod deus odit. de quo dicitur. eſt peccatum ad moꝛtem: non pꝛo eo dico vt oꝛet ꝗs: ſed ꝓcto ad moꝛtem nullũ eſt maius.ꝗ̊ nec blaſpheĩa.⸗ Ad qð dicendum.ꝙ blaſphemia/put accipit᷑ ꝓ ſpũ blaſphe⸗ mie:eſt max imũ pct̃ᷣm ex duplici rõne.ꝗa iniuria fit deo ga ex malignitate peccat᷑.maiꝰ ẽ ̊ rſpectu illoꝝ pctoꝝ q̃ nõ fiũt in qũ:et reſpectu eoꝝ q fiunt ſed nõ ex maligni⸗ tate.et ſic accipiunt᷑ pꝛedicte auẽtes:cũ auteʒ dic ꝙ pec⸗ catũ excuſatiõis eſt maximum: intelligendum ẽ ꝙ maxi⸗ mum dicitur quia aufert remedium peccati er ꝑte eius qui pemitere debet.remediũ aũt pect᷑i eſt accuſatio ipſius pctoꝛis et oĩmoda ↄfeſſio pcti.in hoc gᷓ dicit᷑ pcẽm excuſa tionis marimum. Ex altera ꝑte blaſphemia dicit᷑ mari mum.ga ꝓuocat oculos diuĩe maieſtatis ad nõ milerẽ⸗ . —-—- —— —!1 —.— — — — . Mneſtio .Cxlix. nn dum ſiue a dño remittenduʒ.(¶ Beinde queritur vtrum crtur habere cauſam remiſſionis.ᷓ hoc peccatum eſt ir ls blaſphemia ſit maiꝰpcẽm homicidio vel par.ꝙ autẽ ſit: remiſſibile.Dicit᷑ etiã.xij.math.ſpus blaſphemie necxe gen videt᷑ ꝑ hoc qð dicit aug.o minꝰpeccant qui blaſphe⸗ mittet hic nec in ſanuro⸗iten heſiciꝰloquẽs ⁊ G̊ pcto on mant rp̃m regnantẽ in celis:ꝙᷓ qui crucifixerũt ambulã iuſte ſine miſcdᷣia punit᷑ ſiue a pribo tanꝙ; ciuis eruditꝰ loe tem in terꝛis.hᷣ̊ qui crucifixerũt ꝑpetrauerunt gꝛaue ho ſiue nouit᷑ didiceꝛit tanꝙ; ꝑegrinus. petm hꝰẽ irremiſſi n micidiũ.& blaſppemia in xpᷣm regnantẽ in celo ẽ par pec bile. KTonra hiero. Rahobemtalieet tanqᷓ; culpa non peen catũ vel maiꝰbhomicidio. Ad idem.pctm blaſphemie ? careat erꝛoꝛis:tñ veniã bʒ ꝓpter coꝛpis vnitatem.4.! ꝛe i ↄotra pᷣceptũ tabule pᷣme.pctm vᷣo bomicidij otra pᷣceptũ teꝛea.xij. math. blaſphemie et pcm remittunt᷑ bominibo ſcðe tabule:ſ̊ maiꝰeſt pceptũ pꝛime tabule ꝙᷓ ſcde: ma⸗ blaſphemia ẽ remiſſibilis. 1 qð dicendũ. ꝙ blalſ⸗ ius eſt ꝑcim blaſphemie ꝙᷓ homicidij.¶ Contra. homi⸗ phemia aliqñ fit ex coactõne ſicut dicit richardꝰ. aliqñ cidiũ om̃i genere ẽ moꝛtale pcẽm cũ eſt pctm.pꝛimũ locũ ex deceptõne.cum aũt fit ex coactõne tũc peccat᷑ in prem nti etiã tenet in penis:blaſphemia nõ omi genere eſt moꝛta cum aũñt ex deceptõne tunc peccat᷑ in filiũ. vtroq; aut mõ ſti le:nec ſemꝑ debet᷑ ei pꝛimꝰlocꝰin penis: ̊ homicidiũ eſt habet in ſe cãm excuſatõnis et dr remiſſibile gqa bʒ ſecuʒ in maius pet̃m blaſphemie. E qð dicendũ.ꝙ maiꝰpõt annerã cauſam motiuã miſcdie diuine ad remiſſionem. dici pctm pcto ſᷣm plures rones.tũ ſᷣm rõnem maioꝛis Cũ aũt peccat᷑ ex malignitate vel er certa ſcientia pecca . libidinis:tũ ſᷣm rõnem maioꝛis iniurie:tũ ſᷣm ratõnem to blaſphemie qð dicit᷑ ſpũs blaſphemie dicit᷑ peccatum 4 maioꝛis damni:tum ſm rõneʒ maioꝛis reatus.i·obliga irꝛemiſſibile,nõ quia poſſit remitti: vel ga non aliq re⸗ 1 tionis ad maioꝛẽ penam.ſm pꝛimũ modũ põt peccatum mittitur:ſed quia non gerit ſecũ cauſam mouentẽ ad re⸗ 4 Nalp deini eſeror peto õ 8 ull lebiain miſſionẽ.et h̊ͥ mõ intelligunt᷑ rationes ſupꝛadicte. et excedentia pnt eſſe et exceſſa.qᷓtum ad ſcᷣam ratõen (W ſt 3 mardeſt petimn blaſphemie qᷓ boimicidh:ga fit maioꝛ inin „us ne 10 Cx. I. de Jone ria rõne aoelz a natrae regn anels ecle⸗ e late in riſu. ludo. ĩoculatione. H in aioꝛ ipliꝰ regnatis in terꝛs. ꝛeterea. plus eſt a —6 = G vitam gre q; r nature. qtum aũt ad terciã rõneʒ ma- Acto E pec cato . ius damnũ oſequit᷑ eſſentialr ipᷣm pctm bomicidij qᷓ ipᷣm coꝛdis ⁊ oꝛis ↄſequenter dicendũ eſt de petm blaſphemie.maioꝛ etiã pena tꝑalis debet᷑ in crimi peto oꝑisiſ qa pcrm oꝑis magnaʒ lati⸗ nis maioꝛis deteſtatõne.(¶ Ad buc etiã querit᷑ vtrũ blaſ tudineʒ habet.in tractatu diuiſionũ ſe⸗ pbemare ſit maiꝰpcẽm ꝙ; ꝑinrare:et videt᷑ ꝙ ꝑiurare ſit quentiũ aget᷑ de illis ſin pnti aũt ſuffici maiꝰpetjm. ꝗa ꝗ piurat: nomẽ di ſumit iuanũ et deũ aſſu⸗ init teſtẽ falſitatis:ſᷣ teſtis falſitatis non põt eſſe niſi fal⸗ ſus.et ita imponit deo falſitatẽ.ſᷣ nõ oĩis blaſphemos di is oꝑis q̃ ꝑtinent ad geſtũ vel ad nutũ coꝛporis. 7 que ꝑtinent ad oꝛnatũ.pcrm aũt qð eſt in geſtn vel nu⸗ tu coꝛꝑis quoddã attendit᷑ in ſe.quodã reſpectu ꝓrimi 49 cit crũ eſſe mendacẽ: pͥ aliqd aliud attribuit ei qð ei non Peccatũ in ſe dicit᷑ perm ioculatonis vt riſus attendat᷑ ſet v.ſais 1 ↄuenit.̊ minoꝛ põt eſſe blaſphemia pꝑiurio.que em ma⸗ tum ad motũ oꝛis.ioculatio aũt q;tum ad motũ coꝛpo . ioꝛ iniuria q́; eù dicere mendacẽ cũ ſit ſumma veritas. ris/ſiue geſticulatõ:ſubſannatõ aũt et deriſio qtuʒ ad ꝓ⸗ . Contra ſuꝑ illud.iiij.ad ephͥ.blaſphemia tollat᷑ a vob zinddeind dicendũ eſt de riſu et ioculatõne.que⸗: glo. maius ẽ blaſphemare ꝗ;ᷓ ꝑiurare.quia piurãdo fal⸗ rendũ eſt vtrum ridere et ludere ſiue ioculaꝛi ſit petm. regenmrergren 1. ſe rei adbihet᷑ teſtis deus.blaſphemando væ ſeipſo falſa dicunt᷑.¶ Ao qð dicendũ.ꝙ blaſphemia eſt maiꝰ perm in genere piurio.licet vtrũq; reſerat᷑ ad pᷣceptum pꝛime tabule. m quendã moduʒ. plus em eſt falſum dicere de do ꝙᷓ dicere falſum dæ creatura cũ aſſertione.et licet in ꝑiurio inuocet᷑ deus teſtis: hoc non eſt quia deꝰ ſit teſtis falſitatis: ſ vt firmet᷑ credulitas in eo cui iurat᷑. nibilo⸗ minus tñ aliqua blaſphemia põt eſſe minoꝛ aliqͥ ꝑiurio. Membrum. vj. Z Erxrto querit᷑.vtrũ blaſphemia ſit tm̃ in di ctis:an etiaʒ in factis. aũt ſit in dictis pʒ ꝑ boc qð dr.iij.ad eph̊. Mlaſphemia ẽ ꝑ quã de deo ipo falſa dicunt᷑. Sitłr. xxiiij. Leui. Qui blaſphemauerit nomen dni ⁊c.glo.NMaledi cit deũ qui neſciẽteꝛ blaſphemat et petm recipit.i.penaʒ ꝓcti.¶ Cont᷑ ſuꝑ illud.ij.pe.ij.ꝑ quos via veritatis blai⸗ phemat᷑ ⁊c.via veritatis blaſppemat᷑ ꝑ hereticos.nõ ſo lum in eis qͥs ſue hereſi ſeductos aſſociant: in eis q; qᷣs ꝓumpuriſſima facta ſua? ſacrificia vel etiã miſteria exe crãda q faciũt ĩ odiũ xp̃iani noĩs ↄcitãt exiſtimatibo in⸗ ꝑitis om̃s xpᷣianos hmõi flagicijs mãcipatos.ex q̊ͥ hr ꝗ lum nihil hʒ in ſe excuſatõnis.ſᷣ gꝗa h̊ nõ vi ⁊ quia ex minoꝛi libidine procedat: et quia minoꝛis ſit x ſanc. victo.loquens de hoc pcto. qB ma Scðdo ꝗᷓ ſi aliqñ eſt moꝛtale.Tercio ſi inſpectoꝛes ludo rum aut ioculationũ peccent aliqñ venialiter aliqũ mor taliter. Quarto vtrum miniſtrantes neceſſaria talibus Membrum primum D pꝛimũ ſi iſta non ſint pecca⸗ ta.ridere enim a natura ineſt homini.⁊ ſi⸗ cut flere ẽ reſpectu triſtabilis: ita ridere ẽ relſpectu delectabilis. ſic &̊ flere põt eẽ ſine cto ita 2 ridere ſine pcto.⸗ Item inter om̃s vᷣtutes mo⸗ rales ſiue ↄſuetudinales ↄputat᷑ eutrapelia. entrapelia aũt ẽ medietas in ludis:q̊ ↄtingit iſta fieri ſine peccato. Item dicit.iij. eccs. Eſt tpᷣs flendi et tps ridendi.tpᷣs plangẽdi et tpᷣs ſaltãdi.tpᷣs at᷑ ſumit᷑ ꝓꝑ oꝑtunitate.opoꝛ⸗ tunitas aũt non eſt in pcto & riſus ⁊ ſaltatõ pnt eſſe ſine peto.¶ Item greg.dauid plus ſtupeo ſaltantẽ ꝗ; pugna⸗ tem. pugnado hoſtẽ ſubdidit:ſaltando coꝛam dño bõ ſe⸗ ipᷣm huiliado meruit:h̊ pugndo cũ hoſte meruit:g̊ mul⸗ tofoꝛtiꝰſaltando meruit.¶ Itez ſeuerũ eſſe tp̃s ⁊ locꝰ ex⸗ 2 igit ſic letari ſapiẽter.vt nullꝰhẽat te tanq; aſperũ nec cõ temnat te vt vileʒ.ex quiba omibo colligit᷑ ꝙ ludus? io⸗ culatio pñt eẽ ſine pcto. EKone Exo.xxxij.ſurꝛexeꝛunt ludè.glo.eſus ⁊ potꝰad ludũ impulit.ludꝰad idolatriã: . blaſphemia nõ tm ẽ in dictis etiaz in factis. ¶ Ad qd veiat qꝛ ſi vanmitatis culpa nõ caute ↄpeſcit. ab inigtate mens dicendũ.q blaſphemia. ꝓprie dr eſſe in vᷣbis.eyxtendit᷑ tñ incauta deuoꝛat᷑: in ludo eſt pctm. ¶ Ytem criſo.ſQon aliqn ad illa q eſt in oꝑibo.ſiẽ ↄfeſſio ⁊ negatio licʒ ꝓpꝛie dat de? ludẽ ſ̊ dyabolꝰ.audi ꝗd ludentes paſſi ſunt.ſedit dicat in vᷣbis:tñ nibilominꝰ aliqñ accipiunt᷑ in factis.ſi⸗ ꝓls comedẽ et bibere ⁊ ſurꝛexer᷑̃t lude. q̊ ludè nõ eſt ſine cut dr:j.ad thitũ.ↄfitent᷑ qdã vᷣbis factis aũt negant. pct᷑ᷣo.¶ IOtem.xv.hiere.i⸗.õ ſedi in ↄcilio ludentiũ.⁊ ſiłr (Mlemor m e uj. Ebo. malũ eſt lude cũ in oꝑoſito ꝑſone ille reddã .1 orn P. tur ↄmẽdabiles.¶ IOtẽ criſo.i.i õ ẽ nr̃jm ridẽ ↄtinue ⁊ fra⸗ Eptimo querit᷑ vtrũ blaſphemia ſit peẽ̃m giꝛ z laſciuiꝛe.et loqꝗtur ĩ ꝑſona xpᷣianoꝝ. xpiani peccãt irꝛemiſſibile.qð videt᷑ ꝑ hoc qð dic hugo. pas; ludẽdo.⸗ Silr dr de riſu ꝑ h̊ qð dr.vj.luc. ve vob q nũc ridetis.ct.vij.eccs.Coꝛ ſtultoꝝ vbi leticia.et dĩc gio. vj. luc.cet ſlulticiã ridẽtibo pꝛudẽtiã flentim aſcribendã. Ad qð dicendũ. ꝙ multiplex eſt riſus. Eſi em quidã qui ꝓuenit ex ſerenitate ↄſcie et pᷣguſtatõne gaudij ſuꝑni 2 iſte riſus nõ tm̃ eſt ſine pcto: ſ̊ ꝑtinet ad fructũ ſpũs ꝗ eſt gaudiũ.Eſt iterũ riſus qui cedit in pᷣmiũ. de quo dr vlt. ꝓuer. Ridebit in die nouiſſimo.vñ glo.gaudebit in retributõne regni celeſtis ꝗ dolebat in certamie vite pꝛe⸗ ſentis.Eſt iteꝝ riſus qui ꝓcedit in demerituʒ. qui fit ex imoderata leticia.de quo dr̃.vij.eccs.melioꝛ eſt ira riſu. AAlo. interli.qꝗ diſſoluit etiã ſapientẽ.et in eodẽ ſicut ſoni⸗ e ius ſpinaꝝ ardentiũ ſub olla fit riſus ſtulti.et ᷣm bunc von/ modũ riade ſine pcto. Eſt iteꝝ riſus ex ip̃a natura mã⸗ ſuetudine.et ſic atteſtat᷑ bonitati nature: et bonũ nature ceterminat. Eodem mõ põt diſtingui de ſaltatione et lu⸗ do. Eſt em̃ ſaltatio vel ludus q ꝓꝑueniunt ex mentis laſci uia.et ſᷣm hoc ſunt pctᷣa vel cũ pcto. Et eſt iterũ ſaltatio vel ludus ex ſpũali mẽtis iocunditate.et hoc mõ ſaltanit dð coꝛã archa ⁊ riſit in ſignũ huilitatis ⁊ ſpualis iocun ditatis.et ſᷣm hoc ſaltatio ceſſit in meritũ. Aliqñ vo fit ad nature recreatõeʒ et 'ᷣm h̊ bonuʒ nature determinat. Aliqñ fit cauſa exercitij et ſic bonũ artis determinat. et ſᷣm hũc modũ põt eẽ idifferens ad meritũ vel demeritũ. Per iam dicta pñt ſolui q̃ obiecta ſunt qð eĩ pꝛio dẽm eſt ad actũ naturalẽ refert᷑.ſecũdũ ad actũ virtutis ↄſue Pte tudinalis. terciũ vo indifferẽter accipit. quartum vᷣo ad actũ vᷣtutis gratuite.ꝗntũ vᷣo ad actum vᷣtutis moꝛalis. Econtra dᷣo qð dr in Exoð.ad ludũ culpabilem ꝑtinet. Similiter et ea que conſequuntur de ludo.riſu. et iocu⸗ lation (Suebruz ſecunduz Ecũdo querit᷑ ſi aliqñ ſint pcr̃a moꝛtalia. vicʒ riſus luduo ⁊ ioculatio.ð vidr̃.ꝑ HG̊ᷣ qð dr luc.vj.ve vobᷣ qui nũc ridetis.ve em ↄminatõnẽ pene eteꝛne ſignat.q̃ ꝓ peccato moꝛtali dæbet᷑.¶ Item beda. Riſui vacantes male obſe⸗ quentiũ clientela maioꝛẽ ſouent᷑ ad penã.4! Item.iiij. ia⸗ uitate ſcli t iteꝝ.xiiij. ꝓuer. Riſus doloꝛe miſcebit 2 ex trema gaudij luctus occupat.et dic interli.luctꝰ ꝑpetuꝰ: 6/6 talis nõ dr niſi p moꝛtali pcto. eti/ et.xxvij.ecci. Ri⸗ ſus illoꝝ in delictis pct᷑i:ſᷣ delictuʒ ſonat in moꝛtale pec-⸗ catũ: riſus eſt moꝛtale pctm. aut ſit veniale patʒ ex quibuſdã auẽtibo ſupᷣdictis.fiũt em̃ ex quadã cã leui⸗ tatis ſicut dr.njj.thob.¶ Pꝛeterea nõ eſt expᷣſſa ꝓhibitio diuina in ↄtemptũ cuiꝰvideant᷑ ꝑpetrari.¶ Ad qð dicen dum . ꝙ aliqñ in his eſt veniale pctm.aliqñ moꝛtale.põt em̃ immoderata leticia ex q̃ oꝛiginẽ ducũt nõ pᷣferꝛi incoõ mutabili bono ſ̊ põt fieri ↄuerſio ad mmutabile bonuʒ citra deũ et ſic erat veniale.ſi vᷣo fiat in ↄtemptuʒ dei vel pᷣferat᷑ incõmutabili bono:ſᷣm hoc erit moꝛtale peccatũ Ylle g ludꝰ qͥ ludebat ꝓpls iſrabeliticꝰvitulũ aureũ faci⸗ endo:vel erat moꝛtale peccatũ:vel diſpoſitio ad moꝛtale petm.videt᷑ aũt ex glo.ꝙ eſſet diſpoſitio ad moꝛtale pee catuʒ. Introducit᷑ em̃ illa auẽtas ecci.ꝗ ſpernit modica paulatim decidet. ¶ Illud etiã qdð dr.iuj.iacobi. Riſus vr ↄuertet᷑ in luctũ.de veniali pcto videtur intelligi.poſ⸗ ſet tñ ad vtrũq; referꝛi.arguit᷑ em̃ ibi de pm̃e luctu qui ẽ venialibo et moꝛtalibo pctis.¶ Ad illnd aũt qð dicit vi:luc.ve vobis ꝗ nũc ridetis.de moꝛtali pcto intelligit᷑ Silr illud Crif.NQõ eſt rpᷣiani ridere ↄtinue 2 frangi et laſcimire.ſed eoꝝ qui in cena ſunt foꝛnicantiũ mulieruʒ Ve dyaboli vectigal ſoluunt. Mlemben tercuz Ercio querit ſi inſpectores ludoꝝ aut io⸗ 1 culationũ peccent aliqñ venialiter: aliq̃n⸗ rumas do moꝛtaluer. ꝙ autem peccent mortalit videtur ꝑ hoc quod dic Criſ.adulteros =⁊ iverecũdos conſtituũt ralium inſpectoꝛes. nihil eniʒ ſtu⸗ proſius neq; oculo turpius talia videre concedente.cum ergo cauſa ſit moꝛtalis peccati:erit moꝛtale peccatum. cobi. Riſus vr in luctum ↄuertet᷑.glo.interli.ꝗ fuit de le — dicitur enim. v. math. Qui viderit mulierem ad concn: piſcendũ eam iam mechatꝰẽ in coꝛde ſuot dicit Criſo. Aſeliꝰẽ luto ⁊ gurgite oẽm viſuʒ reuergẽ:qᷓ talẽ inſpice⸗ re iniꝗtatẽ.neq; em ita oculis iactura ẽ gurges vt incon tinens viſus 2 denudate mulieris inſpectõ. Itẽ criſo. Saltatricẽct ſi nullum aliũ.barboꝛos ſaltem ʒelamini etem ab om̃i tali ſunt puri inſpectatione.q̃ erit nob ex. cuſatõ ꝗ deberemꝰeſſe ciues regni celoꝛuz: bar baꝛis in H tcterioꝛes ſumꝰ.ex qͥ accipit᷑ ꝙ hmõi volũtaria inſpecta tio moꝛtale petᷣm ẽ.¶¶ Item criſ.pctm h̊ intantũ imponit ſoꝛdeʒ.vt neq; decẽ milibo fon i⸗ expurgare poſſis: ſ̊ ſo lum lacrimis ⁊ ↄlłeſſionibo.cũ ̊ hoc ↄpetat mortali pcto erit moꝛtale pctm. ¶ Itez leges ꝗ a grecio ſcripte ſũt. ta/ les ꝑſonas voluerũt eẽ infames ſ̊ ꝑticipare infamibo in actu ꝑ quãſtrahit᷑ infamatio ẽ moꝛtale pctm.ẽ eĩ crimẽ. Ginſpectatõ volũtaria ioculationũ ẽ moꝛtale peccatum. Cont᷑.minꝰpctm eſt inſpicere q; iᷣm agẽ.ſi ipᷣm age⸗ ræ nõ ſemꝑ ẽ moꝛtale: multofoꝛtiꝰnec ipᷣm inſpice᷑. ¶ ꝓꝛe· terea.inſpicẽ aliqñ ſit caſu et nõ pᷣcedente ꝓoſito: bᷣ̊ pec catũ moꝛtale non videt᷑ fieri ſine ꝓpoſito:& inſpectio vo⸗ lũtaria ioculationũ nõ ſꝑ ẽ moꝛtale kinB⸗ qð dicẽ⸗ ¶dum . ꝙ duplex ẽ inſpectio q̃daʒ ẽ in tranſitu. nec vlteriꝰ intendit ad delectatõeʒ moꝛtalis pct᷑i. vt foꝛnicatiõis vel adulterij:⁊ talis ẽ veĩale pctm. Eſt alia inſpectio ſtudio⸗ ſa in q̃ ẽ fomentũ moꝛtał pct᷑i:⁊ talis põt eſſe moꝛtalis. Preterea qdaʒ ẽ ioculatõ hy ſtrionica.q̃daʒ ẽ etiã iocu⸗ latõ coꝛealis mulieꝝ laſciuarũ.q̃daʒ vo ẽ exercitij cã vł tollẽdi faſtidiũ ſiue tollẽde accidie.ſtudioſa ꝗ̊ inſpectõ ꝑ quã pᷣſtat᷑ fomẽtũ ioculatõis hyſtrionice vel ioculatõnis rerdij coꝛealis.põt agere in peccatũ moꝛtale: et m hoc poteſt reſponderi ad ea que obiecta ſunt. MWembꝛeum quartum Aaarto q̃rit᷑ vtꝝ peccẽt miſtrãtes nccia ta liboſqð videt᷑ ꝑ hͥ qð dr ab augu.ſuꝑ ioh. donaꝛe res ſuas hyſtrionibo viciũ ẽ inane — Pretẽa infames ꝑſone ſũt hmõi iocula⸗ toꝛes.ſic hr. iiij.q.j.vbi dr ꝙ infamie maculis ſũt aſꝑſa ſcʒ hyſtꝛiones.ſouẽ at᷑ eos q infames ſũt in rõne ĩfamie: ocone pctm ẽ ̊ ⁊c̃.¶ Itẽ criſ.nõ ita ille ꝗ h̊ fingit ẽ delinquens vt tu ꝗ hec iubes fſacẽ.magis aũt neq; iubes ſolum ſ̊ ſltu des ⁊ letaꝛis ⁊ laudas q̃ fiũt ⁊ oĩno axplaudis tłi eꝛgaſte rio demonioꝝ: ꝗ ſouet eos ĩ pcto magis ðlinqt.4 Itẽ cri.pᷣncipiuʒ et radix talis inigꝗtatis vos eſtis:maxĩe ꝗ tribuitis.ꝗ diẽ vmuerſaʒ in his ↄſumitis ⁊ honeſtas nu⸗ ptiaꝝ res ðᷣturpatis.ſ̊ ꝗ ẽ radix iniqtatis magis pecoet ꝙ ille ꝗqẽ ad modũ rami.ᷓ miĩſtrãtes nccia ⁊ fouẽtes bꝰ mõi ioculatoꝛes moꝛtali peccãt.( Ad qð dicendũ.ꝙ il⸗ li ꝗ mĩſirst eis nccia ĩ fouẽdo viciũ.ſi h̊ faciũt Hintuitu moꝛtałr ꝑeccãt:talibo eĩ dare ꝓ exercitio ſui vicij imane petm ẽ. Si ðᷣo h fiat ex aliqͥ ca veniali nõ intuitu fouẽdi Tpcto.veĩale pctm pt᷑ eẽ.Si do cã nccitatis nate ñ ẽ pec⸗ catũ niſi fecerit rõne circũſtãtie.vñ amb.in li.de officijs Paſce fame moꝛientẽ ꝗſꝗs in paſcẽdo hoĩm ſᷣuare pote ris.ſi nõ paueris occidiſli.⁊ dic iteꝝ.ꝗ clemẽtiã indut pno eſt n' viſcera miſcdie qᷓuis ſpũalis ſit: ñ adimpleuit legẽ rp̃i. Mueſtio. cl. de rꝛiſione. Dnſequenter dicẽ . dũ ẽ de peto deriſiõis. Prĩo gꝗqredũ eſt gd ſit deriſio ⁊ vta idẽ ſit ꝙ ſpſannatõ. Scdᷣo vtxꝝ ſit pctm moꝛtale vel nõ. Ceꝛ cio qð ẽ ĩ illo genẽ maiꝰpetᷣm. Quarto uſtinens teriſionem meꝛeat᷑. Quinto de damno quod accidit ex driſione. ¶ Alembrum prunũ . VYrca pᷣmuʒ qrit᷑ vtꝝ ſpᷣſannatõ ſit teriſio: qð videt᷑.dĩ.iij.ꝓuer. Abomiĩatio eſt dño — oĩs illuſoꝛ. vbi illuſoꝛ accipit ꝓ irriſoꝛe: ᷣ ——-æũͦ——W onen Cnio pe IRCOA. Unn ober⸗ in beea⸗ onit boo⸗ pcio la⸗ in ne. im. ge⸗ Rre⸗ co⸗ ſeh ie ¶ LNueſtio ſubſannatio eſt illuſio. ᷓ eſt irriſio.¶. Contra ſuꝑ illud ps. Subſannatõem et teriſũ bis ⁊c. vbi ſubſ- annatò cõ⸗ tra vriſionẽ diuidit᷑. Et alubi in pẽ. Qui habitat in ce⸗ lis irridebit eos.et do.ſubſ.e.et ita nõ eſt idem ſt ubſana tio qʒ vxriſio. ¶ Ad qð dicendũ. ꝙ aliq derilio accipi tur cõiter ꝓqucuq; inſultatõe deſpectiua ꝓut dic be⸗ Da. ꝙ deriloꝛ eſt ꝗ ꝓximoꝝ ſimplicitati impꝛobus inſul tat. et ſᷣm h̊ cõe poteſt eſſe ad ſu ſannatõʒz. Alio vᷣo mõ deriſio eſt vor cofuſa leticie inſultatõeʒ immoderata by laritate denũcians.ſubſannatio vo eſt que fit naſo coõta cto vel rugato.ſic habet᷑ ſuꝑ illð.et dñs ſi ubſãnabit eos et ſim hoc diuidit᷑ deriſio contra ſubſannatõem. lembeumſecunduz Ecundo querit᷑ vtrũ deriſio ſit pcẽm moꝛ tale vel nõ. & ſic. videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑.v. ſapᷣ.hi ſunt quos aliqñ babuimꝰ inderi⸗ — ner in ſimilitudiem impꝛoprij.et loqui tur ibi de dãnatis tangẽdo ibi cauſam dãnatõis. cum cxriſio ponit᷑ ꝓ cã.erit deriſio moꝛtale pctm. Et ſilr dẽ ſup illud ps. erubeſcant valde velociter. glo. hoc non eſt bic vbi potius iniqui irrident eos qui omia relinquũt. et ſuis irriſionibo infirmos de xp̃i noĩe erubeſcere faci⸗ unt.ſ in iudicõ erubeſcẽtes dicẽt de bonis hi ſunt quos aliqũ habuimꝰ inderiſum.ergo puniẽtur eternalit deꝛi ſoꝛes bonoꝝ.q̊ deriſio eſt moꝛtale pctᷣm. Cõtra.videt᷑ ꝙ ſit veĩale pctʒ. ex ipetu ei et ſine delibatõe aliqũ ſit mo- tio ad hmõi teriſũ.ñ ẽ moꝛtale pctʒ ̊ veiale. Ad qð ddm. ꝙ poteſt eẽ moꝛtale et pt eẽ veĩale.moꝛtale pꝓput dẽ abboĩiatio ẽ dñi oĩs illuſoꝛ.et illuſoꝛ ibi accipit᷑ ꝓ deꝛri ſoꝛe. Et dic glo. illuſoꝛ ẽ ꝗ ꝓmiſſa dei q̃ſi ꝑua deſpicit et irã diſtricte rõis q̃ſi nulla ſpernit.necnõ ⁊ ille q ꝓrioꝝ ſimplicitati vł pauꝑtati ĩpꝛobo iſultat.Aliqñ at ex leui tate fit deriſio.nec tñ vellet malũ ꝓxio aut nocumẽtũ.2 EFm h̊ pf eẽ veniale pctm.et ſᷣm Hᷣ pf intelligi ill ꝗq annu it oclis dabit doloꝛẽ.i.cãm doloꝛis admiꝰpniĩalis.vł il⸗ liꝰ ꝗ rñdet pct̃o veniali vel moꝛtali coĩter. WUlembꝛnz tercii Ercio querit᷑ quid ſit maius peccatũ ĩ il⸗ lo genere. eſt em quedam irriſio patris 7 matris. et iterũ irriſio qᷓ pctoꝛ irridet deũ cũ patitur recidiuũ et cũ diuĩa iudicia cõ⸗ temnat.pt᷑ ergo qri que iſtaꝝ deriſionũ ſit maius petm in genere? Et videt᷑ ꝙ illa que eſt in deũ.maioꝛ em̃ẽ in⸗ iuria dei q; hoĩs. deriſio que fit in ĩiuriã dei maius eſt pet̃m iꝙ; deriſio que fit in iiuriã hoĩs ſeu pr̃is et matris eo ꝙ ſub iniuri ciũt dĩna iudicia nõ credũt ei et ita cadunt a fide.ſᷣ infi delitas ẽ maiꝰ pctm pcĩ᷑o qð eſt cõtra pᷣceptũ ſcðᷣe tabu⸗ le.deriſio ᷣo ꝓrimi ẽ pet̃m ↄtra pᷣceptũ ſcdᷣe tabule. er . go deriſio sd iudicioꝝ eſt maiꝰ pctẽm qᷓ eriſio pa⸗ tris et mr̃is.¶ Cõtra deriſio pr̃is et mr̃is punie bat᷑ in veteri lege. deriſio at illa q́ deridet᷑ ꝑ ingtitudieʒ in reei diuo pcti cũ ꝑtineat vłr ad petm qðcũqʒ.nõ fuit digna tali pena.ꝭ petm deriſionis ĩ patrẽ et mĩem mai⸗ petm eſt q; aliquod 3 deridet᷑ deus. ¶ Item de ypocrita dicit. xxxir. iob. ꝗ ꝑ ſirutõem deſignat᷑.ꝙ deridet equũ et aſſel ſoꝛem eiꝰ.aſcenſoꝛ aũt dẽ ipe deus.equus aũt dẽ qlibet bonꝰ. hec at deriſio ẽ ꝑſimłatõʒ.ſimłatio aũt miꝰ pcẽᷣm eſt q; maledictio patris et mr̃is.deriſio q̃ deridet ypo crita deũ:miꝰ eſt pctm ꝙᷓ deriſio ⁊c. ¶ Iẽ de derilione pꝛis et mr̃is dicit᷑ ꝓuerb.xxx.oculũ ꝗq ſubſannat pꝛem et ꝗ deſpicit ꝑtũ mr̃is ſue:ſuffocãt eũ coꝛnij de toꝛrẽtibo et comedãt illũ filij aqle. tał af pena ad lr̃aʒ nõ dicit᷑ de ſimlatoẽ ꝗ deũ deridet.ᷓ videt᷑ maiꝰ perᷣm deriſio pr̃is et mris ĩ genẽ deriſiõe. Te qð dicẽdũ ꝙ ẽ q̃dã deriſio qᷓ xriqet᷑ in ſe. etẽ alia q deridet ꝑ ↄleq̃ns ĩ aliq effe ctu.effectꝰ aũt pr eſſe duplex. vel ꝗ reſpicit generalit om ne petm. vel ꝗ reſpicit grauioꝛa pcta. Scom hoc ergo dicendũ.ꝙ deriſio q deridetur teus in ſe.maiꝰ eſt petm a ꝓrimi intelligitur. 4 Pꝛeterea. g deſpi clj. in genere deriſionis. m etiã ꝗ deridetur in effectu qui ꝑtinet ad grauioꝛa peccata. Seon aut ꝙ derilio dicit generaliter cuiullibet pcroꝛis ſicut dicit auẽte yſt ið. Ir⸗ riſoꝛ ẽ ñ penitẽs qu adhuc agit qð penitet.vł ſᷣm ꝙ deri⸗ ſio dicitur eſſe det in mĩoꝛibo pctis.minus em̃ eſt pecca⸗ tum deriſionis di qᷓ pcẽm deriſionis pris et mðr̃is.cuʒ aũt adhac puenit peccatũ vr ex ĩfidelitate deſi piciat diuni na iudicia vel irrideat.ad maiꝰ petm in genere ꝑuenit. Varto queriẽ᷑ vtrũ ſuſtinẽs deriſionẽ me-⸗ reatur. qð videt᷑ ꝑ hoc qð dicit᷑.xij. iob. ꝗ teridet᷑ ab amico ⁊c.glo.illũ facit hana ceriſio deo ꝓxĩm quẽ ab hũanis pꝛauita⸗ vite ĩnocẽtia ſᷣuat alienũ.Et iterũ dic greg. afflicti aĩmꝰ tato fit do ꝓximꝰ qᷓto a gra fauoꝛis huani alie⸗ nus.et loquit᷑ de illis ꝗ irrident᷑ ab homibo. gſuſtinen⸗ luamal tia deriſionis hũane elt ſuſtinẽda. 4Cõtra. greg. Sunt nõnulli qͥs hũane deriſiqnes depꝛimũt:et tn dinis auri bo exaudibiles nõ ſũt.¶ Ad qð dm.q q̃dã deriſio red dit᷑ ꝓ boĩs oꝑibo:⁊ talis ſi patiẽter ſuſtieat᷑ meritoꝛiaẽ c talibo em̃ di o ſe intꝰ robuſtiꝰ ĩ deo ſolidãt 3 foꝛis ñ ĩueniũt ĩ qͥ regeſcant.Eſt at alia irriſio q̃ naſci ex culpa.⁊ talis et̃ ſi patiẽter ſuſtieat᷑ ñ ẽ meritoꝛia vite ſſuuatoru malpe et de iſta dic greg. cũ deriſio ex culpa naſcit᷑: ꝓfecto nul⸗ lũ virtutis meritũ in deriſione generatur. 5 Vinto q̃rit᷑ de dãno qð accidit ex deriſiõe. dãnũ at᷑ oñdit᷑ ĩ retractõe bonoꝝ a pnia. Añ Feg. Si q̃ foꝛte ĩ alioꝝ actibo exoꝛiri ο1†1–HÜ‧˖ṽDKſt.mox ea maũ peſtifeꝛe expꝛoba 6is euellũt.¶ Oñndit᷑ et danũ ex retractõe a vite pfectio ne. Eñ ſuꝑ illð ps.tota die expꝛobꝛabãt mihi inig.⁊c̃. glo. Quos dyabolꝰ alit neꝗt ꝑdẽ:arte q̃dã vult caꝑe.fa cit eĩ irrideri penitẽtes.q.iurẽt ĩ eoꝛũdẽ deteſtatõʒ irriſo⸗ res ꝗ laudabat eos:dũ cũ eis terãt ſcłares. Retrabit eĩr a fide.vñ ſuꝑ illð ꝑs. Repleti ſumꝰdeſ pectõe.glo.irride ve qαtur a tenẽte qð amat ꝗſperat ñ viſa. eidẽ dẽ. qð cꝛedis inſane vides qð credis. Ex his & elicit᷑ dãnũ triplex qð er irriſiõe accidit.rõe cꝰ deriſio malũ dʒ dici.⁊ licʒ occa ſio ſit boĩ:ñ ꝓpt᷑ ̊ tñ dʒ dici bonũ.nullũ eĩ malũ ẽ ſiẽ dĩc aug. ex qͥ dñs ñ eliceat bonũ.ñ iõ rectũ ipʒ ꝗpt occaſio⸗ nẽ benedicitur. ¶ Queſtio. clj. de oꝛnatu veſtium. ð Onſequenter vidẽ dũ ẽ de pctẽo qdð accidit ĩ oꝛnatu coꝛꝑis. ⁊ pꝛĩo qꝛit᷑ vtꝝ pctʒ ſit ĩ pcõſitate veſtiũ Scðo vtꝝ ſit pcẽm viris hr̃e ĩdumẽta nliebꝛia. Tercõ vtꝝ oꝛnatꝰ ꝗ licitꝰẽ ſi⸗ ue ꝑmiſſꝰmlieribo ↄiugatis:ſit illicitꝰpᷣgibo. rto q̃rit᷑ c viris religioſis vtruʒ peccẽt habẽdo veſtes delicatas Nuito querit᷑ de ipis art ificibo vtrũ peccent. Mlebru Deimnm rr l e. 4. Irca pꝛimũ ſic dic Crib.nõ ell ſil coꝛpꝰè et ciaʒ oꝛnare.ſic nec ẽ mãmone puire ⁊ xpᷣo obedire.ſᷣ̊ ſuire mamõe pct̃m ẽ.ꝗg a ſili oꝛ nare coꝛpꝰ cũ ſit ĩpoſſibile cũ oꝛnatu aĩe:ẽ 69 cioſaꝝ veſtin petn teſſe.qꝛ ſi bec culpa nõ eẽt: nllomõ ioheʒ bap.ð veſtim̃ti ſui aſpitate laudaſſʒ. Si hec cłpa ñ eẽt:nequaq; paulꝰꝑ epłaʒ femias a pᷣcõſaꝝ veſtiũ ape titu ↄpeſcẽt.ni veſte pᷣcioſa.j.thi.ij.¶ Itẽ acf. ¶ Lemo ve⸗ ſtimẽta pᷣcipua niſi ad janẽ gliaʒ qrit.vicʒ vt honoꝛabi⸗ W lioꝛ cetis ee vidat᷑.nã qꝛ p ſola ĩam glia veſtimtũ pᷣcõſt i: velNe Praſn ꝗqrit᷑.res ipᷣa teſtat ꝙ nẽo vult ibi pᷣcioſis veſtibo vti vbi n poſſit abalijs videri.Qus culpa meliꝰ etiã ex dinerſo . — — . tẽ greg. ¶ Lemo exiſtimet ĩ fluxu aut ĩ ſtudio p⸗ vchermcn —. applants — „ = ta et indumentoꝝ circuſtãtie. Sed circuſtãtie ſunt pꝛe⸗ colligere poſſumus.qꝛ ſi abiectio vilis indumẽti virtus nõ eſſet: euãgeliſta vigilãter de iohe baptiſta ꝙ indutus erat pilis cameloꝝ nõ diceret. ¶ Sed videt᷑ cõtraq; oꝛ natus veſtiũ ꝓpter huam neceſſitatẽ ⁊ boneſtatẽ eſt itꝛo ductus. Dicit em.ij. genñ. in fine. erat vterq; nudus.ſcilʒ adam ⁊ vxoꝛ ei nõ erubeſcãt. et poſtea introducto pcto cognouerũt ſe nudos et fecit eis oñs tunicas ad oꝛnatũ Itẽ di. ri:mnath.qui mollibo veſtiũtur in domibo regũ unt. ex quo accipitur ꝙ omat⸗ veſtiũ pᷣcioſaꝝ coinpetit pꝛincipiba et alijs ꝗ ſunt a latere pꝛincipũ. Item oĩa coꝛpoꝛalia ſunt facta ꝓpter homĩem:ergo ⁊ ip̃a indumẽ cioſitas materie et decoꝛ ſoꝛme.ᷓ hec facta ſunt ꝓpf̃ ho⸗ minem.ſi ergo hõ vtatur eis eo mõ quo debet nõ peccat Pꝛeterea.pᷣcioſitas veſtiũ ſic cõcedit᷑ ſicut pcioſitas ei 0/ boꝝ.ſed pᷣcioſitas ciboꝝ quibuſdã ꝑſonis cõceditur.g ſunilit᷑ pᷣcioſitas veſtiũ.i¶ Pꝛeterea in ipᷣis veſtibo non videtur eſſe rõ pᷣcioſitatis ſed in ipa raritate et hominũ eſtimatõne.qð em̃ alicubi vile eſt alubi eſt En Ad mrij negatur homiĩ ꝗꝓpter decentiã veſtiũ pᷣcioſitas dicendũ.ꝙ licʒ/ſᷣm nobilitatẽ pſone:ſᷣm cõſuetudiĩeʒ ter re:ſᷣm dignitatẽ officij.oꝛnare ſe veſtibo pᷣcioſis:ita tñ ꝙ abſit libido in volũtate ⁊ ſcãdalũ in exterioꝛi oꝑe. Ad obiectũ aũt in cõtrariũ pꝛimũ dicendũ eſt ꝙ tũc nõ ſimł᷑ coꝛpus et aĩma oꝛnãtur.qñ pter libidinẽ circa oꝛnatũ coꝛꝑis qð eſt deterius ſiue minꝰ bonum:nõ curatur de oꝛnatu aĩe:Vñ dicit Cri.Coꝛpus multo deterioꝛi ciꝛ cuendum eſt ſtola. intellectus aut purpura. nũc aũt con trariũ facis.ciuitatem oꝛnas varieregem/ ſcz intellectũ dimittẽs trabi ligatũ poſt irrõnales paſſiones.¶ Ao ſe cundũ vo dicẽdum eſt.ꝙ faciẽda eſt vis in hoc ꝙ diĩc ſtu⸗ dio pᷣcioſarũ veſtiũ.ſtudiũ em̃ dicitur vehemẽs applica⸗ tio aimi.hoc aũt ſumit᷑ ꝓ vehemẽti applicatõne animi: ꝑ quã melioꝛa poſtponũtur xxterioꝛibo.cum at᷑ hoc fue⸗ rit peccatũ eſt.¶¶ Ao terciũ eſt dicendũ ꝙ ñ dicit h greg.· quin aliquis poſſit vti pᷣcioſis veſtibo nõ ad inanẽ glo⸗ riã:h̊ qꝛ de diffieili et raro ſine veniali peccato.vnde fa⸗ cienda eſt vis in hoc ꝙ nemo.i.nullus homo.et accipit hõ ſiẽ dicit᷑j.ad Coꝝiij.ſ Nõne homĩes eſtis:none car⸗ nales eſtis. Membꝛu ſecundum Hnſeqnter q̃rit aolan ſit viris bre ve⸗ ſtim̃ta muliebꝛiaſqð videt᷑ m ꝙ dẽ i.xxij. cut᷑.i õ induet᷑ mulier veſte virili nec viꝛ vtet᷑ feminea.abhoĩabilis em ẽ apð dñm ꝗ facit hec.̊ abhoĩatio ĩ ſcripta ñ ẽ niſi ꝓp᷑ moꝛtale pec toede catũ. ꝛeterea crifᷣcũ viros i mulieꝝ foꝛmas educat et molleſcere faciat ꝑ calciamẽta.et laſciuire cũ ſuper⸗ fluis ⁊ nociuis eã ſtatuimꝰ.et loqꝗt ibi de arte textoꝝ q̃ fiũt veſtimẽta muliebꝛia viris.et arte ſutoꝝ qua fiũt cal ciamẽta ſilłr.reſtat ̊ qð pctm ẽ viris muliebꝛia hr̃e ve ſtimẽta.¶ Itẽ rabanꝰ. cõtra naturã eẽ videt᷑ muliebꝛia⸗ʒ facere comã criſpare et toꝛqre copillos.vñ vir ſi comaʒ nutrierit ignominia? i e Cõtra. Moõne legit de del⸗ boꝛa ꝙ iuit ad p̃liũet pᷣſumit᷑ ꝙ ĩ armis militaribo que ad viros ꝑtinent.pari rõne ex cauſa aliq poſſet vir ve⸗ ſte muliebri indui.vt ſi qret᷑ ad moꝛtẽ et ꝑ hoc occulta⸗ retur.vel ſi faceret officiuũ qð muliepꝛi cõpeteret (. Ad qð dicendũ.q; nõ ꝑtinet ad honeſtatẽ viri veſte mulie⸗ bꝛi indui.vtriq; em ſexrui diuerſa indum̃ta natura dedit Vñ ſi hõ vteretur ex cõſuetudie veſte muliebꝛi.niſi ĩ ali quo caſu ncciĩtatis peccaret q; at᷑ intelligitur pc᷑m moꝛ tale ĩ veteri teſtamẽto:ĩtelligedũ eſt Ipt᷑ hoc ꝙ ſolent in gbuſdãa ſolẽnitatibo ydoloꝝ viri vti veſtibo muliebꝛibus et młieres veſte virili.ſiẽ faciebãt ſacerdotes veſte ⁊ ci⸗ beles ꝗqᷓ mater dicebatur deoꝝ.inqtũ ad ydolatriã oꝛ diabatur peĩm erat moꝛtale..Ad illð vᷣo qð die CriF᷑.,· ⸗ de inuenibo ĩtelligitur ad vitãdũ laſciuiã ad quã poſiti ſunt in inuemii etate.et vt magis aſuefiãt ad virilitatẽ. 4¶Ad illo vᷣo qð diẽ Rabanꝰ.dicẽdum eſt ꝙ cõtra natu ram eſſe dicitur multipliciter. aut em̃ dicitur ↄotra natu ram qð ẽ ↄtra veritatẽ nature.ſic pcẽm ignominioſum dicitur eſſe cõtra naturã.j.ad ro.aut dicitur ↄtra decen tiã nature: et hoc mõ dicitur boc ꝗqs ↄtra naturã eſt vi rũ mulie bꝛia facere.decet em̃ virũ virilia facere.et ideo dicitur.j.ad coꝝ.xi.vir ſi comam nutriat ignominia eſt illi. Membꝛü tercinz g. Ercio queritur vtrũ oꝛnatꝰꝗ licitus ẽ ſiue ꝑꝓpmiſſus mulieribo cõiugatis:ſit illicitus wvirginibo. et ſi aligꝗs ſit illicitꝰ illis ſcʒ con iugatis. aũt illicitus ſit coniugatis.j. ad thi.ij.mulieres in habitu oꝛnato cũ verecundia ⁊ ſo / wlo oraaze bꝛietate.oꝛnãtes ſein toꝛtis cꝛinibo aut auro aut maꝛga ritis in veſte pᷣcioſa.ex quo accipitur ꝙ nõ cõuenit mu⸗ lieribo hmõi oꝛnatus et margaritaꝝ et ↄſimiliũ. Si⸗ militer.j.pe.iij.quarũ nõ ſit exteriꝰ capillatura aut cir⸗ cũdatio auri et indumẽti. vbi inſtruit.b.pe.qualiter ſe tebent hr̃e ĩ indumẽtis mulieres cõiugate et qualit᷑ nõ 4Et dic beda.ſerico et purpura indute:xpᷣm ſinceriter induere nõ pñt.auro et margaritis et monilibo oꝛnate: oꝛnaments coꝛdis et pectoꝛis ꝑdideꝛũt.ex quo accipituꝛ ꝙ peccatũ eſt mulieribo cõiugatis hmõi pᷣcioſis oꝛnamẽeę tis vti.¶¶ Item dĩc hiero.in cõtumeliã artificis conatur mulier pulcrioꝛ eſſe qᷓ natura eſt.¶ Siłr queritur de i lis q̃ ſe oꝛnãt coloꝛibo accidẽtalibo ſiue ſint ↄiugate ſiue ſolute. Vñ hiero.qd facit ĩ facie xpᷣiane purpuriſſꝰ⁊ ce ruſa qꝝ alterũ ruboꝛẽ genarũ labioꝝq; mẽtitur: alterũ cãdoꝛẽ oꝛis et colli.ignis iuuenũ fomẽta libidinũ impu dice mẽtis indicia.Et iterũ qͥ fiducia erigit mulier fuca ta ad celũ vultus:quos cõditoꝛ nõ agnouit.ꝗ̊ pct᷑z ẽ mu lieribo cõiugatis vel alijs hmõi oꝛnari coloꝛibo acciden talibo. Sitłr qrit᷑ de veſtiũ varietate et multiplici mu⸗ tatõe.Vñ hiero.cũ ad im agieʒ et ſiłbitudĩem dei facti ſu mus. er vicio nro pſonas plimas ſupinducimꝰ. qũo in ¶ uvab theatralibocenis vnus atzʒ idem hiſtrio.nũc herculẽ ro buſtus oſtẽtat.nũc mollis in venerẽ frãgitur.nũc tremu lus in cybilem. ita nos/ꝗ ſi de mũdo nõ eſſemus odire mur a mũdo.tot habem pctoꝝ ſilitudies:qͥt pcta.Ex q Aνανααα accipitur ꝙ peccatũ eſt hre tantã varietatẽ veſtiũ quam habet iſte mulieres q̃ in die ſe multipliciꝰ oꝛnãt.¶ Itẽ q̃ritur de virginibo vtrũ poſſint ſe oꝛnare ſic et cõiugate et videtur ꝙ nõ.ꝑ hoc qð dicit beda.ſi petrus mulieres amonet cohercẽdas.⁊ ᷣm eccłiaſticã doctrinã ſeu diſci⸗ plinã religioſa obſeruatõe moderadas. qᷓ excuſare pnñt cultus ſuos ꝑ maritos:q́tomagis id obſeruare vi:gini bus fas eſt.cui nulla ſui oꝛnatꝰ cõpetit venia.& virgini⸗ bus nõ eſt licitum ſic oꝛnare ſe qnẽadmodũ oꝛnãt ſe mu lieres cõiugate.¶¶ Cõtra dic Si nõ poteſt cõtinẽ nubat.et alubi.Si nupſerit virgo nõ peccabit.ſi ergo li citum eſi nubere: licitum eſt ſe pparare ꝙ placeat ei quẽ ſibi intẽdit copulare.ſic ergo mulier cõiugata oꝛnat ſe vt placeat iam habito.ita licitũ eſt virgini oꝛnare ſe vt placeat ſponſo habendo.¶ Ad pꝛimũ dicendũ.ꝙ muli eribus coiugatis licitum ẽ ſ oꝛnare.nõ vt ꝓuocẽt adul teros vel aliquos ad luxuriã.et cõtra tales ſic dicit gl. loqbatur petrus in epła ſua.vñ dicitur ꝙ mulieres eo⸗ rum qui in tribulatõe erãt cõtemnebãt viros:et vt alijs placerẽt ſe pulcre oꝛnabant.qð fieri ꝓhibet.ſ̊ conuenit ſe oꝛnare vt placeãt viris ſuis ne detur occaſio viris pecc candi cũ alijs. Ilud ̊ qð dic beda.q ſerico et purpura indute ⁊c intelligit de illis mulieribo que bac intẽtõe ſe oꝛnabãt:vt adulteris placerẽt vel ꝓuocarẽt alteros ad luxuriã.Siłr qð dicit aplus ad thi.ij.¶ Nd illud vo qð edijcitur de coloꝛibo accidẽtalibo dicendũ eſt.q; pecca⸗ heſe tum eſt vbi eſt coloꝛ accidentalis vbi vo coloꝛ natura⸗ = e lis melioꝛatur in ipᷣis cõiugatis et fit intentione placen S.² di debito modo viris:poteſt nõ eſſe peccatũ. dicit enim hiero.xpᷣianos oculos ſcandalizant que purpuriſſo et quibuſdam fucis oꝛa oculoſq; depingunt.quarũ facies nn⸗ e⸗ ii G ſo eſt O = = SiN — — — .02. — — — — 2 X NV N N ſy yas 49 in 8 Sr emẽdari opoꝛtet.4 Jtem variatã ꝗs nõ induat neq; appoonat varioꝝ coloꝝ oꝛna: HS P A as Arn 1 5 τια 2 P. Mueſtio gipſee nimio cãdoꝛe defoꝛmes ydola mentiunt᷑.¶ Ad il lud vo qð obijcitur de virginibo.dicẽdũ ꝙ alius debʒ eẽ oꝛnatus virginũ.alius cõiugatoꝝ.in virginibo debet eẽ oꝛnatus ſimplex ⁊ nõ pcioſus ſic dicit hiero. O neſciat eſſe pulcra que negligat foꝛme bonũ.et ꝓcedens ad pu⸗ blicũ non pectus ad colla denudet.nec pallio reuelato ceruicẽ aperiat:h̊ que celat faciẽ. Elirgo em duʒ virgo ẽ cogitet que ſunt dei.cñ aũt cõiugata ẽ:cogitat qũo pla⸗ ceat viro ꝓpter deũ.ſi vᷣo ſit nubilis virgo aliquatenus plus debet hr̃e oꝛnatus.qui tñ nõ ꝓuocet ad libidinem ſed in ſe babeat decentiam muliebꝛem. — G embꝛuz quartũ Varto querit᷑ de viris etiã religioſis vtꝝ tur de clericis in ſacris oꝛdinibo coſtitutis xtur ꝑ hoc qð habet᷑ in cano.oĩs.xxj.q.iiij.vbi dꝛ. Ois iactãtia ⁊ oꝛnatura coꝛꝑalis aliena ſit a ſacro oꝛdie eos ergo epos vel clericos ꝗ ſe fulgidis ⁊ claris veſtibo oꝛnãt baſiliꝰ:ex ſericis texturis veſtẽ mẽta, in ſũmitate veſtimẽtoꝝ.audiet em̃ ꝗ mollibo veſti⸗ mẽtis induunt᷑ in domibo regũ ſunt Gilr habet. xlj. di. Parſimoniã cũ veſte humili nõ repꝛobamꝰ.ſic etiã oꝛ⸗ natum coꝛꝑis pᷣter diligentiã infucatũ laudamꝰ diſſolu tos aũt ⁊ fractos veſtibo et inceſſu nõ recipimꝰ ex quibo colligit᷑ ꝙ pet᷑ʒ eſt clericis hmõi vti veſtibo p̃cioſis extꝛa cultum dei. Idem hẽt᷑ in extravag. de vi. et honeſ.cle. pannis rubeis aut viridibo nõ vtant᷑.coꝛrigias auri et argenti oꝛnatus hñtes nõ ferant necnõ anulos.niſi ꝗqb cõpetit ex officio dignitatis.ſi diues in enãgelio arguit purpura et byſſo.in ſugillatõem em̃ ipius illa dicũt᷑. quãtomagis eſt de illis ꝗ ſe deo edicarũt. ¶ Ao quod clij. Vinto queritur de artificibo vtrũ peccent ponũt. aũt peccẽt patet ꝑ Criẽ. ſuper 2 BrE NMicereg hn cõſumptõem em ſuꝑfluã ſolũ immittunt.eas peccẽt habẽdo veſtes delicatas.et pꝛio qᷓri vtrũ peccẽt in oꝛnatu veſtiũ pcioſaxꝝ qð vi videt᷑ dicendũ. illi qui viuũt de primonio xpᷣi.moderã tius ſe debent hre in indumẽtis veſtibo xp̃iane religioni cõpetentibo induti.ſᷣm ↄſuetudiem tñ religionis et mo⸗ res eoꝝ inter quos viuunt:poſſunt veſtibo vti oꝛnatioꝛi buslerceptis tñ illis que expꝛeſſe ꝓhibent᷑ vel ab ecclia vel ab inſtitutõne eccleſie repꝛobantur. Si vo exceſſꝰfit in apꝑatu qð nõ decet ſeruos rp̃i:peccatum ſicut habet᷑ in canone entmrtur. Bimnier querit᷑ de viris re⸗ ligioſis qui delicatis veſtibo induũtur dicit em̃ beatus berũñ.pudet dicere. vincũtur ĩ ſuo ſtudio muliercnle qñ a monachis pꝛeciũ affectatur in veſtibo non neceſſitas. nec ſaltem foꝛma religionis retenta in habitu eſt.oꝛna⸗ ri nõ armari appetant milites xp̃i,qui dum ſe p̃parare ad pꝛeliũ et᷑ contra aereas ptᷣa 1o Peetenacre pauꝑtatis inſigne debuerãt.qð aduerſarij multũ foꝛmidãt.in mol⸗ litie veſtimentoꝝ pacis p̃ᷣferentes indiciũ vltro ſe hoſti⸗ bus tradunt.ergo peccatum eſt moꝛtale in eis vti veſti⸗ bus delicatis.nõ em̃ traditur aliqꝗs hoſti niſi ꝑ moꝛtale peccatũ. ¶ Pꝛeterea. aſtringũtur voto pauꝑtatis.pau⸗ pertas aũt in vili habitu et aſpera veſte declaratur. hoc aũt facit ad carnis moꝛtificatõem ad quã ex voto aſtri⸗ guntur. ¶ Ao qð dicendum ꝙ tenentur ad vilitatem 7 aſperitatem veſiiũ quatenꝰ in regula vel in cõſtitutõibo generalibo ad h̊ eos obligãtibo cõtinetur. maxie aũt pᷣm ꝙ in regula cõtineturſſᷣm aũt differentiam religionum contingit diuerſam circa hoc fieri oꝛdinatõem. in om̃i⸗ bus tñ hoc generale eſſe videtur.vt ſicut voto ſeꝑaueꝛũt ſe a mundo:ita in exterioꝛi geſtu et indumentoet alijs que ſunt ad indicia affectus ſepentur.hoc aũt regulari⸗ ter eſt intelligendum.ſi em̃ ex caſu hoc contingeret vel er aliqua neceſſitatis cauſa ad tẽpus.nõ tñ aĩmo dele⸗ cetandi in his ſed magis triſtandi de his. poſſet haberi excuſatio. Mebruz quintũ aũt ſolũ opoꝛtet artes vocare:que neceſſarioꝝ et eoꝝ q̃ᷓ cõtinue vità nr̃am ſũt tributiue et cõſtructiue. pt h̊ em et ſapiam dedit nobis deus. vt iueniamus methodes p quas poſſimꝰ cõtinere vitam nr̃am.curioſa aũt fieri in veſtimentis vbi vtile eſt.dic mihi? ꝓpter boc et ab arte calce ſutoꝛũ et tertoꝝ multa abſcindere opoꝛtet. eteĩ ad luxuriã plura eius deduxerũt. neceſſitatem eiꝰ coꝛrũpẽ⸗ tes:artem male arti cõmiſcẽtes.qð et textoꝝ ars paſſa ẽ neceſſaria, et nõ ſuꝑflua opetur artẽ vocox ita textoꝝ ar tem donec veſtimẽta et amictus:ſed non araneaꝝ telas imitetur et multũ effundat riſum et lururiam ineffabi⸗ lem aꝛtem noĩo.et oꝑa ſutoꝝ donec calciamẽta fecerit ñ pꝛiuabo noĩe artis.cum aũt viros in mulierum foꝛmas educatur et molleſcere faciat ꝑ calciamenta ⁊ laſciuire cum ſuꝑfluis et nociuis eam cõſtituemus et neq; arteʒ eam dicemus. ¶ Mueſtio. clij. Nuaꝛeſunt tm̃ ſeptem vicia capitalia. Omipleta diuiſio/ ne peccati que eſt coꝛdis et oꝛis et oꝑis ꝓcedendũ eſt ad diuiſionẽ peccati que eſt in ſepteʒ copitalia peccata.Pꝛimo — nis. qui talia oꝛnamẽta q ad laſciuiã ꝑtinẽt cõ mathᷣ. dic em̃ ſic.eq; pictoꝝ artem ego ſkai Sed ſicut architectoꝛia donec domos fabꝛicauerit tene? vprre rgo inquirendũ eſt de ipᷣa rõne diuiſio ecũdo de ſingulis capitalibo vicioꝝ.Circa ᷣo ra tionẽ diuiſionis queritur. Pꝛimo vtrũ plura debeãt di ci capitalia.an ſolum vnum. Secũdo ſi plura:vtrũ pau tioꝛa q; ſeptem.an plura q; ſeptem:an ſepteʒ pᷣciſe.Cer cio ⸗ cauſam attendatur ſeptimembꝛis diuiſio. embꝛuz primũu SBpꝛimũ ſic. vnũ ſolũ ſit pctm videt᷑ ꝑ hoc qð dic greg. Regina eſt ſupbia q̃ quẽ capit ſeptẽ vicijs tradit.cũ ̊ regina dicat᷑ ter pꝛĩcipalitatẽ erit vnum ſoluʒ caput actualiũ peccatoꝝ moꝛtaliũ.¶ Cõtra in trimẽbꝛi diuiſi⸗ one de qua habet.j.ioh.ij. Concupia carnis et cõcupĩa oculoꝝ diuidũtur contra ſuꝑbiã vite. et ita ſu ꝑbia nõ ẽ caput reſpectu illoꝛum.et ita in ſeptimẽbꝛi diuiſione ſu — perbia nõ dicetur caput:cum ſit vnum membꝛoꝝꝰ a ſuꝑbia ſit vnum illoꝝ patet ꝑ hoc quod dic yſið.vij.de⸗ bent vbi contra ſuꝑbiam ponit ipᷣe caſtrimargiam et fi largiam et cetera peccata generalia.ex qno accipitur ꝗ; ſupꝑbia non eſt caput omnium ſed vnum de ſeptem capi⸗ talibus maloꝛum.vnde dicit yſið.Qumeroſioꝛ eſt qᷓ iſ⸗ rabel populus carnalium paſſionum qui multiplicatur c ſeptẽnario fomite vicioꝛum.¶ Pꝛeterea in ſacra ſcri⸗ ptura diuerſa vidẽtur poni capita.dicituꝛ.iiij.thob. Su perbiam in aĩmo tuo neq; ĩ ſenſu vnꝙᷓ dnari permittas. ex ipᷣa em̃ ſumpſit om̃is ꝑditio initiuʒ.Ex alia vo parte dicitur.j.ad thi.vlt..Radix omniũ maloꝛũ cupiditas. erit igitur ſuꝑbia ex vna parte caput vicioꝛum. cupidi⸗ tas ex alia parte caput vicioꝝ. Sed ꝙ non ſint duo. vr ꝑ ̊ qdð dꝛ ecci.x.iniciũ ſuꝑbie hoĩs apoſtataẽ a deo. vbi dẽ caueãꝰ cupiditatẽ et ſuꝑbiã nõ duo mala ̊ vnũ a oia mala thũt iniciũ.(¶ Ad qð dᷣm ꝙ ⁊ vnũ dẽ caput ſlne imiciũ oĩm vicioꝝ.⁊ nihilomĩꝰ dicũt᷑ pla capitalia pcta.Eſt ei dicẽ vnũ caput ſiue vnũ iniciũ oĩs pcti qꝛ ĩ o peto ĩuenit᷑ ↄtẽptꝰdei qẽ q̃dã cã pct᷑i. Alio mõ vo pt dici caput illð qdð fuit pmũ pctoꝝ.⁊ ᷣm hũc modũ ſuꝑbia eĩ pt᷑ dici caput.pᷣmũ eĩ fuit pctoꝝ.hoc em̃ genẽ pꝛĩo pecca⸗ uit dyabolꝰ.⁊ H̊ genẽ et᷑ pꝛio peccauit hõ.ſᷣm hũc modũ nihil ꝓihbz ſuꝑbiã eẽ caput vnũ:⁊ vnũ de ſeptẽ capitali⸗ loſa iboc mõ ꝓ vno cõputant᷑ ſuꝑbia et inanis gloia. ad vnam em̃ rem reducũtur:licet rõnibo differũt.vtrobiqq a em̃ eſt apetitus exxellẽtie.̊ᷣ ſuꝑbus dicit᷑ qui intra ap i⸗. T. paret ſibi magnuslvane gloꝛioſus: ꝓut appetit apare? extra in oꝛe alioꝝ ꝑ laudẽ. Poteſt etiã ſuꝑbia tercõ mõ dici caput.ꝓut ex amoꝛe excellẽtie ꝓpꝛie Fm pꝛius ⁊ po⸗ ſterius naſcũtur ſeptem peccata capitalia ĩ aima rõna⸗ li.iſte em̃ amoꝛẽ qui adheret magis ipᷣſ aie male diſpo⸗ ſite.et hoc mõ dicit᷑ ſuꝑbia regina cui filie ſunt ſeptẽ vi⸗ cia capitalia. ¶¶ Per hoc pt reſponderi ad obiecta. Iſto em̃ vltimo mõ nõ eſt aliquod iſtoꝝ.vij.mõ vᷣo pᷣcedenti ẽ vnum de ſeptẽ. pꝛimo n ẽcauſa pctoꝝ et nõ dꝛ pcĩʒ· et ꝑ hoc ſoluit᷑ illud qð fuit pꝛimo obiectũ.greg·em̃ cu,ʒ dicit eam eẽ reginã:eam in ſeptem diſtiguit.cũ at dicit᷑ terciũ mẽbꝛũ eoꝝ que ſunt ĩ mũdo.ſicut habet᷑.j.ioh.ij. nõ accipit᷑ ꝓ capitali pcto:sᷣ ꝓ quadã radice pctoꝝ.Fᷣm ꝙ triplex ẽ radix ̃m triplicẽ amoꝛẽ inoꝛdinatũ.aut em̃ amoꝛ eſt inoꝛdinatꝰ interioꝛis boĩs pluſq; opoꝛtet:et di citur ſuꝑbia vite.aut dicit᷑ amoꝛ inoꝛdinatꝰ exterioꝛis boni pluſqꝙᷓ; opoꝛtet:⁊ dꝛ ↄcupĩa oculoꝝ.aut amoꝛ ĩoꝛdi natus inferioꝛis boni pluſqꝙᷓ opoꝛtet:et dicit᷑ ↄvcupia car nis. Iſið.vo accipit ſuꝑbia ꝓ vno genere peti et licʒ ra tõne differat ab ipᷣa cenodoxia que ẽ vana gloꝛia nihil⸗ ominꝰ ꝓ vno fomite vicioꝝ ↄputant᷑ ꝓut dicit ꝙ om̃ia oꝛiũtur de ſeptenario fomite vicioꝝ qð infra magis ex⸗ pꝛimetur.¶ Ad illud vo qð obijcitur ꝙ ſuꝑbia et cupi⸗ ditas ſunt duo capita eo ꝙ de vtroq; legit᷑ ꝙ ſit pꝛincipi um pcti.Dicendũ eſt ꝙ caput vbi ꝗꝓpꝛie ſumit᷑ pꝛicipale mem bꝛũ in coꝛpe intelligit᷑.et ita in coꝛꝑe pcti illud dice tur caput qð eſi pꝛicipale pctm. hoc aũt mõ nec ſuꝑbia nec cupiditas dicũt᷑ caput:niſi ſm quãdam expoſitõeʒ. que habet᷑ verſus finẽ ſecũdi libꝛi ſniaꝝ.ꝓut aũt ſuper⸗ bia ad aquerſionẽ ab incõmutabili bono vel ad cõtem⸗ Vrj . ſes gn dicitur.vj.ꝓuerb.ſex ſunt que odit dñs et ſeptimũ dete⸗ ſtatur aĩma eius.glo.enumerat.vj.capitalia crimĩa q̃ᷓ tñ reſpectu diſcoꝛdiã ſemĩantis.quaſi minoꝛa deponit. quia maius eſt facinꝰ illud quo vnitas et fraternitas qꝗᷓ ꝑ ſpirituſſancti graz eſt cõnera diſſipatur. d qð di cendũ ꝙ ſeptẽ ſunt capitalia pct᷑a.ſic dicit grego.⸗q Ao obiecta aũt ĩ cõtꝛariũ reſpõdendũ c.et pꝛimo ad illðqð obijcit᷑ de cõcupia carnis et alijs duobo.illa em ꝓ cau⸗ ſis pctoꝝ accipiũt᷑:nõ,p ipᷣis peccatis.motiuum em̃ ad peccatũ vel eſt ex cõcupiſcẽtia carnis vel ex cõcupia ocu loꝛum vel ex ſuꝑbia vite ſetſi dicantur eſſe peccata illa e . ſeptem reducerent᷑ ad iſta tria. et tunc bec dicerent᷑ copi .la EiZte talia peccata et illa nibilomiꝰ que reſpectu eoꝝ oꝛiũtur 7 So ex ipis.¶ Ad ſecũdũ dicendũ.ꝙ timoꝛ male buĩilians ⁊ * 22 ⸗ amoꝛ male accendẽs inclinatões eſſe dieunt᷑ ad peccata nõ ipᷣ̃a peccata.et ita licet cauſe generales dicãtur: non ⸗ ⸗ tñ capitalia peccata, Ao tercium dicendũ ꝙ ille due. ecq differentie licet cõtineant capitalia peccata.non tamen E. z dicunt rationẽ ſᷣm quã ſunt capitalia peccata.nõ em̃ de⸗ “ 99 terminũt differẽtias amoꝛis vel appetitus reſpectu ipᷣiꝰ “ amati ex qua ꝑte ſumũtur capitalia peccata. ſicut em̃ a „ . . caritate eſt motꝰ totius coꝛꝑis:ſic abillisẽ motꝰ totius miſan r c puerſionis. omis em motꝰ ꝑuerſe volũtatis eſt m inoꝛ ſede⸗ dinatõem amoꝛis apparẽtis boni.¶ Ad qrtũ dicẽdũ.q; licʒ capitalia peccata diuidant᷑ ſᷣm actꝰ viriũ: tñ h̊ nõ ẽ er pte viriũ ſᷣ ſᷣm ꝙ actus ad motiua referũt᷑.motiua at cõtingit eẽ differẽtia Fᷣm actũ vmius potẽtie. Vñ ſm nu⸗ merũ motõꝝ er illa ꝑte attẽdũt᷑ differẽtie pctoꝝ capita:⸗ taliũ q̃.vijdicunt᷑.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑.ꝙ pła debe ant eẽ ꝙᷓ ſeptez. vtpote.xiiij.dicendn eſt. ꝙ numerus ille attẽdit᷑ vᷣm oꝓpoſitõem donoꝝ q̃ attendit ſᷣm apparẽtiã 2 defectũ.vt ſᷣm defectũ attendãtur.vij.ſᷣm apparetiã iterũ ptum dei refertur: cupiditas vo ad cõuerſionẽ muta bil Aier: vij. Ex iſta vᷣo ꝑte nõ dicit᷑ differẽtia capitaliũ vicioꝝ ſᷣ 65 honi:duo capita pñ̃t dici.i.pꝛĩcipia pctoꝝ.ſᷣ tũc nõ ca⸗ put dicit᷑ ꝓpꝛie.⸗ Ao illð ðo qð dẽ in ecco.ꝙ nõ duo ma la ſed vnũ ſunt ſuꝑbia et cupiditas. Reſpõdendũ ẽ.ꝙ B dicit᷑ qꝛ cõuerſio mutabilis boni et auerſio ab incõmuta bili:vnũ eſſe actualis pct᷑i moꝛtalis ↄſtituũt.et ideo di⸗ cuntur eſſe vnum malũ nõ duo. Alembꝛum ſecundum Ecũdo querit᷑ vtru ſunt pautioꝛa vicia ca pitalia ꝙᷓ ſeptem vel plura.vel pᷣciſe ſeptẽ iſla. O aũt ſint pautioꝛa videt᷑ ꝑ h̊ qð dẽ ij. ioh.ij.om̃e qð ẽ in mũdo aut eſt ↄcupia carnis ⁊c.glo.bis tribo oĩa vicioꝝ genera ↄpᷣpendũt᷑. et ela⸗ ita erũt tria capita vicioꝝ.. Otẽ ſuꝑ illð ps.incẽſa igni Pleane et ſuffoſſa.dicũt duo oꝛigines pctoꝝ timoꝛ male huili⸗ et amoꝛ male accẽdẽs.et ita vident᷑ eẽ duo.q Sꝛeg. etiã duo genera pctoꝝ diſtiguit ſpũalig ⁊ carnalia ⁊ ita duo vident᷑ eẽ et nõ plła.⸗ Pꝛeterea.ſi pcta hic diuidũt᷑ ſm actus viriũ motiuaꝝ.tres aũt ponũt᷑ vires motiue. rõnalis.iraſcibilis ⁊ cõcupiſcibilis.⁊ nõ plures.ſic dĩe aug.ĩ li. de aia et ſpũ.erũt tria capitalia pcta ſᷣm actꝰ triũ viriu. ¶ Hꝛ aũt ſint pla qꝙᷓ ſeptẽ videt᷑ ꝑ hoc qð hẽt math.xij.ſupꝑ illð.aſſũpſit.vij.ſpus nequitioꝛes ſe.vbi ponũt.xiij. et extrabit᷑ illa glo.ex dictis greg.et ſicenu⸗ merant.inſipiẽtia.ſtulticia.impꝛudẽtia.apꝑta ignauia. ignoꝛãtia.impietas.temeritas.et iterũ ſimłlatio ſapien tie.ſimłatio diſcipline.ſimłlatio pꝛudẽtie.infirmitas fal lens ab vmbꝛatõe virtutis.vſurpatio ſcĩe falſe pietatis. cõtemptus.dolus ficte religioſitatis.ſic ꝗ.xiiij.dicũt᷑ ge⸗ nera pctoꝝ.om̃ia em̃ opponũt᷑ ſeptẽ donis ſpũſſcti.⸗ tẽ ſið.ponit octo.Caſtrimargiã.foꝛnicatõʒ.filargi irã. triſticiã. accidiã. cenodoxiã.ſuꝑbis.et ita ſunt plura vi cia capitalia qᷓᷓ ſept ẽ.¶ Pꝛeterea.vicio qð eſt ex ſuꝑſui tate rndet viciũ ex idigẽtia.ſiẽ &̊ ſuꝑbia ẽ viciũ ex ſuꝑba bundantia et ira. ſiłr et gula et luxuria.et alia vidẽt᷑ ex indigẽtia.erũt ergo.vij.pcta ex habũdãtia.ct.vij.ex indi Eents cũ ſuꝑhabundãtie reſpõdet indigentia et ecouen o. 4 Item videt᷑ ꝙ ſint alia ſeptẽ capitalia ꝓpt i llið qð ſm nũerũ amatoꝝ aut fugibiliñ ſiẽ infra oñdet᷑4 Ad e, illud vᷣo qð dicit yſið.dicendũ.ꝙ ponit differentiã inteꝛ 9 cenodoxiaʒ et ſuꝑbiam.qᷓtum ad hoc ꝙ ſuꝑbia reſpicit appetitũ excellentie interius cenodoxia vo reſpicit appe titum excellentie exterius ſᷣm ꝙ aliquis vult videri ma gnus in laude hoĩm. et ᷣm hoc attẽduntur diuerſa na⸗ ſcentia ex illis. Similit᷑ ponit differẽtiã inter triſticiam et accidiam vt triſticia dicat᷑ reſpectu mali apparẽtis de quo eſt doloꝛ. vel cuius ẽ fuga.accidia vᷣo dicat reſpct᷑u mali axparẽtis cuius eſt apetitus.et ſᷣm bec aſſignant᷑ diuerſa naſcẽtia.vñ de triſticia dicit᷑ naſci rancoꝛ.⁊ pu⸗/ ſillanimitas ⁊c.de accidia vᷣo ocioſitas ⁊c.ſic ibidẽ dri glo. Inuidia vᷣo ſub ſuꝑbia ↄpꝛehẽdit᷑ tanqᷓ naſcẽs ex ea ex appetitu em excellẽtie illicito:ſequit appetitus qui eſt odiũ ne alius ſublimetux vel excellat.et hoc eſt inuidie. et ideo ibi ĩuidia tanꝙᷓ naſcẽs de ſu pbia computat᷑. Sic ergo ſcðᷣm aliã rõem accipitur ibi nũerus capitaliũ et m aliã rõem a greg.vñ nihil ꝓhibet eẽ aliũ nũerũ capi taliũ ibi ⁊ hic.¶ AZd illð vo qð obijcit᷑ de ſuꝑfluitate ⁊ indigentia. dicendũ eſt. ꝙ capitalia vicia diſſinguuntur m ea ad q̃ hõ magis ꝓnus ẽ.ↄtingit aũt hoĩeʒ aliquan do magis ꝓnũ eẽ ad ſuꝑbabũdãatia.aliqũ ad indigetiaʒ Vñ nec ſᷣm om̃em ſuꝑfluitatẽ:nec ſᷣm oẽm indigẽtiã at⸗ tenditur viciũ capitale.verbi gratia gula et luxuria at tendũtur ſᷣm ſuꝑhabundãtiã. auaricia vo ſᷣm indigẽtiã ſic etis cõtingit ꝙ quoddã in alijs accipitur im ſuꝑha⸗ bundãtiam quoddam pm indigenti. et ita nõ erũt tot peccata capitalia quot ſuꝑfluitates et indigentie in vni uerſo. ¶ Ad vltimum dicendum illa. vij. que enumeꝛa tur.vj. ꝓuerb.nõ dicuntur capitalia 'm eandem rõem Fm quam iſta. vij. Illa em dicũtur copitalia: quia con⸗ tra caritatem que eſi vnitas cũ pꝛoximo et eſi caput vir tutum oꝛdinantur.Diſcoꝛdia em ſeminata pꝛincipalit eſt contra caritatem. alia vᷣo oꝛdinant ad diſcoꝛdia ſiue ſciſma quod contrarium eſt vnitati caritatis ad pꝛoxi⸗ mum. Vnde attribuuntur homini apoſiate. ſcilicet ſcil⸗ matico. — — ——N 7 „* = — — — —. —— — — —ʒ—ʒ—UvNW—N P 2 — — – — — — — — — ,— — = = — = =☛ = =☛ =, cly. , = uiſio ſeptimẽbꝛis ſᷣm rõem viriũ pᷣmiſſaz. 4 Sikr obijci embꝛ U tercinz E/ . nie⸗ tur ↄtra ſcdaʒ rõʒ diuiſionis.cũ ei ex ꝑte rõalis poſſint Ercio querit᷑ ᷣm qua cauſaʒ attẽdatur ſe plures accipi actus in rectitudie ꝙᷓ ex pte cõcupiſcibilis ptimẽbꝛis diuiſio dixerũt at᷑ quidã ꝗ; ᷣm vel iraſcibilis: ſiẽ pʒ in diuiſione virtutum aut donoꝛũ. 8 differẽtias viriũ et amatoꝝ in viribo. ſiue nam penes rõnalis actũ accipiũtur pꝛudẽtia et iuſticia . inoꝛdiatõem multiplicẽ attẽdat᷑ ſeptimem ex pte virtutum.ex parte pᷣo donoꝝ ſapiẽtia intellectus 6 P bꝛis diuiſio capitaliũ heker lie em̃ ſumebãt diuiſioneʒ. conſilium et ſcia.nõ tot aũt accipiutur ex ꝑte cõcupiſci⸗ ſſefoscdoy tres ſunt vires aie vegetabilis. ſenſibilis. ronalis.2 tri bilis vel iraſcibilis. vicia aũt ſunt oppoſita virtunbus. ergo magis dæbeant plura vicia capitalia accipi penes plex eſt bonũ inferiꝰ.ſcʒ bonũ carnis.ad qð ſe hʒ aĩma gis debean i actum rõnalis:qꝙ; penes actũ cõcupiſcibilis ꝑ ſe:vel ira⸗ Fm duplicẽ actũ vegetabił nutritiue.ſ.⁊ geneꝛatiue.qtũ N. . ad actů generatiue attendit lurgria. tů ad actu nutri ſcibilis ꝑ ſe.¶¶ Pꝛeterea. inuidia ẽſt triſticia t alienis bo Phintio aaufl. + g nalin i aſuna . ENN tiue gula.Sitłr eſt bonũ exteriꝰqð oꝛdinat᷑ exteriꝰaima nis.triſſicia aunt cõuenit illi potẽtie cui cõuenit leticia. 4 N Fm vim motiuã ſenſibilẽ. eſt em bonũ in ꝓſperis ad qð erqgo cõuenit cõcupiſcibili.nõ ergo ſᷣn actũ iraſcibilis . 6 . oꝛdinat᷑ ᷣm cõcupiſcibilẽ.eſt iterũ bonũ in aduerſis ad ſimelia xcbuit accipi.¶ Pꝛeterea.nõ recte eligere vel non recte N qð oꝛdinat᷑ ſm iraſcibilẽ.Siłr eſt bonuʒ interiꝰ ᷣm qdð iudicare eſt cõmune in omi peccato.gᷓ penes hunc actuʒz cxbet rõnalis oꝛdinari ad deũ ad ꝓrximũ ad ſeipᷣm pe⸗ rationalis nõ debebit diſtingui ꝓpꝛiũ peccatũ capitale „13 nes inoꝛdinatõem amoꝛis. ad id quod ẽ ſupꝛa ſe accipi Item cõcupiſcibilis eſt agetere bonũ et fugere maluʒ r tur ſuꝑbia:qᷓ; nõ vult ſubeſſe ei cui debet eo mõ qᷣ debet. Kols ſibi oppoſitum / Yrafeibilis vo eſt oꝛdinare motꝰ ad bo⸗ t. penes inoꝛdiatõem ad id qð ẽ intra ſe accipit᷑ accidia: num.nõ ergo attribuenda ſunt peccata ocupiſcibili que EN..π cũ hõ miꝰ diligit bonũ internũ ꝙᷓ bonũ externũ. Alij fiunt ex inoꝛdinatõne motuũ carnis ad bonum: ſed ma⸗ MWuzs ο vo voluezũt accipe nũerũ capitaliũ vitioꝝ penes tres vi Aggls rõnali. Pꝛeterea oppetẽ bonũ ſuꝑiꝰ qð dꝛ ſimplici &ſt res aĩme motiuas Quo ad actus eaꝝ. quo ad actũ ſcʒ cõ "α ter appetẽ. nõ tm̃ impedit᷑ ꝑ accidiã et auariciã: etiã p cupiſcibilis.iraſcibilis et rõnalis. Attribuũt aũt cõcu⸗ Pn& alia vicia capitalia oĩa. nõ tm acci iekqdã pet a er im⸗ 1* piſcibili duos actꝰ.ſcʒ aꝓpetere bonũ et oꝛdiare motꝰcar pedimẽto bꝰ actꝰ ꝗ ẽ ↄcupiſcibilis. Z dvo voluerũt 2. 40 nis ad bonũ.pꝛimus aũt actꝰ impedit᷑ ꝑ duo vicia ꝑ ac⸗ cidiã que eſt tediũ boni interioꝛis.ꝑ cupiditatẽ que ẽ ap⸗ petitus boni exterioꝛis.Alius vᷣo actus ſiłr impeditur Eduo vicia.ꝑ luxuriã reſpectu generatiue ꝑ gulã reſpe⸗ ctu nutritiue.cum cõcupiſcibilis ſcʒ inoꝛdinate cõuerti tur ad bonũ appares in nutritina et ad bonũ apparens ĩ generatiua. Yraſcibili ſiłr attribuũt duos actus ſcilʒ aſplaudere bonis et deteſtari mala.et a pꝛimo actu im⸗ peditur ꝑ inuidiã.⁊ a ſecũdo impedit᷑ ꝑ iram. Jraſcituꝛ em̃ cui iraſci nõ deberet ſiue deteſtat᷑ qð nõ eſſet teteſtan Dum.rationali vo recte eligere vel iudicare que impedi tur ꝑ vnum vicium qð eſt ſuꝑbia. ¶¶ Contra pꝛimaʒ di⸗ uiſionẽ ſic obijcitur. Omne peccatũ attenditur m illaʒ ꝑtem ſᷣm quam differimus a bꝛutis.in ꝑte aũt ratõuali tm̃ differimus a bꝛutis.ergo ᷣm actum pꝑtis rõnalis de bet attendi om̃e peccatũ.nõ ergo ſᷣm actum vegetabilis aut ſenſibilig inꝙtnʒ bhmõi. Si pᷣo attendit᷑ peccatũ ſᷣm actũ rõnalis com ꝑatione ad has vires inferioꝛes nõ vi cætur adhuc attendi peccatũ m actum vegetabilis par tis aut nutritiue et generatiue.nõ em̃ om̃is vis ꝑtis ge⸗ neratiue vel ꝑtis nutritiue ſubeſt rõni.eſt em aꝓpetitiua naturalis ex ꝑte vegetabilis et ex parte ſenſibilis.et neu tra eſi ſubiecta rõni vt ᷣm eam moueatur in nobis. eſt atna appetitiua ſenſibilis quã contingit dirigi ᷣm rõnem pe⸗ nes ergo illã attẽdetur peccatũ.vt ſit peccatũ in cõcupi⸗ ł—/ ſcibili reſpectu boni carnis: et reſpectu boĩ mũdani. Re EkR ſpectu vo boni carnis duplr.¶ Siłr pt obijci de iraſci⸗ Seen. bili ꝙ tm̃ vnũ accipiatur peccatũ.ſcʒ petm ire.⁊ ita ꝑ cõ ſilem rõem vnũ petm capitale accipiat̃ penes cõcupiſcẽ tiã. aut ſi penes leticiã accipiũt᷑ duo pcta. eſt em duplex leticia(ſic dic ioh.damaſ. quedã em̃ nat᷑ alis et nccia. ſine q viuẽ ẽ impoſſibile.et ẽ alia natalis nõ nccia vt qᷓ ꝑtinet ad generatõʒ. ↄtra at iſtas duas ſunt nec neceſſa rie nec natales.vt delectatio gule et luxurie. ſilr ex ꝑte triſticie accipiẽt᷑ accidia.ſcʒ ⁊ ĩuidia.Si S.iiij. capitalia pcta accipiũt᷑ penes ↄcupiſcibilẽ:qꝗbo ſi addat᷑ ↄcupiſcẽ⸗ tia mnũdi: erũt. v.pcta ſᷣm ↄcupiſcibilẽ. ⁊ ita ſm iraſcibi⸗ lẽ nõ erit niſi vnicũ pctm. ⁊ Fm rõnalẽ vnicũ. aut ambo HD erũt Fm iraſcibilẽ:ita q ſᷣm harũ duaꝝ viriũ actꝰ? pᷣpa⸗ rdes⸗ tione ad rõnalẽ accipiat᷑.vij.pcta.Diuidit em̃ damaſ. ir rõnalem ptẽ in obedientẽ et pſuadibilẽ ĩ inobediẽtẽ ſiue ſet nõ ꝑſuadibilẽ. Inobediẽs at᷑ diuidit pulſatiuũ. gene⸗ ratiuũ et nutritiuũ:cui addit᷑ augmẽtatiuũ. boc em nõ rõne gubernãtur ̊ natura. obediẽs pᷣo ꝑſuadibilis di uidit᷑ in ↄcupiam et iraſcibilẽ.ad concupiſcibilẽ ꝑtinet leticia et triſticia. ad iraſcibilẽ po ꝑtinet ira:cui etiõ ad⸗ iñgitur appetitus excelletie vel in comꝑatõe ip̃iꝰ ad ra⸗ tionalem vel ecõuerſo. Ex his gᷓ pʒ ꝙ nõ attenditur di⸗ diſtiguere. vij. vicio copitalia penes aſpetitũ et fugã vt appetitꝰ diceret᷑ reſpectu aparẽtis boĩ fuga reſpectu ap parẽtis mall. Fm ioꝛdiatõz aũt appetitꝰ ad apparẽs bo⸗ num triplex interius.exterius.a inferiꝰ.ſumatur ſupeꝛ bia.auaricia.gula. et lururia.Fm apparẽs interiꝰ ſupeꝛ bia.ſᷣm apparẽs bonũ exteriꝰauaricia. m apparens bo, no! nũ inferiꝰ qð ẽ duplex.qð ſumitur ĩ voluptate guſtꝰ di⸗ catur gula.qð ſumitur ĩ voluptate tactꝰ determiati ĩ mẽ bꝛis generatois luyuria ſiue foꝛnicatio nomiĩe generali. Ecõtra ſm ſugã ab apparẽti malo ſumãtur tria capita⸗ lia pctᷣa.penes fugã eiꝰ qd eſtiatur malũ ĩteriꝰ.i. graue carni ſumatur accidia. Fm fugã eiꝰ qð eſtiatur malũ ex⸗ teriꝰ ſumatur ira. ꝓpt᷑ iiuriã extriſecꝰ illatã. ſᷣm fugam eiꝰ qð eſtĩatur ĩſeriꝰ malũ hoc ẽ diminutiuũ ꝓꝛie excel lẽtie ſumatur ĩuidia.et ſᷣm hec accipiãtur.vij.vicia capi⸗ talia.¶ Sʒ contra bec obijgitur. appetitus delectabilis et fuga triſtabilis ſibi eſe ad eandẽ ꝑtinẽt potẽtiã. et cuiꝰ pcti eſt appetere delectabile:ſᷣm idẽ pctm eſt fugẽ triſtabile opoſitũ.ſi q̊ẽ delectabile carnis et triſtabile carnis m ideʒ.pct̃m gule vel luxurie ẽ appetere delecta⸗ bile caꝛnis m idẽ erit fugẽ tꝛiſtabile carniſ. ita ð alijs appetitibo:nõ ̊ m appetitũ et fugam diſtinguũtur pec cata. ¶ Pꝛeterea.in quolibet peccato attẽditur appetitꝰ alicuiꝰ appa rẽtis boni:et ꝑ ↄſeqᷓns fuga alicꝰ aparẽtis mali.vt ĩ ſuꝑbia ẽ appetitꝰ ꝓpꝛie excellẽtie et ꝑↄſeq̃ns fu ga ſue ↄtẽptibilitatis. In iuidia aꝓpetitꝰ boĩ ñ diminui bilis. et ꝑↄſeqᷓns fuga diminuẽtis. Vñ ẽ odiũ aliene fe⸗ licitatis.In ira vᷣo appetitꝰvĩdicte fuga vo ĩ potẽtia vlci ſcẽdi.In accidia vᷣo axpetitꝰgꝗetis carnał.fuga vo labo⸗ ris ſibi opoſiti. In auaricia vᷣo appetitꝰ diuitiaꝝ. fuga ðᷣo pauꝑtatis. In gula appetitſuꝑfluitatis ĩ cibo vł po tu. fuga vo indigẽtie. In lururia vo appetitꝰ voluptatis carnal i mẽbꝛis genẽatõis fuga vo ĩſenſibilitatis.ñ q̊ q;; dã pctᷣa capitalia diſtiguẽt᷑ ſm appetitũ qᷣdã ſᷣm fugã:cũ ĩ oibo ĩueniat᷑ apetitꝰ⁊ fuga.. Pꝛeteꝛea totiẽs ẽ dicẽ fu Bolumo ꝙ pe enptalia ſ 22 —— ibile qtiẽs ẽ dicẽ ka bile.ſi ẽ dice. ij. dꝛñti ⸗ „X οι gibile qtiẽs ẽ dicẽ delctabile.ſi ẽ dicẽ. iij. dꝛñtias dele e Ba. 9 ctabiliũ ſᷣm q̃s accipiũt᷑.iiij. pcta capitalia:erũt ex alia ꝑte q̃tuoꝛ capitalia ſᷣm q̃tuoꝛ dras ſugibiliũ? ita eſſent octo.¶ Pꝛetea.ſi ↄtigit peccaẽ ſpʒdiuidẽdo bonũ appaꝛẽſ exteriꝰet bonũ apparẽs iteriꝰquẽadmodũ bonũ aꝓpaꝛẽs upo lex· inferiꝰ.et ita queadmodũ ſunt due dꝛñtie capitaliũ pec⸗ catoꝝ ſᷣm diuiſionem boni inferioꝛis.i.boni carnalis ita eſſent duo capitalia pcta pᷣm dimiſiõʒ exterioꝛis boĩ h ẽ boni mũdani.⁊ duo capitalia pct̃a ſᷣm diuiſionẽ bo⸗ ni interioꝛis.i.ercellẽtie.et ita ſeptẽ dꝛñtie eſſent ex illa ꝑte capitaliũ pctoꝝ.et ſiłr er ooſito penes dꝛñtias fu gibiliũ. et ita eẽnt. xij.dꝛñtie. ¶ Pꝛeterea. delectatõ ſi iue appetitꝰ diuiduntur ꝑ apparẽs bonum in pꝛeſenti vel in Kicctt eſ A . X. futuro eñ dicũtur leticia et cupiſcetia er oppoſito. ſilt tam ad pꝛocreatõem ꝓlis oꝛdinantur. cum aũt inoꝛdĩa ae Dicitur fuga reſpectu mali in pꝛeſenti vel ꝙ iminet in fu⸗ te fit queritur libidinoſa delectatõ.ſimilit appetitus re⸗ d turo.vñ dicũt᷑ triſticia et timoꝛ.ſi ́̊ capitalie pcta deter ſpectu alimẽti ſi fit oꝛdinate:eſt ad cõſeruatõem indiui⸗ a minarent m appetitũ et fugam. aliqua deberet eſſe m dui ſᷣm debitũ modũ.ſi vᷣo inoꝛdinate ſᷣm exceſſum.erũt „ 8 timoꝛem. cum ſint aliqua ᷣm leticiam cõcupiſcentiam 2⁊ ergo duo pcta capitalia et non plura pᷣm appetitũ actus triſticiã.nam m leticiã videmus accipi gulam et luxu⸗ fundati in coꝛꝑe.ſcʒ gula penes appetitiuã alimẽti: et lu⸗ riam et inanẽ gliam ſiue ſuꝑbiã.vᷣm cõcupiſcẽtiã irã et xuria penes aꝓpetitius coitus carnalis ſic ergo ſeptem cupiditatem ſiue auariciam. ſm triſticiam inuidiam erunt differentie capitalium peccatoꝝ. ſm actum in ſpi et accidiã. 'm timoꝛem aũt licet plures ſpecies habeat ritu due differentie ſuperbia et inuidia. m actumĩ ani Fm ioh. Ddamal.nullã inuenimus differentiaʒ peccati ca ma tres differẽtie. ira. accidia et auaricia ſiue filargim pitalis. Si vo accipiant᷑ ille paſſiones quas noĩat ioh. Fj actum in coꝛpoꝛe gula et lururia. bec em̃ duo ſicnt . damal.ſcʒ leticia. triſticia.timoꝛ et ira.vt leticia et triſti dicit grego.ſunt carnalia peccata. reliqua vo ſunt ſpiri⸗ cia ꝑtineant ad cõcupiſcibilem: timoꝛ et ira ad iraſcibi⸗ tualia peccata large accipiendo ſpiritum: m ꝗ ſpirit⸗ a 6 lem. ᷣm hoc iterũ cum ſicut aliqua capitalia peccata pe- diuiditur contra coꝛpus vel carnem.non autem ym ꝗ⸗ Pimm nes leticiam. triſticiã et iram: videbitur ꝙ aliqð debuit diuiditur contra animam et coꝛpus. ¶ Ded poſſet obi/ 4 eſſe capitale vicium penes timoꝛem. non aũt inuenitur ci quaꝛe non accipitur in ſpiritu peccatum ire: cũ e dyja L . aliquod. cum tamẽ timoꝛ ſit fuga animi ne ꝑdatur ama bolo dicatur. deſcendit habens magnam iram ſciens ꝗꝛ tum.nõ ergo capitalia peccata ceterminãtur m diffe⸗ modicum tempus habet.4 Pꝛeterea. ꝓpter quid in aia Po⸗ rentias aſpetitus et fuge eſſentiales. ¶ Ad euidentiam accipiũt tres differẽtie peccatoꝝ. quaꝝ vna eſt vm tedi⸗ 4 n ergo diuiſiones.vij.capitalium peccatoꝝ notandum ẽ. um boni. in ſpiritu po nõ accipitur bmõi differentia ſi⸗ el. 1 ꝙ licut tangitur.j.ad theb. vlt. integer ſpiritus veſter et militer nec in coꝛpoꝛe.¶ ꝛeterea. ex parte coꝛpoꝛis nõ . aima ſeruetur in die aduentus dñi. bomo quaſi in tria videtur accipi differẽtia egceati. cum penes aiam deter . diuidit᷑.in ſpiritũ.aĩam et coꝛpus. Eñ om̃is actus ꝑ ſe minetur appetitus et ſuum oſitum. 4 Pꝛeterea. ex , i et pꝛincipaliter fit in ſpũ aut ĩ aima aut ĩ coꝛꝑe. ſpiritꝰ te coꝛꝑis.ſi determinat᷑ peèccatũ ſᷣm appetituʒ quare nö ſrzpenle 4 aut accipitur in ipa eſſentia aĩme pter compꝑationeʒ ao ee termiat peccatũ ſm ſuũ oſpoſitũ.ſc deteſtatõem ſed ”” coꝛpus. inqtum eſt ſubſtãtia queda babens cõueniẽtiã Fm differentiã duplicis aſpetitus in aĩma vo vel in ſpũ Eelrna 4 quandã cũ ſpiritibo ſeꝑatis. aima vo dicat᷑ fm comꝑati nõ ſic fit b in aſpetitũ et deteſtatoõem. Pꝛeterea. dete⸗ onem quã habet ad coꝛpus.ſunt ergo actus quoꝛũdam ſtatio mali oppoſiti bono ſequela vigetur eẽ aſpetitꝰ: et ꝑ e p efei peccatoꝝ capitaliũ in ſpiritu. quidam in aĩma.quidaʒ nõ ſint duo capitalia peccata. ¶ Ao qð dicendũ c. , ſe in coꝛꝑe pꝛincipaliter. In ſpiritu aũt duplex actꝰ fit ſᷣm licet ira ꝑ quandã ſiłitudiem dicatur eſſe in ſpiritibus ee etitũ boni⸗et deteſtatõʒ mali. dico aũt bonũ et maluz ſeꝑatis vt in dy abolo.nõ tñ illo mõ qͥ dicit᷑ capitale pe· quod ſpiritibo ineſſe poteſt. EUInde cum peccatuzʒ fiat ex catũ ꝓpꝛie.cuz em̃ paſſio de genere pa ſſionis que magis 22 g*, toꝛdinatöõne appetitus vel deteſtatõis: erit pctm capita⸗ facta abijcit a ſubſiãtia: nõ poteſt ineſſe hmõi ſpiritibo. *ενσρ le ex inoꝛdinatoe appetitus reſpectu apparẽtis boni ĩ ſpũ nõ pt fieri bmoi iniuria ꝑ bunc modũ ſicut nec aime vt ſi⸗ Wruhte vel ex inoꝛdinatõe deteſtatõis apparẽtis mali ꝑ qð vide eſt ſpũs.ſed pt᷑ fieri ipᷣi aime iniuria inqᷓtum eſt aia. per * ſe g tur diminui illud bonũ.bonũ aũt qð inoꝛdinate appetit ſikitudiez tñ quãdã dicit᷑ ĩ eſſe ipi dy abola videt᷑ ei dya 4 a ſpiritu in ſe: eſt excellẽtia vltra debitũ qdð a paruit in bolo ꝙ; iniuria illata ſit ſibi ab homie qui locũ eius oo⸗:·· 4 angelis repꝛobis: ſiue placere ſibi in ſe iñtũ eſt vaĩtas cupauit vel ꝗ eius euaſit ſeruitutẽ. et ideo dicit᷑ habere Vnge pcxin qð fit directe er appetitu eſt ſupbia vel ina⸗ magnam iram erga boĩem. ira em dicit libido vleiſcedi. . nis gloꝛia.Ecõtra vᷣo ſpũs inoꝛdinate deteſtat cõtrariũ Vo ſecũdũ vᷣo dicendũ eſi.ꝙ in aima accipit᷑ differen⸗ R ien 1 buiꝰ excellẽtie:et hoc eſt ↄnicãtio boni in altero ſm pa tia ᷣm tedium boni.in ſpũ dᷣo nõ· q bonũ em̃ dicit᷑ labo ritatem vel excellẽtiam qð eſt inuidie.inuidus em̃ ĩ alio rioſum h̊ reſpicit oꝛdiatoezʒ ad coꝛpꝰ.fatigatio em̃ ẽ aĩe S deteſtatur bonũ pᷣm excellẽtiaʒ aut paritatẽ ſic dĩc aug. in coꝛpe. ſpũs vo pᷣter oꝛdinatõem ad coꝛpus accipit᷑.nõ fansd . nõ vult em̃ inuidꝰ vt aliꝰ equetur vel excellat. duo ergo ergo in ſpũ debuit attẽdi capitale viciũ 'm tediuʒ boni R ſunt peccata pꝛima et pꝛicipalia in ſpũ.In aĩa vo cõtin⸗ laboꝛioſiſnec ſᷣm ↄcupiam boni expediẽtis coꝛbi: qin eſt ,D git eẽ perm capitale 'm appetitũ apparẽtis boni ꝗ eſt in bonũ ſenſibile:ſpũs vo reſpicit affectõem boni itelligibi ptalke Pi ↄcupiſcibili ſᷣm inſurrectõʒ ĩ malũ iiurioſũ ſiue nociuũ lis. ſic ̊ alie debuerũt eẽ dꝛñtie qͥ ad actũ aĩe et quo ad qð eſt in iraſcibili ſᷣm tedium boni difficilis aut laboꝛio actum ſpũs. Ao terciũ vᷣo dicẽdũ. ꝙ licʒ pctin nõ ſitin — ſi. qð eſt in inoꝛdinãte ad opus.tres em differetie ſunt ĩ coꝛpe m ſeipz ſ iĩ aia: nibhilomiꝰ tñ actꝰ iĩ qͥ dinoſcit pcʒ oarg alb an . pꝛiĩcipalit pt eẽ ĩ coꝛꝑe. vñ aſpetit? ẽ in ipᷣa aĩa. receptio 2c, alineg do cibi ſᷣm plꝰ et miꝰ ?ĩ coꝛpe.eodẽ mõ aſpetitꝰ ipiꝰcoitꝰ carnalis ẽ i aĩia actꝰ ppetrat᷑ ĩ carne ⁊ mõ dicunt᷑ duo pctᷣa capitalia ᷣm actꝰ ĩ coꝛꝑe determĩari. ¶ Ad quartũ vo dicẽdũ ꝙ ſm dꝛñtias appetitꝰ termĩant᷑ pcta carna lia. nata em determĩante dæcliat ĩ vnũ.vñ nõ bʒ fugam et appetitũ quẽadmodũ et aĩa.et ꝓgt hoc bᷣm dꝛñtias ap petibiliũ ſumũt᷑ dꝛñtie virium⸗nutritiua.ſcʒ et generati ua.et iuxta naturã accipit᷑ petm qð ẽ ex exceſſu nate.gu la eĩ et lururia fiũt ex exceſſu nat᷑e ꝗ exceſſus fit Im ape aĩma vt reſpicit coꝛpus.pt em aliqd eẽ expediens coꝛꝑi. poteſt aliqd eẽ nociuũ coꝛꝑi infẽrẽdo paſſionẽ. pt aliꝗd eẽ difficile vel laboꝛioſum coꝛꝑi:licet in ſe ſit bonũ. vnde aima que reſpicit coꝛpus cõcupiſcit oꝛdinate vel inoꝛdi nate bonũ exrpediẽs coꝛꝑi, inſurgit in nociuũ ſiue ĩiurio ſum: faſtidit difficile vel laboꝛioſũ.oꝛdinat᷑ eĩ aima ᷣm affectum ad coꝛpus et ꝑ relationem ad opus. vnge tres babet differẽtias capitaliũ petoꝝ pcĩm ire penes iraſci bilẽ. cuiꝰ eſt inſurgere in iniurioſũ.pctm accidie cuiꝰ eſt faſtidire laboꝛioſum.pctm auaricie cui eſt cõcu piſceꝛe bonũ curioſũ. Vñ etia ab aug.dicit curioſitas. In coꝛ⸗ titũ aĩalẽ ĩ carne.¶ Ad gntũ dicẽdũ ẽ:q dꝛñtie capitali⸗ 1 . een S te N „.n. poꝛe vᷣo contingit eẽ duplicem actũ Cum aũt nomiamus um pctoꝝ iã dicte nõ ſumũt᷑ ᷣm appetitũ boni apparẽtis . — †e j SSeenni Fng coꝛpus: naturam concernimus ym quam in coꝛpoꝛe fit et xteſtatõem apparẽtis mali directe ei opoſiti. Ver bi . 2 me : conſeruatio ip̃ius indiuidui et ip̃ius ſpeciei in indiui⸗ gra. deteſtatõ pitatis ñ duecte oppoĩt ma gtudini ĩ apa duo.conſeruatio aũt indiuidui fit per alimentum.cõſer natio autem ſpeciei fit in indiuiduo per generationem) appetitus ergo oꝛdinatus vel inoꝛdinatus reſpectu pꝛin⸗ cipalis actus in copoꝛe.aut eſt commixtionis carnalis bm tactum. aut eſt ißius alimenti ᷣm guſtum. tactꝰ em̃ in illa parte qui oꝛdinate fit ad conſeruationem ſpeciei in indiniduo fit vel pꝛopter ea que oꝛdinantur ad illud. reddere em debitum vel repꝛimere cõcupiſcentiam illici- rẽti bono ſiue ercellẽtie.pt eĩ ẽ q iſię heat excellẽtiã ĩ bo no aliq: et nibilomiꝰ ꝙ aliꝰ ſit pair illi. beat excellẽti am reſpectu cuiuſcũq; hec oppoĩt ꝑitati ⁊ ꝑitas illi.ſupꝑ⸗ bia at dꝛ amoꝛ excelletie. inuidia vo odiũ felicitatis alie⸗ ne. bec at ñ ſũt directe oppoſita:ſᷣ ↄtigit ſm dictũ modũ. et iõ dz ꝙ ex ſupbia gignit᷑ iuidia.Si vo ſuꝑbia diceꝛet᷑ ĩT aſpetitu excellẽtie.ĩuidia vo ĩ deteſtatõz vilitatis: tunc vnũ acciꝑet᷑ ex oſeqnti ĩ alterũ ⁊ nõ dicerẽt᷑ duo capita⸗ — — Gren liͤ erit tns tla⸗ kenn ſi⸗ ani⸗ u iri⸗ tii⸗ S- 2 — =⸗ 2 — –—◻ —— ☛ — — — ☛ =—- . C . 5 face Rr aſr ¶ QLueſtio lia peccata ſed vnnzʒ.4! Similiter dicendum eſi quo ad actus in aĩa.auaricie em̃ eſt appetere aparẽs bonuʒ.ire o0 eſt inſurgere ↄtra nociuũ:ſ̊ hoc nociuũ nõ eſt directe oppoſitum illi bono:et ideo erit vnũ capitale pcti per ſe Si ðo acciꝑet᷑ ſᷣm teteſtatõnem paupꝑtatis:tũc ad idem capitale pctm ꝑtinẽt.auaricie enim eſt apetẽ diuitias 2 panꝑtatẽ deteſiari. Ire vo ſicut ẽ deteſtaꝛi nociuuʒ ita ẽ appetere vindictã. etſilłr intelligendũ eſt in alijs.Ex his rõnibo patet q̃re dicunt᷑ diuerſa capitalia pcta. et alit accipit᷑ ratõ diuiſionis in ſpũ alr in anuna:aliter in cor poꝛe. In coꝛꝑe em̃ ᷣm dr̃ias aſppetibiliuzx pᷣncipaliũ. In ſpũ vᷣo ga quandã hʒ in ſe ſimplicitatẽ ſᷣm dr̃iam vnius . appetibilis et odiũ alteriꝰ.in aĩa ᷣo qa quodãmodo ma inj gis ↄpoſita eſt in intentõne:accipiunt᷑ drie ̃ᷣm ratõnem apetibilis et fugibilis uplieis inicgrini qð ẽ ex ꝑte al⸗ J of terius et laboꝛioſi qð eſt ex ꝑte ipſiuis. Nam ira accipit᷑ Telr iniurioſi:accidia in deteſtatõeʒ laboꝛioſi. Aliter dᷣo põt accipi diuiſio capitaliuʒ pctoꝝ vt tres ie ad iraſcibilem referant᷑ q̃tuoꝛ vᷣo ad ↄcupiſcibilem Iſur pm dr̃iam duplicis ↄcupiſcibilis.ratõ vo in dibo peccat a & n regendo ſicut dʒ: iraſcibilis vᷣo hʒ ſuũ appetibile: ap petit em p̃eminentiã in bono. excellentiã reſpectu coĩcan d ſcſted⸗ tis qð videt᷑ poſſe aſcendere.vindictã vᷣo ſiue dominatõʒ ad puniendũ reſpectu eiꝰqð aduerſat᷑ ſiue iniuriat᷑ ſnue potentie.vel ſicut quidã dicũt:eiꝰeſt aꝑpetẽ peminentiaʒ odio hr̃e equiꝑantiã.inſurgere ad vindictam: et ᷣm hec — accipiunt᷑ tria capitalia vicia ſuꝑbia inuidia ⁊ ira. Ex ſup ꝑte vᷣo ↄcupiſcibilis ẽ appetibile ᷣm immediatõeʒ ad coꝛ ty ay⸗ pus. et eſt appetibile ᷣm diſtantiã a coꝛꝑe.ſᷣm immedia⸗ 71 tionẽ vᷣo aut eſt ꝓpter ↄſeruatõem ipſiꝰſpẽi in indiuiduo aut ꝓpter ↄoſeruatõeʒ indiuidui et ᷣm hoc cum fit exceſ⸗ ſus in actibo oꝛdinatis ad hoc:ſunt capitalia pcta.gula ⁊ luxuria.Aꝑppetibile vpᷣo ᷣm diſtantiã ſiłr diuidit᷑ ĩ duo in ſufficientiam et quietem.vt ſufficientia ſit ↄtra indi⸗ gentiam.quies vᷣoↄtra laboꝛẽ ſiue ↄtra difficultatẽ.cuʒ aũt eſt inoꝛdinatio circa ſufficientiã dr̃ cupiditas. cum vo inoꝛdinatio eſt circa laboꝛẽ nccium dr quies immo⸗ derata. Elel aliteꝛ põt diſtingui vt ſit duplex inoꝛdinatõ circa bonũ exterius ẽ em̃ bonuʒ exteriusſpũale.et ẽ bo⸗ nuʒz exteriꝰcoꝛꝑale.põt ꝗ̊ inoꝛdinatio eſſe reſpectu boni ſpũalis in nõ appetendo: ꝗꝓpter laboꝛẽ aut diſfficultatem. vel reſpectu coꝛꝑalis boni in appetendo: ꝓpter curioſita⸗ tem.et ſm hec ſunt due dr̃ie pctoꝝ:pctm ſeʒ accidie ĩ nõ appetendo ꝓpter difficultatẽ bonũ ſpũale:pctm vᷣo cupi⸗ ditatis in appetendo bonũ coꝛpoꝛale ꝓpteꝛ curioſitatem. Dicit᷑ aũt curioſitas cũ requirit᷑ in ↄcupiſcibili ſᷣm viſũ pulcritudo ꝓpter ſe.ſicut ẽ in auro et argento ⁊ lapidibo pᷣcioſis.ad pulcritudinẽ pᷣo oꝛdinãt᷑ coloꝛ.forma.⁊ figu⸗ ra et hmõi diſpoſitões.ex quibo reſultat pulcritudo. ¶ Queſtio. cliij.de ſuꝑbia Onſequẽteꝛ dicen⸗ dum ẽ de ſingulis pctis capitalib ym ſe:et de naſcẽtibo ſũmarie. Et pꝛĩo dicẽ lial dum ẽ ð ſuꝑbia q̃ nõ tm̃ dĩ capitale pecc catũ:ſ̊ regina reſpectu alioꝝ pctorum. Circa quã hec ſunt inꝗrẽda.Pꝛio ꝗd ſit ſuꝑbia. Scoᷣm vtrũ om̃e petm ſit ſuꝑbia. Lerciũ ꝗd ſit motiuũ in pcto ſuꝑbie.Quaꝛto ſᷣm quã vim attẽdit᷑ ̊ pcẽ᷑m. Quintũ de qntitate hꝰpeti. Sextuʒ de ĩſeꝑabilitate eiꝰad alia peta. ptimũ de difficultate cauẽdi illð pctm. Octauũ de ef fectũ hꝰpct᷑i.iſQonũ ð poꝛitate hpct᷑i ad alia pctca. Deci mũ ð ſpẽbo hꝰpct᷑i. Undecimũ ð oppoſitõe. Duodecimũ de gdibo ſuꝑbie.Tredecimum de dr̃ia aꝑꝓpetitꝰpᷣmatꝰin temꝑoꝛalibus et ſpiritualibus· Miebrusprimiu Irca pꝛimũ ſic dĩc berñ. Supbia eſt ꝓprie ercellẽtie apetitꝰ. Augꝰ.in.xiiij.de ci.xi. Eesbia⸗ ꝑuerſe celſitudis appetitꝰ. Idezʒ — — .cliij. in li.de innocẽtia.Superbia eſt amoꝛ ꝓpꝛie excellentie. ¶ His diffinitõibo ſuſpoſitis qᷓ ſatis cõueniũt:q̃rit᷑ vtrũ ſuꝑbia ſit pctm ſᷣm has rões.Oꝛ nõ ſit pctmvidr.amoꝛ em Apꝛie excellẽtie ẽ affectio natalis: affectio at natalis nõ eſt pcẽm.g̊ amoꝛ ꝗpꝛie excellẽtie nõ ẽ pctm.ꝙ at᷑ amoꝛ Apꝛie excellẽtie ſit affectio natalis videt ꝑ h̊ ꝙ quelibet vis natalis pt᷑ naturalit᷑ appetere augmentũ ſui boni.g vis iraſcibilis nat᷑ aliter pt᷑ appetere excellẽtiaʒ ꝓpꝛij bo ni.ꝗ̊ amoꝛ ꝓpꝛie excellẽtie nõ eſt pctm. ISOtẽ excelleꝛe nõ eſt malũ de ſe. nec velle excellere.appetitꝰ em excellẽtie nõ ẽ pctm:et ita ſuꝑbia ſi nõ pliꝰ dic nõ erit pctʒ.¶¶ INeẽ oĩs ꝗ aſſiłat᷑ deo ĩ eo ꝙ aſſilat᷑ nõ eſt pctaꝛ.ſᷣ dei eſt hr̃e Apꝛiã volũtatẽ.qᷓ hõ ꝗ in hoc aſſiłat᷑ ipo nõ peccat.ſᷣ oĩs ſuꝑbo ĩ eo ꝙ hmõi hʒ ꝓpꝛiã voluntatẽ.dicit em̃ Anlſel.q; ꝓpꝛia voluntas eſt ſuꝑbia.ꝗ̊ nullus ſuꝑbo peccat¶ Cõ⸗ tra dĩc Anſel.dei eſt hbre ꝓpꝛiã volũtatẽ.q̊ cũ hõ vult ha⸗ bere ꝓpꝛiã volũtatẽ iniuriatur deo.ᷣ deo ĩiuriari ẽ pet᷑zʒ ſuꝑbia q̊ cũ vult hr̃e ꝓgꝛiã volũtatẽ eſt peccatũ.q Item in ꝑð. Suꝑbi inique agebãt.glo.ſuꝑbia a di incepit in⸗ iuria.ſed om̃e qð incepit a dei niuria peccatũ ẽ.S ſuper⸗/ bia eſt peccatũ.¶ Itẽ ſuꝑbie ẽ delectari ĩ ſua ptate błᷣ de⸗ lectari in ꝓpria ptate ꝓptẽr ſe eſt pctm.̊ ſuꝑbia? Eei o-⸗ — exqgo videt᷑ ̊ amplius ponẽdũ in diffinitõe ſuꝑbie d qð dicendũ ꝙ cũ dicit. Suꝑbia ẽ apetitꝰ ꝓpꝛie excellentie. Apꝛiũ ſonat ibi in viciũ.Eſt em̃ excellentia quã hõ bʒ a deo et ei attribuit:et eſt excellẽtia quã ſibi hõ appꝛopꝛiat aliquo mõ.ſic cũ dictat hõ ĩ coꝛde ſuo ꝙ habeat aliqꝗd a ſe. vel cũ dicit meritũ eẽ a ſe eius qð hʒ.et ſic de alijs diſ ferẽtijs.et hoc mõ amoꝛ ꝓpꝛie excellẽtie ſiue appetitꝰ illi citus ẽ:et eſt pcẽm qð eſt ſuꝑbia.dic ei apłus.j ad coꝝ. iiij. Quid habes qð nõ accepiſti.quid glłiaris quaſi nõ acceꝑis? Et dicit Anſel.de caſu dy aboli.Siẽ a ſe ange li et hoĩes nõ niſi nibil bnt:ita a deo ñ niſi aligd Si ðo accipiat᷑ alio mõ et appetitꝰ dicat᷑ affectõ natalis.Fᷣm G nõ ẽ pctm nec dr ſuꝑbia hmõi appetitꝰ.Cũ aũt dẽ ꝙ ſuꝑ bia ẽ ꝑuerſe celſitudis appetitꝰ:reliqͥ mõ ẽ ñtelligẽdum. 4 Ad h̊ ̊ qdð pꝛio obijcit᷑dicẽdũ ꝙ amoꝛ ꝓpꝛie excellẽtie vno mõ ðr affectõ nat᷑alł.cũ hõ ſcʒ q̃rit augmẽtũ boni eo mõ q̊ debet et a qͥ debʒz ⁊ ad deũ referẽdo.reliqͥ vo mõ ſi ſit axpetitꝰ ꝓpꝛie excellẽtie ad ſe referẽdo tãq; pꝛĩcipiũ vł ad dep̃ᷣſſionẽ alioꝝ:nõ ẽ appetitꝰ natalis niſi itelligamꝰ naturã coꝛruptã... Ad ſcõm vo dicẽdũ ꝙ excellere pt in telligi. vel ĩ gtuitis vel ĩ virtutibo q tũ faciũt vk ĩ alſs 4 „py“ q̃ gtis dant᷑ a deo.ſi gtũfaciẽtibo appeti lyntellent mo tait⸗ t ille ꝓcedat ex gra:nõ vult excellẽ niſi quãtũ datũ ẽ ei a deo. vel nõ ĩ depᷣſſionẽ alioꝝ. Si at᷑ ĩtelligat᷑ excellere ſpũalibo vel in gtijs gtiſoatis q̃ magis infãt qᷓ; builiãt . . n Byellecxcclieniis adagtur ebite ercitatenoc bo /5e ney h Xſt ß nreh e nũ.qꝛ ſpõ iſto ↄtinet᷑ velle excellẽ ꝓpt᷑ ſe.̊ aũt mõ malũ ẽ Vñ aug:ſuꝑbia nõ ẽ viciũ dãtis ptatẽ vel ipᷣiꝰ ptatis:vᷣ aĩe ꝑuerſe amãtis ptᷣatem ſuõ potẽtioꝛis ptate ↄtempta Pꝛeterea nõ ẽ deſiderãdũ pᷣeſſe ꝓpt ſe ̊ pt᷑ ꝓdeſſe. et iõ dĩc apls.ꝗ epᷣatũ deſiderat bonũ opꝰ deſiderat vt nõ ſit honoꝛ ĩ intẽtõe ̊ fructꝰ. Ao terciũ dicẽdũ.ꝙ ſuꝑbo nõ d aſſiłari deo ſiłitudĩe ↄfoꝛmitatis cũ vult hre ꝓpꝛiã è wlaini⸗ ptatem.ſimilitudĩe em̃ cõſoꝛmitatis nõ vult niſi qð deꝰ vult ipᷣm velle.deus aũt nõ vult ꝙ hõ habeat ꝓpꝛia volũ tatẽ.i.nõ deo ſubiectã.et iõ nõ vult hõ hr̃e ꝓpꝛia volũta tẽ ſ ſub deo oꝛdinatã ſilitudie cõfoꝛmitatis et 'm ̊ñ dẽ ſ aper d ꝛr petm. Eſt aũt alia ſiłitudo q̃ vult hõ vſurpare qð deiẽ ꝓpꝛiũ.ſic̃ dicebat᷑ de lucifero.AVſcẽdã in celũ et ero ſilis altiſſimo. VUñ aug.xix.de ei.dei.Sic ſuꝑbia ꝑuerſe imi⸗ e m ſearb E nsmirs ſe Filere do. tatur deũ.odit nãq; cũ ſocijs equalitatẽ ſub illo.ſed ĩpo⸗ nere vult ſocijs dnationẽ ſuã ꝓ illo.et hoe mõ quicunq; vult aſſiłlari peccat.Fᷣm hoc ſuꝑbo peccat. Suꝑbia eĩ ẽ pꝑuerſe celſitudis apetitus.ꝑuerſa aũt celſitudo eſt de⸗ Fto eo cui dz aĩmꝰin herẽ prĩcipio ſibi qᷣdãmõ fieri pᷣnci⸗ piũ.qð fit cũ iniquꝰſibi placʒ ſibj po ita placʒ cũ ab illo hõ incõmutabili bono ðᷣficit.cũ ei magis plact᷑ ðbuit.2 dĩc Anſel.ob hoc recte dicit᷑ ſuꝑbia qꝛ volutatẽ dei quã ſequi debet nõ vult hr̃e ſuꝑ ſe:ſed ipᷣi deo aufert quãtuzʒ —— S Pre frß ne k fü g prn at mg N, Ebruz ſecundũͥ . ſdo querit᷑ vtrum omne petm ſit ſuper bia.obijcitur aũt ꝙ ſic:qm̃ dicit augin li. & na.⁊ gra.omne pctm dei ↄtempius eſte ſeqd omnis ↄtemptus eſt ſuꝑbia: ergo om̃e pctum eſt ſupbia. Item iob. xxxiij. vt ouertat hominẽ ab iauitate glo. greg. Z ditoꝛem ſupbire ẽ pᷣcepta tran⸗ cendere: ſ in omi pcto tranſcẽdit hõ pᷣceptuʒ dñi: om̃e per̃m eſt ſuꝑbia. ¶ Htem dicit aug. in li. de na. 2 gra taz peccare ſuꝑbie eſt:ſuꝑbire peccare. ſicut ̊ vere poſſum dicere ꝙ oĩs ſuꝑbia eſt pctin: ita vere põt dici ꝙ om̃e pec catũ eſt ſu gbia Montra⸗ Augy.in li. de na. et gra. die Sed neq; oĩa ſuꝑbe fiũt que ꝑpetrata fueꝛĩt.fiũt certa a neſciẽtibo certa ab infirmis certa pleꝛũq; ab gementibo Item greg . in moꝛał diſtinguit qᷓiuoꝛ genera vicioꝛũ capitaliũ quoꝝ nullũ eſt alterũ.et ſilr aug.in li. cõſli⸗ ctu vicioꝝ et d ſed ſu ꝑbia ẽ vnũ er illis &̊ nõ om̃e in ſe zueb et ſingulaꝛiter debet babere. petm eſt ſuꝑbia.¶ Solo. dicendũ ꝙ duobo modis ẽ loꝗ ſuꝑbia.vno modo ꝓut elt ſpãle pctm vnũ ex.vij. capi⸗ H AionOn eſt generale pren ꝓut dicl iiij hob. ꝙ ex ipᷣa ſumpſit initiũ om̃is ꝑditio.et voc ẽ loꝗ de ipa ꝓut Eirnicimin om̃is pcti.gꝗa ſic eſt pct᷑m generale r Es: Hᷣm pꝛimũ modũ loquit᷑ greg.de luꝑbia:qn ponit ipſam eſſe quoddã viciũ capitale.et hoc mõ nõ om̃e pctm eſt ſu perbia.et ſic loquit᷑ aug.cũ dicit.ꝙ nõ oĩa ſuꝑbe funt 76 Bm aũt ꝙ elt generale pctm et generale initiu oĩs pcti: H mõ vt magis ꝓprie loquamur dicendũ eſt.ꝙ in om̃i pec⸗ cato eſt ſuꝑbia.nõ ꝙ om̃e pctm foꝛmaliter loqndo ſit ſu⸗ ctii⸗⸗ perbia:ſᷣ in om̃i pcto eſt ſm ꝙ in omi pcto inuenit᷑ ꝛtem atiecj tus p̃ceptoꝝ dei. quia vt dicit amb. pctm eſt pᷣuaricatõ egis diuine ⁊ celeſtiũ inobedientia mandatoꝝ.vñ dicit ꝙ in om̃i pcto ẽ ↄtemptus.Siłr ngein li. de li.ar. dicit ꝙ peccatũ eſt ſpreto incõmutabili bono bomis mutabili bus adhereꝛe.ꝑ boc aũt ꝙ dr ſpreto ponit᷑ ↄtemptus.et ſic in om̃i pcto ẽ ſuꝑbia:ſᷣ hec eſt ſuꝑbia generalis que ẽ ↄtemptꝰgeneralis ꝗ eſt in om̃i pcto.ex boc ꝙ aĩa ꝑ petᷣm anertit᷑ ab incõmutabili et ſupᷣmo bono.Sʒ nõ ſic itelli⸗ gendũ ꝙ om̃e pct̃m ſit perm ſuꝑbie:łᷣ nullũ eſt perm in q̊ nõ ſit üfu⸗ generale viciũ. Et ꝙ ita ſit inteiligen Pan aug, in i de na.et gra.vbi dicit.q̃re quid ſit quotlibet Famet vide ſi inuenies aliqð ſine ſuꝑbie apꝓpellatõe pec catum. Hãc aũt ſnĩam ſic exegmur. om̃e inꝗt pctm(niſi falloꝛ)dẽ ↄtemptus.eſt et omis dei otemptus ſuꝑbia.ꝗd. em̃ tam ſupꝑbũ eſt qᷓ; deũ ↄtemnẽ.om̃e g̊ perm eſt fupbia. c2 et ſcriptura dicente initiũ omnis peccati ſuperbia eſt.et ſic patet reſponſio. ¶ Wembrum tercium FErcio querit᷑ quid ſit inclinatiuũ natura⸗ liter vel motiuũ in h̊ geneꝛe peccatiſꝙ enizʒ aliquod ſit: videt᷑ per ſimile in alijs. In lu I dmxuria em̃ naturaliter motinũ eſt ↄſeruatio ſpeciei. In gula ↄſeruatio ſui.et ita de alijs:erit ergo ali quid in ſuꝑbia naturahter motiuum.illud non videtur eſſe niſi apetitus potentie ſiue eius ꝙ eſt pᷣeſſe. hoc eniʒz videt᷑ eſſe qd naturaliter homo appetat. anima enim cũ aſſimiletur ſumme trinitati.cui fit appꝛopriatio potẽtie ſapientiè et bonitatis:ſicut homo habet naturalem appe titum ſcientie et bonitatis:ſic et potentie.⁊ hoc per pꝛiꝰ cum potentia ſit pꝛiꝰin intellectu et bonitate.⸗l! Itẽ duo actus ſunt peſſe et depꝛimi ſiue humiliari:ſ̊ natuxraliter fugit homo dep̃ſſioneʒ:gᷣ naturalr appetit pᷣeſſe.¶ Con⸗ tra dicit berñ. quotiẽs pᷣeſſe deſidero totiens deũ meum pire ↄtendo:h̊ ↄtra naturaʒ eſt velle pire deũ:&̊ nõ eſt na⸗ turale homi velle p̃eſſe. ¶¶ Silr dicit greg. quotiẽs peſſe conamur:totiẽs ad apoſtaſie crimẽ relabimur.cũ ꝗᷣ ↄtra naturã ſit apoſtatare:ↄtra naturã erit velle p̃eſſe.4 Itẽ greßſuper iloar.ger terne et tremoꝛ vr ſit ſuꝑ cũcta aĩalia terꝛe.hõ nõ ratõnalibo ̊ irꝛatõnalibo pꝛelatus eſt gn. natura. et iterũ in eadem glo.contra naturã ſuꝑbie ẽ ab equali velle teneri.Ande antig patres.non reges homi num ſ̊ paſtoꝛes gregũ fuiſſe dicũtur.ſic et in eandem glo. ſi mens apud ſeipᷣam deſcendit de vertice culminis.ĩue niet planiciẽ naturalis equitatis.vt nõ peſſe gaudeat ſᷣ ꝓdeſſe.Ex his om̃ibo colligit᷑.ꝙ appetitus pᷣlatõis nõẽ homiĩ naturalis.¶. Pꝛeterea ſi eẽt homi naturalis.qð aũt eſt a natura ꝑmanebit ĩ patria: remaneret pᷣlatõ in patria.ſᷣ ſicut habetł᷑.j.ad coꝝ.xv.Ceſſabit om̃is pꝛela⸗ tõ qua homo pꝛeeſt bomibo. nõ eſt naturalis.ᷓ nec aꝑp petitus eius eſt naturalis. ¶ Ad qsð dicẽdũ. Aliter eſt loqui de potẽtia in ſe.et aliter eſt loqui de potẽtia reſpe⸗ ctu ſubiectõis alioꝝ hoĩm. Si fiat ſermo de potẽtia ĩ ſe. erit appetitus potentie naturalis ſicut ſapientie aut bo⸗ nitatis. Si vo fiat ſermo te potentia ad aliquos hoĩes ſubiectos.ſᷣm hoc aut eſt appetitus illius gter gloꝛiaʒ dei et ꝓximoꝝ vtilitatem.et ſᷣm hoc poteſt eſſe appetitꝰ rectus ad qua inclinat ratio et natura aliquo mõ. aut poteſt eſſe ipius ꝓpter ſe:et ſic eſt appetitus eu et non habet inclinatõem niſi nature coꝛrupte.¶ Secũ dum hec ergo reſpõdendũ eſt ad obiecta.prime em̃ rati ones concludunt de appetitu qui quidem naturalis eſt. alie pᷣo rationes que vident᷑ poni in cõtrarium: loquũt᷑ de potentia in comꝑatõne ad ſubiectionem hoĩm. ſed h̊ poteſt eſſe pꝛopter ſe:et hoc modo intelligũtur auctoꝛi⸗ tates quas ponit gꝛeg.et berñ.¶ Illa vᷣo ratio que ſumi tur ex autoꝛitate greg.ix.geñ.ad hoc tendit.ꝙ appetitꝰ pꝛelatõnis nõ ſit ẽm naturam pꝛimitus inſtitutam.⁊ ſi militer vltima ratio ad idem tendit.ſed nõ ex hoc exclu ditur quin ex naturali rõne ſit appetitus gloꝛie diuine vel vtilitatis ꝓrimoꝝ mediante pꝛelatõe.¶ Si do obij⸗ ciatur ꝙ naturale ſit bomiĩ velle pᷣeſſe: eo ꝙ naturaliter fugit depꝛeſſionem ipᷣe homo.dicendũ eſt ꝙ eſt quedam epꝛeſſio ex merito culpe.et hanc naturaliter debet hõ fugere cui exaltatio eſi oꝑoſitum ex merito gratie. et hanc exaltatõem ſiue hmoi pᷣeſſe naturaliter aꝑp etit bõ ſed hoc differt a dñatione qua hõ homi dñ atur. hmõi em̃ exaltatio erit in patria vbi nõ erit exaltatio qua ho⸗ mo pꝛeerit homĩ.q¶ Sed adhuc obijcitur magis ſpãliteꝛ de motiuo in peccato ſuꝑbie.et qnerit᷑ quid eſt ꝑ ſe ma tiuũ in ſuꝑbia. Aug:ſuꝑ geñ. Angeli mali ſua poteſta⸗ te delectati velut eſſet eis bonum:a cõi bono deifico ad ꝓꝛia defluxerũt.et habentes elatõis faſtum ꝓ excellen tilſima eternitate ſu ꝑbi effecti ſunt.ex hac aucte videtuꝛ ꝙ eternitas ſit motiuũ in peccato ſuꝑbie.qm angelusĩ ſeipᷣo videbat ſubſtãtiam immoꝛtalem et eternam.⁊ ipᷣe bonũ hoc eternitatis cõſideras in ſeipᷣo elatus eſi et cõ⸗ ꝑauit ſe deo. hec vult deſiãre p̃dicta auẽtas.vñ vr ꝙ ſpe cialiter eteꝛnitas ſit motiuũ.¶ Sed ꝙ vnitas ſit motiuũ Videt᷑ aug.in li.de g.no.te:ideo in vnicoꝛnibo ſuperbi ĩtelligũt᷑ qꝛ ſuꝑbia odit cõſortiũ. et ꝙᷓtũ ĩ ipo ẽ ſolus cu⸗ pit eminere ſuꝑbo.ꝑ boc qð dicit ang. œ vera reli.quid em̃ aliud in ea homo appetit niſi ſolus eſſe ſi fieri poſſit. cum cuncta ſubiecta ſint ꝑuerſa, ſcilicet imitatõne om⸗/ nipotentis dei. quem ſi ſubditus imitaretur m eiꝰpꝛe⸗ cepta viuendo.ꝑ eam hr̃et ſubdita et cetera.nec ad tan⸗ tam defoꝛmitatem veniret.vt beſtiolam timeat qui vult hominibv im ꝑare.hinc ergo et ſuębia quẽdam vnitatis appenitũ et om̃ipotẽtie. ſd in rerũ tꝑaliũ pꝛĩcipatu que omia trãſeunt tanqᷓ vmbꝛa. 4¶ Pꝛeterea videt᷑ aliud eſſe motiuũ ab his duobo.ꝑ h̊ qdð dic aug.ĩ li.de li.ar.ꝗ ac⸗ cipit illud.j.iohᷣ.ij.om̃e qð ẽ in mũdo aut ẽ ↄcupia ocu⸗ loꝝ aut ẽ ↄcupĩa carnis·aut ſuꝑbia vite.et vult oſtende re quaſi cauſam in his tribo dicens.q homo aut cõuer⸗ titur ad ꝓpꝛium bonũ:et ſic ſuꝑbus dicitur.aut ad exte riꝰ bonu⁊.et ſic curioſus efficitaut ad inferius bonũ et ſic voluptatis amatoꝛ efficit.conuerſio ergo ad bonum Apꝛiũ cauſa ẽ ſuꝑbie.¶ Ad qð dicendũ.qꝙ in auẽte ſupᷣ⸗ dicta aug.ſuꝑ geñ.nõ itelligit᷑ ꝙ eternitas ſit motiuum ſed ꝙ ꝑ pctm ſuũ angli receſſerũt ab etnitate. eternitas em̃ accipit᷑ ibi ꝓ deo.ꝙ ſi acciꝑetur et᷑nitas ꝓ motiuo: „ — erqv Matonte ſerdi tet vnite lpabilis. n⸗ naf Ghtue ab nn ¶ Lueſtio nõ diceret motiuũ ꝓprie: ſed poteſtas excellentie fuit ibi motiuũ ſicut in eadẽ auẽte ↄtinet᷑.¶ Ad illud vᷣo qð ſecũ do obijcit᷑ ꝙ vnitas eſſet motiuũ.dicẽdũ eſt ꝓ vnitas in ſua generali rõne nõ eſt motiuũ:ſed vnitas in pᷣncipatu rerũ tꝑalium ſicut ibidem determinat᷑.vnitas aũt prin⸗ cipatus generaliter eſt motiuũ in pcto ſuꝑbie ſiue ſit in angelis ſiue in homĩbo. Ao terciũ vo dicendũ eſt.ꝙ in li.de li.ar.nõ loqtur de ſuꝑbia ꝓut eſt ſpãle pctm:ſᷣ ꝓnt tereium eſt in illa diuiſione.j.ioh.ij.ome qð eſt in mũdo ⁊c. Accipit᷑ aũt ibi ꝓpriũ boni.ad dr̃iam exterioꝛis boni cuiꝰeſt ocupiĩa oculoꝝ:et inferioꝛis boni cuiꝰ eſt ↄcu pia carnis.ꝓpꝛiũ aũt bonũ dicit᷑ interius bonũ cuius eſt pꝛi mo appetitus ipſius ſpũs:cum ſcilʒ auertitur a ſupꝛemo bono et delectatur in ſe. bꝛum quartum Erik Aarto querit᷑ em quã vim. attendit᷑ ö̊ pe catũ.et videt᷑ ꝙ ſᷣm rõnlem. ſuꝑbia eniz . eſt initiũ om̃is pcti.q̊ debet eſſe ꝓprie in il⸗ la potentia q pꝛicipatũ gerit inter om̃s po Mtias: 65 rönalis eſt illa. ſuꝑbia eſi in rõnali.4 IJtem in ſtatu inocentie om̃s vires erat ſub dominio rõnis.nec aliq̃ receſſit a ſuo oꝛdine niſi priꝰrecedente rõnali.q̊ pꝛiꝰ receſſit rõnalig:ſ̊ primꝰ receſſus fuit ꝑ ſuꝑbiã.qᷓ ſuꝑbia eſt in rõnali.¶¶ Oꝛ autẽ ſit in iraſcibili ondit᷑.tũ ga ſuꝑ⸗ bia eſt elatio inoꝛdinata.elatio aũt ẽ in iraſcibili:̊ ſuꝑ⸗ bia ẽ in iraſcibili.¶ Item ſuꝑbia et huilitas opponunt᷑. ſᷣ huilitas eſt in iraſcibili.oppoſita autem nata ſunt fieri circa idẽ:g̊ ſuꝑbia eſt in iraſcibili.¶ Item ſicut hr circa vncipiũ iob.dicit grego.q timoꝛ dei oꝓonit᷑ ſuꝑbie.ſed timoꝛ eſt in iraſcibili ꝗ̊et ſuꝑbia.¶ Oꝛ aũt ſit i concupi ſci bili videtur.ſuꝑbia em eſt amoꝛ/ ꝓprie excellẽtie.amoꝛ autem eſt in ↄcupiſcibili ergo et ſuperbia.¶ Item ſupeꝛ — 95 T⸗ ₰ . tt e e 6 bie eſt velectari in ꝓprio bono:ł̊ delectari in ꝓprio bono ſuꝑbia eſt iĩ iraſcibili.appetitꝰem̃ ꝑuerſe celſitudinis ad EE αι iraſcibile; ꝑtinet. 4 ant dicit eſſe in ronali hoc E.gqa. weK. R dicit᷑ ꝙ eſt in cõcupiſcibili ter rõneʒ amoris vel appe⸗ K.⸗ F. titus. dicendũ eſt. ꝙ eſt amoꝛ ꝓprie:et eſt amoꝛ coiĩter di⸗ tur amatũ qð eſt alteriꝰpotentie.vt cũ dr̃ amoꝛ excellen⸗ tie.vel amoꝛ veritatis: amoꝛ coĩter dr:et trahit᷑ ad vim Ainto querit᷑ de quatitate buiꝰpcti. vtruz ſic̃s.emundaboꝛ a delicto marimo. glo. — hoc eſt a delicto ſuperbie: quod eſt vltimũ eſt maximũ.non enim eſt peccatũ maius q; apoſtatare a deo quod ? ſuperbie initiuʒ.ſupeꝛbia ergo maximum eſt ipſa eſt impia et veſana ſuperbia quod eſt certe immane peccatum. .J⸗ marimũ petm in hoie ſuꝑbia e.q;ꝛ inde manauit nri licti oꝛigo.¶ Itẽ dñe deꝰme ſi feci illud ⁊c.i.vłe peẽm rũ eſt maximũ petm: g ſuꝑbia ẽ petm maximũ. Itẽ dic yſi. Sic ſuꝑbia ẽ oꝛigo oĩm criminũ ita ruina oim virtu ¶Vteʒ greg. Cũ ſingła vicia ſingulas depaſcant vitutes ola ſuꝑbia totũ coꝛpꝰvᷣtutũ depaſcit.ome aũt tale maxi mũ pctm eſt. ¶ Item om̃e petm qð marĩe ſe deo opponit maximũ eſt. p̊ ſuperbia ẽ hmõi ̊ ⁊c̃.minoꝛ pʒ qm̃ dic bo nit.¶ Item maioꝛ virtꝰẽ q magis nos aſſitat deo vt cari⸗ tas:g marꝰviciũ qð magis aſſiłat dy abolo:̊ ſupbia eſt ptinet ad ↄcupiſcibilłẽ:g et ſuꝑbia.¶ Ao qð dicendũ. qꝙ æ 5 cauſa pᷣncipalis pcti penes rõnem reſidet.¶ Cum auteʒ etus.ſᷣm ꝙ ꝓprie dẽ ſic eſt ipſiꝰↄcupiſcibilis.cũ aũt addi iraſcibilẽ vel rõnalem: ⁊ ſᷣm hũc modũ accipitur bic. ſuperbia ſit maximum peccatum/ Ad qð redeuntibo ad deum:et pꝛimum in recedentibus. hoc o peccatum Auũꝑ.in ſcðo li.ↄtra epiſtolam ꝑmeniaʒ. ea⸗ Item ps.ſuꝑbi iniq agebat vſq;ʒquaq;.dicit glo. m cem qð eſt ſuꝑbia qᷓ eſt radix oĩim maloꝝ: ̊ radix oĩm malo⸗ tũ.om̃e at᷑ tale maximũ pctm ẽ:q ſuꝑbia maximũ pctm ẽ etius. Cũ oĩa vicia fugiãt a deo:ſola ſuꝑbia ſe deo oppo viciũ qdð magis aſſiłat nos dyabolo. qimñ ſicut hr iobexli cli. Iße eſt rex ſup oms filios ſupbie: öſuphia eſt marinũ „ viciu. ¶ Cõtra tre.j. Peccatu peccauit hierlm. glo. in⸗ to auſerũtur.ſᷣ om̃e tale eſt maximũ pctm.ergo inſideli tas eſt maximũ peccatũ. Itẽ om̃e peccatũ qð deſtituit fundamẽtũ totius xp̃iane rligiõis ẽ maximũ.ĩfidelitas eſt hmõi.ꝗ̊ ⁊c.¶¶ IJOtem.j.coꝝ.xj.audio int᷑ vos ſcilſſuꝛas eſſe.dĩc glo. Pꝛimũ malũ diſſenſio eſt vnde cetera oꝛiũt vbi ẽ diſſenſio nihil rectũ ẽ.ſᷣ om̃e tale ẽ maximũ.ꝗ diſſẽ ſio eſi maximũ peccatũ.q]¶ IJem maioꝛi virtuti maiꝰ op⸗ ponitur viciũ directe.ſ̊ caritas maioꝛ eſt virtꝰ: qꝛ ẽ ꝑfe⸗ ctio et foꝛma aliaꝝ ſine qua alie nihil ſũt ſiẽ dic apius. ergo odiũ qdð ẽ viciũ directe ei oꝑoſitũ ẽ maximũ viciũ. Pꝛeterea.in ſuꝑbia tria ſũt cõſiderãda.ſcʒ motiuum ipiꝰ:et terminꝰ a quo.et terminꝰad quẽ.ſi ergo ſuꝑbia ẽ maximũ pct᷑m.aut hoc ẽ rõne ſui motiui.aut rõe ternĩ a quo.aut rõne temĩ ad quẽ. Si dicat᷑ ꝙ rõe ſui motiui tũc obijcit᷑ ſic.motiuũ in pcto ẽ libido:ſᷣ pt᷑ eẽ maioꝛ libi⸗ do in pcto luxurie ꝙᷓ ĩ aliqͥ pcto ſuꝑbie. Itẽ ſilr ad irã pt maioꝛ libido mouere q; ĩ gliqua ſpecie ſu ꝑbie. ergo ſup⸗ bia in genere ratione ſni motiui nõ dẽ eẽ maiꝰ peccatũ Si dicat᷑ ꝙ rõe termi a q̊.obijcit᷑ ſic.qm terminꝰ a quo ĩ ſuꝑbia ẽ bonũ incõmutabile a qͥ elongat ſuꝑbia.ſ̊ ſuper bia nõ magis elongat ab illo termĩo ꝙᷓ; alia pcta. Qã ſu ꝑbia cõuertit hoĩeʒ ad ſe ſiue ad bonũ ꝓpꝛiũ qð ẽ ſuicu piditas cõuertit ad bona exteriꝰ ſic ad res mundanas. ipᷣa vðᷣo luxuria ad bonũ inferiꝰ:ſ̊j minꝰ elongat᷑ bonum Aꝛiũ ſpũs ab incõmutabili bono qᷓ; bonũ inferiꝰ vel ex⸗ teriꝰ. minꝰ elõgat ab illo bono ſuꝑbia qᷓ; cupiditas vł auaricia. at᷑ ſuꝑbia cõuertat᷑ ad ſe hoc ẽ ſpm̃ ad bo⸗ nũ ꝓpꝛiũ.hoc pʒ ꝑ aug.in li.de vera innocẽtia.ꝗ dĩc.bo nũ ẽ ſurſum hre coꝛ.nõ ad inferius vel exteriꝰ. nõ tñ ad ſeipᷣm qð eſt ſuꝑbie:ſᷣ ad deũ qð eſt obediẽtie.ergo ipᷣi ſuꝑbie ẽ cõuerti ad ſe ſiue ad ꝓpꝛiũ bonũ.ſ minꝰ elõgat a ſũmo bono hr̃e coꝛ ad bonũ ꝓpꝛiũ q; hr̃e coꝛ ad inferi⸗ us vel exteriꝰ bonũ.iAã ꝗ hʒ coꝛ ad ſũmuʒ bonũ bhʒ coꝛ ſurſum.ſilr ꝗ babet coꝛ ad bonũ pꝛiũ qð eſt excellẽtia (ſic̃ hʒ ſuꝑbiaſpʒ coꝛ ſurſum.ſ̊ hr̃e coꝛ ad bonũ exteriꝰ vł inferiꝰ ẽ hr̃e coꝛ deoꝛſum.ergo maioꝛ ẽ cõueniẽtia in ſu- bia ad ſũmũ bonũ qᷓi alijs pctis.ergo mĩꝰ elõgat a ter⸗ mino a q̊ ergo ex ꝑte illa nõ ẽ pctẽm maximũ. ¶ Ao qð dicẽdũ ꝙ ſuꝑbia dꝛ eẽ maximũ pctmet infidelitas ⁊ hꝰ⸗ modi q̃ diꝑta ſũt.ſᷣ̊ ꝓpt᷑ diuerſas cãs dẽ quodlibet illoꝝ maximũ.ẽt dicit᷑ qð ꝑ ſuꝑhabũdantia dicit᷑. vni ſoli voneiweri eſt Pm n oen vel eam em nere intẽtões pt᷑ aliꝗd dici ꝑ ſuꝑhabũdantiã de płibo ſed nõ Hm cana roͤem Dicit en Pernnn maximũ ꝓpt᷑ ablatõem Alia PP W. maxt? ortuplint fundamẽti boni qð ſengametn ſytes hoc n in⸗ fidelitas dicit᷑ maximũ pcẽm qꝛ fidem deſtruit q̃ eſt to⸗ . tius boni et᷑ totius rßiane religioĩs fundamẽtũ.q Alio l erf v pay gno*ααα N 2 wd) mõ pt᷑ dici petm maximũ.q; mime int oĩa pctᷣa hʒ ĩ ſe de motiuo ad pniam q̃ eſt remediũ ↄtra pctm.et h̊ mõ pec⸗ catũ in ſpmſctᷣm dicit᷑ maximũ eẽ.in ipᷣo em̃ plus tollit remediũ pct᷑i hoc ẽ pnia.et minꝰ habet de motiuo ad il⸗ lam ex hoc ẽ qð dicit᷑ irremediabile.¶ Tercio mõ dicit᷑ maximũ peccatũ.qꝛ magis ꝗpꝛie et directe ſoluit vincu lum et vnitateʒ in eccłia.in qua vnitate dat᷑ ſpũs ad re⸗ miſſionẽ peccatoꝝ.et reuocãdũ ad bonũ. dicit em aug. ꝙ in vnitate eccleſie rõne clauiũ datur ſpũs ad remiſſi⸗ onem peccatoꝝ.et hoc mõ diſcoꝛdia ſciſmatis dicit᷑ eſſe maximũ peccatũ.tollit em̃ vnitatẽ ecclie.et ꝓpter h̊ ſa⸗ piens.vj. ꝓuerb. deteſtat᷑ illũ ꝗ ſemĩat int frẽs diſcoꝛdi⸗ as. Quarto mõ dẽ maximũ pcẽm qꝛ magis deoꝛdiat a deo inqtũ eſt finis create rõnalis ad quẽ tẽdit ⁊ ĩ qͥ bea⸗ tificat/et q̊ mõ odiũ pt dici maximũ pctm. magis em̃ di rectèoꝛdiat a fine ſic caritas ei oppoſita int᷑ oẽs vᷣtutes maxiĩe oꝛdiat ⁊ ↄiungit fini.vñ ipᷣa ducit alias virtutes ad ſuũ finem debitũ.vnde ſine ipᷣa nõ ſunt meritoꝛie ſed eſt foꝛma ipaꝝ.¶ Quito mõ dicit᷑ maximũ pctm. qꝛ eſt maxit nocumẽti in h̊ ꝙ ipʒ ẽ pꝛicipiũ⁊ oꝛigo alioꝝ pec⸗ Mcel et irt phie D fidelitas ẽ peccatũ quo retẽto retinẽtur oĩa:et quo abla P 2 A ni, eatoꝝ. et hoc modo ſuꝑbia pꝛimoꝝ pentum dicitur eſſe guſ. et greg. ergo vnu pr eſſe ſine altero:nec vnũ depteet · maxrximũ pctẽm.vnde aug.ſuꝑ pᷣs.ſuꝑbi iniq̃ agebat.dicit ex altero. ¶ Solutio ſecus eſt de ſupbia que eſt iniciuʒ H ꝙ maximũ pctm ẽ ſuꝑbia inde manauit noſtri oꝛigo te⸗ SEE petoꝝ. et de ſu pbia vite que eſt tercia radix:et de ſuper⸗ licti boc ẽ pctm oꝛiginale.vñ in ̊ marimũ nocumentuʒ M ᷣ / bia que eſt vnũ de vicijo capitalibo ab alijs diſtinctũ.qm̃ Sst⸗ EE. eſt. qꝛ toti nocet hũano generi:ſic ꝗ̊ drĩ ſuꝑbia maximuʒ ' pꝛima ẽ in om̃i pcto.qꝛ dicit illi generalẽ ↄtemptũ ĩ aueꝛ Pageneg e- pctm rõne ſui nocumẽti:ſᷣ hoc nõ intelligi᷑ adhuc niſi ð αννι ſione a deo. q pficit ome pctm in rõe malicieſſuꝑbia aü=t AnRe a ſuꝑbia pᷣmoꝝ pentũ.⸗! Serto mõ dr maximuʒ rõne ſui ans que eſt radix tercia nõ eſt ſeꝑabilis ab illis pctis ĩ ꝗba n j motiui vel allicſtiui. qꝛ magis ẽ inſepabile a ſpu et etia,ʒ P ¶¶eſt motiuũ pcrui ꝓpꝛiũ bo nu:cuiuſmõi ẽ vindicta gloꝛa. ſe ga magis derogat deoſt auertit a deo.et hoc mõ ſupbia ꝰ⸗ Ade t hmõi que ſunt bonã ꝗꝓpꝛia ſpũs.ſᷣ de his duabo nõ lo⸗ 6 ex rõne generis pcti dr̃ eſſe marimũ pct̃m. ita em̃ ẽ in ſu quimur:vᷣ loquimur de ſupbia q eſt viciũ capitale.q o F ꝑbia rõne generis pcti.ꝙ ipᷣa maxĩe auertit a deo ⁊ dero ſiſtit in boc ꝙ hõ appetit excellẽtiã ꝓpꝛiam. ſᷣm hoc diii?·?c in gat ipſi. Item ſuũ motiuũ ẽ maxie allicftiuũ quia maxie mus ꝙ inſeꝑabile dicit᷑ duplicit. AUno mõ dẽ inſeꝑa bi⸗ il inſeꝑabile:qð ptʒ. qa motiuũ vel appetibile ĩ ſuꝑbia ma le qð vix ſeꝑatur.et hoc mõ ſuꝑbia dicit᷑ inſeꝑabilis ab P gis adheret ſpui ꝙᷓ motiua alioꝝ peccatoꝝ. ſicut ↄcupĩe inani gloꝛia ⁊ inuidia.qꝛ cũ difficultate ab ipis ſepatuꝛ (cG, l caꝛnis vel hmõi:ꝗa tollamꝰcarnẽ nungd erit motiuũ vel vix em̃ pt eſſe ſine illis.Alio mõ dicit᷑ inſeꝑabile qð nul⸗ , nv appetibile carnis in ſpũ:oↄſtat ꝗ; nõ.qa nõ eſt in ipo ſpũ. lo mõ pi ſeꝑari.⁊ hoc mõ peccatũ ſuꝑbie ſeꝑabile eſt ab . ne niſi ꝗ eſt vnitꝰ carni.et hoc trabente fomite: ᷓ appetibile c illis qꝛ cõtingit eẽ inõtũ ſuꝑbie ſine motu inuidie.ſicuti 7 ſe nue ↄcupie carnis nõ ita adheret ſpũi ꝗn ſit ab illo ſepabile angelo fuiſſet ſuꝑbia ſine motu inuidie: ſi nõ fuiſſet hõ cef (uün ꝓ ſeꝑatõeʒ carnis.¶ Itez loqᷓmur de appetibilibo ocupie creatus.vnde ſi intelligamus ꝙ pꝛiꝰfuit creatꝰ q; bomo e oculoꝝ ſeꝑemꝰaĩaʒ ſenſibilẽ.nunqd erit illud appetibile Fm ſucceſſionẽ temꝑis:nõ eẽt motus ĩuidia. Ao illud 1 in ſpũ ⁊ nunqd eꝛit ↄcupĩa oculoꝝ.oſtat ꝙ nõ.ſic &̊ illud qð obijcit᷑ de mẽdatio.dicẽdũ ꝙ mẽdaciũ duobo modis ſeſrr bn appetibile nõ ita Aaheret ſpui gn ab ipo ſit ſeꝑabile ꝑ ſe⸗ dicit᷑.vno mõ ſpale pctm.et hoc mõ dicit᷑ falſa vocis ſig⸗ Aee 15 paratõeʒ adminꝰ alteriꝰ. 4 Stẽ loqmur de appetibilibus ficatio cũ intentõe falledi.et hoc mõ ẽ ſeꝑabile a ſuꝑbia pet ge motiuis in pctis ſpũalibo.vindicta em̃ eſt vnũ appetibi⸗ nec de hoc mẽdatio loquit᷑ glo.pᷣdicta.Alio mõ accipit᷑ t le vel motiuũ et h̊ in peccato ire:tollamꝰꝙ nõ fiat ĩiuria generaliter et ita om̃e pctm dicit᷑ mendaciũ.Ande ioh. in nungd erit illud appetibile qð eſt vindicta?oſtat ꝙ nõ. et viij.dicit diñs de dyabolo. Vleritas nõ eſt in eo.cũ loqꝗt᷑ 1 ita ꝑ amotõeʒ iniurie remouet᷑. Item odiũ felicitatis a⸗ mendaciũ ex ꝓpꝛijs loquitur.qꝛ mendax eſt et pater eiꝰ. U liene ẽ apetibile vł motiuũ in pcto inuidie. intelligamꝰ id ẽ.mendacij.i.pateꝛ eſt pcti. Uñ mendaciuʒ ſumit᷑ ibi 4 ꝙ vn ſolus hõ ſit.erit ne odiũ felicitatis aliene? aſtat generaliter.et H̊ͥ mõ qðlibet peccatũ dꝛ mẽdaciũ:et h̊ il⸗ ꝙ nõ.q iam tollit᷑ a ſpñ motiuũ inuidie et ſic de alijs.et la rõe:qꝛ ĩ mẽdatio pᷣtenditur veritas et nõ eſt ibi.ſic ẽ ĩ ita oĩa appetibilia vel motiua aliorũ pñt tolli a ſpũ ma⸗ om̃i peccato ꝙ ibi pᷣtendit᷑ bonũ appaꝛ⁊ẽs et verũ.et deeſt nente ipo:pᷣ appetibile ſu ꝑbie nõ põt tolli manente natu ibi vtrũq; ſcʒ bonũ⁊ verũ.et hoc mõ eſt ſuꝑbia mẽdaciũ ra in ſua coꝛruptõne.4! Item dr maximũ ꝗa maxĩe deo et hac rõe dꝛ eſſe mẽdaciũ.et dꝛ om̃is ſuꝑbo mendax ge⸗ derogat et mminrige ler marine auertit ab ipᷣo.et 5 ma⸗ neraliter. is auertat ab incõmutabili bono:illud apparetſꝗa per b ſe m1 Riar phemiã iniuriat᷑ hõ diuine bonitati as⸗ pectari in (Mem 2zuz eptimn ſpm̃ſanctũ.ꝑ mend aciũ aũt diuine veritati:ſᷣ per ſuꝑbi⸗ Eptimo querit᷑ de diffcultate cauẽdi hoce ne am ipᷣf diuine et excellentiſſime maieſtati.nam ſuꝑbire pctm.et qrit᷑ vtrũ h̊ peccatũ ſit eiuſdẽ faacicd di eſt ſuꝑ ſtatũ hoĩs ire.hoc aũt eſt quaſi quandam equali litatis ad tollẽdũ cuiuſmõi ſũt alia/qð vi⸗: ⸗ eE n tatem cum deo appetere.hoc autẽ eſt iniuriaꝛi diuine mma P. ꝑdetur.ſic em̃ oẽs vᷣtutes inſimul dãnt᷑: ita ſ. 7. ieſtati. Tfei et omia vicia ſimul tollũtur. aliter em nõ poſſent om̃/es „ e⸗ (Me bꝛum ſe tum äs Ktes ſit ineſſe. ſuꝑbia ẽ eiuſqẽ facilitatis ad tollẽaũ S P “” c ſũt ⁊ alia vicia.¶ Pꝛetẽa hõ factꝰẽ ex vili materia.cõ Exto querit᷑ de inſeꝑabilitate huiꝰpeccati ſideratõ ꝗ̊ ipᷣi iducit ↄtẽptũ ſuipᷣiꝰ.ↄtẽptꝰ at᷑ ſuipiꝰ expel ad alia pcta.querit᷑ ꝗ̊ vtrũ ſit ſeꝑabile vel lit ſuꝑbia.n ſic at ẽ de alijs pctis. hõ eĩ ĩ ſe hʒ ĩcẽtiuũ gu 4 inſeꝑabile ab inani glia et ab inuidia. O le ⁊ luxurie ⁊ alioꝝ ꝑctoꝝ.g facilioꝛis expulſioĩsẽ petʒ . ſit inſeꝑabile ptʒ.qꝛ dicit greg· ſuꝑ e cche e dl ſuꝑbie q; alia pcta. Frördiun illð. dñe deꝰ meꝰ ſi feci . Supꝑbia ſine inuidia atq; inani głia nullatenus eſſe põt . iſtð glo.ſuꝑbia ẽ pᷣmũ pctʒ recedẽtibo a deo ⁊ vltimũ re⸗ Agem augn. vera innocentia diĩc.cũ ſuꝑbia ſit amoꝛ s: deũtibo ad ipʒʒ.q̊ ꝑmanet pꝰ alia pcta. difficilioꝛis ẽ a⸗ rie excellentie.inuidia vᷣo ſit odiuzʒ felicitatis aliene. motõis. Itẽ ſuꝑbia de ipᷣis boĩis ſpũalibo naſcit᷑ occaſi qd de qͥ inaſcat᷑ inpꝛomptu eſt.amãdo em̃ quiſq; excellẽ⸗ onalit᷑.bona at᷑ ſpũalia vt vᷣtutes expellũt vicia. diffi⸗ 4 tiam ſuã vel paribo inuidet ꝙ ei adequant᷑.vel inferioꝛi⸗ cilioꝛis amotõis ẽ h pct᷑ʒ. Rndẽdũ c.ꝙ pet᷑ʒ ſuꝑbie ſic 1 bus ne ſibi coequant᷑:vel ſu ꝑioꝛibo ꝙ eis nõ equat᷑.ſuꝑ⸗ 7 alia pcta duo ĩpoꝛtat.pᷣuatõʒ vᷣtutis gtuite:⁊ qᷓndã di⸗ A biendo quiſq; inuidꝰnõ inuidendo ſuꝑbus ẽ.̊ ſuꝑbia ſpoſitõʒz ad malu opꝰ.qtũ ẽ de puatõe vᷣtutis gtuite: cũ ſafu eſt pctm inſepaꝛabile ab inuidia. Iteʒ ſuꝑ illud pᷣs.ca⸗ eypellit᷑ pᷣu atõ ãnexa ſuꝑbie expellunt᷑ alie puatõnes ꝑ 1 put circuitꝰeoꝝ ⁊c.gl.om̃is ſuꝑbus fictus eſt.⁊ omnis gr̃asʒ tũfaciẽtẽ.vñ ſic fuꝑbia ẽ eq̃facił expulſioĩis reſpe 1 fictꝰmendax:&̊ omis ſuꝑbo mendax.pctm &̊ ſuꝑbie inſe⸗ ctu aſioꝝ pctoꝝ.Scðʒ at ; ſuꝑbia ẽ diſpoſitõ ad q̃ndã 4 ꝑabile ẽ a mẽdacio. e oppoſitũ videt᷑ ꝙ ſit ſeꝑabile appetitũ ioꝛdiatũ ꝗ ẽ excellẽtie:ñ eqfacił expulſioĩs ẽ ſu⸗ „ℳ N ab inani gła.dic aug.in li.d ci.dei. Inter cupiditatem ꝑbie pct᷑ʒ ſic ⁊ alia pctã.appetibile em̃ illð magis iberes nme bũane gloꝛie:et cupiditatem hũane dñationis intereſt. ipᷣi ſpũi rõali ſiẽ oñſũ ẽ.et iõ difficilioꝛis ẽ expulſioĩs. . vnũ em̃ ꝗqarit ſine alio eſſe:ſᷣ cupiditas hũane glorie ꝑ⸗ 4l Per h̊ p᷑ patẽ q̃lit᷑ rñdẽdũ ẽ ad pᷣmũ obiectũ.fit eĩ ſer 6 JM tinet ad inanẽ gloꝛiã.cupiditas vpᷣo hũane dñationis ad mo ibi de ſuꝑbia ꝓut ẽ pᷣuatõ pᷣtutis gtuite ĩqtũ ẽ gtui Iepe X ſuperbiã que aꝓpetit dominari et pꝛeeſſe.ergo ſuperbia ẽ ta:⁊ ſᷣm h ꝓcedit obiectõ.¶ Ad ᷣm vo dõm.ꝙ lz hõ er ( , 1 ſeparabilis ab inani gloꝛia. Similiter videtur ꝙ ſit ſe pte carnis coꝛruptibił hẽat icẽtiuũ huĩlitatis.ꝓut dꝛ i ſrdan, 1 parabilis a mendacio.quoniã ſuperbia eſt in coꝛde: ſed Alich. Huĩaliatõ tua ĩ me* tui.tñ ex ꝑte ipᷣiꝰ ſpũs ꝗ bʒ . nu mendacium eſt in oꝛe nonſolum in coꝛde.quoniaʒ men⸗ nobilitatẽ eẽntie vᷣtibił ſᷣm electõʒ ad malũ ẽ ĩcetiuũ ſu⸗ dacium eſt falſa vocis ſignificatio cum intentione fallen Pbie. 7rõe illiꝰdzẽ pctz ſu ꝑbie difficiliꝰ ad expellẽdum. e di: ſed poteſt eſſe peccatuʒ coꝛdis ſine peccato oꝛis:ergo ⸗ l & Pꝛetẽa ſu pbia occõnalit oꝛit᷑ ex vᷣtutibo ſie bi ſup illud. ð ſuper bia poteſt eſſe ſine mendacio. Similiter ſupeꝛbia a 2 Vox dñi kigerts cedros libani:⁊ alubi dꝛ.ex adipe ꝑ⸗ ,.e Jr . à et inuidia ſunt diuerſa vicia capitalia et diſticta ab au⸗ Dijt inigtas eoꝝ. pt ̊ dẽ eẽ difficilioꝛis expulſiois. 5 n 4 Nneſtio eig e 4 ſ embꝛuoctauum Ctauo querit᷑ de effectu huiꝰpcti. dicit᷑ aũt j.ad Ro.ſuꝑ illud.ſiulti facti ſunt qꝛ ſuꝑ⸗ bia erat ĩ eis ⁊ obumbꝛauit eos. cecitas eſt effect?ſuꝑbie.¶ Item gꝛeg. in moꝛ l. lu n men veritatis elatis mẽtibo abſcondi?᷑:afflictis ⁊ huilia tis reuelat᷑. cecitas eſt effectus ſuperbie ſiue excecatõ. Cont᷑. cecitas ẽ effectus infidelitatis. ſicut yſa.vj.br xceca coꝛ ppli buiꝰ.excecatio aũt illa eſt ꝑ erꝛoꝛe ·4 ꝛe terea. excecatio videt᷑ eſſe eſeetotio cuiuſſibʒ pcti. ꝓpter illud qd dẽ·ij.ſapᷣ.excecauit eos malicia eoꝝ:g nõ apꝛo pꝛiat᷑ vm pcto.¶ Item querit᷑ vtrũ ſi uꝑbia in infinitũ va ſlen ate enuat⸗ leat diminuere. Aug . in li. de li⸗ar. tantũ ſi nperbo fit mi⸗ ſ hottte"? noz quantũ maioꝛẽ ſe eſſe cupit:h̊ nõ eſt termin ſuperbo 4 er n in cupiendo maioꝛitatẽ: ᷓnõ eſt terminꝰ poſitꝰ in dimi⸗ nuendo: in infinitũ diminuit.ꝗl Cont᷑.iſia diminutio ẽ in malo.pᷣ quodlibʒ malũ ẽ tantũ ꝙ nõ malꝰ diminutõ eſt finita in pcto ſuꝑbie ſicut in alijs. pꝛimũ dicẽ⸗ dũ.q excecatio attribnit᷑ om̃i pctoꝑ appꝛopꝛiatõeʒ cij q y/ ſorhie puſdã.cũ em̃ pct᷑in ſit in voluntate excecatio ↄcomitat᷑ in ſt ypen 4tαε 1 17 4 Aſſerit — pt Ke. N z D. /va. .õẽ . rõne vt nõ ſemꝑ videat qd agendũ ſit.axpꝛopriat᷑ emñinfi delitati qꝛ nõ videt hõ qð credendũ eſt.ſu ꝑbie po ex alia ꝑte attribuit᷑.ſic em infidelitas male diſponit intellectũ ita ſuꝑbia male diſponit affectũ ad recipiendũ lumẽ gr̃e Jac.iiij. de ſuꝑbis reſiſtit huilibo aũt dat gr̃am.Et ſuꝑ illud p̃s. inclinate aures vr̃as ad vba oꝛis mei.glo.tioꝛ infuſa repellit.ſiẽ &̊ ↄuexũ initũ hmõi nõ ẽ receptiunʒ bᷣ ↄcauũ.ita huilitas ẽ receptiua luĩs gre ⁊ non ſuꝑbia.ex illa ꝑte dr ſuꝑbie effectꝰexcecatio ꝑ qᷓndã appropꝛiatöõ urxie . 7 ale DiE AA £½ me WNatn nẽ. vñ de illis pt᷑ dici illud iob.xxiiij. IOpi fuerũt rebelles 4 Ad ſcõᷣm vᷣo dicendũ.ꝙ lʒ terminꝰnõ ſit politxꝰi ſuper⸗ bia q̊ ad h̊ ꝗn poſſit eẽ ſuꝑbioꝛ:ẽ tñ poſitꝰterminꝰin h:q; oĩs ſuꝑbia ẽ aliquata.et ſic eſt in cã ita in effectu.vñ oĩs diminutõ qꝗᷓ ꝓuenit ex ſuꝑbia finita eſt. et eſt aliq q̃ nõ ẽ maioꝛ:h̊ᷣ nõ eſt aliq q̃ nõ poſſit alia eſſe maioꝛ.quẽadmo dũ in malicia nihil ẽ ita malũ qð nõ poſſit eẽ deteriꝰ: et yſpamay, ita nõ eſt ſumme malum:aliqua tamen malicia eſt q̃ nõ eſt aliqua maioꝛ. (Mẽbruz nonũ Ono queꝛit᷑ de pꝛioꝛitate hꝰpcti.⁊ videt᷑ ꝙ . ſit pꝛiꝰalijs pct᷑is yſi.in li. de virtutibo. ſi⸗ at ſuꝑbia ẽ oꝛigo oim criminũ:ita eſt oim . Stutũ ruina.Et ſuꝑ illð p̃s. emundaboꝛ a stt ve celicto maxko. Aug. delicto. ſ. ſupbie qð ẽ pᷣmũ recedẽti ⸗? , bus a co:ꝗᷓ ſuꝑbiaẽ pᷣmũ int pcta. Cont᷑.fides ẽ pria vᷣtutũ.̊ ꝑ oppoſitũ infidelitas dʒ eſſe pꝛimum vicioꝛum. 4 Pꝛetea.caritas dr eẽ caput vᷣtutũ.qð gᷓ directe oꝑoni tur caritati dʒ eẽ caput ipoꝝ pctoꝝ ᷣ̊ h̊ eſt inuidia.q̊ eſt eaput ipoꝝ pctoꝝ. Pꝛetẽa petm hʒ originẽ ex volũtate p volũtas indefinita ẽ reſpctu cuiuſlibʒ aetibilis: q̊ in pctis nõ ẽ vnũ priꝰaltero natałr.ſi eĩ volutas pᷣma ſèe cõ uertat ad bonũ carnis:dicet ilið eẽ pᷣmũ pcẽm. eodẽ mõ eſt ĩ alijs appetitibo pctoꝝ.¶ Ad qð dicẽdũ ꝙ ſuꝑbia eſt mci, Pmũ natalr inter pcta. Eſt ei appetit excellẽtie ſiue potẽ mmmins tie, pxiinꝰadberẽs ſpũi ? iõ citiꝰinclinat᷑ ad illð appetibi le.¶ Ad obm at᷑ in cõtrariũ dicẽdũ.ꝙ lʒ fides ſit funda⸗ mẽtũ vᷣtutũ.nõ tñ infidelitas vicioꝝ.nõ ẽ eĩ ſilis oꝛdo ĩ 1*2 De . vicijs.oꝛdo eĩ in deſtruẽdo ex ꝑte vicioꝝ q̃ dicũt ꝑ ſe op⸗ , poſitõeʒ ad vᷣtutes.vñ cũ fides ſit pᷣma vᷣtutuʒ ecõtrario „eAv, , ius vo qð obijcit᷑ de iuidia. dicẽduʒ ẽ caritas duos bʒ mõtreſpectu dei ⁊ reſpectu primi. IYlle vo ꝗ ẽ reſpctu di Allteri iu idia qͥ ad h̊ ſuꝑbia poꝛ ẽ inuidia. Ad tercium vo dicẽdũ.ꝙ lʒ vnũqðq; vicioꝝ poſſit eẽ pꝛiꝰaltero tẽꝑe. nat᷑atr tñ ſe bʒ volũtas plꝰad vnũ appetibile ꝙᷓ ad aliud. lumĩ neſcierũt vias eiꝰ:coĩter tñ ↄuenit alijs pctoꝛibus:¶R⸗ infidelitas dʒ eẽ vltimũ vicioꝝ.ſiẽ mnnik hlefenn⸗ pheos filij ⁊ cãpnes ↄſtupꝛauerũt te vſq; ad vᷣtutẽ.¶ Ao ſxè*ια naktalr? 5os. 2 röne illisſupbia oppoĩt᷑ caꝛitati. rõne ve tie nyrt natalr ẽ poꝛ.⁊ rõne illiꝰſuꝑbia oppoĩt᷑ caꝛitati.rõne dᷣo et rõne illius ſi fit inoꝛdinatus appetitus circa illud: di⸗ diſtingui a pꝛima. cetur naturaliter pcẽm pꝛius peccato. embꝛumdecunũ Ecimo dicit᷑ de ſpẽbo huiꝰ pcti. Sũt añt iiij.ſpẽs eiꝰ q̃s aſſiꝗt greg.xxxij.iob circa pꝛicipiũ.qtuoꝛ ſũt ſpẽs tumoꝛil. Pꝛĩa ẽ cũ hõ a ſe eſtimat hr̃e bonũ qð hʒ.ſcða ſi de⸗ ſuꝑ datũ credit:tñ ꝓ ſuis meritis accepiſſe putat.tercia ẽ cũ iactat ſe hr̃e qð nõ hʒ. Quaꝛta ẽ cũ ceteꝛis deſpectis ſingłariter vult videri.¶ Põr ꝗ qri vtrũ pautõꝛes ſpẽs ſufficiat.Scðdo vtrũ plłes debeat dici.Lercia de ↄꝑatõe illaꝝ ĩ quãtitate pct᷑i. Or̃to de ↄꝑatõe haꝝ ſpẽꝝ ad il⸗ las q̃s poĩt Anſel.⁊ q̃s ponit berñ.duas ſcʒ ponẽs ſpe cies ſuperbiã cecam et vanã. ichius primus Irca pꝛimũ ſic Dm ; pꝛimuʒ nõ ſit ſpẽs ſupꝑbie ſ iſidelitatis.diuerſoꝝ eĩ geneꝝ et nõ ſubalternatim poſitoꝝ drſe ſũt ſpẽs.h̊ ifidelitas et ſuꝑbia ſũt diuerſa qͥꝝ vnũ nõ eſt ſub alio.gᷓ ſpẽs vniꝰ nõ ẽ ſpẽs alteriꝰ.̊ eſtiare bonũ qð bʒ a deo ſo lũ a ſeipᷣo hr̃e ẽ pctẽm infidelitatis.quilibet em̃ hõ tenet᷑ credere ꝙ om̃e bonũ eſt a deo.ergo nõ eſt ſpẽs ſuperbie. Item.xxxj:iob.Si letatũ eſt coꝛ meũ ⁊c̃.glo.auctoꝛis ſui gram negare cõuincit᷑.ꝗſq; ſibi tribuit bonũ qð o tur.ſ̊ ꝗq negat gram ſui auctoꝛis ẽ infidelis:ergo ſpẽs il la quã pꝛima aſſignat nõ eſt ſpẽs ſuꝑbie ſᷣ infidelitatis. ¶ Si dicat᷑ ꝙ ibi eſt vtrũq; petm.ſcʒ ſuꝑbia et ĩfidelitas Cõtra.pctmẽ actꝰ incidẽs ex defectu boni:ſi g̊ duo ſunt pct᷑a.erũt duo actꝰ incidẽtes ex defectu boĩ.̊ ad deſtru⸗ ctõem ↄſeq̃ntis ſi nõ ſunt duo actꝰ:nõ erũt duo peccata. Deinde querit᷑ de eo qð ponit᷑ ĩ ſpẽ ſcdðᷣa que ẽ.qñ ali ꝗs bonũ qð habʒ a deo.eſtimat ſe hre ꝓ ſuis meritis.vi detur em̃ h̊ bñ poſſe fieri ſine pctẽo.dat᷑ em aliqd bonum = max ba) btn: a deo ꝓ meꝛito hũano.q̊ hoc eſtiare nõ eſt pctm.q̊ᷓ nõ eſt ſpẽs ſuꝑbie.Si ðvo nõ pt fieri ſine pcto:videt᷑ nõ differꝛe a pꝛima ſpẽ.ſi em̃ eſtimat ſe eẽ cãm ſui meriti:et ſuũ me ritũ eẽ cãm ſui boni qð hʒ:̊ credit illð bonũ hr̃e a ſe.qc gd em̃ ẽ cauſa Bin canſati.nõ ̊ vidr̃ hec ſpẽs leſts ſib, ſrli w 6s, 27 — tz d. eS — 1* 7„ . 7 . — — QQ , αντιιι.ο Rir „α S n de ory PPErO„ν2½ Beinde q̃rit᷑ qᷣ tercia ſpẽ cũ hõ ſi⸗ ne ſupbr bi attribuit qð nõ hʒ:dẽ arrogã taln om̃i emmpcto ali⸗ qd ẽ motiuũ qð ẽ aparẽs bonũ.ᷣ ille ſcit ſe nõ hr̃e illð bonũ:& nõ videt᷑ de illo extolli.cũ motiuũ nõ dicat᷑ niſi qð ẽ.nõ ̊ ſũt tot ſpẽs ſuꝑbie.¶ Ao qð dõ ꝙ q̃tuoꝛ ſũt ſpẽs ſuꝑbie.ſic dĩc greg.Et rõ diuiſiois ſic pt᷑ ſumi.SOu ꝓbia ẽ q̃ hõ miuriat᷑ deo. Aut h̊ eſt qᷓtũ ad bonũ qð hʒ aut qð videt᷑ hre. Si qtũ ad illð qð videt᷑ hr̃e et nõ ha⸗ bet ertollit᷑: 3en pẽs ſu ꝑbie. Si vᷣo qᷓtũ ad bonum qð ⸗ bʒ. boc pr eẽ duplicit. qꝛ aut ĩiuriat᷑ deo ĩ ſe. aut deo ĩ p⸗ Rtats Je abſolute ximo.ſi do ĩ ꝓxio q̃rta ſpẽs ĩtelligit.cũ aligs vult ſingu larit videri.ſi vᷣo deo ĩ ſe ꝗ ẽ pꝛĩcipiũ oĩs boĩ:h pt᷑ eẽ du⸗ plicit.aut ꝓut hõ poit ſeipʒʒ totã cãʒ boĩ.aut ꝓut ponit ſe eẽ pꝛĩcipalẽ. Pꝛĩo mõ determĩat᷑ pᷣma ſpẽs ſuꝑbie.ſe⸗ cũdo mõ deteꝛmĩat᷑ ſecũda ſpẽs. Ao obiectũ ot pꝛio di cẽdũ ẽ ꝙ puᷣt᷑ ſpẽs ſuꝑbie determĩat᷑ ĩ affectu inqᷓtũ hõ. intãtũ extollit ſe vt ponat ſe totã cãm illiꝰ boĩ cuiꝰ deꝰ ẽ tota cã.vt ſi ꝗs dicat vᷣtutes gtuitas eẽ a ſe:q ſolũ ſũt a deo. Si vo credat deũ nõ eẽ càm oĩs boĩ hmõi credẽ ſᷣm ꝙ ſiſtit ĩ ĩtellectu ẽ ifidelitatis.credit eĩ qdð nõ ẽ credẽdũ ¶ Ad ſcdaʒ vo rõeʒ dicẽdũ ẽ.ꝙ negare gr̃azʒ ſui actoꝛis pt dupkłr eẽ.vel vᷣbo vel fcto.vᷣbo vt ſi dicat᷑.ꝙ gr̃a dei ñ ẽ et m h̊ ẽ iſidelitas.eodẽ mõ ſi aĩmo credẽt grazʒ dei ñ eẽ ſi vᷣo neget fcto:h̊ ẽ ĩ affectu vel effectu gerat ſe tãqᷓ; piin cipiũ boi.ſᷣm h̊ erit pct᷑Dʒ ſuꝑbie.⁊ ita diſtiguũt᷑ adinuicẽ pct᷑ʒ ĩfidelitatis ⁊ ſuꝑbie ĩ h̊ genẽ.i Ad illð vᷣo qð obij⸗ cit᷑ de ſcdᷣa ſpẽ.dicẽdũ.q talis ñ peccat ponẽdo ſe bonuʒ hr̃e a eo.ſᷣ̊ ĩ h ꝗ facit ſe eẽ pꝛicipalẽ cam eiꝰ cuiꝰ pꝛĩci⸗ palis cã ẽ deꝰ.¶ Ao id vo qð obijcit᷑ ꝙ hec ſpẽs ẽ eadẽ cũ pꝛĩa.dicẽdũ ẽ ꝙ nõ qꝛ ĩ hac ſcoa ſpẽ facit hõ ſe pꝛicipalẽ cãʒ ⁊ deũ ſcðᷣam eiꝰcuiꝰ ẽ deꝰ cã pꝛicipał ⁊ hõ ſecũdaꝛia qꝛ talis poĩt ꝙ ipᷣe ſit pꝛicipalis cã boĩ qð bʒ licʒ a deo . 2⸗ Fal⸗ Pr- ſarsy vdt-Rir n u G e R vPſu aα pe rn en viſe⸗ 1 i ſt bene ſriat bẽat. 4l A illò quod obijcit de tercia ſpẽ dᷣm. q ibi eſt petm ſuꝑbie cũ ho ertollit᷑ attribuẽdo ſibi qð nõ hʒ. et lʒ talis nõ hẽat bonũ nec appaꝛẽs bonũ alijs qð ipᷣm mone at:hʒ tñ apparẽs bonuʒ ſibi qð ipᷣm moueat ſibi ad h̊ vt extollat᷑.vn bʒ bonũ apparẽs i ſua opiniõe lłʒ nõ apð ali⸗ os.4 Sʒ ponat᷑ ꝙ nõ appareat alij nec eẽ hẽat ĩ opinioẽ ſua appaꝛẽs ſibi bonũ:.hʒ tu adhuc motiuũ ad pctm. vñ ad talis oſtẽtat ſe ſmõe? dic adhuc ſe hre ill qð ñ hʒ nec et credit hr̃e.⁊ ſic dic anſel.h adhuc ẽ motiuũ.ſ.illð qð ipe intẽdit alijs impmmẽ.vñ lʒ ñ ſe talẽ exiſtiet qᷣlẽ ſe et oſtendit: vult tũ aparere talis et h̊ mouet ipᷣm. Articulns ſecundus .AEE Scũdo querit᷑ vtrũ debeant poni plures ſpẽs tercia ſpẽs ſuꝑbie alie aũt tres determiant᷑ penes bonũ. ſiẽ ſunt.ꝗᷓ plures ſpẽs ᷣm poſitionẽ boni ita debent eſſe plures ſm defectũ boni vel quare non. ꝗ¶ Itez otingit eẽ ſpẽm ſuꝑbie in ↄꝑatione ad malũ qð hõ defendit.ſic cuʒ hõ excuſat ſe de pcto ſuo hoc eſt pctm ſuꝑbie: et malum diuidit᷑ ↄtꝛa bonũ.& hec ſpẽs ſupbie diuidet᷑ ↄtꝛa illas q̃ ingratitudo ſit ſpẽs ſuꝑbie ſic oñdit hiero:qd iam ſupeꝛ bum ᷓ ingratuʒ videri:aduerſus eiꝰvoluntatẽ viuẽ de qͥ viuere accepiſti.illiꝰpᷣcepta deſpiceꝛe ꝗ ideo ꝗd imꝑat vt cauſas hẽat remuneꝛaàdi.ex hac auẽte videt᷑ ꝙ ingꝛatitu do ſit ſu ꝑbie ſpẽ s.minoꝛ pʒ.ſ.ꝙ nõ ſit aliqua illaꝝ qua tuoꝛ.qm ingratitudo dĩ: q aliquis nõ refert gr̃as ð be neficio:ſᷣ̊ talis bñ ſcit ꝙ babet bñficiũ a deo et nõ a ſe. er go nõ eſt ſuꝑbus q;tum ad modũ pꝛimũ ſuꝑbie. Iteʒ ta⸗ lis bñ ſcit ꝙ nõ habet ꝓ ſuis meritis. Pꝛeterea talis nõ iactat ſe de eo qdð nõ habet. Item talis nõ vult ſingulari⸗ ter videri p alijs.vñ a illoꝝ q̃tuoꝛ ponit de ſeipᷣa ĩ⸗ gratitudo.qꝗᷓ ſi eſt ſpẽs ſuꝑbie:relinꝗtur ꝙ eſt differẽs ab illis quatuoꝛ.et ſic ſunt plures ſpẽs ſuperbie q́; quatu⸗ oꝛ. ¶ Ao quod dicendũ, ꝙ ſufficiens eſt diuiſio ſicut di — ctum eſt.. Ad pꝛimo obiectũ dicendũ.ꝙ penes defectuʒ DWrnmi = ⸗ boni cum agarentia nõ debent accipi plures ſpẽs.ſicut penes poſitmam boni.defectus eniʒ ille boni notat᷑ vni⸗ uerſaliter.vnde vnicam dicit remotõnem.poſitio vᷣo bo⸗ ni ſᷣm plures modos dici poteſt ſicut ſupꝛadictum ẽ. ꝓp⸗ pter qð ples ex illa ꝑte ſumunt᷑ dr̃ie.¶. Ao ſcõm vᷣo dicẽ dõ.ꝙ excuſatõ de peto non ẽ ſpẽs ſuꝑbie:ł diſpoſitõ ↄns ſuꝑbiã.ſic̃ accuſatõ de pcto ñ ꝭ ſpẽs pet᷑i ſ̊ comes ẽ huili tatis.excuſatio vo naſcit᷑ ex ſpẽ ſuꝑbie q̃ aligs attribuit ſibi qð nõ hʒ.vult eĩ ſe oñdẽ innocẽtẽ cũ nõ ſit. at d dd ercuſatõ pcti peioꝛ danabilioꝛq; ſuꝑbia:hoc non ẽ qʒ ſit de fPaæ eëntialłr ſupbia: ;̊ qꝛ ↄſeqtur ſu ꝑbia. æ dr̃ dãnabilioꝛ gqa P ollit non he lui tollit ip̃aʒ pnĩaʒ ꝑ quã ẽ r̃mediũ pcti.¶ Av terciũ daimim· .ſiſfs licʒ ſuꝑbia vite ſit radix mitoꝝ petõꝝ. ñ tñ qdᷣlibʒz il⸗ be loꝝ facit vnã ſpeciẽ ſuꝑbie:ſed dicũt᷑ naſci ex ſuꝑbia ſiẽ̃ . b e can eſt c inuidia et hmõi. Ad quartũ dicẽdũ.ꝙ licet filia ſ e . an in rebo naturalibo ſit eiuſdẽ ſheign mre ꝓꝑ ſimilitudiem ” aũt accipiiſtur ĩ peccatis: nõ tidicũtur hmõi peccata ſun eſſe eiuſdẽ ſpꝛi cũ ſuꝑbia matrè vt vnũqðq; illoꝝ dicat Pl ſuꝑbia.ſed dicitur filiaꝑ quandam confoꝛmitatem caun n ſalitatis a qua immediate naſctur.⸗ Ad quintum dicẽ it⸗ dum eſt ꝗ; inobedientia non eſt ſpecies ſuperbie foꝛma⸗ 3 lis.immo naſcitur ex ea.inobediẽtia em̃ ſumitur penes ia⸗ nolle ſubeſſe voluntati alterius vel pꝛecepto. ſuperbia Pe⸗ e 71 ſuꝑbie ꝙᷓ iſte qtuor/as videmꝰ ꝙ vna ſpẽs otc; ſuꝑbie determiat᷑ penes bonũ qð hõ nõ hʒ. ſ. . 3 habet de excuſatione tanto minus peccatuʒ eſt.ergo ;⸗ loy⸗ to plus ha bet de motiuo tanto minus eſt.et econtrario e ꝙto minus de motiuo tanto maiꝰ pctᷣm eſt. ſed iactãtia 0 ẽ tercia ſpẽs ſuꝑbie mũꝰhʒ ð motiuo int᷑ alias:j maiꝰ eſt pctʒ.miĩoꝛ pzʒ qm alie ſpẽs oꝛiũtur ex bono qð homo R vo ſumitur penes velle pꝛeeſſe.ſic ergo inobedientia con ſequitur ad ſuꝑbiam et non eſt ſpecies ſuperbie.⸗.] AVd illud auũt quod obijcitur ꝙ reſpectu paris vel inferioꝛis ſumitur ſpecies ſuꝑerbie:reſpectu vᷣo ſuꝑioꝛis hominis nõ.dicendũ eſt ꝙ homo conſtitutus eſt in medio int᷑ de⸗ um et alias creaturas.homo vo homini par eſt natuꝛa. iniuria ergo qua homo iniuriatur ꝑ ſuperbiam: vel eſt ſunt ex ꝑte boni. et ipᷣa nõ eſt aliqᷓ illaꝝ q̃tuoꝛ.q̊ ſunt ꝗn⸗ reſpectu dei vel reſpectu hominis paris.reſpectu auteʒ Seen . q; ſpẽs.O aũt hmõi excuſatio pecti ſit ſuꝑbia pʒ ꝑ aug. dei. cum vendicat ſibi quod dei eſt ſcʒ ſuꝑioꝛitatẽ vel do N in.xuij. de ci.dei.c.xiiij.vbi dĩc.eſt peioꝛ damnatioꝛq; ſu⸗ minationem.vnde dicit aug.in li.de voc.xpᷣiana. IYneſt perbia q̃ etia in pctis manifeſtis ſuffugiũ excuſatõis ex/ vicioſo aĩmo io magnũ appetẽ et tanꝙᷓ debitũ vendicare B quirit᷑.ſicut illi pᷣmi hoĩes quoꝝ et illa dixit.ſerpens ſe⸗ qð vni ꝓpꝛie debetur deo.ſiłr iniuriatur bomĩ cum affe duxit me ⁊ mãducaui.et üle dixit mulier quã cediſti mi⸗ ctat ei libidinoſe dñari qui eſt par natura.vñ dicit aug. hi hec mihi dedit de ligno et comedi:vult & dicere. ꝙ ex⸗ cum hõ eis ꝗ pares ſunt ſibi naturalit᷑ hoc eſt homĩbus . cuſando ſe de pcto et referendo in deũ:peccabãt pcto ſu⸗ dñari affectat ĩtolerabilis oĩno ſuꝑbia ẽ. ſic ̊ ſpẽs ſuꝑ⸗ perbie. dicere aũt ꝙ deus ſit cã mali:mpii aliud eſt dice bie altero duoꝝ modoꝝ accipit᷑.¶ Ad ſextũ dicẽdum . re qꝙᷓ ꝙ deꝰnõ ẽ cã boni vł pᷣncipalis cauſa boni.vñ videt᷑ ingratitudo nõ ẽ eẽntialit ſuꝑbia b̊ ↄſeqtur ad eã.inqtꝰ hec ſpẽs differꝛe ab alijs.¶ IStem.j.ioh.ij. Om̃e qð eſt ĩ aũt dẽ ꝗ nõ reddit gras de beneficio accepto.vñ q̃ſi pꝛx 8 mũdo aut eſt ↄcupia carnis aut ↄcupia oculoꝝ aut ſuꝑ cipiũ boni ſe reputat.et ita ad pꝛimã ſpẽm ſuꝑbie redu⸗ bia vite.poſſum dicẽ de ncaldo pexo. ꝙ eſt vel coneua citur eo ꝙ nõ retoꝛquet beneficiũ ad illũ a qͥ recipit. S d. ſ K H piſcentia carnis vel 76.· H poſſuʒ diceꝛe de multis alijs ſcwe P D F, pct᷑is ab his q̃tuoꝛ q̃ aſſignat greg.g nõ tm̃ hʒ ſuperbia ( E Tt ulus t In bas ſpẽs. Item filia ↄuenit in natura cũ matre: & filie 1 C 8 erciuns ſuꝑbie ↄueniũt in natura cũ ſuꝑbia.j̊ plures ſunt eiꝰſpe ðOðl Ercio queritur de comꝑatõe illaꝝ ſpẽꝝ ᷣm cies qᷓ iſte qᷓtuoꝛ.¶ IJctem ſuꝑbia eſt qua bõ ccoꝛdinat᷑ q; 2 quãtitatẽ peccati.Obijcitur aũt ꝙ qrta ſpẽs 4 tum ad deũ et q;tum ad hoiem.homo aũt ſe hʒ ad hoĩem NQ ſupbie ſit maiꝰ peccatũ inter alias.qm̃.xxxij. in triplici gradu.vel ſicut ſuperioꝛ vel ſicut par vel ſic in moꝛalium ſuper illud iob ſperabam etas pꝛolixioꝛ llo 1 ferioꝛ.tres prime ſpẽs ſuꝑbie deoꝛdinãt bominẽ ad deũ queretur.dicit greg:de quarta ſpecie ſuperbie.hec ſpeci uarta doꝛdinat hoĩem ad hoiem parẽ et inferioꝛẽ. cuʒ es quarta pꝛoximat vicinius peccato dy aboli qui pꝛe 1 inobedientia ſit ſuꝑbia reſpectu ſuꝑioꝛis.qꝛ deoꝛdiat angelis eſſe voluit.hec ergo ſpecies eſt pꝛoxima magis hoĩem reſpectu hoĩs ſuperioꝛis.et nõ ſit aliqua illaꝛum peccato dy aboli.ſed maximo peccato viciatur dy abo q̃tuoꝛ: eit vna ſpecies qua deoꝛdinat᷑ hõ reſpectu ſupe⸗ lus:ergo hec ſpecies peccati eſt marimum peccatum in⸗ 1 rioꝛis hoĩs.¶ Itez ingratitudo eſt ſpẽs ſuꝑbie ⁊ differt ter alias.¶. Cõtra·vidr.pꝛĩa ſpecies eſſe magis peccatũ ab ulis qᷓtuoꝛ.̊ plures ſunt ſpẽs iᷓ ille q̃tuoꝛ. O autem Hꝙ̃j iſta.qꝛ illa ſpecies maius peccatui eſt que magis in⸗ f iuriatur deo.ſed pꝛima ſpecies magis iniuriatur deo q; d quarta:ergo eſt maius peccatum.minoꝛ patet qm̃ iniu⸗ ria que fit deo immediate maioꝛ eſt ꝙᷓ illa que fit deo me . Diate.ſed pꝛima ſpecies deo iniuꝛiatuꝛ immediate:quia cum aliquis dicit ſe eſſe pꝛincipium boni qð habet: hec iniuria immediate redundat in deu. ſed quarta ſpecies eo iniuriatur mediate.ſcʒ deo in homine.cum em̃ ali⸗ quis deſpectis ſingulis ſingulariter vult videri:ipᷣe pꝛi⸗ mo iniuriatur homini:et ꝑ hominem deo. ſed cum ali⸗ quis negat bonum eſſe a deo et ponit ſe illud habere a ſe talis immediate iniuriatur deo.et ſic maius peccatum eſt pꝛima ſpecies q; quarta.q¶ e auteʒ tercia ſpecies ſit maius peccatum videtur.quia quãto ad peccatuʒ plus habet de motiuo plus habet de pꝛonitate.et q;ẽto plłꝰ bʒ de pꝛonitate tanto plus habʒ de excuſatõne.et q;to plus —, — hʒ.hoc at᷑ nõ oꝛit᷑ de bono qð hõ hẽat ſ̊ qð ñ hʒ.plꝰ at ex cuſatõis ẽ ⁊ plꝰpʒ ðᷣ motio ille ꝗ extollit᷑ ð bono qð hʒ qᷓ ille ꝗ extollit᷑ ð bono qð ñ bʒ Ao qð dõᷣm ꝙ pctʒ dya⸗ ε7 ¶ Lueſtio cluij. iy⸗ —E ſi . ..ẽ . Bin ains inthriabe ter:foꝛmaliter vᷣo in volũtate.qñ eĩ aliquis eſtimat ſe di⸗ babuit patõeʒ. vnã 'm qu iniuriabatur ate. qñ eĩ aliquis eſtimat ſe di n e Mlt ouplic⸗ Beneni 0 em Sini penm. er alia pte qᷓ vo⸗ gnum honoꝛe.ex hac eſtunatõe ↄſequit᷑ ſuꝑbia in affectu n luit pᷣeſſe angelis ĩ debito mõ:⁊ ex illa ꝑte aſſiłat quaꝛta vnde materia ſiue occaſio ſuꝑbiendi ſumit᷑ ex intellectu. ln N, ſpẽs in hoiĩe que eſt pumptio ſingularis pcto dy aboli. complementũ vo er ꝑte volũtatis.ꝗ Ad alið dom.q dẽe ſ NR onde nõ er boc ſequit᷑ ꝙ quarta ſpes ſuꝑbie ſit mai pec⸗ iſte ꝗbo diuidit Anſ.ſuꝑbiam ſunt materiales dꝛe.Alia lli 8 4 catum alijs ſpeciebo. nõ em apꝛopinquat ex illa pte pec⸗ em̃ eſt materia ſnꝑbiendi ex ꝑte opinionis.alia ex ꝑte vo n Mg cato dyaboli ex qua ꝑte dicit᷑ marimuʒ. 4 Ad illuo qð lutatis.alia ex ꝑte fmonis. ꝛe at ſupᷣdicte q̃s ponit gg. in obijcit de iactãtia que ẽ in tercia ſpecie.dicẽduʒ ẽ ꝙ duo A ſunt fomales dẽe ipſiꝰ ſuꝑbie non materiales.2 H̊ qꝛ do⸗ e aec al ſunt ĩ illo pcto.ſ.motiuũ ad pcim ⁊ iniuria i.licʒ ergo *7 terminant᷑ ſm dĩntes appetitexcellẽtie. Et licz vtq; di⸗ den Gr iani⸗ h plus habeat de motiuo r ita plns excuſatõis qui extolli⸗ uiſio ſit ſufficiens: nulla tñ ſpẽs in vna diuiſione coeq̃t Wct tur de bono qð habet:qꝙᷓ qui extollit᷑ de bono qð nõ hbʒ. · ſſpẽi in alia:̊ ſunt excedetes ⁊ exceſſe. Diuiſio ct/grego. ”M ita ꝙ hoc ſit minpctm: tñ er ꝑte iniurie pꝛiꝰ iniuriotur e plus attẽdit᷑ mn das reꝝ. diuiſio art Anb. ſm das nr̃o 636 co qui ſe negat bonuʒ babẽ a ceo qð hʒ ab ipᷣo qᷓ illeg õ 0 kec acrgen nf aut eſt interioꝛ i 5 ñ qð nõ hʒ ⁊ ideo in pꝛima ſpe⸗ Interioꝛ aut ẽ ex ꝑte cognitiue aut ex ꝑ⸗ . S”” iactat ſe hobe aliqd bonũ qð nõ hʒ æ ideo in paima ſꝑe te affectiue. Exterioꝛ vᷣo aut ex rahmonidantopis: ſide run oaß. n le) 2 ci, ius eſt peccatum ꝙᷓ; in tercia. e. KEr 5 lei= cie ſuphie maius eſt peccatum ꝙ lancta“ ex pte oſſẽſiue ſiue opatiue: pter qð q̃tuoꝛ erũt dẽe ſim⸗ 6 Trtic ulus qugrtus prlices ip̃iꝰ exaltatõis.plures vo pnt eſſe compoſite.Dicẽ 3 e lex ſunt blrcna: arno⸗ ðvo triplicia.vnum vo qͥdꝛu Varto queꝛit᷑ de ↄpatõe diuiſionũ aliaꝝ pm ex: 2 ita in vninerſo erunt gndecim genera exalta tõis. Anſeke Werſereſpectn illiꝰ diuiſionis quã Beinde dom eſt ſpẽbo ſuꝑbie q̃s ponit Herñ.in ſe. 5 ponit greg. Et pꝛimo de illa quã ponit anlſet. ⁊ in comꝑatione adillas qͥs ponit greg. Ponunt᷑ at due — indit aũt Anſeł. eraltatõez quã ponit loco ſuꝑbie ſic .ſuꝑbia ceca ⁊ ſuꝑbia vana.⁊ dicẽ P lupbia ceca pt᷑ dici rac Exaltatõ quedã eſt ĩ opimione.quedãa ĩ volũtate. queg otumatia.ſuꝑbia vᷣo vana vanitas. po cecam ſu ꝑbiam veeetq in ſermõc. quedã in oꝑatõe querat᷑ & de bis pꝛimo in ſe *; eſſe ſpem bumqpili tatis:q̃ ꝗs pt ſ entire humilr de ſe. 3 deinde in ↄꝑatõe põt queri penes quã illaꝝ exaltatio⸗ Sαα vanam vo ſpẽs bumilitatis:qᷓ non ↄſentit homo alit ſen num maiꝰpetm attẽdit᷑. Ad qð ſic dicit Anſel. ꝙ exalta⸗ tientibo. Poteſt queri penes ad accipiant᷑ he due ſpẽs tio que ẽ in oꝑe eſt mala:exaltatõ que ẽ in opinione pel⸗ ⁊ videt᷑ ꝙ penes h̊ accipiant᷑ ꝙ vna ſit in rõne:altera ĩ vo . ſima.̊ ſᷣm ipm maiꝰpeccatũ eſt qꝙᷓtum ad eraltationè in luntate.Gic em Merñ.ex vna fallit᷑ oculus rõnis.ex al⸗ opinione ꝙᷓ ꝙᷓtuʒ ad exaltatõeʒ in ope.4 Contra ſuꝑ il⸗ tera male afficit᷑ appetitus voluntatis. vident᷑ q̊ jm has vires accipi iſte dꝛe.hoc etiam ex ipᷣis nomĩbo videt᷑ colli Immree poſt falſa ſpe vel eſperatõe nutrit. Euz oſũmatõ pcti perbie.ſpẽs em̃ ponit eſſentiam generis·ſuperbia autem ſit in ogꝑe:maiꝰeſt pcẽm ꝑpetratuʒ in oꝑe ꝙᷓ in opinione eſt appetitus ꝓpꝛie excellentie ſiẽ ab eodem diffinit: Lappe ſiue cogitatõne.exaltatio &ᷓmai in oꝑe ꝙᷓ in opinione:ꝗ titus vtriq; ↄuenit.⁊ appetitus eſt in voluntate.q̊ vtraq; peccat maiꝰpct᷑o.¶ Item petm in oꝑe ponit pctm ĩ vo eſt in voluntate.non g vnaſtin in rone. Aa quod dicẽ/ luntate ⁊ opinione ante ſe. maius eſt pcẽm exaltatõ in dum licet vna dicat᷑ rõnis altera voluntatis ꝑ quan⸗ oꝑeq exaltatõ in opinione.¶! Itẽ ex illa ꝑte determina⸗ dam appꝛopꝛiationem: nibilominus tñ vtraq; ſᷣm ꝙ eſt tur virtꝰ viciũ tm̃.ex qua ꝑte determĩat᷑ tm̃ bonum vel petm:eſt in voluntate.ſicut em̃ dic vna eſt qua in ſe non malũ.ſed hoc ẽ ex ꝑte affectꝰ nõ ex ꝑte intellectꝰ.opinio in domino gloꝛiat᷑.altera eſt qua ſuis magis ꝙᷓ dei laudi aũt eſt ex ꝑte intellectꝰ.ꝗ̊ᷓ ex ꝑte ipſius nõ determinabit᷑ bus delectat᷑:⁊ ita vtraq; reſpicit voluntatem:ſed vna il⸗ maiꝰpeccatũ q; ex ꝑte oꝑis.nõ ergo maiꝰ peccatũ eſt ex⸗ larum dicitur ceca.⁊ dicitur eſſe rõnis ꝓpter hoc ꝙ;qnon altatio in opinione q; exaltatõ in oꝑe Cdei nde queri⸗ recta eſtimatio antecedit pꝛauam delectationem. eſtimat tur de com ꝑatõe diuiſionis ᷣm Anſel.ad illã que ẽ ſᷣm enim vel eſſe bonum quod nõ eſt. vel eſſe a ſe qð eſt. in qͥ⸗ reg. penes quid vtraq; diuiſio accipiat᷑. qualiter vna rum vtronq; eſt peruerſe ratioms iudicium.per hoc er⸗ e babeat ad aliã:cum vtraq; ſufficiẽs videat᷑.¶ AUd qð te/ go patere poteſt ꝙ tplures ſuperbie: non diſtin⸗ dicendũ ꝙ exaltatõ in opinione ẽ maiꝰpctẽm ſᷣm acceptõ yc guuntur in hoc ꝙ vna eſt rõnis altera voluntatis. ſeꝗ in nem Anſeł.qᷓ exaltatõ in oꝑe.Eraltatõ em̃ in opinione hoc ꝙ vna ſic pꝛaue delectat᷑:altera vo alio modo. (¶ De / eſt qũ aliquis opinat᷑ vł eſtimat ſe eſſe dignũ aliquo ma inde queritur qualiter ſe habeat hec diniſio Herñad il gno honoꝛe.⸗ in hac eſtimatõe ſic delectat.Exaltatõ vᷣo lam que eſt Gꝛeg. cum em̃ hælunt due ſpecies ⁊ ibi q̃tu⸗ in volũtate ẽ.qñ aligs nõ eſtimat ſe eẽ dignũ aliquo ho⸗ oꝛ.videt᷑ ꝙ reduci debeant ille quatuor ad iſtas duas. noꝛe:vult tñ illũ habẽ.tñ nõ ꝓcurat oꝑe vel pᷣmõe:⁊ ita Pꝛeterea om nis ſpẽs ſuperbie aſſignata a Gꝛego. vel delectat᷑ in volũtate.Exaltatõ vo in Fmõe ẽ qñ aligꝗs nõ eſt in qua quis delectatur magis in ſe qᷓ in deo de eo qð ẽ eſtimat ſe eſſe dignũ aliqͥ honoꝛe nec vult ipᷣm habẽ.nec vel de eo qð non eſi. ergo quatuoꝛ ſpẽs aſſignate a Bꝛeg. laboꝛat oꝑe ad obtinẽdũ: nibilominꝰmagnificat ſe ĩ ſer⸗ ſub vna ſpẽ huius diuiſionis continentur. Similiter J mone.Exaltatõ vo in oꝑe qñ nõ eſtimat ſe eẽ dignũ.nec poteſt dici de illa ſpecie.qua quis exiſtimat bonam eſſe vult ipᷣm nec magficat ſe ?ᷣmõe tñ facit aliq̃ oꝑa ex ꝗbus quod nõ eſt:vel a ſe eſſe quod eſt.in ſe non in domino glo magnꝰhabeat᷑.bec ̊ vltima exaltatõ ſᷣm anſeł. minima riatur. hoc em̃ ſimiliter continet ſpẽs aſſignatas a greg. eſt ĩ genẽ huiꝰpct᷑i.Exaltatõ vᷣo que ẽ in opione peſſima Sed hoc quomodo poteſt eſſe.cum ſint diuerſe ſpẽs qua Ratõ aũt ẽ:qꝛ plꝰbʒ de vano ĩ qͥ delectat᷑.¶ Ad obiecta rum neutra eſt ſub altera. Ad quod dicẽdum.ꝙ penes a — aũt rñdendũ.qꝙ illð qð dicit greg. MPeccatũ in oꝑe ẽ ma aliud ⁊ aliud ſumuntur ſpecies in hac diuiſione 2 in il- l a ius qꝙ petm in cogitatõe ſine in coꝛde. hoc ẽ qꝛ ponit añ la. In hac diuiſione attenditur diſferentia ſpecierumpe t no ſm ſe peta illa que dicũt᷑ pcta coꝛdis.ſᷣm gradꝰ em̃ aſſignãt᷑ nes hoc.ꝙ vna eſt in qua homo delectatur in ſeipꝑſo non . ſ ppcta enumerata a greg.ſicut ſupꝛa põt videri.¶ Ad illð in deo. altera vᷣo in hoc ꝙ magis delectat᷑ in ſe q; in veo. lud Job.iij. quare nõ ĩ vulua moꝛtuꝰ ſuz ere g guuve modis fit pctm in coꝛde.⁊ quatuoꝛ modis ummat in oꝑe. In coꝛde fit ſuggeſtio.inde delectatio: poſt dlenln Thor inde defenſio. In oꝑe vo pꝛiꝰ latẽs culpa agit᷑.poſtũ hoĩem ſine pudoꝛe appetiẽ.deinde in ↄſuetudinẽ ducitur ðᷣo qð obijcit᷑ ꝙ penes opinionẽ nõ xæbeat attẽdi pecca⸗ tum.qꝛ neq; bonũ neq; malũ attendit᷑ m illa.dicenduʒ eſt ꝙ penes opinionẽ nõ attendit᷑ peccatũ niſi materiali gi. cecitas em̃ ad rõem videt᷑ ꝑtinere.vanitas vᷣo ad de⸗ lectationem q eſt vanitas.¶¶ Sed obicit᷑ in ↄꝛium: fm h nõ eſſet vt᷑q; ſuꝑbia in affectu:⁊ ita non eſſet peccatũ.cũ omne peĩᷣm ſit in voluntate.¶ Preterea nõ eſſent ſpẽs ſu⸗ diuiſio ᷣo Gregoꝛij attenditur m differentias cauſaꝝ electationum. cauſa enim delectationis vel eſt in eo qð eſt: vel in eo quod non eſt. In eo vo qð eſt: aut abſolute aut ĩ comꝑatõe ad aliũ hoieʒ.ſi vᷣo abſolute: hoc põt eẽ Fm duas differẽtias. vel ꝙ totalit᷑ bonũ ſit a ſe vel quo ad ratõez merendi.⁊ ſic ſm differentias iſtarum cauſa⸗ rum ottenduntur ille quatuoꝛ ſpecies. Miebꝛu vndecimi decimo qᷓrit᷑ de opoſitõe huiꝰpct᷑i.vide tur em̃ ꝙ opponat᷑ caritati.ꝑ hoc qð dicit ſuꝑillud pᷣs.nõ det ĩ cõmotionẽ pedeʒ tuũ Micut ad ꝓficiẽdũ non mouet pedẽ niſi caritas:ita ad c adendũ nõ niſi ſuꝑbia.caritas eĩ ad cel ſitudinẽ ꝓuehit:ſuꝑbia vᷣo elatas mẽtes in ruinã veꝛgit cũ q̊ᷓ effectus ſunt oꝓpoſiti:erũt cauſe oppoſite.ᷓ caritas ⁊ ſuꝑbia inter ſe oꝑponũtur.⸗ O aũt hũilitas oponat᷑ — ptz ex diffinitõe quã ponit Herñ.hũilitas erem. ptus ꝓpꝛie excelletie.ↄtemptꝰaũt ⁊ appetitꝰ opponunt᷑. ſuꝑbia ⁊ hũilitas.4¶: Crib.nibhil ita euertit ſuꝑbiã ſicut hũilitas.ergo nibil oꝓponit᷑ ſuꝑbie ꝙᷓ; hũilitas.4¶ Item augu.in li.de li.ar.Cui ſe dy abolꝰad imitatõez ſuꝑbie pbueratt:ei ſe dns ad imitatõneʒ hũilitatis pᷣbuit.⁊ hoc pit remediũ otra ſuꝑbiaʒ.ergo hũilitas ẽ oꝓoſita ſuꝑ⸗ bie. ſuꝑbie.vel ꝑ ſe ⁊ foꝛmalit᷑:⁊ ᷣm hoc hũilitas opponitur ſuꝑbie.nõ em̃ ſunt ſimul nata eẽ in vi iraſcibili. Vel pt ſumi oppoſitõ ratõe finis:⁊ ſᷣm hoc cũ caritas ponat ſũ mũ bonũ ꝓ fine ad deũ hoĩeʒ oꝛdinet: ſuꝑbia po pꝛimo deoꝛdinet ponẽdo ſe ꝓ fine.ex illa ꝑte caritas ſuꝑbie op ponet᷑.maxiĩie ſᷣm illũ motũ qui ẽ ĩ deũ.⁊ hocmõ videt᷑ in telligi illa auẽtas,ꝙ caritas mouet ad ꝓficiẽdũ ſuꝑbia do ad cadendũ.¶ Beinde querit᷑ vtꝝ ſuꝑbia naſcat᷑ ex ſuo opꝓpoſito.qð nõ videt᷑: oꝓoſitũ em̃ natũ eſt deſtruere ſuũ opꝓpoſitũ nõ induc?᷑.j cũ illð qð naſcit᷑ ex alio ꝑ iᷣm inducat᷑.nõ naſcit᷑ ſuꝑbia ex ſuo opoſito.⸗ Item ꝑ ſile oſtendit᷑ ĩ alijs vicijs ⁊ vᷣtutibo ſibi ogoſitis.gula eĩ nõ naſcit᷑ ex ſobꝛietate nec luxuria ex caſtitate? ita de alijs nõ naſcit᷑ ſuꝑbia ex ſuo oppoſito.¶ Cõtra aug. in li:de natura ⁊ Ga. Sola ſuꝑbia i recte factis cauẽda ẽ.Ratõ d qd dicendũ.ꝙ duplicit᷑ dicit aliquid ogoni Pone e aũt eſt.qꝛ ex illis aliqñ oꝛiginẽ ducitſcũ ergo hõ de hůili tate aliqñ extollat᷑:ſuꝑbia aliqñ de ſuo oꝓpoſito naſcit᷑. 4l Itẽ aug.in eodẽ li.vbi letat᷑ hõ in aliquo bono oꝑe ſuꝑaſſe ſu ꝑbiãſex ipᷣa leticia caput erigit ⁊ dicit.ecce v uo ego ꝗd triũphas: ⁊ ideo viuo qꝛ triũphas.q̊ ſuꝑbia ex ſua victoꝛia aliqñ oꝛiginẽ ducit.⁊ ita ex ſuo oppoſito. 4l Itẽ.j.machab.vj:occidit eũ ⁊ cecidit ĩ terra ſuꝑ euʒ ⁊ moꝛtuꝰẽ.quid ꝑ Eleazaꝝ ꝗ elephãteʒ interficiẽs occu⸗ buit:niſi ꝑſona arrogãtiũ deſignat᷑.qui dũ volũt aligð foꝛtiter gerere ⁊ nõ ſimplici aio ſed erecto ĩ ſuis conati⸗ bus deuicti ꝓſternũt᷑.ex quo accipi põt.q ſuꝑbia aliqñ ↄuincit᷑ oñter ⁊ ipᷣa vincit:⁊ ita ex mnearohcer vCtez. ſuo oppoſito naſcitur victoꝛia em vicy opponit᷑ ip̃i vicio. ¶ Ad q8 dicedu 3. ; d⸗ * ſuꝑbia oꝛiginẽ ducit aliqũ occaſionalit᷑ ex ſuo oꝓpoſito krtu. 2 vel ex opꝓpoſito alteriꝰpctiſᷣ nõ eſſentialit᷑.eſſentialit a= dicit᷑ oꝛiginẽ ducẽ ex ipa delectatõe inoꝛdinata:qua hõ ĩ ſeipᷣo nõ in dño letat᷑ de victoꝛia vicioꝝ.hoc em̃ ꝑiculo⸗ ſum ẽ letari niſi in dno.tũc aũt erit ſecurũ letari ð victo ria vicioꝝ:cũ extrema vmbꝛa ex ipᷣo tãqᷓ; ex meridie ab⸗ — ſoꝛbebit᷑.de qua dicit᷑ in ps.educet q̃ſi lumẽ iudiciũ tuũ 7 iuſticiã tuã tanq; meridiẽ.a! Ad ſcõᷣm voo dicẽdum.q; nõ eſt ſiłe de hoc pcto ⁊ de alijs.cetera em̃ vicia tm̃ ĩ ma⸗ lefactis valẽt ſicut dĩc aug. ſola aũt ſuꝑbia etiã in recte factis eſt cauẽda.⁊ cũ ſit ſᷣmo ibi de ſuꝑbia:includit᷑ ibi inanis glłia.⁊ ideo dic aug. admouemur ne dona dei no - ſtre poteſtati tribuẽdo æ nos extollẽdo grauiꝰꝑeamꝰ:qᷓ ſi nibil boni oꝑem.¶ Beinde q̃rit᷑ vtꝑ ſuꝑbia magis opponat ſe deo ꝙᷓ; aliuð pct̃m.dicit em̃ hiero.cũ cetera vi cia fugiãt a deo:ſola ſuꝑbia ſe doo opponit.⁊ ita videtuꝛ ; maioꝛ ſit ogoſitõ ad deũ ipiꝰſuꝑbie qᷓ alteriꝰ peccati ¶ Itẽ ſuꝑbia vendicat ſibi qð dri ẽ.alia ᷣo pcta nõ ven⸗ dicant:ergo magis oꝓponit᷑ ꝙ; aliud petm. O autẽ ſuꝑbia vendicet ſibi 43 dei eſt:habet᷑ ab aug:in li: do. 4 Np De xp̃ᷣiana.q¶ Contra in omni pcto moꝛtali pꝛeponit᷑ muta bile bonũ incõmutabili.&̊ cum vnũqðq; genus pcti appe tat pꝛiũ bonum ↄmutabile:alia pcta eq oꝓponũt᷑ deo ſic ſuꝑbia¶ Itẽ dic Anb.q; ꝓpꝛia volũtas eſt cã omnis pcti H hẽe ꝓpꝛiam volũtatẽ eſt vſurpare qð ꝓpꝛiũ eſt dei:ſi ̊ in alio pcto eſt eq ꝓꝛia voluntas ſic in ſuꝑbia: omne pctm moꝛtale eqᷓ deo rer A qð doõm. ꝙ opponi deo dẽ dupkr.ↄñiter ⁊z ꝓgꝛie. Coĩiter omne petm deo opponit᷑: qꝛ bonũ ↄmutabile bono incõmutabili pᷣponit᷑. pꝛie at᷑ d oſponi ſuꝑbia ꝑ q̃ndam ſilitudinẽ.ſic ſi rex aligs deuicil ſet exercitũ ſui aduerſarij:⁊ adhuc ipᷣe aduerſariꝰſtaret ĩ bello:ſic eſt de ſuꝑbia:cũ vincunt᷑ temptatões alioꝝ pcco rum ⁊ ita fugiunt a dro pcta:ſuꝑbia adhuc reſiſtit:qꝛ ex ipᷣa ablatõe vicioꝝ hbʒ roz temptatõis.⁊ ̊ mõ dẽ ſola ſu⸗ ꝑbia deo ſe oꝑponẽ vt nõ excludat᷑ ꝗn alia vicia ſe deo oꝑ ponãt.hᷣ̊ qꝛ iſia ſe opponit et᷑ alijs victis ſiẽ dictũ eſt⸗ Ad ſcõm dðm eſt.ꝙ licʒ ſuꝑbia vẽdicet ſibi qð dei eſt pᷣmum m intelligẽtiaʒ.ſ.potẽtiam:nihilominꝰtñ alia pcta ven Dicat. In autoꝛitate em̃ bẽ ꝙ ineſt vicioſo aĩo ſibi tanqᷓ; debitũ vẽdicare:qð vni ꝓpꝛio deo debet᷑. vñ ꝑ hoc dat᷑ in⸗ telligi ꝗq; nõ tm̃ hoc ẽ ꝓpꝛiũ ſuꝑbie.Et diẽ Aug.in li.ↄfeſ. Siẽ ſuꝑbia vẽdicat ſibi excellẽtiam qdð dei ẽ:ua ira vẽdi⸗ ſpeili mlo — cat vindictam q̃ deo ↄuenit.⁊ ita de alijs.ꝑ qð hẽ ꝙ nõ ſo lum ſuꝑbie eſt eſt vicioꝝ. . WMembrum. rxij. QAVogecimo querit᷑ ð gdibo ſuꝑbie.ponit at hoc.licʒ hoc ei magis attribuat᷑ qꝛ regina tis leuitas.inepta leticia.iactantia.ſingu⸗ rũ.ſimulata ↄfeſſio.rebellio.libertas peccãdi.oſuetudo. Poteſt ̊ q̃ri vtꝝ ſint ſpẽs ſuꝑbie an tm gdꝰ. ſint tm̃ ſpẽs viðꝛ ꝑ hoc qð dꝛẽ.q peccat aliqͥ illoꝝ:peccat pcto ſu⸗ bie.vt ꝗ peccat pcto iactantie vel arrogantie vel ſingu⸗ be. Herñn.xij.gdus ꝗ ſunt.curioſitas.men laritas.arrogãtia.pᷣſumptio.defenſio pctco- laritatis:⁊ ita de alijs.¶ Item ſic ſe hñt q̃daʒ eo ꝝ ad ſu ꝑbiam:ita ⁊ alia.ſ̊ qdam illoꝝ onũerant᷑ inter ſpẽs ſupᷣ⸗ dictas:pari ꝗ̊ rõe alie dñt ↄnumerari. Contra Aug⸗ in li.de vera religione dic.q ↄcupia oculoꝝ ad curioſos pꝑtinet.ambitio ad ſuꝑbos. curioſitas ẽ diſtincta ex oꝑp poſito ſuꝑbiam.non ꝗ̊ eſt ſpes ſuꝑbie.Simiłr pt᷑ opo ni de gbuſdam alijs.non ̊ p ſpẽbo dñt ↄputari.⸗ Dein⸗ æ qritur q̃ ſit rõ illiꝰ numeri.viðꝛ em̃ ꝙ ↄſuetudo nõ de⸗ beat poni ꝓ gdu iſtius pct᷑i pluſꝗᷓᷓ alteriꝰ. Simiłr pt᷑ di⸗ ci de defenſione petoꝝ:⁊ de liberalitate peccandi:. hec eĩ duo ſimiłr reſpiciunt omne pctm.¶ Ad qð dõm. ꝙ nõ ſunt ſpẽs ſuꝑbie qᷓtum ad boc q ibi ponunt᷑ ſ̊ ãdus. licʒ aliq illaꝝ ſpẽs dici poſſint ex alia rõne.ᷣ ſic hũilitas.xij. hʒ gdus qͥs aſſignat be:benedictꝰ:ita ſuꝑbia ſuo mõ.xij. bhʒ gdus oꝓpoſitosſſᷣ in hoc eſt dꝛa inter gdus humilita⸗ tis ⁊ ᷓdus ſuꝑbie: ꝙ ad ꝑfectam humilitatẽ omnes illi G̃dus reꝗrunt᷑.ad ſuꝑbiaʒ vo non regꝗrunt᷑ omnes illi g⸗ dus ſuꝑbie.pt᷑ em̃ eſſe ſuꝑbo ſine aliqͥ illoꝝ. Ad obiectũ at᷑ dom eſt.ꝙ licet ſuꝑbia ↄſequat᷑ ad quodlibʒ illoꝝ.nõ tñ ſequit᷑ ſic genus ſpẽm:ſ̊ ꝑ qͥndam ↄcomitantiam ſiue annexionem.lZid ſcõᷣm do dicendum. ꝙ non eſt ſimile oĩno de gbuſdam illoꝝ gduum ⁊ de alijs.ꝗdam em̃ gdꝰ⸗ non tm̃ ſunt gqdus ſ̊ etiam ſpẽs:vt arrogantia.pᷣſumptõ 2 iactantia.ꝗdam vo ita ſunt gdus ꝙ non ſpẽs·qͥ ad rõ⸗/ nem,ꝗ gdus aſſimilant᷑.q̊ͥ ad rõnem vo ſpẽi non aſſitan⸗ tur..Ad illud vᷣo qð abdicitur de numero. Dom ſic diẽ Merñn.q homo ꝑ ſuꝑbiaʒ iniuriat᷑ do. Item iniuriatur ꝓximo cui dʒ eſſe par. Item iniuriat᷑ ſuꝑioꝛi cui dʒ eſſe inferioꝛ.⁊ licet omnes iſte iniurie ex ↄſeqnti in deum re⸗ . t ey dungent: illa tñ iniuꝛia pꝛia dẽ fieri deo q immediate re dundat in eum.ſᷣm has ꝗ̊ iniurias attendunt᷑ illi ẽdus ſiue circunſtantie.pine ſex determinant᷑ penes iniuriam eius ꝗ dʒ eſſe par.q̃tuoꝛ alij in iniuriam q̃ fit ſuꝑioꝛi ho⸗ mini.due vltime determinant᷑ ꝓpꝛie qtum ad iniuriam qᷓ ceo immediate fitſ dicunt᷑ gdus.qꝛ de minoꝛi ꝓceditur õ adn ſie mus reſ⸗ Ge ng zm ligt poi diel mna fiſce ſtne ſage ſiln looi tas nir litea ris e ſis tere ept n ſun V 7 peii gin in 1 e de il⸗ ti to⸗ „½= = = 5 ☛ = — N (o, ole (Mueſtto ad maius. vnde pꝛimus gdus malus eſt. ſecũdus peioꝛ: ⁊ ſic ſꝑ aſcendẽdo inueniet᷑.ꝙ vltimꝰinter omnes eſt peſſi mns. 2 io oꝛdinant᷑ em magis ⁊ minꝰ malũ. Uñ iniuria reſpectu paris ex G̊ ꝙ eſt reſpectu paris eſt minoꝛ ex hoc ꝙ reſpectu ſuꝑioꝛis eſt maioꝛ.ex h̊ ꝙ reſpectu deie maxi ma.vñ oꝛdinat᷑ iſti ꝗdus vt pᷣmo ſint illi ꝗdus in iniuria paris. Deinde illi ꝗ ſunt in iniuriam ſuꝑioꝛis.vltimo il⸗ li ꝗ ſunt in iniuriam dei Diſtinguunt᷑ lex pᷣme dꝛe pop poſitum ad dꝛas humilitatis reſpectu paris.ſex em̃ ſunt dze humilitatis ꝑ qᷓs bõ bumilis bñ ſe hʒ erga parem ſpꝛi ma eſt ꝙ dz eſſe hũilitas in aſpectu interioꝛi vel exterio⸗ eSelH riſſcðᷣa eſt humilitas in vᷣboſtercia ẽ humilitas in ſigno. vt nõ eat hõ ſuꝑcilio eleuato:vt ſit hõ de illa pᷣua ac ꝑuer ſa generatõe ſupboꝝ de qᷓ h ꝓuerb.xxx.generatõ cꝰexcel ſi ſunt oculi ⁊ palpebꝛe eiꝰ in alta ragtgä eſt bůili tas in ſilentio: vt ſi aliꝰloꝗt᷑ ꝙ ipe taceat ꝗnta eſt bumili tas in ↄuerſatõeſexta ẽ bumilitas in eſtimatõe.vt.ſ.om nibo alijs inferioꝛẽ eſtimet ſe.⁊ hec ẽ hbumilitas quam hʒ hõ in ſuo aſpectu 2 in ſeipſo.Contra at᷑ has ſex dꝛas hũi litatis ſunt ſex dꝛe fuꝑbie.ꝗbo hʒz hõ reſpectu pa⸗ ẽ vna dẽa ſuꝑbie q̃ eſt curioſitasſð ſcõam eſt leuitas mẽ⸗ epta leticia in riſu ⁊ cãticolõò q̃rtam bumilitatẽ ẽ iactan tia:q̃ qdem ẽ in vbofs. ꝗqntam ſingularitas ꝑ quã alijs ſanctioꝛ vult aparẽ:vult em̃ ieiunare cũ alij comedunt. 3 do ſextam humilitatẽ q eſt in extimatõne ẽ arrogantia. ſunt & ſex dꝛe ſuꝑbie q̃ deoꝛdinãt ad parẽ:ſic ſex ſunt dꝛe bumilitatis ꝗᷓ bn oꝛdinant ad parẽ. Item ex ꝑte humi⸗ litatis ſunt ꝗtuoꝛ ꝑ q̃ bene oꝛdinat᷑ hõ ad ſuũ ſuꝑioꝛem. pᷣma ẽ inſufficientia bonoꝝ:vt.ſ.reputʒ ſe hõ inſufficien⸗ tem. Jux illud qð bz lu.xvij. Cum feceritis ommia q̃ pcae pta lern⸗ dicite Fui inutiles ſumꝰſſcða dꝛa eſt ofeſſio ctoꝝ ſtercia ẽ patia aduerſoꝝ.vt.ſ.paratꝰ ſit ad vᷣbera. qrta eſt obedientia mandatoꝝ. Per oppoſitum ſunt q̃tu⸗ oꝛ dẽe ſuꝑbie ꝑ q̃s deoꝛdinat᷑ homo ad ſuꝑioꝛem ſuum pᷣmam ẽ pᷣſumptio bonoꝝſ ſcðam exculatõ maloꝝſõ teꝛ⸗ . ciam q̃ eſt patia aduerſoꝝ: eſt ficta ſubiectio/ contra vᷣo obedientiã mandatoꝝ eſt rebellio. Item duo ſunt ex ꝑ⸗ te humilitatis ꝑ que oꝛdinat᷑ homo ad deum pꝛimum eſt abnegatio ꝓpꝛie voluntatis ſcdᷣm eſt adimpletio diuine voluntatis ex timoꝛe filiali.hoc ẽ ex timoꝛe ⁊ amoꝛe.Ecõ⸗ tra ex parte ſuperbie ſunt duo q deoꝛdinant ad deum.p⸗ mum ẽ libertas voluntatis ſiue libertas peccãdi vel pec cati.⁊ hec eſt ð abnegationem ꝗpꝛie voluntatis.ſcom eſt otemptus dei:⁊ eſt contra adimpletionem diuine volun tatis ex timoꝛe ⁊ amoꝛe.ſic ergo habent᷑.xij.ꝗdus humi/ litatis.¶ Ad illud quod vltimo obijcit᷑ de diuiſione ſuꝑ⸗ bie per cecam ⁊ vanam. Dicendum ꝙ hec diuiſio gene⸗ ralis eſt.⁊ datur per differentias generales que compꝛe bendunt omnes alias. dantur he differentie per diſtin ctionem ad ipſas vires anime vt dicat᷑.ꝙ ceca pᷣncipali⸗ us reſpicit intellectum. vana at᷑ pncipalius reſpicit affe⸗ ctum.vñ hoc mõ omnes alias dꝛas ſuꝑbie generaliter cõ phendunt. Uembrum. xin. Erciodecimo queritur de dꝛa aſpetitꝰ pꝛi⸗ matus in ſpũalibo ⁊ tempoꝛalibo.ex quo vtroq; contingit ſuperbire.2 qritur qnd uloꝝ pmathz habeat magis de motino ad α °66 0 Apetendum. 7 ↄueniẽtius appeti poſſit. Ad qð ſic Crip̃. Prn ſum- Dicit pꝛim atum ſecularem appetere. etſi rõ non eſt: lalteʒ Tren Cã eſt. pꝛimatum vᷣo eccleſie concupiſcere:neq; rõ neq; cã 17 „△ eſhergo magis ẽ apetendus pᷣmatus tempoꝛalis ꝙᷓ ſpůa- w ge⸗ A v lis. 4 Contra pꝛimatus ſpũalis magis aſſimilat᷑ o ꝙᷓ vich eoe tem poꝛalis.ergo magis dʒ appeti.qd eſt ergo quod dicit Eri: ¶ Ad quod dicendum. ꝙ; in vtroq; pꝛimatu hoc eſt mune ꝙꝙ ipſe pᷣmatus nõ eſt ratio aſpeti debeat. ſiẽ ris:ꝑ q̃s deoꝛdinat᷑ reſpectu ipſiꝰ ð pᷣmam bumilitatem 35 tis clanoſa:ꝑ quaʒ bõ ſuꝑbe ſe hʒ in ᷣboſõ humilitat⸗ vellt tereram eſt in ſigno:eſt dꝛa ſuꝑbie ſiłr in ſigno qᷓ eſt in⸗ F5.*ſhd Ccluij. . AO& AH poſtenſuʒ ẽ a pᷣncip io huiꝰq̃ſtionis.ꝙ pᷣferri vel pᷣlatõ ꝓ⸗ pter ſe nõ habʒ ratõeʒ axpetẽdi n vtroq; tñ appetitu tã tpali ꝙ ſpũali nõ ẽ dominiũ appetẽduʒ pᷣ miſteriũ.nde ECrib. Honoꝛes nõ ſũt honoꝛes ſ̊ miſteria. ſic videt᷑ ho⸗ noꝛ oculi ꝗꝙ; illumiat totũ coꝛpꝰ.a nõ ẽ bonoꝛ ſ̊ miſteriũ Silꝛ ⁊ pedes ꝗ baiulãt totũ coꝛpꝰ⁊ nõ ſunt honoꝛes ſed miſteria:ita &̊ oĩs pmatꝰ ẽ miſleriũ.De pmatn ſeculari dicit᷑ Ro.xiij.miſtri dei ſũt in hocipᷣm ſeruiẽtes.De ſpi ritualibo.j.Coꝛin.iiij.ſic vos exiſtimet homo vt miſtros rpᷣi ⁊ diſpenſatoꝛes miſterioꝝ dei.Et luẽ.xxij. Qui ma⸗ ioꝛ ẽ in vobis fiat ſicut mioꝛ ⁊ qui pᷣceſſoꝛ ſicut miniſtra toꝛ. In neutro ꝗ̊ pᷣmatu ipᷣe pᷣmatꝰ? ratõ q̃re tebeat ap⸗ peti:ſ in pᷣmatu ſeculari ẽ cauſa appetẽdi.vt.ſ.incutia᷑ timoꝛ ip̃ᷣis malis ⁊ ipᷣm arceat᷑ malitia.Qã ſm ꝙ dici tur Ro.xiij. Ypᷣi pᷣncipes nõ ſũt timoꝛi boni opꝑis 3 mali. pᷣncipes mũdi ſũt vt dominent᷑ mioꝛibo:pᷣncipes ecclie vt ſeruiãt ei. In pᷣlatõne aũt ſpũali nõ habet locũ illa cau⸗ ſa. nam tales pᷣlati ſolũ debent velle amari? nõ timeri. (niſi ĩ caſu vel ex aliqua neceſſaria cauſa:ſicut quãdo hba⸗ dbent aliquẽ ↄtumacem ſubdituʒ vel bmõi ideo in hoc 2 pꝛimatu nec cauſa nec ratio eſt apetendi ipſum. in alio Vvo cauſa eſt agetendi.ſ.ipſe timoꝛ. 6 eſtio. cluij. de inani Abito tractatu de pct᷑o ſuꝑbie.ↄſequẽt᷑ dicẽdum ẽ de pcto inanis glie.qᷓ ſiẽ dic greg.deſcẽdit a ſu⸗ perbia. Pꝛimo at᷑ qrendũ ẽ vtꝝ axpeti⸗ tus glie ſit pctm. Scðo vtꝝ inanis glła ſit tm moꝛtal pctm. Tercõ ꝗd ſit motiuũ in h̊ peccato. Nuarto de ↄueniẽtia ⁊ dꝛñtia ad pctm ſuꝑbie. Quinto e ↄꝑatõe ad pcẽm ſuꝑbie vtꝝ ſit generale ad illð.Sex⸗ to vtꝝ inanis glła ſit tm̃ ĩ hoĩe aut etiã ĩ dy abolo.Septi mo vtꝝ maiꝰſit pctẽm ĩ gbuſdã ꝑſonis qᷓ ĩ alijs vt ĩ relia oſis. Octauo de ↄpatõe inanis glie ad inanẽ głiaʒ ſᷣm dꝛñtias materia ꝝ. Nono de magnitudie hꝰpcti. Lecĩo de ſpẽha hpcti ſi q ſũt. VUndecio de oppoſ. itõe buiꝰpcti. Wembrüprumu B pmũ ſic ꝓcedit᷑ oſtẽdit᷑ appetitꝰ gle ñ æbana⸗ ⸗ mlo — ſit pctm. Appetitꝰ eĩ głie ꝗo aliud ẽ niſi ap petitꝰfame vel laudis hũane.ſᷣ ille appeti⸗ tus nõ ẽ pctm.ↄſciẽtia eĩ bona ꝓpt᷑ nos eſt NANeceſſaria: bona aũt fama ꝓpt alios.appetitꝰfame nõ ẽ Wpcxt᷑m.qᷓ apetitꝰlaudis hũane ñ ẽ pctm.¶ Itẽ. viij.ad ro. ꝓuidẽtes bona nõ tm̃ coꝛã deo b̊ coꝛã oibo hoĩbo.ꝗoↄſciĩe fidẽs famã negligit crndełẽ.̊ ñ ẽ bonũ negligẽ famã.q̊ᷓ bonũ ẽ appetẽ.ꝗ̊ᷓ nõ ẽ pccm.⸗:j SIteʒ vlt.ad phił.Quecũq; amabilia qᷓcũq; bone fameſi q̃ vᷣtꝰ ſi q̃ laus diſcipliĩe bec cogitate ⁊ B̊ agite.glo.qſꝗs famã cuſtodit ĩ alios miſeri⸗ coꝛs ẽ.ſi bonũ ẽ milericoꝛdẽ eẽ ĩ alios.q̊ bonũ eſt appetẽ cuſtdire famã.¶j Itẽ.jad Coꝛin.x.pꝓlacete oibo ⁊ ꝑ oĩia ſiẽ ⁊ egoꝑ oĩa oĩbo placeo. velle placẽ oĩbo nõ ẽ pctm: 7 ita ꝑ ↄſequẽs landaꝛi velle ab illis ñ erit pcẽm.cũ ad h̊ moneat apis. ¶ Cõtra math.v. ſuꝑ illõ.Sic luceat lux vra.glo.finẽ boni oꝑis nõ ĩ laudibo hoĩm ↄſtituatis.Et vj. mat.ſup illð. Attẽdite ne iuſtici.glo. ·õ ꝓhibz vi⸗ ſi ſcſeA deri vt delaudet᷑ ſ̊ videri vt ipᷣi laudẽt᷑. Et ibidẽ in glo. laus boim appeti nõ debzʒ. 4 Itẽ ſuꝑ ülð recipiũt meꝛce dem ſuã.glo. vera merces pꝛaua intetione euacuat᷑.⁊ lo quit᷑ de intẽtione male laudis. Et iteꝝ dic Heda ſuper heſdra. q ieiunat. oꝛat.elemoſinã dat illa in tetione vt vi deat ? laudet᷑ ab hoibo: ꝓles bone actõnis q̃ſi de imũda VFE genitrice nata ẽ ſoꝛdide intentõis.̊ perm eſt. ¶ Ad qð 1 gloꝛia. dicẽduʒ ẽ ᷣm diſtinctõeʒ greg.qui ſoluit ↄtrarietatẽ int᷑ illud qð.v.math.. Sic luceãt oꝑa vr̃a coꝛam hoĩbo ⁊c.⁊ vl.math. Attẽdite ne iuſticiã vraz faciatis coꝛaʒ boĩbo. Si dantis gliaʒ querimꝰ:etiã publicata nr̃a oꝑa in co⸗ ſpeetu illius occulta ſeruamus. ſi vᷣo ꝑ hec noſtram cupiſcimꝰ.ſoꝛas ab eius ↄſpectu fuſa ſunt:etiamſi ann ris⸗ ignoꝛent᷑. Aliud eſt ̊ qrere laudem Pꝛiam ali⸗ ud laudem diuinam. terea aliud ẽ velle laudari ꝓpf ſe. aliud ẽ velle laudari ꝓpter deũ 2 ꝓpter bonum ꝓximi. bhmõi em̃ laudari non ẽ aliud niſi deum laudari in nob. Vno mõ pr̃ appeti laus ab hoĩe nõ vt ibi finis oſtituat᷑: p̃ in deum vel in eo qð ꝑ ſe oꝛdinat ad deũ. Yſtis ̊mo⸗ dis ↄſideratis pñt ſolui qᷓ obiecta ſunt.illa em q pᷣmo ob⸗ iecta ſunt reſpiciunt velle laudari ꝓpter gliam dei.vt deꝰ in bono opeꝛe nr̃o laudet᷑.vel in bonis q habemus:vel vt inde ꝓximꝰediſicet᷑.ᷣm qð dic Aug.vt illi ꝓficiãt ꝗ imi⸗ tari pñt ꝙ laudant.⁊ alubi ſubſeꝗ dʒ vt alios exemplo ĩ⸗ uitet.4 Kões vo q ſunt in cõtrariũ ſumunt᷑ penes hꝙ fi nis in humana laude oↄſtituat ꝓpter ſe ſiue in hanofa⸗ noꝛe.⁊ H̊ mõ dẽ inanis gliaſvñ licet velle laudari poſſit ñ eſſe petm: nihilominꝰ tn inanmis glia ſp eſt pctm. cũ eĩ vel⸗ le laudari non eſt pctẽm.non conſtituit᷑ finis in vano ſ̃ in vero.cum autem eſt inanis gloꝛia.in vano finis conſti⸗ tuitur. . embrum ſecundum Ecundo q̃rit᷑ ſuppoſito ꝙ inanis gloꝛia ſit pcxm. vtꝝ ſit ſꝑ petm mõꝛle vel ſꝑ veniale: vel aliqn mõꝛle aliqñ veniale M alſp ſit moꝛtale ſic oñdit᷑.vana Bhoria 7 veꝛa glo⸗ riaq eſt gloꝛia in vero teſtiꝰ ↄſcientie ſᷣm ꝙ dic aplus.ij. co?:j.gloꝛia nr̃a hec ẽ ↄſcie nr̃e teſtimonin opponunt᷑. non ſe ↄpatiunt᷑ inuicẽ.̊ veniale pctm ⁊ gr̃a ſeſe ↄpatiũt ſi & gra in adulto bñ oꝑante ponit iſtam gliam. qꝛ vbi ẽ gra ẽ iſta gloꝛia ⁊ ecõuerſo.gᷓ veniale pctm vera gloꝛia q eſt in teſtimonio ↄſcie ſeſe compatiũt᷑.ſi ̊ vana gloꝛia non ↄpatit᷑ ſecũ illam gliam vera: ipa eſt pctm mõꝛle. tem YVſa.xlij.dic dñs gloꝛiam meam alteri nõ dabo. SApꝛium ẽ dei gloꝛia. non ↄcedit᷑ alicui rõnali creatuẽ. 5 irõnalis creatura vſurpat illam: rapit qð dei ẽ 2 diẽ Hꝛeg.in moꝛal.ꝙ inanit᷑ gloꝛiantis ẽ rape gloꝛiam dei: Hᷣ raptꝰ ſiue vſurpatio eiꝰꝙ dei ẽ non ẽ niſi ꝑ mõꝛle pctẽm ſ inanis gloꝛia ẽ ſimplicit᷑ mõꝛle pctm ⁊ vłr¶ Item diẽ apłs galla.j. Si hoibo placerẽ xpᷣi Fuus non eẽm.ꝗᷓ oĩs ꝗq appetit hoibo placẽ:de puo xp̃i fit non ſßuus:̊ omnis ĩ⸗ anit gloꝛiansſc ſᷣno xp̃i fit non Fuus. ſ̊ de puo xpᷣi non fit nõ uus niſi ꝑ mõꝛle pctm.qꝛ non ꝑ veniale cũ nõ op c ponat᷑ gre. oĩs inanit gloꝛias peccat mõꝛliteꝛ.q̊ inanis gloꝛia vlłr eſi moꝛle pctm.¶ Itm̃ pctm mõꝛtale eſt ſpꝛeto incõmutabili bono bonis mutabilibo adheꝛ?. ̊ h̊ facit ĩ⸗ anis gloꝛia.qꝛ adheꝛet laudi hoĩm q eſt mutabilis.q̊ ipᷣa ẽ ſp moꝛle pcẽm. (onera inanis gloꝛia ſignat᷑ ꝑ pulue rẽ qͥ d; Nat.x.aptis.excutite puluerẽ ð pedibo vꝛis.vñ diẽ Hꝛeg.pdicatõ vix ſine aliqͥ pulueris mixtõne trãſit. Zam pdicãs aut indignatõʒ thit cũ ↄtemnit᷑ aut ad qᷓn⸗ tulãcũq; gloꝛiã ſi ab hoibo honoꝛat᷑ ſ̊ apłi ñ cadbãt a pfe⸗ ctione pt᷑ hmõi inanẽ gloꝛi.ꝗ̊ ñ erat mõꝛle petm. aliqᷓ £△ inanis gloꝛia ẽ veniale pcẽm ⁊? non mõꝛle ſp.¶¶ IJItem 4 placeamꝰqð(ñniſi ipe in nob oꝑet)vitare ñ poſſumꝰ. Si E veniale perin vitari ñ pt. moꝛle at pctm vitari pt.non em intantum eſt coꝛrupta natuꝛa vt ſit nccitas ad actua le mõꝛleerit inanis gloꝛia q hõ intẽdit placẽ hoibo aliqũ veniale petm.¶ oc idẽ arguit᷑ ex alio ibidem dicto.ꝛ ſi cuiꝙ; facile ẽ laudẽ ñ cuꝑe oñ negat᷑ iſſicile ẽ tñ ea ñ de⸗ lectari cũ offert/g aliq ẽ veniale pctm.¶ Ad qð doᷣm ꝙ inanis gloꝛia aliqũ ẽ mõꝛle petm.aliq ẽ veniale.Qã aliqñ inanis gloꝛia ꝓcedit ex ſurreptõe.aliqñ ex delibta toe.2 iteꝝ aliqñ ẽ circa res qꝗ inducũt maxiaʒ ꝓnitatẽ.2 aliqñ ñ eſt circa hmõi res. venialis dicet᷑ tũ ꝓt᷑ ſurre⸗ ptoz. tũ ꝓpter maxiaʒ ↄcupie pꝓnitatẽ. l Ad obiectũ at p⸗ morñdendũ ẽ ꝙ inanis gloꝛia ꝓut ẽ venialis ñ opꝓponit᷑ vere gloꝛie ꝗ eſt in ↄſcia:ꝗn poſſit ſił eſſe in eodẽ ſu biecto licet oponat᷑ ꝙtũ ad genꝰ:qꝛ hec inanis gloꝛia ẽ in genẽę woxi * ills.i:ad theſ.ij.æo q pbat coꝛda nr̃ꝗ.glo. vt ſibi ñ hoꝛby — ι. mali.illa aũt ẽ in genẽ boni.circa actũ vo ẽ oppoſitõ: cir ⸗ , Nor P ca ꝑſonã vᷣo nõ.põt em̃ eadẽ ꝑſona vere gliari interiꝰ.et macnmmna In nNibilominꝰhabẽ quẽdqã motũ inanis glie ĩ fauoꝛe vłlau F.vole te x hoĩm.ꝗ motnõ ẽ in ↄſcia.¶ Adſcᷣm dicẽdum.q; ra ror pere głiaʒ dei nõ ẽ cuiuſlibʒ inanit gloꝛiãtis:ł illiꝰq in⸗ * aniter gloꝛiat 2 moꝛtalit. Inanis ei gloꝛia qᷓ venialis ẽ So en ese licʒ nõ referat ad deũ ipᷣm actũ:nihilominꝰtñ a ſubiecto i⸗ no tollit ipe habitꝰvere gloꝛie. qꝛ q venialit gloꝛiat᷑ ali⸗ 1 quid amat ſub deo.⁊ talis nõ rapit gloꝛiã dei:qꝛ deꝰſi upß eſt ꝗ amat᷑.raꝑe em̃ ẽ adſeipᷣm qð ẽ alienũ referꝛe.qð fa cit qui gloꝛi⸗ dei quãtũ in ipoẽ aufert: qð fit ꝑ moꝛtale 1 peccatũ.4! Ad terciũ vᷣo dicẽdum.ꝙ appetẽ placẽ hoaibo i hoc põt fieri duplicit.vel ita ꝙ tm̃ er deel ſe: H mo⸗ er ° “ do noẽ ßuus xpii ꝗ ſic appetit placẽ. vel ita nõ totaliter ſen u referat ad ſe:p̊ ad ſe ſub deo: ⁊ H̊ mõ pt᷑ placẽ hoĩbo 2 eẽ ss= ſeruꝰ xpᷣi. licet ipe actu veniali nõ ſeruiat.vnde h̊ mõ de 5M ſeruo rxpi nõ fit ſeruꝰdy aboli.¶ Ad quartũ dicẽdum q; inanis glłia aliqũ adheret cõmutabili bono ſpꝛeto incõ⸗ mutabili bono.⁊ tũc ẽ moꝛtale.aliq nõ ſpꝛeto ſ̊ tũc nõ 4 ꝓ fine poſito actualiter. ⁊ ᷣm hoc erit veniale. 4 Miebruzs tercuu 2 ri n. le laudari ẽ motiuũ ſiue axpetibile in iſto etef un Ercio q̃rit᷑ de motiuo pcti.dicit᷑ em̃ ꝙ vel N ypeccato.ſed videt᷑ ꝙ velle laudaꝛi ſit bonũ Fyan — ita nõ erit motiuũ hoc.nã ex eadẽ cauſa eſt laudare laudabilẽe velle laudari laudabilẽ. ſi ẽ lau “B dare laudabilẽ illud bonũ eſt.ꝗ̊ ⁊ illud bonũ ẽ velle lau⸗ dari laudabilẽ:qꝛ eadẽ eſt cã in actiua⁊ paſſiua/& velle laudari nõ ẽ motiuũ inanis gloꝛie:qꝛ ſuũ motiuũ debet eſſe eq̃le cum ipᷣa.Vñ debet habẽ in ſe bonitatẽ aparen tem ⁊ deficiẽtẽ ſicut ſuũ pctm.tale aũt nõ eſt velle lauda ri laudabilẽ cũ ſit bonũ.i Itẽ velle laudari põt fieri bo no fine ⁊ malo.bono fine fit q facit ꝓpt᷑ bonoꝝ ediſica⸗ tionẽ ⁊ maloꝝ dep̃ſſionẽ.: ꝓpt dei gloꝛificatõeʒ.ſic habe tur math. v.ſic luceãt oꝑa vr̃a coꝛa hoĩbo:vt gloꝛificent· . ſine, 9 patrẽ vrjm ꝗ in celis ẽ. Aldalũ aũt ẽ q vult hõ laudari p! W S pter ꝓpꝛiã gloꝛiã.⁊ ſilꝛ qũ vult landari pt fiat diues.iſte ñ Mictn a eſt malꝰfinis.̊ põt fieri bono fine ⁊ malo.ſᷣ qʒ põt fieꝛi 8 „( bono fine ⁊ maloꝛeſt indifferẽsQAullũ autẽ indifferẽs ẽ atg aet, motiuũ pct᷑i niſi addat᷑ circũſtantia qᷓ determĩet᷑ ad ma⸗ lum. velle landari ſimplꝛ ſine circũſtantia addita:nõ hene/1. ”ÿUDẽ & eſt motiuũ inanis glie. Ite dic Lulliꝰ. M2 eſt idẽ bo? n/ 1 vS nü z laudabile. ſi finis ſubſequat᷑: duplicat᷑ boni ape⸗ ==” titꝰ. laudari ẽ bonũ.⁊ velle laudariẽ bonũ.non eſt g ſarn Aaeb⸗ r μπ Motiuũ buiꝰpcti. 4 Stẽ nos videmꝰilla tria diſtincta.ſ. D ata &α .aligs vult laudari ab aliqᷓ. itẽ aligs vult placẽ alij itẽ 1 en,„aliqs vult placẽ ſibi.cũ dico aliqs vult place ſibi:hoc to⸗: meptaſe e E tum termiat in ſe.cũ dico q; vult laudari ab alio:h̊ inci⸗ pit ab alio? termĩat᷑ ĩ ſe.cũ dico vult placẽ alij:hoc inci pit a ſeipo ⁊ termĩat᷑ in alio.non ẽ ̊ vnũ motiuũ ad iſta tria.pᷣ̊ hec ſũt inanis glie:̊ inanis glia nõ hʒ motiuum vnũ.⁊ ſic velle laudari ab alio nõ ẽ motiuũ in ipᷣa.aut ſi ſit: cuiuſmodi pctm ẽ velle placẽ alij:qꝛ ſi dicat᷑ adula⸗ tionis:ſed adulatõ ptinet ad inanẽ gliaʒ:qꝛ nõ ad iraz nõ ad inuidiã nec ad aliqð aliud pctm. velle placẽ alij Ptinet ad inanẽ gloꝛiã.¶ Itẽ ſilꝛ velle placẽ deo eſt velle clectari in cæo. ita velle placere ſibi eſt velle delectari ĩ ſeipᷣo.ergo eſt ſub inani gloꝛia:⁊ ita continet illa tria.⸗ vnũ nõ eſt motiuũ ad alia duo. non eſt ꝗ̊ vnũ motiuũ in ipſa.⁊ ita nõ eſt peccatũ vnũ.aut habebit aliud motiuũ & velle laudari. ¶ Ad oppoſituʒ omnes actꝰqui ꝑtinẽt g * ad creaturã ratõnalẽ:ſemꝑ debẽt fieri aliqua neceſſitate . ſiue aliquo fine ⁊ hoc fine tali:qꝛ debẽt fieri in gliaz dei. vnde apla.j.Coꝛin.x. ſiue manducatis ſiue bibitis ſiue ¶lret. I quecũq; alia facitis: oĩa in gloꝛiam dei facite.ᷓ debet ho e l afar mo appetere gloꝛiã vel laudẽ:nõ ꝓpter ſeſed ſemꝑ ad glo & no Ban e — — — — — — — Cẽ — — — — — —- — — —,(z — — — –— – — riam ci. ergo cum hoceſt velle laudaꝛi:non determinẽt vlterioꝛem finem a ſe. ergo eſt malũ.a ita põt eſſe moti⸗ uum ad pctm qð eſt inanis glie.maxime cũ inanit᷑ glo⸗ G — — — 122 ¶ Lueſtio cluij. . vaniſſimũ. EInde ꝗ laudem appetit delectat in vaniſſimo ⁊ iõ inanis gloꝛia plus determinat᷑ reſpectu hꝰ aꝓpetitꝰ ſ.laudis:q; reſpectu apetitꝰalioꝝ actuum.vnde a qdaʒ ſapiente ſic diffinit᷑ inanis gloꝛia eſt motꝰindeterminatꝰ ad laudem bumanam. rians nõ ponat gloꝛiã dri finẽ ſue laudis. ¶ Item dicit neen,and phus ꝙ, vanũ ẽ q natũ ẽ ad aliquẽ finẽ æ⁊ no9 equit il ⸗ e. ? bmõi ĩari ad gloꝛiã? vtilitatẽ 4 lum. ſ laus ẽ binõi· q; debʒ oꝛdiari ad gloꝛiã ? vtilitate n primi. ſi nõ oꝛdinet᷑ vana ẽ. ſ̃ cũ dicit velle laudari ñ der miat᷑ ad h̊ velle laudari · ᷓ de ſe dicit qðẽ vanũ. ex — . it ꝙ glia qua bõ male głiat᷑ põt eſſe motiuũ ad — ae negtaz S qð dicenduʒ. ꝙ ſi babeat reſpectꝰad em bꝛu quartum bonũ er circũſlantia ⁊ malũ ex circũſtãtia: velle lauda⸗ Varto q̃rit᷑ de ↄueniẽtia ⁊ dꝛa inanis glie , kaa. ri indifferẽs eſt. cũ poſſit determĩari bona circũſtantia. ſic fit bonũ.⁊ mala circũſtantia ſic fit maluʒ. Si vo mne velle laudari eo ꝙ nõ oꝛdinat᷑ vlteriꝰtanꝗꝙᷓ ao finẽ coin⸗ telligat in ſe finẽ: velle laudori malũ eſt. Vnñ ſup ill. . (n auouoo gal. St hoibo placec c.erpones illud Aath. vj. vt — ſup ere. 25 ie aiper iaen 6 u vigeamiab eis nolite bec facere finẽ: vltra poꝛrigite in⸗ motiuũ in vtroq;. idẽ pctm. ¶ Cont Aug. v. de ci. dei⸗ tentõez. Similit dicẽg eſt de eo ꝙ eſt velle laudari ſic aſas ſine cupiditate gloꝛie qᷓ vetet bõ bñ iudicãtibo diſpli- Nev de eo ꝙẽ velle videri Pꝛetea velle laudari qꝛ no oꝛdia . CEéñari atz impare deſiderat. er ꝑ aꝑtiſſima ſceleꝛa ꝗrit 4 7 tur ad vlteriꝰ. q̃ſi occaſio ẽ neceſſaria ad inanit gloꝛian/ G, pleruq; optinẽ qð diligit. ꝓinde ꝗ gliaʒ ↄcupiſcit aut ve⸗ ee . oum:a ideo dicit᷑.j. ad thel.ij.ſuꝑ illud. Mõ q̃ſi bomĩbo ue i* ra via nitit᷑.aut certe doł aut fallacijs ↄtẽdit.volẽs bonꝰ placẽtes ⁊c.glo.quas vires nocẽdi ba bumane gloꝛie h. videri eẽ qð non e. ex vidꝛ ꝙ ſupbia pt eẽ ſine inani glo⸗ r ria 7 inanis głia ſine ſuꝑbia. ita neutꝝ ẽ idẽ cũ altero. Itẽ idem ĩ eodẽ. Duo ei ſt libeꝛtas ⁊ cupiditas hũane ſNn,„ laudis.q̃ ad fcta ↄpulit mirãda rõnos.⁊ꝛ loqꝗt᷑ de liberta⸗ J aentm. Rb Meren, te dñatõis.̊ ſuꝑbia ⁊ inanis głia q̃ reſpiciũt iſta ñ ſunt idem. ¶ Ad qð doᷣm.ꝙ nõ ſunt idẽ foꝛmalr inanis glia ad ſuꝑbiã maxie q̊ ad motiua h ⁊ ibi gꝛeg. ſ relle . Znants Gli ſnger⸗ geck vt Farint. . Brd, r.. õ Ml⸗ . atr᷑ idem ſuggerit ſuꝑbia.¶ Itẽ Aug. ſup & ſer= d cger, ve, 6. le.: 6 hũane laudis appetit de ſe eſtiare qð in ſen AS T& n-Rie hʒ:⁊ ſuꝑ alios ſe effeꝛre.⁊ B egnri⸗ ſuꝑbiał ẽ & idem amoꝛ nõ ſentit niſi ꝗ bellũ ei indixerit ꝑ hoc põt pateꝛe qliter rũdendũ eſt ad obiecta. ¶ Ad pᷣmũ ſic. ꝙ nõ ẽ ſile in eo ꝙ ẽ velle laudare ⁊ velle laudari.velle em laudare in aliu tranſit. velle aũt laudari ſuꝑ ſe redit. Unde vel⸗ le laudare recte indifferẽs eſt.velle em̃ laudare laudabi Fex = lem bonũ eſl: velle am laudare vituꝑabilẽ malũ eſt. vel⸗ ſuꝑbia: lʒ ↄtingat vnũ in alio eẽ vt ĩ pluribo. Uñ aug. . e aut laudari cũ nõ apponit circũſtantia finis alterius v.ð ci.di.int᷑eſt ſane int cupiditatẽ hũane gloꝛie ⁊ cupi ditatẽ dñnatõis: nazʒ licʒ ꝓcliue ſit vt q hũana gloꝛia dele ctat᷑ nimiũ.et᷑ dñari ardẽter affectẽt⸗ Ad pᷣmũ g̊ dðm.ꝙ; inanis gloꝛia non hʒ h̊ ex ſe ̊ iñtum ẽ ↄiuncta ſuꝑbie. ipᷣa eĩ eſt pma filia ſuꝑbie ex h̊ ꝙ ẽ ei ↄiuncta:hᷣ eſt ap⸗ dum ẽ quo aliqd aſpetit᷑ put eſt bonũ appetẽti. ꝓut eſt petit vel ſuggerit pᷣe ſſe. vñ h eſt pꝛie dictũ ꝙ inanis glia bonũ alteri ſᷣm ꝙ cognoſcit᷑ ab ip̃is eſſe bonũ.hoc ei eſt ſuggerit pᷣeſſe in laude hũana.i. extolli ĩ laude. vñ ſp intẽ duplicari apꝓpetitũ boni.4 Ad illud vᷣo ꝙ quarto qrit᷑.è dit laudẽ excellẽtia:S ſuꝑbia ſiſtit i ipᷣa ercellẽtia.¶¶ Ad dicẽduʒ eſt ꝙ nõ ſũt diuerſa motiua in genẽ inanis glie »e el, ſcõᷣm dom. ꝙ in illa ambitõe ↄponũt᷑ hec duo pcta.ſ.ſu- 7 ſe. ponit q̃ſi frui vtendo: ita plꝰinclinat᷑ ad maluʒ.. Ao üaſfcoõm vo dicedum . ꝙ velle langarilieerpalſt fieri bono — a α fine vel malo: tñ plus ſe bʒ ad malũ. 4 AdD terciũ ð0 di⸗ Rnem cendũ eſt. ꝙ illud qð dicit Tulliꝰ in illo caſu intelligen⸗ ſed vnum motiuũ.velle em̃ placere alij:oꝛdinat᷑ ad velle laudori ab alio. velle at̃ laudari ab alio:oꝛdinat᷑ ad vel bia ⁊ inanis gloꝛia.vñ eſt ibi qdð eſt ſuꝑbie:⁊ qð ẽ inanis gloꝛie. Ambitõ em̃ laudis impoꝛtat appetitũ laudis vt honoꝛet᷑ ⁊ laudet᷑ ab alijs vᷣbo:et᷑ qtum ad h̊ eſt ipſiꝰin⸗ ſeh le ꝓpꝛiq excellẽtiaz.· ſic motiuũ adulatõnis oꝛdinat᷑ ad . ꝛel . B Ala. motiuũ inanis gloꝛie.motiuũ aũt inanis gloꝛie ad mo⸗ anis gloꝛie. Iem talis appetit peſſe efferri ſuꝑ alios ⁊ ge tiuũ ſupꝑbie.velle aũt placẽ ſibi vel delectari in ſe:ↄmũe h eſt ſuꝑbie. VUnde duo ſunt in illa auẽte.pᷣmum ꝑtinet Wreches eſt tanꝙ motiuũ pᷣmũ in oibo iſtis pctis.ea vo q̃ obijcie⸗ ad inanem gloꝛiam.qm̃ ſiquis appetit. eſtimat ⁊ dicitur bant᷑ ex altera ꝑte reſpiciũt velle landari ꝓut concernit magna vt laudet.ſecũdum ad ſupeꝛbiam.q.iſ.appetit ſe Rn in ſe finẽ ſimpliei⸗ vel erx enen 1 Se doͤr uert ſuꝑ alios efferre. contingit vane delectari nõſoluʒ in laude vel fauoꝛe bo⸗ 44 4 wminc in diuitijs ⁊ ĩ alijs bonis mutabilibo.⁊ ita va mborum quintum Vinto querit᷑ de ↄꝑatõe huiꝰpct᷑i ad pctm * P ne gloꝛiari:q̃re appetitꝰhũane laudis vel fauoꝛis magis ſuꝑbie.vtꝝ ſit generale ad illud.ad qð ſic. eA. ,e . . ,„ — . 9 „— 2 — n “ ponit᷑ ꝓ motiuo in pcto iſto qᷓ appetitꝰ alioꝝ? 4 Ad qðd Krren . . „ . . . 2. .7 finſe — . . — „ ₰„ ,.II2r 2 nor. dicẽduzʒ. ꝙ eſt vanitas quedã in creatura: in eo ꝙ eſt ex Siẽ ↄtingit hõie appetẽ excellẽtiã in hů bo⸗ B nihilo.⁊ eſt vanitas quedã in actu volũtario:cũ non re⸗ NVYVno ⁊ in illo. ita ↄtingit ipᷣm appetẽ głiam ĩ , .— „ — . . . . 9 — — * —— „ — — — –„ —— . . —— mfatidlt fertur ad debitũ finẽ. his duobo modis vanitas eſt mu m ꝗʒq ſů bono 2 ĩ illo.vñ in oĩbo pt᷑ hõ extollẽ:pt gloꝛiari ⁊ eco⸗ 12 nis in appetitu laudis ⁊ in appetitu diuitiaꝝ ⁊ alioꝛuʒ uerſo. neutꝝ naſcit᷑ ex alio.ĩmo ex eq̊ ſe bñt.⸗! Itẽ duo r 5 Slas n, loe ve Farnit⸗ bonoꝝ mutabiliũ.Pꝛeter bas aũt vanitates ĩ ipᷣo actu ſt apetibilia dẽſa.q̊ꝝ vnũ non ẽ ſub alio.ſ.hũana laus ⁊ ſ er on * α laudatõis eſt triplex vanitatis cauſa.vna ex ꝑte eiꝰ qui excellẽtia bonoꝝ.⁊ foꝛant hec duo pcta q̃ ſt inanie glia laudat:⁊ hec eſt opinio que valde mutabilis ⁊ vana eſt ⁊ ſuꝑbia.ꝗ̊ neutꝝ ſſᷣ alio ſ̊ ex eqͥ ſe hnt. Itẽ velle ſciẽ vt qꝛ homo modo opinat᷑ vnũ modo eiꝰoppoſitũ.ex H̊ ↄtra⸗ Lun excellat ⁊ velle ſci vt ſciat᷑ ⁊ laudet᷑ ab hoĩbo.hec ſt duo e pit laus quãdã vanitatẽ ſcʒ ex opinione laudãtiuʒ. Tñ adecl:x appetibili a: qn neutꝝ ſub alio.⁊ vnũ ẽ ſuꝑbie alið ẽ ina⸗ ſſ. hiero. Si vitam tuã in oꝛe hominũ poſueris. modo par uus modo magnꝰmodo malus hic cris.Et ideo dicit᷑.j. ecẽci.Sapiens vt ſol ꝑmanet ꝗ.ſ.querit gloꝛiam in teſti⸗ monio bone oſcientie:ſed ſtultꝰ vt luna mutat᷑.qꝛ inane gloꝛioſus nũc creſcit nũc decreſcit in opinione laudãtiũ Alia cauſa vanit atis in laude eſt ex ꝑte materie ex qua quia laus m hoc nibil aliud eſt ꝙᷓ; aer percuſſus flatu. aer aũt eſt de ſe vanus/iflatus etiam quo aer ꝑcutitur vanioꝛ quia ſtatim tranſit.⁊ ideo ex hoc contrahit laus nis glie ¶ Itẽ Criſ.ſi auaritiã paulꝰvocat ydolatriã.hꝰ mr̃eʒ ⁊ radicẽ ⁊ fontẽ oĩm maloꝝ vanã gloꝛiaz dicat.ᷓẽ mr maloꝝ ſiẽ ſuꝑbia.ñ ꝗᷓ naſcit᷑ ex illa. ex eqͥ ſe hʒ cũ il⸗ k oppoſitũ dic gg·ĩ moꝛa.ꝙ inanis głia naſcit er ſuꝑbia tãq; pᷣma eꝰ filia. ¶ AZld qð dᷣm.qꝙ vana glłia due- bo mõis accipit᷑.vnoꝰ ꝓut ðẽ vana.ſᷣm quã ðlectat᷑ ⁊ glo riat᷑ hõ in ̊ bono mutabili vano ⁊ ĩ illo pluſqᷓ in deo ꝗẽ ſũmũ bonũ ⁊ ĩcõmutabile.⁊ ſic dꝛ vana glłia ꝓut ipᷣa dic delectatõʒ ĩ re vana qcũq; ſit illa ⁊ ̊ mõ ipᷣa ẽ petm ge⸗ — . — . — . ,. — quãdaʒ vanitatẽ.Tercia ratõ eſt ex ꝑte eius de quo eſt nerale.⁊ dẽ mr̃ oĩm pctoꝝ.⁊ circuit oĩa mala ſic ſuꝑbia. malakt n. g ſ⸗ ißa laus. homo em laudat alium m ꝙ de ipo opinatur 1. qh; ſic ſuꝑbia dẽ ↄtẽptꝰ ĩcomutabilis boni.⁊ rõne illiꝰↄtẽ . ⁊ ideo quia aliquãdo opinat᷑ de malo ꝙ ſit bonũ ⁊ econ · ptꝰꝗ eſt ĩ omni pcĩo.⁊ opponit᷑ vere gloꝛie q̃ẽ in bono ĩcõ uerſo:laudat aliquãdo de quo nõ eſt laudãdus ⁊ econ⸗ mutabili.⁊ ẽ mr̃ maloꝝ⸗a ↄcomitãt᷑ ſeinuicẽ.qꝛ delecta⸗ . i. uerſo.⁊ bec eſt vanitas.⁊ ex hoc iteꝝ trahit ipᷣa laaus va nitatem. Ex his igit᷑ videt᷑ ꝙ laus nõſolũ ẽ vanũ ſ̊ etiaʒ tio ĩ re vana ↄcomitat᷑ ↄtemptũ incõmutabil boni.⁊ ali⸗ qñ ex illa delectatõne ſequit ille ↄtemptꝰ.aliqñ ex illo enuſR Eller. a 4D contemptu ſequit᷑ illa delectatõ:ita ꝙ; aliqñ redit hõ ad iſtam delectatõeʒ ex ↄtemptu tanꝙᷓ ad ſibi placẽs vt ali quãdo a contemptu boni incõmutabilis dei ꝓpter aliqð ⸗ nociuũ vel punitiuũ vel aliud hmõi reſilit ad placendũ ⸗ 7 delectandũ inimutabili bono. ⁊ relinquit bonũ incõ⸗ mutabile.vnde hoc modo nõ venit magis vnũ ex alio qᷓ; ecõuerſo.⁊ hoc mõ vana gloꝛia nõ eſt filia ſuꝑbie.q Ite alio mõ accipit᷑ vana gloꝛia ꝓut dicit delectationẽ in re vaniſſima que eſt laus hũana.⁊ hoc mõ naſcit᷑ ex ſupeꝛ⸗ bia:⁊ eſt filia ſuꝑbie.quia ſuꝑbia eſt amoꝛ excellẽtie.ille aũt qui appetit laudẽ hoĩm.nõ ꝓpter alind niſi vt excel⸗ lat appetit:quia ſignũ excellẽtie eſt ⁊ q debeat hõ excellẽ quãdo ipᷣe laudat᷑ reſpectu eiꝰqui non laudat᷑.⁊ hoc mõ ſe habet ꝑ poſteriꝰad ſuꝑbiã que naſcit᷑ ex illa.nec ſe ba bent equaliter ſᷣm ambituzʒ.4 Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ di⸗ . n “ uerſa ſunt appetibilia laus hũana ⁊ excellentia in diui⸗ ⸗ tijs vel honoꝛibo.Dicendũ ꝙ verũ eſt foꝛmalit᷑ ſũt diuer ſa.qꝛ vnũ nõ eſt alterũ:tñ vnũ eſt ꝓpter aliud.vnde vnũ naſcit᷑ ab alio.ſ.laus hũana ab excellẽtia.qꝛ nõ appetit laudẽ niſi vt ꝑ hoc excellit.vnde excellẽtia mouet ad ipᷣʒ laudis appetitũ ⁊ ad hoc ꝙ velit hõ laudari.⁊ ſic licʒ di⸗ uerſa ſint vt vnũ nõ ſit alterũ:vnũ tamẽ naſcit᷑ ex alio.⁊ ſic inanis gloꝛia de ſuꝑbia.⸗ Ad illud qð obijcit᷑. Iſte vult ſeire vt iſte vult ſcire vt ſciat᷑ duo ſunt mounz tia ⁊ diuerſa: nõ vtrũq; eſt vana gloꝛia.Dicendũ ꝙ li⸗ cet ſint diuerſa diuiſa in ſe:vnũ tñ eſt ꝓpter alterũ.qꝛ il⸗ le qui vult ſcire vt ſciat᷑:appetit h̊ vt excellat in laude.vñ excellẽtia in laude hoim mouet ipᷣm ⁊ ex h̊ naſcit᷑. Ao terciã ratõeʒ ptʒ ſolutõ.qm̃ loquit᷑ Cri.de vana glia/p ſ. Ftites ut dicit quãcũq; delectatõneʒ in quacũq; re vana.⁊ iſto ** &e mõ bene ocedenqũ eſt ꝙ nõ eſt filia ſuꝑbie ſ̊ equalis eſt am bitꝰcũ illa.¶ Beinde querit᷑ vtꝝ oĩs inaniter gloꝛi ans ſit infidelis.⁊ ita vana głia ſit ſub infidelitateſoſtẽ⸗ dit aũt ꝙ ſic Yoh.v.quõ poteſtis credẽ qui gliaʒ ab in⸗ uicẽ accipitis ⁊ głiaʒ q̃ a ſolo eo ẽ nõ queritis.q.d.nul lo mõ.ſ ois vane gloꝛioſus ẽ hmõi qui querit gliam ab alio hoĩe ⁊ gliazʒ dei nõ qrit.̊ oĩs talis ẽ infidelis.q Itẽ . Job.xxxj.Si oſculatꝰſum manũ meã oꝛt meo q eſtinig e: tas marima ? negatõ ↄtra drũ altiſſimũ. ille ꝗ oſcula⸗ tur manũ ſuã negat deũ ſ̊ oſculari manũ ſuã ẽ vane glo riari de oꝑibo ſuis.vñ dic glo.manũ ſuã oſculat᷑ oꝛe ſuo qui laudat qð facit.⁊ talis ẽ ꝗ inaniter głiat᷑.ꝗ̊ talis ne gat deũ. eſt infidelis. E qð dicẽdũ q infidelis di⸗ cit᷑ duobꝰ modis.vel qꝛ cadit a fide infoꝛmi.vel qꝛ cadi? a fide foꝛmata ſi ̊ appellet᷑ ifidelis qꝛ cadit a fide fomma ta.hoc mõ dico generalit ꝙ oĩs qui inanit᷑ gliat᷑ ꝓut di co ẽ moꝛtale pctm:ẽ infidelis.qꝛ expellit graʒ ſiue caꝛita tem que ẽ fſoꝛma fidei. ſ̊ ſi dicat᷑ infidelis ꝑ caſum a fide inſoꝛmi?hoc mõ dicit᷑ infidelis ſimplicit. hboc mõ nõ oĩs qui inaniter gliat᷑ ẽ infidelis.⁊ ꝙ dicebat dñs iſtos eſſe infideles H̊ͥ erat qꝛ nõ cꝛedebãt ipᷣm eſſe dei filiũ.qð tñ te nebant᷑ credẽ.nec ꝙ ab ipᷣo aligo boni haberẽt. h̊ aũt eſt glia dei. ⁊ ꝓpter h̊ dicit gliaʒ dei nõ q̃ritis ̊ gliaʒ vr̃am qꝛ creditis habẽ a vobis q habetis a xpᷣo dei filio incar⸗ nato. Vñ ceciderũt etiã a fide infoꝛmi nõſolũ foꝛmata. l Ad ſcm ſatis ptʒ rñſio.qm̃ aliꝗs põt oſculari manũn· hoc ẽ delectari in ſuis oꝑibo duplicit.vel ponẽdo bon u3 E a ſe nõ a deo:vel nõ pᷣeludẽdo quin bonũ illud ſit a do: tñ inoꝛdinate ibi delectat᷑.ſᷣ hoc ſcdðᷣo mõ dico ꝙ nõ ẽ ne⸗ gatio apud altiſſimũ.ſi at pᷣmo mõ vt ponat oꝑa ſua bo na aſe ⁊ delectet᷑ ĩ illis q̃ſi ſint a ſe ⁊ nõ a deo.dicimꝰ q; talis negat gr̃am dei ſic dic ibi glo. auctoꝛis ſui negare gram ↄuincit᷑:quiſꝗs ſibi tribuit bonũ qð oꝑat᷑.⁊ ſ̊ mõ eſt negatio apud altiſſimum ? infidelitas ſicut delecta⸗ ri in ſuis operibus. talis enim tenetur credere om̃ia habet a deo m ꝙ dicit apłus.j. Coꝛin.iiij.quid habes quod non accepiſti quid gloꝛiaris quaſi non acceperis vnde talis ſimpliciter eſt infidelis. ⸗Ne „Pa- foiin ¶Membꝛü ſextũ querit᷑ vtrum inanis gloꝛia ſit tm̃ in 68 homine an etiam in dyabolo.⁊ videt᷑ ꝙ ſit in dyabolo.inanis em̃ głia pᷣmo naſcit᷑ de 8 ſupbia ſic diẽ Gꝛeg. cum g non tm̃ ſuꝑbia r ſit in dy abolo ß̊ etiam aliq de filiabo eius: illa maxime 1 erit q̃ᷓ pᷣmo naſcit᷑ de ſuꝑbia.⁊ ita inanis glłia erit ĩ dya/ bolo. ¶ Item eſt qdam glia in malicia.ſic dꝛ in ꝑẽ.qd glo riaris in malicia. ſᷣꝗs eſt ꝗ magis gloꝛiat᷑ in malicia qᷓ ri dyabolus.⁊ illa eſt vana głia:ꝗ̊ vana głia eſt in dyabo⸗ ti lo.¶¶ Item.iiij. Lu.hẽ ꝙ dyabolus temptauit pᷣmum bo⸗ minem de vana gloꝛia. Et h̊ idem hẽ.inj. ¶ath. vbi dẽ ⁊ gloꝛiaʒ eoꝝ. lo.de gloꝛia vana temptauit cum dirit & ven en 4 eritis ſicẽ dij.̊ illa pᷣma temptatio fuit in q̃ ſuggeſſit pꝛi: a mo homini ſimile pctm ꝑ qð ceciderat.ꝗ̊ dyabolus ceci⸗ . 8 derat ꝑ va nam glłliam.ꝗ inanis glia eſt pctm in dyabo⸗ .. J s lo.q Contra ſuꝑ illud ps. vt cantem gliam tuam. Glo. α mral 1 gloꝛia eſt oꝛe multoꝝ celebꝛata laudatio.ſᷣ dy abolus nõ in appetit laudatõnem hmõi.non em̃ q̃rit fauoꝛem ſiue lau * dem tanꝙᷓ ſibi vtilem. in ipſo ñ eſt inanis gloꝛia.¶¶ R†te ſupꝑ illud. xxxi. ꝓue: . ſallax gloꝛia. Glo. fallax eſt gioria ne ptat 6ed laudis quam ab hoie accipit ̊ talis non eſt in dyabolo Pemn pnnpi g̊ inanis gloꝛia non eſt in dy abolo.¶¶ IJem Gꝛẽg. q̃ſi la⸗ Mo lo vl⸗ ne . trunculus qdam eſt appetitus landis bumane. ꝗ recto * ſtone / itinere qdientibo e lateꝛe iungit᷑.gqᷓ inanis gloꝛia non eſtti e n dy abulo.¶ Item Gꝛeg. gſꝗs ꝓ vᷣtute quam agit huma⸗ N l num fauoꝛem deſiderat.rem magni meriti vili pᷣcio vena u lem poꝛtat.ſ̊ h̊ nõ ↄuenit dyabolo:ᷓ motus inanis glo⸗ rie non eſt in ipſo.̊ nec inanis gloꝛia.q Ad qð dicendũ 1 ꝙ inanis gloꝛia dꝛ multis modis.vno modo pᷣm ꝙ ſpũs intendit placere ſibi ↄtempta voluntate dei. Vñ ſuꝑ il⸗ lud.j.ad coꝝ.x. cum bomo ꝓpter ſe placet.i. ꝓpter pua⸗ G tam ⁊ ꝓpꝛiam gloꝛiam ſu ꝑbia eſt. hoc eſt ſeq̃la ſuꝑbie/2 HG mõ pt᷑ dici de dyabolo.v.Joh.ꝗ gloꝛiam adinuicem q̃ri — tis. Glo.cui oꝑa ſua placent ⁊ aligꝗd boni putat erx ſe ille Ijßz hr ꝗqrit gloꝛiam ſuam.cum ̊ hoc ↄueniat dyabolo ſᷣm hunc modum eꝛit inanis gloꝛia in dyabolo.vñ Aſa.x.Qungꝗd gloꝛiabit᷑ ſecuris ⁊c.ꝑ ſeeurim ⁊ ſerram ſignat᷑ dy abolꝰ q gloꝛiat᷑ ↄ deum. Alio vᷣo mõ dẽ ᷣm ph. gloꝛiaſq̃ nul⸗ cn , g lo ↄſciente non feſtinaret ineſſe.⁊ iteꝝ gloꝛia eſt multoꝝ oDH oꝛe celebꝛata laudatio.⁊ H̊ modo non ↄuenit.vñ ſiẽ̃ inui⸗ kricſ e dia dẽ ↄueniẽ dyabꝛita inanis gloꝛia put ſinn lhia gignit inuidiã ⁊ eſt ↄcomitans ſuꝑbiam.¶ Ad ſcᷣm vo dom ꝙ; głiari in malicia eſt inaniter gloꝛiari.ᷣm illum modum Fm quem inaniter gloꝛiat᷑ cui oꝑs ſua placent non ꝓpter deum. ſiẽ ille loia cui oꝑa dei placent ⁊ non ſua Sier ſe.in ipᷣa em̃malicia ꝓut eſt defoꝛmitas eꝑm: non eſt ꝑ ſe gloꝛiatio.⁊ ſic pt᷑ ↄuenire dyabolo.i Ad tercium . vo dðm ꝙ vana gloꝛia accipit᷑ ibi ꝓ ſuꝑbia q;tum ad reʒ pol ſn n vñ ſic ðyabolus temptauit pᷣmum hoĩem de ſuꝑbia.im⸗ pᷣmendo ei ſuam ſimilitudinem ⁊ diſſimilitudinẽ dei.ita ſuggeſſit inanem gloꝛiam. hec delectatio eſt in pᷣma va⸗ Membrumſeptumnum ptimo querit᷑ vtz maius ſit pctm inanis gloꝛia in ꝗbuſdam ꝑſonis vt in religioſis ꝙᷓ in alijs⁊ videt᷑ ꝙ ſit maius pct̃m in reli⸗ gglioſis qiᷓ in alijs ſeculaꝛibo ꝑ ſiłe ð ſuꝑbia. Diẽ em̃ Merñ.qd facit ſuꝑbia ſub pannis hũilitatis ihu q.d.ibi ñ dæbẽt eẽ.minꝰ hñt incentiuũ.tantomaius eſi me alijs ꝑibo pcrm. maioꝛ ẽ ſuꝑbia in viris religioſis pari rõe ⁊ vana glia q pᷣmo ſeꝗt᷑ ſuꝑbiam. Itẽ berñ.non ma⸗ gnũ ẽ hũilem eẽ in abiectõe mag.ꝓꝛſus ⁊ rara vᷣtꝰ hũili⸗ tas honoꝛata.minoꝛ ꝗ eſt hũilitas in religioſis ꝑſonis q ↄtemptibiles ſunt mᷣo: qᷓ ſit in his ꝑſonis qᷓ honoꝛant᷑ a mðo.⁊ Gᷓ eſt qꝛ abiectio inclinat ad hũilitatẽ:honoꝛ vᷣo ad ſuꝑbiã.pari rõe videt᷑ de vana głia materiã em̃ vane gloꝛiandi hñt multiplicẽ ꝗ ſunt in mo.ñ tantã ᷣo mate riã hñt ꝗ renũciauert mðo.videt᷑ eſ̃ominꝰ eẽ pctm vane glie in ſecularibo ỹ in clauſtralibo. ¶ Itẽ mar erat peim! Sn NHXu“uμ)d — . he⸗ V cbrun, e no eſt 1Pæſpiumliſſin maxie aũt ĩ orone.in H̊ peccauit etiã ipᷣ 9 lboĩm oſciẽtiã. ¶l Ad aliud vo dicẽduz eſt. licz in oibo WMueſtio in dyabolo qᷓᷓ in hoĩe ſupbie ⁊ vane glie ↄſequẽtis. cum dyabolꝰſolũ eſſet ſpũs:homo vo ſpũs⁊ caro ſiue ex car⸗ ne ⁊ ſpũ.diminuit ̊ quãtitatẽ peccati.vnio ſpũs cũ car⸗ ne alijs exiſtentibo paribo. cũ ergo vir qui vebet eſſe ſpi ritualis voto extractatꝰa carne.ſi peccat peccato ſuꝑbie vel vane gloꝛie: magis peccabit qᷓ ꝗ ſipi diniſus eſt ciiꝰ eſt cogitare de his que ſunt carnis. Cotra inanis glo ria eſt appetitꝰbũane laudis vel fauoꝛis.ſed huiꝰincen⸗ tiuũ multiplex eſt in Aba⸗ ergo pluribo modis pec cant motu inanis gle. d no 6 gloꝛie aliquãdo ſurgit ex rebo ſpũalibo vt ſciẽtia vel vir ⸗· tutibo.⁊ ſᷣm hunc moduʒz qui minꝰhabent de delectabili exterioꝛi intenſius peccãt peccato inanis glłie qui ð his bonis gloꝛiant᷑.Alij vᷣo qui habent nõ tm̃ motiuũ interi us qð eſt ſpũale bonũ:ſed motiuũ exterius ſicut ſunt di⸗ uitie vel potentie tꝑales ꝓpter quas honoꝛat᷑ hõ.etſi be ne vtit᷑ laudat᷑.aliquãdo etiã nõ bene vtendoſ̃m ̊ plu⸗ ribus modis peccant motu inanis glłie.⁊ plus habet de incentiuo exterioꝛi:minꝰ vᷣo aliquãdo de incentiuo inte rioꝛi.vnde magis habent de motu inanis gloꝛie quo ad bonũ exterius.minꝰðdo quo ad bonũ interius.⸗] Ex his pot patere qualiter rñdendũ eſt ad obiecta 'm diſtincti Axtenſree onem eiꝰꝙ eſt pluribo modis peccare ⁊ magis peccare. cſuc E a**Rαιο magis vo peccare duobo modis vel er maioꝛi cauſa: vel quia minꝰhabeat excuſatõnis.magis ergo peccat clau⸗ ſtralis quia minꝰhabet excuſatõnis 7 plus de retrahen te.plus vo peccat ſecularis quia pluribo modis.Itẽ ma gis peccat clauſtralis quo ad h̊ q bhabet bonũ ꝑfectõꝛis ſtatꝰſi de illo vane gliat᷑.magis vᷣo peccat ſecłaris qꝛ bo num exteriꝰhabet maiꝰð quo magis põt vane gloꝛiari. Nembꝛuʒ octauun Ctauo querit᷑ de com ꝑatõne inanis gloꝛie ad inanẽ gliaʒ ᷣm differẽtias materiarũ. Et videt᷑ ꝙ maxiĩe malũ ſit in oꝑe miſcdie ſcʒ elemoſina.dic ei Crib.ſuꝑ mathᷣ. vbi⸗ qʒ vana gloꝛia ẽ malũ.maxime aũt in philatrophia.phi latrophiã aũt dicit miſcdiaʒ vel opꝰmiſcdie.⁊ iterum ſi vis miſericoꝛs vocari apud hoĩes que eſt vtilitas? vtili⸗ tas quidẽ nulla ẽ.iactuꝛa aũt eſt infinita.ex his videt᷑ q; in oꝑe miſcðie maximũ malũ ſit inanit᷑ głiari.⸗¶ Sʒ vi⸗ detur ↄtrariũ ꝑ hoc qð dicit Cri. In alijs vane gloꝛia ri mirabile nihil eſt n ieiunio aũt ? orone hoc eſt exrtra neum ⁊ lacrimis plenũ.ſi magis extraneũ ẽ ⁊ defluen dum:maiꝰpctm eſt vane głiari in illis.¶ Hoc enã appa⸗ ret ꝑ hoc qð alubi dic a vana głia vbiq; erui bonũ eſt. p̃e phariſeꝰcũ aſcẽ deret in tẽplũ. in ipa em̃ or̃one ſua vanã gliam habnit. 4 Pꝛetea cũ ſint tria bona.miſcdia.oꝛo ⁊ ieiuniũ.ĩ om nibo aũt dñs ꝓhibebat vanã gliaʒ. põt queri q̃reĩ euã⸗ Gli⸗ ſpãliter ꝓhibuit vanã głiaʒ circa elemoſinã dicẽs ttẽdite ne inſticiã vr̃aʒ faciatis coꝛã hoĩbo vt videamĩ ab eis.⁊ ptꝰ ſubiũgit.cũ facis elemoſinã noli tuba canẽ añ te. cũ aũt locutꝰẽ de oꝛone ⁊ ieiunio nõ hec expᷣſſit. vñ dic Criß. cũ de elemoſina mẽtõnẽ fecit appoſuit vt videa- mini ab eis.ĩ ieiunio ⁊ oꝛone nihil tale detmiĩauit:ſed Gᷣ quõ veꝝ ẽ.nõne dictũ ẽ vbi agebat᷑ ð ieiunio.cũ ieiunas vnge caput tuũ oleo ⁊ faciẽ tuaʒ laua ne videaris hoĩba ieiunãs.⁊ ita fit ibi ᷣmo de ꝓhibitõe vane S cũ fit ᷣmo de oꝛone.dicit᷑ em vt videãt᷑ ab hoĩbo.¶ Ao qð dicẽduʒ ꝙ i elemoſina dĩc eſſe maximũ malũ vanã gliaʒ qñ.ſ.gloꝛiamur nõ releuãdo indigẽtiã ꝓximi qm iſið crudelitatis. eo ꝙ videri ſubueiĩre ꝓxĩio indigẽti cũ non ſubueniat maxia ẽ crudelitas.hͥ em ẽ vane delectari cuz alteri⸗ eſrinif vbi fiat mo de vana glia in exhibitõe elemoſine cũ exhibet᷑ indigẽti coꝛã hoĩbo: nõ ẽ tũc mari⸗ mum malũ.ſ̊ maiꝰ eſt ĩ oꝛone ⁊ ieiunio. ꝓnitas em̃ q̃dã eſt in elemoſina ad motum inanis głie.eo ꝙ coꝛã hoĩbo * ſit. in ieiunio vᷣo ⁊ oꝛone nõ ſic.nata em̃ fieri ſi unt ꝓpter d qð dicendũ.ꝙ motꝰinanis bis phibeat᷑ vana glia:ſpãlius tñ ĩ elemoſina fit expᷣſſio Ipt iſta ꝓnitatẽ.vn dic Cri. Impoſſibile ẽ elemoſinazʒ ino latẽ:oꝛonẽ vᷣo ⁊ ieiuniũ poſſi b leẽ.⁊ ideo diſtinguẽ? da ẽ intẽtio vt nõ hac intẽtione fiat.in alijs em̃ eo ꝙ pnt fieri nõ coꝛã hoĩbo defacili põt eſſe directio intẽtionis. (Membrum nonu — no querit᷑ de magnitudie huiꝰpcti. oſtẽ⸗ dit᷑ aũt ꝙ ſit maximũ qꝛ dicit.oſculari ma yeb 31 nũ ſuã.i.vane glłiari de oꝑibo ſuis ẽ iniqdni tas maxia.q̊ᷓ eſt maximũ pctẽᷣm. Itẽ maxi⸗ mü eſt permꝗ 5 tm qð maxĩe ẽ ꝑiculoſuʒ. ſ̊ inanis gſia ẽ pctm maxĩe piculoſuʒ.q̊ eſt maximũ pctm.mĩoꝛ ptʒ. qm̃ dicit hiero.i Aihil tã ꝑiculoſuʒ ẽ qᷓ; glie cupiditas ⁊ iactãtia. animꝰde ↄſciẽtia vpᷣtutũ tumẽs./ Itẽ piculoſuʒ ẽ pcim qð de ſuo gignit᷑ opoſito.ſᷣ̊ inanis głia ẽ hmõi.ſicut ali⸗ quis ↄtẽpnit gloꝛiã ex illo ↄtemptu gignit᷑ vana gloꝛia. Vñ hiero.dic de vane gloꝛioſis.In hoc ipo cupiunt pla- cere qð placẽ ↄtẽpnũt.⁊ mirũimmodũ laus dñ vitat᷑ ap petit᷑.⁊ ita maxĩe rerA hõ incidẽ in illud.⁊ ita ẽ l ꝑiculoſius.⁊ ita vt pꝛiꝰ.¶ Ao oppoſitũ videt᷑ eſſe ꝙ infi delitas ſit maiꝰpct̃m.de illo eĩ dicit᷑.ij.hiere.filij mephe⸗ os ⁊ caphnes obſtupᷣuerũt te vſq; ad verticc. cũ g̊ coꝛru⸗ ptio ꝑ facta q̃ deſignat᷑ ꝑ coꝛrupiõʒ veritatis. ſigniſicet P infidelitatẽ:maiꝰẽ peccatũ ĩfidelitatis.(¶ Ad qð dicẽ⸗ dũ ꝙ aliter dicit᷑ magnũ pctm inanis gloꝛia⁊ aliter inſi delitas.dicit᷑ em̃ inanis głia maximũ pctᷣm ꝓpt facilita⸗ tem ꝑiculi.qꝛ defacili hõ cadit in ip̃aʒ⸗⁊ multiplicit gi⸗ gnit᷑.nõ tm̃ etiã ex malo ſ̊ ex bono.⁊ ideo dicit᷑ nihil taʒ piculoſuʒ. Alio vᷣo modo dicit᷑ infidelitas maxĩa.qꝛ vlꝛ coꝛruptiuũ.deſtruit em̃ fundamẽtũ oĩs meꝛiti.⁊ ſᷣm hoc ex alia cã dicit᷑ marimũ. Per h̊ põt ſolui illð qð obie ctum ẽ.iã pᷣma rõ ocludit ð inani głia ꝙ ẽ maximũ pec catũ ꝗꝓpt᷑ h:p hõ videt᷑ ſibi attribuẽ bonũ qð a deo ẽ.vñ cerogat dine bonitati.ſcõa vᷣo rõẽ ꝗꝓpter facilitatẽ ꝑpicu wnr li. tercia vo eliã qꝛ inanis glia ex ſuo opoſito occaſiona ?* vrtore . Sie ſ△ liter aligñ gignit᷑ ſic ẽ de ſuꝑbia.in h̊ hᷣt ↄueniẽtiã3. N ſuy n· Ecimo q̃rit᷑ de ſpẽbo inanis glłie ſi q̃ ſunt· vidẽt᷑ eĩ eẽ qᷓtuoꝛ.ſ.affectatõ libertatis.di⸗ gnitatis.ptatis.autoꝛtatis.oĩa eĩ hec ap⸗ petũt᷑ ab inanit᷑ gloꝛiate.Appetit eĩ eſſe li⸗ ſnis sIe ber hẽ libeꝛe volũtatis.⁊ ꝙ reputet᷑ magne auẽtis.⁊ ita x alijs. In oĩbo ei his ẽ magna gliatõ. ex qͥ videt᷑ ꝙ plu res ſũt ſpẽs.¶ Sʒ videt᷑ ↄriũ ꝑ ̊ ꝙ appetitꝰlaudis hua⸗ nerali accipiũt᷑. Ad qð dicẽdũ ẽ.ꝙ pᷣdicte differẽtie ñ ſũt ſpẽs inanis glie niſi dicãt᷑ eẽ matiales.pt᷑ ei queꝛẽ ali quis hũanã laudẽ rõe libertatis vel auẽtis.⁊ ita ð alijs ⁊ his modis foꝛte ſpẽs dici poſſent magis tñ ad ſuꝑbiã i⸗ eo ꝙ quãdaʒ deſignant excellentiam. ebrnz vndecimũ decimo q̃rit᷑ de ↄpatõe hurꝰpct᷑i/⁊ videt᷑ ꝙ vera glia ſit ei directe oꝓpoſitũ. dicit᷑ ei ſuꝑ illð.j.ad Fat. Sic ĩ ſemetipᷣo glaʒ ha⸗ ebit. glo. q ↄſciaʒ boni oꝑis hʒ.ñ dʒ de Hh opð aliũ głiari ⁊ laudẽ ſuã foꝛis ſundẽ:h̊ i ſemetipᷣo hůi liter gliari. ̊ glia ĩ ſemetipᷣo de qᷓ d in pᷣs.oĩs glia eiꝰfi lie regis abintꝰ:oꝑponit᷑ inani glie.dẽ babet᷑ ſup illud S. t xvij.luc.qs vrjm ⁊c.glo.quãto fides foꝛis ẽ vtutibo excel ⸗·· lẽtioꝛ:tãto intꝰſit ↄſcia hũilioꝛ.q¶ Sʒ oriũ videt᷑ aug.di cere ĩ li.de ↄflictu vicioꝝ ⁊ vᷣtutũ.vbi dr.ꝙ inani glie op ponit᷑ tioꝛ ⁊ ſupbie bũilitas. Si ̊ tm̃ vnu vni opponit᷑. ſiẽ dic ꝓꝑhᷣs:videt᷑ ꝙ vera glia ñ oꝓponat᷑ inani glie. aut ⸗ ꝙ tioꝛ n oꝑponat᷑. e at᷑ fides opponat᷑ eiſvidet᷑ ꝑ h̊ q dic aug.ĩ li.ð ci.di.vbi dꝛ.qꝙ h̊ viciũ tã ẽ iimicũ pie fidei (ſi maioꝛ ſit ĩ coꝛde cupiditas głie qᷓ dei tioꝛ vel amonvt dñs dic ĩ euãgelio.quõ poteſtis credere głaʒ allinuiceʒ — —— A ne ſiue fauoꝛis ĩ oĩbo qrit᷑.he aũt differẽtie ñ ſub illo ge⸗ ve Our ſpes 3 Knns lis + 6 ge = FT. Kiktns Sees e MNuarto vtꝝ ſit Apectãtes gliaz vo qᷓ a ſolo deo ẽ nõ grii⸗ A1 qs di⸗ cendũ. iſta tria oꝑpouũt᷑ vane głie ſ̃ differẽter. qm̃ ve⸗ ra głia q̃ ẽ ĩ teſtionio cõſciẽtie:opponit᷑ ipi inani głie foꝛ⸗ malit.ſᷣm ꝙ dicit᷑ vana glia.qñ ponit hõ ſuũ bonũ ĩ lau em hoĩm. vñ dĩc Merñ.q de omni alia re plꝰſibi credit ꝙᷓ alijs:ð ſe ſolo plꝰalijs credit qᷓ ipᷣe ſibi vt iã nõ veꝛbo⸗ tenꝰaut ſola opeꝝ oſtẽtatõe ſuã pᷣferat religionẽ.ſed cor dis intimo ſe credit oĩbo ſanctioꝛẽ ſ̊ cũ plꝰſe cognoſcat: plode ſe ſibi qᷓ; alijs debẽt credẽ.vñ Oal.vlt. Yße ſe ſeldu cit.glo.nõ eĩ ſeducũt laudatoꝛes eiꝰ.ᷣ ipᷣe ſe potiꝰ.qꝛ cũ ipe ſit ſibi pᷣſentioꝛ qᷓ illi.mauult ſe ĩ illis q̃rẽ qᷓ; in ſeipᷣo Zec ẽ huic ↄtrariũ qð dꝛ Yſa.iij. Popule meꝰ ꝗ beatuʒ te dicũt ipᷣi te xcipiut.qm illð occaſionalit dictũ eſt ſed ipᷣe hõ vane głioſus ꝓpꝛie ſe ſeducit.marĩe in h̊ ꝙ querit ſe in alijs ⁊ nõ in ſe.q ſi tñ in ſe querẽt ſe:ſuuʒ inueniret defectũ.⁊a ita oꝓponit᷑ ipi vere głie.qua hõ querit ſe in ſe 7 nõ in alio nihilominꝰaũt timoꝛ dei ei ogꝑponit᷑ non foꝛ maliter ſᷣ ſicut diſpoſitõ pᷣambulet ad foꝛmã.ipᷣa em̃ va⸗ na głia dilatat hoĩeʒ ⁊ eleuat coꝛ eiꝰ.timoꝛ aũt dei ipᷣm cõpꝛimit faciẽdo reſilire in ſuã ꝓpꝛiã puitatẽ ⁊ ſic hũilia ri.vñ dicit᷑ ſuꝑ illud ꝓuerb.fallax gra ⁊c.glo. illa ↄſciẽ tia vere laude digna eſt:que timoꝛẽ dei in omni ſeꝛua ⁊ ſic opponitur ei timoꝛſfides aũt ei oꝑponitur ſed nõ Sen neraliter ſed in caſu.ſ.quãdo homo vane gloꝛioſus dele ctatur in bono qð habet.quaſi ipſum a ſe ⁊ non a deo:⁊ tribuit ſibi illud bonum ⁊ non deo. ueſto.clv. de Inuidia Onſequẽteꝛ dicen⸗ dum ẽ de pctᷣo inuidie.circa qð plura ĩ⸗ cidunt dubitabilia.Et pᷣmo q̃rit᷑ ꝗd ſit cio vtꝝ ſit peccatuʒ moꝛtale vel veĩale. catũ vel carnale.Sexto de gꝛauitate illiꝰpct᷑i. Septĩo ð ſubiecto inuidie.Octauo reſpectu cuiꝰſit inuidẽ.ſQono cui opponit᷑ inuidia.Decio de dꝛñtia inuidie ad emula⸗ tion?᷑. Undecio vtꝝ inuidia ſit mr omniũ peccatoꝝ. (Mẽbruʒz prinnz Irca pmũ ſic ꝓcedit. Inuidia ſic diffinit a Joh.damaſ. Inuidia ẽ triſticia de alie⸗ R tit coꝛ eox vte uidia ẽ odiũ felicitatis aliene.⁊ ſuꝑ geñ·iij.ca.dĩc h idẽ. Itẽ Re mig. diffinit eã ſic. Ynuidia ẽ dolõꝛ de alieno bo⸗ no.ita exponũt eã expoſitoꝛes ſacre ſcripture.¶ Obijci⸗ tur q̊ ſic.doloꝛ ⁊ odiũ ſunt diuerſa ſicut ſua oꝓpoſita:ſua em̃ opꝓpoſita ex ꝑte boni ſcʒ amoꝛ ⁊ gaudiũ diuerſa ſunt ⁊ iſta duo q̃ ſunt eoꝝ oppoſita ex ꝑte mali diuerſa ſũt. ſi ẽᷓ inuidia ẽ vnũ eoꝝ:ᷓ nõ alteꝝ eẽntialit᷑.nõ &̊ pt᷑ diffi niri ꝑ vtꝛũq;imo ſi diffinit᷑ ꝑ vnũ:oꝑtʒ ꝙ nõ diffiniat᷑ ꝑ alteꝝ. 4! Itez videt᷑ ꝙ ꝑ neutꝝ poſſit diffiniri.qꝛ inuidia ſuo noĩe dĩc pᷣuatõeʒ eiꝰ qð ẽ vidẽ.pᷣpoſitõnes em̃ addite alijs ꝑ ↄpoſitõeʒ: aunt addũt aut mutãt aut minuũt ſ̊ hec pᷣpoſitõ in nõ auget h.nec addit.̊ mutat vel minuit.ſᷣ ſi ue ſic ſiue ſic:eiꝰvis ẽ inuidẽ cuiꝰẽ vidẽ. ſi vidẽ ẽ actus ipᷣiꝰvis rõnalis:manifeſtũ ẽ ꝙ pꝛiꝰ⁊ pᷣncipalis actꝰinui⸗ die eſt ĩ vi rõnali.̊ inuidia eſſentialit᷑ debʒ diffiniri per actũ ipᷣiꝰvis rõnalis.ſ̊ odio habẽ vel doleꝛe nõ ſunt ipᷣiꝰ vis rõnalis: ̊ ſunt ↄna ad inuidiã ⁊ nõ pᷣncipales eius actus.̊ nõ põt diffiniri ꝑ illos:cũ nõ ꝑtineãt ad rõnalẽ & pꝛaue ſunt pᷣdicte diffinitões.⸗. Itẽ ↄtingit ꝙ aliquis dolet de bono alteriꝰ. Stẽ ↄtingit aliquẽ gaudere de ma⸗ lo alteriꝰ.2⸗ arn e inuigie: bonũ ⁊ malũ nõ hñt ali⸗ qð ↄne.gaudiũ autẽ ⁊ doloꝛ ſunt diuerſe affectões.q̊ nõ eſt aligd ↄmũe ſuꝑ iſtas affectõnes ſᷣm ꝙ reſpiciũt iſta motiua que ſunt bonũ ⁊ malũ. Inuidia ꝗᷓ non habet ali⸗ qð ↄmune ſᷣm ꝓ poſſit diffiniri.vt ↄueniat illa diffinitõ irẽt ꝓtm. diffinit ſic. In⸗ nis boms. Aug:ca. in Bs. mmpilludouer . — — — inuidia.Scðdo vtꝝ ſit pctᷣm vel nõ.Ceꝛ apitale pctm. Quito vtꝝ ſit ſpũale pec *. aligꝗd diſplicʒ inuidẽti.qꝙᷓtũ ad hoc inuidia reſpicit ißaʒ buic inuidie⁊ illi.̊ nulla pᷣdictaꝝ difſinitionũ eſt ſuffi ciens.qꝛ om̃es dicũt ratõneʒz inuidie ſᷣm ꝙ dolet de alie⸗ nis bonis.nõ ſᷣm ꝙ gaudet de alienis malis.pꝑ hoc etiaʒ ptʒ ꝙ nõ põt diffiniri cũ nihil ſit ↄmũe ad hac inuidiaʒ 2 illam. ¶ Item videt᷑ ꝙ debet diffiniri ꝑ gaudiũ alieni mali: ⁊ nõ ſᷣm odium ⁊ doloꝛẽ alieni boni.quoniã cari⸗ tas ⁊ inuidia ſunt oppoſita ſicut videbit᷑ inferius.⁊ hoc etiam vult aug.in li.de vera relig.vbi loquit᷑ de caritate inuidia qui amat id ſolũ quod amanti eripi nõ poteſi bet caritatem. ille aũt vincitur ab inuidia qui amat qð eripit᷑ vnde dicit. Non em̃ vincit᷑ ſuꝓle ab inuidia niſi is cui eripit᷑ ab aduerſario qð amat/vult dicere:ꝙ cari⸗ tas amat bonũ quod nõ poteſt eripi. Inuidus aũt dicit᷑ ille qui amat qð eripit᷑.inuidia &̊ ⁊ caritas oꝑponunt᷑ vt ſicut caritas amat bonũ ita inuidia amat malũ.qꝛ non amat bonũ niſi qð eripit᷑.ſi ergo caritas determinat᷑ et diffinit᷑ ꝑ amoꝛẽ boni.ꝗ inuidia debet diffiniri ꝑ gaudi⸗ um mali.vt ſicut caritas dicit᷑ amare bonum ⁊ deteſtari malũ:ita ꝑ opoſituʒ inuidia dicat᷑ gaudere pꝛincipalit᷑ de malo alteriꝰ⁊ deteſtari bonũ ipᷣius.⁊ iterũ cum cari⸗ tas pꝛimo ⁊ pꝛincipalit reſpiciat bonũ alterius aman⸗ do ip̃m ⁊ delectando in ipᷣo.⁊ poſtea triſtat᷑ de malo al⸗ terius: ⁊ ideo diffinit᷑ ꝑ amare bonũ alterius tanq; per actum pꝛincipalẽ. ergo inuidia ex oꝓpoſito pꝛimo ⁊ pᷣn⸗ cipaliter debet reſpicere malũ alterius gaudẽdo de ipſo 7 delectãdo: ⁊ poſtea triſtari de bono. 4. Item bonũ in⸗ qᷓtum bonũ delectat.quia aꝑpꝛehẽſum ⁊ imaginatũ mo⸗ uet appetitum motu deſiderij. deſiderium aũt boni cõſe⸗ quitur delectatio.bonũ ergo inq;tum bonũ delectat.er⸗ boc eſt ſummũ bonũ:ille indubitãter inuictꝰeſt.⁊ hic ha — er Umb go bonũ inq;tum bonũ nõ poteſt eſſe cauſa triſticie.ſi er go inuidia eſt triſticia:nõ eſt de bono inq;tum bonũ.er⸗ go male diffinitur dicendo ꝙ inuidia eſt triſticia boni. Sed obijcit᷑ in contrariũ qꝛ qð eſt malũ põt eſſe dele⸗ ctaãbile alicui licet ipᷣm ſit malũ ⁊ ſᷣm ratõeʒ mali triſta⸗ bile:tamẽ pt᷑ habere aliquã ſpeciẽ boni ſᷣm quã delecta⸗ bile eſt. ᷓ ſimilit bonũ ex alia ratõe vel ſpecie pt᷑ eſſe tri⸗ ſtabile. ¶ Ad qð dicendũ ꝙ in innidia ſunt duo.pᷣmuʒ eſt diſplicẽtia viſionis q̃ ẽ vł ꝑ viſuʒ interioꝛẽ vel ꝑ viſuʒ exterioꝛẽ.ſicut vult Sene.dicẽs.quicqð mẽte fugimꝰin⸗ geſtũ oculis vir videmꝰ. ã ſicut aliqo placet amãti ita ere vvim rõnalẽ.⁊ hec diſplicentia viſionis ꝓpinquiꝰſe tenet at ſat cupiſcibilis.vñ qᷓtuʒ ad hoc reſpicit ip̃am vim ↄcupi⸗ cũ ipo peccato inqᷓtuʒ ſic nomĩat᷑. Itẽ ĩ inuidia ẽ alið.ſ. dolere de alieno bono ſiue odire ipᷣm. ⁊ hoc eſt actꝰ ipiꝰ ſcibilẽ.licet ̊ illa diſplicentia ſᷣm viſuʒ ꝓpinquiꝰſe tenet — ðͦðUU 2 frhe 24 1 . . ead ppnn ũ iuidia. jc noĩ 9: tñ illa diſplicẽtia ma⸗⸗ cũ ĩuidia.ſᷣm ꝙ ſic noĩat᷑ ⁊ ꝑ pꝛiꝰ:tñ illa diſplicẽtia ma = nifeſtat᷑ ꝑ odiũ vel doloꝛẽ.q̃ expᷣmũt᷑ vel ꝑ diſpoſitõeʒ in coꝛꝑe vel ꝑ effectũ ĩ oꝑe.⁊ qꝛ maifeſtat᷑ illa diſplicẽtia 2 etiã inuidia ꝑ iſtã.idðo ſct᷑i expoſitoꝛes ꝑ odiũ ⁊ ꝑ doloꝛẽ defmiauer̃t ⁊ diffinierũt ipᷣaʒ inuidiã.qꝛ volebãt manu⸗ ducẽè ipᷣos oꝑantes vt cauerẽt ab ipᷣo pcto.⁊ ideo ad ma nuducẽdũ ipos opoꝛtebat ꝙ detmiaxre?᷑ ꝑilla ꝑ que ma⸗ gis manifeſtat᷑.hec aũt ſunt odiũ vel amoꝛ.⁊ ideo nõ va let illa ratio que oſtendit ꝙ nõ debet diffiniri ꝑ iſta.im⸗ mo ꝑ diſplicentiã que ꝑtinet ad vim ratõnalẽ.qm neceſ⸗ ſitas fuit vt ſic diffiniret᷑: cuʒ ꝑ ipam manifeſtetur ipſa Diſplicentia viſionis.¶ Sed quod obijcit᷑ ꝙ odium non eſt doloꝛ nec ecõuerſo.⁊ ita ſi eſt vnũ eſſentialiter nõ eſt alterũ:dicendũ eſt.ꝙ licet vnũ non ſit alterũ poſſunt ta⸗ men ſequi ad vnũ ⁊ vtrũq; manere in concupiſcibili.ita ꝙ inuidia ßm n ratõeʒ odij 2 doloꝛis eſt in concupiſcibili tamen differunt: qꝛ potentia cõcupiſcibilis in nobis eſt paſſiua ⁊ eſt actiua ſᷣm ꝙ habet ratõeʒ paſſiue potentie ꝓut.ſ.dicunt᷑ paſſiones in ea fieri determinat᷑ in ea do⸗ loꝛ.ſᷣm aũt ꝙ eſt potẽtia actiua ⁊ pꝛincipium motus:ſic odium ⁊æterminat᷑ in illa.ſiẽ gaudiũ ⁊ amoꝛ alia ⁊ alia ratõne ſunt ĩ ipᷣa vi cõcupiſcibili.¶ Ad terciũ dicẽdũ.q licet bonũ ⁊ malum non habeant ↄmune reſpectu cuius in⸗ ni glie tigz ri⸗ i⸗ . ̃ůS * 7 2 uhrez⸗ . Mueſtio dicunt᷑ doloꝛ ⁊ gaudium: nihilominꝰtñ vnaẽ rõ inuidie q; vnũ illoꝝ ↄſequit᷑ ad alteꝝ. pꝛimo em̃ dolet de alieno bono.⁊ ex hoc ↄlequẽter gaudet de alieno malo. ex boe aũt dolet de alieno bono qe eſtimat illud ſibi nociuũ. ſic ergo ꝑ pꝛiꝰ poſteriꝰilli duo motꝰad vnã radicẽ reducũ⸗ tur. ¶¶ Ad quartũ dicendũ. cũ caritas opponat᷑ inui⸗ die ⁊ ecõuerſo.attendit᷑ oꝑpoſitõ ratõe oppoſitoꝝ motu⸗ um:nõ ratõe oppoſitaꝝ mateꝛiaꝝ.caritas em ẽ amoꝛ bo ni ꝓximi.inuidia vo eſt odiũ boni in eodẽ. Ad quin⸗ tum dicenquʒ ꝙ cũ inuidia dicat᷑ triſticia de bonis alię nis.nõ eſt bonũ motiuũ in triſticia: niſi inꝗtuʒ bonũ il⸗ lud eſt malũ alteri vere vel apparent.⁊ ſᷣm boc dicit᷑ ſau ſa triſticie. ¶¶ Ad ſextũ dicendũ ꝙ aliter ẽ de bono ⁊ ma lo.quia malũ ꝓpter aliꝗd de bono qð habet põt eſſe de⸗ lectabile.bonu vo nihil habet de malo.vnde ſi eſt triſta bile hoc ẽ occaſionalit vel ſm alteriꝰeſtimatõeʒ boc aũt intelligendũ ẽ nõ de quocũq; bono.Eſi ei quoddã bonũ qdð põt coĩcari a pluribo ſine diminntõe.? tale bonũ in⸗ qᷓ̃tuʒ hmõi nõ ẽ ꝓpꝛie materia inuidie ſiẽ ẽ de bono bti⸗ tudinis: eſt ⁊ alind bonuʒ qð nõ ſimul põt ꝑticipari.vel ſi ꝑticipat᷑:videt᷑ cũ diminutõe ꝑticipari.⁊ circa tale di⸗ citur inuidia eſſe. Vnde greg.ſuꝑ illud.x.iob.punlũ oc⸗ cidit inuidia.glo.nullus hac peſſe moꝛit᷑. niſi qui terre⸗ na appetit que tota nõ ꝓueniũt pluribo. Unde ſi qua de ſideramus:illi inuidemus qui ea penitus accipit vel ꝑ⸗ tem habendo nobis quãtitatem reſtringit. — ₰ bruz ſecunanz Ecũdo qꝛit᷑ vtꝝ inuidia ſit pcẽm vel nõ/q; aũt ſit videt᷑:qm quilibʒ tenet᷑ diligẽ ꝓri⸗ mũ ſuũ ſicut ſeipᷣm.ſ̊ bonũ eſt obiectũ ipᷣiꝰ amoꝛis:ꝗ̊ tenet᷑ quilibʒ ex pᷣ̃cepto diligere bonũ ꝓrimi ſui ſic bonũ ſuũ.ſi ᷓ inuidia facit ↄtrariuʒ qm̃ odit bonũ ꝓximi ſui.ntra pᷣceptũ euãgelicũ.ergo eſt pccm.¶ IOtẽ caritas ẽ foꝛma vᷣtutũ.vnde nulla virtꝰ eſt foꝛmata ſine caritate.̊ illud qð directe caꝛitati oppo nitur maxime debʒ dici viciũ. ̊ inuidia directe caritati oxponit᷑ ſic inferiꝰvidebit᷑.⁊ ſic enã habet᷑.j.coꝛin.xiij. Caritas nõ emulat᷑.glo.i.nõ inuidet.qꝛ nõ ea aliena cõ⸗ triſtet felicitas.ſi & inuidũ aliena ↄtriſtat felicitas:reli⸗ ung directe ẽ opoſita caritati q ẽ ſoꝛma ⁊ ꝑfectõ vir tutu. Hipa eſt perm. ¶ Ad oppoſitũ dic aug. ꝙ inuidia ẽ odiũ felicitatis aliene. Yoh̊.damaſ.dic.ꝙ inuidia eſt tri ſticia de alienis bonis.ſᷣ oĩs doloꝛ vel triſticia ẽ pena in qᷓtuʒ hmõi.nulla aũt pena inꝙ tuʒ hmõi ẽ pctm. q̊ inui⸗ dia nõ ẽ pcẽm. ꝓbatõ mĩioꝛis.dic aug.in li.de li.aꝛ.pena eſt affectõ innolũtaria.pctm aũt ẽ aſfectio voluntaria.g inuidia nõ ẽ pctm.¶ Pꝛetea Sene.loquens de inuidia dic. Negtia ipᷣa ſui pena ẽ.quãta em̃ ſũt gaudia feliciũ. tãtiſũt gemit inuidoꝝ.ſ̊ pena inqtuʒ bmõi inuolũtaꝛi um gd eſt: ſic dictũ eſt. ſiẽ aũt dic aug.in li.de vera reli. Peccatũ ita ẽ volũtariũ.ꝙ ſi nõ ſit volũtariũ:nõ eſt pec catũ.ptʒ ̊ innidia nõ eſt pctm.X. Itẽ ſiẽ vult phᷣus in moꝛali ꝓphia.NPaſſionibo nõ laudamur neq; vitupamur paſſiones ꝙ̊ no ſunt laudabiles neq; vituꝑabiles.ſᷣ qð ñ eſt laudabile neq; vituꝑabile nõ facit viciũ nec virtutem ergo paſſiones nõ ſũt vicia neq; vᷣtutes.ſi q̊ doloꝛ triſti cia ſut paſſiões ⁊ inuidia ẽ trilſicia.̊ᷓ inuidia nõẽ pctm qm ẽ paſſio.qm̃ volumꝰnolumꝰ triſtamur:vᷣ nullũ tale ẽ petm.¶ Itẽ om̃e petm pohit ↄuerſionẽ ad aliqd bonuʒ mutabile in qͥ delectat᷑:tñ differẽter ĩ moꝛtali ⁊ ĩ venia⸗ liibᷣ inuidia nõ ponit ↄuerſionẽ ad bonũ ↄmutabile.im mo potidic auerſionẽ ab ipo ⁊ doloꝛẽ.qꝛ ꝗ dolet de alie no bono auertit᷑ ab ipo ⁊ nõ ↄuertit᷑. inuidia nõ hʒ ra⸗ tionẽ pcti. Itẽ poſito ꝙ ↄuertẽt᷑ ad illud:nõ tñ delecta tur in illo ĩmo triſtat᷑ inuidia.q̊ᷓ nullo mõ ẽ pcrm.⸗¶. Dꝛe terea ad H̊ ofirmãdũ facit auẽtas aug.q dic. ꝙ om̃e pec⸗ catũ ẽ er libidie.libido aũt ẽ amoꝛ impꝛobꝰ.amoꝛ autẽ impꝛobo dic delectatõeʒ inoꝛdinatã ĩ bono aliquo muta bili· ergo ĩ omi pcto eſt aliq delectatõ in bono mutabili .clv. boc aũt nõẽ ĩmo triſticia.ergo nõẽ een g dicẽ⸗ du.ꝙ inuidia ẽ pctm.¶ Sʒ notãdũ ad euidẽtiã pᷣme ro⸗ nis in ↄtrariũ.ꝙ duo ſũt ĩ muidia.ſ. illð vñ ẽ pctm.⁊ il lud vn ẽ pena. habʒ eĩ inuidia ĩ ſe quẽdã actũ culpabilẽ ſcʒ velle bonũ alteriꝰdim inui vel auferri. G̊ emẽ malũ culpabile.2 iſie actꝰẽ volũtariꝰ.vñ penes iſtũ deminat᷑ eſſe petmn. Itẽ pᷣter hũc actũ babet quãdã penalitatẽ vel paſſionẽ coherẽteʒ in cõcupiſcibili.ã in ꝗbuſdã pctis cũ actu peti eſt pena pcti.vel paſſio maifeſia.⸗ ĩ ꝗbuſdã nõ.ſic in ſuꝑbia cũ actu pcti culpabili nõ ẽ paſſio vel pe na pcti manifeſta. Vñ ſuꝑbia cũ diffinit᷑ nõ diffinit᷑ per paſſionẽ Ynuidia aũt cũ ip̃o actuẽ paſſio vel pena per quã diffinit᷑.⁊ G qꝛ ꝑ ip̃ᷣm magis maifeſtat᷑ ab alijs ge⸗ neribo pctoꝝ in ꝗho nõ ſũt paſſões.vñ Sene.dic de in⸗ uidia.ꝙ nequitia ſuip̃iꝰpena ẽ.ad notandũ penã ⁊ paſ⸗ ſionẽ inuidie. hec paſſio veternũat᷑ ꝑ doloꝛẽ vel triſliciã . — PSLeI. . . - . . . — 47 N ʒ 1 in coenbilotl⸗ in illa triſticia adpuc inuenit᷑ vtrũ⸗ νHheH dennt re N q; inuenit᷑ em ibi actꝰculpabilis ⁊ pena.aliter em triſla ri de bono alteriꝰnõ eſſet pctm.ſic patiẽtia habʒ vñ pa⸗ titur ⁊ habz vñ agit ⁊ ſuſtinet paſſionẽ.in ratõe iſtiꝰ de⸗ terminat᷑ eẽ virtꝰa volũtaria. ratõe pᷣmi paſſio vel pena inuolũtaria.⸗l Ad icdaʒ ratõeʒz ptz rñſio ex dictis.qꝛ ñ eſt inqᷓtuʒ pena ẽ vel paſſio:ſ ratõe act? culpabilis queʒ cõcomitat᷑ illa paſſio vel pena.: Ad terciũ dicẽduʒ. ꝙ; inuidia habet auerſionẽ ab incõmutabili bono ⁊ cõuer ſionẽ ad cõmutabile bonũ.que ouerſio libidinoſa ẽ:⁊ ex impꝛoba volũtate.⁊ ꝙ dicit᷑ pcẽm hoc ẽ pᷣmo ⁊ ꝑ ſe ratõe ↄuerſionis ad mutabile bonũ in q̊ delectat᷑ vel qdð appe⸗ tit inoꝛdinate.Et qð obijcit᷑ ꝙ inuidꝰauertit᷑ a bono cõ⸗ mutabili:dicẽduʒ eſt.ꝙ verũ eſt ꝙ inuidꝰ auertit᷑ a mu tabili bono qð eſt alienũ bonũ.⁊ hoc ꝑ odiũ vel doloꝛeʒ qꝛ odit bonũ ꝓximi ⁊ dolet de ipo:ſᷣ ↄuertit᷑ ad bonũ cõ⸗ mutabile qð ẽ ſuũ bonũ.bonũ ꝓpꝛiũ excellẽs ſingularit᷑ vnde ſub his ↄditionibo ↄuertit᷑ ad cõmutabile bonum ꝛiũ.Inuidꝰem̃ ſuũ bonũ amat ſingularit ⁊ excellẽter reſpectu alteriꝰ. Vñ aug.in li.cõfeſſ. Inuidia de excell? tia litigat go te excellẽtiꝰ. Itẽ appetit ſingulaꝛitatẽ ⁊ hoc eſt ei pena.vellet em habẽ bonũ ſingularit vt ab alio nõ coĩcaret᷑.⁊ ideo dic Seneca. vtinã baberẽt inuidi ocu⸗ los ex omi ꝑte:vt ſic magis cruciarẽt᷑ ſiue toꝛquerẽt᷑.vi⸗ dendo ſupple bona in alijs.⁊ hoc dicit quia amat bonuʒ ſingularuter nolens ip̃m coĩcare alijs.⁊ ideo circa talia bona que ꝑ coĩcantiam ſui poſſunt diminui vel auferri. Fm eſtimationẽ eiꝰẽ inuidia ſic ̊ patet q alteꝝ eſt ymu⸗ tabile bonũ a quo auertit᷑:r alteꝝ ad qð ↄuertit᷑ ꝑ ape titũ liceri. hoc facit ip̃am eſſe peccatum. Ebꝛuz tercinz Frcio qrit vtrũ inuidia ſit pctẽm moꝛtale dit in ꝓhibitione in ſcriptura.vlti.Gal. MNon efficiamuꝛ inanis gloꝛie cupidi inui cem ꝓuocãtes inuicẽ inuidẽtes.ſed tale ẽ pctm moꝛtale G inuidia eſt pctẽm moꝛtale.⸗:!( Itẽ aug.in li.de vera reli. . . vel veniale.ad qð ſic. Peccatũ inuidie ca⸗ quis dubitet immane viciũ eſſe inuidiã.qua neceſſe ẽ t toꝛqueat᷑ ⁊ ſubijciatur qui nõ vult in rebo tꝑalibo vinci. meliꝰg eſt vt hõ nos vincat:qᷓ; inuidia vel quodlibʒ alið viciũ.ſi &̊ inuidia vincit hoĩeʒ:⁊ veniale pctm nõ vincit. ergo vłꝛ eſt moꝛtale pctm.⸗ en aug. amaſti bene agẽ tem.vixiſti bono odoꝛe.inuidiſti bene agẽti moꝛtuus es bono odoꝛe.peccatũ ergo inuidie reddit hoĩeʒ moꝛtuũ: ⁊ hoc moꝛte culpe.ergo eſt peccatũ moꝛtale. Itẽ berñ. NQuiſꝗs es qui inuides ſaluti aliene.ꝑcito vł tue an ne ſcis ꝙ inuidia dyaboli moꝛs intrauit in oꝛbẽ terraꝝ.at tende itaq; tibi ſi vbi inuidiaibi moꝛs: ꝓſecto nõ potes ſimul inuidere ⁊ viuẽ.peccatũ ergo inuidie inducit moꝛ tem.ergo eſt peccatũ moꝛtale.¶ Item Criᷣ.verſutũ li⸗ uoꝛ verſutum ⁊ ꝑiculoſum inuidentibo nõ inuidiam pa tientibo pᷣmn ei eos ledit ⁊ coꝛrũpit.ſiẽ venenuʒ aliqð moꝛtiferũ inſidens eoꝝ aĩabo.ſed om̃e qð ſic agit in aia — — t Prr t ſe — luo . veſintes: eſt pctm moꝛtale: g inuidia eſt pcẽm moꝛtale. (Eorra ↄtingit eẽ pᷣmos motꝰad inuidiaʒ ſiẽ̃ ad alia pcta.qꝛ fo⸗ mes? in nobis ex qͥ ↄtingũt ĩ nobis pᷣmi motꝰ ad pcta.ſᷣ pꝛimi motꝰſunt veniales: ̊ inuidia aliqñ eſt veĩale pec⸗ catum.⸗! Pꝛetea dĩc aug.in li.ↄſeſ.im becillitas mem⸗ bꝛoꝝ infantiliũ innocẽs ẽ nõ animꝰinfantiũ.vidi ego et exꝑtus ſum zelantẽ puerũ nõdũ loquebat᷑ ⁊ intuebatur pallidus ⁊ amaro aſpectu collactaneũ ſuũcũ & in tali⸗ bus pueris nõdũ vigeat ratõ.pctm aũt moꝛtale nõ ſit ſi ne ratõe:erit inuidia aliq nõ perm moꝛtale.¶¶ Ao qð dicenqũ.ꝙ inuidia ẽ moꝛtale pctm.aliqñ tñ accipit᷑ pꝛo veniali ̊ raro.ꝙ aũt ſit moꝛtale ptz ꝑ hoc ꝙ dicit᷑.xiiij. ꝓuerb.putredo oſſiuʒ inuidia.ꝑ oſſa aũt intelligũt᷑ vir p'tutes inuidia aufeꝛt pᷣtutes.qð nõ fit niſi ꝑ moꝛtale pec catũ.cũ aũt loquit᷑ ſcriptura de inuidia:maxiĩe loquit᷑ ð ea ꝓut ẽ pctm moꝛtaleſſũt tñ qdaʒ motꝰveniales ſic ob iectũ eſt ĩ ꝑuulis ⁊ aliq etiã ĩ adultis.qñ aligqs mouet᷑ ex quadã ſurreptõne ad dolendũ de aliquo bono alteriꝰ ⁊ ita patet reſponſio ad obiecta. Varto querit᷑ vt catum ⁊ videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc ꝙ dicit grege in cit em̃ ꝙ.vij.ſunt capitalia a quibo naſcũt᷑ ⁊ inuidia lit capitale pec- fi. Job.vbi loquit᷑ de exercitu dyaboli. di H totũ dicit᷑ eẽ vnũ capitale pctm. Amoꝛ at ſingularita⸗ tis ⁊ diſplicẽtia ↄmũionis ꝓ vno capitali pcto ↄputãt᷑ vt D pẽs capitalis pcti.illð vo ſiẽ cauſa inqua. Membꝛũ quintũ Aiinto querit᷑ vtꝝ inuidia ſit ſpũale pctᷣm vel carnale.ꝙ autẽ ſit ſpũale videt᷑ ꝑ ̊ qð dicit greg.Quinq; ſũt pceta ſpũalia ⁊ duo 2 carnalia.⁊ loqt᷑ de capitalibo:⁊ illa duo ſunt gula 2 lu. xuria.cũ ̊ inuidia ſit capitale.relinquit᷑ ꝙ ſit ſpũale petm.¶ Itẽ pctm inuidie eſt ↄne nobis ⁊ an gelo malo. eſt ſᷣm illud qð ẽ ↄñe in nobis⁊ in ipᷣo.h̊ at ↄmũe nõ eſt caro ſ̊ ſpũs.ꝗᷓ eſt pctn ſᷣm ſpm̃ ⁊ nõ ſᷣm car nem.4l SOtẽ.j.Coꝛin.vj.omne pcẽm qðcũq; fecerit hõ ex⸗ tra coꝛpꝰẽ.qui aut foꝛnicat᷑ ĩ coꝛpꝰſuũ peccat.pctm &̊ in uidie cũ nõ ſit foꝛnicatõ extra coꝛpꝰẽ:ꝗ̊ᷓ eſt pcm ſpũale ñ coꝛꝑale vel oarnale. ötra dicit᷑ gal. v.manitfeſta ſũt oꝑa carnis emulatõnes ⁊ inuidie. emulatõ ⁊ inuidia ſunt oꝑa carnis.ꝗᷓ eſt pctm carnale.¶ Stẽ gal. v. Nꝛõ el⸗ ficiami inanis glłie cupidi.inuicẽ ꝓuocãtes inuicẽ inui⸗ dentes.glo.in iſto pcto eſt toꝛuꝰvultſtridoꝛ dentiũ.pal⸗ lida facies.ex h̊ obijcit᷑. om̃e pctm qð imp̃mit ſiue imp̃ſ⸗ ſionẽ facit ĩ carne ẽ carnale.inuidia ẽ hmõi. ſicut ptzʒ ex hac auẽte: inuidia ẽ pctm carnale ſiue pctẽm in carne. Ad qð dicẽduʒ ꝙ ſᷣm beatũ greg. Inuidia ẽ pctm ſpi eun alia.inter que nũerat᷑ inuidia: inuidia eſt capitale pec catum. 4] Itẽ ſicut dicit aug. quatuoꝛ ſunt affectões do⸗ qꝛ nõ intelligit᷑ ꝙ oia opꝑa illa ex carne ꝓcedãt: I̊ nomie loꝛ.⁊ gaudiuʒ.ſpes ⁊ timoꝛ.⁊ h̊ habet᷑ ſuꝑ illo.iij.tren. j ſp 2.2 B ba . carnis intelligit᷑ ibi hõ.ſ.carnał ſiue carnalit᷑ viuẽs.vñ vine peluſit me lapidibo quadꝛis.vbi dicit Paſcaſiꝰ.quadri· PnhoBm ſeipᷣmſ hoĩe ẽ viuẽ carnalit.⁊ ido dĩc ꝙ hec pcta ſũt lapides ſunt gaudiũ ⁊ doloꝛ ⁊c̃.cũ ̊ doloꝛ ſit de pᷣmis a? rituale.4 Ad “ ratõeʒ in cõtrariũ ſoluit᷑ ĩ glo.illa des liu 27 doloꝛ 2c. loꝛ opa carnis.qꝛ qũn hõ illa ꝑpetrat:Fſᷣm carnẽ ſiue carnali fectionibo.doloꝛ aũt inoꝛdinatꝰfit duplicit᷑.vel de alieno bono ſicut ẽ in inuidia:vel de ꝓpꝛio malo ſicut ẽ in triſti⸗ cia ſeculi:erit &̊ inuidia capitale perm.cũ ſᷣm pꝛimã dif⸗ ferentis doloꝛis accipiat᷑.¶ Itẽ amoꝛ ⁊ odiũ oꝓponũtur cũ ſint circa idẽ.ſ̊ amoꝛ boni in ꝓxĩo ẽ capitalis virtꝰ.ſ. caritas.ᷓ odiuz alieni boni qð opponit᷑ illi erit capitale viciũ.ſ̊ hoc ẽ inuidia:̊ͥ inuidia ẽ capitale viciũ.dicit em ter viuit.⁊ hẽ qð dic aug.ĩ glo.illa dicẽs.attẽdite ꝙ; nõ hec oĩa qᷓ maĩfeſta ſũt in oꝑiboꝗᷓ maifeſta dixit eõad vo⸗ luntatẽ carnis ꝑtinẽt: ſᷣ vicia ſũt animi vt inimicitie ire. credẽ etiaʒ mala oĩa accidẽ aĩe ex carne erroꝛ eſt:nõ em̃ oĩa vite inique vicia tribuẽda ſunt carni.ne ab his om⸗ nibus mũdemꝰdyabolũ ꝗ carnẽ nõ habet:ſ carnis no⸗ mine totũ hoĩeʒ ſignauit qui viuẽdo m ſe in hoc cadit. aug:.q; inuidia ẽ odiũ felicitatis aliene.i¶ Cõtra nullũ peccatũ qð naſcit᷑ directe ex alio pcto quo ad hoc ẽ capi tale.ſ̊ inuidia ſicut dicit aug.ſuꝑ geñ.ex ſuꝑbia naſcit᷑ Sinuidia nõ eſt capitale pctm. ¶ Sem aligs amat ꝓpꝛi am excellẽtiaʒ ⁊ ex hoc timet ne aliꝰequiꝑet᷑ ei.deinde ſi equiꝑeð᷑ dolet.inuidia aũt ẽ hmõi doloꝛ. inuidia naſcit ex timoꝛe inoꝛdinato pᷣcedẽti.nõ q̊ debʒ dici capitale pec catum ſ̊ magis ille timoꝛ.4! Itẽ qui dolet de alieno bo⸗ ſio que ſequit᷑ ex h̊ ꝙ ſpũs ꝑpetrat h̊ pctm.⁊ licet nõ per no cauſaʒ habet ĩ ſe aliquẽ amoꝛẽ inoꝛdinatuz. doloꝛ em̃ carnẽ tñ ex hoc eſt pena in carne ſequẽs culpã in ſpiritu eng naſci niſi ter nre alteriꝰ. ſti amoꝛ inoꝛdina quia ſpiritus eſt cõiunctus carni ⁊c. tus reſpectu ſui obiecti debʒ dici capitale pcẽm. nõ ̊ in b ſe uidia.¶¶ Ad qð dicẽduʒ. q; inmdia capirae pececii⸗ ein rum cx tum ¶ Ad obiectuʒ aũt in cõtrariũ dicendũ.ꝙ licet inuidia to querit᷑ de grauitate iſtiꝰ pct̃i. an ſit grauiſſimũ pctẽᷣm ⁊ grauiꝰoĩbo alijs pctis. naſcat᷑ ex ſuꝑbia:nihilominꝰeſi capitale peccatuʒ. quia ſicut dicit greg. ſu bia ẽ ſicut quedã regĩa cuiꝰ.vij.ſũt fi ⁊ in q matia dẽ grauiꝰX ĩ ꝗbo ꝑſonis.oſtẽ⸗ ſgr adMer dit᷑ &̊ ꝙ ſit grauiſſimũ int oĩa alia pcta q;; q e: lie pꝛime.⁊ ille dicut᷑ capitalia peccata.ex illis aũt ſeptẽ naſcunt᷑ alia peccata.ꝙ aũt dicunt᷑ capitalia non eſt re⸗ tum ad genꝰpct᷑i:nõ dico qᷓtũ ad circũſtãtias.Criſo.in q na inp. ſpectu ſuꝑbie ſ̊D reſpeetu peccatoꝝ ab ipᷣis naſcẽtiũ: ſicẽ nõ em babendo carnẽ ̊ viuendo ſᷣm ſei.ſᷣm hoĩeʒ factꝰ eſt hõ ſiłlis dy abolo.qꝛ ille ᷣm ſe viuere voluit: quãdo ĩ veritate nõ ſtetit.¶ AUd ſcdaʒ ratõeʒ dicendũ.ꝙ licet H̊ peccatũ faciat impᷣſſionẽ in coꝛꝑe vel carne.nõ tũ debet dici peccatũ carnale:qꝛ ex hac impᷣſſione non dicit᷑ inui⸗ dia eẽ petm.ĩmo pena ẽ illa impᷣſſio nõ culpa.ſic dicimꝰ ꝙ; pena ſequit᷑ ad culpã:ita g̊ eſt hic.ꝙ bec penalis impſi ometł.xl. Cale malũ emulatõ ẽ:q̃ vtiq; malitia nõ ẽ de⸗ . = Er inuidia naſcitur detractio.ſuſurratio. ? ita de alijs. terioꝛ. ⁊ hec emulatõ ẽ inuidia.ꝗ̊ nullu malũ ẽ deterius atite bientα οα P ſ —α ¶Ad ſcom vᷣo dicẽduʒ.ꝙ cũ due ſunt affectões timoꝛ ðᷣ Sinuidia ẽ maximũ pctm.⸗¶ Itẽ ad gal.v.ſuꝑ illud.non —p ſole. f* e Rp alieno bono ne equiꝑet᷑ ei: ⁊ doloꝛ de alieno ſi equiꝑet᷑. inuicẽ inuidẽtes.dicit glo.am bꝛo.ſciendũ cũ ꝑ om̃e vici vtraq; reducit᷑ ad quoddã generale qð eſt diſplicẽtia ali eni boni ne equiꝑet᷑ vel excellat.⁊ hec ẽ inuidia.quia vᷣo maioꝛ eſt afflictio de pᷣſenti malo qᷓ de futuro: maioꝛ eſt diſplicentia de alieno bono etiã cũ in pᷣſenti nocet v?Ino m/dcere videt᷑:qᷓ cũ futuro timet᷑ nocere.⁊ ideo pᷣncipalius ſe habet ad inuidiã doloꝛ huiꝰ ꝙᷓ; timoꝛ.⁊ ex hoc ẽ ꝙ ma⸗ gis diffinit᷑ inuidia ꝑ doloꝛẽ q; ꝑ timoꝛẽ. ¶ Ad terciũ vᷣo dicendũ ꝙ licet hmõi doloꝛ illicitꝰ generet᷑ ex inoꝛdina⸗ to amoꝛe ꝓpꝛij boni:tñ hmõi doloꝛ illicitꝰ ponit᷑ capitale petm. Amoꝛ em inoꝛdinatꝰ ꝓpꝛij boni cauſa ẽ pinqua il lius pet᷑i.⁊ nõ tm̃ ẽ cã huiꝰcapitalis pcti ſ etia alioꝛum. Fm ꝙ diuerſimode appꝛopꝛiat᷑.⁊ ivᷣo ñ facit nũeꝝ cũ iſo um antiqui hoſtis virꝰ humano coꝛdi infundat᷑:in ʒelo inuidie tota ſua viſcera ſerpens concutit ⁊ in hac impꝛi menda malicia.quaſi peſtem mouit ʒelꝰ iſte modũ nõ ha bet ꝑmanẽs iugit᷑ ſine fine.cuʒ alia ſcelera finiãt᷑.quãto ille cui inuidet᷑ ſucceſſu melioꝛe ꝓfeceꝛit: tanto inuidus in maius incẽdiũ liuoꝛis ignibo inardeſcit.conſtat &̊ per hanc glo.hoc maius ⁊ grauiꝰeẽ peccatũ alijs. Ad op poſitum.peccatũ inuidie eſt ſequela alteriꝰpeccati.ſ.ſu⸗ perbie ⁊ etiã inanis gloꝛie.vñ Crib.vana głia verſutuʒ quid eſt generans inuidiã ⁊ emulationem ⁊ multa alia mala.ſed generans eſt eterius genito: ergo deterius ẽ peccatum vel malum quod eſt vana głia qᷓ inuidia.non Hin itet ann. ein dno o⸗ nt an kor , n t ia ⸗ 1, NX pumat/ 7 . Vu inuidiã vult homĩ impmere ꝑ imitatõeʒ. ¶ ueſtio eſt grauiſſinũ vel marimũ perm. ¶ Ad qð dicẽduz duobo modis ẽ loqui de inuidia.VUno mõ qtuʒ ad gen? pcti. alio mõ ꝗtuʒ ad nocumẽtuʒ qð ex ipſa ſequit i illo in q̃ eſt. ꝛimo mõ dicimꝰꝙ nõẽ maximũ pctm.bᷣ dicit maximũ ſcðᷣo mõ.ſ.qtũ ad nocumẽtũ.⁊ hoc ẽ ꝙ illuoẽ per̃m qð maxie inter alia pcta punit ſuũ ſubiectũ⸗ affli git. emulatoꝛ em̃ anteqꝗᷓ eũ qui inuidet ſeipᷣm punit⁊ nũ ꝙᷓ quieſcit. vnde maxĩe verat⁊ affligit hoĩem inuidia:2 ita maximũ malũ ac nociuũ cũ infert ip̃i non dimittens ipᷣm quieſcẽ.ac qtuzʒ ad ̊ dicit᷑ a ſctis eſſe maximũ.ſ. qᷓ⸗ tum ad nocumẽtuʒ.nõ ꝙᷓtuʒ ao genꝰ pcti. ⁊ ꝙ ſic intelli⸗ gant ptz ex dictis eoꝝ qm̃ Criſ·poſt pᷣmã aucteʒ oꝛdia⸗ te dicit ⁊ exponit ſe q vocat maximũ dicẽs.emulatoꝛ eĩ ante eũ cui inuidet ſeipᷣm punit ⁊ in ſupplicium mittit ⁊ nũꝙᷓ quieſcit a pcto ſ̊ ↄtinue ẽ in id qð faciẽdo: Itẽ Cri⸗ ſo. in omeł.lv. Ahil liuoꝛe deteriꝰ vt aliũ ꝑdat⁊ ſeipſuʒ ſimul ꝑdat inuidi oculis loquat᷑ triſticia ⁊ morte viuit ↄtinua. Item in glo.ambꝛo.gal.v.ſequit᷑ huic vultus tu maxr. toꝛuꝰaſpectus. palloꝛ in facie. in labijs tremoꝛ eſt. ſtridoꝛ in dentibo.ᷣba rabida ? effꝛenata auitia.manus ad violentiã ꝓmpta.etſi gladio interimi vacue:odio ta men furiate mẽtis eſt armata.ſic ̊ ptz ſentẽtia ſctoꝝ di⸗ centiũ hoc pcĩm eſſe grauiſſimũ.¶ Ad auẽteʒ Ambꝛo. dicendũ ꝙ ꝑ hoc vult deſignare ꝙ eſt perm qð reſpõdet intimo ipᷣius dyaboli.q.d.infundit qnqʒ dy abolꝰ vene⸗ num pꝑ exteriꝰ qñq; ꝑ intimũ.r ſicut aranea extꝛabit fila de intimis:ſic dyabolꝰde ſuo intimo extrabit h̊ pctm qꝛ dy abolꝰſuꝑbus effectꝰfuit:⁊ ſu ꝑbiẽdo inuidꝰfactꝰfuit. ueritur poſtea circa boc vtꝝ ſit pcẽm irremediabile.ꝛ videt᷑ ꝙ ſic.dicit em̃ Criſo. Plaſmat᷑ os dy aboli ꝑ maledictões ↄtume⸗ lias ⁊ emulatõeʒ.qualẽ ꝗ̊ habebimꝰ veniã:q.d.nullam 7 poſt ſequit᷑.magis aut.ſ.habebimꝰ qualẽ nõ ſuſtinebi mus penã.cũ linguã qua digni effecti ſumꝰ de carne gu⸗ ſtare dominica:hanc veſpicimꝰque ſunt dyaboli loquen tes.ex hoc ptʒ ꝙ hoc pctm nõ eſt dignũ venia: ꝗq̊ eſt irre⸗ mediabile ? ſic eſt pctm in ſpĩſctm. ¶ IRẽ Criſo.dolere nos opꝑtet in his qᷓ patimur malis.nõ ĩ his in ꝗbo alios appꝛobari videmur.ſic̃ ſupple facit inuidia. ꝓpteꝛea om̃i Pnr venia h̊ pctm. irremediabile ita maximũ.4 Itẽ biero.iõ facilis ẽ venia pꝛaua dixiſſe de rectis ꝗqdã mi hi manũ oſculabãt᷑ ſed oꝛe vipꝑio detrahebãt.⁊ loquit᷑ de pcto inuidie.etſi nõ facilis venia:&̊ ipᷣa eſt petẽm ĩ ſpi⸗ ritũſcẽm ⁊ ita marimũ.q Itẽ Criſo.in omel.lv.fera ve⸗ nenoſa ẽ inuidia neꝗtia excuſatõe puata. ipᷣa eſt pcim irremediabile.q⸗ IOtẽ Criſo.xxxvij.omełl.ioh̊. Adulter. fur.homicida quaſdã habẽt occaſiones dicẽ᷑:tu vpᷣo quã cauſaʒ dicis nullã niſi a malitia fientẽ ſolã. Si &̊ nullã habʒ occaſionẽ &̊ nullã excuſatõeʒ ⁊ ita nullam veniaʒ. ¶ Ad oppoſitũ petm illud aliqñ naſcit᷑ er ſuꝑbia.aliqñ ex cupiditate.ex ſuꝑbia em̃ naſcit᷑ qꝛ iſte amat excellẽtiã ſuã ſingularit.⁊ ex h̊ inuidet excellẽtie alteꝛiꝰ.ecce ꝙ na ſcitur ex ſuꝑbia. Itẽ naſcit᷑ ex cupiditate ſicut iſte inui⸗ ct illi ꝓ diuitijs. vidẽs ꝙ nõ bñ põt habẽ eas cũ ille ſiẽ ipe vult habẽ eas.ſ.excellẽter ſingularit᷑.ecce ꝙ naſcit ex cupiditate ſi & radices eiꝰſũt remiſſibilia:q̊ ⁊ multo magis ⁊ ipᷣa ẽ pctm remiſſibile.¶ Ad qð dicẽdũ. ꝙ du⸗ pler ẽ inuidia vna ſuꝑne gr̃e.⁊ hec ẽ pctẽm in ſpm̃ſctm et irremiſſibile.nõ ꝙ nõ remittat᷑ vel nõ poſſit remitti: ſed qꝛ nõ hʒ in ſe motiuũ ad remiſſionẽ ſic dicũt auẽtes pᷣdi cte qᷓ de iſta loquũt᷑. in alijs em pct᷑is vbi aliꝗs peccat ex infirmitate vel ignoꝛãtia ẽ aliqdð motiuũ ad ipᷣoꝝ remiſ ſionẽ. ⁊ ẽ aliqua excuſatõ qꝛ tales pñt ſe ercuſare ꝑ infu⸗ mitatẽ vel ꝑ ignoꝛãtiã.ſ̊ nõ vbi peccat hõ ex malitia cer ta:hec aũt inuidia nõ hʒ excuſatõeʒ ifirmitatẽ nec igno rãtiã.Sʒ ẽ alia inuidia q̃ nõ ẽ ſuꝑne gr̃e ſẽ ꝑſone reſpe⸗ ctu bonoꝝ tꝑaliũ.ſicẽ qũ aligs inuidet alij ꝓgt᷑ bona tꝑa lia.⁊ h̊ pt pcedẽ ex ĩfirmitate.qũ eĩ credit ꝙ bona ꝓpꝛia 4 Iy ℳ ¶ Adbuc etiã queri S. minuant᷑ vł auferãt᷑ ꝓpt᷑ bonoꝝ vicini ſui dilatõeʒ:inui⸗ ct illi h̊ eſtimãs.⁊ hec iuidia ĩ ifirmitate radicat᷑.⁊ Fᷣm B motiuũ ad remiſſionẽ.⁊ ſᷣm h̊ ſoluũt᷑ obiecta. Adhbuc etiaz queri .S. ij. tur de ↄꝑatõe inuidie boĩs ⁊ dyaboli ſᷣm quãtitatẽ.qſ. illoꝝ ſit maioꝛ ſiue maiꝰpcim.dĩc Criſo.ĩ omel.xxxvij. Inuidi feris ſũt deterioꝛes demonibo pares vel illis de⸗ terioꝛes.̊ inuidia hoĩs deteꝛioꝛ q; inuidia dy aboli ⁊ ita maiꝰ pctm. 4¶ Cõtra inuidia dyaboli fuit cã oĩs pcti in boĩe. vñ etiã fuit cã inuidie hoĩs ⁊ nõ ecõueꝛſo:q̊ ẽ maiꝰ pct᷑m qᷓ; inuidia hoĩs.⸗¶ Iteʒz inuidia dyaboli ẽ inexpia⸗ bilis ſiue irremiſſibilis.Añ aug.dĩc ꝙ dy abolꝰreus eſt illa inerpiabilit᷑ ̊ inuidia hoĩs ẽ expiabilis: deterioꝛ esad⸗ dyaboli q; inuidia hoĩs.⁊ ita maiꝰ peccatũ. Ad qð dicẽduʒ. qꝙ inuidia dyaboli ſimplicit deterioꝛ eſt ⁊ maioꝛ. ⁊ B ẽ qꝛ inuidia dyaboli ẽ inerpiabilis ⁊ cõ tinua reſpectu hoĩs.vñ ↄtinue ipᷣe inuidet.ſ̊ inuidia ho minis expiabilis ẽ nec eſt ↄtinua illa ſimplicit maioꝛ eſt iſta.¶ Qð aũt obijcit᷑ ꝙ inuidia hoĩs ſit maioꝛ ex au ctoꝛitate Criſo.Dicẽdũ ꝙ Criſo.dic h̊ ratõe cuiuſdã ciꝛ cũſtantie q̃ ẽ circa inuidiã hoĩs ⁊ non circa inuidiã dya boli.hõ eĩ inuidet homĩ vñ rei ſue nature inuidet.ſ̊ dya bolus nõ inuidet rei ſue natuꝛe.vñ demon nõ inuidet de moni:⁊ qtũ ad hãc circũſtantiã loquit᷑ Criſo.tñ ſimpli citer maioꝛ ẽ inuidia dyaboli ſicẽ dictũ ẽ. VUñ etiam ipſe Crilſo.in illa auẽte bñ tangit quõ illoꝝ inuidia ſit ma⸗ ioꝛ ⁊ q̃re nr̃a maioꝛ dicẽs.illi.ſ.demones ad nos inexpi abilem inuidiã hñt ⁊ ideo dẽ maioꝛ.his aũt ꝗ ſũt eiuſdẽ generis ñ inſidiãt᷑.ſ.demones.i.nõ inuideẽt rei ſue natu⸗ re. ido dẽ mĩoꝛ. hbi at.ſ. hoĩes neq; coĩone verecũdãt᷑.i. nõ verecũdãt᷑ inuidẽ rei ſue.⁊ ſic ſe hñt vt excedẽtia ⁊ ex ceſſa ĩ aligbo. illa tñ ĩuidia q̃ ẽ dyaboli ſimplł ẽ maioꝛ. tur de ρatõe inuidie ad alia pcta ſpalit ad pckm ſup⸗ bie. an ſit idẽ pcẽm ꝙ ſuꝑbia.⁊ oñdit᷑ ꝙ ſic.aug.in li.cõ⸗ feſſ. Inuidia de excellẽtia litigat ꝗd te excellẽtiꝰ?g moti Gat ꝗ uũ inuidie ẽ excellẽtia.ſ̊ aꝰ ̊ idẽ ẽ motiuũ ſuꝑbie.& idẽ motiuũ hñt ſuꝑbia ⁊ inuidia. motiuũ eĩ ſuꝑbie ẽ excellẽ tia.vũ dic ibi aug.ſuꝑbia celſitudinẽ imitat᷑.inuidia de excellẽtia litigat.ira ð vidicta:ſᷣ ꝗd te dñe celſiꝰꝗd excel lentiꝰ qd te potẽtiꝰ?vñ ꝑ h̊ ↄcludit ꝙ ꝑuerſe imitãt᷑ te.ſ. teũ oẽs ꝗ lõge ſe a te faciũt ⁊c.̊ pcta q hñt idẽ motiuuʒ ſũt eadẽ.qm pcta ꝑ motiua differũt. & idẽ pctm ſũt ſuꝑ⸗ bia ? iuidia. 1e qð dicẽdũ ꝙ nõ ſũt ideʒ pctm.⸗ Ao obiectũ at̃᷑ dicedũ.ꝙ alit accipit᷑ excellẽtia ꝓut dẽ moti⸗ uũ ſuꝑbie ⁊ ĩuidie qꝛ excellẽtia q̃ ẽ ſuꝑbie nõ ponit ꝙ di⸗ minuat᷑ vł auferat᷑ bonũ ĩ alio.ſᷣ excellẽtia inuidie h̊ po⸗ nit.ĩ ſuꝑbia eĩ ẽ amoꝛ excellẽtie.i.celſitudis.⁊ Gq ẽ mag⸗ tudis ĩ potẽtia vł magnitudis ĩ aliqͥ alio bono.ſ̊ ñ ponit ꝙ auferat᷑ vł minuat᷑ aliꝗd in alio.vñ ſuꝑbo vult excellẽ ſuꝑ alios:̊ nõ appetit rõne ſuꝑbie ꝙ aliꝗs amittat ali⸗ qv. nec auferat᷑ vł minuat᷑ bonũ ſuũ: h̊ appetit excellẽ ſe⸗ ip̃ᷣm. p̊ excellẽtia ĩ inuidia dꝛ ↄꝑatiue.qꝛ inuidꝰvult ſuꝑ alios excellẽ ⁊ eoꝝ excellẽtiã minui vł auferri.⁊ h ẽ qꝛ ſi cut dictũ ẽ appetit excellẽ ſingularit᷑.vñ ſingularitas ad iuncta ẽ ſue excellẽtie.⁊ rõne illiꝰaꝑpetit bonũ ĩ alio mi⸗ nui vel auferri.⁊ ideo dẽ litigare de excellẽtia.⁊ ita nõ ẽ idẽ ꝓpꝛiũ motiuũ hic ⁊ iſ rn H q̃rit᷑ de ̊ qd dicit aug. in li. ↄfeß. puerſe te imitãt᷑ oẽs ꝗ lõge ſea te faciunt q̊ inuid puerſe imitat᷑ deũ ⁊ ſil ſuꝑdo.quõ &̊ hic differt puerſa imitatõ: 4¶ Ad qð dicẽdũ.ꝙ ſuꝑbo imitat᷑ ꝑuer⸗ ſe deũ ĩ appetitu celſitudis.appetit ei ſu ꝑbo celſitudinẽ ſi ue magnitudinẽ. 2 ꝗo te vñe celſiꝰvt dic aug. Inuidꝰ at ceũ ꝑuerſe imitat᷑ ĩ apetitu ſingularitatis ⁊ ĩmutabili⸗ tatis.qꝛ vult ⁊ apetit inuidꝰꝙ ſuũ bonũ nõ eẽt mutabi le.i.ꝙ nõ poſſet minui.nec poſſet ipi noceri ſic ſũmo bo⸗ no nõ põt noceri.⁊ ideo qꝛ nõ eſt ita:inuidet illi a qͥ eſti⸗ mat ſibi ĩ ſuo bono poſſe nocere.⁊ ſic ptʒ diſferẽtia. hmõi:qꝙ ⁊ ſimiliter illa. In alia em eſt cõfoꝛmitas.quia Ro emne ¶Wembrum ſeptumnum . bene dico ꝙ inuidꝰ appetit ſuã excellẽtiã ſicut ſuꝑbo.⁊ ex neg L imo querit᷑ de pcto inuidie. pᷣmo qᷓꝛi hoc ſequit᷑ vltra ꝙ timet ſe eſſe mioꝛem alijs in pᷣſenti vel ſu tur in q̃ vi aĩe ſit.vtꝝ in rõnali vel in cocu in futuro ⁊ ideo inuidet illis. ent piſcibi vel iraſcibili: O aũt ſit ĩ cõcu piſci bili oñdit᷑.qm̃ inuidia ẽ odiũ ſiue doloꝛ. B odiũ ⁊ doloꝛ fũt in vi aĩe ↄcupiſcibili:& inuidia ẽ in ↄcu⸗ tum aug. i li. d vginitate: die dya bolꝰſupbiẽdo mui⸗ dus fact??. ⁊ ꝑ h̊ vult ꝙ ex ſuꝑbia generat᷑ inuidia.ſᷣ ſu⸗ perbo ĩ eo ꝙ ſuꝑbo eſtimat ſe eẽ ſuꝑ alios ⁊ maioꝛẽ illis ex ſuꝑbia naſcit᷑ iuidia ſił cũ illa:̊ i ſuꝑbo ẽ inuidia ſᷣ ſuꝑbo eſtimat ſe maioꝛẽ ̊⁊ iuidꝰ.aut ſil idẽ ſe eſtiat ma iorẽ ⁊ mioꝛẽ.ẽ & aliqñ ĩuidia ipᷣiꝰ ſuꝑioꝛis ⁊ ñ ſꝑ mioꝛis Itẽ dic greg: ſꝑ iuidia de ſuꝑbia naſci ſolet.⁊ itcrũ aug.· dic. ꝙ ſuꝑbiã ſequit᷑ inidia tãq; pediſſeq̃ ꝗbo duobo afis dy abolꝰ:dyabolꝰẽ.Et iteꝝ augu.ſuꝑ geñ.dic ꝙ inuidẽdi cã ẽ ſuꝑbia q̃ ẽ amoꝛ ꝓpꝛie excellẽtie.ſi ̊ ſuꝑbia ſꝑ ẽ excellẽtioꝛis ſiue ſuꝑioꝛis vel ſimplr vel ſᷣm eſtima⸗ Membrũoctauũ CcCtauo querit᷑ reſpectu cuiꝰ? iuidia.ſ.vtꝛũ difficile.ſicut ẽ bonũ penitẽtie.⁊ ideo inqꝗtuʒ tale odit illud nõ inꝙtuʒ bonũ ſibi.⁊ ideo qꝛ inuidꝰ odit bonum qð eſt alij bonũ ſibi tñ nociuũ:iſte aũt nõ odit bonũ ꝓpꝛi um vt ſic ſed inituz eſt ei graue ⁊ laboꝛioſuʒ:nõ dicitur iſte inuidꝰ ꝓpꝛie.ſed ad modũ ſe habẽs inuidẽtis ſibi.qꝛ ſcʒ odit illuo qð eſſet ei bonuʒ ſi faceret.nõ tñ odit illud q; bonũ:ſed qꝛ malũ vel nociuum ſiue penale.⁊ ſic patet cuiꝰſit inuidia ⁊ reſpectu cuiꝰ fit. embrum nonum Ono querit᷑ cui oponit᷑ inuidia.⁊ videt piſcibili. O aũt odiũ ⁊ doloꝛ ſũt in ↄcupiſcibili ptʒ.qm ſit inuidia reſpectu paris vel reſpectu ſu⸗ “DRU ↄtraria nata ſũt fieri in eadẽ vi.ſᷣ amoꝛ ⁊ odiũ ſũt ↄtra⸗ perioꝛis vel reſpectu inferioꝛis.videt᷑ ̊ ꝙ Eba/† Q ria.gaudiũ ⁊ doloꝛ ſũt ↄtraria.ᷓ cũ amoꝛ ⁊ gaudiũ ſũt ĩ inuidẽ ſp ſit reſſ pectu ſuꝑioꝛis.qꝛ dĩc gꝛeg. ↄcupiſcibili:odiũ ⁊ doloꝛ ſũt ĩ ccupiſcibili.¶ Ad oppo⸗ Inuidere nõ poſſumꝰ miſi eis quos nobis in aliqͥ melio lon ſitum inuidere ẽ ſibi diſplicẽs nolle vidẽ.ſᷣ nolle vidẽ ad res putamꝰ.q inuidꝰillũ cui inuidet ſꝑ reputat meliorẽ nii⸗ vim rõnalẽ ꝑtinet ſic ⁊ velle vidẽ:ꝗ̊ inuidia ẽ ĩ vi rõnali ⁊ ita ſuꝑioꝛẽ.ſꝑ ꝗ inuidet illi quẽ eſtimat eẽ ſuꝑioꝛẽ ⁊ nõ ale Itẽ Seneca loquẽs de inuidia dic. Quicꝗd mente fu pari vel inferioꝛi.¶ Ao oppoſitũ aug.ſuꝑ geñ.ad lit.di⸗ Ru⸗ gimꝰ:ingeſtũ oculis vix videmꝰ.ſi ̊ videre ad rõnalem cit. Qui amãt excellẽtiã vel paribo inuidẽt ꝗ equãt᷑ vł diſin vim ptinet:q̊ꝛ in uidẽ.¶ Oꝛ aũt ſit ĩ iraſcibili videt᷑.qꝛ ſuꝑioꝛibo ꝗbo nõ equãt᷑.vel inferioꝛibo ne eis equãt᷑. ĩ⸗ cpit vt dic aug. in li.ↄfeſſi.Inuidia litigat de excellętia.bᷣ liti uidẽ eſt reſpectu paris ⁊ reſpectu inferioꝛis nõſoluʒ re⸗ onn gatio ẽ in iraſcibili:̊ inuidia erit ĩ iraſcibili.¶ Et dDicẽ ſpectu ſuꝑioꝛis. qð dicenduʒ ꝙ inuidia inqtum et dum ꝙ ſic ſupꝛadictũ ẽ ꝙ in inuidia ſũt tria.quoꝝ vnuʒ hmõi ſemꝑẽ reſpectu ſuꝑioꝛis vel in pᷣſenti vel in futuꝛo ter. eſt pᷣncipale: reliquũ ↄſequẽs ad illud ⁊ maifeſtatiuũ il⸗ ſuꝑioꝛis dico vel ſimpłꝛ vel ſᷣm eſtimatõeʒ inuidẽtisvñ die lius.Pꝛimũ ẽ diſplicẽtia viſionis ſiue q̃ eſt ſᷣin viſionẽ.2⸗ inuidẽt paribo.nõ quia pares:ſed ne fiant illis ſuꝑioꝛes ung bec duplicẽtia dẽ nõ acceptatõ.Scõm ẽ doloꝛ vel odium 7 inuidẽt inferioꝛibo.nõ quia inſerioꝛes:ſed ne equãtur nnd 2 illũ doloꝛẽ vel odiũ manifeſtat᷑ illa diſplicẽtia viſio⸗ hoc etiã aſcendãt intãtuzʒ vt fiant ſu ꝑioꝛes. Inuidẽt lun nis ſiue illa nõ acceptatõ.Terciũ vo ẽ ĩ qͥ radicat᷑.ſ.ira autẽ ſuꝑioꝛibo quia ſunt ſuꝑioꝛes.vnde reſpicit inuidia wol qtuʒ ̊ ad pꝛimum eſt inuidia in vi rationali.qtum ad ſemꝑ ſuꝑioꝛeʒ.vel in pᷣſenti vel in futuro.⁊ hoc ſatis be⸗ idi ſenoe Rel olili oñtez GiiA eſt in cõcupiſ Tirin⸗ ffieik. ne vterminat auctoꝛitas augu. erenter ſicut ſupꝛadictũ eſt. q;tum vᷣo ad radicẽè eſt in vi ſe 4 H iraſcibili ⁊ ᷣm iſn ꝓcedunt fatones. CConſequẽter 9 Ueri S . . „ S— dbu c etiꝗ qu eri S tur vtꝝ quis poſſit inuidẽ ſibipi.⁊ oñdit᷑ ꝙ ſic.qm.xiiij. 9 1 — ee Ecci.dicit᷑.qui ſibi inuidet nihil ẽ eo nequiꝰ.ex quo vi⸗ tur cuiꝰſit inuidẽ.⁊ pᷣmo q̃rit᷑ vtꝝ hoĩs mĩoꝛis ſit inuidẽ etur ꝙ aliquis põt inuidere ſibi.¶ Item caritas ⁊ in⸗ hoc ẽ querẽ.vtꝝ oĩs ꝗ inuidet neceſſaꝛio miĩoꝛ ſit illo cui uidia oꝓponũt᷑.ſed caritas reſpicit nõ tm̃ bonũ alienum 1 inuidet ĩ eo ꝙ ſic vel ſᷣm veritatẽ vel ſaltẽ ſᷣm ſui eſtima⸗ ĩmo etiã ꝓgꝛium bonũ.⁊ inuidia reſpicit vtrũq; vt ſic tionẽ.vt.ſ.credat ſe eẽ mĩoꝛẽ illo. Et oñdit᷑ ꝙ ſic.qm.v. nõ tm̃ in odio boni alieni ĩmo etiã odio boni ſui.ſᷣm qð e Job hꝛ.ꝙ ꝑuulũ occidit ĩuidia. oꝑtz ncc̃io ꝙ illeꝗ iui dicit᷑ in pᷣs.Qui diligit iniq.odit aĩaʒ ſuã.¶ Ad oppoſi i⸗ det alij ſit ꝑuulꝰ.h̊ ẽ mioꝛ vel inferioꝛ ſᷣm veritatẽ.vl ſal⸗ tum glibet naturalit amat bonũ ſuũ.ſ amare bonũ ſuũ tem ſeipᷣm reputet mĩoꝛẽ.⁊ h etiã dic glo.ſuꝑ illũ locum eſt odire ſibi oppoſita ↄtraria.&ᷓ nullꝰodit bonũ ſuũ.ſed e⸗ ꝑuulũ occidit iuidia ei iuidet quẽ putat eẽ maioꝛẽ.¶ Itẽ quicũq; inuidet alicui odit bonuz eiꝰ.ergo nulloinuidet 6 Geg. niſi ip̃e alio infeꝛioꝛ exiſtet: de bono illiꝰnõ dolét. Abi. Solutio dicendũ q; ꝓpꝛie loquẽdo nullꝰſibi inui it ſemꝑ ꝗ inuidet mĩoꝛ ẽ vel mioꝛẽ ſe reputat.¶ Ytẽ hiero. detſtn põt ſe habẽ ad modũ inuidẽtis ſibi.⁊ hoc haben⸗ o⸗ ſi inuideris mioꝛ eris.nã ꝗ inuidet mĩoꝛ ẽ.¶ Ad oppoſi do ſuũ bonũ odio.nõ inqtuʒ bonũ:ſů inqᷓtũ ei nociuũ.ſ. on Sm ꝙ appᷣhẽdit bonũ ſpuale qð eſt ei graue ⁊ laboꝛioſuʒ vop tionẽ:̊ ⁊ ĩuidia q̃ ipᷣaʒ ſeꝗt᷑ ⁊ ex ipᷣa naſcit᷑.qꝛ alit ei nõ ↄfoꝛmat᷑.⁊ ita ĩuidꝰ nõ Bemior B qð dicẽduʒ ẽ.q; ꝙ caritati.ꝑ hoc qð dĩc aug. Abi eſt inui⸗ lobet inuidia inqtuʒ hmõi ſꝑẽ mioꝛis vel inferioꝛis.⁊ h̊ vel ꝗ dia ibi amoꝛ fꝛafnitatis eẽ nõ põt.ſᷣ amoꝛ epe mĩoꝛ ẽ ᷣm veritatẽ vel ꝗ mioꝛẽ ſe reputat vñ inuidꝰvt ſic frafnitatis ẽ caꝛitas.g inuidia oꝓponit᷑ ſa Unſint ſꝑ mioꝛ ẽ vel mioꝛẽ ſe reputat.¶. Ad rõnes in cõtrariuʒ ritati.¶ e aũt oꝓponat᷑ miſericoꝛdie videt᷑. quoniã mi Wkiin dicẽduʒ ẽ.ꝙ ſuꝑbo nõ eſtimat ſe ſuꝑioꝛeʒ reſpectu eiꝰcui ſericoꝛdie eſt cõpati alienis malis ⁊ cõgratulari alienis Teino inuidet:h̊ reſpectu alteriꝰ. reſpectu aũt alteriꝰcui iuidet eſtimat ſe eẽ inferioꝛẽ.⁊ h̊ vel ĩ pᷣſenti vel in futuro.vel ſi reſpectu eiunſdẽ ꝑſone: h̊ tñ eſt tuʒ ad diuerſa q̃ ſunt in illa ꝑſona.vñ dy abolꝰreſpectu alteriꝰin hoĩe inuidebat ⁊ reſpectu alteriꝰ ſuꝑbiebat vt videbit᷑. vñ licet ſint ſił: nõ tñ reſpectu eiuſdẽ. ⁊ ideo nõ ſequi? incõueniẽs.aliqs bonis.ſed ↄtrariũ facit inuidia:qꝛ gaudet de alieno ma⸗ lo ⁊ dolet de alieno bono.ergo oꝓonitur miſericoꝛdie. 4 aũt oꝓponat᷑ gaudio qð eſt fructꝰſpũſſct̃i oſtendit ſic.qꝛ gaudiũ illud ẽ de bonis ꝓximi.⁊ ſiłʒ inuidia eſt de illis ꝑ oꝓpoſitũ qm̃ triſtat᷑ de illis.̊ opponũtur inuicem t dicẽduzʒ.ꝙ inuidia cũ oibo iſtis hʒ oppoſitõeʒ ſed em bene põt ſe eſtimare maioꝛeʒ qᷓ ſit reſpectu alicuiꝰ:2 ñter.qm̃ in inuidia intelligit᷑ odiũ.⁊ ratõne illiꝰoxpo⸗ . 1 minoꝛẽ reſpectu alteriꝰ.dicit᷑ ant dyabolꝰſuꝑbiẽdo effe⸗ nitur amoꝛi vel caritati:qꝛ odiũ illud eſt de bonis pꝛoxri ee ſode ctus inuidus.q; ſuꝑbiendo cecidit.videns aut ſe cadere mi que caritas reſpicit ꝑ oꝓpoſitum. Item in inuidia in ſa win inuidet homĩ quẽ videbat poſſibilẽ ad bonũ ad qð ꝑſu⸗ telligit᷑ doloꝛ.⁊ ratõne illiꝰdoloꝛis oꝓponit᷑ miſcðie:quia Pon 1 am ſupꝑbiã factꝰfuit impoſſibilis.⁊ licet inuidia naſcat᷑ inuidia dolet de alienis bonis ⁊ gaudet de malis alie⸗ iß loe & ſuꝑbia:nõ tamen oꝑtet ꝙ ſi hoc eſt ſuꝑioꝛis inqtum nis.miſericoꝛdia aũt ecõtrario ſe habet ſᷣm ꝙ habet᷑.xij t⸗ ¶ Lueſtio clvj. dg Bo. gaudere cum gaudentibo flere cum flentibo. hoe eſt ſtinguant᷑ iſte diſſinitiones/ qm bee vltima ñ videt poſſe rer em̃ opus miſcdie. Item in inuidia intelligit triſticia. rõ⸗ ſtare cum pꝛima ⁊ ſecunda. qm in pᷣma determinat᷑ ira ꝑ iſhll neg eius ꝙ in inuidia eſt triſticia:oꝓponit᷑ gaudio qð eſt motum. rllle mot?eſt inſurgẽ ad penã inferẽdaʒ. ad haãc — fructus ſpuſſancti.a ſic diuerſis oponit᷑ inuidia ⁊ Im di Mlen ſilr vidꝛ redire ſcõa en Nar v gr pma ſedᷣa dẽ mo⸗ uerſas rõnes vt dictum eſt. tus oꝛdinatꝰad vindictã:pᷣ in qrta qͥ eſt aug.dẽ vꝛiuʒ.qm̃ . 4 9 F 3cy S; Jas e n rnpeen . em brum de cim um . dẽ ira triſticia ex impotẽtia vlciſcẽdi ſe. S n viðꝛ hec diffi⸗ eZc- lei & e )* tapte hi WeEenn wenmmmmn nitio poſſe ſtare cũ pᷣma. Pꝛeterea ſi ira dꝛ motus.aut * ſi Ecimo queꝛit᷑ de dꝛa inuidie ad emulatõʒ: motꝰq eſt oꝑatio· aut motꝰq ẽ paſſio phᷣs em̃ diſtinguit 6 Ne naʒ vident᷑ eẽ idem inuidia ⁊ emulatio.qm int opatõʒ 2⁊ paſſionẽ Si paſſio.tunc Gdebẽt diffiniri ꝑ K — Criſ.indinter accipit vnum ꝓ alio.h̊ at ñ paſſionẽ. ꝛet.iraß m ꝙ ẽ paſſio ẽ pena. g ira qẽ pcẽm lio facẽt ſi hꝛẽnt dꝛam.¶ Itẽ in ps.i oli emn⸗ nõ ẽ paſſio ino ad ipᷣm ſeqt᷑ paſſio. ira q eſt peẽm opa⸗ or lari in malignãtibo.⁊ emulari ibi ẽ inuidẽ. ſi ẽm̃ vnũ ſu⸗ c tio.q¶¶ Sʒ ð dam̃.oꝑatio ẽ motꝰ ꝗẽ Fm naturã. paſſio vᷣo n53 mit᷑ ꝓ alio in ſacro canone:jᷓ idem ſunt.(Zild oppoſituʒz eſt mot?ꝗ p̃ter naturã eſt. ſi ᷓ motꝰpet᷑i dẽ eſſe pᷣter nataʒ , gał.v.manifeſta ſunt oꝑa carnis emulatões. inuidie ⁊c. Cira inqtũ pctẽm dẽ eſſe ĩ genẽ paſſionis ⁊ ñ in genẽ opa ! oſtat ꝙ ibi numerat emulatõʒ ↄ inuidiam.⁊ vnũ ab alio tõis. ira ẽ motꝰ ꝗ eſt paſſio nõ ꝗ eſt opatio. Pꝛeterea i, diſtinguit:nõ ſunt idem. t dom ꝙ duobo mõis ac⸗ quõ ſtat cũ illa ipa diffinitõ quã ponit phᷣs.ꝙ ira ẽ appeti e⸗ cipit᷑ inuidia.vno mõ put petm capitale dẽ. ⁊ ↄtinet in ſe tus pene.qm̃ hmõi axpetitꝰpᷣcedit illam inſt urrectõʒ quaʒ n omnes ramos ꝓcedẽtes ab ipa tanꝙᷓ a ſtipite.⁊ G̊ mõ ↄti⸗ di p Diffinitõ. Alio g mõ idẽ dñt vel ſunt rõnes eiuſ⸗ D er net emulatõʒ. nec dĩt emulatio ab inuidia: ĩmo vnũ ẽ al⸗ ſſeſalr em. ¶ Solõ. dom ꝓ ira duplex eſſe bʒ.lſ.eẽ nature 2 eẽ 7 5 tex. m aũt ꝙ ſumit vtꝝ q; ꝓpꝛie ⁊ Fm ꝙ ſumit᷑ gal.v. vbi moꝛis.ſm ꝙ hʒ eẽ nature ſic diffinit᷑ a dam̃. ꝗ ira eſt fer⸗ S” dic emulatões inuidie. Inuidia em̃ ibi dẽ in coꝛdeemu⸗ uoꝛ ſang nis ⁊c. ab aug.cũ dic. Ira ẽ triſticia ex impoten latio in oꝑe.vñ dic glo.q emulatões ſunt qñ duo ad idẽ tia ⁊c. YOra em̃ cũ ſit paſſio ↄiuncti.cãm bhʒ ex ꝑpte coꝛꝑis L tendũt.⁊ ſic dẽ inuidia in actu interioꝛi: emulatio at᷑ in ex ꝑte aĩe.cã ex ꝑte coꝛꝑis tangit᷑ in diffinitõe dam̃ cã actu vel effectu exterioꝛi.⁊ G̊¶ mõ diſtinguunt᷑ ab inuicem eiꝰex ꝑte aĩe dat᷑ in hac diffinitõe aug.⁊ ex his hʒ ira ſu⸗ emulatio ⁊ ĩuidia.⁊ ſic ſumit᷑ ibi.ſumẽdo tñ generatr in⸗ um eſſe. YItẽ ira bʒ eẽ moꝛis.ꝛ ſic ingꝗrimꝰ de ipᷣa H. ꝗ log⸗ uidiã: ſic accipit᷑ in ſcptura ſacra vnũ ꝓ alio ⁊ ecõuerſo. mur de ira ꝗᷓ eſt petm. qtum ad h̊ eſſe diffinit᷑ a Caſſio. emb de imum 2 a pho 7 a Ka. Mat. v. qm diffinit᷑ ab eis ira ꝓput deoꝛ⸗ brum vndecimun dinat ab optimo.⁊ illud ẽ ᷣm eſſe moꝛle qͥ vicium eſt vel Ndecimo querit᷑ vtꝝ inuidia ſit mat oĩm pctm.qꝛ nõ rõne paſſionis pure dẽ pctm imo pena.ßᷣ cuz pctoꝝ.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.diẽ Crib. in omeł.lv. H̊ dic actionẽ q̃ndam ꝑ quã deoꝛdinatiua ẽ ab optimo fi⸗ Feꝛa venenoſa ẽinuidia neqtia excuſatõne „Tet;Ne: eo ꝙ deoꝛdinat hoĩem qtũ ad ꝓxim ⁊ et qᷓtum ad deũ 1 Dhab. f (buata,/ oim cã z i maloꝝ. Ad oppoſitũ X . vult em expetẽ a ſe vindictam qua nõ dʒ niſi deo nullo iu Zbob.iiij. Suꝑbiaʒ in tuo aĩo dñari nõ ꝑmittas.ex ipᷣa 1* 9 dice ↄſtituto ſub deo expetẽ.¶ Et dom ẽ ꝙ diffinitõ au em ſumpſit initiũ omnis ꝑditio.omne gͤ pct̃m cauſat᷑ ex ⸗ gu. rTſpicit iram ꝓut ẽ paſſio.pᷣma vo diffinitõ 2 ſcdᷣa dãt᷑ ſuꝑbia. ꝭ ⁊ inuidia cauſat᷑ ex ſupbia.̊ non ẽ inuidia mr ira ĩiqtũ ẽ actꝰ. Eſt eĩ iraſcibile ↄſideraẽ vt ẽ vis paſſi⸗ eehe ſeſue, ſaſe oĩm maloꝝ. qð dm ꝙ cũ inuidia dẽ m̃ oim ma⸗ ua ex appꝛehẽſione apparẽtis nociui cui nõ credit reſiſtẽ. loꝝ h̊ non dẽ pſe ſ̊occaſionalr. qꝛ H eſt dictu. inmdia eſt Et ẽ iteꝝ vis actiua.pᷣmo mõ eſt in ea paſſio ex impoten· mr oĩm maloꝝ.i.nocumẽtoꝝ ꝗbo noceł primo. pᷣ cuʒ dẽ tia vlciſcẽdi.ſcðᷣo mõ eſt in ea actꝰ ꝓut inſurgit ad vindi ſuꝑbia initiũ omnis mali H intelligit᷑ ſiue in ſeipſo ſiue ĩ ctam ⁊ ſ̃m has duas rõnes diſtingui pñt ſupᷣdicte rões. elio. Eñ ſuꝑbia dyaboli initiũ eſt ois mali ſiue ĩ dyabo⸗ ex pte ꝗᷓ eſt ꝑaſſiua due diffinitõnes. ex pte q; actiua alie lo ſiue in alio.vñ inuidia eſt mr̃ oĩim maloꝝ.i.nocumen due. 4Et nondnm de diffinitõe Rab. ADat. v. Ira ẽ om in genere. ſ. reſpectu pximi.ſuꝑbia vlr reſpectu ſui 2 nis motꝰmalus ad nocẽdum.ꝙ dẽ oĩs ibi.i.ꝑfectꝰ.ad no alteriug. tandũ illũ motũ ire ꝗ eſt in ꝓhibitõe. pt᷑ em dici oĩs motꝰ DD e ira vlr. ⁊ tunc ↄpᷣpendit motũ ire cui dſeilnt⸗ motũ ire cui ñ õ * ↄſentit᷑.vñ tunc ↄpᷣhendit pᷣmũ motũ cui non ↄſentit᷑ de 3 Dẽ ibidẽ in glo.ſubitꝰmotꝰcui nõ ↄſentit pàſſio ẽ.cũ autè 2. — ⸗⸗ = Dnſe E uenter d E ↄſentit᷑ paſſio.⁊ tũc eſt moꝛs ĩ domo.⁊ ſic intelligit Hoĩs r pas „ Se r 4 ce⸗ vlr vt dicat᷑ ſꝑ ira motꝰg eſt in iraſcibili ex libidine ſiue dum eſt v pcto ire. Et. circa quaʒ plura ↄſentiat᷑ ipi ſiue nõ.Si at᷑ intelligit᷑ oĩs.i.ꝑfectꝰtũc coar ſunt ingreca. Et Pmo qriẽ ad ſit ira im veherf tak ad illi motũ q cadit in gſenſm rorb i Ach ſcðm do ronem.Scðdo vtxꝝ iraſci ſit malũ p̃ᷣm ſe. qſitum dᷣm.ꝙ oꝑatio ⁊ paſſio dicunt᷑ multiplicit.oꝑa⸗ Zut no ſab ſnnp „»vohr . Tercio vtꝝ ſit aliq qtuoꝛ paſſionũ vel 1 tio em pr̃ dici actus potentie naturalis.⁊ ſm hoc non id turbationũ qᷓs ponit Aug.2 tulli? Quarto qrit᷑ de moti⸗ cet᷑ petm.vel pt᷑ dici actüs libidinoſus ipius potentie. - F & c* P vohte no hypcki. Quinto querit an ſit pcim. Sexto an ſit capi⸗ hm hoc eſt pctm. Similr paſſio pt̃ dici dupliciter.vnoꝰ tale petm. Septimo de ↄpatõe eiꝰ ad innidiam. Octauo Fm ꝙ cadit in genẽ q̃litatis. alio mõ ſᷣm ꝙ cadit in genẽ , an lint ibi ille dꝛe moꝛtale veniale. Mono de qjntitate b⸗ aſſionis. ſic eſt pena ⁊ ſeq̃la pcti. ᷣm ꝙ cadit in genẽ qua , peti in ſe ⁊ in oꝑatõe.Decimo an ſit cã oim maloꝝ. ẽn Rtatis diẽ q̃ndam diſpoſitionem potentie:que relinquit . deimo & epoſpoſito. Duodecimo de pena huiꝰ pcti. ex ampꝛehenſione motiui. ⁊ vno mõ eſt ſm aliam naturã pA& Hrrlä mbꝛ um beumum pᷣmitus inſtitutam.alio po mõ ſm naturam coꝛruptam. EA4 Peim ⁊ te hoc expᷣſſius loquit᷑ dam̃. in tractatu de paſſione ⁊ ¹ operatione. Eßßo ſic ponit᷑ a Caſſiodoꝛo ſup ill ps. . eP 1 P . e * 1 1* — abo h e r Ecundv querit᷑ vtrum iraſci ſm ſe ſit ma. ſi end ſer ebn t E⸗ Oñe ne in furoꝛe tuo ⁊c. Vnaẽ diffinitõ zj 6 talis ẽ. ꝗra ẽ motꝰ animi ocitatjad penam 3 .* — BVPuocans as inferẽdam. Itẽ alia diffinitõ eeq ponit᷑ ſupꝑ illud. v.Dat. Ego aĩẽ dico g iraſcit᷑ fratri lum vł pctm. Ad quod ſic Joh. Criß. Ira . A ſuo ꝗ talis ẽ. Ira ẽ ois motꝰmalus ad nocendũ. Tercia ſci non eſt pctm. ſed in tempanee cauſe. ponit᷑ a dam̃.ra ẽ feruoꝛ eiꝰꝗ circa coꝛẽ ſangnis ex va⸗ . ideo ipſe addit ad illud qð dẽ Aat.v.om poꝛatõe fellis vel p returbatõnem fiens. Ofta eiꝰ diffi⸗ nis qui iraſcit᷑ fratri ſuo reꝰ erit iudicio verum eſt ſine nito ponit ab Aug. q talis ?. Ira eſt triſticia ex impotẽ uh⸗ poc eſt ſi ſine cauſa iraſcitur. ergo iraſci ſm tia vleiſcedi ſe ⁊ accipit eam ex pho. ¶ Querit vrx di ſe non eſt peccatum.4l ꝓten dicit Eriſoſtomus ps. Jra⸗ . w Brgteynt honen „☚ ſcimini 2 nolite peccare.̊ ↄceſſit iraſci ꝓhibuit peccaꝛe &iraſci ſm ſe non eſt petm. Item iraſci im ſe eſt cõe ad iram ꝑ zelum ⁊ iram ꝑ vicium ſ̊ malũ pcti inqtũ hmõi nunqᷓ eſt cõe vicio ⁊ vᷣtuti.iraſci aũt ſm ſe cõe eſt vicio ⁊ — „ £ vᷣtuti:qm̃ ira ꝑ zelum ᷣtus ⁊ ira ꝑ vicium/ vicium eſt. ᷓ iraſci ſm ſe nò eſt pctm.¶¶ Itẽ xpᷣc aſſumpſit omnes nr̃as paſſiões indetracta biles.illas at᷑ q̃ detractabiles ſunt ñ aſſumplit. p ipᷣe aſſumpſit iraʒ vtʒ Yoh.ij. qm eijecit emẽ tes 1 vendentes de templo.vñ et᷑ ſubdit᷑ ibi illud. Zelus domtue comedit me.⁊ dic glo.ꝙ zelus eſt feruoꝛ animi q̊ mẽs abiecto humano timoꝛe ꝓ defenſione veritatis at tendit᷑ira igr̃ ſᷣm ſe non ẽ malu.⸗. Ytem Dam̃.dic.ꝙ ira eſt deſiderium punitõis ſed illud ẽ ngins: qꝛ pt fieri ex cã bona ⁊ ex cã non bona.vñ bene ⁊ male pt fieri.ſ.vł ʒe⸗ lo iuſticie vel libidine vindicte.qᷓ ira ſᷣm ſe nõ eſt malum. Item nullus actdicens ex ſe defoꝛmitatem eſt in deo. ſi iraſci de deo dꝛ relinꝗt᷑ ꝙ nonẽ actꝰ de ſe dicẽs defoꝛ: mitatem. non g eſt actꝰculpabilis de ſe. minoꝛ ptʒ dẽ in ps.iratꝰeſt fuꝛoꝛe dñs.⁊ in multis alijs locis ſcpture ſile br. ¶ Ad oppoſitũ dꝛ ſuꝑ illud Mat᷑.v. ego at dico vob qꝛ oĩs ꝗ iraſcit᷑.glo.plus impono oĩno nõ iraſci:& iraſci m ſe oĩno ꝓhibitum eſt a ſaluatoꝛe.ſ̊ omne tale ẽ malũ ſm ſe nam eo mõ eſt malũ qͥ mõ eſt ꝓhi bitum. ſi q̊ Em ſe eſt phibitũ.pᷣm ſe eſt malum.¶ Itm̃ ſuꝑ illud. Iraſcimi noli.pec.glo.venialis eſt ira ꝗᷓ nõ ducit᷑ ad effectum. ſi ducit᷑ ad effectum malũ eſt:ſi et non malũ eſt.ſ̊ omnis ira vel ducit᷑ ad effectũ vel nõ ducit᷑.qͥ omnis ira ẽ pcem. ſcʒ ſᷣm oẽm ſui dꝛam.ſ̊ omne tale ẽ ᷣm ſe malum.qꝗ̊ᷓ ira ẽ ᷣm ſe malum.lItẽ omne qð ebetat mentem q̃ eſt ima⸗ go dei in nob malũ eſt.̊ iraſci ſᷣm ſe ẽ hmõi: iraſci ſᷣm ſe eſt malũ.minoꝛ ptʒ.v. Job. puulum occidit inuidia ⁊ viꝝ ſtultum intſicit iracudia.ex qͥ pʒ ꝙ iꝛa facit ſtultũ.i. obſcuratam mentẽ.⁊ ſiłr illud pt᷑ trabi ex glo.4 Sittr il⸗ lud ptz ex greg. ꝗ dic q̃nta iracũdie culpa ſit penſemus. ꝑ quam du manſuetud amittit᷑:fratne imaginis ſilitu⸗ do viciat᷑. ¶ Item greg.in moꝛa.ꝑ iram ſplendoꝛ ſctciſpũs excludit᷑ cum menti iracũdia ↄfuſionis tenebꝛas incutit Item ibidẽ dẽ.q.ſ.ira dum gꝗetem mẽtis tollit.ſpũſſan ctus ibi nõ geſcit.igr ira eſt malũ ſm ſe ſiue iraſci.¶ Itẽ Dyo. Iraſcibilitas m naturaʒ ẽ in carne.in homĩe vo pᷣter naturã:qꝛ hõ eſt animal mãſuetũ natura.manſuetu do at᷑ ⁊ iraſci ogonunt᷑.iraſci ꝗᷓ eſt pᷣter naturã in homie ſine Sj.ꝗ̊ iraſci malum ẽ: qꝛ non ꝓcedit ex natura neq; ex gra.S ꝓcedit ex velle vicij.qꝛ nõ eſt niſi triplex velle.ſ.na⸗ ture. grea vicij. ¶Ad qð dᷣm. ꝙ iraſci m ſe non ẽ ma⸗ eſt bonum gre.ſic ptzʒ.v.ad eph.ſuꝑ illud.Iraſcimĩ ⁊ no li.pec.glo.iraſcimini vobiſmetipſis de pᷣteritis pctis qð lum ſiue pctm.vñ non ſꝑ eſt malu culpe.ĩmo alicm̃ die q eſt penite.qd eſt em hõ penitens niſi hõ iraſcẽs ſibi vt ac cipiat veniam.i.deſeipſo exigit penam.⁊ ptꝰ ſeqt᷑. Indi⸗ namini vobiſmetipſis tanta vehemẽtia vt peccare deſi⸗ atis.q; ſuꝑ hanc iram no occidit ſol iuſticie:ᷣ potiꝰ illi irradiat llð iraſci deterininat bonum gr̃e qꝛ vᷣtuoſum eſt illud. Item aliqñ determinat bonũ nature ſic loꝗt᷑ de ipᷣ̃a Dam̃.cum dic.ꝙ ira eſt ſeruoꝛ ſangnis ⁊c̃. Itm̃ ali⸗ ñi terminat malũ pene.ſ.Fm ꝙ impoꝛtat penam q̃ndã aliqñ dic̃ cum culpa aliqñ ſine culpa. ꝓut ſine culpa ⁊ ꝑturbatõe ſic fuit in xpᷣo.xpᷣc em̃ aſſumpſit penalitates ⸗⸗ nras ⁊ anguſtias ad liberatõz generis humani:łſ ſine ꝓ turbatõe accepit illas. Itm aliqn dic malũ culpe ᷣm ꝙ hẽ Mat᷑.v.ſuꝑ illud.omnis ꝗ iraſcit᷑ fratri ſuo.glo.ſubi nſu/p tus motꝰcui nõ oſentit paſſio eſt. acoidẽte ↄſenſu/ paſſio eſt moꝛs in domo.⁊ tangit ibi iram venialem 2 mõꝛlem. venialis dꝛ ꝓpaſſio.mõꝛlis cui ↄſentit᷑ naʒ ſicẽ diẽ glo· eo dem ca.ſuꝑ iſlud.ꝗ viderit mulierẽ. ꝓpaſſio eſt ſubitꝰmo tus ſine deliberatone boni vel mali opis:paſſio ẽ affecta tio deliberati animi ſi ſit locꝰpficiendi. vñ ira ꝓpalſſio eſt venialis:qꝛ hec ẽ motꝰire pᷣmꝰꝗ non ẽ in pfate nẽa cui nõ pᷣbet᷑ ↄſenſus.vñ glo.ſuꝑ illud.Jraſcimi.dic.ſi motꝰani mi ſurgit ꝗ non eſt in pfate nr̃a:non ei ↄſentiat rõ:veni 4 vel turbatio ſeqns ad iram eſt talis: imo q̃dam pꝑturbat ſapientes.ſ.ira ꝑ ʒelum.vñ.y. Sob.glo. alia ira èſt quaʒ impatia:alia quaʒ zelus facit.illa ex vicio: hec ex vᷣtute. Hhac ſcʒ ira ꝓ zelum iraſci:ſicẽ ⁊ nr̃is ita erroꝛibo ꝓrimoꝝ debemꝰq melioꝛẽ riſu.qꝛ ꝑ triſticiam vultꝰcoꝛrigit᷑ ꝓxi⸗ mꝰ:p non dʒ ⁊ hec menti dñari vt ancilla ſub eſſe rõni ne ſit immoderata.hec ſapientes ↄturbat ſ ira ꝑ viciuʒ ſtultos trucidat: Ad q̃rtam rõeʒ dõm eſt q iraſci acci⸗ pit᷑ triplicit. lno mõ iraſci vicijs.⁊ iſte motꝰqͥ hõ potuit iraſcivicio alteriꝰ.potuit eſſe in natura pᷣmo homini in⸗ ſtituta:vt ſi adam motꝰeſſet ex imꝑio rõnis ↄ petẽ̃m eue. tũc em vis iraſcibilis ⁊ ↄcupiſcibilis oꝛdinate mouerẽt᷑ ad imꝑium rõis.Eſt iteꝝ iraſci qð egredit᷑ ptꝰcoꝛruptõ nem nature.⁊ h eſt duplex: out ꝓut eſt pena: aut ꝓut eſt culꝑa.ſiue aut ſic aut ſic dicit᷑ eſſe ſm naturam ĩ carne. . cIS&οNDß[ g ſeß alis em̃ ira eſt qᷓ̃ non ducit᷑ ad effectum. Si D querit᷑ de ſen iraſci ſᷣm ꝙ de ipo loꝗ ¶Math.v.tũc dicimꝰꝙ iraſci diẽ o malum culpe ſim ꝙ, mali culpe ↄptinet veniale moꝛle. t. c vc, ne⸗ iraſci tñ ſᷣm ſe nõ dic malum culpe:ſᷣ diẽ ⁊ malũ ⁊ bonũ 1 aſt. ucß 4Ad rõnes ꝗ̊ in cõtrariũ ⁊ pᷣmo ad pᷣmam dom.ꝙ mat᷑. malj aliſs· v.loqꝗt᷑ de iꝛa q eſt malũ culpe.⁊ et᷑ de illa ꝓbpibitõe qᷓ fitin la⸗dicun ipe ↄcernit iraſci ſᷣm ꝙ de ad oſenſum. vñ il arnpit g ud ꝓhibet ipᷣe:qꝛ eſt moꝛle. ſᷣ̊ non ꝓhibet ipᷣm iraſcibile veniale.pᷣmũ em iraſci ꝓhibet᷑ ſcõm non.vñ ſuꝑ p. Ira ſcimini diẽ glo.pᷣmꝰanimi motꝰnõ eſt in pfate nra.ſ̊ dei gra ↄtemꝑare poſſumꝰ.qð ꝗ̊ ↄſuetudinis ẽ ꝑmittit.i.nõ ſoſ ꝓhibet.qð culpe eſt.ſ.mõꝛle phibet.⁊ G etia hĩ Eph.v. nit in glo. ꝑmittit qdem apts iraſci ꝗð eſt humana tempta⸗ fum tio:h ꝓhibet iram ad effectu ducẽ bec ei eſt moꝛlis. Silr who ibidem diẽ glo.inuitꝰ tollero qð vitari nõ pr.ſ.de ira:ne do veniatis ad actum peccandi.ſ.mõꝛliter.qꝛ tunc eſt mõꝛle hiit cum ducit᷑ ad effectum. ſi ꝗ ſurgit motꝰ animi ꝗ iam ꝓpr netſe penam pct᷑i non ẽ in ptᷣate nr̃a:ſaltem non ei ↄſentiat rõ. niſul vñ non imponit ꝗn inſurgat motꝰ.qꝛ H̊ nõ ẽ in ptate nr̃a clin ⁊ ſic in ꝓhibitõne cadit illud qdð eſt in nr̃a ptᷣate.ſ.iram. öe nõ adeffectum ducẽ.⁊ ſic in.v.lat᷑.loꝗt᷑ de ira q eſt ma m acfad q 1ns lum culpe.⁊ ſpãliter ĩ illa ꝓhibitõe ꝓhibet ipᷣm iraſci qdð o ducit᷑ ad effectuũ.⁊ ita non ꝑ h̊ oñdit᷑ ꝙ iraſci ſm ſe ſit ma nes lum culpe.⸗! Ad ſcðam rõem dom ꝙ glo. ſiłr loꝗt᷑ m ꝙ tiſt iraſei ↄcernit malum culpe.ſ.ſm ꝙ diẽ motũ illicitum.⁊ gir⸗ h vel pt᷑ duci ad ↄſenſum vel effecium vel non.ſi nõ: tunc r ꝓaſſio eſt ⁊ venialis.⁊ hunc nõ ꝓhibet. qꝛ nõ eſt in nr̃a ir⸗ ptate ꝗn ſurgat.Si at᷑ fit ↄſenſus:tũc mõꝛlis eſt ⁊ ipᷣm ꝓ he hibet:vñ dõᷣm. ꝙ non ↄpᷣhendit ibi omnes dꝛas iraſci:bᷣ ↄpᷣbendit ibi dꝛas eius ſᷣm ꝙ iraſci diẽ malum culpe.qꝛ ſic eſt aſſio vel paſſio ſiẽ dic glo.¶ Dat.v.⁊ ſic non ꝓce⸗ ce dit rõ.ſic et cum dic̃ impono vobᷣ oĩno non iraſci ꝓbibet brue gl vłr iraſci qð ducit᷑ ad effectum.. Ad teꝛciam rõeʒ dom. duplerx eſt obſcuratio.qᷓdam q ꝓcedit exculpa.alia q̃ ſe di quit᷑ ex ꝑturbatõe q eſt pena. Si logqmur de obſcuratõe n pᷣmo mõ:dicimꝰ; talis non ſeꝗt᷑ ad iraſci vłr:ſᷣ ad iꝛaſci ſolum qð eſt malũ culpe.⁊ de illa ꝓcedit rõ. Si logꝗmur Z ce obſcuratione ſcðᷣo mõ.ſic dicimꝰꝙ nõ omne qð obſcu ſich. rat mentem qᷓ̃ eſt dei imago ẽ culpa ſiue malũ culpe.ĩmo bon dicim?ꝙ ira ꝑ zelum q̃ ptus eſt ̊ mõ obſcurat menteʒ in * nob.qꝛ ira ꝑ zelum hʒ q̃ndaʒ ꝑturbatõʒ ſecum ex q̃ ſeꝗt̃ itn obſcuratio in mẽte.ᷣ illa obſcuratio non ẽ ad excecandũ ern ad meliꝰpoſtea videndum. vñ ſiẽ ↄtingit de collirio Hñ qñ ponit᷑ ſuꝑ oculum pᷣmo eſt q̃dam ꝑturbatio in oculo . 1 vᷣ poſtea clariꝰvidet:ſic dicimꝰq obſcuratio ⁊ ꝑturbatõ n⸗ q̃ ſeꝗt᷑ ad irã ꝑ ʒelum.eſt in bonis pena ꝓmouens ad me⸗ ſie lius:ſᷣ illa qᷓ eſi in malis q̃ ſegt᷑ ad iram ꝓ viciũ:eſt ꝓmo⸗ H du uẽs ad dete riꝰ.Aã de iraꝑ zelũ dic glo.eph̊.v.ſuꝑ hãc ñ niS occidit ſol iuſticie ſ̊ illi irradiat. VUn ꝑ hac diſponit᷑ bo⸗ n nus hõ ad videndum meliꝰ.ſᷣ de alia dic.ſol iuſticie ⁊ ve ng ritatis xpᷣc eſt.cuiꝰveritate aĩa illuſtrat᷑ cũ in h̊ hitat ho⸗ nhen mine.iõ ait cauẽ ne vpᷣc ꝗ eſt ſol iuſticie ꝑ iracundiã men hr tem nr̃aʒ deſerat.ꝗ cum ira nunqᷓ habitat.vñ obſcuratõ lock q̃ iſtam iraʒ ſeꝗt᷑ non ẽ niſi in pctoꝛibo.⁊ ſᷣm hanc ꝓcedit Gap⸗ rõ.non tñ iraici ſm ſe eſt malũ:qꝛ non omnis obſcuratõ un in erikde ſidi möre, 61 br in* Nr Sd hlnd ptr Ditr nne le ꝓpt r. Df famn 7 ne ie n lis d ce⸗ bet in. e eß kbonii th ͦ T1°½ — 4 eſt h̊ dictu.cũ nihil tale ex ſe ⁊ alio miſceat᷑. neſtio ſic p̃ter naturam pꝛimitus inſtitutam non dicit᷑ eſſe ira ſci in hoĩe.maxime at᷑ illud iraſci qð eſt culpabile.ᷣ ex hᷣ nõ ſequit᷑ ꝙ omne iraſci qð mõ elicit᷑ ſit malum culpe ali⸗ qñ em eſt maluʒ pene.ꝙ ſi adueniat gratia ad meritum oꝛdinat lembrum tercium Ercio querit᷑ vtꝝ ſit aliq q̃tuoꝛ paſſionum vel ꝑturbationum q̃s ponit Nug.⁊ Tulli us.⁊ oñdit᷑ ꝙ ſic. qm vᷣm phᷣin. ihil ẽ in genẽ qd non ſit in aliq̃ eiꝰ ſpẽ.ſi & ira ẽ paſ⸗ ſio ſiẽ diẽ dam.ↄſtat ꝙ ad aliquaʒ qtuoꝛ paſſionũ q̃ͥs po nit ZRug.in.xiiij. ci.dei reducit᷑.dic em̃ ꝙ hũanoꝝ mo rum vicioſitas iſtis qᷓtuoꝛ ↄtinet᷑ ꝑturbatõibo.ſ.gaudio. doloꝛe. metu. ſpe. ſub q̃ eſt ira ſondit᷑ ꝙ nõ ſit ſub gau dio nec ſub doloꝛe.qꝛ gaudiũ ⁊ doloꝛ nõ ſunt in pcupiſci⸗ bili:p̊ ira ẽ paſſio iraſcibilis ſiue q̃ eſt iiraſeibili. n oti⸗ net᷑ ſub gaudio vel ſub doloꝛe.⸗ Pꝛeterea nõ videt᷑ ↄtine⸗ ri ſub metu vel ſpe.qm ira dẽ reſpectu iniurie iaʒ facte vł eſtimate.̊ metꝰ ⁊ ſpes reſpiciũt malũ vel bonũ futuꝝ vł qð eſtimat᷑ futuꝝ.ra g̊ eſt rſpectu pñtis vel pᷣteriti. me⸗ tus at᷑ ⁊ ſpes reſpectu futuri boni vel mali.q̊ nõ reducit᷑ ad aliquã illaꝝ.ꝗ aut nõ eſt paſſio aut p̃ter illas paſſio⸗ nes ſunt alie paſſiones.⸗ O at᷑ ↄtineat᷑ ſub paſſione q̃̊ ẽ triſticia vel doloꝛ ptʒ.qm̃ aug.diffinit iram ꝑ triſticiã di. ꝙ ira eſt triſticia ex impotẽtia vlciſcẽdi ſe. ¶ Cõtra. ira eſt paſſio ipſius iraſcibilis.ᷣ triſticia ẽ in ocupiſcibili: ira nõ reducit᷑ ad paſſionẽ triſticie vel doloꝛis. Itẽ iu h qrit᷑ diẽ dam.ꝙ hec paſſio ẽ mixta ex ira ⁊ ↄcupiĩa.⸗ lo quit᷑ ibi de ira.ſi ſic: ira ẽ mixta ex ira ⁊ alio.ſᷣ ſegt ꝗd Ad qð di cendum· ꝙ in ꝑtuꝛbatõe ire ym ꝙ tangit dam.· eſt ↄcupia alicꝰrei. corei ſi fiat phibitio ẽ motꝰ phibentem.vñ dicẽ ꝙ uꝛa eſt audax mentis vindex ↄcupie.⁊ G̊ mõ ↄcupĩa pᷣce dit q ſub vna ſpẽ q̃tuoꝛ ꝑturbationũ ↄtinet᷑. ipſa vo ira ẽ motqdam nõ in anima /ꝓut eſt paſſiua ̊ ꝓutẽ actiua.ĩ⸗ ſurgit em ad vindictam ipter iniurie paſſionẽ pcedentẽ. Alio vᷣo mõ ꝓut dz triſticia ex eo ꝙ nolẽti accidit ſub tri ſticia ↄtinebit᷑ ſiue ſub doloꝛe ꝓut diẽ aug. cñ diſſentimꝰ ab eo qð nolẽtibo accidit talis volũ: tas triſticia eſt. Ter cio vᷣo mõ ꝓut dẽ appetitꝰ pene cadit ſub ↄcupia ſiue cu⸗ piditate generali.dic em̃ aug.in li. de ci. der. cũ oſentimꝰ atpetendo ea qᷓ volumꝰcupiditas dẽ.⁊ H̊ mõ dicet᷑ ira cu⸗ piditas vindicte. ⁊ cadet ſub ↄcupĩa q̃ eſt apetitiue gene ralis.¶ Per h̊ pt᷑ patere q̃liter rñndendum eſt ad pᷣmo ob iectum. ꝓra em vnoꝰeſt actus iraſcibilis.⁊ nõ ↄtinet᷑ ſub triſticia q eſt ĩ ↄcupiſcibili. Alio vᷣo mõ vel eſt triſticia vr hʒ triſticiam annexã. tercio vᷣo mõ ſub cupiditate geneꝛa li otinet᷑.¶ Ad illud ꝗ̊ qð ſcdᷣo obijcit᷑ ꝙ ira eſt triſticia. dom ꝙ eſt diffinitio data ꝑ cãm ꝗ em iraſcit᷑ triſtat᷑ pᷣmo ex hꝙ non pt ſe vlciſci. ¶ Ad tercium vᷣo dðm. ꝙ licz illa paſſio mirta ſit er ira ⁊ ↄcupia non tñ ira miſcet᷑ ex ſe alio.eſt em paſſionem ire accipere pꝛo toto motu qui ẽ ex concupiſcentia p̃cedente. ira ꝓꝛie dicta ſub ſequente. ⁊ hoc modo illa paſſio dicitur eſſe mixta ex concu pilſcen⸗ tia irg. nartum em Varto querit᷑ de motiuo hpcti ꝗd ſit illð. d at ꝙ vindicta ẽ illud qð aꝓpetit ira qð mouet iram. qritur at᷑ vtꝝ hoc habeat veri tatem. 7 oñdit᷑ ꝙ nõ. qm̃ volũtas cum ſit q⸗ m hotentia detminat᷑ ꝑ ſuum obiectũ. p̊ vindicta / bo⸗ num gd eſt: S velle vindictã eſt bonũ.non 8ex h̊ incurrit ꝗs pctm.qᷓ vindicta nõ ẽ motiuũ ad petᷣm ire.minoꝛ hniꝰ ptʒ.qm illud qð deo relingꝗ? ſiue attribuit᷑ bonũ eſt: ðo relinqt vindicta vtʒz. xij. Ro.mihi vindictam ⸗ ego retri⸗ buam diẽ oñna.glo.inihi vindicta reuaui mihi vos reb⸗ uate dic dñs.? ita ptʒ ꝙ vindicta bonum ẽ. ¶ Item om̃e illud in qͥ aligs deum imitat bonũ ?. q; nibil pĩ deũ imi⸗ .clvj. ANA tari in malo cuʒ nihil ſit mali in ipſo.2 ſta tmitat deum ĩ hoc ꝙ eſt velle vindictaʒ:ꝗ velle vindictam eſt bonum. nec facit iram eſſe pctm: ̊ non eſt motiuũ ad ipᷣaʒ.minoꝛ ptz qi dic Auge in li.ↄſel. q; omnes licz puerſe) imitant Nqum ⁊ diẽ ꝙ ira imitat᷑ teuʒ qꝛ vult vindictã ⁊ qrit. ᷣm illud in qͥ imitat᷑ deum non pt eſſe niſi bonũ.q Ieem ſan⸗ cti nõ letant᷑ niſi de bono.ſᷣ ſancti letant᷑ de vindicta.vtʒ in põ.etabit᷑ iuſtꝰcũ viderit vindictam. g vindicta bo⸗ num eſt. ̊ non ẽ motiuum ad iram. ¶ Ad oppoſitũ Ro. rij:dẽ ſuꝑ illud. non voſinetipſos defendẽtes. glo. bonus magis cupit coꝛrigi inimicũ q́; pumri.⁊ cum deus punit nõ dlectat᷑ de pena inimici.qꝛ odit eum:ſᷣ de iudicio dei q; xeum diligit.h̊ ei placet qꝛ ⁊ deo placʒ. boni ꝗ̊ non eſt velle penam. ̊ boni non ẽ velle vindictã. ̊ eiꝰcꝰ eſt odire alium. Fin omne taleẽ malum. velle vindictã eſt malũ. gpĩ᷑ eſſe motiuum ad iram. ¶¶ Item diẽ ibidẽ glo. apt er⸗ ſaturandum odiũ deſiderare vindictam ab eoꝝ ꝑfectõe longe ẽ.ſi ꝗᷓ ſiderium vindicte ꝓpt᷑ odium erſ aturãduʒ longe eſt a ꝑfectõne ſanctoꝝ:̊ eſt malũ vindicta. velle ipam pr̃ eſſe motiuũ ad pctm ire:cum ira dicat᷑ re pectu vindicte. Sed qꝛ dicunt ꝗdam ꝙ velle vindicari a ſeipſo illud malum ẽ⁊. velle tñ vindicari a deo vel a iudice ad B oſtituto illud bonũ eſt:2 HG ↄfirmat᷑ glo Kelleramn ro. xij. q diẽ attẽde ꝙ non pᷣcepit ⁊ voluit vindicar mant ſancti cum dicũt.vindica ſanẽnem nr̃jm deꝰnr̃:ſed vt non ſemetipſos vindicãtes dent locum ire dei ꝗ dixit. mihi vindictam.ad quẽ in Apoc.ſancti clamabant.vin⸗ dica ſangnem nr̃m.nõ ꝗ̊ phibet apls hic non vindicare ſeipᷣm ⁊ non velle ab alio vindicari ſiẽ a deo vel a iudice ↄſtituto.illud g non eſt malũ ſ̊ bonum.4 Pꝛeterea illud ofirmat᷑ ꝑ illud qð dꝛ Ceuic.xix.non q̃ras vltionem nec cari a deo qdð cla i memoꝛ eris iniurie ciuiũ tuoꝝ.vnde ptʒ ꝙ ſi ſit velle vin lle vindicari a ſeipo peĩm ſit 6 malum. hoc erit q aligꝗs vult vindicari a ſeipſo. ine Pꝛopter hoc qrit᷑. vtx v e malum/natura licʒ e lapſa:nõ tñ rbſr uis natu⸗ re.h̊ᷣ de iure nature lapſe eſt velle vindicari a cipſo.⁊ qðᷣ eſt de iure nature bonum ẽ. g velle vindicari a ſeipſo ẽ bo num. ꝙ at iſtud ſit de iure nature lapſe illud patz. qĩ de iure nature lapſe ẽ.ꝙ ſi hõ iniuriet᷑ alij vult ꝙ ei ſatis fa catvnde de iure nature lapſe ẽ delinquentem malum pu⸗ 4 niri. ̊ puniri non eſt aliud ꝙᷓ vindicari. de iure nature lgat- lapſe eſt vindicare.pt᷑ antem eſſe ꝙ ille ſit iudex cui fit in iuria.qᷓ pt᷑ velle ꝙ inqᷓtum index iudicet ſuam iniuriam. ⁊ velit a ſeipſo illam fieri inq̃tum iudex.ꝗ iſte pt de iure velle ſeip̃m a ſeipſo vindicari.illud ꝗᷓ non eſt malnm ſim pliciter. ¶ Item diẽ Tulliꝰ vna ꝑs naturalis iuſticie ẽ vindicatio.ᷣ illud qð ẽ ꝑs iuſticie naturalis pt᷑ homo vel le fieri a ſe ſine pcto. qð dõm.qꝙ motiuum in pct᷑o ire eſt vindicta.vnde ſic excellẽtia eſi motiuum ⸗ axpeti⸗ bile in ſuꝑbia:ita vindicta in ira. Qð q̊ obijcit ꝙ velle deus vindicet vel iudex ad h̊ oſtitutus.illud eſt bonum ⁊ hoc rõne iuſticie. Juſticia em̃ eſt qd deus vel iuder pu⸗ niat delinqᷓntem ⁊ vindicet iniuriam alij illatam. vindi⸗ cta em̃ hʒ duplicem reſpectum. reſpicit em̃ iuſticiam ſᷣm quam fit.reſpicit etiam illum cui iniuriatum ẽ. ſᷣm S ꝙ vindicta rſpicit iuſticiam:ſic bene licʒ velle ip̃am.qꝛ hoc eſt de amoꝛe iuſticie velle ipſam.⁊ hoc modo velle vindi⸗ ctam eſt velle vel qd deus vindicet vel iunder hñs ptatem a deo ⁊ ſub deo:⁊ hoc eſt bonum 2 Bᷓ eſt velle ip̃am retoꝛ⸗ dicet:ipᷣe retoꝛquet vindictam ad deum.qꝛ iudex hʒ hanc „ quendo ad deum nec auertendo. vnde ꝗ vult ꝙ iudex vin prᷣatem a deo.Fᷣm ꝙ hẽ Roma.xiij.q omnis ptas a domi num ire.immo potius ad inſticiam oꝛdinat. Si autem loquamur de vindicta m illum reſpectum quem hz ad illum cui fit iniuria: ſic velle vindictaʒ habendo ſolum re- ſpectum ad hoc: malum eſt ⁊ vicioſum.quia illud velle ñ retoꝛquet᷑ ad deũ ĩmo ad odium ſaturandum.q auertit᷑ a txo.ñ em̃ appetit᷑ ̊ mõ amoꝛe iuſticie:ᷣ ex ĩpꝛoba volũta te ⁊ vicioſa.vñ illud velle libidinoſum ⁊.vult eiñ qui hoc no deo eſt. hoc autem modo velle vindictam non eſt moti½ modo vult vindictam: q; ille ꝗ iniuriatus ẽ puniat᷑ ⁊ bec volũtas eiꝰimpꝛoba ſaturet᷑.nõ vult at᷑ ꝙ iuſtia dei Fuet vel exaltet᷑:imo auertit ab ipa.⁊ G̊ mõ velle vindictã nõ ẽ in ſctis.vñ Ro.xij.dẽ in glo. ſancti ñ volũt vindictaʒ pter erſatuꝛadum odiũ.vᷣ vult bonꝰ vt deꝰ inimicum pu niat ⁊ magis cupit coꝛrigi inimicũ q; puniri.qꝛ cũ deus punit nõ delectat᷑ in pena inimici.q;ꝛ nõ odit eum bᷣ te in⸗ dicio dei qꝛ diligit eum.iracũdus at᷑ vult vindictam non amoꝛe iuſtie ſ̊ ſaturãdi odiũ ſuũ in inflictõe pene.vñn gre go.plus ira in vindicta exigit qꝙᷓ; iniuria accipit ⁊ G̊ eſi ex libidine.. Qð at᷑ obijcit᷑ ꝙ viðꝛ eẽ bonũ ꝗn ira ĩ B imita tur deumſoðm ꝙ nõ imitat᷑ deũ niſi ꝑuerſe ⁊ inoꝛdinate aliter em̃ ira ꝑ zelũ imitat᷑? alr ira ꝑ vicium. hec em̃ oꝛ⸗ Dinate.illa vᷣo inoꝛdinate.4l Ad illud qð qrit᷑ de iudice vtꝝ poſſit ſe vindicare.dᷣm ꝙ aligs non dʒ eſſe iudex in ſua cã.coꝛruptõ em̃ hũane nature ita aſſiẽt rõem ꝙ defa⸗ cili ꝑturbat᷑:nõ ſic at᷑ eſt in deo in quẽ nulla cadit ꝑtur⸗ batio vel inigtas.ſiłr in xpᷣo ꝗ eſt ↄſtitutꝰ iudex viuoꝝ ⁊ moꝛtuoꝑ. Vinto q̃rit᷑ vtꝝ ira ſit pcẽm. Et viðꝛ ꝙ nõ. qꝛ in omni pcto eſt cõuerſio ꝑ ↄcupĩam vel appetitu a aliqᷣmutabile bonũ aꝓparẽs Hᷣ ira nõ reſpicit bonũ apparẽs ſ̊ malũ ap⸗ Hparens.vñ ira nõ eſt hmoi ↄuerſio.ꝗq̊ ira non ẽ pctm. mi⸗ noꝛ piʒ qm̃ diẽ Dam̃:ꝙ ira venit ex ſuſpitõe mali appa⸗ rentis.ↄcupĩa vo ex ſuſpitõne boni aparẽtis.⸗¶ Item ira appetit malũ ꝓximo.vñn ira ẽ apetitꝰmali pene ipſi ꝓxi⸗ mo.ſ̊ petm dic̃ appetitũ alicꝰaparẽtis boni ſibi.Iꝛa aũt nõ veterminat ſibi bonũ aparẽs.ĩmo determinat᷑ reſpe⸗ ctu mali in alio.&̊ non hʒ ira rõem pct᷑i.i Contrariũ hẽ a greg. q numerat ipᷣazʒ ĩ exercitu dyaboli vlt. Job. ¶ Et dom ꝙ ird eſt pctm.⸗! Et ad rõnes dom ꝙ veꝝ ẽ in omni pcto eit aliqᷓ ↄcu pia alieꝰboni aꝓparẽtis.ſᷣ̊ oꝑtz ibi intel ige ↄcupiam generalr Fm ꝙ eſt ↄcupiĩa in ipa iraſcibili vel appetitꝰalicꝰ. Ipſa em̃ iraſcibilis bñ oꝛdiata appetit bonum ſub rõe ardui vel excellẽtis. ᷣm at᷑ ꝙ inoꝛdinata eſt appetit malũ:non tñ vt malũ:̊ qꝛ aꝑarens ſibi bonũ ſic ira hʒ ↄcupiam ⁊ appetit bonũ ſibi aparẽs.⁊ illud ẽ malu alteriꝰ.malũ em̃ alteriꝰ vel nocumentũ eſt appaꝛẽs ſibi bonũ.inqtum & ira apetit malũ alteꝛiꝰcũ illud ſit ei apparẽs bonũ.qꝛ in illo delectat᷑⁊ geſcit:lʒ ſit alteri ma⸗ lum.relingt᷑ ꝙ in ipᷣa eſt petm.⁊ ꝙ in ipᷣa ẽ ↄuerſio ad ali qð mutabile bonũ.⁊ ſᷣm q̊ ꝑ interemptõʒ ſoluende ſunt rõnes incontrarium. Mlembruz ſextuz Exto querit᷑ vtꝝ ira ſit capitale pcẽm. Et viðꝛ ꝙ ſic.qm̃.xxvij.ꝓuerh.hẽ.que ſaxum t⁊ oneroſa arena.ſ̊ ira ſtulti vtroq;ʒ guioꝛ.⁊ glo.notat ibi iram capitale crimen. vñ diẽ glo.ue ẽ vł in vno crimie capitali q̃ſi pondẽ ſaxi depmi. Ite ggẽ.· Job. vl.vbi oꝛdiat exercitũ dyaboli ⁊ oꝛdiat ꝙ ſuꝑbia ẽ ⁊ mr̃.vij.capitaliũ.numerat iraʒ int᷑.vij. capitalia.¶ Ad oꝓpoſitũ.capitale pctm dẽ ex qͥ naſcint᷑ alia.ſᷣ ipᷣm nõ naſcit᷑ ex alio: ſᷣ ira ſꝑ naſcit᷑ ex alio.ᷓ ira nõ eſt capitale pctm. at᷑ nõ naſcat᷑ ex alio patʒ.qꝛ ira appetit malũ ꝓrximo.iſte at᷑ apetitꝰcauſat᷑ ab amoꝛe vici oſo ꝓpꝛij boni ſic eſt de innidia.inuido em̃ diſplicet bonũ ꝓximi ꝓpr᷑ amoꝛẽ ſui ꝓpꝛij boni.ſ.qꝛ amat ſuũ augeri.Si milr iracũdus ↄſiderat aliqð bonũ apparẽs ex ꝑte ſui ex q̊ vult malũ ꝓximo.amoꝛ ꝓpꝛij boni ẽ cã apꝓpetitꝰmali in ꝓximo. motire nõ eſt pᷣmmotꝰ: ĩmo ipᷣm añcedat mo tus aliꝰer q̊ naſcit᷑.ſ.amoꝛ ſui boni qð eſſ radix: ex q ve⸗ nit apetitꝰ mali in ꝓximo.¶ Ad qð ddᷣm.ꝙ ira eſt vici⸗ um capitale.¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ naſcit᷑ ex inoꝛdina⸗ to amoꝛe ꝓpꝛij boni.dᷣm ꝙ h̊ nõ tollit pctm capitale.qꝛ illudvelle ꝓpꝛiũ bonũ ſiue amoꝛ ille ꝓpꝛij boni nõ ẽ petm ſpãle.imo eſt radix generalis pct᷑i.vñ eſt ĩ omni pcto ille amoꝛ bin dicit Aug. q omne pctᷣm erit ex amoꝛe vel ti ꝑzelum. Et dicendum ꝙ ira eſt duplex.ſ.ꝓ vicium ⁊ ꝑ ʒelum. Inuidia at᷑ vno o.l vicii ee eſt ſile. qꝛ ſe⸗ he Por 2543 cus ẽ ex ꝑte motꝰire ⁊ inuidie.⁊ rõ hꝰeſt.qꝛ iraſci ẽ aꝑe⸗ tere malũ alij.hoc at᷑ pt᷑ fieri ⁊ bñ ⁊ male.⁊ h̊ eſt qꝛ malo nõ ſolũ aduerſat᷑ bonũ.ĩmo et᷑ malũ aduerſat᷑ malo ⁊ iõ appetẽ malũ illi ꝗ eſi malus.h̊ pt᷑ fieri iuſte ⁊ iniuſte.Ju⸗ ſte fit ſi ei appetit᷑ malũ vt ꝑ hoc ipe reducat᷑ ad bonum ⸗ coꝛrigat᷑ de ſua malicia ⁊ tũc eſt ira ꝑ ʒelũ.male at᷑ appe⸗ titur qñ malũ malo appetit᷑ rõe vindicte ſolũ ⁊ exſatura⸗ tionis odij.non rõne coꝛrectõis ſue.qꝛ illud nõ refert᷑ ad dũ ſ̊ ad odium ſaturandũ iõ eſt malũ.⁊ hoc mõ appetit ira ꝑ vicium.ſie q̊ qꝛ malũ malo ↄꝛiat᷑ iõ ↄtingit eſſe du⸗ plicem iram m duplicẽ motũ appetendi malũ alij. vñ cõ⸗ tingit ꝙ bonꝰappetit malũ malo:⁊ tũc eſt ira ꝑ zelum.cũ at᷑ malus malũ appetit malo: tũc eſt ira ꝑ viciũ.⁊ hoc qꝛ ex iſta ꝑte ſunt ooſita.ł̊ inuidie eſt inuidẽ bono.bonũ at᷑ bono nõ opponit᷑ ſů bonũ malo ⁊ ecõuerſo.⁊ iõ bonꝰnõ pt᷑ inuidẽ bono ſ̊ malꝰbono inuidet.iõ nõ eſt inuidia ni⸗ ſi in genẽ mali.ſᷣ ſi bonꝰpoſſet inuidẽ bono.tũc poſſet bñ fieri, Z ita patet rñſio. embꝛum octauum Ctauo queri?᷑ vtꝝ omnis ira ſit pc᷑m moꝛ tale.vel aliqũ veniale aliqñ mortozeſ ae ſimpłr oĩs ira ſit pctm moꝛtale pʒ Job. v. ꝗ fx r Frſe viꝛꝝ ſtultũ intficit iracũdia.dic glo.mãſue tndo imaginẽ dei in nobᷣ ſuat ira diſſipat qꝛ multis vᷣ⸗ tutibo pᷣuatqᷓ dum getem mentis tollit: ſpũſſctus ibi nõ,. geſcit. ex hoc pʒ ꝙ ira repuẽt vᷣtutibo? geti mẽtis ex ſpu. Aſpe 5o ſcto ſᷣ pctm veniale nõ eſit hmõi.ĩmo tale ẽ moꝛtale.ꝗira ſimpłr ẽ pcẽm moꝛtale. Item omne pctᷣm cui debet᷑ pena eteꝛna ẽ moꝛtale.ſ̊ ira ẽ hmõi.ꝗ eſt pctm moꝛtale.ꝓbatõ minoꝛis.qm̃.v.lath.hẽ q ira facit reum pena eterna. qꝛ dꝛ ibi ꝙ omnis ꝗ iraſcit᷑ fratri ſuo reꝰeꝛit iudicõ.⁊ diẽ oĩs vłr.⁊ diẽ ibi glo.his tribo.iudicio.ↄſilio.gebenna di ueꝛſe mãſiones ĩ e᷑na damnatõe ꝓ meꝛito pct᷑i ſiont᷑ expᷣ⸗ munt.ira ꝗ eſt vłr pctm moꝛtale.¶ Ju hoc q̃rit᷑ vtꝝ cõ⸗ ſuetudo iraſcendi ſit pctn moꝛtale.⁊ oñdit᷑ ꝙ ſic.ꝓuer. xxvij.que ſaxum ? oneꝛoſa arena.⁊ ꝑ ſarũ deſignatur ibi moꝛtale pcẽm ⁊ ꝑ arenam deſignat᷑ veniale pcẽm ibi mul tiplicatũ.⁊ hoc ꝓhibet᷑.ꝗ ↄſuetudo iraſcẽdi ꝓbibet᷑ g eſt per̃m moꝛtale.¶ Ad oppoſitũ dꝛ? ſuꝑ illud ps. Iraſcimi 7 nolite pec.⁊c.glo.qð ↄſuetudinis eſt ꝑmittit.i.nõ/phi⸗ bet. qʒ culpe eſl.ſ.moꝛtale ꝓhibet.ᷓ ↄſuetudo ire non eſt petm mõꝛle. Ad qð dom.ꝙ ira nõ eſt ſꝑ moꝛtale pem ĩmo qñq; eſt moꝛtale qñq; veniale.ſunt em pᷣmi motꝰin ira ſiẽ in alijs pct᷑tis.⁊ pᷣmus motꝰin ira nõ eſt pꝑc᷑m moꝛ tale.qꝛ non eſt in ptate nr̃a imo eſt veniale. ſi at ad ↄſen ſum accedat ⁊ ad effectum iam fit moꝛtale.⁊ illud bñ de cit. illa Se hec ex uᷣtute.ira q̊ eſt duplex.ſ.ꝑ viciuʒ ⁊ germin ilt moꝛe.⁊ timoꝛẽ et᷑ roducit ad amoꝛẽ:⁊ ille amoꝛ dẽ libido volehs . q̃ eſt radix cuiuſlibet pct᷑i. vñ naſci ex illo amoꝛe nõ tollit cenw ꝙ aliqð non ſit capitale: qꝛ vt ſic nulli eſſet capitale.cuʒ NeE oĩa naſcant᷑ ↄñiter ex illo.ᷣ ſi eſſet ſpſale pcẽm ſatis ꝓce , rleie, ſapla ret rõ. Ira at diſtinguit᷑ penes actum geneꝛalẽ ipiꝰ vKꝛ—s vlig hect “ iraſcibilis.⁊ ꝑ h̊ diſtinguit᷑ eſſe capitale pctm.⁊ qꝛ idem Ver eni poſſet oꝑoni de inuidio.iõ ꝑ hoc ptʒ rñſio.qꝛ non impe / naſer * „. alepe Dit eſſe capitale pctm. dong (Mlembrum ſeptumnz N Eptimo querit᷑ de ↄpatõe ire ad inuidiã. ni, 5 ⁊ obijcit᷑ ſic.Mon ẽ ponẽ inuidiaʒ ꝑ zelum ſope 12 viciũ.ĩmo oĩs inuidia eſt ꝑ viciũ.ſiłr ir non ẽ ponẽ iram ꝑ zelũ ſ̊ ſolũ iram ꝑ viciũ SS ei (ꝛita ira ſolũ eſt in genẽ mali hec at̃ rõ ↄfirmat᷑ ſic.qm̃ ſic Kpleehe ,eadi ira reſpicit malũ alteriꝰ ita 2 inuidia. ſiẽ nõ eſt inuidia jar afs be he duplxr.ſ.ꝑ ʒelũ ⁊ ꝑ viciũ ſ̊ ſolũ ꝑ viciũ:ita nõ erit ira du⸗ e nelr ſin plicit ſᷣ tm̃ ira ꝑ viciũ.¶ Ad oppoſitũ bẽ.v. Job. ꝑuulũ P en occidit inuidia.glo.alia ira ẽ impatĩa.alia quã ʒelus fa⸗ Mrrndn 2 Ga ſom Kni iral ſan bit hei ſpe⸗ i⸗ glie ,ifl Nn ſond Coli finan un Won oln ſen Mai pte lma , knon ſen Vato Puoc' can ſolie Pnre I ne⸗ inaſee itss⸗ o fucie Ttol gnitne. frnai her guun lpeſr⸗ det, Utpe noͤte⸗ luer en lolit de elele gen npe ean aii. tm f ni ſe ia dae f lü⸗ ſ n g, 1 or N dce be⸗ d . pi⸗ 1 10 ſid n eD . nis neſtio terminatur in glo.ſuꝑ illud ps. Naſcimini c.2 Eph. v. ſuꝑ illud idem vñ dic glo.ſuꝑ ps. venialis ira eſt ꝗqͥ non ducit᷑ ad effectuʒ.⁊ talis n ꝓhibet᷑ ſ̊ ꝑmittit᷑. ſᷣ iraſci da cendo ad effectum ? conſenſum,phibet᷑ ? illud ẽ moꝛle vñ diẽ Eph.v.glo.ꝙ ꝓbibet iram ad effecrum ducẽ 2 illud ſimplicit᷑.vn detminat᷑ ¶Ma?᷑.v.in.glo.ſubit animi mo⸗ tus cui nõ ↄoſentit ꝓpaſſio eſt.⁊ hec ẽ ira venialis.accedẽ⸗ te at ↄſenſu paſſio ẽ.⁊ ẽ moꝛs in domo⁊ hecẽ ira q eſt moꝛ tale pctm.l. Ad illud qð adijcit᷑ de ↄſuetudine iraſcendi. dom ꝙ pt dupir dici ↄſuetudo.vno vt dicat᷑ ↄſuetudo ve niale multiplicatũ 2 mõ ꝑmittit᷑ ipſa ↄſuetud iraſcẽdi vnde qᷓtum ad h̊ dic glo.qð ↄſuetudinis ẽ ꝓmittit. Alio mõ pt accipi ↄſuetudo.ſ.qꝙ ex illa multiplicatõe deducit᷑ ad perm mõꝛle poſenſum in actũ mõꝛlem vlteriꝰ.ſic ↄti⸗ git ꝙ aligs hõ alij iraſcit᷑ ꝗꝙ oſentit vltra ad ipᷣm occiden dum. ille ᷓ ↄſenſus ꝗ naſcit᷑ ex ipſa ↄſuetudine ꝓhibetur qꝛ eſt in actum mõꝛlem.vñ facit moꝛtale petm ſ̊ non niſi ſuꝑueniat oſenſus.qꝛ bmõi ↄſenſus moꝛtale inducit:non ia pſuetudo. DOno querit᷑ de q̃ntitate hꝰpct᷑i in ſe ⁊ in cõ paratõne. In ſe at videt᷑ eſſe valde magnũ Ad qð ſic diẽ Cri.nihil turpiꝰ viſu furen tis.nihil defoꝛmiꝰ ſeuero viſu: ⁊ multoma gis anima. loqt᷑ de pcto ire. ᷓ anima obit maxiam de⸗ ſoꝛmitatem ꝑ iram.ſ̊ aia nunqꝙ öõhit marimã defoꝛmita⸗ tẽ niſi ꝑ maxim pctm: & ira in ſe ẽ maxim pctẽm.⸗ at᷑ ira ſit maiꝰpctẽm ꝙᷓ; bꝛe demoniũ pʒ.qꝛ dic Crif.ire ⁊ in⸗ ſanie mediũ nł.ſ̊ tpaneꝰ ꝗqdaʒ ẽ demon: maiꝰ a᷑ demoniũ hñte difficiliꝰ.Si ̊ quiſſimũ eſt hᷣe moniũ.̊ quiſſimũ pctm eſt ira ⁊ maxim. ¶ Ad oppoſitum dam̃. ponit tres ſpẽs ire.vnam vocat fel. aliam vocat maniam. a iſta eſt qñ eſt manẽs memoꝛia mali.vñ amaritudo iſta ẽ qũ hʒ aligꝗs ꝑmanẽtem mẽoꝛiam mali ſibi illati.teꝛcia dẽ thecꝰ .i.furoꝛ obſuans tp̃s in vindictam. S q;tũ ad nullã iſta⸗ rum ſpẽꝝ dẽ maxim pctm.minoꝛ ꝑtʒ.qm̃ qᷓtum ad pᷣmã non dẽ maxim q̃ eſt fel. fel em̃ dꝛ qñ homo cito mouet᷑ ex ebullitõe colere ⁊ in flammatõe.ſ̊ illud nõ deminat ma⸗ ximum pctm.ᷓ nunqᷓᷓ ad illud dꝛ marimũ. Item nec qᷓ;⸗ tum ad lcdᷣam q dẽ mania.qꝛ non ſtatim pt᷑ tranſire me⸗ moꝛia mali.vnde etiam illud non eſt in ptate hominis 2 voluntate. Item nec qtum ad terciam q̃ d thecus.i.ob⸗ ſeruãs tempus in vindictam. m nullam iſtaꝝ ſpẽꝝ dẽ maius pctm.non eſt ̊ maximum petm in ſe. ¶ Et dõm ꝙ verum eſt ꝙ ira ſᷣm quamlibet ſui ſpẽm ſingularit᷑ nõ eſi maximum petm.vnde Criv.non loꝗtur dicendo ira ſm omnem ſui ſpẽm ſingulariter ſit maximum.ᷣ loꝗtur e iſta ira in qᷓ ↄiungunt᷑ hec duo.ſ.memoꝛia mali ⁊ obſ⸗ uatio temꝑis in vindictam q̃ſi ſemꝑ creſcendo in vindi⸗ ctam. 7 tal ira hʒ inſanie rõeʒ.vñ iſtam 2 inſaniam ↄꝑat Criſicum dic.ire ⁊ inſanie medium nihil.non eſt qa dik ficilius q; memoꝛia maloꝝ.⸗l! Ad illud qð edijcit᷑ de com paratõne ire ad demonium in q̃ntitate.dicendum ꝙ ipᷣe Cri.bene determinat q;tum ad ꝗd diẽ iram eſſe difficili us iꝙᷓ demonium dicẽs.ꝗ demoniuʒ hʒ venia potiet᷑.ꝗ vᷣo iraſcit᷑ ſimplicit ducendo ad effectum ſiue ↄſenſum.infi⸗ nitis erit ſuplicijs dignus.voluntarie ſeipſum in bara⸗ tro ꝑditionis ferens ⁊ ante futuram gehennam hic iam vindictam ſoluens: tumultum quendam ? influctuatõeʒ 2 intollerabilem ꝑ totam noctem ⁊ diem indicat oculis anime.qꝛ ꝗ̊ demonium bhʒ miſeratõneʒ 2 potietur venia. ira at non.ĩmo facit hominem indignum venia ⁊ dignũ gehenna:iõ diẽ ꝙ difficiliꝰ eſt ira qᷓ demonium ſimplicit ꝗᷓtum ad penam vtrũq; ſeq̃ntem in futuro.vñ hʒ hic etiã ipᷣe iracundus penam ſilem gehenne ſiẽ patʒ ꝑ auẽtem dictam.vnde eſt ꝙ pᷣmo noĩanit dñs gehennam cũ noĩia uit penam ire.Nafr᷑.v.ad qð iam patʒ ſolõ.gebẽna dẽ a mote qᷣdam in qͥ eſt ſulſur ↄtinue ardens.ſm ꝙ dẽ in põ. Pluet ſuꝑ pctoꝛes laqus.ignis.ſulphur ſpũs pcelle ⁊c. im nonum aheere clvj. quia ille ꝗ in ira eſt ↄfirmatus habet ardoꝛem quia ar det in igne ↄtinue ſic anima miſera in igne gehenne:ideo in agguatõʒz iſtius pctti 1 oñdendamſilitudinẽ a dgehenã nominat tunc pᷣmo gehennaʒ cum logtur de iracundo. 2 diẽ ꝙ reus erit gehenna. iembrum decimum Ecimo qritur vtꝝ ira ſit cã ommum malo Vir iracũdus ꝓuocat rixas.dic glo.b. Ja rum.⁊ oñdit᷑ ꝙ ſic.qm̃ ſuꝑ illð.xxix.ꝓueꝛ. nua oĩm pctoꝝ ſeu vicioꝝ eſt iracundia.q̃ clauſa vᷣtutibo intrinſecꝰdabit᷑ vita.cum vo eſt aꝑta: ad omne facinꝰaꝛmabit᷑ animꝰ.eſt ̊ᷓ ianua ſuꝑbie 2 inuidie ⁊ alioꝝ vicioꝝ q̃ aꝑta intrant.⁊ ita eſt cã omniũ vicioꝝ. Contra diẽ greg.ꝙ ira generat᷑ ex ſuꝑbia ⁊ inani glłia 7 alijs pct᷑is.& nõ eſt cã oim vicioꝝ. ¶ Ad qð dðᷣm ꝙ cũ dẽ. Ira eſt ianua oĩm vicioꝝ.ſit ſᷣmo de ira ꝓgreſſiua in actum.qꝛ tũc eſt ianua aꝑta.⁊ non dẽ ianua oĩm vicioꝝ ꝓpꝛie:vᷣ illoꝝ q̃ ꝓcedunt in nocumentum ꝓximi. vñ cum dẽ ira eẽ ianua oĩm vicioꝝ.̊ dẽ eſſe ð illis vicijs q̃ ad no- cumentum ꝓximi ꝑtinent.q̃ noĩat apls eph.v.⁊ eoꝝ op⸗ poſita.cum diẽ.omnis amaritudo ⁊ ira ⁊ indignatio.⁊ clamoꝛ.⁊ blaſphemia tollant᷑ a vobis cum om̃i malicia. eſtote at᷑ inuicem benigni.miſericoꝛdes. donantes inuicẽ ſiẽ xpᷣe donauit nobis.Añ ⁊ accõmoda eſt ibi diſtributõ ꝓ illis vicijs qᷓ ſequunt᷑ iram. nec ei repugnat ꝙ ſuꝑbia ſit initiumn omnium maloꝝ qm̃ eſt mr omnium generalxr ira autem non. (Membrum vndecimum Adecimo queritur de oppoſito ire. ⁊ queri tur. vtꝝ ira ꝑ zelum ſit eius oꝑpoſitum.⁊ oñdit᷑ ꝙ ſic.qm̃ ſunt in eodeʒ genẽ.nec pñt ił eſſe in e.dem ſubiecto.ſᷣ maxime a ſe di ſtant. ſunt oꝓoſita.¶ Contra videt᷑ ꝙ mãſuetudo ſit e⸗ oppoſitum. ¶ Dat. v. bti mites ⁊c.glo.mitis eſt quem nõ rancoꝛ vel ira afficit:ſ̊D omnia eqnimiter ſuſtinet.ãᷓ miti⸗ tas ſiue manſuetudo eſt eius oꝑpoſitum. 4 Item ibidem. eſt mitis quem aſpeꝛitas ſeu amaritudo non afficit.ſᷣ̊ ſim plicitas fidei ad oẽm iniuriam ſuſtinendam inſtruit.hoc at eſt Zꝛium ire.. Item grego.ſuꝑ illud Job.v.ꝑuulum occidit inuidia dic̃.manſuetudo imaginem dei in nobᷣ ſᷣ⸗ uat ꝗ ſemꝑ trangllus eſt:hᷣ ira diſſipat.ꝗ ꝑ ſe oꝑponũtur ira ⁊ manſuctudo.i¶ Sed qpatia oꝓponat᷑ ei ondit᷑ ſic.qꝙ; dic ꝓuerb.xv.lir iracundus ꝓuocat rixas:ꝗ patiens ẽ mitigat ſnſcitatas.&̊ patia ꝑ ſe oꝓponit᷑ ii ire.⁊ hoc etiã diẽ Aug.in li.de ↄflictu vicioꝝ ⁊ vᷣtutum. ¶ Ad qð dicẽ dum ꝙ vnumqðq; iſtoꝝ oxꝓponitur ire:diuerſis tn rõni⸗ bus.patia em̃ oponitur ire.qꝛ extinguit motum eius.⁊ ideo dẽ ꝗ patiens eſt mitigat iras ſulcitatas.ſ.qꝛ qñ ho⸗ mo non rndet iracũdo refrenatur ⁊ extingui incipit mo⸗ tus ire.⁊ ideo dic Hiero. ꝙ iraſci hominis eſt.ſ̊ finem imponere ire xpᷣiani eſt.ꝗ debet hẽe patientiam.ſ̊ qũñ ho mo non hʒ patientiam ̊ rñdet iracundo:tunc pᷣbet ei ma teriam magis furendi ⁊ magis iraſcendi.⁊ ſic rõne mo⸗ tus.ſ.qꝛ extinguit motum eius oꝓonit᷑ ei patientia.ira autem per zelum opponitur ei rõne materie hoc eſt rõne eius de quo eſt.qꝛ ↄueniunt in genere actus. Sed opo nitur q;tum ad illud de quo:qꝛ ꝗ ir aſcit᷑ per vicium ira ſcitur perſone.ꝗ autem iraſcitur per zelum iraſcitur pec⸗ cato.qꝛ ira per zelum vult deſtruere viciuʒ in ſe ⁊ in alio Vnge ira per zelum reſpicit vicium ⁊ ſic eſt repectu ma li.ſᷣ ira per vicium reſpicit perſonam. perſona at᷑ inqᷓtũ hmõi bonum eſtſmanſuetudo at᷑ opponitur ip̃i qᷓtum ad initium.vt.ſ.motus ire non inſurgat.vnde ſicẽ patia op⸗ ponitur ei ex parte finis q;tum ad motum.ſ.vt extingua tur motus ita manſuetudo opponitur ei qtum ad ivicin motus.ſ.vt motus non inſurgat.⁊ ſic omnia illa oʒonia tur ᷣm rõnes pᷣ̃dictas. . . xR l pat vrn oe, eg. Tnhz. Vogdecimo querit᷑ de pena pcti ire. Mat. v.oꝛdinat dñs penas tres buiꝰpcti.⁊ vult oĩbo illis modis ẽ ira pctm mõꝛle:⁊ oñdit᷑ bena.diuerſe maſiones in ef᷑na damnatõe ꝓ mõ pcti ſi⸗ gnant expᷣmunt᷑. pena eterna deber ire Fm quẽlibʒ ſuũ modũ.er q̊ͥ ptʒ ꝙ ſſie pene ſunt diuerſe mãſiones in etna pena.ſ̊ omne petm cui debet᷑ pena et᷑na eſt mõꝛle.ſi g̊ ira m illos tres modos reuʒ facit pena etna: ꝗ ira m illos tres modos eſt pcẽm moꝛtale.ſ Ad oppoſitum dic Cribn q iraſcit᷑ inanit damnauit iudicio.eum at᷑ ꝗ dixit racha ↄcilio:ſ̊ nõdum hec magna ſunt: qꝛ H ſunt pene. pᷣterea einen ꝗ ſtultum vocat vel noĩat gehenne apponit ignem. 5 ira nonẽ petm mõꝛle.niſi rõe vltimi modi ꝗ eſt qn dẽ fa⸗ tue. 4 Pꝛeterea q̃rit᷑ eſt ne ̊ totum vna pena vel plures l. iudicium. ↄcilium. gebenna2 H̊ totum nõ videt᷑ eſſe ni ſi vna pena.qꝛ qð iudex pᷣmo iudicat in ſe.poſtea aduo⸗ cat ↄcilium ad deliberandum. poſtea ꝓfert ſniam. AUñn ↄcilium ⁊ iudiciũ non ſunt pene.imo oꝛdinant ad ſniam pene ſiuę ao penam. h̊ totum ẽ vna pena. q̃liter ̊ tres culpe(¶ Ad qð doᷣm. ꝙ iſti tres gdus ire ſic diſtinguunt᷑ qꝛ eſt ira in coꝛde q̃ eſt ſine voce. ⁊ hec eſt pᷣma. Item eſt ira in coꝛde q eſt cum voce tm̃ ſiẽ qñ diẽ̃ racha. Tercia eſt cũ voce ⁊ pᷣmone.ſ.qũ dic fatue.h eĩ eſt vox ⁊ Fmo.qꝛ aligꝗd ſigficatò ⁊ ita diſtinguit Hꝛeg.?⁊ tñ iſte ſe bñt ſᷣm gdus in culpa.Fm has vult diſtinguẽ qdus in pena.Sʒ noõndum q; ira q̃ eſt ĩ coꝛde ſine voce ⁊ Fmone pr eſſe du⸗ pliciter. pt em eſſe ira in coꝛde tm̃. ita ꝙ leuis ſit motus cui non ↄſentit rõ ̊ repugnat.⁊ hec ẽ venialis.⁊ de hac ñ fit ſᷣmo.̊ de illa q aliꝗs vult quiter nocẽ ꝓximo ſuo vł facto vel bo.⁊ talis ira licʒ ſit clauſa ĩ coꝛde:nibilomi⸗ nus mõꝛlis ẽ:ſic hñs adulterium in coꝛde ſuo liceʒ nõ ad actum ꝓgꝛediat᷑ cum volutate plenaẽ pctm mõꝛle ſic diẽ Aug.·⁊? ꝓ illa tria ſignant᷑ ꝗdus in pena etna.Fᷣm magis 2 minꝰ ſiẽ diẽ glo.Mat.v. Vñ non intelligat᷑ ꝙ non pu niant᷑ oẽs pena et᷑na:qꝛ q̃libet eſt mõꝛlis ⁊ cuilibet debet᷑ eterna damnatõ ſᷣm gqdus maioꝛis ⁊ minoꝛis culpe.naʒ ꝑ üla tria ſignant᷑ ꝗdus maioꝛis ⁊ minoꝛis culpe..Sʒ qðᷣ obijcit᷑ ꝙ illa tria ſunt vna pena.quõ plures pene ꝑ illa deſignt: doᷣm ꝗ/ greg. logt ꝑ q̃ndã ſilłitudinẽ.qñ em hõ delingt ⁊ ↄuincit᷑ ſuꝑ delièta: iudex iudicat ⁊ cogitat penam eiꝰ. illud iudiciũ iudicis in ſe ẽ pena illi miſero· qꝛ ſcit ſe eſſe determinatũ ad penam a iudice.ſᷣ vlteriꝰqñ a iudice ⁊ aſſiſtentibo determinat᷑ ei pena tũc iſtud eſt il⸗ li Fuioꝛ.tũc em̃ videt᷑ ei ꝙ imobilr ſit ad penam determi nato.ſ̊ adpuc Fuioꝛ ẽ ei pena q/ ꝓnũciat᷑ ſnia pene.pᷣmũ appellat᷑ iudiciũ.ſ.qũ iudex apud ſe diſcutit ⁊ diiudicat c pena. Scom vocat ↄcilium qñ.ſ.alijs aſſiſtentibo det⸗ minat tractat de ipſa ipᷣis ad h̊ vocatis.Terciũ dẽ ge⸗ benna.ſ.ſnie/ꝓlatio:qꝛ tũc ẽ ↄſũmatõ.tũc eĩ ẽ pena quil⸗ ſima.⁊ ſiẽ creſcit hec detminatio pene in ↄcilio reſpectu iudicij ⁊ in gehẽna:ita ꝑ ſimilitudinẽ vult ipᷣe dicẽ ⁊ ad⸗ aptare ꝙ maioꝛ pena ⁊ minoꝛ debet᷑ ire ſm illas dẽas.⁊ illud totũ hẽ ex glo.¶MDath.v. ſupꝑ illud idẽ q̃ dic. gdus ſunt in iſtis pctis pᷣmo eſt iraſci ⁊ hunc motũ aio retinẽ. plus eſt ſi vocem ↄmotio ipᷣa extoꝛſit q feria?᷑ ille cui ira ſcit᷑.plus et᷑ ſi certa vituꝑatio. Similiter qdus ſt in pe⸗ na:naz minꝰẽ iudiciũ qn adhuc cũ reo agit᷑ ⁊2 cẽ cefenſiõi locꝰ. plus et᷑ ↄcilium qn iudices int᷑ ſe ↄferãt qͥ̊ ſuꝑplitio dãͤnant quẽ ↄſtat eſſe damnandũ.plus et̃ gehẽna vbi nul la ſententie dilatio.a ita quod ꝗꝓpꝛijs ⁊ certis modis ex⸗ pꝛimi non potuit:ꝗbuſdam ſimilitudinibo diffinitum ẽ his em̃ tribo iudicio ↄcilio. gehenna diuerſe manſiones in eterna damnatione ꝓ merito peccati ſignanter expꝛi⸗ muntur. ¶ Mueſtio.clvij. Ve accidia ¶ Membꝛum dnodecimmm ibi deſignare triplicem gdum ire. q̃rit᷑ ̊ſi ꝙ ſic. qm dic ibi Raba.ĩ glo. his tribo iudicio.ↄcilio.ge/ U ſd Onſequenteꝛ dicẽ/ g dum eſt de accidia. circa qð plura inci⸗ D nin dunt dubitabilia. Pꝛimũ eſt de rõe ipi tia noĩs vnde thit. Scðm ẽ de rõne ipſius “ —,— ggg ſit m rem. LTerciũ in q̊ genere ſit. . er NQuartũ cæ cã illiꝰ pct᷑i ⁊ radice: Quintum an ſit capita- un le viciũ. Sextũ de eius oppoſito qdð ſit illud. Septimum ni e ↄꝑatione accidie ad inuidiã. Octauũ de magtudine n hꝰ pcti.Qonũ q̃re accidia ponit᷑ pemm penes ſupfluitatẽ 4 2 non penes diminutõeʒ. Decimũ õ qð pᷣceptũ decalogi n ſit. AUndecimum de eius effectu. ( m prumum 3 DB pꝛimũ ſic querit᷑ vnde trahit oꝛiginẽ H ſe mnomen accidia. ſi dicat᷑ ꝙ ſumit᷑ ab illo v⸗ bo Ecẽi.vj.ſubijce bumeꝝ tuũ ⁊ poꝛta illã . der ne accideris in vinculis eꝰ.i.ne accidẽis 1 & pceptis ꝗᷓ dicunt᷑ vincula ſapĩe. vincula at᷑ ſapĩe ſunt iſ p̃cepta. Contra ꝗᷓ Fm h̊ videt᷑ ꝙ accidia circueat ome iw pctim.qꝛ in omni pcto mõꝛli ẽ tediũ alicꝰpᷣcepti.qꝛ ꝗ pec⸗ ſe cat pcto inuidie.tedet ipᷣm de pᷣcepto caritatis.⁊ ſuꝑbuʒ e de hũilitate.⁊ ſic de alijs. ſi qdᷣlibet pctm impoꝛtat te⸗ ſe Diũ alicꝰpᷣcepti.nõ det᷑ᷣminat᷑ pctm accidie penes tediũ ⁊ hn triſticiã circa pᷣcepta.̊ non thit᷑ h̊ nomẽ hꝰpcti ex illo⸗ bo:qꝛ reſpicit indifferẽter oĩa capitalia pcta. es ati dðm ꝙ h̊ nomẽ accidia dz ab acredine. q;.x. ꝓluerb.dẽ. Unt ſic acetum dentibo ⁊ fumꝰoculis.ſic piger his ꝗ miſerũt dei eũ in via.h̊ em̃ ↄꝑat᷑ pigritia ſiue accidia aceto qð ẽ res w dentibo inferẽs nocumentũ.⁊ rõne nocumẽti ↄpat᷑ ipſi. dd qꝛ ſiẽ ̊ eſt nocumentũ coꝛꝑale qð facit dentibo ipᷣm acetũ c ſ.qꝛ infert acredinẽ:ita q̊ pcti dẽ accidia qꝛ infert norn mentũ ſpũale aĩe.ſ.acredinẽ qᷓndã ex qᷓ tedet aiam boni 4 ſpũale tanq; difficilę.⁊ iõ dẽ petm illud accidia ab acre⸗ d dine vñ dʒ ſcribi ꝑ vnũ c non ꝑ duplex c.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ accidia circuit oĩa pcepta.qꝛ vincula dicũt᷑ iſa ·dSxv pᷣcepta.dðm eſt ꝙ aliꝗd ẽ difficile nec tñ laboꝛioſum ẽ ad aliv eſcn aliqð ⁊ vlt᷑ illud qð ẽ difficile eſt et determiare ſpũale la⸗ (ECo, n boꝛioſum vt dicat᷑ difficile laboꝛioſum.aliꝗd em̃ ẽ diffiicd ſltef ſioi le qð non eſt tñ alicui laboꝛioſum. ̊ cũ eſt difficile ⁊ cuʒ alEbo⸗ ns H laboꝛioſum:iur illud determinat᷑ petin accidie ſiẽ di nin Crib.Sic ſpũale laboꝛioſuʒ bonũ ẽ:ita coꝛꝑale voluptu i oſum malũ ẽ.vñ dic malicie comes ẽ voluptas:ðᷣtuti ðo Ane oſoꝛg ẽ laboꝛ.circa ꝙ̊ᷓ bonũ ſpũale laboꝛioſum vult ipᷣe ꝙ ℳ* e ſit accidia.. Sʒ ) h obijcit᷑.qꝛ pᷣcepta ſunt bona ſpũalia „ (EA difficilia.laboꝛioſa. circa tediũ pceptoꝝ determĩat᷑ aci⸗ d hen dia.⁊ ita vt pus ẽ comes oĩs pct᷑i circuiens ea. Et dom ð”Z ꝙ ſpũale accipit᷑ duobo modis.vno mõ ꝓut generalr at⸗ ſone tendit᷑ ⁊ circuit oĩa p̃ᷣeepta ⁊ ꝓhibitõnes vinas ⁊ ſic aci⸗ oe dia q eſt circa ſpũale h̊ mõ ẽ qdᷣdam generale.⁊ ſᷣm h̊ dẽ une a bẽo Hꝛeg·ſeqla acidie toꝛpoꝛ circa pᷣcepta.vagatio mẽ di⸗ tis circa illicita.aliter dꝛ ſpũale ꝓut ſolũ ĩ̃ſpicit illa opa 4 q̃ oꝛdinat in deuʒ ꝑ ſe.ſic ſunt iſta oꝑa oꝛare.pſallẽ.legẽ. melita- 4 ⁊ hmõi ⁊ h̊ mõ circa ſpũale laboꝛioſum determinat᷑ aci⸗ 8 M dia ꝓut ẽ ſpale petm. vñ h̊ mõ ſpũale laboꝛioſum.ſ.in ta⸗ ed 4 li genere determinat acidiam in ſpẽ pcti.ſᷣm ꝙ diẽ berñ. i ꝙ accidie oponit᷑ ſuauitas ⁊ iocũditas mẽtis q̃ eſt in cõ di templastte. mn 2 or Mlembrum ſecundum 1 Ecuũdo q̃rit᷑ e accidia ꝗd ſit ſm rem ⁊ dif⸗ lid fuinitõʒ. ponit at AUug.talẽ ſuꝑ illð ps. oẽm Gi eſcã abhomĩata ẽ nia eoꝝ. Zſccidia ẽ tediũ U interni boni.¶ Ir Rich. de ſanc. vict. acci nia (dia eſt toꝛpoꝛmẽtis bona negligẽtis inchoare. Itẽ Dg. Ple a accidia ẽ triſticia agẽuãs.Itẽ alia ponit mgr̃alis.Aci⸗ (( eer dia ẽ diffidẽtia implẽdi mãdata. Querit᷑ ẽ in qͥ diſfert il eil le diffinitões.a obijcit᷑ ↄ iſtam diffinitõeʒ ꝗᷓ eſt acidia eſt ⁸ diffidẽtia implẽdi mãdata.qm diffidẽtia oponit᷑ ofiden . tie qᷓ eh pei. accidia nõ oꝓonit᷑ directe ſpei: acidia ñ 1 ſ . le ote el er eiß⸗ blins eſt. ppita, hnumn ine ſiane logi 8. lla s unt e ec⸗ ¶ Nueſtio eſt diffidentia eſſentialiter. Si ergo diffinitio datur per eſſentialia rei.q̊ male diffinit᷑ accidia ꝑ diffidẽtiã.⸗¶Ad oppoſitum oſidentia eſt diſpoſitio foꝛtitudinis vt dic tul⸗ lus. Et dicit yſi. de inſtitu. eccleſiaſtica ꝙ accidie oppo⸗ mnitur foꝛtitudo.qᷓ ꝑ ſe et eſſentialiter dr accidia diffiden⸗ tia:qꝛ rõe illius dicit᷑ oꝑponi foꝛtitudini.4!.(Silr obijcit᷑ c illa diffinitöne qᷓ eſt. Accidia ẽ tediũ interni boni.ꝗa accidia ẽ reſpectu pᷣcepti vel ꝓhibiti.et hoc eſt exteriꝰ bo⸗ num:q̊ᷓ dr accidia reſpectu exterioꝛis boni.q̊ nõ eſt tedi⸗ um interni boninimo bom exterioꝛis. et ita nõ dicit iſta diffinitio rõnem ipſiꝰ.q Siłr obijcit᷑ de illa diffinitione ꝙ accidia eſt toꝛpoꝛ mentis bona negligentis.ↄtra quã obijcit᷑ ſic.toꝛpoꝛ eſt idem qð ſegnities:ᷣ ſegnities eſt ti⸗ moꝛ future oꝑatõnis:ꝗ̊ᷓ toꝛpoꝛ eſt timoꝛ future oꝑatiõis bᷣ triſticia ⁊ timoꝛ diſpata ſunt.̊ᷓ accidia cuʒ ſit triſticia nõ eſt toꝛpoꝛ. Silr obijcitur ↄtra iſtam diffinitõnem q eſt. Accidia ẽ triſticia aggrauãs.ꝗa dama. ponit q̃tuor ſpẽs triſticie.et vnam vocat achos que vocẽ aufert.⁊ il⸗ la eſt triſticia aggrauãs.q̊ Fm hoc achos ⁊ accidia ideʒ eſſent qð ẽ falſlum.cũ ſint diuerſe ſpẽs triſticie.̊ nõ ẽ illa diffinitio accidie.q aũt achos ſit triſticia aggrauãs pʒ. qm̃ efficit hoĩem ſine voce. Item toꝛpoꝛ opponit᷑ triſti⸗ cie ſ̊ accidia ẽ toꝛpoꝛ ſicut dic Rich.q̊ accidia non eſt tri ſticia.¶¶ Item triſticia oꝑponit᷑ gaudio: accidie oꝑpoĩtur ſoꝛtitudo.ſ̊ quoꝝ oꝑpoſita ſunt diuerſa:ipſa ſunt diuer⸗ pete ſa:ſᷣ gaudiũ nõ eſt foꝛiſtudo quia gaudiũ eſt fructꝰ:̊ ac cidia nõ eſt triſticia.¶ Contra aug. de ↄflictiu vicioꝛũ et vᷣtutũ dicit.q triſticia et gaudin ſpũale ogponunt᷑.vnde dicit.ij 2õ eſt in his ↄtriſtandũ q̃ ſuades ſ̊ magis gaudẽ dum in his q̃ nondũ intelligis:⁊ iteꝛum.iQullłꝰmeroꝛis debʒ eſſe locus.vbi tanta leticia ſuccedit: & triſticia ⁊ ac cidia ſunt idem cũ hẽant idẽ oꝑpoſitũ. Vꝛeterea obijci tur. m iſtã diffinitõeʒ dama.non videt᷑ accidia SEen 2) abinuidia:qm inuidia eſt triſticia aggꝛauans. Ad H dicendũ ad pꝛimũ. ꝙ tres ponunt᷑ rones ſicut tactuʒ eſt ſupᷣ diſtincte ſᷣm cauſas in tꝑe pᷣterito aut pñti aut futu 10n, ro.Pꝛiſna em̃ reſpicit malũ in pñti cũ dicit᷑ ꝙ accidia ẽ hus ſaß p“ triſticia aggrauas. ſcda reſpicit bonũ in p̃terito ↄpꝛebẽ⸗ volle . ſum vt malum ſibi qꝛ.ſ.eſt difficile et laboꝛioſum.ſ. illa x ſe w. ng ꝗᷓ dicit.ꝙ accidia eſt tediũ boni interni a deo collati.ter cia vᷣo reſpicit malũ in futuꝛo cũ.ſ.dĩ ꝙ accidia ẽ toꝛpoꝛ mẽtis bona negligentis inchoare.Si aũt querat᷑ q iſta⸗ Ar . rũ diffinitionũ eſſentiã determinet accidie.dicendum eſt rnale M illa q dicit ꝙ eſt accidia triſticia aggrauãs. ſeqns vo eſn determinat cauſam antecedentẽ.q̃ ſcʒ dicit ꝙ accidia eſt tegdiũ boni interni a deo collati.bonũ em̃ internũ appre⸗ fen henſum vt difficile ad ↄſiderandũ in oꝑe. eſi cam pᷣexñs illius triſticie ↄſeqntis naturaliter. tercia vᷣo dicit inten tionẽ ↄſequentẽ pꝓximo q̃ ſqʒ dicit ꝗ; accidia ẽ toꝛpoꝛ mẽ⸗ tis bona negligentis inchoare.q em̃ triſtat triſticia agẽ? uante:toꝛpet ab oꝑibo fiendis.iEt ꝑ hoc põt patere qõ ſi ꝗs qrat. ꝓpter ꝗd ponat᷑ toꝛpoꝛ de naſcentibo ab accidia et nõ triſticia aut tediũ.hoc em nõ ↄſequit᷑:illud vo con⸗ ſequit᷑.¶ Ad illud ̊ qð primo obijcit᷑ de illa magiſirali ſcz g; accidia ẽ diffidentia dicendũ ipᷣa dicit intentõnez T t ↄſequentẽ ſicut illa.accidia eſt toꝛpoꝛ.ex hoc em̃ q videt y, o: AHe male vs bonũ ſibi eſſe difficile et laboꝛioſum ad ↄſeruandũ vłl fa⸗ ciendũ.ex hoc eſt ꝙ diffidit et toꝛpet circa illud faciendũ vñn ocedo bñ ꝙ illa rõ non determiĩat ipſiꝰ eſſentiazʒ acci⸗ die.vñ nõ dat᷑ ꝑ aliꝗd qð ſit eſſentiale ad ipſam.ĩmo peꝛ ulud qð ad ipᷣam ↄſequit᷑ ſicut dictũ eſt.et rõnẽ ↄced q̃ oñdit ꝙ nõ detur illud eſſentiale accidie. Ad rõnem in ↄtrariũ dicendũ eſt.ꝙ accidia nõ eſt eſſentialiter diffidẽ⸗ tia.ĩmo diffidentia ipᷣaʒ ↄcomitat᷑ hoc eſt ſeꝗtur ad ipᷣaʒ et qð dr̃ ꝙ foꝛtitudo opponit᷑ ipſi accidie. Dicenduʒ ꝙ h̊ e rr k ? ex ↄſeq̃nti rõne.ſ.diffidentie ã nexe ipᷣi accidie.vñ nõ ꝑ ahett le illi opponit᷑ i̊ rõne anexi vel ſequẽtis naturalr ex ipᷣa. Ad illud qð ſcdo obijcit᷑ de illa diffinitõne dicendum. ₰W X. ia nõ determiat eſſentiã accidie: dat ꝑ illð qdẽ añ⸗ 8 n cegdens ad ipaʒ. Et quod obijcit ꝗ; accidia dz dici tediũ — externi boni. dicendũ ſiẽ dictũ eſt.q; perm accidie dr eẽ clvij. circa bonũ ſpũale appᷣhenſũ vt difficile ⁊ laboꝛioſũ.a ex H qð appᷣhẽdit᷑ laboꝛioſũ vel difficile ex h̊ venit triſticia. rõne ꝗ̊ qua illud bonuʒ eſt ſpũale dẽ eẽ internũ ad diſ⸗ ferẽti boĩ coꝛꝑalis.rõne aũt qua illð bonũ ẽ vt diffici⸗ le et laboꝛioſũ ĩ oꝑe bñ dẽ eẽ extnũ. Ad illð qð obijcit᷑ de tercia diffinitõe.ſcʒ ꝙ accidia ẽ toꝛpoꝛ diceẽdũ ꝙ toꝛ poꝛ ↄns ipᷣaʒ accidiã ñ ẽ accidia eẽntialit᷑ ſiẽ̃ diffidentia mo ad ipᷣaʒ accidiã vł triſtitiã ſeqt᷑ toꝛpoꝛ ille et diffidẽ tia.Vñ diffinitõ illa ñ dat᷑ ꝑ aliꝗd eẽntiale acidie hẽ ꝗ; ſit de eẽntia illiꝰ.ĩmo ꝑ ↄſeqns ad ipᷣaʒ nat᷑alit᷑.⁊ ita rõ ñ ꝓcedit ꝗn poſſit diffiniri ꝑ ipᷣaz taq; ꝑ ↄſeq̃ns ad ipᷣaʒ licʒ nõ tãq; ꝑ eẽntiale vł foꝛmale ĩ ipᷣa.ex illa ei triſticia ſeꝗt᷑ diffidẽtia ⁊ toꝛpoꝛ.aĩa eĩ q̃ triſtat᷑ circa bonũ diffici le ⁊ laboꝛioſũ:ex h̊ ꝙ videt ipᷣm difficile et laboꝛioſũ toꝛ⸗ pet.ex h̊ at ꝙ videt i ʒ et eſtiat ſe ñ poſſe ꝑficẽ illð ⁊ im⸗ plere ꝑſeuerãdo ĩ illo diffidit.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ↄtra terciã diffinitõʒ damaſ.q̃ ẽ.ꝙ accidia ẽ triſticia agguss dicẽdũ ꝙ illa diffinitio termiat eẽntiã ipᷣiꝰaccidie.Et qð obijcit᷑ ꝙ ↄuenit alij.ſcʒ achos q ẽ alia ſpẽs accidia. dicimꝰ ꝙ ↄtingit loꝗ de athos q̃ ẽ triſticia vocẽ auferẽs et de accidia duplicit. Uno mõ ꝓut ſũt paſſiões ſiue pe ne.et ſic differũt altinuicẽ ſᷣm gradꝰ.qꝛ accidia interioꝛ athos vᷣo ẽ exterioꝛ.et ita ſi diffiniũt᷑ vt paſſiões vel pe⸗ ne:bñ cõcedo ꝙ nõẽ ipᷣaꝝ eadẽ diffinitõ.Alio mõ ↄtin⸗ git log de ipis vt ſũt!⁊ ſic nõ differũt ĩuicẽ imo ad vnuʒ genꝰ pcti reducũt᷑.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ oppoſita triſti cie et accidie nõ ſũt eadẽ:&̊ nec accidia ẽ triſticia.dicen⸗ dũ ꝙ ſiẽ dictũ ẽ foꝛtitudo ꝑ ſe et rõe eẽntie nõ opoit᷑ ipi accidie.ĩmo rõne diffidẽtie ãnexe ipᷣi accidie.Vñ ſicẽ dil⸗ fidẽtia nõ ẽ accidia ĩmo ſeq̃ns ad ivᷣam ita dicimꝰ ꝙ foꝛ titudo nõ eſt gaudiũ.ſi aũt foꝛtitudo ꝑ ſe et eẽntialit᷑ op poneret᷑ accidie et ñ rõne anexi:bñ ꝓcedẽt rõ.¶ Ad ali⸗ ud qð obijcit᷑ de toꝛpoꝛe.dicẽdũ ſic̃ dictũ ẽ.q cũ dẽ acci⸗ dia ẽ toꝛpoꝛ circa hoc nõ ẽ pᷣdicatõ eẽntia lis ſiue foꝛma⸗ lis.ĩmo notãs ↄcomitãtiã tãq; eiꝰ qð ad alterũ ſeꝗt᷑. vñ nõ dẽ accidia toꝛpoꝛ niſi qꝛ accidia eſt triſticia foꝛmalit᷑ loqᷓndo:ad quã triſticiã ſeꝗt᷑ toꝛpoꝛ mẽtis circa boni im pletõem ſiue circa ĩchoatõʒ boĩ. ꝓpt᷑ h̊ ꝙ eſtimat᷑ ñ poſſe impleri.⸗ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ hec rõ ↄuenit iuidie.di cendũ ꝙ nõ ꝓut eſt rõ accidie eſt rõ inuidie: immo alia de cauſa et rõe.nã inuidia ꝓpꝛie triſtat᷑ de bono alteriꝰ. qð tñ appᷣhendit vt ſibi malũ et nociuũ.et h̊ ſcʒ illð eſſe diminutiuũ ſui boĩ:accidia ꝓpꝛie triſtat᷑ de bono qð ap⸗ pᷣhẽdit illud tãq; difficile et laboꝛioſũ ad faciendũ.et ſic ſunt diuerſe rões et motina hmõi triſticie hic et ibi. Membꝛüſtercins Ercõ querit᷑ in quo genere ſit accidia vtꝝ damaſ.ꝙ paſſionẽ ↄſeꝗt᷑ triſticia et ſumit illð ex vðᷣbo phi dicẽtis.dico aũt paſſiones ex ꝗbo vniuerſalit᷑ ſeꝗt᷑ delectatio vel triſticia.Sed ac⸗ cidia ẽ triſticia.q̊ ñ ẽ paſſio ĩmo ſeq̃ns ad paſſiõʒ.⸗Cõ⸗ tra damaſ.vbi loꝗt᷑ de paſſioĩbo vocat ipᷣaʒ accidiã paſ⸗ ſionẽ.qꝛ hmõi triſticias vocat paſſiões de ꝗbo ibi toꝗt᷑. ( qð dicẽdũ.ꝙ delectatõ vno mõ ẽ termꝰ paſſioĩs Rlectabilis. Alio mõ ẽ paſſio.ſiłr triſticia vno mõ ẽ ter mĩꝰ paſſioĩs triſtabił. Alio mõ ẽ paſſio.vñ de delctatõe q̃ẽ termiꝰ delectabilis paſſioĩs loꝗt᷑ remigiꝰ cuʒ dĩc.q; celectatio ẽ actꝰ ſine motu.paſſio em̃ cũ motu E. vñ dele⸗ ctatio illa nõ ẽ paſſio.ſᷣ̊ potiꝰ paſſioĩs terminꝰ. ſm ̊ ꝙ txlectatio ⁊ triſticia termĩ ſunt paſſionũ.loqꝗt᷑ phᷣus di⸗ cẽs.ꝙ delectatio et triſticia paſſiões ſũt.aimus em̃ ali⸗ qn mouet᷑ fugiẽdo vł apetẽdo ⁊ cũ ĩ fine ſuccũbit tmiꝰ iſte dꝛ triſticia.triſticia at pt᷑ dici ⁊ de paſſiõe ⁊ 8 termĩo paſſioĩs.⁊ ſic bñ ocedẽdũ ẽ ꝙ tſticia ẽ paſſio.tñ triſticia iſta ñ dẽ pciĩz ĩqtũ bmõi:niſi ᷣm ꝙ; volẽtibo nob accidit ⁊⸗ vł ñ ſine volũtate nr̃a:ñ ei de rõe illa pura q ẽ paſſio eſt pet᷑ʒ.ĩmo pena.ſ̊ qꝛ vlteriꝰ ẽvolũtaria vt dictũ eſt. Mlembenz quartũ ſcʒ ĩ genẽ paſſioĩs.et ondit᷑ ꝙ nõ.qm dicit 9„Khr uiab pin⸗ Varto querit᷑ te cauſa iſtius peccati et ra dice. vtꝝ.ſ.ex amoꝛe ſit vel libidine:ſᷣm ꝗ⸗ libido dr eſſe pᷣncipiũ om̃is pctiſoñndit᷑ au⸗ — tem ꝙ nõ.qm amoꝛ ille inoꝛdinatꝰ ſiue li⸗ bido ꝙ idem ẽ ⁊ accidia ex opꝓpoſito ſe hñt.libido em dr impꝛoba volũtas reſpectu eiꝰ qð placʒ.ſ̊ accidia ſiue tri ſticia dr reſpectu eiꝰqð diſplicet.ꝗ̊ ꝑ oppoſitũ ſe bʒ ad il lum amoꝛẽ inoꝛdinatuʒ ſiue libidinẽ:ꝗ̊ nõ reducit᷑ ad il⸗ lum tanqᷓᷓ ad radicẽ vel pᷣncipiũ.ex qͥ ſeqtur ꝙ accidia ñ ſit peccatũ:cũ om̃e peccatũ ad illã reducat᷑ tanq; ad ra⸗ dicem ſiue pᷣncipiũ ſicut dĩic aug.in li.de li.ar. Ad qð dicendũ.ꝙ Fm Bugln li.ar.licʒ timoꝛ male humiliãs et amoꝛ male accendens oꝓponant᷑: nibilominꝰtimoꝛ male builians naſcit᷑ ex amoꝛe male accendẽte.ſiẽ cũ aliqs oꝛ cindit aliũ hoĩeʒ quẽ timet.et hoc:qꝛ amat viuẽ ſine me⸗ tu.et iſte amoꝛ ſiue libido mouet ipᷣm. vñ cũ ſint due ra⸗ dices pctoꝝ.ſ.timoꝛ et amoꝛ:tamẽ timoꝛ ſemꝑ redit᷑ ad ue amoꝛẽ ⁊ cauſat᷑ ab illo.ſicut hr in glo. ſuꝑpᷣs. Incenſa igni ⁊ ſuffoſſa.et ideo drĩ amoꝛ ſiue libido ſimptr eſſe ra⸗ dix oĩm pctoꝝ.qꝛ nunq; cauſat᷑ pctᷣm ex timoꝛe:ꝗn amoꝛ pᷣcedat timoꝛẽ radicaliter.Siłr dicimꝰh̊ ꝙ licʒ hõ triſte tur in hoc peccato:hec tñ triſtica radicatur in aliq̊ qð ſi bi placet et ita patet radix ⁊ cauſa iſtius peccati. (Mlembrum quimntum Ainto querit᷑ vtrũ accidia ſit capitale vici um.et ondit᷑ ꝙ nõſſpũale laboꝛioſuzʒ ẽ tri⸗C?⸗ ſtabile:h̊ triſtabile diſplicet tale non ca⸗ dit in affectõne.et qð ñ cadit ĩ affectiõe nõ eeccatũ: cũ accidia vel triſticia reſpiciat hmõi ſpũale laboꝛioſuʒ:relinꝗtur ꝙ nõ eſt vnũ de ſeptem vicijs capi⸗ talibo.q IJWem capitale viciũ dr capitale.nõ ꝗa naſcitur ex alio ſ̊ alia ex ipo.ſed accidia ſiue triſticia naſcitur ex alio g non eſt capitale minoꝛ pʒ qm̃ accidia fugit ſpũale laboꝛioſuʒ ſic dictũ eſt.et hoc ter aliqð delectabile qð ei adueiĩt ex fuga illiꝰlaboꝛioſi ſiue triſtabilis.q̊ iſtð pec catũ naſcit᷑ ex apetitu vel amoꝛe inoꝛdinato alicuiꝰdele ctabilis.̊ ex alio pcto naſci᷑:et ita nõ ẽ capitale.¶ Itẽ Dicit gre.ꝙ ex ꝑturbatõe ire naſcit᷑ triſticia ſ̊ ira ẽ viciũ capitale.ꝗ triſticia ſiue accidia naſcit᷑ ex alio capitali & ipᷣa nõ eſt viciũ capitale.ſiẽ nõ diceremꝰꝙ toꝛpoꝛ eſſet ca pitale qꝛ ſeꝗtur ex neriginrantegrcgi enũeratione exeꝛcitꝰdy aboli ponit ipᷣam eſſe viciũ capitale:q̊ ẽ viciuʒ capitale.¶ Ad qð dicendũ.ꝙ accidia ym gre. ẽ capita⸗ le pccm.¶ Ad primã ratõeʒ in cõtrariũ dicendum.q tri ſtabile illð ñ diſplicet niſi qꝛ eiꝰopoſitũ placet.i.quies. et qꝛ placet inoꝛdinate:ideo facit peccatũ.cadit ergo ac⸗ cidia in affectõne rõne illiꝰlibidinis vel amoꝛis inoꝛdia ti añcedentis ad iſtã diſplicentiaʒ ſiue triſticiã.⸗ Ad ſe⸗ cundã rõnem dicendũ.ꝙ licet accidia vel triſticia naſcat᷑ ex amoꝛe libidinoſo:nihilominꝰeſt viciũ capitale.amor em ille libidinoſus radix eſt pct᷑i cuiuſlibet generalis ſiẽ dicit aug.vñ naſci ex illo nõ impedit ꝗn ſit viciũ capita⸗ le.cũ amoꝛ ille nõ ſit pctm ſeꝑatũ:ĩmo cã et radix eſſenti Pees alis cuiuſilibet pcti ſine q̃ nõ eſt peccatuʒ.vñ qñ dicimus iſte amat voluptuoſuz ingete ⁊ iõ fugit laboꝛioſuʒ.fuge⸗ re laboꝛioſũ iſtð ẽ motꝰ illiꝰpeccati accidie.amare at᷑ vo luptuoſuʒ ingete iſtud ẽ radix eiꝰ.et hec duo vnũ pecca⸗ tũ ꝑficiũt ⁊ nõ duo.et iõ pʒ ꝙ tũc nõ naſcit᷑ ex alio pecca⸗ to:qꝛ nõ diſtinguit᷑ i peccato bᷣ̊ faciũt vnũ peccatũ.qAd terciã rõnem dicendũ.qꝙ ſeqꝗ ex peccato capitali ẽ duꝑlr Vno mõ cooꝛdinatõne eſſentiali.ſᷣm h̊ dicimꝰ ꝙ filie ca pitaliũ pctòꝝ ſequũt᷑ ex ipſis.et hoc mõ ſeꝗ vel genera⸗ ri ex capitali vicio ſicut ex ira:bñ impediꝛet viciũ eſſe ca pitale qð ex ipᷣo ſeq̃ret. Alio mõ generat᷑ aliꝗd ex capita li vicio ita ꝙ nõ eſt cooꝛdinatio eſſentialis vniꝰad alteꝝ h accidẽtalis.ſic ſeg ex vno capitali nõ impedit eſſe capi tale:ꝗa nõ ſequit᷑ tanꝗᷓ filia.hoc modo ſequitur accidia vel triſticia ex ꝑturbatõne ire.non ꝙ ſit eius filia: ſᷣ qñ⸗ qᷓ; ↄtingit ꝙ ex ipſa ſequitur. ”ſ 2ð to querit᷑ de opoſito iſtiꝰ peccati.oſiten dit᷑ aũt ꝙ ꝑ ſe oponit᷑ ipi caritati.qm̃ ca⸗ — ritas facit ome difficile facile.ſic dẽ ſuꝑ il lud math. xj. Jugũ meũ ſuaue ẽ ⁊ onomeũ Leue. qʒ ẽ difficile ĩ ſe:amati ẽ facile. caritas facit ð di ficili facile. G̊ accidia facit cõtrariũ:̊ accidia ꝑ ſe ooi tur caritati.¶ è at᷑ oponit᷑ foꝛtitudini vidr̃.qꝛ dĩc yſi. ꝙ accidie foꝛtitudo:tꝛiſticie gaudiũ opponit᷑.¶ Pꝛeteꝛea videt᷑ ꝙ opponit᷑ gaudio quod eſt fructus ſpirituſſancti qm̃ accidia ẽ triſticia.vᷣ triſticia illa oppoĩt᷑ gaudio qð ẽ fructꝰ.̊ᷓ accidia eidẽ ogoĩt᷑. Pꝛeterea vidr ꝙ opponit᷑ caritati ſpei ⁊ patiẽtie.qm̃ ſuꝑ illð ps.qre triſtii mea.glo.rõ freq̃nter et vehemẽter ꝑſuadet triſticiã ſcłi fugiẽdã.q̃ patiam et caritatẽ et ſpem extiguit.iſta q̊ op⸗ ponit᷑ iſtis.¶ Et dicẽdũ ꝙ accidia cũ oĩbo iſtis oꝑponit * et h ꝓpter dr̃ſa q̃ ſũt ĩ ea.nã ipᷣaz accidiã ſic dictũ ẽ ↄco⸗ . mitat᷑ diſfidẽtia implẽdi p̃cepta. et rée bmõi difſidentie 4 oponit᷑ ſpei. Itẽ ibi ẽ tediũ rei laboꝛioſe.et rõe hmõi te⸗ 2 dij opponit᷑ foꝛtitudini q̃ eſt ĩ aggreſſu difficiliũ laboꝛio ſoꝝ radicaliter. Itẽ opponitur ip̃i caritati gt ↄtrari etatẽ ſuoꝝ motuũ.qꝛ accidia facit facile eſtiari difficile — — 2 caritas difficile facit eſtiari facile.Ytẽ rõe ĩpatiẽtie ãẽne⸗ 4 re ip̃i oppoĩt᷑ patĩe.queẽ ĩ ſuſtinẽdo ea qᷓ vidẽtur aduer velle ſa et laboꝛioſa.eſt em ipᷣaʒ accidiã ↄcomitãs ſꝑ impatĩa Fm ꝙ nos vocamꝰ impatiazʒ nõ ĩ ſuſtinẽdo aliqꝗd laboꝛi oſum et difficile ꝓt deũ.et nõ loqmur de impatia queẽ motꝰ ſurgẽs ex ĩiuria illata.hoc em eſt in iraſꝑ ſe aũt et eẽntialit opponit᷑ gaudio:et h rõe triſticie.hec em̃ rõ de⸗ termĩat eiꝰ eẽntiã.ſcʒ ꝙ accidia ẽ triſticia.et iõ rõe triſti cie illiꝰ q̃ẽ eẽntiał:ipᷣi oppoĩt᷑ gandio ⁊ ꝑ ſe ⁊ eẽntialiter Verũtñ diſtinguẽdũ ẽ gaudiũ.qꝛ qdᷣdaʒ ẽ cõcomitãs ge neralit oẽs pᷣtutes.⁊ de qͥ het Ro.xiiij.2õ ẽ regnuzʒ dei eſca et potꝰ:ſ̊ iuſtia et pax ⁊ gaudiũ ĩ ſpũſcto. et huic ñ opponit᷑ pꝛĩo et ꝑ ſe:ſᷣ ex ↄſeq̃nti.qꝛ ſcʒ oppoit᷑ ᷣtuti.vir tutẽ aũt cõcomitat᷑ hoc gaudiũ.eſt aũt aliud gaudiũ qð eſt ĩ ſpũali laboꝛioſo ⁊ B ꝓpt᷑ cũ.et hoc ꝑ ſe opponit᷑ ac⸗ cidie. lembꝛuz ſeptimũ Eptimo q̃rit᷑ de ↄꝑatõne accidie ad iuidiã vtꝝ ſint vnũ pct᷑ʒ vł duo.⁊ vidꝛ ꝙ vnũ ꝑ H qð dr.xvj.ꝓuerb. ſpũs triſtis exiccat oſſa glo.qꝗ trillicia ſcłi q moꝛtẽ oꝑat᷑ agit᷑.pin⸗ guedieʒ dĩne caritatisũ roboꝛe vᷣtutũ q̃s exercẽ vidr hꝛe nullaten valz. ex qͥ het᷑ ꝙ oppoĩt᷑ caritati.̊ amoꝛ carita tis reſpicit bonũ ĩ alto ⁊ bonũ ĩ ſeipᷣo.et tñ vna vᷣtꝰ ẽ.vñ nõ ꝑ h̊ diſtinguũt᷑ due vᷣtutes:& ſibi ĩ eiꝰ oppoſito idẽ ẽ viciũ qð reſpicit bonũ ĩ ſe et bonũ ĩ alio.ſᷣ accidia reſpi⸗ cit bonũ in ſe qꝛ accidia ẽ tediũ interni boĩ a deo collati. iuidia aũt reſpicit bonũ ĩ alio qꝛ iuidia ẽ odiũ alieni boĩ S accidia et iuidia ſunt vnũ viciũ.¶ Itẽ dic damaſ.q; ad cidia ẽ triſticia aggrauãs.Sʒ iuidia ẽ triſticia aggra⸗ uãs.ꝗ iuidia ẽ accidia.&̊ vnũ viciũ.mioꝛ pʒ qꝛ triſticia ĩ alienis boĩs ẽ triſticia agguãs ⁊ hec ẽ iuidia. Ko op⸗ poſitũ ẽ illð qm̃ accidia ⁊ iuidia ſũt duo capitalia vicia adinuicẽ diſticta.( Ad h̊ ddm̃.ꝙ caritas cũu ſit oppoſitũ ĩuidie et accidie.nõ ẽ ꝓpꝛie oppoſitũ ilł.Rõ at᷑ ꝓcedit ac ſi eẽt pꝛie opoſitũ.pꝛie at oppoſitũ ĩuidie ſic dic phᷣs ẽ nemeſis.q̃ ẽ mediũ iuidie ⁊ epichetarie.vᷣtus ſcʒ qua fit ↄgꝛatulatio ĩ alienis boĩs et ↄpaſſio ĩ alienis malis.Ac cidie vᷣo oꝓpoĩt᷑ bona leticia quã deſcribit damalſ.dicẽs. bona leticia ẽ q̃ nõ penitudieʒ ĩfert.nec alteriꝰ nocum̃ti eſt generatiua.nec vltra mẽſurã excedit.nec a ſtudioſis oꝑibo nos abſtꝛabhit.aut ĩ Pᷣuitutẽ redigit.ſic at᷑ acceptis oppoſitis:ſiẽ vnũ oꝓpoſitoꝝ ñ ẽ alteꝝ:ſic nec ĩuidia ẽ ac cidia vł ecõuerſo nec ad vnũ capitale pct᷑z ↄueniũt. Pꝛe terea poſſʒ alit᷑ rñdẽi qð ñ ẽ ſile ex ꝑte vicõꝝ ⁊ ex ꝑte vᷣ⸗ tutũ.duo eĩ rami vᷣtutis ĩ vno ramo vᷣtutis pñt ↄueniꝛe: V nter clvij. munʒ. 4 Sed iuxta HB obijcit᷑ ð hoc qð dr.j.iohᷣ.vlt. ẽ pee⸗ eterm catũ ad moꝛtẽ.nõ dico vt ꝓ eo oꝛet quis.nungd aũt eſſet bi G eſſe ipſiꝰaccidie:ſᷣ in ↄpatione ad achos. eſt enim achos oꝛanduʒ ꝓ accidioſo deſperante qm ſi eſt oꝛandũ ꝓ illo: l⸗ triſticia vocẽ auferens.H aũt ſumit᷑ accidia coiter 2 diſti quid ̊ dicit᷑ Soh: Ad qð dicendũ. ꝙ pctᷣm ad moꝛtẽ di⸗ guit᷑ ab inuidia:qꝛ inuidia ẽ triſticia aggrauons de alie cit᷑ dupłr.vno modo dĩ pcẽm ad moꝛtẽ pctm moꝛtale. et ¶ Lueſtio oppolita eniz vicia inter ſe diuiduntur tanqꝙᷓ duo genero . ſcom dicendũ.ꝙ illa diffinitio nõ determinat totu N. no bono.accidia vᷣo eſt triſticia aggrauas de ꝓrio bono hoc mõ oꝛandũ eſt ꝓ illo:̊ aliter exponit᷑ et dr̃ pctẽᷣm ad w- ſpũali.qð tñ videt᷑ malũ eo ꝙ laboꝛioſuz. vñ dic Criſo. moꝛtẽ qñ aliquis oꝛdinat ita ſeip̃ᷣm quod nõ eſt talis ꝙ ſ Dices/laboꝛioſum eſt ↄtinua oꝛatio:cui econtra dr.et ꝗ ꝓ ipſo habeat effectum oꝛatio ſicut deſperans de venia. . nõ laboꝛioſum eoꝝ que ſunt virtutis: manens hmõi reddit ſe talem vt p eo nõ habeat effectuʒ . oꝛatio.et hoc eſt gꝗa ipſe nõ coadiuuat ſe ſicut ↄfidens de venia.ↄfidens em de venia adiuuat oꝛantẽ in hoc ꝙ con fidit de venia:ſᷣ iſte qui eſt deſperans nõſolum nõ adiu⸗ uat oꝛantẽ immo etiã ipᷣm impedit.In alijs em̃ pctis bo embꝛü octanum Eitauo querit de magnitudine bui pecca⸗ n ti.videt᷑ em maximũ eſſe inter vicia.ocioſi i tas em̃ mr eſt oim vicioꝝ et nouerca viriua mo bene conſidit de venia:vel ſaltem nõ diffidit: ſ̊ illuꝰ . e tum. ſicut dic berñ. et hec ocioſitas ↄiũcta peccatum quod eſt deſꝑatio diffidit de venia.vnde ponit k nlee, eſt aceidie.de ipſa dr.xxxiij ecci.multaʒ maliciaʒ docuit obſtaculũ et impedimentũ vt in ipſo nõ habeat effectum * ocioſitas.cũ aũt ſit mr vicioꝝ et nouerca virtutũ:ꝑons oꝛatio:et ideo dic nõ dico vt p eo oꝛet quis. e iſpe erit accidia marimũ pctm. 4 YItem pena pcti ꝓpoꝛtionat᷑ ———— e— culpe.ᷣm illud pctm guiſſimã bʒ penã gra uiſſimã cul⸗ pam. ꝓbatio minoꝛis.r ſuꝑ illud.xxxviij ecc. In abdi⸗ ctione ꝑmanet triſticia. glo.hic incipit et in futuro pena durabit Ppter diffidentia ſupne ↄſolatõnis.cum g triſti⸗ cia habeat penã in pñ̃ti ↄtinuatã pene future.bec auteʒ eſt pena grauiſſima. accidia vo ſit triſticia: pʒ ꝙ accidia ſit peẽm grauiſſimũ.⸗ Pꝛeterea.dr de hac triſticia ꝙ ſit triſticia ad moꝛtem ſᷣm ꝙ habet᷑.ij.coꝛint.vij.ſcli autem triſticia opatur moꝛtẽ: Seſt pctm in ſpmſctm. de quo dr j. ioh. vlt. eſt pcẽm ad moꝛtẽ: non ꝓ eo oꝛet quis:& eſt ir⸗ remiſſibile & marimuʒ. (Kontra. inſidelitas eſt maius petm q accidia. accidia nõ eſt maximuʒ. ⁊ ſiłr ſuꝑbia maiꝰeſt qm̃ accidia ſicut dictũ eſt. Ad qð dicenduʒ.q; ↄtingit loqꝗ de accidia multipliciter.eſt eĩ vno mõ acciꝑe accidiaʒ ᷣm ꝙ ipᷣa termiat? ↄſũmat᷑ in deſpatõe. ſm ꝗ⸗ Dicit aug. ꝙ vna eſt triſticia qᷓ ad peniaʒ trabit:altera qᷓ ad deſpatioez ꝑducit. ab illa auertat nos deus.loquẽdo de accidia 'm ꝙ terminat᷑ in ſꝑationẽ:dicimꝰ ꝙ ipᷣa eſt grauiſſimũ pctm.et hoc rõne deſpationis.ſ.adiuncte in quã terminat᷑.? ſic intelligit᷑ illud ꝙ dr.xxxviij. ccci.ĩ go:loatur em̃ ð tali accidia.Vñ dicit.ꝓpter diffidentiã upeꝛne ↄſolationis hic incipit et in futura pena durat. hec em eſt valde que et q̃ſi irꝛemediabile qn adducit dik fidentia ſuꝑne ↄſolatõnis.hoc etiam modo loꝗtur de tri ſticia vel accidia ibidem cũ dicit.a triſticia feſtiat moꝛs glo.aiĩme rei.ecce ꝙ ibi loqꝗtur de accidia illa q habet de⸗ ſperationẽ adiunctã. Item loq ↄtingit de ipᷣa rõne ocio⸗ ſitatis ſibi adiũcte.hec aũt ocioſitas occaſio ẽ multoꝛuʒ vicioꝝ.aĩa eĩ nccio aut occupat᷑ bonis cogitatõnibo aut malis.ſi nõ ẽ occupata bonis:tũc ẽ valde ꝓna ad malas et ideo dr ocioſitas malũ et rõne hui ocioſitatis drĩ ma⸗ lum accidia ſverũtamen rõne ſui generis in ſe nõ dicituꝛ eſſe maximum pctm ĩmo rõne generis pct᷑i:maioꝛa ſunt ſuꝑbia ⁊ infidelitas.ſicut obijcit᷑:ſᷣ loqunt᷑ ille auctoꝛita tes ecci.Fᷣm ꝙ hʒ deſperatiõeʒ terminũ.⁊ tũc dicit᷑ maxi⸗ mum:rõne adiũcti vel termini.nõ ratione generis pcti. ¶ Ad aliud qð obijcit᷑ ꝙ eſt petm ad moꝛtem.dicendũ q; triſticia dr eſſe pct᷑m ad moꝛtẽ dupłr.vno mõ qñ termia⸗ tur in deſperatõnem venie.et tũc ꝓprie dicit᷑ eſſe ꝑcm ad moꝛtem.et h̊ modo ẽ pcẽm in ſpmſanctũ et irꝛemiſſibile. Alio mõ dicit᷑ tiſticia eſſe ad moꝛtẽ.quia ſcʒ oꝛdinat ad moꝛtez culpe.qa ſic bona triſticia q̃ eſt pnia oꝛdinat ad vitam:ita triſticia ſcłi oꝛdinat ad morteʒ culpe.quia ſiẽ culi oꝛdinat ad moꝛtẽ.hoc eſt ad culpam.et hoc mõ dici⸗ tur.ij. coꝛin. vij.ꝙ triſticia ſcli moꝛteʒ opatur.ſ̊ hoc mo⸗ do nõ eſt pcẽm maximũ et irꝛemiſſibile:ꝗa in multis ac⸗ cidit ꝗ ſunt ad h̊ diſpoſiti ſic̃ in melancolicis. Eñ mul⸗ totiens ↄtingit ex infirmitate melancolie vel etiam alia et ideo nõ drĩ maximũ eſſe pctm nec irꝛemediabile.lnõ bois ĩ ſeipᷣo vel ad deũ. Ono querit᷑ Accidia ponit᷑ pccum penes ſuꝑfluitatem et nõ penes diminutõnemſet vinget᷑ ꝙ debeat eſſe petm. ſimilit penes di⸗ Wminutoeʒ. ſicut ↄtingit ↄtriſtari vbi eſt tri ſtandũ et put eſt triſtandum.et hoc videt᷑ eſſe virtutis ⁊ ↄtingit triſtari vbi non eſt triſtandũ et ꝑ ĩmoderantiam et iterũ nõ triſtari vbi eſſet triſtanduz:et ita duo vidẽtur eſſe extrema.vnũ dictũ ꝑ ſuꝑhabundantiaʒ.⁊a reliquum ꝓ diminutõeʒ reſpectu eiꝰqð pꝛimo poſitũ eſt ᷣm medi⸗ etatem. ſicut determinat᷑ vnũ pcẽm penes pꝛimũ extre⸗ mũ:ita deberet deterininari penes reliquũ.. Iem criſ. magna ẽ triſticie tyꝛãnis.et multa virilitate opus eſt vt inſtemns huic paſſioni nobiliter.qð vtile ab ea fructifi⸗ cantes:qð vᷣo ſuꝑſluũ eſt dimittentes: triſtari bʒ extre⸗ mum dictũ ſᷣm ſuꝑſiuitatẽ.ſed eadẽ rõne et km diminu⸗ tionẽ:⁊ ita vt pꝛiꝰ.¶ Ad quod dicimꝰ.ꝙ ſiẽ dicimꝰirazʒ petm qñ ꝗs iraſcit᷑ vbi nõ eſſet iraſcendu:ſ̊ nõ ponimus in aliud genꝰpct᷑i cum ꝗs nõ iraſcit᷑ vbi eſſet iraſcendũ. Pꝛeteꝛea cũ ꝗs nõ triſtat᷑ hoc accidit ex aliq̃ leticia vana vñ potius cadit in aliud genꝰpct᷑i ꝙᷓ triſticie. vel põt dici ꝙ totum ↄtinet᷑ ſub accidia.ſᷣm ꝙ dicit gꝛeg: in fine iob. triſticig nõ hñs in ſe vñ letet᷑:foꝛis querit. — Ecimo quert᷑ ↄtra qð pceptũ ſit pcim ac⸗ cidie.et maxie ↄtra qð pceptũ decalogi.ad illa em pᷣcepta alia quodãmodo reducunt᷑ Et videt᷑ ꝙ nõ ſit ↄtra aliqð pᷣceptum pri me tabule.pᷣcepta em̃ pᷣme tabule referunt᷑ vel ad diuiaʒ maieſtatẽ vel veꝛitatẽ vel bonitatẽ.ↄtra quoꝝ nullũ eſt ꝑ lſe accidia.ↄtra em̃ primũ eſt idolatria ꝑ ſe.ↄtra ſcõm di uinatio ? ſoꝛtilegiũ ſed terciũ eſt ſuꝑſtitio.nullũ aũt bo vntva rũ ẽ accidia.nõ ꝗ̊ eſt pcẽm ) pᷣceptũ pᷣme tabule.⸗ Pre⸗ terea.ſi eẽt ↄð aliqð:videt᷑ magis eẽ ↄð pᷣceptũ ſctificatõis ſabbati.qð at᷑ nõ ſit pʒ ꝑ h̊ ꝙ in illo pᷣcepto pᷣcipit᷑ quies ab oꝑe ᷣuili.Quies at ab opꝑe fᷣuili ⁊ laboꝛ opponit᷑. In accidia vᷣo reꝗꝛit᷑ ges.2 ita nõ opponit᷑ pᷣcepto ð ſabbato Sitltr nõ eſt q pceptũ ſcde tabule.pᷣceptũ eĩ ſcðe tabule ⁊ in qͥ fit ꝓhibitio iniurie in ꝓxio.vel in qͥ fit pᷣceptuʒ eiꝰ qð debet᷑ ꝓxio.ſic in honoꝛe ꝑentũ.⁊ ita om̃e pᷣceptuʒ ſe⸗ cũde tabule reſpicit ꝓximũ:ſᷣ accidia nõ reſpicit ꝓrximũ in ſuo actu:ꝗᷓ nõ ẽ ↄ pᷣceptũ ſcde tabule:ẽ em deoꝛdinatõ d qð dicendũ. ꝙ pctm acci⸗ die ſpaliter eſt ↄ phibitõʒ datã in eccłiaſtico.xxxviij. vbi dr ne dederis in triſticiã coꝛ tuũ ſ repelle eã a te.⁊.xxx. ecci.triſticiã longe expelle a te.młtoo ei occidit trillicia et nõ ẽ vtilitas ĩ illa.¶ Si vᷣo qrat᷑ ↄ qd pᷣcepiũ decalogi ſit ꝓut alia pᷣcepta ĩplicite intelligũt in decalogo. dicen⸗ dũ eſt ꝙ opponit᷑ pᷣcepto ð ſctificatõe ſabbati.in pcto em criſo. Caym triſtatus ẽ ſed triſticia mũdi.paulꝰ triſtat? eſt ſͦ ea q eſt Fm deũ.que vo ſpualis eſt triſticia:lucꝝ ba bet maximum.que vo ſecularis eſt damnum babet vlti accidie triſticia ẽ de ſpũali la boꝛioſo cũ amore getis car nalis. ecõtra vᷣo ĩ illo pcepto ẽ amor ſcte getis ꝗ eſt cum gandio ĩ bono ſpũali lʒ ipᷣm ſit laboꝛioſuʒ. EUñ lʒ pᷣcipi⸗ aa rrncheet Nate α.*νο — e effec coxꝝ cũ dẽ dicentes ſe eſſe ſapiẽtes ſtulti facti ſunt. et tan atur ibi abſtinere ab ope ſeruili in quo eſt laboꝛ nõ tam̃ ꝓhibetur bonuʒ ſpũale vt oꝛare pſallere et p̃dicare que ſunt oꝑa ſpũalia licet laboꝛioſa. „ (Miembrum vndecimn Madecimo querit᷑ de effectu huiꝰ pct᷑i. dicit ie ẽ obſcuratõ intellectus.¶ Cont᷑. iſte eſt toſuꝑbie ſicut hr.j.ad Ro. Pꝛĩo em tangit᷑ fuꝑbia gitur pena.obſcuratũ eſt inſipiẽs coꝛ eoꝝ. et in glo.dĩ. vt nihil intelligãt niſi qð a ꝓbitate remotũ eſt.qͥs ſua ce⸗ citas a veritatis lumie funditꝰexcludit.(¶ Ao qð rnde⸗ rur vtriq; ↄuenit:ſᷣ differẽter. qm̃ ſu pbia obtenebrat roõne 7 . Crip.triſticia tenebꝛat viſibile aime:nihil vny — 7 . ,2 9 . 4⸗ mittẽs videre eoꝝ que oꝑtet: effectꝰ acci⸗ . ſuꝑbabũdantie doloꝛis de bono ſpuali:eo ꝙ ẽ labo rioſum et difficilel amoꝛ aũt 2 doloꝛ dinerſimode obtene brant vt nõ cogſcat᷑ bonũ qð oꝑtet. Sed obijci᷑ amoꝛ iſte ⁊ doloꝛ ille ſunt ĩ affectu et ita nõ videt᷑ obtenebrare intellectũ.Ad qð dicenduʒ. ꝙ; ↄiuncta ſunt ita intellectꝰ pꝛacticus ⁊ ſpeculatiuus.eo ꝙ extendłete ſe intellectiua: Pi. ſpeculatiua fit pꝛactica.ita ꝙ pturbatio in vno vt ĩ plu⸗ ribo facit ꝑturbatõeʒ in alio.Vñ cũ ꝑturbatur affectus gener aliter ꝗᷓ dicitur concupia oculoꝝ ſe habet reſpectu oim qᷓ inoꝛdinate pñt appeti ſᷣm oculũ interioꝛẽ vel exte⸗ pm ꝙ dẽ generaliter appetitꝰ cuiuſſibet boni tpalis.Fᷣm ꝙ in ipᷣo ĩiuenit᷑ ſuſtinẽtia.lñ et foꝛtaſſe aug:.xiiij.de ci. i dic.ꝙ auaricia ẽ libido hñdi pecuĩaz.ſᷣ ñ ibi ſui ge⸗ neralit auaricia:hᷣ ſolũ ꝓ bono mutabili ſubiacẽti foꝛ⸗ uacina: rapta tune.et ſic ratio tullij pt᷑ eẽ apꝛopꝛiata reſpectu pecuie. enpe α Vñ noie pecuĩe ſic̃ dic aug.in.j.de li.ar. ↄtinẽt᷑ oĩa qͥᷣꝝ Vuchakit, E dñi ſumꝰ quoꝝ donãdoꝝ aut vendẽdoꝝ pfateʒ br̃e vide ent foltnd mur.cũ auaricia generalit ſe habeat reſpectu etiã ſcien- tie q̃rẽdo in ea ſufficiẽtiã.eſt em̃ in ea oculꝰ interioꝛ ipᷣiꝰ aĩme ⁊ exterioꝛ.et ſᷣm interioꝛẽ oculũ rõis ẽ imoderatꝰ appetitꝰ hñdi ealerterioze ſubiacẽtes foꝛtũe.auaricia ſte rioꝛẽ qrẽdo in illis ſufficiẽtiã. ꝓpꝛie tñ vt dꝛ qdᷣdaʒ ſpeci· ⸗ ale pctm: e reſpectu bonoꝝ foꝛtũe q noĩe pecuĩe ĩtelligũ . 1 tur. Ael pt ſumi diffinitõ tullij cõiter nõ trabẽdo ipſwam v⸗ TPharnkan ſic cõuenit auaricie generaliter ſumpte. Juxta H̊ querit᷑ de noĩe auaricie.vtrũ ſcʒ nomẽ aua⸗ ricie aliqũ ſumat᷑ ĩ bono ⁊ nõ ſemꝑ ĩ malo.ſiẽ et in bono aliqñ accipiẽ nomẽ ire.¶ Ad qð dicimꝰ ꝙ ſic ſed rariſſi me.Vlñ ſuꝑ illð abac.ij.le ꝗ multiplicat ſua.glo.ẽ bo⸗ na auaricia doctoꝛis eccliaſtici.ꝗ ſtudioſo laboe pluꝛes ex pct̃o ſuꝑbie vel accidie:ꝑturbat intellectꝰ:nõqñ vidẽ ⸗ſt, do illud qdð ẽ ſalutiferũ:ſᷣ ex diuerſis cauſis ſiẽ dictũ eſt. Pꝛeterea dic Criſo.Om̃e pctm obtenebꝛat imaginẽ dei in nob.et licet oẽ pctm obtenebrat:tñ h̊ ſpaliter dr̃᷑ de tri ſticia.q̃ non ſolũ obtenebrat rõne q̃ eſt pctm:ᷣ rõne qua eſt hoc pctm.accidia em̃ inqtum triſticia cũ eſt immode rata pturbat vſum debitum ronis. ¶ Mueſtio. clvm. de rici . cia. NPꝛimo g querit᷑ quid ſit. Scðo an diligẽ tꝑalia ſit bonũ ſᷣm ſe an malũ vł indifferẽs. Lercio ꝗd ſit inclinatinũ ex e noſtra ad illicitu amoꝛem tꝑalium. Quartõ q̃re dicat᷑ ocupia oculoꝝ.cũ nõ tm̃ ↄtingat pec⸗ care ſᷣm viſuʒ ĩ illo genẽ pcti. Quito an ſit capitale pct᷑ʒ Sexto an ſit ſpũale vel carnale. Septimo de alijs pct᷑is q̃ ſunt circa amoꝛẽ tꝑaliũ:vtrũ ſub auaricia ↄtineantur Octauo de oppoſito auaricie.ono de magnitudine hꝰ Deſtio eſt de auan peccati et ↄꝑatione.Gecimo de caſibus cirea boc pecca tum.Vndecimo de effectu huius peccati. embrum primũ pꝛimũ ſic dĩc aug:ſuꝑ gen. ad lit. Aua⸗ celletie ad minꝰin ſcia.q¶Sʒ ↄ hB qa ᷣm G̊; 5 vr̃ differꝛe a ſuꝑbia q̃ ꝓrie drẽ̃ axpetitꝰ excellẽtie. ¶Ao qð dicendũ.ꝙ ᷣm illã roeʒ nõ differũt. qm̃ illa diffinitio data ẽ auaricie generalr ſumpte. Põt ricia nõ dr eſſe tm̃ appetitꝰpecunie ſ̊ altitu dinis ⁊ ſcie.vr g̊ ꝙ auaricia ſit apetitꝰ ex etiã alit᷑ dici ꝙ h eſt differẽter.qꝛ ſuꝑbia ⁊ auaricia ſum pta generalr appetũt mi boni lʒ imꝑfecte.et agpaꝛẽtiã hꝰappetit ſuꝑbo ⁊ auarꝰ differẽter tñ:qm̃ in ſcia duo ſũt.excellẽtia ⁊ ſufficientia. appetit &̊ ſuꝑbo apparẽtiã excellẽtie in ſcia.cupidꝰvᷣo ap⸗ parẽtiã ſufficiẽtie.lIʒ H̊ mõ nõ accipiat᷑ auaricia vt pctm ſpãle imo in a generalitate.⁊ ſic diffinit eã aug. hG̊ mõ generatr vñ f tie in ſcia. Uñ adã appaꝛetez ſufficientiã appecijt in ſcia. motex H̊ ꝙ dictũ ẽ eritis ſic dij ſci.bo.⁊ ma.⁊ qͥ ad hoc loqtur aug.ſuꝑ geñ.ad lit.¶ Lulliꝰat᷑ ponit alia diffini tionẽ auaricie talẽ. Auaricia ẽ imoderatꝰ amoꝛ hñdi.ſᷣ videt᷑ ꝙ hec rõ nõ cõueniat auaricie ſpãliter ſumpte.qm̃ amoꝛ hñdi põt eẽ coĩter reſpectu cuiuſlibet boni creati. vtpote pecunie ⁊ hmõi.i¶ Ao qð dicendum.qꝙ bñ ↄcedi⸗ mus qð hec rõ nõ aꝓpꝛopꝛiet᷑:pᷣ coĩter data ẽ de auaricia alſuz ẽ qð dor ꝙ; auaricia ẽ appetitꝰ excellen ctiã.ſcia ei tenet imaginẽ ſum 16 ſibi facere cupit diſciplos ſemꝑ.ᷣ ve illi ꝗq aggregat do⸗ mui ſue.freqᷓntiꝰ em̃ ſumi?᷑ in malo diuerſimode tñ qm̃ triplicit᷑. Ano mõ dicit᷑ radix cuiuſlibet pcti.et h̊ͥ qũʒ ſbᷣ noie cupiditatis.j.thi.vlt.Radix oim maloꝝ cupiditaſ Et dĩc Cri.ars oim maloꝝ ẽ phylargia.qdð ideʒ eſt q; — — — „ — .— 2 — .„ — auaricia ſiue amoꝛ argẽti. Qñʒ etiã ſb noĩe auaricie dẽ radirx cuiuſſibet pcti.vñ ſuꝑ illð thy.vlt.Radix oim ⁊. l.aliꝗ libꝛi habẽt radix oim maloꝝ auaꝛicia. ſic pol⸗ et cõiter intelligi dicta diffinitio quã ponit tulliꝰ. Alio⸗ mõ ſumit᷑ ꝓut eſt tercia radix pctoꝝ ex oꝓoſito diuiſa cõtra cõcupiſcẽtiã carnis ⁊ ſu ꝑbiã vite.Fſᷣm ꝙ dẽ.j.ioh. ij.ome qð ẽ ĩ mᷣo aut ẽ ↄcupia carnis aut ↄcupia ocłoꝝ ⁊c.⁊ iſtud ſic exponit᷑ in plibo locis.Vñ aug.de vera re ligi.hec diuidit tres radices pctoꝝ ſm iſta tria appetiti ua honoꝛes.delitias.et diuitias.et ſic nõ ſolũ ẽ pecuĩe ̊ etiã ſcie. Lercõ mõ ſumit᷑ ſᷣm ꝙ ẽ pcti capitalis ſpecies et ſic dicit᷑ libido vel apetitꝰ inoꝛdiatꝰ bonoꝝ mutabi⸗ liũ ſubiacẽtiũ foꝛtune.tñ pᷣcipue pecuiĩe licʒ alia appetat et iõ ꝑ quãdã q̃ſi appꝛopꝛiatõʒ retinuit ſibi nomẽ ppylaꝛ gie. qm vt freqntiꝰ ⁊ vniuerſaliꝰ fert᷑ appetitꝰſuꝑ argẽtũ cũ ſit pᷣcioſum.et qꝛ vniuerſaliꝰ eſt in vlu qð eſt pᷣcioſius dicitur amoꝛ argẽti q; auri. MWemorumſecunduzʒ “ Ecũdo q̃rit᷑ an diligẽ tꝑalia ſit ſᷣm ſe bo⸗ nũ an malũ.et videt᷑ ꝙ ſit maluʒ ᷣm ſe.qꝛ dẽ. jeioh.ij. olite diligẽ mũdũ neq; ea qᷓ in mũdo ſũt:p̊ h̊ ẽ diligẽ tꝑalia.ꝓhibitũ ẽ H diligẽ.̊ ẽ malũ ᷣm ſe h̊ diligẽ.¶ Iiẽ ſuꝑ illð dic aug. un oꝛigiali.bonũ nobᷣ ẽ nõ diligere ea q̃ i mũdo ſũt.ne re⸗ maneãt ſarmẽta ĩ noõ ad dãnatõʒ nr̃am.j diligẽ tꝑalia eſt danabile.ã ẽ malũ ſ̃m ſe.i] Itẽ idẽ.vis hr̃e dilectõeʒ pr̃is vt ſis coheres filij.⁊ rñdet poſtea. Noli diligẽ mũ dũ.q.d.dilectõ pr̃is ⁊ mũdi ñ pt᷑ ſimł ſtaẽ. dilectõ tꝑa⸗ liũ ſiue mũdanoꝝ ẽ malũ ᷣm ſe.i¶ Itẽ ſuꝑ illð.j.ioh.ij. 5* NMolite diligẽ mũdũ gl.ſic dilectio dei ẽ ſolũ oĩm vᷣtutũ ita dilectõ mũdi oĩm vicioꝝ.ſic̃ ̊ dilectõ dei ẽ bonũ ſim⸗ pliciter: ita dilectio mũdi ẽ malu ſimplicit᷑.dilectõ autẽ mũdi ẽ dilectõ tꝑaliũ vt dic iterł.vt auꝝ ⁊ argẽtũ.( Cõ tra dꝛ ſuꝑ illð math.x.qᷓ difficile ẽ ⁊c̃.glo.non ait ĩpoſſi bile.qð em̃ ipoſſibile ẽ:oĩno fieri nõ pt.qdð at᷑ difficile eſi cũ laboẽ fieꝛi p.cũ magno at᷑ laboẽ iuuãte dei gẽa pecu nias hñtes nihil ĩ eis ↄfidẽtes exutis phylargie rtiacuł int᷑re pñt ianuã rᷣgni ði.ex q̊ accipit᷑ ꝙ diligẽ tꝑalia ñ ẽ Fm ſe malũ.ſi eĩ ſᷣm ſe eẽt malũ.ñ poſſet ĩtre ianuã rĩᷣgni dei. Itẽ. xix. math.diues difficile ĩrbit ĩ ĩgnũ celoꝝ ĩ⸗ telligit᷑ amatoꝛ diuitiaꝝ:̊ ñ ẽ ipoſſibile.amatoꝛẽ diuiti aꝝ ĩtre gnũ dei.̊ᷓ amaè tꝑalia ñ ẽ ſᷣm ſe malũ.K! IJt tꝑa lia poſſunt ↄſiderari vt ſũt cr eature. et ſic cõſtat ꝙ ſunt ls ſoel tom ner nat pt⸗ gue fi hbine ſtal e ſiſ 1g ge Mtn ar ſes kear ts lon ode npei re Rep natn ttia⸗ itad ſiei⸗ 6 . Mel ¶neſtio clviij. n Viligenda vel vt ſunt ad vſum. et ſimilit᷑ adpuc nparet coꝛruptione ſubiecta.Ad illud qd dicit Crip.bñ cõce i ꝓꝙ ſunt diligenda qꝛ ſic eſt licitũ ea hre et ht rõnem bo⸗ dimus ꝓ aliquid pt eſſe natura fere qð tam̃ eſt in hoĩe o nitatis.̊ diligẽ nõ ẽ malũ ſm ſe.¶ Ad h̊ rũdemꝰm be⸗ ex ſua coꝛruptione.et nõ ꝓpꝛie ex natura ſua.ſic dictum N, gam in glo.ſuꝑ illud.j.ioh.ij.p. Atami mũdo ad nccitatẽ fuit ᷣm dyo.in.q.de ira.ꝙ natura carnis eſt iraſci.qm̃ ſ. e ⁊ nõ ad voluptatẽ ⁊ noĩe mũdi intelligit tꝑalia.qð vo di ad hoc eſt natura eius oꝛdiata. ſed hoc nõ eſt de natura neſte eit᷑ nolite diligẽ mm ⁊c̃.intelligit᷑ vt.ſ.in mðo ponat᷑ fi bomĩs: cum bhomo magis ſᷣm natuꝛã ſuã ſit oꝛdin at?ad Z nis.eſt et᷑ diligẽ ad voluptatẽ ⁊ ad ſuꝑfluitatẽ et H̊ cadit mãſi uetudĩem. qm̃ eius natura ĩmediate ᷣm naturã de⸗ N in ꝓhibitõne.⁊ bñ ocedimꝰqð nõ negat᷑ ꝗn poſſint tꝑa⸗ termin atã cõſiſtit. Similiter dicimꝰ de raꝑe ꝙ naĩa fe⸗ . lia oꝛdiate amaꝛi: ꝙ ð difficili ſũt ſine peto moꝛtali aut rarum ad hoc eſt determĩiata ſeu oꝛdinata: non autẽ ita 6 veĩali qm̃ tꝑalia ſũt craligengechi ſic ne inn ẽ 5 ilk. eſt de natura rationali. ſmede quidã em amãtes ea edificãt ibi lignũ.fenũ 2 ſtipulam. Zuis eo plunri ſtagnũ.¶ Ad id vo qð obiectũ eſt.j. em bruz quartuʒz ä oe Yoh. ij. dicendũ ẽ.ꝙ diligẽ mũdũ pt᷑ ↄſiderari duplr.ve 4 Aarto queritur quare a ſenſu viſu dieaẽ 1 Dilige mũdanã auerſatõeʒ ⁊ ſic ꝓhibet᷑:ſie em de mundo eſſe cõcupia oculoꝝ.on em̃ videt᷑ hoc cöõ⸗ een ſunt ↄcupia carnis ⁊c. Item diligẽ mũdum põt aligs. vt uenire auaricie cũ cecus poſſit peccaẽ pec⸗ x ponat ibi finẽ:⁊ ſic ibi ꝓhibet᷑. Alio vo mõ nõ ꝓhibet᷑ lʒ occaſio poſſit eẽ ad malũ. eꝛ h̊ etiã ſe oluit᷑ qð dic aug. in tribo auẽtibo ſequẽtibo.¶ Rone buiꝰquerit᷑ vtrũ ali⸗ gs poſſit dilige tpalia ꝓpter ſe.ſi eĩ h̊ͥ nõ eſt.nõ dicet᷑ dili gere mũdũ malũ m ſe.ꝙ aũt nõ poſſint ꝓpteꝛ ſe diligi vi cetur ꝑ h. ꝙ nihil ĩ eis eſt ꝙ ꝓpter ſe ſit diligendũ: cu to⸗ tatr ſit ad vſuʒ ſᷣm ꝙ vti ẽ referꝛe ad aliud qͥ fruendũ eſt frui at᷑ amoꝛe inherẽ alicui rei ꝓpter ſe. 4 Pꝛetẽa ꝓdig⸗ peccat moꝛtalr nec tñ diligit ꝑecniaʒ ꝓpter ſe. nõ & Bů eſt coĩs ratio in oiba cupidis. ¶ Ao qð dicendũ.q; otingit diligẽ tꝑalia pter ſe.et lʒ in eis nõ ſit aligd qð ſᷣm veri⸗ tatem ſit ꝓgter ſe appetendũ:nihilominꝰtn eſtimat᷑ bhmõi eſtimat᷑ em ĩ illis ee ſufficientia cũ nõ ſit.4l Ad illud vðo qð obijcit᷑ de ꝓdigo dicendũ eſt. ꝙ lʒ nõ amet pecuĩaʒ x⸗ pter ſe qᷓ eſt res tpalis.amat tñ honoꝛẽ vel laudẽ ꝓpter ſe tin eſt res tꝑalis:et ita vterq; diligit rem tꝑaleʒ ꝓpter le:licet aliam et aliam. embrumtercum Ercio querit᷑ ꝗd inclinat appetitũ noſtruʒ ad illicitũ amoꝛẽ tpaliũ:cũ dico naturam coꝛruptã duo dico. naturã.ſ.⁊ coꝛruptõeʒ bᷣ ↄoſtat natura nõ inclinat apetitum ad amoꝛẽ tꝑaliũ.qm ſᷣm naturã pꝛimã oĩa erãt coĩa: ſ̊ vbi ẽ talis amoꝛ non eſt amoꝛ ꝓpꝛietatis.ᷓ natura qa natura: nõ eſt inclinatiuũ ad amoꝛẽ illicitũ tꝑaliũ.¶ IJItem nõ ga coꝛrupta.qm̃ nõ ſtatim pꝰcoꝛruptõeʒ facta ẽ apropria⸗ tio. Item cri. Non eſt bec ↄcupia naturalis.q em ſunt nature oĩa ſunt coĩa. hoc aũt cũ hoĩeʒ occupauerit p̃ter naturã viuẽ facit.¶¶ Item lʒ natura qꝛ coꝛrupta inclinet ad hñdum ꝓpꝛium:tñ nec natura qꝛ natura nec qꝛ coꝛru pta inclinet ad hñduʒ G.ꝙ bñs tꝑalia hbis non vtat᷑: ſed cato auaricie.et ita auaricia ſiue cõcupĩa QE 6τ⅓noͤ eſt ſemꝑ ᷣm ſenſum viſum.⸗. Pꝛetera auari⸗ cia pt eſſe apetitus ſcĩe.et cõſtat ꝙ ſcĩa Apꝛie loquendo nõ eſt de viſibilibo aut alijs ſenſibilibo ꝑ ſe aut per acci xns.ꝗ auaricia m ſuam generalitatẽ 'm quã eſt pct᷑ʒ. nõ videtur debere denoĩari a concupia alicuius ſenſus. 4 Pꝛeterea.aligꝗs videns equũ pt᷑ delectari.nõ ſolum in precioſitate eiꝰ ſed etiã in pulcritudie eiꝰ. ponamus er⸗ go ꝙ pulcritudo moueat eum ad appetendũ.cõſtat ꝙ re⸗ ducetur hoc pcẽm ad cõcupĩam oculoꝝ.qð videt᷑ cũ ibi ſit inoꝛdinatꝰ apꝓpetitus habẽdi bonũ mutabile ſubiacẽſ foꝛtune.¶ Sed cõtra illa delectatio videt᷑ eſſe delectatio carnalis.quẽadmodũ delectatõ que ẽ in viſn pulcre mu lierig.et ita eſt im cõcupiſcẽtiam carnis.¶ Ad qð di⸗ cendũ ꝙ ſᷣm ꝙ dic aug.ĩ li.de li.ar.aĩa debite cõuertit cũ ſcʒ ad deũ cõuertit᷑:⁊ ſic ẽ meritũ.aut indebite cũ ſcʒ ad creaturã nõ referendo ad increatũſſed tũc aut cõöuer titur ad bonũ ꝓpꝛiũ interiꝰ:et ſic eſt ſuꝑb a.aut exterius et ſic fit curioſa.aut ad inferius et ſic fit carnalis. ſic &ᷣ iuxta pꝛimũ ſumit᷑ ſuꝑbia vite.iuxta ſcom cõcupiſcẽtia ocłoꝝ.iuxta terciũ ↄcupĩa carnisiqꝛ &̊ bona exterioꝛa maxie appᷣhendũt᷑ a ſenſu viſu ᷣm ꝙ dic phus.ꝙ certi⸗ oꝛ eſt et plures nobis dr̃as rerũ ondit.et reſpectu illoꝝ dicit᷑ ↄcupia illa.iõ dꝛ ↄcupĩia ocłoꝝ.i Sitr nõ valʒ qð obijciebat᷑ de ceco.licet eĩ coloꝛ rei nõ poſſit ꝑuenire ad viſum huiꝰ ceci:tñ cognitio huiùs viſus pt᷑ deuenire ad oclʒ aĩe ĩterioꝛẽ.¶¶ Ad illð ꝙ q̃rit᷑ ſi appetit᷑ equꝰ ꝓpt ſui pulcritudieʒ ad quã radicẽ reducat᷑.dicimꝰſᷣm aug.ĩ li. feſ.dicẽtẽ ex hac euideuxiꝰ diſcernit᷑ ꝗd voluptatis qd nrtotiiats agat᷑ ꝑↄſẽſꝰ.ꝙ voluptas pulcra.canora.ſu/ auia ſapida.leuia ſecuꝛa.curioſitas aũt his ↄtraria tẽ⸗ ptãdi cã.nõ ad ſubeũdã moleſtiã.ſᷣ̊ ad exꝑiẽdi noſcẽdiq; auaritia ad h̊ inclinat:auaritia ꝓut determinat auari⸗ ti ĩ retinẽdo. Eñ ſeneca.auaritia ꝗcquid oĩbo aufert ſi⸗ bi negat.et cũ oĩa cupit in vſuz ſuũ ↄuertere. oĩa ſibi fa⸗ libidĩeʒ.pʒ &̊ ꝙ ille appetitꝰ iq;tũ mouet᷑ a pulcritudie re fert᷑ ad ↄcupiaʒ carniſ:Si at alpet poſſeſſio rei ꝓpt ipaʒ texe rem:reducẽt᷑ tũc ad ↄcupĩaʒ ocloꝝ.¶ Ao illð et ẽ qð dic C09 cit aliena:̊ hoc videt᷑ eſſe ↄ naturã etiaʒ in qͥlibet ſtatu. qm natura etiã coꝛrupta qꝛ coꝛrupta ẽ: ꝗpter ſui indigen tia ſupplendã appetit vti tꝑalibo.¶¶ Item ad h ꝙ auari cõ gregent ncce ẽ Alalieni vaꝑe:ſ̊ illud videt᷑ eẽ oino ↄt naturã boĩs: vt cri.ait. raꝑe et auarum eſſe nõ eſt boim manſuetoꝝ ᷣ crudelitas feraꝝ.magis aũt hbis deterio⸗ res.his em a natura.q.d.illud eſt ↄ naturã boĩm.⸗ pte: rea rapit fera ad vſuʒ ſuũ et h̊ dictat ei natura ꝙ nõ hoĩ. nſio.eo mõ qͥ ome pctẽm dr ↄtra naturã pᷣmitꝰ inſti⸗ tutã bñ ↄcedimꝰꝙ ſitr eſt de auaritia: ſ̊ loqndo de nata coꝛꝛupta dicẽdũ ꝙ cũ dico nataʒ coꝛꝛuptazʒ duo dico.ſᷣm. ꝙ dic aug.ſ.naturã ⁊ coꝛruptõz.pt᷑ q̊ ita eẽ ꝙ nat᷑a ⁊ coꝛ ruptio vno motu ↄpoſito curꝛũt.et ſic vti ꝓprio bñ eſt na ture coꝛrupte.ipᷣm em̃ vti ẽ nature:łᷣ qð eſt ꝓprie ẽ coꝛru⸗ pte. vel põt eſſe ꝙ in iſto motu pᷣualeat alterũ 2 h̊ vłipſa natura.et ſic bñ dictat natura vti ꝓprio:ſᷣñ ẽ ab vſu/vel etiã coꝛruptõ.et ſic ſurgit appetitꝰ non vtendi vtibili( vt ita dicã)bᷣ potiꝰreſeruãdi illud.et ſicẽ pctẽm auaritie.et ſic intelligit qd dicit Senec. ꝙ ea que aufert ſibi negat. ſcʒ ad vſuz et ſibi facit aliena ſupple ab vſn. non eſt tamẽ intelligenda coꝛruptio ſine natura ſed ſemꝑ eſt natura be.ĩ gl. ſuꝑ illð.j.ioh.ij. Om̃e qð ẽ ĩ mo ⁊c̃.dic ci.ↄcu⸗ piſcẽtia carnis ẽ ĩ oĩbo qᷓ ad voluptatẽ 2 delitias ꝑtinet ↄcupĩa oclłoꝝ ẽ oĩs curioſitas q̃ fit i magicis aꝛtibo.ĩ cõ⸗ tẽplãdis ſpectacuł.ĩ ſuꝑfluis acqrẽdis rebo tꝑalibo ĩ di noſcẽdis carpẽdiſq; vicijs ꝓxioꝝ.¶ Sʒ obijciet aliquis qm ſi ſuꝑbia ꝑtieat ad bonũ iteriꝰ et n exteriꝰ.videt᷑ q; auaꝛicia ñ ſit ipiꝰſcie.Sil⁊ꝛ pt᷑ obijci ꝙ ſuꝑbia ñ pt eẽ ali euiꝰ boĩ exterioꝛis.Ad qð diciꝰ ꝙ bonũ ĩteriꝰqnʒ ĩdutit rõʒ boĩ exterioꝛis ⁊ ecõuerſo.vbi gra.ſcia ẽ bonũ ĩteriꝰ. qñʒ pᷣtẽdit excellẽtiã qñʒ ſufficiẽtia aꝑpaꝛẽtẽ.⁊ tũc induit rõʒ boĩ exterioꝛis ſbiacẽtis foꝛtũe qͥ ad h.pꝛio ̊ mõ ẽ ſu perbia appetitꝰ ĩoꝛdinatꝰ ſcie.ſcdðᷣo mõ auariciaſiłr ẽ in ceteris intelligẽdum. embꝛum quintum Vinto q̃rit᷑ an auaricia ſit capitale viciũ et vidr ꝙ nõ.dic gg.ſuꝑ iob. Auaricia ali qñ oꝛit᷑ ꝑ elatõʒ aliqũ ꝑ tioꝛẽ.dũ eĩ qdã ſũ ptuũ nccia timẽt mẽtẽ ad auariciã relaxãt ut alij q dũ potẽtõꝛes videri appetũt:ad alienarũ reruʒ ambitũ ſuccẽdũt.Fᷣm h̊ ̊ videt᷑ ſꝑoꝛiri ex alio pcto.q̊nõ 2 — 0 eſt capitale. ¶ Ao qò dicenduz. ꝙ auaricia ꝙ ſie vel ſie oꝛiat᷑ aliqñ hoc nõ impedit ꝗn ſit capitale viciũ.qm̃ mo tus timoꝛis aut elatõnis nõ ſunt ĩ eadẽ vi cũ motu auaꝛi cie.qm̃ motꝰauaricie ẽ in vi ↄcupiſcibili vt ptm ⁊ in mo⸗ tu appetẽdi et retinẽdi et nõ dãdi:ß motꝰelatõis ⁊ timo⸗ ris eſſe pñt in iraſcibili vel rõnali.ad h̊ ᷣo ꝙ nõ diceret᷑ capitale viciũ ꝓpter h̊ ꝙ oꝛiret᷑ ex illis.oꝑteret ꝙ illi mo⸗. tus eẽnt ꝑꝛioꝛes motu auaꝛicie et etiã in eadem vi. xto querit᷑ vtrũ auaricia ſit viciuʒ ſpiri⸗ tuale an caꝛnale.et videt᷑ ꝙ ſpũale.ꝑ illud qð dĩc greg:in fine iob.qꝛ illud pctm noiĩ⸗ nat inter ſpualia & eſt ſpuale.¶ Cont᷑ ſpi⸗ ritualia pcta qꝛ ſpũalia ſunt.vidẽtur poſſe ineſſe dyabo lo:cũ ipſo em̃ coĩcamꝰrõne nature ſpualis: ſ̊ auaricia ñ ineſt ei ̊ nõ eſt ſpũale.(¶ Item alia qtuoꝛ ſpũalia inſunt ei et illud rõne eadẽ deberet ineſſe ei ſi eſſet ſpũale. ſi nõ ineſt nõ eſt ſpũale.q¶ Juxta h̊ querit᷑ cuʒ motꝰ luxurie magis a natura elonget᷑ ſpũali.et plus aꝑꝛopinqᷓtur na ture carnis q; motꝰauaricie.et motꝰluxurie videat᷑ poſ⸗ ſe dy abolo ineſſe vt pʒ in demonibo incubis quare nõ ſi iliter motus auaricie? et videt᷑ multom agis per id. Et dicendũ.q ſpũs hũanus ſi ſit ↄiunctꝰcoꝛꝑi: eſt tñ ſeꝑabilis a coꝛꝑe ⁊ ideo dupłr põt ↄſiderari.⁊ iuxta hoc põt aliꝗd dici ſpũale dupłr.vel ꝙ ineſt ſpũi inqtum ẽ ſe⸗ pabilis. et ſic ineſt ei inq;tum ſpũs eſt.et ſic dr quo ad h̊ coĩcare cũ natura angelica.et ſic eſt verũ ꝙ petm ſpũale qð ineſt ſpũi:ineſt dyabolo.ſic ſuꝑbia.ira.inuidia.acci⸗ dia.Silr dr ſpũale qð ineſt ſpũi inqtum regit coꝛpus 2⁊ Aꝑpetit ea quibo indiget coꝛpꝰvel indigere videt᷑.et iuxta inoꝛdinatõeʒ hꝰaſpetitꝰſpũale ſumit᷑ qʒ eſt in auaricia. qm̃ auro vł argẽto nõ indiget aĩa ꝓpter ſe: ſᷣ pteꝛ coꝛpꝰ potiꝰ ̊ cetera q dicũt᷑ ſpũalia inſunt aĩe inqtũ ẽ nat᷑a di⸗ ſtincta a coꝛꝑejð accidia tñ dicimꝰ ꝙ vno mõ copulatur cũ cupiditate.alio mõ cũ ſuꝑbia:qm aliqñ oꝛit᷑ ex hoc ꝙ appetit᷑ quies coꝛpis.aliqñ ex vagatõe ſpũs qm tedet bn agẽ.¶ Ao illud qð obijcit᷑ de demonibo incubis. dicimꝰ ꝙ in ip̃is nõ eſt motꝰluxurie ſᷣm veritatẽ.vñ nõ hñt coꝛ⸗ poꝛa vnita ꝑ modũ vnionis ꝑfectõis cũ ꝑfectibili: ſᷣ̊ po⸗ tius motoꝛis cũ mobili:ſ eſt ibi illuſio ⁊ deceptõ.et de h̊ magis als.⁊ eodẽ mõ dicim?ꝰꝙ ĩ auaꝛicia decipit creatu ras mũdi.xiiij.ſapiẽ.creature dei in odium facte ſunt: et in muſcipulam pedibus inſiptentium. — Mlembrumſeptimu Eptimo querit᷑ de alijs pctis q̃ ſunt circa . amoꝛẽ tꝑaliũ vtrũ ſub auaricia ↄtineãtur. Et pꝛimo de ambitõne.Scðdo de pꝛodiga⸗ —litate. Tercio de alijs de quibus loquitur ꝙ ambitõ hẽat reduci ad cupiditatẽ.qm̃ ipa ẽ cupiditas bonoꝝ ſubiacẽtiũ ſoꝛtũe. Cont᷑.dic augĩ li.ð vera re. Ambitõ ſcli facit ſupbos.ↄcupĩa vᷣo cuꝛioſos.q̊ reducet᷑ potiꝰad ſuꝑbiã q; ad auariciã.¶:! Itẽ idem in li:afeſ.Ju⸗ bes dñe vt ↄtinea a ↄcupia carnis ⁊ ↄcupia ocloꝝ ⁊ am bitõne ſcli.ꝑ ãbitõeʒ ſcli itelligit ſupbiam.&ꝙᷓ ambitõ ad ſuꝑbiã reducit᷑. ¶ Aoqð dicenduʒ.qꝙ ambitõ ẽ appetit⸗ parlien potẽtie.potẽtia at pt᷑ apeti put ꝑ illã acqrit᷑ apparens bo? noꝛificẽtia ↄſic reducit᷑ ad ſuꝑbiã.vel ꝓut apparens ha bũdantia vel ſufficiẽtia:⁊ ſic reducit᷑ ad ↄcupiaʒ ocloꝝ. vñ aug.in.j.ↄſeſ.Auaricia poſſidẽ vult młta ⁊ dñe poſ⸗ ſides oĩa.potẽtia vᷣo intelligit᷑ ĩ poſſeſſione oĩm. vñ pſal. Ecce cogui qm̃ deꝰmeꝰes.gl.qtumlibʒ auarꝰ ſis ſufficit tibi deꝰ.etem auaricia terꝛã qrit poſſidẽ totã.adde et ce⸗ lum: adde qð plus ẽ ꝗ fecit celum et terꝛam. einde queritur. S.ij. de ꝓdigalitate an ſit viciũ.⁊ vr ꝙ nõ. ꝓdigalitas em̃ aut nõ debet poni irirne i em̃ reducit᷑ ad ypocriſim. capitale.nõ ꝓdigalitas ẽ:qꝛ coꝛruptõ nature magis in⸗ ¶ WDeinge queritur eſt capitale viciũ aut ad aliqð reducibile.ſi ſit capitale ergo erũt adminꝰ octo capitalia.ſᷣ dicit greg.ꝙ tm̃.vij. ſunt.Si ad aliud reducibile:q̃ritur ad qð.nõ ad auari⸗ ciam:cũ videant᷑ eẽ opoſita.ſic om̃ia dare et nibil dare nec ad aliud nultomagis vt videt᷑. Itẽ que ẽ rõ vt ꝓdi galitas nõ ẽ viciũ capitale ſiẽ̃ auaricia. Ad qð dom. ꝙ nat᷑̃a coꝛrupta q̃ inclinat ad pcẽm qꝛ coꝛrupta ẽ.nõ in⸗ clinat ad dãdũ omia qð ꝓdigalitas facit vt ibi ponat fi nem.ſ̊ vlteriꝰ vt laudet᷑ ipᷣe ꝗ dat:vel vt honoꝛet᷑:vel fiat ditioꝛ.et iõ ꝓdigalitas cũ ſit ad aliud viciũ reducibile: qñʒ ad inanẽ gliaʒ.et qnʒ ad auariciã ſiue cupiditateʒ. licet em̃ q;tũ ad ipᷣos actꝰ oꝓponant᷑ auaricia ⁊ ꝓdigali⸗ tas:nõ tñn aliqñ qtũ ad finẽ.vtrobiq; em̃ ẽ ↄcupia rei tt ꝓalis.cõcupia aũt eſt ex indigẽtia ſic dĩc crib.indigẽtia eſt cõcupĩe pꝛincipiũ.Ratio aũt ꝓpt᷑ quã auaricia poĩt clinat᷑ ad cõplemẽtũ ſui qͥ ad ſufficiẽtiam:q; ad cõicatõʒ alteriꝰ.auaricia em̃ ẽ ad retinẽdũ ſibi.ꝓdigalitas autẽ ad dandũ alteri qð nõ eſt dandũ. de tercio. Ponit aũt moꝛalis phus.vnã medietatẽ q̃ dẽ magficẽtia circa donatõʒ magnaꝝ rerũ.⁊ extrema huic medietati reſpõdẽtia.Aliã medietatẽ poĩt qᷓ d liberali tas circa donatõz ꝑuaꝝ rerũ:et ſiłr extrema huic reſpo dentia. Theologꝰ vo reſpectu huiꝰ ⁊ illiꝰ ſolũ poĩt vnã medietatẽ et extrema ſibi reſpõdentia reſpectu huius. Ao qð dicẽdũ ꝙ finis moꝛalis phi ẽ felicitas ciuilis. nẽc vltra ꝓgredit᷑.ꝗ vult ↄſeruare pacẽ ciuitatis:ncce ẽ vt in q̊ attẽdat dr̃am vt magnis det magna:ꝑuis ꝑua.et idðo aliã medietatẽ ⁊ alia extrema determinat᷑ circa hec et circa illa.vñ ſna extrema poit ᷣm ꝑuũ et magnũ.Sʒ theologꝰ attẽdit tanq; ꝓ fine felicitatẽ eternã. ph̊ᷣus em ad hunc finẽ nõ potuit ꝑuenire nata et rõne. ſic̃ potuit fidelis argumẽto gre 2 ex adiutoꝛio fidei.ſcʒ ꝙ ĩ felicita te illa attẽdit᷑ rõne fruitõis.ſ̊ licet cõparãdo res poſſet dici q̊ ꝑuũ illð magnũ:tñ cComꝑatõe ao hmõi felicitateʒ mil dẽꝛ magnũ.ij.coꝝ.iij illð qð momẽtaneũ? leue ⁊c̃. OQuerit᷑ etiã adhuc qꝛ ꝗ retinet oĩa peccat ⁊ ſic auaꝛꝰ⸗ q dat om̃ia nõ videt᷑ peccare ſ̊ magis aggredi ꝑfectionẽ euãgelij et adimplere cõſiliũ.̊ dare qð dandũ ẽ ci cete⸗ ris ccũſtãtijs debitis: erit bñs tm extremũ vnũ.¶Et di cendũ ꝙ licet dare om̃ia ꝓpter xpC3ʒ nõ dicit extremũ fᷣm ſuꝑfluitatẽ ſ̊ magis ꝑfectõʒ.ſᷣm q; dĩ math.xix.ſᷣ̊ ibi eſt extremũ ſᷣm ſuꝑfluitatẽ.ſcʒ dare oĩa ꝓpter finẽ tpalem vel honoꝛẽ vel ad hmõi.et ita dare oĩa:et pt᷑ eẽ ꝑfectõis actꝰ et actꝰ vicij.nõ aũt ſic ẽ de hoc ꝙ ẽ retinere oĩia.qm illud nõ pt᷑ fine debito foꝛmari.nõ em̃ poſſuʒ ꝓpt᷑ deum velle retinere omia vt ſic eſſet altera differẽtia. ¶ Membꝛü octauum Ctauo querit᷑ de oꝓpoſito auaricie. Et vr o, ꝙ caꝛitas ſit ei oppoſita.ꝑ h̊ qð dẽ ſuꝑ illõ ερ. ps.bonũ mihi lex oꝛis tui ⁊c.glo. illa lex ẽ caritas.alterũ reſert᷑ ad cupiditatẽ.ſQam caritas tẽdit et trabit ſurſũ cupiditas deoꝛſũ.opꝓponũt᷑ ꝗ̊ caritas et auaricia.] Itẽ vidr ꝙ libeꝛalitas ſit ei oꝑpꝑoſi ta.cũ illa ſit in dando oĩa.auaricia in retinẽdo.q Item — vidr̃ ꝙ ꝓdigalitas . ĩ male oia dando.auaricia vᷣo in male oĩa retinẽdo. Ao qð dõm.ꝙ cupiditas generał opoĩt᷑ caritati.ſᷣm q; cupiditas ẽ appetitꝰ ĩoꝛdiatꝰ rei mutabił ꝓpt ſe.⁊ caritas ẽ apetitꝰ rei imutabilis.qm̃ ſi rei mutabił h̊ ẽ initũ ẽ oꝛdiata vel relata ad ĩcõmutabi le bonũ.ſpalis at᷑ auaꝛicia qᷓ deteꝛmĩat᷑ ciꝛca bonũ foꝛtie ſubiacẽtis directe oꝑponit᷑ liberalitati.el alit᷑ diſtin⸗ guendũ ẽ qͥ ad actũ interioꝛẽ.ꝗ ẽ diligẽ qð nõ ẽ diligẽdũ oꝑponit᷑ caritati.qͥ ad exterioꝛẽ liberalitati vel ꝓdigali⸗ un tati.exterioꝛ em actꝰ cõſiſtit ĩ retinẽdo.et pʒ ꝙ dꝛñter op⸗ ponit᷑ auaricia ꝓdigalitati et liberalitati:qm liberali⸗ plus tas eſt ſicut medietas. ä ng⸗ lne le . ri⸗ re i⸗ * inn i — — O4 — = 2 2= ——— —— =-⸗ . — — — ☛ — Arrn in quantitate pcti/ vnde dicimꝰ ad illud ꝙ nõ eſt eqᷓlitas Meſtio E no querit᷑ de magnitudine bui pcri.⁊ pᷣ⸗ mo in ↄꝑatione ad idlatriam ſvidet᷑ em ꝙ; perẽm dnenicie ſit lanel n 2 peĩm ydola⸗ trie. ꝑ hoc qð dẽ ſuꝑ illu v.quaricia qð eſt ydoloꝝ buitꝰ. Kotamafetann latrie infra Elel iõ auaꝛicia eq̃ta eſt ydolatrie:qꝛ eſt illud.⁊ ita pcrm auaricie ẽ tantũ qntũ pctm ydolatrie.¶ Itm Col.iij. aua ricia ẽ ydoloꝝ vᷣuitꝰ glo.tam fugienda ẽ ſic ydolatria:cui ſile ⁊ par vicium eſt.qꝛ rebo ꝓ deo kuit. 7 infra recte ydo⸗ latrie ↄpat auariciam.q eſt non diſpar malicia.q. Item Ala. ij. Repleta eſt terra argẽto auro glo. inter ydola auaricia ↄputat᷑.ſic ̊ vel ẽ ylatria vł ꝑs ydlatrie:2 tã tum pctm qᷓntũ ydolatria.¶ Contra auaricia ẽ buma⸗ nam egtatem:̊ ydolatria ẽ dinaʒ maieſtatẽ.qð ptʒ per illud qꝗð d ſuꝑ illud Eph. v. Odolatria dei honoꝛificẽti am vſurpat ⁊ ſibi vendicat.qᷓ bec nonẽ illa nec ꝑs illiꝰ.g nec tantũ pct m. ¶ Pꝛet᷑.q̃re dꝛ auaricia ydoloꝝ pᷣuitus. „ Rñqdet᷑ ꝑ illud qð dẽ phil.iijj.qᷣꝝ deus vent᷑ eſt ⁊c.glo.au gu. hoc ab hoie colit᷑ qð p ceteris diligit.ſ̊ auaricia p ce⸗ teris diligit pecuniã et ſuꝑ deũ ⁊c.¶¶ Sʒ obijcit᷑ ꝙ ſilr de⸗ beꝛet dici de gula ꝑ eãdem lo:cveipue ad h adducit᷑.vñ ſubdit᷑ in eadẽ glo.ꝙ de oĩbo rebo maioꝛ ẽa melioꝛ.2 plꝰ oĩbo diligẽdus ẽ vt colatur. illi at demn faciũt ventrẽ ⁊c. Item Oſee. xij. Inueni ydolum mihi.glo.intli. ſi gu⸗ loſo deus venter ẽ.ita auaro auꝝ. ¶ VFoꝛte dicet ꝙ auarꝰ Fuit pecunie ſic eſt deo ſuiẽdum:a ſic ywlatria ſᷣuit ydo lo.⁊ ideo rõne ᷣuitutis h̊ dꝛ. Sed obijcit᷑ tunc. ꝙ ſilr eſſet tunc in gula.p illud ad Ro.vl.hmõi em̃ xpᷣo dno non ſ⸗ uiunt pᷣ ventri ſuo.l Pꝛeterea illa puitꝰ videt᷑ eſſe in om ni pcto genealis.ꝑ h̊ qð dꝛ Johᷣ.viij.ꝗ facit Fnus ẽ pcti.⁊ ita poſſet tũc illud dici de omni pcto.¶ Ad qð di⸗ cendum ꝙ bene ↄcedimꝰ ꝙ ydolatrie non equãt᷑ auaricia ⁊ comꝑatio in pꝛopoꝛtõne:ſᷣ in pꝛopoꝛcionalitate vt vult Erib.qm ſiẽ ydolatria ſe hʒ ad ydolum:ſic in q̃dam ſimi litudine auaricia ad nũmum.Et qrit Criß.q̃re ydolatrie comꝑet᷑ auaricia.⁊ poſtmodum rñdet ſic. hñt multi pecu nias ⁊ eis vti non audent.ſ̊ vt ſacra deponant ad nepo⸗ tes ⁊ ꝓnepotes intactas tranſmittũt.libentiꝰoculos tra derent qᷓ hoc ſcuptile.lli in multis non obediunt ydolo bi at ſubijciunt᷑ pecunie. Ali ſculptilibo oues ⁊ boues im molant.auaricia diẽ immola mibi tuamipſius animam Mota & ſilitudinẽ.ꝙ ſic ſancti viri venerant᷑ religas ſan ctoꝝ. nec eas p reuerẽtia tangẽ audent: ſic anarus ſe bʒ reſpectu pecunie. Et iteꝝ qm̃ in immolatõne excedit aua⸗ rus yclatras. Plus ei eſt immolare ſe qᷓ; ſua. Aliter et exponit᷑ illa ꝓoꝛtionalitas Eph.v.ſic dicendo.MHuaꝛicia equata eſt ydolatrie.qꝛ ſic ydolatria dei honoꝛificentiam vſurpat⁊ ſibi vendicat:ita auarꝰres dei quas deus vult fuare indigentibo: vſurpat ſibi ⁊ recondit. Aliter volũt alij exponere. vt ſolum eſſet ꝓpoꝛtionalitas in genere. vt ſic ydolatria magnum peccatum eſt.ita auaricia. Etiaʒ aliter ex ponit glo.ad Col.iij. Sicut ydolatria nitit deo auferre gloꝛiam ne ſolus nomen diuinitatis babeat. ita auarus in res mundi ſe extendit. vt ſolus vſurpet que e us ꝓ omnibo fecit. Ad aliud qð obijcit᷑ de ſuitute rñde⸗ mus.concedo ꝙ etſi non ſimpliciter:tñ quo ad hoc eſt ef⸗ fectus ydolatrie in omni pcto.qm ibi pᷣponit in delecta: s tione bonum ↄmutabile bono incõmutabili quo ad effe⸗ ctum. licet non q̊ͥ ad intellectum ſiue eſtimationem. Sed econtra deo ſuꝑomnia debemꝰ dilectõnem.⁊ ipſi ſoli bo noꝛem latrie exhibere. in ipſo ſolo ↄſidere.de q ↄfiden⸗ tia ⁊ eius opoſito vꝛ hiere.xviij. quo ad boc ̊ ꝙ omnis petoꝛ poſiponit deum pꝛincipaliter in dilectione rei mu⸗ tabilis qu diligit:eſt rõ ſuntutis in omni pcto.ſᷣ̊ adhuc plus eſt in gula pter qð dꝛ illud ad mo.vl.a ad bil. qm̃ ꝗ recte colit deum:omnia facit ad nutum eius.ſᷣ gu⸗ loſus omnia ad volumatem ventris ſui facit. m ꝙ dẽ in aͤſſe clvij. glo. ſup illð ad PRo. vlt. alijs eĩ adulan᷑ alijs detrahũt vt vetꝛe ſuũ poſſint adimplẽ. tñ ̊ nõ ẽ intelligẽdũ de om ni gulolo bᷣ de eo eſt ĩ hoc pcro ꝓfundatꝰ. Sicẽ v aua ro qꝛ quicqd facit:ſacit vt ↄgreget pecuniã ⁊ vt aggꝛega tam cuſlodiat: cũ tñ deꝰtederit tꝑalia ad h̊ vt diſpergat᷑ nõ vt cuſtodiãt᷑. diſpergẽ em̃ dñi eſt ̊ famuli cuſiodire. vnde Criſo.loquẽs de auaro dic. cuſiodire famuli 2 con ſumere dñnationis eſt. cũ &ᷓ cuſtodias 2 nõ diſt pgas famua lus es.ſed nõ ideo accepiſti pecuniã vt eã cuſiodias ſᷣ vt eã diſtribuas. Si vellet eã cuſtodire:nequaq; eã omnibo deaiiſerfe⸗ cũ adhuc illud pᷣuire poſſet inueniri ĩ guloſo ⁊ ita ſmh gula debẽt dici ydoloꝝ ᷣuitꝰ.ideo vlteriꝰ no⸗ tandum ẽ. ꝙ ſeruire auariẽ in maxia ꝓximitate pᷣuituti ydolatrie. licet em ydolũ rõne foꝛme artificialis ſit ali⸗ quid:tñ qͥ ad h̊ vt ydolatra credit ĩ eo eẽ potẽtiã ad ſub⸗ ueniẽquʒ nihil ẽ.vñ.j.ad Coꝛin.viij. Scimꝰqm̃ ydolum — mhil ẽ.tñ qũq; ad deceptõeʒ ydolatris p̃ſidet ibi dyabo⸗. lus ⁊ dat rñſa Abac.ij oĩs ſpũs nõ ẽ i viſceribo eiꝰ.glo. in vniuerſis ydolis hereticoꝝ ⁊ figmẽtis dy aboli nulla eſt gra ſpũſſcti. ſi tũ ſm imaginẽ diuinitatis pulchri⸗ — tudinẽ dogmatũ pᷣferre videãt᷑ nibil ẽ in eis ſi pirans 7 vi tale. Yterũ erroꝛ hbumanꝰaurũ ⁊ argentuʒ gẽmas ⁊ ſeri⸗ cum quibo oblita ſunt vel operta ydola pᷣ fulgoꝛe deos eſtimãt:quibo foꝛmã ſed vitã artiferx dare nõ põt: ecce ꝙ ydolũ nihil ẽ qtum ad illud qð credit ibi eſſe y dolatra. nec in ydolo eſt aligꝗs ſpũs vnitꝰ.eſt em̃ quoddã figmen⸗ tum purũ ſine veritate exiſtẽte.⁊ ideo ipᷣi ydolo qð eſt q̃ ſi nihil ⁊ eſt infimũ valde inter oĩa:aꝑpꝛopinquat ſimili⸗ ter pecunie que eſt infimũ inter oẽs creaturas. hoc autẽ eſt bonũ mutabile terꝛenũ.⁊ maxime metallũ qð apyctit auarus ⁊ ita ptʒ ꝙ auaritia in maxia ſilitudine ſe habet ad ydolatriã.qꝛ ſicut iſta colit nihil:a illa nibil.nobilio/ ra em̃ ſunt bona que appetũt alia peccata vt ptzʒ in gula que appetit cibũ qui oꝛdinat᷑ ad ſuſtẽtatõeʒ nature.⁊ ſi⸗ militer luxuria aſpetit coitũ qui oꝛdinat᷑ ad ſuſtẽtatõeʒ ſeu ↄſeruatõeʒ nature.ſed cũ in rebo mutabilibo ſũt q̃dã ſuꝑioꝛa.quedã media.⁊ quedã infima:coꝛpꝰ terrenũ eſt infimũ.⁊ adhuc in oꝛdine terrenoꝝ coꝛpoꝝ metallũ eſt magis infimũ (licet ĩ oꝛdine metalloꝝ vnũ ſit ſuperius quo ad nobilitatẽ ⁊ pcioſitatẽ alteroyr ideo inter omia coꝛꝑa illud reſpectu cuiꝰattendit᷑ auaritia ꝓpꝛie:ĩ maxi ma ꝓximitate ſe habet ad ydolũ.nec ſic ẽ de rebo eſibili bus:qm̃ ille de ſe oꝛdinat ad ſuſlẽtatõeʒ hũane nature 2 imo ⁊ imediate.nõ ſic aurũ ⁊ argentũ ſᷣ ſolũ ad p̃ciũ Aaerieri vtrũ auaꝛus peioꝛ ſit demoniaco:⁊ vide tur ꝙ ſic. ꝑ hoc qð dicit Criſo. loquẽs de demoniaco illo e quo habet᷑ math.viij.⁊ comꝑat ei auarũ ꝑ ſile ei incõ trario ita dicens.quẽadmodũ denudationẽ demoniaco facit inſania:ita hec inſania oꝑat᷑ philargie.qm̃ ſicut il le ſe denudat ſic iſte cõgregat.denudatõne aũt illa h̊ co⸗ oꝑtoꝛiũ miſerabiliꝰ eſt. demoniacꝰ em̃ in hoc ꝙ ſe denu⸗ dat nõ nocet niſi ſibi.⁊ in hoc caſu tm̃ ſequitur: ſed aua rus nocet ſibi ⁊ alijs.ſic & auarꝰ peioꝛ eſt demoniaco in quo eſt ratio ligata.¶. Item difficiliꝰ adheret demonia⸗ cus demoni ſiue obedit: ꝙᷓ auaritie ↄcupiſcẽtia.ã illi nõ obediũt in quibuſqã.hi aũt in oibo ſubijciũt ſe. vnde ecci.x.pecunie obediũt oĩa.¶ Ad h̊ dicẽduz ꝙ q̊ ad hq⸗ in demoniaco eſt ratõ ligata vñ nõ hʒ liberã ratõezs vtĩ illo ſtatu poſſit exire in bonũ 2 duci ad penitẽtiã. q̊ ad hoc ꝙ illa ligatio nõ ẽ in demoniaco niſi ꝑ penã. de tali em loquit᷑ Erif.æ in auaro eſt ꝑ culpaʒ.⁊ muarꝰ2 ſibi 2 alijs nocet.talis demoniacꝰſolũ ſi bi.ↄcedimꝰ ꝙ quo ad 6 9 eſt qᷓ; in dmoniaco. L K lembrum decimunʒz Ecimo queritur de quibuſdam caſibo in⸗ cidentibo circa auaritiam. Et pꝛimo de ſunt duo auari vnꝰ plus hñs alt minꝰ.et vterq; amittat qð hʒ.querit᷑ gs eoꝝ plus peccat ibi? ⁊ videt᷑ ꝙ qui plus habet.qm videt᷑ plus do⸗ (uos W ſſtar geah le⸗ 9 4 Ocnm„νannn 17 671 al9 4α ο 0* lere. amplius diligebat.qm ᷣm ꝙ dicit Augeintentõ Dilectionis apparet ex intenſo doloꝛe amiſſionis ⁊ ita plꝰ peccabat ? in retinendo? in amittendo. 4 Sʒ videt non ſit ncce ꝑ ſimile in contrario.qm tanta caritas pt el⸗ ſe vel maioꝛ in vidua offerente duo minuta: qta in diui⸗ te offerente.rx.milia talenta.̊ tantum vel maius meritũ. Sitr ꝑ ↄꝛium qm tantum vel maioꝛem affectum pt᷑ hꝛᷣe ille pauꝑ circa pauca q̃ hʒ:qᷓ; diues circa multa. Itm.ij. coꝝ. viij.⁊: xxi.Luc.vbi hẽ de vidua dic glo.Qon oſide⸗ rat dñs quantum ſ ex qnto.ꝗ̊ᷓ non qꝛ plus amiſit plus vi pꝓbabiliter: tũc caſu iſto deberet retinere 2 non vendẽ:ſi ʒelus aĩaꝝ moueret euʒ ad hoc:nõ cupiditas libꝛoꝛum. ¶ Querit᷑ etiã de alio. cũ rex poſſit multa ↄgregare ad tuitioneʒ ſui regni.vtx ſilꝛ poſſit eßus ↄgregare multa ad tuitionẽ ſue ecclie? Qð videt᷑ ꝑ ſiłe. qm ſiẽ rex tenet᷑ tueri ſuũ regnũ:ſic epᷣus ſuã eccliaʒ.¶ Sʒ z res ep̃i ſũt 44 res pauperũ ⁊ ipᷣe ẽ ſolũmodo diſpẽſatoꝛ.ſic aũt nõ ẽ de lre rege. Pꝛetea videt᷑ ꝙ neuter poſſit.ꝑ hoc qð dic Am⸗ bꝛo.nõ minꝰ eſt crimisg habeti tollere: qꝙᷓ cũ habũdes in⸗ digetibo denegare. ¶ Ao qð dicẽduʒ. ꝙ nõ ẽ ſiłe.qm̃ ad det dolere: ita nec etiam plus peccare.¶ Ad qð dðᷣm.ꝙ; hoc eſt rex ↄſtitutꝰ vt ſubditos ĩ pace cuſtodiat 2 ab ad⸗ non eſt oĩno ſimile ex ꝑte caritatis ⁊ cupiditatis.ſi enim uerſarijs tueat᷑.: circa illud debʒ verſari ſua intẽtio.vñ q̃ntitatem rei ſeꝗtur quãtitas affectionis: bñ ſeqt ꝙ ille res regni ad hoc põt habere ⁊ ↄleruare. ſed epᷣus ſemꝑ ꝗ blus hʒ plus dolet in amittendo.⁊ plus peccauit cum res eccleſie debet ↄuertere in vſus eccleſie.⁊ hoc facit cũ ampliꝰ inoꝛdinate diligẽt.ſ̊ caritas non reſpicit m eq⸗ dat pau eribus. vnge non debet ita congregare. lem qntitotem dati:bᷣ potiꝰ affectum dantis reſpectu eiꝰ Apter quem dat.q̃ntitas at᷑ cupiditatis multotiens ſeꝗt᷑ Intitatem rei cupite.ſ̊ nõ eſt ita caꝛitate qꝗᷓ reſpicit illũ ebꝛu vndecimnz Mecimo qrit᷑ de effectu huiꝰ pcti. ⁊ vider ꝙ ſit excecatõ.dicit Criſo.tenebꝛa aĩe ẽ pe ta cuniaꝝ cupido.nihil dimittẽs eoꝝ que ſũt k L B Pter quem dat᷑ ⁊ iõ non ẽ ſile. ¶ Querit᷑ er de iſto. Sint duo pauꝑes vᷣterq; ↄgreget ſuꝑſtuum.p̊ vnꝰ vſq; ad mil⸗ le alter vſq; ad cenitum tm. querit᷑ ꝗs eoꝝ plus peccat R? videt᷑ ꝙ ille ꝗ vſq; ad mille.qm̃ plus recedit a medio. etẽ ſiẽ ſũt.quẽadmodũ ꝗ ĩ tenebꝛis ẽ ſi videat aureum vas purpurea veſtimẽta nihil eſtimat. vᷣtus vᷣo in medio ↄſiſtit.¶ Sed ð.ſic arguit Crib.ↄcupie Auar itia excecat ſicut ⁊ alia quedam peccata. (.5 pncipium eſt indigentia.ᷓ qᷓtomaioꝛ eſt indigentia tan⸗ Acedmꝰexcecat em̃ vt homo nõ poſſit cognoſcere aut af 4 tomaioꝛ eſt ↄcupia.⁊ econuerſo q;'tominoꝛ indigentia tã⸗ fici circa bona eterna.quoniam tota mens auari rapit᷑ tominoꝛ ↄcupia.ſᷣ in eo ꝗ ꝓceſſit vſq; ad mille eſt minoꝛ indigentia.g̊ minoꝛ ↄcupia.ꝗᷓ minꝰpctm. ¶ Ad qð dõm ꝙ indigentia nature coꝛrupta eſt.ſ̊ iſta indigentia pt᷑ attẽ Di quo ad penam vel qͥ ad culpam.de pᷣmo veꝝ eſtqð dic ECrib. de alio dicimꝰ ꝙ omnino eſt econtrario.ſ. vt ſi ſit minoꝛ indigentia culpabilis ꝙ ſit maioꝛ cõcupĩia. Vnde ꝓuerb.xxx.tria ſunt inſaturabilia.glo. creſcit amoꝛ nũ: mi quantum pecunia creſcit.⁊ ſic iteꝝ dic Cri.Si ma⸗ ad tempoꝛalia.⁊ quo ad cognitionem ⁊ quo ad affectio⸗ nem. ⁊? cognitio ſequitur affectionem. Vnde ſicut oculi thobie ſtercoꝛibus hirũdinum excecati fuerunt: ſic ocu⸗ li mentium auaroꝛum tempoꝛalibus excecantur. Rueſtio.clix. de Oula. Onſequęeteꝛ dicen⸗ 4 gis diligit magis ↄcupiſcit. Si magis ↄcupiſcit: magis dum ẽ de gula. Gula accipit᷑ coĩter ꝓ ĩ⸗ Vn eſt in infirmitate.Elñ auarus q̃nto eſt ditioꝛ tanto eſt in moderato appetitu cibi ⁊ potꝰ.Aliquã⸗ n maioꝛi indigentia.ñ ꝓuerb.xiij. ẽ diues cum nibil ba d do accipit᷑ ſpalit ꝓ ĩmodeꝛato agpeti nu beat:⁊ eſt pauꝑ cum in multis diuitijs ſit.¶ Querit ee tu cibi. hic at dicemꝰpᷣm q ẽ petᷣm ſpãle i de alio. Sint duo clerici vnus eſt ↄtentus vno bñficio. deinde de pcio ebꝛietatis qd ↄſiſtit ĩ imodeꝛato appetitu n tñ qꝛ auarus pauca expendit.⁊ qm cupidus multa ↄgre⸗ =ðWðWð vo gulã aut crapulã. Pꝛĩo q̃rit qꝗd ſit d gat:alter vult hẽe plura bñficia.tñ omnia ſua expendit. Scðdo ꝗd ſit motiuũ ĩ h̊ genẽ pcti.Tercõ vtꝝ pᷣmꝰ motꝰ Querit᷑ ꝗs eoꝝ plus peccat:ꝙ vterq; peccet patet boc qð dẽ vl.ad hebꝛe. Seint moꝛes ſine auaricia ↄtenti pn⸗ nutritiue ſiue apꝓpetitiue ĩ nutrimẽto ſit nccio peccatuʒ. a otenti pn Nuarto an ſit capitale pctm gula.Quĩto vtꝝ ↄtigat eẽ . ſ APre tibo:auarus eſt ꝗ tenax eſt ⁊ cupidus in accipiedo ſᷣ pꝛi⸗ petm circa diminutõʒ cibi ſiẽ circa ſuꝑfluitatẽ. Sexto ðᷣ mꝰpeccat plus.qͥre ̊ magis bckrant pᷣdicatoꝛes nr̃i ð ſe⸗ circũſtãtijs gule.Septio de magnitudie huiꝰpcti.Octa cundum qꝙ ↄ pᷣnum? Item videt᷑ ꝗ pᷣmꝰ ſimpliciter pl⸗ uo de pꝛudẽtia carnis q̃ diſponit ad gulã vtꝝ ſit pctm. peccet qꝛ ſibi nocet ⁊ nulli ꝓdeſſe videt᷑.ſᷣ ſcdᷣnus q;uis ſibi Mono de oppoſito gule.23 qð pᷣceptũ decalogi ſit gula. noceat:tñ multis ꝓdeſt vt videt᷑.⁊ ita pᷣmus magis pec⸗ Decimo ð tꝑe ꝓhibitõis huiꝰpct᷑i. Vndecimo vtꝝ qua 4 e cat.¶ Ad ↄꝛium apparet.vnum em̃ beneficium eſſe vide⸗ litas ? quãtitas cibi ſint in vicio aut ſolus apetitus. en⸗ tur deputatum vni ? non plura. ſcus magis peccat. Rin ſupponamꝰ ad pñs ꝙ pmus plus peccet.tñ plus ðʒz pdicari gᷣ ſcõᷣm q; ð pᷣmum.qm de illo ꝗ hʒ plura ma⸗ lébruz primnz è“ D pmũ diffinit᷑ aũt ſic. Gula ẽ ĩmoderatꝰ 4 nifeſtum eſt ꝙ eſt cupidus. c alio vᷣo non eſt ita manife⸗ amoꝛ edẽdi.¶ Cõtꝛa qð obijcit᷑ ſic:ᷣm pec ſtum. ſi pauca videatur expendere in aliꝗbo. in alijs tñ catũ gule nõſolũ ↄtingit peccare ꝓpt defe⸗ D que ignoꝛant᷑ pt expendere ille. Item ꝗ plura habet. in cctum debite circũſtantie qͥ̊ ad quãtitatẽ: ſᷣ ⸗ ſcanqalum potius congregat qᷓ alter. ¶ Querit etiam tiã hm qlitatẽ ſubaʒ a tp̃s. ſm ꝙ dic greg. ⁊ yſið.ſ ibi ſen de alio.eſt tempus famis ⁊ ſunt multi pouꝑes non habẽ . ponit᷑ defectꝰſolũ qͥ ad quãtitatẽ.ꝑ G̊ q dic ĩmoderatꝰ.ñ gẽ ſufficiẽs diffinitõ. Itẽ aug.pctẽm ẽ pᷣuatõ ſpẽi.mo⸗ . Di.⁊ oꝛdis. ĩ pcto gule attẽdit᷑ puatõ hoꝝ triũ.̊ cũ ĩ pᷣ⸗ Dicta diffinitõe ſolũ ponat᷑ puatõ modi.nõ erit fſufficies Hr 4 Iteẽ ᷣm greg.vna oditõ gule ẽ q hõ anticipat tp̃s co⸗ medẽdi.⁊ ibi videt᷑ Ricẽ oꝛdo.Silꝛ alia ẽ qñ qrit lautio⸗ tes ſuſtentationem.eſt etiam theologus pᷣdicatoꝛ hñs li⸗ bꝛos theologie in ꝗhbo ſtudet vt poſſit pdicare.dʒ ne inſtã te hac nccitate vendere libꝛos ⁊ paupꝑibo dare ad ſu ſten⸗ tationem ſhoc videt᷑:qm̃ tenet᷑ ſubuenire eis inqtum pt᷑. 2,put indigentia exigit inſtanti tali nccitati.4¶ Sed con tra.elina ſpũalis maioꝛ eſt q; coꝛpoꝛalis ełina.pꝛedica⸗ ra cibaria ⁊ ibi deficit ſpẽs.⁊ ita debẽt diffiniri ꝑ pꝛiua⸗ 4 tio eſt elina ſpũalis ⁊ indiget libꝛis vt ſciat p̃dicare. er⸗ tionẽ ſpẽi ⁊ oꝛdis ſic ꝑ pᷣuatõʒ modi.i Joꝛte dicet᷑ ꝙ ly d go non tenetur vendere. ¶ Reſpondeo bene concedimꝰ ĩmoderatũ ſumit᷑ generalit ibi ſᷣm ꝙ dic defectũ cuiuſli⸗ pᷣ̃dicare eſt maius bonum in geneꝛe.ſed ille pt᷑ vtrunq; bet circũ ſtatie. Sʒ tũc videt᷑ qm ſiẽ̃ ncce ẽ ibi ponẽ debi . faceꝛe ſimul.qm̃ pauca ſufficiunt ad pᷣdicandum ? poteſt tas circũſlãtias ð ſu ꝑfluitatẽ:ita ⁊ 3 idigẽtiã. hᷣ ↄſtat ꝗ; pdicare ſine libꝛis ſa tñ ſi ita eſſet neſcius ꝙ neſciret pᷣdi⸗ ly imoderatũ ñ dic defectũ niſi ex pte ſuꝑfluitatig. ᷓ itel 4 . care ſine libꝛis: nihilominꝰpoſſet ad tempus abſtinere a ligeẽt opoſitũ ĩ oppoſito ſi intelliget illð ꝑ q8 pᷣdicatione:niſi ſciret ꝙ ꝗꝓpter defectum pdicationis irẽt Dicẽdũ.q modꝰvno mõ ſumit ꝓPꝛie. ſᷣm ꝙ dic ekmiate homines in perditionem:ſi antem hoc ſciret vel crederet mẽſurã 2 quãtitatẽ.⁊ ſic iurta hꝰpᷣuatõeʒ ñ ſumit᷑ ratio 4 . 15 — ——— “ ,nel cies oꝛdoſ m ẽoꝛdo ie 141 HM vel ꝓut diuidit᷑ erx opoſito ð ſpẽʒ ⁊ oꝛdinẽ:vel ꝓut gene raliter ſumit᷑ vt ↄtineat ſpẽʒ ⁊ oꝛdinẽ.ſi pmo mõ ſic ꝓce Mueſtio generalis gule. Alio mõ dicit ĩmoderatõeʒ vel mẽſurã oĩm circũſiatiaꝝ debitaꝝ maxĩe quo ad exceſſuʒ. ſic ſu⸗ mitur ĩ rõne gule.¶l.q Qð g obijcit᷑ ꝙ petm ẽ puatõ nõ tin modi ſᷣ etiã ſpẽi 2 oꝛdis.dicẽduʒ ꝙ veꝝ ẽ. Sʒ notãduʒ ẽ hm ꝙ dic aug . ꝗ tollit modũ tollit ſpẽʒ ⁊ oꝛdinẽ.⁊ ſiẽ ſp· Renn i ẽ oꝛdo ⁊ modꝰ.⁊ ideq põt pᷣuaꝛi tebat rõ.ſi ſco mõ ſic ponit ĩ difinitõe.⸗ Ad illuo qð obijicit᷑· ꝙ circa H ↄtigit peccare ſᷣm diminutõeʒ ſic ᷣm ſuꝑfluitatẽ. Rñdebit᷑ infra.explanabit᷑ etiã q̃re q̃daʒ ca pitalia ᷣm ſuꝑfluitatẽ detmiant᷑ qdaʒ ſm indigẽtiã.⁊ q re pluꝛa m ſupfluitatẽ ⁊ pautioꝛa m diminutõeʒ.? q̃⸗ re phs q̃ſi circa oẽm medietateʒ ponit vtrũq; ⁊ Fm ſuꝑ⸗ fluitatẽ ⁊ Fm indigẽtiã ſcti aũt theologi nõ ſemꝑ ita. te appetitũ facit pctẽm eſſe pctm. vt in ſuper 4 ébruz ſecyndau bia excellẽtia ĩ ira vindicta.ĩ auaritia ſuf⸗ Ecũdo querit᷑ de motiuo buiꝰpct᷑i.cũ em̃ ĩ ficiẽtia:qᷓrit᷑ ꝗo tale ẽ in gula:nõ põt dici ꝙ apparẽs ſuf: „7 quolibʒ pcto ſit aligo apꝓpetibile qð ĩoꝛdia ſiciẽtia · qin vt dictũ ẽ ſupꝛa.appetibile auaritie ẽ ſufficiẽ ſernlonn e Kasel 5 E nõ ẽ ↄſentiẽdũẽ pctm:ita 2 ĩ nutritiua.q⸗! SItẽ ĩ iraſci r P A 6⁶5 —BnnEia. E tia.⁊ tũc non diſtinguẽt᷑ hoc pctm ab illo.¶ Eoꝛte dices ꝙ apparẽs ſufficiẽtia alimẽti ⁊ hoc videt᷑ ꝓbabile.Con/ tra multi ſũt ſe ĩgurgitãtes ex induſtria accipiẽtes ſuꝑ⸗ fluitatẽ ⁊ vltra ſufficiẽtiã.nõ &̊ mouit eos apparẽs ſuffi⸗ cientia alimẽti.(¶ Ad qð dicẽduʒ ꝙ apparẽs fufficiẽtia alimẽti mouet ĩ hoc pcto.¶ Ad illð ꝗ̊ qð obijcit᷑ ꝙ potiꝰ otingit ibi eſſe apparẽteʒ ſuꝑfluitatẽ.vt ptʒ in illis qui ſe ingurgitãt. dicimꝰ ꝙ ſic ſuꝑflnũ ⁊ diminutũ? ſufficiẽs circa alimẽtum detmĩat᷑ diuerſimode ſm diuerſas ꝑſo⸗ nas hm ꝙ dic phs ꝙ iuueni eſt parũ.mgr̃o ginnaſioꝝ ẽ multũ.eodẽ mõ dicimꝰ ꝙ ĩ multis ẽ ita.qꝙ illuo qð pᷣmo videbit᷑ eis eſſe ſuꝑfſluũ:poſtmodũ ex pꝛaua ↄſuetudine vix videbit᷑ eſſe ſufficiẽs.ĩ multis etiã ipᷣe appetitꝰabſoꝛ⸗ bet iudiciũ.vñ ſi pꝛimo moueat eos ſufficiẽtia. poſtmo⸗ dum aũt ad ingurgitatõeʒ inclinat᷑ eoꝝ ratio. motꝰ nutritine ſi⸗ ne appetitiue ĩ nutrimẽto ſit pctm/a videt᷑ ꝓ ſie. ꝑ hoc qð dicit᷑ ſuꝑ illð as Ro. viij. ðð 20 cupiſces.glo.ꝓhibet motũ ne duca adoſenſuʒ. ꝓhibʒ boc:ne pꝛimꝰmotꝰↄcupiſcibilis du cat᷑ ad ↄſenſuʒ.ſᷣ pꝛimꝰmotꝰnutritiue ẽ motꝰↄcupiſcibi⸗ lis ſic ⁊ generatiue.ᷓ ſiẽ primꝰmotꝰĩ generatiua ſᷣm ſe ili ẽ motꝰꝭ ĩ ↄcupiſcẽtia erit.¶ Itẽ potẽtia ↄcupiſcibił ita ſe bʒ imediate ad nutritiuaʒ ſiẽ generatiuã. Mia bʒ nutritiua obiectũ pᷣmũ reſpectu cꝰpt dici motꝰinoꝛdina tus ſiẽ ⁊ generatiua.ꝗ̊ͥ pt᷑ h demĩari pᷣmꝰmotꝰſic ⁊ ibi. Itẽ aug. ẽ temptato a carne q̃ eſt ſꝑ cuʒ pcĩo etſi ei tñ nõ ↄſentiat᷑.g̊ temptatõ a carne coĩs ẽ generatiue nu⸗ tritiue: tẽptatõ nutritiue ẽ ſꝑ cũ pcto ſiẽ ⁊ generatiue. Steẽ videt᷑ ꝙ magis debeat eẽ motꝰpᷣmꝰin nutritiua ſit petm ꝙ; in generatiua.qꝛ pᷣmũ pctm fuit pctm Gale. Em b̊ magis fuit coꝛrupta(vt videt nutꝛitiua ꝙᷓ geneꝛa tiua:qre ſi ĩ geneꝛatiua m ſe ſit pᷣmꝰmotꝰ ẽ pctm:vide tur ꝙ ĩ nutritina młtomagis. Itẽ ſcᷣm aug.i li.ð tri. In om̃i tẽptatõe a carne ẽ ponẽ ſerpẽteʒ.muſierẽ ⁊ viꝝ: ſerpẽteʒ intelligit motꝰ ſenſualitatis: ſic ꝗ ĩ nutritiua ẽ ponẽ talẽ motũ ſiẽ ⁊ ĩ generatiua.ſ.pᷣmũ mo tũ. ¶ d h̊ dicit᷑ bñ verũ ẽ ꝙ ĩ nutritiua ẽ motꝰpctm ſeo nõ ſpẽ pᷣmꝰmotꝰpctm. ſiẽ ĩ generatiua ſic iã ꝓbatũ ẽ ⁊? ꝑũ̊ qð dic aug.ꝙ tẽptatõ a carne ẽ cũ pcto et ſi ei ñ cõ ſentiat. ¶ Sʒ occaſiõe huiꝰq̃rit᷑ quõ ᷣ ſit veꝝ.⁊ arguit᷑ 20 Zriũ:qm m ꝙ' ĩ pluꝛibo locis aug.ondit.nullꝰpeccat in eo qð vitare ñ pt.ᷣ talẽ pᷣmũ motu nullꝰvitare pt:q̊ ñ eſt petm.q ꝛetea ſpalit᷑ videt᷑ ̊ qm vt ĩ pluribo nõ põt .Cclix. ꝑſecte diſcerni inter appetitum nutritiue licitum æ illici⸗ tum. Uñ greg: eo tꝑe qͥ nccitati obitum ſoluit ꝑ eſum necitati voluptas miſcet᷑. ꝗd nccitas. ꝗd voluptas igno⸗ rat᷑.pᷣmꝰgᷓ motꝰq tũc circa ̊ erit.licʒ nõ videat᷑ oꝛdinatꝰ. non viðꝛ debẽ imputari ad pctm.4l IYtem aug.x. fel. dũ ad getem ſaturitatis ex indigẽtie moleſtia tranſeolin ipᷣo trãſitu inſidiat᷑ mihi laqus ↄcupiſcẽdi ipᷣe em̃ trãſitꝰ vo⸗ luptas eſt. ⁊ cũ ſalus ſit cĩ comedẽdi ⁊ bibẽdi:adiũgit ſe tanꝗꝙᷓ pediſſeq ꝑiculoſa iocũditas.⁊ plexqʒ p̃ire conat᷑ vt eiꝰca fiat qð ca ſalutis me facẽ vel dico vel volo. viðꝛ g ꝙ Hᷣ excuſet ignoꝛantia⁊ iſta mixtura nccitatis ⁊ volupta⸗ tis. non dʒ imputari ad pcẽm. ¶ Ad qð doᷣm ↄcedẽdo in nutritiua eſt pᷣmꝰmotꝰſic ⁊ ĩ generatiuatñ q̊ͥ ad h̊ ẽ diſſile:ꝙ omnis motꝰet pᷣmꝰ generatiue eſt petᷣm niſi per ſacrm mr̃imoniale excuſet᷑:non tñ ſic ois motꝰnutritiue. ↄcedimꝰem̃ ꝙ eiꝰmotꝰpᷣmꝰ pt eſſe pcrẽ̃m.nõ tñ oĩs. qm̃ po- tentia ↄcupiſcibilis et᷑ in nutritiua coꝛrupta eſt. licʒ non — tantũ quantũ in generatiua.⁊ et᷑ reſpectu ſui obiecti mo/ uet᷑ pluries in ſuo pᷣmo motu illicite. qñq; & pt᷑ bõ pueni re vt nõ ſurgat motꝰ illicitꝰ in nutritiua ⁊ qñ non facit vt non ſurgat pt:ille motꝰeſt pctẽm. Silr poſtq ſurrexit lʒ nõ potuerit impediſſe vt ſurgẽt:ſi non reſiſtit ꝓut dʒ:im⸗ putat᷑ ad pctm. Ad illð ꝗ qdð obijcit᷑ freq̃ntiꝰibi igno rat᷑ qd ſit voluptatis ⁊ ꝗd nccitatis. non pt᷑ facile ꝑcipi. ⁊ et᷑ ꝙ q̃ſi ſꝑ admiſcet᷑ voluptas cum nccitate.bñ ↄcediꝰ non ? ibi ſꝑ ꝑceptibile.ꝗd licitum ꝗd illicitum. ſiẽ nec in alijs pct᷑is vtʒ in ira.multotiens credit hõ iraſci ↄ vici um ⁊ iraſct ꝭᷣ ꝑſonam: nec defacili pt᷑ ꝑcipi.̊ illa ignoꝛã⸗ tia ꝓceſſit ex pcto tanq; pena.qm̃ non fuit in adam añ la pſum ſ potiꝰ in ipo erat potẽtia diſcernẽdi int hec.non q hec ignoꝛũtia oĩno excuſat perᷣm. cũ tali pcto vbi ſic ẽ ilſũ citum: nõ debet᷑ niſi pena tꝑalis.tñ ipᷣa vnctõ freq̃nter do cet ſcẽos vt ſciant diſcernẽqd ſit nccitas ⁊ ꝗqd voluptas. v̈trõ deſe ad h̊ non attingat. 4 Oð at dẽ de voluptate. dicimꝰꝙ eſt voluptas naturalis:⁊ qn iſia ſe admilcet nõ ꝓpter h̊ eſt pctm.⁊ eſt voluptas libidinis ⁊ hec facit ibi petᷣm qð ẽ exceſſus menſure.j Sʒ obijcit᷑ de motu illicito nutritiue vt attingat inferioꝛem ꝑtem rõnis qᷓ dẽ młr:⁊ nonſolum ſenſualitatẽ.querit᷑ ſi ſit ibi moꝛoſa delectatõ vtxꝝ ſit mõꝛle pctẽm.ꝙ ſic viðꝛ ꝑ ſile de motu generatiue. ⁊ magis videt᷑ ꝙ ceberet eſſe hec qm̃ magis videt᷑ eſſe coꝛ rupta.cum adam ſm motũ eius illieitũ peccauerit.a ita ſi ex ꝑte motus illiciti generatiue cum ẽ delectatõ ſic mo⸗ roſa:eſt pctm mõꝛle etiam ex ꝑte iſta. 12 qð dom. ꝙ; non ? ſimile. qm generatiua nõ ſolii eſt potẽtia ꝑſone vᷣ nature m rupta. /ꝓut ꝑ ipam debebat fie⸗ ri ꝓpagatioſniſi ſit excuſatio per matrimonium.̊ nutri⸗ tiua ⁊ cetere potentie non ſunt ita pᷣncipa alterius vnde potentie perſone ſunt:non nature vniuerſalis.⁊ ideo ſo⸗ kn hñt vnam coꝛ tõz. non negam? ꝗn aliqñ talis mo tus poſſit eſſe moꝛtalis:ſ̊ non opoꝛtʒ ꝙ omnis aut ſemꝑ. SBed adhuc obijcit᷑ de eo qð dic aug.in li.de ↄflictu vi cioꝝ ⁊ vᷣtutum.ſic eger ad medicinam ſic ad ſumendas dapes debet vnuſqſq; accedere.nequaꝙᷓ in illis volupta⸗ tem appetens h̊ neceſſitati ſuccurrens.ſᷣeger ad volupta tem nihil accipit de medicina nec vltra id qð credit ↄgru ere nature ſue:⁊ ſi vltra accipit ſcienter peccare videt᷑.ꝗ ſimiliter ⁊ hic.q Ad qð dicendum ꝙ quo ad hoc dẽ cibo ſumendus vt medicina.qm cum in nobis ſit ↄtinua de ꝑ⸗ ditio:ad hoc ſumit᷑ vt fiat econtra reſtaus atio.ꝛ ſic eger medicinam cum timoꝛe accipit.nec ibi apetit voluptatẽ: ſic dz ſe hꝛe homo qͥ ad cibum.tñ quo ad id qð eſt acciꝑe vltra nccitatem non eſt ſimile:qm̃ non ẽ ita determinatũ pciſe ꝗd eſt ad neceſſitatem h ſic ibi ᷣbi gra. Eſt aligs ꝗ non vult comedere niſi ſemel in die.plus comedit in vna vice qᷓ ſi bis comederet: quoniam aliter cibo ſemel ſum⸗ ptus non ſufficeret ad totam diem. nec tamen quo ad hoc peccat dummodo non excedat tm̃.vt per hoc impe⸗ diatur ab operibus ſuis maxime ſpiritualibus vt il⸗ li qui ſe ingurgitatnt.ql! Sed contra illud quod dietum 7 77 et vt nio ſert BxriiPt- — eſt de ſilłitudine generatiue 2 nutritiue obijcit᷑.qm̃ gene ratiua vt dictũ ẽ coꝛrupta ẽ ſm ſe ⁊ ꝓut ẽ traductiua:ſᷣ nutritiua tm̃ m ſe. ᷣ ↄſtat ꝙ vtraq; coꝛruptõ generati⸗ ue penalis ẽ.cũ ̊ inclinat generatiua ad petm:plꝰ ẽ ibi de inclinatiuo ꝙᷓ nutritiua.maioꝛ excuſatõ.̊ minꝰ pec catũ.potiꝰ ᷓ diceret᷑ petm vel veĩale vel moꝛtale ĩ motu nutritiue qᷓ generatiue.¶ Ad qð dicẽdũ.ꝙ h̊ nõ ſequit qm̃ cũ duplici coꝛruptõe generatiue ẽ dupler cauſalitas pct᷑i.⁊ ipᷣa rõ declinat poſi cauſalitatẽ ſequẽtẽ penalita⸗ tem.nec ẽ ſeꝑare cauſalitateʒ a penalitate.vñ fomes ꝗẽ ꝓnitas ad petm maxie ibi viget.⁊ ideo nõ ẽ maioꝛ excu ſatio nec minꝰpctm ſ̊ potiꝰecotra.nõ aũt ita ẽ ĩ nutriti⸗ na:qm ĩ generatiua ẽ duplex coꝛruptõ ꝑſone ⁊ nature: ⁊ vtraq; ẽ pena reſpectu pᷣcedẽtis pet᷑i.⁊ cauſa reſpectu ſequẽtũ.ĩ nutritiua vpᷣo tm̃ ẽ coꝛruptõ vna ſcʒ ꝑſone. bruzs quartun Varto qrit᷑ vtꝝ h̊ viciũ ſit capitale. ñ videt᷑ ꝑ ̊ qð dr ſuꝑ illud deut.vij.cũ dele⸗ uerit dns gẽtes multas coꝛã te.glo.yſid. c caſtrimargia ↄmeſatõ ⁊ ebꝛietas: S̊ nec net nature illð Rt᷑ capitalia vicia cũ oꝛiãt᷑ ex alio.¶ Et dicẽ dũ ꝙ gula vno mõ accipit᷑ generalit᷑ ꝓut otinet exceſſuʒ mẽſure tã reſpectu cibi ꝙᷓ reſpectu potꝰ.⁊ ſic idẽ eſt ꝙ ca ſtrimargia.⁊ ſic ẽ capitale.⁊ alio mõ ꝓut ↄtinet tiñ exceſ ſum mẽſure reſpectu cibi.⁊ ſic ẽ ex oꝓoſito diuiſa ðᷣ ebꝛi etatẽ.qᷓ dĩc exceſſuʒ mẽſure ĩ potu.⁊ ſic nec h̊ nec illud ẽ capitale. viſũ auditũ olfatũ.ſic dic aug.x.oↄfeſſ.ſic ciꝛca guſtũ ⁊ ta ANMta uerit᷑ etiã ſi ↄtigit moueri inoꝛdiate circa ctum.q̃re nõ def̃miant᷑ capitalia pcta circa inoꝛdinatõö nẽ motuũ iſtoꝝ ſenſuũ ſic alioꝝ. Vñ de inoꝛdiato motu circa auditũ dic aug.x.cõfeſ.cuũ mihi accidit vt me apliꝰ cãtꝰqᷓ; res ipᷣa q̃ cam᷑ moueat:penalit me peccare ↄfite⸗ oꝛ. ⁊ tũc mallẽ nõ audire cãtantẽ.Sil? ibidẽ regre de i⸗- oꝛdiatõe motuũilioꝝ.¶ Itẽ ẽ vtꝰ pᷣncipalis cohibẽs paſ ſiones ſenſibiles qͥ ad oẽs ſenſus.ſ.tꝑantia. ex oppoſi⸗ to debz det miari circa motũ eoꝝ inoꝛdinatũ viciũ capi tale. 4 Item phus defmiat medietatẽ circa oẽs ſenſus. 4l Pꝛetea maxiĩe videt᷑ ꝙ debẽt vnũ dermiari circa inoꝛ tiẽs intelligũt᷑ oẽs ſenſus.¶ Ad qð dicẽdũ.ꝙ ſenſus et dinatõeʒ viſus.qm̃ ẽ ſenſus general.vñ noie ipiꝰmulto⸗ tactꝰ guſtꝰreſpiciũt eẽ.eſt tactꝰ ꝓpt ſe. guſtꝰ vo vt cõ ſeruet᷑ eẽ. ſ̊ ſenſus alij magis ſit ad diſcernendũ ꝗd ↄue niẽs ꝗd diſcõueniẽs.ſi pᷣo ſũt ad delectãdũ q̊ nõ ẽ in con ueniẽti re eſſentialit ſ̊ ſm accidẽs.⸗ tũc ſi ſit delectatõ ĩ⸗ oꝛdinata.nõ erit ꝓpter h̊ capitale viciũ:ſᷣ potiꝰ viciũ re⸗ ducibile ad aliqð vicioꝝ.bpbigra.Solẽt hoies ad maio rẽ delectatõz in prãdijs velle audire ⁊ nmunt pulchꝛos ſonos ⁊ ĩ hoc peccãt.ſ̊ hoc reducit᷑ ad pctn gule Ila.v. Cithara ⁊ lira ⁊ tympanũ in ↄuiuijs vris.⁊ opꝰdei non reſpicitis.hocẽ dicẽ vt magis ibi delectemi.põt iteꝝ eſſe vt ſint inoꝛdiati mot?circa illos tres ſenſus ꝓpt curioſi⸗ tatẽ.⁊ ſic pñt reduci ad inanẽ głiaʒ vel ↄcupiſcẽtiã ocu⸗ loꝝ.j Qð aũt dicit᷑ de ſenſu viſu ꝗ eſt ſenſus generalis illud nihil facit ad h̊: qm hoc ẽ ſolũ rõne nois ſui.vel ra tione eoꝝ ꝗᷓ ondit ꝓpter qꝗᷓ eſeruit intellectũ. ¶ enazʒ dicat᷑ nobilioꝛ ſenſus hoc Eelatõe ad obiectũ.ſ̊ hoc nõ facit ad defmiandũ capitale viciũ.Rᷣ potiꝰinoꝛdiatõ ap⸗ . a per ſet alia per accidens. (Mébruz quintuz Alliinto querit᷑ vtvꝝ ↄtingat petm eſſe circa . Dð videt᷑ ꝑ hoc quod dicit greg. Dũ plus iuſto caro reſtringit᷑: ab actione boni ope wnn 4 „„ . . . „ . . Ags enernat. ideo neceſſe eſt vt quiſq; ſic artẽ abſtinedi habeat:vt non carnẽ ſeo carnis vicia caſtiget.⁊ ideo ad HGo:rxij. Ratõnale ſit obſequiũ veſtrũ.ad quod ergo ca⸗ pitale viciũ reducet᷑ hoc peccatũ: nõ videt᷑ debere redu⸗ petibᷣcirca appetibile.ꝛ ſic ẽ ꝙ appetibilia tactꝰ guſt ap⸗- dim inutoem cibi ſicut circa ſuꝑſluitatem. ci ad pcim gule:nec ad aliud multomagis.¶ Itm querit ſi ſꝑ ſit pctm ſigꝗs intendit ꝓgpter bonum min? comedẽ qᷓ exiget ſua natura.qm non bꝛet tũc motum inoꝛdinatũ:⸗ et᷑ videt᷑ intentõe bona.̊ non peccaret. Ad qð dᷣm.q; aliqs pt declinare a medietate:ſumendo minꝰꝙᷓ ncce ſit ꝓpter laudem hoĩm. tunc h̊ petm reducit᷑ ad inanẽ glo⸗ riam. ſiẽ ̊ pcẽm qͥ ypocrite exterminat facies ſuas.vj. Aſdat᷑. Potelſt er ꝗs declinare a medietate bona intentõe 7 decipi in ſuo iudicio ꝑuerſe iudicando in ̊ ꝙ macerat carnem ſuaʒ vltra qꝙᷓ debẽt.vt ſi neſciat qꝗ ſit nccium aut qd diminutum.dicimꝰꝙ tunc peccat:tñ ̊ non ẽ capitale pctᷣm. nec ꝓpꝛie ad illð capitale reducibile:qm̃ tale pctm non hbʒ motiuum. pct᷑a vo diſtinguunt᷑ m motina ꝑuer⸗ ſe rolũ tatis non m ꝑuerſum ronis iudiciuzʒ.¶ Sz gra bhuiꝰqᷓrit᷑. ponamꝰ ꝙ aligs dubitet. timet em̃ ꝙ ſi nimis abſtineat: ꝙ non poterit vacare oꝑibo debitis. timet iteꝝ acciꝑe.eo ꝙ non poſſit ſubijcẽ aut domaꝛe caꝛnem.peccat ne talis accipiendo minꝰ ꝙᷓ opoꝛteat. Pꝛeterea qð iſtoꝝ facẽ expediat magis illi⸗ſ Ad qð dom.ꝙ vnꝰ ẽ tioꝛ ſpũa lis ꝗ dʒ eſſe in omni bono ope.de qͥ JYJob.ix. Verebar om nia opa mea ſciens ꝙ non ⁊c. ſ̊ eſt alius timoꝛ dubieta⸗ tis in eligendo. de q̊ eſt qſtio.⁊ dicimꝰꝙ talis dz inſiſteꝛe ſecurioꝛi ꝑti.ſecurioꝛ ꝑs videt᷑ eſſe in abſtinẽdo:qm in h vitat᷑ ſuum piculum.ſ.vt non dominent᷑ vicia.⸗ Sed vl⸗ teriꝰquerit᷑ ẽᷣm ꝙ diẽ Aug.in multis appꝛoximat ſuꝑflu um ncẽio ꝙ non pt᷑ defacili diſcerni ꝗd nccium ꝗd ſuꝑflu um. querit S.ſi iſte ꝗ ignoꝛat qꝗd neceſſarium qꝗd ſupfin⸗ um:accipit pluſq; ncẽium ſit.ſi pctm eſt:qm ſi eſſet certꝰ gd ncẽium:vltra nõ accipꝑet.¶! Zlid qð doᷣm. ꝙ ſi gaudet talis qꝛ ignoꝛat nibilominꝰ peccat: vᷣ ſi triſtat ⁊ ſit ita non poſſit diſcernẽ niſi ꝑ gram datam.nec eſt ſibi data: tunc dicimꝰꝙ non peccat.hoc eſt qð diẽ Augx.ↄfel.qð ſaluti ſatis eil:dilectioni paꝝ eſt.ſepe inceꝛtum fit vtrum adhuc nccia coꝛpoꝛis cura ſubſidium petat.an voluptu⸗ oſa cupiditatis fallatia miſterium ſubpetat.ad hoc in/ certum hilareſcit infelir anima. in eo pꝛeparat excuſa⸗ tionis patrocinium: gaudens non apparere qð ſatis ſit mogderationi valitudinis. vt obtentu ſalutis abumbꝛet negocium voluptatis. Membruz ſertum Erto querit᷑ de circũſtantia gule. ponitat᷑ Aido. mij. genera diſtinctõnum in appetitu gule.i.ꝗqd.qñ.quãtum ⁊ quõ appetit᷑.quid ad rem ipſam ptinet q̃ apetit᷑.qñ ſi añ le⸗ gittimum tempus ꝗd appetat᷑.quantum vo ad immode⸗ ꝗqnq; circunſtantias dicens in glo. ſciendum ꝙ nos qnq; ris pᷣuenit.aliqñ nõ pᷣuenit ſ̊ cibos lautioꝛes qꝛit.aliqñũ qᷓſumẽda ſunt accuratiꝰpꝛeꝑari appetit. aliqñ q̃litatibo ciboꝝ ⁊ temꝑi ↄgruit: ſ̊ in qᷓntitate ſumendi menſuram excedit.aliqn vᷣo abiectum eſt qð veſiderat: ſed cum ipᷣo eſtu deſideij deteꝛiꝰpeccat. Jonatas ſniaʒ moꝛtis mẽuit. qʒ in gu ſtu mellis cõſtitutũ edẽdi tempus añceſſit.ppls er egipto ductus in heremo poſitꝰ oceubuit.qꝛ deſpecto manna carnes petiuit qᷓs lautioꝛes putauit. ilioꝝ helij pma culpa eſt:ꝙ ex voto eoꝝ ſacerdotis puer non de mo re vellet cames ð ſacrificio acciꝑe:ſ̊ coquendas qrebat q̃ᷓs accuratius exhiberet ⁊c.ſic ̊ ponit Oꝛego.v. YVſido. vo.iiij.circunſtantias ſvidetur ̊ vnus ſuꝑfluus vel alter diminutus. Pꝛeterea videt᷑ ꝙ vterq; inſufficienter eas aſſignat.qꝛ aligs religioſus cui eſt ꝓbibitum comedere carnes comedit eas.⁊ comedendo peccat pcto gule:non tñ q;tum ad aliquam dictaꝝ ↄditionum. contingit eſſe pet᷑m gule ſine aliq̃ dictaꝝ ↄditionum.¶ Ad qð dom. Hꝛeg.ponit ꝗnq; ↄditiones ipſius gule qꝗᷓ ↄtinent᷑ hoc v⸗ ſu. Laute p̊ ꝓpere.nimis ardenter.ſtudioſe.ſido.auteʒ ponit qtuoꝛ? tñ non eſt diminutus reſpectu aſſignatõis ratõʒ refert᷑.quõ ad impatiaʒ leſtinatõis accipit᷑. ¶ Itẽ Hꝛeg.ſuꝑ illud geũ.xxv.Oa mihi d coctione hac.ponit modis gule vicium temptat.aliqn em indigentia tempo- — — — —7⁷77 S=E .Clix. tas attendat᷑ ratione foꝛtioꝛis inclinatõnis ad quã con ſequit᷑ maioꝛ ⁊ grauioꝛ pugna. cũ bec ſit inclinato fomi⸗ tis: ſicquo ad hoc põt dici ꝙ pcta carnalia ſunt maioꝛa Et ſic dic greg. hoc niſi pꝛiꝰrefrenet᷑ ⁊c.⁊ ſilꝛ alia aueto⸗ ritas hiero.tn ſpũalia ſimpłꝛ ſunt maioꝛis culpe.cũ ad hoc inclinet᷑ aia ex ſe.¶ Ad illud aũt qð obijcit᷑ ꝙ maxi⸗ mũ eſt. eo ꝙ ꝓ eo maxime ſunt pene inflicte.dicimꝰ ꝙ q;;⸗ uis tante pene ↄſecute ſunt:nõ tñ hoc ẽ ꝓpter pctm gule tm̃ ſed ꝓpt mala ↄſecuta Ad bhoc pctnſce pᷣmo parete.ſ. qꝛ ꝓhibitõ facta fuit ei inqtuʒ in ipo erat vel tota poſite ritas vel materialiter quo ad coꝛpꝰvel in ſpẽ ⁊ ſiłitudie quo ad aĩaʒ.vñ idẽ pctᷣm nõ tanto eſſet in alio punituz. Similiter ptz de pena diluuij qm̃ ibi aſecutum eſt petm luxurie cũ ꝑpſonis que ritum religionis habebãt. nde BGeñ. vj. videntes filij dei filias hominũ.⁊ eſt vis facien da in hoc qð dicit filij dei. vnde fuit ibi quaſi peccatum enoꝛme. Pꝛeterea homiĩes erant tũc materiales ? erat maxima inclinatio ad peccata carnalia.a ideo ad reuo⸗ candũ a carnalitate ita grauiteꝛ puniebat᷑ peccatũ illud De ſodomis ptʒ qm ibi ↄmittebat᷑ luxuria ↄtra naturã Gꝛegoꝛij.immo ſub vna conditionũ quas aſſignat ſido. compꝛehenduntur due illarum quas aſſignat gregori vnde ſub conditione quomodo: intendit includere duas conditiones.ſ.conditionem qualitatis ex parte apparen/ tis in intellectu.⁊ hoc dẽ ſtudioſe.ſtudioſe em̃ d̃ ex parte ſolicitudinis in cognitione vel intellectun ⁊ ſic non eſt cõ⸗ trouerſia.immo yſido.duas illas quas diſtinguit greg. compᷣhendit ſub vna conditione que eſt quomod.que ẽ conditio ex parte qualitatis.vnde in hoc non diſtinguũ tur. ſed diſtinguit illas greg.per hoc ꝙ vna reſpicit affe⸗ etum ⁊ alia intellectum/ vnde ita ſe habent ⁊ coincidunt inuicem ꝙ hec conditio quid quam aſſignat ſido.com⸗ pꝛehendit illam quam aſſignat grego.que eſt laute 2 qñ hoc quod eſt pꝛopere. quantum hoc quod eſt ninus ⁊ quomodo:hoc quod eſt ardenter ⁊ ſtudioſe.q; vtrãq; q̃li tatem reſpicit vnam.ſ.in affectu ⁊ alteram in intellectu. per hoc patet ſenſus iſtaꝝ conditionum ſqm non ẽ ibi plus conſiderare niſi aut ſubſtantiam aut qualitatem: aut quantitatem. aut tempus ſumendi cibos. 7 Pm illa ſumunt iſte conditiones Yſido.a greg. Ad illud quod obijcit —— blares alnonea icuduin A per hoc patet ſoluno ad omnia obiecta. ſic patetEt quod obijcit᷑ de religioſo ꝗ ſub ꝓhibitione „ rohect curnen 7 tñ ad nullam haꝝ conditionum perti⸗ ebru taunz net hoc pcr̃m gule:dicendum ꝙ iſte conditiones quas de⸗ — Etauo querit᷑ de pꝛudentia carnis vtx ſit terminat grego.⁊ Iſido.ſunt ↄditiones generales.non peccatũ.Et videt᷑ ꝙ ſic.Pꝛudẽtia carnis conditiones 'ᷣm ſtatum ꝑſone.⁊ omnes ↄditõnes genera xoꝛdinat ad gulã ſicut pꝛudẽtia ſpũs or⸗ les que ſunt iſtius peccati compᷣhendunt᷑ ſub iſtis/q au⸗ dinat ad ſobꝛietatẽ. ſ̊ in genẽ boni aut vir tem religioſus peccet comedendo carnes hoc perm ẽ Fm tutis nõ tm̃ ponit᷑ ſobꝛietas ſ̊ ⁊ pꝛudẽtia ſpũs.& in genẽ conditionem ſtatus ⁊ non ᷣm conditionem generalem. mali vel pct᷑i nõ tm̃ ponit᷑ gula led etiã pꝛudẽtia carnis ſic eſt ꝙ aliquis pꝛelatus tenet᷑ ad maioꝛem pfectionem Item boc idẽ videt᷑ qm ex ooſito dicũt᷑. ſicut patʒ ꝑ abſtinentie ꝙᷓ ſubditus.⁊ ideo peccat in aliquo ꝙᷓtum ad illud ad Ro. viij. ꝛudetia carnis moꝛs c. pꝛudẽtia ſpi gulam in quo non peccat ſubditus.⁊ boc facit ſtatus ⸗ ritus vita par. quoniã pꝛudẽtia carnis inimica ẽ deo. ſone ⁊ conditio ſtatus.⁊ non aliqua generalis ↄditio.vñ Ad qð dicẽduʒ. ꝙ pꝛudẽtia carnis duo habet in ſe. ſ. illa pcta gule q ſunt quo ad ↄditionem perſone:nonↄti⸗ cognitõeʒ hoꝝ que caro expetit.⁊ ſic nõ eſt malũ vł pec nent᷑ ſub aliqua illaꝝ ↄditionũ:qꝛ ille ſunt generales ↄdi catũ.nec ſic ꝓꝛie oꝑponit᷑ pꝛudentie ſpũs: ſed tm̃ ſunt vt tiones nõ reſpiciẽtes ſtatꝰ ꝑſone.⁊ bñ aſſignate ſunt ᷣm diſꝑata.qm ſcire malũ nõ ẽ malũ ſicut ondit angĩ pᷣnci modum ſuum. io de li.ar. Habet iteꝝ inclinatõʒz ad ea q caro expetit le mbrum ſe eptimum ſicut pꝛudetia ſpũs ad ea q expetit ſpũs.⁊ ſic ↄcedimꝰq E opponit᷑.⁊ ſic intelligit᷑ qd d ad Ro.viij.⁊ ſic ↄcedo q; Eptimo querit᷑ de magnitudine huioꝰpcti. malũ ꝓut eſt inclinatiuũ ad pctm. ⁊ inqtuʒ eſt ad h̊ di⸗ Et videt ſit marimum cum ſit oꝛgo alio⸗ citur malũ.nec tñ ex hoc ſequit᷑ ꝙ ſit pcm. Nec iteꝝ ſeg rum. vñ glo.ſuꝑ illud. Qui pcuſſit egiptũ tur.pꝛudẽtia ſpũs ei oppoſita ẽ virtꝰ:g illa erit peccatũ. cum pᷣmogenitis eoꝝ.luxuria.ↄcupia 2 ſu ꝑbia.ſunt ea q̃ vent generat.ſᷣ venter nõ generat niſi rõe qm̃ nõ opponit᷑ ei ratõe plemẽti virtutis ſ̊ ratoe diſpo⸗ ſitõnis antecedẽtis ad virtutẽ.pꝛudentia em̃ carnis eſt gule:g gula ẽ oꝛgo illoꝝ trium ⁊ ita maxim. Item ſuꝑ illud.iij. at. Cũ ieiunaſſet.glo.greg.niſi pᷣmũ gula re tm̃ occaſio ad peccatũ: ſed pꝛudentia ſpũs nõ tm̃ eſt oc caſio ad bonũ ſed eſt eſſentialis diſpoſitõ.vnde ſi aligs frenet᷑:fruſtra q alia vicia laboꝛat.¶ Item biero.duo ſũt vicia er oĩbo qᷓ maxime hoĩes decipiunt ſuis voluptatibo habeat pꝛudentiã carnis inclinãteʒ ipᷣm ad peccatũ.nõ 1. tollit᷑ ab eo eſſe vututis nec pꝛudẽtia ſpũs:ſed ſolũ ſi ha ſ. mhel/ gula ⁊ libid.q deponẽ eo eſt difficiliꝰ itie eſt dultiꝰ. ex bis autoꝛitatibo videt᷑ ꝙ pcr̃a carnalia ſunt marĩa⸗ Itẽ beret vicia ad que diſponit vt gula aut lururia. hoc ptʒ de gula qm ꝑ hanc victꝰeſt pᷣmꝰhõ ⁊ fuit occaſio 2 emn bru nonnum omnis mali. fuit maximum.¶¶ Itm̃ adaʒ in cõtinentia Ono queritur de oppoſito gule ⁊ videt᷑ ꝙ ventris er pulit a ꝑadiſo:diluuium tꝑe noe ipſa fecit:ſo⸗ int 9 inmum oe 1Pig oꝑponitur ſobꝛietati.Sed ↄtra dicitur ad domax fulmina ipſa adduxit.ſic em̃ ſoꝛnicatõnis accuſa Ro.xij. Non in cõmeſſationibo ⁊ ebꝛieta⸗ tio erat: ̊ tñ alteriꝰpene radixr hinc oꝛta ẽ.qð Eʒech.xvj tibus.⁊ dicit᷑ ↄmeſſatõ gula.ſic ergo gula ſignater oñdit di.hec fuit inigtas ſodome ſoꝛoꝛis tue ⁊c. 2 i. q̃ſi idem dicit. ſic ̊ gula cã fuit maximaꝝ pena . 23 rum q; in ſcpᷣtura inueniunt᷑. eſt maximum pctm tra pcta carnalia ſunt minoꝛis penez maioꝛis infamie: ſpᷣſpualia econuerſo.ẽ pctm gule non ẽ maximum. Ad quod dicendum. q gula ꝑſe non eſt oꝛigo olloꝝ victoꝝ: occaſionaliter tñ diſponit ad illa.maxime aũt quantum eſt de ſe ad luxuriam. EUnde Aath. ilij. In pꝛedicta glo. —— greg:gula libidines inflammat: ↄcupiam carnis nutrit — q repugnat legi mentis. 4! Ad illud quod obicit᷑ qᷓ pct̃a ſunt maioꝛa: coꝛnalia aut ſpũalia. dicimus ꝙ ſimpliciteꝛ loquendo ſpũalia.quo ad aligꝗd tñ pt dici ꝙ carnalia. pt em anima inclinari ad peccatum vel ex ꝓpꝛio defectu eius in ſe. vel ex fomite ꝗ eſt in carne.pꝛimo modo inclinat᷑ ad Peccatum ſpũale.ſecundo modo ad carnale.Si g̊ᷓ maioꝛi ⁊ ebꝛietas ſũsduo pcta.ᷓ habẽt dno diuerſa opoſita.ſᷣ ſobꝛietas oꝓponit᷑ ebꝛietati ñ gule.(¶ Et dicẽdũ.q; Ipꝛie loquẽdo ſobꝛietas oꝓponit᷑ ebꝛietati: ⁊ gule parſimonia vñ Cri.in qdã omeł.dic.nõ ex ꝑſimonia ⁊ phᷣica dieta ſed er habũdanti ↄmeſtione⸗ enlendiue, Ooren tñ ſũ⸗ mi large ſobꝛietas.vt dicat᷑ muniter modẽratio tam in cibo ꝙᷓ; in potu. ⁊ ſic poteſt opponi vtriq;. Auminn ad Thit ij. Sobꝛie? iuſte ⁊ pie vinamus. ¶ Queritur cui pꝛecepto oponituꝛ.ꝙ aũt non opponat᷑ pᷣcepto pꝛime tabule videtur.quia p̃ᷣceptum pꝛime tabule ꝑ ſe pᷣmo oꝛ⸗ dinat hominẽ ad deũ ⁊ pmo: ſ̊ petm gule qð ẽ pctm car nᷣle deordinat hominem ad ſeipſum: non ad deũ. ergo non opꝓponitur pꝛecepto prime tabule. ergo videtur op⸗ poni precepto ſecunde tabule.¶ Contrarium patet per inductionem.conſtat ꝙ non precepto pꝛimo ſcde tabule in quo pcipit᷑ honoꝛ ꝑentum. patet etiam ꝙ non pceptis ceteris. qm aut conſiat in iniuriam in vᷣbo.vt iſtud non falſum teſtimonium dices. vel in iniuriam in affectu: vt illud de non ↄcupiſcendo. vel in iniuriam in facto ⁊ hoc vel quo ad poſſeſſionem: vt illud non furtum facies: vel quo ad ꝑſonam 2 hoc vel ꝓpꝛiam vt illud non occides.vł ↄiunctam vt illud non mechaberis.ſ̊ nec gula quo ad ali qð hoꝝ iniuriat᷑ primo.& pᷣcepto neutrius tabule opo⸗ nit᷑.¶ Ad qð dicẽdum.ꝙ petm gule pt᷑ ↄſiderari dupli⸗ citer.vel rõne ſui.vel rõne hoꝝ q̃ ad ipſum oſequuntur. Si pᷣmo modo:tunc non oponit᷑ alicui pᷣcepto.nec opoꝛ⸗/ tet:qm̃ gula deoꝛdinat hominem qͥ ad ſeipſum. ſ̊ pcepta data ſunt vt oꝛdinet᷑ homo ad alterum vt ad deuʒ vel ad ⸗ 727 ꝓximum. in ipſis em ꝓphibetur manifeſta dei iniuria vel primi qᷓ ꝓpꝛie debebat puniri. qm in iſia bomo ↄuinci po- terat ꝓpter manifeſtationem. Si ſecũdo modo ſumat tũe nõndum eſt.ꝙ duo ↄſequunt᷑.ſ.luxuria ⁊ ocium carnale qᷓtum ad pᷣmum ꝓhibet᷑ in illo pᷣcepto ſecunde tabule de mechia vel ↄcupia vxoꝛis.vnde ꝛego. Dum ſatietate venter extenditur: aculei libidinis excitant᷑ qᷓtum autezʒ ad ocium carnale oꝓponitur tercio pᷣcepto pꝛime tabule vbi pᷣcipitur quies ſpũalis.vnde Gꝛeg. Gule deditos le uitas ꝓꝛſus operis ⁊ ocioſitas ſequitur. Vnde ſequitur. Et ſeriptum eſt:ſedit populus manducare ⁊ bibere: ce⸗ Ecimo queritur vbi hoc peccatum ꝓhibi⸗ tum fuit tempoꝛe legis nature.quia multi tunc iſto peccato peccauerunt.? dicitur ꝙ elſus pomi/ Sed abſtinere a pomo fuit quid neceſſarium ſᷣ̊ maximum eſt abſtinere ab immoderàtia reruʒ magna rum vt carnium ⁊ hmõi.hoc autem non fuit ibi ꝓhibitũ ergo peccatum gule non fuit ibi ꝓhibitum quando fuit ade/ꝓhibitus elus pomi.¶ Reſpondeo concedimus ꝙ in pꝛobibitione facta tunc ade: facta eſt etiam de omni eſu inmoderato. Vnde greg. Plerũq; ꝓ culpa ade gula com mittit᷑:etiam cum vilia ſumunt᷑. Zeq; em̃ adam ſo⸗ lum vt a pomo abſtineret ꝓhibitõem accepit.⁊ cum ↄcu⸗ cupiſcentes noxia tangimus: ꝓbibita guſtamus. Qotã⸗ dum eſt ꝙ pceptum ade.fuit pᷣceptum diſcipline.⁊ in il lo fuit erpᷣſum vt nõ comedereid pomo.⁊ ꝑ hoc innue⸗ bat᷑ ꝙ ſi facta eſt ꝓhibitio rei licite ⁊ tamminime vt po⸗ mi.ꝙ multomagis ꝓhibent᷑ maioꝛa. Poteſt etiam dici ꝙ; in illa ꝓhibitione facta eſt generaliter omnis ꝓhibitio cuiuſlibet rei illicite.qm̃ illa ꝓhibitio facta eſt ade inqᷓ⸗ tum erat pᷣncipium omnium hominum. Unde greg:tan⸗ tolongius a ſecundo pente recedit᷑:ꝙto ꝑ immoderatum eſum dum manus ad cibum tendit᷑ ꝑentis pꝛimi lapſus iteratur.⁊ dẽ adam pᷣmus parens.xpᷣc dᷣo ſecundus. Itẽ Hꝛego:ea ſumenda ſunt q̃ nature nccitas querit. non q̃ edenda libido ſuggerit.q.d.lex nature/ phibet ſumenda q libido ſuggerit. Membrum vndecunn nn en.n tur ꝙ ſic. gu⸗ qð eſt ſuß ab Yſiðe 4 2 greg. 4 Sed 3 dicit Gꝛeg. Mon cibo ſed appetitus eſt in Kec. Eſan e Pienticulemn pmogenita ꝑdidit.⁊ helyas in heremo carnes comedẽdo vpᷣtutem ſer „„ uauit. ¶ Ad qð dicendum. ꝙ hoc ſoluit᷑ in glo.ſuꝑ illð rxiiij. Ro. Mon eſt regnum cei eſca ⁊ potus.ibi dẽ. vſu bo/ rum non acꝗrit᷑ regnum dei ſic nec amittit᷑.non em̃ vſus ciboꝝ ſed ocupia eſt refrenanda. Mon em̃ intereſt quid omnino alimentoꝝ vel qntum quis accipiat.dummodo id fiat ꝓ ↄgruentia hominum cum quibo viuit.⁊ ꝓ ꝑſo⸗ ne valitudinis ſue neceſſitate.ſed ꝙᷓta facultate ⁊ ſereni⸗ tate animi hig valeat 2 cum opoꝛtet 2 etiam neceſſe eſt ꝓhibitum fuit quando Ade fuit ꝓhibitus / NMUAdecimo querit᷑ vtrum quatitas 2 qlitas cibi ſint in vicio an ſolus appetitus: ⁊ vide/ — 64 his carere vt dicer? poſſit.ſcio habũdare ⁊ penuriã pa⸗ . ti. ⁊ Fm ̊ dicẽduʒ.ꝙ nõ ſubſtãtia nec quãtitas nec qua⸗ betn litas abſolute accepta determinãt rationem illiciti: ſed lnpb ſolum in relatõne ad appetitum:vel apetitus in relatõ⸗ nitmno ne ad boc.2 ſic patet ſolutio. noe⸗ ¶Mueſtio. clx. de Ebrie⸗ Ev tar Onſequẽter dicen dum ẽ de ebꝛietate. ⁊ pᷣmo querit᷑ gd ſit ig ebꝛietas. Scdo an oĩs ebꝛietas ſit moꝛ ong tale petm. Lercõ an peccet moꝛtalit ĩ⸗ t Z ebꝛiãs aliũ. Quarto vtꝝ eedẽ ſũt cõdi⸗ ſrip tiones ebꝛietatis vel cõſites cuiuſmodi dicebãtur gule. ſat MQuinto de magnitudine huiꝰ pct᷑i. Sexto de aggrauatõ ſa o ne eiꝰm ↄditionẽ ꝑſonaꝝ.Septimo de effectu huiꝰpcti nan ve⸗ qui eſt ſeruitꝰ. Octauo de cognatõne hui pcti.Nono de “ ſiſte ꝓhibitõne huiꝰpet᷑i.DPecimo de pena bhui pct᷑i. VUndeci⸗ e. . mo vtꝝ hoc peccatum fuerit ante diluuium. = ſer Uembrüprimim E pꝛimo ſic Seneca. Aibil aliud diffinio na ebꝛietatẽ qᷓ; inſania volũtaria.querit᷑ ꝗ̊ de 4 illa diffinitõe. Ebꝛietas em̃ dic puatõnezʒ ylſus rõnis.ꝙ dicat᷑ inſania voluntaria . aut h̊ eſt rõne tꝑis ante pᷣuatõeʒ. aut rõne tꝑis in quoẽ iſta puatõ.i20 pᷣmo mõ:qm̃ tũc nulla ẽ inſania.̊ pt᷑ ad⸗ 4 buc vti rõne. Si ſcdᷣo mõ.tũc nõ dicẽt᷑ ebꝛietas pctm:qꝛ 1 ibi tũc nõ põt eſſe motꝰpct᷑i ̊ ſola pena.¶ Pꝛetea li:ar. . eſt facultas rõnis ⁊ volũtatis ̊D pctm ẽ in li.ar. vbi eſt toe pctm ẽ vtraq; facultas nõ vbi ẽ puatõ vſus rõnis: qm e facultas dĩc vſuʒ:ſ̊ ebꝛietas eſt pctm.ꝗᷓ nõ põt dici inſa⸗ ſin nia rõne tꝑis in qͥ ẽ pꝛiuatõ vſus rõnis. ¶ Et dicẽdũ. . h D e an⸗ fift ebꝛietas ẽ petm ĩ bnte volũtatẽ accipiẽdi potũ vltra mẽ o⸗ et e vile, ͤ ſurã ſenſibilẽ. erx qͥ aſegt᷑ vt ꝑueiat ad tminũ:vñ ꝓneiat ⸗ EE. tt pᷣuatõ rõnis q̊ ad vſuʒ.vñ ĩ diſpoſitõe volũtatis ancede nam te ẽ motꝰpct᷑i ex qͥ ↄſeꝗt᷑ inſania:q̃ tc ẽ ſiẽ pcẽm ⁊ pena. ſſtn 7 dẽ ꝓcedẽ hec inſamaa ex volũtate.ad dꝛñtiã illiꝰq ꝓce⸗ Mitd Dit ex ĩſirmitate vł iuolũtarie.⁊ q̊ͥ ad h̊ d inſania.qm̃ ſi G cut ĩ inſano nõ ẽ vt poſſʒ redire q;tũ ad vſũ rõnis:ſic ẽ in —ê— ebꝛio rõ ligata vt tũc nõ exeat ro ĩ vſu oꝛdĩato.illa tñ tm̃ eſt pena:iſta at᷑ pena ⁊ culpa.de q̃ Criſo.nihil a demoni ð acis differt.ſiłꝛ eĩ iuerecũdat᷑ ⁊ inſanit.⁊ demoniaci ꝗdẽ due miſeremur. hũc at᷑ auertimꝰ ⁊ odimꝰ:qm̃ aut volũtarie ui reddit ſe impotẽtẽ qð nõ facit demoniacꝰ. ꝓpter ̊B demo teni niaco ?patimur.illum autem odimus ⁊ fuginug. r Membrü ſecundu n Ecũdo q̃rit᷑ vtꝝ oĩs ebꝛietas ſit pcᷣm moꝛ l. Wne tale Et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ G.ſiẽ em̃ cognoſcẽ pt den⸗ trahi ad bonũ ⁊ ad malũ.qm̃ cognoſcẽ ſu hie aum ẽ bonũ.ognoſcẽ nõ ſuã ẽ malũ:ita ⁊ bi den bere. qm bibẽ ad ſuꝑfluitatẽ ẽ malũ. ſᷣ̊ bibẽ ad neceſſita⸗ Ige bonũ.ſ̊ ↄgnoſcẽ nõ ſuã ẽ pctm moꝛtale:q̊ bibẽ ad ſu⸗ perfluitatẽ ſitꝛ.H̊ aũtẽ ĩ om̃i ebꝛietate:q̊ oĩs ebꝛietas eſt r⸗ mũ m indigẽtiã m ſupfluitatẽ.ꝛ ĩ vtroq; ẽ pcekm moꝛ A⸗ ) tale.ſᷣ illð ſᷣm ſuꝑfluitatẽ nõ videt᷑ detmĩari niſi ꝑ ebꝛie Fe Is tatẽ.q̊ ois ebꝛietas ẽ pcẽm moꝛtale.¶ Itẽ ſiẽ ↄgnoſcẽ nõ ,2, ſuã ẽ ↄ ius nature:ſic ebꝛietas.coꝛrũpit eĩ ſingłaꝛe quã⸗ Pec¶? wea ꝛr- tũ ẽ de ſe ⁊ ita vt pꝛiꝰ. Itẽ y ſa.v.Vle ꝗ potẽtes eſtis ad bibẽdũ vinũ.glo.ebꝛietas ſtatũ mẽetis euertit ſ̊ tale vide tur eẽ perm moꝛtale:̊ ẽ pcẽm moꝛtale.⸗ Itẽ vᷣt non de⸗ E ſe ſtruit᷑ niſi ꝑ petm moꝛtale.ſ̊ ſobꝛietas cuʒ ſit oᷣtꝰ deſtruit᷑ ꝗ . P Eꝑ ebꝛietate: . ebꝛietas ẽ pctm moꝛtale.⸗! Itẽ dẽ ſuꝑ illð c vent n ad Ko. vij.qð volo hoc ago ᷣm glo.hoc dicit᷑ de pꝛimis⸗ 4 E perc motiba in quiboẽ pctm veniale.⁊ ſi adueniat conſenſus Sa. m⸗ ien eꝛit moꝛtale.ſ̊ tales pmi motꝰpñt eẽ ĩ ebꝛietate vt i gula ( gois ſenlus in motu ebꝛietatis erit mortolie. Ytein ne vb d volen - Inos ſu⸗ ⸗α . pctᷣm moꝛtale. Itẽ ſobꝛietas ĩ medio ↄſiſtit. bʒ extꝛe⸗ Pemerkg C v ℳ△ Miheyſe t. E. —.7 „ se A — „ * — — . 7 „ . — . l, aliꝗs ſᷣm cõciliũ medicine accipit ad ſu ꝑfluitatẽ vt po⸗ . „ ſſ Ttd vi. Ro. õ regnet pctm ⁊c̃.neq; exbibeatis membia ar ma iniqtatis. p̊ in om̃i ebꝛietate regnat pctm.a ipᷣe exhi⸗ bet mẽbꝛa ſua arma inigtatis ̊ᷓ peccat moꝛtalit:cuʒ ta⸗ lia ꝓbibeat apls.4¶ Pꝛetea ad ephe. p. Qolite inebꝛia⸗ ri vino.r ita ẽ ꝓhibitũ: ⁊ ita vt pꝛiꝰ.¶ Sʒ otra augei ß⸗ mone de igne purgatoꝛio:quotiẽs aliꝗs ĩ cibo ⁊ in potu ploaccipit ꝙᷓ neceſſe ẽ: ad pcta minuta nouerit ꝑtinẽ.ſed aug.ᷣm ↄſuetudinẽ ſuã intelligit ꝑ pera minuta pcta ve nialia. oĩs ebꝛietas ẽ pctᷣm aakee An qð dicẽdũ.q; ebꝛietas aliqñ ẽ venialis:aliqñ moꝛtalis.nec ex h̊ qð di⸗ cit aug· ſequit᷑ ꝙ oĩs ebꝛietas ſit venialig. intelligit em qñ ꝗs accipit pluſqᷓ neceſſe ſit.ᷣm mẽſurã tñ inꝑceptibi lem qm ſi m ꝑceptibilẽ ex q euertit᷑ ſtatꝰ mẽtis tũc pec⸗ caret moꝛtalit. Et dicit᷑ acciꝑe pluſq; neceſſe ſit ſm men ſurã ꝑceptibilẽ.qũ pᷣmo a meſura egredit᷑ pꝑceptibili m ratõeʒ bñ oꝛdinatã ad diſcernẽdũ.4¶ Ao) uIS qð obijcit Emala, ad ptẽ aliã: dicimꝰꝙ nõ eſi ſiłe de eo ꝙ noſcẽ nõ ſua: z α bibe ad ſupfluitatẽ vbi ẽ exceſſus nature ꝑceptibilis. ni ſi ſit euerſio mẽtis qm tũc ẽ moꝛtale.4¶ Sʒ ſi obijcit qm̃ ſtea euomat 2 purget᷑.⁊ ponam?ꝰ ꝙ ſcienter tũc nõ videt᷑ peccare:ex qͥ no ex libidie facit ſic nec peccaret ſi acciꝑet medicinã.¶l Ad qð dicimꝰꝙ ſi hoc faciat hac intentõne vt purget ex ocilio diſcreti medici nõ peccat. Oñ & qrit ſm ꝗd dermiat᷑ illð ſuꝑfluũ:dicimꝰ ſᷣm ꝙ cũ ꝗs accipit vltra mẽſurã quã exigit nature neceſſitas 7 ex libidine ſic peccat moꝛtalit.nec ſꝑ oꝑtet ꝙ intẽdat inebꝛiari:ſᷣ ꝙ ſegt inebꝛiatõ. ⁊ ſic velit delectari ĩ creatura ſupᷣ deũ.et talibo dicit᷑ cõmĩatõ pene etne. YJſa.v. Ele ꝗ potẽtes eſtis 1c.nõ dicit᷑ H potẽs ꝗ plꝰ põt ex natura: ſ̃ dicit᷑ potẽs ex potẽtia qᷓ venit ex pᷣua ↄſuetudie.vt velit ↄſumẽ bona qᷓ data ſũt ad vſus hoĩm. 4 Ad illð qð obijci᷑ ꝙ deſtruit ſobꝛietatẽ:dicimꝰ ꝙ ſobꝛietas ꝑt᷑ ſumi vt detmiat mẽſu⸗ rã ſᷣm naturã derminatã inqtũ natura dicit᷑ pᷣncipiũ vt hõ ſumat modũ ĩ potu. põt iteꝝ ſumi vt ẽ vᷣtꝰgtuita⁊ ſic dicit habitũ potẽtie ex gr̃a ad ↄſeruãdũ mediũ. Poteſt etiam ſummi vt ẽ ᷣtus moꝛalis.dicimꝰ ergo ꝙ ebꝛietas 7 ſobꝛietas oꝓponũt᷑ vt dicũt motꝰ⁊ vt dicũt habitꝰ.ſᷣ ſo brietati vt ẽ babit? gtuitꝰ nõ oꝓponit᷑ ebꝛietas ꝓut dicit ſah ae exceſſuʒ meſure: ß pꝓut dic talẽ q̃ ſtatũ mentis euertit.2 tũc ↄcedimꝰ ꝙ talis ẽ moꝛtalis cũ ẽ ↄſenſus ĩ ebꝛietatem moꝛtalẽ:tũc ocedimꝰ ꝙ regnat pctm.⁊ ꝙ exhibẽt᷑ mẽbra arma iniꝗtatis. aliter vo :,60 uerit᷑ de ebꝛietate aſſi dua an ſit pctm moꝛtale:⁊ videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ h̊ qð dic aug.ĩ Fmõe d igne purgatoꝛio.Sacrilegiũ.homicidiũ.adul⸗ teriũ.furtũ.rapina.falſũ teſtimoniu. ebꝛietas ſi ſit aſſi dua:⁊ iracũdia ſi nimis teneat᷑ĩ criminũ nũero ↄputã⸗ tur. vñ tales ſi ſe ñ emẽdauerit:nõ eſtimẽt a purgatoꝛio numero:nihil faciũt ad differẽtiã eẽntie pcti.ꝗ ſi ſit aſſi dua nõ erit h̊ moꝛtale pcẽm.¶¶ Ad qð dicẽdũ ꝙ in vnica ebꝛietate cõtingit eẽ pctᷣm moꝛtale.ñ hiero.ſuꝑ boc ꝙ; ons eiecit emẽtes ? vendẽtes de tẽplo.dic. ꝙ multoma⸗ gis eieciſſet ebꝛios ſi ibi eos inueniſſet.nec vult dicẽ au gu. ꝙ ſolũ ſit moꝛtalis.cũ ẽ aſſidua.ſ̊ loꝗt de ̊ qð notuʒ eſt ⁊ vult vnũ.ſ.qñ talem vlꝛ ↄſequit᷑ contemptꝰ: libido moꝛtalis. Vnde ſuper illud ꝓuerb.xxiij. Qe intuearis glo. non vetat bibere ad neceſſitateʒ ſed moꝛaʒ extra tẽ⸗ pus vltra vtilitatẽ in vino ⁊ euacuadũ certare calicibo. tercinz Ercio querit᷑ an peccat moꝛtaliteꝛ oĩs ine⸗ briãs aliũ/⁊ videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ qui aufert alte ri rem tꝑaleʒ peccat moꝛtalit.ſᷣ̊ ꝗ inebriat . alteꝝ aufert ei rem ſpũaleʒz.ſ.vluʒ ratõis qð maiꝰẽ:g̊ peccat moꝛtalit᷑ Contra multoplus videt᷑ peccare qtum ad genꝰ pcti inebꝛiatꝰqᷓ inebꝛiãs ipᷣm. ſed iſte nõ ſemꝑ peccat moꝛtaliter: ergo nec inebꝛiãs ipſum. ¶ Et dicendũ ꝙ ſiquis credat alteꝝ eſſe verecũduʒ ⁊ ꝗ verecũ dia nõ accipiat heceſſitate uaz: nõ peccat inni⸗ ℳM t, purgari.4 Coõtra lõgũ ? bꝛene in tpe 2 multũ 2 paucũ ĩ e⸗ . R .clx. tans etiãſi ille accipiat pluſq neceſſe fuerit 2 tamen pec cabit iſte. Si vo inuitet ad accipiẽdũ ſuꝑfluũ.vt ſic exci⸗ tet᷑ beniuolẽtia ⁊ familiaritas:tũc peccat veĩalit. Si vo intẽdẽt ſolũ vt alter ſe ĩgurgitaret tũc peccaret moꝛtalit cñ intẽdẽt euertẽ ſtatuʒ mẽtis ⁊ ſic ẽ maiꝰqð ei aufert qᷓ ſi auferret ei tꝑale aliqð.qꝛ auferret ei vſum ratõnis. kembꝛũ quartů . arto querit᷑ vtx eedẽ ꝓpꝛietates ſint ipiꝰ ebꝛietatis cuiuſmõi dicebãt᷑ eẽ ipᷣiꝰ gule.q̃ nota bãt᷑ hoc verſu.laute pᷣꝓpere.nimis.aꝛ⸗ Senter ſtudioſe.⁊ videt᷑ ꝑ inductõeʒ ꝙ ſilr (Nomnt — aſſignari circa gulam qͥ ad ĩmoderatõeʒ potus. 4¶ Pꝛetea videt᷑ hoc ꝑ pᷣdictaʒ glo.ꝓuerb.xxiij. apparet em̃ ꝙ ibi ſit cõditio tꝑis ſuꝑfluitatis ſtudioſitatis. Iteʒ de ſtudioſitate ptz in textu pauloante vbi dicit᷑ ⁊ ſtudet calicibus epotandis. Item de lautitate patet ꝑ hoc qð dicitur Amos.vj. Hibentes vinum in phialis ⁊ opti⸗ 1 no vnguento delibuti. 2 ſic. ſ. delectant᷑ in viſu affectu * dicendũ ꝙ ille ↄditõnes ponũt᷑ ꝓut coĩter ſumũt᷑ ad imoderatõeʒ que in cibo ⁊ in potu eſt ⁊c̃. embꝛũ qnintũ Vinto querit᷑ de magnitudine huiꝰ pct᷑i.⁊ dicit Criſo.ꝙ nihil ita ẽ demoni amicũ ſi⸗ cut ebꝛietas ⁊ laſciuia q̃ mr̃ eſt oim vicio⸗ rum. hec em̃ fuit ĩ antiꝗs ſodome ſoꝛoris hanc em̃ iſrabelite in ydolatriam ceciderũt de quo ſu . meri.xxv.Fᷣm hoc ergo ebꝛietas eſt maximuʒ peccatum. n7— Item ꝑ peccatũ accedit homo ad ſimilitudinẽ bruti. iuxta illuo pᷣs. Homo cũ ĩ honoꝛe eſſet nõ intellexit cõ⸗ paratꝰeſt iumẽtis ⁊c̃.maximũ ergo erit pcẽ᷑m ꝑ qð maxi me ad hoc accedit.ſ̊ hoc ẽ ebꝛietas:qm̃ ꝑ hãc amittit hõ maxime facultatẽ ratõnis quo ad vſuʒ.bꝛutũ vᷣo nõ ha⸗ bet facultateʒ ratõnis.¶ IStem videt᷑ ꝙ ebriꝰdeterioꝛ ſit bꝛuto ꝑ hoc qð dicit Criſo.tãtomelioꝛ eſt his aʒinꝰquã⸗ tomelioꝛ ẽ canis his.tm̃ eĩ ſufficientiã nouit? vltra ſuf⸗ ficientiã non ꝓgredit᷑.etſi mille vrgentes fuerint nõ ſu⸗ ſtinent exire in ſmoderãtiaʒ. multo ergo deterioꝛ eſt qui ſine coactione ſe inebꝛiat.¶ Stem Criſo.hec fit iactura fere om niũ bonoꝝ.etſi habeat pꝛudentiã humilitatem. manſuetudinem:omnia ꝓigit in iniquitatis pelagus.⁊ ita vult dicere.ꝙ ꝑ omne peccatũ moꝛtale amittit᷑ omne bonum gratuitũ.ꝙ plus damni facit peccatũ ebꝛietatis quoniã vſum bonoꝝ naturaliũ tollit.qð nõ alia pecca⸗ ta.cũ em̃ homo iraſcit᷑ fit frequẽter agilioꝛ 2 ſoꝛtioꝛ.ecõ⸗ tra eſt cũ eſt ebꝛiꝰ:ſic ⁊ ĩ ceteris bonis.⁊ loquit᷑ de pꝛudẽ/ tia manſuetudie ⁊ humilitate vt ſũt bona aĩe naturalia gebꝛietas eſt marimũ pcẽm.( Cõtra ſpũalia pcta ſunt maioꝛis culpe ſic dĩic greg.nõ g ebꝛietas cum ſit carnale pctᷣm.¶ Rñndendũ ↄcedimꝰꝙ dicit᷑ maiꝰpetm qͥ ad abla tionẽ vſũs naturaliũ bonoꝝ.⁊ etiã qͥ ad h̊ ꝙ reddit ho⸗ minẽ ſiłeʒ bꝛuto:nõ tñ ꝓpter hoc ſimpłꝛ eſt marimũ pec eatũ.nec ꝓpter hoc dignũ maioꝛi pena:ᷣ q̃ſi plꝰ habʒ de excuſatõe.cũ plus habeat de ꝓnitate ad peccatum. lembꝛüu ſextuz Exto querit᷑ de aggrauatõe ebꝛietatis ſᷣm ſtatꝰꝑſonaꝝ.⁊ q̃rit᷑ vtrũ ebꝛietas ſit maiꝰ pctm ĩ clericis q; ĩ laycis. nqvidet᷑ qm eꝓualis eſt/ ꝓnitas in vtriſq;. ergo ẽ equa⸗ le pcẽm.¶ Cõtra layco nõ ꝓhibe?᷑ ita ſic clerico vt ꝑtʒ 4 ex ↄcilio Cartagi.in q clerici edẽdi vel bibẽdi cã taber⸗ phebet nã nõ ingrediat᷑ niſi in ꝑegrinatõne.⁊ ſilłꝛ ex.vj.ſinodo. nulli licʒ clerico tabernas aut ergaſteriũ habẽ.xliiij.di. ſi em̃ihmõi ingredi tabernã ꝓhibet᷑ quatomagis alij mi niſtrare in ea.ſiquis dᷣo tale fecerit: aut ceſſet aut depo⸗ netur. ¶ Ad qð dicenduʒ. ꝙ equalitas pcti aut ineq̃li⸗ tas nõſolũ ↄſiſtit ĩ radice aut ĩ genẽ pcti: ſᷣ etiã in circũ⸗ „₰ D fet s ſaturitas ⁊ plenitudo:⁊ ĩ copioſitate irntlahonn He , t ſit ma ſo Siſpps⸗ * eτν verer — 1- Ae e r p ſu wasle Wr ſiantijs.qm̃ ſm q dĩc ambᷣ.om̃e pcĩẽm ſurgit ex ↄtẽptn⁊ ↄtẽptꝰſurgit ex oibo pᷣdictis lzʒ ̊ qtũ ẽ de genẽ pct᷑i ebꝛie tatis pctm eẽt in ilł eq̃le:tñ ſtatꝰ pſone agauat ſic i cleri co.⁊ ob h̊ eis magis ꝓhibet᷑.¶ Ouerit etiã an in pᷣlatis ſit maiꝰpctm qᷓ in ſubditis? videt᷑ ꝙ ſic.ꝓhibitũ eſt fi⸗ lijs aaron bibẽ vinũ ⁊ om̃e qð inebꝛiare pt. vt habet᷑.x. leui.⁊ iſti gerũt typũ pᷣlatoꝝ. nõ ſibr aũt ꝓbibitũ ẽ ſub⸗ ditis. ̊ͥ eſt maiꝰpctm in pᷣlatis ipᷣ̃a ebꝛietas.¶ Itẽ in cõ — ſtituẽdo p̃latũ dicit᷑.nõ vinolẽtuʒ vt babet᷑.j.ad thimo. iij. YIẽ ad ephᷣ.v. Lolite inebꝛiari men ena vi⸗ tandũ ẽ ſicut ebꝛietas in eo q debʒ iudicaꝛe. ¶ Ad qõ di cendũ.ꝙ maiꝰẽ pctm.⁊ ꝙ eſt aggrauatõ nõſolũ ratõe ꝑ⸗ ſone aut ꝓfeſſionis:ſed etiã ratone dignitatis.qm̃ ebrie tas inducit ignominiã. vt habet᷑xxviij.yſa. ſacerdotes nelſcierũt p ebꝛietate.Et in eodẽ.lvj.Canes impudẽtiſ⸗ ſimi neſcier̃t ſaturitatẽ ⁊c. 4 DQuerit᷑.an ſacerdoti euã gelico licʒ bibere vinũ.⁊ videt᷑ ꝙ nõ etiã ꝑ hoc qð leui.x fuit vinũ interdictũ ſacerdoti legali qñ ingredi debebat tabernaculũ ⁊ etiã om̃e qð põt inebꝛiaꝛi:g multomagis ſaceꝛdoti euãgelico cũ teneat᷑ ad maioꝛẽ ꝑfectõeʒ ⁊ quot tidie ingrediat᷑ tabernaculũ. Itẽ ibidẽ dicit᷑ ꝙ pᷣceptũ ſempiternũ eſt. ̊ bet adhbuc durare pᷣceptũ illð.¶ Ytẽ ibidẽ vt habeatis ſciẽtiã diſcernẽdi ⁊c.ſ̊ adhuc ẽ diſcre⸗ tio iſta neceſſaria ſacerdoti euãgelico: ⁊ ideo.j. pet.iij. Dicit᷑.parati ſemꝑ ad ſatiſfactõeʒ ⁊c.¶¶ Iẽ plus tenetur ſacerdos en angelicꝰvacare celeſtibo ꝙᷓ legalis qð ꝓbat᷑ ꝑ hoc qd dicit᷑.l.Coꝛin.vj:ſecularia iudicia ſi habueri⸗ tis ⁊c.ſed bibẽ vinũ ab hoc retrabit.ꝓuerb.vlt.noli re⸗ gibo dare vinũ. glo. nihil de celeſlibo cogitat᷑ vbi eſt volu ptas carnalis.ſed ea ſolũ q̃ ſunt viſibilia carnales ſcru⸗ ſen„αhα b⸗ tant᷑ ita ptʒ ꝙ nõ licʒ ſacerdoti euãgelico vinũ bibere. Cõtra dicit thimoteo ſacerdoti:j. ad thimo.v.modi co vino vtere. poſſit dici ꝙ nõ eſt ꝓhibitũ ſacerdotẽ le galem abſtinẽre a vino ſed anteꝙᷓ ingrediat᷑ tabernacu lum.⁊ hoc facit ſaceꝛdos euãgelicꝰqui ieiunꝰaccedit ad altare.⁊ H̊ videt᷑ dicẽ yſido.ſupꝑ illud.x. leui.i glo.dicẽs adbuc hac legẽ eccłia cuſlodit.neq; oĩno abſtinẽ pᷣcepit ſed qñ ad tabernaculũ vel altare teſtionij debebat acce⸗ cere.ſ̊ ↄtra hos dic aug quolibʒ die debebat ad alta⸗ re ingredi.⁊ tñ ibi ſcriptu eſt ꝙ debet abſtinẽ qñ ingredi tur ad altare. ⁊ quottidie ingredit᷑ ad altare: qm̃ ad al⸗ tare incẽſi vel holocauſtoꝝ..¶ Itẽ videt᷑ ꝙ ad min?ĩ pmi tiuo ſtatu legis debebãt quolibʒ die abſtinẽ.qm̃ tũc erãt remanet q̃ſtio ꝗᷓ pꝛiꝰ. officia indiſtincta.debebat em̃ quilibʒ eẽ ꝑatꝰ ſemꝑ.⁊ ñ eſſʒ niſi ſꝑ abſtinẽt: poſtea tñ aliteꝛ eẽ potuit qm̃ officia fuerũt diſtincta vt dicit᷑.j.ꝑalip.iiijtũc em̃ videt᷑ ꝙ ñ te⸗ neꝛet᷑ nõſolũ tꝑe quo debebant exegꝗ ſua officia:ß adhuc Ad qð dicẽdũ ſicẽ dr.j.Coꝛin.x oĩa ↄtingebãt illis ĩ figura.maxiĩe q̃ erãt ſacramẽtalia ⁊ ceꝛemonialia.vñ illa euacuata ſũt adueniẽte euãgelio ſᷣ moꝛalia ↄplẽt᷑ ibi.qm̃ euãgeliũ nõſolum ꝓhibet opꝰaut aĩm ꝓcedẽteʒ ad opꝰ:h̊ etiã ipᷣm aĩm ĩ ſe.dicimꝰq ꝙ iſtð fuit ceremoniale.⁊ fere ꝗcꝗd ẽ in leui.niſi ĩ.xix.ſi &̊ ſpi⸗ ritualit᷑ intelligẽt᷑ illuo. referèt ad pᷣceptũ de imũdis.vt ptzʒ. xiij.ad Ro. ⁊.j.ad thi.iij.dicimꝰ ꝙ illud pᷣceptum adhuc remanet m ſpualitatẽ etiã artiꝰ debʒ obſerua⸗ ri.qm̃ ſacerdotes nõſoluʒ debẽt ſe abſtinẽ ab ebꝛietate q̃ eſt petm:h̊ ab occaſiõe pcti 1 ab eo qð ẽ impedimẽtũ ſui officij. ido nõ dr ſimpłꝛ thimothei.ij. vino vtẽ:ſᷣ addi⸗ dit modico.ſᷣ qꝛ carnales erat ĩtelligebãt illð ad lr̃aʒ ñ ſpũalit.ſc̃ illð p̃ᷣceptũ.nõ indueꝛis veſte ↄtexta lana ⁊ li no.cuiꝰrõ erat:qm̃ miſtrãtes ydolo ſolebãt hꝛe hmõi ve ſies. Silꝛ ſacerdotes ydoloꝝ ſolebat vti veſie ſcaminea 2 ideo illa veſtis ꝓhibita ẽ. vecipiebant tñ illud ſolũ qe pᷣceptũ.Qð vo dicit᷑ ꝙ fuit pᷣceptũ ſempiteꝛnũ.dicimꝰ ꝙ boc intelligit᷑ ſᷣm ſpm̃ nõ ſᷣm lr̃aʒ.m illò.j.Coꝛin.iij lr̃a occidit ⁊c. ¶ Querit᷑ etiã an religioſi teneat᷑ abſſie⸗ re a vino/? videt qdð ſic: per hoc ꝙ dicit᷑ QQu.vj.ð naZz · reis ꝙ a vino ⁊ ab om̃ eo qð inebꝛiare pꝑt debet abſtinẽ. ⁊ illi erãt tũc religioſi.q̊ cũ religioſi euãgelici debẽt eſſe maioꝛis ꝑfectõis:debẽt młtomagis abſtinẽ.¶ Itẽ idem obijcit᷑ de Rachabitis de gbo hiere. xxxv. ¶ SJtẽ Berñ. ad fulconẽ.quõ ignis ⁊ aq̃ ſimuſ eẽ nõ pñt:ſic ſpũales 2 carnales nõ ſe ↄpatiũt᷑ in eodẽ. ſᷣ carnales delitie ſũt in vino.⁊ religioſoꝝ ẽ fugẽ eas ⁊ inhyare ſpũalibo.¶¶ Iteʒ in regla bei bñdicti pᷣcipit᷑ abſtinẽtia a carnalibo ñ a vi⸗ O no. Iñn YJonadab ĩegła ecõuerſo. Silꝛ in lege machome ti pᷣcipit᷑ abſtinẽtia a vino nõ a caꝛnibo.ĩ regła eccłie ca tholice a carnibo nõ a vino ĩ tꝑe.rl.querit᷑ vnde hoc.vi⸗ cet ꝙ ĩ regla bti bñdicti ĩ regła eccłie.xl.de beat pᷣcipi abſtinẽtia a vino:qm ibi debʒ eẽ maioꝛ ꝑfectõ:⁊ ↄſtat ꝙ; vinũ plꝰinflamat ad libidinẽ q; carnes.¶ Iteʒz regla be⸗ nedicti libꝛã panis ⁊ emmã vini.i.libꝛã ⁊ dimidia cõce⸗ dit:ſiẽ ̊ monachꝰ videt᷑ peccare ſi tꝑe non debito come dat carnes:ſic ſi plꝰde pane aut de vino plꝰ accipiat q̃re Sotra illud nõ pᷣdicat᷑ ſicẽ ↄtra illud.(¶ Et dicẽdũ ꝙ ve⸗ rum ẽ ꝙ i tꝑe ↄſecratõis debebãt nazʒarei abſtinẽ a vino poſtmodũ tñ poterãt bibẽ vt in eodẽ libꝛo Qũeroꝝ.vj. habet᷑.⁊ ibidẽ in glo.h̊ dicit᷑.dicimꝰ ſic pꝛiꝰ.ꝙ illð ſᷣm laʒ fuit ceremoniale.vñ nõ ſic debuit remanè ſᷣ ſoluʒ qͥ ad intellectũ ſpũalẽ. ab his &̊ debʒ ſe religioſus abſtine ſed poſtmodũ debʒ bibẽ vinũ deuotõis.¶ Ad illõ ̊ qð dicit Herñ.dicimꝰꝙ delitie ꝓut ſonãt ĩ culpã nõ pnt ſił l . manẽa ſpũalibo ſ̊ ſolũ ꝓut ſonãt ĩ occaſionẽ pct᷑i.¶ Ad E 2 6* illud qð obijcit᷑ de/xl.dicit᷑ ꝙ ibi dat᷑ decima dieꝝ ⁊ ẽ tẽ⸗ pus ſatiſfaciẽdi ꝓ pcttis a carne ⁊ ſpũ ↄtractis.⁊ iðo fit aimh abſtinẽtia. otaduʒ etiã ſᷣm ꝙ dic ambꝛo:q terra ma⸗ ledicta ẽ vt ꝑtz gen.iij.⁊ aqua bñdicta vt pʒ geñ.j.⁊ ma⸗ ledictõ facta ẽ ꝓgt᷑ eſũ.qm greſſibilia oꝛtũ hñt a tra:iõ rõne oꝛigĩs fit abſtinẽtia ab his tꝑe detmiato.nec tñ a piſcibo. ¶ Sʒ videt᷑ oponi ð volatilibo.ꝙ ñ debemꝰ ab his abſtinẽ cũ habeãt oꝛtũ ab aquis ſic ⁊ piſces. Ad qð dicimꝰ.ꝙ licʒ habeãt oꝛiginẽ ab agꝗs.tñ moꝛãt᷑ in fra et iõ ĩ eadẽ ſnĩa debebãt eẽ cũ reptilibo.Qota etiã ꝙ a car⸗ nibo dʒ ꝓpꝛie fieꝛi abſtinẽtia qm nutꝛit᷑ ſiłe ſili.ſᷣ caꝛo hʒ potẽtiã ꝓpinꝗoꝛẽ vt fiat caro.⁊ iõ ꝑfectiꝰ ẽ abſtinuiſſe a carnibo.q Sʒ adhuc obijcit᷑ de fructibo ꝗ vidẽt᷑ hie oꝛigi nẽ a tra.ꝙ ab his debeamꝰ abſtinẽ. Ad qð dicimꝰ.qꝙ Iʒ oꝛiãt᷑ a tra:tñ ſtatũ hñt iĩnocẽtie ĩ qͥ fuert oceſſi.ſ̊ caꝛnes nõ fuer̃t ↄceſſe niſi ptꝰdiluuiũ vt pʒ gen.ix. Sʒ adhuc obijcit᷑ qm vinũ ñ videt᷑ oceſſuʒ fuiſſe an diluuiũ.⁊ tñ eſt de his q̃ oꝛiũt᷑ a fra.⁊ dicẽdũ ꝙ licʒ ñ legat᷑ q hoĩes vte⸗ rent᷑ vino añ diluuiũ.nihilominꝰpoterat vti ſ̊ vinea nõ tale — 20 — — — — — — — , — r— — 4 ſ- Ddabat tũc fructũ ſuũ añqᷓ; noe plãtaꝛet eã.vñ ẽ dicẽdũ eã ple. nõ tũc pᷣmo fuiſſe qm añ lapſũ fuit cũ ceteris arboꝛibo:ſᷣ tũc ñ excolebat᷑. Ad illð qð q̃rit᷑ ð lege machometica. dicim?ꝰꝙ ñ/ ꝓhibuit vinũ qꝛ eẽt ꝓuocatiuũ ad libidineʒ: qm̃ ipe ↄceſſit abuſũ mulieꝝ ſᷣ ꝓpt᷑ h̊ ꝙ inducit ebꝛietatẽ q̃ ſubueꝛtit vſũ rõnis.⸗. Ad vltimũ dicimꝰꝙ reglarit il lud dictũ ẽ.pt᷑ tñ diſpẽſari ad plꝰpᷣm exigẽtiã ꝑſonaꝝ ſi⸗ cut dic phus.qð vni eſt ꝑuũ:alteri eſt magnũ. Membꝛũu ſeptimũ Eptimo q̃rit᷑ de effectu hꝰpcti. Et pꝛimo qͥ ſi nõ fuiſſet ebꝛietas. ſic &ᷣ videt᷑ ꝙ ſᷣuitꝰſit pmo effectꝰebꝛietatis.¶ Cõtrariũ videt᷑ ꝑ bhoc qð dicit᷑ vlt.ephᷣ.ſuꝑ illð ſᷣui obedite domĩs.glo.pꝛi la ᷣuitutis cã petm ẽ.ſ̊ q̊ pcẽm nõ fuit pmũ cũ de ipo ñ legat᷑ añ diluuiũ ſ̊ tm̃ ptꝰ.¶ Pꝛeterea ſi Fuitꝰ cauſat᷑ ex pcto.maxie videt᷑ cauſari ex maioꝛi ⁊ quioꝛi.̊ młta ſũt Fuioꝛa q; ebꝛietas.nõ ebꝛietas cã ẽ Puitutis.q Pꝛetea ſi ẽ ebꝛietas cã ſᷣuitutis.ergo ſᷣuitꝰ potiꝰ fuiſſʒ ĩ noe qui inebꝛiatꝰ fuit ꝙᷓ ĩ chanaã filio filij ſui.¶ Rñ. cõcedimꝰ m ꝙ oñdit aug · . xix. li. de ci. dei. c. xj.ꝙ Pᷣma cã ⁊ dire⸗ cta fuit ſᷣuitutis pctm. vñ bec cã fuit anteꝙᷓ de ebꝛietate aligꝗo legeramꝰ:tamen ipᷣa ebꝛietas fuit cã occaſionalit ⁊ in directe quo ad hoc.qm̃ ſi noe inebꝛiatus nõ fuiſſet: cham filius eius non irriſiſſet eum. Et ſi non irriſiſſet eum: nec chanaam filio eius a deo fuiſſet inflicta ſer⸗ Cpat „46. ad buitutẽ dĩc ambꝛo.nõ eẽt in hoĩe ſᷣuitꝰ ſ& ια Secen ſen Hita hoc farn ſuig hau Filit nnſe 1.. ſvn nas oc dn he ſi di tun tib⸗ nn 4 d l n e. 0 ne⸗ eca⸗ bi⸗ epi 4 ſe pe⸗ no 1. ſe 3 rl d 4 i uocarent᷑ homines ab eo ſicut a ceteris. (Nueſtio nitus. nec a oe pdicta. qͥ ad ̊ loqui᷑ ambꝛo.⁊ iuxta boc etiã loquit᷑ aug.xir.li. ci.dei.xx.c. Aulq ſcriptu⸗ rarum legimꝰpᷣuũ.anteꝙ; ̊ vocabulo noe iuſi⸗ petm filij ſui vindicaret.4l Ex ̊ ptʒ q; nõ valet qdð obijcit᷑ de pcto grauioꝛi. ꝓcedẽt em̃ ſi ebꝛietas eſſet cauſa directa. Si— militer ad vltimũ ꝙ noe tebuiſſet ſeruitꝰinfligi vł cpam in ſe.dicimꝰ ꝙ cum benedictus fuiſſet noe a dno Beñ⸗ ix. Menedixit dominus noe ⁊ filijs eius:debuit tanmtũ in ſua poſteritate maledici.nec fuit iniuſticia: quoniã cha naam fuit imitatoꝛ paternielexis. Ebruzoctaunz Ctauo qrit᷑ de ↄgnatõe buiꝰpcxi.ſ.ebꝛieta tis. hoc ẽ de effectu ebꝛietatis qͥ ad pctm i⸗ ceſtꝰipiꝰloth.ſm ꝙ dicit᷑ xir. geñ. loth in⸗ ebꝛiatꝰ poſtea ↄmiſit inceſiũ cũ filiabus ſuis. 7 de ̊ dĩc aug. fauſtũ.inebꝛiauert loth filie eiꝰ et ſe neſciẽti miſcuerut. quapꝛopt culpãdꝰẽ quidẽ.nõ tãtũ quãtũ ille inceſtꝰ:sᷣ quãtũ ebꝛietas meruit. ¶ Sʒ obiſci tur hoc ꝙ dẽ. neſciẽti miſcuerũt:qm̃ videt᷑ ꝙ pctm car⸗ nale nõ poſſit exerceri ꝑ illũ in qͥ oino ſopitu libeꝝ ar⸗ bitriũ. ¶ Pꝛetea volũtariũ dẽ illuo cuiꝰpncipiũ ẽ ĩ ipo ſed pᷣncipiũ inceſtꝰfuit ĩ ipſo loth.̊ fuit volũtariũ ⁊ fuit malũ. fuit pctm. & nõſolũ peccanit in ebꝛietate ſᷣ etiã inceſtu. ꝓter pctẽm culpandꝰẽ.¶¶ Pꝛetea ſi tm̃ eſſet cul⸗ pandꝰ ꝓ ebꝛietate: tm̃ ꝓ bac deberet᷑ ei pena. qꝛ vt dici xxv. deut. ᷣm mẽſurã peti erit ⁊ plagaꝝ modꝰ. ¶ Et di⸗ cendũ ꝙ peccauit ĩ vtroq;.4 OQð vo dicit᷑ miſcuerũt ne ſciẽti. exponit᷑.i.nõ diſtinguẽti an eẽnt filie ſue.ↄcedimꝰ em̃ ꝙ nõ ablata fuit ab eo volũtas rõnalis.maxrĩe cũ ha beret ptateʒ ad talẽ actũ.vñ volũtariũ fuit h̊ petm qͥ ad boc ꝙ dicit᷑ volũtariũ cuiꝰ pncipiũ ẽ in ipo.ᷣ nõ plene q̊ ad aliud qð ẽ inuolũtario.ſ.cogſcẽ ſingula.tñ illa igno⸗ rãtia excuſauit eũ a tãto ſed nõ a toto.¶ Qð vo dic au⸗ gu.ꝙ culpandꝰẽ nõ quãtũ meret᷑ inceſiꝰ hᷣ ebꝛietas. dici⸗ mus ꝙ nõ vult dicẽ ꝙ nõ debeat plus puniri ꝙᷓ ſi ſolam ebꝛie tatẽ ↄmiſiſſet:bᷣ vult ꝙ eiꝰebꝛietas meruerit penaʒ 7 ſe ⁊ inceſtu ꝗ ↄſecutꝰeſt.̊ nõ tantũ ꝓ inceſtu quã⸗ tũ ſi ↄmiſiſſet inceſtũ tꝑe qͥ poſſet plene diſtiguẽ. Qð vo dicit᷑ geñ.xix nõ ſenſit ⁊c̃.hoc ñ eſt dicẽ qꝛ fuit ſine actu ſenſibili:ſed potiꝰqm̃ nõ diſcrenit ꝙ eſſent filie ſue. Ebrünonn Ono qrit᷑ de ꝓhibitoe ebꝛietatis huiꝰpct᷑i cũ deteſtabile ſit pᷣlatũ eẽ edacẽ ſic vinolen tũ.q̃re potiꝰĩ regula aplica.j.ad thi.iij.in Ainſtitutõe pᷣlati dictũ ẽ nõ vinolẽtũ: ⁊ nõẽ poſitũ nõ ed xe. d qð dicendũ.ꝙ ſic in canone diſ. xliiij.in pᷣncipio dẽ cũ vinolẽtũ eẽ ꝓbibet᷑. gule intemꝑa⸗/ mentũ nequaqꝙᷓ ꝑmittit᷑. neq; em̃ ebꝛietas ꝓhibetur ⁊ vo racitas ꝑmittitur.vtrũq; em inter opera tenebꝛaꝝ apo⸗/ ſtolus cõmemoꝛat ſcribens romanis. Non in cõmeſa⸗ tionibus ⁊ ebꝛietatibus.vẽtris nãq; ingluuies ad luxu⸗ riam facile ꝓuocat ⁊ omne opus bonum diſſoluit. Mebrüdecinmm Ecimo ꝗrit᷑ de pena huiꝰpcti.⁊ q̃rit᷑ ſi tã⸗ graue ẽ illud pctm:q̃re in quibuſdã ꝑmit⸗ titur ⁊ non ita grauit infligit᷑ ꝓ ipᷣo pena ſicut ꝓ ceteris:ſic vt lnie pene re⸗ es. d qð dicẽ dum.ꝙ non ratõni ſed voluptati immo cuidam cecitati mentis aſcribendũ eſt. vnde nec a tali conſuetudine ab⸗ ſtinere poſſunt.⁊ ideo cum venia ſuo ingenio relinquen Di ſunt:ne deterioꝛes fiant ſi a tali conſuetudine euellã⸗ tur.⁊ loquitur grego.pꝛo tempoꝛe illo in quo in illis ꝑ⸗ tibus pꝛimo platata fuit fides. VUnde etiam ꝑcitur eo ꝙ; multitudo eſt in cauſa ne fiat in eccleſia ſciſſura. — bmõi diffinitões. ꝑ hoc qð dicit᷑.v.math.ꝗ viderit mu⸗ clxj. Naecimo querit᷑ cum ante diluuiũ fuerit luxuria.pꝛimũ vo pcim poſt dilumũ fue⸗ rit ebꝛietas: vnde ha quid ꝑ hoc deſignat᷑ — Et ad hoc dicenduʒ.ꝙ tũc erat q̃ſi adhuc etas adoleſcentie 2 adhuc in tali etate ſolet regnare lu⸗ ruria. Vnde ſᷣm ꝙ exponit ſcriptura.luxuria fuit pꝛeci pua cauſa vt veniret diluuiũ. poſt etiam diluuiũ pꝛimo conceſſe ſunt carnes in eſum.ᷣm id geñ.ix. Ante vo di⸗ luuium veſcebantur homines fructibus.ſed conſtat ꝗ; eſus fructuũ non intantũ expetit potum inebꝛiantẽ vt v num aut hmõi ſicut ⁊ eſus carniuʒ.⁊ ideo potius ſᷣm ꝙ; expꝛimitur in ſcriptura pꝛimum peccatum ante diluui⸗ um fuit luxuria.poſt diluuium ebꝛietas:vt ſic ſemꝑ aſc⸗ deret coꝛruptio peccati maioꝛ in genere hbumano. eſtio. clx. de lururia Onſequẽteꝛ de pec cato luxurie.Et pᷣmo quid ſit. Secũdo vtrũ coire ſit malũ ſᷣm ſe ⁊ pcẽm. Ter⸗ cio vtrũ omnis luxuria ſit moꝛtale pec⸗ atum. Quarto querit᷑ quare dicit᷑ pec⸗ catum in coꝛpꝰ. Quinto de conditõibo huiꝰpeccati. Sex to de quãtitate huiꝰpeccati.Septimo de comꝑatõe buiꝰ peccati ad ſuꝑbiã. Octauo de opoſito huiꝰpcti ⁊ ĩ genẽ mali? ĩ genere boni.Qono de differẽtijs huiꝰ. Decimo ce effectu hui peccati· AUndecimo de pena huiꝰ peccati. Nembru primũu Iſfinit᷑ aũt ſic.luxuria eſt libidinoſe volu⸗ ptatis appetitꝰ. Iẽ luxuria ẽ cõcupiſcẽtia nimia expenende voluptatis.4 Sʒ videt᷑ ꝙ nõ ſufficiẽter expꝛimat᷑ eſſe luxurie per 2„ lierem ad ↄcupiſcendũ eã iam mechatꝰ ẽ in coꝛde ſno. mechia ſiue foꝛnicatõ ꝑ viſum ↄomittit᷑.ſed viſus eſt act differẽs ab appetitu 2 Pcupiſcẽtia.q̊ nõ ſufficienter diffi nitur luxuria ꝑ appetitũ ⁊ ↄcupiſcẽtiaʒ.¶ Itẽ ponatur ita:iſte ſtudioſe in aſpectu pulchꝛe mulieris affigit ocu⸗ los. queſtio ẽ vtꝝ luxuriet᷑:⁊ videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc qð dicit Criſo.ꝗ ſtudet coꝛꝑa clara ꝑſcrutari.⁊ pulchros viſus venari ⁊ fouere inſpectricẽ miaʒ ⁊ pulchꝛis faciebo dele⸗ ctari: captiuat aĩaʒ. ſed nõ captiuat aĩaʒ niſi ꝑ pctẽm. bᷣ nõ aliud a pcto luxurie qᷓrẽ inſufficiẽter deſcribii ꝑ appe titũ ⁊ ↄcupiſcẽtiã.¶ Aod qð dicendũ.qꝙ ibi diffinit luxu ria ſᷣm q ẽ moꝛtale pctm.⁊ intelligit᷑ ibi eẽ apetit?ꝰꝗ ẽ ex ↄſenſu rõnis ⁊ ſiłꝛ ↄcupiſcẽtia.vel etiã dẽ moꝛtale eẽqũ nõ cohibet ipᷣa ratõ cũ poſſit hmõi inoꝛdinatũ appetitũ ſiue ↄcupiſcẽtiã cohibẽ.lñ aug.ſuꝑillð.v.math.q vide rit ⁊c.q vidit h̊ fine ⁊ aĩo vt eo ↄcupiſcat qð nõ ẽ titilla⸗ re bᷣ plene ↄſentire.vt ſi facultas ſic ꝑagat᷑.patʒ q̊q vᷣm ꝙ eſt oſenſus ipᷣiꝰratõis vel nõ cohibitò cũ poſſit:ẽ luxu ria moꝛtale pctm. 2 hoc excludũt᷑ pꝛimi motꝰ ꝗ nõ ſunt in prate no ra. Ded adbuc obijcit᷑.qui viderit mulie rem ad ↄcupiſcẽdũ vtrũ luxuriet᷑.cũ alter ſit actꝰ videre ab ipo cupiſcere.⁊ videt᷑ ꝙ nõ. cũ pꝛimo ſit perm ĩ ↄſen ſu ipiꝰratois ſicut dictũ eſt.¶ Ad boc rñdet Criſo.mo⸗ uendo iſtã queſtionẽ dicẽs ita.ſimpłꝛ viſuʒ deſtruxit ꝓ⸗ pter ipam occaſionẽ q̃ ex hoc ſequit᷑ ↄcupiſcẽdi.ñ ſub⸗ dit. deus incõtinẽteʒ viſuʒ deſtruxit ante actũ. ne foꝛte ĩ actũ incidat.qui em̃ accendit flãmaʒ abſente etiã muli⸗ ere apð ſe plaſmat ↄtinue. Vñ ipᷣe dicit.nõ qd h̊ oculos tibi fecit deꝰ vt ꝑ illos introducas adulteriũ:ſed vt crea⸗ turas videns admireris creatoꝛem. EUnde ipe ponit ex⸗ emplum de impetuoſo tenente gladium qui defacili t impetũ põt ſe interficere.⁊ auferret᷑ ſibi gladius vt au⸗ feray ſibi inteꝛficiendi occaſio.nde ipſe Criſo.vult di⸗ cere.ꝙ ꝗdã ignis ↄcupiſcibilis rõe nature coꝛrupte ipᷣi viſui adiũctꝰẽ rõe cuiꝰdñs hmõi viſuʒ inhibuit cũ ↄſen⸗ ſu cui adiũgit᷑ delectatõ vel triſticia que paulati,/ pcedit vſq; ad ↄſenſuʒ rõnis.vñ Yob.xxxj. Pepigi fedꝰcũ oen⸗ lis meis vt nec cogitarẽ de ᷣgine.⁊ poſtea dic qͥſi reddẽs ratõeʒ huiꝰqꝛ ẽ ignis vſq; ad cõſũmatõeʒ denoꝛãs ⁊ oĩa eradicãs genimia.Vnde ↄcedim?ꝰ luyxuria ẽ in appeti⸗ tu. ⁊? ideo ꝑ illa.ſ.ꝑ ↄcupiſcẽtiaʒ ⁊ appetitũ diffinit᷑· per occaſionẽ vᷣo in viſu in ſequẽtibo naturã coꝛruptã ⁊ iðo ab ipo dño ne viderit cõcupiſcẽdũ inhibet᷑. ũdo querit᷑ vtꝝ coire ſit malũ ſm ſe et pctm.⁊ loqmur de illo coitu añqᷓ ↄoſentiat aliꝗs ĩ aliquã ꝑ mr imonialẽ copulã.qrit g aut h̊ qdð dico coire ẽ malũ rõne materie in quã trãſit:aut rõne potentie a qua egredit᷑.etſi dicat̃ ꝙ rõne materie h̊ nõ videt᷑.qꝛ iſte actꝰtrãſit in muliereʒ ti dermiat᷑ actꝰin ꝓpꝛia materia.⁊ eſt bonũ in genẽ.ſic vi det᷑ ꝙ hoc qð dico coire rõne materie huiꝰ ĩ quã tranſit erit bonũ in genẽ.qꝛ ex tali materia nõ ↄtrabit᷑ defoꝛmi⸗ tas vt videt᷑. Si dicat᷑ ꝙ hẽ rõne potẽtie coꝛrupte.ſᷣ ſic lembrum ſecunduz icut ĩ materiã. h̊ hic determiat᷑ materia ſic dare indigẽ eſt iſta coꝛrupta: ſic⁊ alie coꝛrupte ſũt2ꝛ loqᷓmur ꝓ illo ſtatu poſtqᷓ coꝛrupte ſũt& ſi rõne huiꝰ coꝛruptõis ẽ coi⸗ re malũ pᷣm ſe: eadẽ rõne eẽt in alijs vel ſi nõ i alijs:nec ĩ iſto.4! Itẽ Criſo.vtraq;.ſ.ira ⁊ ↄcupiſcẽtia ſũt natiua.ſᷣ qð eſt natiuũ ſiue naturale nõ eſt malũ.qꝛ ᷣm ea q̃ natu ralia ſũt nec laudabiles nec vituꝑabiles ſumꝰ.qre vide tur ꝙ ipᷣm coire nõ ſit malũ pᷣm ſe.quare vt videt᷑ potiꝰ ce beret dici malũ in genẽ vel ex circũſtãtia q; malũ ſᷣm ſe( Bed nõ ſit malũ in genẽ:illud pʒ ꝑ ea q̃ dicta ſũt 7 etiã videt᷑ ꝙ nõ ſit malũ ex circũſtãtia.qꝛ ponat᷑ ꝙ ali⸗ quis coeat cũ aliq̃ intẽtione ꝓlis ꝓcreande.⁊ ſᷣuet ei fi⸗ „ . nõ videt᷑ malꝰſimplicit᷑.(¶ Ao qð dicẽduʒ ꝙ coire nõ di citur malũ ſᷣm ſe.tex ſᷣm iugio nõ ſit malꝰex circũ e nec ĩ ſe ſicut oſtẽſuʒ ẽ. qᷓre riam Fᷣm ãſit in mulierẽ ſiẽ in materiã h̊ ſᷣm ꝙ trãſit in h̊ ꝙ dico nõ ſuã.ſᷣ hoc qð dico nõ ſuã põt intelligẽ du pliciter.vel qᷓ nõdum facta ẽ ſua ꝑ ↄiugiũ: vel intelligit᷑ coire cũ nõ ſua poſtq;ᷓ aliqua facta ẽ ſua.vltimo mõ pla⸗ num eſt ꝙ eſt peccatũ moꝛtale coire cũ nõ ſua ſᷣ nõ pᷣmo modo coire cũ nõ ſua anteqᷓ aliqua facta ſit ſua ſit pcm tunc eſt queſtio rõne cuiꝰ ipᷣm coire eſt maluũ.Et dicẽ⸗ dum ꝗ hoc eſt ratõe vtriuſq; ⁊ ratõe.ſ.potẽtie coꝛrupte 7 ratõe materie.Ende actꝰſic egrediẽs a potẽtia ſic exi⸗ ſtente coꝛrupta in talẽ materiã eſt cauſa quare ipᷣm coi⸗ re ſit malũ.Eñ nõ eſt rõne alteriꝰtm̃.ſ.rõne qua egredi tur a potẽtia coꝛrupta ſicut ptʒ de vxoꝛe vbi ꝙᷓuis egre⸗ diat᷑ a potẽtia coꝛrupta.nõ eſt tñ pctm:cũ.ſ.ibi ↄcurrũt illa tria bona fides ꝓles a ſacramẽtuʒ. ¶ QOð aũt obij⸗ citur ꝙ nõ eſt plus q;ᷓ coire cũ muliere.ĩmo plus dicit᷑.ſ. coire cũ muliere nõ ſua ꝑ legẽ ↄiugij. VUnde ſicut dictuʒ fuit in queſtione de pcto.potentia generatiua habet coꝛ⸗ ruptõʒ ſuꝑ alias.ratõe cuiꝰmalũ eſt ipᷣm coire: niſi ad⸗ datur debita circũſtãtia.ſicut ptʒ.q; ipᷣm iurare malũ ẽ ex defectu debite circũſtãtie.cũ.ſ.iurat᷑ ſine ncc̃itate.vñ Hac de cauſa dñs inhibuit iurare.vt ptz.v.math. Moli⸗ te iurare ⁊c.⁊ vlt.Jaco.ante oia fratres mei.ſed ex hac pte etiã plus eſt.qꝛ ipᷣm coire egꝛedit᷑ a potẽtia coꝛrupta ſupꝛa alias. ⁊ etiã deficit debita circũſtantia. Eñ ſemꝑ G eꝛit malũ niſi trabat᷑ ꝑ aliquã circũſtatiã ad bonũ. dhuc quentur HS. f. circa hoc vtꝝ coire cũ pluribo ſit pcẽm vel ↄtra legem na ture.⁊ videt᷑ ꝙ nõ.ponat᷑ em̃ q; aliquis cõſentiat in ali⸗ qua ad tempus.⁊ ꝓponat illi ſeruare fidẽ ad tempꝰ.⁊ ve lit eam cognoſcere cauſa ꝓlis ꝓcreande:illud nõ vide⸗ tur ↄtra legem nature.ſ̊ hoc mõ poterat quis in plares oſentire ita ptʒ ꝙ oſentire in plures ſucceſſiue etiã om nibo viuentibo nõ fit ↄtra legẽ nature.¶. Itẽ ĩ alijs aĩan⸗ tibus ita eſt ꝙ vn maſculꝰ põt adimplere multas ᷣm le traſit in mulierẽ ſic in mate dem. ? tñ cũ nõ ſit ibi ↄiugiũ videt᷑ etiã ꝙ ille actꝰſine cõ/ – gem nature ſicut patz in gallo. Similit᷑ videt᷑ ꝙ poterit eſſe ex ꝑte iſta.nam vt dictũ eſt geñ.xvj.ipᷣi abꝛaham.in⸗ gredere ad ancillã tuã.ᷓ poterat diuerſis carnẽ ſuã cõ⸗ municare.vxoꝛẽ em̃ habebat qñ ſibi dictũ eſt hoc. Sed ſicut vir poterat carnẽ ſuã coĩcare diuerſis:ita videtur ipᷣa mulier poſſet.vel vnde eſt hoc ꝙ mulier nõ poteſt cum vtrũq; eſſet ad multitudinẽ ſpeciei ꝓcreande ad cul tum dei. ¶ Itẽ aliqua mulier intẽdit ſeruare fidẽ cũ plu ribus.⁊ non eſt coitus niſi cauſa ꝓlis ꝓcreande.quare videtur ꝙ nõ ſit contra legem nature ꝙ vna mulier ha⸗ beat plures.⸗: Item querit augu. de illa que coit cauſa pꝛolis ꝓcreande ⁊ vult fideʒ ſeruare viro.⁊ dicit.ꝙ iſta multis matronis pᷣponenda eſt.ſed in actu continentie: ipſius matrone nõ malũ eſt. ĩ iſto actu coire nullo mõ eſt peccatü. cũ ſit ipi ↄtinentiè matrone pponẽdꝰ.¶ Et dicendũ ꝙ coire cũ pluribo vno mõ eſt ↄtra legẽ nature. alio mõ nõ ſicut determĩatuʒ eſt ſupꝛa.q¶! Ad obiectũ au tem dicendũ ꝙ lex nature pᷣm cõgruentiã ad ip̃am mri⸗ monialẽ copulã que eſt ꝑ inſtitutõneʒ diuinã: tria inclu v e Lu A Pent he ”ꝗ”M bi 4 ſbe ſcl i⸗ ſa t * ² 2 . . P. e 22 a 1. mni 7 dit. ſ. ꝙ fiat coitꝰcauſa ꝓlis ꝓcreande.2 ꝙ ſeꝛuat ſidem ee Hi thoꝛi. terciũ eſt ꝙ nõ tm̃ ad tempus ſeruet ſed inſeꝑabi⸗ liter. VUnde ille qui haberet illa duo nõ ꝓpter hoc habẽt totum qð exigit᷑ ad hmõi legeʒ nature.æeſt em̃ illud de oꝛdinatõne ad bonũ matrimonij qð eſt ſacramẽtũ.ſ.ipᷣa inſeꝑabilitas.¶! Ad illud qð obijcit᷑ de viro.dicendũ ꝙ vir ita potuit ↄmunicare quãdo neceſſitas erat.ſicut di cit augu.ſuꝑ geñ.ad lr̃am. ⁊ ha bet᷑ in.iiij. ſentẽtiarum. xxxv.diſ. ꝓ varietate tempoꝝ varia inuenitur diſpoſiiõ conditoꝛis. Vnde dicit augu. antiquis multis non fuit in peccatũ ꝙ pluribo feminis vtebãtur. nec contra natu ram hoc faciebant:cum nõ laſciuendi cauſa ſed gignen⸗ di boc facerẽt. ¶ Sed quare mulieribo quãdoq; nõ fuit cõceſſum vt diuiderent ſicut in viris.Ad qð dicendũ.q; mulier ſubiecta eſt viro ratõne conditõnis.licet em da⸗ ta eſſet in adiutoꝛiuʒ viri ſicut dictũ eſt.j.geñ.nihilomi⸗ nus foꝛmata fuit de latere viri ipſius. ratõne etiam pe⸗ nalitatis ſicut dicitur geñ.iij.ſub viri poteſtate eris.et ipᷣe dominabit᷑ tui.illud dictum eſt ei poſt peccatũ quaſi in cumulũ pene.ita duplex ſubiectõnis ratõ durauit in lege nature poſt ſtatum.ſ.pꝛimũ.Et etiam durauit duʒ fuit lex ſeueritatis ⁊ rigoꝛis.ſcʒ tempoꝛe legis moyſi.⁊ ideo vir tem poꝛe iſto cum nõ ad paria iudicarentur vir mulier.quado ſcʒ mos erat habere plures.nec erat pꝛe ceptum incõtrariũ.⁊ ſic etiam poterat dictare ratio:po⸗ tuit vir habere pluꝛes vxoꝛes.ſed quãdo venit lex ſuꝑioꝛ lex libertatis.lex ſpũs ⁊ gre.q.ſ.pᷣeminet taʒ legi nate q lege moyſi ad paria iudicant᷑ in illo actu vir ⁊ mulier.2 ideo dicit᷑.j.ad Coꝛin.vij.mulier ptatezʒ coꝛꝑis ſui ñ bʒ ſeo vir ⁊ ecõuerſo.¶ Pꝛerea plures pñt ab vno quidaꝛi nõ at᷑ vna a pluꝛibo.vn aug.ð bono ↄiugaliocculta lege nature amãt ſingłaritatẽ ꝗ pᷣncipãt᷑.ſubiecta vᷣo nõſolũ ſingla ſingulł:p ſi rõ ſocialis aut naturalł admittit ⁊ plu res vni ñ ſine xcoꝛe ſubdũt.nec eĩ ſic hʒ vnꝰſᷣuꝰ plures dños qm̃ vn oñs plures uos.iec ẽ ðͥ nataʒ nuptiaꝝ plures eĩ femie ab vno fetari pñt:vna vᷣo a pluribo ñ pt᷑. hẽ ius pᷣncipioꝝ.⸗ Ad illð qð obijcit᷑ de matrona.dicẽ Dũ ẽ ꝙ nõ parificat illa matrone inqtũ ẽ matrona. ſ̊ qᷓ;⸗ tum ẽ ad aliqs ↄditões ĩ iſtis.qꝛ ſᷣuat fidẽ ⁊ vult ꝓcreaꝛe Pꝛetea vᷣo matrona qñq; vult coire cũ marito nõ ꝓpter hmõi rões vel ↄditões ſ̊ cã incõtinẽtie ⁊ hmõi.⁊ i h ipa matrona a bonitate matrone degenerat. vñ ñ pᷣponit᷑ ei ſimptłꝛ⁊ ̊ inq;tũ matrona a rectitudie matrone aliquatu lũ degenerat.vñ aug.ſic dĩc.Si aliꝗs aliquã ſibi aſſoci⸗ at ⁊ ad tpᷣus⁊ illo fidẽ Fuat viro ⁊ ſpe ꝓlis hñde vult ſe cogſi tm̃:tał młtis matronis anponẽda ẽ.⁊ ſic añponit natrone debitũ petẽti gra libidis explẽde qͥ ad hoc. dhuc etia quentu? S. ij. vtꝝ coire cũ ſua ſit pctm2 vẽ ꝙ ſic.qꝛ iſtð pcedit a vᷣtu⸗ te generatiua inqtũ coꝛrupta eſt ꝑ libidinẽ.̊ ſicut vᷣtus „ 2 , — 755 ”ü — = EENENEEEE LNueſtio — — clxj. 8 N 1 generatiua traſmittit ꝓgagatõeʒ:ita libido ꝗqᷓ inſepabili⸗ fuit vt trãſfunderet᷑ ꝑ hmõi libidinẽ adiũctã ꝓpagatõni 1 zc , ter adheret ii ꝓpagatoni traãſmittet aligo.¶¶ Si dicat petm oꝛiginale in ꝑſona genita.petm em̃ actuale nõ con a nata . ꝙ pena ẽ illa libido ⁊ nõ culpa. Cõtra videt᷑ ꝙ ſit culpa uenit in ꝑſona. oꝛiginale vo venit ab ipᷣa natura coꝛru⸗ etnr bilis. qꝛ niſi eſſet talis:nõ traſmittẽt oꝛiginale. ipſa li⸗ pta in ipam pſonaʒ. ꝛ ides libido qᷓ reſpicit ip̃am vlem Neſ⸗ bido eſt in potẽtia coꝛrupta ſequit᷑ in actu. relinquit ů coꝛruptõeʒ ẽ cauſa traducẽdi petm oꝛiginale ĩ ꝑſona ge cl ꝙ ipᷣa libido ſit culpa in ipo coitu etiã cũ vxoꝛe.⸗ Item nita.nõ aũt cauſa alicuiactualis neceſſario ĩ ꝑpſona ge⸗ hln libido eſt in potẽtia generatiua coꝛrupta. ⁊ ẽ cauſa pcti nerate. 4 Ad iſtud vtꝝ eſſet in pcepto. dicẽdũ ꝙ aliq eſt . e ſieut dictũ ẽ.ſ̊ magis nata ẽ facere pctm in ꝑſona gignẽ oↄueniẽtia. inqᷓtuʒ em ibi ẽ culpabilitas:in ꝑmiſſione eſt tis cuideſt ⁊ ei ſeꝑabiliteꝛ adheret ꝙᷓ in ꝑſona geniti. ſi nõ vt in gignẽte fiat pctm ſed in genito. ¶ Ad aliud di⸗ facit in ipo genito relinqui pctm. cũ ꝑ bmõi tranſfunda cendũ ꝙ verũ eſt ꝙ reddit thoꝝ ingloꝛioſum qꝛ atteſtat tur oꝛiginale qð nõ facit ꝓagatõ ſed libido ſicut dic au ignominie pcti pᷣmi parẽtis ꝗ erat oꝛigo. Sʒ tñ notãdũ gul.g̊ multoſoꝛtiꝰfaciet pctm in generãte.relinquit᷑ &ᷣ ꝙ ꝙ duplicit dicit᷑ thoꝛꝰhonoꝛabilis.ratõne nature pꝛimi tus inſtitute.⁊ rõne mr̃imonij.ſᷣ ingłioſus dꝛ hmõi lectꝰ ratõe fomitis.¶ Sʒ. ꝓbat᷑ adhuc ꝙ coire cũ ſua ſit pec⸗ catũ.qꝛ duplex ẽ viſio.qᷓ̃dã pꝛactica:qdã ſpeculatiua.pᷣ⸗ ma ẽ cũ gra gratũfaciẽte.ſcdᷣa põt eẽ ſine gra tali.ſᷣ gra ſpũs ꝓphie q ẽ gro gratiſdata:nõ pt᷑ eẽ ĩ illo actu.mũto⸗ ue foꝛtiꝰ nec caritas niſi ẽ gr̃a gratũfaciẽs.⁊ ſic reliquit᷑ ꝙ ſiit pctm. 4 Ao qð dicẽdũ.qꝙ ſpũs ꝓphie dat᷑ homi facto in rõne ſpũs.ſ̊ ille actꝰẽ hoĩs inqtũ coiiꝰefficit᷑ caro.ſic " Blo. dz.j. Coꝛin.vj. Si & iſti actꝰdirecte oꝑponũt᷑. patʒ ꝙ ipᷣe ſpũs ꝓphᷣie nõ pt eẽ ĩ actu illo.nõ tñ ꝓt h̊ ſeꝗt᷑ ꝙ caꝛitas inqtũ ẽ actꝰvel habitꝰ cũ ſit hoĩs ſpũalis nõ poſſit eẽ in actu illo ſiue cũ illo.ipᷣe eĩ actꝰ ꝓphie ẽ ↄtuitꝰi ſpeculum et᷑nitatis.vñ ptʒ ꝙ illð ñ pt᷑ ſe ↄpati cũ actu illo quis ca ritas poſſit eẽ cũ illo ſic ptʒ ĩ coitu ↄiugali.nõ em̃ ſic di⸗ recte ẽ caritas ad hmõi ↄtractũ ñ quo ad h̊ eſt maioꝛ qu oppoſt actꝰilliꝰcũ ſpũ ꝓghie:qᷓ; cũ ipᷣa caritate. Ebruz terciñ Ercio qrit᷑ vtꝝ oĩs lururia ſit perſm moꝛ⸗ tale.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc ꝙ dẽ vlt. ad heb. foꝛnicatoꝛes ⁊ adulteros iudicabit domi⸗ nus.glo.i.cõdemnabit.h̊ foꝛnicatõ pꝛimꝰ gradꝰẽ in actu luxurie.ſi &̊ ille moꝛtalis ẽ:qꝛ nõ ↄdẽnat᷑ aliꝗs niſi ꝓ moꝛtali:reliquit᷑ ꝙ ſᷣm oẽm actũ oↄſequẽteʒ ipm coire cũ ſua nõ poſſit eſſe ſine pcto.¶ Item dicit in ps. Eduxit eos cũ argento ⁊ auro.ſuꝑ boc dic glo. ꝙ il⸗ lis qui fecerũt ex obediẽtia ⁊ ex caritate ipe actꝰ fuit in precepto ⁊ modꝰſiue q̃litas facti:ſed illis qui fecerũt ex cupiditate actꝰfuit in pcepto ⁊ modꝰ ſiue qualitas in ꝑ⸗ miſſione.¶ Similit videt᷑ ex ꝑte iſta ꝙ ipᷣe actꝰ coire ſit in pᷣcepto.ſicnt dicit᷑.j.oſee.Sume tibi vxoꝛẽ foꝛnicatõ⸗ nis. ſed libido adiũcta illi actui ĩ ſtatu nature coꝛrupte videt᷑ eſſe in ꝑmiſſione.nõ em̃ pᷣceptũ fuit ꝙ ex libidie fa ceret ſiue ex fomite ꝗ̊ illð qð ꝓcedit ex fomite quicꝗd ſit nõ ſic fuit ex p̃cepto.&̊ coire cũ ſua eſt pcẽm. cũ nõ poſſit eelſe ſine libidine qᷓ culpabilis ẽ ſicut dictũ eſt.¶ Itẽ vlt. ‚Q heb. dicit in quadã glo. duplex eſt pena ſecuta ipſum oꝛiginale pctm.pena moꝛtis que reddit ipᷣm ſuſtinẽtem gloꝛioſuʒ.ſ̊ alia.ſ.libido q̃ ſecuta ẽ in poſteris ꝓpt pctᷣm pᷣmi hoĩs reddit ipᷣm thoꝝ ingloꝛioſuʒ.⁊ iſtud nõ eſt niſi ratõe pcti.ᷓ ipe coitꝰcũ ſua nõ põt eſſe ſine pctᷣo. co, tra oĩs motꝰoꝛdinatꝰ oꝛdine gr̃e eſt meritoꝛiꝰ:ſᷣ in ſlatu nature coꝛrupte ler mẽbꝛoꝝ repugnat legi mẽtis. ſ̃ iſte motꝰↄtrariꝰin ipis ↄiugibo ſeruãtibo bona ↄingij ẽ oꝛdi natus.⁊ illud eſt ꝑ grazʒ.relinquit᷑ ̊ ꝙ coitꝰ cum ſua ſit H o oα Meritoꝛi?. 4 Ytem aug: quẽadmodũ de pcto factũ ẽ ſup⸗ en Ppliciũ: ita ecõtrario dæ ſuplicio factũ ẽ meritum. ipſe ii vſaſti coit?cũ ſua nõſolũ nõ eſt pctm:ſᷣ etiã meritoꝛiꝰ.ſed non NreAAE D e N. Seze IIA ſpe⸗ ſte α =E HSE-⸗ Pre 3 At — ᷑— — — Ga eſſet meritoziſi ibi etiã eſſet veniale quo ad hoc. coire ſit moꝛtale młtofoꝛtiꝰ.¶ Itẽ dꝛ.j.Coꝛin.vj. Qeq; foꝛni⸗ Set⸗ cũ ſua nullo mõ eſt peccatũ.q¶ Itẽ mrimoniũ poſt lapſũ carij regnũ dei poſſidebũt.ſ̊ nõ aufert᷑ regnũ celeſte niſi ꝓ moꝛtali pcto.̊ ⁊c.¶ Itẽ.iiijad eph̊.foꝛnicatoꝛ aut ĩ⸗ mundꝰnon ha bʒ ꝑtẽ in regno xpi.q̃re redit idẽ qð pꝛiꝰ. ſcʒ ꝙ luxuria ſit moꝛtalis vlłꝛ.⸗ Sezſueld: ꝓPuerb. io datũ eſt in remediũ.ſᷣ bonꝰmedicꝰ qui habet poſſe ꝑme Dicinã nõ reſtituit aliqð niſi reſtituat ad ſanitateʒ inte⸗ gram: led ipᷣe dñs ihs xpᷣc potens erat ⁊ reſtituit bmõi motũ inoꝛdinatũ ꝑ medicinã ſacꝛamẽti mr̃imonij. coi⸗ pꝛeciũ ſcoꝛti.ſuꝑ qð glo.bꝛeuis delectio foꝛnicatois:ſed Ire cũ ſua nullatenꝰeſt pctm. ( qð dicendu ᷣm ꝙ di⸗ ꝑpetua pena foꝛnicatoꝛis.pena ꝑpetua non debet᷑ ꝑſe Ha geslat citur.j. Coꝛin.vj.ſuꝑ illud. erũt dno ĩ carne vna.glo.i. niſi moꝛtali.̊ ⁊c.] Itẽ hiero.Luxuria inimica eſt deo. l wſr an: in carnali oꝑe qð inter ↄiuges bʒ fieri ſine pctoſſpᷣ poſſz inimica virtutibo.ꝑdit oẽm ſubſtãtiaʒ pr̃is.ſed veniale bene eẽ in ipo ↄiugali opꝑe pctm. ᷣm illud:ardẽtioꝛ ama, bene ſecuz patit᷑ virtutes: quare videt᷑ ꝙ luxuria vlꝛ ſit toꝛ vroꝛis ſue adulter ẽ ſi ꝓpt ſe dilectatõ q̃reret᷑ ĩ vroꝛe. r. moꝛtalis.¶ Itẽ Criſo.om̃i foꝛnicatoꝛi im poſſibile ẽ in⸗ vnde aug:quedã bona data ſũt nobis qᷓ ꝓpter ſe ſũt ape trare in regnũ celoꝝ. ſed nihil claudit regnuz celoꝝ niſi tenda.vt ſapiẽtia.ſalꝰ.amieitia.qdazʒ vo ꝓpt aliud vt do⸗ moꝛtale. S*. ¶ Ad oppoſitũ ſic arguit᷑.dicit yſi.Si plꝰ S”LZM cCLtrina.cibo.⁊ ↄiugiũ.quicũq; his qᷓ ꝓpter aliud inſtituta delectet mentẽ delectatõ foꝛnicatõnis q; amoꝛ caſſitatis 3 2 ſũit nõ ad hoc vtit᷑ ad qð inſtituta ſũt: als peccat veniali adhuc regnat peccatũ in hoĩe.q̊ vtrũq; põt eſſe ibi ſimul ter als crimĩaliter.q vo his vtit᷑ ad qd ſũt bñ facit.ſiqui cum fiat com ꝑatio ⁊ amoꝛ caſſitatis que virtus eſt ⁊ de vtit ad bona ↄiugij.⁊ nat fidẽ. ⁊ intẽdit ꝓcreare plem lectatio foꝛnicationis.ſed moꝛtale pctm nõ põt ſimul eẽ ad cultũ dei. qꝛ vtit ipo ↄiugio ad hoc ad qð inſtitutũ ẽ. cum virtute: videt᷑ q̊ ꝙ delectatio foꝛnicatõis poſſit eſſe Ad illud aut qð obijcit᷑ a potẽtia coꝛrupta ⁊c. dicẽ⸗ venialis.4. Itẽ querit Criſo.ſuꝑ illud.v.mathᷣ.q vide⸗ du ꝙ a potẽtia pt exire actꝰ ita ꝙ ↄcupiſcẽtia nõ habeat rit ⁊c. Si ego video ⁊ concupiſco. nihil aũt adipiſcatur Dominiũ. Uñ volũtas ↄfoꝛmis nature pr ꝓcedẽ ĩ actum/ ꝓnicioſum: ⁊ vocat ꝑnicioſum moꝛtale pctᷣfi. relinquit᷑ ſuũ ſine pcto. Etſi obijciat᷑ ad ̊ ꝙ ẽ culpabilis cũ tradu ergo ꝙ bmõi cõcupiſcentia que eſt in luxuria poſſit eſſe L catur petm in genito. dicẽduʒ culpabilis ſine vitioſa venialis.¶ Item.xxiij.deut.ſuꝑ illud nõ erit meretrix ð n dicit. i. cauſa vel diſt poſitõ ꝑ quã põt ꝓduci pctm in ꝑſo filiabo iſrabel.glo.ad eas ꝓhibet accedere quarum eſt na genita. vn vitioſa dici᷑ ꝑ cauſaʒ nõ ꝑ foꝛmã. foꝛmali venialis turpitudo ſed accedere ad tales eſt ſnicari er ter em diceret᷑ culpabilis ſi ſem ꝑ reddẽt potẽtiam ĩ qua go foꝛnicari poteſt eſſe venialis.¶ Item qð eſt peccatũ eſſet culpabilez in ſuo actu.ſ̊ ſicut traducit᷑ ĩa caro:ita non pꝛohibetur in decalogo teſtamẽti veteris videtur aef an etiaʒ ipa libido ẽ cã traducẽedi oꝛigiale.qꝛ potẽtia gene⸗ eſſe veniale.ſed foꝛnicatio non pꝛobibetur in decalogo ſe ratiua ẽ cuiſdã Eſone ſingularis. ipᷣinatuꝛe rõne cuiꝰ toto.relinquitur ergo ꝙ ſit venialis ipſa foꝛnicatio.vn⸗ fit deciſio.libido em̃ eſt vlis pena:⁊ data ẽ vt ſit vlis coꝛ de ſuper illud.xx.exo.ſon mechaberis.dicit glo.nomi ruptio.⁊ vt oſequeret᷑ queda defoꝛmitas in ꝑſona geni⸗ ne mechie ſolet adulterium intelligi. ergo videtur ſo⸗ ta pocupiſcctiaʒ ſeminalẽ. ¶ Ao illud qdð obijcit ꝙ plꝰ lum adulterium ibi pꝛohibeat᷑. (Lio quod dicendũ.q xbuit coꝛrũpi ꝑſona generãs qᷓ gemita. dicendũ ꝙ non Fſm ꝙ nos loquimur de delectatõne que eſt ꝑ conſenſum uit libido ad hoc vt in ꝑſona generante eſſet culpa. ſed rationis ſicut dictum fuit ſupꝛa.hoc modo ſiue ſit ĩ mo⸗ JTara ov E “ 1471 „.* tu foꝛnicatõis ſiue ĩ alio motu ſequẽte ſemꝑẽ petm mor tale ipᷣ̃a luxuria.etſi inueniat᷑ qñq; ꝙ ſit venialis:intel⸗ ligit᷑ ꝙ ſit in ipis ↄiugibo coeuntibo pter ſuã incõtinẽti⸗ am. ſicut diĩc aug.in li.x bono ↄiugali.⁊ habitũ ẽ ſupꝛa in iſta qſtione.ꝙ põt eſſe in eis hmõi motꝰvenialis⁊ ita impetuoſus põt eſſe ꝙ põt eſſe crimialis. Vnde ocedẽde ſunt oẽs auẽtes ille ꝓbantes ꝙ foꝛnicatõ vlr eſt moꝛta le pctm.¶ Nð vo obicit᷑ in cõtrariũ de yſið.dicendũ eſt ꝙ qñ eſt ↄſenſus ratois vel nõ eſt ꝓhibitõ ratõnis opoꝛ tuno tꝑe ꝓgrediẽtis in actũ:tũc nõ põt eſſe amoꝛ caſtita tis ꝓcedens a caſtitate vᷣtute.⁊ tũc regnat pcẽm ⁊ dñat᷑ ocupiſcentia.nec põt eſſe amoꝛ caſtitatis q virtꝰ eſt. Vel alio mõ põt accipi vt intelligamꝰ telectatõneʒ qᷓ ꝓcedit ex fomite que nõ ꝑuenit ad ↄſenſuʒ ratõis.nec etiã ꝓce⸗ dit tantũ ꝙ debeat ꝓhiberi a ratõe.talis delectatõ bñ pt᷑ elle cũ amoꝛe caſtitatis virtutis.⁊ de tali intelligit Yᷣſi. nõ de pᷣma.⁊ tũc nõ regnat pctm ĩ hoĩe ſed potiꝰ regnat 7 dñatur amoꝛ caſtitatis.vñ aug.Si plus delectat pul⸗ chritudo intime caſtitatis qᷓ turpitudo ipᷣiꝰ foꝛnicatõis nõ regnat pctm ſed pulchritudo iuſticie..¶ Ad illð Cri ſo.Si ↄcupiero ⁊c̃. dicẽdũ ꝙ illa delectatõ q eſt ĩ inferio ri ꝑte ratõis.que ꝑ mulierẽ intelligit.⁊ nõ attingitur a ſuꝑioꝛi ꝑte ratõis ꝑ ↄſenſuʒ in illã delectatõʒ. nec etiã ĩ tantũ ꝓcedat ĩ inferioꝛi ꝙ vir debeat.i.ſuꝑioꝛ ꝑs cohi⸗ buiſſe.de hac ↄcupiſcẽtia loquit᷑ Cri.cum dicit᷑.ſQihil adipiſci ꝑnicioſuʒ.ſed ſi tãta ſit ↄcupiſcentia vt ſi facul⸗ tas ſic ꝑagat᷑ ſicut dictum fuit ſupꝛa:tũc vir etiã ſuꝑioꝛ pꝑs ratõis cibũ vetitũ ↄmedit ⁊ moꝛtale pcẽm eſt.¶q AdD illud qð obijcit de glo. xxiij.deut. dicẽdũ ꝗꝙ nõ debet ibi eſſe venialis ̊ potiꝰ venalis turpitudo. vñ fallſa eſt illa lr̃a q dicit venialis.vel dicit᷑ veniale in lege qð nõ puni⸗ tur ꝑ legẽ pena moꝛtis. 4. Ad illud qð obicit᷑ qd non vi ⸗ ℳ* enſfert n 2 P9 Pak- i cozpere; ſie- * lrzor . muliere:⁊ aliꝰẽ ibi actꝰ aliꝰ.ꝗ̊ᷓ ſi macula eſi defoꝛmatõ imaginis videt᷑ ꝙ ſint ſeꝑate macłe ſoꝛnicatricis ⁊ foꝛni cãtis.¶ Ad illð videt᷑ rñdẽ glo.j.Coꝛin.vj. dicẽs extra vinculũ ↄcupiſcẽtie carnał ſũt cetera pcta etſi ꝑ coꝛpꝰ ge gerat᷑.G̊ aũt ẽ ſub carne ĩmo q̃ſi facta ẽ caro.vt ſił poſſit dici totꝰhõ caro.¶ Oð ꝗᷓ obijcit᷑ ꝙ vtrobiq; ẽ delectatio Sè 2 = „ ℳ n, Onzeeſh prnc- n de n zn s A Siecs aſe as kar H 6 e O, ant tremlace n en A de ſe⸗ GH . l carnalis ĩ gula.ſ.⁊ luxuria coĩs.dicẽdũ ꝙ delectatõ caꝛ nalis 'm ꝙ coĩcat aĩa carni ⁊ coꝛpꝰↄtamiĩat ⁊ agit᷑ etiã E coꝛpꝰ:coĩs ẽ gule ⁊ luxrurie.ſ̊ iſtud ẽ ſpale ĩ lururia qꝛ totalit᷑ ratõ ĩ iſio actu abſoꝛbet᷑ qꝛ vis libidis facit quã⸗ dam oglutinatõeʒ ip̃iꝰaĩe cũ carne.vñ dĩic glo.ibidẽ.ĩ ſo lo tꝑe foꝛnicatõis ↄmiſceri aĩm facit vis libidis cum ipᷣa carne ⁊ vnũ cũ ipo fieri cui ↄglutinat᷑iſla em̃ vis plus ẽ coꝛꝛupta q; cetẽ ſicut dictũ ẽ. Pꝛetea ipᷣa vis geneꝛatiua eſt vis infima inter oẽs vires ĩ aĩa.vñ pᷣma ĩ aſcẽdendo quare in infimo ẽ vis generatiua.ſcða nutritiua.tercia motiua.ſenſibilis interioꝛ ⁊ exterioꝛ.vñ qñ ratõ q̃ ſupᷣ⸗ mũ eſt ĩ via illa deſcẽdit vt vniat᷑ cũ coꝛꝑe:tũc dicit᷑ ei cõ glutinari qꝛ inclinat᷑ ĩ maximã ſubiectõem.vñ ſi vniret ſenſibili interioꝛi vel exterioꝛi:nõ eſſet tanta rõnis incli natio nec ſubiectõ tãta.Vñ glo.dĩc ibidẽ.i.Coꝛin.vj.li⸗ bidinis ardoꝛe quo nulla maioꝛ ẽ voluptas coꝛꝑis aim rmſiα tenet ſeruũ. Ende ſũma ratõis ẽ. ꝙ ratõe veheniẽtis ab⸗ ſſov⸗bitõnis ip̃ius ratõnis ⁊ ſubiectõnis ⁊ aglutinatõnis dicit᷑ luxuria peccatũ elſe in coꝛpus hec aũt omnia non eſt reꝑire in alijs peccatis etiam carnalibo. KMẽbruz quinnru Vinto querit᷑ de cõditionibo huiꝰ peti. Et Aſus ⁊ aliqñ contactꝰ ⁊ oſcula.quid ẽ ꝙ ſo⸗ luũ inter hmõi ↄditões viſus ꝓhibet᷑ mah. det eſſe ꝓbibitũ.dicẽduʒ pᷣm aug:qui ponit lr̃am.lxx. cOqui viderit mulierẽ ⁊c᷑.ĩmo plus inflãmãt colloquia vbi nos habemꝰnõ mechaberis.xx.exo.ipᷣi hñt nõ foꝛni caberis:⁊ tũc foꝛnicatio generalit accipit᷑ ad oẽm illici⸗ tum coitũ ſicut dĩc glo.ſuꝑ illud.j.Coꝛin.vj.vnuſquiſq; ſuã habeat ꝓpt᷑ foꝛnicatõeʒ.foꝛnicatio eſt cois ↄcubitꝰp⸗ ter legittimũ ↄcubitũ. EIñ ſᷣm hãc l̃azʒ.lxx.q ponit.⸗26 foꝛnicaberis.cũ dicit᷑ ꝙ nõ ꝓhibet᷑ in veteri teſtamento rñdendũ eſſet ꝑ interemptõezʒ. Elel ſi volumꝰ rñdere ſᷣm lFaʒ nr̃azʒ que dic.õ mechaberis.dicẽdũ ſᷣm Yſið.xx. exo.in glo.ꝙ generalit᷑ intelligit᷑ ꝓhiberi oĩs illicitꝰcõ⸗ cubitꝰ.vñ ipᷣe dic.ſQe quiſꝗppᷣter mr̃imoniũ alijs femis ↄmiſceat᷑ ad explẽdã libidineʒ. ſequit᷑:noĩe mechie oĩs coitꝰ ꝓhibet᷑ ĩ decalogo excepto federe mr̃imonij vñ qð obijcit᷑ ꝙ nõ ꝓhibet᷑ ĩ decalogo videt᷑ veniale:ẽ dicẽdũ ꝙ veꝝ ẽ ꝙ n ꝓhibet᷑ explicite pᷣ ĩplicite.vñ licʒ foꝛnicatõ ex plicite Fm nr̃aʒ lr̃aʒ nõ ꝓhibeat᷑:tñ implicite ſic dictũ ẽ ꝓhibet᷑.⁊ ideo nõ ſequit᷑ quin poſſit eſſe moꝛtale. (Membrum quartum Varto querit᷑ q̃re foꝛnicatõ dicit᷑ eẽ pct᷑ᷣm in coꝛpꝰ ſicut dic greg. quedã ſũt pcta ſpi⸗ ritualia ſic ꝗnq; pcta capitalia.qᷓdã car⸗ nalia ſic gula ⁊ luxuria.Si q̊ iðᷣo luruꝛia Dicat᷑ pctm in coꝛpꝰqꝛ carnale.eadẽ rõne gula debet dici petm ĩ coꝛpꝰ.ſ̊ nec h:̊ nec illð. Stẽ ſi ideo dicit᷑ pꝑetm in coꝛpꝰqꝛ coꝛpꝰↄtamiat ſic videt᷑ ꝑ glo.ibidẽ q dĩc.ſoꝛni catio nõ tm̃ aĩiam ſed ⁊ coꝛpꝰↄtamĩat.⁊ alia glo.nõ ſine ceſiderio carnis aĩa q̃ hʒ ꝓpꝛiũ motũ ↄcupiſcit carnalit vᷣ hmõi rõ duplex videt᷑ eẽ ĩ pcto gule.ↄtinuat em̃ ⁊ ↄcu⸗ piſcit aĩa qᷓ hʒ motũ ꝓpꝛiũ carnis coꝛpꝑaliter. videt᷑ eſſe pctm ĩ coꝛpꝰſic luxuria.q] Si vo iõ dicit᷑ pctm ĩ coꝛpꝰqꝛ coꝛpꝰexercet᷑.eodẽ mõ homicidiũ debʒ dici pctm ĩ coꝛ⸗ Ppꝰ:qꝛ exercet᷑ ꝑ coꝛpoſic maĩfeſtũ ẽ.¶ Itẽ ſuꝑ illð.j.Co⸗ rin.vj.an neſcitis ⁊c.diĩc glo.foꝛnicatõ ambos vnũ facit vt quõ ĩ natura ſic ĩ macla ſint vnũ.ſᷣ vnũ dicũt᷑ eẽ bᷣna⸗ tura qꝛ fit naturaꝝ ↄmixtio ĩ illo actu:q̊ ſi eodẽ mõ ſunt vnũ ĩ macla ſic dic glo. videt᷑ q ĩ macla eoꝝ ſit ↄmixtio qdaʒ. vᷣ iſtud nõ videt᷑ veꝝ.q; alia ẽ imago iĩ viro alia in ꝓinquioꝛa ſunt illi facto. Vnde.ix.ecci.colloquiuz eiꝰ quaſi ignis exardeſcit.⁊ multum habetur in illo capi.ð illa materia.quare videtur ꝙ potius deberet pꝛohiberi colloquiũ q; viſus.¶ Item pꝛohibetur in euangelio ira ſci ⁊ concupiſcere ſicut patʒ math.v.⁊ querit Criſo.vñ hoc ꝙ cum pꝛohibetur ira:ponitur ſine cauſa vnde ĩ lit⸗ tera grecoꝛuz eſt omnis qui iraſcitur fratri ſuo inaniter vel ſine cauſa.⁊ cum ꝓhibetur viſus ad ↄcupiſcendũ ſi⸗ ne omni conditõne ponitur. 4 Itẽ. vij. ad Ro. ſine omi ↄditõne ꝓhiberi dicit᷑ ↄcupiſcentia cũ dicit᷑ non concu⸗ querit᷑ cũ multe ſint ↄditões iſtiꝰpcti.ſ. vN Pinhale piſces.ꝓbibet᷑ aũt Exo.xx.vnde eſt ergo ꝙ ira ſub ↄditi one ꝓhibet᷑:ipᷣa vᷣo ↄcupiſcẽtia luxurie ſimplicit.⸗ Itẽ iſte videt inimicũ ſuũ ⁊ ex hoc mouet᷑ ad iram.querituꝛ ergo cum debeat eſſe omnis ꝑfectio in eunangelio.nõ ꝓ⸗ hibetur ipᷣe viſus in ira ſicut in luxuria.il Item quedã conditõnes determinãatur in peccato gule ⁊ luxurie.vn⸗ de eſt hoe ꝙ in peccatis ſpũalibo nõ dterminat᷑ ſilꝛ con ditõnes ſᷣm gradus ꝓcedendi ad alia peccata.4 Item peccatuʒ lururie habet ↄditõnes q̃ſi ediuerſo pceto gule Fm gradũ oꝛdinatas.i.habet ↄditoes oꝛdinatas ⁊ gula nõ.vnde hoc ẽ. ¶ Itẽ q̃rit᷑ ſi ĩ oĩbo illis ↄditõibo luxurie ẽ moꝛtale pctm:⁊ videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ pᷣmũ.ſ.viſus vꝛ ꝓbhibe⸗ ri math.v.ſᷣ nihil phibetur niſi peccatũ moꝛtale:ergo ſi viſus eſt moꝛtalis multofoꝛtius conditiones ſequentes. d pᷣmũ dicendũ ꝙ ꝑ hoc ꝙ viſus ꝓhibet᷑ q̃ pᷣma cõ⸗ Ditio ẽ in luxuria.ꝑoſequẽs dat᷑ intelligi illos ꝓhiberi que maxime ipᷣi actui apꝛopinquãt. Vnde aug.de hmõi malo ꝓhibito viſu dicit.ne dicatis vos habere pudicos aĩos ſi oculos habetis impudicos.qꝛ impudicꝰ oculꝰim pudici coꝛdis eſt nücius.⁊ tacẽte lingua aſpectu mutuo coꝛda nũciant᷑ impudica.¶ Ad aliud dicendũ ꝙ ſecꝰeſt in motu ire ⁊ in motu acupiſcẽtie.qꝛ actus ↄcupiſcentie ꝓpinquiſſime exit a fomite vła ſtimulo carnis ↄcupiſcẽ tie que ẽ in luxuria.ſed aliter eſt de ira: qꝛ ↄtingit iraſci Fm ꝙ eſt penale ⁊ ↄtingit illud dirigere ſic eſt in ira per zelum vbi dirigit᷑ ia ira ꝑ zelum. Iſtam vo ↄcupiſcẽtia ꝗegredit᷑ a fomite non ↄtingit dirigere niſi ꝑ matrimo/ ſinn ſin Nul goe carn ſino ſon ſagt do nat nu ſun thu⸗ l ſin rd ſois Reßß ſeer ſom Pei fan oſn gor ſor ſe Ains ſcer Nn n⸗ ſul 1 l lonn co. diay i Alen, . ihl taid ſoni Etrg aſit gtio c⸗ ti ud⸗ bẽ 4 mmoe Vn 4 CIlfeſiste Lueſtio nium. q̃re ipſa ↄcupia ob hmõi vehementeʒ coꝛruptõem ſimpłr coꝛrumpet᷑.vñ Criſ.qcunq; ſibi ↄcupiam colligit nullo cogente ſeram hãc inducit cogitatõem.4 Ad illud qð obijcit d vidẽ.dðᷣm ꝙ ꝓpter nimiam ꝓnitatẽ bomis carnalis ad motũ ↄcupie ꝓhibet᷑ pᷣmꝰ gdus tanq diſpo⸗ ſitio antecedens.h̊ ex alia ꝑte non ẽ tanta ꝓnitas ad iraʒ iõ nõ ꝓphibet? ien vidẽ ex c aſpectu excitat᷑ ira.ſenſuʒ ei ſeqt ipſa delectio vel triſticia. ̊ er alia ꝑte magis trabit᷑ ꝑ viſum ad ↄcupiam ipᷣam ꝙᷓ ex hac ꝑte ad triſticiam.rõe natuꝛe magis ex bac ꝑte coꝛrupte. Ad alið dðᷣm.q aĩa multũ ex fomite vel ex ſtimulo carnis trabit᷑.iõ ↄditões ſunt ex ꝑte iſta qꝗ diſcerni pñt.ſ.ĩ his duobo pct̃is.ſ.gula ⁊ lururia ab hoie carnali ⁊ ſpũali iõ in his duobo pctis cũ ſint ↄditões apparẽtes ad vitandũ notant᷑.in petis at ſpũalibo cũ non ſintↄditõnes ⁊ gdus manifeſti nob non a& notant᷑. Ad illud qð obijcit᷑ de oꝛdine.dðm ꝙ vidẽ mu Alierem oↄtingit duplr. vel Fm ꝙ ex pulcro ſeꝗt᷑ voluptuo/ ſui:vel curioſum.pmo mõ ꝑtinet ad luxuriam. ſcdᷣo mõ ꝑtinet ad auariciam ſiue ↄcupiam oculoxꝝ.vñ ipᷣe viſus ramificat᷑ ̊ͥ mõ.viſus ̊ ẽ pᷣma ↄditio ᷣm ꝙ ſeꝗt᷑ voluptu oſum ad ipᷣm actũ luxurie.EIñ oꝛdinant᷑ ipᷣe ↄditões ſᷣm ꝓoꝛdinat᷑ ad ipm actũ luxurie vel remote vel magis ꝓpi⸗ que.vñ viſus eſt rei diſtantis magis longe:allogqum ma gis rei ꝓpinq.tactꝰẽ ↄiuctio alioꝝ mẽbꝛoꝝ.oſculũ pᷣo oꝛis c. Vñ.vij. ꝓuerb.appꝛehẽdens deoſculabat᷑ iuuenẽ⸗qAd aliud dᷣm.ꝙ ſi ↄcupiſcẽ ſit tale ꝙ ſi facultas ſic ꝑagat᷑: ſic erit moꝛtale luxuriaꝛi in yviſu.vel pt᷑ eſſe ↄcupiſcẽ citra oſenſum rõnis vel ꝓhibitõeʒ tꝑe opoꝛtuno. ꝙ tũc nõ erit mõꝛle.vñ nõndum ꝙ apls dic v.ad eph̊.Lurpitudo aut ſtultiloqum ⁊c. turpitudo in oculis ⁊ a mplexibo.ſtultilo qum ⁊ blanda vᷣba ⁊ ſcurrilia.Elñn.v.ꝓuerbᷣ.fauꝰ diſtil⸗ lans labia tua ⁊c.⁊ ptꝰ ſeꝗt᷑ nouiſſima vᷣo ſunt amara q̃i abſinthium 2 q̃ſi gladius biceps. lembrum ſertum to queꝛit᷑ de q̊ntitate huiꝰpcti.⁊ videt᷑ ꝙ ſit maius omni alio pcto.ꝑ H̊ qð dꝛ.j.coꝝ. vi.in glo. ardoꝛe libidinis q̊ nulla maioꝛ ẽ voluptas:coꝛꝑis aĩim Fᷣuũ tenet.ſ̊ ſᷣm q̃nti⸗ £ ueiuaatem libidinis vt videt᷑ determinat᷑ qntitas pcxi. qre vi t᷑ ꝙ ſit marĩim pctm in genẽ.q Itẽ yſi.magis ꝑ carmis luxuriã humanũ genus ſubdit᷑ dy abolo ꝙᷓ; ꝑ aliqð aliud pcxtm.q̃re cum ꝑ qᷣlibet pctẽm moꝛle ſubijciat᷑ hõ dyabo⸗ lo:videt᷑ ꝙ iſtud ſit maxim cũ maxima fiat ꝑ illud ſubie⸗ ctio. Itẽ rõne temptatõis iſtud oñdit᷑.qꝛ dic aug.inter oĩa rpᷣianoꝝ certamina durioꝛa ſunt pᷣlia caſtitatis.vbi qtidiana ẽ pugna rara ẽ victoꝛia. cum nulla ſit duri⸗ oꝛ temptatio dy aboli q; ꝑ luxuriã.videt᷑ ex q̊ ꝙ ipᷣa luxu ria in genẽ ſit maxim pcẽm/! Itẽ rõne damni oñdit᷑ ꝙ ſit maxim.qꝛ dic hiero.i Aulli ꝑiculoſiꝰſumũt coꝛpus xpᷣi q Prltate his auẽtibo ptz ſeu oñdit᷑ ꝙ ſit maximum. ASeS, Agd oppoſitñ eſt qꝛ ẽ pctm caꝛnale.pᷣ pcta carnalia ſic ult greg.ſunt minoꝛis culpe qᷓ ſpũalia & c. ¶ Item vbi eſt maioꝛ ꝓnitas ibi ẽ maioꝛ excuſatõ pcti.ſᷣ int᷑ oĩa pctᷣa ẽꝓnitas maioꝛ in h̊ pcto:q̃re videt᷑ ꝙ int oĩia mõꝛlia ſit minimũ pctm.¶ Ad qð doõm.ꝙ illud pcẽm dẽ a ſanctis maiꝰalijs petis plibo de cauſis.pᷣma ẽ ꝗpt᷑ vehemẽtẽ aꝛdo .1 * rem libidinis q̃ eſt in Hͥ pcto ᷣm quã aĩa copulat᷑ carni.⁊x h mõ accipit᷑ illa glo.j.coꝝ.vj.Scða cã eſt p᷑ generali - tatẽ peccantiũ.⁊ ᷣm h̊ intelligit᷑ auctas yſið.vñ pcim cõ⸗ at᷑ ſagene dyaboli.j.abac.⁊.vij.ecci. Vñ ſic in ſagena magni piſces ⁊ ꝑui capiunt᷑:ita pcto luxurie magni⁊ ꝑ⸗ ii detinent᷑. Tercia ca eſt rõne feditatis.qꝛ fediꝰeſt inter oĩa pcta ⁊ maioꝛẽ feditateʒ reddit in hoĩe.⁊ ſic intelligit hiero.auctas qꝛ eſt feditas ex ꝑte aĩe ⁊ ex ꝑte coꝛꝑis in hᷣ pcto.Vñ cũ tales accipiũt pᷣcioſiſſimũ coꝛpꝰ dñi nr̃i ihn rp̃i:idem ẽ ꝓpter nimiam feditateʒ acſi ꝓijcerent in luto. Quar ta cã eſt ꝓpter rõem duplicis temptatõis hoſtis.ſ. carnis.nõ ſicẽ in pctis ſpũalibo hec duplex temptatõ ⁊ .clxj. Fuis poſſit eſſe in gula hec duplex temptatio: non tñ eſt ita vebemens.ſic illud pcm dẽ maximum q̃druplici de cauſa.pma eſt rõe libidinoſi ardoꝛis.ſcdᷣa generalitatis. tercia rõne feditatis.q̃rta rõne duplicis temptatõis.q̃ duplex temptatio vel nõ eſt in alijs pctis ſic in ſpũalibo. vel ſi ſit illes reꝑire in aliqͥ ſiẽ in pcto gule.non eſt tñ ita vehemens.dẽ tn iſtud pctm etſi excedat alia in iſtis ↄdi⸗ tionibo:minꝰ ſimpłr in genẽ ⁊ minoꝛi pena dignũ petis . nalllv. in aliq tñ ſpẽ poſſet etiam bene excedẽ pcta ſpi⸗ ltualia. Uembrum ſeptimum Eptimo queꝛit᷑ de comꝑatõne huiꝰpct᷑i ad pctm ſuꝑbie.vtꝝ.ſ.ſuꝑbia inducat ĩ pctm . * . 4 — luxurie aut econuerſo. Et videt᷑ ꝙ non.qꝛ petm ſuꝑbie eſi de maxime ſpũalibo.⁊ in q̊ pᷣmo pꝑ ↄtemptum recedit ſpũs ↄtumax a deo.luxuria vᷣo e maxime coꝛꝑalibo ſiẽ dictũ eſt. ̊ cum maxiam habeãt diſꝑationem.vnum vt videt᷑ non inducit in alteꝝ. In pᷣ⸗ mo em̃ eſt temptatio ipᷣiꝰ ſpũs jm ſe. In ſcdᷣo vo eſt tem⸗ ptatio ex ſtimulo carnis vel ex fomite. Ad oppoſitum ẽ dicẽ Yſido. diẽ em ſic.Sic̃ ꝑ ſuꝑbiam mẽtis itur in ꝓ⸗ itutionem libidinis: ita ꝑ humilitatem mẽtis ſalua fit caſtitas carnis.ᷓ videt᷑ ꝙ ſit qdam ꝓnitas ad lururiam ex pcto ſuperbie.¶ Aem pᷣmus parens ꝑ ſuꝑbiam de⸗ um tumuit. 2 ſtatim ſenſit carnis libidinem 2 pudenda opernit.qre videtur ꝙ pcẽm ſuꝑbie oꝛdinetur ad hoc pec catum. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ dñs oꝛdinauit in pe⸗ nam yt ille ꝗ pᷣmo peccauit ꝑ ſuperbiam non tm̃ hẽet pe⸗ nam ſpũalem ſᷣ coꝛpoꝛalem in pnti. duplex eſt em pena. pena.ſ.condemnans qᷓ eſt in futuro:⁊ eſt pena coꝛrigens illa qᷓ eſt in pñti.⁊ hac punit᷑ ipe ſuꝑbo cum ꝑmittit᷑ cadẽ in pctm luxurie vt ſic humiliet᷑. vnde ſido. deus nõnũ⸗ eijcit occultam mentis ſuperbiam ꝑ carnis manifeſta ruinam.non ꝙ per ſe oꝛdinet᷑ ſuꝑbia ad hoc petm: ſed p bmõi caſum ſuperbo confundat᷑ ⁊ peniteat: ⁊ in ſenſum ſue infirmitatis veniat. VUñ notandum ꝙ duplex eſt oꝛ⸗ D peccati ad pctm. vel ex diſpoſitione peccati ſᷣm ſe. Tñ oꝛdinat᷑ ad alteꝝ ſicẽ inuidia ad ſuperbiam in ſpũaliboc gula a4 2 luxuria ad gulam in carnalibo.⁊ talis oꝛdo non eſt in⸗ ter luxuriam a ſuꝑbiam cum ſint maxime diſparata ſic obijciebat. Alius oꝛdo eſt ᷣm diſpoſitionem diuinam q̃ vult reduceꝛe pctoꝛem að penitentiam.⁊ per hoc ꝑmittit cadere ſuꝑbum in pctm luxurie.vt ſic confuſione reducẽ⸗ te ad gloꝛiam ↄfundat᷑ ⁊ in ſenſum ſue infirmitatis ſalu⸗ bꝛiter veniat ⁊ ſic humiliet᷑. embꝛumoctgauum Ctauo queritur de oꝓpoſito huius peccati ⁊ in genere boni ⁊ in genere mali. Et que⸗ ro ſic. Nirtus eſt habitus immediate con⸗ V ſiſtens ſicut dicit phᷣs:caſtitas eꝛgo cum ſit virtus reſpicit medium.⁊ luxuria eſt vnum extremoꝛum ſonans in vicium ſupeꝛfluitatis.queritur quid eſt aliud extremum ſonans in diminutionem: ſi dicatur eſſe inſen ſibilitas extremum ſᷣm phm.queritur quid ſit extremuzʒ Em theologum.ſicut em luxuria eſt indr̃nter coire cum quacunq; quod ſonat in ſuꝑfluitatem:ita videtur ꝙ debe at eſſe ᷣm theologum aliquod extremum pᷣm diminutõ⸗ nem.ſi dicatur ꝙ non coire eſt illud extremum.i.abſtine —— re a coitu: ſic poneretur in extremo virginitas. ſed hoc αι0αιn t, ſohe non eſt rerum. cum virginitas reputetur ꝓ nobilioꝛi bo⸗ no. AUnde Am bꝛo. virgimitas replet paradiſum.nuptie replent mundum: ꝗ illud cuʒ ſit nobilitas conditionis. non determinabit᷑ in genẽ pcti. ¶ Ad pᷣmum dicendum. ꝙgaſtitas ponit᷑ medium inter ſupꝑfluitatem 2 indigenti am ⁊ poni? medium qͥ ad indigẽtiam.ſiẽ dicebat᷑ inſenſi⸗ qe bilitas qͥ ad ſuꝑfluitatẽ luxuria. ̊ apud theologũ nõ ſe determinat᷑ vtus in rone medij ſic ptʒ ⁊ dictuũ fuit ſupius ueſtioe Mi micb' §„ V) ; „7 — Rn 1 96ſ 1 Wrn A cte ſen ſ Sr vo v ſupfbr ſ pfero, We ſap v Wer te gong te⸗f opg eer ECng ꝙ etiam relinqᷓre omnia? meritoꝛie poterat quis ⁊ ſequi xp̃ᷣm. qð ſonat in vicium apud phᷣm. vnde trahibile eſt ꝑ hmõi finem in implentibo opus ↄſilij.ita ex pte iſta pt eẽ ipin ↄtinẽ ſit vltra rõem pᷣcepti ⁊ ſtet rone ↄſilij.ſic in⸗ nuit᷑ in.xix.Aldat᷑.facta diſtinctone eunucboꝝ ſubinfert dñs.q pt capꝑe capiat.q.d.illud eſt ↄſilij non pcepti.Sed ſi vellemꝰacciꝑe medium ⁊ extrema ĩ caſtitate ↄiugali bñ poſſemꝰ.nam coire cum nõ ſua indrnter: eſt extremum vnum ſonans in ſuꝑfluitatem.eſt at᷑ illud ſonas in dimi⸗ nutõʒ non ſoluẽ eui dʒ ⁊ qñ dʒ ⁊ cum alijs circũſtantijs debitis.iſtud eſt ex ꝑte indigentie. medium vᷣo eſt reddẽ cui dʒ ⁊ qñ dʒ ⁊c̃.nec opoꝛtet ꝙ vᷣginitas ſit ex tremũ qꝛ ſiſtit vlteriꝰ in rõne ↄſiiij (Sed cum fuit datum pᷣceptũ creſcite ⁊ multiplicamini.j.gen.in ſtatu nature ↄdite: 7. ix. geñ.in ſtatu nature corrupte.eſſet tũc pctm in ᷣgini tate ꝑmanẽ ⁊ tranſgreſſio pcepti?: Dom ꝙ nonſß̃ eſt ele⸗ natio vltra pᷣceptum ſi em̃ iſte ↄtinẽt:ꝑ alium fieret mnl tiplicatio vel poſſet fieriſ⁊ et᷑ eſt eleuatio ꝑ hmõi ↄtinen⸗ tiam vltra eum cui fit pᷣceptum.pᷣceptum em̃ rõe infirmm tatis fit ad minꝰ in ſtatu nature coꝛrupteſᷣ qñ facta eſt multipltcatio:planũ eſt ꝙ ↄtinẽ vłr non eſt petm: ſᷣ et er⸗ cellentiſſimũ 2 vincens infirmitatem nr̃am. vñ ↄiugium in ſtatu nature coꝛrupte ↄceſſum fuit in remedium ꝗꝓpter infirmitatẽ nram.qð innuit apłs.j.coꝝ. vij.di. Aldelius eſt nubere qᷓ vri.vnde non dicit ſtatum ꝑfectionis ſiẽ diẽ „ 5 — 4 ipſa initas. (Füembrum nonum — Ono querit᷑ ce differentijs lururie qᷓ aſſi pꝛum. ſacrilegiuʒ.inceſtus.pctm )̊ natuꝛã. ſunt ille dꝛe luxurie ꝓut ſunt in fcto. Eſt icatio luxuria qᷓ ſolutꝰ ſolutam naturali vſu cognoſcit.⁊ intelligunt᷑ ſolutꝰ⸗ ſoluta a vinculo ↄiugij ⁊ ↄſangnitatis ⁊ affinitatis oꝛdinis religionis vel voti ↄti nentie.Qaturalis vſus intelligit᷑ ad dꝛaʒ illiꝰvſus ꝗ eſt 3 naturam. Adulterium vo eſt lururia q oingalis thoꝛꝰ violat᷑.vnde dẽ adulterium q̃ſi acceſſus ad tho ꝝ alienũ. Stupx eſt lururia in q̃ ginalis incoꝛruptõ diſſipatur. Sacrilegium etſi ↄmune ſit ad leſionem cuiuſlibet rei ſa cre:hᷣ tñ accipit ꝓ leſione ꝑſone ſacre.⁊ tałr.ſ.ꝑ vicium luxurie.vñ ſacrilega lururia meliꝰ dz. hmõi at᷑ aſt coitus votum ↄtinentie.vt qñ aliꝗs vjolat᷑ vel in ſe. vt cum in ſacris oꝛdinibo ↄſtitutꝰvel religioſus peccat cum aliq̃ ſo- luta.vel in altero vt cum aligꝗs peccat cum ſanectimonia livt aliq̃ cum ſocerdote. Inceſtus eſt coitus z ↄſangnita⸗ tem vel affinitatem vel ↄpaternitatem ↄmiſſus.ctim ʒ naturam eſt lururia q̃ naturalis vſus coeundi maris 7 femine ꝑuertit᷑.⁊ iſtud ignominioſiſſimum ⁊ maximum petm eſt. ¶ Daꝝ at᷑ dꝛiaꝝ röõem numeri inqramꝰ. ¶Qam iſte dẽe accipiunt᷑ penes inoꝛdinatõeʒ q accidit in coitu. Inoꝛdinatio aut puat oꝛdinem nature.aut oꝛdinẽ vᷣtu⸗ tis.ſi oꝛdinem nature: aut g̊ puat oꝛdinẽ nature ſimptr. ⁊ ſic eſt pcim naturam.aut oꝛdinẽ nature ptꝰ multipli⸗ catõem limitate ⁊ ſic eſt inceſtꝰ.poſtq; em multiplicata ẽ natura hoĩs:limitaãda erat vt nec frẽs cum ſoꝛoꝛibo⁊ ſic deinceps. ꝓput caſtitas hoĩs naturalis regrebat vel cari tas int hoĩies ↄpᷣuanda.Si pᷣo puat oꝛdinẽ vᷣtutis vt ca⸗ ſtitatis. iſtud diuerſiſicat᷑ dupłr.qꝛ aut puat oꝛdinem ca ſtitatis qᷓ eſt in voto firmata: ? ſic eſt ſacrilega lururia. aut caſtitatis qnon eſt in voto firmata.ꝗ eſt tripler: vͤgi nalis.ↄiugalis.vidualis.ſi puat oꝛdinem caſtitatis vgi⸗ nalis ſic eſt ſtupꝝ.ſi ↄiugalis adulterium.ſi vidualis foꝛ nicatio ? ſic ptʒ numerꝰ dꝛaꝝ.¶ Suppoſitis iſtis drijs cum ponant᷑ alie dꝛe, v.ad Eph, vbi dẽ. foꝛnicatõ 71 om⸗ nis immũditia non nominet᷑ in vobis. adð Coloc.iij.po⸗ nunt᷑ q̃tuoꝛ.foꝛnicatio. immũditia ↄcupia.libidv. Et qd gat.v.ponunt᷑ qtuoꝛ. foꝛnicatõ. immũditia. impudicitia. lururia.¶ Poteſt qri qlit iſte dꝛe ſe habeant int᷑ ſe 2 ad pᷣdictas dꝛas.cui łi dicat᷑iij.ad coł.ſuꝑ illud foꝛnicatõ gnant᷑ alio mõ.foꝛnicatio.adulterium.ſtn ⁊c̃.foꝛnicatio eſt omnis concubitus pꝛeter legittimum vↄcubitum .· erit ̊ foꝛnicatio ↄmune ad omnem dꝛam illiꝰ pecti.¶ Silr ↄcupĩa mala ↄmune videt᷑ eſſe ad oẽm dꝛam illius pcti. dẽ em in glo.ꝙ ↄcupia mala ẽ de aliena vxo⸗ re vel de aliena re. ̊ ̊ eſt generale.ᷓ ꝑ ↄcupiam nõ intel ligit᷑ ſpãlis dꝛa.. Siłr pt obijci de libidine.libido em̃ ge nerale eſt etiam ſᷣm ꝙ ibi ponit᷑ in glo.dẽ em̃ ardoꝛ ꝑ q̃ſli bet turpitudines diſcurrens ſᷣ ita eſt de ardoꝛe luxurie. reſtat &̊ ꝙ ↄmune eſt.pt᷑ g qri qualit ab alijs diſtinguit᷑. Eodem mõ pt᷑ obijci vbi agi᷑ de oꝑibo carnis ad gał. luxuria em̃ dẽ qlibet ſuꝑfluitas. Impudicitia aĩ eſt non pudice viuẽ. hec at ↄmunia ſunt.nõ g recte ponunt᷑ in di⸗ uiſione. ¶ Ad qð doᷣm. ꝙ alit ponunt᷑ dẽe pdicte.a alit᷑ ille q ſubiungunt᷑.dẽe em pmo dicte ipſiꝰ lururie attedũ tur.ſm das pſonaꝝ cum ꝗbe eſt illicitꝰncubitus. Vnde dic Gelaſiꝰ. Aliud eſt foꝛnicatio. aliud eſt ſtupꝝ. aliud adulterium. aliud inceſtus.aliud raptꝰ. Joꝛnicatio licet videat᷑ eſſe genꝰcuiuſlibet illiciti coitus: tñ ſpãliter intel ligit᷑ in vſu viduaꝝ ⁊ meretricum ⸗ oↄcubinaꝝ. Stuprum at ꝓpꝛie dẽ vᷣginum illicita defloꝛatio.qũ non pᷣcedẽte ↄiuu gali pactõne vtriuſq; volũtate vᷣgo coꝛrumpit᷑. Adulteri um vo eſt alieni thoꝛi violatio. Inceſtus eſt ↄſanguineo⸗ rum vel affinium abuſus. Raptus admittit᷑: cum puel⸗ la a domo pr̃is violenter abducit᷑. Alie vᷣo dꝛe hbuiꝰpcti ñ ſumunt᷑ vłr ſm dꝛas pſonaꝝ. Ille at due dre q aponun⸗ tur ao Eph̊.attendunt᷑ in hoc ꝙ foꝛnicatio attendit᷑ cum ſoluta 7 9ſentiente. immũditia po ↄtinet in ſe oẽm aliam deam.dẽe dᷣo q̃ ponunt᷑ ad collo.in hoc diſtinguunt᷑ ꝙ cõ cupĩa vel foꝛnicatio attendunt᷑ ſm actum exterioꝛem illi citum cũ differẽtibo ꝑſonis.ſ.ſoluta vel nõ ſoluta manẽ⸗ te lege narure. non manẽte af lege nature dẽ immũditia tum ad actum exterioꝛeʒ. libido vpo ꝙtum ad actum in⸗ terioꝛem. AVel aliter vt immũditia dicat᷑ ↄ naturam rõne rei cum q eſt coitus.libido vᷣo rõne modi coeundi vel vo. luntate libidinoſa explendi. Quatuoꝛ dᷣo dẽe qᷓ ponun ad gal.diſtinguunt᷑ vt fornicatio.immũditia.impudici⸗ tia ſpales determinent dẽas m q̃ſdam dzas pſonaꝝ. lu⸗ xuria vo oẽm illicitum modũ pᷣter illos tres ↄpᷣhendat. foꝛnicatio at᷑ dẽ illicitꝰↄcubitus ſᷣjm naturam tn cum ſo⸗ luta. Impudicitia vpo cũ ↄiugata vel deo dicata. JYJinmmũ⸗ ditia vo eſt in co qð eſt ↄð naturam. vel cũ non ꝑducit᷑ ad actum vt in pollutõe er vas debitum. ¶ Per bec pnñt ſol: ui q obiecta ſunt.cum em̃ dẽ ad cał. ꝙ foꝛnicatio eſt oĩis illicitus ↄcubitꝰpᷣter legittimũ:non intendit geneꝛalr de omni ſpẽ luxurie p̃ter illam q̃ fit aliqñ cum ↄlugata ſ̊ de illicito ↄcubitu ſm naturam tñ.vt diuidat᷑ ex oꝓpoſito alias tres dꝛas.ↄcupia em̃ eſt cum aliena vxoꝛe ᷣm ꝙ ibi appꝛopꝛiat᷑ ? ita non accipit᷑ ibi ↄniter.⁊ ꝑ h̊ ſoluit᷑ illõ qð ſecundo obijciebat᷑. licet em dicat᷑ ibi ↄcupia reſpectu alteriꝰ rei:G̊ non eſt qᷓtum ad dꝛam huiꝰ pcx᷑i.ſilr libioo non dẽ ꝗcunq; ardoꝛ luxurie:ſ̊ ꝗ diſcurrit ꝑ turpitudies turpitudines at᷑ dicunt᷑ qñ indebito mõ ꝑ qſdaʒ ꝑtes coꝛ ꝑis ꝗs lururiat᷑: non tñ cum re alia d naturam. 1 boc ſoluit᷑ illud qð tercio eſt obiectum. 4! Ad alia ðᷣo dom atõʒ lic ſu dictum eſt in drijs aſſignatis. Mlembrum decimumm . R Ecimo querit᷑ de eſfectu hui pct᷑i ꝗeſl amif. . ſio aureole.⁊ de illo effectu ꝗ eſt irregulari tas. Poteſt qri vtrum illa q coꝛrupta eſi mwente ? non coꝛrupta in caꝛne.amittat aua reolam/qð videt᷑ ꝑ diffinitõʒ vᷣginitatis q eſt in carne coꝛ ruptibili incoꝛruptõis ꝑpetue meditatio:ſ̊ hoc nõ eſt me ditatio perpetue incoꝛruptõis.ꝗᷓ nõ hec ᷣginitas ̊ abla ta vᷣͥginitate aufert᷑ aureola.ᷓ ab hmõi coꝛrupta aufer aureola.¶¶ Item aliq̃ hʒ coꝛruptõeʒ carnis non tñ pt᷑ co⸗ gnoſci ꝙ ſit coꝛrupta (vñ Ciprianꝰ. Elirginitas pt᷑ coꝛ: rumpi vbi nõ pt inſpici nunqd ab ipa tollit᷑ aureola qd videt᷑: cognitõ em dina cuiꝰ eſt dare aureolam attingit luxuria ⁊ impudicitia non accipiunt᷑ ↄniter ᷣ ꝑ appꝛopꝛi n e 9 gn ¶ Nueſtio illam coꝛruptionem que ab homine cognoſci non poteſt cum ꝗᷓ pᷣginibo debeat᷑ aureola:ſic coꝛrupte puabunt᷑ au⸗ reola.¶ Item aliq̃ ſunt coꝛrupte voluntaria coꝛruptõne ſeu pollutõe.nunꝗd tales pᷣuant᷑ auꝛeola:qð videt᷑.qꝛ ibi eſt coꝛruptio mentis ⁊ coꝛruptio carnis.cum q̊ aureola debeat᷑ incoꝛruptis ꝑ voluntatem. vtroq; mõ ab iſtis pꝛi⸗ uabit᷑ aureola.⸗.! Silr qrit᷑ de iſtis q̃ oꝑꝛeſſione barbaꝛi⸗ ca integritatem carnis ꝑdiderunt.Ad qð dm. q ſiẽ coꝛruptione mentis ⁊ non carnis non tollit᷑ aureola vel contrabhit᷑ irregularitas ad ↄſecrandum qꝛ ꝑ pniam in⸗ coꝛruptio mentis ad plenum reſtituit᷑.⁊ ita ſi finalit᷑ ma⸗ net incoꝛrupta habebit aureolam. 4 Qõ autem dẽ vgini tas perpetue meditatio incoꝛruptionis.referendum ẽ ad finalem incoꝛruptõz ex parte mentis.ex parte vᷣo carnis opoꝛtet eſſe ꝑpetnam integritatem qtum eſt de volunta⸗ te mentis.: Ad ſcoᷣm vᷣo dõᷣm.ꝙ ſi aliq̃ hʒ coꝛruptõʒ car nis q̃ ꝑſpici non pt᷑.⁊ ſciat ſe hoc modo coꝛruptam.ex coꝛ ruptione mentis in humilitate verecundia emaneat. 2 credit᷑ ꝙ aureolam amiſit.ecclia tñ quia iudicat ſᷣm ea 4 apparent in foꝛo exterioꝛi:non repellit eam a conſecratõ⸗ ne.4 Ad tercium dicendum ꝙ ſi ꝓcuraret᷑ coꝛruꝑtio car nis ꝓueniens ex coꝛruptione mẽtis ꝑ inſtrumentum ali qð vel aliquo hmõi.abſtinẽ dʒ a ↄſecratione.ſi pᷣo ꝑ vio⸗ lentiam amiſit integritatem carnis.non ꝗpter hoc amit⸗ tit aureolam.non em pt᷑ coꝛrumpi coꝛpus niſi pᷣus fuerit animus corruptus.munda nanq; a contagione anima. caꝛo non peccat ſic Iſido.⁊ beata Lucia dixit. Si inui⸗ tam me violaueris.caſtitas mibi duplicabit᷑ ad coꝛonã Si em̃ opꝛeſſione barbarica aliq integritatem carnis ꝑ⸗ diderunt. ad meritum eax cedit ſi incontaminatis non ſe comparent pᷣginibo. VUnde leo papa. Ille famule que oppꝛeſſione baꝛbarica integritatein pudoꝛis ꝑdider̃t. lau dabiles erunt in bumilitate 7 verecundia ſi ſe inconta⸗ minatis non audeant ↄꝑare vᷣginibo. K 2* 2 dy einde queritur vtrum irregularitas contrahat᷑ ex cõcubitu meretricis. as videt᷑ ꝑ boc.ꝙ ipſa diuiſit carnem ſuam cum multis ꝗq autem cognouit mulierẽ matrimonialiter q diuiſit car nem ſuam efficit᷑ irregularis. talis efficit irregularis. EContra ſi aligs diuiſit carnem ſuam cognoſcendo plu⸗ res ſolutas.non er hoc efficit᷑ irregularis p̊ maioꝛ eſi di⸗ uiſio in ſua caꝛne qᷓ; in caꝛne aliena.q̊ ex ↄcubitu cum me retrice vna: non emicie irregularis.4 Preterea qrit᷑ de eog vidnam cognouit vtx ſit irregularis.qð videt᷑ ꝑ hoc qð dꝛ in canone. Viduaʒ ſi lectoꝛ in vxoꝛem duxerit in le ctoꝛatu pmaneat er qͥ dat intelligi ꝙ irregularis efficit᷑ Contra talis non diuiſit carnem ſuam in plures ꝗ̊ non egit ð rõem ſacr̃i.q̊ non 7 efficit irregularis.pt em̃ — ⁊ ſic vniꝰvxoꝛis eſſe vir.¶ Ad qð dom ꝙ g cognouit ma trimonialr meretricem ex hoc efficit irregularis. mere⸗ trix em dẽ que multoꝝ libidini p ÄZ licet ip̃e non diui dat carnem ſuam in plures:nihilominus efficit᷑ irregula ris.q; ex ꝑte mulieris quam cognouit apparet deeſſe rõ — ſacr̃i quod exigit᷑ in eccłia.¶· Ad obiectum at in contraꝛi um dom. ꝙ non eſt oſilis rõ ex parte viri. Air em̃ in hac parte non tenet typum ecclłie ̊ mulier.4 Ad ſedðᷣm dom eſt ſilr. ꝙ licet ipe non diniſit carnẽ ſuam in plures nihil⸗ ominꝰ irregularis efficit᷑.qꝛ ↄiũctꝰeſt cũ illa q̃ diuiſit car nem ſuam in płes.pqð bẽ dij.l. Sigs viduam aut deꝛeli ctam duxerit non admitta?᷑ ad cleꝝ. 2. xxxiiij. diſ.curan⸗ a Ke dum eſt ne gſ ad ſacros oꝛdines ꝗ vroꝛem ginem non Duxerit aſpiret. vndecimum embru Mdecimo querit᷑ de pena hinꝰ pcti. pt etiã ⸗n queri vtꝝ idem reatus ſit illius ꝗ foꝛnicatꝰ eſt ptꝰ ſuſceptõʒ legis ⁊ ante ſuſceptõʒ:⁊ de llo q foꝛnicatus eſt ptꝰ baptiſmum z ante. ⁊ illa que habet diuitias comparatõne illius que pau clxij. per eſt:qd videt᷑.qꝛ eadem eſt q́ntitas eẽntialis pcxi.ꝛ ei⸗ dem qntitati eſſentiali rũdet idem reatꝰ. Sidem ẽ reatꝰ. Contra circunſtantie agãuãt petm. alie dᷣo ⁊ alie ſunt hinc ⁊ inde circũſtantie.̊ alius reatus ⸗ Poñs alia pe na. ¶ Ad qð rñdet Crip. foꝛnicatꝰ eſt agligs pt? legem: difficilius puniet᷑.ſoꝛnicatꝰeſt aliqs pᷣaduentum xpᷣi etſi adhuc cathecuminꝰ fuerit.maloꝝ difficilioꝛem dabit vi⸗ dictam.foꝛnicata ẽ aliq diues exñs/altera ᷣo pauꝑ.rur⸗ ſum ⁊ hic eſt dꝛa.⁊ hoc manifeſtum ẽ ex B.ꝙ antea de da⸗ uid diximꝰ.foꝛnicataeſt aligs ptꝰ lauacꝝ hic neq; miti⸗ gatio hoc pctm ſequit᷑ ſm ꝙ dic apls ad hebᷣ .x. Yrritam ꝗs faciens legem moylſi ſine vlla miſeratione ſub duobo vel tribo teſtibo moꝛit᷑qᷓ;tomagis deterioꝛa meret᷑ ſuppli⸗ cia ꝗ filium dei ↄculcauerit ⁊ ſangnem teſtamenti duxe⸗ rit pollutum in qͥ ſanctificatꝰeſt.¶ Ad argumentũ rñdẽ⸗ dum eſt. ꝙ eſt qᷓntitas q referẽ̃ ad genꝰpcti:2 eſt q̃ntitas q reſpicit circũſtantias.qẽtum ad pᷣmum qntitas eſt ea⸗ m. ꝙtum ad ſecundum non eſt eadem nec idem reatꝰ. Mue ſtio. clxij. De finabus ſinguloꝝ capitalium vicioꝛum. Et pꝛimo de filiabo ina⸗ nio gloꝛie. . Icto de capitalibꝰ oñnter dicendum eſt de filiabo eoꝝ ſum⸗ marie.de pluribo em̃ alubi diffuſius eſt expeditum. Et pᷣmo dum eſt de filiab ĩ⸗ 8 ams gloꝛie q̃ ſit rõ numeri. Secundo qᷓ ſunt dubitabilia circa numeri rõnem.4 Rõ vo numeri ſic pt᷑ reddi.cum em̃ inanis gloꝛia ſit amoꝛ laudis ꝓpꝛie Pter appaꝛentem excellentiam.aut intẽdit laudaꝛi rõne aꝓparẽtis excellẽtis potẽtie aut ꝓbitatis.aut ſapĩe.ſi rue appaꝛẽtis excellẽtis ptᷣatis /inanis gloꝛia qrit laudem iñ vult videri ptatis minoꝛis ⁊ vult videri ptatis maioꝛis. ⁊ m hec generat duo vicia.ſ.inobedientiam qᷓ̃ non vult ſubiacè ſupioꝛi ne videat᷑ minoꝛis pratis: ⁊2 iactantiam qᷓ ſe oñdat ptatis maioꝛis.eſt em̃ iactantia nõſolum vᷣbis pᷣ etiam factis ſue ptatis oſtẽtationibo. Si rõne axparẽtis excellẽtis ꝓbitatis.vᷣult aparẽ maioꝛis ꝓbitatis ⁊ non vult apparẽ minoꝛis ꝓbitatis. ſ̊ vult apparẽ inanis glia ꝓbitatis maioꝛis.axpetit oꝓparẽtem ꝓbitatem nõſolum inter bonos ſ etiaʒ inter pᷣuos.⁊ ſᷣm q̊ ex ſe generat dno eSVicia.y pocriſim q ſimulavne ſctitatis appetit videri bo⸗ tewʒ nus:⁊ incõtinentiam q rõne qfoꝛmitatis ſui cum malß in malicia laudet᷑ pctoꝛ in deſiderijs anime ſue.Si vo ina⸗ affetet nis glia reſpiciat videri nõ ꝓbitatis minoꝛis:generat ex ſe ꝑtinatiã q̃ etiam male facta defendit ne ꝓbitas miĩoꝛet᷑ Si vᷣo inanis glia ꝑ apaꝛẽtem excellẽtesm ſapĩam laudẽ ome qꝗᷓrat.reſpuit eſſe minoꝛatiuũ ſue ſapie.⁊ attendit omne magficatiuũ.ideoq; ex ſe geneꝛat duo vicia. diſcoꝛdiaʒ q̃ diſſidet ab alioꝝ ſentẽtijs.ne comꝑatõe eaꝝ minoꝛ appa⸗ reat ⁊ nouitatum pᷣſumptõnẽ q ſup vires omnia temptat vt ſapiens appareat.ptʒ ̊ numerꝰ.ſi em̃ ꝑtes diuiſionis ſunt ſufficient aſſigte.non potuer̃t plures eẽ filie inanis loꝛie qᷓ. vij. ſu Poſite. . ecundo queritur S. j. vel dubitat᷑ de qbuſdã dubitatõibo incidẽtibo circa rõezʒ numeri iſtaꝝ filiaꝝ.Et pᷣmo qrit᷑. Quare irreuerẽtia pᷣ⸗ latoꝝ ⁊ ↄtumacia ñ ponut filie inanis glie ſiẽ ĩobediẽtia NQã eadẽ ẽ rõ in ilł.qcirco eĩ vane glioſũs ñᷣ rueret᷑ pla tũ vł obuiat ↄtumacit᷑ plato:ne mĩoꝛet᷑ appaꝛẽs ptᷣas ipᷣiꝰ ꝑſuppoſitõʒ maioꝛi s.i Itẽ ſcdo qrit᷑ qre oſtẽtatõ ⁊ axro⸗ gãtia ñ ponũt᷑ int᷑ filias ſiẽ iactãtia. eadẽ eĩ rõt ẽ in ilł. Itẽ qre ſingłaꝛitas ⁊ inſolẽtia ñ ãnũerant᷑ ſic ypocrib Itẽ qre ñ ponit᷑ r̃ bellio ſic ptiatia. NR q̃re ñ ponit᷑ ↄtẽtio q freqᷓntiſſime ĩmo ſꝑ fit cã laudis imediate ſic ⁊2 diſcoꝛdia. Item cum pᷣſumere nouitates contingat in operibus virtutum ſicut? in ſcientia quare aſſignat p̈⸗ ſumptio nouitatum circa ſapientiam. ¶ Ad pᷣmũ dðm ſiz „Mx. dam ego manũ meam ſuꝑ te. Ad tercium dõm.qm etſi enen .êòẽ⁵ÿ ach elae ꝙ inobedientia ſumix large Fm ꝙ diffinita eſt voluntas homicidium ſecutum ẽ ex inuidia caym: iſtud fuit medi⸗ fugiens minoꝛatõʒ ptatis nolens ſubiacẽ? ptatibo ſuꝑio⸗ ante odio ⁊ afflictione in ꝓſperis.idcirco non immedia⸗ ribo indebitis. tria at᷑ debita ſunt ſuꝑioꝛibo. honoꝛ.ſu bie te ex inuidia. ¶ Bubi tabit et᷑ iur hoc aliꝗs.q̃re detractõ ctio.impletio mandati.debitum honoꝛem ſuꝑioꝛibo au⸗ m AVlið.poſita eſt filia ſuꝑbie.Et doᷣm. q AVſið.non po fert irreuerentia. debitum ſubiectõnis ↄtumatia q̃ obui⸗ mit inuidiam capitale: imo ſuꝑbie filiam.iõ detractõʒ oꝛ Pune at ſuꝑioꝝ auẽti:debitum impletõis mandati aufert ino⸗ dinat in eandem ſpẽm cum mreſ⸗ pt eſſe qm̃ yſið.ſumit adunt bedientia ſtricte ſumpta:q̃ non vult exeꝗ ſuꝑioꝝ pᷣcepta inuidiam ſpãliter ꝓut eſt diſſenſio a bono alteriꝰ aduer⸗ Wlais nie ale ꝓut opoꝛtz. irreuerẽtia & inobediẽtia ⁊ ↄtumatia ꝓut ſante ꝓpꝛie excellenrie non generaliter inuidiam que eſt — cadl . ic ſunt.ↄpᷣhendunt᷑ ſub inobedientia ſᷣm ꝙ eſt ſuꝑiaſſi⸗ Dilſenſio a bono alterius aduerſante rei amate ᷣm eſti⸗ fa ten,d drr⸗ gnata.4l Ad ſcᷣm dom ſiłr ꝙ iactantia ſumit᷑ large ꝓ q⸗ mationem videntis. ¶ Ad quartum dicendum ꝙ ſicut tscit libet mõ oſtenſionis ꝓpꝛie ptatis.⁊ ita ſumpta eſt in nüe: patet ex dictis afflictio in pꝛoſperis ponit pcuratõnem — haz onb ro filiaꝝ. vel ſtricte m ꝙ iſta i wiſlinganunt⸗ oſtenta⸗ oꝑis ᷣm ꝙ ſupᷣ accipit᷑. ih tio.aꝛrogantia.iactantia.vt oſtentatõ in facto.iactantia E 1 * b —- i in voᷣbo.arrogãtia in falſo.cum.ſ.aliꝗs indicat ſe hꝛe qð emn T. um tercimm ſeem non hʒ.⁊ hec tria ſub pᷣpoſita iactãtia ↄpᷣhendunt᷑.A Bnſeqnter dom eſt de rõne numeri filiaꝝ ter tercium dᷣm. ꝙ ſingularitas ⁊ inſolentia non ſunt ſpa⸗ ire.⁊ dubitabilium q̃ accidũt circa nume⸗ ſene lia pcta: ̊ ſtlatus pcti maxime ypocriſis. Ypocrita em̃ ẽ rum. Ponunt᷑ at m Gꝛeg.ſex filie ire.Ri loin in pncipio ſingularis im ꝑſectõe y pocriſis inſolens apè ra. tumoꝛ mẽtis.ↄtumelia:clamoꝛ. ĩdigna⸗ endin tit eſſe. Eſt at ſingularitas ſimulatio q̃ muni vita re⸗/ tõ. blaſphemia. Rõ at iſtius numeri pt᷑ ſic accipi.IJllud en G licta:puata affectant᷑ vel qrunt᷑.inſolentiꝗ bboꝝ. factoꝝ em̃ qð gignit᷑ ex ira eſt illatio vindicte aut diſpoſitio ad miſe geſtuum? habitnum pᷣter oẽm vſum ſpecificatio. In pnci⸗ illatõz. diſpoſitio at ad illationem tumoꝛ mẽtis. eſt at tu el. pio ypocrita ſingularis eſt. vt ꝑ hoc ſua apparens boni moꝛ mentis volũtas vindicandi diſponẽs ſe ad vindicã⸗ akl tas diſcernat᷑.in fine inſolens:vt ex ſpecificatione ſingu dum ꝓpter impetum iraſcibilis.ipſa vo illatio vindicte mart lari ſingularit᷑ ꝗptet. Ad qrtum dom.ꝙ rebellio ad ꝑ⸗ aut elt in facto ⁊a dẽ rixa. Rixa em̃ eſt libido vindicandi ĩ uon tinatiam reducit᷑.eſt em rebellio repugnans ꝑtinatia coꝛ iniuriam facti ꝓcedens.⁊ G̊ ptz ꝑ hoc qð dꝛ.v.ad gał.q; ſto⸗ rectioni 2 diſcipline.. Ad ꝗntum dom. ꝙ ↄtẽtio ad di⸗ rixe ſunt qñ ex ira inuiceʒ ſe ꝑcutiunt. In animo dꝛ tu noye ſcoꝛdiam reducit᷑ ſic ptz ex diffinitione ſupᷣdicta.tñ ſi re⸗ moꝛ mentis. In facto vᷣo dẽ rira. Si vo eſt in ᷣbo. auteſt Pone ſtrigam? nomen diſtinguem? vt dicamꝰ ↄtentõz eſſe ↄdi⸗ iniuria in teum.vel in ſanctos eo ꝙ non vindicant ißm. Po ctionem cum apparenti rõne. diſcoꝛdia ↄdictio ſine rõe. vel qꝛ eſtimat ꝑ ipſos impediri vindictam ⁊ dz blaſphe⸗ , m⸗ 4l Ad ſextum dom .ꝙ pᷣſumptio illa q̃ in oꝑibo pᷣtutis ac mia. aut eſt reſpectu iniuriantis.⁊ h̊ eſt ꝑ ex altatõeʒ vo⸗ , ponn cidit ↄpᷣhendit᷑ ſub ypocriſi.qſꝗs em̃ ꝑ ſpẽm vᷣtutis lauda cis vt ab alijs cognoſcat᷑ ⁊ dẽ clamoꝛ.aut ꝑꝓ ꝓlationẽ tur e is r/ deſiderat:non eſt dubium ꝗn ſit ypocrita iudicandus. pium ʒ iniuriantem ⁊ dẽ ↄtumelia. Si vo eſt in ſigno tũe eng recte &ᷓ aſſignauimꝰ nouitatum pᷣſumptionem eſſe circa dẽ indignatõ.de iſtis at genitis ex ira dẽ.iiij.ad eph.ra Jeb ſcientiam. indignatio clamoꝛ blaſphemia tollant᷑ a vobis. e embrum ſecundum (Gecundo dubita/ S. j. i Onſeq̃nter dom eſt de filiabo inuidie. Et tur te rõne numeri baꝝ filiaꝝ.Et pᷣmo cum ↄtingat ira ſo⸗ pᷣmo de rõne numeri ipſaꝝ. Scðo de qui⸗ fſci illa ira ſiſtat in coꝛde tm̃.⁊ ex illa naſcit᷑ odium.q̃re buſdam dubitatõnibo circa eandem roõem!. Hus ogium no ponit᷑ filia ire.¶¶ Secũdo de indignatõe qᷓ vis ued Aumerꝰ at ſic pt᷑ ſummi:.qꝛ omnis inui⸗ æu naſci ex vana gloꝛia vel ſuꝑbia.ſuꝑboꝝ em̃ eſt indignaꝛi ſ dia aut eſt in affectn.aut in Smone.aut in opꝑe.Si in affe e4Apꝛium 2 reputare alios viles.¶ Tercio cũ ↄtingat ad⸗ un ctu ſic eſt odium. ſi in mone: aut ̊ manifeſto ſic de⸗ muu d gerſarium iunari ꝑ hoĩeʒ ? iſtud eſtimat iracundꝰ. ſic ꝑ neg o. tractio· aut occulto ⁊ ſic ſuſurentio. Si ĩ ope aut ̊ reſpe qn⁊cha/deum ⁊ ſanctos.q̃re nõ generat᷑ aliqð vicium reſpectu r Jee Dag⸗ ctu pſꝑitãtum /ꝓximi.⁊ ſic afflictio in ꝓſperis.aut reſpe⸗ hoĩm ſic reſpectu dei qdð dẽ blaſphemia.⸗. Itm̃ blaſphe⸗ 3 ctu aduerſitatis ꝓximi.⁊ ſic exultatõ in aduerſis. miam ponit Aido. filiam ſuꝑbie vñ hoc. ( Ad pᷣmum ſin G d ueritu . dom. ꝙ odium non numerat᷑ filia. qꝛ odium vt ad iram Becuam⸗ do EI der . * .. ptinet.idem eſt qʒð ira.ira em̃ inueterata odium dẽ.odiũ E de his q incidunt dubitatõibo circa rgeurfmnnent haꝝ fi SInf eſt pdictoꝝ vicioꝝ. eſt em idem qð mania q eſt ſecũ liaꝝ.Et pᷣmo dubitat᷑ de odio. Nam videt᷑ naſci ex ira. da ſpes ire ſᷣm dam̃.¶ Ad ſcom dðm.qm indignatio ſo⸗ dd IYra em inueterata odium dẽ. 4 Itm̃ nonne idem eſt odi⸗ let accipi dupliciter.vno mõ /ꝓ ſuꝑbia qͥ non reputat ali⸗ o um ꝓxrimi ⁊ exultatio in aduerſis. exultatio em̃ talis ex os dignos ſua ſocietate vel locutione? aſpectu.ꝛ eſt ideʒ el odio ẽ vel iᷣm odium.⸗! Item nõne homicidiũ fris natũ qð q̃rta ſpẽs ſuꝑbie q̃ appellat᷑ plus oibo ſine ↄtemptꝰ: qͥ den eſt ex odio ſeu inuidia caym.q̃re ̊ non ponit᷑ int filias ĩ⸗ reputant᷑ pximi viles. Alio mõ alit ſumit᷑ indignatiop nat. uidie.¶ Itm̃ triſticia de alieno bono ẽ afflictõ i ꝓſpis al⸗ voluntate.q̃ alios ꝑ ſigna moleſtie ↄtriſtari deſideramꝰ. ſt teriꝰ. idem ẽ filia qd im̃. ¶ Ad pᷣmum dᷣm ꝙ odiũ ſit/ idcirco eis ſubtrabimꝰ locutõʒ ⁊ ſocietatem. iſto ſecũdo ſen vune volũtas affectans malũ ꝓrimi h̊ ↄtingit duplicit. nam ?ẽ modo ad iram.pᷣmo modo ad ſuꝑhiam ꝑtinet. Ad terci ſt⸗ malũ pene ſiue zelus:⁊ eſt malũ damni.malũ pene opta⸗ um dom. qm etſi ↄtingat iraſci ↄ adiutoꝛeʒ hoiĩem aduer itfl malijs vt vindicemur malũ damni vt nõ triſtem de bo ſarij:non tñ per aliam viam vindicta ei infert᷑ qᷓ aduer⸗ he⸗ nis eoꝝ.odiũ & affectans malũ pene ad iram ꝑtinet.odi ſario. ⁊ iõ non eſt aliud ab alijs.ↄ adiutoꝛem deum vel tteſ um affectans malũ damni ad inuidiaʒ.¶ Ad ſcõᷣm dõm ſanctos eſt nouus modus peccandi.⁊ qꝛ non pt᷑ deo iracũ turfi qꝙ odium ⁊a exultatio in aduerſis dr̃nt.nam odiũ eſt ĩ coꝛ dus nocẽ oꝑe:maledicit oꝛe:vel res ei ↄſecratas vel appa Ein cæ: exultatio in oꝑe.addit em ꝓcuratõʒ mali ſupꝑ odium. ratas deturpat vel diſſipat.⁊ iſtud eſt pcẽm blaſphemie o Bubitabit et aligs iur h̊ cum inuidia ſit triſticia q̃tr hm ꝙ hic accipit᷑.¶ Ad illud vo qð querit᷑q̃re ſido.po ſe x ea poſſit naſci exultatio.Et dom ex triſticia de vno nit blaſphemiam filiam ſuꝑbie.puto ꝙ ꝓter anneram men ↄꝛio naſcit᷑leticia de alio:idcirco ex inuidia q̃ ẽ triſticia maximam ſuꝑbiam ſine q̃ nunꝙᷓ eẽt blaſphemia.q̃.ſ.ſuꝑ fan de alieno bono naſcit᷑ leticia de alieno malo.qð peim ẽ bia erigit᷑ ð creatoꝛem ad pugnandum ꝓut pt immedia⸗ in in multis locis ꝓhibitum.vt.xxiij.ꝓuerb.cum cecidcerit tus tñ exitꝰ eiꝰ eſt ex ira ſic onſum eſ. er⸗ inimicꝰ tuꝰne gaudeas.Et.xxv.Eʒech· ꝓ eo ꝙ plauſiſti ſgen manu? gauiſus es ex toto affectu ſuꝑ terrã iſrł:iõ exten/ 4 roY b ,AW fien ddi⸗ dig⸗ etd ſpo-⸗ o⸗ jep, A⸗ Mueſtio Onſequenter dicendum eſt de filiabo acci⸗ die. m greg.aſſignant᷑ ſex:q̃ ſunt.malicia. rancoꝛ. puſillanimitas deſperatio.toꝛpoꝛ circa p̃cepta.vagatio mentis circa illicita. Pꝛimo ᷣ qrenda eſt ratio numeri.ſcðo dubitabilia q ac cidunt circa numeꝝ. Et pᷣmo querit᷑ rõ numeri m greg. einde ſᷣm Aſido. Rõ vo numeri ᷣm greg.hec eſt.cum eĩ accidia ſit auerſio a laboꝛioſo ⁊ gui:cũ ↄuerſione ad ꝗe/ tem. ex ꝑte ↄuerſionis ad getem generat vagatõneʒ men⸗ ſaarimf tis circa illicita: in ꝗbo qrit getem. EIñ dic greg. triſticia non hño in ſe vñ leres: Hris en⸗ Er pte vo auerſionis a alea laboꝛioſo aut ſumit᷑ naſcẽs ppatione ad ip̃m opus qð la boꝛioſum eſt:aut com ꝑatõe inferentis aligꝗd gque. Si re⸗ ſpectu inferentis aliqꝗd gue:aut ẽ int᷑ ĩ aio ⁊ dẽ malicia: aut er in ſigno ⁊ dẽ rancoꝛ. Si vo reſpectu oꝑis laboꝛio⸗ ſi aut eſt reſpectu aggrediendi ⁊ dẽ puſillanimitas.puſil/ lanimitas em̃ eſt timoꝛ aggrediendi:aut ẽ reſpectu ꝓfici⸗ endi ⁊ dꝛ toꝛpoꝛ:aut reſpectu oſummatõis ⁊ dẽ deſpꝑatio triſticiaʒ at diẽ inꝙtũ recedit a qui 2 laboꝛioſo ad qð te⸗ nert. accidia pᷣo inꝙᷓtum ſe ↄuertit ad getẽ indebitã. q̃tu⸗ oꝛ at᷑ ſunt naſcentia ex triſticia. rancoꝛ puſillanimitas. amaritudo.deſperatio.q̃ ſic diſtinguunt᷑ vt rãcoꝛ ⁊ ama⸗ ritudo ad que ſiue moleſtũ referant᷑.puſillanimitas 2 de . ſꝑatio ad laboꝛioſum. que at᷑ eſt in ſuſtinẽdo. laboꝛioſum in oꝑando. amaritudo at eſt animi ĩ ſe impotẽtis ſuſtinẽ Rancoꝛ vo ẽ manifeſtatio in ſigno exterioꝛi.reſpectu vᷣo laboꝛioſi in aggrediẽdo puſillanimitas.in ꝑficiedo deſpe N111 e Scðm yſið.at᷑ aſſiqnt᷑ alie filie triſticie 2 alie accidie: die. ſ 44 . 2 —ÄT AA. debito:aut ꝑ opus.ſi ꝑ ceſſationẽ ab oꝑe:duo generat vi⸗ cia.ocium qͥ ceſſat a bonis oꝑibo in vigilãdo.⁊ ſomnolen tiã q̃ ꝑ doꝛmitõʒ ceſſat cum poſſit ſine impedimẽto oꝑaꝛi Si vᷣo ꝑ opus.aut ꝑ opꝰ debitũ: aut ꝑ opus indebitum. ſi ꝑopus debitum: ᷓ non ẽ niſi qꝛ indebite vult facẽ vt ꝑ h ceſſare cogat᷑ ⁊ ſic generat᷑ impoꝛtunitas.ſi dᷣo ꝑ opus indebitum: aut ̊ eſt ꝑ actum intrinſecũ:aut ꝑ actũ extrĩ ſecum.ſi ꝑ intrinſecũ:dꝛ ingetudo mẽtis q̃ non ceſſat cogi tare vel deſiderare vana.ſi vᷣo ꝑ extrinſecũ.aut h̊ ẽ ꝑ coꝛ⸗ ꝑis mutatõʒ de loco ad locũ.⁊ dẽ coꝛꝑis inſtabilitas.aut ꝑ dᷣboꝝ effnſionem.⁊ dẽ ver boſitas. aut ꝑ ſolicitudinem ex ploꝛandi ea que geruntur apud alios:⁊ dicitur curio⸗ litas. . e dubitabilibo q incidũt circa rõeʒ nũeri haꝝ filiaꝝ.Et pmo de diuerſitate in aſſigendo filias ᷣm greg. 2 yſi.aut em̃ alt eſt ſuꝑfluus.aut alt diminutꝰ.ſi nõ:ncce eſt vt re ducat᷑ aſſignatio q eſt im numeꝝ maioꝛẽ ad numeꝝ mi⸗ noꝛẽ.¶ Item deſidia eſt pctm qͥ ꝗs a bono ope deſiſtit.ſi⸗ milr omiſſio pcĩm eſt qͥꝗs deſerit actuʒ debitũ.ſiłr negli⸗ gentia q̃ ꝗs deſeꝛit debitã circũſtantiã.ſic ⁊ pigꝛtia pctm eſt:qͥ qs in bono oꝑando tepeſcit.q̃re non ſunt numerata int ſilias ſic toꝛpoꝛ ⁊ puſilianimitas.¶ IZtẽ malicia q̃rit nocẽ.nocẽ at᷑ intentio ire eſt. qͥ eſt eius filia¶ Itẽ maligni tas eſt neqtia q̃ eiuſdem rõis yigetur eſſe: qᷓre non ponũ tur filie accidie ſiẽ ⁊ malicia? ¶ Ad pᷣmũ dom ꝙ neuter eſt ſuꝑfluus nec diminutꝰ.ſᷣ yſi.diſtinguit in mebꝛis vi⸗ cioꝝ poſitoꝝ a greg.qð ptʒ ſic. Qam ſub vagatõe mẽtis q̃ eſt vltima filia 'm greg. ↄpᷣbẽdunt᷑ hec vicia. ingetudo mẽtis.coꝛꝑis inſtabilitas.ðᷣboſitas.curioſitas. ſic ptʒ in pᷣaſſigtis eoꝝ diffinitõibo.ſpᷣ toꝛpoꝛe q̃ ẽpenultima filia Fm greg.ↄpᷣhendunt᷑ ociũ.ſomnolẽtia? et impoꝛtunitas ex ↄnii.qdð ptʒ ↄſiderãti p̃dicta. Amaritudo vo ᷣm yſið. idem ẽ qð malitia ſᷣm greg.ſic ptʒ ex pᷣbo yſið.in li.de cõ⸗ flictu vicioꝝ.dic em̃. ppende qᷓnto meroꝛe intuẽdi ſuntꝗ tanto amaritudinis felle ↄuerſant᷑. Vñ meroꝛ iſte idem ? „ pistſ.ltas qð amaꝛitudo ſiue malicia.q̃ aliis malũ molimur ꝓpter il latam Fuedinem quam amaro animo valde ſuſcepimus In oibo alijs ↄuemiunt greg. ⁊ yſið. ¶ Ad ſcdᷣm dom. ꝙ; xſidia.omiſſio. negligentia. pigritia. ſilia ſub toꝛpoꝛe ↄpᷣhendunt᷑.ſᷣ tñ diſtinguũt᷑.iſ am pigritia idẽ eſt qð toꝛ /Poꝛ. 2 funt in pꝑte agẽtio. b pigritie rõ eſt ẽo ꝙ pigeat: eif⸗ aitas gquedinem. toꝛpoꝛ po reſpicit appetitu getis. Nec eſt Zꝛium pdictis.vbi dictũ eſt toꝛpoꝛẽ ſũi ex ꝑte auerſio nis a Guedine.iſtud eĩ veꝝ ẽ ter amoꝛẽ getis. deſidia vo omiſſio.negligẽtia ex ꝑte actꝰ.ſ̊ deſidia cõe ẽ ad omil⸗ ſionẽ negligẽtia:omiſſio vᷣo ẽ deſidia ſiue deſerẽtia actꝰ Rbiti negligẽtia vᷣo deſerẽtia debite circũſtãtie.negligen m/ tia vᷣo idẽ eſt qdð ignauia qð vicium ẽ ex h̊. ꝙ hõ in nullo oꝑe debitam adhibet diſcretõʒ ſiue diligentiam. vt. ſ. fiat cũ debitis circũſtantijs.¶ Ad terciũ dom. ꝙ malicia du⸗ plicit᷑ pt᷑ ſumi.vno mõ ꝓ volũtate inferẽdi nocumentum aduerſanti:⁊ ſic idẽ eſt qð odium ⁊ filia ire. Alio mõ ſutnA— ſen/ machinatõe malis inferẽdi ei qu ſuſpicam infte guedi nem ⁊ ſic ẽ filia accidie.¶ Ad illud vo qð qrit᷑ de maligni tate. odᷣm ꝙ idem ẽ qð rancoꝛ.malignitas em eſt volũtas nocẽdi alij qᷓuis potẽtia deſit. negtia vᷣo ſub malitia ↄpᷣ⸗ hendit᷑.Eſt em̃ neqtia malitia q̃ ꝗs audet malum qð ne⸗ gt. ⁊ ſic ptʒ rñſio ad obiecta. m Onſeqnter doᷣin eſt de filiabo auaricie. Et pmo de rõne numeri.ſcðo de dubitato nibi Veet. Wap ratio. de accidia vo oꝛiunt. vij. ocioſitas. ſomnolẽtia. im⸗ eas auarricie.qͥ ſunt ꝓditio. fraus.fallacia. xNAE4 poꝛtunitas, mètis ingetudocoꝛpis iſtabilitas. öboſitas. piuria. inꝗetudo mẽtis. violẽtia.õ miſcdᷣiam obiurgatõ⸗ ſ P8 curioſitas.Cum em̃ accidia ſit volũtas inoꝛdinate appe⸗ volit . nes coꝛdis.NQumeri at᷑ rõ talis eſt.cũ em̃ auaricia ſit ni⸗ teſ ens getem. aut putat inuenire getem ꝑ ceſſatõeʒ ab oꝑe miꝰamoꝛ pecunie. aut ẽ nimiꝰamoꝛ inqrendi pecuniam. aut retinẽdi.ſi acꝗqrendi aut &̊ ꝑ deceptõʒ: aut ꝑ induſtri am:aut ꝑ vim.płes eĩ modi acꝗrẽdi inuemii nõ pñt.Si ꝓ deceptõʒ aut in ðᷣbis aut in factis ſi ꝑ deceptõʒ in fetis auaricia acꝗrẽdis inhiat:generat ey ſe duo vicia.ſ.ꝓdi⸗ tionem ⁊ fraudem.h̊ ꝓditio ẽ domeſticoꝝ.deceptio fraus er̃neoꝝ.lel ꝓditio eſt circa ꝑſonã:fraus circa res ipᷣiꝰ ꝑſone.Si vᷣo ꝑ deceptõem in vᷣbis acꝗrat᷑ pecunia.iſtud non eſt niſi per mendacium. mendacium em̃ eſt falſa ſi⸗ ——— circa eandem rõem. Ponit at greg. vij. fili gnificatio vocis cum intentione fallendi. aut & menda cium fallendi ſimpliciter. ⁊ ſic geneꝛat᷑ fallacia.aut ꝑ mẽ dacium iuramẽto firmatũ ⁊ ſic eſt periurium. ſᷣm ꝙ pe⸗ ierare dicit᷑ inuocare deum vel ſanctos teſtes ſue falſita⸗ tis.Si ðᷣo per induſtriam auaricia acꝗrendis inhiat:ge nerat mentis inquietudinem:qua ſemper ſolicitat᷑ de p- cunia acꝗrenda. Si vo ꝑ vim: generat moleſtiam. ſex ꝗ vicia generat auaricia.ex ſeminario libidinis circa pe⸗ cuniam acquirendam.ſ.ꝓditionem.fraudem.fallaciaʒ. periurium. inquietudinem mentis violentiam ex ſemi⸗ nario libidinis.circa pecuniam retinendaʒ generat ob⸗ iurgationem coꝛdis contra miſericoꝛdiam. que nonſolũ indigentibo non dat danda. immo concitatur aduerſus ipſos ⁊ murmurat.ſic patet rõ numeri. —. Gecundo queritur. .§. ſ. de dubitabilibus circa rationem numeri harum filia⸗ rum. Et pꝛimo quare dolus non ponitur filia auaricie ſicut ⁊ fraus.Et ſic dicatur ꝙ ſint idem ſᷣm rem.conſtat ꝙ differunt Fm rationem vnde ſumitur illa differentia. ¶ Similiter cum furtum ſit peccatum quod uaſcitur ex auaricia.quare non eſt poſitum inter filias.¶ Secundo dubitatur de inquietudine mentis.nam ipſam ponit yſi⸗ dꝛus filiam accidie. quomodo ergo erit filia auaricie. Ad pꝛimum dicendum. ꝙ dolus idem eſt quod falla⸗ cia vnde diſtinguuntur fraus ⁊ dolus. Fraus enim eſt in opere dolus in oꝛe.⁊ ita idem quod fallacia. ſicut ſu⸗ pra accepimus. Similiter furtum idem quod fraus· recta enim furti diffinitio eſt contrectatio rei aliene fraudulenta 4 Ad ſcom dicendum.qm̃ ingetudo mentis ꝓut naſcit᷑ ex accidia.nõ determmat ſibi aliquam mate riam.etem̃ mens accidioſi auertit ſe q̃rens illicitam ge⸗ tem. circuit cogitatõe ⁊ dæſiderio res q̃ſi infinitas:vt ſal tẽ in illis getem inueniat.⁊ iſtud dẽ ingetudo mẽtis ĩ acci dia. ꝓut vo naſcit᷑ ex auaricia: determinat ſibi materiaʒ ſ.pecuniam circa quam ↄgregandam ſtudẽ non ceſſat.x iſtud ſtudium pecunie ↄgregande dẽ ingetudo mentis in uaricia. . . „ (ubitatur enim S. j. de rõne numeri filiaꝝ auaꝛitie ᷣm ſið.aſſignataꝝ.Po⸗ nit autem ſido. nouem ſilias q ſunt. mẽdatium. fraus. furtum.piurium.turpis lucri axpetitꝰ.falſa teſtimonia. inbumanitas. rapacitas. Que ſic pñt diſtingui.menda⸗ cium eſt deceptõ in oꝛe.fraus ⁊ furtum in oꝑeſed diſiin⸗ guunt᷑ hac rõne:vt fraus ſit deceptio in negociando: fur⸗ tum in occulto aliena ↄtractando.ꝑiurium eſt in oꝛe ad tceptionem:⁊ mendaciũ ad abſcondendum. turpis lu⸗ cri aſpetitus eſt in coꝛde.etiã ſi deficiat poſſe.falſum vᷣo teſtimoniũ eſt in ore qð fit freqᷓntiſſime ꝓ tꝑali emolumẽ to. vt qñ ponit᷑ ſub pcio falſitas dicenda ꝓrimo ð/ pxim. violentia vdᷣo eſt coactio ꝑſone ꝓximi vt inde aligꝗd er̃ba⸗ tur. Inhumanitas eſt leſio ip̃iꝰ pſone vt inde aliqꝗd extra hatur. Rapacitas vo eſt reꝝ ipſius pſone ꝑ vim dep̃da⸗ tio. Reducamꝰiſtam diuiſionem ad illam q eſt Em greg. 2 ſoluent᷑ multe dubitatões q̃ poſſent fieri.⁊ dicamꝰ ſic. raej . er . ee ſtrumentis ⁊ lutuis carnaſibo. ⁊ ſic inepta leticia nalcit᷑ Kake ꝙ mendacium ᷣm ꝓſid. comphendit᷑ ſub fallatia: ᷣm Hꝛego.ſiẽ patʒ ex dictis.ſurtum vo ſub fraude ſi iam ſupᷣdictum eſtſumanitas rapacitas ſub violentia cõ⸗ pᷣbendunt᷑ m greg.Nam ipe accipit violentiaʒ ꝓ omni modo extoꝛqndi pecuniam ꝑ vim. ¶ Di vᷣo querit᷑ de mẽ⸗ dacio ⁊ ꝑiurio ⁊ ſalſo teſtimonio.hec aliqñ fiunt non cã lucrandi:ſ̊ vel cã odij vel luxuriandi vel timoꝛis.vñ nõ vident᷑ eſſe filie auaritiefodᷣm.qm etſi ↄtingat iſta vicia 8 ad fines alioꝝ oꝛdinari.iſiud raro acc idit? nõ ſepe.fre⸗ ſ.· Sey quẽter ðo ⁊ ſepe ⁊ vt in pluribo hec m vicia ad finẽ aua ritie oꝛdinantur ſine alio vicio mouente.niſi ipſa auari⸗ tiaudeoq;ʒ filie auaritie recte dicunt᷑. Onſequẽter dicendum eſt de filiabo gule. q onnnlv,Een HBGꝛeg. Inepta leticia. ſcur⸗ rilitas.immunditia.multiloqum.ebetudo mentis circa intelligentiam. Pꝛimo g po⸗ nenda eſt rõ iſtius numeri. Scdðoꝓponunt᷑ dubitabilia circa numeꝝ. Rõ numeri hec ẽ.pctm qð gignit᷑ ex gula. aut eſt in intellectu ⁊ dꝛ ebetudo mẽtis. aut eſt in effectu: ⁊ hec otingit dupliciter.vel oꝑis ⁊ dꝛ imũditia:vel mo/ nis ⁊ hoc dupliciter.vel ꝑ turpitudinem vᷣboꝝ ⁊ dẽ ſcur⸗ rilitaãs.ꝑ ſuꝑſluitatem ⁊ dꝛ multiloqum. Si vo eſt in af fectu dẽ inepta leticia.⁊ ſᷣm hoc ſunt ꝗnq; pcta q̃ ex gula gignunt᷑. Scoõm Aſido. at᷑ ſunt duo ↄmeſatio ⁊ ebꝛietas ↄmeſatio at᷑ eſt in cibis ebꝛietas autem eſt in exceſſu in Bec undo queritur S. j. e dubitabilibo circa numeꝝ rgen multoplures filie gule ꝙ; que dicte ſunt.iQam dꝛ.xxxj.Ecci. Vinum mul⸗ tum potatum irritatõeʒ 2 iram ⁊ ruinas multas facit.qᷓ irritatio ⁊ ira ſunt filie gule.q¶¶ IJtem ꝓuerb.vl. NQullum ſecretum vbi regnat ebꝛietas.q̊ reuelatõ ſecreti ẽ filia gu le. ¶ Ytem ꝓuerd.xxii oculi tui videbunt er̃neos⸗ os tn- um loõᷣ puerſa.glo.penale eſt vicium mulierem ptꝰvina in coꝛde ↄcupiſcere comitante etiam turpitudine vᷣboꝝ. Sluxuria eſt filia gule.¶¶ Secundo dubitat᷑ de inepta leti⸗ cia.nam ipſa videt comnitari omne pctm ꝓuerb.iij detan⸗ tur cum male fecerunt exultant in rebo peſſimis..Ytẽ diẽ Ang.amoꝛ hñs id qð amat᷑ ⁊ fruens eo leticia eſt.ᷣ tfalig amoꝛ generalis eſt ad multa vicia 2 ſic dẽ ineptꝰ. xoluptate pᷣo lururie añ actum aliqñ naſcit᷑ ⁊ ad finem Tad multas vᷣtutes:⁊ ſic d aptꝰamoꝛ ſiue oꝛdinatꝰ.non eſt &̊ ſpãle pctm inepta leticia.⸗ Item inepta leticia feꝛe ſemꝑ vel freqnter oꝛdinat᷑ ad finem luxurie.qᷓ erit eius fi lia.⸗. Tercio dubitat᷑ de ſcurrilitate. nam ſido. ponit eain filiam luxurie. Item multiloqum circa ülicita vide tur idem qð ſcurrilitas.Qam circa licita non erit mõꝛ⸗ le iux illud ¶Math.xij.de omni vᷣbo ocioſo ⁊c̃.ibi diẽ hbie To.vt de friuolis ⁊ fabulis:ſcurrilia at᷑ non ſunt ocioſa ſᷣ criminoſa.. Quarto dubitat᷑ de immũditia.ipſa eĩ ma⸗ gis videt᷑ ꝑtinẽ ad luxuriam qᷓ ad gulam. Item cum tatł immũditia nõ ſit niſi fomitꝰvel eructatio.hec at᷑ non ſũt niſi pena:non erit pctẽm immũditia. Quinto dubitat xæ ebetudine.nam ebetudo videt᷑ naſci ex qͥlibet pcẽo.om ne em pctm ꝑ boc ꝙ pᷣuat modum ſpẽm ⁊ oꝛdinem:ebetu dinem mẽtis inducit.(¶ Item videt᷑ ꝙ ſit idem ꝙ pᷣma fi⸗ lia luxurie q̃ dꝛ cecitas. Qam ſuꝑ illud.xxij. ꝓuerb. cui ve ꝛc dic glo. immoderatꝰ unffos vini interioꝛis ? ex⸗ terioꝛis viſus ingerit cecitatem. ¶¶ Item cũ omne pcẽm ſit volũtariũ.nulla at ebetudo volnntauria:q̃re nulla ebe tudo erit petm. pᷣmum dðm q ira ⁊ irritatio reue latio ſecreti ⁊c. non generant᷑ ꝓpꝛie ex gula.qꝛ nec imme Diate nec ꝑ ſe ſ̊ accidentalr. ꝓpter hoc em̃ ꝙ nutrit ⁊ irri⸗ tat fom item dicunt᷑ ex gula ꝓuenire illa pcta:q̃ immedi⸗ ate naſcunt᷑ ex ſomite nutrito ſiue irritato ꝑ gulam.⁊ ꝑ hoc ſoluunt᷑ ofnnia pᷣmo obiecta. Ad ſedᷣm dom ꝙ in⸗ ⸗ epta leticia dẽ large/p qͥcunq; gaudio ſurgente ex libidine Ki . 5 66. ne.q volumꝰ velectari in geſtũatõe coꝛꝑis ⁊ muſicis in⸗ ex gula vel ex luxuria ̊ dẽnter. naſcit᷑ em̃ ex voluptate — gule.nam ꝑ hoc incitat᷑ libido ĩ guſtu vt delectabilius ex⸗ erceat actum ſuſn.ex hoc ꝙ iocundius cibaria ſumunt᷑2 ideo recte filia gule dicta eſt 2 ad finem eiꝰoꝛdinat᷑. Ex eius oꝛdinat᷑ ̊ ex oꝑe minime.ideoq; non ita ↄuenienter S luxurie filia dici pt᷑.¶¶ Ad terciũ dᷣm.qð obijcit de ſcur⸗ K. rilitateſic de inepta leticia.iZam ex oꝑe ⁊ voluptate gu le ſcurrilitas naſcit᷑.⁊ boc ↄſiderauit Gꝛeg. ex volupta⸗ te vᷣo luxurie quis non ex oꝑe:⁊ illud ↄſiderauit Yſido. Dꝛa dᷣo inter multiloqum ⁊ ſcurrilitatem patʒ oſideran ti ſupᷣ poſitas illoꝝ rones ⁊ diffinitõnes.⁊ qtum ad ma teriam ⁊ qtum ad foꝛmam. Qam multiloqum eſt in ver bis ꝗbuſcunq; inoꝛdinata multiplicatio. ſcurrilitas eſt ſolum in ðbis turpibo ⁊ inhoneſtis. Item multiloqum li bidinis i⸗ guſtu dengehf Eſur illtat gclatina . qrtum dom.qu immũditia non accipitp turpitudine ?2 . — feditate qᷓ eli Rria müditie:h p volerntareſine krumodera . R. to appetitu qͥ homo ingurgitat ſe ⁊ replet᷑ cibaꝛijs.ex quo E. ſequit᷑ immũditia ? feditas in fomitu ⁊ eructatone.a qᷓ q ſequela iſtud peccatum trahit nomen ſuum vt dicat᷑ im⸗ munditia.¶ Ad ꝗntum dicendum ꝙ; ebetudo accipitur multipliciter.nam eſt ebetudo naturalis carentia ſubtili tatis intellectus ex inepto ꝓueniens inſtrumento.? eſi ebetudo defectus penetrandi ſpualia.⁊ eſt volũtaria ebe tudo.2 eſt duplex.nam aut eſt ebetudo cognitõnis aut af fectionis.Si cognitionis ſic eſt filia gule eſt em volunta⸗ rius erroꝛ vicij cera bona ſpũalia.vt cũ iudicamus bo⸗ na ſpũs eſſe mala:eo ꝙ ſunt aſpera carni vt ieiunia.vigi lias.⁊ alias fatigatões pnĩe.lñ.j.ecci.execratio pcto⸗ ris cultura dei.Fᷣm G̊ dꝛ opponi gula dono intellectꝰ. Si affectionis: ſicẽ filia lururie 2 dꝛ cecitas mentis. Eſt ei talis cecitas deſipientia dulcedinis dei vel erroꝛ volũta⸗ rius circa illam.de q.j.Ecci.execratio pctoꝛibo ſapia.2⸗ rõne huiꝰ dẽ luxuria oꝓponi dono ſapientie.⁊ boc ſol⸗ uuntux obiecta. Membrum ſeptuuunz Brnſequenter dᷣm eſt de filiabo luxurie.qᷓ ſunt. viij. m geg. ſ. cecitas mẽtis. incõſide ratio.incõſtãtia.pᷣcipitatõ.amoꝛ ſui.odiũ dei. affectꝰpñtis ſeculi.hoꝛroꝛ ſiue xeſꝑatõ 1 4 R 2.. Sut. on Aſe ſnofi di ſice⸗ nön bie⸗ as Inge⸗ rigt ſſit itad v0m- ein⸗ tui be⸗ ne leene N / N Ntand 4 1 „ Gecũdo dubitatur S de ratone numeri baꝝ filia xſet pᷣmo de incõſtantia 2 ⸗ Mueſtio futuri.ᷣm yſið.vᷣo.iiij.ponunt᷑.ſcʒ turpiloquia.ſcurrilia ludicra.ſiultiloqa.¶l Primo ergo ponẽda eſt ratio nu⸗ meri.Deinde ſubdende ſunt dubitationes.circa nume⸗ rũ rel ea qͥ numerant᷑. Ratio aũt numeri hec eſt. pcm qð generat᷑ ex luxuria aut eſt ſᷣm deoꝛdinatõʒ rõnabilis aut iraſcibilis.aut ↄcupiſcibilis.ſm deoꝛdinatõeʒ at᷑ rõ⸗ nalis ſunt duo peccata.ſᷣm em̃ deoꝛdinatõem ad ſupꝑio⸗ ra q̃ ſunt ↄtemplanda dicit᷑ cecitas mentis.ſᷣm deoꝛdia⸗ tionẽ aut ad inferioꝛa agenda dicit inconſideratio. Si⸗ militer ſᷣm inordinatõem iraſcibilis duo vicia geneꝛan tur.aliqñ em̃ habet inoꝛdinatõem in patiendo et dicituꝛ incõſtãtia.aliqñ in aggrediendo et dicitur precipitatõ. Scðm aũt teoꝛdinatõem virtutis ↄcupiſcibilis generã⸗ tur quatuoꝛ pct̃a.quoꝝ duo reſpiciũt affectõem rei pre⸗ ſentis:alia vᷣo duo reſpiciũt affectõeʒ rei future.Eſt em affectio indebita ad rẽ preſentẽ ᷣm amoꝛẽ nimiũ. et ſᷣm hoc dicit᷑ amoꝛ ſni:et intelligitur de amoꝛe carnali. Ael Fm deteſtatõem qð ſumme amandũ eſt.et ſᷣm boc ponit odium dei.Reſpectu vᷣo futuri.aut boni mutabilis aut boni immutabilis.ſi reſpectu boni mutabilis. dicit᷑ af⸗ fectus pñtis ſeculi.affectus em̃ pñtis ſeculi eſt volũtas qua deſiderat hõ ꝑmanere in bonis mutabilibus vt eis fruat᷑.Si vo fiũt reſpectu boni immutabilis futuri: di⸗ cit᷑ eſperatio.deſperatio em̃ futuri eſt voluntas de eter na vita eſperanel Ael aliter poſſunt itla.iiij. accipi vt duo reſpiciũt ꝑſonã.duo reſpiciãt rem. ꝑſonã reſpiciũt amoꝛ ſui et odiũ dei:rem reſpiciũt aſſectus pñtis ſeculi et deſperatio futuri. Scðm inordinatõem vo in appeti⸗ tu reſpectu ſubſtãtie inferioꝛis dicit᷑ peccatũ qð ẽ amor ſui.ſᷣm inoꝛdinatõem vo fuge reſpectu ſubſtantie ſuꝑio⸗ ris dicit᷑ odiũ dei.Fᷣm inoꝛdinatõem aũt appetitus reſpe ctu pñtis boni dicit᷑ illud peccatũ qð eſt affectus pñtis ſeculi.ſᷣm inoꝛdinatõnẽ aũt fuge reſpectu boni ſuturi di cit᷑ hoꝛroꝛ ſiue deſperatio futuri.et ſic in vniuerſo ſunt octo naſcẽtia ex luxuria. Scðm aũt yſið.ponũt᷑ q̃tuor naſcẽtia ex parte ſermomis.ſapiẽtie em in ſermone opo nit᷑ ſtultiloquiũ.bonitati vᷣo ſᷣm tres ↄditõnes oponun tur alia tria.opoꝛtet em̃ ↄſiderare qð decet.qð licet.qð expedit.ei qð decet oponit᷑ turpiloquiũ.ei qð licet ſcur⸗ rilitas.vtilitati vo ludicra opponunt᷑. ſ. cipitatione.qᷓ vident᷑ idẽ eſſe ꝙ inſtabilitas vel inquie⸗ tudo mentis qͥ ponit yſið. filias accidie.¶ Itẽ de amo⸗ re ſui dubitat᷑.iQam ſicut dicit aug:ꝙ funda mentũ ciui tatis dy aboli eſt amor ſui.̊ͥ magis debet aſſignari filia ſuꝑbie que eſt initiũ om̃is peccati q; luxurie.¶ Itẽ odiũ eſt genus ad odiũ dei et odiũ ꝓximi.¶ Iem odiũ naſci tur ex innidia: & eſt eius ſpecies.ᷓ odiũ di non eſt filia luxurieſde alijs etiã multipliciter dubitot᷑ ̊ ꝑ aſſignatã numeri ratõem pʒ ſolutio. Dubitabit em̃ aliꝗs de omi⸗ Nj bus.nã ꝑ iſias intendit luxrurioſus aſſequi finẽ ſuũ.q̊ ñ ſunt filie luxurie.¶ Ad primũ dicendũ.ꝙ nõ eſt idẽ in⸗ cõſtantia et inquietudo mentis ſiue inſtabiliras. Incõ⸗ ſtantia em̃ eſt q̃ ſiatũ in bono impedit: ꝓpter aduerſa ⁊ ↄtraria voluptati carnis que nolumus ſuſtinere. IJnqe tudo vᷣo mentis et inſtabilitas coꝛpꝑis ſunt ꝓpter ꝓſpera adipiſcẽda. 4l Ad ſcᷣm dicendũ.qm̃ amoꝛ ſin ſumit᷑ lar ge ꝓ adperentia qua hõ ſe diligit inoꝛdinate plus qᷓ; de⸗ bet.vt plus qᷓ; deñ.et ſic amoꝛ fundamentũ ciuitatis dy aboli eſt. ſumit᷑ aũt ſtricte ꝓ amoꝛe q̊ͥ bomo inoꝛdiate di ligit ſe qᷓtũ ad ſuũ inferius.i.carnẽ.2 ſic eſt filia lururie nã lururia eſt que maxime inclinat animã ad amoꝛẽ caꝛa nis. Ad terciũ dicendũ.qm odiũ qũd eſt filia inuidie ẽ odiũ ꝓximi quod apparet naſci ex triſticia re alieno bo⸗ no.odiũ do dei filia eſt luxurie.ã amoꝛ inferioꝛis.id eſt carnis immoderatus in luxuria eſt. et ideo maxima inclinatio eſt ad inferius. vñ ſegt᷑ maxiĩe receſſus a ſuꝑi⸗ oꝛi qð ptinet ad odiũ.¶ Ad vltimũ dicendũ qm preaſſi⸗ gnata vicia immedlate ex voltate vel oꝑe luxurie naſcũ — 7 „ clxiij. . .„ lagei tur et oꝛdinant᷑ ad finẽ aut ſicut tendentia ad finẽ.quẽ admodũ incõſideratio.pᷣcipitatio.et amor ſui.a affectꝰ preſentis ſeculi.tanta em eſt voluptas illa que eſt finis . luyurie in actu.ꝙ ratio inconſiderate.iraſcibilis impe⸗ agi mnolt: deupiſeibuie toto affectu.qtuʒ ad intrinſecus ñ vt in amore ſui.qtũ ad extrinſecus vt in affectu ſeculi mo⸗ ueant᷑ ad ipᷣam.et ſic patet qualiter hmõi vicia ordinen tur ad hmõi voluptatẽ tanꝙᷓ tendentia ad finẽ ſuutn. re⸗ liq̃ ᷣo oĩa reducũt᷑ ad finẽ ſicut fugientia ad ↄuerſantia fini.i.voluptati ᷣm carnẽ que eſt ᷣm tactũ in coitu ma⸗ xima.vt cecitas mentis cũ deſipiũt ſpũalia.inconſtãtia que ſtatũ in bono nõ tenet. ꝗꝓpter grauitatẽ vel aduerſi⸗ tatem/odiũ dei cui diſplicet iuſticia dei.et mouet᷑ contra ip̃am hoꝛroꝛ vel deſperatio futuri ſeculi. que refugit pe⸗ nam ⁊ deſperat de premio.bec omnia aduerſant᷑ volu⸗ ptati ᷣm carnẽ.ſapoꝛ ſpũaliũ.ſtatus ĩ pnia.dei iuſticia. pena eterna cum elongatione gloꝛie. N¶Mueſtio. clxm. ge ula tꝛi membri diuiſione peccati.al iud er infirmitate. aliud ex ignorantia aliud ex certa malicia. pleta diuiſione peccati pᷣm drñtias capitaliũ vicioruʒ et naſcentiũ ex illis ſummarie:adiuua⸗ te dño ꝓcedẽdũ eſt ad diuiſionẽ peccati actualis trimem brẽ que eſt. Peccatuʒ aliu irmitate. aliud ex ignoꝛantia. aliud ex in⸗ duſtria ſiue certa malicia.et eſt eadẽ cũ illa.peccatũ ali⸗ ud eſt in patrẽ.aliud in filiũ aliud in ſpiſanctũ. Prĩo querendũ eſt de dubitabilibꝰ que ſpectãt ad diuiſionẽ hanc in genere.et poſtea deſcẽdendo ad ea q̃ ↄtinent᷑ ſub ſinglis dꝛñtijs.¶ Primo aũt querit᷑ penes ꝗd accipiat᷑ hec diuiſio. Scðo vtꝝ idẽ pcẽm ↄtineat᷑ ſub diuerſis dif ferentijs. Tercio de ↄꝑatione differẽtiaꝝ inter ſe ſcðᷣin magnitudinem peccati. Membꝛuzʒ pꝛumuz Rimo &ᷣ querit᷑ circa primũ/videt᷑ em̃ ꝙ ñ ebeont eẽ niſi due differẽtie.cum em̃ due ſunt ꝑtes aĩe:cognitiua et motiua. Pct᷑m rà ꝑte erũt tm̃ due differentie. defectus em̃ in ꝑte cogni⸗ tiua generaliter eſt ignoꝛgntia.defectus aũt in ꝑte moti⸗ ua eſt infirmitas.hec em̃ ↄpᷣhendit et infirmitatẽ que eſt aie ex ↄiunctõe ad carnẽ:et q eſt aie m ſeipᷣaʒ. Ael ſi ĩ⸗ firmitas tm̃ accipit᷑ ipius aĩe ſᷣm ↄiunctõem ad carnem tunc manifeſiũ eſt.¶ Itẽ induſtria ſiue certa ſcĩia 2 igno rãtia oponũt᷑ ſufficient.̊ om̃e pctẽm diuidit᷑ ꝑ illa duo. om̃e em pctm aut ſcienter aut ignoꝛãter ↄmittit᷑.¶ Pre terea.malicia eſt pctm. Cũ &̊ determinãt᷑ cauſe pcti non dʒ malicia ↄputari inter cauſas ſiue occaſiones pctoꝝ. ſuſticiũt & relq due dꝛñtie.i Itẽ viðt᷑ ꝙ vnica dꝛñtia ſuf ficiat vt oẽ pctm dicat᷑ ex infirmitate.om̃e em̃ pct̃m aut eſt ex timoꝛe male hũiliante:aut ex amoꝛe male accẽdẽte Fᷣ vtrobiq; ẽ infirmitas.quidã em̃ peccãt ex infirmitate amoꝛis.ꝗdã ex infirmitate timoꝛis.⸗ Sreterea.oẽ pec⸗ catũ aut eſt ex ĩfirmitate mẽtis.aut ex ĩfiꝛmitate caꝛnis. de q̃ duplici infirmitate dr i pẽ.ſuꝑ illud. Infirmata ẽ in pauptate vᷣtus mea: et oſſa mea ↄturbata ſunt. ꝑ infia⸗ mitatẽ em̃ vᷣtutis intelligit᷑ infirmitas aĩ.ꝑ ↄturbatõʒ eut oſſiũ infirmitas carnis.ex altero em̃ hoꝝ enit oẽ pec catũ.videt᷑ & om̃e petm er drñtia ĩfirmitatis procedere. Siliter põt oñdi q; oẽ pctm ex ignorãtia ꝓcedit.om̃is em̃ malus ignoꝛat.ſic dicit phᷣs.Et dic dyoni:qꝙ nullꝰre ſpiciens ad malũ inqᷓtũ hmõi oꝑat.ſi ꝗ̊ peceũs oĩs reſpi cit ad id qð malũ eſt:peccãg oĩs neſcit illud eſſe malũ.qᷓ oẽ pctm eſt ex ignoratia.¶ Ao qð dᷣm. ꝙ diuiſio ſupᷣdi cta qͥ ad ſufficientis ncẽriũ ẽ ꝙ ſit trimẽbris ſᷣm ꝙ dicit aug.ĩ li.lxxxiij.q.alia ſunt pcta ĩfirmitatis.alia im ꝑitie alia malicie.et ponit talẽ diſtinctõeʒ ꝙ infirmitas oꝑo aũt ſit in aĩia ex occaſione defectus in alte HM adiie ſantia 2ðð nitur virtuti:impꝑitia ſapĩe:malicia bonitati.differunt autez hec tria ᷣm poſſe ſcire velle.ex defetu ꝗ̊ alicuius iſtoꝝ pᷣmo puenit oẽ pctm. IJgrãtia vo ex ꝑte aĩe accipi⸗ tur q̊ ad cognitiuã. Infirmitas ex ꝑte ipius aĩe ĩ ↄinctõ⸗ ne ad carnẽ.malicia vᷣo ipᷣiꝰ volũtatis qͥ ad motiuã:cum neut᷑ pdicta ꝝ.ſ.irãtie vel infirmitatis aduenit volũta ti h oppoſita inſunt.ſic ̊ pʒ rõ pᷣdicte diuiſionis. Cũ em petᷣm eſt ĩ volũtate.aut accidit ex inclinatõne ignoꝛatie q̃ eſt in cognitiua: aut ex inclinatõe infirmitatis ꝗq eſt ex ꝑte carnis.coꝛpus eĩ qð coꝛrũpit᷑ agquat aĩam. aut ẽ ex defectu ꝗ eſt ĩ ſola volũtate cũ oppoſitis ieãtie ⁊ infirmi tatis.cũ ſcʒ põt facẽ bonũ potẽtia facili et ſcit:vult tñ coõ trariũ. ¶ Si vo querat᷑ vtꝝ due dẽe vel vna ſola ſuffici⸗ at. Rñdẽdũ ẽ ad obiecta. R pᷣmũ ſic doõm eſt. ꝙ lʒ due ne ſint nature viciate ſcʒ igrãtia ? difficultas ſeu in⸗ irmitas:ſiẽ̃ diẽ aug.vt.ſ.vłſciẽda neſciat.vł impediẽte difficultate cognita implere ñ valeat.ñ tñ oẽ pctm ex al⸗ tera iſtaꝝ dꝛñtiaꝝ ẽ. ſ̊ om̃e petm ex altera iſtaꝝ cauſaꝝ eſt qð qðᷣdã pctm pᷣtẽdit coloꝛẽ quẽdã excuſatõis.preter iſia aũt ẽ illud qð nõ hʒ in ſe cãm excuſatõis.ſ.petm qð eſt ex certa malicia.⸗¶ Qð aũt obijcit᷑ ex duabo ꝑptibo aie penes q̃ꝝ vnã accipit᷑ ignorãtia:penes alterã aut infir⸗ mitas.dom eſt ꝙ; cã q ẽ in ꝑte motiua nõ ẽ tm̃ er infirmi tate ex ꝑre carnis:vᷣ etiã ex malignitate mẽtis. nõ quãtũ bʒ ex narura ſ̊ ex nature coꝛuptõe ⁊ deliberata volũta⸗ te. 4 Ad ſcoᷣm dᷣo doᷣm. ꝙ induſtria ſiue ſcia ⁊ igrantia licʒ opponãt᷑.nõ tñ ſunt opoſita immediata ꝓut h acci⸗ piunt᷑.nõ eĩ oẽ petm qð ſcient fit ex induſtria ſit vł ex ceꝛ ta malicia. põt ei ille ꝗ ſcit eẽ pcẽm aut ex infirmitate t⸗ hi ad pcẽm: aut nulla exñte infirmitate hmõi trahbi ad pctm. ſi ex ĩfirmitate trahat᷑ ad petm licet ſciẽter fiat:n t dẽ eſſe pcrẽᷣm ex induſtria.vñ ita attẽdẽda eſt diuiſio.aut ſcit eẽ pctm: aut neſcit.ſi neſcit eẽ pcim:et ex H ꝓcedit ad pctm.di pctm ex igrantia.ſi vᷣo ſcit:aut infirmitate car⸗ nis trahit᷑:aut ex alia cã.ſi ex infirmitate · dẽ eẽ pctm ex infirmitate licet ſcient᷑ fiat.ſi ᷣo exñte ſcia ⁊ exñte vᷣtute naturali: ſola eñj ꝑuerſitate peccat:dẽ eẽ pctẽm ex indu⸗ ſtria vel ſtudio.qꝛ vehemẽs ẽ aĩ applicatio ad illud pꝑpe⸗ trandũ nulla cã alia impellẽte vel inclinãte.. Ad terci um dom ꝙ malicia equoce dꝛ. aliqñ eĩ accipit᷑ ꝓ culpa ipᷣa veniali vel moꝛtali.et h̊ͥ mõ nõ dr eẽ tercia ca vł occa ſio pcti.aliqũ vᷣo accipit᷑ ꝓ corruptõe poſſibili ipius vo lũtatis q ẽ in gbuſdã hoĩbo.q nõ occaſionant ex ignorã tia vel infirmitate.et ſᷣm hüc noduʒ dr eẽ pctm ex certa malicia. Ael aliter pollet exponi.vt certa malicia dicat᷑ cũ aliꝗs ſcienter nõ ex occaſione excuſabili malũ oꝑat᷑. 2 tũc malicia nõ dicẽt aliquã diſpoſitõem pᷣambula ipᷣi pcĩo in ſpm̃ſctẽm.4¶.!. Ao qrtuʒ dᷣm.ꝙ infrmitas accipit płibo modis.vno mõ impotẽtia cuiuſcũq; potẽtie anie. alio mõ impotẽtia ex ꝑte motiua. tercio mõ impotẽtia qᷓ ↄtrahit᷑ ex fragilitate carnis. h̊ vltimo mõ dẽ eẽ pctm ex infirmitate z ita nõ eſt generale.Si vo acciꝑet᷑ pᷣmo mõ vel ſcdo.poſſet eẽ ome petm ex iſirmitate.Cu at dꝛ ꝙ pe⸗ trus ex infirmitate peccauit ad fragilitatẽ aĩe q ẽ ex ꝑte carnis refert᷑.Cũ at dꝛ ꝙ infirmitas ↄne ad infirmitatẽ ex timoꝛe 2 er amoꝛe.infirmitas eſi ↄnis ad oẽ pctm: cũ ad timoꝛẽ male büiliantẽ ⁊ ad amoꝛẽ male accedentẽ re ducat᷑ om̃e ↄmiſſuʒ.4¶ Ad ꝗntũ pᷣo dõm ꝙ infirmitas ꝓ ut accipit᷑ ĩ s.accipit᷑ ꝓ penalitate qua hõ caret bonis j ſpualibo.⁊ ex G̊ nouit ſe impotentẽ ex ſeipᷣo.vñ ꝓut huiꝰdr Psdeng eſ nõ dicit diſpoſitõem ad malũ qð eſt pctm:ſᷣ diſpoſiti onem quandã ad bonũ q̃ bomo non de ſe pſumat.¶ Ad ſextũ dðm.ꝙ aliud ẽ aliquẽ ignoꝛanter peccare.et aliud peccare ex ignoꝛãtia. igrãtia em̃ qᷓdã põt comitare om̃e petm actuale moꝛtale.⁊ H̊ mõ nõ dicit eſſe cauſa peccati cuiuſdam. Alio vᷣo modo ignorãtia antecedit peccatum ⁊ eſt occaſio ad ipᷣm peccatũ. et ſi ſciret nõ peccaret.⁊ H le fm ꝙ eſt vna differentia peccati. * cũdo querit᷑ vtrũ idẽ pcẽm ↄtineat᷑ ſb di uerſis dꝛñtije:qð videt᷑.ↄmũis eſt offenſa triũ ꝑſonaꝝ. ꝗ peccat in pꝛem. peccat in filiũ et peccat in ſpm̃ſctᷣm.ſᷣ̊ pctm ex infir⸗ mitate eſt pcẽm in pꝛem:petm ex ignoꝛãtia ẽ petm in fi⸗ liũ:pctm voo ex induſtria eſt pctm in ſpm̃ſctm ſiue ex cer⸗ ta malicia.̊ idẽ pctm ẽ ex ignoꝛãtia et infirmitate ⁊ cer ta malicia. ꝗ¶ Itẽ põt aligs ignoꝛare aliꝗd eſſe pctẽm 2 ex Plat ) infirmitate illud ꝑpetrare.videt᷑ ꝙ illð pctm ſit ex infrir mitate ⁊ ignoꝛãtia.ſi eĩ ſciret foꝛnicatõem eẽ pctm:nõ fa ceret.ſi iterũ hr̃et poſſe reſiſtẽdi temptatõni carnis: pee catũ nõ ꝑpetraret.g pctm illud ex duabo cauſis ↄcurꝛẽ⸗ tiba venit. ᷓ idẽ pctm põt eſſe ex infirmitate ignoꝛãtia q̃ri᷑ ̊ vtrũ ſiłr idẽ pctm poſſit eſſe ex ignoꝛantia ⁊ certa malicia. vel ex infirmitate certa malicia.qð ſi nõ põt. poteſt queri q̃re nõ.ſi ᷣo põt:idẽ pctm ſub tribo dꝛñntijs põt ↄcidẽ/qð etiã videt᷑ ex h̊ ꝙ põt aliqð pctẽm ꝑpetrari ex defectu potẽtie.ſcie et volũtatis ſic ex opoſito.poten⸗ tia em̃ ſcientia 2 volũtas recta ↄcurꝛũt ad bene oꝑandũ ᷓ vnũ ⁊ idẽ pctm põt eẽ ſub his tribo dꝛñtijs.¶Contra arguit ꝑ ſiłe.nõ eſt ſic ĩ alis dꝛñtijs pct᷑i.nõ em idẽ pec⸗ catũ eſt delictũ ⁊ ↄmiſſuʒ.neq; ideʒ pctm ſuꝑbia et inii⸗ dia: a ita de alijs.̊ eadẽ ratõe nõ erit idẽ pctm ex infir⸗ mitate et ignoꝛãtia et ſtudio.¶ Ad qð dõm ꝗ/ ꝓprie lo⸗ e⸗ quendo illud pctm qð eſt ex infirmitate:nõ ? igrantia. . Hp nd PS nec ex induſtria nec ecõuerſo.illud em dẽ eſſe pctm ex in cuw firmitate ad qð principaliter inclinat infirmitas.illud e⸗ , . 47 ðᷣo er iãꝛãtia ad qd pꝛĩcipaliter ĩclinat ignoꝛãtia.Pre Ii terea. aliud eſt ignoꝛare bonũ ⁊ malũ ⁊ ex ̊ peccare.ali ſie⸗ ud ẽ cooͤſcẽ vtrũqʒ et ex fragilitate malũ pᷣeligẽ.nihilo⸗ minꝰ iñ vnũ põt eẽ pᷣncipale alteꝝ ↄcomitãs. E dicẽc duũ.ꝙ lʒ vna ſit offenſa triũ ꝑſonaꝝ.nõ tñ pctm ĩ pꝛem ꝓ ut ꝑ appꝛopꝛiatõnem ſumit᷑: eſt petm in filiũ ꝓut ꝑ ap. ꝓriatõem ſumit᷑:vel pctm in ſpmſctm. Peccare eĩ i pa trẽ duplicit dẽ. vel peccare ð ipᷣm inqtũ eus: vel iniꝙtũ inſeꝑabilitas ẽ ꝑſonaꝝ ĩ vnitate eẽntie.⁊ ſᷣm h̊ ꝗ peccat ĩ pꝛem peccat ĩ filiũ et in ſpm̃ſctm.et ecõuerſo.ſm aũt ꝙ; peccare ex ĩfirmitate ẽ peccare ex defectu potẽtie ſiue fſoꝛ titudinis qᷓ appꝛopᷣat᷑ pri:peccaꝛe ex ignoꝛãtia ẽ peccare ex defectu ſcĩe.ſcia aũt aꝛopriat᷑ filio:peccare vo ex c⸗ ta malicia ẽ ꝓprie ex oppoſitõe gratie q̃ apropᷣat᷑ ſpuiſã cto:ſᷣm hũc modũ hᷣ accipit᷑et nõ eſt pcẽm in pr̃em pec/ catũ ĩ filiũ:nec pctm ĩ ſpmſetm nec ecõuerſo.⸗ Ad ſecũ⸗ dũ vᷣo dõᷣm.ꝙ; nõ ẽ ſimile de pcto ex ĩduſtria reſpectu ali oꝝ te alijs inter ſe. pcetm ei ex induſtria ponit ſciam et & Aled: ponit animi foꝛtitudinẽ ĩ poſſe reſiſtẽdi temptatõi ſi ve⸗ Sa. . lit. ſeo ponit odiũ ſumme diligẽdi vel maxime et amoꝛẽ maxie odiẽdi ſic dicit greg:exponẽs illuv.xx. Johᷣ.et vi⸗ Grrvutꝛit derũt et oderũt me 1 prẽm men.aliud eſt bona nõ facere aliud eſt bonoꝝ odiſſe doctoꝛẽ.⁊ alibi.ſic non nũẽꝗᷓ ui⸗ eſt petm diligere ; ꝑpetrare: ita nequs eſt odiſſe iuſticiã ꝙᷓ nõ feciſſe.ex quo babet᷑.ꝙ nõ coincidũt in eandẽ rem. petm ex induſtria ⁊ alia duo.⸗ Vo obiectũ aũt in ↄtra⸗ riũ dicẽdũ ẽ.ꝙ lʒ illi tres defectus pñt ocurrẽ potẽtie.ſ. ſcie ⁊ volũtatis:nõ tñ idẽ pctm erit ſõ bis tribo drñtijs. qꝛ nõ ꝗlibet defectus ex ꝑte volũtatis efficit petm ex in⸗ duſtria.ↄtingit em̃ et implere poſſe ⁊ cognoſcere bonuʒ: nõ tñ facere nec amare.et h̊ eſt ex ſtudio ꝑeccare. ſic diẽ grego.ex ſtudio em̃ peccare eſt bonũ nec facere nec ama re.ſi eĩ vellẽt implere bona nec tñ poſſent. ea q̃ in ſe ne⸗ gligũt ſaltẽ in alijs am arent.et bona q̃ audiendo cogno ſcũt viuendo deſpiciunt animaduertendo ꝑſequunt᷑. lembꝛum terciun . Ercio queritur de cõparatoõe drñtiaꝝ in⸗ . ter ſe ſ̃m magtudinẽ pcti.Et videt᷑ ꝙ pec⸗ catũ ex infirmitate ſit maius qᷓ; ex igꝛantia. Apeccatum ðvo ex ſludio maius ꝙᷓ peccatuʒ ex infirmitate. Dicit enim gregoriꝰ. grauius ex infirmi tate qᷓ ignoꝛantia peccatur. multo vo grauius ſtudio ꝙᷓ infirmitate.4 Preterea qñ cum deliberatione peccatur * ef 923 s ata amiet Pes orra onn& Ere raG. e N i i⸗ el di ino e t , „ phiſen wAta/Atniſt em ,/ cut mAA/ vnh. ſſ ct 1 4 h. 4 ſpen PAr: maiꝰ ẽ pctm qᷓ; cũ peccat᷑ c pcipitatõe.Itẽ dic ang in li.de bap.veriſſimũ ẽ longemaiꝰ eẽ petm ei q ſciens q; g neſciẽs peccauit. ſi petm ex ignoꝛatia eſt neſcient pec⸗ care:pctm vo ex induſtria ſcienter peccare:petin vo ex firmitate ex quodã impetu:pctm aũt ex induſtria ẽ pec⸗ catũ ex deliberatone: maius eſt pcrm qð eſt ex indu 5 ſtria ỹ qð ẽ er infirmitate vel igrantia. ¶ Cõtra:mai zaf⸗ videt᷑ petm ex ignoꝛãtia qᷓ; ex infirmitate.p exẽplũ.Pau rcile lus em ex iꝛantia peccauit ſic ſcribit ad thim̃,miſcdiaʒ 4aten ↄſecutus ſum qꝛ irãs feci. S cũ illu eẽt maiꝰ pctm ꝑle⸗ us. qui fideles vſq; ao moꝛtẽ: ꝗꝙᷓ timoꝛe moꝛtis negare exteri us xpm qð fuit in petro. maius fuit pctm ex igꝛantia ꝗ ex infirmitate. 4 Pretẽa.dic ambro.quiſſime peccat 4 igrat. petm er ignorãtiaẽ marximũ. ¶ Aõ qð dom . ꝗ⸗ grauiꝰ ẽ pcẽm ex infirmitate qᷓ ex ignoratia.ex infirmi⸗ tate ei peccat᷑ cũ co&ſcit bonũ et malũ.⁊ bonũ nõ adiple tur ex fragilitate:et malũ ꝑpetrat᷑ſcia em multũ aggra⸗ nat perm. planũ aũt ẽ ex induſtria peccare maiꝰeſt ꝙᷓ alterũ illoxꝝ.et ita pʒ ꝙ oꝛdinãt᷑ im maius et minꝰĩ pec⸗ cato.4: Ad obiectũ aut in ↄtrariũ dðm cẽ.ꝙ aliud ẽ oꝑg 0 re petm pcto ex ↄꝑatõe octois ad occaſionẽ.⁊ aliud ẽ co parare ex ↄꝑatõe cauſe ad cãm.⁊ aliud eſt ↄꝑare ↄꝑati one generis ad genꝰ. m ̊ ꝙ fit ↄꝑatio pct᷑i pauli ad pec catũ petri ex collocatõe occaſionis ad occaſionẽ.ſ/igno⸗ rãtic ad infirmitatẽ:minus ẽ pctm pauli qꝙᷓ petri. ſm at ꝙ fit ↄꝑatõ cauſe ad cãm ĩ h̊ ꝙ petrꝰ ex timoꝛe. paulꝰ ex temeritate maius eſt peccatum pauli ꝙᷓ petri. m autez ꝙ fit ↄꝑatio generis actõis ad genus ꝓut h̊ eſt pctm in v̈bo qͥ declinat᷑ mors:et illud ẽ pctm in facto qͥ intẽptat᷑ moꝛs.maius ẽ vnũ petm alteꝛo. ꝓut at᷑ h̊ eſt in deũ illð ĩ ꝓximũ maius ẽ ̊ illo. VIñ dicẽ grego. om̃e robur fidei q̊ Dñno petrꝰ ꝓhibuit vna vox puelle ↄcuſſit.¶ Ad ſcom vo dðm ꝓꝙ illud vᷣbũ amb.quiſſime peccat ꝗ ignoꝛat.expo⸗ nit᷑ ſic. piculoſiſſime ſed attẽdendũ eſt et ꝙ n ſit ibi ↄpa⸗ tio pct ex ignoꝛãtia ad alia duo: ſᷣ pcti c ignoꝛãtia ad pet᷑m ↄtemptꝰ et ꝓmiſſionis impunitatis.et vocat᷑ igno⸗ rantia:cũ hõ deducit᷑ ad tãtaʒ inſenſiblilitatem ſui pct᷑i vt nõ cognoſcat petm nec penã pcti.ſuppoſitis duobo g⸗ dibo pᷣcedẽtibo.hic aũt nõ ſic accipit᷑.ſᷣ cũ ex ſimplici , rantia quis declinat in peccata. Mueſhio. clxiiij. Pe for nicatinen. Onſequenter de/ ſcendendũ eſt ſpãliter ad pctᷣa q̃ ꝓueni⸗ unt ex infirmitate.deinde ad illa q̃ ſunt ex ignoꝛãtia.tercio ad illa q ſunt ex in⸗ ſtria ſiue certa malicia.q̃dã aũt ſũt petfa infirmitatis ex timoꝛe et quedã ex amoꝛe.qꝛ do in⸗ fra dicemꝰ de diuiſione illa pcti q ẽ ex timore male hũi⸗ liante ⁊ ex amoꝛe male accẽdẽte:dubitabilia q ꝑtinẽt ad dꝛñntias timoris in illo loco detmiabunt᷑. Pꝛincipalit aüt pctm ex infirmitate earnis ẽ illuo qð ꝓuenit ex ocu piſcẽtia carnali circa quã pñs eſt intentio vt ſuppleat᷑ qʒ minꝰ dictũ ẽ de luxunia ſuꝑius.ſunt aũt pct᷑a ex infirmi tate ↄcupie carnalis diſtincta.qddã ẽ ex foꝛnicatõe.qð dã ex adulterio.qðdã ex ſtupro.qͥddã incellus.qddã pec catũ ↄ naturã. Rõ vᷣo iſtius diſtinctõis ſupᷣdicta ẽ. ᷣm dꝛñtias ꝑſona ꝝ. Primo vᷣo dm eſt de foꝛnicatõne ? de inceps & glijs.illud em nunus petm determinat in illo genere. ¶ Primo aũut querit᷑.vtrũ om̃e pctm carnis di⸗ cat᷑ foꝛicatio.Scðo ſuppoſito q nõ omne pctm carnis: vtrũ ↄcubitus cuʒ ſoluta ſit moꝛtale pctẽm. Lercio ſi eſt moꝛt vtrül ſit minus pcetm an maius alijs. D primũ ſic ſᷣm aliã tranſlatoem .dr. xx. exoð.vnũ pᷣceptũ ſcdᷣe tabule.õ foꝛnica beris. S̊ ↄſtat ꝙ in illa ꝓhibitõe ꝓbibetur ois illicitꝰ ↄcubitꝰ carnis. oĩs illicitꝰ cõ clriuj. cubitus carnis ẽ foꝛnicatio.¶ Itẽ aug. oĩs immda pol⸗ lutio foꝛnicatio dt:ſ̊ ome perm carnis immda pollutio dr: ̊⁊ fornicatõ.4! Itẽ. Ccoꝝ.vj.dr.fugite fornicatõeʒ ome eĩ pctm qð fecerit hõ er coꝛpus ẽ:q at᷑ foꝛnicat᷑ ĩ coꝛ pus ſuũ peccat.et loqꝗt᷑ ibi deilicito ↄcubitu.ↄnit᷑ ẽᷓ omis illicitꝰↄcubitꝰ ẽ foꝛnicatio.¶ Contra.ſoꝛnicatõ eſi vnũ petm ſpãle diuidẽs ↄ adulteriũ ⁊ alia.ſic ptʒ ab aug.de adulterinis ↄiugijs.vbi dr.adulterii malũ vincit foꝛni⸗ catõem.vincit᷑ at ab inceſtu.h̊ idẽ põt accipi ꝑ h̊ ꝙ int pcta oĩa carnis vnũ ſpãle pctm ↄputat᷑ foꝛnicatõ qð di⸗ uidit᷑ ↄtra immdiciã ⁊ impudiciciaʒ. ¶ Ad qð doᷣm.qꝙ; fornicatõ aliqñ accipit᷑ generaliter ꝓ qcũq; pcto moꝛta li. ßm ꝙ accipꝑit᷑ in p̃s.ꝑdidiſti oẽs ꝗ foꝛnicat᷑ abs te.ali⸗ qñ vᷣo accipit᷑ ꝓ pcto carnia ↄniter.Fᷣm ꝙ accipit᷑.j.cor. vjaliqñ vo ꝓ illicito ↄcubitu cũ ſoluta et h ꝓpꝛie. et ſic diuidit ↄtra adulteriũ et alia.aliq vdᷣo accipit᷑ ꝓ ↄcubi⸗ tu in ſcõis nuptijs:et hoc mõ dic criſo.ſcvam quidẽ acci ꝑe licitũ ẽ iur pᷣceptũ apli.ᷣm aũt veritatis ratõem ẽ for nicatio.ſᷣ̊ cũ ꝑmittẽte deo publice ⁊ licenter ↄmittat᷑ ſit honeſta foꝛnicatio.et hoc modo foꝛnicatio dicit diuiſio⸗ nẽ ſue carnis in plures et nõ determiĩat pctm.reliꝗs aũt modis peccatũ determĩat vel generalit vel ſpecialit vel ſpecialiſſime. Ecundo ſuppoſito ꝙ nõ om̃e petm carnis ſit foꝛnicatio.querit᷑ vtrũ ↄcubitꝰ cũ ſolu⸗ ta ſit pctm moꝛtale interueniẽte actu natu rali. nõ videt᷑.nullus actus naturalis eſt ꝑctm.fornicatõ eſt actus naturalis. nõ eſt pctm. qꝙ; ſit naturalis ptʒz ꝑ h̊ qð dr̃ Ro.j.mutauerũt vſuʒ natu⸗ ↄſeruatõem ſpẽi.ſ̊ comedẽ et qð nõ eſt in ꝓprietate alte rius licitũ ẽ ad ſuſtentatõem indiuidui. coire cũ fita erit licitum ꝓpter ſuſtentatõem ſpeciei.¶ Itẽ abrabam cognouit ancillã ſuã agar.et nõ cognouit eã qꝛ vxoꝛ eiꝰ eſſet:tũc em̃ nõ poſſet ea eieciſſe.cognouit aũt eã ſine pec cato.q̊ coitus cũ ſoluta mõ naturali ñ ẽ pctm.4 Itẽ ſi ẽ pctm: aut h̊ eſt ex ſui feditate ſiue inoꝛdinatõe. aut ꝓhi⸗ bitione.aut qꝛ eſt ↄtra ins nature.Ex inoꝛdinatõe ñ pa ri em̃ rõne ſicut hõ fit totus caro in actu foꝛnitatõis:ita in actu ↄiugali.ſ̊ in actu ↄiugali nõ eſt pctm. ꝙᷓ nec hic. Mec hoc eſt ex ꝓhibitõe cõ nõ ꝓhibeat᷑ directe ĩ decalo go vbi videt᷑ prima legis ꝓhibitio.i ec boc ẽ qꝛ eſt ↄtra ius nature.de iure em̃ nature qð in nulliꝰ bonis eſt: oc⸗ cupanti ↄcedit᷑. Preterea ipᷣa natura dictat ꝙ foꝛnicatõ eſt ad ↄſeruatõem ſpẽi. nõ eſt ↄtra ius nature:g̊ non eſi petm. ¶ Contra maioꝛ eſt natura honeſtatis in hoĩe q; ſit in aliqᷓ volucre.ſᷣ in aliq volucre ſic eſt ꝙ naturaliter ſeruat᷑ caſtitas ↄiugalis ſic in turturibo.g multoſoꝛtius debet eſſe in hoie:vt vnus vni ↄiungat᷑ aflectu cõiugali. Itẽ ad hebre.vlti.dr.fſornicatoꝛes ⁊ adulteros indica bit deus. Judicare ibi accipimus ꝓ ↄdemnare. cũ ne⸗ mo ↄdẽnet᷑ niſi ꝓpter moꝛtale pctm:foꝛnicatõ erit mor⸗ tale pctm Itẽ de lege dei eſt ꝙ vnus adhereat vni ↄiu⸗ gali affectu: et talis affectus ẽ ↄſonꝰ rõni. ſi &̊ adhereat vnꝰ vni vel pluribo nõ habito ↄiugali affectu: erit pctẽm ſed foꝛnicatõ eſt hmõi et ẽ ð legẽ dei.&̊ moꝛtale pctm eſt. Itẽ ſuppoſito ꝙ ſit pcẽm videt᷑ ꝙ ſit veniale ꝑ h̊ qð dr ſuꝑ illud.j.ad thim̃.ilij exerce te ad pietatẽ.glo.oĩs ſum ma diſcipline xp̃iane in pietate ⁊ miſcdia ↄſiſtit.qaliqs ſequẽs et᷑ ſi lubꝛicũ carnis patiat᷑: ſine dubio vapulabit h ñ ꝑibit.ſigs at᷑ ſolũ exercitiũ coꝛꝑis habuerit:ꝑem nes penas patiat᷑.ſupple ſi lubꝛicũ carnis patiat᷑.ſi g̊ nõ ꝑi⸗ bit ſ̊ vapulabit:pati lubricũ carnis eſt veniale peccatũ uᷣ boc eſt foꝛnicatio:qᷓ foꝛnicatio eſt veniale pctm.¶ Itẽ foꝛiicatõ eſt mimus gradus in genere carnalis pcti. ſi G aliqð eſt veniale pctm in illo genẽ:illud eſt foꝛnicatio. fornicatõ eſt veniale pctm. ¶ Ad qð dm. ꝙ fornica tio eſt moꝛtale petm. ¶ Ad obiectũ aũt pꝛimo dom eſt. alẽ in eũ ꝗ eſt ↄtra naturã. 4l Itẽ ſicut ↄomedere natura & vrnn cſt plyilatu Alte⸗ liter oꝛdinatũ eſt ad ↄſeruatõem indiuidui: ſic coire ad vocet zei p· Sʒ coæmeslno ns ſile: 7 vo 11o% e ſomints — ꝙ licet actus ſit naturalis ꝗ eſt in coeũte foꝛnicario mõ ad dꝛñtiam actus ꝗ eſt ↄ naturã: nihilominus tñ/ ꝓut ẽ pctm: eſt ↄtra naturazʒ. pctm em eſt auer ſio ab eo qð eſt Fm naturã in id qð eſt preter naturã.vt dicit damaſce. Vñ ↄtra naturẽ dẽ dupliciter.ↄtra natur alẽ ↄcubitũ q ẽ maris cũ femina.et H̊ mõ põt eſſe actus ille m naturaʒ Alio pᷣo mõ dẽ ↄtra naturã qð eſt ↄtra naturalem habi⸗ tudinẽ ad bonũ gratie vel vᷣtutis.et ̊ mõ dẽ pcẽm moꝛta le eẽ ↄtra naturã.coꝛrũpit em bonũ nature qð ẽ ſpẽi mo di et ordis. Cuũ aũt dꝛ.j.ro.ANutauer̃t natalẽ vſu ⁊c̃.p⸗ mo mõ accipit᷑.¶ Ad ſcdᷣm vo dðm ꝙ aliud ẽ de actu co medẽdi ⁊ ðð actu coeũdi.actꝰem̃ coeũdi ꝓcedit ex vi gene ratiua q̃ coꝛruptõz hʒ quãdã vlr᷑ illã q ẽ ĩ alijs viribo.vñ ſuus actus ẽ pctm miſi excuſet᷑ ꝑ bonũ mr̃imonij.4 Ad terciũ dᷣm.qꝙ nõ eſt ſimile de eo qð factuz fuit ab abra⸗ hã:et de eo qð fit ĩ moderno tꝑe. abrabã eĩ coquit agar affectu mr̃imoniali ↄſentiẽte ſara vxoꝛe ſua q̃ iure ipiꝰ eo ꝙ eſſet ſterilis. et tũc ncciia erat młtiplicitas ad cul tũ dei.vñ eã habuit q̃ſi vxoꝛẽ.ꝙ aũt expulit eã inſpirati one diuĩa factũ fuit in figura alterius ſacr̃i.¶ Ad q̃rtũ dðm. ꝙ eſt vel ↄtra ꝓbibitõem ſic habet᷑ exo.xx.Fm ali⸗ am trãſlatõem. et ſicut habet᷑ ad hebre.⁊ alubi ab aplo. vbi oñdit eſſe mortale. ẽ etiã ↄtra ius nature m illa in⸗ Rrn tentõem nature q̃ ome pctm moꝛtale eſt ↄtra natur:liʒ nõ ſit ↄtra ius nature ſᷣm alterũ modũ.4l! Ad illud vo qð obijcit᷑.vtrũ ſit veniale pctm: dicendũ ꝙ in illa aucto ritate dat᷑ intelligi ſoꝛicatõem eẽ moꝛtale pctm.alit em nõ pateret᷑ penas etarnas. et in h dat᷑ intelligi ꝙ opus pietatis et miſcie motiuũ qddã eſt.vt impetret᷑ facilius venia patiẽti lubricũ carnis.et notat᷑ in h̊ excellẽtia ope ris pietatis et miſcðie reſpectu ieiunij ⁊ alioꝝ opeꝝ in qbo eſt exercitatio coꝛꝑis.¶ Si vᷣo obiciat᷑ ꝙ fornicatõ eſt mimꝰqdus pct᷑i carnalis.dðm ꝙ mũmus gdus dicit᷑ duplicit᷑. vel ᷣm hͥ ꝙ gqdus diſlinguũt᷑ ᷣm dꝛntias ꝑſo⸗ naꝝ cũ ꝗbus eſt coitus.et h̊ͥ mõ põt eẽ mimus qdus ꝓ⸗ ut dẽ ꝙ adulteriũ vincit foꝛnicatõem/vincit᷑ aũt ab ince⸗ ſtu. inceſtus aũt vincit᷑ a vicio qð eſt ð natura. ꝓut aũt minimꝰ gdus dẽ in genere pcti cũ minus hʒ defoꝛmita⸗ tis.ſᷣm h̊ primꝰ motus carnalis pct᷑i dẽ eẽ mimus gra⸗ dus vel delecłio citra conſenſum.ſuꝑioꝛis ꝑtis ratonis vere vel interpᷣtatiue.Si aũt obijciat᷑ q nulli fit iniuria in h̊ pcto.et ita nõ ẽ pcẽm moꝛtale.ſoluẽdũ eſt ꝑ interem ptõnem em deo cuius tẽplũ violat Fᷣm illð.j.cor.vi.neſci tis qꝛ mẽbra vꝛa templũ ſuſit ſpũſſcti.ſiquis aũt viola⸗ uerit templũ dei diſperdet eum deuns. embꝛü terciů EFErcio querit᷑ ſi foꝛnicatõ eſt moꝛtale pee⸗ catũ.vtꝝ ſit maius vel minꝰalijs peccatis Et videt᷑ ꝙ ſit minꝰ pctm. ꝑ h̊ qð dic aug: B in li.de adulterinis ↄiugijs:.adulterij ma⸗ lum vincit fornicatõem. vincit᷑ aut ab inceſtu. peſſimuʒ aũt eſt qð eſt ↄtra naturã.Et in eodẽ li.grauius peccat adulter ꝙᷓ; foꝛnicatoꝛ.ſed hos inceſtuoſi trãſcẽdũt.⸗ Cõ⸗ tra. põt aliquis cognoſcere ſus cã delectationis minꝰ oꝛ dinate tñ tebito mõ m naturã.̊ minꝰ eſt peccare ĩ ſua q peccare in nõ ſua:g̊ minꝰ eſt illud pctm carnis ꝙᷓ for⸗ nicatõis pctẽm.⸗.Ad idẽ aug.Taãtũ valet oꝛdinatõ crea toris ⁊ oꝛdo creature vt rebo ad vtendũ ↄceſſis.cũ modꝰ excedit᷑ longe fit tolerabilius ꝙᷓ in eis qᷓ ↄceſſa non ſunt vel vnus pel rarus exceſſus.h̊ exceſſus foꝛnicatõis ẽ ĩ il⸗ —ꝑ turã ẽ in ſna.ꝗᷓ minus petm eſt. ¶ Ad qð doᷣm.ꝙ minꝰ petm ẽ huius i ↄiugata ſua iᷓ in foꝛnicaria.d tn foꝛni⸗ catio eſſe minus pctm in gradibo pcti carnis.fit em com ꝑatio ad alia genera peccatoꝝ ᷣm dꝛñtias ꝑſonaꝝ. plꝰ em̃ petm eſt coire cũ aliena ipᷣm ↄiugatũ vel etiã cum nõ ſua qᷓ ſolutũ cũ ſoluta.·plus etiã eſt pctm cũ accect᷑ vir⸗ ginẽ qᷓ;ᷓ ad coꝛruptã alijs paribo.plus etiã cũ fit traſgreſ ſio voti in altera ꝑſonaꝝ ꝙᷓ; cũ nõ ẽ trãſgreſſio alijs ꝑibo. plus etiã qn eſt ↄtra vinculũ nature vel ↄtra ißam natu la qᷓ nõ ẽ eſſa.exceſſus aũt in kige debito mõ ſᷣm na rã. et ita patet ꝙ; patõe ad iſlas ſpẽs dẽ eſſe minꝰ perm ꝓcedũt due rõnes q̃ B ↄcludũt. neſtio. clxxv. De Onſequenter dicẽ dũ eſt de adulterio circa qð pᷣmo qrit᷑ vtrũ adulteriũ tm̃ ꝑpetret᷑ cum aliena. Scðo ſi peccat᷑ eti cũ ſua mortaliter. —– vtrũ m omem modũ debeat dici adul⸗ teriũ vel ſub alia ſpecie ↄtineri. ercõ de magnitudine iſtius pcti. Quarto de pena huius peccati. z prunũ br Dpmũ ſic videt᷑ ꝙ tm̃ ſit adulteriũ cũ alie na.adulteriũ em eſt ad alienũ thoꝝ acceſ⸗ ſus.ſicut ipᷣa intẽtõ noĩs determiat. cuz aliena tm̃ ꝑpetrat᷑ adulteriũ.⸗ Ite aug. iechus ẽ cũ relicta ſua aliena ↄcupiſcit᷑.¶ Itẽ leo papa adulteriũ ↄmittit᷑ cũ vel ꝓprie libidinis inſtinctu vł alie adul ne ↄſenſu cũ altero vel altera ↄtra pactũ ↄiugale ↄcubi⸗ tur: atq; infrangit᷑ fides q magnũ aĩ bomũ ẽ.4! Siliter yſið.ſuꝑ exo.adulteriũ facit:ꝗ pᷣter ſuã ad alteraʒ acce⸗ dit.ex ꝗbo colligit᷑ ↄiũgi cũ aliena adulteriũ eẽ ⁊ ecõuer ötra. hiero.nibil intereſt ex q̃ cãẽ honeſia ꝗs inſa niat:vñ ſextus pitagoricus adult inqꝗt eſt in ſuã vrorem ardẽtioꝛ amatoꝛ. Et iterũ nibil fediꝰ aũt ꝙᷓ vxoꝛẽ amare tanqᷓ; adulterã. adulteriũ põt committi nõ cũ aliena. l Itẽ aug· in li:de nuptijs ⁊ ↄcupiſcẽtijs.Si ambo non ſũt tales. audeo dicè: aut illa qdamõ ẽ mariti meretrix. aut ille adulter vxoꝛis.ᷓ adulteriũ ↄmitti põt ñ cogſcen E do alienã.¶ Ao qð dᷣm.ꝙ adulteriũ ꝓprie dẽ cũ ad ali enũ thoꝛũ fit acceſſus nibilominꝰtñ dẽ adulteriũ cũ ↄpiu gatꝰ vel ↄiugata ad ꝑſonã ſolutã acceditſextenſo aũt vo cabulo dz adulteriũ aliqn cũ ꝓpria vxore. hᷣ h̊ eſt Fm q̃n dã iuris interpᷣtatõem.dẽ em̃ adulteriũ cũ ita ardenter diligit vxorẽ ſuã vt ſi eſſet vxoꝛ alterius:nõ minꝰ carna⸗ liter ↄmiſceret ſe cũ ea.ſimilitudine adulterine libidis dẽ adulteriũ.nõ qꝛ pena adulterij ei debeat. ſm illuo qð dẽ. ꝙ adulteriũ ſcdᷣm locũ tenet in penis.et ꝑ hoc ſoluit᷑ illud qdð obiectũ eſt pꝛimo.¶¶ Ad ſcᷣm dicẽdũ.q illa au⸗ ctoꝛitas aug. in qᷓ dẽ ꝙ ille eſt adulter vxoꝛis. intelligit de illis ꝑſonis q̃ꝝ altera ſcʒ vir intendit extingueꝛe fetũ in ventre materno.⁊ reputat᷑ adulter:qꝛ dignꝰẽ pena cõ ſimili vel amplioꝛi qᷓ adulteris eſt determinata.ſacit em̃ ↄtra bonũ ꝓlis et ↄtra bonũ ſacramenti. WMiembꝛn ſecuauů Ecundo querit᷑ ſi etiã peccat᷑ cũ ſua mor⸗ taliter. vtrũ m om̃em moduʒ debeat dici agdulteriũ vel ſub alia ſpecie ↄtineri. Aſſi⸗ gnant᷑ aũt ꝗnq; modi. Primo cum cogno ſcit eam cauſa ſatiande libidinis ꝑ meretricias blandici as. Secũdo cũ preter naturalẽ modum.Tercio cũ etiã tꝑe ꝓhibito. Quarto cum loco ꝓhibito. Quinto cũ ac⸗ cedit ad p̃ᷣgnãtẽ vicinã partui: vel ad mẽſtruatã tꝑe mẽ⸗ tõis.cũ ſit foꝛnicatõ ſoluti cũ ſoluta Fuato vſu natali.ſi⸗ milit᷑ pt᷑ ĩtelligi de alijs ſpẽbo pct᷑i carnalis.ſicẽ de ſtupꝛo: vel inceſtu.reſtat ̊ ꝙ ſit adulteriũ.⸗ Itẽ minus videtur eẽ pctm cũ cã explende libidinis cognoſcit.q; cũ accedit pᷣter naturalẽ modũ:vel cũ accedit ad mulierẽ mẽſtrua⸗ tã vł vicinã ꝑtui vbi timet᷑ ꝑiculũ ꝓlis.Et dic hiero.tũc viri dñt abſtinere ab eis:qꝛ tũc ↄcipiũt᷑ mẽbris damna ti. ceci. leproſi. gibboſi et hmõi.ſi &ᷓ illud petm dẽ adulte⸗ riũ ꝓpt ſui enoꝛmitatẽ: młtofoꝛtiꝰ⁊ ſcdᷣm terciũ ⁊ ita de alijs. 4 Preterea. adulteriũ reputat᷑ cũ fit contra bonũ fidei ⁊ ↄtra bonũ ꝓlis.ſimiliter cum ſit ↄtra bonum ſa⸗ cramenti. ſed in omibo his fit ↄtra aliquod iſtoꝝ bono⸗ rũ:i in omibo bis reputatur adulterium. Contra. adul⸗ — ſtrui/ Et videt᷑ ꝙ ñ ſitfoꝛnicatõ ym modũ ſpaleʒ ſnnica orlgun i NOE“ th, gi zlef ſp — W ——— — —,- D SS= —— — — ⏑ — — ☛ * — — Mueſtio teriũ ſᷣm legem habebat penã determinatã:quã nõ babz q iſtis modis coit cũ vxoꝛe.̊ nõ reputat᷑ adulteriũ.4 IN aug.re adulterinis ↄiugijs. vſus naturalis ſi vltra mo⸗ dũ ꝓlabit᷑ in vxore eſt veniale.ex qͥ videt. ꝙ minꝰ petm ẽ alijs paribo illicite cognoſcẽ ſuã ꝙᷓ nõ ſuã.ſᷣ cognoſcẽ nõ ſuã q tñ ſoluta eſt minus pet̃m eſſi:q; cognoſcẽ alienaʒ: hmõi petm ſi nõ fit ↄtra naturã: minꝰ ẽ pctm adulterio/ videt᷑ em minꝰfornicatõe.ꝗ̊ hmõi pctm nõ eſt adulteriũ 4l Pꝛetea vbi ẽ adulteriũ ſcient in vtraq; ꝑſona ↄmitti⸗ tur pctm:in altera ꝑſona põt nõ eſſe ꝑctm vt videt᷑.qꝛ ñ intendit reddere niſi qð ſuũ eſi.̊ bmõi pctm nõ eſt adul teriũ. 6 d qð dõm.ꝙ peccare cũ ſua modis ſupᷣdictis nõ eſt peccare pct o adulterij. ¶ Ad obiectũ aũt in otra⸗ agtia ſapvj riũ dicendũ ẽ. ꝙ; nõ eſt adulteriũ licet alie ſpẽs ſupᷣdicte dumſa & *νρ remoueant. inſufficient em fit diuiſio ad ↄpᷣhẽdẽdũ oĩa Rt ait*, genera carnalis pcti. libido em ſpaliter dicta vel imũdi ia ſpecialiter dicta: illa genera ↄpᷣbedit q ſub pᷣdictis ſpebo nõ oↄtinẽt᷑.¶ Ad ſcoᷣm vo dom.· ꝙ; lʒ dicat᷑ pᷣma diſ⸗ iRiara ferẽtiaꝝ adulteriũ m quãd ſilitudinẽ. nõ tñ 'm alias dꝛñtias dicet᷑ adulteriũ.ſᷣm em̃ illã dꝛntiã dr adulteriũ qꝛ ſic ardet in illã ſicut eẽt adultera.(¶ Ad terciũ pᷣo dicc⸗ dũ.ꝙ nõ oĩbo modis ꝗbo fit ↄtra bonũ mr̃imonij indicã⸗ duʒz eſt adulteriũ.ſ̊ ꝓprie cũ fit ↄtra bonũ fidei.et ſᷣm G nõ oĩa pct̃a ꝗbo hõ cognoſcit indebite ſuaʒ ad rationem adulterij reducentur. . Exrcio qᷓrit᷑ de magnitudine huius peccati dr ei in epła clemẽtis.In oĩbo pctis adul teriũ ẽ guius.ſcõm nanq; ĩ penis obtinet muz petm poſt pctm apoſtaſie.dr em in illa auẽte.pᷣmũ locũ hñj illi ꝗ oberrãt a deo.qð ſi ẽ:erit maiꝰ pctm pec⸗ cato inceſtus ⁊ alijs pctis.¶ Contra augin li.de adulte rinis aiugijs, grauius ẽ petm adulterij ꝙᷓ foꝛnicatõis. ſᷣ bec pcta inceſius trãſcẽdit.q̊ nõẽ maximũ. ¶ Ad qð di cendũ.qꝙ adulteriũ cũ dr guius:hᷣ eſt er oſideratoe pene ſicut em̃ pctẽm pme tabule.qdð ẽ bereſis vel apoſtaſia pe⸗ nã hʒ ſibi termĩata.penã.ſ.moꝛtẽ. ſilit illuo pctm qð determinat in iuriã q̃ diſſoluit᷑ vnitas ſocietatis humãe in veteri lege: determiata bʒ penã. nibil em̃ ita exaſpat hoĩem ꝙᷓ iniuria in ſuã ꝑſona ꝓſe vel rõne illius ꝗ efici tur vna caro cũ ipᷣo.vñ ſic habet᷑ ĩ lege moy.vtrũq; pec⸗ catũ pena moꝛtis puniebat᷑:nihilominus tñ in quatita⸗ te pcti maius ẽ pctm inceſtꝰ:et eiꝰ qð ẽ ↄtra naturã: pec cato adulterij.et maior debet᷑ pena in futuro iſtis pct᷑is illis. ſicut patet ex iure canonico.¶ Obijcit etia ad H ꝓbter vᷣbũ yſi.ꝙ petm foꝛnicatõis ſit maximuʒ ſcelerii⸗ inter cetera vicia.dic em.viciũ foꝛnicatõis maximi ſcele ris eſt.qꝛ ꝑ carnis immðiciã templũ dei violat᷑.ſunt em quedã mulieres qᷓ ſicut aialia abſq; vlla diſcretõe inde⸗ ſinent libidini Fᷣuiũt.q̃s ego nec mutis pecudibo ↄꝑaue rim ex qͥ videt᷑ ꝙ foꝛnicatõ ſit maius pctm adulterio. Sszʒ ecõt᷑ habet᷑ ab aug.ꝙ adulterij malũ vincit foꝛni⸗ cqtõeʒ.ipᷣa etiã rõ ſuadet.qꝛ maius ẽ iniuriari deo ⁊ ꝓpi mo in vno genẽ pcti ꝙ; deo tm̃.ᷣ ĩ adulterio fit deo imiu⸗ ria 7 ꝓrimo.in foꝛnicatõe deo tm̃ in genẽ pcti carnis.g minus eſt petjm foꝛnicatõis qᷓ; adulterij. ¶ Ao qð dom ꝙ fornicatio accipit᷑ duplicit.vno mõ ᷣm ꝙ generaliter otinet pcta carnis.et h̊ mõ dĩ eẽ maximi ſceleris ꝓpt ma ioꝛe ꝓnitatẽ ↄcupie.et qꝛ nõ tm̃ violat᷑ tẽplũ dei ex parte cie. Alio mõ ſumit᷑ fornicatio ſpãliter ꝓut dimdit᷑ ↄtra adulteriũ.et ſᷣm hũc modũ maiꝰ ẽ pctẽm adulterij qᷓ for⸗ nicatõig.et ſic accipit᷑ ab auguſtino. Uembrum quartum Varto q̃rit᷑ de pena buius pcti. aſſignat᷑ aüt in vete.teſta.pena moꝛtis.ſic̃ ha betuꝛ rx. leuit. Si mechatꝰ fuerit aligs cũ vxo⸗ . re alterius ⁊ adulteriuʒ ꝑpetrauit: moꝛte moꝛiatur. videt᷑ &̊ fm legẽ q pena moꝛtis debeat᷑ ĩ lege *ναανπ locũ.Ex qͥ cidet᷑ ꝙ pctm adulterij ſit maxi tis circum (( clxvj. aũt videmus ꝙ furtũ punit᷑ pena pecuniaria. ſiẽ babet?᷑ xxij.exo.ecõtra videt᷑ furtũ mõ punit᷑ pena mortis ſi du cit᷑ in ↄſuetudinẽ.adulteriũ pᷣo nõ ita videmus puniri. Preterea ſicut habet᷑ ĩ canoneldic yſi:ꝙ ꝓ adulterio ⁊ hmõi pctis ſeptẽnis pnĩa iniũgit᷑ et accipit᷑ hoc ex ve⸗ teri teſtõ exemplo dauid ꝗ in adulterio dep̃hẽſus vnius hebdomade ieiuniũ ſatiſfactõis admiſſi ſceleris ðo legi tur obtuliſſe.̊ G idẽ legit᷑ de foꝛnicatõe et de alijs hmoi pctis. videt᷑ em̃ ꝙ par pena in equalibo peccatis debeat᷑ Ad qð ddm eſt ꝙ alit fuit in veteri teſtõ.et alit nũc 2 m legẽ ciuilẽ ſiue ſecłarẽ. In lege eĩ veteri iniuria ĩ ꝑęſo nãꝗ vel in aliaʒ q eſt q̃ſi eadẽ ꝑſona moꝛte mulctabatur. Iniuria do in rẽ:ꝑ penã bmõi puniebat᷑.ſic em erat pe⸗ na talionis.nũc aut pemm furti punit᷑ moꝛte.nõ ꝓpt in⸗ iuriã in ipᷣa re:ſ̊ ꝓpter cobertõem ꝓnitatis: ⁊ pacis cõ munis oↄſeruatõeʒ.adulteriũ etiã moꝛte puniret᷑ niſi eẽt excuſatõ oꝛiginalis ↄcupie ex vna ꝑte:⁊ deeſt excuſatio ex alia ꝑte.nõ vindicat᷑ tñ ſi adulter in ipo facto luatur. Ad ſcdᷣm vᷣo dðᷣm ꝙ licet pcta ſint inequalia. regłarit᷑ tñ ſeptẽnis pnĩa iniũgit᷑.nõ qꝛ maioꝛi pct̃o nõ debet᷑ ma ioꝛ pena.ſ̊ vt oñdat᷑ ñ ſᷣm q̃ntitatẽ ſinguloꝝ pcioꝝ ꝓpꝛi am poſſe in cã inſtitui priam.ſ̊ ꝓ hinõi maioꝛibo ſeptẽ⸗ nis iniũgit᷑. exẽplo marie ſoroꝛis moyſi.exẽplo et illo qͥ dr.ij.reg.vlti.ſeptẽ annis veniet tibi fames ĩ terra tua. ſignat᷑ at ꝓ moꝛtali pcto cui debet᷑ pena eterna hõ ĩ p⸗ ſenti vita vlem dʒ ſuſtinere afflictõem.ſi tũ crimia ſunt maioꝛa vel minora ᷣm genus pcti vel circũſtãtias ex ꝑ⸗ te ꝑſone vł actꝰmaioꝛ vel minor iniungit᷑ penitentia. ¶Queſtio.clxvj. de pecca iungum. Via iam dictuʒ eſt de adulterio ĩ qͥ delinquit᷑ ↄtra ↄiugiũ ſimpłradiũgendũ videt᷑ de pctis qᷓ fi⸗ unt ab ißis ↄiugibo.Sic aũt ſupᷣdictũ ẽ lures ſunt dꝛñtie ſᷣm defectũ diuerſaꝝ antiaruʒ. Aliqñ em̃ pꝛiuat᷑ finis debitus: ſicut accidit q coit ca ex ſaturande libidis. aliqñ vᷣo priuat᷑ modus:cũ fit pꝛeter naturalẽ modũ.aliqũ vo tpᷣs debitũ ſiẽ cũ fit ꝓhibitõ tꝑis vt in ſolẽnitate paſchali.aliqñ vo pᷣuat᷑ locus dbitꝰ:ſiẽ ĩ locis ſacris.aliqñ vo priuat᷑ cir⸗ cũſtãtia de bita er cũ q̃ ẽ ↄcubitꝰ:ſic cũ mẽſtruata vł cauſis. Scðo qn ſit moꝛtale petm et qn vemale.Cercio ſi peccat vna ꝑſona moꝛtalit᷑ vtrũ alia peccet ꝑſona red Quarto vtrũ in mr̃imonio poſi votũ ↄtinentie emiſſum ſꝑ peccet ꝑſona q̃ votũ emiſit petẽdo debitũ aut non. D pꝛimũ ſic dic grego. tũc ſolũ ↄiuges in 2 amixtione ſunt ſine culpa.cũ nõ explẽda li det᷑.qꝙ alia de cã ſi fit ocubitꝰ eſt peccatum Hoc etiã videt᷑ ꝑ ̊ qʒ addit dicẽs.Paulus cũ qͥſdaʒ in eccĩa ĩcõtinẽtes reſpicẽt.oceſſit minoꝛa vt maioꝛa de⸗ clinarẽt.dicẽs.ꝓpter foꝛnicatõeʒ vnnſqſq; ſnaʒ habeat dinis ſibinuicẽ copulant᷑.nõ tã ↄiuges q; foꝛnicarij vidẽ tur.Et dic hiero.ſic ñ oĩs ↄgregatio hereticoꝝ eccĩa vxpᷣi xp̃ᷣi pigit᷑ rite ↄiugiũ appellari põt.ſ̊ magis adulteriũ. Fm h̊ vr ꝙ cã ꝓlis ꝓcreade ſi fiat ↄiũctõ viri cũ ↄiuge ſo de debitũ ſi nõ exigisò redde.ꝓ ſetificatõe ꝑfecta deus ti⸗ bi ↄputabit.Et iterũ.quiſꝗs ↄpatiens infirmitati vxo⸗ diẽnouiſſimũ.¶ Itẽ.xxxii:q·ij.dr.ꝙ cã vitãde foꝛnica tõ nis põt ꝗs vxorẽ ſuã cognoſcè ſine pcto vbi dr.ſcða inſti vicina partui.¶ Primo & qrit᷑ qñ ſit pctm vel ex quibo dẽdo ei qð petit:cũ ſciat altera ꝑſona peccare moꝛtalit. Uembzuz peumnz bidine:p ꝓ ſuſcipiẽda ꝓle miſcent᷑.ex qͥ vi vxoꝛẽ.¶ Itẽ amb.ꝗ ñ cã ꝓcreãde ſobolis ſᷣ explẽde libi⸗ dici põt:ſic nõ oẽ mr̃imoniũ qͥ vxoꝛ viro ſuo ſᷣm pᷣcepta lũmõ nõ ſit pctm. ¶ Sʒ ecõtra hr̃ ꝑ ̊ qð d ab aug.red ris reddit ⁊ nõ exigit debitũ:qtũ ad h̊ ſecurus expectat tutio ↄiugij eſt ꝓpter illicitũ motum eliminãdum extra padiſum factum. vt infirmitag ꝓna in ruinã turpitudi ceſſitatibo ſeruit.ibi de dñio talis damnatur turpitudo nen nis honeſtate excipet oiugij. q dom eſt m aug. bic de pediſſequa talis boneſias verecundat᷑cũ & nõ re⸗ i c bono ↄiugij.cebent ſibi ↄugati nõſolũ ſexus ſui ↄmi⸗ gnat hmõi ↄcupia:erit nõ moꝛtale ſ̊ veniale ex his vide ſo . ſcẽdi fidẽ ꝓcreandoꝝ liberoꝝ cauſa qᷓ prima eſt bũani tur ꝙ motus inoꝛdinatus naturalis tñ:ſit venialis ĩ cõ bet generis ĩ iſta moꝛtalitate ſocietas. verũetiam infirmita iugibo ſᷣm quãcunq; fiat dꝛñtiam.maxime cũ nõ fiat ex⸗ rid⸗ tis inuicẽ excipiẽde ad illicitos ↄcubitꝰeuitãdos mutuã ceptõ.motus & ꝗẽ inoꝛdinatus qtũ ad finẽ ⁊ modũ quẽ giia damõ ſeruitutez. Scom h̊ᷣ eſt ̊ dõᷣm.ꝙ tribo re cauſis daʒ ⁊ locũ et tpᷣs et Dona o9lugalneri enala Es 5 cii⸗ it ↄuenient ↄcubitus ↄiugalis.vel cã ꝓlis ꝓcreãde· vel tra ex ꝑte finis obijcit᷑ ꝑ h qð dic hiero. Ardentioꝛ ama ce⸗ cã debiti reddẽdi.vel cã vitande foꝛnicatõis.⸗. Ad obm toꝛ vxoꝛis ſue adulter eſt.adulteriũ aũt vere vel interpᷣ⸗ no⸗ ⸗ auuüt dom eſt. ꝙ illud vͤ̈bũ greg. qͥ dz. tũc ſolũ ↄiuges ĩ ad⸗ tatiue ẽ moꝛtale pctm.¶:. Itẽ aug.de bono ↄiugali.ſi am “ mirtione ſunt ſine culpa:intelligendũ eſt ꝙ talis admi⸗ bo tali ↄcupia ſubigunt᷑:rẽ faciũt nõ plane nuptiaꝝ.ex tun xtio cã ꝓlis ꝓcreande potuit eſſe ſine culpa. hᷣ eſt cũ nul q̊ videt᷑ ꝙ ſit moꝛtale pctm. cũ ambo ſint ſubiecti ↄcupiĩe ſm la fuit culpa.ſic em ↄſtitutũ fuit ↄiugiũ.ſᷣ nunc ſi fit alia nec excuſent᷑ ꝑ bonũ nuptiaꝝ. ¶ Itẽ inoꝛdinatus motus dete nl x cauſa:nõ eſt ſine culpa oꝛiginali pᷣcedẽte: licet ſit ſine qᷓtũ ad circũſtantiã tꝑis videt᷑ eẽ moꝛtale pctm. dic em̃ Oß ns Ar hi⸗ culpa actuali.Ael aliter põt notari excluſio vt dicat᷑ tũc hiero:quicũq; vxori debitũ reddit vacare nõ põt oꝛatöi. i ſr i admixtio cã ꝓlis ꝓcreãde ſolũ ſine culpa fieri:cũ nõ ad/⸗ nec de carnibo agni comedere.⁊ poſt ſubiungit. eo tꝑe q̊ 2— ſv wiA miſcet᷑ ð libidinis motu.Ad ſcdᷣm vᷣo dom Fᷣm illð qð carnes agni manducaturi ſumus:vacare a carnalibus v ki dicit greg. de ↄceſſione mioꝝ ad vitatõnẽ maioꝝ.põt in⸗ oꝑibo æbemns.ex qͥ accipit᷑ ꝙ ↄcubitus carnalis ĩ ↄiuge a telligi de illo cognoſcit ↄiugẽ ꝓ explenda libidine.tali indignũ reddit reſpectu ꝑceptõis euchariſtie.ſᷣ indignũ ſf Mß. S ſid em ꝑmittit nmno eſt ad vitandũ maius pctm. ſ. foꝛni⸗ nõ facit niſi moꝛtale pctm. illicitꝰↄcubitꝰĩ ↄiuge ẽ moꝛ cta catõem et pᷣm ̊ ↄceſſio dꝛ ꝑmiſſio.Si vo ↄceſſio accipit tale pctẽm.¶. Itẽ aug.in qõnibo vete.⁊ no.te.xpᷣiano cõ⸗ ter⸗ aliter tũc diceret᷑ ꝙ ↄceſſit actũ ↄiugalẽ.i.ↄceſſum oñdit uenire cũ ſua vroꝛe aliqn licet aliqñ ñ lʒ ppt᷑ ꝓceſſionis fer ꝓter vitandã foꝛnicatõem.nõ qꝛ actus ↄiugalis ſit mi⸗ eĩ dies ⁊ ieiunioꝝ aliqn ñ lʒ ↄuenire:qꝛ a licitis et᷑ abſti co nus ꝑctm h̊ qꝛ ↄtingit fieri cũ minori pcto. Ad terciũ di nendũ eſt ad tp̃s:vt facilius impetri poſſit qdð poſtulat᷑. 0 cendũ ꝙ dicit ambꝛo.ꝙ ꝗ ſolũ explẽde libidinis cã copu vñ apls.ex ↄſenſu abſtinẽdũ ẽ ad tpᷣs vt vacetis oꝛatõni. x lant᷑ foꝛnican vident᷑.põt ſic exponi de pꝛimo ↄſenſu qui ex qͥ habet᷑ ꝙ ↄcubitus ↄiugũ tꝑe orõnis eſt illicitꝰ a ita 4 em̃ adinuicẽ ↄſentiũt nõ affectu mr̃imoĩali ſ̊ affectu for moꝛtale pctm. Itẽ aug.de bono ↄiugali.h̊ ſᷣm veniã coõo 9 nicario nõ ſunt dicẽdi ↄiuges ̊ magis foꝛnicarij.ſi ᷣo ð· cedit᷑ cuius delectu nõ hnt hortatrices nuptias.̊ depca on iam copulatis intelligit᷑ opoꝛtet tũc referre ad ipᷣm mo⸗ trices. dei miſcdᷣiam nõ a ſe auertãt. vel nõ abſti a . eerent d tũ vt motus ille referat᷑ ad libidinẽ priuſq; ad ↄiugium. gꝗqbuſdam diebus vt oratõibo vacẽt.⁊ ꝑ abſtinetiã ſicut ꝑ ⸗ r dicit em aug:ad h̊ nuptie ſunt vt illa ↄcupia redacta ad leiuniũ ſuas pꝛeces conuincent.vel immutando natu⸗ ſ b legittimũ vinculũ nõ defoꝛmis ⁊ diſſoluta fluitaret hñs turalem vſuʒ in eũ ꝗ eſt ↄtra naturã.ex qͥ accipit᷑ q auer D . cæ ſeipᷣa irrefrenabilẽ infirmitatẽ de nuptijs aũt indiſſo⸗ tit᷑ miſcvia dci cũ nõ abſtinẽt tꝑe oꝛationis ↄiuges a cõ lubilẽ fidei ſocietatẽ de ip̃a ꝓgreſſum immoderate coe⸗ cubitu inordinato et ita eſt moꝛtale peccatũ.⸗ Hoc etiã undi de nuptijs modũ caſte ꝓcresdiꝑ qð oñdit᷑ ꝙ motꝰ apparet ex diſiũctione ꝑ hoc quod ſequit᷑ de immutatõe explende libidinis plꝰ ad ↄcupiam ptinet ex qua eſt foꝛ⸗ naturalis vſus in eũ qui eſt ↄtra naturã qð damnabile mcatio ꝙ ptineat ad ↄiugiũ. Ad quartũ dðm.ꝙ illud ᷣ eſt in ↄiuge.¶ Siliter oſtenditur de circũſtantia loci in⸗ bũ hiero.vbi dẽ ꝙ nõ rite ↄiugiũ dici põt ſ̊ magis adulte debiti.ꝗ em̃ ↄcumbit in eccleſia:ſacrũ locũ violat.viola riũ intelligit᷑ de illa ↄiũctõe ↄiugis cũ ↄiuge.q dẽꝛ ꝙ oĩs tio aũt ſacri loci eſt moꝛtale pctm. g̊ hmõti cocubitus eſt 14 ardentioꝛ amator ↄiugis ſue adulter eſt.? intelligit᷑ illo moꝛtale pctẽm. Itẽ ex niceno ↄcilio habet᷑ vbi dicit᷑.ec⸗ i mõ qͥ ſupra dictũ eſt nõ ꝙ ſit ſimpliciter adulteriũ ſᷣ ſᷣm cleſijs ſemel deo ↄſecratis nõ debet iterũ ↄſecratõ adhi⸗ M quandam reputatõem. òèG beri:niſi ab igne exuſte ant ſanguinis effuſione aut ſemi embꝛũ ſe cun duũ Fa ne cuiuſdã pollute fuerint.ſi ̊ pollutio fit ꝑ ↄcubituʒ li d EE! Po l, w vlr- bidinoſuzʒ:ↄiuges qui concumbunt peccant moꝛtaliter. m undo q̃rit᷑ qʒ; ſit peccatuʒ moꝛtale ⁊ qñũ 4l Sʒ poteſt obijci qtũ ad ↄditõʒ ꝑſone.vt ſi vicina fue⸗ ſa veniale.⁊ videt᷑ ꝙ ſit veniale cũ peccãt diu rit partui mulier vel ſi fnerit menſtruata. De primo did ſ̃ ges in ↄiugio ſaluato vſu naturali ( cũ em cit ambꝛo.ſuꝑ epłam ad coꝝ. Ipᷣa ratio ↄceptus et par⸗ bo⸗ vlſus eſt ↄtra naturã eſt moꝛtale. Vñ aug. tus iuxta legẽ ceſſare vſum carnalem his debere tꝑibo de de bono ↄiugali.Ille ↄcubitus ꝗq ẽ ↄtra naturã execrabi mõſtrat.¶ Preterea.illo tꝑe imminet ꝑiculũ partus.cũ M ter fit in meretrice ſ̊ execrabilius ĩ ↄiuge dẽ em̃.j.coꝛ. hoc fit ↄtra bonuʒz pꝛolis:erit ↄtra matrimoniiũ.et ita N vij. Reuertimiĩ in idipᷣm ne temptet vos ſatbanas ꝓpter erit moꝛtale pctm.4. SOtẽ hiero.pᷣcipit᷑ vt viri nõ ſolũ in incõtinẽtiã vr̃aʒ.h̊ ant dico ᷣm indulgẽtiã nõ ſᷣm ĩperiũ alienis ſ̊ in ſuis vxoꝛibo modũ ⁊ tꝑa ſeruẽt.vñ tpᷣus eſt H”MUD et dic aug. ĩ li.de bono ↄiugali.quis ambigat abſurdiſſi amplexandi ⁊ tpᷣs longe fieri ab amplexibo.Ex qͥ bhabe⸗ me dici nõ eos peccaſſe ꝗbo venia dat᷑ pſ̃ illũ ↄcubiũ ſᷣm tur ꝙ tempus quo mulier vicina eſt partui ſi eaʒ cogno 4 veniã ↄcedit ꝗ fit ꝑ incõtinẽtiã:nõ cã ꝓcreãdi.ex qͥ accipi ſcit peccat moꝛtaliter faciendo ↄtra p̃ceptũ.¶ Similit᷑ KHU tur ꝙ inoꝛdinatus ↄcubitus ĩ ↄiugibo ſit veniale pc᷑m. oſtenditur de menſtruata.dicit᷑ em̃.xviij.ezech.ſi ad mu⸗ eunl Itẽ ĩ eodẽ li.ↄcubitus ꝗ vltra nccitatẽ generandi pro⸗ lierẽ menſtruatã nõ acceſſerit ⁊c.et ↄputat inter opa iu⸗ 61, 1 gredit᷑:iã nõ rõni ſ̊ libidini obſequit᷑ ꝗ aũt libidini ob⸗ ſticie.et dicit᷑ in glo.ſi quis acceſſerit: dicunt᷑ ↄcepti fetꝰ Dü quit᷑ ſaluato vſu nature in ↄiugibus eſt veniale.Dic em̃ 1 ruptõne naſcunt᷑.¶ Similiter dẽ.xvii.leuit. Ad mulie⸗ eE. e erem que patit᷑ menſtrnũ ne accedas.Et dicit aug . cum e 1n hoc ſupius ſufficienter ꝓhibuiſſet:bic repetit foꝛte.ne ĩ . N. ſuꝑioꝛibo videret᷑ figurate accipiendũ vbi talia phiben ſ ferd tur.et ſubditur. In bac re nõ natura damnat᷑ h̊ ocipien⸗ de ꝓli noxiũ ꝓbibetur.cũ ſit ꝓhibitio:faciens ↄtra h moꝛtalit᷑ peccat.¶ Item in.xx.leuit.qui coierit cũ mulie aug.ĩ eodẽ. Ille vſus naturalis q ꝓl abit᷑ vltra pacta na turalia nuptialia.i.vltra ꝓpagandi ncc̃itatem:venialis eſt in vxoꝛe in meretrice damnabilis. Itẽ aug.in eodẽ Si turpe eſt libidinoſe vti velle marito:honeſtũ tn ẽ nol le miſceri niſi marito.ex qͥ accipit᷑ ꝙ motus libidis excu ſabilis pt ↄiugiũ.̊ venialis. Itẽ ĩ li.de nuptijs ⁊ 9⸗ cupĩa.aliud eſt nõ ↄcubẽ niſi ſola volũtate generadi qð leuit nõ hʒ culpã. aliud carnis ↄcũbẽdo appetere voluptatem re in fluxu menſiruo ⁊ reuelauerit turpitudinẽ eius ißa hᷣnõ pᷣter ↄiugẽ qð venialẽ hʒ culpã. motus naturalis q; apparuerit fontem ſanguinis ſui:interficientur ambo in diugibo ẽ venialis cũ ẽ inordinatus.! Itẽ i eodẽmhu⸗ ſed huiuſmodi pena in lege indicat moꝛtale peccatuzʒ:ꝭ ius plage quidã pꝛuritus ĩ adulterioꝝ 2 fornicatõnum eſt pct᷑m moꝛtale.⸗ Oð etiã videt᷑ ꝑ hoc qð dic eſicius. ⁊ q̃rũlibet ſiupꝛoꝝ feditatibo regnat.in ↄnubioꝝ vo n⸗e⸗ ſſuper illud.xv.leuitici. Mulier que redeunte viciũ ſeminis ↄtrahere:vt lepꝛoſi et elefantici ex hac coꝛ: Eleykan⸗ , Ger — —.- ̃ᷓũ———N, ſuper illud.xv. leuitici. Mulier que redeunte menſe 7c. — — — — — — — vioenteh e ¶ Nueſtio neceſſario vtriſq; interna ↄtinẽtia indicit᷑. tꝑe illo ab ſtinere dʒ vir a cognoſcẽdo mulierẽ mẽſtruatã. Icem ſuꝑ illud.xviij.leui.de ſemie tuo nõ dabis ⁊c.glo.pbi⸗ bet᷑ mẽſtruata et vxoꝛ ꝓximi qꝛ in tali cõmirtoe adulte riũ ẽ nõ ↄiugiũ.¶ Ao qð ddðᷣm.ꝙ aliqñ ẽ veniale petm aliqn moꝛtale ĩ cocubitu inoꝛdinato viri cũ mliere ſen cõiuge.ſi eĩ illa delectatio ſit ſub deo veniale pctm ẽ. excuſat᷑ em ꝓpter ſacramẽtũ cõiugij.vñ aug. in li. ve bo noↄiugali.Si magis in ſua ↄiunctõe diligũt qð bone ſium ec quod inboneſtum eſt. io eſt quod eſt nuptia⸗ rum ꝗꝙᷓ quod non eſt nuptiaꝛuʒ hoc autore apoſtolo eis Fm veniam ↄcedit᷑. Si vᷣo equiꝑet᷑ vel pferat᷑ ðo eſt moꝛ tale pctm.¶ Qð ꝗᷓ pꝛimo obijcit᷑ ꝙ vniuerſaliter ſit ve⸗ niale peccatũ.dom ẽ ꝙ nõ.niſi veniale large accipiat᷑ ñ tm ꝓ eo qð ẽ in genere veniale:ſed ꝓ eo qð eſt veniabile — ſiẽ dr̃ de illo peccato qð ẽ ex infirmitate,ꝙ ipᷣm ẽ nenia getmcale le ſiue remiſſibile. qꝛ babet aliquã cãm illicitã pt quã in ꝑte excuſat᷑ licet ſit in genẽ moꝛtale.⁊ G̊ pʒ ſi recte at tẽdant᷑ intentões illaꝝ auctoꝛitatũ.¶ Ad ea vo q obie⸗ cta ſunt ex altera ꝑte.dm ẽ de illa aucte hiero.ꝙ adul ter dr ardentioꝛ amatoꝛ vxoꝛis ſue. hoc intelligit᷑ ſi ita feruet in vxoꝛẽ ſuã.q etiã ſi nõ eẽt ſua nibilominꝰvellet coire cũ ea.nihil em fedius ẽ qᷓ; amare vxoꝛẽ ſuã tanqᷓ adulterã.¶. Ao ſecũdũ ᷣo dðm.ꝙ licet ambo ſubijciant᷑ ↄcupiſcẽtie:nõ tñ opoꝛtet ꝙ ſit moꝛtale petm ſic ipe ex⸗ ponit.qꝛ magis diligere pñt qð honeſtũ ẽ q; inboneſtũ. — rẽ aũt facẽ nõ nuptiaꝝ dicũtur ꝓpter motũ libidinis.ꝗ ANR*πνM Q é ad infirmitatẽ ↄcupiſcẽtie ꝑtinet.nõ ad bonũ nuptiaꝝ. rI MNo terciũ vo doᷣm ꝙ iſtuo qð dr̃ de abſtinẽtia 2 pce⸗ „ —A V l . L1 .— 6 Peag ptõe ſacramẽti eukariſtie tꝑe ocubitꝰ carnalis: attẽdit᷑ . ⁊ rõe peccati et rõe imũdicie.lʒ em hmõi actꝰinoꝛdina⸗ tus ĩ ↄiugibo m ſe eẽt venialis:tñ ꝓpter reuerentiã ſa⸗ cramẽti exhibẽ ſe dʒ bõ mũdũ ſpũaliter ⁊ a pctẽo ⁊ a ſe⸗ quela peccati quãtũ in ipo ẽ ꝓpter reuerẽtiã ſacramẽti. hoc aũt intelligit᷑ e petẽte.de reddẽte vᷣo tebituʒ infra dicet᷑.petẽs em̃ illo tꝑe peccat:bᷣ reddẽs põt nõ peccaꝛe ſi reddit qð alienũ ẽ et cũ anxietate animi ꝓpter id qð ẽ ibi de moꝛbo ↄcupiſcẽtie.¶ Ad quartũ dᷣm.ꝙ illð qð diẽ aug.ꝙ aliqũñ n licet ↄuenire cũ vxoꝛe vt tꝑe ieiumio rũ vel ꝓceſſionis.dõm ẽ ꝙ nõ licẽ d multipliciter vłqꝛ oĩno ꝓhibitũ ẽ:vel qꝛ nõ expedit ſibi vel alij.⁊ ̊ mõ põt dici nõ licere.Vñ dic aug.nõ expedit qð licitũ ẽ qn ꝑ⸗ mittit᷑ quidẽ.ſᷣ̊ vſus ipius ptatis aſfert impedimentũ ſalutis.vel aliqñ or̃ licitũ.qꝛ ad vitatõem deterioꝛis.ſ. foꝛnicatõis vel adulterij ꝑmittit᷑.¶ Ad quĩtum dõm.q; boc intelligit᷑ de illo ꝗ nulla neceſſitate ductꝰ cã ſatian⸗ de libidinis tꝑe debito oꝛõi:petit incòſtãteꝛ carnalẽ co pulam nõ cã ꝓcreatõis.talis em̃ peccat moꝛtaliter. Et dr̃ de tꝑe oꝛõis ſolẽniter ſtatuto ab eccłia.aliteꝛ aũt eẽt ſi petẽt cãaʒ vitãde foꝛnicatõis ĩ ſe vł ĩ alia ꝑſona.⸗. Ad illð pᷣo qð obijcit᷑ de loco ſacro dõᷣm ẽ.ꝙ ſi locꝰↄſecratꝰ ẽ ꝓpter ↄtemptũ ſacr̃i peccat moꝛtaliter neq; tãta ẽ ne⸗ ceſſitas quin poſſit cognoſcẽ ĩ alio loco.iQec ẽ ſile de tẽ poꝛe oꝛõis quocũq;.¶ Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ de eccłijs k pal. oſecratis ſi ſint pollute ⁊c. Dicẽdũ ꝙ ꝓprie dr pollutio polluit᷑ ꝑ coitũ cũ vxoꝛe ꝓpt᷑ quã debeat ſieri recõſecra⸗ lmit loem tio. in ꝙ dic quidã. Scoᷣm alios aũt ĩ ꝗbuſdaʒ cauſis 4 lee⸗ dʒ fieri iterata ↄſecranio.ſi pᷣo fuerit adulteriuʒ dʒ fieri 4E&H65: recõciliatio: recõciliare aũt põt dioceſanus eps vł ꝑſe vel ꝑ alin.i Ao illð vᷣo qð obijcit᷑ de petẽte ↄcubituʒ a muliere vicina ꝑtui.dom ẽ ꝙ ſi pᷣſumit᷑ vehemẽteꝛ de ꝑi culo partus peccat moꝛtaliter. ſi vo fit cã vitãde foꝛni⸗ catõis.eo ꝙ in ꝑte ꝓgredit᷑ ſm motũ libidis peccat ve⸗ nialiter. Aug.de bono ↄiugali.ſunt viri vſq; adeo incõ⸗ tinẽtes.vt ↄiugibo nec grauibo parcant.quicquid ergo inter ſe aiugati immodeſtũ.inuerecũdũ.ſoꝛdidũ gerut: viciũ ẽ hoim nõ culpa nuptiaꝝ./ Ad illu d vᷣo qð dicit hiero.dðm ꝙ hoc intelligi᷑ ppter ↄditões ꝑtus.loqꝗtur em̃ in illo caſu vbi talis ẽ ↄditio mulieris cũ qua ſię co eat eo tꝑe põt eẽ ꝑiculũ ꝑtus.q Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ ð . illo mõ qͥ polluit ꝑ adulteriũ vel foꝛnicatõeʒ.nõ aũt cũ ſ3 1 95 —w . α 2. clxvj. mẽſtruata.dm ẽ.qꝙ cã ↄcubitus põt aggꝛauare factum vel minueꝛe.ſi em̃ cauſa vitãde foꝛnicatõis fiat:diminu itur quãtias pcti.ſi vᷣo libido ſatiãda cuʒ negligẽtia ꝑi⸗ culi ĩ ꝓle.aggrauat᷑ in hoc pctm vt ſit moꝛtale.⁊ ſic in⸗ telligi põt illa ꝓhibitio.iec ẽ oĩno ſilłe de mẽſtruata ⁊ lepꝛoſa.qꝛ mẽſtruata ſm tpᷣs patit᷑ mẽſuuʒ lepꝛoſa vᷣo ſimpłr detmiĩat᷑ et iõ ↄueniẽtiꝰ põt a mẽſtruata abſtinẽ q a lepꝛoſa.qꝛ nõ ſᷣm om̃e tpᷣs põt eẽ ↄtinẽtia ĩ quibuſ⸗ dã pſonis.q¶ Ao illud vᷣo qð obijcit᷑ ð pena moꝛtis que infligebat᷑ coeũti tꝑe mẽſtruo cũ muliere.dðm ẽ ꝙ alia attẽdit᷑ cõditio in.xv.leui.et.xviij.⁊.xx.In.xv.em̃ leui. legit᷑ de illo ꝗ cognoſcit mẽſtruatã ignoꝛater.poterat eĩ talis ꝑ ſacrificiũ expiari vel ꝑ lotionẽ veſtimentoꝝ.In xviij.aũt intelligit᷑ de ſcienter accedẽte vbi fit ꝓhibitio ꝓpter ꝑiculũ ꝑtus.In.xx.aũt vbi loꝗtur de pena moꝛ⸗ tis loquit᷑ de cognoſcẽte mẽſtruatã ⁊ pctm ſuũ publicã te. Vñ dr ibi.⁊ reuelauerit turpitudinẽ eiꝰ.⁊ ſilłr intel⸗ ligit᷑ de muliere.Vñ dr ibi. Ipaq; appaꝛuerit fontẽ ſan guinis ſui.q Ad illð vᷣo qð vltĩio obijcit᷑ ꝙ adulteꝛiũ eſt in tali cõmixtõe.dom ẽ ꝙ hoc ẽ ꝑ interpᷣtatõem.qui em̃ cã exſaturãde libidis coit cũ mẽſtruata.ad modũ adul⸗ teri q̃rit voluptatẽ ĩ ea cũ incõſideratõe ꝑiculi. vñ q̃ſi ꝓ adulterio reputat᷑.nõ em̃ bonũ ↄiugij ibi conſiderat. cũ hocipᷣm pꝛicipaliter moueat. — ilembrumterciu Ercio querit᷑ ſi peccat vna ꝑſona moꝛtali ter.vtrum alia ꝑſona peccat reddendo ei qð petit:cũ ſciat altera ꝑſonã peccaẽ moꝛ taliter in pᷣdictis caſibo.Oð videt᷑ ꝑ ſiłe. ſi em̃ aligꝗs eẽt furioſus et aliquis redderet gladiuʒ eiqͥ ſe interficẽt ſcienter peccaret moꝛtaliter.a ſimili cũ ſci⸗ at vxoꝛ virũ ſuũ peccare.ſi reddat ei debitũ peccat moꝛ taliter.ſi ̊tꝑe nõ debito ſiue loco et ita de alijs circum ſtantijs ↄſentiat illi.peccat moꝛtaliter.¶ Itẽ vidr qtuʒ ad illũ caſum vbi peccare vult pᷣter naturã. dicit aug.ĩ li.de bono ↄiugali.cũ vir mẽbro mulieꝛis nõ ad hoc cõ ceſſo vti voluerit:turpioꝛ eſt vxoꝛ ſi in ſe q̃i in alia fieri ꝑmiſerit.nõ & reddẽdum ẽ debitũ carnis vbi aligs ↄiꝛa naturã petit.¶¶ Itẽ quo ad circũſtãtiã tꝑis arguit᷑ ꝙ nõ ẽ reddendũ debitũ.qꝛ redditio de biti tꝑe oꝛõis videtur ſubtrahere ꝑceptõem eukariſtie.ſic ſupꝛa expꝛimit᷑ ĩ au ctoꝛitate hiero.quicũq; vxoꝛi debitũ reddit:ð carnibus agni nõ põt ↄmedere.ex quo videt᷑ ꝙ nõ tm̃ peccat vna ꝑ ona petendo debitũ ſed Atera ꝑſona reddendo. dico aũt illud debitũ de quo dicit aplłus.vir non habet pote ſtatẽ coꝛpoꝛis ſui ſ̊ mnulier.ſimiliter młier nõ habet po⸗ teſtatẽ coꝛꝑis ſui ſ̊ vir.q.¶ Item dicit greg.cuʒ voluptas dñatur in oꝑe cõmixtõis.habent cõiuges ð cõmixtõne ſua ꝙ deſleant.ſᷣ deflere nõ ẽ niſi peccatũ.ergo ꝑſona qᷓ Ppter reddit debitũ debet deflere peccatũ.ergo peccat redden do. Cõtrariũ videtur rõe circũſtantie loci per hoc qð dicit aug.in li.de adulteꝛinis ↄiugijs.nec ad tempus vt vacent oꝛõi niſi ex cõſenſu volueritcõiuges carnali in⸗ uicẽ debito fraudari debent.ſi ergo mulier petat in ec⸗ cleſia debitum:non eſt fraudenda cum non conſentiat in oꝛatione.¶ Similiter videtur quando mlier vicina eſt partui vel tꝑe menſtruoꝛum. põt em̃ mulier magis pᷣſumere de ꝑiculo partus quem babet in ventre qᷓ ipſe vir.ſi dᷣo eſt cõtra bonũ ꝓlis.nõ tenetur reddeꝛe.ꝑiculũ em̃ homicidij eẽt.peccat ergo moꝛtaliter ſi ſic pꝛeſumat conſentiendo in copulam carnalem. ¶ Cõtra nõ videt᷑ peccare moꝛtaliter quod videtur per ſumile.ſt em̃ aliꝗs – 4 widet . ,„ . . .— — — 1 7 ◻— * tenetur alicui indebito carnis.ergo reddere debitũ nõ ſalaqus 5 e ſeb⸗ Do Alad Zarſile eſt peccare moꝛtaliter.¶ IAtem dicit aug. de bono cõiu. reddere debitũ piugale nullius eſt criminis. exigere at vltra generandi neceſſitatem culpe eſt venialis. foꝛnica ri d vel mechari puniendi criminis.ex quo accipitur ꝙ reddgere debitum non eſt pctm moꝛtale.¶ Itez aug . ſi vir cõtinere voluiſſet ⁊ tu noluiſſes:tibi reddẽ debitũ co geret᷑.⁊ illi deꝰiputaret ↄtinẽtiam ſů̊ non ſue ſed tue ce⸗ ceret infirmitati ne in adulteriũ cadeꝛes.ex qͥ accipituꝛ ꝙ altera ꝑſonarũ nõ peccat reddẽdo debituʒ. ad paria em̃ iudicantur in hac ꝑte vir et vxoꝛ.¶ Ad qð dðm.q/ aliud ẽ de illo qui tradit gladiũ furioſõ quẽ penes ipᷣm tepoſuit.⁊ de muliere qᷓ reddit debitũ carnis viro vo- leti foꝛnicari vel adulterari.illa eĩ reddit ad vitatõem maioꝛis piculi.maius em̃ ꝑiculũ ẽ adulterari ꝗᷓ; pecca? ĩ cognoſcẽdo ſuã libidinoſe.ꝗ vᷣo tradit gladiuʒ furioſo occaſionẽ dat ꝑiculi manifeſtã.nõ ꝓpter declinatõʒ ma ioꝛis ꝑiculi.q AUd ſecũdũ dom.qꝙ ĩ peccato ↄtra naturà nullatenꝰoſentire dʒ mulier viro ſicẽ habet᷑ ex pᷣdictis. 2 ſi cõſentit peccat moꝛtaliter ſic em̃ comiſceri nõ ẽ red dere debitũ. ¶ Ad aliud dom.q; tpᷣus oꝛõis vr duplicit vel tpᷣus maioꝛũ ſolennitatũ qð cõſtitutũ ẽ ad oꝛadum 2 vacandũ diuinis.vel qdð volũtarie eligit᷑.ſi pᷣmo modo honeſtũ ẽ nõ ꝗꝓpter ſuũ pctẽm ſ̊ ꝓpter immũdiciã abſltinę ob reuerẽtiã ſacr̃i.ſi tũ cũ anxietate ⁊ fletu de bitũ red⸗ dat.põt ſacrã cõmunionẽ acciꝑe niſi aliud obſtiterit ſi cut dic greg. Si vᷣo fuit tpᷣs volũtariũ oꝛõis.nõ ẽ eligẽ⸗ dũ niſi ex cõſenſu.ita ꝙ debitũ ſubtrahatur yᷣm ꝙ dicit apls. Molite fraudare inuicẽ. niſi foꝛte ex ↄſenſu ad tẽ⸗ “ llcunitne ſonpker pus oꝛõis vacetis.Et dic expoſitoꝛ.ꝗ ſubtrahit debitũ cũ deberet fraudẽ facit ei cui debet᷑.quãtomagis in illo cebito qð deus inſtituit.¶ AVd quartuʒ dõom.q auẽtas greg.intelligit᷑ de ↄiugibo vbi ẽ cõmixtio libidinoſa.ibi em̃ vtraq; ꝑſona vel altera ſuũ pctm deflere debet.ſi ᷣo vna pſona peccet et altera nõ peccet.illa q̃ nõ peccat nõ tenet᷑ deflere niſi ꝓut poꝛtat onꝰalterius.¶ AUd quintũ dðm.ꝙ ſi vir vel mulier petit debitũ carnis ĩ loco ſacro nõ tenet᷑ reddẽ:cũ als ſit opoꝛtunitas defacili.Qec va⸗ let argumẽtũ.ſ.ꝙ ſi nõ ẽ fraudãda niſi ex cõmuni ↄſen⸗ ſu ̊ ñ ẽ fraudẽda ĩ loco ſacro.¶ Ad ſextũ dom.ꝙ ſi ſim pliciter pᷣſumit vel ꝓbabiliter de ꝑiculo ꝑtus non tenet᷑ reddẽ.ſi pᷣo nõ pᷣſumit᷑:tenet᷑.licet cognoſcat ipᷣaʒ pecca re.tñ cũ doloꝛe et anxietate.nec dr oſentire peccato illiꝰ bů ↄſentire ei qͥ ad hoc ꝙ petit quod ſuũ eſt:⁊ tali inten tione ne peius fiat. Membrum quartũ Warto querit᷑ angit podotum ↄtinẽtie emiſſuʒ ꝑſona peccet ſꝑ q̃ votum emiſit petendo vel reddendo debituʒ aut nõ.Et videt᷑ ꝙ ſemꝑ peccet.qꝛ facit ↄ vo⸗ u. vouit eĩ ↄtinẽtiazʒ.cũ & ĩ qlibet copula carnali agat votũ.nec videt᷑ debitũ eẽ exigẽdũ nec reddendũ.⸗.Cõ tra.votũ ſimpłr emiſſum cõtinẽtie impedit ↄtrabẽduʒ F nõ dirimit ↄtractũ.manet q̊ mrimoniũ. manẽte mr̃i⸗ monio ⁊ copula carnali ſublecuta tenet᷑ reddẽ debiiuʒ nullus aũt tenet᷑ ad ↄtraria:ᷓ nõ peccat reddẽdo debi⸗ tũ. ¶ Ad qð dom ẽ.ꝙ agere dʒ pnĩam de voti traſgrel ſione ⁊ ᷣm ius mr̃imonijqð ↄſtat reddere dʒ debitum. nec peccat ſireddẽdo cũ oſuũmatũ ſit matrimoniuʒ. In⸗ dultũ em̃ ẽ ꝓpter bonũ mrimonij ꝙ nõ diſſoluat᷑ mrfimo niũ ꝑ hmõi votũ ſimpłr. maioꝛ em ẽ dignitas ſignatõ⸗ nis ſacramẽtalis in ipo mr̃imonio ꝙᷓᷓ in ipᷣo voto. licʒ &̊ poſſit nõ petere debitũ:tñ tenet᷑ reddere qð ẽ alienũ. de hoc aũt am pliꝰdicẽdũ ẽ i tractatu de voto. neſtio. clxvij. deſtup’o Onſequẽter dicen dũ ẽ de alio genere peccati qð ẽ ex infiꝛ mitate carnis qð dĩr ſtuꝑpꝛuũ. Pꝛimo g vidẽdum eſt quid ſit ſiupꝛũ. Secundo . vtrũ ſtupꝛũ ſit adulteriũ. Lercio ĩ que Differat a raptu. Quarto ĩ qͥ teneatur virgini quam de⸗ ſioꝛauit cõſtupꝛatoꝛ. Icit aũt yſido.qꝙ ſtupꝛũ ẽ viꝛginũ illicita defloꝛatio.qñ videlʒ nõ pᷣcedente ↄiugali ißius ſtupꝛi ſᷣm ꝙ oſiderat᷑ in eẽ legalilſimpliciter . 4 ¶ Mẽbrum prunũ pactõne vtriuſq; volũtate virgo coꝛrumpit᷑ pr̃e miuriã ſtatim ad animuũ poſi pactõem vel cognitõem reuocãte — — — —. „, —„ Cõtra hãc diffinitõnem ſic obijcit᷑tvidet᷑ em̃ ꝙ nõ ſit era⸗ o/ ſtupꝛũ ſi ſtatim iniuriã reuocet ad animũ.hoc em ẽ mẽ brũ poſitũ in diffinitõe.Sʒ cõtra.defloꝛatio vᷣginis il⸗ licita ipᷣa ↄſentiẽte ẽ ſub peccato carnis.ſᷣ̊ ñ ẽ ſub adul⸗ terio:cũ adulteriũ ſit cũ cõiugata.nec ẽ ſimpłr foꝛnica⸗ tio.cũ ſimpliciter foꝛnicatio dicat᷑ coitus cũ ſoluta coꝛ⸗ rupta. hec aũt virgo ẽ.̊ nõ ẽ ſimpliciter foꝛnicatio.nee ẽ inceſtus. Inceſtus em ẽ cõcubitus ↄtra ↄſanguinitatẽ vel affinitatẽ cõmiſſus.iAec dr ſacrilega luxuria ſicut ĩ eo ẽ qui votũ ꝓfeſſionis traſgredit᷑ vel ſic ẽ in eo ꝗq in ſa cris oꝛdinibus ẽ ↄſtitutꝰ.tale aũt nõ ẽ iſtud.nec ẽ pecca tũ cõtra naturã.reſtat ergo ꝙ in genere ſtupꝛi cõtinetuꝛ M et᷑ nõ ſit foꝛnicatio de q̃ magis videt᷑.oñnditur ꝑ hoc qð dicit yſido.foꝛnicatio ſpãliter intelligit᷑ ĩ vſu vidua rũ vel meretricũ vel cõcubinarũ.talis aũt cõcubitꝰnõ ẽ iſte ergo nõ dicet᷑ foꝛnicatio.¶ Ad qð doõm. q illð mẽ⸗ brũ appoſitũ ẽ in diffinitione ꝓpter h̊ qꝛ de ↄſenſu etiam ꝑentũ vel quadã diſſimulatõe virgo hmõiẽ allicienda. Peeterea pater põt agere cũ ſtupꝛatoꝛe actõe iniuriaꝛũ ſi reuocet iniuriã ad animũ:nihilominus vtroq; mõ di cit᷑ eẽ ſtupꝛũ.. Ad illud ergo qð obijcit᷑ dicẽdũ c.ꝙ ills clauſula non apponit᷑ niſi vt determinet᷑ om̃e ↄplemẽtuzʒ dr eẽ ſtupꝛũ vbi relique ꝑtes diffinitõis ↄueniũt. Ecũdo querit᷑ vtrũ ſtupꝛũ ſit adulteriuʒ qð vidr ꝑ hoc qð dꝛ ab ambꝛo.ĩ li.de pa⸗ MMigrchis. emo ſibi blandiat᷑ de legibo hoĩm.om̃e ſtupꝛũ adulteriũ ẽ.nec viro li⸗ cet qð mulieri nõ licʒ.ex hoc accipit᷑ ꝙ ſtupꝛũ ſit adul⸗ teriuũ.¶ Pꝛetea.v. Numeri:loꝗt᷑ ð vxoꝛe que erꝛauit cõ temnẽs maritũ doꝛmiuit cũ adultero viro.⁊ poſtea ſb⸗ iungit᷑.latet adulteriũ ⁊ teſtibo argui nõ põt.qꝛ nõ ẽ in uenta in ſtuꝑꝛo.ex hoc accipit᷑ ꝙ ſtuprũ ẽ adulteriũ vel ecõuerſo.( Cotra yſido.adulteriũ ẽ alieni thoꝛi viola tio.dr em̃ qi ad alteꝛius viri thoꝛũ acceſſio.⁊ h̊ ñ ↄtĩgit in ſtupꝛo ꝗ̊ ſtuprũ nõ ẽ adnlterid. ( Ad qð doõm. ꝙ ſtu pꝛuʒ dr dupliciter. no mõ ꝓpꝛie.⁊ alio mõ coĩter.Fᷣm ꝓpꝛie ſumit᷑ differt ſtupꝛũ ab adulterio.⁊ hoc mõ dif⸗ iniuit Iſido. Alio vpᷣomõ coĩter accipit᷑.et h̊ͥ mõ ſumit ambro.⁊ ſumit᷑.v.iIu.Et dicit aug.in li.de ſermõe do⸗ mini in mõte.intelligit᷑ ꝙ ꝓpter illicitas cõcupiſcẽtias nõ tm qᷓ in ſſupꝛis cu alienis viris aut feminis cõmit⸗ tunt᷑:ſ oino ꝑ quaſlibet que aĩiam male coꝛpꝑe vtenteʒ a lege ði aberrare faciũt:⁊ ꝑnicioſe ac turpiter coꝛiumpi poſſit ſine crimĩe.⁊ vir vxoꝛẽ dimittere ⁊ vxoꝛ virũ. WMembrũu tercium Ercio querit᷑ in quo differat ſtupꝛũ a ra⸗ ptu.didet᷑ em̃ ꝙ raptꝰſub ſtu pꝛo cõtinea⸗ tur.dr ei.xxiiij.geñ. ꝙ Sichem filiꝰ emoꝛ rapuit dinã ⁊ doꝛminit cum illa vi opꝛi⸗ mẽs virginẽ.⁊ poſtea ſubſegꝗtur. Rñderunt filij iacob ſichem et patri eiꝰĩ dolo.ſeuiẽtes ob ſtupꝛũ ſoꝛoꝛis.er⸗ Go raptus erat ſtuprũ. Iẽ ſm diffinitõnem ſtupꝛi de ↄſenſu vᷣginis.cũ vᷣgo coꝛrũpit᷑ nõ pᷣcedẽte pactõe ↄiuga li ſtuprũ dr.ſed hoc põt eẽ cũ ẽ raptus.põt em̃ cõtinge⸗ re ꝙ puella cõſentiat et pater nõ cõſentiat.⁊ tũc raptꝰ dicetur.et ſtupꝛũ pᷣm hoc dicitur ĩ canone.ſi que rapi tur patrẽ habere cõſtiterit et Baun As conſenſerit 1 poteſtati patris excuſata reddatur.¶¶ Cõtra.raptꝰad⸗ mittitur cũ puella violẽter a domo patris abducit᷑.ſtu⸗ pꝛũ aũt ñ ſic.ergo ſtuprũ nõ eſt raptus.Ad quod di⸗ cendũ ꝙ ſtupꝛũ aliquãdo /ꝓpꝛie dr.cũ neq; violẽtia infer tur puelle neq; ꝑentiboet 'm hoc ſtupꝛũ ꝗꝓpꝛie differt a raptu.Aliqñ vo dr ſtupꝛũ cũ eſt cõſenſus puelle:pf̃e in iuriã ad animũ reuocãte.et hoc mõ dr ſtupꝛũ generali⸗ ter et cõpꝛehendit in ſe raptuʒ.et ſic accipit᷑ in geñ. Fm X ₰ , . tire? cilur “ ſatid doris pmnit potqu, hboeg ſaretſ ocil IIc e wͤpe eimb Poas Gin ſwdn tis Uuſit Mora mi Utin ſug ſpes Cltali Pünan lida opel Pnelt n Dcg hos cet ſ lll il op noz S ueſtio hoc ergo põt accipi ĩ canone. Pꝛeterea aliqua põt ↄvſen tire ⁊ in abducstõem et in coꝛruptõem.⁊ ſic põt ſimł di ci ſtupꝛũ et raptus.ſtupꝛũ ꝓpter ↄſenſum puelle: raptꝰ dᷣo / pter violentiam. Nembruz quartuz Varto querit᷑ in quo teneat᷑ cõſtupꝛatoꝛ virgini quã defloꝛauit.Et videt᷑ q teneat᷑ in pena conſtituta a lege.dr em̃.xxij.exo. Si ſeduxerit aligs virginẽ nõdũ deſpon⸗ ſatã doꝛmieꝛitq; cũ ea dotabit eã ⁊ habebit vxoꝛẽ.ſi aũt pr virginis dare noluerit reddet pecuniã iuxta moduʒ dotis quã virgines acciꝑe ↄſueuerũt.ex quo acci it. puniri debet quia ſeduxit eã et qꝛ doꝛmiuit cũ aNS, põt queꝛi quãtũ łebeat ei dare in dotẽ. Ad qð põt dici ꝑ boc qð drĩ in ce'ut. Si inuenerit viꝛ puellã vᷣginẽ q̃ nõ habet ſpõſutn.et appꝛehendẽs cõcu buit cñ illa.⁊ res ad iudiciũ venerit:dabit qui doꝛmiuit cũ illa patri puelle. 2 a. la fe oe. l. ſiclos aꝛgẽti et habebit eã vxoꝛẽ quia humiliauit illã . eyha at poterit illã dimittere cũctis diebo vite ſue.Sed ér Nagjas cotra hoc eſt ꝙ ille foꝛſan nõ tãtũ habzʒ ꝙ poſſit ſoluere. l, Ao qð rñdetur.ꝙ ſm legẽ.q ſi nõ põt puniri pena pe⸗ 9f2o Cuniaria: puniet in fuitio coꝛpis. et hoc totũ refũdetur los. ĩi bonũ lp̃ius puelle. Et dicit hiero. Pater puelle illius q̃ vim cõcubitus nulli deſpõſata ꝑtulit.l.dragmas ac⸗ cipiat.ipᷣa aũt ĩ cõiugio ꝑmanebdit.Eodẽ mõ videt᷑ ſi xe ↄſenſu virginis boc fiat.nõ minus em̃ debʒ fieri puelle eo ꝙ eã defloꝛauit.¶¶ Sed q̃liter illa pena m legẽ ſtatu itur q̃ d ꝙ ñ poterat eã dimittere cũctis diebo vite ſue cũñ in lege moyſi ꝑmitteret᷑ libellus repudij. Ad qð dicc dũ eſt.ꝙ hoc factũ eſt ſicut dicit aug.ne videat᷑ ludibri um feciſſe et finxiſſe ꝙ eam duxerit. ueſtio.clxviij.de raptu Dnſequenter dice dũ ẽ de raptu ꝗ in ꝑte ↄuenit cũ ſtupꝛo in ꝑte difert.¶¶ Et pꝛimo querit᷑ qd ſit raptus.Secũdo ſi raptoꝛ poſſit duce⸗ — re eã quã rapuit.Tercio de pena illoꝝ qui ꝑticipãt ĩ rapiẽdo.Quarto de pena raptoꝛis ⁊ eua lione e Gv 4 4E Aptus aũt ſic diffinit᷑. Raptꝰ admittitur cũ puella violẽter a domo pr̃is abducituꝛ vt coꝛꝛupta in vxoꝛẽ habeatuꝛ:ſiue puelle ſolummodo. ſiue pentibus tm. ſiue vtriſ⸗ qʒ vis illata cõſtiterit.¶¶ Sed põt obijci.ponat᷑ abdu⸗ cta ſit nõ vt coꝛrupta in vxoꝛẽ babeat᷑.nuqd nõ ẽ dicen⸗ dus raptus?qð videt᷑ ex pdicta diffinitõe. Sʒ obijcit ĩ ↄtrariũ.qui abducit a domo pr̃is vt coꝛrũpat.⁊ nõ ha⸗ bet intentõem ↄtrahẽdi cuʒ ea.nõne magis iniuriat᷑.et aliud genus pcti carnis nõ deteminat᷑. Reſtat ꝙ̊ ꝙ 2 H raptus dr.¶ Mꝛeteꝛea.ponat᷑ ꝙ aliꝗs ꝓmiſſionibo ſedu cat aliquã ⁊ abducat eã ſpõte a domo pr̃is.⁊ poſtea op pꝛimat eam.⁊ deinde de peſnſu parentum dotata ĩ vxro rẽ ducat᷑.videt᷑ ꝙ nõ ſit raptus ꝑ iã dictã rõem.Cõtra. otppꝛeſſit eã ẽ ei illata aliqua violẽtia ( Metea. aliqua Pien puella põt eẽ alicui deſpõſata ⁊ poſt ipa nolente ẽ ab eo cognita ſiue vis ẽ ei illata.nũquid hmõi peccatũ caꝛnis dicat᷑ raptus.nõ videt᷑.cũ eĩ deſpõſata fuit ↄſenſit ĩ car⸗ nalẽ copulã.ergo iure ſuo vſus ẽ cũ ↄgnonit eã.nõ ͥ di cet᷑ raptꝰ.¶ Cõtra.vim intulit puelle vt eã coꝛrũperet. Sẽ raptus. Pꝛeterca yſido.in li ethimol. Raptꝰẽ il⸗ lieitus coitꝰa coꝛrupẽdo dictꝰ ſic videt᷑ hic: raptꝰ. Ad pꝛimũ dðm.ꝙ lʒ nõ habeat mtentõnẽ ↄtrahẽdi cũ illa.dummõ ꝑ violentiã coꝛrumpat᷑ dicet᷑ raptꝰ:ſed qð poſuit ĩ diinitõe vt coꝛrupta ĩ vxoꝛẽ habeat᷑ ad mi⸗ noꝛatõem inimꝛie dr: nõ ꝙ aliud genꝰcarnalis pcti ſit. Ad ſecũdũ dom ꝙ licet puella cõſentiat ĩ abducẽdo 4 te domo pr̃is.et ꝑentes pꝰcognitõem carnalẽ ↄſentiãt. nibilominꝰdicẽdus ẽ raptꝰ.qð accipit ꝑ ſilitudinẽ rapi ne. Rapina em̃ dr̃ duptr fieri.aliqñ em res ipᷣa rapit. aliqñ ipᷣius rei vſus tm eripit᷑ violẽter. Res em̃ tũc ra⸗ pit᷑ cũ violẽter a dño eripit᷑ vt in ꝑpetuũ teneat᷑.Aliqũ vo res ipᷣa nõ affectat᷑ ̊ vſus eiꝰdno ꝓbibẽte violenter vſurpat᷑. Silr ẽ de raptu. Raptꝰem dr duplr.vel cũ pu ella de domo pentũ violẽter abducit᷑.vel cũ volũtarie re cedẽs ꝑ violẽtiã oppꝛimit᷑ G̊ q̊ vltimo mõ dicet᷑ raptꝰ.qꝛ . floꝛẽ virginitatis puelle renitẽti violẽteꝛ eꝛipuit:lʒ non dicat᷑ pᷣmo mõ raptꝰ. Vñ ad ſilitudinẽ rapine vſus dĩ hic raptꝰ.nõ ad ſiłitudinẽ rei.¶¶ Ad terciũ dðm ꝙ ſi de⸗ ſpõſatio pᷣceſſit:ſi eã rapit nõ dr raptũ cõmittere.ſicẽ di cit gelaſius papa.lex illa pᷣteritoꝝ pꝛincipiũ ybi raptũ dirxit eẽ cõmiſſũ vbi puella de cuiꝰañ nuptijs nihil actũ fuerat videt᷑ abducta.qꝛ &̊ iure ſuo qdammõ vtit᷑ a ra⸗ ptu excuſat᷑.ſ̊ lʒ nõ cõmittat raptũ: peccat tñ aliter in⸗ iuriã faciẽdo nuptijs.libera em̃ debẽt eẽ oiugia ſic habe tur ĩ e uagañ.de ſpon.requiſiuit.iec ſeqtur ſi fuit ibi aliq̃ violẽtia ꝙ ꝓter G̊ ſit ibi raptꝰ.¶ Lld illð vᷣo qð vl⸗ timo obijcit᷑.Dðm ꝙ raptꝰaliqñ ſumit᷑ coĩter.⁊ G̊ mõ ac⸗ cipit᷑ in auẽte illa yſido.cũ dr.Rapiꝰẽ illicitꝰcoitꝰ⁊c. ſicut fuit raptus in caſu ꝓpoſito.qnq; pꝛie eo mõ qͥ di- ctum eſt ſupꝛa:et ſic non. embꝛũ ſecundci eundo querit᷑ vtrũ raptoꝛ poſit eã ducẽ quã rapuit.vel ſi pᷣeccat cõtrabẽdoq; nõ · „ poſſit videt᷑.dẽ eĩ ĩ ci lio ANdeldeñ.xxxvj. Aasgrnn ij. Placuit vt hi ꝗ rapiũt femias vł fu⸗ rant᷑ vł ſeducũt eas nullatenꝰhabeãt vxoꝛes quis ess poſtmodũ ↄueniãt aut eas dotauerint vł nuptialit cuʒ ↄſenſu tñ ꝑentũ ſuoꝝ ſuſceperit.¶ Itẽ hiero.filia depꝛe⸗ bẽſa a viro ĩ ciuitate⁊ illi ꝑ vim copulata.ſi non fuerit volũtas pr̃is.dethit eã a pdicto viro ⁊ tᷣdet eã alij ⁊ d/ tabit eã ? legittima erit.ex qͥ vidr ꝙ raptoꝛ peccet ↄheẽ⸗ do cũ ea quã rapuit.i¶ Ad idẽ diẽ ſi imachꝰppᷣ. raptoꝛes UUMUMU — vidueꝝ vel vginũ ob ĩmanitatẽ facinoꝛis tati teſtam· 1 a text o vehemct ⸗ q̊s ꝓ nephãdiſſimi crimĩs atrocitate a coĩone ſuſpẽdi p qade τ wrνσααα- el volene cipimꝰ.ex qͥ accipit᷑ ꝙ illegittĩ ſunt raptoꝛes ad 3bẽdu. Nel . Nr⸗ Frastnoeo ſa⸗ ſptuwe er Itẽ greg .· Si gs vᷣginẽ vl viquã rapuerit vł furatꝰfue captnnernt rit. cũ ſuis fauẽti bo anathẽa ſit.Et dr i.xxij.deut. Siĩ agro reꝑit vir puellã qᷓ eſpõſata ẽ.⁊ appᷣbẽdẽs ↄcubue rit cuʒ illa.ipᷣe moꝛiet᷑ ſolꝰ puella nibil patiet᷑ nec ẽ rea moꝛtis.qꝛ ſic latro ↄſurgit ↄ freʒ ſuũ ⁊ occidit aĩaʒ eiꝰ ita puella ꝑplexa ẽ. ¶ Pꝛetea. violẽtia ĩ raptu oxroĩtur ſm ſe ↄſenſui ↄiugali.& ꝗ violẽtiã hmõi fac indignꝰ eſt mr̃imonio.ꝭᷓ tał n põt ↄtrahẽ mr̃imonialit cũ illa quã rapuit. Pꝛetea ſi ↄſenſꝰĩ ip̃aʒ-raptã facẽt mr̃imoniũ. mr̃imonin at ſuꝑueniẽs diſſoluit ſpõſalia cũ aliẽa ꝑſo⸗ na. ſᷣm h̊ bmõi ↄſenſus ĩ raptã diſſoluẽt ſpoſalia.ſᷣ h̊ nõ vidr̃.ꝑ h̊ qð dr̃ ĩ can.deſponſatas puellas ⁊ pꝰab alis ꝗ raptas placuit erui ⁊ reddi eis ꝗbo añ E deſpõſa⸗ te etiã ſi eis a raptoꝛibo vis illata fuerit. õtꝛa ex coõ⸗ cilio Maldeñ.Rapte ꝑentibo legalit re ituãt᷑. ꝑacta no pnia ſi etas incõtinẽtiã exegerit:vtriuſq; placito ↄpiu gio ſociẽt. ex q babet᷑ ꝙ pt cũ ea ↄhere. 4¶¶ Silr vidr ꝑ 5 qð dr. xxij.dutĩ fi · ¶ Ao qð doᷣm ꝙ m ꝙ dr ĩ cañ. ex ʒe oↄditõe raptꝰñ ẽ pſona raptoꝛis ↄueniẽs inqtũ bmoõi co pulari rapte añꝙᷓ viciũ rapĩe aboleat᷑. bᷣ cũ illa patrie pꝛati fuerit reſtituta.⁊ raptoꝛ ſue rapine pniam egerit 7 volũtas pentũ ĩ vnũ ↄuenerit:ñ ꝓhibẽt adinuicẽ copu lari.4. Ad obiectũ at᷑ i ↄtrariũ dðᷣm.ꝙ illð qð dr ĩ pfa to ↄcilio.ĩ deteſtatõz illiꝰ crimĩs dictũ ẽ.ſ̊ᷣ abrogatũ eſi vb pt intelligi de ig deſpõſant᷑ alijs.4¶. Ao illud vo qð diẽ biero.dðm ẽ ꝙ R̊ itelligit᷑ cũ volũtas ꝑentũ ↄᷣdicit ipᷣa adhuc ẽ ſub poteſtate ꝑentũ.4. Ad terciuʒ vo dðm. q ellð qð dr̃ de raptoꝛibo ꝙ ſuſpẽdẽdi ſunt a cõmuniõe hᷣ dr ꝓpier ĩmanitatẽ crimis quouſq; egerĩt pniĩazʒ.ſi fuerit pacta pnia.ñ negat᷑ qui poſſint adiuicẽ ↄtrabere ſiẽ habet ĩ ex · ce raptoꝛibo⸗¶ Ad qrtũ dom q illud ſur 4. are Pmie A alſ ſyr dẽ in deteſtatõeʒ crimĩs.¶ Ad quitũ dðm.ꝙ ſecꝰ eſt de q̃ nec dũ ſunt deſpõſate.ſi eĩ alijs fuerint deſponſate re⸗ ſiituende ſunt eis.violẽtia em̃ facta nõ aufert ius ſpon⸗ ſaliũ qð habuit ille qui deſponſauit:cũ nõ interueĩt cõ⸗ ſenſus illiꝰmulieꝛis rapte nec vere nec pᷣumptiue ⁊c̃. Meébrum tercium Ercio querit᷑ de pena illoꝝ ꝗ ꝑticipãt ĩ ra pina. aũt puniãtur moꝛte videt ꝑ ſile qui em̃ agũt et ↄſentiũt eadẽ pena ſut pu⸗ niẽdi.ſ̊ raptoꝛes ᷣm legẽ deut.xxij. puni endi erãt moꝛte:ꝗ ꝑticipes ĩ raptu.⸗ Pꝛeterea. habet yGſ 4* ape ætr in cano.ꝙ raptoꝛ publica pnia mulctandꝰẽ. Silłr pt a⸗ cniS, dce . gui de his ꝗ ꝑticipes erãt ĩ raptu.¶ Pꝛeterea ex cõcilio XX* * os a WS Calcedonen. babet ꝙ coopantes ipis raptoꝛibo ſi cleri⸗ ( X 4,Ac lione ci eẽnt deciderẽt apꝛio gradu.ſi vo laici excoĩcarẽt᷑.ex . quibo oĩbus colligit᷑ que pena infligẽda ẽ illis ꝗ ꝑtici⸗ ptoꝛi ꝓpter ipᷣm bonũ ↄiugij.ſimiłr ĩ fauoꝛẽ ipᷣoꝝ cõiu⸗ gũ videt᷑ ꝙ parcendũ ſit aliqñ illis qui ꝑticipes erãt in rarn⸗ Ad qð dom ẽ.ꝙ illud qð pꝛimo dĩ regularit intelligit.ex cã tñ alia ſuꝑueniẽti põt mitius agi vel cũ pene.ſicut dĩ ĩ cano.⁊ ẽ lex iouiniana in codice. Si ꝗs nõ dica raꝑe h̊ attemptare tm̃mõ mr̃imonjali iungen⸗ di cã ſacratiſſimas vᷣgines auſus fuerit: capitali pena es 6. .evyvrY aS fecn pnt - feriatur. v . D mneſtaſidg inno ufePie E — è CS PE en ¶ Mebrum quartũ —t. Re prd t. aarto querit᷑ de euaſiõe raptoꝛis de quo e O ſie , i Ficorllio⸗ 1 õ e E ſir n0 vaſe Prmit ſa dẽ ĩ cõcilio aurelioneñ.de raptoꝛibo id cõo⸗ Ato) ſ Arf uνπα 9 atue. ſtituẽqum eẽ cenſemꝰ.vt ſi ad eccłiam ra⸗ OͦO WMZMW ptoꝛ cũ rapta cõfugerit:⁊ feminã ipßamę violẽtia ꝑtuliſſe ↄſtiterit.ſtatim liberet᷑ de ptate rapto⸗ ris.⁊ raptoꝛ moꝛtis vel penaꝝ impunitate conceſſa aut ad ſeruiẽdũ ſubiectꝰſit.aut ac redimẽdi ſe liberã habe⸗ fugiẽs ad eccliam moꝛtis euaſionẽ ꝓmeret᷑.¶ Sʒ obijci⸗ tur rõe pᷣdicte auẽtis.dẽ em̃ ĩ illa ꝙ ↄceſſa ẽ impunitas penaꝝ raptoꝛi.videtur g ex h̊ ꝙ liber ſit ab omi pena. in biettankor opologia dauid.q; raptoꝛ debʒ ſoluere.l.dragmas aureas eri puelle.nõ q̊ liber ẽ ab oĩ pena.¶. Pꝛeterea ĩi eadẽ aucte dr.ꝙ ſbiectꝰdʒ eẽ ad ſeꝛ⸗ uiẽdũ ipi pri puelleſſᷣ q̃liter H. cũ alubi dicat᷑ accipi⸗ at in cõingẽ.nũꝗd ex hoc puniet᷑ puella ꝙ accipiet Puũ ĩ virũ.¶ Vꝛetea ſi ẽ ſᷣuus vſqʒ; ad qð tpᷣs Fuiet ei.nũꝗd imꝑpetuu?¶ Pꝛetea dr ĩ illo cano.q; liberã habeat fa⸗ cultatẽ redimedi ſe.nũqd ẽ in oꝑtõne raptoꝛis aut pᷣmo ꝙ Fᷣuiat ⁊ deide ſe redimat.¶ Ao qð dom ⁊.q ñ ↄcedit᷑ ei ſimpłr impunitas penaꝝ bᷣ̊ penaꝝ coꝛꝑaliu.nõ aũt li V ber ẽ a pena pecuniaria vel alia hmõi pena.¶ Adſecũ dũ dõm. h̊ qdð dr ꝙ ad ſeruiẽdũ ſubiectꝰſit:nõ ex boe accipit᷑ ꝙ puniat᷑ pena pᷣuitutis.ſ̊ recõpenſari dʒ ĩ fui⸗ t tio ad Fᷣuiẽdũ pr̃iſatiſfaciẽdũ.i¶ Ao terciũ dᷣm. ꝙ qꝛ ñ ect determinatũ vſq; ad qð tpᷣus Fᷣuiat ei:ĩ arbitrio boni iudicis ẽ qð lege nõ eypꝛimit᷑.¶ Ad vltimũ dom ẽ. ꝙ ĩ optõe ipᷣius ẽ.vtrũ ſubijciat ſe ad ſeruiendũ an ſe redi⸗ mat. 2 = ij q i ti. clxix. de mceſtu Eſimile.xz 3 1 4 Einde dicenduʒẽ de inceſtu poſt ſtupꝛũ ⁊ raptũ. Pꝛimo aũñt qꝛendũ eſt.ꝗd ſit inceſtus. Secũdo vtrũ inceſtus ſit malũ ſᷣm ſe. Lercõ ðᷣ . ↄꝑatõe illius peccati ad alia illius ge⸗ neris.Quarto de caſibus qui contingunt in inceſtu ra⸗ tione conſanguinitatis et ratione affinitatis. raptu illaruʒ ꝗ alijs ſunt deſpõſate.⁊ de raptu illaꝛum Kersr- pes ſunt ĩ raptu..¶ Sʒ videt ↄtrariũ qꝛ aliqũ parcit᷑ ra ipo raptoꝛe vel cũ ipᷣis ꝗ erãt ꝑticipes.Aliqñ et aſi non. fuerit raptꝰſ̊ attẽptatoꝛ.et᷑ ipᷣa attẽptatõ eſt cĩ maioꝛis⸗ at facultatẽ.ex qͥ accipit᷑ ꝙ pꝛiuilegio ecclłie raptoꝛ con. ——— —– 5 7 7 ℳ₰. „ — lbruʒz pꝛimü· Iffinit᷑ aũt ſic. Inceſtus ẽ lubricũ carnis ʒ ↄſanguinitatẽ vel affinitateʒ cõmiſſum. p gle mhlen . Aliqñ añt ſumit᷑ largiꝰ vt ↄpᷣhẽdat ĩ ſe lu bricũ carnis qð ẽ ð votũ.Diffinit aũt ſic AYſido. Inceſtus ẽ ↄſanguineaꝝ vel affiniũ abuſus vel· eitn r e ghi⸗ vbiẽ iuſticia publica honeſtatis.ſic habet᷑.xxxv.qiij. d*⸗ nec eã.¶ Sʒ põt qri q̃re vnuz cõmune ẽ peccato carnis. qð ẽ ĩ abuſu ↄſanguineaꝝ.et ĩ abuſu affiniũ.cũ vincu⸗ lũ affinitatis ⁊ ↄſanguinitatis ſint vincula diuerſa.ex quo videtur ꝙ peccatũ carnis qð ẽ ↄ illa duo vincłla du·⸗ as ↄtineat pcti ſpẽs carnales. Ad qð dm ꝙ ſub eadẽ ſpecie ↄtinẽtur ꝓpter h̊ ꝙ vnũ vinculũ quodamõ reſpi⸗ cit alterũ:⁊ quadã ↄſilłitudine ſe habent. Mebrü ſecüdum Scũdo querit᷑ vtꝛu inceſtus ſit maluʒ ſᷣm ſe. qð nõ videt᷑.nullũ em̃ malũ potuit pᷣm ſe bñ fieꝛi.ſed illud qdð dr inceſtus potuit bñ fieri.g̊ nõ ẽ ſᷣm ſe malũ.ꝓbatio mino ris ẽ qꝛ inceſtus ð ↄſanguinitatẽ ẽ cũ frater coit cũ ſoꝛo re vel cũ ſua cognata.ſ̊ hmõi copula caꝛnalis antigtus bene fiebat. nõ ẽ malũ ᷣm ſe.¶ IReẽ ponat᷑ ꝙ deſta et genꝰbũanũ ſic̃ fuit tꝑe noe.nũquid tũc ſi ſuꝑſtites eẽnt cognatus ⁊ cognata.vel frater ⁊ ſoꝛoꝛ diceret᷑ eẽ licita * copulatõ carnalis?¶ Itẽ inceſtꝰ introductꝰẽ ex ꝓhibitõ ne eccłie.̊ nõ ẽ malũ niſi qꝛ ꝓhibitũ ẽ ab eccłia.ſi ̊ cel ſaret/ ꝓhibitio nõ eẽt malũ.ſic fuit de abbreuiatõe gra⸗ duũ ↄſanguinitatis.pꝛiꝰem̃ erat illicitũ cõtrahere ĩ qui to gradu vel ſexto.pꝰociliũ aũt licitũ ẽ.ſi &̊ ſic oſtituiſſet ia de tercio gradu ſer quaꝛto acſere⸗ ſuniiter nteiti Ad qð dõm inceſtus inqtũ hmõi malũ ẽ ᷣm ſe. naſgredit limites rõne vel lege ei ſiue auẽte ecclie de⸗ „al. Ge terminatos. poſt multipliotã natur/⁊ iõ nõ fuit ince⸗ ſtus in generatõe ade cũ frater coibat cũ ſoꝛoꝛe. adhbuc eĩ limites nõ erãt poſiti niſi inter mr̃em? filiũ et filiazʒ 7 pꝛem. ſicut or.ij:geñ poſtea vᷣo facta multiplicatõne amplioꝛi generis huani: excluſe ſũt perſone alie.⁊ facte lern ſũt illicite qᷓ pꝛius erãt licite.ſicut habet᷑ ĩ leui.vbi enu⸗ xviſ Huucin merãtur ille ꝑſone ⁊ ſũt płes numero ſic ibidẽ dr.⁊ nu⸗ merãtur.xij.⁊ ẽ numerꝰille ſumptꝰ.tũ rõe ↄſanguinita tis.tũ rõe affinitatis ꝓcedẽte pᷣo tꝑe ſᷣm ↄſtitutõem ec⸗ cleſie facta ẽ vlterioꝛ multiplicatõ.⁊ płes facte ſunt ꝑſo ne illegittime ad cõtrabẽdũ.⁊ hoe mõ dr̃ inceſtus ĩ q̃li⸗ bet ſtatu eẽ malũ ᷣm ſe.⁊ pccm qð nũc reputat᷑ inccſ . aliquo tꝑe ñ reputaret᷑ ⁊ ꝑ hoc ſoluẽdũ ẽ illud qð obie⸗ . ctũ ẽ.inceſtus em̃ nũq potuit bene fieri:ſ̊ copula cana mpiq n lis inter ꝑſonas q̃ nuc ſunt /ꝓbibite:illo tꝑe qͥ nõ erãt p — hibite potuit licite fieri.nec tam inceſtꝰ inq tũ hmõi po tuit licite fieri.q¶ ANo ſecũdũ vᷣo dõᷣm.ꝙ ſi deficẽt genus c e⸗ hũanũ.ñ a ſili mõ eẽt ſiẽ tũc fuit.vt ſua auẽte poſſʒ ↄꝛ uir l . tcognatã cognoſcere:łᷣ diſpẽſatõe diuĩa illð qð mõ ẽ i cc Ne licitũ fiẽt licituʒ.auẽte ̊ diuĩa licitũ eẽt qð ſua aucte el ſS Pe ſet illicitũ.q Ad vltimũ dõm.; nõ tm̃ fuit ↄſtitutio ec⸗ cleſie ĩ cã.ſ̊ q̃dã incõueniẽtia nature:cũ rõe gr̃e ſuꝑad⸗/ rwase dita.⁊ h̊ videt᷑ tangẽ aug.in li.de ci.dei.vbi dĩ habita ẽ rõ certiſſime caritatis.vt hoĩes ꝗbo eẽt vtilis atq; bone ſtiſſima ↄcoꝛdia diuerſaꝝ neceſſitatũ vinclłis necterent᷑. nec vnꝰĩ vno młtas hr̃et:vᷣ ſingli ſpergerẽt᷑ ĩ ſinglos ac ſi ꝑ ſocialẽ vitã płime płimos obtinerẽt.pr̃ ꝗꝓpe ⁊ ſoceꝛ duaꝝ ſũt noĩa nccitudinũ.dũ ꝗ̊ ꝗs hʒ aliũ preʒ aliũ ſo⸗/ crũ.numeroſiꝰſe caritas poꝛrigit.copulatio g̊ maris ⁊ feĩe q;tũ ad genꝰhũanũ attinet:qdðdã ſeminariũ ẽ caꝛita tis.vt g&̊ magis caritas dilataret᷑ oꝛdinatũ fuit ſᷣm pꝛi⸗ us ⁊ poſteriꝰvt ip̃a copulatõ maris ⁊ femine legittima latius ꝓtenderetur. Mẽébrü terciumm Ercio qᷓri᷑ ðᷣ ↄpatõe iſtiꝰpcti ad alia eiuſ doeẽ generis⁊ vidr ꝙ ſit maiꝰ peccatum ꝙ acel nicat Fodh ctü iſtitu Cbit uuch, ier güdl Siat fllias ſiet ſ Niten rexei ſciti ſenu dömd gdolt eter glien nax: ſaroi⸗ i lietn ſedo⸗ gine ſsl ſatur inter „ lepe w. rii S ⸗ Dort gt eie G ſtidi ſeine luuta ge nler Nn Hnae led nn ppoſ⸗ tene (Dd reo utler Noi l. 4 1 ert. ſe ( Dneſtio adulter iũ.ꝑ hoc qdð dicit aug.Adulterij malũ vicit foꝛ⸗ nicatõem.vicitur aũt ab inceſtu. inceſtus ẽ maiꝰ pcim ꝙᷓ adulteriũ.¶ Cõtra obijcit᷑ ꝙ adulteꝛiũ oĩ tꝑe fuit pec catũ.repugnat em̃ legi pᷣme nature.Inceſłꝰaũt nõ.b ex inſtitutõe ꝓuenit.q̊ minꝰ vidr eẽ petm.¶ Pꝛeterea.ĩ cõ⸗ cubitu cũ aliena vxoꝛe nũꝙᷓ fuit diſpenſatõ.vᷣ in ↄcubi⸗ tu cũ ↄſanguinea põt intueniꝛe diſpẽſatio. minꝰ pctm ẽ peccatũ inceſtꝰꝙᷓ pctm adulterij. O aũt interuenit ali qn diſpenſatõ.patet ꝑ hoc qð habet᷑.xxxv.q:iij. in cañ. Si quis cũ mr̃e ⁊ filia foꝛnicat ignoꝛãte mre de filia 7 filia de mre.nũq accipiet vxoꝛc.ille vᷣo ſi voluerit acci⸗ piẽt maritos et ita mulieres excuſant᷑ ab inceſtu.(¶ Ad qð ddᷣm ꝓꝙ inceſtꝰẽ maius peccatũ iꝙᷓᷓ ſit adulteꝛiũ.expo nit em̃ ſic aug.maius peccatũ ẽ cũ matre qᷓ; cũ aliẽa vro re ↄcubere.videt᷑ &̊ reſpicẽ ad genꝰinceſtꝰnõ ad oẽʒ dif⸗/ ferẽtiã inceſtꝰ. Inceſtus em̃ ĩ ſuo ſummo maiꝰẽ q; adul⸗ teriũ in ſuo ſummo.il Ad illð aũt qð obijcit ĩ ↄtrarinzʒ dðm ẽ. ꝙ ille qui inſtituit ↄiugiũ.ſ.deꝰinſtituit per ↄñs adulteriũ eẽ pctm.ꝑ h̊ qð dixit.adherebit vir vxoꝛi ſue et erũt duo ĩ carne vna.In h̊ eĩ dat᷑ intelligi ꝙ nõ cum aliena adhereat.et ille idẽ inſtituit illegittimitatẽ ꝑſo⸗ naꝝ:a⁊ ꝑ oñs reliquit inceſtũ eẽ pctm.ſic &̊ qi eiuſdẽ du ratõis ſunt lex ↄpdemnãs adulteriũ ⁊ lex ↄdemnãs ince⸗ ſtũ.Si vo dicat᷑ ꝙ nõ abiecta illa lege relinquet hbõ pa . trẽ et mr̃em:eẽt adulteꝛiũ pctm.⁊ ita magis ð legẽ natu re.dðm ẽ ꝙ nõ.de lege em̃ nature eentialius ẽ inceſtus petjm iꝙᷓᷓ adulteꝛiũ.ſic em vincłm oſanguĩtatis adheret plus legi nature qᷓ; vinculũ mattio:ita plꝰẽ ↄtra legem nature inceſtꝰq; adulteriũ. Ad ſecũdu vo dðᷣm.qꝙ licʒ interueniat diſpẽſatio ꝑ quã ĩ aliqͥ ᷓdu ↄſanguitatis nñ reputet᷑ inceſtꝰꝗ als eẽt inceſtꝰ.nõ ſic aũt ſit in adulte⸗ rio.nõ ꝓpter h̊ maiꝰẽ pctm adulteriũ qᷓ inceſtꝰ. adulte⸗ riũ em̃ vnicã hʒ differẽtiã.inceſtꝰpᷣo ples hʒ dras.ĩ re⸗ motioꝛibo aũt differẽtijs põt intuenire diſpẽſatio.nõ at ĩ pᷣmis differẽtijs qᷓs dñs ꝑ ſeipᷣm inſtituit.¶¶ Ao terciũ ðvo dõm.ꝙ ſiẽ ignoꝛãtia excuſat ꝑſonas ab inceſtu.⁊ ſic ſciẽtia accuſat.ita ignoꝛantia excuſat ab adulterio.ſicẽ ſi aligs adhibẽt diligẽtiã quã poſſet et ↄgruẽt ⁊ ſuppo⸗ neret᷑ aliena loco vxoꝛis.ipᷣa peccaret cõmittẽs adulteri um. ſciẽ ipᷣm eẽ ↄiugatũ.ipᷣje aũt excuſaret᷑ cꝛedẽs eã eſſe vxoꝛẽ.et affectu vxoꝛio eã ↄgnoſcẽs.ſ.cã ꝓlis ꝓcreande ad cultũ dei.ſiẽ legit ð iacob.cui ſuppoſita fuit hya loco Kachelis.quã ſibi in vxoꝛeʒ copulauerat ꝑ conſenſum maritalem. embrumquartü Varto querit᷑ de caſibo ꝗ ↄtĩgũt ĩ inceſiu rõe ↄſanguĩtatis ⁊ rõe affinitatis. Et pᷣ⸗ mo qrit᷑ vtrũ fueꝛit licitũ tꝑe legis ꝙ duo fratꝛes eãdẽ accipeꝛẽt ĩ vxoꝛẽ. Eꝛ ñ.videt᷑ Hqð dr ĩ leui.turpitudinẽ vxoꝛis fratris tui nõ reue⸗ labis.q;ꝛ turpitudo fratris tui ẽ.q¶ Sʒ ecõtra videt᷑.illðᷣ q8 F.rxrut. Si aliꝗs abſq; liberis moꝛiret᷑ pᷣcepit dñs vt fr̃ defucti vxoꝛẽ eiꝰaccipiat ⁊ ſuſcitet fr̃i ſuodefũ ctiplẽ.põt ꝗ̊ ↄtrabẽ cũ vxoꝛe fris ſui.¶ Pꝛeta.q̃lit᷑ con txit iacob cũ duabo ſoꝛoꝛibo cũ h̊ videa? ꝓbibitũ ĩ lege vbi dr̃ ſoꝛoꝛẽ vxoꝛis tue nõ recipies ĩ pelicatũ ipiꝰ cum ſic viuerẽt pr̃es ãtiqui ſicẽ legẽ cuſtodiẽtes. lʒ eĩ ñ eſſent ſtatuta tũc tꝑis cum legis ſiatuta pᷣuabant ſiẽ pʒ ð iu⸗ da ꝗ voluit ꝙ filiꝰeiꝰſuſcitaꝛet ſemẽ fris defũcti:nõdum tñ lex ſuꝑ hec data fuit.¶ Ad qð dõm.ꝙ illð qð ĩ lege dr ꝙ nullꝰaccipiat vxoꝛẽ fris ſui intelligit᷑ ipo viuente. vna ei lex ꝑ aliã explanat᷑. Qð at᷑ dr ꝙ fr accipiat vxo⸗ rẽ de fũcti h̊ in ꝑte dr ĩ figura ⁊ ĩ ꝑte 'm veritatẽ.In fi⸗ gura ꝗdẽ qꝛ fris nr̃i xp̃i.ſ.ſuſcipiẽda eſt vxoꝛ.i.eccłia vt xpᷣo ſuſcitet᷑ ſemen nõ nobis.ĩ veritate aũt vt notet᷑ ĩ ve teꝛi lege bñdictio rõe młtiplicatõis ꝓlis ad cultũ dei. Ad ſecũdũ vᷣo dõm.qꝙ illð qð dz de iacob ꝙ duas ſo⸗ roꝛes habuit cũ h̊ eẽt phibitũ ĩ lege.Rñdendũ ꝙ nõdũ erat lex ꝓmulgata.ĩ figura at᷑ facta fuit vt oñderet᷑ du⸗ plex ↄiũctio eccłie cũ xpᷣo.rõe vite ↄtemplatiue rõe vi rabe — clxix. te actiue.qð ſignat᷑ ꝑ rachelẽ et lyam. lʒ ipi qᷓtũ ẽ ð ſe Fuarẽt legẽ ſine lege ſibi data nõ ẽ dõm ꝙ iacob pecca⸗ uit vtrãq; ſibi copulãdo vxoꝛẽ.cũ h̊ ex alia cã factũ fue⸗ rit nec lex ↄtrariebat᷑ (Weinae q̃rit᷑ vtrũ peccet ꝗ ↄtaa hit cũ aliq vbi vna ꝑſona ẽ ĩ quito du? alia ĩ quarto. pt eĩ qri pt qd gdus ↄputat᷑ ſm pſonã remotõꝛc:r vi⸗ dt᷑ ꝙ debeat cõputaꝛi gdus ſᷣm ꝑſonã ꝓpinquioꝛẽ.cũ eĩ gdus attẽdat᷑ oſanguitatis.pꝑſona at᷑ qᷓ ꝓpingꝗoꝛ Eping us adheẽt ſtipiti: videt᷑ ̊ vm eã cõputãdus ſit gradꝰ. ⁊ ſi h̊ ᷑: tũc peccat ꝑſona q ẽ ĩ qrto gdn cũ illa q̃ẽ in an— to. Lhare gea qrit᷑ q̃ ſit rõ numeꝛi iſioꝝ qduũ.ponit at yſi. ĩ li.ethimo.tlem rõeʒ. Cõſanguĩtas dũ ſe l ti ꝓpaginũ oꝛdinibo dirimẽs vſq; ad vltimũ gradũ ſe bß trarerit et ꝓpinquitas eẽ deſierit:tũc pmũ lex mr̃imonij vinclm recipit ⁊ quodãmõ reuocabit fugiẽtẽ.iõ ſã vſqʒ ad ſextũ gradũ generis ↄſanguĩtas ſtatuta eſt. vt ſiẽ ſex etatibo mũdi generatio ⁊ oĩs ſtatꝰfinit.ita ꝓpinquitas generis tot gradibo terminet᷑.ꝑᷣ ſi hec eẽt rõ: tũc nõ ↄue niẽter poſſet ptrabi mr̃imoniũ ĩ illis ſex gradibo.In cõ cilio aũt lateraneñ.aliteꝛ inſtitutũ ẽ.põt ᷓ queꝛi q̃ ſit cã ꝓtentõis graduũ cõſanguinitatis vſq; ad quartũ inclu ſiue ⁊ nõ vlterius. 728 quod dõm eſt.ꝙ ſi vna ꝑſona fuerit in quito gradu⁊ alia in quarto.ᷣm nouella oꝛdi natõem Inno.põt cõtrahi matrimoniũ.ſᷣm em̃ remo⸗ tioꝛẽ gradũ fit cõputatio in fauoꝛẽ matrimonij ad dila⸗ tatõeʒ ipius caritatis.vt vbi tepeſcit dilectio naturał. ibi inchoetur dilectio moralis. Ad pᷣm dom. ꝙ du⸗ plici rõe abbreuiati ſunt gradus ꝑ quos fit illegittima ꝑſona ad cõtrabẽdũ.q̃rũ vna ẽ ꝙ intantũ ꝓceſſerat ma tꝛimonialis cõiunctio.ꝙ tũ rõe cõſangumitatis tũ ratõ ne affinitatis tanta fuit ↄfuſio ꝑſonaruʒ.q; vix poterat cõtrahi mr̃imoniũ inter ꝑſonas legittime. Pꝛeterea re friguit dilectio naturalis ſiue tepuit vt nõ ꝓtẽdatuꝛ in⸗ quãtum ſolet ꝓtendi.⁊ iõ vſq; ad quartũ gradũ ꝓtendi tur rõ cõſanguinitatis.et ibi incipit dilectio rõne couun ctõis matrimonialis.vt ſic ad fomẽtũ dilectõis ſupple⸗ at xõ matrimonij:qð deeſt ex parte nature tepeſcentis. imiliter querit᷑ ratõe affinitatis inquatũ ꝓtendit linea affinitatis.⁊ cũ ſint tria genera affinitatis.vtrũ oↄſimiliter ſit peccatũ ĩ quolibet m cõſimilẽ gꝛadum.yt quot gradus ſunt in pꝛimo genẽ affinitatis.tot ſunt in ſecũdo et tercio.¶ Ad qð dᷣm.ꝙ aliter ẽ in pꝛimo gene re affinitatis ⁊ in alijs. In ꝑgimo eĩ genere affinitatis ꝓbibitio copule cõiugalis quartũ gradũ affinitatis ðᷣ cetero nõ excedit.ſicut habet᷑ er.de cõſanguinitate ?⁊ aß lon Sclet finitate. Ratio vᷣo aſſignat᷑ ex boc.ꝙ graue eẽt diſpẽdi⸗ um ſi vlterius ꝓtẽderetur.nõ ſic aũt ẽ in ſecũdo genere affinitatis et in tercio ſicut habet᷑ ibidẽ. Ratio aũt ea⸗ dem ſubeſt q̃ ſupꝛadicta ẽ:ne ex multiplicatõe cõfuſio fi at ꝑſonaꝝ illegittimarũ ad ↄtrahẽdum ueſtio.clxx.de ſacrile gio occaſione foꝛnicatõnis. Einde dicenduʒ ẽ de alio genere peccati carnalis qð ſpe⸗ ciali noĩe dicitur ſacrilegium.cõmuni aũt nomie poteſt dici inceſtus ſicut ſu⸗ /i pꝛa habitũ eſt.et dicitur hoc peccatuʒ carnis inter perſonas illas que illegittime dicunt᷑ ra⸗ tione alicuius ſignificatõnis ſpiritualis ſicut ebi ẽ ttaſ greſſio voti vel cognitõnis ſpiritualis.et licet ᷣm aliaʒ diuiſionẽ cognatõ ſpiritualis cõiungat᷑ cuʒ cognitione carnali:cõuenientius videtuꝛ cõiungi cum cõditõne vo ti.maxime vbi votũ ſolenniʒatũ eſt ꝑ ꝓfeſſionem..Do teſt ergo queri vtrũ hmõi copula carnalis ſit fin ſe pec⸗ catuns Secundo de com ꝑatione huius peccati ad illð peccatum inceſtus quod dicitur ratione cõſanguinita⸗ tis vel affinitatis. Tercio in quibus caſibus contingit peccare cum ratõne huius vel illius. 7 0 — 11 embrmm primum Dpꝛimũ. nõ ſit peccatuʒ videt᷑ ꝑ hoc. ꝙ; ⁊ in lege ⁊ tꝑe apoſtoloꝛũ ſolebant con⸗ trahere qui erant in ſacris oꝛdinibo cõſti⸗ tuti. Pꝛeterea hmõi cognatõ ſpuatł red dit perſonã illegittimã ex cõſtitutõe.ſi ergo nõ interue⸗ niſſet ꝓhibitio n fuiſſet peccatũ.¶. Pꝛeteꝛea.ſacerdotes oꝛientalis eccleſie et dyaconi adhuc hñt vxoꝛes ſuas.S nõ eſt ſᷣm ſe peccatũ.. Item ꝙ ſaceꝛdotes occidentalis eccleſie non poſſunt habere vxroꝛes aliqua cauſa eſt ſi dicatur ꝙ boc ẽ ꝓpter votũ annexum oꝛdini.Cõtro.qꝛe ci hñt eoſdẽ oꝛdines ⁊ tñ nõ ẽ annexũ votũ.ergo nõ rõe voti iſti plus tenẽtur qᷓᷓ illi.q Si dicatur ꝙ eccleſia oc⸗ cidentalis vouit in ¶ Acena ſy nodo ꝑpetua caſtitatẽ rõ⸗ ne illoꝝ qui in ſacris oꝛdinibus cõſtituunt᷑.hoc non vi⸗ ctur.vota em̃ pᷣdeceſſoꝛũ nõ vidẽtur ligare ſucceſſoꝛes ſi em̃ pater voueat ꝙ filius intrabit religionẽ. niſi filiꝰ ↄſentiat nõ tenetur.ergo pᷣcedẽtes nõ ꝑoteꝛũt ligare ſuc ceſſoꝛes ſuccedẽtes ad cõtinentiam. ESe quod dicẽdũ ꝙ licet hmõi copula carnalis cauſa ꝓlis ꝓcreande nõ eẽt peccatum legis veteꝛis vel etis tꝑe a poſtoloꝝ.nihil⸗ ominus põt eẽ in pñ̃ti tꝑe peccatũ rõe alicuius obliga⸗ tõnis ſuperueniẽtis.que inducta eſt ꝓpter maioꝛẽ hone ſtatem eccłie.¶ Ad ſecũdum vᷣo dðm.ꝙ licet aliqũ non fuerit ꝓhibitio.nibilominus mõ eſt/ phibitio ꝓter ma⸗ lũ incotinẽtie quod regnat in ꝑſonis eccliaſticis ⁊ ma⸗ nẽte ꝓhibitõne manet peccatũ.Adeſt etiã rõ mundicie in cõtinentia ꝓpter cõtrectatõeʒ ſacramenti diuini.ſi eĩ munch debebant eſſe a mulieribus qui ꝓpoſitõis panes ↄtrectabant:ſic habet᷑.j.reg.xxj.młtofoꝛtius opoꝛtz eẽ mundiciam a coitu muliebri in illis qui contrectare de⸗ bent ſacramentuʒ altaris.ſm illud yſa.lij.mundamini qui fertis vaſa dni.i Ad illud dᷣo quod obijcitur de ſa- cerdotibus oꝛientalibus.dom ẽ ꝙ nõ ẽ ſimile.ſacerdo⸗ tes em̃ oꝛientales in antiqua remanſerunt oꝛdinatõne. ſacerdotes vᷣo occidẽtales ecclie legẽ habuerũt ſibi poſi tã de cõtinentia.ſicut habetur.xxxj.diſ.vbi dr. Aliteꝛ ſe habet oꝛientaliũ traditio eccłiaꝝ aliter ſancte romane ecclłie.Qam eoꝝ ſacerdotes.dyaconi atq; ſubdy aconi matrimonio cupulãtur. iſtius aũt eccłie.i.occidentaliũ nullus ſacerdotũ a ſubdyacono vſq; ad ep̃m licentiam habeat cõtrahendi matrimonium.hoc aũt videtur tra⸗ ctũ ex Nicena ſynodo ſᷣm & in eadẽ diſtinctõe cõtinet᷑. vbi dicitur.Qicena ſy nodus volens coꝛigere vitã ho⸗ minũ in eccleſijs cõmoꝛantiũ.poſuit legesquas cano⸗ nes vocamus. ĩ quarũ tractatu videbatur dici vt epi. pᷣſbiteri.dyaconi.et ſubdy aconi vxoꝛibus nõ vterẽtur. Hᷣ hoc qualiter ſit intelligendũ ibidem expꝛimituꝛ.¶Si vᷣo queratur.vtrũ teneantur ex voto vel ex cõſtitutõne. Dicendũ eſt ꝙ ex vtroq;.q; em̃ ex voto teneantur patet per hoc quod dicit greg.mihi videtur vt a pñti die epi ſcopis omnibo dicat᷑.vt nullũ facere ſubdyaconũ pꝛeſi mant:niſi qui ſe victurũ caſte ꝓmiſerit. et hoc intelligi⸗ tur vel expꝛeſſe vel eoipᷣo ꝙ ꝓmouetur ſicut habet.xxiij diſ.qqᷓ; omes.⁊ boc inoleuit ex cõſuetudine.⁊ iõ iã de⸗ bitum è acſi expꝛimeretuꝛ.ſicut habet.l.diſ.quod es ra tione etiã cõſtitutõis tenẽtur.ſicut dicit gꝛeg:eos qui pꝰ ꝓbibitõem factam a ſuis vxoꝛibo continere noluerunt ad ſacrum oꝛdinẽ nolumꝰ ꝓmoueri.quia nullus debet ad altaris miſterium accedere.niſi caſtitas an ſuſceptũ miniſtertũ fuerit apꝛobata. Et dicit beda ſuper lucam ſacerdotibus vt ſꝑ valeãt aſſiſtere altaribo:ſꝑ ab vxoꝝ bus ẽ otinẽdũ.ſꝑ eaſtitas obſeruãda pᷣcipit. Ad illud ðvo qð obijcit᷑ de oꝛiẽtalibo ſacerdotibo vtrũ cõſimiliter teneant᷑.cũ cõſimilis videat᷑ eẽ rõ.dðim ꝙ aliter obligã⸗ tur ad ↄtinẽtiã oꝛiẽtales:⁊ aliter occidẽtales.Oꝛienta⸗ les em ᷣm ꝙ dic in hͥ obligant᷑ ao ↄtinẽtiaʒ.ꝙ tꝑevicis ſue nõ debebãt cõmiſceri.oʒ eĩ eos ꝗ altari miſtꝛãtĩ tꝑe oblatõnis eẽ cõtinẽtes ĩ oibo.vt a deo poſſint cõſequi q̃ ſimplr poſtulãt.Pꝛet᷑ea ĩ hoc fit eis pᷣiudiciũ ꝙ pᷣmoꝛ carnalio.ſicu = F. tẽ vxoꝛis nõ põt ↄtrabere. In occidẽtali pᷣo ecclia ad ꝑ⸗ petu ↄtinẽtiã obligãt᷑ ĩ ſacris oꝛdinibo ↄſtituti. embꝛumſecundũ guinitatis vel affinitatis/⁊ vidr̃ q maiꝰ 9. catũ illo.q¶ Pꝛeterea.hic ẽ quedaʒ ſacre rei violatio ibi vo nõ.ꝗᷓ hoc peccatũ vidr̃ eẽ maiꝰillo. Cotra.vincu⸗ lũ oſanguinitatis ẽ vinculũ nature.vinculũ aũt nature ẽ vinculũ pᷣmũ. peccatũ carnis qð ẽ g̊ illð:maius ẽ qᷓ perᷣm qð ẽ ↄᷣ vincłm ſpũale. Itẽ ponituꝛ ſilitudo pr̃is ſpũalis ad carnalẽ ⁊ nõ ecõuerſo cũ dr.ita diligẽ debet itur ꝙ ñ põt fieri ↄiugiũ inter ꝑſonas q̃ hñt ſpũ alẽ ꝓxi⸗ mitatẽ.ſicut nõ põt eẽ ↄiugiũ inter pſonas q bñt ↄſan⸗ guinitatẽ.vñ dr.xxx.qiijj.in pꝛi.Arbitroꝛ ñ poſſe fieri qdᷣlibet legale ↄiugiũ.quãdoquidẽ nec inter eos qui na ⸗ MWr. asin; Pusn tura ⁊ inter eos qui adoptatõe filij ſunt veneràde leges romane mr̃imonia cõtrahi ꝑmittũt.addicit᷑ &̊ ſilitudo a vinculo naturali vſq; ad vinculuʒ ſpũale.ꝑ qð videt᷑ ꝙ; foꝛtius ſit vincłm cõſanguinitatis ꝙ; ſpũalis ꝓximi⸗ tatis.⁊ ita maioꝛ ẽ trãſgreſſio cõtra illð ꝙ; ðↄ illð.Að quod dicẽdum.videt᷑ ꝙ dignioꝛ ẽ ꝓximitas ſpũalis ꝓxi⸗ mitate carnali q̃ ẽ ꝑ affinitatẽ/⁊ ita rõe dignitatis licet maius videat᷑ eẽ pctm cõtra illã ꝙᷓ illa.qꝛ tñ ꝓximitas naturalis poꝛ ẽ ⁊ vniuerſalioꝛ.quo ad hoc videt᷑ maioꝛ iniuria ex iſta parte ꝙᷓ ex illa.⁊ ita vident᷑ excedẽtia eẽ et exceſſa. Pꝛetea rõe diuerſarũ ꝑſonarũ ĩ linea cõſan⸗ guinitatis 7, primitatis ſpũalis. q em̃ remotioꝛ eſt ĩ li⸗ nea ſpũalis ꝓximitatis:minug peccat illa q ꝓpinqu ioꝛ PA “ „ 11Oen! 4 na Ecũdo querit᷑ de ↄpatõe hinus peccati ĩ⸗ ceſłꝰ.ad illud pctm inceſtꝰqð dr eſſe jſan „ . ſit petm. maioꝛ em affinitas ſpũalis eſt ᷓ P‚gfimins t pᷣualet ſpũs carni.q̊ maius vidẽ eẽ h pec nmm hõ eũ ꝗ ſe ſuſcepit de ſacro fonte ſic pr̃em.⁊ ſiliteꝛ argu piſane: ſrnteit 9 ¼ jerpoſn . ẽ in linea ↄſanguinitatis.⁊ ſilp ꝗᷓ remotioꝛẽ ĩ linea con ſanguinitatis minꝰpeccat qᷓ; qᷓ ꝓpiquioꝛ ẽ in linea cogtõ⸗ nis ſpũalis.Si ðᷣo fiat collatio inter ſpũalem cognatõ⸗ tũ carnis ðᷣ ſpũalẽ cognatõem q; ꝗ̊ affinitatẽ.licʒ affini⸗ 2 raß 1 Alint⸗ nẽ et affinitatẽ.maius peccatũ videtur eẽ.cuʒ fit pecoa . 2* 5v/ v . Mex tas ioꝛ eẽt q; ſpũalis ꝓximitas.affinitas em̃ erat ĩ le⸗ ge veteri.ſpũalis vᷣo ꝓximitas ex lege noua videt᷑ initi⸗ um ſumere rõne catheciſmi baptiſmic »firmatõis.pᷣn⸗ cipaliter ᷣo rõe baptiſmi.⁊ ita patere põt ſolutio. Ercio queritur ĩ ꝗbo caſibo ↄtigit pecea? rõe huius vł illius.Et pᷣmo rõe voti.Se E rõe ſpũał ꝓximitatis ſeu ↄgnatõis. (Et pᷣmo querit᷑ rtꝛum mulier q̃ emiſit votũ caſtitatis ſolenne:peccet reddendo debitũ pꝰ mr̃i⸗ moniũ ↄtractũ.Et vidr ꝙ ſic.votũ ei ſolenne ⁊ impedit ↄtrahẽdũ 2 dirimit ↄtractũ.cũ & de iure ñ poſſit manẽ ĩ ↄiugio:nec dz petẽ debitũ nec reddẽ: ſi reddit peccat. ¶à Sõtra nõ min obligat ſimplex votuʒ ꝙᷓ ſolenne.ſed ſi ſimplex eẽt votũ:poſt ↄtractũ mr̃imonium nõ peccaret reddẽdo debitũ.licʒ peccaret petendo.ſic płes dicũt. voto ſolẽni erñti nõ peccat młier reddẽdo debitũ. Ad qð dõm.q vbi ẽ votũ ſolẽne factũ per ꝓfeſſionẽ:peccat mulier reddendo debitũ.nõ em ꝓpꝛie dr debitũ cũ nõ eſ ſet vere mr̃imoniũ.ſᷣm ꝙ mr̃imoniũ ẽ legittima ↄiũctõ viri cũ mulieꝛe.hec aũt nõ ẽ legittima.¶. Ad illð vo qð obijcit᷑. ꝙ nõ minꝰobligat votũ ſimplex ꝙᷓ ſolẽne.dicẽdũ ẽ ꝙ hoc verũ ẽ rõe eius qð ẽ votũ.bᷣ nõ rõe ſolennitatis adiũcte.rõne em̃ ſolennitatis adiuncte obligat᷑ ecclie et mediante eecłia deo.⁊ iõ cõſtituit eccłia vt illegittima A .ς —*K * –— ꝑmaneat ꝑſona hmõi oĩno ad mr̃imoniũ. Si vo dicoat ꝙ nõdũ facta ẽ ſeꝑatõ ab eccłia lʒ ſeꝑari debeat ⁊ iõ le⸗ gittimũ de beat reddere debitũ.dm ẽ ꝙ cũ ↄoſtet ſibi de ſolennitate voti.lʒ nõ ↄſtet iudici:tenet᷑ nõ reddere cuʒ hac ↄſcia.Si vo nõ ↄſtet de voti ſolẽnitate yᷣm iudiciuʒ eccłie pẽdẽte cã.debitũ videt᷑ eẽ reddẽdũ.cũ ↄſtet de mri monio ⁊ ñ oſtet de voti ſolennitate. el re 6 6 4 5 A 14 Wach⸗ (o ¶ Mueſtio clxx. Woian Jo Aoee ¹1 tur ꝙ ſie. Inceſtus em̃ eſt peccatũ caꝛnis ↄtra ꝓtimitatẽ Weinge quen itur MZ. H. ſe ⸗ ſpũalem: ſed hic ſt primitas ſpũalis derartn: Speccat . – de muliere q votũ caſtitatis emiſit ⁊ poſſea iurauit ꝙ cõ dinceps illa cognoſcendo. ¶ Ytez in cañ.· br: ꝙ a primo eO traheret cũ quodã.vtrũ peccet ſi nõ ↄtrabat:aut ſtandũ pa bulo ſacrati ſalis et ingreſſu ecclie vſq; ad ↄfirmatio⸗ ”M eſt ſimplici voto? Et videt᷑ ꝙ ſtanduʒ ẽ ſimplici voto.vo/ nem ꝑ criſma.nullns xpᷣianꝰſuã ↄmatrem ↄiugẽ ſiu mere 1 “ tum em ſimplex nõ minꝰobligat qᷓ ſolẽne:p̊ ſi ſolene eſſet debet. et ibidẽ dr̃ ſeꝑant ſe ne ſuadente dyabolo tale vici z bn, iuramentũ:tanqᷓ illicitũ reſcindendũ eſſʒ ꝗ̊ peccaret con um moleſtat.Et loꝗtur ibidem.vtruʒ viri aut mulieres “ trahẽdo pari &̊ rõne exñti ſimplici voto. Cont᷑.iuramẽę poſt ſuſceptõneʒ de ſancto la uacro poſſint redire ad pꝛo⸗ . bi tum obſeruandũ eſt qð nõ pᷣgit in deterioꝛẽ exitũ:ſᷣ iſtud priũ thoꝛũ.( Contra.aut factũ eſt neceſſitate vrgente: , iuramentũ ẽ ꝓ mr̃ionio.ↄtinentia aũt mfio nij lʒ minor aut factum eſt ex frandulentia: aut ex ignoꝛantia. Si ex fe ſit ꝙᷓ ↄtinẽtia vᷣginalis aut vidualis:tñ mrᷣioniũ non diſ⸗ ignoꝛantia:ignoꝛantia eos excuſare videt. Si ðᷣo exr ma ſoluit᷑ ꝓpter ſimplex votũ.et ita videt᷑ ꝙ duplex vinculuʒ licia:fraus nõ tebet patrocinari. Si vo ex neceſſitate:ñ 6 remaneat.videt᷑ & ꝙ nõ peccet ↄtrahẽdo.⸗ Pꝛetẽa dr in ebet ei imputaꝛi ad culpaʒ. vbi eĩ ẽ neceſſitas petim nõ t c quadam ccretali ꝙ ſi ↄtraxerit pꝰ iuramentũ: remane⸗ eſt: reſtat ꝙ non peccãt pcto inceſtus.¶¶ Að qð dicen⸗ g re dʒ in mrionio.ex qͥ pſumit᷑ ab initio nõ fuiſſe illicitũ. dum eſt. ꝓg ſi factũ fuit ex neceſſitate.cũ nulla alia perſo e R ſi em ab initio fuiſſet illicitũ ꝓcedente tꝑe nõ ratiſicaret᷑ na eſſet pns qꝗᷓ poſſet baptiʒare.nõ negat᷑ ꝗn poſſit poſtea t . Eee qð dicendũ.ſm illud ꝙ ↄtinet᷑ in xcretali.ꝙ niſi reddere debituʒ et exigere ſiẽ br. xxx·q.j. ad limina. vbi c otraxerit nõ dz reddere debitu et agẽ dʒ pniam de iura ponit᷑ caſus de illo qui filiũ ſuum in neceſſitate bapti3a — ,A 4 mento temerario et ꝑmanere in voto.ſiue aũt iurauerit uit. Si 60⁰ fuerit ex ignoꝛantia vel ey malicia:rõne igno 12 2. ſir v n phibet S3αα . E .— ſiue nõ.peccat ↄtrahẽdo ↄſentiẽdo in carnalẽ copulã ꝓ⸗ rantie excuſe at᷑: ratiõe nᷣo malicie pniam debet agere: ſecd ue Adere S pter voti tranſgreſſionẽ.q Ad illud vo qð obijcit᷑ in con⸗ nec abinnicẽ ſi unt ſepandi nec alter alteri dz ſubtrabere ſ⸗ trariũ.dicendũ ẽ ꝙ lʒ eque obliget votũ ſimplerx ⁊ ſolen⸗ xcbitũ.ſicut hr̃ extra de cognatõne ſpũali:ſi vir vel muli ne:nõ tñ rõne ſolenitatis.vñ ſi ↄtractũ eſt mrioniũ poſt er.¶ Ao obiectũ aũt dicendũ eſt.ꝙ licʒ cognouerit poſt votũ ſimplex:reddere dʒ debitũ pꝰoſũmatũ mr̃ioniuʒ.⁊ oↄpaternitatem ↄtractã non peccat reddendo vbitũ cuʒ agẽ pnĩam ð tranſgreſſione voti.ſi pᷣo nõ eſſʒ mr̃imoniũ er neceſſitate illud actũ fuerit. ſi ᷣo ex malicia actũ eſſet ↄſummatũ poſſet vtrũq; ſeruari.poſſet em̃ ↄtrahẽ et ad etſi nõ peccet reddẽdo debitũ:peccat tñ in exigẽdo.q NA¶d . „ O. ver Rat Pe ☚ . 2 . — . . ⸗ 2 - „ „ . P — erRfrugẽ melioꝛis vite tranſuehẽ ita ſeruaret᷑ iuramentũ et aliud vᷣo dicendũ. ꝙ illud qð dicit᷑ in cano. põt intelligi ri ge ſencd eS e a „ 3 votũ.nibilominꝰtñ indiſcretũ fuit inramentũ.4 Ad il⸗ ce inotñ indiſcretũ fuit inramentu. de illis pſonis q ante ↄiugiũ ſiue mrioniũ ↄtrarerũt ad‚⸗ cnn, Hibine 1h n . n⸗ . ya lud vo qð obijcit᷑. ꝙ cõſũmatio mðionij fuit inſtituta qꝛ inuicẽ ꝓrimitatẽ ſpũalem. Illud aũt qð ſcðo dicit intel onhrben D,h — . ſut abkr nõ videbat᷑ ratificari ĩ poſteꝝ.dicenduʒ ẽ ꝙ qͥdãmo⸗ ligit᷑ de illis ꝑſonis vbi ignorantia interuenit/¶ Sʒ po ſc dbi wSie it Neit Potzas Aere do fuit licitũ.ſ.inq;tum ↄſentit in vinculũ ↄiugale.inqᷓ; S tum ðvᷣo ↄſentit ĩ copulã caꝛnalẽ: qͥdãmodo illicitũ.2⸗ licz/ teſt queri ꝗd ſi vterq; reliqͥ ſciente ſuſceꝑit ↄmunẽ filiuz o c ſacro fonte.peccãt ne adinuicẽ pcto inceſtꝰ petẽdo vel . 4N / v ch⸗ 4. * . . —U. — — — — — —— — — — S malũ eſſet Fᷣm ꝙ illicitũ:ex illo tũ malo elicit deꝰ bonum ⁊ rõne eiꝰꝙ fuit mr̃ioniũ ↄſũmatũ tenet᷑ reddẽ debitũ:et qð nõ fuit pꝛiꝰbitũ imo indebitũ poſtea factũ ẽ debitũ ſi em̃ pꝛiꝰꝑmitteret ſe cognoſci peccaret:nũc aũt non pec cat reddẽdo.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ iuramentum illud erat ꝓ mr̃ionio qð foꝛtiꝰhʒ vinculũ voto ⁊ ita nõ ᷣgebat in deterioꝛẽ exitũ. Dicendũ ẽ ꝙ lʒ eẽt ꝓ mr̃ionio qð in ſe ſctᷣm ẽ:tñ erat ð votuʒ qð pᷣceſſit.et ideo qͥ ad hͥ ᷣgebat in deterioꝛẽ exitũ.et iõ nõ obſeruãdũ ſᷣ agenda pnĩaꝓ teme ritate iuramẽti qð dʒ eſſe cũ iudicio. ſiẽ dr.uij.hiere. Mueritur etiam ſi d. ij. mulier cderat fidẽ alicui de ↄtrahẽdo 74 tea votũ ↄti nẽtie emiſit ex aliq̃ cã. vtrũ peccet pcto inceſtꝰ ↄtrahẽdo ⁊ carnalr ſe ei ↄmiſcẽdo.⁊ ſugponamꝰꝙ mlłier talis ſit q ex infirmitate caꝛnis nõ valeat ↄtinẽ. O aũt peccet pcto inceſtꝰfaciẽdo ð votũ.ptʒ ex ̊ ꝙ emiſit votũ ↄtinẽtie.pꝰ votũ aũt ↄtinẽtie emiſſuʒ et ↄſenſit ĩ carnalẽ copulam et carnalr cognita ẽ:gꝗᷓ peccauit pcto carnis ↄ votũ: ̊ cõomi n c vece ſit inceſtũ.¶¶ Cont᷑· videt᷑ ꝑ qð dẽ in xcretali.vbi dẽ ꝙ C de. de fide mẽtita ⁊ voto violato agat ↄgrnã ſatiſfactõeʒ. et 14 vanctτρ cui vult in dno nubedi licẽtia ↄcedat᷑: ̊ nõ intendit pa⸗ Irxa·poſſe pa p̃ſtare auẽtem peccãgi: no peccauit ſic ↄtrabendo 2 carnatr ſe nlerco. dr qð dicendũ ẽ.qꝙ illud qð dic papa.reſpicit illud quõd dicituꝛ de duobo malis minus malũ ocedendũ ẽ.minꝰaũt malũ ẽ mulierẽ ↄtrabẽ mr̃io⸗ niũ pꝰvotũ ſimꝑlex emiſſuʒ:qᷓ; incurꝛẽ reatũ foꝛnicatõis et ideo bis ↄditõibo erñtibo ↄcedit papa licẽtiã nubendi ita ꝙ agat᷑ pnia de violatõne voti. ec dr eẽ pctẽm ince⸗ ſtus ſi reddat debitũ ptꝰmr̃ioniũ ↄtractũ.vel ſi carnalit᷑ Heνε 2miſceat: ſ̊ ſi extra mrioniũ fieret cũ ꝑſona q votũ emi⸗ voto ſollem ſit: boc aũt tm̃ dicit᷑ de voti violatione. Lonſequeteꝛ dicẽ,. .S. . dum eſt de caſibo ptinentibo ad pcẽm inceſiꝰ ſiue ſacrile⸗ gij. Pm aliũ modũ qð ꝓuenit ↄtra cognatõezʒ ſpũaleʒ aut ſpnñalem/primitatẽ. Põt ̊ queꝛi vtrũ peccet vir pcto in⸗ ceſtus ꝗ baptiʒat filiaſtrũ ſuũ vel filiaſtrã ſuã. et poſtea cognoſcit vxoꝛem ſuaʒ cuius efficitur comꝑa terſt vige⸗ els· reddendo debitũ. Hd hoc rñdendũ eſt. in boc caſu vt⸗ qʒ perſona ſuo iure pꝛiuat᷑ et neuter põt petere:neq; ſi pe tat aliꝰtenet᷑ reddere.¶ Geinde querit᷑ ſi inter ſacerdo⸗ tem ↄfeſſoꝛem et ipᷣm penitentẽ ſiue ſuſceptũ in pnĩia ꝓxi mitas ſpũalis ↄtrabit᷑.vtrũ filiꝰipſiꝰ ↄfeſſoꝛis ↄmittat ĩ⸗ ceſtũ cũ muliere ſic ſuſcepta in pnia.vel ſi põt eã duceꝛe: M nõ poſſit eaʒ duceꝛe videt᷑ ꝑ hboc qð vr in cañ.oẽs xxxA1 αRασ in pnĩa ſuſcepimꝰita ſunt filij nr̃i vt baptiʒati ſuſcepti:ſᷣ filiꝰſacerdotis nõ pt᷑ ↄtrabere cũ mulieꝛe ſuſcepta in ba ptiſmo:&̊ᷓ nõ põt ↄtrahere filiꝰↄfeſſoꝛis cũ muliere ſuſce⸗ pta in pnia.¶ Pꝛeterea viget᷑ eſſe ſua ſoꝛoꝛ ſpũalis.eꝛgo ↄmitti inceſtꝰ.¶¶ Ad qð diendũ eſt.ꝙ nõ eſt ſimile de vi culo ſpũali ſacr̃i pnie et ſacr̃i baptiſmatis. Illud em qð eſt baptiſmatis ẽ maioꝛis reueretie et ſctitatis: cũ bapti ʒato nõ ficte dimittat᷑ om̃is culpa et pena et ideo ꝓximi⸗ tas ſpũalis magis extendit᷑.ſi em̃ aligs ſuſcipit aliquaʒ ꝑlſonã in pniaʒ ↄtrahit᷑ vinculũ ſpũale inter patrẽ⁊ fili⸗ um:ſ̊ nõ ꝓpter hoc inter ꝑentes hmõi ⁊ illiꝰvel ꝓlẽ huiꝰ et illiꝰ. Si vo ſuſcipit᷑ i baptiſmo:ꝓximitas ſpualis cõ⸗ trabit᷑ inter filiũ baptiʒãtiſet mulierẽ baptiʒatã: vnð in cañ.non oꝑtet filia ſuã quã de ſacro fonte ſuſceꝑit aliqñ filio ſuo in matrimonio tradere. ¶ Lueſtio. clxxj. de pecca to contra naturam. Onſequẽter dicen dum ẽ de maxĩo pcto carnis qð.ſ.eſt ↄt naturã.qð fit multis modis, Aliqñ em̃ ꝗs oꝑat᷑ turpitudinem ĩ ſemetipᷣo et dr J mollicies. Aliqñ vo cũ alio vel alia:et hoc ↄtingit multipłr cũ.ſ. maſculꝰcũ feia ĩ mẽbro nõ ad hH ↄceſſo:vel femia inoꝛdiate cũ viro. Deinde maſculꝰcũ maſclo.vel feia cũ feia.Vltio cũ ſit cũ re irꝛõnali.⁊ in h genẽ tanto ẽ deteriꝰ:q̃nto ẽ maioꝛ nate ꝑuerſio. autẽ ſit maꝰ ↄꝑatõe illoꝝ:pʒ ꝑ h̊ qd dic augꝰ.de adulterinis ↄiugijs. Oim hoꝝ pctoꝝ peſſimũ ẽ qð ↄ naturã fit.⁊ di cit aug.in li.de ofeſſi.lagicia q̃ ſunt ↄtra naturã:vbiq; ac ſemꝑ repudiãda ſunt atʒ puniẽda.nec mirũ:q; viola: ● tiur ipſa ſocietas que cum deo eſſe nobis debet. maxĩe cũ Inde pecoꝛa iubent᷑ occidi:qꝛ tali flagitio ↄtaminata:in M n eadem natura cuiꝰille eſt actoꝛ libidinis ꝑuerſitate pol⸗ dignã refricant mẽoꝛiaʒ facti.dñs aũt nõ tm̃ penãa mor⸗ “M 4 3 luitur.¶ MPõt aũt queri de ↄꝑatione hoꝝ pctoꝝ inter ſe tis b̊ etiã genꝰmoꝛtis hoꝛribile ĩflixit ſiẽ hr̃. rix. geñ. vbi w m rõnem magnitudinis. Scðo de pena hopct᷑i. Cercõ Driq pluit dñs ſuꝑ ʒodomã ⁊ gomoꝛrã ſulphur ⁊ ignezʒ p tx caſibo aliquibo in quibo dubitat᷑ vtrum ſit otra natu⸗ de celo ⁊ ſubuertit ciuitates ⁊ om̃s regiones circa ⁊ vni⸗ ram velnon. uerſos habitatoꝛes vꝛbiũ.vt ex genẽ pene genꝰpcti oñde embrum primũ retur. Elñ dic greg. cũ dñs ſcelera carnis puire decreuiſ ⸗/ in 4 ßhra ſet: qlitate vltonis inotuit maculã crimis.ſulphur em̃ fe nonſirmat e * N D pꝛimũ ſic videt᷑ ꝙ mollicies ſit maiꝰpec etet:ignis ardet.q g ad ꝑuerſa deſideria carnis fetoꝛe ar⸗ acatuʒ in ̊ genere.prima.n.rõ in pᷣncipijs a ſerant:iure ſulphure ⁊ igne ꝑierũt. ¶ Sʒ põt qri Apter . ‚ generatõnis ad quã oꝛdinat᷑ ↄcubitꝰeſt: vt i Ein qd infantes cũ ꝑentibo cremati ſunt ĩ ʒodomis:cuʒ imu⸗ 6 . alterũ ſit agẽs et alterũ ſit recipiẽs.in hoc a⸗ nes eẽnt a culpa: Ad quod dicendũ. ꝙ boc factũ ẽ in d⸗· . at pcto nõ remoanet hec rõ. in alijs o remanet rõ altei teſtatõeʒz crimis ne de eoꝝ oꝛigine aliqð remaneret veſi 1 tatis licet ĩ alijs ſit oꝑoſitio nature:g hoc eſt pꝛimum 2 giũ. et ꝓuiſuʒ ẽ illis:ne diu viuẽtes exempla patrũ ſeque 4 maximũ pctim in ̊ genere.· Ao h̊ facit qð br in geñ.xx⸗ rent᷑:et ſic leuiꝰpunirent᷑.pentes aũt taʒ ꝓ ſe qᷓ p eis rei xviiij. vbi dr.ꝙ ꝑcuſſit dñs eum ꝗ ſemen fundebat in ter⸗ erant mors em̃ filioꝝ crimẽ eſt ꝑentũ. ʒ adhuc qri: 4 ram: ne libenfratris noĩe naſcerent᷑.eo ꝙ rem deteſtabi⸗ tur rõne pene.videt᷑ em̃ cũ ſit guiſſimum pctm et maxie ”JM leʒ facexet:ex qͥ̊ videt᷑ iſtud ſit maximũ pcẽm in illo ge cteſtabile ꝗꝙ mexiĩa rñdeat ei pena in futuro.4: Sʒ vidr 4 nere.Bed econtra videt᷑ illud eſſe maximũ vbi nõ ſal ↄtrariũ ꝑ hoc qð dr.xj.mathᷣ.remiſſiꝰerit terꝛe ʒodomo 4 uat᷑ ſpẽs in ipis ↄmiſcẽtibo.di em̃ ſuꝑ illud Geñ.xxxvij. rũ ĩdie iudicij ꝙᷓ tibi.&̊ maioꝛ pena debet᷑ ipi capharna: d accuſauit frẽs ſuos crimie peſſimo.glo.ꝙ cũ pecoꝛibo mi um in futuro qꝙᷓ ipis ʒodomitis:łᷣ ſieut ibideʒ tangit᷑ illi tn ſcebant᷑. hoc ẽ peſſimũ in illo genẽ.q¶l Pꝛeterea ad h̊ eſt vcapharnaũ ĩ ̊ peccauerũt ꝙ; nõ credider̃t. maioꝛi pẽa n genano vt ↄſeruet᷑ ſpẽs.vbi ̊ plus ẽ de opoſitõe ad ſpẽʒ dignũ eſt petm infidelitatis q; pcim qð eſt ʒ naturã. Sʒ pag nae ſ⸗ ibi eſt maioꝛ oꝓpoſitio ↄ naturã:q̊ maiꝰ pctᷣm in h̊ͥ genẽ. videt᷑ ꝙ maria pena deberet rñdere pcto ð naturaʒ. Or᷑ mavtſirꝛ petn . Item maxrimũ pctm łeſt ſpuᷣale ydolatria: p̊ huic ĩ illo cm̃.xvij.luc.ſuꝑ illud qᷓ die exijt lotb a ʒodomitis.gl. be⸗ cα⅜hen genere ꝓpoꝛtönaliter rñdet aliqð in genẽ pcti carnalis. de.pᷣtermiſſo maxrĩo ſcelere ʒodomitaꝝ:ſola ea ↄmemo⸗ 4 Sidẽ erit maximũ in illo genẽ: h̊ hoc videt᷑ eſſe pctm illð rat q vel leuia vel nulla eſſe putarẽt᷑et dĩc de comeſtione qð eſt maſculi in maſculũ et hmõi ſicut hẽ.j.ad MRo. ſu⸗ ⁊ negociatõne.cũ igr ibi maximũ ſcelꝰreputet᷑ maxĩa pe⸗ per illud relicto vſun naturali.glo.quantũ ydolatria per na dignü reputat᷑. o qdð dicendũ. ꝙ petm ò naturã imperiũ ⁊ grauiſſimũ delictũ eſt:tantũ ↄpenſatio ꝑ hoꝛ⸗ reũ eſt ſiue reũ efficit maxia pena in futuro.¶ Ad illud renda ⁊ ꝑ ſoꝛdida paſſio quã receperũt in ſemetipᷣis.2 lo vᷣo qð obijcit᷑ ꝑ illuq xj.math̊.dicendũ eſt ꝙ; non loquit quit᷑ ibi de pcto ð naturam in q̊ maſculi in maſcnlos ⁊c̃. ̈tũ ad penã iſtiꝰpcti: b̊ loqt᷑ ꝙᷓtũ ad penã infidelitatis ĩ Gillud ẽ maximũ pct̃m in illo genere.¶ Ad qð dicendũ ißpis zodomitis opatõne ad inſidelitatẽ eoꝝ de caphaꝛna- in illo genè maximũ djr illud qð eſt ↄ naturam ſpeciei uin.ꝗa maioꝛ vebet᷑ pena ꝓ infidelitate illoꝝ ꝗ habueꝛũt vel/ vbi fit coitus cũ re alteriꝰgeneris ſpẽi.¶ Ad obiectuʒ at᷑ cam motiuã ad credendũ: qᷓ illoꝝ ꝗ nõ habuerũt.vñ dĩ pꝛimo dicendũ eſt.ꝙ licet pᷣma rõ in pᷣncipijs generatio⸗ ibidẽ ſi in ʒodomis facte fuiſſent pᷣtutes qᷓ facte ſunt ĩte: nis ſit ſᷣm actiuũ et receptiuũ ibi aũt hoc deſit:nõ Apter foꝛte mãſiſſent vſq; in hũc diem.ex qͥ aparet q; loqꝗtur de boc dicet᷑ maiꝰpetm in illo genẽ licet enoꝛme ſit in ſe.ibi pꝑatõne infidelitatis ad infidelitateʒ. Infidelitas enim em̃ ex hoc pctm ẽ.qꝛ illud qð oꝛdinatum ẽ ad materiam illa qᷓ dr in illis ꝗ nõ credũt:ad generalẽ iniuſticiã perti ercrotdis-1 e uſttunetn oꝛdinato nature emietik. neeb⸗ net. 1 in alteruʒ qð debito mõ ſit receptiuũ fundit᷑. hoc aũt e WWMom b minꝰqᷓ; vbi in alterü indebito mõ receptiuũ. Aliqñ tam . Leimm brumtercium mollities ſumit ꝓ pcto qð eſt in his ꝗ paciſci ſunt.et hoc FErcioquerit᷑ c caſibo in quibo dubitatur mõ eſt grauiſſimũ pctm ð naturã.qñ qð eſt actiuum ſᷣm . vtrũ ſit pcm 3 naturã vel nõ.querit᷑ eniʒ naturã ſupꝓponit᷑ ad recipiendũ. Ad aliud vᷣo dicenduʒ B de viro et muliere qᷓ ꝓpter pĩguedinẽ quã ꝙ licet illud petᷣm ſit eteſtabile.tñ in q̊ erat ampliꝰ de⸗ hñt non poſſunt adinuicem reddere debi⸗ teſtabile ꝙ voluit ſemen deſtrui ne ſuſcitaret᷑ ſemen fris tum mõ ↄſueto in debito vaſe.et ex infirmitate carnis ñ defuncti.vñ aggrauatio ẽ in illo genere pcti.¶ Ad illud pñt ſe ↄtinere.et ꝑiculũ eſt ſi patiant᷑ inciſionẽ.vtrũ poſ⸗ vᷣo quod obijcit᷑ vltimo.dicendũ ẽ ꝙ cũ ↄꝑatur pctᷣm pec/ ſint reddẽ debitũ carnis ĩ debito vaſe mõ nõ ↄſueto?:ð 1 cato.hoc eſt réne generis pcti: petm em qð eſt ↄ naturazʒ videt᷑:eo ꝙ duobo exñtibo malis.minꝰmaluʒz ↄcedit᷑ ſiue 1 eſt ſummũ in genẽ carnaliũ pctoꝝ.eum ſicut infidelitas pꝓmittit᷑.niſi alterũ illoꝝ ſit expediẽs ꝓpter maioꝛis ma⸗ 1— dr ſummũ in genẽ ſpũaliũ pctoꝝ.dico aũt infidelitatem li vitatõeʒ:ſ̊ graue malũ eſt adulteriũ in ↄiugato vel cõ⸗ ydolatrie.cũ em̃ ſint.x.pᷣcepta in decalogo:ex ꝑte pꝛime iugata: minꝰvo coitꝰviri cuzʒ vxoꝛe illicitꝰpᷣ tamẽ in vaſe tabule ſummũ dr infidelitas ydolatꝛie.in ſcdðᷣa ᷣo tabu⸗ debito/mõ incõſueto⸗ Pꝛeterea dicit aug:in li.de bono la ex ꝑte pct᷑i carnalis ſummũ dr pcẽm quod ẽ ↄtra natu⸗ ↄiugali.q; longe minꝰpeccat qtũlibet aſſiduꝰad vxoꝛem ram.vñ illud dr innom inatũ pctẽm ſiue paſſio ignomiĩe: ꝙᷓ rariſſinꝰad foꝛnicatõeʒ:cũ & iſte peccet in vxoꝛe:minꝰ quia pꝛiuat nomen a dephenſo in tali crimine. et eſt ita peccat qꝙ; ſi ꝑpetraret foꝛnicatõeʒ aut adulteriũ. Pꝛete enoꝛine:vt nec in recoꝛdatõeʒ debeat pꝑuenire. rea cũ ſiat i vebito vaſe videt᷑ eſſe vſus natalis. ſos aut 1 Fer⸗Lſyas nat᷑alis q ꝓlabit᷑ vl᷑ ꝓpagandi nccitateʒ ẽ venialis ĩ vx⸗ embrum ſecundũ ſ oꝛe.ſic dieangs bn⸗ ve eſſe venialis:ſᷣ aliꝰ dãnabilis undo querit᷑ de pena huiꝰpct̃i. autẽ videt᷑ ̊ ꝙ ꝑmittendũ ſit viro ſic indebito mõ vxoꝛẽ ↄogno pyuniat᷑ moꝛte m legeʒ bũãim pʒ ꝑ hoc qð ſcere. Pronn ſuꝑ illud.j.ad Ro.in eũ ꝗ eſt ↄ naturã. dicit?᷑ in codice.ꝗ puero ſtuprũ adducto vł glo.ð naturã ẽ ↄcubitꝰ qn vir cũ ipſa vxoꝛe alio mõ ꝙᷓ; de coꝛrupto comite ꝑſuaſerit capite puniatuꝛ cet doꝛmierit:ſed alio mõ doꝛmit iſte cũ ipſa ꝙᷓ; decet: g ẽ ſi ̊ ꝑſuaſio punit᷑ tantũ:młtomagis⁊ ipᷣa oꝑatõ.⸗¶:. Si⸗ ↄtra naturaʒ bmõi coitꝰ: ſed 3 ↄecubitꝰnatura eſt maius militer dr in leui.xx.vbi loqꝗt᷑ de pcto ðↄ naturaʒ dicẽs.q peccatum q́; foꝛnicatio vel adulterium: ergo huiuſmodi ꝛmierit cũ maſculo coitu femĩeo ⁊ vterq; nephas opa⸗ eſt maius peccatũ.nõ ̊ ex ꝑmiſſione ꝑpetrandũ.( Iteʒ tus ẽ moꝛte moꝛiat᷑.Et diĩc oꝛige. hoc pctẽm iniuria nat᷑e concubitus ꝗ eſt ↄtra naturam execrabiliter fit in mere eſt vñ et moꝛte mulctari decretũ eſt.¶. Sitr in deteſtatõʒ trice ſed erxecrabilius in vxoꝛe vt dĩc auguſtinus in li.de crimĩs ipᷣm pecus iubebat᷑ occidi.nõ qꝛ ipᷣm pecꝰdelinq bono coniugali:ſed minus malum eſt cognoſcere mere⸗ ret:̊ᷣ ne fieret refricatõ memoꝛie.vñ aug.in qõibo leui. tricem vſu naturali ꝙᷓ eo qui eſt contra naturam. ergo 11 99 crge, 7 enileg , 1, Tlseyr Ritaca ¶ Mueſtio fo:nicatio minus eſt peccatum qꝙᷓ; hmõi.ergo ꝓpter vita⸗ et nientoſe 5 en tnie malũ Pbetrand rer⸗ Metẽea.i:ad cot.ſuꝑ illud libidinem.glo.libido ẽ ar⸗ doꝛ ꝓ q̃ſlibet turpi ſte aem to⸗Sardun aſtib tur pitudines diſcurẽs vr eſſe viciũ ↄ naturam: boc pctm videt᷑ eſſe naturã de qͥ ſup dictũ eſt. ꝛetẽa.cognoſcẽ ↄiugatã ſuã mõ bꝛutali vr eſſe ↄ natura hũanũ.⁊ qðẽ õ naturã hũanaʒ ẽ valde graue pct̃m.gᷓ hoc ẽ e graue petm. nullatenꝰꝗᷓ ex aliq cauſa ꝑpetradũ.¶¶ Ao qð dix erũt quidã ꝓpter nccitateʒ dũmodo fieret in debito vaſe ſi cognoſcẽt mõ nõ ↄſueto vir a pcto ercuſabat᷑ dũmodo cauſa.plis fieret. Et rñdebant ei qð obiectuʒ eſt de pcto ↄtra naturã.ꝙ tũc dicebat᷑ pcẽm pet̃Äm ↄ naturã ſoluʒ:ſi nõ ea ꝑte coꝛꝑis q ad generanduʒ eſt inſtituta vteret᷑ ſed alia.qð videt᷑ hr̃i ꝑ hoc qð dicit᷑j.ad Ro.ſuꝑ illud reli cto vſu naturali.glo.qd eſt mutare vſum naturalẽ in eũ ꝗ eſt ↄtra naturãa:nili ſublato vſu ↄceſſo:aliter vti i con ceſſum ẽ.cũ illa ꝑs coꝛꝑis nõ habeat hꝰmõi vſum datum a natura. Sʒ dicendũ eſt potiꝰ.q peccat vir ſic coõſcen do vroꝛẽ mõ brutali.nec neceſſitas eũ excuſat a toto licʒ dimin nat q̃ntitatẽ pct᷑i.et lʒ nõ ſit modꝰcognoſcẽdi õ na⸗ turã generalẽ:eſt tũ modꝰcognoſcẽdi ↄ modũ nature ro⸗ nalem.vñ valde guiter peccaret ꝗ ſic cognoſcẽt nulla ex iſtente neceſſitate. ¶ Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ de ↄpatione pct᷑i ad ꝑctm. videt᷑ dicendũ ꝙ excedentia ſint et exceſſa. q̊ ad h̊ em̃ ꝙ ex vna ꝑte ẽ cognoſcẽ ſuã ex altera vo eſt co⸗/ gnoſceꝛe ſolutã ſiue alteriꝰ:maiꝰeſt pctm foꝛnicatio ſiue adulteriũ iſto pcto.q̊ͥ ad h̊ aũt q hic eſt modus bꝛutalis ibi ðᷣo modus hũanus:maiꝰeſi pcim ex iſta ꝑte qᷓ exr illa vñ nõ eſt ſufficiẽs cauſa q̃re ſic cognoſcat vitatio foꝛnica tiõis. et qa in vtraq;ʒ ꝑſona eſt impedimentuʒz. videtur ꝙ; omune ſit vel eſſe debeat rõ ↄtinẽdi manẽte impedimẽto QAeq; videt᷑ dicendũ in hoc caſu ꝙ facienda ſint mala vt vitent᷑ terioꝛa.hoc at̃ totũ ſanioꝛi iudicio ẽ relinquẽdũ et in ꝑſona petente debitũ 2 reddente:hᷣ ↄſtat ꝙ rõ eſſen⸗ di ↄtra naturã minoꝛ eſt q́; ̃m ſupꝛadictos modos. (Mueſtio. clxxij. ge pecca Dmiam dictum ſit de pcto qdð eſt ex infirmitate ᷣm ſe.et Fm dr̃ias magis vſitatas: ↄñter dicẽdũ eſt de pcto qð ⁊ ex ignoꝛãtia ſiue ꝑ igno⸗ rantiq.¶ Qirca qð querit᷑ pᷣmo vtrũ a⸗ pigndꝛantiã ꝑpetrat?ſit petm. Scðo vtꝝ actꝰ malus ꝗ fit ꝑ ebꝛietatẽ vel furoꝛẽ vł ꝑ pueritiã dicat pec catu ꝑ ignoꝛantiã. Tercio vtꝝ actꝰmalꝰ ꝑ ignoꝛantiam luris ꝑpetratꝰſit pcẽm. Quarto vtꝝ actꝰp ignoꝛãtiã feti ſit petimn vel nõ. Quĩto vtx act p igꝛãtiã liget ad penã lʒ n ad culpã. Sexto de ꝗbuſdaʒ caſibo qui fiunt ꝑ igꝛãtiã⸗ embrum prumũͥ Dpꝛimũ ſic.videt᷑ ꝙ nõ ſit petn. Pctm eĩ icut dr in li. de vera religi.adeoẽ volũta⸗ riũ ꝙ ſi nõ ẽ volũtariũ:nõ ẽ pctm. ſ̊ qð eſt inuolũtariũ nõ ẽ volũtariũ.actꝰ autẽ malꝰ. ⸗ 2 ignoꝛantiã Miſcia. ꝛetéa. inuoluntariũ dr qð triſticiã affert et : * 4 — ₰ . . — — . —— — aſe k,zs Penitudine: Hotingit ĩ bmõti ̊nõ eſi pcrẽm. 4 Jteʒ aug. wolete in qõibo ve. teſ. 7 no. quõ reus ↄſtituit q neſcit qð fecit?ßᷣ g aa actmalꝰ ꝑ ignoꝛantia ẽ hmõi.ᷓ nõ ex ſlo ↄſtituit aligs reus peti vel crimis..¶ Item volũtas rõnalis ſiue delibe ratiua ſeqtur cognitõeʒ.ſi ᷓ nõ eſt cognitio nõ ẽ volũtas deliberatiua: ᷣ vbi eſt ignoꝛantia nõ ẽ cognitio: vbi eſt ignoꝛatia nõ ẽ volũtas deliberatia:ſ̊ pctm actuale moꝛ⸗ tale hʒ volũtatẽ deliberatiuã p cã.·ſᷓ vbi ẽ ignoꝛantia nõ eſt petm actuale moꝛtale.ergo actus malus ꝑ ignoꝛãtiã ꝑpetratus nõ eſt FeratiGRonuaug de adulterinis aiugis. Sũt per̃a ignoꝛantiũ quis minoꝛa qᷓ ſcientium 1. ꝑpetratꝰẽ inuolũtariꝰ:ꝙ non ẽ pctm.qð p⸗ bat᷑ ꝑ hoc qð dic phᷣs inuoluntarijs ignoſcẽtia ↄpetit et · veria peccata autem ignoꝛantiuʒ dicunt᷑ pcta ꝑ ignoꝛantiam. nõ / ꝓhibet gn ſit pctm: etſi fit ꝑ ignoꝛantia.¶ Itez gre. ponit quandã differentiã pcti ex ignoꝛantia cũ dicit.ali⸗ ud pctm eſt ex infirmitate.aliud ex ignorantia ⁊c.̊ qð⸗ dam eſt pctm ꝑ ignoꝛantiã. ¶ Iem.iij. act.ſcio ꝙ p igno rantiã feciſtis vos et pr̃es veſtri ⁊c.et tñ illud fuit pctin quod ptz ꝑ hoc qð ſeꝗtur.pniam agite ⁊c̃.Et ad thi.dĩ miſcdiam ↄſecutus ſum qa ignoꝛãs feci.Et aug:contra . donatuʒz.Longe grauiꝰeſi pctm eiꝰꝗ ſciens qᷓ ꝗ neſciens peccauit. qð dicenduʒ.ꝙ actus aligꝗs ꝗ fit ꝑ igno⸗ rantiã qui malꝰeſt:pctm eſt.ſicut hr in bis q obiecta ſũt ex vna ꝑte.⸗ Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ in cõtraꝛiũ.dicẽdũ eſt ꝙ aliud ẽ inuoluntariũ ꝑ ignoꝛantiã inuincibilem. et talis actus cũ nihil habeat de volũtario eo ꝙ ſimpłr dr v inuoluntariũ:nõ dicetur pctm:ſ̊ eſt inuoluntariũ quod hʒ aliquid admixtũ de voluntario:et tale licʒ qͥ ad quid WDW ſit inuoluntariũ.eo ꝙ; quo ad ꝗd eſt voluntariũ dicetur cvi⸗ pcr̃ᷣUm. et h̊ dicit phᷣus his verbis.ꝗ ꝑ ignoꝛantiã operat᷑ aliꝗd nõ aũt triſtat in oꝑatione.volens ꝗdeʒ nõ oꝑpatur „ –V — qð neſciuit nec rurſuʒ volẽs cũ nõ triſtet. vñ aliud nomẽ tααιςſQnιnBv hẽbit ab inuolũtario. 4. Dicendũ eſt & ad illud qð dr in li. de vera reli.qꝙ ibi accipit᷑ volũtariũ/ ꝓut ẽ cõe ad volũ ſꝰ tariũ ſimplex et voluntariũ Fᷣm ꝗd.⁊ hoc mõ dicet᷑ aliqñ illud qð ẽ ꝑ ignoꝛantiã pctm.¶ Ad ſcᷣm vo dicendũ.ꝙ myle vbi ẽ ſimplex inuolũtariũ nõ dicet᷑ pctm:bᷣ vbi ẽ volũtas 1 no in ꝑte licet nõ qͥ ad om̃s circũſlantias pt eſſe petm. phus 5eoſealalete aũt cũ loꝗtur de inuolũtario logꝗtur de inuolũtaꝛio ſim⸗ pliciter.⁊ qꝛ ↄtingit eſſe inuolũtariũ ſimpłr. ſᷣm ꝗd aũt volũtariũ nihil ꝓhibecęet ſi ſit ꝑ ignoꝛantiã et triſticiam hẽat cũ cognoſcet᷑:nihilominꝰeſſs pctm. ¶¶ Ao terciuz dᷣo dicendũ.ꝙ loꝗtur aug.de furioſis quoꝝ ligata ẽ ratõ vt neſciat:et iĩ talibo nõ eſt reꝰꝗ neſcit quod facit.4. Ad q̃r⸗ tum dicendũ.ꝙ licʒ deliberatina dependeat a cognitõne p̃cedente ⁊ nõ ſit ꝑfecta cognitõ:nihilominꝰ eſt volũtas ratione alicuiꝰcognitõnis pꝛeambule. bruz ſecunduiun do querit᷑.vtrũ actus malus ꝗ fit per ebꝛietatẽ.vel furoꝛeʒ.vel ꝓ pueritia: dicat᷑ petm ꝑ ignoꝛantiã ſet videt᷑ ꝙ ſic.cum eniʒ triplex ſit pctm:ex infirmitate.ex ignoꝛan tia.ex induſtria.hoc aũt pctẽm nõ ſit ex induſtria eo ꝙ il lud dr irꝛemiſſibile:huic autẽ quodãmõ donat᷑ venia ſicẽ dicit amb.in li.de patriarchis ſi qua ꝑ vina delinqrunt 1— . 4ℳ 7 . coαPrnt en srE. t ſr no fa walasfias apud ſapientes iudices. venia ꝗdẽ facti donant᷑ ſed leui⸗ tatis dãnãt᷑ actoꝛes.Qec vr pctm ex ĩfirmitate.ex infir⸗ mitate eĩ dr̃ pctm.ſic dĩc gre.cũ aliqñ cojſcit᷑ malũ: ni⸗/ hilominꝰ ex kagin tate apetit᷑.ſicut amat᷑ bonũ et ex in⸗ firmitate nõ implet᷑.cũ ̊ in ebrietate nõ cognoſcat᷑ bo⸗ num aut malũ ſiue diſcernat᷑non dicetur pctm ex infir⸗ mitate ſ̊ ex ignoꝛantia.¶¶1 Item amb.in li. de priarchis. Que ſobrij cauemꝰ:ꝑ ebrietatem ignoꝛantes ↄmittimꝰ. ̊ᷓ hmõi pctm videt᷑ eſſe pcẽm ex ignorantia.⸗ Similiter põt obijci de illis ꝗ aliqua agũt in furia. vel de puerig ꝗ aliqñ iocoſe ꝑcutiũt:ignoꝛãter em̃ crimẽ ↄmittũt. Cõ⸗ tra ſicut dĩc phᷣs.illis q̃ ſunt inuolũtaria: ꝑ ignoꝛantiaʒ ↄpetit ignoſcẽtia ⁊ miſcdia:ſᷣ ebꝛijs nõ ↄpetit imo dupli ces debent᷑ maledictõnes:̊ nõ ſunt hmoi pcta ꝑ ignoꝛã tiam. Pꝛetẽa aliud ẽ pᷣncipiũ pct᷑i cũ dr̃ pcẽm eſt ex fu ria.aliud iteꝝ cũ dr pctm eſt ex ebꝛietate.aliud cũ dr ex ignoꝛantia.i Aaʒ ignoꝛantia ẽ in ꝑte cognitiua.furoꝛ in parte motiua: ebꝛietas vo ex ꝑte hlius coꝛꝑið: nõ ꝗ̊ hec .. — peta dicunt᷑ er ignoꝛantia eſſe.¶ Ad quod dicendum. ꝙ P ar ni ezt rna PDger c er nõ dicunt᷑ hec pcta ex ignoꝛantia eſſe tanqᷓ pᷣncipali cau ſa: ſed dicunt᷑ eſſe ex infirmitate que aliq ex vicio ↄtra⸗ vrr iſu õõ elr./ ſeth ſt cta eſt.aliqñ pꝛeter viciũ illiꝰin quo eſt. 4 Ad obiectum/ 2*, aüt in cõtrariũ dicendũ eſt:et ſᷣm ph̊ᷣm et ſᷣm ſententia,ʒ ſctoꝝ.ꝙ aliud eſt ꝑ ignoꝛantiam operari:et aliud igno⸗ ranter oꝑari.ebrius em̃ et ꝗ in furia eſt:nõ videt᷑ ꝑ igno rantiã facere ignoꝛãs tñ ſiue ignoꝛanter opeꝛatuꝛ.⁊ boe modo ex ponenda eſt auẽtas ambin li. de patriarchis. et ebꝛietas ſit eauſa prineipalis:ignoꝛantia vᷣo cõcomi⸗ tans. 4 Zld illud vᷣo qð dicit gre.dicendũ eſt ꝙ ipᷣe loqui tur de quadã ſpẽ pcti er ignoꝛantia:ſᷣ vbicũq; iꝭꝛantia ẽ cã pᷣncipalis:dicet᷑ eſſe pctm ey igꝛantia. vbi vo infirmi⸗ tas ẽ pᷣncipalis cã:dicet᷑ petm ex inſirmitate.igꝛantia tñ aliqñ dr infirmitas large.ſᷣm ꝙ bꝛ.xv.q.i.c.vbi dicit ꝗ⸗ infirmitas alia eſt animi alia carnis. Infirmitas ai eſt igrantia. carnis infirmitas ẽ cõcupĩa. ex qͥ accipit᷑ ꝙ in⸗ firmitas aliqñ large accipit᷑:et ſic nõ diuidit ð iorantiã ſumit᷑ Po aliqñ ꝑ appꝛopꝛiatõnem et ſic diuidit cõtra in⸗ firmitatem. gnοτιππα . embrum tercium Ercio querit᷑ vtrũ actꝰmalus ꝑ iãrantiaʒ uris ꝑpetratus ſit pctm.⁊ videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ hoc qð dr. xxx·q.j.de bis.vbi dĩ ꝙ pctm eſt licʒ ꝑ inſcientiã fiat tenere filiaſtrũ ſuũ ad ↄfir: coꝛã ep̃o.¶ Ad idem facit qð dicit᷑. xxiiij.q.j.ſi quis acceꝑit.vbi dr.ꝙ ille ꝗ acceperit coĩoneʒ de manu heretici:⁊ neſcit ꝙ ecclia catholica ↄtradicit.poſtea ĩtel⸗ ligens:ꝑ annũ peniteat.pnĩa aũt nõ iniũgit᷑ niſiꝓ pcto: actus ꝑ igrantiã iuris ꝑpetratꝰeſt pcrm. 4 (e⸗ mõ F.j.q.inj.vbi dr ꝙ ignoꝛantia iuris ẽ pcẽm. ¶ Sʒ vide tur ↄtrariũ. pꝑ hoc qð dic ciprianꝰ. Ignoſci põt ſimplici⸗ ter erꝛantibo. ſiẽ de ſeipo vic bia aple: pᷣus ſui blaſphe mus et ꝑſecntoꝛ:miſcdiaʒ ↄlecuiꝰſum ꝗa ignoꝛãs feciſ et Dicit ang.in.q.ve.et no.te. Ille igrans pt excuſari a pe⸗ na:q quod diſceret nõ inuenit. Siłr hr.j.q.iiij. vbi dẽ. õ põt ꝓbaꝛi reus crimĩs:cuiꝰↄſciam nõ hũit.⁊ loqꝗtuꝛ ibi de eo qui hũit bñficiũ per ſy moniam ꝑ alios ꝑpetra⸗ tam.Cũ ꝗ iſte nõ habeat ↄſciam traſgreſſus fuerit:vide⸗ tur ꝙ nõ peccauit:hoc idem oñdit᷑ ꝑ hoc qð dr.j.q.v.S. cos Ex hac auẽte.vbi dr ꝙ a crimine excuſent᷑. ptʒ ꝗa H̊ p.· cto a ſacris oꝛdinibo nõ remouet᷑.ſi em̃ illiꝰcriminis ꝑti cipes eſſent:ad ſacros oꝛdines cõſcendere Boa quo hr ꝙ hmõi actꝰ ꝑ igrantiã nõ eſt pctm d qð di cendũ.ꝙ actus ꝑpetratꝰ ꝑ igrantiã:aut ꝑpetratꝰ eſt per igrantiã iuris naturalis:aut ꝑ igrantiaʒ iuris diuini: aut ꝑ igrantiã iuris hũani canonici vel ciuilis.Si ꝑ ig⸗ ranuiaʒ iuris natalis actꝰpmõi malus ſit ꝑpetratus:eſt pet᷑̃m. Ignoꝛãtia em̃ iuris naturalis nemĩeʒ excuſat qui vſuʒ põt hr̃e ſciendi.ſic hr.j.q iiij. S. ¶Qotandum c;. vbi dr ꝙ ignoꝛantia iuris natalis om̃ibo adultis dãna bilis eſt. adultis dico ꝗ hñt vſuʒ ronis ꝓpter furioſos et hmõi pctᷣm vᷣo ꝑ ignoꝛantiã iuris diuini in his ſine quibo nõ ẽ ſa ſic lſalus ſiłr pctm eſt.nec ꝑ illã aliꝗs excuſat᷑ꝗ ſcire põt.ſic 4 fe. habet᷑ ab auguſt.in ench.longe tolerabilius eſt in his q̃ a religione ſeiũcta ſunt mentiri:qᷓ; in his ſine quoꝝ fide vel noticia deus coli nõ põt falli:pᷣ hoc eſt dictu: qꝛ igrãa tia in his q̃ ſpectãt ad ſalutem damnabilis ẽ:et actꝰ ma⸗ lus ꝗ ꝑ ignoꝛantiã talẽ ꝓpetrat᷑ nõ excuſatur b̊ eſt pcẽm. Wer igrantiã aũt iuris hũani actus ppetratꝰ: ſacerdo⸗/ tib quidẽ eſt pctm.dico aũt ſacerdotibo ſummis.ſ.epᷣis vñ ſceleſtinꝰpapa.Qulli ſacerdotũ liceat canones igra⸗ re nec quicqᷓ facẽ qd patrũ poſſit regulis obuiare.xxxv⸗ nij. di.Et ibidẽ in cano.om̃s. Ingꝗrat᷑ aũt diligẽter a me⸗ tropolitano ſi in ꝓinptu habeat legẽ et ſacros canones et ſanctũ euãgelin et librũ apłicũſactus at malꝰꝑ ignoꝛãa tiam eoꝝ q̃ ꝑtinẽt ad ſacroꝝ ↄmuniũ diſtributõeʒ.et ad canones pniales. et ad ſanctoꝝ legẽdas ẽ pctm illis.Vñ aug.ſacergotiboſunt nccia ad diſcendũ ſacramentoꝛuʒ librilectionariꝰ.antbiphonariꝰ.canones pniales. pſal⸗ teriũ.omelie.ex quibo oĩbo ſi vnuʒ defuerit: vix ſacerdo tis nomẽ in eo ↄſiabit. grantia vᷣo eoꝝ q̃ publice ꝓmul gant᷑ tæ his q ꝑtinent ad ſtatũ laicoꝝ nõ excuſat petm in illis qð ꝑ irantiã ꝑpetratur.nulli em ignoꝛare ꝑmittit᷑ ea que publice fiũt.hoc aũt de clericis maxime intellige⸗ dũ c.ſicut hr.xvi.di.in fine vbi dr.quod penes nos ĩ no⸗ ſtris regionibo actũ eſt et oĩs eccłia recipit:q̃ ratõne con ueniat vt ecclia ↄſtatinopolitana nõ recipiat ſactꝰ etiã ꝑ/ petratus ꝑ ignoꝛanuã iuꝛis canonici.in his que ꝑtinent ad officium eſt peecatum. vnde leo. Si in laicis videt᷑ in⸗ tolerabilis inſcia: quãtomagis in his qui pᷣſunt:nec ex/ cuſatõne digna eſt nec venia Actus vᷣo ꝑ ignoꝛantiã iu⸗ „ — ris ciuilis quibuſdãſꝑmitttit᷑ ignoꝛare quibuſdã dᷣo nõ. Ruſticis em̃ ⁊ mulieribo et in minoꝛi etate ↄſtitutis per n ibr mittitur igraꝛe maxĩe in danificando: in maleſicijs autẽ c e v p . ñdendum ẽ.pꝛimo ad illud qð †be nõ ſic.¶ Ad obiecta aũt rñden pꝛimo eſt ꝓpolitũ.qð em̃ ignoſcebat᷑ aplło: nõ oñdit non fuiſſe pctm: ſed ꝓnter igrantiã excuſatõneʒ quandà hũit ſabatn talo ꝓpter quã minuebat᷑ pctm.ignoꝛabat em ea qͥ a ꝓphetis “ 1sto- rpᷣo fuerant pᷣnunciata tunc fuiſſe ↄpleta.⁊ boc modo erat de illis de quiba dr̃ act.iij. ꝙ ꝑ igrantia feciſtis ⁊c. Ad ſcom vᷣo dicendũ. ꝙ illa auctas aug. intelligenda eſt dæ illis ꝗ hñt ignoꝛantia illoꝝ que ncce eſt cogſci per diſciplinã: ⁊ tales excuſant᷑ nõ tiñ a pena ſ etiaʒ a culpa Ao terciũ vpᷣo dicendũ.q; licet nõ ſit reus criminis ſᷣm ꝙ crimẽ eſi qd accuſatõne ẽ dignũ:mibilominus tñ ñ eſt immunis a pena.ſ.pꝛiuatõne bñſicij qui ꝑ ignoꝛantiaʒ ſymonie ꝑentum adeptus eſt beneficiuʒ.hoc aũt ẽ ꝓpter enoꝛmitatem criminis:et quia poſſedit quod ſuum non Eerat. embrum quartũ Varto querit᷑ vtrũ actus ꝑ ignorantiã fa⸗ cti ſit peti vel nõ pctm:dico qð excuſatio ne ſit dignũ/ Et videt᷑ ꝙ nõ ſit dignũ excu⸗ ſatõne:ꝑ hec qð dr.j.q.iiij.circa fineʒ vbi I* ꝙ; irantia facti nõ excuſat iudeos ꝗ non credũt xpᷣm veniſſe. ¶ Hoc idem onditur ꝑ illos ꝗ erant de poſteri⸗ tate achab. quoꝝ aligꝗ ignoꝛabãt pctm ipſi et tñ puniti ſunt.Silr fuit de changan ꝗ punitꝰeſt cũ ignoꝛaret pec⸗ catũ pr̃is ſui cham. R econtra videt᷑ ꝙ ignorãtia fa cti excuſet ſicut de illis ꝗ comedebãat ydolaticũ igrantes Fm ꝙ dicit apls.j.ad coꝝ.x. ſi quis infideliũ vocauerit vos ad cenam ? ire vultis: quicqd appoſitũ fuerit vobis comedite: nihil inde interꝛogantes ꝗꝓpter ↄſciam. 4 Silr dicit᷑ de facto ipſius aplłi ꝙ ꝑ ignoꝛantiã facti excuſatur. et de ꝑuulis ꝗ ꝑ ignoꝛantiaʒ ab hereticis baptiʒ ant᷑ vel etiã oꝛdinant᷑ a ſy moniacis:cũ neſciebant eſſe ſy monia⸗ cos eos.ſic dĩc vꝛbanꝰ. Si ꝗ a ſymoniacis nõ ſy monia ce oꝛdinati ſunt:ſi ꝓbare potuerũt ſe neſciſſe eos ſy moia cos eſſe et tũc ꝓ catholicis habbant᷑: taliũ oꝛdinatões ſu ſtinemꝰmiſericoꝛditer.ſi m̃ eos laudabilis vita ↄmẽdat. Ad quod dicendũ.ꝙ duplex eſt ignoꝛantia facti ẽ eiñn eins quod optuit ſcire: et eſt eius quod nõ opꝑtuit ſcire. Si neceſſe fuit ſcire.etſfuit ignoꝛantia ſupina:non excu⸗ ſat et ẽ graue pctm.ſi po fuit eius qð oꝑtuit ſcire ⁊ adhi buit diligentiam: excuſatur etſi nõ a toto tamen a tanto. 4I ° aũt dici᷑ de iudeis qui habent ignoꝛantiã de rpᷣo ꝗ iam venit.dicendũ eſt ꝙ ignoꝛantia eox eſt ſupina. pol⸗ ſent em ſcire er oꝑibo xpᷣi. tũ ex oꝑibo diſcipulorũ rpᷣi.tũ er collõne ſcripturaruʒ ꝓpheticarũ. Qec eſt ſile de illis iudeis ꝗ penituerũt in pmitĩa ecclia.qa nõdũ plene erat veritas publicata qᷓ latebat in ꝓphetis. YJõrantia vo fcti qð nõ optuit ſcire ſiẽ de ydolatico excuſat. Illa vo que ẽ oꝛdinatoꝝ a ſymoniacis nõ ſymoniace qui ꝓ catholicis pñtur.licet ercuſet a culpa:nihilominꝰin deteſtationem criminis pᷣuat᷑ executõne oꝛdinis et indiget diſpenſatio⸗ ne. ſymoniacꝰeniʒ occultꝰ ipſo iure ſuſpenſus eſt.ꝑuuli vo qui ſimpliciter bñt ignoꝛantiã excuſant᷑ a culpa cum baptizantur ab hereticis in foꝛma eccleſie. embrum quintu Vinto queritur vtrum actus ꝑ ignoꝛanti⸗ am liget ad penam licet non ad culpam. Et videtur ꝙ non. pena em̃ debet᷑ pꝛo cul⸗ pa.ſi &̊ nõ termiat᷑ ibi culpa:ↄñter neq; dʒ obligare ad penã. O at̃ nõ ſit ibi culpa.pʒ ꝑ Hᷣ qð dẽ. ꝙ a reatu cris excuſat eũ iòratia pr̃ni ðᷣlicti. dic veba. p Hfeto a ſacris oꝛdibo no illos rĩmouemꝰ.vxr ꝙ bmõi igratia ñ eos ligʒ. ad penã. 4 Sʒ vriũ vr ꝑ b̊ qð.·j·ibidẽ — 415rre die af eſt nez ſo lua 6 ſei N e wo⸗ t. 6 1 ſ, 1. 1e 6 ⸗ a ahe,, “ D ſth c . neik⸗ Lueſtio dicitur. ꝙ ignoꝛantig tales excuſat a reatu criminis non d qð dicendũ eſt.ꝙ ſic indicandi a fructu emptõis. ₰ —. — „ 4 —. . BE —— eſt in hmõi ſiẽ in aljs enoꝛmibo pctis.in ꝗbo ob teſtatõ⸗ neʒ crimis puniunt᷑ ꝗ nõ telinqrũt. Pretẽa er alieno do no nõ dʒz ꝗs lucrũ repoꝛtare.vñ ex dolo pentũ nõ dzʒ filꝰ lucra repoꝛtare. Pꝛetẽa ꝗ ab initio nõ hũit canonicũ in⸗ greſſum.fructu poſſeſſionis nõ dʒ gaudeꝛe.i Ad illð vᷣo qð obijcit᷑.dicendũ ꝙ licʒ ipſe nõ peccauerit nibilominꝰ rei ininſte acquiſite eſt poſſeſſoꝛ:ideo in hoc puniendus eſt vt poſſeſſione pꝛiuetur. embrum ſextum querit᷑ de gbuſdaʒ caſibo ꝗ fiũt ꝑ ig⸗ rantiã. Et qrit᷑ ð illo ꝗ nõ oĩino Fᷣuauit hᷣ⸗ ipᷣm qð ipᷣe dñs legit᷑ feciſſe de ſacro coꝛpo ris ſui. vtrũ talis ꝑ ignoꝛãtiam excuſet?et ꝙ nõ.qꝛ bmõi i ꝛãtia ẽ in his q ꝑtinẽt ad ius diuinũ et quoꝝ ſcia incũbit officio:ſ̊ hmõi ꝑ igꝛantiã ꝑpetratũ toſic agẽs ꝑ igrantiã.¶ Hoc etiã vr ꝑ h̊ qdð dic Cipꝛi⸗ anus.i obᷣ nõ põt ignoſci ꝗ nũc admoniti ⁊ inſtructi ſu mus vt calicẽ dñi cũ vino mixtuʒ ſᷣm ꝙ dñs obtulit offe⸗ ramꝰ:ſ̊ ̊ exempluʒ dñi potuit eos inſtruẽ ſic ⁊ nos.ſi g& nobᷣ nõ eſt igſcentia nec illis fuit ignoſcẽdũ gt igqrantiã Econt᷑ vo dĩc criprianꝰ.Si ꝗs ð añceſſoꝛibo nr̃is vel iGranter vel ſimplir nõ ̊ obpuauit ⁊ tenuit:qð nos dñs facẽ exemplo ⁊ magiſterio docuit. põt ſimplicitati eiuſ⸗ dem etiã indulgẽtia dñi venia ↄcedi.¶ Ad qð dicendũ eſt. ꝙ loquit᷑ ibi de his ꝗ nõ ponebãt aquã cũ vino.credẽ tes nõ eẽ ncciũ:qꝛ panis ſigt coꝛpꝰ xpᷣi ⁊ vinũ ſanguinem nec expᷣſſe hr̃ de aq̃ in eo qð dñs ſecit.¶ Ad illud vᷣo qð obijcit᷑.dicendũ ẽ ꝙ potuit tũc tpis indulgẽtia ↄcedi cuʒ peccauerũt ꝑ igrantiã.nondũ ei habita fuit inſtructõ ex ſcpᷣturis q̃ pꝰᷣhabebat᷑.ex h̊ em̃ ꝙ de latẽ xpᷣi fluxerũt ſan guis ⁊ aq cũ alijs rõnibo:deinceps habitũ ẽ.ꝙ aq̃ cũ vi⸗ no ponẽt᷑.ita ꝙ ĩ vinũ ↄuerteret᷑: ad deſigndũ vnionẽ fi⸗ delis ꝓli ꝗ ꝑ aquã teſignt᷑ cũ xpᷣo in coꝛꝑe miſtico.hec ẽ hoſtia ⁊ oblatio ĩ odoꝛẽ ſuauitatis.Si vo dicat᷑ ꝙ hec fu it igrantia iuris diuini.dicendũ ẽ ꝙ in pᷣmitia ecclłia añ ꝙᷓ veniret plena illuiatio ſcpᷣturaꝝ: igrantia aliquarũ q̃ ſunt ĩ iure diuio nõ ita fuit eis guis.qꝛ nõdũ ex doctrina ccceꝑant. Et dic aug: ꝙ igrantia illa excuſabilis ẽ. cum nõ fuit a qͥ diſceret nec rumoꝛe ↄceꝑit opinionẽ doctrine. 4 Ad aliud pᷣo dicendũ.qꝙ differẽter ẽ de nob qᷓ de illis. nos em̃ iam admoniti et inſtructi ſumus:illi ðo nõdum gdmoniti et edocti erant. (eindge quentur §. j. c illis ꝗ ꝑ igrantiaʒ occiderũt xpᷣm. vtꝝ h̊ intelligat᷑ de maioꝛibo ⁊ mmioribo iudeis/ Oꝛ at nõ intelligat᷑ de maio⸗ ribo.v ꝑ h̊ qdð dic aug.quõ ſcierũt demones:ſic ⁊ ſcieꝛũt pᷣncipes iudeoꝝ.et quõ igrabat et illi igrabant: p̊ demo⸗ nes ñ ercuſabat ꝓpt ſuã igrãtiã de eo ꝙ ſuggeſſer̃t vt cru ciſigerẽt xrpᷣm:gᷓ nec maioꝛes excuſaãt᷑.¶ Pꝛetẽa.xv.ioh. dỹ. Si nõ veniſſeʒ ⁊ eis locutꝰnõ fuiſſeʒ:pctm nõ hr̃ent. nũc aũt excuſatõeʒ nõ hñt de pct̃o.Sʒ pct᷑ni ꝑigrantiaʒ facti vr dignũ excuſatõe:ꝗq̊ nõ peccabãt ꝑ igrantiã facti. Cont᷑.ſic dĩc aug.igrabãt miſteriũ qͥ filiꝰ dei erat ab etno et ſacr̃m incarnatois:q̊ habuerũt ignorantiã facti. Pꝛetẽa ſic hr.xxiij.luc.xpᷣc oꝛauit/ꝓ crucifixoꝛibo di⸗ cens. ꝓr̃ igſce illis qꝛ neſciũt ꝗd faciũt.q̊ pctm illoꝝ fuit Eigrantia.¶¶ Hoc etiã accipit᷑ ex eo ꝙ dr.iij.act. ſcio ꝗa Eiꝗrantiaʒ feciſtis vos ſiẽ pᷣncipes vr̃i. mioꝛibo etiã iudeis q̃rit᷑ tꝑ imunes eẽnt᷑ pena:qð videt᷑.oꝛo em̃ xpᷣi in aliꝗbo hũit effectũ. in oĩbo em̃ exauditus eſt ꝓ ſui reuerentia ſicut habet᷑.v.ad Hebnon niſi ꝓ minoꝛibus ergo peccatum minoꝛũ erat ignoſcibile quo ad penam. Contra.ille immunis dicitur a pena qui nõ habuit a quo diſceret.neq;ʒ rumoꝛe comperit opinioneʒ doctrine. ſed minoꝛes iudei cum pdicaret᷑ veritas vt eam addiſcex rent operam non ederũt:ergo nõ erant immunes a col nõ ẽ dignũ excuſatõe ſicẽ̃ ſupᷣ habitũ ẽ᷑:q̊ nõ excuſat᷑ a pec ¶ eindge queritur S. ij. eAMes n⸗ clrxxij pa et pena. ¶ Ad qðò dicendum eſti.q nec maioꝛes iudei nec minores imunes erant a culpa:ſed differẽter.maio⸗ res em̃ nõ erant ĩmunes eo ꝙ ſcire poterãt ipſuʒ eſſe qui ꝓmiſſus erat in lege ꝑ ſigna ꝓphetie.vnde ꝑ inuidiam 2 maliciã ipſum occiderũt.et de his dicit beda.non oꝛat/p eis qui ꝑ inuidiã et ſuperbiã queʒ filiũ dei intellexerunt negant ⁊ crucifigũt. licet ̊ in ꝑte non cognoſcerẽt: tamẽ peccatũ eoꝝ nõ fuit excuſabile ꝑ ignoꝛantiã. vñ nõ oĩno ↄtinebat᷑ ſub illa ſpecie pct᷑i que eſt ꝑ ignoꝛantiã: ſed po/ tins ſub illa ſpẽ peccati q̃ eſt ꝑ induſtriã.Et licʒ eẽt igno rantia facti:non tñ excuſabiles erant. qa fuit ignoratia facti qð opoꝛtuit ſcire:et nõ dederũt operã ad plene ſciẽ⸗ dum.dicit aũt aug.cuʒ erat vt diſceret et a qͥ diſcreret:hᷣ negligentioꝛ luxuria aut maliuolẽtia factus ẽ talis: in⸗ excuſabilis ẽ a crimine.⸗q ð aũt dicit᷑ iact. pꝛinci⸗ pes eoꝝ peccauerunt ꝑ ignoꝛantiã.intelligendu eſt quo ad quid. qͥ ad hoc.ſ.ꝙ nõ ſciebãt ipᷣm eſſe filiũ dei ab et⸗ no/ſimplir ̊ fuit peccatũ ꝑ induſtriã illoꝝ: ſᷣm quid per ignoꝛantia.ſi tñ vellent illi ↄuerti ꝑ pniam ad xpᷣm tunc tꝑis liberati eẽnt a pcto.⸗¶!. Ad illud vo qð obijcit᷑ de mi/ noꝛibo iudeis.dicendũ eſt ꝙ peccauerũt ꝑ ignoꝛantiam. zelũ em̃ dei hẽbant ſed non m ſciam. et ꝓ talibo oꝛauit: ga neſcierũt quid fecerũtſ vnde ꝓ aliquibo eſt exauditꝰet dimiſſa ẽ culpa eis ipᷣis penitẽtibo.non em̃ fuit illa igno rantia q̃ reddit hoĩem imunẽ a pena et culpa.cũ em̃ po⸗ terant diſcere et habebãt a qͥ diſcerent et operã nõ dede⸗ runt ꝓut opoꝛtuit:nõ oĩno excuſabant᷑ ꝓpter ignorantiã a min ſed ĩ ꝑte.nõ eniʒ tenebant᷑ ſcire miſteria ꝓpbetie a mo⸗ Dum quo maioꝛes tenebant᷑. 77 „aAl ali afnir in ali; puintia in fi pmulgats alcning ſnie vel ↄſtitutõnis qꝗ ↄtingit ipᷣm.et tñ nõ audiuit illam ſniam vel ↄſtitutõeʒ.vtrũ talis ĩmunis ſit ita ꝙ non inci dat in ſententiã vel in tranſgreſſioneʒ ↄſlitutõis ſi cõtra ꝓbibitõeʒ fecerit.Et videt᷑ ꝙ ſie.ignoꝛat eniʒ nec credit hmõi ꝓmulgatõeʒ eſſe factã.et ita videt᷑ excuſabilis.hoc etiã videt᷑ ꝑ hoc qdð dicit᷑ in cañ.lxxxij.diſ.plurimos.vbi dicit᷑ ꝙ aliquãti de quibo loqmur vt tua ſanctitas retu⸗ lit igꝛantia lapſos ſe deflent eſſe.bis in hac ↄditõne dici mus miſcdiaʒ nõ negandã. et loꝗtur ĩ caſu in qͥ fuit pro mulgata ↄſtitutõ de ↄtinentia ſacerdotuʒ et leuitarum. AVd ideʒ facit qð dĩc Inno.in eadeʒ di.ſi ad aliqͥs foꝛa eccliaſtice vite ꝑiter ⁊ diſciꝑline q̃ ab epo ſiricio ad om̃es ꝓuintias ↄmeauit nõ ꝓbabit᷑ ꝑueniſſe.his ignoꝛantibo venia nõ negabit᷑.ex qͥ ↄcludit᷑ ꝙ excuſant᷑ ꝑ ignoꝛantiaʒ Sʒ ecõtra vr ꝑ boc qð diĩc gelaſiꝰin can.Cũ nõ potu⸗ erit ignoꝛare ſniaʒ ꝓpꝛij ſacerdotis a ſuo officio ſuſpẽda tur.¶ Ad idẽ facit ꝙ nulli igrare ꝑmittit᷑ ea q̃ publice fi unt:ꝗ̊ nõ excuſant᷑ ꝑ igrantia. oas dicendũ ꝙ facta publicatõe debito mõ nemo excuſat᷑ ꝑigrantiã niſi oſtẽ dat ſe iuſtã hr̃e cãm irantie.vñ canon vnꝰ loꝗtur qñ in ſto cã erat igrantie et ꝓbabilłr poterat igraꝛe. Alter pᷣo loquit᷑ in alio caſu vbi pᷣſumebat᷑ ↄtra ipm. et ſic ſᷣm di⸗ uerſos ſtatꝰexcuſat᷑ vel nõ excuſat᷑ ꝑ ignoꝛantiam. ¶ Mueſtio. clxxiij. de pec/ catis in ſpiritumſanctum. AVctũ eſt ſupra de cendũ eſt de peccato qð eſt eè induſtria qð dicit᷑ pcm in ſpm̃ſanctũ: ſicut pctm exr infirmitate dicit᷑ pct in patrẽ:petᷣm ex igrantia dr eſſe ꝑctm in filiuʒ. Et pꝛio querit᷑ ꝗd ſit pcetm in ſpmſctᷣm. Scðdo vtꝝ idẽ ſit pcẽm in ſpmſctm qð pctm ad moꝛtẽ.Tercio qͥt ſint dr̃ie pct᷑i in ſpmſanctum. Quiꝛto vtꝝ ome pcĩm poſſit dici ꝑ aliquã additõeʒ pec catũ in ſpm̃ſanctũ.Quito cin gre ꝑſe ⁊ pᷣmo opponatur Sexto quare peccatũ in ſpmſanctuʒ dicat᷑ irꝛemiſſibile. ctᷣo ex infirmitate ⁊ igrantia:ↄñnter di pen h ſpe ſan nfme N mog olſenats Delyar⸗ embrum prunũ B pꝛimũ ſic dicit augu.pctm in ſpm̃ſcẽm. eſt ꝑſeuerãs duricia coꝛdis impenitentis. Alubi vo dr.pctm in ſpm̃ſctm ẽ ↄſuetudo peccandi q̃ dei metꝰ amittit᷑ et ↄtemptꝰin⸗ urrit᷑. Alij vᷣo direrũt ꝙ tria ↄcurꝛũt:genus pcti moꝛta lis.et ꝙ ſit ex certa malicia:et ꝙ ſit cuʒ mentis ꝑtinacia Aug.vo in li.retrac.videt᷑ addere hãc oditõneʒ. ꝙ ĩ ſce⸗ erata metis ꝑuerſitate vitã finiat.⸗¶. Sʒ põt obijci cont᷑ pꝛimꝗ rõnem.ſᷣm h̊ em̃ om̃e pctm in ſpm̃ſctᷣm eſſet obſti⸗ natio.ꝗd em̃ aliud ẽ ꝑpſeuerãs duricia coꝛdis impeniten tis niſi obſtinatio. Sedotra h̊ eſt.ꝙ obſtinatio ponitur vna ſpẽs pct᷑i in ſpmſanctũ.ſicut hr.ij. ad Ro. ſuꝑ illud Fm duriciã coꝛdis tui.glo.pctm ad moꝛtẽ vel in ſpiritũ⸗ ſanctum ↄmittit᷑ duobo modis:ꝑobſtinatiõem.ſ.et per deſperatõeʒ. Obſtinatõeʒz aũt diffinit dicens. obſtinatõ eſt indurate in malicia mẽtis ꝑtinacia ꝑ qu ſit hõ impe nitẽs.Deſperatõ aũt ẽ q̃ ꝗs penitus diſſidit de dei boni⸗ tate.et vtrũq; dr pctm in ſpmſctm.¶ SPꝛeterea aligꝗs in⸗ uidentie facibo fraternitatẽ obpugnat in pᷣmo ſuo actu. et talis peccat in ſpm̃ſctẽm.talis nõdũ bʒ pſeuerantẽ ma liciã ⁊c.nõ ergo hec ẽ ratõ pct᷑i in ſpm̃ſcẽm ꝑſeuerãs ⁊c̃. Cont᷑ ſcdᷣam rõneʒ ſiłr obijcit᷑.Fᷣm illã enim nõ eſt pec catũ in ſpm̃ſcẽᷣm niſi aſſit ↄſuetudo peccandi:ſᷣ põt aligs deſperare ꝗ nõ hʒ ↄſuetudinẽ peccandi.vno em actu de⸗ ſperatio fit aliqn:ſicut vno actu ſperat ꝗs. deſperatio at eſt pecm in ſpm̃ſctm ſicut dic aug:loquẽ to inde: nõ ome pcẽm in ſpm̃ſctm eſt ↄſuetudo peccãdi ⁊c.¶ Pꝛe terea.ꝗ deſperat metuit iuſticiã dei.nõ ̊ deſꝑatio ẽ qua metꝰdei vłr amittit᷑:ſᷣ eſt pcẽᷣm in ſpmſcẽm ſicut hr.x.Le ui.ſuꝑ illud. Inter bec aũt hircũ. nõ ? rõ pcti in ſpiri⸗ tũſanctũ ↄſuetudo peccadi q̃ dei metus amittit᷑.¶ Cont terciã rõnem peccati in ſpmſanctũ ſcʒ q̃ tria ſupᷣdieta di cunt᷑ cõuenire obijcit᷑.ſi em̃ reqri genꝰpct᷑i moꝛtalis.Fᷣm hoc nõ eſſet pctm in ſpm̃ſanctuʒ pctẽᷣm ꝑ ſe:vᷣ eſſet ↄditio alioꝝ pctoꝝ.vt foꝛnicatõnis ſuꝑbie ⁊ alioꝝ pctoꝝ.quẽ⸗ admodũ pctm ex infirmitate non eſt vnũ pctẽm ꝑ ſe:vᷣ eſt ↄditõ pluriũ peccatoꝝ.¶ Sʒ ecõtra videt᷑ ꝙ quedã ſunt pꝓ ſe pcta q̃ ſub pcto in ſpm̃ſanctũ ↄtinent᷑.vt impungnatõ veritatis agnite:et impugnatõ fraterne gre:.¶ Silr obij citur ↄtra illã ↄditõeʒ q eſt ex certa malicia.cũ em̃ pecca tũ in ſpmſctm ſit malicia et cum hoc ſit ex certa malicia. oꝑtet ꝙ malicia pᷣcedat pctm in ſpm̃ſctm:ſᷣ hoc nõ videt eſſe ncẽm. peccatũ em̃ ex iraſ?tia nõ pᷣcedit alia ignoꝛan tia:nec peccatũ ex infirmitate pᷣcedit alia infirmitas. MPꝛeterea põt q̃ri ꝓ quo ſuponat illa malicia.aut eniʒ ſupponit /ꝓ alia malicia aut ꝓ illa q̃ eſt pctm in ſpm̃ſctm. ꝓ alia nõ videt᷑:eſt em̃ aliqð peccatuzʒ in ſpmſctm qð nõ pexigit añ ſe aliud pctm.ſicut eſt impugnatio veritatis agnite.nõ & malicia ſupponit ibidẽ ꝓ alia malicia. neq; ꝓ eadẽ:cũ pct᷑ᷣo in ſpmſctm põt ſuponere. nihil em̃ ẽ ſui cauſa:ſᷣ illa certa malicia eſt cã pcti in ſpm̃ſctᷣm: ꝗᷓ nõ eſt idipᷣm qdð peccatũ in ſpm̃ſctm.¶ Si vᷣo ponat᷑ ↄditõ quã ponit aug·in li.retrac.obijcit᷑ in cõtrariũ.ſᷣm hoc eĩ nul lum pctm in ſpmſctm eẽt:niſi vbi adeſſʒ finalis impnia Sʒ h ẽ.ꝙ multe alie ſpẽs ponunt᷑ pcti in ſpm̃ſctᷣm. ſic pᷣſumptio.deſꝑatio.⁊ veritatis agnite inpugnatio.q̃rũ vna queq; põt eſſe ſine finali impnia.Scom h̊ etiã nullꝰ peccaret i ſpm̃ſctᷣm niſi moꝛte adueniente:ſᷣ videmꝰ ꝙ il⸗ lud pctm dicebat᷑ eſſe ĩ ſpm̃ſctẽm qͥ ex inuidentia fraterne gre dicebãt judei.ꝙ ĩ beelʒebub pᷣncipe demonioꝝ eijti⸗ ebat demonia.ꝗᷓ nõ regrit᷑ ſꝑ ad pctᷣm in ſpm̃ſctẽm ꝗ⸗ pſe⸗ ueꝛet ĩ hac ſceleꝛata mẽtis puerſiõe vſq; ad moꝛtẽ.¶ Ad qð dicendũ ẽ.ꝙ pctm ĩ ſpmſetᷣm dupłr dr.vno mõ ſᷣm q; addit ↄditõeʒ ſuꝑ genꝰpct᷑i.Alio vᷣo mõ ꝓut ẽ genꝰ qͥddã pcti. Scdm ꝙ addit ↄditõeʒ ſuꝑ genꝰ peccati drĩ ꝙ petᷣm in ſpmſanctum ẽ qdᷣcũqʒ moꝛtale petm er certa malicia cũ mẽtis ꝑtinacia.⁊ Gᷓ̊ mõ poſuerunt illas tres ↄditõnes adeſſe pcti in ſpmſctẽm.vt pctẽᷣm ĩ ſpm̃ſcẽm ſit pctm er ĩidu ſtria quadaʒ ↄditõne ſuꝑaddita.Alio vᷣo mõ ᷣm ꝙ dicit aug.nõ qdᷣcũqʒ pctm eſt in ſpm̃ſctm.ᷣ vbi ꝑ ſe impugna tur ipᷣa gra ſpuᷣſſct᷑i ĩ qua fit remiſſio pctoꝝ.et h̊ mõ di⸗ cunt᷑ quedã pctᷣa ſpãliter ĩ ſpm̃ſctm ⁊ ſᷣm h̊ ille dꝛ pecca re ĩ ſpinſct᷑ʒ ꝗ recuſat eẽ ĩ vnitate coꝛꝑis vxpᷣi qð viuiſicat ſpũſſctus.ſᷣm ꝙ ĩ ea fit remiſſio pctoꝝ.⁊ h̊ mõ ↄtinet ĩ ſe impugnatõʒ dᷣitatis agnite ⁊ ſuꝑne gre:et qdã alia pct̃a ſpalia.ſᷣm h̊ vidr loqꝗ aug.c pcto ĩ ſpm̃ſctm ĩ li.de blaſ⸗ phemia.¶ MDer ilam dicta pt᷑ rnñderi ad ea q̃ obiecta ſũt. Pꝛima em rõ intelligit᷑ de pcto ĩ ſpm̃ſctm ꝓut ſuponit aliud genꝰ pcti cũ cõditõe ſuꝑaddita. eodẽ mõ ſcõa diffi 5 Mense ſilr er nitio accipit᷑.¶ Ad aliud vᷣo qð obijcit᷑ ꝙ nõ om̃e petᷣm ĩ „ R ſ e ſpm̃ ẽ obſtiatio.obſtiatio aũt ẽ ꝑſeuerãs ⁊c̃.dicẽdũ eſt q; obſtinatio accipit᷑ dupłr.vno mõ ꝓut ẽ cõditio pcti moꝛ talis:cũ aligs ꝑſeuerat et obdurat᷑ ĩ illo.et h̊ mõ pctᷣm ĩ ſpĩſctʒ ꝓut addit ſuꝑ alið genꝰ pcti dic obſtiatõʒ cũ cer ta malicia q ẽ cã illiꝰ. ec ẽ dicẽdũ ꝙ tota rõ pcti ĩ ſpĩ⸗⸗evp tpi ⸗ ſctm ſit ꝑſeuerans duricia ⁊c. Poteſt em̃ ille ꝗ peccat ex abss adi infiꝛmitate ſi obduret᷑ et nõ peniteat ꝑſeuerãtẽ br̃e duri ciã coꝛdis impenitẽtis.ſ̊ pctm ĩ ſpm̃ſcẽm ꝓut diuidit᷑ cõ tra pctm ex ĩfirmitate et ex ignoꝛãtia.dicit induſtriã ſi⸗ ue certã maliciã tãq; cãm pct᷑iFᷣm aũt ꝙ obſtiatio ẽ ꝓgo ſitũ ſiue volũtas ꝑleuerãdi ĩ duricia coꝛdis impenitẽtis quãdaʒ ſpẽm dic pcti ĩ ſpm̃ſctm q̃ eſt differẽs ab alijs.et pf eẽ cũ illis et ſine illis. Ad illð vo qð obijcit᷑ de ſcdðᷣa rõne:dicẽdũ ẽ loꝗt᷑ ibi de pctoĩ ſpm̃ſctʒ ꝓut poĩt genꝰ momt aliqð pct᷑i ⁊ ſuꝑaddit ↄſuetudieʒ ⁊ tandẽ venit ad ↄtem⸗ . ptũ.de q̊ dꝛ.xvijj.ꝓuerhᷣ. Impiꝰ cũ in ꝓfundũ pctoꝝ ve⸗ nerit ↄtemnit.¶ Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ ꝙ nõ in om̃i pctẽᷣo in ſpm̃ſctm metꝰ dei amittit᷑.vtpote ĩ deſpatõne.dicẽdũ eſt ꝙ imo.timoꝛ em̃ ꝗ ẽ cũ ſpe amittit᷑ amiſſione ſpei:nõ tñ amittit᷑ timoꝛ ſeꝛuilis qꝛ hʒ oculũ ad penã.¶ Adills vo qð obijcit᷑ ꝙ ſi pcẽm in ſpm̃ſctm poĩt genꝰ pcti añ ſe. tũc nõ ẽ vnũ genꝰ diſtinetũ ab alijs.dicẽdũ ꝙ h̊ verũ eſt Fm vnũ modũ:et falſũ ẽ ᷣm aliũ ꝓut ſup habita ẽ diſti⸗ ctio.et illo mõ nihil ꝓhibet aliqð genꝰpct᷑i pꝛio eẽ ex in⸗ firmitate:et poſtea creſcẽte malicia cũ iã ſcieter peccat ⁊ eſt ĩ amoꝛe peccãdi eẽ pcrm ĩ ſpm̃ſctm.Alio vᷣo mõ diui⸗ dũt᷑ adinuicẽ vt nullũ ſit aliud.et h̊ mõ ↄtinet ĩ ſe impu⸗ gnatõʒ fraterne gr̃e.et ꝗ peccat ex ĩfirmitate vł ꝗ peccat ex ignoꝛãtia nõ peccat ex certa malicia.¶ AUd illð vᷣo qð obijcit᷑ de hac cõditõe q̃ ẽ certa malicia.dicẽdũ ẽ ꝙ ꝓpteꝛ hũc terminũ malicia:ſuppoit᷑ illð idẽ ꝙ ẽ pct᷑ʒ ĩ ſpinſct᷑ʒ. ex certa &̊ malicia nihil aliud ẽ ꝙᷓ; ex malignitate aĩ cum ↄſcia pcti.vł ex certa malicia dẽ eẽ cũ ꝗs ſciẽter peccatñ ex ĩfirmitate ̊ ex quadã m̃tis ꝑuerſitate.ec ex h̊ opoꝛ tet ꝗꝙ idẽ ſit cã ſui.ᷣ ꝙ ſcĩa malicie ſit aggrauatio ipius pet᷑i· cũ em nõ ex infumitate nec ex ignoꝛatia ſᷣ ex ſciẽtia pet᷑i ꝑuerſitate aĩ delingꝗt᷑.grauiſſimũ ẽ pctm.Fᷣm aũt al⸗ terã intẽtõem pcti in ſpmſctẽᷣm nihbil ꝓhibet certitudinẽ illã reſexri ad maliciam p̃cedentem. embꝛumſecundum cũdo q̃rit᷑ vtrũ idẽ ſit pctm ĩ ſpmſctm qð pct᷑ᷣm ad moꝛtẽ.Et vidr ꝙ ſic.pctm em̃ in ſpm̃ſctm̃ ẽ qð nõ remittet᷑ hic neq; in futᷣo. M5 Ridẽ ẽ pctm ad moꝛtẽ. ſic em dic aug.in li.de coꝛreptõe ⁊ Ga.Ego dico id eẽ peccatũ ad moꝛiẽ: ſi /xy⸗ q̃ ꝑ cctöz opat deſerere vſq; ad moꝛtẽ. ſ tale nec hlaſure hic nec ĩ futo remittet᷑.ꝗ̊ pctẽ̃m in ſpm̃ſct᷑ʒ ẽ pc᷑zʒ ad moꝛ tẽ vel ecõueꝛſo.¶ Hoc et᷑ vidr̃ ꝑ h̊ qʒ dicitiliretrac: pec catũ ad moꝛtẽ puto eẽ:cũ pꝰ agnitõʒ dei ꝑ graʒ dni ihu xpᷣi.qſq; obpugnat fraternitate.et aduerſus graʒ q̃ recõ ciliatꝰ ẽ deo:inuidẽtie facibo agguat᷑.hoc aũt addenduʒ fuit:ſi ĩ hac ſcelerata mẽtis ꝑuerſitate vitaʒ finierit.ſed iſtud pctm eſt pct᷑ʒ ĩ ſpm̃ſctm:&̊ pctm ad moꝛtẽ eſt pct᷑m in ſpmſctᷣm.¶ Ad idẽ facit qð dr.ẽ pct᷑zz ad moꝛtẽ ñ dico vt oꝛet gs ꝓ eo ſic hẽtur.j.ioh.vlt.ſ̊ in hoc etiã cõuenit pctm in ſpm̃ſctm ſᷣm ꝙ dr.vij.hiere.tu ergo noli oꝛare. glo.coꝛ impenitẽs in ſpmſctm peccat quo in vnũ populꝰ dñi cõgregatur.qͥ ſpũs ĩmũdꝰ eijcit᷑.qͥ baptiʒzamur.quo pet̃a omia dimittũtur.a. quẽ accipit eccłia vt cui dimiſe⸗ a S tnt tit dun ſett mol ſobr ende Pe ſuie ſc ) ſt⸗ * i . ſe⸗ . ſipe Mueſtio rit peccata dimittũtur ei. ꝓ coꝛde & i mpenitẽti nõ ẽ oꝛã⸗ dum. et hoc idem ẽ de eoꝗ peccat in ſpmſctm.nõ em me⸗ retur nec cõgruitatẽ hʒ vt ꝓ eo oꝛet᷑. Et ſicẽ dic augi ſer mone dñi. tãta ẽ labes illiꝰ peti. vt depcandi huilitatem ſubire nõ poſſit: etiã ſi pctzʒ ſuũ mala ↄſcia⸗ cognoſcẽ et enũciare cogat᷑.¶ Pꝛeterea ſi ppills. rij. math. pus blaſ phemie ⁊c. glo. hic blaſphemꝰ? exigenti e 7c. igentibo meritis malis ſuis:ſic nũq; ad remiſſionẽ ita nũꝙ ad pniam puẽturꝰẽ. gẽ peim ĩ ſpm̃ſcrẽᷣm cũ finali impnia.q̊ ẽ pctm ad moꝛte. S oↄtrariũ vidr̃.pt᷑ em̃ aliqð eẽ petm ĩ ſpm̃ſctm qön ſitt᷑ pctjm ad moꝛtẽ. põt em̃ aliꝗs penitẽ de pcto i ſpinſctʒ ſ ve vtpote de inuidẽtia ſuꝑne gre. vel de deſpatõe. hoc at no eſi pctm ad moꝛtẽ. illò aũt or pctm ad moꝛtẽ in q̊ ꝗs mo⸗/ ſal rit. 5n eſt idẽ pctm ad moꝛtẽ et petm in ſpm̃ſctm. ¶ Yẽ r de nemie deſpandũ ẽ dũ ẽ in via.vt dic aug.ĩ li.retract᷑. nec ꝓ illo impꝛudẽter oꝛat᷑ de q̊ nõ deſꝑat᷑.& ꝓ qᷣlibʒ pec catoꝛe dũ ẽ in via oꝛare poſſumꝰ:et ita ꝓ aliqͥq peccat ĩ ſpm̃ſctẽm.ſ̊ peccatũ ad moꝛtẽ ẽ ꝓ q̊ nõ oꝛat᷑. ꝗ em̃ in hac 5 vita nõ coꝛrigit᷑:poſt moꝛtẽ venia fruſtra poſtulat᷑ ſicut hẽtur.j.iohᷣ.vlt.ſuꝑ illð.eſt pctm ad moʒtẽ nõ & idez eſt petᷣm ipchtekin et peccatũ ad moꝛteʒ. ¶ Ad qð dom. ꝙ peccatũ ad moꝛteʒ poteſt dici multiplicit. vno mõ vt ſit idem peccatũ ad moꝛtẽ qdð moꝛtale. Fm dẽ. j.iohᷣ. vlt. oĩs iniꝗtas ẽ pcẽm ad moꝛtẽ.Alio mõ dr petʒ ad moꝛtẽ in qͥ ꝗs moꝛit᷑ et ſᷣm ̊ dĩ in glo. j. ioh. vlt. vbi dẽ ad moꝛ tem:eſt pctm qð ſeꝑata deo ſic moꝛs ſeꝑat aĩaʒ a coꝛꝑe. moꝛs aũut ſeꝑat aĩam a coꝛꝑe irregreſſibilit: ſic et hbmõi — — petm dr. Alio mõ petẽm ad moꝛtẽ dr qð diſpoiĩt ad inex⸗ cuſabilitatẽ pcti. vicʒ cũ nõ ex ĩſirmitate vel igꝛãtia pec⸗ cat᷑.et hoc mõ d in glo.j.ioh.vlt.ſupᷣ alia pcta eſt perm ad moꝛtẽ. qd n buana fragilitate ↄmittit᷑. et iõ oꝛõe iu⸗ ſtoꝝ nõ purgat᷑.tale ẽ illð pctm qͥ poſt agnitõʒ dei que ꝑ gram dei data ẽ. aligs ogpugnat fraternitatẽ. ⁊ adueriꝰ gr̃am q recõciliatꝰ ẽ inuidẽtie facibo agitat᷑ dicẽduz ẽ S ſr pin 4 pꝛio mõper̃m ĩ ſpm̃ſctm ẽ petẽm ad moꝛtẽ ſ̊ nõ ecõuer⸗ marter, ſo. Si vo accipiat ſcᷣo mõ perjm ad moꝛtẽ pt dici pctem fm odur in ſpm̃ſcim pm aliã rõʒ pcti ĩ ſpmſctm. hᷣ nõ om̃e petẽᷣm ĩ um ſas ſpmſctm dr̃ pctm ad moꝛtẽ. Si Zo tercõ mõ accipiatur pet᷑m ad moꝛtẽ:tũc vidẽtur eẽ idẽ in re licʒ differãt rõe. per̃m em̃ in ſpm̃ſcim dr̃ ꝓpt ĩpugna tõʒ gre q̃ fit remiſſio peti. pctm vo ad moꝛtẽ dr qꝛ diſpoĩt q̃ſi irremiſſibiliter ad penã. ¶ Per hᷣ pt᷑ ſolui qð obiectũ ẽ.pꝛimũ em̃ ⁊ ſecũ dũ intelligut᷑ de pcto ad moꝛtẽ vbi ẽ finalis impnia.⁊ H dr̃ pctm in ſpm̃ſcẽm ſᷣm vnã rõʒ et m aliã nõ.⸗¶!. Qð at tercio obijcit ſilr pt itelligi.ſi iĩtelligat᷑ de finali impnĩa 4glà auẽtas hiere. ſi vo nõ intelligat᷑ de finali impnia ſed de ꝓoſito nõ penitẽdi:tũc dicet᷑ pcẽm ad moꝛtẽ. pm illum modũ m quẽ vr̃ pctm ad moꝛtẽ qð pꝛiuat excuſationeʒ pcti:et ita ꝑↄſeq̃ns cõgruitatẽ venie. Ad q̃rtũ vᷣo dicẽ dũ ꝙ ſpũs blaſphemie pt᷑ dici pctm ad moꝛtẽ vtroq; mõ ſᷣ ꝓpꝛie ſᷣm ꝙ ibi accipit᷑ dr illð qð diſpoĩt ad cõtrariuʒ ¶ Membꝛum tercium rcio qrit᷑ qͥt ſunt dꝛntie pcti in ſpm̃ſctẽm. Et ponũtur ſex.deſꝑatõ.pᷣſumptõ.ĩpugna . tio fraterne gre.ĩpugnatio vitatis agnite. R obſtiatio.et impnĩa. at᷑ veſpatio ſit pec e1 S catũ ſpmſctm br in glo.ij.ad Ro. ſuꝑ ill.m duritiã F 57* ⁊c̃. aũt pᷣſũptio ſit pctm in ſpmnſctm ⁊ deſpatio ſilr: hetur ab aug.i li. xe fide ad petrũ.vbi dr.ſic miſcðia ſu ſcipit abſoluitq; cõuerſos:ita iuſticia rpellit et punit ob ſtinatos. Quidã aũt deſperãt de indulgẽtia pctoꝝ: qdã ðo ſperãt ſine meꝛitis de miſcðia dei pᷣſumẽtes.hi ſunt ꝗ peccãtes ſunt ĩ ſpm̃ſct̃m.ex qͥ bẽtur ꝙ pᷣſumptio ẽ pctmĩ ſpm̃ſcim. aũt ĩpugtõ fraterne gre ſit pctm ĩ ſpm̃ſctʒ: br ab aug.ĩ li.de 'mo.dñi ĩ mõte. Paulꝰ ñ oꝛat/p alexx⸗ dꝛo: qꝛ ĩuidẽtie facibo frnitatẽ ĩpugndo peccauẽat. Et ĩ eodẽ.̊ ẽ peccaẽ ĩ ſpm̃ſctm: ꝑ maliciã ⁊ ĩuidiã fraternã obpugre caritatẽ poſt acceptã graʒ ſpũnſſcti. at᷑ ipu⸗ gnatio vᷣitatis agnite ſit petm ĩ ſpm̃ſctm.dĩc aug:ĩ li.de ſtj venli bepee) 4– 1177 clxxij.“ vnico baptiſmo.qui vᷣitate ↄtẽpta pᷣſumit ↄſuetudĩeʒ ſeꝗ aut circa fratres inuidus ẽ aut malignꝰ ꝗbo vᷣitas reue latur.aut circa deũ ẽ ingratꝰ cuiꝰ inſ piratõe ecchia eius inſtruit᷑.in q̊ dat᷑ intelligi ꝙ; h ẽ pctm in ſi piritũſanctuʒz. Siltr. xxiiij.leui.ſuꝑ illud.põ q maledixerit glo.blaſphe mia qꝗ ſciẽter omittit maxia pena vindicat᷑.vñ q peccauune rit in ſpiritũſanctũ nõ dimittit᷑ ei.i.q in ſcia blaſppema : uerit que eſt donũ ſpirituſſancti.Et.iij.marci.qui blaſ⸗ phemauerit. glo. ꝗ itelligẽs opa dei en negare nõ poſſit er inuidia ↄtradicit.et oꝑa ſpuᷣſſancti dicit eẽ in beelze⸗ bub.nõ bʒ remiſſionẽ neq; bic neqʒ in futo q; penitẽ di⸗ gne noluit.¶ De obſtiatõne aũt dic aug:in ench.ꝗ in ec⸗ cleſia remitti peccata nõ credẽs:tatã cotemnit dini mu⸗ neris largitatẽ.et in hac obſtiatõe mẽtis diẽ claudit ex⸗ tremũ:reus eſt illo irremiſſibili pcto in ſpiritũſanctũ in quo vpᷣc peccata dimittit.¶ De impenitẽtia aũt ꝙ; ſit pec — — — catũ in ſpmſanctũ hẽtur in glo.xij:math.ſiꝑ illud ſpũs blaſphemie ñ dimittet᷑ glo.q graʒ ſanctiſpũs.qua pnia . inſpirat᷑ et ad coꝛrectionẽ venit᷑ nõ cognoſcẽs: impenitẽ ti coꝛde ꝑmanſerit.cũ hoc nõ ſit hũanũ ſ̊ dy abolicũ:ir⸗ remiſſibile erit:et ita pcẽm in ſpmſanctũ.⸗! Sed poteſt obijci ꝙ deſperatio nõ ſit peccatũ ĩ ſpiritũſanctũ.poteſt em̃ aliquis ex diutina tribulatõe ineidere in deſperatõʒ ꝑ quã poſſit deſperare de potentia ſuſtiendi talis incidit in deſperatõem et peccat ex infirmitate. ergo deſperatõ nõ eſt peccatũ ĩ ſpmſanctũ.] Pꝛeterea.ſpeeies ⁊ deſpe ratio opponũtur et ſiłr pᷣumptio.cũ &̊ mediũ dicat actũ vᷣtutis nõ tm̃ in ꝑfectis ̊ etiã in imꝑfectis:oꝑpoſita pec⸗ cata erũt peccata nõ tm̃ in ꝑfectis peccatoꝛibo ſiue ꝗ Ga uiſſime peccãt łᷣ etiã ĩ alijs ꝗ nõ ita guit peccãt. Pꝛe⸗ terea.pᷣſumptio nõ vidr eſſe ſpẽs peccati in ſn pm̃ſanctũ. poteſt em̃ aligs pᷣſumcre de miſcðia dei ex hoc: ꝙ videt miſericoꝛdiã dei infinitã eſſe: et ita excellere peccatum. nũquid talis peccat in ſpiritũſanctũ.ponit em gram ſpi rituſſancti quãta eſt:et ita nõ videt᷑ peccare irremiſſibi⸗ liter. ¶ Similit põt obijci de inuidẽtia frateꝛne gratie ꝙ; nõ ſit peccatũ in ſpiritũſanctũ.poteſt em aliquis inuidẽ fratri ſuo:qꝛ eſtimat ſe ledi ab eo cũ tñ nõ ledatur.talis nõ videt᷑ peccare in ſpiritũſanctũ ſ̊ magis ex infirmita⸗ te vel ignoꝛãtia.¶ Similiter obijcit de impugnatõe vᷣita tis agnite. qdã em̃ ſeductõne alioꝝ cadũt in infidelitatẽ et obpugnat veritatẽ de ꝗbo dicit aug. in li. de baptiſmo qui credit hmõi homĩbo:imaginatõne quadã veritatis illuſus eſt. ſed tales peccãt ex ignoꝛãtia.nõ ergo impug⸗ — tio veritatis agnite eſt pecatũ in ſpiritũſanctũ. ¶ Obij citur etiã de obſtinatõe.multi eĩ obſtinãtur in peccatis que ꝓueniũt ex infirmitate vel ignoꝛãtia. et tales ñ pec cant in ſpiritũſanctũ: cum peccatũ in ſpiritũſanctũ di⸗ uidatur ↄtra peccatũ ex ĩfirmitate ⁊ ex ignoꝛãtia.4 Siz ſie milit᷑ põt dici de impnia in quã incidit aliꝗs ex xlibeia tione carnis ꝗᷓ ꝓuenit er fragilitate.¶ Item vidr ꝙ pau tioꝛes ſint ſpẽs pct᷑i ipᷣius in ſpiritũſanctũ qᷓᷓ q dicte ſũt Dicit᷑ eĩ ſuꝑ illud leuit.x.Ygnis egreſſus e 2c. pctm in ſpm̃ſanctũ e in ſceleribo ſuis vſq; ad finẽ vite bſenerge. de ſua ſalute deſperarc.de potẽtia redemptoꝛis diffidYꝗ. perarc. de potẽtia redemptoꝛ fFFrte Fea. ibi aũt nõ enumerãtur niſi duo pctᷣa.ſcʒ inipnĩa ⁊ deſꝑa tio.¶ Silr. ij. ad Ro.due ſpẽs aſſignãtur obſtiatõ ⁊ de⸗ ſperatõ.ex quo vr ꝙ nõ ſint tot ſpẽs:aut inſufficiẽter fit diuiſio. ¶ Pꝛetẽa ex ꝑte ſpũſſcti cui apꝑꝛopꝛiat᷑ boitas duo aſſignatur.iuſticia et miſcðia.pᷣſũptõ ẽ ↄtra iu ſticiã æſperatõ ↄtra miſcðiaʒ. nec vidẽtur eẽ plura que boni⸗ tati in genere attribuãtur.q̃re vidr ꝙ tm̃ due ſunt ſpẽs. Item tres ponũtur virtutes ꝑ quaꝝ actus immedia⸗ te oꝛdiatur hõ in deũ.fides.ſpes.caritas.cum ergo tot ſint virtutes et nõ plures:tria vident᷑ eẽ pcta in ſpm̃ſan ctũ et nõ plura.impugnatõ ſcʒ veritatis agnite queẽ cõ tra fidẽ.impugnatio fraterne gratie que eſi cõtra carita tem.deſperatio que eſt cõtra ſpem.et ſi addatur pꝛeſum pſo: nõ erunt niſi quatuoꝛ. 4. Iteem vidr ꝙ tm̃ debeant eſſe due ſpecies. peccatũ em̃ ĩ ſpmſanctũ ſiẽ dic aug.i li. de blaſphemia ꝑ ſe oponuntur illi gre in qua fit remil⸗ ſio peccatoꝝ. vᷣ hoc eſt pnĩa: ̊ opponit᷑ ꝑ ſe pnĩe.penitẽ tie vᷣo due ſunt ꝑtes:cõmiſſa deflere:et fiẽda nõ comittẽ cõtra vnã ꝑtẽ vidr̃᷑ eẽ impnĩa:cõtra aliã vᷣo obſtinatõ.et ita tiñ debet eẽ due ſpẽs vt videt᷑.¶ Itẽ vt vidr ꝙ plures debeãt ſpẽs dici. IJnobediẽtia em̃ vidr eẽ pcẽm ĩ ſpmſctm bm ꝙ dic berñ. ĩ li.de pᷣcepto ⁊ ð diſpẽſatoe.iõ ẽ idipᷣm nolle obedire et nõ obedire.hoc interdũ erroꝛis ẽ:nõnũ⸗ q infirmitatis.illud vᷣo aut odioſe ꝑtinacie aut cõtuma cie nõ ferẽde qð ipᷣm repugre ẽ reſiſtere ſpũiſcto.ꝛ ſi vſʒ ad moꝛtẽ ꝑdurauerit:blaſphemia ẽ nõ rᷣmittẽda.ex quo videt᷑ ꝙ inobediẽtia admiꝰqdã ſit pcẽm ĩ ſpm̃ſctẽm.⁊ ita videt᷑ ꝙ plures ſint ſpẽs. IJtſ( vidẽ ꝙ ſilatio pnie ſit pec catũ ĩ ſpmſct᷑ʒ.dicit᷑ em·x.leui.ſuꝑ illð.nt᷑ hec ᷣo byr⸗ cũ.glo.ſic vera pnia veniã ꝓmeret᷑.ita ſimulatio deũ ir⸗ ritat.hoc aũt ſcci pr̃es irremiſſibile pct᷑m ⁊ blaſphemiã in ſpmſctm dixerũt.ex qͥ vidr̃ ꝙ ſimłatio pnie ẽ pct᷑ʒ ĩ ſpi ritũſctʒ.¶ Itẽ vidr ꝙ ſciſma ſit petʒ ĩ ſpmſctʒ.ꝑ h̊ qð di cit beda.ſuꝑ.j.cañ.ioh.oĩs ꝗ recedit et nõ ꝑmanet ĩ do⸗ ctria ihu xpᷣi deũ nõ bʒ.ſiꝗs talis venerit ad vos:nolite eu reciꝑe ĩ domũ neq; aue ei dixeritis.ex qͥ agaret cũ lo quat᷑ ibi de ſciſmaticis et de hereticis ꝙ ſũt vitãdi ꝓpter ipᷣaʒ cõtumaciã q̃ ẽ in ipᷣo ſciſmate.et ita ſciſma vidr̃ eẽ pcetm ĩ ſpmſctm.directe eĩ vidr oponi vnitati ecclie q̃ ẽ ꝑ ſpiſctm̃.et ita ex h̊ vidr̃ ꝙ ſit pctm ĩ ſpm̃ſctʒ.¶ No qð dicẽdũ ẽ ꝙ rõ ꝓpt᷑ quã aſſignãt᷑ ille ſpẽs pcti ĩ ſpmſ.ſᷣm ꝙ; ꝓpꝛie dẽ hec pt᷑ eẽ.pctm em̃ ĩ ſpm̃ſctm.oxpoĩit᷑ gre ſpũſ ſancti ꝑ quã ẽ vnitas ecclie in q fit remiſſio pctõꝝ. ad h̊ aũt ꝙ ülle effectꝰ ſeq̃t᷑ ex illa gr̃a młta ſũt ꝑ ſe adiuuãtia duo ex ꝑte dei remittẽtis:alia ex ꝑte eiꝰ cui fuit ̃ᷣmiſſio. duo dðᷣo alia reſpectu ꝓximi ſũt motiua ad remiſſioneʒ. infirmitate.Elñ nõ eſt dicẽdũ ꝙ om̃e odiũ fratris vł in: uidia in fratrẽ ſit peccatũ ĩ ſpmſanctũ. Ad quitũ o di/ cẽdũ.q; cũ aligs ĩpugnat vitatẽ pꝛiꝰ agnitã.pt᷑ ꝑ ſeducti onẽ alioꝝ cadẽ ĩ erroꝛẽ et ĩpugnatõʒ illiꝰ vitatis et defẽ⸗ ſionẽ falſitatis.et talis nõ dẽ peccare ĩ ſpm̃ſanctũ.ſᷣm q; dic aug.cõtra maicheos.ꝗ reſiſtũt ↄtumacit ⁊ peſtifeꝛa dogmata emẽdare nolũt.ſ̊ defenſare ꝑſiſtũt.cũ tñ credãt cõtrariũ hr̃e vitatẽ.pñt eñ dici he retici ⁊ ñ peccãtes in ſpm̃ſanctũ ſi ex falſa credulitate ⁊ ignoꝛantia h̊ faciunt. 4 Vd ſextũ vᷣo dicẽdũ ꝙ obſtiatõ tũc eſt peccatũ in ſpm⸗ ſanctũ qũ ꝑtinaciter malo adberẽt.nõ ex ignoꝛãtia vel infirmitate:ſ̊ ex ipᷣa aĩ malignitate.et dẽ math.xij.ĩ gl. cum dyabolica obſtiatõe de diſperſione ad cõgregatõʒ nũq; reditur:tũc iudicat᷑ peccatũ in ſpmſanctũ. Per hoc etia pt᷑ ſolui er rõne conſili illud qð ſeptio obijciebatur. ¶ Ad octauũ dom.ꝙ illud qð obijciebat᷑.x.leui.nõ dat ĩtelligere ꝙ nõ ſint plures ſpẽs pcti ĩ ſpiñſctᷣm.ſed ꝙ ille due de gbo ibi intẽdit᷑.loqꝗt᷑ eĩ de ſimłatõe pnie:cũ tñ ꝑſe ueret ĩ malicia et diffidat de remedio qð dat᷑ ex dei mia. ſic ẽ de ĩfirmo ꝗ facit illõ ꝑ qð moꝛbo auget᷑ ſciẽter et dik fidit de medico:talis ꝑmanet in egritudie ducẽte ad moꝛ tem.¶ Ad nonũ dicẽdũ.ꝙ licet peccatũ in ſpm̃ſcẽm his duobo modis omittatur:ſũt tñ illi duo modi de ꝗbo pꝛi⸗ cipalit᷑ ibi intẽditur.cũ expoĩtur illð apłi ſᷣm duriciaʒ coꝛdis tni:et coꝛ ĩpenitẽs theʒauriʒzas tibi irã ⁊c̃.ibi em hẽt᷑ ꝙ idurat᷑ ĩ malicia et diffidit de dei boĩtate.Pꝛetẽa obſtiatõ reſpicit ipᷣm pctm.deſꝑatio vo reſpicit remediũ pcti.vtrũq; at᷑ di fficultatẽ poĩt ad remiſſionẽ peccati.ex ꝑte illiꝰ peccatoꝛis.ſ̊ vnũ ẽ reſpectu ſui:alterũ vo reſpe⸗ ctu eiꝰ qð dei ẽ.] Ad decimũ dicẽdũ.ꝙ illa duo que ſũt ant atün⸗ ttt ſ fin, Chen ſtuſch ſred enn efüctt Ex ꝑte vo dei remittẽtis ẽ mĩa cũ iuſticia.cõtra iuſticiã pᷣſumptio et deſpatõ ſufficiẽter diuidũtur ↄtra illa q̃ ſũt eſt pᷣſumptõ:cõtra miam deſperatõ.q em̃ pᷣſumit de boĩ reſpectu dei remittẽtis.duo eĩ regrũtur. ſcʒ tioꝛ iuſticie s Wi ””ð tate dei cũ ſuis malis meritis:poĩt ꝑↄſeqns deũ eẽ iniu⸗ et ſpes miſcðie.ↄtra ſpem ꝓpꝛie ẽ deſperatõ:otra tioꝛem e N va nt erptnfime ſtũ.ꝗ vᷣo deſperat dũ eſt locꝰ pnie ponit deũ eẽ imiſericoꝛ vo iuſticie ꝓpꝛie ẽ pᷣſumptõ.vñ ſufficiẽter ſpẽs peccati in dem. eſtimat em̃ ip[ʒ nolle miſereri.et ſi moueret᷑ ad pei⸗ ſpiritũſanctũ deſignãtur ex illa ꝑte.ſᷣ̊ nibilominꝰ erunt tẽt iã.ſicẽ Cayn dixit.iiij.geñ.maioꝛ ẽ inigtas mea q; vt alie ex alijs du abo ꝑtibo ſic̃ dictũ ẽ.¶ Ad vndecimũ di⸗ veniã merear. Ex pte vᷣo eiꝰ cui fit remiſſio due reꝗrunt᷑ cẽdũ.ꝙ lʒ tꝛes ſũt ᷣtutes theologice gbo opponũtur ſi pes⸗ — 4 diſpoſitões.q̃ ſũt cõmiſſa deſtere.et flenda nõ ↄmittere. peti ĩ ſpmſctʒ.ñ tñ ſm nũeꝝ illaꝝ accipituꝛ diuiſio ſp'ꝝ?r Pmi⸗ D cõtra qꝗᷓ duo due ſũt dr̃e pcti ĩ ſpm̃ſctm.ſcʒ impnia q̃ ꝓpo hᷣ Fᷣm dr̃as eaꝝ q̃ ꝑtinẽt ad graʒ rmiſſioĩs ex ꝑte rᷣmiſſi⸗ gu⸗ nit nõ deflere cõmiſſa:et obſtiatõ qᷓ ꝓpoit flẽda ↄmitteꝛe ui ⁊ eiꝰ cui fit rmiſſio:⁊ ãmiculãtis ſic dictũ ẽ.vt ex ꝑte Eg Coõtra vᷣo ea q̃ reſpiciũt ꝓxim ẽ inuidẽtia fraterne gre q̃ rmiſſiui accipiãtur due ſpẽs:ex ꝑte eiꝰcui fit ᷣmiſſio ſiłꝛ Eee deoꝛdiat᷑ affectꝰ:et ĩpugnatio vᷣitatis agnite q̃ ꝑ ſe eoꝛ⸗ due:ex ꝑte ãmĩculãtis due.⸗ Ad duodecimũ doðm q; lʒ Uls dinat᷑ ĩtellectꝰ.motiuũ em̃ ad remiſſiõʒ ẽ amoꝛ veritatis due ſint tm̃ rõe eiꝰ qð ẽ penitẽ.ſ.omiſſa deſlẽ ⁊ flẽda n cõ n⸗ agnite ꝑ quã oꝛdiat ĩtellectꝰ:ct amoꝛ fraterne gre ꝑ quã mittẽ.pctm̃ aũt ĩ ſpmſãctũ oxponatuꝛ pnĩe:ñ tñ erũt due n oꝛdiat affectꝰ.vel alit᷑ pñt hdue ſpẽs accipi.vt ĩpuãtio ſpẽs tm̃ ꝑ oꝓpoſitõʒ ad illa duo accepte.remiſſio em̃ cui ſo vᷣitatis agnite reſpiciat effectũ ſpũſſcti ĩ intellectu.impu oꝑpoĩtuꝛ pctm̃ ĩ ſpmſactũ ſᷣm qᷓndã modũ oꝓpoſitõis non lin gnatõ vᷣo fraterne gr̃e ipugnet efectũ iĩ volũtate.motiuũ tm exigit cõditões qꝗᷓ ſũt ex ꝑte penitẽtis.ſ̊ ꝗᷓ ſũt ex ꝑte di ſte aũt ad remiſſionẽ ẽ vt diligamꝰ fidẽ oꝑantẽ ꝑ dilectõem remittẽtis et iuſte puniẽtis.rmittit eĩ culpa ſ̊ iuſte infli⸗ ( quã ẽ vnitas inbꝛoꝝ eccłie. Ald obiectũ & qͥ obijcitur git penã. reqrit etiã cõditões ex ꝑte eccłie adiuuãtis.et n ꝙ nõ debeãt he eẽ ſpẽs.vel ſi ſũt ꝙ płes dñt eẽ aut pau⸗ ĩta nõ tm̃ erũt due ſpẽs pctĩ in ſpm̃ſetm̃ ſũpte iu ooſi ſ cioꝛes.Dicẽdũ ẽ pꝛĩio ꝙ deſperatõ tũc ẽ pctm ĩ ſpm̃ſcẽm: tõʒz eoꝝ q̃ iueniũtur ĩ ꝑte rõe pꝑnĩe ſᷣ̊ q̃tuoꝛ alie ſic ia detʒ a qñ nec hʒ ꝑ ſe occaſionẽ ex ĩſirmitate nec ex ignoꝛãtia.ſᷣ eſt. ¶ Ad tꝛedecimũ dᷣm ꝙ iobediẽtia de ſe ñ ẽ peccatũ i ſciẽter de mia dei deſperat.nulla ſtimulãte carnis fragi ĩ ſpm̃ſctm̃.ſ̊ ip̃a ꝑtinacia ↄtũax.⁊ ↄtĩetur ſub illa ſpecie her ſi litate:ſᷣ pctõꝝ ĩmẽſitate.iõ negat᷑ qn aliq deſperatio gqjueẽ obſtiatio. Silr de ſilatõe pnie.de ſe em̃ nõ dĩic pec . poſſit ꝓcedere ex ifirmitate vł ignoꝛatia ſ talis ꝓcedit ceε catũ ĩ ſpmſctm:̊ ip̃a impnĩa q latet ſb illa. Eodẽ modo c 1 „ exy certa malicia. Ad ſcom vo dõm. ꝙ licʒ ſpes deter⸗ , dðm ẽ ð pctõ ſciſmatis.qꝙ ipʒʒ licʒ ſit ẽue peccatũ de ſeñ Inſrnne aſclte De tnrite dei rt ⸗ miet actũ uᷣtutis.nõ tmi pfectõe ſ̊ i ĩꝑfectõe.deſpatio tñ eſt petm̃ i ſymſanctũ.ſiłr nec ĩfidelitas.ſᷣ ipᷣa ↄtumacia ꝑ “””” l Ee vnpfe rde de ſo ſ 8dn q oponit ei defmiat petz i ↄſũmatõe malicie. Vñ berñ. tinax qᷓ erroꝛẽ defendẽ et vitatẽ ĩpugnare nitũtur min e. K Ddei plt ſ ) PrenSat h er n quẽadmodũ pꝑfectõʒ ſapie ſibi vendicat amoꝛ dei:ita de⸗ ¶ BPab „ Ftsbus . ſperatõ oẽm malicie ↄſũmatõʒ.et ſiẽ ex noticia tui venit 1 ta röne nume S. f. ſ ĩ te timoꝛ dñi et ex noticia dei amoꝛ eiuſdẽ:ita de ignoꝛã ri ſpẽꝝ petĩ ĩ ſpm̃ſanctũ.q̃dã etiã addẽda vidẽtur ad am a tia tui ſuphia.de obliniõe dei deſpatio.hec aũt ↄſũmatõ plioꝛẽ erplanatõʒ.Oubitabit eĩ aligs de deſpatõe et pꝛie malicie ẽ ĩ deſperatõe ꝓut ẽ pct᷑ʒ ĩ ſpiritũſanctum.¶¶ Ad ſumptõe.iſta em̃ vidẽtur eẽ pctã ex ignoꝛãtia. ſi eĩ aliꝗs terciũ vdo dicẽdũ.ꝙ pᷣſumpto qnʒ directe ĩpugnat iuſtici ſciret latitudĩeʒ miſcðie dei nũq; deſꝑaret:ſi rigoꝛẽ iuſti am dei ꝗſi deꝰ eẽt miſericoꝛs et nõ iuſtꝰẽ pcetm ĩ ſpm̃ſct᷑ʒ. ,, cie nũqᷓ; pſumẽt.& iſta ꝓueniũt ex ignoꝛãtia miſcðie ⁊ in ⸗ e el 2— g. r r . 32 fh r,. ,„ „ 8 — 1 2- 2 25 ve⸗a ſſe g nõ ꝗꝓpt h̊ ꝙ poit dei miam excedẽ ſuũ pctm:̊ qꝛ poĩt dei uel ſticie. Si vᷣo dicatur ꝙ nõ ꝓpt h̊ ↄtinẽtur ſbᷣ pctõ ex igno G A miam eẽ ſine iuſticiꝗ.nõ aſſerẽdo ĩ intellectu.hoc ei eſſyrãtia.qꝛ ñ ꝓueniũt ex ignoꝛãtia ſimplici ſ̊ ex ignoꝛatia 14 dl iſidelitas.ᷣ ſic afficiedo:qꝛ vnũ eẽt ſine altero.⸗ Adqr⸗ affectata:q̃ eꝗpollet certe malicie.cũ apud quẽlibʒ vten⸗ w. bi tũ vᷣo dm.qꝙ ĩuidẽtia fraterne gratie ſᷣm q; ẽ pctm ĩ ſpi⸗ tem rõne ſit notũ deũ eſſe ſůme miſericoꝛdem et lũme in au ritũſanctũ attẽdit᷑ cum hõ ſcienter impugnat gram fra⸗ ſtum.et ꝙ iuſticia nõ eſt ſine miſcðia nec econuerſo.qð n ternitatis.neq; mouetur ad hoc ex leuitate vel ex aliqua etiã ductu rõis defacili põt iueniri.⸗¶ Obijcit᷑ ĩ cõtraꝛiũ 1 „ 4 . R tt „0 ico cs ſalt — al 1 o. 0 c9“ . znelſ eyffas). De 7 rr * ſn . 46 . Ppn D vaAfAX& 44 GSn . 7 Siar pt Jin Ze aln6 ſpeh) pedn 4 t&* mali rEve ſ —, — o 2 eſt A e, h Nt teſken P“ vt pů5ÿ fim ſimile.foꝛnicatõem eẽ peccatũ moꝛtale ſcriptũ ẽ ĩ coꝛ de homiĩs nataliter.& ſi aligs foꝛnicet᷑ ignoꝛãs foꝛnicati onẽ eſſe moꝛtale pct᷑ʒz: peccat ex ignoꝛãtia affectata.⁊ ita er certa malicia.̊ nõ debʒ excuſare eũ infirmitas:et ita eſt pcm in ſpm̃ſctm qð falſũ ẽ.¶ Itẽ nõne aligs ex ſua fragilitate pt deſꝑare.et qð ẽ ex fragilitate ẽ pctm ĩ pr̃eʒ q̊nò ois deſꝑatio ẽ pctm ĩ ſpm̃ſcẽm.nõ ꝗ̊ deſꝑatio ẽ ſpẽs pcti in ſpm̃ſcim. quicqd em ↄtinet᷑ ſub ſpecie cõtinet᷑ ſub genere. ¶ Iẽ dixit Cayn. iiij. geñ. maioꝛ ẽ inigtas mea ꝙᷓ vt veniã merear.nũqꝗd credidit ꝙ maiꝛ eẽt ſua iniqui tas qꝙᷓ miſcðia dei ex qua dat᷑ venia? ¶ A qð dicẽdũ.ꝙ nõ eſt ſiłe de noticia eiꝰ ꝙ ẽ deũ eẽ ſumme miſericoꝛdẽ et iuſtũ.et de eo ꝙ foꝛnicatio ſit moꝛtale pctm. vox em̃ oim eſt deũ eẽ iuſtũ et miſericoꝛdẽ. et cũ redit ad ↄſcĩiam re⸗ ctã nullatenꝰ pr diſcredere cũ credit ipʒʒ eẽ ſumme bonũ ſ ſic nõ eſt de eo ꝙ foꝛnicatio ſit moꝛtale pctm:cũ h̊ młti habũdãtes rõne non attingãt ſed auẽte.et ideo licet ille peccet er ignoꝛãtia q nõ credit foꝛnicatõʒ eẽ moꝛtale pec catũ:nõ tñ peccat ille ex ignoꝛãtia ſ̊ in ſpmſctm qui pᷣſu⸗ mit vel veſperat mõ quo dictũ ẽ.¶ Ad ſcðᷣm vo dicẽdũ ẽ. dupler ẽ diffidere. Eſt em diffidere de ſeipo rõne ſue infirmitatis.et hec diffidẽtia licʒ ſit pctm: ĩ aliqͥ caſu nõ eſi pcẽm in ſpm̃ſctm.vñ puſillanimitas nõ eſt pcm ĩ ſpi ritũſcẽm. Eſt aũt diffidẽtia de diuia bonitate nõ pᷣcedẽte aliqua cauſa excuſante.et boc ẽ pctm in ſpm̃ſct᷑ʒ. d terciũ pᷣo dicẽdũ.q; nõ credebat ſuã iniꝗtatẽ eẽ maiõꝛem miſericoꝛdia dei:̊ ꝙ maioꝛ eẽt ꝙᷓ ſtiſfactio.vt crederet ſe nullatenꝰ poſſe ſatiſſacere deo quẽ offendit. . dbuc etia queri .S. ij. tur vtrũ pſumptio reſpiciat miſcdiaʒ dei.et q̃re dꝛ opo⸗ ni iuſticie poniuſq miſcðie.¶ Iẽtẽ pᷣſumptio ẽ vna extre mitas ſpei.opponit᷑ ̊ ne plus timoꝛi qᷓ ſpei aut ſpei q; ti moꝛi:Et vidr ꝙ magis oponat᷑ timoꝛi.timoꝛ em̃ reſpi cit iuſticiã infligentẽ penã.pᷣſumptio q̊ cũ ſit cõtra iuſti⸗ ciã vr̃ oꝓpoĩ tioꝛi ꝗ ꝑ ſe oꝛdiat᷑ ad iuſticiã.¶ ar᷑ magiſ oſpõat᷑ ſpei hẽt er h̊ ꝙ ↄueniũt ĩ genẽ.vtꝛũq; eĩ ẽ expecta tio veĩe. ̊ ſpes ẽ expectatõ venie vl glie ex meritis de cõ⸗ gruo vł de ↄdigno:pᷣſũptio at᷑ ſine meritis ñ attribuẽdo gre vᷣ ſuis oꝑibo.¶¶ Ad qð dicẽdũ.ꝙ pᷣſumptio potiꝰ dẽ eſſe cõtra iuſticiã ꝙ; ↄtra miſcðiam:qꝛ poĩt latitudinem miſcdie ſine iuſticia.ecõtra deſꝑatio vidr̃ ponere iuſtici Nacdi⸗ am ſ tollere effectũ miſcdie.licet ᷓ tam pᷣſumptio qᷓ de⸗ ſperatio referãtur ad miſcdiam et differẽter.qꝛ deſpera tio diminuit effectũ miſcðie:pᷣſumptõ vo ſuꝑflue ſiue ex cedẽter ponit:tñ pᷣſumptio ꝓpt cãm dictã dẽ opponi iu- ſhcie in effectu et deſperatio miſcdᷣie ĩ effectu. Ad auð vo dicẽdũ.ꝙ pᷣſumptio oponit᷑ ſpei et timoꝛi.ſᷣ oppoĩtur pei nõ röne generis qð eſt expectatio miſcdie: bᷣ ratõe differẽtie ſuꝑadqite. Pꝛeſumptõ em̃ ẽ expectatõ miſcðie ſine gra.ſpes vᷣo ẽ expectatio miſcðie attribuẽdo gꝛatie. õp̃ᷣſumptio aũt ⁊ timoꝛ opponũtur rõne differẽtie eoꝝ que reſpiciũt᷑ et drñt in genere. Pꝛeſumptio em̃ ẽ extẽſio ad miſcdiam.timoꝛ vo ẽ reſilitio a ſũma iuſticia ſm ꝙ nos loquimur de timoꝛe initiali.a ſũma voo maieſtate in ſuã ꝑuitatẽ ſᷣm ꝙ fit ſermo de timoꝛe reuerẽtie et ita differ̃t genere. Pꝛeſumptio etiã ẽ indebita expectatõ futuri bo⸗ ni.timoꝛ vᷣo de quo loqmur eſt bita fuga futuri mali. Atem obijcit᷑ de impugnatõe viitatis agnite. dicit᷑ eĩ ꝗ⸗ blaſphemia dimittet᷑.ſpũs pᷣo blaſphemie non remittet᷑ neq; hic neq; in futo ſic.xij.math.hẽtur. Poteſt queri que ſit dr̃a inter blaſphemiã et ſpm blaſppemie.ſpũs eĩ blaſphemie aut dĩc potẽtiã aut habitũ aut paſſionẽ. ſed cõſtat ꝙ nõ dicit potẽtiã:cũ potẽtia in eo ꝙ potentia bo⸗ nũ ſit. ſpũs aũt blaſphemie malũ. Qeq;ʒ dicit paſſionẽ: cũ paſſio ſit minꝰ malũ q ie habitꝰ.blaſphemia at dic habitũ.reſtat ̊ ꝙ ſpũs blaſphemie dicit hbabitũ malum quo ſcʒ falſa de deo dicũtur vel vera negãtur.ꝗ ſpiritus blaſphemie cõtinetur in genere blaſphemie.hec em̃ẽ ra⸗ tio blaſphemie ſiẽ hẽtur.iiij. ad ephe.ſuꝑ illud blaſphe⸗ mia. Pꝛeterea ꝗ dicit in math:ſpuũg blaſphemie ĩ nza XA⅜ £ clxxii. traãſlatõne.ſᷣm Crip.dicit᷑ blaſphemia ſpũs.pt᷑ ̊ queri que ſit intentio rõnis dicẽdi. Item dĩc Amb. Sigꝗs ſpi⸗ ritus coꝛꝑis hũani cæceptꝰlde coꝛpꝑe xp̃i aliter ſentiat qᷓ dignũ ſit:nõ eſt excluſus a venia.ſigs vᷣoſpũſſcti pta⸗ tem abnegaueꝛit ſempiternã. et nõ in ſpũ dei m̊ in beelʒe bub aſſerit eijci demonia. nõ pt᷑ ibi eſſe expoꝛtatio venie vbi eſt ſacrilegij plenitudo.ex q̊ͥ vidr ꝙ ſi aligs male ſen tiat de filio:nõ ſit pcẽm in ſpm̃ſctm. ſ ſi male ſentiat de ſpũſcto:tũc peccat in ſpm̃ſctm.(¶¶ Sʒ cõtra hͥ ẽ ꝙ ipi iu⸗ dei peccaueꝛũt in ſpm̃ſctẽm dicẽtes.ꝙ ipᷣe vᷣtute dina qua pbam a'ſ ſen z enaf vmiff poſue. cus erat nõ eijciebat demoĩa.vñ dic AUmb.Ideo grade/ ſcelꝰ cõmittebãt.qꝛ qdð dei eẽ cognouerat.dyaboli eẽ cla⸗/ aſ/kʒ viA mabãt. Itẽ dz in glo. Rab.ibidẽ.q ſpm̃ſctᷣm nõ eẽ vel mĩoꝛẽ pr̃e eẽ credũt vel dicũt.qꝛ nõ ex iuidia dyabolica ſ̊ ex buana ignoꝛãtia hoc faciũt.irremiſſibili crimĩe nõ tenẽt᷑̊ maiꝰ ẽ credere ſpimſctẽᷣm nõ eẽ: vel eẽ creaturã:qᷓ hec oꝑa nõ eẽ ſpũſſcti.& illud dʒ dici maiꝰ pctm ĩ ſpm̃ſ. vel ſi illud nõ dꝛ:nec reliquũ dicẽdũ ẽ.¶ Pꝛeterea dicit᷑ xij. mathᷣ.q ſpũs blaſphemie nõ remittet᷑ hic neq; ĩ fut᷑o Sʒ oↄtra aliꝗ eoꝝ penitueꝛũt ꝗ illo pcto peccaueꝛũt.pt᷑ qd ̊ pctẽm ĩ filiũ dẽ remiſſibile.pctm aũt qð erat contra ſpmſctm dicebat᷑ irꝛemiſſibili.¶¶ Itẽ vidẽ pctm ĩ pꝛeʒ idẽ qð pctm in ſpm̃ſctm.qð em̃ ẽ irremiſſibile:pctᷣm ĩ ſpm̃ſ. dẽ. ̊ pctm illiꝰ ꝗ ĩ ſiłitudie dyaboli ↄtra ↄſciaʒ ſuãũ maie ſtatẽ dei oxpugnat nõ ẽ remiſſibile.ſiẽ dꝛ.xij.math.hᷣ aũt ẽ pctm ĩ pꝛem qð ẽ ↄtra maieſtatẽ.qꝗ̊ pcẽm in pr̃em ẽ pct᷑ʒ in ſpm̃ſctm.in qͥ ̊ diſtiguit᷑ ſi h̊ nõ eſt lua A qð di cendũ ꝙ aliud ẽ de blaſphemia ᷣm ꝙ ibi accipit᷑.⁊ aliud ſpũs blaſphemie:cũ vtrũq; ſit habitꝰ malꝰ.nec accipit᷑ ibi blaſphemia ſᷣm ꝙ genꝰ ẽ ad vtrũq;:bſᷣ ſᷣm ꝙ determi⸗ nat pctʒz ſine aggꝛauatõe ciꝛcũſtãtie q̃ ẽ ex ceꝛta malicia. quidã em̃ blaſphemãt q̃ſi ex coactõe.⁊ hi peccãt ĩ pr̃em: qꝛ ex ĩfirmitate.ꝗdã vᷣo ex deceptõe ſiue ſeductõne: et hi peccãt ĩ filiũ.alij vᷣo ex ſola malignitate:et bi peccant in ſpm̃ſctm.et h̊ pcẽm dr pctm blaſphemie.qd em aliud v ſ. ſpr ſpũs blaſphemie niſi affect atio vituꝑatõis diuie.blaſ⸗ phemia vo ibi accipit᷑ cũ ex ifirmitate vel ex igꝛãtia blal phem at.hoc em̃ ẽ blaſphemia q̃ hʒ coloꝛẽ aliquẽ excuſa⸗ tõis ꝑ quã diminuit᷑ pctm.ſpũs vᷣo blaſphemie hʒ ciꝛcũ ſiãtiã ꝑ quã aggrauatur peccatũ.ibi em malicia creſcit q̃ſi ad qdðᷣdaʒ ſũmũ.Sic ergo ſpiritus blaſphemie.vno modo dicitur contra blaſphemiam. alio vᷣo modo ſub blaſphemia ↄtinetur.¶¶ Ad aliud vᷣo dicendũ.qꝙ hoc pec catum dicitur ſpũs blaſphemie.qꝛ ſicut ſpũſſctus ſpiꝛat ad laudẽ et amoꝛẽ dei:ita de ſpũs blaphemie ſpirat ad odium dei et vituꝑium. A criſolſ.aũt dĩ blaſphemia ſpi⸗ ritus.eo ꝙ contra ſpiritũſanctũ blaſphemat.dicẽs non eſſe oꝑa ſpũſſancti ſed dy aboli cuʒ ſciat cõtrariũ.⸗ Ad tercium vo dicendũ.ꝙ.b. amb..loquitur rõne deceptõis quam poſſet hr̃e homo ſi videret foꝛmã xpᷣi in humani⸗ tate et nõ videret miracula.ſi talis crederet nõ eſſe deuʒ pꝛobabilem videretur habere excuſationẽ.ſed qui vide⸗ Ipel⸗39. ſanle ſare As ſl⸗ ret miracula ſciens ꝙ miracula nõ ſunt niſi a deo:et at⸗ tribueret dy abolo:talis nõ haberet excuſatõem. et hoc modo intelligit᷑ ꝙ ſit peccatũ in ſpmſctᷣm attribuere eie⸗ ctionem demonioꝝ ipᷣi dyabolo et nõ ſpũiſcto.nec nega tur quin poſſit eſſe peccatũ in ſpm̃ſanctum:ſi aliquis ex certa malicia blaſphemiaʒ dicat in filium vel etiam in patrem. 4 Ad quartum dicendum eſt.ꝙ nõ dicitur pec⸗ catũ in ſpiritũſanctũ qꝛ maioꝛ falſitas credatur. poſſet em̃ hoc eſſe ex ignoꝛãtia humana.ſed hoc eſt quãdo ho⸗ mo dicit mioꝛem vel maioꝛem falſitatem ex malicia. et tunc rõne ipᷣius cauſe dicit᷑ eſſe peccatũ in ſpiritũſcẽm. 4Ad quitũ dicendũ.ꝙ nõ dicit᷑ pctẽᷣm in nru non poſſit eſſe de eo pnĩa:ſ̊ dicti ſunt peccaſſe in ſpm̃ſctm:qꝛ (ſic die Cri᷑.)ſufficientẽ acceperũt ex ꝑientiã ſpiritus. ꝓphete em̃ ꝑ eũ locuti ſunt et om̃es ab eo dona gr̃e acce⸗ pexũt.nõ aũt ita cognouerũt filiũ carne indutũ: et iõ ex illa ꝑte excuſatõʒ aliquã poterãt hr̃e.cuiꝰ ſignũ fuit ꝙ penitẽtibo oꝛauit dimitti in cruce iniuriam ſibi factam ſed v inuria facta in ſpm̃ſctm nõ ita dixit br̃e veniaʒ: qm̃ temones eijcere et ſanitatẽ eſfſicere opus fuit ſpũſſã/ cti.et ideo ei fœta fuit iniuria. Ad vltimũ vo dicẽdũ. ꝙ licet pꝛi apꝛopꝛiet᷑ maieſtas:tñ iniuriari maieſtati q̃ cõis eſt ſpũiſcto.cũ pr̃e et filio ſciẽter:eſt pctm ĩ ſpm̃ſct. nõ em̃ diſtinguũtur iſta pcta rõe coꝝ ꝗbo fit nuria.cõis alene em̃ eſt iiuria triũ ꝑſonaꝝ: ſ̊ rõe cauſaꝝ ꝑ quas fit iucli⸗ ccun natio ad diuerſa genera pctoꝝ.ſcʒ rõe infiꝛmitatis igno ratie et induſtrie ſiue certe malicie. Deinde queritux. S. ih. maliciam ꝑpetrat. de finali impnia.vtꝛũ eadẽ ſpẽs ſit cũ obſtinatõe. Qð vi det᷑ ꝑ rõem obſtinatõis.obſtinatio ẽ indurate ĩ malicia. mẽtis ꝑtinacia ꝑ quã fit hõ impenitẽs.reſtat ̊ cũ ꝑim⸗/ penitẽtiã fiat hõ imꝑenitẽs:in eandẽ ſpẽʒ cocidũt obſti⸗ natio et impenitẽtia.q Ao idẽ facit qð dẽ ĩ gl.xij:math. ſuꝑ illud ſpus blaſphemie ⁊c.¶¶ Ad qð dom. qꝙ ĩ q̊ diffe rũt ille due ſpẽs.qꝛ obſtinatio ponit amoꝛẽ peccãdi ĩ pp ſterũ ſciẽter:impnia vpᷣo remouet doloꝛẽ pcti pteriti ſciẽt᷑. 4¶Adhuc et᷑ qrit᷑ in quo differt ſᷣm ꝙ ẽ in rõe cauſe pcti in ſpm̃ſctm: d qð dðm ꝙ malicia ſᷣm ꝙ eſt ĩ roe obſti⸗ natõis deſignat illã qᷓ ꝓuenit ex pcto pᷣcedẽte.cũ at᷑ dẽ ꝙ pctm ĩ ſpiſ.ꝓuenit ex certa malicia:certitudo reſpicit· * in pꝛimo ſtatu.gra baptiſmalis quã habẽt ꝑuuli qui nõ ꝑueniũt ad illã innocentiã oĩno.gr̃a pnie:cõſtat ꝙ non ꝑ ſe opponit᷑ pꝛime gr̃e.illi em oponit᷑ oꝛigiale.nec ſcðe gre ꝑ ſe et pꝛio:illi em̃ oꝑponit᷑ pcm moꝛtale actuale qð cũq; ſᷣm genꝰ ſuũ.cum ꝗ̊ pctm in ſpm̃ſctᷣm dicat aggra⸗ uatõem pcti q̃i ĩ ſũmo oꝓponet᷑ alicui gre ꝑ ſe et pꝛio/vi‚/ detur ꝙ opponat᷑ gre pniali ꝑ quã fit reꝑatio vltio a la⸗ pſu pcti.hoc etiã videtur ꝑ dꝛñtias ſpẽꝝ que ſunt obſti⸗ natio impnia et ita de alijs.¶ Contra a gr̃a pnie cadit hõ ꝑ qdðcũq; pctm moꝛtale.nõ ꝗ̊ ꝑ ſe ⁊ pꝛio oꝑonit᷑ ꝑctʒ ĩ ſpm̃ſctm gre pnĩali.i Itẽ pctʒ i ſpm̃ſctm ſᷣm ſuuʒ gdũ eſt maximũ peccatũ.ſi ſuũ oꝓpoſitũ ĩ genẽ ſuo ẽ illi pꝛo poꝛtionale:dʒ eſſe gra ei oppoſita excellẽtioꝛ ĩ genẽ gre. cũ ergo gr̃a pnie ĩ genẽ gre ñ videat᷑ maioꝛ:nõ ẽ illa gꝛa cui ꝑ le et pꝛio opponit᷑ pctm in ſomſctm.¶ Ad qð dom eſt. ꝙ pctm in ſpmſctᷣm opponit᷑ illi gre impniali ꝑ quaʒ fit reꝑatio a lapſu pct᷑i actualis moꝛtalis.Sed duplici ter dr oꝓponi aliqð peccatũ illi gre.vel qꝛ erpellit illam et H̊ mõ pctm actuale moꝛtale qð ꝑpetrat hõ poſt inuunn ctam pniam ſiue poſt ↄtritõʒ dr oſpponi illi gre.Alio vᷣo mõ dicit᷑ oponi illi gre qð maxie cõtrariat᷑ vt nõ ↄuerta tur ad pniam:vel vt nõ ſit dignꝰ remiſſiõe pcti.et H̊ͥ mõ maliciã que ẽ in ꝑpetratõe.cũ aliꝗs ſcz ſciẽtèr aliquam c=c⸗a dr peccatũ in ſymſctm opponi gr̃e pnĩali.Et ꝑ h̊ poteſt . lembrn; quartu- Varto q̃rit᷑ vtrũ om̃e pctm poſſit dici ꝑ ali quã additõeʒ pctm ĩ ſpm̃ſctm.qð vidr ꝑ H qð dicit amb.qð hũana fragilitate cõmit tit᷑ remiſſibile ẽ:ſi cõgregatio nõ veſerat᷑. m vo dy abolica obſtinatõe deſerit᷑ nec ad cõgregati onẽ redit᷑tinſolubile pctm eſt et dꝛ in ſpm̃ſctm.ſ̊ pt᷑ ↄtin gere ꝙ pꝛimo hũana fragilitate cõtrabat᷑:⁊ deinde dya bolica obſtinatõe deſerat᷑ cõgregatio:videt᷑ ergo ꝙ illð pctt iam fiat in ſpiſctᷣm.pari rõe pt᷑ dici de alijs q fiũt ex infirmitate vel ignoꝛãtia.̊ qdᷣlibʒ pctm pt᷑ eẽ ĩ ſpm̃ſ. Siltr pt oñdi ꝑ h̊ qð dicit᷑xiij.leui.vbi loqꝗt de differ⸗ tijs lepꝛe.et q̃ſdã ponit qᷓ poſſunt mũdari:quãdaʒ autẽ aſſignat ſicut dĩc yſi.q mũdari nõ pt᷑.et illa ſignat pcẽm in ſpm̃ſctm. et tali lepꝛa infectũ iudicabit ſacerdos eſſe pollutũ.cũ ergo iſte ꝓgreſſus lepꝛe nõ differat niſi Fᷣm plus et mĩꝰ:videt᷑ ꝙ aliud genꝰ qð ꝑ lepꝛã deſignat᷑ poſ⸗ tur. ¶ AUo qð doðm.ꝙ peccatũ in ſpmſctm ſic dictũ ẽ ſpſᷣ lit fieri Bam in ſpmſct̃ᷣm.ſcʒ ꝙ ꝑ lepꝛã pſeuerantẽ deſig duplici rõe ſumebat.vno mõ ſᷣm ꝙ erat per̃m ꝑ ſe diſti⸗ ctũ.alio ᷣo mõ ſᷣm ꝙ dicebat aggrauatõʒ ſuꝑ gen pct᷑i Scðm pꝛimũ modũ nõ om̃e pctm pt᷑ eſſe peccatũ ĩ ſpiri⸗ tũſctm ſic nõ om̃e pctʒ eſt aliqð ſex dictoꝝ pctcoꝝ. Secũ £ ● & ſed g ισKtss obſtnatronns, ſes elad ſax Put⸗f do dᷣo mõ pt᷑ illud pctm fieri peccatũ in ſpmſcẽm ꝑ agẽæä⸗ uatõem circũ ſtãtie.g̊ diſtinguẽdũ ẽ.ſi motꝰ pct᷑i oꝛigiem / hʒ ex fragilitate vel ignoꝛãtia:nõ ꝗpꝛie dicit᷑ pctm ĩ ſpm̃ ſanctũ.licʒ vlteriꝰ ꝓgrediat᷑ ꝑ agguatõʒ ciꝛcũſtãtie.ſed ſi nec ſiat ex fragilitate nec ex ignoꝛãtia ſᷣ ſolũ ex certa malicia:tũc dicet᷑ pctin in ſpm̃ſanctũ.Si aũt aliqs mo⸗ tus ꝗ diu durat pꝛio ſit er infirmitate.deinde ꝓgredien do ex iduſtria:nõ ꝓgt᷑ hoc dõm ẽ ꝙ idẽ ſit pctm ĩ pr̃eʒ et in ſpm̃ſctm.ſ̊ ſᷣm vnã ꝑtẽ motꝰ dicet᷑ petm ex ĩfirmitate Fm aliꝗ ĩ ſpmſctm.¶ Et ꝑ h̊ ſoluẽdũ e iſtud qð obiectuʒ ẽ.dũ em̃ hũane fragilitate cõtrahit᷑ et nõ deſerit᷑ congrre ca:peccatũ ẽ in ſpmſctm. Silr pt dici de lepꝛa peccati na⸗ in pꝛimoʒradu.et de lepꝛa pcti ↄſũmata.lepꝛa ei pecca⸗ ti inchoata remediabilis eſt: cõſũmata vo diſponit ad eiectõʒ a caſtris.nec opoꝛtet ſi idẽ eẽ actõis ſit Fᷣm nat᷑aʒ vel idẽ m genus pcti:ꝙ ꝓpter hoc idẽ ſit pctm iĩ patrezʒ vel in filium qð peccatũ in ſpiritũſanctũ. WMembꝛu qguntũů. Ginto querit᷑ cui gre ꝑſe et pꝛimo oppona Itur petłin ĩ ſpm̃ſctm. Cũ em triplex diſtin⸗ Aguat᷑ gra.gra innotẽtie quã habuit adam gatio:remiſſibile ẽ.cũ vᷣo deſerit᷑ ex obſtinatõe dyaboli c 6 ſolui illud qð obiectũ ẽ. peccatũ em in ſpm̃ſctm alit dr oponi q; qdcũq; peccatũ moꝛtale.¶ Ad ſcom vo dõm. ꝙ licet peccatũ in ſpiritũſctm ſit maximũ in genẽ pecca⸗ * ti.nõ tñ opoꝛtet ꝙ opponat᷑ maxie gr̃e ꝑ ſe et pꝛio.i. Lotäa dũ tñ ẽ ꝙ maioꝛ dr̃ Ga alia gra:vel ꝓpt ſtatũ.vel ꝓpter effectũ maioꝛẽ:vł ꝓpt᷑ ſignũ maioꝛis miſcdie.gẽa baptil malis dẽ maioꝛ rõe effectꝰ.tollitur em et culpa et pena. gr̃a vᷣo innocẽtie dr maioꝛ rõe ſtatꝰ ĩ ꝑſona.gra vo pnie Tſignũ ẽ maioꝛis miſcdᷣie.qͥtiẽſcũq; em̃ offendat hõ ſi cõ⸗ uertat᷑ ad dñũm ꝓut opoꝛtz dimittit᷑ peim. et iõ q̊ ao G videtur eẽ maioꝛ.et qꝛ de impnia etiã hõ penitẽ pt: et ſic petm ĩ ſpm̃ſctm̃ reddit ĩdignũ h Ex to querit᷑ quare peccatũ in ſpm̃ſctẽᷣm dĩ irremiſſibile. Et vidr̃ pꝛio ꝙ ſit remiſſibi le. dic eĩ aug.i li.de vᷣbis dñi.De nullo de⸗ ſperandũ eſt ꝙdiu patia dñi ad pnĩiam ex pectat. paganꝰẽ hodie:qꝗd ſi cꝛas ſeqᷓt᷑ catholicã veritatẽ IVtẽ ſuꝑ illò ps. dixit dñs ad baſan ⁊c. glo.etiã deſꝑa⸗ tiſſimos cõuertit.peccatũ ergo in ſpiritũſanctũ ẽ remil ſibile. ¶ Itẽ yſið. Mullus deſperare debʒ de venia etiaʒ ſi circa finẽ vite ſue ad pniam cõuertat᷑.vnũquẽq; eĩ deꝰ ex ſuo fine nõ ex vita pᷣterita iudicat.qðlibʒ ergo pecca tũ ante finẽ vite eſt remiſſibile.ergo et peccatũ ĩ ſpmſct᷑ʒ Itẽ ſuꝑ illud ps.ꝗ ſanat om̃s ifirmitates.glo. om̃ipo⸗ tẽti medico nullꝰ iſanabilis languoꝛ.occurrit.ꝗ lãguoꝛ peccati in ſpmſanctũ nõ eſt inſanabilis:ergo peccatũ in ſpm̃ſanctũ nõ ẽ irremiſſibile.¶ Item ẽ triplex eẽ. eſſe qð nõ ſegtur nõ eſſe: et hoc eſt eternũ. Et ẽ eſſe qð ſeqtur ñ eſſe:ſᷣ nõ pᷣcedit.ſicut eſt in angelis.nõ em̃ deſinũt eẽ.et iſtud ſᷣm qͥſdqã dr euiternũ.ab euo.Eſt iterũ eẽ qð ſeqtur nõ eſſe et ancedit.ſiẽ eſt ĩ rebo tꝑalibo.łᷣ peccatũ ĩ ſpiritũ ſanctũ nõ habʒ eẽ ꝑ modũ pꝛimũ aut ſcõm:reſtat ̊ q ꝑ modũ terciũ.c remiſſibile.¶ Eõtra. xij:math.g dixẽit in filiũ remittetur ei.qui vᷣo dixerit in ſpmſanctũ nõ re⸗ mittet᷑ ei.et hoc eſt peccatũ in ſpmſanctũ.q̊ ẽ irremiſſibi le.¶¶ Itẽ aug.in li.ð fide ad petrũ.hi ꝗ peccãt in ſpinſan ctũ neqʒ hic neq; in futuro remiſſionẽ accipiũt pctõꝛuʒ. Item de ſermõe dñi in mõte.peccare in ſpm̃ſanctũ eſt n⸗ ꝑ maliciã et inuidiã fraternã impuqre caritatẽ poſt ac⸗ ceptã ſpũſſancti gram.qð peccatũ neq; hic neq; ĩ futuꝛo remitti dicimꝰ qð dicendũ eſt.ꝙ peccatũ ĩ ſpiri⸗ tũſanctnʒ vno mõ dr remiſſibile.alio mõ irremiſſibile. Kemiſſibile aũt dr tũ rõne potentie diuine remittẽtis. tum qꝛ hõ poteſt de illo penitere.ercepto peccato finał impnie de qͥ nullꝰ poteſt penitere inꝙtũ ẽ finalis. Dicit᷑ etia remiſſibile qꝛ m eẽ ſuũ eſt finibile:niſi fuerit cauſa 4 Penarg S 4 ac excelleti graq ad b. ig. rr⸗ . eli õ 4 P N dl W⸗ V De ſo 1 , 5 . . * veninli ¶ Nueſtio in alio. ſcʒ ĩ volũtate pcroꝛis. Dicit᷑ aũt irremiſſibile qð ↄtriat ꝑ ſe gre remiſſioĩs.et hoc mõ dicit᷑ impnia pcm irremiſſibile. Dicit᷑ etiã irremiſſibile qð inbabileẽ rmit ti.et hoc mõ dicit᷑ obſtiatio. Dicit᷑ etiã qð indignũ ẽ re⸗ mitti. qꝛ tollit admiculãs:et hoc mõ impugnatio frater⸗ ne gre ẽ petm irremiſſibile. Sicit᷑ etiã irremiſſibi le qð ñ pʒ coloꝛẽ excuſatõis ſiẽ bʒ pctm qð eſt ex ignoꝛãtia vł ex infirmitate.et hoc mõ qdᷣcũq; pctm in ſpmſctᷣm qꝛ eſt ex certa malicia dicit᷑ irremiſſibile. ex his po pt᷑ patere qua liter intelligenda ſunt que obiecta ſũt..¶ Qð em̃ pꝛimo obijcit attẽdit᷑ de pcto qð ẽ remiſſibile rõe ſtatꝰ viatoꝛis in qͥẽ poſſibilitas ad gram pꝰ lapſuʒ. Secũdum aũt dat intelligere remiſſibile ꝓgter magnitudiem miſericoꝛdie diĩne cũ deſꝑatiſſimos ↄuertit. Lerciũ vo dat ĩtelligere remiſſibile iĩterũ rõe ſtatꝰ. Quartũ aũt dat itelligere re⸗ miſſibile rõe potẽtie redẽptoꝛis. Quĩtũ aũt dat ĩtelligẽ remiſſibile eo ꝙ ſm eẽ ſuuʒ eſt finibile: ſi aſſit volũtas ex ꝑte hoĩs et gr̃a ex ꝑte dei.⸗ Rões vo q̃ inducte ſũt ad ↄtrariũ dicũtur irremiſſibile:vł q; nũqᷓ remittet᷑.vł pt᷑ inbabilitatẽ ad indignitatẽ.vel qꝛ cãm excuſatõis non bʒ. ¶ Geinde querit᷑ de h̊ qð dẽ q ꝗ direrit ĩ ſpm̃ſctm nõ remittet᷑ bic neq; in futo.vidr em ꝙ ſnꝑfluũ ſit illud qð addit᷑.neq; dimittet᷑.cũ em̃ hec ſit moꝛs hoĩ qð caſus angeli.poſt caſũ aũt angeli nõẽ dimiſſio pcti.poſt moꝛ⸗ tem ꝗ̊ hoĩs nõ ẽ remiſſio pcti:ĩdẽ & eſt dicere nõ dimittet᷑ in futᷣo et nõ dimittet᷑ hic.¶ Pꝛeterea dic aug.in Ench. MNemo ſperet qð hic neglexit cũ obierit apud deũ mere⸗ ri.om̃e em̃ meritũ quo poſſit ꝗſpiã poſt hac vitã releua⸗ ri.hic oꝑat᷑.nõ &̊ vidr̃ ꝙ aliqua fiat dimiſſio pcti ĩ futu ro eius qð hic nõ eſt dimiſſuʒ.ſuꝑſlue ̊ adÄdit᷑ illa copu tase qð dicẽdũ ẽ.ꝙ aliq dimittũtur hic qͥ ad cunl pam ct nõ qͥ ad pena.ſic ẽ de pctis ꝗqbuſdã moꝛtalibo de qbo nõ ẽ facta ſatiſfactõ ĩ pñti.Aliq vᷣo ſic vr dicẽ greg. que poſt moꝛtẽ dimittũtur et quo ad culpã et qͥ ad penã Dicit em̃ ĩ moꝛal.ſunt q̃dã leuia.q ſi in hac vita nõdum . ſunt remiſſa:poſt moꝛteʒ grauãt:ſed remittũtur ſi digni ſũt.et magis explanat᷑ ꝑ hoc qð dic aug.ad iulianũ. Si nulla remitterent᷑ in iudicio nouiſſimo.puto ꝙ dñs non dixiſſet de quodã peccato.i õ remittetur in hoc ſeculo neq; in futuro. Siue g culpe m ſe tollãtur in futuro ſi èſ Vena ue nõ: aliq̃ ſunt peccata que dimittũtur in futuro qͥ ad penã.ſi bomo bomis actibo in hac vita vt ibi dimittatur Pmernit. Wueſtio. clxxiiij. de de⸗ Voniã vero deſpe/ ratio guiſſima ſpẽs ẽ pct̃i ĩ ſpm̃ſctm.di Fen Enden aie wren quã hec pñt MÄöri. Si deſpatio ẽ pcẽm m illã diffini⸗ — tõeʒ pct̃i quã poĩt aug. Pcẽm ẽ ↄueꝛſio ⁊c.ſiue płẽm ẽ ſpꝛeto incõmutabili bono et adherẽ com mutabilibo boĩs. Scðᷣo vtrũ ſit pcẽm idẽ cũ ſpe.ſiue cõ⸗ ſidẽtia q ẽ ĩ creatuꝛa. Lercõ vtrũ deſperatõ poſſit eẽ cũ fide infoꝛmi aut nõ. Quarto vtrũ deſpatio ſit de poten⸗ tia dei ſiẽ de boĩtate diuĩa. Quĩto vtrũ deſꝑatio ꝓut eſt petm pmaneat ĩ damnato ᷣm actũ. Sexto de comꝑatio ne vſꝑatõnis ad alia peccata et de comꝑatõe pꝑtiñ int ſe. Septimo vtrũ deſpare de ſalute ꝓximi ſit pct᷑ʒ. Octa⸗ uo de remedio peccati deſperatõis. embꝛũ pꝛemmum , Opꝛimũ ſic videt᷑ ꝙ nõ ſit peccatũ ᷣm il⸗ lam rõem. Peccatũ em̃ ẽ cõuerſio ad mu⸗ tabile bonũ cũ auerſiõe ab incõmutabili. AVgd in deſpatione quãtum ẽ de ſe non ẽ niſi nerſio, auertit᷑ em a ſuma bonitate qð pʒ ex rõne eius. Deſperatio em̃ eſt de bonitate diffidẽtia ſicut habet᷑.ij. Po. cum aut dicit᷑ diffidẽtia de deo a cro notatur auer⸗ ſio vel Fm ꝙ dicit aug:in li· de ſide ad petrũ deſperatio eſt difidentia de dei miſericoꝛdia. 4 Cõtra.nullus volã pdiffmite et F Ka. 3 6 ſoß. ctus a ↄcupia ſua et illectꝰ temptat᷑.cõcupĩa aũt cũ con ſo eſt pctm remiſſibile.deſperatio aũt eſt pꝑctm irremiſſi / ſit ſenſus nõ oĩno de deo ſperat.ꝗ ſperat ĩ cꝛeat᷑a.qui em̃ Clxxuij. — tate aueꝛtit᷑ actualit᷑ a ſũmo bono niſi aligꝗd aliud alliei ve Seſpatone nde nen at ipᷣm ꝑↄcupiam.ſic em̃ dꝛ in.j.iacobᷣ.vnuſꝗſq; abſtra gelectalat z, ſua Pon ceꝑit parit pctm.cũ aũt deſperãs temptat᷑ a ſua cõcupĩa eſt illectꝰ.ↄcupia aũt eſt reſpectu mutabilis boni.deſpe⸗ rans cõuertit᷑ ad mutabile bonũ. qð dicẽdũ eſt ꝙ licet deſperatio pꝛincipalit reſpiciat auerſionẽ a miſe ricoꝛdia dei.nihilomĩꝰ tñ aliqð hʒ illectiuũ.Et ſi quera . tur qd ſit:dicẽdũ ẽ.q hec eſt delectatio in magnitudine pct᷑i rõne cuiꝰ deſperat de venia.et G̊ inuit᷑ ĩ glo.ſuꝑ illð x.leui.inter h̊ byrcũ ⁊c.pctᷣin ĩ ſpm̃ſctm ẽ ĩ ſceleribo vſq; ad finẽ vite ſue ꝑſeuerare.de ſalute ſua deſperare.cõner ſio ꝗ̊ ad delectatõʒ pcti eſt iniciũ deſperatõis.hoc etiam pʒ ꝑ boc qð dicit Crib.oſtẽdẽdo qᷓdꝰ in pcto ipᷣiꝰ Cayn Pꝛio em̃ dyabolꝰ pᷣparat ipᷣm væterioꝛa offerre.ſcdðo ĩui diam et emulatõʒ accẽdit.tercio intficere ꝑſuaſit.dein⸗ de negare inquinatã occiſionẽ.poſt nõ deſiſiit quouſq; . verticem maloꝝ deſperatõnũ ſuꝑimpoſuit. Membꝛumſecundum ſdo querit᷑ vtrũ ſit idem pcẽm cuʒ ſpe ſiue cũ fidẽtia que ẽ in creata.Eſt aũt cõfi ere ĩ creata ꝓpt ſe pctm. vñ dꝛ. j. ad thi. vlt. Diuitibo huiꝰ ſeculi pᷣcipe.nõ ſperare in incerto diuitiaxꝝ.et in pẽ. Nolite ſperare in inigꝗtate et diuitias nolite ↄcupiſcere.Et.xvij.hiere. ANMaledictꝰ 6 qni ↄfidit in hoĩe ponit carnẽ bꝛachiũ ſuũ et a dño recedit coꝛ eius.pt᷑ ̊ queri ſi deſꝑaꝛe ſit idẽ qð iſta vana ſpes ſiue vana cõfidentia.Qð vidr ꝑ h̊ qð dicit grego. de creatoꝛe deſꝑaſſet ſi ſpem ĩ creaturã poſuiſſet. ex qͥ vr ꝙ ſiẽ̃ auerſio ab imutabili bono et cõuerſio ad mutabi⸗ le bonũ vnũ eſſe pcti cõſtituunt :ita cõſidẽtia ĩ creatura indebita.et difridẽtia de deo.q̊ deſꝑatõ erit idem pct᷑ʒ cũ vana ſpe. Cõtra.ↄtingit aliquẽ peccaꝛe pcto vane ſpei et nõ de dedeſperare:gᷓ nõ ſunt vnũ pctm..¶ Pꝛeterea cõ⸗ fidentia vana in creatura ſicut ẽ in cupido vel ambitio bile. nõ ſunt vnũ pctm. ¶ Oð cõcedẽdũ eſt.¶ Ad obie ctũ auũt in ↄtrariũ dicẽdũ ẽ᷑. ꝙ illð verbũ greg.nõ argu⸗ it neceſſario hoc eẽ illð.ſ̊ hoc aliqñ ſeꝗ ad illð.Ael de⸗ ſperare pt᷑ accipi ibi nõ ꝓ om̃imoda pꝛiuatõe ſpei:ſed vt ſpem ſuã ponit ĩ creaturã võ totã ſpem ſuã ponit ĩ deo. et ſic ꝑt᷑ pꝛiuari ꝑfectio ſpei. mbꝛum tercium Ercio q̃rit᷑ vtꝛũ deſperatõ poſſit eẽ cũ ſide ifoꝛmi an ñ:Et vr̃ ꝙ ñ.ſic̃ eĩ ſe hñt adiui⸗ cẽ ſides ſoꝛmata ⁊ ſpes foꝛmata:ſic ſe hñt adinuicẽ fides infoꝛmis et ſpes infoꝛmis. Oð pt᷑ ꝓbari ex ↄmutata ꝓpoꝛtõe.ſic̃ em̃ ſe hʒ fides foꝛ⸗ mata ad fidem infoꝛmẽ:ſic ſpes ſoꝛmata ad ſpem infoꝛ⸗ mẽ.ergo ꝑmutatim ſic ſe hʒ fides foꝛmata ad ſpem foꝛ⸗ matam ⁊c̃.ſed fides foꝛmata ⁊ ſpes foꝛmata ſił ſunt ne⸗ ceſſario:q̊ fides ifoꝛmis ⁊ ſpes infoꝛmis ſił ſũt nccio.hſᷣ ſpes infoꝛmis et deſꝑatio opponũtur.ergo deſpatio et fi⸗ des infoꝛmis nõ ſeſe cõpatiũtur. Item ſic dicit aug.in ench. in hoc differũt fides et ſpes.qꝛ fides ẽ p̃ᷣteritaruʒ pᷣſentiũ et futuraꝝ rerũ.ſitr et et maloꝝ ⁊ bonoꝝ.fides eſt etiã de his q̃ ꝑtinẽt ñ tm̃ ad nos ſᷣ etiã ad alios. ſpes aũt nõ niſi bonaꝝ rerũ:nec niſi futuraꝝ et adſe ꝑtinetiũ ꝓpꝛie.vñ dĩc aplus.viij.ad Ro.ſi qð nõ videmꝰ ſpamꝰ: patiam expectamꝰ.pt᷑ & aligs hr̃e fidem mfoꝛmẽ et tñ cſperare:ſicut poteſt habere motũ fidei aliquẽ et tñ nõ ſperare.poteſt em̃ aliꝗs cregere vitã eternã alijs fu᷑am. et tñ de ſeipo deſt — qð dicẽdũ eſt. ꝙ ſpes in⸗ foꝛiſis pꝛout gignitur ex fide infoꝛmi.reſpicit illum ar⸗ ticulũ qui eſt de remiſſione peccatoꝛum: et illum qui eſt de vita eterna.ſᷣm hoc ergo ꝙ fides infoꝛmis ponit cum integritate omnes articulos.deſperatio que pᷣuat ſpem In contvazt infoꝛmẽ pꝛiuat fidem infoꝛmẽ:inqtũ ipᷣa eſt generatiua ſpei ĩſoꝛmis.nõ tñ pꝛiuat fidẽ infoꝛmẽ ſimpliciter. fides em infoꝛmis pt manẽ inꝙtũ ipa ẽ generatia timoꝛis ſer⸗ uilis cũ ipᷣa deſperatõe.ſic ↄtingit ĩ dãnatis.i. Ao obie⸗ ‚Jr ſiſtcrast nnnngrlet erar e rein ie : nã ſi ſp inueret᷑ pena.dicit᷑ aũt penł.iob.ſpes ei ctũ aũt in cõtrariũ dicẽdũ ẽ.ꝙ licet fides foꝛmata ⁊ ſpes foꝛmata quo ad qd ſilr ſe habeãt:ſicut fides infoꝛmis et ſpes infoꝛmis.⁊ hoc ẽ m rõem cauſalitatis:nõ tñ oĩno ſiłr ſe hñt quo ad rõeʒ ſimultatis.fides em̃ infoꝛmis ali qñ eſt cũ timoꝛe ſeruili ſine ſpe.fides vᷣo foꝛmata que eſt cũ timoꝛe iniciali vel finali ſem ꝑ ponit ſi bem. Varto querit᷑ vtrũ deſperatio ſit de poten · G tia dei ſiẽ de bonitate diuĩa ſet videt᷑ ꝙ nõ. n⸗ Pꝛimꝰ em̃ articulłꝰ in ſym bolo fidei ẽ de — omipotẽtia dei.ſiẽ hẽt᷑ in ſymbolo aploꝝ eñ dẽ. Credo in den pr̃em om̃ipotẽtẽ. articulus aũt per⸗ Mut tinens ad bonitatẽ qua fit remiſſio pctoꝝ:deſignat᷑ cuʒ dicit᷑ remiſſionẽ pctoꝝ.cum & infideles etiã omipotẽteʒ cꝛedãt:nõ diffidũt quin poſſit remittere:ſᷣ ꝙ nolit remit tere.hoc videt᷑ eẽ eſperatiũ.deſperatio em̃ eſt qua quis te dei bonitate diffidi t.ſicut hẽt᷑ ſuꝑ illud.ij.ad ro. ſᷣm duriciam coꝛdis tui.Reſtat ̊ q;ſic nõ deſperat᷑ de potẽ⸗ tia dei in pcto deſperatõis quẽadmodũ de bonitate ſiue miſericoꝛdia.¶ Pꝛeterea.qui deſperat:ex hoc videt᷑ de⸗ ſperare qꝛ rigoꝛẽ diuie iuſticie cõſiderat. nõ cõſiderãdo diuiam miſcdiam.̊ cõſiderãdo rigoꝛẽ diuĩe iuſticie po nit dei potentiã:&̊ nõ diſcredit eã.nõ ergo deſperatõ po nit diffidentiã de potẽtia imo magis certitudiezʒ. ¶ . tra die greg.exponẽs illud.iiij:gen.Aldaioꝛ ẽ iniquitas mea ⁊c.peccata peccatis adijciẽs deſperat.neq; ſe cre⸗ dit veniã poſſe adipiſci que ẽ blaſphemia in ſpinſctm. q̃ nõ remittẽt᷑ in hoc ſeclo neq; in futo.qꝛ putat deũ nolle remittere aut nõ poſſe.tanqꝙ omia nõ poſſit. aut inuide⸗ at ſaluti hane.ex quo hẽt᷑ ꝙ aliꝗs deſperat de Barne⸗ miſſe diuĩa nõ tm̃ ce boitate ſiue ð miſericoꝛdia¶ Pꝛeterea q̃rit᷑ vtrũ aligs deſperas putaꝛe valeat ꝙ ſua malicia ex cedat boĩtatẽ dei. ñ.vidẽ.q̃ntũcũq; ei cꝛeſcat malicia hoĩm ĩ ĩfinitũ excedit boĩtas dei.boĩtas eĩ dei ẽ ſimpłr ifinita.ſ̊ oĩs malicia hoĩs terminũ hʒ.cũ q̊ natalit im⸗ pᷣſſũ ſit hoĩ nõ tm̃ ex fide q; ĩmẽſa ſit boĩtas dei.nullꝰoin⸗ tãtũ deſꝑare põt vt putet ſuã maliciã excedẽ boĩtatẽ di uĩaʒ. 4 YItẽ boĩtas natalis q̃ diminuibił ẽ ꝑ pctm̃.nulla tenꝰ põt oĩno tolli ꝑ pctm̃.̊ boitas illa natalis excedit petm.̊ boĩtas dina excedit ſᷣlã boĩtatẽ creatã.ꝗᷓ excedit illã ma liciã.nullꝰ ꝑtractãs putaẽ põt ſuã maliciã exce dere boĩtatẽ dĩnaz. ¶ Ad pᷣmũ doõᷣm. ꝙ bõ ꝑ deſperatõezʒ ſe⸗ in ̊ cadẽ põt vt nõ tm̃ deſpet de mia dei q̃ remittit pctã. et de potẽtia dimittẽdi petã illiſſ h̊ẽ ꝓfüdatõ deſpeꝛa- tõis.⁊ tũc cadit ĩ defectũ fidei iſoꝛmis q̃ credit᷑ oĩpoten tia dei.⁊ iſte pt᷑ eẽ de illis de gbo or ĩ hiere.ij.filij mẽphe⸗ os ⁊ caphnes ↄſtupꝛauer᷑t te vſq; ad ðvᷣticẽ.ſᷣ nõ oꝑtet q; oĩs deſꝑãs de potetia deſpet:licʒ deſꝑet de mia ſet ſi de⸗ ſperet de oĩpotẽtia ñ oꝑtʒ ꝙ deſpet de potẽtia.potẽtiã eĩ dinã credit et ſi ñ credat oĩpotẽtiã qͥ ad effectũ remiſſio nis pctõꝝ. ¶Et ꝑ h̊ ſoluit᷑ pꝛio obiectuʒ.¶ Ad ſcõᷣm vo“ ſ obiectũ dõm.qꝙ maliciã hũanã excedẽ boĩtatẽ dei dupłr ĩtelligr.vno mõ vt credat᷑ ꝙ malicia excedat effectũ rᷣmiſ⸗ ſioĩs ꝗ ẽ ex miſcoia ꝓut rñdʒ ſatiſfactõi.⁊ H̊ͥ mõ malicia dr excedẽ boĩtatẽ qᷓtũ ad r̃miſſiõʒ q̃ rndʒ ſatiſfactõiſᷣm aũt ꝙ boĩtas ſiue miĩa bʒ effectũ remiſſiois pcti:genera liter excedit mĩa ſiue boĩtas maliciã.Cũ ᷓ dr ꝙ qdi pu tãt ſuã mallciã excedẽ boĩtatẽ dei.G̊ attẽdit᷑ rõe remiſſio nis qᷓ ad ſatiſfactõz ptiet.vł ad h̊ vt hõ faciat ꝗcqd pt᷑ vt veniã mereat᷑.et h̊ͥ mõ dixit Cayn maioꝛ ẽ iniqtas mea ꝙᷓ vt venia merear.reliqͥ vo mõ nullatenꝰ putat᷑ vt mali cia alicuiꝰ homis excedat diuĩam boĩtatem. 4 bAt G entintit ris. Vinto querit᷑ vtrũ deſperatõ ꝓut ẽ pecatũ ꝑmaneat in dãnato ſᷣm actũ.Qðõ vidr̃.po nat᷑ em̃ ꝙ aliꝗs decedat ĩ moꝛtali peccato. cũ iã dãnatꝰ ẽ deſperat de remiſſiõe pct᷑i. E* fruſtrabit᷑.reſtat ̊ ꝙ deſperatõem hʒ in futuro.ſ̊ nibilp ⸗ .s hibet habitũ illũ ꝓgredi in actũ. reſtat ̊ q poſt moꝛteʒ r chhipun erit peccatũ deſperatõis ĩ actu ſicẽ ante moꝛteʒ.¶ Si foꝛ Brrmde te dicatur ꝙ actus ille poſt moꝛtem inuolũtarie ſit:ante ꝰvdemetei. vᷣo moꝛtẽ volũtarie:et ideo ante moꝛtẽ eſt peccatum poſt moꝛtẽ vpᷣo nõ.Contra.ncciĩtas qua hõ ſe inducit in pecca tũ nõ aufert ei quin ſit pctm̃.reſtat ̊ ſi hõ poſt moꝛtem inducit᷑ in nccitatem deſperatõis:non ꝓpter h̊ aufert᷑ ei eſſe petᷣm vt iuolũtarie fiat:eo ꝙ ex neceſſitate fit. Pꝛe terea dicit᷑.xvj.apoc.qꝙ blalphemauerũt dccũ celi p dolo ribo et vulneribo ſuis et nõ egerũt pniam.vbi datur itel ligi ꝙ deſperauerũt.et loquit᷑ ibi de damnatis.Reſtat g ꝙ; damnati peccant peccato deſperatõis. ¶ Cotra dici⸗ tur.ix.ioh̊.veniet nox in qua nemo põt oꝑari.ex quo de ſignatur ꝙ poſt moꝛtẽ nec eſt oꝑaꝛi ad meritũ nec ad de⸗ meritũ.¶ Silr hẽt᷑.ix.ecẽs.amoꝛ et odiũ et inuidie ſimł ꝑierũt.vbi videtur dici.q; poſt moꝛtẽ nec eſt mereri nec demereri. ¶ Ad qð dicendũ.ꝙ in damnatis ẽ deſperatõ in augmẽtũ pene.ſed nõ ẽ ibi ꝑ modũ peccati ĩ actu vt ex bhoc demereãtur. hᷣ vt eoꝝ pena ſciatur eẽ ꝓppetua.. Ad illud vᷣo qð obijcitur dicenduʒ eſt.ꝙ licet ibi diffidãt e ⸗ miſericoꝛdia.ulla ẽ ibi delectatio que eos tũc inducat. 1 et ideo nõ dicitur volũtarius hmõi actus. Et diſtinguẽ dum ꝙ dicitur aliꝗd neceſſariũ dupliciter.vel qꝛ ẽ ex vi olentia.vel qꝛ eſt ex debita iuſticia.et vtroq; iſtoꝝꝛ mo⸗ doꝝ dicetur eẽ inuolũtariũ qꝛ opponitur peccato. dicit᷑ aũt alio mõ neceſſarium qð habet aliquid de voluntate ꝓꝛia vel alterius et ꝑ cõſuetudiem ſiue legẽ cũ volũta⸗ te neceſſariũ.et hoc mõ poteſt eſſe culpabile ſᷣm quẽ mo⸗ dum dicitur aliqð peccatũ neceſſariũ:qð ex cõſuetudie eſt inductũ vel ex oꝛiginali coꝛruptõe.ꝓut dicitur de oꝛi ginali peccato.et hoc mõ nihil ꝓhibet eſſe peccatũ et ni⸗ hilominꝰ ex neceſſitate inductũ.ſic aũt nõ eſt de deſpeꝛa tione ꝓut eſt pena in damnatis. mbꝛum ſextum xto queritur de comꝑatõne deſperatio⸗ nis ad alia peccata.et de comꝑatõe ꝑtiuʒ inter ſe.Et videtur ꝙ ſit maximũ peccatũ. ph q dicitur. xxiiij. ꝓpuer. Si deſpeꝛaue .glo.ni hil execrabiliꝰ eſt deſperatõne. quã ꝗ babuit et in generalibo huiꝰ vite laboꝛibo.et qð peius ẽ in fidei certamiĩe ↄſtantiã ꝑdit.ergo pctm̃ deſꝑatõis ẽ maximũ cũ nullũ ſit execrabiliꝰeo.¶ SItẽ hiero.ad ruſticũ ð pnĩia QAihil ita offẽdit deũ q; deſꝑatõe maloꝝ herere peioꝛibo qð aũt magis offedit deũ ẽ maiꝰ pctm:̊ᷓ deſꝑatõ ẽ maiꝰ petm alijs. Itẽ ꝗ ad moꝛtẽ peccat tãtã bñt ignoꝛãtiã et cecitatẽnec turbẽtur ĩ ſceleribo ſuis.nec pnie doloꝛe cru cient᷑.ſic hẽt᷑ ſuꝑ illð.xxvij. Nath.cõſiliũ inierũt pꝛĩci⸗ pes.hᷣ guiſſime peccat ꝗ igrat ſiẽ dic amb.deſpatõ aũt ẽ pet᷑z ad moꝛtẽ.g deſpatõ ẽ guiſſimũ pctm. ¶ Itẽ ſpes ve nie ẽ pꝛicipiũ pnĩe.ſ̊ rᷣmoto pꝛicipio rᷣmouẽt᷑ ea q̃ ſequũt᷑ pꝓ deſꝑatõʒ at᷑ rmouetur pꝛĩcipiũ.p alia pciã tollũtur cõ ſeqntia ad ſpeʒ venie vł gre:̊ deſpatõ ẽ maiꝰ petᷣm alijs Itẽ dic Crivᷣ.triſtari ĩ peccatis imoderate dyabolica mechodia.ondit aũt h̊ iudas ꝗ ſeipᷣm ſtragulanit. ſ̊ h ẽ maximũ petm ꝑ qð dyabolo aſſimulamur. hoc aũt eſt deſperatio cũ triſtatur aliꝗs ĩ pctis ĩmoderate: ergo h̊ ẽ maximũ pet̃m. Itẽ maiꝰ ẽ deſcendere in infernũ q́; pc care ad moꝛtẽ.ſ̊ alia pctã poſſunt dici pctã ad moꝛtem ſicut dicit yſido.in li.S no.perpetrare flagiti um aliquod moꝛs anime eſt.ſed deſperare eſt deſcende⸗ re in infernum.ſicut poteſt illud exponi in ps. deſcen⸗ dunt in infernum viuentes.Et dicit yſido. contemnere penitentiam ꝑmanere in culpa deſperare eſt i infernum eſcendere. Reſtat ergo ꝙ deſperatio eſt maiꝰ peccatũ. 6 N 6 acd/ rhι½⅓. an ta (Lueſtio alijs. ¶ontra. fides eſt fundamentũ omĩspᷣtutis. 5 hereſis vel apoſtaſia qua homo recedit a fide cum pri⸗ uet fundamentũ: erit maius peccatũ deſpatione.deſpe ratio.n.tollit ſpeʒ:ſᷣ illud peccatũ tollit fidem.⸗. Ste,z perjm quod põt tolli ꝑ penitentiã minꝰ ẽ illo pcto qð n põt tolli.bᷣ eſꝑatio ẽ pcrm qð pᷣt tolli ꝑ pniam. impnia vᷣo finalis ñ pot tolli.q̊ maiꝰ ẽ pctm finalis impeniten/ .r tie qᷓ ſit peẽm deſꝑatõis.nõ ̊ perm deſꝑatõis eſt maxi. mũ.4: Iteʒz caritas eſt excellẽtioꝛ int᷑ vututes.illð eꝛgo pctm quod principaliꝰ repugnat caritati eſt maiꝰ int pctᷣa. ſed impugnatio fraterne caritatis ẽ peccatuʒ qð pꝛincipalius oppoĩt᷑ caritati.deſꝑatio vᷣo ſpei.̊ impu⸗ io fraterne caritatis eſt pcem maius deſperatõe. Ad qð dm.ꝙ deſꝑatio ꝓpt vnã cauſaʒ dr maius petm. ꝓpt vo alias cauſas alia pctᷣa q̃ nüerata ſunt di cũt᷑ maioꝛa.Deſꝑatio.n.dicit᷑ maiꝰpecẽᷣm ꝓpt h ꝙ ĩ re⸗ bus laboꝛioſis q̃ ad ꝑfectõʒ vite ꝑtinẽt ꝑdit hõ ↄſtãtiã 2 ita tollit᷑ ꝑſeuerantia cui principalit merces reddit᷑ Dr etiã maiꝰ peccatũ.qꝛ ꝑ deſperatõeʒ cadit hõ ĩ tãtã ꝓfunditatẽ peccati vt oĩno nõ putet eẽ futuꝝ iudiciũ: ⁊ penitꝰ fiat infidelis.oĩpotẽtiã diuinaʒ ñ credẽdo.vñ Dicit hiero.deſperatio infidelitatis ẽ in deũ.qui deſpe⸗ rat ſalutẽ:nõ putat futuꝝ iudiciũ.qð ſi metueret: bo⸗ nis oꝑibo ſe indici pᷣparet.Dicit᷑ etiaʒ maiꝰ peccatũ.i. ꝑiculoſiſſimũ ꝓpter adiunctã ignoꝛantiã q̃ hõ ꝑiculuʒ ſtatus ſui ignoꝛat.Or etiã maius peccatũ qꝛ puat cõſi dentiã finis.Or̃ etiã maius qꝛ inducit hoĩeʒ vt ſeipſuʒ occidat.Or etiaʒ maius qꝛ aſſiłat᷑ deſcẽſui inferni. ſᷣm has ↄditões põt dici deſpeꝛatio guiſſimũ peccatũ re⸗ ſpectu illoꝝ qᷓ nõ hñt illas ↄditõnes.ſᷣ̊ nõ ꝓpter h̊ dice tur maius peccatũ omibo alijs pctis.vñ nihil ꝓbibʒ i⸗ fidelitatẽ vtpote hereſim vel apoſtaſiaʒ qͥ ad aliqð eſſe maius illo peccato in hoc.ſ.ꝙ tollit fundamẽtum oim virtutũ.⁊ ita penitus edificiũ ſpũale deſtruit᷑. Siłr pᷣt dici de finali impenitẽtia que rõne irremediabilitatis pᷣfert᷑ deſperatõni ⁊ alijs pctis.Eodeʒ mõ impugnatio fraterne caritatis ſiue gre fraternitatis quo ad h̊ dici⸗ ureng⸗ magis gr̃e que in caritate ꝑficit᷑ ↄꝛiat᷑. dhuc etia argui põt.ꝙ peccatũ deſperatõis ratiõe ui generis qð eſt peccatũ in ſpmſanctũ maiꝰdicat᷑.⁊ G videt᷑ ꝑ h̊ quod dicit aug. loquẽs de pcto deſperatõis ĩ li.de ſᷣmone dñi ĩ mõte. Canta ẽ labes illiꝰ pct᷑i vt te⸗ pᷣcandi hũilitatẽ ſubire nõ poſſit etiãſi peccatũ ſuũ ma⸗ la ↄſcientia ⁊ agnoſcẽ ⁊ enũciare cogat᷑.cuʒ.n.dixiſſet Judas peccaui tradẽs ſanguinẽ iuſiũ.ſaciliꝰ deſpatiõe cucurꝛit ad laqueũ:q; hũilitate veniã eſt depcatꝰ.⁊ peꝛ H vult ſignare ꝙ ẽ peccatũ ĩ ſpm̃ſctm qð ẽ irremillibi le. 7 p h deſignat̃ ꝙ rone ſui generis ẽ maiꝰ peccatum alijs. 7 B videt ꝑ h̊ qð dicit leo papa.ſceleꝛatioꝛ oĩbus o iuda?⁊ infeliciòꝛ extitiſti.quẽ n pnia reuocauit ad do minũ:h̊ deſpatio traxit ad laqueuʒ. ex quo videt᷑ ꝙ de⸗ ſperatio ꝓut eſt in genere pet᷑i ĩ ſpm̃ſctm ſit maiꝰ alijs. Sʒ videt᷑ ꝙ perm deſperatõis nõ ↄtineat᷑ ſub pcto ĩ ſpm̃ſctm. ita rõne illiꝰ nõ eſt maiꝰ.dicit᷑.n.x.ꝓueꝛbᷣ. ſuxꝑ illud.pauoꝛ illis ꝗq oꝑant᷑ malũ.lo.ſunt q ſciẽtes iudiciũ nibilominꝰ negligẽtia vł deſꝑatõe vel iouſtꝛia peccat. diuidit᷑ ̊ deſꝑatio ð pctm ex induſtia.ſ̊ pctẽm ĩ ſpmſ.ẽ petm ex ĩ duſtria.ꝗᷓ peccatũ ex deſꝑatõe diuidit ð petm in ſpm̃ſ.⁊ ita rõne pcti ĩ ſpm̃ſ.ñ dicet᷑ eſſe maiꝰ alijs. ¶ Ad qð odᷣm. ꝙ tangũt᷑ bic tres drñtie pcti que pnft ſic diſtingui: vt induſtria reſpiciat cognitõʒ gene⸗ ris peccati.negligẽtia vᷣo circũſtantias.de ꝑatõ voo ter⸗ minũ remiſſiõis.⁊ Fᷣm h̊ deſꝑatio diſtinguet᷑ ab indu ſtria. lel alit põt diſtingui deſꝑatio ab induſtꝛia ⁊ ne gligentia. vt negligentia reducat᷑ ad peccatũ ex ignoꝛa tia:laꝛge ſumpto vocabulo. deſꝑatõ vᷣo ad peccatũ ex ĩ⸗ firmitate. peccatũ dᷣo ex induſtria dicat᷑ illud perẽᷣm qð e ex certa malicia.⁊ ſᷣm h̊ ñ dicet᷑ ̊ deſꝑatio ꝓut ẽ pec⸗ catũ ĩ ſpmſ.¶ Alud pᷣo qð dic aug.ĩ li.de mõe dñi in moõte. qð diẽ leo pᷣpa de de ſpatoe:atteẽdit᷑ put ẽ petm ĩ 7 .clxxuij. ſpm̃ſ.⁊ ita alit accipit᷑ in illa glo.deſꝑatio:⁊ alit in ilł auctibo. ¶ Itẽ aligs ceſꝑat de miſcdᷣia dei qᷓtũ ad bo⸗ na tꝑalia:ſic ẽ de paupꝑibo ꝗ ſunt in tribulatoe ⁊ miſe⸗ riaaliꝗ deſperãt de miſcdia dei qͥ ad bona ſpũalia: ſic eſt ꝗ delpeꝛat de remiſſiõe peccatoꝝ ⁊ de vita et᷑ na.põt queri q illaꝝ deſperatõnũ pᷣfert᷑ alij⸗/ videt᷑ e illa ð miſcdᷣia ĩ bonis ſpualibo.p̃ferũt᷑.n.bona ſpũalia boĩs tꝑaliba.ꝗᷓ ſpes miſcðie in his: ſpei miſcdie in illis.̊ ⁊ teſperatio pᷣfert᷑ deſpatõni.ꝗl Cõtra.ꝗbo ↄfert dñs bo na ſpũalia:ↄfert etia bona que ſunt ad nccitatẽ vite tẽ⸗ ꝑalis.hec.n.ſunt miſcðie general:illa vᷣo miſcdie ſpãt ⁊ ſpũalis.deſꝑare.n.de milcdia q̃ illa sferũt᷑:ẽ deſpare de miſcðia q̃ iſta ↄfeꝛũt᷑ ⁊ ñ ecõuerſo.q̊ͥ maioꝛ ẽ deſpa⸗ tio qua hõ deſperat de miſcðia generali q̃ dant᷑ tꝑalia bona q̃ ſunt ad nccĩtatẽ vite:qᷓ; deſpatio miſcðie q̃ cõfe rũt᷑ bona ſpũalia.¶ Oð et᷑ videt᷑ ꝑ oꝛdinẽ poſitũ ĩ p̃s. vbi dr̃:boĩes ⁊ iumẽta ſaluabis dne: quẽadmodũ mul tiplicaſti miſcðiaʒ tuã deꝰ. Glo.tꝑał coĩs ẽ bois ⁊ ma lis.ſpũalis dᷣo ẽ ꝓpria bonis.⁊ tꝑalẽ pᷣmittit:ſpũalem vᷣo ſubiũgit q notat᷑ ꝑ miſcðie multiplicatõʒ.ꝗ ᷓ deſpe⸗ rat de miſcdia generali ꝑ ↄñs deſperat de muitiplica⸗ tõne miſcdᷣieſſ̊ etiã videt᷑:qꝛ minꝰ ẽ dare iſta bõa teꝑa⸗ lia qᷓ; ſpũalia.ꝗ ̊ deſꝑat de dono dei ĩ minoꝛibo: ꝑpↄns deſperat de dono dei ĩ maioꝛibo.ſiẽ ꝗ nõ vult mihi dare caſtꝝ:ñ ex h̊ preſumit᷑ ꝙ nolit dare domũ.vñ diffiden⸗ tia rei maioꝛie:ñ poĩt ꝑ ↄñs diffidẽtiam rei minoꝛis. d qð dᷣm ẽ.ꝙ lʒ bona ſpũalia ſint maioꝛa qᷓ; tꝑa lia:tñ deſpeꝛatio miſcdie qͥ ad iſta bona tꝑalia maioꝛ ẽ ꝙ deſꝑatio miſcdie qͥ ad bona ſpũalia nec dʒ ibi atten- di ↄñ̃tia in ipᷣo ſ̃ in ⁊ꝛio.⁊ ꝑ hec pñt ſolui q̃ obiecta ſũt ⁊ lʒ bona tꝑalia poſſint daꝛi ſine ſpũalibo ⁊ ſpũalia ſi⸗ ne boĩs tꝑalibo:tn diffidẽtie ñ ſic ſe hnt.ſᷣ̊ diffidẽtia re⸗ ſpectu miſcðie geneꝛal ᷣm quaʒ dãt᷑ tꝑalia:poĩt ꝑ ↄñs diffidentiã miſcðie ſpãlis ſᷣm quã dant᷑ bona ſpũalia 7 nõ ecõnerſo. o q̃rit᷑. vtꝝ deſꝑare de ſalute ꝓximi ſit pccm. Et videt᷑ ꝙ ñ. Spare.n.ſiue ↄfi⸗ dere de ſalute ꝓximi ñ ſꝑẽ mot vᷣtutis.qꝗ eĩ ↄtidit de ſalute eterna ꝓxĩ ñ pᷣcedẽtib meritis: n hʒ motũ vᷣtutis ſ̊ pᷣſumptiõis.qᷓ deſpare qð ei oppoĩt᷑ ñ ſꝑ ẽ motꝰ pcti. Cõtra.ſic dic aug. de quo⸗ ũq; peſſimo ĩ hac vita ↄſtuto ñ ẽ deſꝑandũ.ſi ꝗ̊ deſpe rat peccat.l Itẽ deſꝑare de ſalute ꝓxĩ ẽ deſꝑare de mi⸗ ſericoꝛdia dei qͥ ſalꝰ ↄfert᷑. ſ̊ pctm ẽ deſꝑare de miſcðia dei.̊ petm ẽ deſꝑare de miſcdia ꝓxi dũ ẽ ĩ via.¶ Pre⸗ teꝛea.magis coðòſcit hõ ea q̃ ſunt ĩ ſeipᷣo qᷓ ea q̃ ſunt ĩ a⸗ lio.hᷣ̊ quãtũcũq; coqſcat malũ ĩ ſeipᷣo vel quãtucũqʒ di⸗ minuerit:ñ ẽ deſperãdũ de venia.⁊ ſi deſꝑat peccat.vñ dr ĩ ꝓlogo pſalterij.Qulli quãtũcũq; delinqnti de veĩa ac miſcdia dei diffidẽdũ ẽ aſſumpta penitẽdi hũilitate Et dic Yið.nullꝰ deſꝑare dʒ veniã etiãſi cca finẽ vite ↄuertat᷑. Reſtat ̊ ꝙ nullodʒ dæſpeꝛare de alteriꝰ ſalute ſiue pctoꝝ remiſſiõe. qð dðᷣm ẽ.ꝙ ð nemie deſpe rãdũ ẽ dũ ẽ ĩ via ⁊ ſi deſꝑat peccat.h.n.ẽ ð dei miſcðia cæſꝑare.⸗¶ Ad obiectũ at᷑ ĩ ↄꝛiũ rñdẽdũ.ꝙ lʒ ↄfidẽ ð ſa lute ꝓxi ñ ẽ opꝰ vᷣtutis.ſꝑ tñ ex oppoſito eſꝑare de ſa⸗ lute ſpũali ad petm ꝑtiet.ↄfidẽ.n.de ſalute ñ poĩt totũ eẽ ĩ actu vᷣtutis:pᷣ ↄfidẽ oꝑtet de ſalute.i.de venia pᷣce⸗ nte natalłr gr̃a. ⁊ de vita etna pᷣcedẽte gr̃a ⁊ meꝛitis ſꝑatio at h̊ totũ tollit ⁊ iõ reducit᷑ ad eẽ pcti. emb:umoctaunuum Ltauo qrit᷑ qꝗð ẽ remediũ pᷣncipale ʒ de⸗ ſꝑatõʒz.Et ad h̊ nõndũ ꝙ pᷣncipale reme⸗ . diũ ẽ ↄfidẽtia ð xpᷣs paſſo ꝓ hũano genẽ Nqgðerat ĩ pcto.vñ ſuꝑ iũlð.v.ad ro. ꝓ im⸗ pijs moꝛtuꝰ ẽ. Glo.ne deſꝑes de eiꝰpotẽtia cꝰa parz ta lis ĩ moꝛte beniuolẽtia.a qͥ tales arras accepimꝰ:ꝙ do⸗ nauit impijs moꝛtẽ ſuã ꝗ uat iuſtis vitã ſuaʒ. ¶ Item Cri.raab mẽtrix eꝛat:ſᷣ ſaluata ẽ.latꝛo homicida fuit Hᷣͥ ꝑadiſi ciuis factꝰ ẽ. ſaulꝰ blaſphemꝰ fuit: ſ̊ apłs dei factꝰ ẽ.hec ſunt dei ꝑadoxa. hec oↄſideꝛa ⁊ nũq; veſpes. Silr dẽ.ij.reg.xj.ſuꝑ illð:doꝛmiuit cũ ea.glo.de ſtatu ſuo dauid cadẽte nemo ſuꝑbiat. de lapſu etiã reſurgen te dauid nemo deſꝑet. mirabilit᷑ ſcriptura ⁊ ſuꝑbos pᷣ⸗ mit ⁊ hũiles leuuat. ¶ NMueſtio. clxxv.de illa di iuiſiõe peccati que eſt: ꝙ aliud ex timoꝛe male humili⸗ ante:aliud ex amoꝛe male accendłète. Abitũ eſt ſupra de diuiſiõe illa pct᷑i q̃ ẽ.alið ẽ peẽm ex in⸗ firmitate.alið ex igrãtia.alið ex ceꝛta malicia.Cõſequẽt dðm ẽ de illa diuiſi one pct᷑i q̃ ẽ.alið ẽ ex timoꝛe male hũi⸗ iã te.alið ex amoꝛe male accẽdẽte.de q̊ͥ d ĩ p̃ᷣs. Incẽſa igni ⁊ ſuffoſſa ⁊c. Primo & qrit᷑ de rõne diuiſiõis ĩ ſe Scðdo de ꝑtibꝰ diuiſiõis.¶ De rõne diuiſiõis q̃rit᷑ Fᷣm hũc modũ.vtꝝ timoꝛ illicitꝰ⁊ amoꝛ illicitꝰ diuidãt ipᷣa genera pctoꝝ:an om̃e pctᷣm qð ẽ ex tioꝛe fiat ex amore. Scdo.cꝰmodi ſit hec rõ diuiſiõis vicʒ ſᷣm quã rõnem pcti accipiat᷑.¶ Prio at᷑ obijcit᷑ ꝙ penes iſta duo cõne niẽt ſumat᷑ diuiſio pcti.qð videt᷑ ꝑ glo.ſuꝑ illð pᷣs. In cẽſa igni ⁊ ſuffoſſa.vbi dr.ꝙ oĩa pcta ſunt vel pt᷑ cupi ditatẽ vel ꝓpt᷑ timoꝛẽ.⁊ noĩe cupiditatis itelligit᷑ amoꝛ rei nõdũ hite.⁊ iteꝝ ſbiũgit.om̃e pctm due res faciũt ĩ hoĩe.ſ.cupiditas ⁊ tĩoꝛ.ſic ed amoꝛ dei ⁊ tioꝛ eiꝰ ducũt ad oẽ bonuʒ. ex q̊ videt᷑ ꝙ recte drñtie pct̃i accipiũt᷑ ſᷣin timoꝛẽ male bũiliãtẽ ⁊ amoꝛẽ male accẽdẽtẽ.q¶ Itẽ ma⸗ lũ ⁊ bonũ ſunt oria ⁊ e diuerſo diuidũt᷑.q̊ diuiſio pcet᷑i ꝗ accipit᷑ ſᷣm illa eſtↄueniẽs diuiſio.ita q; nihil qð ca⸗ dit ſpᷣ vna drñtia cadit ſbᷣ alta.¶ Itẽ diẽ aug.ĩ li.ð du abo aĩabo.volũtas ẽ animi motꝰ nullo cogẽte ad aligꝗd ñ admittẽdũ vel adipiſcẽdu.volũtas ̊ termĩat᷑ ex vna ꝑte ĩ dimittẽoo malũ.ex alia ꝑte ĩ adipiſcẽ bonuʒz.ſic at᷑ volũtas recta ẽ ĩ his duabo drñtijs:ita ⁊ volũtas di⸗ ſtoꝛta.pctm at᷑ accipit᷑ ᷣm volũtatẽ diſtoꝛtã.erũt ̊᷑ oue drñtie pct᷑i.¶ Itẽ drñtia tẽptatõis ẽ ſᷣm rõeʒ cupidita tis ⁊ tioꝛis.ſic hr.xxvj.mat.ẽ teꝛna temptatõ cupidita tis ita ⁊ tioꝛis.cũ q̊ drñtie cẽptatõis accipiũt᷑ Fᷣm tioꝛẽ aqmoꝛẽ:drñtie pctoꝝ rectè accipiũt᷑ ſ̃m eaſdẽ dꝛñtias Eoõtꝛa. ſt upꝑ illð.j. YJo.ij.Qolite diligẽ mũdũ ⁊c.glo. bede. ſiẽ dilectõ dei ẽ fons oĩm vᷣtutũ:ita dilectio mũdi oĩm vicioꝝ.ſi ̊ viciü ex amoꝛe ſit fons oĩm alioꝝ:vici um ex tĩoꝛe ſbᷣ vicio ex amoꝛe ↄtinet᷑. Quſla g̊ ẽ diuiſio pctm alið ẽ ex tioꝛe male hũiliãte: alið ex amnoꝛe male accẽdẽte.¶ Itẽ aug.ĩ li.de li.ar.claꝝ ẽ iã nihil aliud qᷓ libidinẽ ĩ toto malefaciẽdi genẽ dñnari. ſi ᷓ oẽ qͥdlibʒ ĩ⸗ qᷓtũ hmõi amat᷑:claꝝ ẽ ĩ toto genẽ malefaciẽdi nihil a⸗ lið dñaꝛi q; pcʒ ex amo ⁊.ñ &̊ diuidẽ ex tĩoꝛe ⁊ amoꝛ oẽ pctm.: Hoc et᷑ videt᷑ ex eo qdð.j.ſegꝗt᷑.oueĩt int᷑ nos oĩa malefcta ñ ob alið mala eẽ:niſi ꝙ libidie.i.ĩpꝛobanda cupiditate fiũt.q̊ oẽ malũ ñ niſi ex ĩpꝛobãda cupidita⸗ te ſit.ñ ᷣ qdð fit er tioꝛe diuidr̃ ↄ illð qð fit ex amoꝛe. ¶lItẽ dic gg.cũ pñs pẽa metuit᷑ ⁊ dei facies ñ amat: ti moꝛ ex tioꝛe ẽ ñ ex hũilitate.ſᷣm ꝙ ẽ ex tioꝛe ẽ ex amore aliqͥ ĩoꝛdiato.gᷓ tioꝛ ẽ er amoꝛe ĩoꝛdiato.ñ &̊ int ſe diui⸗ dũt᷑ pctm er tioꝛe ⁊ pctm ex amoꝛe.¶ Itẽ tioꝛ vidr eẽ cã pcti ex amoꝛe.dr.n.ſuꝑ illð.xiiij.mat᷑.timuit ꝓpłʒ. glo. tioꝛ hoĩm differt ſ̊ volutatẽ ñ aufert. vñ auidioꝛes red dit ad crimẽ qͥs aliq ſuſpẽdit a crimie.ᷓ tioꝛ iduẽ pec catũ ex amoꝛe.ñ ̊ᷓ due dꝛñtie ex opoſito diuidẽtes pec catũ ſũt tioꝛ ⁊ amoꝛ tãꝙ; cauſe pctoꝝ.(¶ Ad qð doᷣmẽ ꝙ ↄueniẽs ẽ diuiſio pcti q̃ ſupᷣdicta ẽ. Et doᷣm ẽ ꝙ pctʒ illð qð ẽ ex tĩoꝛe ñ ẽ ex amoꝛe eiꝰdẽ rei illicito.⁊ ſic tĩoꝛ illicitꝰ amoꝛ e diuerſo diuidũt᷑. ſᷣm at᷑ ꝙ ad diueꝛſa re ferũt᷑ pᷣt idẽ actꝰ eẽ ex tĩoꝛe rei illicito ⁊ ex amoꝛ alteꝛi rei illicito ſm ꝙ loqmur ð actibo alijs pctoꝝ diſtictis ab actu tioꝛis ⁊ ab actu amoꝛis.actꝰ.n.ille ꝗ ẽ timẽ ñ ẽ ille ꝗ ẽ amaꝛe nec ecõueꝛſo.ſᷣ occidẽ hoĩeʒ p̃t eẽ ex tĩore ioꝛdiato alicꝰrei ex vna ꝑte:⁊ ex amoꝛe alteꝛiꝰrei ex al tera ꝑte. SItẽ actꝰpcti qẽ er bis duabo caulis p̃t ſic eẽ vt ſit ex tioꝛe tãqᷓ; ex ꝓinq cã.⁊ ex amoꝛe tãqᷓ ex mota vel ecõueꝛſo.vel ex vtroqʒ tãqᷓ; ex ꝓinq̃ cã e diueꝛſo tñ ſũpta. Si ðᷣo ſit ex vtroq; tãq; ex ꝓpĩq̃ cã.pᷣt eẽ ꝙ amor ſit p̃ᷣncipał cã motꝰ vł tioꝛ pᷣncipalł motꝰ.q¶: His ĩtelle⸗ ctis rñdẽdũ ẽ ad obiecta ꝑ diuiſiõʒ. diuiſio.n.q̃ facta ẽ ſuꝑ illð.ĩcẽſa ig.⁊ ſuffoſ.attẽdx qtũ ad eẽntiã pctorũ. et ꝙtũ ad cauſalitatẽ.ſᷣm rõʒz ꝓpiquã vł ᷣm rõʒ cãe pᷣn⸗ cipał.vt dicat᷑ ꝙ eẽntialłr pctm tioꝛis ñ ẽ pctm amoꝛis nec pcrẽm qð ẽ ex tĩoꝛe male hũiliãte tãqᷓ; ex ꝓpinq̃ cã ⁊ pᷣncipali:ẽ ex amoꝛe male accẽdẽte tãqᷓ; ex ꝓpiq̃ cã ⁊ pn cipali.hᷣ pᷣt eẽ ex tioꝛe tãq; ex ꝓpĩq̃ cã:? ex amoꝛe tãqᷓ; ex cã remota. Et ſᷣm h̊ ſoluedũ ẽ qð ex alia ꝑte obijciebat vbi dicebat᷑. ꝙ perin qð erat ex tioꝛe fuit ex amoꝛe tãqᷓ ex cã prĩa.⁊ H̊ mõ ĩtelligẽ ill qð dic beð.ſuꝑ cañ.Jo. 7 aug.ſiłr. . Ad alið et᷑ nndũ.q; amoꝛ ẽ pria cã omĩs pcti.ñ ſic at᷑ ẽ ð ſioꝛe.⁊ iõ dic aug.ĩ li.d li.ar.ꝙ clarũ ẽ nihil alið qᷓ; libidinẽ ĩ toto malefaciẽdi genẽ dñari.⁊ iteꝝ.Cõueiĩt int vos oĩa malefct̃a eẽ ex libidine. Ad alið vᷣo qdð obijcit᷑ tĩioꝛẽ eẽ ex tioꝛe⁊ ita ex amoꝛe.dom ẽ ꝙᷓ ibi accipit᷑ tioꝛ tãꝙᷓ ꝓpinq̃ cã.amoꝛ vo tãqᷓ; remota.lo qt᷑ tñ ibi ð motu tioꝛis ſuił ꝗ diffinit᷑ a motu tioꝛis bu mani ⁊ mani.q¶ Ad illõ po qð obijcit᷑xiiij.mat᷑.dicẽ⸗ dũ ꝙ actꝰ ille pᷣncipa łr fuit ex amoꝛe tãqᷓ ex ꝓpinq̃ cã 2 pᷣncipali.⁊ loqt᷑ ibi ð hoicidio SJo.̊ fuit ex tioꝛe occaſi onałr.tĩoꝛ.n.cũ viffert aliqð pct᷑ʒ: ardẽtõꝛẽ reddit ipʒ pctoꝛẽ ad peccãdũ ꝓꝑt᷑ ip̃aʒ delectatõʒ.⸗¶ Si vᷣo obijcia tuꝛ ꝙ idẽ dẽ motꝰꝗ ẽ receſſus ab vno loco ⁊ acceſſus ad aliũ·ſicẽ receſſus a thebis ⁊ acceſſus ad athẽas.⁊ G̊ mõ poſſit dici idẽ motꝰpct᷑i ꝗ fit ex tĩoꝛe ⁊ ꝗ fit ex amoꝛe.nã tioꝛ ẽ ſuga ai a malo:amoꝛ vo appetitꝰ boni.⁊ ita vidr vnꝰ eẽ motꝰ tioꝛis ⁊ amoꝛis.dm ẽ ꝙ ñẽ ſiłe.timẽ enĩ diẽ actũ quẽdã ꝗ ẽ aliꝰab eo ꝗ ẽ amare. nec ẽ ſiłe in mo tibo aĩe vſq;qq; ⁊ ĩ motibo extioꝛiba.nullꝰ eĩ diẽ̃ timeꝛe ⁊2 amare eẽ eũdẽ motũ ᷣm rẽ.receſſuʒ.n.ab vno ⁊ acceſ ſuʒ ad aliũ locũ oppoſitũ dic̃ ꝗs eẽ eũdẽ motũ.¶ Deĩð ꝗqᷓ̃rit᷑ ð pᷣdcã diuiſioe q̃ fit ᷣm tioꝛeʒ ⁊ amoꝛẽ cũ fiat ſᷣm cãʒ ſᷣm ꝙ genꝰ cãe accipiat᷑.cũ.n.dicimꝰ.oẽ qð ẽ ĩ mðo aut ẽ ↄcupia oculoꝝ:aut ocupia caꝛnis:aut ſuꝑbia vite fit diuiſio pctoꝝ ſᷣm cãʒ. ⁊ pt qri ĩ q̃ cã diffeꝛt hec diui ſio a pdcã. Ad qð dᷣm.ꝙ vt q;ʒ dꝛ attẽdi ſᷣm cãʒ mo⸗ tiuã.ſ̊ ĩ ̊ diſtiguit᷑.ꝙ vna diuiſio ẽ ſᷣm ↄditõʒ cãe mo⸗ tiue foꝛmalẽ.illa.ſ.q ẽ:pctm alið ex tioꝛe:alið ex amo⸗ re.alia vᷣo ᷣm ↄditõʒ cãe motiue materialẽ. cũ dẽ: aut ↄcupiĩa carnis:aut ẽ ↄcupia oculoꝝ.⁊c.ↄcupĩa.n.cũ diuidit᷑ ſᷣm ↄcupiſcibile: ſic motiuũ ↄcupie diuidit᷑ ſᷣm foꝛmã:cũ at᷑ ↄcupia dinidit᷑ ex ꝑte ↄcupiſcentis ſiue ſᷣm ↄditõz ipᷣiꝰ:dr e diuiſio pᷣm materiã.Alið et᷑ attẽden⸗ dũ ꝙ diuiſio que eſt ſᷣm timoꝛẽ ⁊ amoꝛẽ: attẽditur ſᷣm bonũ ⁊ malũ in genere.dico aut apparẽs bonũ ⁊ appa⸗ rens malũ.Alia vo diuiſio dat intelligẽ drñtias cõcu⸗ piſcibiliuzʒ. (Eſt igit᷑ primo dᷣm de peccato timoꝛis ſpẽalit.⁊ de peceato amoꝛis illiciti oſequẽt. Circa vᷣo timoꝛẽ malũ querit᷑ Primo qd ſit. Scðo vtꝝ ſit pctm moꝛtale: an nõ. Tercõ q̃ ſunt drũtie timoꝛis ꝓut ẽ pec catũ ſiue ſint ſpẽs ſiue ñ. Quaꝛto de eo qð ẽ timẽdũ vł ni timẽdũ.⁊ Gᷓ ẽ de materia tioꝛis.Quiĩto ð cã inducẽ e tioꝛẽ hũanũ.Sexto vtꝝ excuſat a pcto. Septio de op⸗ poſito ipᷣiꝰ. ſtoꝛ vidit lupũ venientẽ. Glo.timoꝛẽ ſu⸗ ga animi ne ꝑdat qð amat. ? intelligituꝛ diffinitõ timoꝛis.¶. Itẽ aug.talẽ diffinitõz erꝰ ponit in embꝛu prunũ Irca primũ ſic dicit Auguſti.ſuper illð cecimo Joh. Mercenarius 7 9 nõ ẽ pa⸗ W ln lerp Mer pie aqt lep ueſtio li.de ci.dei.Cimoꝛ eſt ꝑturbatio animi in expectatiõe mali futuri.Jo.vᷣo damalſ.ponit hãc.Limoꝛ ẽ pꝛet na turã irrõnalis ſiſtole.i.ↄtractio.¶¶ Dis habitis qrit᷑ ðᷣ pma diffinitõe.videt᷑.n.ꝙ nõ recte diffiniat᷑ cũ diffini⸗ atur ꝑ ſuũ oppoſitũ ↄtrarie. amoꝛ.n.opponit᷑ ↄtrarie ti moꝛi.diffinit᷑ aũt ꝑ amoꝛẽ.ꝗ̊ male./ retea.timoꝛ ſᷣm ꝓ eſt donũ ſpũſſct᷑i nõ recte diffinit᷑ ꝑ ſugã.ſᷣm G.n.tioꝛ reueꝛentie cẽt fuga.nullũ aũt malũ ẽ a qͥ fugiẽdũ ẽ hñti timoꝛẽ reuerẽtie ĩ patria.ſ̊ timoꝛ malus ⁊ timoꝛ bonꝰ in genere ↄueniũt.g̊ᷓ timoꝛ malus nõ dʒ diffiniri ꝑ fu⸗ gã. Querit᷑ etiã cu ſint pluꝛes diffinitões tioꝛis:in qͥ differat bec diffinitio ab aljs: ¶ Ad quod doᷣin. ꝙ nõ diffinit᷑ timoꝛ ꝑ ſuũ oppoſitũ.amoꝛ.n.ꝗẽ in rõne timo⸗ ris nõ opponit᷑ timoꝛi:hᷣ ẽ cã ipᷣiꝰ.q Ad ſecũdũ vo dicẽ/ dũ.ꝙ timoꝛ malꝰ recte diffinit᷑ ꝑ fuga. reſpic.n.ſꝑ ap⸗ parens malũ:etſi ñ ſit ſimpłr malũ.timoꝛ aũt bonꝰ aut eſt vie aut patꝛie.ſi ẽ vie reſpiẽ̃ qð ẽ ĩ vᷣitate malũ quod accidẽ pᷣt.timoꝛ aũt reuerẽtie ꝗ ẽ in patria ñ reſpic ma lũ ſ dicit reſilitõʒ a ſũma maieſtate ĩ ſuã ꝑuitateʒ. Et ↄcedendũ ẽ ꝙ fuga animi ñ ẽ illð qð ẽ generale ĩ om̃i ti moꝛe:ſ i oĩ timoꝛe ꝗẽ vie.reſilitio vᷣo ẽ illð qð cõe ẽ ĩ oĩ timoꝛe ſiue ſit bonꝰ ſiue malꝰ.¶4. Ad terciũ vᷣo dom.q; differũt he rõnes timoꝛis ĩ q̊ ꝙ pria tetermĩat᷑ ſᷣm cãʒ tioꝛis.ſcdᷣa ᷣo determiat᷑ ꝑ genꝰ tioꝛis.tercia vᷣo deter⸗ minat᷑ m eẽ materiale ⁊ nat᷑ale ipᷣiꝰ timoꝛis. embruz ſecũdum do querit᷑.vtꝝ timoꝛ ſit pct᷑m moꝛta le vel ñ. Et pᷣmo occaſiõe hꝰ q̃rit᷑. vtꝝ ſit per̃m. Scðo. vtꝝ moꝛtale vel veniale/ Aꝛ guit᷑ aũt ꝙ nõ ſit pct᷑m ꝑ h̊ ꝙ petᷣm ⁊ pẽa diuidũt malũ ĩ genẽ.qð & eſt in genẽ pene ñẽ in geneꝛe pct᷑i.ſᷣ timoꝛ ẽ in genẽ pene.qð pʒ ꝑ ̊ qð dic gg. teſteʒ egcie ſue hʒ ſꝑ timoꝛẽ. ⁊ loꝗt᷑ de ꝑuerſo ꝗ ſꝑ hʒ penaʒ timoꝛis. Reſtat ̊ timoꝛ ẽ pena.ñ &c ĩ genẽ peccati. Cont᷑.dr̃ in euang. Molite timẽ ꝛ⁊c. ſ̊ ꝓhibitõ nõ fit niſi pct᷑i.q̊ timoꝛ ẽ pctm.⸗ Itẽ vlt.apoc.timidi int᷑ pec Sa qð dðm. ꝙ ti⸗ defte eFft. iffer& 1 . vie acr — „ 2 catoꝛes ↄputãt᷑.ꝗᷓ timoꝛ ẽ peccatũ. moꝛ aliqñ noiat paſſiõeʒ.aliqñ noiat actũ.cũ at noĩat paſſiõʒ ſolã tũc ẽ pena.cũ aũt noĩat actũ potẽtie q a vo lũtate egredit᷑ terribili aliqͥ mouẽte:dicet᷑ eẽ pcẽm.eꝗ⸗ noce aũt dicit᷑ de timoꝛe ſᷣm ꝙ dr pctẽm ⁊ m ꝙ dr̃ pea. lEt ꝑ h̊ ſoluit᷑ illud qð obiectũ t.pᷣma.n.rõ reſpicit ti moꝛẽ ᷣm ẽ pena vel in pñti vel in futuro.¶ Scðdo q̃⸗ rit᷑.vtꝝ ſit veniale vel moꝛtale: videt᷑ ꝙ ſit moꝛtale.di⸗ cit.n. Heda erponẽs illud qð dr ĩ apoc. penlł.timidis ⁊ incredul ⁊c.cũ infidelibo pctoꝛibo timidi ⁊ foꝛmido⸗ loſi ↄputãt᷑.ſic int nephãda crimĩa timoꝛis ⁊ foꝛmidis crimẽ ponit᷑.reſtat ꝙ̊ ꝙ timoꝛ eſt moꝛtale petm cum int nephada crimĩa oputet᷑.¶ Iteʒ timoꝛ male humilians opponit᷑ amoꝛi ꝗ ẽ caritas.ſic habet᷑ ſuꝑ illð pᷣs.Incen ſa igni 2 ſuffoſſa.timoꝛ.n.male hũiliãs coꝛ ↄſtrigit ⁊ q̃i gelicidiũ fac.amoꝛ vᷣo bñ incendẽs coꝛ inflãmat ⁊ dila⸗ tat.reſtat ̊ ꝙ timoꝛ mali ⁊ amoꝛ rectꝰ ogonũt᷑.ſi ꝭ̊ ti moꝛ malus tollit amoꝛeʒ rectũ.⁊ qð tollit amoꝛẽ rectũ (kona⸗ moꝛtale.ꝗ̊ timoꝛ malus ẽ peccatuʒ moꝛtale. Cõtra.videt᷑ ꝙ ſit veniale peccatũ. timoꝛ em puſil⸗ animitatis retrabit a ꝑfectõne cũ ñ ſufficiat ad retra-⸗ Pius hendũ a pᷣcepto.ſᷣ̊ qð retrahit a ꝑfectõne ⁊ nõ a pᷣcepto eſt veniale peccatũ.gᷓ timoꝛ malꝰ ẽ veniale pctm. at᷑ retrahat a ꝑfectõne ⁊ ſi ñ a peepto.habet᷑ ſuꝑ illud.xx. vent. coꝛde pauido ⁊c̃.docet nõ poſſe quẽq; ꝓfeſſiõʒ ↄtt platõis vel militie ſpiritalis acciꝑe.qui adhuc nudari terrenis opibo ꝑtijmeſcat:ne infirmitas mẽtis ſue re⸗ uertat᷑.ſ̊ talis timoꝛ tm̃ a ꝑfectõne retrahit lʒ ñ a prece pto. timoꝛ eſt veĩale peccatũ. Itẽ.vij. Judi.q foꝛmi⸗ doloſus eſt ⁊c. Olo.timidꝰ eſt ꝗ aſpectu ad ↄgreſſuʒ tre pigdat:ñ tñ toto coꝛde terret᷑ ſ̊ reꝑari ⁊ aĩari pᷣt.ſ̊ pec catũ moꝛtale totũ coꝛ occupat.g̊ bmõi timoꝛ ñ ẽ moꝛta le peccatũ.(¶ Ad qð ddm.q timoꝛ aliq ẽ veĩale petᷣm .clxxv. aliqñ moꝛtale. Mortale petm eſt cũ ꝗſponit᷑ bonũ ↄmu⸗ tabile incõm utabili bono.ſicut ẽ de illo ꝗ metu moꝛtis qut tribulatois negat deũ.timoꝛ autẽ eſt veniale petm qñ tꝑalia mala timẽt᷑ ſub deo ſalna obſuatia dinoꝝ p ceptoꝝ.vñ ſi aliꝗs exr timoꝛe n ꝑſicit illud qð ẽ concilij diuini: peccat venialit. qũo aũt G.j.habet᷑ vbi/ↄciliuz ꝰ/ ↄuertat᷑ ei ĩ pceptũ rõne voti aut ꝓfeſſiõis.Eſt aĩẽ mul tiplex timoꝛ.ꝗdã nat᷑alis:⁊ ille ñ ẽ pctm. ꝗqdã vo er deli beratõe ꝓcedes ł̊ tñ rõne infirmitatis carnis eo ꝙ cre dit ñ ſufficẽ retrabat᷑:⁊ tał iteꝝ ñ ẽ pctm.qdã vᷣo ex de⸗ lectatõe qdã veniali ↄtrabit᷑:⁊ tal timẽdo veniatr pec⸗ cat.⁊ ſᷣm hũc modũ diſtiguẽdũ ĩ his ꝗ a ꝑfectõe retra⸗ vont. ¶ WMembꝛũ tercimm — — . — ;B . . 2 — Er cio ꝗqrit᷑ que ſint drñtie timoꝛis ꝓut ẽ peccatũ.⁊ ponũt᷑ due drñtie ſuꝑ ilud.be ati oẽs ꝗ timẽt dñm.dicit᷑.n.huanꝰtimoꝛ eſt quo timemꝰ pati ꝑicula carnis vel ꝑ⸗ dere bona mũdi.⁊ ita duplex ẽ timoꝛ.carnalis.ſ.⁊ mũ danus.Suꝑ illud aũt.xxvj.mat᷑.oꝛauit tercõ. notatur triplex eẽ timoꝛ malus.ſ.timoꝛ moꝛtis.⁊ timoꝛ vilita⸗ tis.⁊ timoꝛ doloꝛis.ↄtra que oĩia docet nos muniri oꝛa tõne.ita ſunt tres differẽtie. Scom aũt Jo.dam.ponũ tur ſex ſpẽs.ſegnicies.erubeſcẽtia.verecũdia.admira⸗ at. tio.ſtupoꝛ.agonia. Segnicies eſt timoꝛ future opꝑatio Pe nis. Erubeſcẽtiã eſt timoꝛ ĩ expectatõe ↄuicij. Verecũ⸗ Dia do eſt timoꝛ in turpi actu eiꝰ qð inſperabile eſt ad Nnre: e eEE O ſalutẽ ſadmiratio ẽ timoꝛ ex mꝗqna imaginatõe. Stu⸗ poꝛ vᷣo eſt timoꝛ ex inſolita imaginatõe ꝓcedẽs.Ago/ nia do eſt timoꝛ ex infoꝛtunio. ſic ̊ ſex ſunt ſpẽs quaꝝ plures pꝑtinẽt ad timoꝛẽ malũ.põt ̊ queri drñtia inteꝛ bas diffinitõnes timoꝛis.¶ Pꝛetea.ſicut duplex ẽ ira Apaſſio ⁊ paſſio:ſic duplex ẽ timoꝛ ꝓpaſſio ⁊ paſſio.mo⸗ tus cui ñ ↄſentit᷑ ꝓpaſſio eſt:accedẽte pᷣo oſenſu paſſio ẽ ⁊ tũc dicit᷑ eẽ moꝛs ĩ domo. ſic ̊ due ſũt drñtie timoꝛis pᷣter ſupᷣ̃dictas.¶ Pretea põt queri q;tũ ad primã di⸗ uiſionẽ timoꝛis.q̃ eſt:alius ẽ timoꝛ carnis aliꝰ mði.cũ eniz triplex ſit materia peccati.ſ.bonũ interiꝰ.⁊ bonũ inferius.⁊ bonũ exteriꝰ.ſᷣm aũt duas drñtias ↄtingat eẽ timoꝛeʒ.põt queri quare nõ ſᷣm terciã.⸗ IOtez dẽ de illo timoꝛe ꝗ eſt bũanꝰꝙ ĩ pᷣmo gdu cũ mðo deſerit᷑.qð videt᷑ falſuʒ .· multi.n.ſunt ꝗ deſerũt mũdũ ⁊ tñ timorẽ carnis vel mũdi nõ deſerũt. reſtat &̊ ꝙ ille timoꝛ nõ ſꝑ cũ mũdo deſerit᷑. ¶ Itez a ad ſcõaʒ diuiſiõʒ ſiłr põt obijci ꝙ inſufficiẽs ſit dinilſio cũ dicit᷑.timoꝛ moꝛtis ti⸗ moꝛ vilitatis ⁊ timoꝛ doloꝛis.cũ.n.ſint pluꝛa bona mn tabilia q ſunt amiſſibilia.quoꝝ vnũ eſt diuitie.alterũ vane gloꝛie.alteꝝ fama.alteꝝ potẽtia. alteꝝ foꝛtitudo coꝛpis vel pulchꝛitudo.⁊ ipſa etiã vita carnis.cũ &̊ tot ſint bona amiſſibilia:quẽadmodũ vna drñtia timoꝛis accipit᷑ penes moꝛtẽ q̃ vite ogponi⁊.⁊ alia penes vilita⸗ tẽ que opponit᷑ honoꝛi vel fame.⁊ tercia penes doloꝛeʒ que opponit᷑ gaudio. ita pñt accipi drñtie penes timo⸗ rẽ pauꝑtatis ignominie ⁊ impotetie. Itẽ de drñtijs q̃s aſſigt dam aſ.põt ſiłr obijci.cũ.n.timoꝛ ſit reſpectu rei Difficilis.hoc aũt ñ videat᷑ ad aliquã pᷣdictaꝝ drñtiaꝝ Ptinere.nõ videt᷑ eſſe fufficiẽs diuiſio. ⸗ Silr timoꝛ ẽ rei terribilis vt moꝛtis:que nõ videt᷑ ſub aliq̃ drñtiaxꝝ ↄtineri.¶ Sret ea.timoꝛ dicit᷑ ſᷣm aug. volũtas fugien di id quod aduerſat᷑.vel animi fuga ſic dictũ ẽ. reſtat & cũ nõ ĩ omibo drñtijs reſpiciat᷑ malũ futuꝝ qð dicit᷑ ad uerſari vel eẽ fugibile.nec recte ſumũt᷑ ſpẽs ̃iꝰ timo⸗ ris.¶ Ad qð dom.ꝙ prima diuiſio timoꝛis attẽditur Fſm duo que ledi pñt principałr.põt.n.ledi aliꝗs ĩ caꝛ⸗ ne. põt eti ledi in poſſeſſiõe ſua.tercia vᷣo drũtia ñ cõ/ uenit vt ꝑ ſe ledat᷑ in aĩa h̊ ex oñti.a ideo due attẽdunt᷑ Orñtie timoꝛis.timoꝛ caꝛnalis ⁊ timoꝛ mũdanꝰ. ſm q; timet᷑ malu carnis vel malũ qð oꝓponit᷑ poſſeſſiõi ſiue bono exterioꝛiſdicit᷑ aũt timoꝛ caꝛnis aliqũ timoꝛ hũa⸗ nus ꝑ appropriatõʒ ſᷣm ꝙ dicit᷑ ꝗ due ſüt ſpẽs timoꝛis 2) — libidinoſi:timoꝛ mũdanꝰ:⁊ timoꝛ hũanꝰ.⁊ dr tioꝛ hu⸗ manꝰ qͥ hõ timet pelli ſue.⁊ h ẽ cũ hõ timet malũ coꝛpo ris.rõe tñ ſubiecti vteꝛq; timoꝛ dꝛ hũanꝰ.Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ qꝛe ſᷣm terciã drñtiã boni penes quã accipit diuiſio pcti.ſ.penes illð qð rñdet ſuꝑbie vite ñ accipit Drñtia vna tioꝛis? dom ẽ ꝙ illð bonũ qð ẽ ex ꝑte aĩe ñ dẽ ita amiſſibile ſic illð qð ẽ ex ꝑte caꝛnis:xel qð eſt er ꝑte mdi.⁊ iõ penes illð ñ accipit᷑ drñtia. vel ſi accipit ↄtinet᷑ laꝛge ſub eo ꝗ ẽ tioꝛ mũdanꝰ.vtpote timoꝛ vilita tis aut ↄtẽptibilitatis ꝗ rũdet amoꝛi ſuꝑbie.l Ad illð dᷣo qð obijcit᷑.ꝙ ille tioꝛ cũ mo deſerit᷑. dõm ẽ ꝙ H̊ in⸗ telligẽdũ ẽ de his ꝗ plene deſeẽt mũdũ.ñ ſic clauſtrales dicũt᷑ mũdũ deſeretes.ſᷣ qtoplꝰ eſerit᷑ amoꝛ mði: tan: toplꝰ ceſerit᷑ timoꝛ ei rñdẽs.vñ gg.q ĩ hac vita nullaꝓp ſpera appetit:nulla ꝓculdubio aduerſa ꝑtimeſe cit. gſas enĩ exterioꝛa q et nolẽti ſubtrabũt᷑ appetit: ſua ſe ſpote extraneo timoꝛi ſubſternit.q Ad illð dᷣo qð obijcit᷑ ð ſe cũda diuiſiõe.dðm ẽ ꝙ ſcdða diuiſio accipit᷑ ᷣm tria pn cipalia qᷓ timẽt᷑:q mala eſtimãt᷑ ex ꝑte aĩe.doloꝛ ꝗq oppo⸗ nit᷑ gaudioex ꝑte coꝛꝑis, moꝛs cui opponit᷑ vita. ex ꝑte ðᷣo boni extriſeci ſumit᷑ vilitas qᷓ oꝑoni t᷑ honoꝛi: ⁊ hꝰ⸗ modi boĩs tꝑalibo ꝓpt q bõ honoꝛat᷑.ſiẽ ſũt diuitie po⸗ tẽtie generoſitas.. Ad alið pᷣo qdð obijcit᷑ circa illã di⸗ uiſionẽ.Odᷣm ẽ ꝙ lʒ ſint plura mala q timẽt᷑ ex Pte cor⸗ ꝑis pᷣter moꝛtẽ.x plura er pᷣter vilitatẽ:tñ ſᷣm pricipa ⸗ lioꝛa accepta ẽ illa drñtia:( Ad illò po qð obijcit᷑ ð di uiſione dam̃.dᷣm ẽ ꝙ rõ illiꝰ diuiſionis talis pᷣt eẽ. diſ ferẽtia.n.tĩoꝛis aut ẽ reſpectu eiꝰcuiꝰ principiũ ẽ ĩ nob aut reſpectu eiꝰ ciiꝰ pᷣncipiũ ẽ ext᷑ ſi reſpectu qð ĩ nobᷣ eſt:aut illð ẽ bonũ:aut malũ.ſᷣ vtrobiq; malũ eſtimatu. ſi aũt fuerit reſpectu boni ſ eſtimati mali:ſic dr ſegni⸗ cies.ſi ᷣo reſpectu mali qð eſtimat᷑ malũ:dr veꝛecũdia Si ðᷣo reſpectu eiꝰ qð ẽ ext᷑: autẽ ĩ bo: aut ĩ facto.ſi ĩ vᷣbo dr̃ erubeſcẽtia. eſt.n.erubeſcẽtia tioꝛ ĩ expectatiõe ↄuicij. Si pᷣo fuerit ĩ facto:aut cꝰpᷣceſſit ↄgnitõ:aut cꝰñ pceſſit.ſi cꝰ ñ pceſſit:vꝛ agonia cũ aliqͥꝗ infoꝛtuniũ acci dit qð repẽtinũ dr.ſi pᷣo cꝰ ↄgnitio pᷣceſſit: dico at᷑ ↄgni tionẽ᷑ imaginatõnũaut h̊ ẽ ꝓpt᷑ cãz qꝗ ẽ ex ꝑte rei in ſe.⁊ Fm h̊ dꝛ admiratõ.aut ̊ ẽ ꝗpt cãz rei ĩ ↄꝑatiõe ad acci⸗ piẽtẽ:⁊ ſic dẽ ſtupoꝛ.admiratio.n.ẽ ex magna admira tõne:ſtupoꝛ pᷣo ex inſolita. magnũ aũt ẽ ↄditio rei in ſe inſolitũ aũt ĩ ↄꝑatõe ad nos.¶! Ad illð vᷣo qð obiectũ ẽ ꝓ ↄtingit eẽ timoꝛẽ rei difficilis ⁊ illa ñ exrpᷣmit᷑ ĩ aliq̃ ſpeꝝ.dom ẽ ꝙ dat᷑ intelligi eo ꝙ dẽ tĩoꝛ future oꝑatõ⸗ nis.ſegnicies.n.ẽ tioꝛ opatõis ꝓpt difficultatẽ.⸗! Ad il lud vᷣo qð obijcit᷑ de tioꝛe rei terribilis vtpote moꝛtis. dðm videt᷑.ꝙ aliqñ pᷣt ↄtineri ſub agonia. aliqñ ſbᷣ ſtu⸗ poꝛe.aliqũ.n.moꝛs repẽtina ẽ.aliq etſi ñ ſit repẽtina ex inſolita imaginatõne ꝓcedit timoꝛ.¶ Ad vltimũ vᷣo dðm.ꝙ ñ oẽs orñtie tioꝛis accipiũt᷑ 1ppꝑatiõe ad malũ futuꝝ:ſᷣ magis ſᷣm drñtiã eiꝰqð aduerſat᷑ put diffinit timoꝛ volũtas fugiẽdi illð qdð adueꝛſat᷑ aligs cuʒ videt᷑ reus hr̃i ad malũ eſtimatũ ĩ futuro.¶ Adhuc etiã q̃rit᷑ ſi oẽs drñiie q̃s aſſiqꝗ̃t dam.reducãt᷑ ad timoꝛẽ maluʒ: Et dðm eſt ꝙ timoꝛ malꝰ dr duplxr.vel rne pene vłra tõne culpe. ſi aũt ſumat᷑ rõne pene Fm ꝙ timoꝛẽ paſſio cõmune eſt in omĩbo ſex dentijg ſi aũt rõne culpe nõ at⸗ tendit᷑ cõe in omibo alijs! iembꝛum quartum Varto q̃rit᷑ de eo qð ẽ timẽdũ vel ñ timẽ dũ.ſ.de materia tioꝛis. Et p̃t q̃ri de potẽ tia ſeculari vtꝝ timẽda ſit.dr eĩ.j.pe.iij. tidmoꝛẽ eoꝝ ñi timueritis.a diẽ glo.ea q ĩ is pnt videri timẽda: vt regia ptãs ⁊ bmõi. regia po ſn imiac „11à6 1* — — — * ℳα¾. teſias ⁊ hmõi ñ ſũt timẽda.ſᷣꝗ timet ex ĩproba volũta⸗ te quod nõ timẽdũ ẽ peccat.qᷓ talis peccat.q¶!. Itẽ dẽx. mat᷑. Qolite timẽ eos ꝗ occidũt coꝛpꝰ. Et dicit Peckn . Duo ſunt genera pſecutoꝝ:vnũ apte ſeuiẽtiũ:alterum blandientiũ.vtrũq; pᷣcipit dñs ñ timeri: qꝛ ñ hñt ptãtẽ in aĩas iuſtoꝝ mũdano timoꝛe expulſo.Et d ſuꝑ illõ lj.eſa.Quis tu vt timeas ab hoĩe moꝛtali: Glo.incre⸗ pat fideles vt nõ timeãt toꝛmẽta principũ.⁊ ita videt ꝙ potentia que inferre põt moꝛtẽ ñ ẽ timẽda.¶ Silit᷑ dicit᷑.xxix. ꝓuerbᷣ.Qui timet hoĩeʒ cito coꝝuet.ſed ꝗd eſt coꝛꝛuere niſi cito cadẽ in pctm.⁊ videt᷑ de pcto moꝛ⸗ tali ibi loqui.¶ Contra.j.pe.ij.vbi dicit᷑.ſerui ſubdi⸗ ti eſtote in omni timoꝛe dñis nõ tm̃ bonis? modeſtis: ſed etiã diſcolis.q̊ timenda eſt regia ptãs ⁊ domĩatio. Et iteꝝ.xiij.ad ro.vbi dicit᷑. reddite oĩbo debita cui timoꝛẽ:timoꝛẽ.cui honoꝛẽ:honoꝛeʒ.reſtat ꝗ̊ ꝓ poteſtas regia que põt infeꝛre moꝛteʒ ⁊ hmõi penas eſt timẽda. Item dicit Seneca.Aſoꝛs exiliũ luctus nõ ſunt ſup plicia ſed tributa viuẽd i qð debeo ſoluere ꝑatus ſum. non timenda eſt moꝛs. 4 Iteʒ moꝛs eſt quid natura⸗ le quod ex nccitate eſt inflictũ ꝓ culpa primoꝝ paren⸗ tũ.nõ conuenit timere noark quod dom.ꝙ eſt timoꝛ naturalis:⁊ eſt timoꝛ gratuitꝰ:⁊ eſt timoꝛ libidi noſus.Libidinoſus etiã quidã venialis:quidã moꝛta lis.Dicendũ eſt ̊ ꝙ quo ad naturaleʒ timoꝛeʒ ſᷣm na⸗ turam primitus inſtitutaʒ nõ eſt timenda ptãs ſecula⸗ ris.quo ad timoꝛeʒ aũt qui eſt ex natura iam lapſa ꝓ⸗ pter qð conſtituũt᷑ principes vt cohibeant a peccato ti menda eſt poteſtas ſecularis ſed ſub dño.quo ad timo reʒ.ngratuitũ timenda eſt poteſtas ſecularis.ad eph̊. ſerui obedite dñis carnalibo cum timoꝛe ? tremore in ſimplicitate coꝛdis ſicut xpᷣo.non ad oculũ ſeruientes. Tuimoꝛ aũt libidinoſus eſt ⁊ moꝛtalis:qñ pꝰ poſito ti⸗ moꝛe dei timet᷑ poteſtas ſecularis.ſic habet᷑.j.pe.ij.ne timeat᷑ regia ptãs recedẽdo a fide ⁊ dilectõe.Et dẽ.xij. luẽ.ſuꝑ illud.timete eũ ⁊c.Glo.ne ꝗs deũ quem coꝛde cognoſcit metu cogat᷑ negare.dicit moꝛtẽ coꝛꝑis nõ ti⸗ mendã. hoc aũt mõ petrus negauit. Eſt aũt timoꝛ veni alis quo aliquid inoꝛdinate timet᷑ ſaluo tñ fundamẽto figei oꝑantis ꝑ dilectõʒ. ſic ̊ pʒ qũo timẽda eſt ptãs ⁊ qũo n.¶ Jlla.n.que primo obiecta ſunt loquutur de ti⸗ moꝛe li bidinoſo ⁊ moꝛtali.cum aũt dicit᷑: qui timet ho minẽ cito coꝛruet.loquit᷑ de veniali diſponẽte ad mor⸗ tale. ¶ Cum aũt obijcit᷑ ex alia paꝛte.q moꝛs eſt timen da ſiue poteſtas que poteſt inferre moꝛteʒ. Dicendum eſt ꝙ poteſtas ſecularis eſt timenda ſicut dictum eſtti⸗ moꝛe naturali ⁊ timoꝛe gratuito.cum ſcilʒ ꝗꝓpter deuʒ timetur. moꝛs auteʒ naturaliter timetur: quod in chri ſto apparuit qui pro nobis timoꝛeʒ aſſumplit.a ꝑfectis autem non timetur moꝛs:qui eam fidei poſtponũt ⁊ ꝓ xpᷣo moꝛteʒ parati ſunt ſuſtinere: ⁊ moꝛteʒ hñt in deſi⸗ drio:⁊ vitam in patientia.¶ Ad illud vᷣo quod obijci tur.moꝛteʒ ex neceſſitate eſſe inflictam ⁊ ideo nõ timen daz. Dicendum ꝙ hoc non ſequitur.etſi enim vitari ñ poſſit quin eueniat:diffeꝛri tamen poteſt. neſcit etiam homo an amoꝛe vel odio dignus ſit: ⁊ ideo timẽda eſt moꝛs. (Méẽbrum quintum Vinto queritur ex cauſa qua timenduʒ ẽ 7 ex qua nõ.Et ad hoc rñũdet ph̊s dicẽs. Mꝛ ſi non timetur modicũ triſtabile pro magnis bonis laudandus eſt qui non ti‚⸗ tionis vel etiam ꝓ defenſione patrie vel ꝓ liberatione miſerabilium perſonaruʒ. Si vᷣo dubitat᷑ de iuſta can ſa.ſcilʒ vtrum bellum ſit iuſtum vel iniuſtum. in bmõi conuenit timere ꝑiculum perſone ſi certum eſt cauſam eſſe iniuſtam. m enim diſtinctioneʒ cauſarũ oportet diſtinguere genera timoꝝ. ¶ Huius gratia queritur. vtꝝ Apter ↄſeruatõeʒ integꝛitatis virginalis nõ timen da ſit moꝛs.Et videt᷑ ꝙ ſic.maius ẽ bonũ ſpũale q; cor ꝑale.cum & caſtitas virginalis ſit bonum ſpirituale. vita vᷣo ſit bonum coꝛpoꝛale.incidat autem quis in ca⸗ ſum huiug in quo neceſſitas ſit alterius ꝑiculi: mnagis met. vt ſi pro vita eterna non timet᷑ ſuſtinentia tribula „V Fit dic tit bet id ¶ Lueſtio opoꝛtet ñ timẽ moꝛtẽ ꝓ caſtitatis ↄpᷣnatõne q; ꝓ ſalute a c. vite coꝛꝑalis amittẽ caſtitatẽ virginale.4 Dʒz 5 B qð dic aug.in li.de ci.dei.pudicitia ẽ vᷣtus animi q ñ amit tit᷑ ꝑ coꝛꝑis oppreſſiõʒ.cũ &̊ maiꝰ bonũ ſit vita ꝙᷓ qdli⸗ bet bonũ coꝛꝑis.integritas at᷑ virgiał ſit bonũ coꝛꝑis magis ſuſtinẽda ẽ oppreſſio coꝛꝑis qᷓ; piculũ vite ſubeũ dũ. ¶ Et doᷣm ẽ.ꝙ aliud ẽ de pudicitia animi⁊ aliðẽ te integritate carnis. Pudicitia.n.amimi ſi ẽ ĩ ꝑiculo magis ẽ ñ timẽda moꝛs vt ipſa ↄſeruet᷑ ñ ꝙ ſe ꝓijciat ĩ moꝛtẽ.ſi vᷣo ñ timet᷑ ꝑiculo pudicitie interioꝛis pᷣ tm̃ de integritate carnis:magis ẽ ſuſtinẽda oppreſſio carnis ſine ↄſenſu mentis ꝙᷓ ſe ꝓijciat mulier in moꝛtẽ.Vñ ex emplũ Lucretie in hac ꝑte fuit repꝛobabile q ſeip̃aʒ ĩ⸗ teremit ꝓpter pudoꝛẽ turpitudis. Et dicit aug.ĩ eodẽ li.nõ fruſtra ĩ canonicis libris nuſq diuinitꝰ p̃ceptum ꝑmiſſũue repiri põt.vt vel ipiꝰ immoꝛtalitatis adipi⸗/ ſcende vel vllius cauẽdi caꝛendiue cã nobiſmetipᷣis no cere inferamꝰ.¶ Sʒ obijcit᷑ adhuc ð H̊ qʒ dictũ c.q̃dã eniĩ ſancte młieres tꝑe ꝑſecutõis ꝓiecerũt ſe in fluuiuʒ vbi ñ erat pᷣumptio euadẽdi vt inſectatoꝛes pudicitie euitarẽt.⁊ ſic defuncte ſunt ⁊ in magna vener atõne in eccia habent᷑.videt᷑ &̊ ꝙ pᷣpoſuerũt caſtitatẽ coꝛpꝑalem vite coꝛꝑali. Elel ſi foꝛte dicat᷑ ꝙ h̊ fuit ꝓpter timoꝛeʒ ꝑiculi in caſtitate mẽtis.Cõtꝛa h̊ obijcit aug.ibidẽ.nõ⸗ ne ẽ ſanctiꝰ flagitiũ ↄmittẽ qð penitẽdo ſanet᷑ q; tale fa⸗ cinus vbi locus pnie nõ relinꝗt᷑. timẽ debebãt expo⸗ nere ſe ꝑiculo moꝛtis ꝓ ↄpᷣuãda caſtitate mẽtis.4!. Ad qð dm eſt.ꝙ caſtitas mẽtis nõ ↄſeꝛuat᷑ vbi aliꝗs ſe ex⸗ ponit ꝑiculo moꝛtis ſine pᷣumptõne euadẽdi.⁊ iõ in h̊ caſu dʒ timẽ ꝑiculũ moꝛtis a ſe inferende. alit᷑ aũt eẽt ſi ab alio inferret᷑ ⁊ de caſtitate mẽtis timeꝛet᷑.De illis aũt ſanctis mulieribo diẽ aug.ꝙ mihil audet temẽ iudi care.vtꝝ enĩ eccĩe aligbo dignis teſtiſicatõibo h̊ habue rũt vt eaꝝ memoꝛiã ſic honoꝛent:⁊ diuina hec ꝑſuaſit auẽtas neſcio.potuit.n.fieꝛi vt nõ bũanitꝰ &cepte led diuinitus iuſſe h̊ fecerint:nõ errãtes ̊ obediẽtes. Exto querit᷑. vtꝑ timoꝛ excuſat a pcto.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.dicit.n.lex hũana: qð vi me⸗ tuſue cã geſtũ erit ratũ n habebo.⸗⁊ ĩ iuꝛe canoĩco dr: ꝙ metus ꝗ põt cadẽ in ↄſtãtẽ virũ ercuſat.vñ ſi mulier metu hꝰ moꝛtis iurauerit ſe intraturã religiõz: ab hmõi iuramẽto excuſat᷑. Reſtat gꝙ metus excuſat a culpa. Item dil. l. preſbꝛos dr. hos velut ext᷑ delictũ ↄſtitutos a coĩonis gra n/ phibeꝛi Aæcreuimꝰ.⁊ loquit᷑ de illis ꝗ ꝑ metuʒz violẽtie aliꝗd de ydolatico ſumẽ coacti ſunt. Et ſilr habet᷑.j.q.j.coſtat. vbi dr ꝙ vim paſſus a inuitus attractꝰ ⁊ repugnans ab hereticis oꝛdinatꝰ:coloꝛẽ hʒ excuſatõis.⸗ Sʒz vide tur ↄtrariũ ꝑ h̊ q; dic phᷣs.qdã ſunt ita turpia vt niło metu moꝛtis fieri debeat:imo magis moꝛiẽdũ ẽ.ſ̊ tale eſt petm y dolatrie vel infidelitatis.ᷓ q adoꝛat ydoluʒ vel negat xpᷣm timoꝛe moꝛtis ñ excuſat᷑.lʒ ſit metꝰ ꝗ po⸗ teſt cadere in ↄſtantẽ virũ.⸗ Iteʒ. j. q. j.oſtat.vbi dr.q poſt menſeʒ aut ampliꝰredierint cũ ſe ↄliderarẽt ab he reticis oꝛdinatos ꝗ nihil ab eis acceper̃t: rei ſunt vſuꝛ⸗ pate dignitatis. metus & n excuſat a culpa. cũ tñ loꝗt᷑ ibi de coactis. ¶ Ad qð dom. ꝙ duplex ẽ metus. pba⸗ bilis ⁊ impꝛobabilis. Probabilis dr q ex bmõi cau⸗ ſa fit vt poſſit cadẽ in hoĩeʒ ↄſtantẽ a diſcretũ.⁊ talis metus moꝛtis in ꝗbuſdã excuſat vel a toto vel a tanto. in actibo.n. exterioꝛibo in ꝗbo pure cadit coactio ⁊ ma⸗ gis pnñt dici paſſiões metus excuſat a culpa: cũ ñ aſſit oſenſus aliq̃ͥ mõ. vt ſi aligs ↄpellat᷑ manũ eleuare ac ſi veneraret᷑ ydolũ 2 nullatenꝰ aſſit volũtas:excuſatur a culpa:cũ culpa ſine volũtate ñ ꝑpetret᷑. eodẽ mõ ſi co⸗ gat᷑ aligs ad receptõʒ im poſitõis manꝰ ad hẽticos q̃ſi oꝛdinaret᷑ excuſaret᷑ ſiłr a culpa. Si pᷣo interuenit ↄſen ſus:ñ rcuſat᷑ oino a culpa etſi aliqñ excuſet᷑ a pẽa.nec clrxv. etiã oĩno a culpa.⁊ H̊ app aꝛet ꝑ h̊ quod dicit᷑ in ext᷑.qð vi metuſue cã.vbi dr̃ ꝙ diſtinguẽdũ eſt. vtꝝ is ꝗq colcat cũ excoĩcatis inuitꝰ ſit ⁊ ꝑ coactõʒ attractꝰ: an ꝑ metũ inductꝰ.ſᷣm prunũ modũ ñ credimꝰ talẽ excoĩcatõs te⸗ neri:cũ magis pati qᷓ; ageꝛe ceicat᷑. In ſecũdo vo lʒ me tus culpã attenuet.qꝛ tñ nõ eã ꝓrſus excludit cnʒ pꝛo nullo metu debeat aligs moꝛtale petm incurrẽ. talẽ ex⸗ coĩcatõis labe credimꝰ inꝗnari.ĩ quo pʒ ꝙ aliudẽ in⸗ Ductio ⁊ aliud coactio.vbi.n.eſt inductio notat᷑ cõſen⸗ ſus li.ar. Sic ̊ pʒ ꝙ metus ꝗ põt cadẽ in ↄſtantẽ virũ excuſat ſimptłr vel ĩ ꝑte.ſi pᷣo fuerit metꝰ ñ ꝓbabił ſiue vanꝰ nõ excuſat. Ad obiectũ aũt pᷣmo dõm ẽc.ꝙ lʒ q̃⸗ dam ſunt ita turpia ad q̃ nullꝰ ducedus ẽ ꝑ timorẽ.ſic adoꝛare ydola ⁊ hmõi. nihilomĩꝰ timoꝛ etſi ñ excuſet a culpa.excuſat tñ a pena in ꝑte ⁊ minuit culpã.maxĩe ſi ſit metꝰ ꝗ debeat cadere ĩ ↄſlantẽ virũ.ſi ᷣo fuerit me tus vanus vel impꝛobabilis ñ ſic dõm ẽ.¶ Ad ſecũdũ ðᷣo dðm eſt.ꝙ lʒ prius interuenit metꝰ: ſi poſtea fuerit ↄſenſus verus vel interpᷣtatiuꝰ.nõ ſic dicit᷑ hr̃e coloꝛeʒ excuſatõis h̊ ꝓ ↄſentiẽte hnñdus ẽ.⁊ in illo caſu loquit᷑ canon. — „ „ . „ Doteſt etiaz queri .S. j. Vtꝝ ſcriptura q̃ extoꝛta ẽ a platis eccie ꝑ metù robur bẽat. Et videt᷑ ꝙ ſic ꝑ ̊ qð dẽ er. qð vi metuſue cã. ad qures.vbi dicit᷑.ꝙ renũciatio facta ad teꝛroꝛẽ laicoꝛuʒ ſi fuerit iuramẽto vel fide interpoſita tenẽ videt᷑.⁊ ita videt᷑ ꝑ ſiłe ꝙ ſcriptura hmõi ꝑ metũ extoꝛta robuꝛ ba beat. ¶¶ Sʒ otra h̊ habet᷑.xp.q.vj.Si ſacerdotibo. vbi cio/ dr. ꝙ ad nullũ pᷣiudiciũ vel nocumentũ valere cẽſeᷣ nõ cos / vllã calumniã vel infamiã ſuſtinẽ ꝑmittimꝰ. ↄfeſſio enĩ in talibo ñ ↄpulſa ſ̊ ſpontanea fieri dʒ.¶⸗ Silr queriẽ vtꝝ metus impediat matrimoniũ.Et videt᷑ ꝙ nõ peꝛ h̊ qð dr̃.xxxj.q.ij.lotharius.vbi dĩ ꝙ metu vmꝰ homĩs tantꝰ rex nõ debuit ð diuinũ pceptũ in immane pcipi⸗ ciũ immergi.¶ Sʒ ezᷓ eſt illud qð dicit᷑ ĩ eadẽ declatõe mſe et none vbi dicit᷑Oequaqꝙ inuitã ⁊ renitentẽ eiuſdeʒ viri cõin gio cogas ſociari.Ex quo hr̃ ꝙ metꝰ ſunplłr ẽ cui ñ cõ⸗ SCkliad us verꝰ vel interp̃tatinꝰ impedit matrioniũ. rtoꝛta a platis ecciaꝝ ñ ẽ faciẽda nec robuꝛ hʒ ſcʒiptᷣa q ſic extoꝛta ẽ.ꝗ¶ Ad obiectũ ĩ ↄtrariũ dõm ẽ. ꝙ hͥ non d qð dom ẽ. ꝙ h̊ veꝝ ẽ vbi ẽ metꝰ ꝓbabil: cõfeſſio WTeat aaf eß ℳ fuit rõne metꝰ ſ̊ ̊ videt᷑ eẽ rõne iuramẽti:tñ ſi extoꝛtuzʒ & a * vſpexiſſet io Nr. 5 en 1162 6“ me . fuerit iuram̃tũ videt᷑ ↄpetẽ repetitio.ſi vᷣo ote Ppſtitit ⸗ iuram̃tũ vel alicui ratũhabauit ñ videt᷑ ↄpete.⸗ Ad ſe⸗ 0 „ cũdũ dom.q metꝰ ꝓbabił impedit mrioniũ ᷣhẽdũ ni⸗ bſoleee⸗ —– ſi poſt interueiat ↄſenſus de nouo ꝑ queʒ efficiat᷑ mrĩio⸗ ſſe⸗ niũñ.¶:! Ad obiectũ ĩ ↄriũ dom ẽ.ꝙ loqꝗt᷑ ibi de metu nõ ꝓbabili. nec loꝗt᷑ ibi de metu im pediẽte mrioniũ qð fa ctũ iam fuit.bᷣ œ metu ꝗ ñ excuſat a maleficõ matri/ momi etꝛatu. lebrum ſeptimũ ptimo qꝛit᷑ de oppoſito timoꝛis illiciti. Et videt᷑ ꝙ Amoꝛ opponat᷑ ei.amoꝛ.n.in⸗ cceẽdit:timoꝛ aũt infrigidat. iſta aũt ſunt oppoſita. timoꝛ ?2 amoꝛ ſunt oppolita. Oꝛ. aũt timoꝛ bonꝰopponat᷑ orie:accipit᷑ ex hᷣ ꝙ ſb eo dẽ genẽ otiet᷑ vtrũq;.ſ.ſub tioꝛe ⁊ maxie diſtãt. int ſe ſunt vria.⸗¶¶E aũt ſpes opponat᷑: videt᷑ ꝑ ̊ ꝙ ſub eodẽ genẽ oponũt᷑.ſ.ſub expectatõe.⁊ timoꝛ ẽ expectatõ ma li imminẽtis.ſpes vᷣo boni imminẽtis. Iteʒ timor cor infeꝛiꝰ poĩt.ſpes eꝛigit. Itẽ ſpes ẽ mediũ int pſumptõʒ ⁊ timoꝛẽ illicitũ.q̃re timoꝛ illicitꝰoppoĩt᷑ ſpei.¶ O aũt opponat᷑ pꝛudẽtie videt᷑ ꝑ h̊ qð dr ſuꝑ illð:trepidauer̃t timoꝛe ⁊c. Glo.ſic̃ cantela ẽ opoꝛtũe timẽ: ita ignauia inepte trepidare.ſᷣ daezre prudẽtie. timor illicitꝰoppoĩt᷑ prudẽtie.( Ad qð dõm. ꝙ tĩoꝛ illicitus hʒ pᷣla oppoſita rõne diuetſa. rone.n.drñtie ſuꝑaddite opponit᷑ timoꝛi bono.rõne vo geneꝛis cũ drñtia oppoĩt *⁹ † . EX 9 –— FrA„ .- & metd n DOpaſß Apt ſe ñ ẽ cõe vtq; amare.n.ſe pt ſe ẽ frui ſe.̊ fꝛui deo eſt opꝰ gre gtũfaciẽtis.ꝗ̊ ꝑ oppoſitũ frui ſe ẽ pcti moꝛta lis:qð oppoĩit᷑ illi.ñ ̊ amare ſe ꝓpt ſe ẽ ĩ pcto veniali ⁊ ſcʒ doloꝛ ⁊ gaudiũ:metus ⁊ ſpes.ſᷣ amoꝛ male accẽdẽs — in duobo em eſt. ſ. in ſpe vana ⁊ gaudio illicito.& ñ eſt oe peccatij Er amoꝛe male accendẽte.¶ Iteʒ diſꝑati actus hu⸗ tam ſpei qᷓ; amoꝛi p̊ drñter.opponit᷑.n.ſpei ꝓpter ↄueni admodũ ẽ excellẽtia vel ſingłaritas ĩ ſciẽtijs: que adĩ⸗ entiã in eo ꝙ eſt futuꝝ:⁊ drñtiaʒ in eo ꝙ ẽ bonũ ⁊ ma⸗ terioꝛa bona referũt᷑.nõ ſic aũt accipit᷑ h cũ dr: pctm ẽ pi lũ.ſpes.n.eſt reſpectu futuꝛi boni.tioꝛ vᷣo reſpectu futu ex amoꝛe male accendẽte. qͥdcũqʒ.n.bonũ apparẽs alli bi ri mali.rõne pᷣo ↄiũctõis ⁊ diſiũctõis diſpata ſũt amoꝛ ciat in ææbite:dr eẽ pctm ex amoꝛe male accedẽte. 7 bmõi timoꝛ.amoꝛ.n.ponit ↄiũctiõeʒ cũ amato.timoꝛ 1 Eb ſ. d „ ðo diſiũctõʒ ab eo qð timet᷑.¶ Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ ð Mlel TU ecuii n 9 prudẽtia.dm ẽ ꝙ Gᷓ dictũ ẽ ꝑ cãam.ignauia.n.que ẽ cã ũdo querit᷑.vtꝝ amoꝛ ſui ſit cã morta 1 timoꝛis illiciti prudẽtie ogponit᷑. lis dett⸗ Et videt᷑ ꝙ ſic. ꝑ h̊ qd diẽ aug.ĩ ,, — li.de li.ar.ponit.n.ratõʒ moꝛtalis peccea ¶ Lueſtio Clxx Vl. de pec/ ti ſpꝛeto intomutabali bono adher⸗ mu⸗ ſi cato amoꝛis male accendẽtis. „— tabili.̊ hec adherentia ſiue ↄuerſio eſt ꝑ amoꝛeʒ ſicut ge Onſequẽter dice 6 pſe ianar⸗ S ntes male arckcen ẽ ca oĩs mortalls li . cti. 4 Ytez luꝑ illo ps. ↄphenſus é pes eoꝝ.i. affect?. dũ eſt e peccato amoꝛis male acceẽden Sio.pes aĩe amoꝛ ẽ: al Mag⸗ Reipigitao ſine libi 1 tis. Et primo q̃rit᷑ qꝗd ſit illud. Scðo do. ſi ᷣo rectꝰ ẽ dẽ caritas.amoꝛe.n.mouetw᷑ aĩa q̃i ad lo⸗ ſ⸗ vtꝝ amoꝛ ſui ſit cã moꝛtal pct᷑i. Ter⸗ cũ quo tẽdit.ſ.ad delectatõʒ bonã vel malã.̊ caꝛitas ẽ p 1o vtꝝ ſit cã omis pcti. Quaꝛto vtꝛũ principiũ oĩs meriti. ſuũ oppoſitũ eſt principiuʒ de⸗ amoꝛ ſui ſupᷣ deũ ſit ydolatria. Quito vtꝝ poſſit ſiare meriti.ſᷣ h̊ eſt amoꝛ male accendẽs.q̊ᷓ amoꝛ male accen cũ caritate vel nõ. Seyto vtꝝ amoꝛ indebitus ſit odiũ dens eſt cauſa oĩs moꝛtalis pcti.4l Iteʒ aug. in lib. de/ Septio & pena hꝰ pct᷑i. doctri.xp̃ia.caritatẽ voco motũ animi ad fruẽdum deo 1 embꝛu rimũ Apter ipm.⁊ ſe atq; ꝓximũ ꝗpter deũ.cupiditatẽ autez ni »Ellive np hIEEFEf“ motũ ammi ad fruẽdũ ſe ⁊ ꝓximo ⁊ quolibʒ coꝛꝑe nõ Irca primũ ſic p̃t qꝛi ꝓ q̃nto dicat᷑ aligs Apter deũ. hec aũt ſunt oꝓoſita ſicut virtus ⁊ moꝛtale 4 amare ſeipᷣm m q; amoꝛ ſui dĩ amoꝛ ide⸗ peccatũ.̊ amoꝛ male accendens qui eſt in cupiditate . bitꝰ.ſi.n.amoꝛ ſun ñ ſit alið qᷓ diligẽ ſe ex eſt canſa omis moꝛtalis peccati. Ad h̊ facit qð dicit̃ ſe caritate: cũ diligẽ ſe ex caꝛitate ↄtigat a⸗ ma Yaco.Cõcupiſcẽtia cuʒ ↄceꝑit parit pctm: pecca⸗ i⸗ moꝛ ĩdebitꝰcẽt ex caꝛitate. Pꝛetea amoꝛ ſui ẽ ex nat᷑a tum cũ conſummatũ fuerit generat moꝛteʒ. ontra hi⸗ diſtiguũt᷑ aũt abinuicẽ velle nature ⁊ gre ⁊ vicij. reſtat ſupeꝛ illud. Incenſa igni ⁊ ſuffoſſa.Glo.due res faciũt 40 ꝙ amoꝛ ĩdebit aliꝗd addit ſupᷣ q̊ ꝙ ẽ velle ſibi bonũ omia peccata in homie. amoꝛ.ſ.male accẽdẽs:⁊ timor 7 ſiue amare ſe.nõ &̊ recte dicit᷑ ꝙ ſiẽ amoꝛ dei ẽ fundamẽ mnale humiliãs.nõ & ome moꝛtale peccatũ eſt ex amo⸗ tũ celeſtis ciuitatis:ita amoꝛ fui ẽ fundam̃tũ terrene ci re male accendente.¶ Pꝛeterea.amoꝛ 7 odiũ ſunt actꝰ uitatis.ſic dic augꝰ.ĩ li.de ci.dei.¶ Itẽ ſuppoſito ꝙ a⸗ diſpati.cũ ̊odiuʒ aliqũ fit cauſa peccati ſicut eſt ĩ in⸗ moꝛ indebitꝰ addat aliqꝗd ſupᷣ amoꝛẽ ſui ſic gdã dicunt uidia Fm ꝙ inuidia eſt odium felicitatis aliene. reſtat dicẽtes ꝙ amoꝛ ſuiꝓpt ſe ẽ amoꝛ indebitꝰ. h̊ h̊ videt᷑ fal ꝙ nõ ome peccatũ eſt ex amoꝛe male accendẽte. Si⸗ ate⸗ ſuʒ.amoꝛ.n.ẽ ĩ pcto veniali ⁊ ĩ pcto moꝛtali.ſᷣ amaẽ ſe milit põt obijci ꝑ hoc:ꝙ quatuoꝛ diſtinguũt᷑ affectiões de L moꝛtali. Itẽ ſic dic aug.ĩ li.de li.ar.aĩa ↄueꝛſa ad ex⸗ ſunt cõgnitiue ⁊ motiue.ſ.credere ⁊ diſcrede: diligẽ ⁊ . teriꝰ bonũ vel ad inferiꝰ vel ad ꝓpriũ peccat.g amoꝛ ꝓ nõ diligẽ.cum ꝗ̊ diuerſe virtutes ponãt᷑ ſpes.fides.ca in prij boni ẽ vna dꝛñtia pcti.ñ q̊ amoꝛ ſui ẽ tota cã pcti. ritas:diuerſa peccata ponẽt᷑ infidelitas. deſperatio.2 ſi Ad qð dom ẽ.ꝙ amoꝛ ſui ẽ triplex. Vno mõ ẽ amor amoꝛ male accendẽs:q eis opponũt᷑.nõ &̊ ome moꝛtale gt ſui ꝓpt deũ.⁊ G̊ ↄtingit duptr.vel ꝙ motꝰ ſit fſoꝛmatus peccatũ eſt ex amoꝛe male accendẽte. P qð dicẽdũ. n ex caritate.vel ꝙ ſit foꝛmabitł.ſi ẽ foꝛmatꝰ:tũc ẽ motus ꝙ om̃e peccatũ moꝛtale eſt ex amoꝛe male accẽdẽte tãqᷓ iͤͤr gre. ſi vðo foꝛmabilis ſᷣ nõ de ſe foꝛmatꝰ:motꝰ ẽ nature. ex cauſa prima.ſ̊ non ſemꝑ eſt ex amoꝛe male accendęe⸗ “ Ex alia dᷣo ꝑte motꝰ ille q ñ ẽ ꝗꝓpt᷑ deũ.aut tollit amoꝛẽ te tanqꝙᷓ; ex cauſa ꝓxima.⸗ Et ꝑ hoc ſoluit᷑ qd obiectuʒ 4 dei ꝗ ẽ caritas:aut ñ tollit.ſi tollit:tũc ẽ amoꝛ indebitꝰ eſt de timoꝛe male bũiliante ⁊ amoꝛe male accẽdẽte.pᷣt en q eſt i moꝛtali pct̃o.ſi vᷣo nõ tollit:eſt amoꝛ indebitus ꝗ enĩ eſſe ex amoꝛe male accendẽte tanq; ex ꝓinq̃ cauſa: i eſt in veniali pcto.vterq; aũt ẽ motꝰ infoꝛmis ñ foꝛma⸗ 7 ex timoꝛe male hũi liãte tãqᷓ ex remota.⁊ h̊ ẽ qʒ dicit in bilis.⁊ dr vterq; amoꝛ ſui pluſq oꝑtet.G̊ ait ẽ incliaꝛi augin li.æ li.ar.qũo pñt arbitrar iſtos carẽ libidiĩe in in ſe vnde ẽ vanũ:nõ vnde ẽ verũ ſiue bonũ.¶ SVer h̊ g qui/p his rebo digladiant᷑ q̃̊s pñt dimittẽ inuiti.⁊ ĩ eo rñdẽdũ ẽ ad primo obiectũ.q amoꝛ ſui dẽ duplłr ſᷣm ꝙ dez li.i 2õ ideo factũ h̊ cupidita tis dñatu caꝛet:nã qui a n coĩter accipit᷑ in triplici amoꝛe:nat᷑ali:qtuito: ⁊ libidi metuẽs hoieʒ occidit:amat vtiq; ſine metu viuẽ.¶ Ad noſo.⁊ ſᷣm h̊ n ẽ tota rõ amoꝛis ĩdebiti amoꝛ ſui. Alio ſcdᷣm dᷣo dõm.q; lʒ amoꝛ? odiũ ſint actꝰ diſpati: odiũ W zn vo mõ ſumit᷑ p apropriatõʒ:vt dicat᷑ amoꝛ ſui inꝗᷓtuʒ tñ vnius rei reducet᷑ ad amoꝛẽ alteriꝰ. ⁊ ſᷣm hũc modũ l eſt res vana ſiue deficiẽs a ſummo bono. ⁊ h̊ mõ dicit᷑ peccata que ſunt ex odio ĩ amoꝛe aliqͥ illicito primora . ſ amoꝛ ſui amoꝛ indebitꝰ.¶ Ad ſecũdũ dᷣm.q G̊ ñ oĩno dicant᷑.¶l Ad terciũ ᷣo dõm.ꝙ lʒ ſint q̃tuoꝛ affectiões h ſile ẽ de hac oditõe ꝓpt ſe:Fm ꝙ dicimꝰ ꝙ diligẽ drũ ꝓ⸗ animi e diuerſo diſtincte:que aliqñ ſunt licite aliqñ il⸗ i pter ſe ẽ motꝰ ſoliꝰgre gtũſaciẽtis.⁊ de hac ↄditõe pꝛo⸗ licite.tñ omẽs cum ſint illicite ad amoꝛeʒ male accẽdẽ 4 pter ſe:ſm ꝙ ẽ ↄditio pcti ĩ eo ꝙ ẽ diligẽ ſe ꝓpt ſe.h̊ enĩ tem reducũtur ſᷣm ꝓpinquius aut remotius. doloꝛ enĩ ſo põt eẽ cõe ĩ veniali ⁊ moꝛtali vno mõ.alio vᷣo mõ ppᷣt eſſe 7 metus cũ ſunt circa determinatã materiã mali redu⸗ d ꝓpriũ moꝛtalis pcti. g ſe.n.amari pᷣt aliqd cũ ad ſe⸗ cunt᷑ ad gaudiũ? ſpem ſiue cupiditatẽ reſpectu oppoſi e ipſuʒ refert᷑ ꝑ modũ delectabilis. G̊ at põt eẽ ſpreto ĩ⸗ ti boni.illa vᷣo reducũt᷑ ad amoꝛẽ male accẽdẽteʒ.⁊ ſic iͤ cõmutabili bono.⁊ tũc ẽ illo frui ⁊ ſicẽ ĩ peto moꝛtali. omia peccata que veniũt ex his q̃tuoꝛ ꝑturbationibus ne vel nõ ſpreto incõmutabili bono:⁊ H̊ mõ ẽ in pctĩo veni ad amoꝛẽ male accendẽteʒ ſᷣm ꝓpinquiꝰ ⁊ remotiꝰ re⸗ in ali.⁊ H mõ amare aliqd pt ſeipᷣm ſiat cũ eo ꝗqð ẽ ama: ducũt᷑.¶ Ad qrtũ pᷣo dðᷣm. ꝙ lʒ actꝰ ↄgnitiue ⁊ actus re deũ Apt ſe. reliqͥ ᷣo mõ ſtare ñ p̃t.¶ Ad terciũ vo di ne motine ſint diſpàti: tñ oẽs ĩ volũtate taq́; in cãẽ pria ra ccdũ ẽ. amoꝛ ꝗꝓprij boni ſᷣm ꝙ ẽ tercia drñtia cõs pcti . dicãt᷑.Fᷣm ꝙ circa illos actꝰ pctm ↄſiſtit.⁊ iõ amoꝛ ma i cput ome pctm ẽ vel ex amoꝛe ꝓprij boni vel exterioris (n-le accẽdẽs ꝗẽ ĩ volũtate cã ẽ infidelitatis deſꝑatõnis ⁊ ſe⸗ vel inferioꝛis.aꝑpropriat᷑ bono apparẽti interioꝛi quẽ⸗ daʒ ſ.⸗ alioꝝ pctoꝝ.Qec ðʒ ſic eẽ ĩ pctis quẽadmoduzʒ ĩ vᷣtutti⸗ VYV. . 5 , ſt Ale F.⸗ n — Pj/ ¶ Lueſtio bus.vᷣtutes.n.ſimul ĩfundũt᷑.lʒ natalit vna vᷣtꝰ pꝛioꝛ di cat᷑ alta.vnaqq; põt eẽ pꝛicipiũ ſui actꝰſufficiẽs.ſi tñ cõ ſiderẽt᷑ ſᷣm ꝙ referũtur ad caritatẽ inꝗᷓtũ ẽ pꝛimũ pꝛici⸗ piũ actꝰ meritoꝛij ᷣm hũc modũ ſic oẽ meritũ ẽ ex amor bñ Wien oẽ demẽeitũ erit ex amor̃ male accẽdẽte. embruz tercium Ercio querit vtrũ amoꝛ ſui ſit cã oĩis pecaaa ti. ⁊ ṽ ꝙ ſic.ſuꝑ illð.j.ioh.ij.oẽ qð ẽ in mũ do ⁊c.glo.oẽs delectatiões mũdi nihil hñt niſi hec tria ꝗbus oia vicioꝛũ genera cõpre hẽdunt᷑.ſʒ oẽs delectatiões mũdi ad amorẽ male accen⸗ dentẽ reducũtur.oĩa etia peccata tam venialia q; morta lia ad genera viciorũ ꝑtinẽt.ᷓ oĩa peccata ſiue venialia ſiue mortalia ſũt ex amoꝛe male accẽdẽte. ¶ Iẽ ſuꝑ illð vij.ad Ro.venũdatꝰ ſũ ſub peccato.glo. ꝗcqd peccato⸗ rũ ẽ 1 dictis ĩ factis ĩ cogitatiõibo.ñ orit᷑ niſi ex mala cõ⸗ cupia.ſʒ ĩ mala cõcupĩa cũ reduci ᷑ĩ actũ ꝑ ſe ⁊ prio eſt amoꝛ male accẽdẽs.ꝗ oẽ peccatũ ẽ ex amoꝛe male accen⸗ dẽte.⁊ oẽ peccatũ tã veniale q; moꝛtale ẽ ĩ iſtis. ergo 26. Steẽe aug.ĩ li.ð ſpũ.⁊ lit.ullũ peccatũ niſi cõcupi· cõ mittqt. ̊ nec veniale nec moꝛtale.ſʒ qð cõcupiſcẽdo com mittit᷑ ẽ exr amoꝛe male accẽdẽte. nullũ peccatũ ta veni⸗ 6 moꝛtale cõmittit᷑ niſi ex amore male accendente. ¶ Cõtra.peccatũ qð ẽ ex amoꝛe male accẽdẽte eſt ĩ ptãte nrᷣa.ſʒ cõcupia q̃ ẽ ĩ prio motu nõẽ ĩ ptãte nẽa ꝗn ſuꝛgat. & ipᷣa nõ ẽ ex amoꝛe male accẽdẽte.⁊ ẽ ꝑeccatũ.q̊ nõ omẽ peccatũ ẽ ex amore male accẽdẽte. (Ao qð dicẽdũ eſt. ꝙ oẽ peccatũ ẽ ex amoꝛe male accẽdẽte tanq ex ꝓpinq̃ cã vel remotaſcõcupia ãt q ẽ in prio motu ẽ ex amore male accẽdẽte primoꝛũ parẽtuz tãꝙᷓ ex pria cã.⁊ qꝛ eſt ĩ ptãte noſtꝛa vt iſte motꝰ determiate vel ille nõ ſurgat.iõ ẽ ad⸗ hue ĩ amoꝛe male accẽdẽte quodãmõ.ſᷣm ꝙ extẽdit᷑ ñ t̃ ad partẽ rõnalẽ ſʒ ad ſenſibilẽ q̃ ſubeſſe dʒ.¶ Pretea.in ſid ws peo- pꝓtate nra ẽ cõpeſcẽ vel ꝑmittẽ vt ꝓgꝛediat.⁊ ita qtũ ad πM4t B ꝑmittit᷑ ꝓgredi.ẽ ex amoꝛe male accẽdẽte. Anſup queritur pꝛo/ .S. j. £ — pter com ꝑationẽ amoꝛis ad tiorẽ. ꝓpter ꝗd amoꝛ nõ ex⸗ cuſat a peccato vel a pena peccati ſic ⁊ tioꝛ.⁊ vr ꝙ ſic.ſic eĩ ifirmitas ẽ ex ꝑte tioris.ſic ĩfirmitas ẽ ex ꝑte amoꝛis. ſic ifirmitas ex ꝑte tioris excuſat a culpa vł a pena.ita erit ex ꝑte amoꝛis. Itẽ tioꝛ ex amore ꝓcedit.ſi ꝗ̊ timoꝛ excuſat a peccato vel a pena peccati:amoꝛ ꝑ cõſequẽs ꝗ ẽ cã eiꝰ a peccato excuſabit. tra⸗ pricipiũ tior is eſt extra.⁊ logmur h̊ ð tiore ꝗ põt cadẽ ĩ virũ ↄſtãtẽ.ſʒ quas toplꝰ ẽ extra volũtatẽ.tãtoplꝰ hʒ de excuſatiõe peccati. ſ amoꝛis pricipiũ magis ẽ ĩ volũtate peccati.ꝗ qᷓ̃toplꝰ ẽ ð tiore tatopiꝰ ẽ de excuſatiõe peccati.ſʒ amoꝛis prici⸗ piũ magis ẽ ĩ volũtate ⁊ qᷓtoplꝰ ẽ in volũtate qð ẽ malũ tãtoplꝰ accuſat.qᷓ ᷓtoplꝰ ẽ ð amore tãtoplꝰ accuſat᷑.⁊ qᷓ; topiꝰ accuſat᷑ tãtominꝰ excuſat᷑. q;toplus hʒ de amore ℳ 1. tãtominꝰ hʒ excuſatiõis.q̊ amoꝛ ſimplicit᷑ nõ ẽ cã excuſa SEPe niõis.¶ Ao qð dicẽqũ ẽ.ꝙ nõ ẽ ſile ð tiore ⁊ amoꝛe.ti⸗ Rexa aor, mor ei iductionẽ bʒ ð alieno pricipio. amor vᷣo pꝛĩcipa⸗ liter ẽ ex ipᷣa volũtate.⁊ iõ lʒ tior excuſet ĩ rõne tioris.ñ tñ ita amor i rõne amoꝛis.ſ̊ ifirmitas quedam carnis que põt cõcomitari põt aliquãtulũ excuſare.nõ at a to⸗ to ſic tioꝛ ꝑ ̊ pʒ q̃liter rñdẽdũ ẽ ad prio obiectũ. In ti moꝛe eĩ nõ totũ oꝑat᷑ volũtas.ĩ amoꝛe vo totũ oꝑat᷑.illa eĩ dicũt᷑ volũtaria. dicit eĩ phᷣs.ſiqs ea que delectabilia ſũt dixerit violẽta eẽ(cogũt enĩ exteriꝰentia )eẽnt ſic oĩa violẽta.hoꝛũ eĩ gra oẽs oꝑãt᷑.ridiculũ ãt ẽ se ea qᷓ exteriꝰ ſũt. ꝙqᷓ nõ ſeipᷣm reddẽtẽ habilłẽ vt capiat᷑ a talibꝰ ⁊ bonoꝛũ quidã ſeipᷣm.turpiũ ãt delectabilia.ex qͥ appa⸗ ret ꝙ aliter ẽ amor pricipiũ ⁊ alit᷑ timoꝛ.⁊ iõ nõ ſic ſe hʒ ad excuſationẽ amoꝛ quẽadmodũ timoꝛ Ad ſcom dicẽ⸗ dũ ẽ.ꝙ licet timoꝛ ex aliqͥ amoꝛe ꝓcedat.nõ tñ dicimus ſic excuſare amorẽ quẽadmodũ timoꝛẽ.timoꝛ eni ẽ ꝓpin qua cꝗ quodãmõ cõpellẽs volũtatẽ.amor voo cũ ẽ ꝓpinq̃ cã cõſonat volũtati.⁊ iõ peccatũ qð ẽ ĩ volũtate ꝑ amo⸗ Yban⸗ clxxvj. rem non minuitur ſed magis augetur. embrum quartum . Varto querit᷑.vtrũ amoꝛ ſui ſupra deuʒ ſit ₰△—— ydolatria.Et vr ꝙ ſic.iij ad philipp.quorũ ) deꝰ vẽter ẽ.glo. h̊ ab hoĩe colit᷑ qʒ p ceteris diligit᷑.vñ qꝛ deꝰ oĩbus rebo melioꝛ ẽ.plꝰ oĩ s8D diligẽdus ẽ.illi ãt deũ faciũt vẽtrẽ ꝗ ita laboꝛant de edẽdis quaſi ĩ eſca ſit ſalꝰ.ĩ oĩ ꝗ̊ genẽ qð p deo diligit᷑ ab eo colit᷑ ⁊ ita ꝓ ðo habet᷑.ſʒ hre creaturã ꝓ deo ẽ ydola * . C₰ * . . — 7. C . . tria.qᷓ dilectio ſiue amoꝛ creature ſupᷣ deũ ẽ ydolatria. vc m aten Itẽ ſuꝑ illð.j.coꝛin.vj.oĩa mihi licẽt.glo.amoꝛ cuiuſ⸗ libet rei domĩat᷑ ſibi.⁊ tũc mẽs ſeruire rebo cõuincit᷑ q̃ rũ amore ſuperat᷑.ſʒ ſeruitꝰ creature exhibita ⁊ do de⸗ bitaẽ ydolatria.qꝗ̊ amor buiꝰmõi ĩdebitus ẽ ydolatria. ſʒ nõ oẽ peccatũ mortale ẽ ydolatria.ſʒ vna ſpẽs pecca⸗ ti moꝛtał.reſtat q̊ ꝙ amoꝛ rei illicitꝰ ſupꝛa deũ nõ ẽ ydo latria.qð etiã ex comꝑatiõe ſui oppoſiti pʒ.nõ eĩ dicimꝰ quẽcũq; amoꝛẽ debitũ eẽ latriã.a ſiłi ꝗ̊ nec qcunq; amor idebitꝰ erit ydolatria. qð dicẽdũ ẽ.ꝙ ñ oĩs amor illicitꝰ rei tꝑalis ſupꝛa deũ ẽ ydolatria.ydolatria eĩ tũc dẽ eẽ.quãdo aliꝗd numis credit᷑ ĩeſſe creatuꝛe.⁊ ei ſerui tus exhibet᷑ qᷓ ꝓpꝛie debet᷑ creatoꝛiſvñ diligẽ aliꝗd ſupꝛa deũ dẽ duplicit.vel cũ diligit᷑ cõtra volũtatẽ ði ⁊ contra eiꝰ pᷣceptu.⁊ Hͥ mõ nõ ar ydolatꝛia.Alio vᷣo mõ dẽ aligd diligi ſuꝑꝛa deũ.quãdo honoꝛ ꝗ exhibẽdꝰ ẽ do ĩ adorati one ⁊ huiꝰmõi exhibet᷑ creature.⁊ H̊ mõ nõ cũ oĩ amore idebito creature ẽ ydolatria.ꝑ h̊ pʒ ꝙ alit᷑ eſt ꝑdalatria reſpectu amoꝛis ꝗ ẽ caritas.⁊ aliter de ydolatria reſpe ctu amoris illiciti.amor enĩ caritatis ſᷣm ꝙ ĩ deũ refert᷑ ad latriã ꝑtinet.ſʒ nõ dicit totã rationeʒ latrie. debemꝰ enĩ deo nõ tm̃ amoꝛẽ ſuꝑ oĩa.ſʒ etiã fidẽ ⁊ maieſtatis re uerentiã ⁊ ſacrificioꝛũ exhibitionẽ.amoꝛ autẽ indebitꝰ creature poteſt exhiberi ſine iſtis. — Mlembꝛũ quintũ Vinto querit᷑.vtrũ amoꝛ ſui ꝗẽ prĩcipium peccati poſſit ſtare cũ caꝛitate.qð vr ꝑ h̊ qð dẽ. j.ad thi.j.ſuꝑ illð caritas ẽ finis pᷣcepti glo:minuit᷑ cupiditas caritate creſcete.ſʒ ſi Nminnit cupiditas cupiditas ẽ. ſi caritas creſcit caꝛitas ſr Xn 9 ℳ4 z.ſimul ̊ fũt caritas ⁊ cupiditas.⸗ IYtẽ dic Crip.ſuꝑil lud.dqiliges dominũ deũ Eans delectetis ĩ ſpecie mi. 3 nõ ĩ honoribo.nõ ĩ auro.ſʒ pᷣJ his oĩbus deũ ames.ſi au tem ĩ aliqͥ horũ occupatꝰ fuerit amoꝛ coꝛdis: iã nõ ex to to coꝛde deũ amas.ꝓ quãta eĩ ꝑte cor tuũ fuerit ad aliã rẽ.ꝓ tata ꝑte minꝰ ẽ ad deũ.ſʒ ſi ꝓ aliquãta ꝑte ẽ ad de⸗ um diligit᷑ deꝰ.ſi ᷣo ꝓ aliquãta ꝑte coꝛ ẽ ad aliã rẽ diligi tur alia res.⁊ ita ſimłerit amoꝛ illicitꝰ creatuꝛe cũ amo re dei ꝗẽ caritas. ¶ Cõtra.oppoſita nõ pñt ſimul in eſſe eidẽ.ſʒ amoꝛ male accẽdẽs ⁊ caritas ſũt oꝓoſita.ſic ptʒ ſuꝑ illð Job.xx vij.aut poterit ĩ oipotẽte delectari.Gre go. ꝗ terꝛenarũ rerũ amoꝛe vincit᷑ ĩ deo nullatenus dele⸗ ctat᷑.ſed delectari ĩ deo ẽ ꝑ caritatẽ.ꝗ̊ amoꝛ terꝛenarũ re rũ quo vincit᷑ hõ nõ põt ſimł eſſe cũ caritate.i¶ Itẽ beꝛũ. ſuꝑ cañ:amat ꝓfecto caſte ꝗ ſpiritũ quẽ amat querit.ñ aliꝗd aliud.ergo amoꝛ illicitus creature non eſt ſimł cũ caritate. Itẽ ſu ꝑ illð.Nũquid adheret tibi ſedes inig tatis.glo.ſedes iniquitatis eſt poſſeſſio mũdi cum amo⸗ re q̃ deo non heret qui ſuis precipit hic fugere. nõ ergo ſimul eſt amor mundi cũ amore dei.¶ Aq qð dicendũ eſt.ꝙ ẽ amoꝛ venialis creature ⁊ ille ſimlł ſtare cũ carita⸗ te.Eſt ⁊ amoꝛ mortalis cũ diligitur aliquid contꝛa deũ. ille amor non poteſt ſimul eſſe cuʒ caritate.¶ Et ꝑ bec poſſunt ſolui que obijciunt᷑.cũ enim dicit᷑ ꝙ, minuit᷑ cupi ditas caritate creſcente.hoc intelligit᷑ de cupiditate ꝓ⸗ uteæſt diſpõ venialis peccati.que magis ⁊ magis minui tur per incenſionẽ caritatis.¶¶ Illð autẽ qð dicit Cri. ſic intelligẽdum eſt de motu amoꝛis non de ipo babitu ⁊ H ſ·t —„ Cõtra.amoꝛ huiꝰmõi ĩdebitꝰ ẽ ĩ peccatis moꝛtalibꝰ. æ) e le 5 ꝗ cũ ẽ malꝰ ↄriat᷑ amoꝛi bono.ĩ ilł eĩ ñẽ dicẽ ꝑtẽ ⁊ ꝑteʒ. nõ negat᷑ ꝗn ꝑ cõcomitãtiã.q¶¶ Scoõm autẽ obiectuʒ ad B vno etiã mõ amar̃ deũ ex toto coꝛð amar deu ñ ex toto tẽdit.vt amoꝛ peccati poſſit eſſe ſine odio nature.dico ãt 1. coꝛð.ſũt oꝓpoſita.Alio vᷣo mõ pñt eẽ nõ oppoſita.amare de natura q̃ ꝑ peccatũ nõ diminuit᷑.¶ Ad idẽ tẽdit quod eĩ ex toto coꝛð põt dici cũ nihil icõpoſſibile amat᷑. ⁊ hoc tercio obiectũ ẽ.¶ Oð autẽ obijcit᷑ ex alia ꝑte. dicẽdũ ẽ. mõ põt deꝰ amari ex toto coꝛde.⁊ tñ creat᷑a ſub do põt ĩ⸗ ꝙ loquit᷑ ibi ð odio imagĩs ſiue ſimilitudis diuĩe ⁊ ꝑ cõ debite amari.̊ eĩ nõ ẽ amare ↄtꝛariũ.Alio ᷣo mõ ama⸗ ſequẽs cõſequit᷑ ex amoꝛe illicito.Cũ auteʒ qr᷑.xij.ioh.ꝗ re ex toto coꝛde ẽ amar̃ ꝑfecte ſic poſſibile ẽ ĩ via. ⁊ ama amat animã ſuã ⁊c̃.amoꝛ aĩe accipit᷑ ibi ꝓamoꝛe caꝛna re creaturã ĩdebite cõta di pᷣceptũ ẽ amare in ꝑte.⁊ ßm lis deſiderij ⁊ aĩalis ꝗ ĩ ꝑditionẽ ⁊ odiũ tẽdit refoꝛmati genin hũc modũ nõ poſſũt ſił ſtar.vt ꝓ quãta ꝑte coꝛ fuẽit ad onis dinie. ¶ Ad illð vo qð obijcit᷑. ꝙ odiũ debitũ ſit a⸗ i aliã rẽ. ꝓ tãta ꝑte minꝰ ſit ad deu.reliqͥ vo mõ poterant moꝛ.ĩtelligit᷑ de odio peccati ⁊ ſequele eiꝰ qð ĩterpᷣtatie dii ſił ſtar/Oe ãt ita amor illicitꝰ duplicit accipiat. põt ha ẽ amor imagis diuiĩe vel ipſiꝰ boni naturał.⁊ ad ea que cti beri ꝑ illð Job.xxvij.ibi.n.accipit᷑ amoꝛ creat᷑e gfgnat ſequunt᷑ ſimilit dicẽdũ ẽ.i¶ Ad illð vo qð obijcit᷑ aug ſen ĩ nobis.⁊ ẽ pctm̃ moꝛtale.⁊ iõ faciẽda ẽ vis ĩ ̊ ꝙ diẽ fre odiũ cõditiõis vite pᷣſentis ẽ amor regni. intelligẽoũ ẽ. an narũ rerũ amox viĩcit.Cũ ãt qr̃.xxij.Job.ſuꝑ illð. qͥtiẽs ꝙ duplex ẽ cõditio vite pᷣſentis.vna que auertit a deo vł ſa lucerna ⁊c̃.cũ filiꝰꝗ nimie amat᷑ ſubtrabit᷑.lucerna ĩpij dat occaſionẽ auertẽdi ſe ab ipſo.⁊ h̊ͥ mõ odiũ iſtiꝰ cõdi jal q̃ videbat᷑ extiguitᷣnimie amari põt accipi ibi ꝓ amore tionis ẽ amor regni ꝑ cõſequẽs.alio ᷣo mõ cõditio vite wvo veniali imoderato.Et ſilꝛ cũ dr ð illo ꝗ edificat fenũ li⸗ pᷣſentis r.vel ipᷣa cõditio nature.vel ipſiꝰpenalitatis ꝓ a gnũ ⁊ ſti.j.cor.iijvbi dr̃ ꝙ dilectio veial põt ſtare cum mouẽtis ad bonũ.⁊ Gq̊ mõ odiũ cõditiõis ĩ pᷣſenti non drẽ tc̃ fun damento amoꝛ regni.Et ꝑ ſimile dic̃ hiero.ad furiã.honora pꝛẽʒ c tuũ ſi te a vᷣoo patre nõ ſeꝑat.ſi autẽ te ſeꝑare ĩtẽdit odio ie 12 õ habẽdus ẽ.⁊ iõ dʒ.xiiij.luc. Sigꝗs venit ad me ⁊ nõ odit le Exto querit᷑.vtrũ amoꝛ ĩdebitꝰ ſit ooiũ ſui. patrẽ ſuũ ⁊ matrẽ.⁊c. Et ſimilit dicit Criſ.nõ ſimplici . Et vẽ ꝙ nõ.amoꝛ eĩ ⁊ odiũ ſũt affectiões op† ter iubet odio hr̃e.ſʒ qð ĩ itinẽ ðᷣi nobᷣ obſiſtit h̊ odio hba 4 poſite.amoꝛ eĩ ẽ copula amatis cuʒ amato. be. Ad illð vo qð querit᷑.vtrũ aliꝗs ſeipᷣm odio haber 4 odiũñ vᷣo ẽ diſiũctio ab eo qð vr̃ ĩcõueniens. poſſit.Rñdendũ ẽ ꝓ diſtictionẽ ſupꝛadictã. ꝙ ſi ĩtelliga TaH cũ ꝙ nõ ſit idẽ cõueniẽs ⁊ nõ cõueniẽs.nõ erit amoꝛ ide⸗ tur de odio nature qð nõ põt minui ꝑ peccatũ q̃ ſubſter ſr i⸗ bitꝰ idẽ ꝙ odiũ. ¶ Pretea.cõtigit vnũ eẽ ſine alto. põt nitur oĩ amoꝛi.m h̊ nõ pot odio haberi. Si vo ĩtelliag 4 eĩ aliqs idebite amar̃ aliqð bonũ mutabile ⁊ nõ hẽe odi io tur de aniore eiꝰ qð decliat ĩ viciũ vel eiꝰ qð ĩclinat ad S ſe*. 8 uz ſui.̊ nõ ẽ idẽ amoꝛ idebitꝰ qð odiũ ſui.q¶ Pꝛetea.ſic tiã ꝑ ſe.Fm h̊ põt odio haberi ꝑ ↄſequẽs.dilectio.n.qꝛa dicit apłs ad eph.v.i emo vnq carnẽ ſuã odio habuit e tuita tollit amorẽ vicioſuʒ ſibi oppoſitũ ecõuerſo. 7006 multofoꝛtiꝰ ſeipᷣm.ꝗ̊ nullꝰ ſeipᷣm odio hʒ. nõ ixẽ erit a⸗ dicit aug.ꝗcũq; ſeipᷣm nõ deũ amat.nõ ſe amat.quicũq; moꝛ ĩdebitꝰ alicꝰ agarẽtis boni qð odiũ ſui.¶ Contra autẽ deũ amat nõ ſelipſe ſe amat.qꝛ quicũq; nõ põt ð ſe ĩ pᷣg.q diligit iniꝗtatẽ odit aiam ſuã.ᷓ amoꝛ peccati ẽ viuẽ.morit᷑ amãdo ſe.cũ vo diligit᷑ de qͥ viuit᷑. nõ ſe dili odiũ ſi nierponi an⸗ ibi awe diligẽ kiatate⸗ille diligit gẽdo magis diligit. . G migtateʒz ꝗ ex deſiderio ⁊ affectu peccat.ꝗ ſi ſꝑ viueret. b 1. 4 ſemꝑ pereaf vellet.¶ YIẽ ſuꝑ illð.xij.iohiq amat animã embru leptunum . ſuam.augu.amoꝛ aie ẽ ꝑditio eiꝰ.ſʒ ꝑditio illiꝰ ẽ odiũ il FNr . Eptio querit᷑ pẽa hꝰ peccati.dẽ eĩ.xx.iob. el liꝰ.ꝗᷓ amor aie illiꝰ ẽ odiũ.ſʒ q̊ ẽ amoꝛ ĩdebitꝰ.ꝗᷓ amor ĩ⸗ Iſuꝑ illo. Relictꝰ? ĩ tabernaculo. greg. Reli⸗ Kiec⸗ debitꝰ ẽ odiũ.¶ Itẽ ꝓbari põt ꝑ oppoſitũ.odiũ debituʒ ẽ ctus qua h carnẽ amauit nec reliquere vo⸗ eſe amoꝛ ᷣm ꝙ dicit aug:ſi bn odis tuc amaſti.&̊ ꝑ oꝓpoſitũ luit.tũc ꝓpt toꝛmẽta relinquẽ volet ſʒ ñ po⸗ . amor ĩdebitꝰ ẽ odiũ.Silꝛ dic hiero.odiũ ĩ ſuos ẽ pieteas terit. ergo Koꝛ carnis ꝗ ẽ peccatũ nõ poterit r elinꝗ ĩ fu⸗ ĩ deũ.ſʒ pietas ĩ deũ ẽ amoꝛ debitꝰ.gꝗ odiũ ĩ ſuos ẽ amor turo.ſʒ erit ei pẽa ĩ ̊ ꝙ relinquẽ nõ poterit.¶ Contra ſi debitꝰ.ꝗ ꝑ oppoſitũ amoꝛ ĩdebitꝰ ẽ odiũ. H gra que⸗ amoꝛ carnał ᷣm actũ remanete6̊ eĩ vr er illa auctorita- rit᷑.vtrũ aliꝗs poſſit ſe odir̃ ¶ nõ amatr᷑.qð vr.xilij. luce. telamoꝛ autẽ nõẽ ſine delectatiõe. ꝑmanebit ge aliq de⸗ eoſg dẽ. Si ꝗs nõ odit aĩaʒ ſuã nõ bot. c. ſic ſeg xpᷣm ẽ odi lectatio ĩ peccatoꝛe dãnato.non ẽ penitꝰ affliget᷑. S re ſe. põt aligs ſeipᷣm odix.¶l. Silr aug. ð va inocẽtia. qð dicẽdũ.qꝙ loꝗt᷑ ibi ð io amoĩ carnis ꝗ hᷣ fuit actu.ſʒ S gcũq; ſeipᷣm nõ deũ amat nõ ſe amat.ſʒ gꝗcũq; nõ põt de ibi remanet hitu.hũc ãt habitũ noluit relinquẽ ĩ pᷣſenti. lſe viuẽ moꝛit᷑ amãdo ſe.̊ põt aligs nõ amaẽ ſe.⁊ ꝑ ↄns ⁊ iõ ĩ futo cedit ei ad penã.Si vo ĩtelligere᷑ ð amorf, a⸗ 4 odir̃. Cõtra.nata.rõ.⁊ Ga.dictãt ſui dilectionẽ · ipſa ctuali.tũc dicẽdũ c᷑.q ſic viuit ĩ dãnato amor ille vt pec:· manet etiã libido.ſʒ nõ ſũt plura mouẽtia.ꝗᷓ nullus põt ſe odio care vellet ſi nõ adeſſet pena.ſʒ tñ ꝓpt᷑ cõtinuitatẽ pene hĩe. ¶ Ad qð dicẽdũ.ꝙ amoꝛ ſui dĩ tripłꝛ.vł ꝓut ſonat ⁊ acerbitatẽ odio habet amoreʒ carnis relinquere vel ſ. inenira. di ur dat᷑ itelligi amoꝛ imagis diue ſiue ſant⸗ let cum tamen non poſſet. . itudĩs.vł ꝓut dr amoꝛ corꝛuptiõis vitioſe.his eĩ tribo 2 ſt 4 ſſi modis accipit᷑ ĩ ſcripta.amoꝛ eĩ nate ẽ q̃ dicit aug. ꝙ nõ / neitio. Cc lxr vy * de diui 1 opoꝛtuit pᷣcipi ꝙ ho ſeipᷣm diligẽt.hᷣ eĩ a nata ĩeſt.⁊ dic one peccati.que ẽ.aliud ẽ ex ↄcupiſcentia carnis alið ex ſen ern gbre⸗ ẽ qdð aiale ẽ qᷓ; qd ſpũale ẽ e qð znteinne concupiſcentia oculoꝛum ⁊c̃. „ 6 iligit hõ ſeipᷣm.caro ꝗqppe ẽ ⁊ nihil valet ſaꝑe pᷣt ſe. El & 418 ſi N ãt aliꝰ amoꝛ q̊ͥ hõ diceinagine di ĩ ſe.⁊ H̊ mõ accipit᷑ peditu E de dim 1 ſ T lib.ð vᷣa relig.cũ qr.ĩ eo nihil pᷣt hominẽ diligat.i.crea one peccati q̃ ẽ.peccatũ alið ẽ ex amore d turã di ad eiꝰ imaginẽ factã.⁊ alubi.ꝗ diligit ꝓximũ tã male accẽdẽte.alið ex timore male hu⸗ ſon ſi qᷓ ſeipjm nõ illi iuidet vt ſit qʒ ip̃e ẽ.apð eĩ ſeipᷣm hbʒ quẽ miliãte.Cõſequẽter dicẽdũ ẽ ð illa diui ĩ diligit tãq; ſeipm.Terciꝰ ðᷣo amor ẽ coꝛuptõis vicioſe. ſiõe peccati que ẽ peccatũ alið ẽ erx cõcu din ⁊ m hũc mdũ qx.xij.ioh. Qui amat aĩam ſuã ꝑdet eã: piſcẽtia carnis. alið ex cõcupia oculorũ. aliud ex ſupbia d, .. ſicut multiplex ẽ amoꝛ.ita multiplex ẽ odiũ qð amori vite.quã tãgit ioh.ĩ cañ.ſua.omẽ qð ẽ ĩ mũdo.ant ẽ ccuu is met ꝛ e oꝑponit᷑.Cũ g prio querit᷑.vtrũ amoꝛ ĩdebitꝰ ſit odiũ-rñ piſcẽtia carnis.aut cõcupia oculorũ.aut ſuꝑbia vite. et· ⸗ . J ſ veꝛ/ dDẽdũ ẽ.ꝙ hec pᷣdicatio nõ ẽ ꝑ eſſentiã ſʒ ꝑ cõcomitãtiã·⁊ hec diuiſio data ẽ ſᷣm diuerſa er ꝗbus cõtrahit᷑ concupi /æbicun grupiſa n itelligit᷑ ð amoꝛe peccati ad quẽ ꝑ reputationẽ ſequit᷑ o⸗ ſcẽtia peccati.ex carnali eĩ delectabili quedã contrabit᷑ diũ imagis diuĩe.cũ ꝑ peccatũ deformet᷑ vł maculet᷑. o⸗ cõcupia.⁊ ita de alijs. Prio autẽ querẽdũ ẽ ꝗd ſit cõcu diũ et ẽ ꝑ ↄnñs boni naturał qð corꝛũpit᷑⁊ diminuit᷑. ſed piſcẽtia ſᷣm ꝙ cõe ẽ ĩ his tribo.lʒ enĩ vnũ illoꝛu dicat᷑ ſu⸗ ſe/ nõ ꝗpt h̊ illiꝰ bõi naturałqð ꝑ peccatũ corꝛũpi nõ põt. Prio ꝗ̊ obiectũ ad h̊ tẽdit.vt H̊ nõ ſit illð ꝑ eſſentiã.ſʒ ꝑbia vite.nihilominꝰ tamẽ ĩ illo intelligit᷑ quedã ſpalis concupia. ⁊ ita oĩa illa tria ſub concupia generalit des emer Gann 4 Mueſtio cõtinẽt᷑. Scõo querẽdũ ẽ de ipſa diuiſione trimembri. Tercio de vtraq; parte diuiſionis ſigillatim. Mlebꝛuz pꝛimũu C Idet᷑ ãt ꝙ cõcupia ſiue cupiditas ſit illð ge⸗ D nerale ꝑ h̊ qð dicit aug·ĩ lib. ð vᷣa relig ſer⸗ uiũt cupiditati triplici vł voluptatis.vel ex⸗ llẽtie.xł ſpectaculi. ̊ cupiditas cõe ẽ ad cu pigditatẽ excellẽtie.ſʒ H nibil alið ẽ qᷓ ſuꝑbia vite ſic ibi⸗ dẽ ifra pʒ.̊ cupiditas ſiue ↄcupia ẽ illð generale. 4l Hoc etiã arguit᷑ ex h̊ ꝙ dr ĩ glo.ſuꝑ illud math.xxvj. orauit tercio.glo.ẽ cõcupĩa carnis.oculorũ.⁊ ãbitio ſeculi.ſed ambitio ſeculi nõ alið ẽ qᷓ; cõcupia ſeculaꝛis.̊ cũ cõcupi ſceẽtia excellẽtie ſecularis ẽ ſuꝑbia vite.cõcupiĩa erit gene rale ĩ hac diuiſiõe.¶ Itẽ aug.ð doct.xpᷣiana.cupiditatẽ Ye fcτ⅓.*⁶½ E cõis.qð eĩ cõuenit diffinitiõi.⁊ diſfinito.( Cõtra.ſi cut peccat hõ ex cõcupiĩa.ita peccat ex cõtẽptu.⁊ differt actꝰ ille ab illo.cõcupĩa enĩ ad cõcupiſcibilẽ ꝑtinet. con temptꝰ ãt ad iraſcibilẽ.peccatũ ãt vtroq; mõ fit· nõ ̊ oẽ peccatũ ſᷣm hĩ his tribodifferẽtijs cõtinct᷑.ſʒ cõtinet᷑ oẽ peccatũ.nõ ꝗ̊ᷓ cõcupiſcẽtia ſiue cupiditas ẽ illð generale. xApeta Pretea ᷣm vnã quãq; vim motiuã cõtigit eẽ peccatũ. l va cupiditas ãt ſiue cocupia determiat᷑ m vnã illarũ. nõ .le Go peccatũ cõtinet᷑ ſub cõcupia. oẽ peccatũ cõtinet᷑ in bis tribo.ꝗᷓ cõcupĩa ſiue cupiditas nõ ẽ illð cõe ĩ qͥ mem bra diuiſiois cõueniunt.i¶ Pretea.ſic dicit aug.i.xiiij. ciui.di.cũ cõſentimꝰ appetẽdo ea q̃ volumꝰ cupiditas dr.cũ at cõſentimꝰ fruẽdo his q̃ volumus leticia vocat᷑. Itẽ cũ diſſentimꝰ ab eo qdð accidẽ nolumꝰ metꝰ dr̃.cũ qt diſſentimꝰ ab eo qð nolẽtibo accidit triſtitia ẽ.ex oꝓpoſi⸗/ to ᷓ cupiditatis.ſũt alia tria mala qꝗ tñ ſũt peccata.cũ g oẽ peccatũ cõtineat᷑ ĩ illa diuiſiõe.nõ erit concupĩa ſiue cupiditas illð generale. Ao qð dicẽdũ.q; cõcupiĩa ſi⸗ pter deũ.ſʒ hẽ cõe his tribo differẽtijs.g ſhherd £ 5 ue cupiditas multis modis accipit᷑ vno mõ ꝓ cõcupia ſ Capſum origiali ꝗᷓ d culpa ? pena oꝛigialis. ⁊ m huc moduʒ ſs at cprſm nõ accipit᷑ h. Alio etiã mõ dr̃ cupiditas determiata ad quodda genꝰ peccati qð ẽ cica diuitias ⁊ pecumiã. ñ ſic etiã accipit᷑ ↄne ad hec tria. Tercio mõ accipit᷑ cupidi⸗ tas reſpectu alicꝰ appa retis bõi nõdũ habiti.ſic accipit᷑ li.ð ci.dei.nec etia ſic accipit᷑ cõe ad iſta tria. rto vo rrvolurio ſr- Mmõ cupiditas vel cõcupia dr̃ ꝑuerſa volũias alicꝰ boni 49 S. . mutabil.⁊ iſta ꝑuerſa volũtas aliqñ dꝛ amoꝛ. ſicut dicit ſren aug.ĩ li.ð ci.di.ſub q̃dã generali rõe amoꝛis.⁊ ſᷣm hũc modũ ĩuenit᷑ cõe ĩ his trib. Ad obiectũ ̊ rñdẽdũ.q; li cet cõtigat peccare ex cõtẽptu ſicut ex cupiditate vłamo re.tñ allicitiuũ ad peccatu ex ꝑte cupiditatis vł amoꝛis accipit᷑. vñ illð peccatũ qdð fit ex cõtẽptu fit ex cõcupia.⸗ lʒ diuerſe vires ſint iraſcibił ⁊ cõcupiſcibił.cõtẽptꝰ aũt aſpꝛopꝛiet᷑ iraſcibili.⁊ cõcupia cõcupiſcibili.nõ tñ hů eſt Em iten tionẽ cõcupie ð q̃ h lioqmur. hec eiĩ ẽ generał ĩ oĩ vi. vñ contẽnens aliqꝗd aſpetit pt qð aliðᷣ contẽnit.⁊ bʒ cmen iraſcibił ſuã cõcupiam eodẽ mõ rõnalisſ⁊ ꝑ h ſoluit᷑ qð rra hj ſcdo obiectũ ẽ.nõ eni h loquit᷑ ð cõcupia ſpali ſʒ ð gene⸗ N*vHw;rali. ill etiã peccatũ qð ẽ ſᷣm actũ rõnabil. vtpote ĩſide⸗ litas ĩ aliq cocupia radicat᷑ ſieut ĩfra oñdet᷑.¶ Ao tciũ dicẽdũ.ꝙ cupiditas ð q̃ loquit᷑ aug.ĩ lib.ð ci.ði.aliquo ʒvamnpta mõ ẽ coartata. iſta ãt ð qᷓ hic loqmur rñdet generalit vo lutati ꝑueꝛſe q̃ i oĩibus ilł reꝑit᷑ ſicut ie determĩat.cupi ditas eni ẽ quedã volũtas.⁊ leticia quedã volũtas.⁊ me tus ⁊ triſtitia ſimilit᷑ volũtates dicũt᷑.vñ ↄcupiſcẽtia ge neralit ĩ oĩbus ilł itelligit᷑.ſicut eĩ amoꝛ ab eodeʒ nõ re⸗ ctꝰ dicit᷑ cõe illis quatuoꝛ.ita ⁊ cõcupiſcentia erit gene⸗ rale in illis quatuoꝛ. embrũ ſecundum H — Ecũdo queritur ð diuiſiõe trimẽbri vtrum etet ſufficiẽs ſit.⁊ vẽ nõ. cũ eĩ libido ſit idẽ qð ErX. coõcupĩa.libide autẽ ſicut dicit aug:ĩ lib.dę ciui. dei diuiditur ſic.Eſt libido vlciſcẽdi qᷓ ſ voco motũ aĩ ad fruẽdũ ſe ⁊ ꝓxio.⁊ quolibʒ cõꝛꝑe nõ ꝓ clxxvij. ira dicit.eſt libido habẽdi pecuniã q auaritia dr̃.eſt libi do vincẽdi q̃ ꝑnicatia dicit᷑.ẽ libido gloriãdi q̃ iactantia dicit᷑.⁊ ẽ libido dominãdi.⁊ multe alie varie ſũt libidi⸗ nes. tot & erũt differẽtie cõcupiſcẽtie.nõ ergo ſufficiẽter diuidit᷑ cõcupia q ẽ in mũdo.ꝑ iſtas tres differẽtias que ſũt cõcupĩa carnis ⁊ oculorũ ⁊ ſuꝑbia vite.i Itẽ eſt pec⸗ catũ ifidelitatis ĩ quo ponit᷑ ioꝛdinatio rõnis.nec tñ vi⸗ det᷑ eẽ cõcupia carnis.cũ nõ aꝓpetat᷑ iferius bonũ.vł co cupĩa oculorũ cũ nõ appetat᷑ exteriꝰ.nec ſuꝑbia vite cuʒ hec poſſit ex ignorãtia cõtingẽ ⁊ magis videat᷑ diſcredẽ ex ſimplicitate ĩtellectꝰ ꝙᷓ; exarrogãtia.⸗:! Itẽ aligs ſcan⸗ daliʒat aliquẽ peccat.nõ tñ huiꝰmõi peccatũ determia⸗ te habet originẽ ex cõcupia carnis vel ex cõcupia oculo⸗ rũ vel ex ſuꝑbia vite.nõ ̊ oẽ qð ẽ ĩ möo .vr eẽ aliquod iſtoꝛũ.¶ Similit᷑ obijcit᷑ ibi ð peccato qð ẽ ex certa mali tia.tale eĩ peccatũ vꝛ habere differẽs motiuũ a qͥlibet p⸗ dictoꝛũ.⸗ Stẽ Aug.iĩ lib.cõfeſ.multas oſtẽdit differenti⸗ as peccatorũ.iter quas enumerat ignorã tiã q̃ nullũ iſto rũ vr eẽ.enumerat etiã timoꝛẽ ꝗ ĩſolita ⁊ repẽtina exorꝛe ſcit.enumerat etiã ignauia.enumerat triſticiã q̃ accidia dẽ. nullũ ãt hoꝛũ vr ꝑ ſe ĩ cõcupia An vel cõcupia o⸗ . culorũ.vel ſuꝑbia vite radicari.¶ Ao qð dicẽdũ.ꝙ li⸗ cet multe ſint differẽtie libidinũ.ſpãles tn oẽs reducunt᷑ /H hi tes ct=n: ollauus ad has tres differẽtias generales cõcu piſcẽtiaꝛũ.⁊ ſicut oſtẽdit aug.ĩ li.ð li.ar.circa finẽ pᷣmi li.vñ libido iraſcẽ di reducit᷑ ad aliquã pᷣdictarũ.põt eniʒ eſſe cauſa ire vel ablatio boni exterioris.⁊ tũc ẽ ex cõcupia oculoꝛũ.dł po⸗ teſt eſſe ꝓpter ipedimẽtũ domĩatiõis.⁊ ſic erit ex ſuper⸗ bia vite. ſic ð alijs.⁊ ꝓpter h̊ ᷣm diueꝛſa motiua ĩ gene re ad diuerſa reducet᷑.ſic etiã ð alijs ĩtelligẽdũ ẽ q̃ nõ hba —— bẽt ſibi cãm determinatã.. Ao ſcðm voo dicẽdũ ẽ.qð ob ijcitur ð peccato ifidelitatis.illð enĩ peccatũ lʒ determie tur ĩ rõnabili ꝓpter ſuũ actũ.magis determĩat᷑ ĩ ip̃a ira ſcibili vel ĩ ip̃a cõcupiſcibili ſᷣm cãm motiuã. ꝙ ei ñ cre diderũt filij iſrahel ſed idolatrabãt.aliquãdo fuit ex cõ⸗ cupĩa carnis.ſicut hbẽ in.xxv.il Qu.vbi dicit᷑.ꝙ fornicatꝰ ẽ ꝓpter cõcupiam cũ filiabo moab q̃ vocauerunt eos ad ſacrificia ſua.at illi comeder̃t ea ⁊ adoꝛauerũt deos eo⸗ rũ. Aliquãdo ðvᷣo vt placerẽt principibꝰ ſuis ſicut hr.iij. reg.rij. de hieroboã.⁊ oſee.vij malitia ſua letificauert regẽ.⁊ ĩ mẽdacijs ſuis pricipes.⁊ ita ᷣm diuerſa motiĩa ad diuerſa genera cõcupiſcẽtie reducit᷑ peccatũ iſidelita-⸗ tis.maxĩe vᷣo cõtingit ex ſuꝑbia itellectꝰ ſicut ẽ ĩ hereti⸗ cis. Ad terciũ dicẽdũ.ꝙ peccatũ ſcãdali ſubſternit ĩK di cto vel facto minꝰ recto.ill ãt cãʒ motiuam põt habere ex concupia carnis.ſicut de aliquo religioſo qui multũ de terꝛenis loquitur oſtẽdens affectũ ſuũ eſſe in illis.vel ex ſuperbia vite. vt ſi non humiliter ſe habet in geſtu ⁊ habitu. in alijs inditijs humilitatis.⁊ ita ſcandalum ad diuerſas radices concupiſcentie reducetur m illud in quo ſundatur.¶ Ad quartum vo dicendum.ꝙ pecca⸗ tum in ſpiritũſanctũ maxime reducit᷑ ad ſuperbiã vite ſi⸗ cut eſt de inuidẽtia fraterne ge vel impugnatiõe verita-⸗ tis agnite.poteſt tamẽ trabere originẽ ex alijs radicibꝰ concupiſcentie. Ad vltimũ vᷣo dicendum eſt. ꝙ pecca⸗ tum ignorantie ſiue ſtultitie ad genus delicti reducituꝛ. ꝙ autem non ſcit illud quod ſcienduʒ eſt.poteſt cauſaʒ habere ex ipſa cõcupiſcẽtia carnis qua hõ quietẽ caꝛnis appetit.⁊ ita ꝑ conſequẽs nõ vult laboꝛaꝛe.aut ſi vult la/ borare aliqũñ allicit᷑ ex delectabilibo vt appetat ſcire qð ſciendum non eſt.⁊ ita curioſitas deducit ad ignoranti⸗ am q;ᷓ peccatum eſt.aliquando vᷣo non vult ſe bumiliare vt credatur ſ ſcire.⁊ tunc ignorantia eſt ex ſuper bia vi/ te.⁊ ita ex diuerſis motiuis ducit originem. Similiter dicendum eſt ꝙ triſtitia er diuerſis cauſis poteſt ſumeꝛe originem ſᷣm carentiam diuerſorum appetibilium que triſtitiam inducunt.⁊ hoc patet per hoc.ꝙ ipſe triſtitiã itqꝗ diffinit: triſtitia rebus miſſis cantabeſcit quibus ſe oblectabat cupiditas.⁊ ſummitur ibi cõcupiſcentia lar ge. Similiter dicendum eſt de peccato timoris ſic enim diffinitur timor. timor inſolita 2 repentina exorreſcit . £ e, W r rr rre rebo que amat᷑ aduerſãtia dũ pᷣcauet ſecuritati.ignauia ãt eo ꝙ quietẽ appetit marĩe reoucitur ad cõcupiſcẽtiam carnis. Weinde queritur de §S. oppoſitiõe iſtarũ differẽtiaꝝ ĩter ſe(vẽ eĩ ꝙ aliqð pecca⸗ tũ vnũ? idẽ cõtineat᷑ ſub ↄcupiſcẽtia oculoꝛũ ⁊ ſub cõcu piſcẽtia carnis.cũ ei cõcupiſcẽtia oculoꝛũ large accipiat᷑ ꝓ ↄcupiſcẽtia que ẽ ĩ alijs ſẽſibo.ſic dicit aug.iĩ li.cõfeſſ. bis vᷣbis generalibꝰ.exꝑiẽtia ſẽſuũ ↄcupiicẽtia ſic dictũ ẽ oculoꝛũ vocat᷑.cõcupiſcẽtia carnis q ẽ ĩ delectatione oĩm ſẽſuũ dicet᷑ ocupiſcẽtia oculorũ.¶ Yeẽ curioſitas dr illð peccatũ qð ꝑtinet ad cõcupiſcẽtiã oculoꝛũ.dicit eni aug. ĩ lib. ð vera relig:qꝙ cõcupiſcẽtia oculorũ reddit hbo/ mies curioſos.ſʒ ̊ peccatũ vꝛ eẽ ſub ſuꝑbia vite.augeĩ li.cõfeſ.ita notificat curioſitatẽ.curioſitas affectare vẽ ſudiũ ſciẽtie.ſciẽtia aãt ẽ de bõis ĩterioꝛibo.̊ ⁊ aparẽs ſcietia reducet᷑.̊ curioſitas ad cõcupiſcẽtiã iterioꝛis bo ni. ad ſuꝑbis vite.nõ ergo int ſe habẽt oppoſitionẽ ꝓ⸗ pꝛia cõcupiſcẽtia oculorũ ⁊ ſuꝑbia vite. Itẽ aug.ĩ lib. cõfeſ.ex morbo cõcupiſcetie oculorũ ad ꝑſcrutada natu⸗ re qͥ pᷣter nos c oꝑa ꝓcedit᷑.que ſcire nibil ꝓdeſt.⁊ nibil aliud ꝙᷓ ſcire hoĩes cupiũt.hic etia ẽ ſi ꝗd eodẽ puerſe ſci ẽtie ſiue ꝑ artes magicas querit᷑.ſʒ hoc totum ꝑtinet ad appetitũ apparẽtis ſciẽtie.⁊ ita ad appetitũ axparẽtis bo ni iterioꝛis. ꝑtinet ergo ad ſuꝑbiã vite.¶ Itẽ vẽ ꝙ ñ dil⸗ fert cõcupiſcẽtia oculorũ a cõcupiſcẽtia carnis ĩ gbuſoã peccatis.ad cõcupiſcẽtiã ei oculorũ ꝑtinet delectatio ſpe ctaculoꝛũ ſicut r ĩ li.de vera relig.ſʒ delectatio ſpecta⸗ culorũ ad cocupiſcẽtia carnis ꝑtinet.querũtur eĩ ſpecta cula mulierũ ad ex plẽdã cõcupiſcẽtiã carnis.querũt᷑ e ſpectacula ĩ theatris ad ꝓuocationẽ libidis carnał.que runt᷑ etiã ſpectacula ĩ venatioõibo ſiłr.reſtat ergo ꝙ ↄcu⸗ piſcẽtia oculorũ nõ diſtiguit᷑ a cõcupiſcẽtia carnis ꝗᷓtũ ad aliquãa ſui differẽtiã. ¶ Itẽ honoꝛ ẽ ð bonis exteriori⸗ bus. appetẽ ergo honoꝛes ẽ appetẽ bonũ exteriꝰ .ſʒ cõcu⸗ piſcẽtia bõi exterioꝛis ad cõcupiſcẽtiã oculoꝛũ refeꝛt᷑.er⸗ go cõcupiſcẽtia honoꝛũ ad illã radicẽ refert᷑.ſʒ hec ẽ ãäbi tio ſeculi.q̃ ẽ ſupꝑbia vite.nõ ergo ĩter ſe diſtiguunt᷑ cõcu piſcẽtia oculorũ ⁊ ſuꝑbia vite.¶ Pretea.põt queri pe⸗ nes ꝗd accipiat᷑ hec triplex differetia.vẽ ei rm aug.ĩ li. de li.arbi.ꝙ accipiat᷑ ſm tres differẽtias aꝓaretis boi que ſũt.bonũ apparẽs erteriꝰ.⁊ bonũ appares inferiꝰ.⸗ bonũ apparẽs iteriꝰ.pᷣm auts ipᷣm ĩ li. coſeſ.vẽ alit᷑ acci⸗ pi. vt penes ea que ꝑtinet ad volũtatẽ ĩordinatã cogno⸗ ⸗ ſcẽdi accipiat᷑ cocupiſcẽtia oculoꝛũ.penes vo volũtate,z potẽtie iordinatã ſuꝑbia vite ſiue ãbitio.penes autẽ cõ⸗ cupiſcetiã delectatiois carnal ioꝛdiatã cõcupiſcẽtiã car⸗ nis.⁊ ita penes apparẽs arduũ.⁊ penes apparẽs verũ.⁊ penes aꝓpares delectabile vidẽt᷑ ſumi dicte differẽtie. ſRʒ hoc nõ vꝛ couenire cũ pᷣdictis differẽtijs.appaꝛẽs eĩ ma⸗ gnũ vel aꝛduũ põt eẽ iteriꝰ vel exteriꝰ. eodẽ mõ apparẽs vnũ.reſtat ergo.q; nõ ꝑenes iſtas cãs vł illas p̃dicte ac⸗ cipiunt᷑ differẽtie.¶ Ad qð dicẽdũ.ꝙ licet vtraq; cõcu⸗ piſcẽtia.ſ.oculorũ ⁊ carnis ꝑ ſẽſus agat᷑ ſic dicit augu. his vᷣbis pᷣter cõcupiſcẽtiã carnis q̃ ieſt ĩ delectatiõe.oĩ⸗ uʒ ſẽſuũ ⁊ voluptatũ cui uitutes depeꝛeũt ĩeſt aĩe ꝑ eoſ⸗ dẽ ſenſo coꝛꝑis qdã nõ ſe oblectãdi ĩ carne ſʒ exꝑiendi ꝑ carnem vana? curioſa cupiditas noĩe cognitiõis.⁊ ſciẽ tie palliata. tñ differẽter ꝑ illos ſeſus vtraq; explet᷑ ocu⸗ piſcetia.ſicut eĩ dic aug.i ̊ diſcernit᷑ ꝗd curioſitatis a⸗ gat᷑ ꝑ ſen.qd voluptatis. ꝙ voluptas pulchra canora ſuauia.ſapida.lenia ſectat᷑.curioſitas at ⁊ hec ⁊ bis co traria erꝑiendi cã ꝓpt᷑ exꝑiendiq; noſcẽdiq; libidinẽ. ꝑ ſeſo ergo aliq querit᷑ qd ẽ voluptatis carnal.aliqñ qð ẽ delectatiõis ĩ cognoſcẽdo.ſi ẽ Ipt delectationẽ in cojᷣ⸗ ſcẽdo ꝓpt ſe.ad cocupiſcetiã oculorũ refert᷑.ſi ãt ĩ his qͥ rit᷑ carnis voluptas.ad cõcupiſcẽtia carnis referũd exe⸗ pli cã ẽ vidè ĩ ſpectacul venationũ.ꝗdã ei iſiſtũt venatio nibꝰ Ayt voluptates carnis cõſequedas.ꝗdã vo vt dele⸗ ctationẽ ha beãt ĩ mirabili curſu canũ ⁊ lerarũ vel etiã Sn volatu auiũ.⁊ tales ꝗ ibi figũt delectationẽ explẽt cu⸗ rioſitatẽ ſiue oculoꝛũ cõcupiſcẽtiã.¶ Uo ſcõʒ dicẽdũ ẽ. q; ſimilit᷑ differũt ſuꝑbia vite ⁊ cõcupiſcẽtia oculoꝛũ ſᷣm differẽtias finiũ.ꝗ enĩ geſcit ĩ bono exterioꝛi ᷣm ꝙ exte⸗ riꝰ ẽ.explet cõcupiſcẽtia oculoꝛũ.ſi ᷣo ponit gꝗetẽ i appa⸗ rẽti bono ĩteriori ſᷣm ſeipſuzʒ.ad ſuꝑbiã vite refert᷑. vnð aligꝗs põt querẽ ſciẽtiã rerũ exteriorũ tm̃ vt ſciat illa.et Fᷣm huc modũ explet᷑ cõcupiſcẽtia oculoꝛuʒ.aliꝗs vᷣo põt querẽ ſciẽtiã illarũ rerũ vt excellat ĩ ſciẽdo.⁊ ſic ad ſuꝑ⸗ biã vite refert᷑. vtrobiq; ergo põt appetitꝰ ſciẽtie eẽ cõis. ſʒ ex alio ⁊ alio fine determiat᷑.ſciẽtia enĩ lʒ ſit bonũ iie⸗ riꝰ.ꝓut tñ ad exteriꝰ refert᷑ cuiꝰ exꝑiẽtia querit᷑. non ad ſuꝑbiã vite.ſʒ ad cõcupiſcẽtiã oculoꝛũ refert᷑.¶ Simiłr dicẽdũ ẽ ð eo qð obiectũ ẽ ð cognitiõe rerũ naturaliũ et artiũ magicarũ.ſᷣm h̊ ei ꝙ ſiſtit᷑ ĩ ifa admiratiõe reꝛũ co gnoſcibiliũ.ad cõcupiſcẽtiã oculoꝛũ refert᷑.¶ Ad quaꝛtũ dicẽdũ ẽ.q queri poſſũt ſpectacula fine diuerſo.ſi eĩ qrã tur eo fine vt voluptas carnis ĩ rebo viſibilibo habeat᷑: ad cõcupĩam refert᷑.ſi ðo ꝓpt ĩgema ⁊ erercitia cogno⸗ ſcẽda querũt᷑ ſpectacula.ad cõcupiam oculorũ refertur. Ao quintũ dicẽdũ.q concupĩa honoꝛis lʒ ſit reſpectu bõi exterioꝛis.tñ hoc ẽ ↄñs ad cõcupiam boni ĩterioꝛis qð ẽ ꝓpriũ excellẽtie ſiue peminẽtie.⁊ iõ cõcupiſcẽtia bo noꝛis ad ſuꝑbiã vite reducit.honoꝛ eĩ qd alið ẽ q; erbibi tio reuerẽtie ĩ ſignũ excellẽtie ſiue potẽtie.q Ad vltimuʒ ðᷣo dicẽdũ.qꝙ diſſictio pᷣdictarũ differẽtiarũ nõ attẽdit᷑ ſʒ diſtictionẽ viriũ rõnalis cõcupiſcibił ⁊ iraſcibitł.lʒ h vi⸗ deat᷑ ĩ hoc.ꝙ cõcupĩa carnis ꝑ ſe refeꝛat᷑ ad cõcupiſcibi⸗ lẽ.cõcupĩa vᷣo oculoꝛũ ad rõnalẽ cuiꝰ ẽ cognoſcẽ.ſuꝑbia vo vite ad iraſcibilẽ nõ eĩ recte acciꝑent᷑ differẽtie dicen⸗ do cõcupiſcẽtiã oculoꝛũ ⁊ cõcupiam carnis cũ h̊ ad con cupiſcibilẽ videat᷑ referꝛi.ſʒ i H diſtiguunt᷑.q; cõcupiſcen tia carnis reſpicit bonũ ĩferiꝰ aparẽs ſic ondit aug:ĩ li. cõlel. Intẽdit eĩ hõ vane gloꝛiari ⁊ ĩ ſeipo ſibi placẽ · vñ dicit.ĩtus ẽ alið tẽptatiõis malũ qdð neiciũt ꝗ placẽt ð ſe qᷓuis alijs vel nõ placeãt vł diſpliceãt nec placè affectẽt cetis.ſʒ ſibi placẽtes.multũ tibi diſplicẽt nõ tm̃ ð ñ bo⸗ nis q̃ſi bonis. verũetiã ð bonis tuis q̃ſi ſuis.aut erſicut 8 tuis.ſʒ tãqᷓ; de meritis ſuis.aut etia ſiẽ ex tua gra ñ tñ ſocialit gaudẽtes ſʒ alijs eque iuidẽtes.iec ẽ cõtraꝛiuʒ qð dr̃ alubi ĩ li.cõfeſ.ꝙ cõcupĩa oculoꝛũ cõtinet ĩ ſe curi oſitatẽ ſciẽtie qᷓ ẽ bonũ ĩteriꝰ.querit᷑ eĩ ſciẽtia a curioſis ꝓpt ipᷣam ex ꝑiẽtiã que ẽ reſpectu rerũ exteriorũ. (Membꝛumtercinmmn NSnſequẽter dĩcẽdũ ẽ de ſinguł differẽtijs ſe patim. Et pꝛio ð cõcupiſcẽtia caꝛnis. Scðo de cõcupĩa oculorũ.Lercio de ſuꝑbia vite. Et põt queri quatũ ſe extedit ↄcupia carniſ. Articulus prunus Erũ cocupiſcetia carnis tm̃ extẽdat ſe ſᷣm de lectatiões q̃ ſũt in ꝗnq; ſenſibꝰ.ſicut ĩ delecta . tiõe pulchꝛarũ rerũ vt mulierũ.⁊ ĩ delectati⸗ one ſonoꝛũ ⁊ odorũ ⁊ ſapoꝛũ ⁊ coꝛpoꝝ que ſuauitatẽ ba bẽt.ĩ oĩbꝰ.n.his cõtingit peccare.⁊ vr ꝙ ĩ his ſolũ conſi ſtat. ꝓpt᷑ H̊ ꝙ dicit aug.ĩ li.cõfeſ.cõcupia car nis ẽ ĩ dele⸗ ctatiõe oĩuʒ ſenſuũ ⁊ voluptatũ.ponit eĩ exẽplũ ð eo qð ꝑtinet ad guſtũ cũ dicit.dũ ad getẽ ſecietatis ex ĩdigẽtie moleſtia trãſeo ĩ ipᷣo traſitu mihi iſidiat᷑ laqueꝰ cõcupie ipe eĩ trãſitꝰ ẽ voluptas.Siłr loquit᷑ ð cõcupia carnis ĩ auditu.vñ dicit.Cũ me ãpliꝰ cantꝰ qᷓ res ipᷣa que cani mouet.penalit᷑ me peccare cõfiteoꝛ.⁊ tũc mallẽ ñ audiꝛe cãtantẽ.Silꝛ loquit᷑ ð voluptate ĩ ipſis viſibilibꝰ dicẽs. M inumerabilia ĩ veſtibꝰ vaſis calceametis pictis ⁊ di uerſ figmẽtis atq; his vſũ neceſſariũ atq; modẽatũ traſ grediẽtibo addiderũt hoĩes.ad illecebras oculoꝛũ foꝛas qð faciũt ĩtꝰ reliquẽtes a qͥ facti ſũt.ex qͥ pʒ ꝙ ð volupta te pᷣm ſẽſũ viſũ.De odoratis et᷑ pʒ ſic hr.vij.ꝓueꝛ.Alſꝑſi cubile meũ mirꝛa ⁊ aloe ⁊ ciamomo.hec tñ tẽptatio car⸗ nalł cõcupie ñ ita guat.vñ augĩ li.ofeſ.ð illecebra oeꝝ: ueſtio odorũ ñ nimis ſatago.cũ abſũt ñ reqro.cũ aſſũt ñ reſpuo ⁊ rõ vr eẽ.qꝛ hõ ĩ iſto ſẽſu młtũ deficit natalit.ð ↄcupi/ ſcẽtia vᷣo carnis q ẽ ̃m actũ planũ ẽ.illa eĩ maxĩe quat. cũ eĩ hõ habeat poſſe aliqð i aliis mẽbris ad coheꝛtõʒ ĩ ill mime bʒ vt cohibeat᷑ ↄcupia.vñ aug.ĩ li.ð ci.di geni tales coꝛꝑis ꝑtes ita libido ſuo mri zc mõ mãcipauit. vt moueri ñ valeãt ſi ipᷣa deſueꝛit.¶ Eꝛ autẽ ñ tiñ ſit con cupĩa carnis ĩ delectatõe ꝗnq; ſẽſuũ.ptʒ ꝑ h̊ qdð dicit au⸗ gu. ĩ lib.cõfeſ.adhuc viuũt ĩ mẽoria mea multaꝛũ reruʒ imagies.q̃s cõſuetudo mea ibi fixit.In ſõnis ãt ñ ſoluʒ vſqʒ; ad delectationẽ.ſʒ et vſq; ad cõſeſionẽ factoq; ſimi⸗ limã.⁊ tãtũ valʒ imagis illuſio ĩ aia mea ⁊ i carne mea. vt doꝛmiẽti falſa viſa ꝑſuadeant.ex qͥ v ꝙ ipᷣa concupia carnis vigeat ĩ doꝛmiẽtibo.ſʒ tũc geſcũt ſeſus qꝗnq;. ꝭ̊ co cupia caꝛnis ẽ pᷣter delectationẽ ꝗnq; ſenſuũ. 4. Silr hr pi&ite ð ipa ignauia que getem carmis appetit. ges at carnis ad cõcupiam carnis refert᷑. Siłr viget cõcupia caꝛnis ĩ ver bis illecebꝛoſis.vñ.ix.ecẽi.colloquiũ illiꝰ q̃ſi ignis exaꝛ deſcit.⁊.vij.ꝓuer. Irꝛetiuit eũ młtis ſᷣmonibo ⁊ blandi cijs labioꝛũ ꝓtraxit illũ.Silꝛ riſꝰ inoꝛdĩatꝰ ad cõcupĩaʒ caꝛnis ꝑtinet. Sitłꝛ ⁊ ĩiſtabilitas gꝛeſſuũ.vñ.xix:ecci.a⸗ mictꝰ coꝛꝑis ⁊ riſꝰ dẽtiũ ⁊ gꝛeſſꝰ hoĩs enunciant ð illo. 4 Pretca ↄcupia caꝛnis oꝓponit᷑ tꝑãtie.tꝑãtia ãt ñ tm̃ ẽ ĩ cohibẽdis delectatiõibo ſeſuũ.ſʒ et᷑ ĩ modeſtia geſtꝰ ſᷣ⸗ monis ⁊ oꝑis.ꝗᷓ cõcupĩa carnis que ei opponit᷑.attendet᷑ ñ tm̃ ĩ delectatioibo ꝗqnq; ſeſuũ. ſʒ ĩ illecebꝛo geſtu verbo 7 oꝑe. Ad qð dicẽdũ ẽ.ꝙ cõcupia caꝛnis lʒ pꝛicipalit᷑ ſit ĩ appetẽdo delectabilia ᷣm ſẽſꝰ.cõſequẽt tñ reſpicit a⸗ lia qᷓ ordinant᷑ ad illa.⁊ ꝑ hbũc modũ dicẽdum ẽ ð his q̃ ſũt ĩ ðᷣbis ⁊ ĩ geſtu ⁊ i imagiatiõe ſiue fataſia oꝛdiata ad illecebꝛũ caꝛnis.qᷓdã ãt ſũt delectatiões coꝛꝑales ⁊ q̃daʒ ſũt aĩales.qtũcũq; at extẽdat᷑ delectatio coꝛꝑalis ĩiordi⸗/ nata.ĩtãtũ extẽdit᷑ cõcupia caꝛnis.¶ Qð ãt dicit aug.in li.cõfel.q cõcupia ẽ ĩ delectatiõe ꝗnq; ſẽſuũ h̊ pꝛicipalit itelligit᷑ ſʒ ñ pᷣciſe.¶¶ Ad alið dicẽdũ.qꝙ lʒ motꝰ iterioꝛ ali qñ ſit abſq; motu ſenſus.tñ oꝛiginalit᷑ ẽ a ſenſu.ꝛ illum motum preceſſit ſenſus. nſequẽt qrit᷑ ð cõcupia oculoꝛũ ð q̃ diẽ be da.ꝙ ipᷣa ẽ ĩ diſcẽdis magicis artibo.ĩ cõtem plãdis ſpectacuł.ĩ ſuꝑuacuis acꝗrendis rebꝰ moſcẽdis 2 carpẽdis vicijs ꝓxiorũ libidinoſe ad cõcupiam oculoꝛũ ꝑtineat.ſʒ H̊ͥ v ꝑtinẽ ad peccatuʒ detractiõis.illoꝛũ eĩ ẽ ſecreta ꝓriorũ iueſtigare.⁊ iõ dr̃. s Exv. ꝓuer.ſubtrabe pedẽ tuũ ð domo ꝓximi tui ne for⸗ 29 te ſatiatꝰ odeꝛit te.2. xxiiij. Ae ĩſidieris 2 qᷓras ĩpietatẽ ĩ /„Kdomo iuſti neq; 1 vaſtes requiẽ eiꝰ.¶ Ad qð dicẽdũ eſt.q: V/ S. hB hꝰmõi inqꝗſitio curioſa pᷣuiat de Das detractio aht .7 õ naſcat᷑ ex iuidia quę ad ſuꝑbiã vite refert᷑.nõ tñ hec ing ſ t ſitio curioſa ð delictis ꝓximoꝛũ ad ſuꝑbiã vite reducit᷑. V .Bat ſʒ ad cõcupiam oculoꝛũ. que ſpẽ ĩ exploratiõe bonoꝝ vl ·r·ſe maloꝛũ.q exteriꝰ ſũt.¶ Silꝛ querit᷑ cũ ſub cõcupia ocu⸗ plieect loꝛũ ſic dicit Meda cõtineat᷑ curioſitas ĩ diſcẽdis artibꝰ vnadlo magicis.vtrũ ſim plicit cõtineat᷑ curioſitas qẽ ĩ cogno⸗ ſcẽdis occultis naturis 2 ĩ cognoſcẽdo motu ſiderum 2 euẽtibo diuerſis ꝗ cõſequũt᷑ qð ſi ẽ.põt queri ꝓꝑt᷑ agd be⸗ da ſpalit deteꝛminat cocupiam oculoꝝ ĩ magicis artiba noiſegig di qð dicẽdũ ẽ.ꝙ nõ tm̃ ẽ cõcupia oculo⸗ rũ ĩ cognoſcẽdis artibo magicis ſʒ et᷑ ĩ cognoſcẽdis curi⸗ oſe nate reꝛũ ſuꝑioꝛibo vł iſeꝛioꝛib.vñ dic aug. i li. ofeſ. hĩc ad ꝑſcrutãdã nate que p̃ᷣt nos ẽoꝑa ꝓcedit᷑ que ſcir nihil ꝓdeſt.ꝛ nihil alið qᷓ ſcire hoĩes cupiunt.cã ãt ꝓpt᷑ quã fit mẽtio a Oeda ð artibo magicis pluſq; ð oĩbo a⸗ lijs ẽ. eo ꝙ ĩ ilłẽ apparẽs vitas ⁊ nõ exns.⁊ ea q ibi fiũt oꝑatiõibo demonũ fiũt.nec ẽ ibi debitũ finẽ ponẽ.ĩ cog⸗ ſcedis aũt naturis reꝛũ põt eẽ recta intẽtio.⁊ iõ ñ ſimpli dixit Meda de illis eo ꝙ poſſunt agi ſine peccato. A, Deide querit cũ quatuoꝛ hec ponant᷑ ciꝛca que dẽ veꝛ ½ lari cocupia oculoꝛũ q qr curioſitas ſic dicit Heda. pe⸗ nes quid accipiat᷑ rõ illiꝰ diniſiõis.Ad qð dicẽdum ẽ. — Sns „ Set⸗ ymeri ? velle laudari ab hominibus. he autem ſunt opo- . Ka 6S% 4 clxxvij. curioſitas cõſiſtit ĩ agparẽtibus veris ⁊ ĩ aparẽtibo bo nis ⁊ ĩ agarẽtibus mal.In apparẽtibo ãt bonis põt eſſe duplicit vł que alicꝰ pñt eẽ vtilitatis ſʒ tñ ſuꝑfluũt.ꝛ ſic ẽ ĩ ſuꝑuacuis acꝗrẽdis rebo tꝑalibo vel q̃ nulliꝰ ſint vti⸗ litatis ſm ſe.ĩmo magis vergũt ad nocumẽtũ, 2 ſᷣm bec ẽ curioſitas q̃ ẽ ĩ cõtẽplatiõeſj pectaculoꝛũ.pᷣmhoc curi laut Av oſitas ĩ apparẽtibo veris dr illa qͥ ẽ ĩ diſcẽdis magicis aa tibꝰ jilla ᷣoqᷓ ẽ ĩ carpẽdis vicijs ꝓrimoꝛũ ad cognitionẽ apparẽtiũ maloꝛũ reducit᷑.illa vᷣo que ẽ ĩ ſuꝑuacuis rebo tꝑalibo acqrẽdis.ad cognitionẽ axparẽtiũ vtiliũ refert᷑. illa vᷣo que ẽ ĩ contẽpladis ſpectacuł ad cognitionẽ eorũ uuͤn ois nrlal nae gefert. Aug.tñ quoddã mere addit ĩ li.cõfeſ.his vᷣbis.hic ĩ ipa religiõe deꝰ tẽptat᷑ cũ ſigna ⁊ ꝓdigia flagitãt᷑.nõ ad aliqus alute. ſʒ 4 ſolaʒ exꝑientiã deſiderãt᷑.ſicut cõtigit rilłiꝗbo dr̃.xij. math. generatio pᷣua atq; puerſa ſignũ querit.ſʒ large accipiẽ⸗ do ſpectacula hec differẽtia curioſitatis ſub ũᷣla ꝑte cõ⸗ pꝛehẽdit᷑.¶ Beiĩde querit᷑ cũ cõcupia iſta qᷓ q̃ ocuſoꝝ at tẽdat᷑.n tm̃ ĩ his q copꝛehẽdũt᷑ viſu.ſ̊ etiã q̃ cõpꝛebndũt᷑ iĩ alijs ſenſibo. ꝓpt᷑ ꝗd dicat᷑ cõcupia oculoꝛũ qᷓ alteriꝰ ſẽ ſus.Ad qð dicẽdũ.ſicut dic aug:q oculi ad cognoſcẽdũ ĩ ſenſibo pricipes ſũt.⁊ iõ cõcupia q ẽ reſpectu cognoſci⸗ biliũ exteriꝰ cõcupia oculorũ dr.ex alia vo ꝑte bo vidẽ di vtimur ĩ ceteꝛis ſẽſibo cũ eos ad cognoſcẽdũ intẽdimꝰ ⁊ iõ generalis experientia ſenſuum cõcupĩa oculoꝛum vocatur.· , . ticulus tercius Equit ſupbia vite de qᷓ querit. vtꝛũ ↄcupĩa laudis hũane ſub ea cõtineat᷑ ⁊ vr̃ ꝙ nõ.con cupĩa eĩ laudis hũane ẽ cõcupia bõi exterio⸗ 7 ris.nihil eĩ vꝛ ita exteriꝰ ſicut ipᷣa laus q ĩ alioꝛũ opinio ne ⁊ volũtate depẽdet.ſʒ ſuꝑbia vite ẽ ĩ q̃ cõcupiſcit᷑ bo⸗ nũ ĩteriꝰ ſiue bonũ ꝓpriũ.̊ cõcupia laudis huane ñ dʒ ab ea cõtineri. . ãt cõtineat᷑ pʒ ꝑ ̊ qð dicit aug.iĩ li.cõ⸗ fel.dicit eĩ ꝙ pᷣt duo genera tẽptationũ.ſ.ↄcupĩe caꝛnis cõcupie oculoꝛũ.ẽ terciũ genꝰ tẽptationis.qͥ vult hõ ti⸗ meri vel amari ab hoĩbo nõ ꝓpt deũ.⁊ ad h̊ ꝑtinet amoꝛ laudis ð qͥ dicit.ꝗ laudaꝛi vult ab hoĩbo vituꝑante te.nõ defendet᷑ ab homibo indicãte te. nec eripiet᷑ dãnante te. Et ibidẽ dicit᷑.quid ĩ q̊ genere tẽptationis tibi domine cõfiteoꝛ niſi me delectari laudibo. ᷓ appetitꝰ laudis inoꝛ dinatꝰ ꝑtinet ad ſupeꝛbiã vite. Itẽ ad hoc facit ꝙ appe titus huius laudis eñ vt hono videatur excellere in bo⸗ nitate vel in ſcientia.quare ꝓetitus excellẽtie mouet. ille autẽ ad ſuꝑerbiã vite pertinet. ergo ſuꝑbia vite cõti⸗ net cõcupiſcentiã laudis humane.¶ Ad qð dicendũ.qꝙ; cõcupĩa laudis hũane licet ſit boni exterioris tamẽ in il lo dat itelligi cõcupia ꝓprij boni que ẽ excellẽtia.⁊ ideo inanis gloria recte ad ſuperbiã vite reducit᷑.¶ Similit᷑ queritur cum duplex ſit libido in eo ſcilicet.ꝙ eſt velle ti A, ſite affectiones qualiter ad vnam radicẽ reducunt᷑ que eſt ſuperbia vite.Ad quod dicendum eſt.ꝙ velle timeri ab hominibus atteſtatur excellentie.timor eniʒ poteſta tis.laus autem ẽ excellentis ſcientie vel bonitatis.ratio ne ergo excellentie q̃ in vtraq; datur intelligi vtraq; libi do ſiue cõcupiſcentia ad ſuperbiam vite reducit᷑ S⸗ militer queritur ð illo peccato quo aliquis gloꝛiat᷑ va⸗ ne de contẽptu ipſiꝰ vane glorie.cuʒ ̊ gloꝛiari de vana gloꝛia ꝑ quandã oꝓpoſitionẽ ſe habeat ad gloriã de con tẽptu vane gloꝛie.nõ videt᷑ huiꝰmõi gloriatio gd ſuꝑbiã vite reduci ad quã illa vana gloriatio reducit᷑.nõ ei ibi videt᷑ eſſe delectatio ĩ excellẽtia ſed in humilitate.¶.Ad quod dicẽdũ ẽ.ꝙ licet contẽptus vane gloꝛie oꝓponat᷑ va ne gloꝛiationi.vtrũq; tamẽ põt eſſe materia vane gloria tionis.⁊ inquãtũ cõueniũt ad vanã gloriationẽ ad ſuꝑ⸗ biane vite reducunt᷑.⁊ licet contemptus vane glorie po⸗ nat humiliationẽ.poteſt tamen eſſe ſuꝑbia vite. cũ in h̊ gloriatur in ſe ꝙ alijs videt᷑ excellere in humiliatõe. B eſt vane gloriari de contẽptu vane glorie.¶ Item aligs vult placẽ alteri ĩoꝛdinate.ſed placẽtia ĩ altero ẽ bonuʒ bus differẽtijs he tres differẽtie cõpꝛebẽount᷑.quidã eni rn exteriꝰ.ergo querit bonũ exteriꝰ.nõ ergo tale peccatum dicunt᷑ iudei quidã pagani.vtrobiq; autẽ nominat᷑ ifide ſ⸗ 2* ad ſuꝑbia vite reducit᷑. Cõtra dicit Aug buiꝰmõi pec litas.qꝛ po ydolatre maxie elõgant rõne eiꝰ ꝙ credit᷑re a G catũ ad ſuꝑbiã vite ꝑtinet. Ad qð dicedu.q lʒ fauoꝛil cedũt eni ab eo qð primũ ẽ ĩ decalogo ſic hr.vj. deutro. ſi le ſit extꝛa ũlũ ꝗ querit illũ fauoꝛẽ.dicit᷑ tamè eẽ ð bonis Audi iſrahel dñs deꝰ tuꝰ vnꝰ ẽ.⁊ pᷣmittit᷑ ibi i.v.non a· n ĩterioribꝰ q ſũt ipſiꝰ aĩ pᷣter ↄiunctionẽ ad bonũ carnis bebis deos alienos ĩ cõſpectu meo ⁊c. Jõ prio dicẽdũ ẽ N ⁊ bonũ mũdi.⁊ iõ ad ſuꝑbiã vite reducit.querit᷑ eĩ ibi q ð ydolatria. Circa quã prio querẽdũ ẽ ꝗd ſit. Scðo ð . dã excellẽtia vt magis amet᷑. Similit᷑ etiã cũ aliꝗs ĩten⸗ cã ydolatrie.Lercio i quibꝰ cõſiſtat ydolatria. Quaꝛ⸗ ſil dit placè ſibi ðͥ bonis q bʒ vel habere vr. hoc em nõ ẽ ni to ð effectu eiꝰ. Quĩto ð magnitudie peccati.Sexto ð t n ſi ꝙ eſtimat apð ſe ꝙ ĩ illis bõis excellet. vel ꝙ illa aliq̃ pore ⁊ ceſſatiõe. Septio.vtrũ cõicãdũ ſit cũ ydolatris. ſne mõ habeat a ſe.⁊ ſic ſuꝑbia vite dat᷑ ĩtelligi.vn dic aag. . 1 EH 17 t hãc tẽptationẽ ꝑiculoſiſſimã.ſᷣmo facta que ĩnoteſcũt — nn hominibꝰ ab amoꝛe laudis ꝗ ad priuatã quãda excellen Ddprimũ ſic ydolatria dicit᷑.latria idoł ex⸗ “ tiã cõtrahit mẽdicata ſufſꝛtagia.⁊ ĩ eodẽ genẽ tẽptatiõis bibita.pter qð põt queri.vtruʒ ydolatria ee tis ẽ ad malũ quo mãſueſcũt ꝗ placeẽt ſibi de ſe Ali q⸗ ſiſit latria. ⁊ videt᷑ ꝗ ſic.latria eni ẽ cultꝰ deo Miec p ritur ꝓpter ꝗo hec radix peccatoꝛũ nõ nomint᷑ noĩe c⸗ — debitꝰ. ſed tał cultꝰ exhibet᷑ ydoł.ſic eſt ĩ ge i⸗ . cupiſcẽtie ſicut ⁊ alie due.ſed frequentiꝰ dicit᷑ ſuꝑbia vi nuflectiõe.ĩ ſacrificijs ⁊ huiomõi.ᷓ̊ ydolatꝛia ẽ latria.ᷣ l . te.¶ Ad qð dicẽdũ.qꝙ licet det᷑ ĩtelligi quedã cõcupiſcen etiã accipit᷑ ex H̊ qð dicit Iſis.latriã ſicut ĩpia ſuperbia i tia qꝗ̃ dicit᷑ ambitio ſeculi ſiue ãbitio poteſtatis.noĩatur ſeu hbominũ ſeu demonũ ſibi exhiberi vel iubet vel cupit ii tamẽ ampliꝰ noĩe ſu ꝑbie rõne excelletie que querit᷑. ſuꝑ ita pia hũilitas vel hominũ vel angeloꝛũ ſibi oblatrraʒ n⸗ bire eĩ ẽ ſuꝑ ſe quodamõ ire boc ẽ ſupᷣ ſtatũ debitũ.Dici recuſat ⁊ cui debet᷑ oſtẽdit.q̊ ydolatria ẽ latria.O: au y tur autẽ ſuꝑbia vite ꝓpter hH.ꝙ ĩtellectualis creatuꝛe eſt tẽ nõ ſit latria accipit᷑ ex h̊.ꝙ latria ẽ cultꝰ deo debitꝰ et ſe priũ viciũ ſuꝑbia cuiꝰ ẽ ꝑ ſe viuẽ.vel dicit᷑ ſuꝑbia vite. So exhibitꝰ ſicut accipit᷑ ex glo.ſuꝑ illð.dominũ deũ tu⸗ i qꝛ ĩ vita pᷣſenti ſunt bona ð quibo hõ ſuꝑbit.Job.xv.cũ⸗ um ado. illi ſoli ſer. ydolatria nõ ẽ latria ſʒ ei opoſi uur ctis diebo ſuꝑbit impiꝰ ⁊ numerꝰ annoꝛũ ĩcertus ẽ ty ra ta. ¶ Qð etiã argui pot ex h.ꝙ fides bᷣel iſidelitas oppo⸗ i⸗ nidis eiꝰ.¶ Adbuc querit᷑ ð hac radice peccati· ꝓpt ꝗo nunt᷑.latria autẽ ad fidẽ ꝑtinet.ydolatria ad ifidelitatẽ * ſi⸗ ẽ difficilioꝛis amotiõis alijs duobo.⁊ ꝙ ita ſit. patet ꝑ B Sy dolatria nõ ẽ latria.¶ Ad qð dicẽdũ ẽ. ꝙ latria du⸗ fm qð dicit aug.ĩ lib.cõfeſ.Eſt qualiſcũq; ĩ alijs generibus plicit dr ꝓpꝛie 1 cõiter. ꝓrie 'ᷣm ꝙ dicit᷑ cultꝰ deo debi⸗ fi tẽptationũ facultas mihi explorãd me.ĩ ̊ pene nullaẽ tus ⁊ do exhibitꝰ.⁊ ſᷣm hũc modũ latria oponit᷑ y'dola e Et dicit glo.ſuꝑ illo.iiij.luce.tu ergo ſi ꝓcidẽs ⁊c.ꝙ ſu⸗ trie.ſᷣm autẽ ꝙ latria cõiter dicit ſeruitutẽ ſoli deo debi 6 ꝑbia poſt oẽs virtutes leuit.vñ vltio tẽptauit dominũ 8 tã ydolatria latria põt dici.cũ illa ſeruitꝰ ydotł erbibe ken ſuꝑbia vite.Et iõ dicit Ambꝛo.loquens ð ſuꝑbia vite. 1a7. Mueri etiã rõne illiꝰ ꝑtis q̃ ẽ.ydoł exbibitꝰ.ꝗqd 6 quos nulla potuit mouere lururia nulla auaritia ſubꝛu voce?᷑ ydolũ.vtrũ oĩs creata cui exhibet᷑ diuia veneꝛatõ 3ere.ambitio facit cꝛimioſos.q Ad qð dicẽdũ ẽ.ꝙ iſta ra ydolũ dicat Oð vr.ydolatria.n.ẽ oĩs cultꝰ diuinꝰ ꝗ ex⸗ dir magis adheret ipſę aĩe rõne ſui apetibilis.qð enim hibet᷑ creatuꝛe. G̊ autẽ nõ ẽ niſi oĩs creatura teneat rõ⸗ ibi naturale ẽ.ab aĩa ẽ inſeꝑabile.reliq̃ vᷣo ſũt ſeꝑabilia nẽ y doli.ꝗ̊ᷓ vnaqq; creatura cui exbibet᷑ veneratio diuĩa ſcʒ bonũ mũdi ⁊ bonũ caꝛnis.⁊ iõ ablatis tẽptatiõibo a⸗ ydolũ dẽ ¶ Itẽ. xiiij. ſap. Initiũ foꝛnicationis ẽ exꝗſitio lijs reſtat illa temptatio difficilioꝛ ad euellenduʒ.eo ꝙ ẽ ydoloꝛũ.foꝛnicationẽ at dic ſpũalẽ.ᷓ exqꝗſitio ydolorũ ẽ ð magis adhereti bono ſumens originem. initiũ foꝛnicatiõis ſpũalis.G̊ autẽ no ẽ niſi ydolũ ꝓ cre⸗ (Wneſte 0 cl L U N e atura ſumat᷑ cõiter.quã pᷣponit hõ ðo. ᷣoĩs creat᷑a quã * T vvͤ * ☚ pᷣponit hõ do ydolũ dr. Ad h̊ facit qð dic aplus.ꝙ a⸗ . ydolatria. ſ ſepte uaritia ydoloꝛũ pᷣuitꝰ ẽ.ſiẽ hr.ij.ad coll. Similit dicit. ot Xp editi 8 al . 6 dim- j·reg.xv.qſi ſcelꝰ ydolatrie nolle acqeſcere.̊ at non vr. Au. V niſi ydolũ ĩ cõi rõe accipiat᷑. ¶ Cõtra.j. ad Coꝛin.vij. han ſionibꝰ peccati.Reſtat ð illa diuiſione Scimꝰ q; ydolũ nibil ẽ ĩ mũdo vbi dic glo.ĩter crerfas o determiare que ẽ peccatũ alið ĩ deũ.ali mũdi mateꝛiã eiꝰ deꝰ foꝛmanit. ſʒ ſtultitia hoĩm foꝛmaz inu ud ĩ ꝓximũ. alið i ſeijm. Aliquãdo tñ dedit. ex q̊ͥ pʒ.ꝙ nõ oĩs creata ẽ ydolũ ſh̊ idẽ hr̃ ab Aſi:ꝗ cat nõ iuenit᷑ niſi bimẽbris diuiſio.ſ.pecca diẽ y dola eẽ ſimulacra rei exntis que ab hoie ſũt fabri⸗ 7. tũ alidð ẽ ĩ deũ.alið ĩ ꝓximũ. Peccatũ autẽ ĩ deũ dĩ ipie cata... Silłr accipit᷑ ex h̊ qð dr.xx.exo.vbi nos bẽmꝰ.nõ in⸗ tas. peccatũ vpᷣo ĩ ꝓximũ iniquitas. Et põt ſumi ex eo qð facietis vobᷣ ſculptile.alia lr̃a Gi. facies ydolũ neq; inj dr ĩ j. Reg.ij.Si peccauerit vir ĩ virũ. placare poterit oẽm ſiłitudinẽ.ſiłitudo ãt dẽ rei exñtis ſic br.j.ad coꝛi. ſõ⸗ ei deꝰ.ſi autẽ ĩ deũ peccauerit virꝗs oꝛabit ꝓ eo.Dicẽ⸗ viij:ĩ glo.ſiue ̊ accipiat᷑ ydolũ cõiter ſiue appꝛopꝛiate.ñ ln qũ ẽ ergo.prio de peccatis que ſũt ĩ deuzʒ imediate.ſcðᷣo icet᷑ ois creata q̃ pponit᷑ vł equiꝑat᷑ ðo ydolũ/ Iſið:eĩ lnen ð his q ſũt ĩ ꝓximũ.tercio ð ꝗbuſdã que ſũt ĩ ſeip̃ʒ. Dec dic ydolũ eẽ ſimulacrũ qð hũana effigie ẽ factũ ⁊ ↄſecra Ppn catũ pᷣo qð ẽ ĩ deũ aut ẽ quo dehonorat᷑ potentia qiuine tũ ¶ Detea rõe illiꝰ ᷣbi qð dr̃..ad coꝛ.viij:qrit᷑ · vtrũ y⸗ ine maieſtatis ſuꝑſtitiõe colẽdi.aut ĩ quo dehonorat᷑ dinia dolũ ſit aliqd vł nibil E vr ꝙ nihil ſit. oꝛĩa enĩ ꝑ vᷣbũ fcã ſapiẽtia ſuꝑſtitiõe ſciẽdi.aut ĩ quo dehonoꝛat᷑ diuĩa bo⸗ ſũt.ydolũ at ñ ẽ factũ ꝑ vᷣbũ.ꝗ̊ ydolũ nihil ẽ. ¶ Itẽ Yla. lin⸗ nitas ꝑuerſitate male viuẽdi.dicẽdũ ẽ ꝗ̊ prĩo ð his in ꝗ⸗ xliüij plaſie ydoli nibil ſũt.ſʒ H ñ ẽ niſi rõe ipſiꝰ ydoli.ꝭS Ube bus dehonorat᷑ oĩpotẽtia diuĩe maieſtatis.G̊ aũt cõtin ydolu nihil ẽ ſiẽ peccatoꝛes nihil dicũt᷑ eẽ ꝓꝑt ipᷣm pec⸗ b git duplicit ĩ peccatis.ſ.ꝗbus ꝓhibet᷑ acceſſus ad cultũ catũ.eʒe.xxviij. Aihil factꝰ es ⁊ ñ eris ĩ ꝑpetuũ.¶ Cotꝛa hone ði.⁊ ĩ peccatis ilł quibꝰ fit receſſus ab ipᷣo.ꝓhibet᷑ autẽ xiiij. l. p.pꝑ manꝰ qð ſit ydolũ maledictũ.ẽ⁊ ipᷣm. 7 fe ſpie acceſſꝰ a ip̃m ꝑ y dolatꝛiã ſuꝑſtitionẽ iudeoꝛũ.⁊ pĩfi- cit ill.cũ ̊ opꝰ ſit hoĩs.⁊ opꝰ hoĩs aliꝗd ẽ.ydolũ aliqꝗd hof delitatẽ paganoꝛũ.pagani aũt ſiue ſarꝛaceni dicũt᷑ illi ꝗ 7.¶¶ Iẽ ydolũ creata ẽ ſic ibidẽ cõſequẽt haberi põt cuzʒ nui nec nouũ nec vetꝰ teſtin recipiũt oĩno.ſʒ ſuis vtũt᷑ tradi dr ĩ ydoł nationũ ñ erit reſpectꝰ qm̃ creat᷑e di ĩ odiũ fcẽ eſe tiõibꝰ. Iʒ credãt vnũ eẽ deũ neq; adoꝛãt ydola.non tñ ſũt.i⸗ ĩtẽptatiões hominũ.h̊ ãt nõ eſſet niſi ydolũ eẽt cxe reſ credũt ĩcarnationẽ nec ea q ĩ lege moyſi cõtinent᷑. Judei atura. ydolũ ẽ aliqd. Itẽ ſi ydolũ qr nihil eẽ.rõne cꝰ alie vᷣ̈o ſũt ꝗ legẽ dat a dno receperũt.⁊ vnũ deũ cꝛediit cꝛxea forme r nihil eẽ.ſi.n. dicat᷑ rõe picture aut figurealiꝗd 2” torẽ ⁊ liberatoꝛ?.ſʒ nouũ teſtm̃ nõ recipiũt.nec ĩcarnati dicet᷑ eẽ.ſi rõe ſiłitudis iterũ aliqꝗd dicet᷑ eẽ ſilitudo cĩ a⸗ ribv onẽ filij ði credũt. IJdolatre vo dicũt᷑ illi qydola ꝓ deo liqd e ſimplr. gdicet᷑ ydolũ aliꝗd eẽ. ¶ Ad qð dicẽdũ. ſiaa adorãt.⁊ nõ ſolũ vnũ deũ credũt ſʒ plures.quos eti au⸗ ydolũ ꝓpꝛie dẽ ſimulacrũ repſetatiuu rei exñtis vel rei leeſ gu. ĩ lib. coõtra. v.hereſes paganos vocat.ibi.n/ſub dua ficte.2 ᷣin bũc modũ nõ oĩs creata lʒ ei expibeat᷑ vene/ woni ſ SSree —. — à — — — ☛ —⸗ — = — 6 S — — f—— à * Nueſtio 6 „ ratio diuina ydolũ dẽ. Alio vo mõ dẽ ydoluʒ ſimiltudo facta rei nõ exñtis.et ᷣm hunc modũ accipit᷑ in glo.j:ad coꝝ. viij. m vnã expoſitõem. et ſic dicit oꝛigenes.ꝙ; ydo lũ ẽ repntatiuũ rei qᷓ fingit. Fm at᷑ ꝙ nomẽ ydolatrie cõ⸗ muniter accipit᷑ ad om̃em cultũ ꝗ exhibet᷑ creature vice cei: exrtendit᷑ nomẽ ydoli.ydolũ ei deductũ eſt ab eo qð eſt ydos ſic dic yſi:y dos aũt foꝛmã dicit ab ydea tractã ſicut dic ſeneca.ydolũ vo dicit defectũ ſoꝛme diuie:natu raliter ponẽdo formã aliquã exñtem cꝛeatã vel ab hoĩe factã.et ſic poſſet extẽdi nomẽ ydoli ĩ intẽtõe ydolatrie. vt nõ tm̃ dicat᷑ ydolatria cũ ſimulachra colunt᷑:ſᷣ cũ cre ature loco creatoꝛis diuio cultu honoꝛant᷑ ſi tñ ydoluʒ Aprie accipit᷑ ꝙ ſimulachris:auaricia dẽ ydoloꝝ ſerui⸗ tus ſᷣm quãdã ſilitudinẽ.ſic em̃ſi ra ſeruit ydo⸗ lo:ita auarus pecunie.Et ſiłr dẽ ↄtumacia inobediẽtie. q̃ſi ydolatria ꝓpter pct᷑i enoꝛmitatẽ.qui em̃ inobediens eſt deo abnegat. abnegãs aũt ſeruitutẽ quã dʒ deo rece⸗ dit a cultu dei.et ſic qͥ ad ↄuenit cũ ydolatra: licʒ n ſit tãta ſceleris enoꝛmitas ¶ Ad illud vo qð ebijcit vtrum ydolũ ſit aliquid aut nibil. Rñdet᷑ ꝙ eſſe nibil dicitur multiplr. vel ex pꝛiuatõe debiti finis:et ſjm hũc modum ydolũ nihil ẽ ſic et pctm.ᷣ in ̊ eſt drñtia:qꝛ in pcto ꝑ ſe puat᷑ debitus finis:y dola vo ẽ occaſio priuatõis.Dici⸗ tur etiã ydolũ nihil eẽ rõne defectus foꝛme q̃ eſtimat᷑ eẽ ĩ ipa materia tanqᷓ; mouẽs in moto. eſtimat᷑ em̃ ꝙ ydolũ ſit ꝑſona ſubſiſtẽs ex ſimulachꝛo et ſpũ pᷣſidente.⁊ ñ ibi/e Sm ꝙ dẽ abac ij.ecce ꝙ cooꝑtus eſt auro 7 argẽto:⁊ oĩs ſpũs nõ eſt in viſceribo eiꝰ.Dicit᷑ etiã ydolũ nihil eẽ rõ⸗ ne rei ad cuius imitatõem excogitat᷑.et ſic accipit᷑. in.xx exo.in gloſex defectu & finis et foꝛme q̃ eſt in rõne mouẽ tis et termi:dicit᷑ eẽ nibil.Si vo ↄſideret᷑ ſm eẽ materi⸗ ale vel m eẽ foꝛmale qð eſt ex artificio:dicet᷑ ydolũ ali⸗ qd eẽ.et ꝑ hoc põt ſolui illud qð obiectũ eſt.Fᷣm ꝗd dicet᷑ cẽ aliquio:et ſm quid dicet eſſe nibil. — Memben ſecundu ndo querit᷑ de cauſa ydolatrie.circa qð querit᷑.vtrũ aliꝗs rõne vtẽs poſſet mo ueri ad ydolatriã ſiue moueat᷑ et videt᷑ ꝙ nõ:de impᷣſſiombo em̃ nature eſt ceũ eẽ .et — n0 naturã.nullũ põt eſſe motiuũ vt credat multitudinẽ de⸗ opꝑ et hoc qð eſt ab alio credat eſſe deũ.ſᷣ hoc ẽ in ydola tria. elongatũ eſt ab hoĩe vtente rõne vt credat in pec⸗ catũ ydolatrie.i¶ Item ſicut dicit anſel.illud dẽ eſſe deꝰ eſt:quo melius nihil ercogitari põt. nec etiã q̊ excogi⸗ tari pt᷑ potẽtiꝰ.nõ dreꝛit ̊ oĩpotentia ĩ qͥ aſſeꝛit᷑ diuĩtas. in ydolo aũt nullgtenus ponit᷑ oĩpotẽtia:qᷓ nec diuitas. nõ ̊ hõ vtens ratõe in ydolatriã incidit.¶ Preterea.ſi honoꝛ diuinus exbibeat᷑ in ydolis.aut hoc fuit pꝓpt ydo la.ant /ppter ſpũs preſidentes mn ydolis ꝑ opatõem:nõ ꝓpter ipa ydola.cũ nihil vᷣtutis habeant de ſe:et facta ſint ab hoĩe:faciens aũt facto plus eſt honoꝛãdus 7 po⸗ tens in potente.nullatenus g exhibendus erat honor di uinus ydolis ꝓpter ſe. Pꝛeterea nulla vtilitas eſſt ex⸗ bibere honoꝛẽ nõ intelligenti. ydolũ aũt nihil cognitio nis babuit. nec honoꝛ ei exhibẽdus. quãtomagis nec bonoꝛ diuinus. Si vo ꝗpter ſpũs pꝛeſidẽtes.aut illi ſũt ſpũs boni aut mali.ſi boni ſpũs et creati: nullatenꝰ ho⸗ noꝛ ſoli oĩpotenti debitus ab eis affectaret᷑. cũ ine iniu ria illis dari nõ poſſit.ſi aũt affectaret᷑ iã bom nõ eſſent eſſent em̃ infideles et iniꝗ.infideles quidẽ:qꝛ deũ creato rẽ ſuũ debito honoꝛe defraudarent. iniqui autẽ eo ꝙ ius alienũ vſurparẽt. Si pᷣo fiat eis exhibitio honoꝛis diui⸗ ni cñ diſplicentia eoꝝ.offenderent᷑ g potius hmõi hono⸗ ribo ꝙᷓ placarent᷑.nõ q̊ ab his opoꝛteret exrpectare bene⸗ ficia ꝓR hm̃oi honoꝛibo ſ magis pena. Si poſpũs p̃ᷣſidẽ tes ſunt mali.a malis aũt nõ ſunt expectanda bona. p+ bonis aũt accipiendis aut malis amouẽdis exbibentur bimõi honores. nõ exbibẽdi ſũt malisſ piritibo. Pꝛe ꝓ; deus ſit: etiã ꝙ vnus ſit. et ꝙ nõ habeat pꝛci piu.ſᷣ ſit alioꝝ pꝛincipiũ.cũ q̊ hoc ſit imp̃ſſum ratõi ᷣm terea.malis ſpiritibo nõ ſunt exhibendi hm̃oi honoꝛes. cultus em iſti ſunt cultus ſanctitatis. cultus aũt ſancti⸗ tatis ab eis diſſonãt.nec aliquid boni pñt niſi pmiſſi.vñ aug:j.d ciui.di.ſicut ipi mali hoĩes in terra:ſic etiam illi nõ oĩa qᷓ volũt facere pñt.niſi quãtũ illius oꝛdinatõe ſumunt᷑.cinus plena iudicia nemo ↄpᷣhẽdit.iuſte nemo reprehendit.reſtat q̊ ꝙ malis ſpiritibus nõ eſt exhiben⸗ qus honor diuinus.q nullatenus eſſet ydolatꝛia.qꝛ nec rõne ydoloꝝ in ſe nec rõne ſpirituũ preſidentiũ.⸗ Pꝛe⸗ terea.arguit ſic aug.in li.de ciui.dei.Romana vᷣtus the atricas artes repꝛobauerat.et qui ſe in üllis exercebant ponoꝛibo quuſlibet priuabant᷑. dij autẽ exigebãt a ſuis cultoꝛibo ritus theatricas: a ipi erãt repꝛoba ndi.qua em̃ fronte theatrice turpitudinis notat᷑ actoꝛ. ſi adorat᷑ exactoꝛ. nõ & dij illi ſunt honoꝛãdi: non debʒ eſſe ydo⸗ latria. 4 Preterea ſic arguit. greci ꝓonunt ſi dij tales colendi ſunt. ꝓ facto tales homines honoꝛãdi ſunt.aſſu munt aũt romani.ſ̊ nullo modo tales hoĩes ſunt hono⸗ randi:ↄcludũt ̊ rpᷣiani.nullo mõ igit᷑ tales dij ſunt colẽ di.¶ Hoc etiã remouere debet ydolatriã ꝙ ſpuũs pᷣſiden tes immda volũt ſibi offerri.ſicut talpas ⁊ veſꝑtiliones 2 bmõi aĩalia ĩmũda.5̊ᷣ nõ eſt ponẽdu eſſe deũ ꝗ in ĩmũ⸗ dicijo delectat᷑.nõ ̊ ſpuũs pꝛeſidẽtes ydolis deos eſſe eſt ponẽdũ.¶ Preterea ipᷣa pluralitas deoꝝ ondit euacua tõem.in ſegetibo em plures deos eſſe ponebãt. dũ em̃ ſe⸗ mia erãt ſubterra: deã ſerã aut cererẽ eẽ ponebãt. cũ at eẽnt ſuꝑ terrã ⁊ facerẽt ſegetẽ deã ſ. egetiã: frumẽtis autẽ collectis atq; recõditis drã tucilinã eſſe dicebãt.⁊ ita de alijs rebo.maioꝛ aũt eſt vtus ĩ vno qᷓ in pluribo. plus eĩ põt vᷣtus vnita q; multiplicata. vnũ eẽ deũñ ponendũ ẽ. Ecõtra motiuũ ad culturã ſpuuʒ pᷣſiden tiũ in ydolis põtuit eſſe ꝙ ſanare leſionẽ coꝛꝑum credebant᷑ dũ ab eis ceſſabant.et ſedare tribulatões reꝝ humanaꝝ dũ nõ cõ citabàt.¶¶ Preterea.pᷣdicebãt hoĩbo mala ſiue bona que futura ert. p̃ſcire aũt futura cũ certitudie diuinũ ẽ. ex⸗ q̊ͥ in eis diuinã eſſe vᷣtutẽ ſuſpicabãt. Adiũgit᷑ etiã miri⸗ ficentia opeꝝ occultoꝝ naturaliũ q̃ mirabilia videbant᷑ miracula aũt facere auẽte ſolius eit dei.ſiẽ ↄtingit ĩ mi⸗ raculis magoꝝ.ſic ꝗ̊ ꝓpter ſanatões leſoꝝ et liberatio⸗ nes oppᷣſoꝝ q̃ credebant᷑:bonitas diuina in eis aſſere⸗ bat᷑. ꝓPter pdicatõem futuroꝝ ſapia diuina: ꝓpter ope⸗ ratõem mirabiliũ potẽtia diuia. h̊ in oĩbo iſtis nõ e ne⸗ ceſſaria rõcinatio.immo falla eſtimatõ.ñ em̃ ſanabãt in firmos nec liberabãt oppᷣſſos.ſ̊ a nocumẽto deſiſtebant vt illuderẽ: futura cũiciado p̃dicebãt: ⁊ aliquotiẽs fallẽ do occulta nature opando:nõ res ſuꝑ naturã vᷣtute faci- endo.vñ ꝗpter iſta nullatenꝰponẽdũ eratipos eẽ deos et eis diuinus cultus nullatenus erat erxrhibendꝰ ¶ Ad — e& dñatoꝛ eoꝝ ſpecioſioꝛ eſt. ſpeciei generatoꝛ hec om̃ia cõ⸗ illud aũt qð pᷣmo obijcit᷑.ꝙ nulla cã potuit eẽ ꝗpter quã hõ vtens rõne incideret ĩ ydolatriã.dicẽdũ ẽ.ꝙ hoc veꝝ eſi ſi cõ ſequeret᷑ inclinatõem nature pter ſeipm.ſed qꝛ2 ſeqbat᷑ inclinatõeʒ nature coꝛupte rõne coꝛruptõis.idðo ↄtingebat ipᷣm in ydolatriã incidẽ.q Ad ſcdᷣm vo doᷣin ꝙ licʒ tõ ponat teũ eẽ ſummũ bonũ ſumme potẽtẽ.ſum me ſapientèẽ hec nõ ↄueniũt ydolo vel ſpũi in ydolo pᷣſi⸗ denti:nihilominus tñ rõ hũana reſpiciẽs ad effeciũ ⁊ ñ vlr ſᷣ ꝑticulariter ꝑ ̊ decepta:incidit in ydolatriam. Ad terciũ dõm ꝙ ſi hõ ꝑtractaret ſᷣm rõem rectã. in⸗ ueniret creatoꝛẽ ⁊ gubernatoꝛẽ eſſe colẽdũ.creaturis ᷣo nullatenus cultũ diuinũ eſſe expibendũ.ſᷣm ꝙ dz. xiij. ſa pĩie.Si ſpẽi reꝝ lectati deos putauerũt:qua tomagis ſtituit. Aut ſi virtutẽ ⁊ oꝑa eoꝝ mirati ſũt. intelligãt ab ipᷣis qm̃ ꝗ hec oĩa ↄſtituit foꝛtioꝛ eſt illis.a magnitudine em ſpeciei ⁊ creature cognoſcibilit poterit eoꝝ creator G / videri.qꝛ reſpiciebat in aligbo neceſſitatibus ad aliquã virtutẽ adiutticẽ ſᷣm ꝙ eſtimabãt. nec eleuabãt intelle⸗ ctũ ad ſummã cauſaʒ a q̃ ẽ om̃e adiutoriũ ⁊ vniuerſalit eſſe ⁊ bonũ.ideo in ydolatriã et ſuꝑſtitionẽ incidebant. Silr dm eſt ad alia.ydolatria em̃ ex multis cauſis originem duxit. ſicut habetur in libro Sapie. ¶ Membꝛũ terciũ Ercio querit᷑ in quibo oſiſtat.põt em̃ que⸗ . ri vtrũ aliquis poſſit aliquã creaturã cole re vt deũ:a adoꝛare ſine peccato⸗qð videt᷑ põt em̃ eſſe ꝙ aliquis nihil audiuit de deo 2 natus inter ydolatras videt adorare ydola? creatu⸗ ras.videt᷑ ꝙ iſia ignoꝛantia ſit inuincibilis:cũ nullate⸗ nus habeat a q̊ͥ poſſit addiſcẽ. Vñ aug: ille nõ ſuo vicio ignoꝛat.ideo em ignoꝛat.qꝛ nõ fuit a quo diſceret.nec ex rumoꝛe ↄperit doctrine opinionẽ.et iðo imunis ẽ a ↄdẽ⸗ natõe.talis ꝙ̊ nõ peccat:cu nullꝰpeccet in eo qð vitare ñ poteſt.¶ Contra.cognitio ꝙ deus ſit naturaliter inſita eſt mẽti.nullus ̊ excuſat᷑ ab ignoꝛãtia dei.Itẽ in pᷣs.dẽ. Scitote qm̃ dñs ipᷣe eſt deus ⁊c̃. ſi ̊ quilibet ingrediat᷑ ad ↄſideratõem ſui:inueniet illũ eſſe deũ ꝗ eſt vniuerſo⸗ rum factor ⁊ creatoꝛ: ignoꝛãtia eius neminẽ excuſat P E, t ¶ Item põt queri ſi nullus poteſt colere ſine pcto vtrum poſſit adoꝛare ſine pcto:qð videt᷑ ꝑ ̊ qð dẽ in glo.ſupeꝛ illud.xx.exo.l 20 adoꝛabis neq;ʒ coles.glo. aliud eſit cole re aliud adoꝛare:põt ꝗs inuitus adoꝛare tormẽtis victꝰ 4 Preterea, de beato ignatio legit. ꝙ potuit induci ad incendendũ thura ydolis:h̊ nullo mõ volebat xpᷣm ne⸗ gare. Reſtat & ꝙ aliquis ſine pcto poteſt adoraꝛe ydola Contra.xx.exo.d⁊?.i õ adoꝛabis neq; coles.vbi ꝓhi bet᷑ adoꝛatio.et dicit glo.vtrũq; reſecat vt nec affectõne colas nec ſpeciẽ adoꝛes.g̊ nõ e fieri adoratio ydo⸗ loꝝ ſine peccato ydolatrie o qð dicendũ.ꝙ huiuſ⸗ modi ignoꝛãtia nõ eſt inuincibilis. Vnde nõ excuſat a pcto licet em nõ poſſit habere doctrinã hoĩim cuʒ nullus ſit ibi fidelis:põt tñ habere ſpmſcẽm intus docentẽ. vn⸗ ctõ em docz de oĩbo ſicẽ habet᷑.j.Joh.ſi faciat qð in ſe eſt Preterea vſu ratõnis põt duci ad inuiſibilia dei. ꝑ ea que ↄſpiciũt᷑ intellecta a creatura.ſicut dẽ.j.ad Roma. 4 Sic intelligendũ eſt qð dicit aug ille nõ eſt cuſpan dus qui a qͥ diſceret nõ inuenit ſi ignoꝛet. Ad ſcðᷣin vo doin.q; cultus diuini nullatenus attribuendi ſunt crea ture ꝓpter ſe.vñ nec eſt adorare ydola vł creaturas ado ratõe q̃ eſt latria ſine pcto.adoꝛatõ em̃ impoꝛtat actũ ex terioꝛẽ ꝓcedentẽ a voluntate aliqͥ mõ. EIn qð dicit᷑ ĩ ex⸗ odo in glo.ꝙ aliquis inuitus põt adorare y dola:intelli gendũ eſt de illo quẽ metus induxit.ille aũt quẽ metꝰ in⸗ quxit ex volũtate qdãmõ faeit licet nõ abſoluta.ꝑ toꝛmẽę ta aũt nullus inducendus eſt ad faciendũ ↄtrarie hono riſicẽtie diuine.⸗ Ad illud s dẽ de beato ignatio dicẽ⸗ dũ eſt ꝙ nõ adoꝛauit ydola ſᷣ coram ydolis exñs thura deo incendebat.ſic be.thomas apłs⁊ alij ſancti oñ ydo la ducti ꝓteſtabant᷑ ſe adoꝛare deũ ⁊ nõ ydola.et h̊ pa⸗ tint in ydoloꝝ deſtructõe.¶ Itẽ põt queri vtrũ aliquis ſalua fide coꝛdis in qᷓ̃ nullatenus credit᷑ de ydolo ꝙ ſit dus: poſſit ore ↄfiteri de ydolo ꝙ ſit deus ſine peccato. qð videt᷑ ꝑ hoc qð dicit aug:lingua nõ facit reuʒ ſed rea mens.ſed ille nõ videt᷑ hr̃e ream mentẽ cũ recte credat. nõ dicẽdus eſt reus.q Contrariũ videt᷑.x.ad ro.Coꝛ⸗ de credit᷑ ad iuſticiã ore aũt ofeſſio fit ad ſalutẽ. ſi q ali⸗ gs ↄſiteat᷑ oꝛe cuius ↄtrariũ creditad damnatõeʒ ſui cõö⸗ fitet᷑.¶ Ao qð dm.qꝙ hmõi ↄfeſſio nõ põt fieri ſine pec cato.vñ dẽ in glo.x.ad roma.pene om̃s qui xpᷣm coꝛam ꝓſecutoribo negauerũt.qð de illo credebãt coꝛde tenue⸗ rũt.⁊ tñ oꝛe nõ ↄfitendo pierunt:niſi üũli ꝗ penitẽtia re⸗ uixerũt.Et iterũ nihil ꝓdeſt hoc eſſe in corde qð verũ ẽ: ſi hoc dẽ voce qð falſuʒ ẽ.qꝛ veritas et ẽ credẽda et dicen da.¶ Ad illuo vo qð dicit aug: lingua nõ facit reũ ſed rea mens.dom elſt ꝙ hec eſt mens rea ex qᷓ ꝓcedit men⸗ daciũ in doctrina.¶ Beinde querit᷑.ſi hõ põt exhibere ſine pcto reuerentia coꝛpalem creature. qᷓ deo debet/qð videt᷑: eo ꝙ genuflexiones fiũt coꝛaʒ pᷣlatis eccleſiqſticis 2 ſecularibp.¶ Seo videt᷑ ↄtrariũ ꝑ ̊ qð dẽ yſa:xlv.mi hi curuabit᷑ ome genu ⁊ iurabit mibi oĩs lingua.⁊. xiiij. ad ro.vbi habet᷑ ſimile.¶ Siłr dꝛ. vj.heſter de ADardo cheo ꝗ nolebat genu flectere coꝛã aman.timnit em̃ ne bo norẽ dei tranſferret ad hominẽ.Et dicit orige. genu fle⸗ ctere eſt cuncta eſſe ſubiecta? cultui dei obedire.ꝙ; autẽ geuuflectere ad cultum dei ꝑtineat patet ꝑ ̊ qð dꝛ.ij.ad phił. Donauit illi deus nomẽ qð eſi ſuꝑ omne nomẽ. vt in noĩe ihu ome ge.fle. ¶ Ad qð dom. ꝙ nullo mõ eſt re nerẽtia ſoli deo debita creature exhibẽda. hoc aũt eſt de genuflexione coꝛdis.ſicut dꝛ.ij.ꝑalip.vlti.et nunc flecto genua coꝛdis mei. Si vᷣo fit ſermo de genuflexione cor⸗ pali. aut illa eſt qͥ ad vtꝛũq; genu: illa nõ eſt exbibenda creature ꝓpter ſe:b̊ exbibendo deo reuerentiã in creatu⸗ ra.alicubi tñ poteſt cõſuetudo excuſare. Si vo fiat quo ad vnũ genu:genuflectio h̊ͥ mõↄuenit creature rationa⸗ li cui exhibet᷑ reuerẽtia.Similit᷑ licet ꝓſtratõ principa liter dro fiat: tñ ſicut habet᷑ in vete. teſt. in reuerentiam hoĩm exhibebat᷑.¶ Item cũ ydolatria fiat in adoꝛatõne ydoloꝝ ſicut habet᷑ y ſa.xx.poteſt qri vtrũ factoꝛes ima⸗ ginũ vel ꝗ ꝓcurãt facturã earundẽ peccẽt peccato ydo⸗ latrie vel pcto ↄſimili:qð videt᷑:x hoc qð dicit᷑.xiiij. de⸗ utro.nõ vidiſiis aliquã ſimilitudinẽ in die qua locutus eſt vobis deus de medio ignis: ne forte decepti faciatis vobis ſculptã ſimilitudinẽ aut imaginẽ maſcuhl aut fe⸗ mine ⁊c.⁊ dẽ.v.deutꝰ.nõ facies tibi imaginẽ aut ſculpti le ſiue ſiłitudinẽ ⁊c̃.pꝑ qð deſignat᷑ ꝙ faciẽtes hmõi pec⸗ cant ⁊ faciũt ↄtra pᷣmũ preceptũ.b facere otra pmü pce⸗ ptũ eſt pcẽm ydolatrie: hoc eſt pcẽm ydolatrie.Siłiteꝛ de ꝓcurantibo habet᷑.xlvj.yſa.qui ↄfertis aurũ de ſacco 2 argentũ de ſtatera ponderãtes ↄducẽtes auriſicem vt faciant deum ꝓcurare.ᷓ vt faciant unaginẽ hmõi ẽ pec⸗ catũ ydolatrie.q¶ Contra.eccleſia ↄcedit facturã imagi⸗ nũ ⁊ eas in eccleſia collocat.hoc aũt nõ eſſet ſi ſpẽᷣm ydo latrie pᷣtenderet.⸗l! Preterea iohᷣ.damaſ.honoꝛ imagi⸗ nis ad ꝓthotipũ puenit.ꝓthotipũ at᷑ ẽ qd imaginat᷑.ex quo deriuat᷑ qdð fit.Et iterũ dei genitricis imaginis nõ materiã.ſ̊ figurã adoꝛamus.honoꝛ em̃ ꝗ eſt ad ipᷣaʒ: ad eũ qui eſt ex ipᷣa incarnatus reducit᷑. ſi ᷓ bonorationes imaginũ ↄcedũt᷑:⁊ facture ꝑ ↄns eaꝝ ↄcedunt᷑.¶¶ Item in exo.dixit dñs ad moy ſen.ꝙ facẽt cherubimobumbrãtia ꝓiciatoꝛiũ.ſi &̊ h ↄcedebat᷑ in ve.teſta.vt fierent imagi⸗ nes etiã reꝝ incorpoꝛeaꝝ:multofoꝛtius in nouo telſ.ↄce dit᷑ vſus imaginũ reꝝ incorpoꝛeaꝝ ⁊ ita ꝑ ↄnñs factura imaginũ.¶ Huius etia gra querit᷑ vtrũ ſimiliter añ ad uẽtũ xpᷣi poterãt ſine pcto fieri imagines reꝝ ſacraꝝ ſic 7 mõ fiũt.Et videt᷑ ꝙ ſic.qð em̃ ꝑtinet ad cultũ dei vł ho norẽ ſanctoꝝ.mor ale eſt.ſᷣ facẽ hmõi imagines ⁊ hono⸗ rare ad cultũ deifoꝛmẽ ꝑtinet.&̊ᷓ eſt moꝛale.moꝛalia autẽ nõ variant᷑.ſi &̊ modo fiũt ſine pcto tunc potuerunt fieri ſine pcto.¶ Contra deus infigurabilis ẽ.infigurabilis aũt rei ꝗs põt facere imaginẽ:et dicit dam aſ.Inſipiẽtie ſummme ⁊? impietatis eſt figurare deũ.hinc et in ve.teſta. nõ erat aſuetus imaginũ vſus.qꝛ vo deus factus eſt hõ Irter nr̃am ſalutẽ.2⁊ vere ꝑambulauit terrã. paſſus eſt: crucifixus ẽ:excogitauerũt pr̃es velut qͥſdã triũphos in imaginibo exrſcribẽ ad velocẽ memoꝛia.ſic & in no. teſta. ſunt ↄceſſe imagines.dic etiã damaſ.accepimus lucã euã geliſta pinxiſſe dũm et mr̃em eius.ex ꝗbo et alijs pluribo (eban arguit᷑.ꝙ licitus eſt vſus imaginũ in eccleſia. Ad qꝗð dicendũñ eſt. ꝙ facere imagĩes duplici pt fieri 120 intẽtõe.vł vt adoꝛẽt᷑ ꝓ ðᷣo:⁊ h̊ mõ ydolatre aliꝗ adora⸗ bãt imagies.vł vt adoꝛẽt ſpũs pᷣſidẽtes ĩ ydolł: ⁊ ſᷣm hũc modũ ẽ ydolatria.vñ damalſ.grecoꝝ ſculptilia q̃ demo⸗ nũ erãt imagiatões abiectabilia 2 deteſtabilia exiſtunt. Si do fiũt imagies reꝝ ſcẽaꝝ ĩtẽtõe honoꝛãdi res ſacs. 7 p̃ncipałr deũ colẽdi ꝗẽ auctor ſctificatõis.Fᷣm h̊ faceꝛe imagies vel ꝓcurare nõ ẽ pctẽm niſi admilſceat᷑ aliqͥ alia intẽtio ꝑuerſa.⸗ Illud aliund qð obiectũ ẽ intelligit᷑ ð fa ctura unaginũ m intentõem ydolatrie addit᷑ etiã ꝙ ipi us vei ᷣm diuinitatẽ nulla eſt facienda imago.vñ peccãt ꝗ ſub imagie repñntare volũt trinitatẽ i vnitate ⁊ ſic ado ret᷑. In vete. etiã te. ꝓhibita fuit factura ymaginũ ne vi ce dei fieret veneratõ. ꝓni eĩ erãt iudei ad ydolatriã ſic pʒ ex ſac̃ ſcript᷑a.tũ qꝛ młtũ erãt ſenſibiles:tũ q;ꝛ int gen tes ↄuerſabãt᷑. at᷑ ĩ ve.teſ.fiebãt imagies cherubi.B fuit ꝓpt h.qꝛ angli aparuer̃t in coꝛꝑalibo creaturis ſub⸗ is tie ho ſ . na b gi.10 f⸗ ie no Nt⸗ 1. tne li⸗ i i 5 (Mueſtio iectis nð vt crederet᷑ ios angelos eſſe coꝛpoꝛeas crea⸗ turas.nullatenus aũt ↄcedebant᷑ imagines q̃les ydola⸗ trie faciebãt ⁊ colebãt:ne creatura ꝓ deo coleret᷑. In ec/ cleſia aũt modo imagies ↄcedẽt᷑ reꝝ ſacraꝝ. vtpote ipi us xpᷣi hoĩis in memoꝛiã vᷣbi ꝓ nobis imolati.ipius etiã crucifixi in memoꝛiã ip̃iꝰ redeptoꝛis ꝗ ꝓ nobis ẽ paſſus vt ꝗ ſcripturas nõ intelligũt: libꝛũ habeãt ĩ qͥ reſpiciãt. Vn damaſ.qꝛ nõ om̃s noſcũt lr̃as nec lectõni vacãt.pa tres excogitauerũt velut qͥſdã triũphos in imaginibo ex ſeribere ad velocẽ memoꝛiã nõ ſᷣm metẽ hntes dñi paſſi⸗ onẽ.imaginis xpᷣi crucifixionẽ vidẽtes:⁊ ſalutaris paſſi onis ĩ rememoꝛatõe veniẽtes ꝓcidentes adoramus non materiã ſᷣ maginatũ. Ad obſᷣm aũt ꝙ colẽ deũ ⁊ id qð Ptinet ad culturã eius ẽ moꝛale. dom eſt ꝙ q̃dã ſunt ſim pliciter moꝛalia ſm om̃e tpᷣs.ſicut credere ⁊ diligẽ deũ ⁊ adoꝛare:q ad cultũ dei ꝑtinẽtia ſᷣn om̃e tpᷣs ſunt exhibẽ da.adoꝛare vᷣo mediocribo imaginibo eſt moꝛale h̊ ñ ᷣm oñme tps. Dico aũt adoꝛare xp̃m illa adoꝛatõe qᷓ dẽ yper dulia.q̃ ad hũanã naturã ipius ꝑtinet.(¶ ¶ Adhuc etiam querit᷑ vtrũ aligs poſſit ſimulare ſe adoꝛare creaturam ſine pꝑcto:et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ h̊ qð dicit hiero.vtilẽ ſiłlatõem ⁊ in tꝑe aſſumendã iehu regis iſrł nos doceat exẽpluʒ.q nõ potuiſſet interficẽ ſacdotes baal:niſi finxiſſet ſe ydo⸗ lũ velle colere dicẽs.ↄgregate miht oẽs ſacerdotes baal. achab ſeruinit ei in paucis:ego ſeruiã ei in multis.ex vᷣ⸗ bis biero.poſſumus elicẽ.ꝙ aliꝗs põt ſine pcto moꝛta li ſiłare ſe adoꝛare creaturã. ¶¶ Elidet᷑ etiã ex H̊ ꝙ omen⸗ dat᷑ a dño in G̊ ꝙ deſtruxit ſacerdotes baal..l Cotra.ſi⸗ mulatio hmõi eſt illicita.aut em in vbo eſt aut in facto. ſi in ᷣbo:erat ibi mendaciũ.mẽdaciuʒ aũt in his q̃ ſunt religionis ẽ moꝛtale pctm.ſi aũt in facto:exemplũ pote⸗ rat eſſe alijs ꝑditõis.ſcandalũ aũt ẽ dictũ vł factũ occa⸗ ſionẽ pᷣbẽs ruine.vtroq; ẽ̊ mõ peccauit.¶ Ad qð dom. ꝙ licʒ iehu ſiłaſſet ſe adoꝛare ydola.nõ tñ ex h̊ erat ydo/ latra.eſt em̃ ſilatio ᷣboet talis nõ ꝑtinet ad genus ydo/ latrie ſ̊ ad genus mendacij.et qꝛ nõ fiit prĩcipaliter in⸗ tentiõe falledi ſ̊ malũ ydolatrie illiꝰ tollẽdi:iõ nõ dice⸗ bat᷑ ſimpłr mendaciũ.nihilominꝰ tñ peccauit ſic dicẽdo hſ ipa intẽtio tanti boni minuit ip̃am ſimulatõezʒ ſnec fu it alijs occaſio ruine ſpiritualis. immo declaratio ma⸗ gis mali qð latebat.¶ aũt dẽ eẽ mendaciũ in his q ꝑ⸗ „ 2.— — — tinẽt ad religionẽ cũ ſit intẽtõe fallẽdi.h̊ eſt vt credat᷑ q nõ eſt credendũ ĩ doctrina religionis.ſic eſt in hereſiar⸗ cha ꝗ mentit᷑ vt alios ad errorẽ ꝑtrahat.q: aũt dicit᷑ dñs ↄmendaſſe iehu h̊ fuit in deſtructõne baal et ydola⸗ 6 in oibo placuerit ſicut ibidẽ oñdit᷑. Aarto querit᷑ de effectu ydolatrie. dẽ em̃ xiiij. ſapᷣ. infandoꝝ ydoloꝝ cultura omis mali cã eſt ⁊ initiuʒ et finis.ſᷣ H̊ q̃liter põt eſſe:cũ cã efficiẽs differat a finali ⁊ pꝛinci⸗ piũ a fine. ¶ Itẽ.j. ad ro. dẽ. mutauert gloꝛiã incoꝛrupti bilis dei ĩ ſilitudinẽ imaginis coꝛruptibilis hoĩs.⁊ vo⸗ lucrũ.et qᷓdrupedũ.⁊ ſerpẽtũ.ꝓpteꝛ qð tradidit eos dñs ĩ deſideria coꝛdis eoꝝ ĩ immũdiciã vtoↄtumelijs afficiat coꝛda ſua ĩ ſemetip̃is.ꝙ̊ ydolatria cà fuit pcti ↄtra natu rã. ̊ hqᷓliter cũ marime diſtant pctm ſpũale qð eſt infi⸗ elitatis: et pcem carnale qð eſt luxurie.⁊ maxime eius qðs eſt otra naturã. 5 eſt otra ¶ Ad qð doᷣm. ꝙ ydolatria dẽ eẽ cã omis mali ꝑ occaſionẽ nõ eẽntialiteꝛ.nõ em̃ neceſſe ẽ pec cantẽ pcto ydolatrie cadere ĩ alia genera pctoꝝ: ſᷣ ſi in⸗ tantũ deſipit rõ hũana vt creaturã ꝓ creatoꝛe colit:veri ſimile eſt vt in alijs deſipiat in qbo ꝓpter delectatõnem alicuius boni mutabilis ↄtemnit᷑ maieſtas dei pcipiẽtis Ad illud vᷣo qð obijcit᷑.q; ydolatria ẽ cã initiũ? ſinis oĩs mali.dðm ẽ ꝙ ex alia ⁊ alia cã dẽ eẽ initiũ ⁊ cã ⁊ fi⸗ nis. Jnitiũ em̃ dꝛ.qꝛ ab illo pcto facta eſt inchoatio ma lox in ipis gentilibo. cauſa vo qꝛ diſponebat magnitu⸗ do illius erroꝛis ad coꝛruptõnem erroꝛis in alijs gene⸗ ribo pctoꝝ.finis vᷣo qꝛ ꝓpter ̊ vt placeret ſpiritibus in quartum clxxviij. ydolis pᷣſidentibo.et ab eis impetrarẽt ſᷣm q; etedebant plurima mala ꝑpetbãt. Ad vltimũ dᷣm ꝙ petm y do⸗ trie cã eſt ſiue occaſio pct᷑i ↄtra naturã.vt notet᷑ ꝙ ad de oꝛdinatõnem hoĩs reſpectu nature vlis:ſequ at᷑ deoꝛdia⸗ tio volũtatis hũane reſpectu nature ꝑticularis. et eſt il⸗ lud pcẽm nõ tm̃ pcim ſ᷑ pena pcti.et ideo dr ꝙ deus tra⸗ diqdit eos in repꝛobũ ſenſum.i.ꝑmiſit tradi.inqᷓ tũ em̃ eſt pctm eſt a mala volũtate hoĩs.inqᷓtũ aũt eſt pena. eſt a tcxo⁊ recte punit᷑ in illo.vt ex h̊ intelligat enoꝛmitatẽ ſui pct᷑i.ſi em̃ tanta enoꝛmitas eſt facẽ ↄtra naturã ꝓpriazʒ. qᷓtomagis eſt facẽ ↄtra naturã increatã a qua eſt princi piũ eſſe bumani. de magnitudine huius pet᷑i et ↄꝑatõne. Et pꝛo videt᷑ ꝙ ſit maximũ pec⸗ catũ ſimpliciter. Scðo ꝙ ſit maius qᷣruũdã pcxtoꝝ ↄꝑatõe.⸗.(ã E aũt ſit maximũ videt᷑ P R qð dẽ leuit.xv.de muliere patiẽte fluruʒ ſanguinis. glo.om̃e pctm eſt immdicia aie.ſᷣ ydolatria maxie:qua⸗ re ydolatria ẽ maximũ pctm. Itẽ eʒech.xxij.q̃ fecit ydo⸗ la.glo.ydolatria q̃i maxĩa expꝛobꝛat᷑. Itẽ deut? xvij. cuz reꝑti fuerint apud te.glo.lex erꝛoꝛẽ ⁊ ydolatriã maxime deteſtat.maximũ em̃ ſcelus eſt honoꝛẽ creatoris impẽdẽ creature.ex ꝗbo videt᷑ ꝙ ẽ maximũ. ð etiã videt᷑.j.tre⸗ noꝝ.pctm peccauit bierlm glo.cauſaʒ tante miſerie de⸗ mõſtrat petm ſingulare qͥ retẽto oĩa retinent᷑.et qͥ abſen te oĩa dimittunt᷑.hoc aũt eſt incredulitas ex incredulita te em̃ deũ ſꝑ exacerbauer̃t:ydola coluerũt:in xpᷣm credẽ noluerũt.videt᷑ q̊ ꝙ pctm ydolatrie ſit maximũ.⸗4!.q Ra⸗ tio etiã docet illð.cũ em̃ pcẽm ſit ſpreto incõmuta bili bo no adherere ↄmutabilibo:ſ̊ inter ↄmutabilia bona ydo lũ ẽ maxime elongatuʒ a bono incõmutabili.vñ et nibil d eſſe in ſcriptura.ꝗᷓ adherere illi eſt maximũ peccatũ. Contra de iſto pcto nõ legit᷑ ꝙ ſit irremediabile h et in futuro.de pcto aũt in ſpm̃ſ.legit᷑.qð autẽ nõ rem ittit hic neq; in futuro maius eſt &̊ ⁊c.¶ Stẽ ſuꝑ illud. Noli te exaltare coꝛnu.glo.maximũ eſt viciũ excuſatõis. nam q̃i coꝛnu erigit ꝗ ꝑ alios pct᷑a ſua nitit᷑ excuſare. Reſtat O ꝙ per̃m ydolatrie nõ eſt maximũ.qð em̃ ꝑ ſuꝑabundã tiaʒ dẽ vni ſoli ↄuenit. ð „ . 7 Atem poteſt queri H. j. vtrũ pcĩm ydolatrie ſit majus pcto ſciſmatis?et videtu?ꝛ ꝙ; ſic.ydolatria em̃ eſt defecłus fidei ſimptr:ſciſma vᷣo fi⸗ dẽ ponit.in h̊ tñ deficit a fide ſimpłr ꝙ nõ adheret vnita ti eceie catholice.ꝗ̊ maius eſt pctm y dolatrie qᷓ; ſciſma⸗ tis. Aug.ↄtra fauſtũ. Sciſina eſt eadẽ opinãte atq; ea⸗ dẽ ritu colẽte q̊ͥ ceteri ſolo ↄogregatõis delectari deſtidio. ex q pʒ minus eſt pctm ſciſmatis q ydolatrie.¶ Con tra.dicit aug.ↄtra fauſtũ.los longe paganis eſtis de⸗ terioꝛes.qꝛ illi ea colũt q̃ ſunt ̊ ꝓ dijs colẽda non ſunt. ſunt em̃ ydola:et ad ſalutẽ nihil ſunt.et ꝗ colit arboꝛem nõ amãdo ſ̊ adorãdo.nõ id colit qð nunꝙᷓ eſt:łᷣ qð ñ ita colẽdũ eſt.vos aũt ea colitis q̃ oĩno nõ ſunt.ſᷣ̊ vꝛaꝝ fa bu laꝝ vanitate fingunt᷑.et ideo ꝓpingꝗores eſſetis vere pie tati ſi ſaltẽ pagani eſſetis.&ᷣ illi manichei ſciſmatici erãt re qꝝ numero erat fauſtinus.ęt hẽtici ſiłr.gꝗᷓ deteriꝰẽ ſciſ ma cũ hẽlſi qᷓ ſit ydolatria.¶ Ad qð dom ꝙ petm ydo⸗ latrie maximũ eſt.eo ꝙ maxĩe opponit᷑ rectitudini fidei. deſtruit em̃ totaliter pᷣmũ qð ẽ in fide.ſ.credulitateʒ dei oĩpotẽtis creatoris celi et terre.q. Ad obiectij aũt in cõ⸗ trariũ dðᷣm.ꝙ aliqð petm dr maius altero vel ꝗpter ge nus ip̃ᷣius actus.et ſᷣm G̊ dẽ ydolatria eſſe maioꝛ.vel ꝓ⸗ pter cireũ ſtãtiã actus:cũ ſcʒ ſcienter ex induſtria peccat 7 Fm h̊ pct̃m in ſpm̃ſcẽm dẽ maius pctm.vel ꝓpter pri⸗ unatõem remedij ↄtra pctẽm:et ſᷣm illũ modũ dẽ pctẽ̃m ex⸗ cuſasionis maximũ ſiue impenitentie.et ꝑ H̊ ſoluũtuꝛ ea q̃ obiecta ſunt in ↄtrarinʒ.¶ Ad h̊ vᷣo qð obijcit᷑ de ſciſ⸗ mate vel hereſi manicheoꝝ dicendũ eſt. ꝙ licet in pluri⸗ bus ↄmunicaret cuʒ fide catholica.in hoc tamen remo⸗/ Al. Aran, tioꝛes erant a doctrina religionis q; pagani ꝗ colebant ydola.qꝙ figmẽta quedazʒ excogitabant. ſicut narrat᷑ in li.contra epłam fundamẽti:et illa venerabant᷑ que nul⸗ latenus in reꝝ natura reꝑiebãt᷑.nõ ſic aũt paganiꝗ res creatas vel factas venerabant. ſi aũt tm̃ eſſet ibi ſciſma minꝰelongarent᷑ a doctria religiõis xpᷣiane q; ydolatrie. bꝛũ ſextum o querit᷑ de x ydolatrie ⁊ ceſſatione Circa qð pᷣmo querit᷑ ꝗꝓpt᷑ quid magis fu⸗ it ydolatria tꝑe ſcdᷣe etatis ⁊ deinceps: ꝙᷓ tꝑe pꝛĩe etatis q aĩ inoegi the ſcde etatis pꝓʒ ꝑ h̊ qð dẽ in li.hyſtoꝛiaꝝ.dẽ em̃ ꝙ chaldei ignẽ adoꝛa bant.et ad idem cogebat alios:ↄburẽtes alioꝰ ydola. et huius pꝛincipiũ erat nemprot ꝗ fuit oppᷣſor hoim a⸗ moꝛe dñandi ⁊ cogebat hoĩes adoꝛare ignẽ. Minus vᷣo a qͥ niniue dicta eſi in honoꝛe pr̃is ſui bei ↄſtruxit.⁊ ado⸗ rar fecit ab aſſirijs.ex quo patzʒ ꝙ incepit ydolatria tꝑe ſcõe etatis.Siłr oñditur de thare patre abrahã. ꝗ ꝓpt Hh ſtatuit pegrinari:eo ꝙ nolnit ignẽ adoꝛare.⁊ ſequit᷑ ꝙ chaldei abrabã ⁊ thara ĩ ignẽ ꝓiecerunt.qꝛ ignem ado⸗ Af t abæe rare noluerũt. et ex hoc ſimiłr apparuit ꝙ illo tpe cepit ydolatria. Scom aũt yſis.gẽtiles ꝓmetheũ pᷣmũ ſimu⸗ lachra hoĩm de luto finxiſſe ꝑbibent.⁊ ab eo natã eſſe ar tẽ ſimulachra fingendi.Judei vᷣo dicũt ꝙ Imabel pᷣmꝰ ſimulachꝛa ex tuto fecit. ſic ̊ colligit᷑ ꝙ in ſcða etate et terciaoꝛiginẽ apud diuerſos cepit ydolatꝛia.in pᷣma vo etate nõ legit ſe⸗ videt᷑ ꝙ potius illo tꝑe hoim genus ꝓ⸗ nuʒ eſſet ad ydolatrià.cũ em̃ diſtinguat᷑ etates huani ge neris quẽadmodũ diſtinguũt etates alicuiꝰ ſingularis hoĩs. In pᷣma vo etate plurimũ adherẽt hoĩes rebo ſen⸗ ſibilibo.in illa em̃ etate nõ multũ differt intellectꝰ a ſen⸗ ſu.q̃re videt᷑ ꝙ intellectus hoĩm illiꝰ tꝑis quãtũ eſt de ſe nõ aſcẽderet ad cognitõeʒ creatoꝛis ᷣ ſiſteret ĩ re ſenſi bilibus.⁊ ſic a rebo ſenſibilibo crederẽt ꝓuenire om̃e iu⸗ uamẽtũ qð hẽent.ſ̊ illud a qͥ eſt om̃e iuuamẽtũ illud pꝛo deo reputat᷑.ĩ illa ꝗᷓ etate maioꝛ videbat᷑ ꝓnitas ad ydo latriã qᷓ; in ſequẽtibo vbi plus abundabat vtꝰ intelligen tie. ¶ Preterea.hoĩes illiꝰtꝑis ſimplicioꝛes erãt.q̊ faci lioꝛis ſeductõis ab inimico ꝗ inſidiat᷑ hũano generi. il⸗ lo etiã tꝑe exhibebant᷑ ſacrificia deo.qð aũt exbibet᷑ deo maxie intendũt vſurpare demones ⁊ hoĩes ad id ꝓuoca re ꝙ eis exhibeat᷑ ꝓpter ip̃am infidelitatẽ q ↄcomitat᷑ nõ em demones cũ ſint ſpũs in fumo ſacrificioꝝ delectant᷑. vñ aug.ĩ li. & ci.dei.iq ſpũs Auĩitatẽ ſibi aꝛrogãt ñ cuiꝰ⸗ libʒ coꝛpis fumo ſᷣ ſupplicãtis aĩo delectant᷑.cui decepto ſubiectoq; dñent᷑ intercludẽtes iter ad deũ verũ ne ſit hõ illius ſacrificiũ cũ ſacrificat᷑ cuiq; pᷣter illũ.reſtat ̊ q; il lo tꝑe ꝓni erãt demones vt temptarẽt homies de ydola tria.et hoĩes ex alia ꝑte minꝰ cauti:⁊ ita maior ꝓnitas ad ydolatriã.ꝙ aũt demones ꝓcurẽt ſe ꝓ deo honoraꝛi habet᷑ in.ij.d ciui.dei.intelligunt᷑ vemones ſic̃ notuʒ in litteris ſacris ⁊ xes ipᷣe iudicãt negociũ ſuũ agere vt pꝛo Dijs babeane⸗ 4ſved ↄtrariũ põt ſic argui. in illa etate nõ erãt multũ elongati a pꝛincipio mũdi.⁊ ita nec a me⸗ moꝛia creatoꝛis celi terre.quare elongati erãt ab ydo⸗ dio veſtri.ſᷣ illud genus ydolatrie ex ↄtagione gentium 4 ꝓceſſit.reliquum vo ex inuentione iudeoꝝ. Poteſt ergo queri quid mouit iudeos ad hmõi genus ydolatrie.cuʒ dñs in exo. ꝓhibuiſſet dicens.nõ habebis deos alienos 6 coꝛã me⸗(o pꝛimũ dicendũ eſi.ꝙ ydolatria cepit in . etate ſcdᷣa ꝓpter multiplicatõem hoim maximã que tũc cepit eſſe.ſicut habet᷑ x.geñ.et diuidebant᷑ gẽtes hm di⸗ uerſitatẽ terraꝝ.⁊ coꝛruptõ generalis pcti intantũ pꝛo⸗ ceſſerat ſucceſſiue:vt inducerẽt᷑ hoĩes ſᷣm pꝓrius et poſte⸗ rius ad diuerſa genera pctoꝝ actualiũ:⁊ tadẽ ad coꝛru⸗ —XR ptõem fidei.vt ſic vertex rõnis coꝛrũꝑetur ſvnde pᷣma ge neralis coꝛruptio fuit qᷓtum ad ↄcupiam carnis.ſic ha⸗ ektend gencege ðo Sian ad bengianm mũdi. ſicut babe / galoz g tur. x. geñ.de his qui edificauerũt ciuitates diuerſas et MMBR alios opprimebãt. tercia vᷣo fiebat coꝛruptio ꝑ ſupbiam ,„. vite. ſicut habet᷑.xi.geñ.et ibidẽ in ſine agit᷑ de coꝛruptõ en. 4 ne fidei p ydolatriaʒ æ nunc in hũano genere aſcendit velenv 4 corruptio actualis peccati vſq; ad ſummũ qð eſt pecca⸗ rele . tũ infidelitatis.G̊ aũt nõ ↄtigit in pꝛima etate. qꝛ in illa nõ erãt niſi due drñtie hoĩm.aut deo dæditi: uli vaca⸗ & bant cultui diuino omino.aut dediti carni:⁊⸗ uli tm̃ va⸗ cabãt carnis voluptati.ꝗ licet deũ cognoſcerẽt fide:tam̃ malis oꝑibo carnis ↄtradicebant.¶ Ad obiectũ aut in . otrariũ dm eſt. ꝙ licet quidã hoĩes tũc erãt dediti ſen⸗ . ſibilibo:tñ nõ aſcedebat ad hoc vt creaturaʒ ꝓ creatore venerarent᷑. ꝓpter recentẽ memoꝛiã eius qui fecit cellu,z . (.e t 7 terram quã er diſciplina patrũ habuerũt ¶ Ad ſcðm nᷣo dðᷣm.q licet ſimplices eſſent qͥ ad hoc: ꝙ tot nõ ert relicta in ſcripturis ex ꝗbo erudirẽtur ſicut in poſteriori bus tꝑibo fuit factum: melioꝛa tñ naturalia babebant ꝙ; hoĩes ꝗ poſtea fuerunt.⁊ ex meliori ingemio na tur ali ci gratia que tunc nõ ceſuit.poterant melius reſiſtere ma chinatoibo dyaboli qᷓ in poſtenoꝛi tꝑe quãtũ eſt de boni tate naturaliũ.¶¶. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑. de drñtia ori⸗ ginis ydolatrie ſiue tꝑis apud gentiles ⁊ iudeos.dicen dũ eſt ꝙ iudei diutius ꝑſtiterũt in fide ꝓpter doctrinam abrahe ⁊ pr̃iarchaꝝ quã a deo acceperũt.h̊ aũt fuit.qꝛ aliqͥs elegit ſibi in om̃i tꝑe in ꝗbo voluit fidẽ creatoꝛis ⁊ liberatoꝛis ſeruare.¶ Si vo q̃ri ꝓꝑter qð ꝓnioꝛes erat tũc tꝑis ad ydolatri cũ dñs loqueret᷑ cũ moyſi in mõte J ſyna.̊ fuit foꝛtaſſe qꝛ ꝓpter moꝛã eius in mõte vacabãt ocio ⁊ multis alijs pctis.q̃ tãdẽ inducũt ad infidelitatẽ tãq;ᷓ ad ſummũ in genere pcti.⁊ magis ydolatrabãt ĩ vi⸗ tulo ↄflatili qᷓ ĩ alio genè ydoli: ꝓpt᷑ memoꝛiã y doli egi⸗ ptioꝝ. colebat em egiptij thauꝝ line bouẽ ſerapi ↄſectũ. ſerapus aũt ſic dicit y ſiðerat egiptõꝝ deus:q pꝛiꝰ erat latria.ꝗ⸗! Preterea.multa erat annoſitas illoꝝ ꝗ eratiĩ De tpe ceſſatiomis. videt em̃ ꝙ; ceſſauert ydola ꝑ aduetũ xp̃i b illo tꝑe.⁊ ideo quãtũ eſt de G.in eis vigebat ſapia de his q̃ dictabat natura.natura aũt dictabat creatoꝛeʒ celi et terre coli.vñ ⁊ tũc vnius dei erant adoꝛatoꝛes.⸗ Prete rea nõ ſic circa młta vagabat᷑ intellectꝰquẽadmodũ ĩ po ſterioꝛibo tꝑibo.et ꝓpter h̊ elõgati erãt ab ydolatria ma gis in poſterioribo tłpbo. ¶¶ Pꝛeterea. oppᷣſio hũana vt plurimũ induxit ydolatriã.nõdũ autẽ erat ſeruitꝰ ꝓpter qð nec ↄſenſus in ydolatriã. Itẽ põt q̃ri de drñtia ydo latrie cui adheſerãt gentiles:⁊ cui adheſerunt iudei. de ydolatria em̃ gentiliũ legit᷑ an tpᷣs abrabam. de ydola⸗ tria vᷣo iudeoꝝ nõ legit᷑ in canone ſacre ſcripture puſqᷓ in exo.poſt datõem legis generaliter. legit᷑ aũt principa panetx liten in gen. de rachele qᷓ abſcondit ydola pr̃is ſui.Et ia⸗ cob dixit domui ſue.abijcite deos alienos qui ſunt ĩ me⸗ rex argiuoꝝ ꝗ cũ nauibo tranſiuit ĩ egiptũ ⁊ occupauit eã ⁊ mortuus ẽ ibi.et ĩ honoꝛe tanq; deus habitus ẽ.po⸗ 2 ſtea fingebat᷑ ꝙ ſub ſpẽ thauri egrediebat᷑ qͥlibet anno ð n⸗ nilo:⁊ dabat reſpõſa ſacerdotibo mempheticis ⁊ imagi⸗ 2 nẽ huius capitis iudei in deſerto ſibi lecerũt.poſtea etiã in recoꝛdatõem illius fecit hieroboã vitulos aureos ĩꝗ⸗ D bus ⁊ poſtea filij iſrł ydolatrabat.ſic habet᷑.iij.xe.xi. t e qcgo eet de alijs ydolł iſta erãt ydola pricipalia iudeoꝝ . 27 ſ (Deinde quertuur S. ſ. ⁊ publicatõz euãgelij.ſicut hr̃ yſa.xlj.ſuꝑilluo qui fue⸗- n rũt nũciate.glo.i 2otãdũ poſt xpᷣi aduetũ ↄſtituiſſe ydo⸗ 4 la futuroꝝ ſciam ꝓmittentiaſa iteꝝ ibidez. xp̃o ptatem I. 6 eccie nunciãte ⁊ veritatẽ monſtrante:ipᷣi errores vento ð”ð et turbini ↄꝑabant᷑ſſiliter videt᷑ expᷣſſe ꝑ H̊ quod dicitu· xix.yſa.aſcendet dns ſuꝑ nubem leuẽ ⁊ ingredietur egi⸗ ptum ⁊ mouebuntur ſimulachra egipti.¶ Sed videtur ↄtrariũ ꝑ hoc qð legit᷑ in acti.xiiij de ſacerdotibo iouis ⁊.· xix.de cultura dyane.⁊ ſicut legitur in cronicis. plu⸗ res etiam ꝑpoſt aduentum xp̃i et fidem pꝛedicatam ydola coluerũt.¶ Ad quod dicendum eſt.ꝙ tempo ceſſationis ydolatrie ⁊ cauſa fuit ex aduentu xpᷣi et ex publicatione euangelij vt in pluribo.et qꝛ nõdum facta eſt publicatio 4R apud aliquos gentes: forte apud illas remanet ydola⸗ i⸗ ſgti — — — — — — — ẽ“ aAt Nn G . — –.. T ⸗ dei et gentiles ſint cũ ritu ſuo tolerandi. (Nueſtio tria. Qec boc eſt vtrariũ. q; ydola pſtiterũt poſt aduen⸗ tũ rp̃ᷣi ⁊ pdicatõem euãgelij:qꝛ quidã noluerũt recedere ab ydolis ꝓpter ſui ꝑtinatiã.immo ꝑſecuti vſq; ad moꝛ tẽ credẽtes xpᷣm quouſq; dñs ꝑ miracula in ſanctis ſu⸗ ptimo querit vtrũ ↄmumicandũ fuit cuʒ ydolatris:qð nõ videt᷑ ꝑ h̊ qð dꝛ.xv.lem. 9 ſnꝑ illud.mulier qᷓ redeuũte menle ⁊c. glo. ſic opoꝛtet ab ydolatria abſtinere. vt nec ydolatras nec eoꝝ diſcipulos vel fantoꝛes quibo qᷣſi le⸗ ctis vel vaſis vtunt᷑ ↄtingamus nec cũ eis ↄmunionè he beamus.;nõ fuit ↄmũicandũ cũ eio.¶ Silr dꝛ. xvij. de⸗ utro.ſuper illud. Reꝑti fuerunt apud te ⁊c.glo.lapidi⸗ dibo iubet ydolatras obrui.qͥs irreuocabili ſnia damnãa dos eſſe pᷣuidit.nõ ̊ tm̃ ſeꝑandi erãt a ↄmunione:immo uiſſima moꝛte puniedi.Sitłe habet᷑ in.xiijdeutꝰ·. Et. x⸗ vij. vutꝛexpmit᷑ cã cum dz.i26 inibis cũ eis fedus neq; miſereberis eoꝝ.nec ſociabis cũ eis ↄiugia.filiã tuã nõ dabis filio eius nec ecõuerſo:qꝛ ſeducet filiũ tuũ ne ſeq;⸗ tur me ⁊ vt ſeꝛniat dijs alienis.¶¶ Silr dic apłs.j.coꝝ.x nõ poteſtis menſe dñi ꝑticipes fieri r Lona⸗ et pᷣmittit᷑nolo vos fieri ſocios demonioꝝ. Contra. criſoſt.ad menſaʒ paganoꝝ ſi volueris ire: ſine vlla ꝓ⸗ t Apla )hibitõe ꝑmittimus. ſi em quis noĩat᷑ frat int vos:fratrẽ in h̊ loco fidelẽ intellige.cuᷣ aũt de paganis agẽt nõ ita: hᷣ ſiquis vos vocauerit de infidelibopaganos ſignãset vultis ire:om̃e qð aponit᷑ vobis comedite.&ᷓ poterãt cõ municare in cibo cũ paganis.ᷣ illi colebat ydola: cuʒ his poterat eſſe ↄmuio lʒ nõ in rõne ydolatrie.4 Item aug.infideles ñ poſſumus xpᷣo luẽri:ſi colloquzʒ eoꝝ vi⸗ tamus ⁊ ↄuiuiũ.·ꝗ potuit eẽ ↄũio cũ infidelibo ꝗ tũ ydo⸗ la colebãt.(¶ Ad qð doᷣm ꝙ qd pagani erãt ꝗ nõ cole⸗ bãt ̊ ſe’quebant᷑ legẽ naturale hñtes fidẽ creatoris.⁊ cũ talibo poterat eſſe ↄmũio:miſi ipi inſiſterẽt ad ꝑtrabẽdũ in ↄtumelia rpᷣi.et de talibo põt intelligi ꝗð dicit Criſo. Ratõ aũt ponit᷑ ab aug.vt ſic fideles poſſent lucrari in⸗ fideles deo. ̊ aut fuit illo tꝑe qͥ infideles patiebant᷑ fide les ſecũ cohabitare ſine ↄtumelia xp̃i.et ſine ꝑiculo pro prie ꝑſone.Ali vᷣo pagani ꝗ colebat ydola ⁊ in ydolata erat:obſtinati erãt.cũ/qba nõ fuerat ↄnicãdũ.ęt Em G̊Ddi clt apls.nõ poteſtis fieri ꝑticipes meſe dñi ⁊ mẽſe demo- nioru.lʒ em̃ iſideles hmõi patient ſuſtinerẽt xpᷣianos ſe⸗ cũ.tñ ꝓpter piculũ infirmoꝝ fideliũ ꝗ poſſent ſcandali⸗ gari ſi comederẽt de ydolaticis:nõ erat ↄnicandũ cũ eis ⁊ ideo dicit apls.i.coꝝ.x. Si ꝗs dixerit h̊ immolatũ eẽ ydolis:nolite mãducare ꝗpter illũ ꝗ indicauit ⁊ ꝓpter oſcĩam:nõ tuã ̊ alteriꝰ. Preterea diuerſa intẽtõ ⁊ cou tela piculi diuerſimode elicit opus. intẽtio em̃ lucrandi aĩas deo cũ cautela ꝑiculi qð põt accidere cũ ↄtagione reddit opus bene foꝛmatũ. et ſic poterãt fideles cũ infi⸗ gelibo tali intẽtõe ↄnicare vbi ñ erat ꝑiculũ.vbi vo eꝛat ꝑiculũ cũ oſciẽtia talis ꝑiculi nõ erat ↄnicãdũ.⸗. Et ᷣm hũc modũ intelligendũ ẽ qð dẽ in leui. vbi dẽ ꝙ opoꝛtet ab ydolatria abſtinere ⁊c.ne ſoꝛte ex colloqꝗis eoꝝ oꝛiat᷑ coꝛruptio.coꝛrũpũt eĩ bonos moꝛes colloꝗa pᷣua.j.coꝛ. xv. ¶ Silr intelligendũ ẽ illð deut? xvij. 7. xuj. ꝓpter eoꝝ 6 tinaciã 2 fideliũ vitandã fallaciã. bec etia ratõ fuit apud iudeos ꝗ tũc tꝑis erãt vt vitarẽt ↄſortia paganoꝝ. neſtio. clxxix. Giin⸗/ õ Onſequenter dicẽ dũ eſt de peccato qð ẽ in obſeruãtia ritꝰ iudaici: et gentilis ↄuerſatõe cũ iudeis aut paganis.Et pmo q̃rit᷑ vtrũ toleran . i ſint iudei.Scðdo vtrũ ritus eoꝝ ſit q̃ ſi ydolatria. Lercõ vtrũ ꝑmittẽdi ſint ritũ ſuũ in ſolẽni tatibo ⁊ alijs obſeruere.Quarto vtrũ ad fidem commi⸗ KR clxxix. nationibo⁊ penis aliquibus ſint opellendi. embꝛu prunn Irca pᷣmũ ſi S nõ ſint tolerãdi.bla⸗ ſphemãt ei et ↄtra xpᷣm ⁊ ↄtra.b.vginẽ.p⸗ ſequũt᷑ etiã fidẽ catholicã.ſacr̃is etiã eccle deis.et ſi iudeos.blaſphemi aũt ſᷣm legẽ etiã veterẽ erat morti tradẽdi: et indei nõ ſunt tolerãdi ſ̊ moꝛti expo⸗ nẽdi.maxie ꝗ ſic ſe hñt.qj pretẽa.in li.eoꝝ ꝗ dr thalmut plura ↄtinent᷑ qᷓ ad blaſphemiã xpᷣi ⁊ be. vᷣginis ꝑtinent cũ ꝗ̊ doctriam illius libri q̃i legẽ obpᷣuẽt: ſimul cũ libꝛis hmõi ſunt diſꝑdendi.i Itẽ xpᷣiani ꝑſecunt᷑ paganos vſʒ ad moꝛtẽ ꝗ ſunt detentoꝛes terre ſcte.ſ̊ amplioꝛ iniuria ẽ ↄtumelia redemptoꝛis:g̊ ꝑpetrãtes hmõi atumeliã ꝑſe⸗ qui dñt vxpᷣiani vſq; ad mortẽ.nõ & ſunt tolerãdi. aũt ↄtumelia ingerãt pʒ ꝑ h̊ qð dẽ extꝛa:.de iudeis.ĩ nõnulł. Contra videt᷑ ꝑ ̊ qð dꝛ ĩ ps.ſuꝑ ilð.vt occidas eos Olo.ᷓ te iudeis ſpalit᷑ pt intelligi. pᷣcat᷑ ne iudei funditꝰ ꝑeant.diſꝑſi ꝗdẽ ſunt vt ad ↄuerſionẽ ꝓuocent᷑.oꝛat etiã ꝓ eis dicẽs.ne occidas eos ꝗ me occidũt: ſ̊manea: gẽs iudeoꝝ cũ ſigno circũciſionis.ꝗ̊ toleꝛãdi ſunt.¶ SItẽ foꝛ tius ẽ teſtimoniũ qð ab aduerſarijs accipit᷑.ſ̊ eccia ca⸗ tholica ſumit teſtimoniũ a veteri lege qua obpᷣuãt iudei. ad HG̊ ̊ ꝙ eccia catholica ab inimicis habeat teſtimomũ toleradi ſunt iudei.a lege ei veteri.ſcʒ a lege moyſi ⁊ ꝓ⸗ phetis accipit᷑ teſtimoniũ d xpᷣo qð negare nõ poſſunt. Itẽ yla.x.habet᷑.ꝙ relige iſrł ſalue fiẽt.⁊ ſiłr dic apo. xj.vo.reliꝗe aũt ſaluari nõ pñt niſi ſemẽ iudeoꝝ ſaluãdũ eſt &̊ ſemẽ iudeoꝝ. toleꝛãdi ſunt & iudei. ¶ ocedendũ ẽ.⸗. Ad obm aũt in ↄtrariũ dom c.ꝙ licʒ blaſ phemiã ꝑpetrẽt.credũt tñ ſe ñ in h̊ dxelinquere: eo ꝙ nõ⸗ dũ credãt meſſiã veniſſe.et in ̊ errãt ⁊ reſeruant᷑ ad fu⸗ turã dãnatõem niſi reſipiſcãt.ſic dĩ ſuꝑ illud p̃s.Retri bus eis.glo.in pñti vt diſꝑgant᷑: in futuro vt dãnent᷑.ſi tñ ꝑſiſtent ĩ blaſphemia manifeſta:coercẽdi ſunt ꝑ pꝛin cipes ſeculares.ſicut habet᷑ er.d iudeis in nõnullis ꝓ⸗ inncijs.vbi dẽ.diſtrictiſſime ꝓhibemus ne in ↄtumeliã creatoꝛis ꝓſilire pᷣſumãt.et qm̃ illius nõ debemus diſſi⸗ milare obpꝛobriũ ꝗ ꝓꝑbra nr̃a deleuit:pᷣcipimꝰpᷣumpto res hmõi ꝝ pꝛicipes ſeculares digne aiaduerſiõis adie⸗ ctõe ↄpeſci.ne crucifixũ ꝓ nobis aliq̃tenꝰ blaſphemare pᷣſumant.4. Ad ſcdðᷣm dom.ꝙ libꝛi eoꝝ ĩ ꝗb hmõi blaſ⸗ phemie ↄtinent᷑ ↄburẽdi ſynt. ipᷣi vᷣo ſi ꝑtinacit᷑ in hmõi blaſphemia ꝑſiſterẽt.coꝛa iudice ouicti digna pena ſunt puniendi.ſecus aũt eſt ſi occulte blaſphemãt.⸗! Ad ter⸗ ciũ vᷣo dðm ẽ.ꝙ alia ẽ rõ de ipᷣgis paganis detẽtoꝛibo ter⸗ re ſcte:⁊ de ipᷣis iudeis.pſeqũt᷑ em̃ xpᷣiani ios paganos taq iniuſtos detentoꝛes.⁊ ſacri loci violatoꝛes in iniuri⸗ am xp̃i.iudei vo multiplici rõne ꝑmittũt᷑ viuẽ ⁊ int᷑ vpᷣi⸗ anos ↄmoꝛari.tũ ꝓpter h̊ ꝙ a iudeis legẽ veterẽ accepi⸗ mus.tũ qꝛ de ſemie illo venit xpᷣc: tũ qꝛ facta eſt ꝓmiſſio ſalutis eoꝝ cũ plenitudo gentiũ intrauerit.vñ ſi deliuq rint maniteſte i xrpᷣm debita aĩaduerſione ſunt cohercẽdi nec yr eis mag ꝑcẽdũ ĩ celetis maĩſeſtis qꝙ; mał xpᷣianis MWembꝛu ſecüdu. undo querit᷑ vtrũ ritus eoꝝ ſit q̃i ydo⸗ latriaſqð videt ꝑ ̊ qð dꝛ.v.gal. ſuꝑ illuo Molite iugo uitutis iteꝝ ↄtineri.glo.nõ — eſl leuior hec legis ſeruitꝰꝙ ydolatrie.vi⸗ det᷑ &̊ ꝙ ſeruitus legaliũ aſſimiletur ydolatvie in onere. Et iterũ.ſuꝑ illud.iiij.gal. ꝗbo denuo Fuire vultis. glo. legis obpᷣuantia cui biti tũc erãt erat pcẽm pene par ſeruituti ydoloꝝ cui añ ↄuerſionẽ vacauerãt.ex qͥ habe⸗ tur ꝙ legis ſeruitꝰ ẽ q̃i ydolatria/et explanat᷑ ibidẽ ꝑ g̊ᷣ qð ſeꝗt᷑.nõ mõ diſtat lex ptꝰ xpᷣm ab antiq̃ ydolatria.& meonifeſte æpparet ꝙ ſeruitꝰ legis modo ſit q̃i ydolatria 4¶ Cõtra.lex dictabat credẽ in deũ? illi ſoli latriazʒ exhi⸗ bere.ↄtrariũ aut exigit ydolatria.eyxhibebat em̃ latriaʒ ißis ydolis. nullatenus & ſeruitus legis in pcto adeq⸗ tur ydolatrie. ¶ Ad qð dom ꝙ nõ eſt eqͥle pcem in ipᷣis iudeis obſeruare ritũ legaliũ ⁊ ydolatraꝝſᷣ̊ dꝛ pet᷑m pe ne par ip̃is fidẽ xpᷣianã aſſumentibo. ꝓpter h ꝙ vtrobiq; eeſt apolſiaſia: licet nõ eqᷣlis.qᷓtũ ad onus etia habebat ſi militudinẽ. vtrobiq; em maximũ erat onus:et iam ſacꝛi ficia iudeoꝝ repꝛobata ſunt ſicut ⁊ gentiũ.dẽ aũt nõ di⸗ ſtare ab ydolatria qꝛ vtrobiq; erat infidelitas. galathbe em̃ cũ erãt gẽtiles ſuꝑſtitioni ydolatrie deſeruierũt.cnʒ aut a fide catholica qᷓ ꝓhibebat retꝛoceſſert ad ſeruitutẽ legaliũ: iterũ q̃ſi in inſtaelitate ceciderũt. Pꝛeterea roe opis oꝑati.ſ.ſacrificioꝝ erat ↄueniẽtia cũ ydolatro.ra⸗ tione etiã ꝓnitatis ad ſacrificandũ ipᷣius ſuꝑſtitõis ĩ ſacrificizs udeis tñ nõ eſt tantũ pctm modo adherere le gi quãtũ fuit pctm eoꝝ qui ydolis adheſerunt. Uembꝛuterenun Ercio querit᷑ vtrũ ꝑmittẽdi ſint ritũ ſuuʒ in ſolennitatibo ⁊ alijs obſeruareſqð ñ vi⸗ det᷑peccãt em̃ moꝛtaliter in celebꝛando ri⸗ tus ſuos cũ iã tpᷣs legaliũ tranſierit.⁊ dic hiero. q; legalia moꝛtifera ſunt obſeruatibo:et in hoc cõ coꝛdat aug.reſtat q̊ ꝙ peccãt moꝛtaliter obpᷣuãdo.cũ er⸗ go eccia no obuiet hmoi facinoꝛi videt᷑ ↄſentiꝛe:maxime cũ poſſit obuiare. ꝗ em manifeſto facinoꝛi deſinit obuia⸗ re cũ poſſit ↄſentire vr.ſic dicit aug.peccat &̊ eccĩa. Ke⸗ ſtat eccia ꝑmittẽ nõ dʒz ꝙ iudei in ſolẽnitatibo legali bus ſuos ritus obſeruẽt ¶ Contra.videt᷑ ꝙ eccĩa det eis auẽtem dũ p̃cipit eos nõ impediri a cuſtodia ſuaꝝ ſolẽ⸗ nitatũ: ſic habet in dilxlv.q ſincera.vbi dꝛ. om̃s feſtiui tates feriaſq; ſuas ſicut hactenus ipi ⁊ pres eoꝝ ꝑ lõga colẽtes tꝑa tenuerũt:liberã habeãt obſeruadi celebran⸗ diq; licentiã. Hoc etiã videt᷑ ꝑ ̊ qð dẽ extra.d iudeis 2 ſara.c.ſicut indei.vbi dꝛ.pᷣſertim in feſtiuitatũ ſuarũ ce lebratone nullatenus ꝗſqᷓᷓ eos fuſtibo vel lapidibo ꝑtur⸗ bet.ſ̊ eccia nõ dat auẽtem peccãdi.ꝗ̊ nõ peccãt ſuas ſo⸗ lẽnitates celebrando.pmittedi &ᷓ ſunt in hmõi ritibus. Qð etiã videt᷑ ꝑ H̊ qʒ dic greg.qd vtilitatis eſt arcere iudeos a ſolẽnitatibo ſuaꝝ feꝛiaꝝ.qñ etſi ↄtra lõgũ vſuʒ fuerint vetiti nil ad fidei ↄnerſatõeʒ illis ꝓficit.aut cur iudeis q̃liter ſuas ceremonias colẽ vebeãt regulas poĩ⸗ mus:ſi ꝑ ̊ eos lucrari nõ poſſumus.agendũ eſt g vt po⸗ tins rõne ⁊ mãſuetudine ſeꝗ nos velint nõ fugẽ. P cipit᷑ ꝙ ꝑmittẽdi ſunt ſuas ſolennitates obpuare.(¶ ¶o qð dõm.ꝙ ꝑmittẽdi ſunt gꝑmiſſione tolerãtie.ſic habet ex eo. ↄſuluit.vbi dẽ q ꝓ magno debent habere ꝙ in v⸗ teribo ſynagogis ĩ ſuis obpᷣuatijs tolerat᷑.ſi em ꝓhibẽt ſuos ritus ſeruare:iã q̃i ad fidẽ cogerẽt᷑.coacta aũt ſᷣui cia deo nõ placẽt. Preterea dic greg:qͥꝝ mentẽ reddita R—m m rõ ad plenu nõ põt/ ꝓuocaꝛe.ſi aſpitatibo cogerent᷑: ꝓcul pelleret querſitas.¶¶ Ad obm aũt ĩ ↄtrariũ eſt dom.ꝙ lʒ eccia ita ꝑmittat:nõ tñ ↄſentire dẽ.qꝛ ille ↄſenſus qrepu tat᷑ in pctm:intelligit᷑ de delictis manifeſtis vbi tenetur ad coꝛrectõem illoꝝ ꝗ ſubijciũt᷑ ſibi:vel in vno fidei vin⸗ culo ſunt cũ ipa.̊ aũt nõ hʒ locũ in hac ꝑte. ideo non dẽ ↄſenſus ſᷣ ꝓmiſſio tolerãtie ne deterius ↄtingat vt ali quo modo bonũ eliciatur. Membzum quartů Aarto querit᷑ vtrũ ad fidẽ ↄminationibo 17 penis aligꝗbo ſint ↄpellendi.qð nõ vide dz em̃ in ↄcilio Loletano ð iudeis:.pᷣcepit Mſancta ſynodus nemi deinceps ad creden⸗ gũ vim inferre. ſic̃ em̃ hõ ꝓpria arbitrij volũtate ſerpẽti obediẽs perit:ſic vocãte ſe dei gra ꝓprie mẽtis ↄuerſione ꝗqſq; credẽdo ſaluat᷑.ñ &̊ vi ĩpelledi ſũt ſᷣ potiꝰſuadẽdi.et HB; idẽ dic gre:reſtat ̊ ꝙ ñ ſüt ad fidẽ cogẽdi.q I dic au gu.ĩuiti aliqd facẽ poſſumꝰ.credẽ tñ ñ poſumꝰ niſivolũ tarij.p ↄpulſiõz ̊ nullꝰad fidẽ ducẽdꝰ?᷑.¶¶ Cõt᷑ aug:ad macedo. bñſicentie ↄſolatõne vel diſcipline coꝛrectione adducat hõ ꝓximũ ad colendũ deũñ.diſciplĩa aũt intelli⸗ git ꝑ vᷣbera. vᷣberibo aligs ad fidẽ ẽ ducẽdꝰ.¶. Itẽ. xxiij :vlaiã pᷣo:dẽ ꝙ flagelł tribulatõnũ mal ſunt cohibendi ð 4 a malo 2 puocãdi ad bonũ. flagellis ꝗs ad fidẽ è cogeg dꝰ.¶ ꝛetẽa.iĩ cano.legit᷑ aliꝗ ad xpᷣianitatẽ cogebaert· ſiẽ factũ eſt tpibo religioſiſſimi pᷣncipis ſinſi ebnci.No qð dõm ꝗ aliter intelligit᷑ de ↄuertẽdis að fideʒ ꝗ nun credideruũt:⁊ alit de his ꝗ aliqñ credidert ſᷣ a fide recei⸗ ſerũt vł eã ↄtempſer̃t.ſi em̃ intelligit᷑ de his ꝗ nũꝙᷓ credi⸗ derũt:nõ ſunt oino cogẽdi:ſi pᷣo aliqñ credider̃t:opellen di ſunt fidẽ Fuare vel ad fidẽ redire.⁊ ̊ mõ intelligũt᷑ pᷣ dicte auẽtes.Diſtinguẽdũ eſt aũt ꝙ duplex ẽ coactõ.ab ſoluta ? ↄditõnał.abſoluta coactõe nllłus ẽ cogẽdꝰꝗ nũ⸗ ꝙᷓ credidit:⁊ ſm h̊ intelligũt᷑ auẽtes q̃ de h̊ loquũt᷑.non em̃ H̊ mõ hr̃ fides nec caract baptiſmalis impmit᷑.ſic hr ex. xde bap.: et eius effectu. Si vo eſt coactõ ↄditõnalis ſit S = r 1 3 minas vł ꝑ pbera. B̊ mõ aligꝗ fidẽ recipiũt ⁊ caractere,z ee⸗ 1 baptiſmalẽ qꝛ adeſt volũtas.⁊ H̊ mõ aliqñ aliꝗ fuer̃t cõ⸗ S r Fe- pulſi.⁊ tales ↄpellẽdi ſunt tenere fidẽ quã nccitate ſuſce⸗ perũt.ne nomẽ dñi blaſphemet᷑:et fides quã ſuſceperũt vilis 7 ↄtemptibilis habeat᷑.ſic h in diſt.xlv.de indei ¶ ccaſiõe huius qõnis querit᷑.vtrũ illi ꝗ gueniunt ad fidẽ iudeis cito ſunt recipiẽdi aut nõ. Et ſilr põt q̃ri de paganis:2 viᷣr ꝙ nõ.ꝑ h̊ qð dꝛ ĩ di.iiij. de ↄſe.iudei.vbi d. ꝙ ſeptẽ mẽſes int cathecumios eccie legittimè itroeãt 1 ſi pura fide venire noſcũt᷑:tũc demũ graz baptiſmi me reant᷑.h̊ idẽ hr̃ ibidẽ:ne ꝗð abſit.vbi dẽ.q abſtinẽtia.xl. dieꝝ ẽ indicta vtrobiq; magnũ ſpaciũ dat᷑ ad ꝓbatõʒ . — — 5 — — — ,„ 2 7 cã pnie ꝑagẽde.¶ Sebd videt᷑ ↄriũ ꝑ ̊ qð dꝛ.ij.act. vbi petrus logꝗt de iudeis dicẽs.agite pniaʒ ⁊ baptiʒet᷑ vnuſ Alſq; vrm. cũ & cito eẽnt baptizati exẽplo illius nõ videt᷑ ꝙ tantũ differenda ſit ſuſceptõ ad fideʒ ſiue ſacrm fidei qð ẽ baptiſma.¶ Sitłr hr act.x.vbi dẽ a petro. Nũꝗda⸗ quã ꝗs ꝓbiberi põt vt n baptiʒent᷑ hi ꝗ acceper̃t ſpmſa. ⁊ iuſſit eos baptiz ari ĩ noĩe ihᷣu xpᷣi.Eodẽ mõ br . . nucho aer:wilien pis vr ꝙ; ñ tãta ↄueiat dila 6 qð doᷣin ẽ.q; alit fuit ĩ ᷣmitiua eccĩa ĩ ꝑte.⁊ alit ĩ ꝓgreſ ſu eccĩe.ꝓ pᷣmitia em̃ eccia erat donũ ſpũſſct̃i donũ qð ĩ viſibili ſig̊ demõſtrabat᷑ ĩ credentibo. ſiꝗ etiã alia erant manifeſtatia fidẽ ĩ ipis.ꝓpt᷑ qð ñ oꝑtebat differre ſacrm figdei.ᷣ ĩ ꝓgreſſu eccie vbi ñ erãt bmõi ſiꝗᷓ manifeſtãtia vt vebemẽtẽ fidẽ arguẽtia.⁊ late bat vł latẽ poterat fictõ coꝛdis:nccria fuit dilatõ tꝑis.vt fiẽt ꝓbatõ fidei ⁊ cate ciſmꝰ ꝑ quã fieret habilitatõ ad baptiſmũ.⁊ iõ m drſa tpa diuerſus p̃figebat᷑ terminꝰm pus ⁊ poſteriꝰpt ↄſia ret de fidei habilitatõne ⁊ tollẽt᷑ facilitas redeũdi ad fo mitũ.hmõi aũt terminus relinquit᷑ in iudicio diſcreti p lati m plus vel minus videbit᷑ expedire. eſtio clxxr de ouer bianoꝝ cũ iudeis 1 paganis. — Emnge queritur de ↄuerſatõe xp̃ianoꝝ q̃ fit cũ iuðis ⁊ pa⸗ ganis.Et pᷣmo qrit᷑.v.eccia iudicaꝛe de beat ipᷣos iſideles aut ñ ꝑtineat ad ipᷣaʒ iudicare.Scðdo.v.iudei vł pagani poſ⸗ ſint xpias peſſe vłñ. Lercõ.v.ↄpellẽdi ſint ſoluẽ deciaſ pᷣdiales vł alia q ſolẽt ſoluẽ xpᷣiani.hĩtantes ĩ domibo vlł ↄmoꝛãtes ĩ fris q ſũt infra limites alicꝰ eccie? Quarto otꝝ xp̃iaĩ poſſint hr̃e mãcipiũ iudeũ vel paganũ: etſi ba bendo pecccttt. embrum primn D pmũ ſic dic̃ apłs.j.Coꝛ. vj:qd mihi de his ꝗ foꝛis fũt iudicare:ſoꝛis at᷑ dicũt᷑ eſſe iĩfideles.ᷓ de his ñ hʒ eccia iudicare.Cõ⸗ Aa. paß iudicat ð heditate reſtituẽda ↄueꝛſis ad fidẽ.im poit et penã ip̃is inðis ſbthẽdo ↄñionẽ rpᷣianoꝝ. ſiatuit et᷑ penas ĩfligedas ipᷣis iudis ꝗ de inſidelibo baptiʒatos ſpᷣuertẽ attẽptauet᷑t.ᷓ eccia iudicat de his ꝗ foꝛis ſunt.ſ. iudeis.videt᷑ ̊ facẽ ↄ oꝛdiatõʒ apłi.¶Ao qð domẽ. ꝗq duplex ẽ iudiciũ eccie.vnũ qͥ ad penã ſpũalẽ. alterũ qͥad penã coꝛpalẽ ſiue pecũiaꝛiã.ñ ẽ eccie iudicare eos ꝗ ſoꝛiſ ſũt vt penã ſpũalẽ eis ĩfligat dł regłas religiõis ĩponat· —– —— — — —— — - —— — —— ——————v 2 , N/ 3 oß⸗ ial t fto ba⸗ 8 Ci⸗ in it a0 i ⸗ / vult xp̃ᷣianꝰ:liberat ſin eũ emerit. ſi aũt expoſuerit eũ venalẽ infra illũ terminũ et ille fieri vult xpᷣianꝰtũc vel pꝰ:dũmõ nõ ſteterit ꝑ do⸗ (Eneſtio põt aũt penas tꝑales eis infligẽ vł et ſpũales indirecte remouẽdo rpᷣianos ab eoxꝝ colone. YJudicat at ecclia e illis ĩ plibo caſibo. repellitco&& a legittimis actibo. ſicut hr.ij.q.vij:alieni.pellit et᷑ eos a ptate publica.liiij.di⸗ nulla officia.ne babeat xpᷣianu macipiũ.vt er. ð iu eis ceiudei:ne ſinagogas nouas ↄſtruãt. ſic br ex:eo.aſulu it. ne ex teſtamẽto vxpᷣiani aligd habeãt. xxiiij q/ſj. Iane. vt xpᷣianos teſtes ↄ ſe recipiat.er.de telti.iudei. vt ĩ die paſceues feneſtras ñ apꝓperiat.eveo.q ſuꝑ bis.vt exce⸗ Dentes 7 fidẽ verberibo ſubijtiant᷑ ⁊ ſic płibo modis iu⸗ dicat eccłia eos ꝗ foꝛis ſũt.nec tñ facit eccłia ð verbum apli qdð intelligit᷑ de pena ſpũali directa:cui nõ ſubijci⸗ unt᷑ infideles.cũ carẽt vnitate fidei eccłiaſtice. L 14 1 cũdo querit᷑ vtrũ iudei vel pagani pñt peſſe xpᷣianis vel ñ.Et videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ h̊ qʒ dic apls.j.ad thi.v.quicũq; ſũt ſub iugo ſerui nos ſuos omi bhonoꝛe dignos arbi glo. ſub ingo infideliũ.nõ negat apłs ꝗn infide les poterũt pᷣeſſe fidelibo ¶ Iẽ. ex. de iuð.mltoꝝ ·qꝛ co⸗ lẽdis terris eoꝝ diutiꝰadheſerũt vtpote ↄductõne loci cebẽtes ad colẽda rura remaneãt:oluetas pẽſiones pᷣ⸗ dictis viris pbẽtes.pñt ̊ iudei peſſe xrianis teʒ pnt acciꝑe pᷣeium de xpᷣianis mãcipijs emptis qð nõ eet niſi poſſent aliqͥ mõ p̈eſſe eis. ſic hr: liiij.diſ.frmitatẽ EUidĩr er ꝑ H̊ qð dic gelaſius.xvij:q;nij: vbi dr./ ꝙ diligẽter vr̃a cura rerũ fideliter examinet veꝛitatẽ.q̃tenus nec religio temerata videat᷑.nec ſᷣuus hac obiectõe mẽntꝰopetẽtis dñi iura declinare ↄtẽdat.Ex qͥ videt᷑.ꝙ ſᷣuus d qͥ ñ cõ⸗ ſtat eẽ xp̃ianũ a dñio dñi ſui nõ ẽ eximendꝰ. [5 vidr ↄtrariũ ꝑ h̊ qð dr ex.eo.multoꝝ.vbi dr. Qulli iudeo lʒ xpᷣianũ mãcipiũ ĩ ſuo dñioretinẽ.ᷣ ſi ꝗqapud eos inue⸗ niunt᷑:libertas pᷣuet᷑.⁊ dicẽ gꝛeg:mãcipia vpᷣiana q̃cũq; iudeũ patuerit cõpaſſe/ad libertatẽ.iuxta legũ pᷣcepta ſi ne ambiguitate ꝓducite.neqð abſii r̃ligio xᷣiana iude is ſubiecta polluat᷑. Itẽ.di.liiij. Qulla officia publica iudeis iniũgant᷑.ꝑ que eis tribuat᷑ penã xpᷣianis infeꝝne BGaũt factũ ẽ ne xpiani iudeos habeãt dños.⸗ Silr hẽ cæx:de indeis.ad h oĩbo.vbi inbibet᷑ ne xpᷣiani iudeoꝛuʒ Fuitio ſe ꝓ aliqua mercede exponãt aſſidue.⁊ G̊ idẽ ba⸗ bet ibidẽ cũ dĩ.iudei ſine ſaraceni ⁊ q̃ rõ ẽ vt ꝓpter fidẽ xp̃ᷣianã auferat᷑ ab eo ius ĩ ßuũ:cu pᷣuitus ſit de iu⸗ re diuino introducta:⁊ iure ſana appꝛobata. nul⸗ li aũt iniuriã facit religio xpᷣiana.¶ Ad qð dom ẽ.q ñ ꝑmittit᷑ xpᷣianus ᷣuire iudeo ꝓpter xpᷣiane religionis vci tãdũ detrimẽtũ.ſic hr er.de iudeis.ad H̊ oibo.vbi d iu teoꝝ moꝛes 7 nttinulo ↄcoꝛdãt.⁊ ipᷣi defacili ob cõti⸗ nuã ↄuæ: ſatõem aſſiduã familigritatẽ ad ſuꝗ ſupſtitõʒ 2 ꝑfidia ſimplicium animos pñt inclinareſhac et röne ſi aliꝗ fuerĩt eoꝝ ſerui:a ſuitio eoꝝ liberẽt᷑.aliqñ dato pᷣcio.aliq nullo dato pcio.pᷣuus em̃ iudei.autẽ verna⸗ culus aut emptitiꝰ.ſi vernacłus:ſi ſit vlł velit fieri xpia nus: eripit᷑ ſtatim ĩ libertatẽ nullo pᷣcio dato.ſic br.C. t captiuis.l.fi.⁊ diſ.liiij.fraternitatẽ.Si vᷣo fuerit em ptitiꝰ aut erat xpianꝰqn fuerat emptꝰ:aut paganus. ſi xpᷣianꝰliber efficit᷑ nullo pᷣcio dato.ſiẽ hr.liuj.diſ.mãci⸗ piaſẽ iudeis interdictũ cõmerciũ xpianoꝝ.⁊. le.poli.2 legè foꝛi. Si autẽ fuit paganꝰ.aut emptꝰẽ cã ᷣuitij.aut cã mercimonij.ſi cã Fuicij ⁊ vult fieri xpᷣianꝰliber efficit ſine pꝑmno. diſ.liiij.fraternitatẽ. In ſecũdo vo caſu ſi in⸗ fra mes mẽſes nõ boſueri eũ venalem.poſtea ſi fieri ſine pᷣcio.qꝛ pᷣſumit᷑ ꝙ ad Fuiendũ minũ quominꝰvẽdiderit eũ:liberat᷑ reddiio pcio.xij.ſo lidoꝝ ab lan⸗ xpᷣiano.diſ.liiij.frateꝛnitatẽ.⁊ er eo.pᷣ ſenti cilio ſi tñ iudeus voletẽ fieri xrpᷣianũ circũciderit vel alteriꝰſecte ſignacnlũ imp̃ſſit. ꝓ iniuria ꝓpꝛij coꝛpo ris ſine pᷣcio liberat᷑.diſ.liiij.nulla.vbi dr.qꝙ ſiqui xp̃ia⸗ ni ab eis iudaiſmꝙ ritu ſunt maculati vel etiã circũciſi. cxckijs. .clxxx. nõ reddito pᷣcio ad libertatẽ et tke rediãt xpᷣianaʒ lex aũt hũana grauioꝛẽ penã infligit/qð aũt dictũ eſt de ⸗ Fuis iudeoꝝ.hᷣ põt dici eẽ de Fuis ſaracenoꝝ.eadẽ eĩ ſu ſpitio ⁊ idẽ ꝑiculũ põt eẽ ĩ vtriſq;.¶ Ad obiectũ at᷑ ĩ cõ⸗ trariũ dm.ꝙ illð aptłi intelligit ꝓ ſtatu pᷣmitiue ecclie 2 vt allicerẽtur ꝓ Aeguia ho fidelium dñ infideles ad ſidei ↄuerſionẽ. Eñ di 4 2ð glo. potiꝰp obſega puoꝝ fi⸗ txliũ dñi ifideles ↄuertãt᷑.ſᷣ ibidẽ adoit᷑ ĩ textu ne nom̃ dñi ⁊ doctrina blaſphemet᷑.glo.q̃i aliẽa inuadẽtis.⁊ do lpunnf r Nngs hain Siſß ctrina xp̃iana videat᷑ q̃i iniuſta. ſjm ꝗᷓ illã rõem videba vrNꝛcα tur alicui ꝙ ⁊ mõ ſic ſit faciẽdũ. Sʒ ad h̊ rñdendũ ẽ.q; alia rõ refoꝛmat pactũ.Qũc em̃ ñ debet ſᷣuire ne nomẽ dñi blaſphemet᷑.ita em ſunt indei ⁊ pagani ꝓni ad h̊ q; thãt fideles ad ꝑfidiã ſiue apoſtaſiã.ꝓpter qð cohabi⸗ tatio cũ iudeis ⁊ paganis(niſi cã pᷣdicatõis )ẽ intdicta ne nomẽ dñi blaſphemet᷑.neq; doctrina xpᷣiana ex h̊ iiu⸗ ſta dʒ videri:cũ cautela fidei oĩbo ſit pponẽda.¶ Ad ſe cũdũ vᷣo dðᷣm.ꝙ lʒ poſſent xpᷣiani excolẽ pᷣdia iudeoꝛũ. n tñ debẽt ᷣuire iudeis ĩ domo ſua ne ↄtrabat᷑ mala fa⸗ miliaritas.⁊ ñ ex h̊ dicũt᷑ recte pᷣeſſe eis tãqᷓ; Fuis.qꝛ ñ pñt eos ad aliũ locũ.vel ad aliud uitiũ trãſferre.ſic dẽ ex.de indeis.multoꝝ:⁊ h̊ factũ ẽ ĩ fanoꝛẽ xpᷣianoꝝ non iudeoꝝ ꝙ pᷣdia vel terras emptas a iudeis poſſint exco lẽ eo ꝙ ĩ illis terris pᷣus habitabãt.¶ Ad teiũ vᷣo dom ẽꝙ lʒ poſſint acciꝑe pᷣciũ ſᷣuitutis:ñ tñ/ ꝓ rpᷣianis iã exi ſtetibo ̊ ꝓ pagams ꝗ volũt fieri xpᷣiani.lege eĩ poli.mãa cipia xpᷣiana a ᷣuitute iudeoꝝ liberãt᷑.ne ſit ꝑicłm fidei xKaneſt fauoꝛẽ et᷑ fidei xpᷣiane ꝗbuſdã volẽtibo ſuſciꝑe chriſtianiſmũ libertas concedit᷑ ¶ IJd aũt qð dr.xvij.q. iiij.nõ expᷣſſe dat inielligẽ ꝙ fuerit xpᷣianꝰ:ſᷣ ꝙ dixerit ſe ab infatia xp̃ᷣianũ.⁊ ꝙ a pfato dño ſignaclłin circũciſio⸗ nis eẽt ei inſixũ.qdð ſi eẽt a ſuitute libẽret᷑.ſi vᷣo non fue rit xpᷣianꝰ:nõ ꝑ h̊ ꝙ ↄfugit ad eccłiaʒ niſi velit fieꝛi xpᷣi⸗ anus a Fuitute ẽ liberãdꝰ.⁊ G; videt᷑ ille canon dicẽ. vñ ñ introducit᷑ ꝓ dñisiudeoꝝ.ſᷣ p dñirxpᷣianoꝝ.qdã eĩ vo lebãt fraudare dños ſuos a iure ſuo ↄfugiẽtes ad eccłie ſecreta ¶ Ad vlt.ddᷣm.ꝙ ecclia catholica nulli intẽdit facẽ iuiuriã.ſ̊ Gͥ oꝛdinauit ne deo fiat iniuria. Iniuria at fiẽt deo ſi fides ĩ aliqͥ ꝑiclitaret᷑ occaſiõe iuſticie tꝑa⸗ lis ſexuante. . tercium Ercio querit᷑ vtrũ cõpellẽdi ſint iudei ſol uere dcinfas pdiales vel alia q̃ ſolẽt ſol⸗ uere vxpᷣiani habitãtes ĩ domibo vel como⸗ rãaãtes ĩ tris q̃ ſũt infra limites alicuiꝰec⸗ cleſie.qð vidẽ.eccłie em̃ nullatenꝰiure ſuo ſũt fraudãde frau derẽt᷑ aũt ſi iudei terrã detinerẽt ⁊ decias ñ ſolue⸗ rẽt.̊ cõpellẽdi ſũt ad ſolutõem.i¶ Pꝛetea pᷣceptũ fuit ĩ lege moyſi ꝙ filij iſrł ſoluerẽt decimas leuitis.Silr dr ii malach Zuferte oẽm decimatõem i hoꝛꝛeũ meũ.⁊.ij. palipᷣ.xxxj.vbi dr.qꝙ offeꝛebãt deo decias de omĩbo q̃ gi⸗ gnit terra.cũ ꝗ̊ iudei teneant᷑ ad ſolutõeʒ decimaꝝ nec aliqͥ puilegio eximãt᷑.cũ deterioꝛis cõditõis ſint ⁊ eẽ de beãt rõe pcti qᷓ; fuerũt tꝑe legis:tenebũt᷑ nũc ad ſolutõʒ decimarũ.Et ſi foꝛte dicerẽt ꝙ ſuis leuitis tenerẽt᷑ red⸗ dẽ:ð hoc ẽ ꝙ leuiticũ ſacerdotiũ ceſſit ipᷣi ſacerdotio xpᷣi ſic̃ hr.vij.ad hebᷣ.traſlato ſacerdocio neceſſe eſt vt legis trãſſatio fiat.dicit᷑ et ĩ dañ.cũ venerit ſct᷑us ſctoꝝ ceſſa bit vnctio vr̃a.adueniẽte ̊ xpᷣo ceſſare debuit vnctio re⸗ galis ⁊ ſacerdotalis.ᷓ ſolutio decimaꝝ facienda fuit ſa⸗ cerdotibo noue legis. Pꝛetea.decĩie reddᷣut᷑ deo de ter ris in memoꝛiã bificij ĩ młtiplicatõe fructuum ſingłis ãnis.limitate aũt ſũt terre ᷣm diſtictõem eccłiaꝝ. rõe pᷣdioꝝ ſiue terꝛaꝝ ſoluẽde ſũt decime a ꝗbuſcũq; poſſidẽ tibo. ſi poſſi deãt terras:decimas tenent᷑ ſoluere Cõtra.iudei nihil hñt niſi de vſura vt in płi⸗ bo.de vſuꝛa at᷑ nibil dʒ eccłia ꝑciꝑe:̊ vt videt᷑ nec dʒ ꝑ⸗ ciꝑe de terris q vſuꝛis empte ſũt. Itẽ ecci.xxxiiij.drĩ i⸗ molatis ex iniqͥ oblatõ ẽ maclata.Et iteꝝ ꝗ offert de ſb/ ſtãtia pauꝑum qi ꝗ victimat filiũ ĩ ↄſpectu pr̃isſa iteꝝ dona iniquoꝝ nõ ꝓbat altiſſimus.cũ ergo iſti nõ habe⸗ ant niſi dona iniqͥꝝ:nõ debẽt eẽ accepta ab eccłia q̃ reei pit iure altiſſimi. ¶ Að q dᷣm. ꝙ decime quedã ſunt pᷣdiales ⁊ quedã ſunt ꝑſonales.deciõ vᷣo pᷣdiales ⁊ qcqd occaſiõe pᷣdioꝝ ſolebat ecclie ꝑciꝑe:pñt ecclie petẽ et a iudeis roe p̃dioꝝ q̃ ab eis poſſidet᷑.ſicẽ habet᷑ ex de vecci mis.: x texris.vbi dr.ꝙ iudei ↄpellendi ſunt ad decias ꝑſoluẽdas de terris quas colũt.vł ad poſſeſſiones peni tus renüciãdas:ne foꝛte ecclie illa occaſiõe ſuo iure va leat fraudari. Silr babetuꝛ er.ð vſur ito.vbi dr: in dci cõpellẽdi ſunt ad ſatiſſaciẽdũ ꝓ vᷣcimis ⁊ oblatoibo debitis q̃s a xpᷣianis de domiboet poſſeſſionibo alijs re ciꝑe ↄſueuerũt.vt ſic ecclie ↄſeruẽt᷑ indẽnes nõ ꝙ d vſu ris aliqua accipiãt᷑ ſiue de illicite acqſitis.vel ꝙ obla tões recipiãt᷑ ĩ ecclia ab ipis iudeis. h̊ de licite acqꝗſitis ab eis rõe domoꝝ q̃s incolũt.ne eccłia enoꝛmiter ledat᷑ ſi tñ honeſias ecclie ĩ hac ꝑte ſuet᷑.ſi ᷣo repugnaret ho neſtati nec enoꝛmit᷑ leſa eẽt ecclia:ad vitatõem ſcandali eẽt ſuꝑſa edẽdũſ⁊ ꝑ hoc põt ſolui obiectũ ĩ cõtrariũ qꝛ de vſuris inqtũ hmoi nõ pt ecccia decimas vel oblatõnes petẽ. Et lʒ terre de vſuris eẽnt empte nihilominꝰ eccłia pt pete decimas.qꝛ iũle ꝗ vendidit nõ poterat vẽdẽ niſi q habebat iuris.res aut ipᷣa trãſit cũ onere ſuo.¶¶ Ad ſecũdũ doᷣm.ꝙ lʒ oblatões vel dona non ſint accepta a do inq;tum ab inigꝗs offerũt᷑.ea tñ q̃ debẽt᷑ rõe qᷓ debẽt᷑ ſũt accepta ſi ſolut᷑.vñ ſᷣm ꝗd accepta ſũt.Fſᷣm ꝗd ñ ſũt accepta.ipᷣa tñ actio q̃ a ꝑuerſa volutate egredit᷑ nõ eſt accepta.cũ aũt ex rapina vel vſura aligꝗd offert᷑ nõ ẽ ac⸗ ceptũ.qꝛ nõ ð ſuo offert.h̊ reſtitutõ eiinqᷓtum ſic ẽ.eẽt acceptt. O arto querit᷑ vtrũ xpᷣiani poſſint hr̃e iu⸗ deu vel ſaracenũ mancipiũ ſqð vidr peꝛ h qð dr.xxiij.q.viij.diſꝑ.vbi dĩ de ſaracẽis er.ð iudeis.vbi dẽ ꝙ iudei ſubmiſſi ſũt Pꝛia culpa ꝑpetue fuituti.xp̃iani pñt hre iudeum vel paganũ mancipiũ.h̊ et obtinet ↄſuetudo ĩ ꝑtibo re⸗ Pepe/ motis. Cõtra.xxviij.iqilſd:quicũq; ex his ꝗ baptiza ti ſunt ẽmodo infideliũ ↄſoꝛtia nõ vitauerint et hi xpia nis donẽtur ⁊ illi publice cedibo deputẽt᷑.⁊ ibidẽ. Mul⸗ lus clericꝰaut laicꝰcũ iudeis habitet.⁊ rõem vidr̃ apłs ec Soaln rvi⸗erupit bonos moꝛes colloquia ua /¶ Ad qð ddᷣm. licitũ ẽ vianũ hr̃e ſubditũ paga⸗ nũ vel iudeũ ſnõ tñ dʒ hr̃e familiaritatẽ cũ ipo.ſic bab erve d iudeis.ad hoc.nimia em̃ familiaritas poſſet eſſe occaſio ꝑtrabẽdi ad malũ infidelitatis.ſi tñ ille volu⸗ erit fieri xpᷣianꝰcũ effectu:nõ dʒ ꝓhiberi.inſpiratio em ſpũſſancti in hmõi nõ ẽ repellẽda.nec ꝓpter h̊ aufert᷑ ſer- uitiũ dñi ſ̊ ſeruire dʒ vł als ꝓcurari debet eiꝰliberatio a ßuitute.¶ Ad obiecta at᷑ in ↄtrariũ dõm ẽ q ñ negat᷑ ex ilł auctibo ſbiecto pᷣuitutis ̊ cohibitõ failiaꝛitatis. ¶ Mueſtio. clxxxj. de He:eſi NDnſequenter dic«c di ẽ tæ his pctis ꝑ ꝗᷓ recedit᷑ a debito cultu ſiue honoꝛe maieſtatis diuie. Re cedit᷑ añt ꝑ apoſtaſia. ſciſma et heſim. I tria pñ̃t ſic diſtigui vt hẽſis attendat receſſus a fide ecełiaſtiea quã pᷣus fenuit.ſciſma vo r̃cel ſus ab vnitckte ecclie.cũ mẽbrũ ꝑtinaciter nõ vult capi ti obedire. Apoſtaſia vᷣo ꝓpꝛie dicta ẽ temerariꝰr̃ceſſus a ſtatu oꝛdinis ſuſcepti ſic ẽ de clericis ĩ ſacris oꝛdinibo ↄſtitutis.qꝗ de facto contrahũt.et de bis qui iam clerici effecti ſunt clericatũ poſtponũt. In oibo at his dehono⸗ rat᷑ ei maieſias quatũ ĩ ipis ẽ K male credẽdo.qð ad in tellectũ pt᷑ ꝑtinẽ.vł ab vnitate capitis ſe ſeꝑando qð pn· cipaliter ꝑtinet ad affectũ vel honoꝛẽ clericatꝰ rijciẽdo qð ad effectũ ꝑtinet maxĩe. Pꝛimo q̊ dom ẽ de hẽſi. Se cũdo te ſciſmate. Lercio de apoſtaſia.¶ Circa vpᷣo beꝛe ſim p̃mo q̃rit᷑ ꝗd ſit. Secũdo de differentia eiꝰ. Lercio ad qð genꝰſeptẽ pctoꝝ reducat᷑. Quarto vtrũ ſit initiũ oĩim petoꝝ.Quito ð quãtitate pcti.Sexto ð qð pᷣceptũ adh1 ſit ſpãliter. Septimo vtruʒ hereſis ad oĩa credibilia ſe 6 m/l extẽdat:an ſolũ ad credibilia q̃ ꝑtinẽt ad aꝛticłos fidei e Octauo de oppoſitõe.Lono de neceſſitate heꝛeſis.Deci ſ mo de puatõe coĩonis hereticoꝝ ⁊ pena. Vndecimo de H tolerãtia ipoꝝ et oppoſito.Ouodecio de duratõe hẽluʒ . Zredecimo de reuertẽtibo ab hereſi. HMM Dpmũ qͥ qrit᷑ ꝗd ſit hẽſis in genẽ diẽ ſi 4 aug. in li.de vtilitate credẽdi.tria ſunt ve 9 nt finitima ſibimet in animis hoim diſti ctõe digniſſima.intelligere. credẽ.opina⸗ hi ri.qᷓ ſi ꝑ ſeip̃a cõſiderent᷑ ſic pñt diſtingui.pᷣmuz ꝑ ſe ſꝑ ſine vicio ẽ.ſecũdũ aliqñ cũ vicio.terciũ nũꝙ; ſine vicio. 6ℳ h hẽſis cũ ſit ſꝑ cũ vicio:magis videt᷑ aꝑꝛopinq̃re cum opiniòe ꝙỹ cũ intellectu vł credulitate. Hoc etiã videtuꝛ ex rõe hẽtici ĩ eodẽ li.poſita.hẽticꝰẽ ꝗ alicuiꝰtꝑalis cõ⸗ c⸗ h modi et maxime glłie pꝛcipatuſq; gra falſas et nouas ((eh opiniones vel gignit vel ſegt᷑.cũ & heticus hereſim ſeq̃t᷑ U hereſis erit opinio falſa.¶ Itẽ aug.ĩ eodẽ li.qð intelli⸗ gimꝰ ebemꝰrõi.qð credimꝰ autoꝛitati.qð opinamur er rori.hereſis ̊ cũ ſub erroꝛe cõtineat᷑ ad opinionẽ redu . cit᷑. ¶ In cõtrariũ ſic. heſis ⁊ fides opponũt᷑ inter ſe.er⸗ W’ go hẽſis ↄtinet᷑ ſub infidelitate.ſᷣ infidelitas ẽ falſa cre⸗ . dulitas ĩ materia determĩata.ſ.ↄ veritatẽ q̃ ẽ ᷑m pieta 6 tẽ.̊ bereſis ſub incredulitate ↄtinet᷑.¶¶ ISRtẽ aug.ĩ li.ſup dicto.credẽ tũc culpabile ẽ cũ de deo aligꝗd indignũ cre⸗ dit. ̊ oĩs hẽticꝰꝗꝗ indignum de deo aſſerit aut aliqð di h gnũ deaſſerit.&ᷓ hſis ſub credulitate ↄtinet e at᷑ heſis ↄtineatur aliqn ſub vno illoꝝ.aliq ſub alio.aliqñ ſub tercio:videt᷑ ꝑ hoc ꝙ aliqui hẽtici ducũtur ad aſſerẽdũ qð nõ ẽ aſſeredũ ĩ his qᷓ ꝑtinẽt ad fidẽ ex ꝗbuſdã oĩbo. 1 ſiẽ fuit de manicheis.ᷣ intellectꝰ inniti?᷑ ròi.gᷓ̊ bmõi ac⸗ . ceptio dicet᷑ intellectꝰ.⁊ ſic hẽſis ſub intellectu ↄtinet᷑. 1 AVlij aũt inducũt᷑ ad ↄſentiẽdũ.ĩ talibo emauctibo ma⸗ 1 le intellectis ̊ credulitas innittit᷑ auẽti:̊ bereſis cũ ſit talis acceptio erit ſub credulitate.¶¶ Itẽ alij inducũtur ex rõibus aꝓparentibus ex quibo gigni᷑ opinio falſa.2 ſic errãt. bereſis ↄtinet᷑ ſub opinione Fm hoc.¶ Dz ꝰ h videt᷑ dicẽ berñ.in li.ad euge.vbi diſtiguit inteꝛ intel lectũ ⁊ fidẽ et opinionẽ. Intellectꝰ ẽ ex veꝛiſſimis rõibo rei cuiuſcũq; ceꝛta ⁊ manifeſta noticia.ſides ant ẽ volũ taria q̃dã et certa pᷣlibatio nõduʒ ꝓpalate veritatis.opi euleneß nio do eſt q̃i ꝓ vero habere aliquid qð falſuʒ eẽ neſcias Item intellectꝰrõni innitit᷑credulitas aucti:opinio vo ſola in ſimilitudine ſe tuet᷑.hereſis ergo cũ elongata ſit a veritate nec ſub intellectu nec ſub fide tõtinebat᷑ ſ̊ ſlub opinione ſoa.(121 qð dðᷣm.ꝙ hereſis in ꝑte reſpicit· vi c r⸗ wosa affectũ.et in ꝑte intellectuʒ ſicut et fides.quo ad hoc ꝙ e reſpicit affectũ ẽ in genere peccati.peccatũ em̃ ẽ in volu ⁊ 249 yi . aaai . tate.quo ad hoc aũt ꝙ reſpicit intellectũ ẽ ĩ genere fal⸗ lit 5 ſe credulitatis.⁊ ex opinione oꝛiginẽ trahit. Ad obie⸗ Wεπ heſr ctũ aũt dm. lʒ opinio nũꝗꝙᷓ ſit ſine vicio.nõtñ hereſ N ẽ opinio eẽntialiter.d̃ em̃ opinio eẽ cũ vicio ſemꝑ.quia 3 ẽ cũ foꝛmidine alterius ꝑtis.foꝛmido aũt penã quadã . dicit et quo ad hoc ? ibi viciũ.credere aũt nõ ſꝑẽ cũ vi⸗ cio ſ̊ tunc cũ creditur qð nõ eſt credendũ.⁊ hoc mõ he⸗ reſis eſi ſub credulitate.nõ ꝙ ſemꝑ innitat᷑ auẽti nõ be ne intellecte:ᷣ etiã rõni apparẽti. et quo ad boc vicinat᷑ cũ opnuione.¶ Ad ſecũdũ dicẽdũ.ꝙ cũ dr̃ ꝙ hereticus gignit nouas opiniones vel ſegꝗtur.opinio accipituꝛ ibi ꝓꝙ aſſertõe ſiue ꝓ acceptõe que coĩs ẽ eredulitati.¶ Ad terciũ dðᷣm.ꝙ cũ dic̃ aug:ꝙ credere debet᷑ auẽti.opinio vo erroꝛi.nõ accipit credere ꝓut ẽ cõmune credulitati vere et falſe ſed ꝓut ↄuenit ſidei.opinio autẽ nõ accipit᷑ ibiꝓ acceptõe vnius ꝑtis cũ foꝛmidine alterius.ſed ac cipitur ꝓ opinione ᷣm ꝙ cõmune ⁊ẽ ad falſazʒ credulita⸗ . tem.et ſic hereſis põt dici opinio.q! Ad illud vᷣo quod Alniei ℳ Nℳ Gls N ¶ Mnueſtio obijcit ꝗ hereſis aliqñ ſit ſub i ntellectu. aliqñ ſub cre⸗ dulitate.aliqñ ſub opiniõe.dm ẽ ꝙ ſi accipiat᷑ intelle⸗ ctꝰpm intentõeʒ bern.et credulitas ꝓ fide:nõ erit bẽſis ſef/ clxxxj. eius ad ſymoniã.videt᷑ aũt q; ſy monia ſit hereſis.dicit em̃ greg.in regiſtro.Quiſꝗs ꝑ pecuniã oꝛdinat᷑ ad hoc vt hereticꝰfiat ꝓmouet᷑ ex h/̊ 9 Epecunia oꝛdinat᷑ heeeꝛ· ticus ẽ:ſᷣ talis ſymoniaeꝰ inqtũ hmõi ẽ hẽne.q̊ ſymo⸗ ſjmnnm „10 o le ſub altero illoꝛũ ſ̊ tm̃ ſub opinione. Si vo intellectus nia ẽ hereſis.( Cõtra.oĩs hereticꝰdeuiat ab aliquo ar⸗ * r fmm, large accipeꝛer z credulitas: tũc poſſz hereſ ſub intelle ticulo.nõ ſic aut ois ſy moniacꝰ:ꝗ̊ ſymoniacꝰnõ ẽ here⸗ men , ctu vel ſub credulitate ↄtineri.nõ ſic aũt vidr̃ aug.in li. ticus. ¶ Silr põt obijci de ſciſmate ꝙ ſit hereſis.dic eĩ PuW* ſuo loqui te intellectu et credulitate: ſed fm ꝙ aꝑpꝛopꝛi aug:nullũ ſciſma ẽ niſi aliquã hereſim ↄfingat vt recte Ang.mliu aliqua, Derenm anunga BH nthr. . . ab ecclia videat᷑ receſſiſſe. ſciſmaticus ẽ hẽticus et ita S in d e qu eritur S ſciſma hereſis. Itẽ ſciſma dicit diuiſionẽ ſuo nomie.hᷣ . qd Eng Fm diffinitõem.Et ponit To ta Rnnt⸗ erls Haberi dſ hereſts uiſ Slupada ara liaa ahe tõem in li. de vtilitate creqẽdi: peretic ? q alicuiꝰtpalis EEe re auiclch denfatabalic articto ympole cõmodi et marĩe glie pꝛicipatuſq; gra falſas opiniones ſciſmatic. ſymoniacus væuiat ab vno aꝛticko. ab illo. l. ac nouas vel gignit vel ſequit. ¶ Dʒ ð hac rõem obijcit ſanctã catholicã.et apłicã eccłiam. ſciſmaticꝰẽ hereti põt em̃ aligs ſimpłr credere aliꝗd qð nõẽ credẽdum in cus.¶Cõtra. hiero.ſuꝑ epłam ad gal:inter hereſim 2 bis que pꝑtinẽt ad fidẽ.nec tñ intentõe tꝑalis cõmodi vl ſciſma hoc eẽ arbitroꝛ.i hereſis ꝑueꝛſum dogma habʒ. pncipatgra. et ſi ꝑtiax ẽ ĩ hmõi credulitate heretic? dĩ. ſciſma vᷣo ab ecclia ꝑiter ſeꝑat.ergo ſciſma nõ ẽ hẽſis. id·MTAοσι Iʒ ab ecclia nõ ſit ſeꝑatus ꝑ ſniam. dic ei hiero ſup epi Itẽ hereſis ẽ ð veritatẽ q̃ ẽ ð pietatẽ.ſciſma vo ð cari . E . ſtola ad gal.quicũq; ſcripturã aliter intelligit.i. cõtra⸗ tatis eccłie vnitatẽ.ſ̊ aliud ẽ eẽ ↄ veritatẽ pietatis ⁊ ali . . . E eE ſenſtto l ler efMenorr ab recellezit ud ð vnitatẽ ecclłie.ergo ſciſma nõ ẽ heꝛeſis. e⸗ vide Fese berere . pe,l at Nẽ. ij. ad coꝝ.·iij.ſuꝑii S. n eulict⸗ tur e bereſis non differat ab ypocriſi.dĩ em ſuꝑ illuo ) entes ſimꝰ ac. habet᷑ ĩ glo.ꝙ fides ẽ cogitare de his que . yſa.ix.diſperdet dñs abiſrł caput ⁊ caudã.glo.oĩs he⸗/ credẽda ſunt cũ aſſenſioe recta.̊ ꝑ oppoſitũ hereſis ẽ co c 6 reticus y pocrita eſt.et dic berñ.ſuꝑ cãtica.i.õ ſufficit gitare aliqd de credibilibo aſſenſione nõ recta. h põt ⸗ hereticos eẽ niſi cũ y pocrite ſint vt ſit ſupꝛa modũ pec⸗ t ee in diinitõe qð dr alicuiꝰ tꝑalis c 7c· a peccato ypocriſis.uno ꝙ y pocriſis ſit de cõplemẽto I8l. 30. . Peretic'requirit ic yſido: pteꝛ ꝗd magis aꝓpꝛopꝛiat illi peto qð dircte . opimiõe falſa ſiue in defenſiõe erroꝛis:ſic habet᷑ ſuꝑ cõtra vnitatẽ fidei.qᷓ illi q impugnat vnitatẽ cariag .cg:ei: Audio inter vos eẽ ſciſſuras. glo q ĩ eccle tis vel qd ẽ cõtra vnitatẽ aliã ꝑ ſe et pꝛimo.4 Ad pᷣmũ ſo; p ia xi moꝛbidũ aliqd pꝛauũq; ſapiũt et reſiſtũt ꝑtinaci dðm ꝙ nomẽ hereſeos aliqñ ſumit᷑ coiter ⁊ aliqñ ꝓpꝛie fen rauah ſua dogmata emẽdare nolũt uͤ defenſare p ſm ꝙ coĩteꝛ ſumit᷑ ſic põt dici ſy moniacꝰhẽticꝰqꝛ io in En üt. ereri fiũt. bᷣ hoc nõ vig p̃dicta diffinitõe. re ab ecclia diniſus. Si vpo accipiat᷑ ꝓpꝛie ꝓut reſtrigit baae nrni⸗ e nheke⸗ Ad q Dan nne⸗ ad falſam egulatat circa articlos vnitatis ĩ tꝛinitate iei aliqn lumit᷑ coiter aliqn ꝓpꝛie.⁊ aliqn/ ꝓpzillime. incarnatõis: nõ ẽ ſy moniacꝰhereticꝰ. Pꝛetea. pctẽᷣm Coiter cũ dr ꝙ hereticus põt dici quicũq; ſcripturã a A, hereſeos ẽ ĩ falſo mõ credẽdo ⁊ ꝑtinacit.pctm vpo ſymo = men volet⸗ ter intelligit ſe inlu⸗ ſpũſſcti eflagitat. pꝛie ẽᷣm ꝙ be nie ẽ ĩ ꝑuerſe volẽdo ð ſacroꝝ dignitatẽ.⁊ ᷣm h̊ differ s r arüq alin tpale⸗ mot animen derr cũ ſi hereſis a ſymonia. ¶. Ao H aũt qð obijcit᷑ ſy moniãſeẽ ð s peraddit᷑ ia ꝑtinacia in defendẽdo falſitatẽ vel impu⸗ aliquẽ articlm fidei dm c. nõ ẽ directe ð credulitatẽ i veritatẽ. Et ꝑ hoc põt intelligi qð obiectũ eſt. 2 alicui aꝛticli ß ex oſequẽti. eo eĩ ꝙ ponit impᷣciabile ſub 5e Aé ex Pre vois, ct pucrla x. cupilci ce ex q̃ foꝛmat᷑ fides nec bñ credit᷑ ille articlus ꝗe hilieet peinar fenlio ſiue impugnatio ex ꝑte iraſcibi ſckitate ecclie.¶ Ao ſecũdũ po dõm. ꝙ ſciſma ñ ẽ here⸗ Ze 17 le illa vo q ponit᷑ in glo. ym ciſma ab beſi ĩ B ꝙ lcilma ẽ ꝑ ſe ↄ vnitate qͥ e in affectu rereirtcait mMipoliſt duobo pcegẽtiboſe pot dici he⸗ caritatis ſiue pacis. bereſ̃ dᷣo 8 vnitatẽ qẽ in intellectu g. er lce⸗ vna ẽ diuiſio q̃ opponit᷑ ↄiũctõi ꝑ fidẽ.eſt alia q̃ opponi 66 pꝛicipatũ:nihilomin põt incurrere petm bekkſeos ſaei tarieate⸗ rcra ſotponi ↄiũctõi q̃ ẽ deeran ſacẽ dee aeng ig ſ. regnert accidit. frequẽteꝛ em̃ accidit mẽtalẽ ſiue ꝑ gr̃am dignitatis eccłiaſtice.pꝛima diuiſio e Za iſtis is. Si vo aligꝗs ignoꝛanter cre⸗ dỹ hereß.ſecũda ſciſma.tercia ſymonia.¶ Ao obiectuʒ 4 21 ri, n5 ag, cagens de his q̃ ꝑtinẽt ad ſacrã ſcripta ĩ ↄtrariũ doõm ẽ ꝙ ſi ſciſma ñ ſit hereß. tñ diſpoſitio eſt tev. ino rocher nreie os fidei.nec ꝑtinaciter rſendeꝛet. im ad hereſim.pꝛimo em̃ ẽ inobediẽs capiti ecclie.ſecundo Reilchs, gifanre 3 fidẽ ꝑtinere:nõẽ talis dicẽdꝰ he ↄtẽptoꝛ ẽ clauiũ.tercio ad h̊ ꝑuenit vt nõ credat illũ ar- ſent vn gug. in li. bap. Vnatſ. Si aligs hoc idẽ ticłin ꝗẽ de aplłica ecełia.⁊ ſic diſpoſitio ẽ ad hẽſim.cũ 25 E.U Cl1. e ſiae c nodn dico ee he⸗ im incidit.. Ad ſcom vo doõm.ꝙ deuiare ab aliq arti: J*. reticũ niſi manifeſta doctrina catholice fidei reſiſtẽ ma⸗ culo dr dupliciter.vel ſᷣm ꝙ ẽ pꝛicipiũ credẽdi:⁊ ſic de⸗ luerit. ? illð qd tenebat elegerit. ¶ Ad ſecundũ dom ꝙ uiat bereticꝰ. vel ſm ꝙ ẽ pꝛicipiũ obediendi⁊ ſic deuiat . H nguner atalig ſei. cuz lenſtone S ctm hereſeos iʒ ſciſmaticꝰfaciẽdo Srrarh. 4 terciũ vo doᷣm ꝙ licʒ ſd fuer Ipr , vb db, d int ictoꝝ.cũ facit hec ſciẽter.ſ̊ nõ puni rũ diuiſionẽ tñ differẽs ẽ diuiſio. . ter⸗ ta Ganiüieab- cerlineni i cum ſi pti naciter.Bo or Peat⸗ aba ee diuerla m̃ ton s 5 n n illa rõ Hercrie intelligit de illo heretico ad h tẽdit vt credat᷑ qð ñẽ credẽdũ.ſciſma vo vt velit fa dae ißr de Vvt pcidat᷑ 9 ecclia. quãta aut debeat eẽ ꝑti⸗ cẽ ỹ ſi uꝑioꝛis mãdatũ. Ad illdð do qð obijcit᷑ ð hereſi ia: in decretali ti.de hereticis determingtur. ↄpꝑatõe ad y pocriſim.dðm ẽ ꝙ int ſe ↄꝑant᷑.nec ſegt ſi — . hẽticaſit ypocrita ad cooꝑimẽtũ ſui erroꝛis.ꝙ t h̊ b 0cmbrum ſe ecundũ ſis ſit ypocriſᷣ Fᷣm eẽntiã.rões vo q inducte ſũt ĩ ↄtraꝛi⸗ ☚ l i ad h tMũt.vt hẽticꝰypocrita dicat ꝓpt pcti palliatõ Vm iaz dictũ ſit de quidditate hereſeos. nẽ.ñ ꝗpt ipᷣasʒ pct᷑i eẽntiã.¶ Ad vlt.vᷣo dicendum ꝙ licz Secũdo querit᷑ de differẽtia eiꝰad ea cuʒ multiplex ſit diuiſio ſtamen illa eſt pꝛincipalis vbi de⸗ quibo videt᷑ ↄuenire.⁊ pᷣmo de differentia ſiruitur fundamentum chriſtiane religionis.tunc eniʒ . .£ ↄſtupꝛat᷑ ipa aĩa vſq; ad verticẽ.vyñ dicit greg· Ců negſ⸗ ſimi ſpũs vniuſcuiuſq; aiam in pᷣuis oꝑibo inuoluũt.hᷣ integritatẽ fidei viciare nõ pñt.qᷓi adpuc inferioꝛa mẽ⸗ bra polluũt.qui aũt in fide coꝛrũpunt᷑ vſq; ad verticeʒ ↄſtuprãtur. malignus ei ſpũs ab infimis membris qᷣſi ad ſumma ptingit.cũ actiuã vitã polluens caſtã celſitu dinẽ fidei diffidẽtie moꝛbo coꝛrũpit.cũ ergo diuiſio q̃ ẽ ʒ ſidẽ ponat alias diuiſiões ꝑↄñs et nõ ecouerſo.rcke nomen hereſis illi diuiſioni appꝛopꝛiat. embrũ tercuum Ercio querit᷑ ad qð genꝰ.vij. capitalium peccatoꝝ reducatſet vidr̃ ꝙ ad ſuꝑbiam dr em̃.j·ad thi.vj.Si quis aliter docet et nõ acquieſcit monibo dñi nr̃i ihu xpᷣi et ei que m pietatẽ ẽ doctrine:ſuꝑbus ẽ.ſ̊ hereticꝰẽ hmõi &O hereticus ẽ ſuꝑbus.radix ꝗ bereſeos ad ſuꝑbiã vidr reduci.¶ Pꝛeterea hereſis ꝑſicit᷑ ĩ ꝑtinacia defendendi falſaʒ opinionẽ ſic ſupꝛa habitũ ẽ.ptinatie gũt radix ẽ ſuꝑbia.et ita hereſis ad ſuꝑbiã reducit᷑.¶ Cõtra.vidr reduci ad inanẽ głiam vel cupiditatẽ ſic elicit᷑ a diffini tõe aug.cũ dr.hereticus ẽ qui alicuiꝰtꝑalis comodi ⁊c cũ ꝗᷓ motiuũ ſit tꝑale comodũ ſiue glłia dasvon⸗ hereſis ad cupiditatẽ vel inanẽ głiam. d qð vom. Sigbe ιπια ſτ 2ααd.ειια ſe loquẽdo hereſis ad nullũ.vij. peccatoꝛuũ capitali⸗ her kerezt eLaret or ſere uʒ reducit᷑ rõe tñ illa q̃ querit᷑ pꝛicipatus ſiue glia: að Prra, P . S b ta , ar.s almii, ſupbis ſiuc inane gliam reduci?,n vſin glo, vi wui. e ſeptẽ gẽtibo dic/ ꝙ de ſcenodoxia oꝛiũt᷑ ↄtentõnes.ia⸗ ctãtia.hereſis et pſumptio nouitatũ.ᷣ̊ hoc nõ ẽ rõe vo⸗ lũtatis credendi aliqd diuerſum ab eo qðò credit eccłia H ꝓpter vanã gliam cuiꝰgra credit diuerſum.ab alio at᷑ 1 hec attẽdat᷑ ad ſuũ opꝓpoſitũ ĩ ↄpatõe qð ẽ pᷣmũ ĩ genere bonoꝝ.vel in ↄꝑatõe ad pꝛimũ pᷣceptũ decalogi.ĩ cuius trãſgreſſione ẽ illud peccatũ. non ꝙ ſemꝑ mala vita ſit cũ infidelitate.ᷣ qꝛ pᷣma mala vita ẽ ex infidelitate poſt co p oꝛiginale peccatuʒ. nec ex h̊ ſeqtur ꝓpter h hereſis ſit initiũ male vite.nõ em̃ vniuerſaliter dĩc infidelitatẽ ſʒ quãdã ꝑtem ⁊ nõ pꝛimã.¶ Ad terciũ pᷣo dom.q; illud ñ dr vniuerſaliter de oibo peccatis:ł̊ de ꝗqbuſdã ad qᷓ ma gis inclinat hereſis.q. Ad quartũ dõm.ꝙ licʒ reditus pctoꝝ fiat ꝑ hereſim. hoc nõ ẽ niſi ꝓpter enoꝛmitatẽ illiꝰ D“ / or hereticꝰet ab alio ſuꝑbus ſiue vane glioſus at dẽ Aò e. hereticꝰſuꝑbus ꝑ cõcomitãtia dr.vel qꝛ aliqað motiuũ ad hereſum põt eẽ ex inclinatõe ſuꝑbie. Ad ſecũdũ vᷣo dðm. ꝙ licet ꝑtinatia ꝑ ſe ſit ex ſuꝑbia animi ſiue ex va na głia.tñ ipᷣa diuiſio ĩ credẽdo qᷓ pᷣcedit nõ opoꝛtet oꝛiginẽ habeat a ſupbia. ᷑“ Aarto querit vtrũ bereſis ſit initiũ oĩ ſunt oppoſita.ſᷣ̊ fides ẽ initiũ oim bonoꝛũ 5 ꝑoppoſitũ hereſis ẽ initiũ oim maloꝛũ. VAd hoc etiã facit qð dicit gug:ĩ li.de ſide ad petrũ:q⸗ litas male vite ab infidelitate incipit.hᷣ q ẽ maioꝛ infide litas q; hereſis.maius em̃ malũ ẽ pꝰagnita vijã verita⸗ tis retroiꝛe:qᷓ eã nõ ↄgnoſcere.q Ad idẽ et᷑ facit qð dr j· ad thi.vj: ex ꝗbo oꝛiũtur inuidie.cõtentões.blaſphe⸗ mie ⁊c. vbi videt᷑ dicẽ.ꝙ ex hereſi illa mala oꝛiũtur.et ita hereſis ẽ initiũ maloꝝ. Itẽ ꝑ obſtinatõem hereſe⸗ os redeũt peccata ſic dicit aug.in.iij li: donatiſtos. ſʒ qð ẽ pꝛĩicipiũ Künteeun peccatoꝝ.g hereſis ẽ initiũ peccatoꝝ. 1 enumerãtur diſcẽſiones ⁊ hereſes.nõ vt pꝛicipia oꝑpum exr quo vidr ꝙ heꝛeſis nõ ẽ initiũ oĩm peccatoꝝ ſ̊ quod⸗ dã mẽbrũ in coꝛꝑe peccati.¶¶ Ad idẽ facit.ꝙ marenia hbuꝰ ius pcti ſeiuncta ẽ a materia alioꝝ peccatoꝝ.quoꝝ aũt materia ẽ ſeiuncta nec alia depẽdet ab alia peccata di⸗ cũtur ſeiũcta nec vnũ dr ab altero oꝛiginẽ ducere. ĩſiat Swꝙ bereſis nõ ẽ initiũ Peccato. qð dõm.qꝙ non ſequit᷑ ſi fides ẽ fundamẽtũ oĩm bonoꝝ:ꝙ bẽſis ſit ini⸗ tiũ oĩm maloꝝ.hereſis em̃ dicit ſpẽm quadã infidelita⸗ iy untate alſe tis. infidelitas aũt ẽ pꝛimmũ oſpoſitũ fidei.ſ neq; de illo ſſequit᷑ ꝙ ſit initiũ oim maloꝝ ſ̊ ꝙ in genere maloꝝ diẽ vltimũ defectũ.pñt ei multa mala fieri manẽte fide in⸗ foꝛmi quoꝝ nulliꝰẽ infidelitas initiũ.ſᷣ ex eo dr vltimꝰ defectus qꝛ deſtruit fundamẽtũ oĩs boni. deſtructo aũt fundamẽto deſtruit᷑ edificiũ ſpũale.⁊ nõ ẽ ſemꝑ ↄſequẽ⸗ tia in ipᷣo in hmõi oppoſitis:ſ̊ aliqñ ↄſequẽtia ĩ ↄtrario Ad ſecũdũ dðm.ꝙ illud qð dicit augiꝙ qualitas ma le vite ab infidelitate incipit.dupliciteꝛ põt intelligi.xt ECõtꝛa. vlt ad gal. Inter oꝑa carnis 112 . peccatoꝝ. vidr ꝙ ſic.fides em̃ et heꝛeſis dE ₰ b peccati:nec or ꝑ eẽntiã redire ̊ ꝑ quãdã feputatõem ꝓ pter quoddã vincłm pcti.ſicut ondit᷑ ĩ queſtiõe de recti⸗ tu pctoꝝ.⁊ iõ nõ ſegtur ꝙ hereſis ſit initiũ pctoꝝ: lices ꝓpter enoꝛmitatem eiꝰpcti redire dicãatnr. Vinto querit᷑ de quãtitate hui pcti/⁊ vi⸗ det᷑ ꝙ ſciſina ſit maius peccatuʒ eo.ꝑ boe qð dic hiero:eo ꝙ maioꝛi pena ẽ punituʒ dic em̃.tꝑe quo dñs pꝛioꝛa delicta recenti⸗ . Vi penaꝝ exemplis cauẽda monſtrauit:ydolatria gla⸗ dio punita ẽ exuſtio libꝰ tebellica cede ⁊ pꝑegrina capti⸗ uitate.ſciſma hy atu terre ſepultis atꝛocibo viuis ⁊ ce⸗ teris celeſti igne ↄſumptis.quis iã dubitauerit h̊ eẽ ſce⸗ leratiꝰcõmiſſuʒ qð ẽ grauius punitũ.ſciſma ꝗ̊ videtur eẽ maius ydolatria.ſᷣ̊ ydolatria maiꝰẽ petm ꝙ; hereſis ¶ Itẽ plus ẽ deteſtatio q; odiũ.ſ̊ dñs deteſtat᷑ pctm ſcil⸗ matis.ſic habet᷑.vj.ꝓuer.heꝛeſis autẽ videt᷑ cadẽ ex ꝑ⸗ te illoꝝ peccatoꝝ q̃ hʒ dns odio.aſciſma videt᷑ eẽ gquiꝰ petm hereſi.¶ Sʒ ↄtrariũ arguit᷑ ex hoc qð accipit᷑ ex epła clemẽtis.vbi dr.q; pꝛimũ locũ ĩ pemis hñt illi qui aberrãt a deo.̊ heretici ſunt tales.ꝗᷓ bexeſis pꝛimũ lo⸗ cũ tenet ĩ penis.q̊ ẽ maximũ peccatũ.(¶ Ad qð dðm eſt ꝙ hereſis vno mõ dr̃ eẽ quiꝰpetm ſein Abrerolio mõ ſci⸗ ſma grauius hereſi·hẽſis eĩ dẽ grauiꝰqͥ ad hoc ꝙ deſtau it directe fidẽ qᷓ ẽ fundamẽtũ totiꝰreligiõis xpᷣiane. ſci⸗ ſma vo dr grauiqͥ ad h: opponit᷑ illi rei ꝑ quã dʒ eſſe coꝛrectio oĩs pcti.⁊ hec ẽ vnitas mẽbroꝝ ecclłie cuʒ x?o0o capite.et ꝓpter h̊ diẽ aug.in li.de bap.ꝰ donatiſt.ꝙ ẽ ĩ⸗ maniſſimũ pcẽm cũ dr ꝓpteꝛ ipᷣm ſeꝑatõis imaniſſimuʒ ſcelus ſiue ꝑmanſerint peccata ſine ↄtinuo dimiſſa redi erint.vt ad ſalutis pacẽè et canitatis veniã exboꝛtamur 7 iõ ↄtingit aliqũ ꝙ ſciſma magis punit᷑ qᷓ hereſis.ma⸗ xime cũ hereſis vnitatẽ eccłie nõ coꝛrũpit h̊ ĩ ſua coꝛru⸗ pta radice ꝑſiſtit: ſciſma aut ꝓcedit vſq; ad ecclłie coꝛxru ptõem. et de tali loqꝗt apłs ad theſ. QAiſi venerit pᷣmum diſſenſio ⁊ reuelatꝰ fuerit filiꝰ ꝑditõis ⁊c.ſi tñ tã heꝛeſis q ſciſma ꝓgrediũtur vel equaliter ĩ ſua oꝛigine ſiſtunt ↄſiłem pena ſoꝛtiũtur.ſiẽ ĩ canoue babr.⁊ ĩ plibo libris ſuis expᷣmit aug.lAd illð vᷣo qð obijt᷑ ꝙ ſciſma in ve teri legi maioꝛi pena puniebat᷑ ꝙᷓ ivolatria.⁊ ita maius perm vidẽt. dõm ꝙ quãtitas pene attedit᷑ tꝛiplr. vl qtũ ad młtitudinẽ puitoꝝ.vł q;tũ ad turpitudinẽ ſiue incõ⸗ ſuetudinẽ pene.vłqꝛtũ ad acerbitatẽ.pctm ̊ᷓ idolatrie d quiſſime puniiũ ſi attẽdit᷑ quãtitas pꝑcti qᷓtũ ad młti tudinẽ punitoꝝ.maxiĩa eĩ młtitudo ꝓpli puiebat᷑.ſciſma at᷑ d quiſſime fuiſſe punitũ ꝓpt inconſuetudinẽ pene vt magis abhoꝛrerẽt hoĩes a capite eccle r̃cedẽ a qͥ dʒ ꝓce dẽ coꝛrectõ ad ↄFuatõz vnitatis eccliaſtice nec tñ dr ſci ſma maiꝰpcim ꝙᷓ idolatria.¶ Ad ſcõm vo dom ꝙ tã bł ſis qᷓ ſciſma ẽ pctm qdð dñs odit ⁊ dteſtat.vñ hẽſis ñ op hẽdit᷑ int illa pcta q̃ onũerãt᷑ ĩ his pctis q̃ odit tiñ dñs. vñ mẽdaciũ qð ibi ſumit᷑ nõ accipit ꝓ mendacio hereſe os:ſᷣ ꝓ mẽdacio qͥ hõ mẽtitur ꝓxumo ſuo. Exto qrit q pceptũ ſit ſpalit. Et vidĩ ſit ð pceptũ pᷣmũ.hẽſis ei ſuꝑſtitio qdã vidr eẽ.vij.math.attendite a falſis xhᷣis — „ — . . Tc. glo.hetici ſunt ꝗ qdã pietatis veſie te . cti ĩ huĩlitate abulat ⁊ falſa religioe. belis ẽ ſuꝑſtitõ G⸗ r ne i ſo⸗ . 6 Pv te epan en e 6.el,. di⸗ N e, ſPwe. ape al ſi 14 Pi t di⸗ zul jen clrrxj. leticã vel ałs noueꝛit nõ impꝛobam. ſcie em̃ ſunt verita tis ñ pietatis.ᷓ hẽſis ẽ circa credibilia qᷓ ꝑtinẽt ad vita tẽ ᷣm pietatẽ ſic fides.ſic̃ dictũ ẽ.̊ hẽſis nõ ẽ circa cre⸗ dibilia q̃ ſił credũt᷑ ⁊ intelligũt᷑ ſiue ſint pꝛĩcipia ſiue rõ * nes vel ſcie hũane.qSilłr ĩ his q̃ ſunt circa diuĩtatẽ.ꝗ⸗ dã cõtraria dixerũt.ꝗdã em̃ dixerũt ꝙ notões ſic pr̃ni⸗ tas ⁊ generatõ ñ ſũt deꝰbᷣ ſũt aſſiſtẽtes.alij dixerũt con⸗ kriũ.reſtat ̊ ꝙ aliq iſtaꝝ opinionũ ẽ falſa.vidr q̊ ꝙ alt illoꝝ ſit hẽticus ſi ꝑtinacit affirmet.qcqd eĩ ẽ ĩ deo deꝰ =.prnitas ẽ ĩ pr̃e ⁊ ẽ ipe pr.ꝑſona at᷑ n diſſiguit᷑ abeſſen tia. ̊ pr̃nitas ẽ deꝰ.ſi ᷣo notio nõ ẽ deꝰ ẽ. ẽ igi᷑ creatu ra.q diẽ̃ notõem eẽ deũ ᷣm h̊ creaturã dic eẽ creatoꝛẽ ¶ Lueſtio —.— ſuꝑſtitio ẽ ↄ pꝛimũ pᷣceptum. xiij.ad ro.plenitudo le. gis ẽ dilectio ⁊c. glo.aug:q ẽ de decẽ coꝛdis.tange pina coꝛdã ⁊ cedit beſſia ſuꝑſtitõis.cũ ̊ ſuꝑſtitio oponatur p̃ᷣmo mãdato:hẽſis oponet᷑ pᷣmo mãdato.¶ Cotra yſi⸗ do.ĩ glo. xx.exo.pꝛimũ mãdatũ ꝓhibet ſurreptõeʒ.ſecũ⸗ u erroꝛẽ. terciũ ſeculi amoꝛẽ.cũ & heꝛeſis ſit erꝛoꝛ:oppo net᷑ ſecũdo mãdato.. Pꝛeterea põt aliqꝗs credẽ ſiue aſ⸗ ſerere ꝙ foꝛnicatio vel furtũ nõ ſit moꝛtale pcim ⁊ ̊ ꝑti naciter defendere:⁊ ſic erit hẽticus.nõ ̊ heſis tm oppo⸗ ocze pꝛime tabule ſ etiaʒ pᷣceꝑtis ſecũde tabule. d qð doõm. ꝙ bereſis põt oponi pᷣmo pᷣcepto pᷣme tabule.2 ſecũdo.rõe & ei ꝙ ↄtingit eẽ hẽſim ciꝛca trini⸗ tatẽ vł circa vnitatẽ diuine eẽntie:oꝓponit᷑ pᷣmo pᷣcepto ſm hũc modũ põt hẽſis ſub vana religione ſiue ſuꝑſtii tõe cõpꝛehẽdi/¶ Aoillð po qdð obijcit᷑ ꝙ opponit ſecudo p̃cepto.̊ ẽ rõe qrũdã hereſuʒ in ꝗbo errat᷑ circa xpᷣi hu manitatẽ.illi em̃ aſſumũt nomẽ dei inuanũ qð ẽ pᷣce⸗ ptũ ſecũde tabule.et hoc mõ ↄtinet᷑ ſub erroꝛe.ꝓpter er roꝛẽ ẽ ð pᷣceptũ ſecũdũvł aliter põt dici.ꝙ hẽſis oxponi nit᷑ pᷣmo pᷣcepto ſunpłr.ſ̊ nõ vniuerſaliter.ſᷣ rõe ſui ge⸗ pk*SWαα neris. c aũt dr ꝙ erroꝛ opponit᷑ ſecũdo p̃cepto. ᷣ intel⸗ ligit᷑ de erroꝛe ꝗ nõ opponit᷑ fidei ſ̊ qni manet cuʒ ſide. qñn.ſ.errat᷑ circa veritatẽ et nõ circa cultũ diu ine maie⸗ vidr̃ ꝗ̊ ꝙ alta illarũ aſſertõnum ſi fuerit ꝑtinax ẽ hẽti⸗ ca. ¶ Ad qð põt dici.ꝙ bẽſis ad tria genera credibiliũ extẽdit᷑ ꝑ opoſitũ fidei.tñ ſᷣm quãdã anologiã.nã circa illa credibilia q̃ pus credũt᷑ ⁊ poſtea intelligunt᷑.ſ.circa articłos iuenit᷑ ma rõ fidei.⁊ ꝑ oppoſitũ ipa hẽſis. Si⸗ mitxłr fides extẽdit ſe ad illa credibilia qᷓ ſit credunt᷑ ⁊ in telligunt᷑vt ꝙ foꝛnicatio ẽ moꝛtale pcem ⁊ hmõi.⁊ per oppoſitũ heſis.Deide fides extẽdit ſe ad cꝛedibilia q ſũt ĩ byſioꝛijs vł canone ſacre ſcripte ↄtẽtis.ꝗ¶ Ad obiectũ dᷣo rñdendũ ẽ.q ĩ ſac ſcripta q̃dã ſunt ꝑtinacia ꝑ ſe ad fidẽ.q̃dã ad moꝛes.hẽſis ꝓpꝛie ſe extẽdit circa ea q̃ ſunt fidei.ſᷣ qꝛ ĩ moꝛibo ſũt qᷓdã cꝛedibilia ſic dictũ ẽ.cca illa S : . „ , . heſi⸗ Siſſeſiun de/ſentit ab dfr Gh, Dei,g . ſtatis.⸗l Ad illð pᷣo qð obijcit᷑ ſecudo dðm ẽ.ꝙ lʒ hereß . poſſit eẽ apud illũ.qui aſſerit foꝛnicatõem nõ eẽ moꝛta- le pcẽm vel furtũ nõ eẽ moꝛtale peecatũ.hoc tñ ẽ ĩ rõe q̃ Hẽ credibile.⁊ G̊ ẽ acceptum ex ſacra ſcriptura ſpũſct᷑o põt hẽſis attẽdi ſi ↄtrariũ illi vitati ꝑtinacit᷑ aſſerit᷑. ali ud eĩ ẽ ſi foꝛnicat᷑ vel adulterat᷑ ⁊ tũc fac ↄ pᷣceptũ moꝛa le.aliud vo ſi foꝛnicatõeʒ dicat ñ eẽ pctm vł ñ eẽ moꝛta 5. E— c ac V le pctm.⁊ h̊ ꝑtinacit affirmet doctrinaz ſacre ſcripte. inſpirãte et ecclłia ſcta apꝛobante.2 ita reducit᷑ ad h̊ vt ſic eĩ cenſet hẽticꝰ.¶ Ao ſecũdũ vᷣo dðᷣm ꝙ alið ẽ diceꝛe Mtnp p⸗ Jrn py ſtoꝛiã nõ eſſe verã.et alið ẽ exponẽ hyſtoꝛis ſic vel ſic owon⸗ o pꝛime tabule. — mbꝛü ſeptimũ 2 opĩari circa eꝰ expoſitões.ille aſ ꝗ diceret hy ſtoꝛiaʒ H MEEEENHN. ANe nõ fuiſſe verã ⁊ ꝑtinacit:hẽticꝰ iudicaꝛet᷑.̊ᷣ ſic nõ facie Eprimo querit᷑ vtrũ heſis ad oĩa credibi bãt ſcti opinãtes dæ ſex diebo.ipi eĩ ñ deſtruebãt by ſto⸗ lia ſe extendat. an ſolũ ad credibilia qᷓ pꝑti riã illã.ĩmo oẽs ĩ illa ↄcoꝛdabãt:different tñ ipᷣaʒ expo ) nẽt ad aꝛticłin fideiſqð vidr ꝑ ̊ ꝙ bereſis nebãt. qꝛ qdã exponebãt eã de diebo matialibo.ꝗdaʒ de . opponit fidei. fides ot ẽ circa veritatẽ m ſpũalibo.̊ᷣ h ñ ẽ deſtruẽ by ſtoꝛiã ̊ exponẽ.vñ tłes expo pietatẽ. bẽſis ꝗ extẽdit᷑ ad oĩa ea q ſunt ĩ ſacra ſcripta. ſitões ſũt declaratiue ſcript᷑e.qm̃ dicũt h̊ ſcti rõibo ad hq Vnñ hug. ce ſanc.vic⸗Eleritas m pietatẽ dr ſac ſcriptᷣa indncẽtibo. Vnde aug.ſcti pres ꝙ ita diuerſa ſenſerũta erar A219 qꝛ ea docet ⁊ amdo ↄplectit᷑ qᷓ ad religionẽ dei ꝑtinent. ſpũſcto ẽ.ↄcoꝛdãt eĩ oẽs ĩ hy ſtoꝛia qꝛ byſtoꝛia dic tot ſu 1 r⸗ 7 erroꝛ ſiue ſit ĩ fide ſiue ĩ moꝛibo bereſis dicet᷑. ¶ Pꝛe⸗ iſſe dies.̊ diſcoꝛdãt ĩ expoſitõe dieꝝ.vñ ex ſpũſcto mo⸗ . , terea.aug.in li.lxxxiij.q.diſtiguit tria genera credibili uẽt᷑ ſcti ad iſtas expoſitões ad ſcripture declaratõʒ.⁊ ſi munmn. quedã credũt᷑ et nũꝙᷓ intelligũt ſic ſunt hiſtoꝛie. q⸗ ſit ibi aliq falſitas:ᷣ ñ ẽ ex natura hoĩs pᷣmitꝰ iſtituti dã vo credunt᷑ pus et poſtea intelligũt ſiẽ ſunt articli fi ſᷣ er pena dãnati.In nata eĩ pᷣmo iſtituta n erãt opinio le Aexz del gſaie viEn l niſi echdcritis ñ itelligetis. qddd nes: nec ert ſilr ĩ glia.ᷣ̊ mõ ſut.qꝛ opinio ĩpoꝛtat pena⸗ — S ec. vo ſimul credutur 2 intelligũtur ſiẽ multa in li. ſaß. fi⸗ E Hg? litatẽ- Av tciũ dom. ꝗ; be is ẽ circa illa pncipia ꝗᷓ ſũt Dzhaſt h ſd ecf mſiꝛu ſolates t poſt õ Sci extegat ſe ad oĩa iſta: ad tot aũt ad oppoſitũ pt ĩ ſacẽ ſcripłᷣa.cũ.ſ.male credit᷑ ciꝛca illa.⁊ dico ꝙ ñ oʒ ⸗n XKa eſt ſe ertendẽ beſis:ad qͥt ſe extẽdit ſides.̊ bẽſis erit cir⸗ oĩs hẽticꝰ deuiet ab articło fidei.ĩmo ecõuerſo oʒ ꝙ oĩis .e⸗ S. ca illa tria genera credibiliũ.¶ Cõtra. viget ꝙ helis ñ ꝗ deuiat ab aliq articlo fidei ſit hẽticꝰ.nã ſic fides ñᷣ ſo c. ſit circa illa credibilia q̃ ita credũt᷑ ꝙ nũꝙᷓ intelligũt᷑ ſi cut ſũt hiſtoꝛie.ſj eĩ h̊ eẽt cũ ſcti doctoꝛes diuerſa ſiue cõ traria ſentiãt circa hiſtoꝛias:ex alta ꝑte hẽſis cenſeret᷑ ſ̃ ñ cenſet᷑:nõ ̊ hẽſis ẽ circa illð genꝰcredibiliũ.q¶ Sitkꝛ gdã ſcti ſenſerùt cõtraria de oꝑibo.vij.die ꝝ. ex neut᷑ tñ ꝑte ẽ hẽſis.ñ &̊ hẽſis eſt circa credibilia illo mõ.¶ Sitr vidr ꝙ nõ ſit hſis circa credibilia ſeðo mõ.dic eĩ aug. ĩ li.de vtilitate crededi.qꝙ tũc credẽ culpãdũ ẽ.cũ te deo aligd indignũ credit᷑: vł de hoĩe facile credit᷑.ſ̊ pᷣmũ ꝓ⸗ pꝛie ẽ ̊ fidẽ. In ceteris vo rebo ſi ꝗs credit ſi ſe id neſci⸗ re intelligat nulla culpa ẽ.cũ at᷑ ð deo aliqd indignum credit᷑ ẽ erroneũ.cũ aut de hoĩe:ſuꝑſtitioſum ſiue teme⸗ rariũ.Fᷣm h̊ de xpᷣo iniᷓtũ ẽ hõ ſi aligꝗd nõ recte creda tur nõ erit hereſis.vtpote de paſſione vł reſurrectõne et hmõi.q cũ iſta ſint credibilia ſecundo mõ.nõ erit hẽſis circa oĩia credibilia ſecũdo mõ. Siłtr videt᷑ ꝙ nõ ſit ciꝛ 1. 612 — 1U ⸗ ca credibilia q ſił intelligũt ⁊ credunt᷑ ſiẽ ſunt pᷣncipia. qm̃ geũqʒ ẽ hẽticus:deuiat ab aliqͥ articulo fidei.ſᷣ ille ꝗq credẽt foꝛnicatõeʒ nõ eẽ moꝛtale:nõ ꝓpteꝛ q̊ deniat ab aliquo articło fidei.ĩmo aligs hns fidẽ h̊ bñ poſſet cre dẽ.q̊ ñ ẽ beſis circa illa credibilia. Itẽ aliq ſił credũt᷑ . FeS autu ⁊Z intelligũt᷑ ſic ſũt rões hũane ſiue ſcie vel de numeris vlł de gbuſcũq; alijs diſciplinis.ſᷣ ciꝛca bas ñ ẽ hẽſis.vñ biero.ſuꝑ epłaʒ ad thitũ.Si ꝗs artẽ grãmaticã vł dya lũ ſe extẽdit ad aꝛticłos.ĩmo et᷑ ad alia credibilia qñ ſũt articłi.ſᷣ ſũt ſiẽ pᷣncipia:ita dicimꝰð hẽſi.vñ non oʒ ꝙ; vbi ẽ hẽſis ꝙ ibi ſit deuiatio ab aliq̃ articło niſi ſit hẽſ circa credibilia qᷓ pus credũt᷑ ⁊ poſtea ĩtelligũt᷑.ciꝛca qᷓ ẽ hẽſis ſᷣm ſuã pᷣmã rõeʒ.quẽadmodũ ⁊ fidesſð alijs at q̃ ſił intelligũt᷑ ⁊ credũt᷑ cuiuſmõi ſũt rões hũane ⁊c̃.vt errare circa geometriã ⁊ hmõi bñ ocediꝰ ꝙ ñ ẽ heſis nec e hmõi tm̃ loqꝗt᷑ aug.cũ dic q̃dã ſił credũt᷑ ⁊ ĩtelligunt᷑ ſ qᷓ ſũt q̃i pncipia qᷓdã et ꝑ ſe nota ĩ theologia.quẽadmo dũ foꝛnicatõʒ eẽ moꝛtale pctm ⁊ ſuꝑbiã. Ald aliud qð obijcit᷑ de articłis:dðᷣm ꝙ ſic hmõi articli ñ credunt᷑ de hoĩe puro.ĩmo ð hoĩe ðo vnito.ita diciꝰ ꝙ hẽſis que ẽ ĩ male credẽdo.circa iſta ñẽ ĩ credẽdo aliꝗd culpãduʒ de hoĩe puro:ĩmo ð deo hoie vlł ð̊ hoĩe deo.⁊ iõ erroneũ ẽ ꝙ male credit᷑ circa illos artictos.⁊ iõ ẽ hẽſis circa illa n eĩ ꝑtinẽt ao fidẽ niſi qꝛ credũt᷑ ð hoĩe vnito deo.iõ di⸗ cimꝰ ꝙ hẽſis ẽ circa illa ſiẽ ⁊ fides.logꝗt᷑ eĩ de hoĩe puro cũ dic.ẽ at᷑ ðᷣ hoĩe ſuſpicioſuʒ ſiue temerariũ.q Ao illð qð obijcit᷑ de notõibo.dðim ꝙ ĩ tlibo ñ otigit eẽ płes opi niões ſimul veras.ĩmo alta ẽ nccia:alta aũt falſa.qm̃ʒ hmõi ꝑtinẽt ad ſummã veritatẽ.⁊ ꝓpt q̊ ſi aligs aſſerẽt. ꝙ; bmõi notões ñ eẽnt deꝰ.alter at᷑ ꝙ eẽnt deꝰ: ille q di⸗ ceret notõnes eẽ deum ad veritatem reduceretur.· alter autem ad falſitateʒ. qm ñ contingit ciꝛca ea qᷓ ad ſum — ſ. 2 p a paſt ohe ſa c P 8 ” — o/ mã veritateʒ ꝑtinẽt cõtrarias aſſerere opiniones.ꝗn ſꝑ altera ſit tenẽda.altera repꝛobàda. Aagiſtri aũt ꝗ cir ca h̊ opinabant᷑:opinãdo dicebãt nõ cũ ꝑtinatia aſierẽ⸗ do ð determinatõem ecclłie.vñ nõ ſunt cenſendi heretici ſi em dicẽt᷑ ab eccłia ꝙ illoꝝ vnũ ſimpłr eẽt tenẽdũ:acq⸗ eſcẽt.beatus aũt bern.illi ꝑti aſſentit.ꝙ notõ diuina ſit idem ꝙ deus. Ctauo querit᷑ de oppoſitõe huiꝰpct᷑i.cũ eĩ hereſis oꝓponat᷑ fidei:querit᷑ cui pᷣmo di⸗ recte opponat᷑.vtrũ.ſ.fidei foꝛmate vel in⸗ foꝛmi ꝙ aũt fidei foꝛmate.vidt.fides em̃ foꝛmata ẽ fundamẽtũ xp̃iane religiõis.ſic.j.coꝛinth.iij. fundamẽtũ aliud ⁊c.glo.i.fides q ꝑ dilectõeʒ oꝑat᷑ peꝛ quã xpᷣc habitat in coꝛdibo.ſed hereſis directe deſtruit fundamẽtũ xpᷣiane religionis.g̊ pᷣmo ⁊ ꝑ ſe oponet᷑ illi Cõtꝛa quicũq; peccat pcto moꝛtali cadit a fide foꝛma ta inꝙtũ bmõi.nec duʒ tñ incidit ĩ heſim.̊ heſis ñ ẽ qð pꝛimo opponit᷑ fidei foꝛmate.⁊ oꝓponit᷑ pꝛimo nk dD mate vel fidei infoꝛmi.̊ opõit᷑ pᷣmo fidei ĩſoꝛmi. qð dici põt.qꝙ vtriq; oponit᷑ rõe ipᷣius fidei.cui ꝑſe ⁊ mo opponit᷑.nec h̊ ẽ rõe fidei inqtũ ẽ foꝛmata.nec rõne eiꝰ ꝙ ẽ infoꝛmis.ſ̊ qꝛ deſtructa fide in ↄꝑatõe ad credi⸗ tũ.deſtruit᷑ ta fides infoꝛmis qᷓ; foꝛmata.iõ vtꝛiq; drĩ op poni.¶ Ratõe etiã pᷣcedẽtis querit᷑ cuʒ fides.ſpes.cari tas ſint virtutes ad inuicẽ ↄmũcte.et habeãt oꝓoſita pec cata.ſ.hẽſim.ſciſma ⁊ deſꝑatõezʒ.ꝓpter ꝗd duo ita gra⸗ uiter puniunt᷑ pena tꝑali.ſ.hẽſis et ſciſma.deſꝑatio aũt nõ.¶:qAd qð rnjdendũ.ꝙ nõ ẽ ſiłe de oppoſito ſpei ⁊ ð op poſitis aliaꝝ duaꝝ virtutũ.oppoſita em pcta duaxꝝ vtu tũ nõ tm̃ ledũt ꝑſonã in q̃ ſũt:Fᷣ coꝛrũpunt alias ꝑſonas ad modu lepꝛe q̃ ẽ moꝛbo ↄtagioſus.ſic habr.vij.mat᷑. attẽdite ⁊c.vbi dꝛ.ꝙ hẽtici pietatis veſte ↄtecti.venena to aĩio et itẽtõe nocedi lupi ſũt.vel exteriꝰſi copia dat᷑ ꝑ ſequẽdo.vel interiꝰcoꝛrũpẽdo.⁊ idẽ põt dici de ſciſmati cis.deſꝑatio aũt ꝑ ſe ledit ꝑſonã ĩ q̃ e.⁊ iõ nõ ita guiter punit᷑ pena tꝑali in pñti quẽadinoduʒz alia duo pcta. q̃ ita eccliaʒ fũt coꝛrũpẽtia vł maxi nocumti generatiua. Rébrumnonñ. Ono querit᷑ de neceſſitate hereſuʒ.⁊ vid ꝗ necelle ſit bᷣes eẽ ſic habet᷑j.coꝛin.xj. neceſſe ẽ heſes eẽ:vt q ꝓbati ſũt maniteſti fiãt.q̊ᷓ bonũ ẽ hereſes eẽ.¶¶ Itẽ aug. de ve⸗ ia catholica ꝑ totũ oꝛbẽ late diffuſa oibo ex ra relig. e cumẽtũ ſtabilitatis ſue.iudeis ad comꝑatõem pulchri⸗ tudinis ſue.alios inuitat.alios excludit.alios relin⸗ t. ꝗlios antecedit:hẽſis ̊ ẽ expediens ecclie catholice. asnan dicimꝰð alijs pct᷑is ꝙ neceſſe ſit ea eẽ vppo te foꝛnicatõem vel ſuꝑbiã vel inuidiã.pari rõe nõ di⸗ cet᷑ ꝙ neceſſe ẽ hẽſim eẽ.¶ Pꝛetea hereſis ẽ maximi no⸗/ cumẽti ſic habet᷑ ad thi.ꝓphana ⁊ vaniloquia deuita multũ ei ꝓficiũt ad impientẽ.⁊ ſmo eoꝝ vt cancer ſer⸗ pit. nõ ẽ neceſſe hereſes eẽ.¶¶ Ad qð dõm. ꝙ nomen huiꝰ qð ẽ neceſſariũ di młtiplicit᷑.vno mõ dẽ nccriũ ꝗa impoſſibile ẽ alit ſe hre.⁊ q̊ mõ nõ dr heſis neceſſariuzʒz ipᷣi eccłie. AVlio vᷣo mõ dr nccriũ qð ᷣm ſe ẽ expediẽs.et iſto mõ iterũ dr neceſſariũ. Leꝛcio vᷣo modo dr̃ nccriũ qð ſᷣm accidẽs ẽ vtile.ad hoc ei vtile ẽ hereſes eẽ.vt ma gis declararet᷑ veritas fidei catholice.⁊ excutiat᷑ pigri⸗ rãtibo vtit᷑ ad ꝓfectũ.vtit᷑ em gẽtibo ad mateꝛiã oꝑatõisM⸗ ſue.heticis ad ꝓbatõem doctrine ſue.ſciſmaticis ad do⸗ erit impꝛudẽte aũt miſtro vtet᷑. ¶ Ad obiectũ aũt in con trariũ dictt᷑ ꝙ nõ ẽ ſimile oĩno ĩ alijs pctis.⁊ in iſto pec cato. Alia em̃ peccata etſi in ſe mala ſintex illis aliqd c bonũ eliciat deꝰ.tñ nõ tãtũ quãtũ ex iſto pcto.ex actõne em̃ iſtius peccati acquirit᷑ exercitiũ eccłie.ſic ex ꝑſecuts ne que a tyrã nis infert᷑. Vñ aug.oẽs inimici ecclłie vel erroꝛe cecati vł malicia depꝛauati ꝓſunt.qꝛ ſi accipiũt ptatem coꝛꝑaliter affligendi exercẽt eius patiẽtiã.ſi ᷣo male ſentiendo aduerſant᷑ exercẽt eiꝰ ſapiam. aduerſa⸗ rio em̃ mota.q̃ſtio diſcẽdi extat occaſio.multa em̃ ad fi dẽ catholicã ꝑtinẽtia.dũ hereticoꝝ callida inquietudie exagitãtur vt aduerſus eos defendi poſſint.⁊ cõſideran tur diligẽtius:⁊ intelligũtur clariꝰ.et pᷣdicãt᷑ inſtãtiꝰ. Ebrumdecunuz Ecimo querit᷑ de pꝛiuatõe coĩonis here⸗ ticoꝝ.Et querit᷑ vtꝝ ſit coĩcandũ cũ ipᷣis vel nõEt videt᷑ ꝙ nõ.ij.coꝛinth. vj. exite de medio eoꝝ et ſeꝑamini ⁊ immũdũ ne tetigeritis ⁊ ego recipiã vos.⁊ loquit᷑ ibi ð infidelibus p̃ᷣmittit᷑ em̃. Qolite iugũ ducẽ cũ infidelibo.cũ ergo hbe retici ſint hmõi:nõ ẽ cõmunicãdũ cũ ipᷣis. Itẽ dt.j.co⸗ rinth.v.ſi is qui nominat᷑ inteꝛ vos foꝛnicatoꝛ aut aua rus ⁊c.cũ his nec cibũ ſumere:multofoꝛtiꝰꝭ nec cũ here ticis.¶ Itẽ hoc expꝛeſſuʒ ẽ ex te hereticis.ad abolendã et iterũ excõmunicamꝰ⁊c̃.vbi habet᷑ ꝙ bereticꝰ ſine oc⸗ cultus ſine manifeſtus ipᷣo iure ẽ excoicatus.¶ Cõtꝛa. dr̃.xiij.math.ne foꝛte colligentes ziʒania eradicetis ſil ⁊ triticũ.ſinite vtraq; creſceꝛe vſq; ad meſſem.⁊ exponit᷑ a dño.meſſis dr cõſumatio ſeculi.ꝑ ʒziʒania intelligunt᷑ infideles ſiue heretici ſicut ꝑ triticũ fideles.nõ g̊ debẽt ſeꝑari heretici a fidelibo.⁊ rõ videt᷑ ad h̊ ꝙ palea in pn cipio nõ ſeꝑatur a tritico ĩmo melius triticũ cum palea ↄſeruat᷑ a ſimili magis vidẽtur ↄſeruari fideles ſi cum ip̃ᷣg9s maneãt heretici ad exercitiũ. ¶ EHð quod dici pðõot ⸗ q; duplex fuit ſtatus ecclie.vnꝰſtatꝰin qͥ multitudo erat hereticoꝝ.alter ſtatus ĩ qͥ nõ erat multitudo hereticoꝝ pᷣualens multitudini catholicoꝝ.¶ Itẽ quidaʒ heretici ſunt occulti.quidã manifeſti.et iteꝝ quidã coꝛigibiles quidã incoꝛrigibiles. Iterũ fideliũ quidã ſunt firmi ĩ fi de quidã infirmiſſᷣm ̊ ᷓ põt dici.q cuzʒ fuit multitudo hereticoꝝ pᷣualens:nõ fuit recedẽduʒ ab eis coꝛꝑaliter maxime firmis in fide. Vñ ſuꝑ illud.ij.coꝝ.vjexite de medio eoꝝ.glo.nõ coꝛꝑaliter ̊ ſpnaliter. vt ñ taceatis ſᷣ̊ increpetis eoꝝ ſeelera.tolerãdi em ſunt mala ꝓ pace nec coꝛꝑaliter ab eis recedit᷑.(¶ Itẽ ibidẽ ſpũaliter non coꝛpaliter recedere debemus a malis.quia maius ma⸗ lũ in ſeꝑatõe cõmittimꝰ.Et iterũ.ſi coꝛꝑaliter rcedit ſu perbus ẽ et ſciſmaticus.vbi vᷣo timet᷑ lapſu etiã ſeꝑa tio coꝛꝑalis eſt vtilis.ne fides coꝛrũpat᷑ in infirmis peꝛ colloquia pꝛauaſſalua tñ pace ecclie hoc idem expedie⸗ bat ꝓ tꝑe quo fuit multitudo hereticoꝝ nõ pᷣualens.ꝓp vtroq; aũt tꝑe nõ erat coĩcandũ cũ ip̃is ſpũaliter. Ali⸗ qñ aũt nõ ſubtrabitur cõmunio eccłiaſtica in ſacramẽ⸗ tis ꝗꝓpter młtitudinẽ delinquẽtiũ.⁊ G̊ potuit eẽ ĩ pꝛimo ſtatu tꝑe iuliani. Aug:cõtra ꝑmenianũ.cũ idem moꝛ bus plurimos occupauerit.nihil aliud reſtat bonis qᷓ doloꝛ et gemitus.et glo.ſuꝑ illud math.xiij. Vis imus ⁊c.multitudo nõ eſi excõmunicãda nec pꝛincipes popu li.⁊ hoc ꝓpter ꝑiculũ pacis ⁊ vnitatis ecelie deſtruende ĩĩ moderno nõ ſic. In pꝛimo etiã ſtatu heretici occulti ñ pᷣuabãtur a cõſoꝛtio eccłie. In ſlatu autẽ moderno ⁊ hi illi.¶¶ Pꝛeterea.alia ẽ excõmunicatio generalis ⁊ alia tia ab his ꝗſe exercẽt i diuĩs ſcripturis.vñ ĩ glo.ſuꝑ il E plſonalis.generali excõmunicatõe excõmunicãtur beꝛre lud.j.coꝝ.xj.dĩ.vtamur hẽeticis.nõ vt eoꝝ appꝛobemꝰ Rleeß vt catholicâ doctrinã aduerſus eoꝝ inſidias aſſerẽtes:vigilatioꝛes ⁊ cautioꝛes ſimꝰ. ꝓſimt g hereti⸗ ei nobis nõ verũ docẽdo qð neſciũt:hᷣ ad veruʒ qrẽdum ⁊ apperiẽdũ catholicos excitãdo.ꝑmittit &̊ diuina ꝓui⸗ dẽtia hereticos eẽ.vt pigritiã excutiamꝰ⁊ diuinaʒ ſcri⸗ pturã noſſe cupiamꝰ.vñ ĩ li.ſapᷣ. Nilius eruditꝰſapiens tici ſicut dictũ ẽ.ꝑſonali ᷣo nõ excõmunict᷑ niſi cum vi ctus fuerit.⁊ hoc mõ intelligitur illud.j.coꝛinth.v.ta⸗ lis em dr nominatus in aliquo delicto.¶ Ad illð vᷣo qðᷣ obijcit᷑ ĩ euãgelio.dici põt ꝙ hoc intelligi põt de occui⸗ tis hereticis quoꝝ hereſis depꝛehẽdi nõ põt.tales em̃ ⁊ ſi pꝛiuẽtur a cõmunione ſacramentoꝝ generaliter.ꝑſo⸗ naliter tamẽ nõ pꝛiuãtur a cõſoꝛtio fideliuʒ.nec gladio diſ na toti ſioe⸗ — — — — — — 5 —, π☚T— ſi/ ¶ Mueſtio Yel H materiali extermĩant᷑: niſi h̊ fuerit qꝛ cũ multitudine in⸗ fideliũ manifeſtoꝝ inueniãtur.et de talibo põt intelligi illud. Sinite vtraq; ereſcere vſq; ad meſſeʒ.vel de malis catholicis h̊ͥ põt intelligi.vnde dic Rabanꝰ.hñs exem⸗/ plum diſcretionis eqᷓnimiter debes tolerare malos pꝛo⸗ pter bonos. ſm aũt ꝙ meſſis dr tpᷣus illud quo heretici Apter ſuã coꝛruptõeʒ actiuã et manifeſtã abſcidẽdi ſunt falce euangelica:Fᷣm hoc ꝑmiſſio intelligitur de tẽꝑe illo quo non diſcernitur plene vtrũ ſit hereticꝰ.cũ aũt plene innotuerit ecclie ſua coꝛruptio:tũc pᷣcidendꝰeſt perſona⸗ liter.Eſt ̊ attendendũ ex pᷣdictis.ꝙ multiplex eſt com⸗ munio.et ſimiliter multiplex coĩonis pᷣuatio ꝑ oppoſitũ Eſt em̃ coio ſpũalis que ẽ in ↄſenſu vo vel interpꝛetatio. et hoc modo accipitur in pᷣma auẽte.qm̃ nõ eſt comnicã⸗ dum cũ hereticis.Eſt iterũ coĩo in ſacramentis quõ in⸗ telligitur ſemda rõ.et hoc mõ etiã nõ eſt cõmunicãdũ cũ bereticis notatis ꝗ licet nõ ſint notati ſiue noĩati:tñ q̃n⸗ tum eſt de ſe pᷣuãtur effectu coĩonis ſacr̃oꝝ.ſicut habet ĩ decretali.Eſt iterũ coĩo ſidelinzʒ in cibo et potu et hmõi. et iſta coĩone pᷣuãtur illi ꝗ pꝛęciſi ſunt ab eccłia noĩatim Eſt iterũ coĩo coꝛꝑalis ſiue Localis ſicut eſt cohabitatõ⸗ nis ĩ eadẽ ciuitate ⁊ talis coĩonis pᷣuatõ in pᷣncipio non fiebat ꝓpter multitudinẽ hereticoꝝ.⁊ adbuc etiã in aliqꝗ bus ꝑtibo nõ fit huiꝰpᷣuatio. ſi tñ aliquibo timeret᷑ de la⸗ plſu:ſecurius eſſet nõ cohabitare ꝓpter ↄtagionem pcti.⁊ hanc diſtinctõeʒ pñt ſolui q̃ obiecta ſunt. ¶ WMembrum vndecimüũ Adecimo querit᷑ de tolerãtia hereticoꝛum ſine opoſito/ad qð ſic math.xiij. ¶ Ne foꝛte colligentes ʒiʒania eradicetis ſimul et tri⸗ icũ: ſinite vtraq; creſcere vſq; ad meſſem. zizania ſunt heretici.meſſis ẽ ↄſũmatio ſeculi.q̊ toleran di ſunt vſq; ad ↄſũm atõeʒ ſcłi.q¶ Cont᷑ gał.v.modicũ feꝛ mentũ tota maſſaʒ coꝛrumpit.glo. Soctrina ꝑuerſa ab vno incipiẽs.vix duos aut tres pꝛimuʒ in exoꝛdio reꝑit auditoꝛes:̊ paulatim vt cancer ſerpit.et iuxta vulgare ꝓuerbiũ vniꝰ pecudis ſcabies ↄmaculat gregẽ.ꝗ̊ᷓ et ſcin tnilla ſtatĩ vt agparueꝛit extinguẽda eſt.⁊ fermentũ a mal ſa vicina ſemouendũ:⁊ ſcabioſuʒ aĩal a caulis ouiũ ex⸗ pellendum ex hac auctoꝛitate videt᷑. ꝙ heretici extirpã⸗ di ſunt ⁊ nõ tolerãdi.q Item ecci.xj.ab vna ſcintilla au⸗ getur ignis.gl.interli.ab vniꝰhperetici malicia multoꝛũ ꝑditio.ꝗ̊ ſi non eſt toleranda ꝑditio multoꝝ fideliũ:non erit toleranda malicia hereticoꝛuʒ.¶ Dicendum ꝙ aut beretici ſunt occulti aut manifeſti. et ſimiliter diſtingui⸗ da eſt dupler meſſis ⁊ duplex falx.ſcilicet falx eccleſie in F⸗ pꝛeſenti:⁊ falx dei in futuro.ſi &̊ ſunt heretici occulti qui nõ coꝛrũpant alios.nec ſint eccleſie manifeſti vel agniti tolerandi ſunt vſq; ad falcem dei in futuro et non occidẽ di.Auguſ.in li.& vera religi.poſſet eos area dominica vſq; ad tempus vltime ventilatonis vt paleas ſuſtinere niſi vẽto ſuꝑbie nimia leuitate ceſſiſſent? ſeſe a nobis et alios multos vltro ſeparaſſent. Unde aug.in li.de vera religi.qꝛ in hac area pro voluntate quiſq; vel palea vel frumentũ eſt.tãdiu ſuſtinet᷑ pccẽm aut erꝛoꝛ cuiuſlibet:do nec aut accuſatoꝛẽ iueniat aut pꝛauã opinioneʒ pertina ci animoſitate defendat.ecce patet ꝙ pertinatia animi facit hereticum. et etiam patet ꝙ non ſit manifeſtus vel ↄuictꝰĩ ecclia tolerandus ẽ ⁊ dimittendꝰ vſq;ʒ ad indici⸗ um.Vñ.j.coꝝ.v.modicũ fermenti ⁊c̃.glo.ſi ꝗs ptatẽ hʒ et quem ſcit reũ abijcere vel ꝓbare nõ valet imunis eſi: et iudicis nõ eſt ſine accuſatoꝛe damnare. ſi autẽ cogno ſcat in ſecreto aliquẽ eſſe hereticum.non ꝓpter hoc vitan dus eſt publice:ſed non expedit alicui inſecreto coĩcare. ne coꝛrumpatur ex doctrina ipſius Qualiter aũt puniẽ⸗ di ſunt determinat᷑ extra de hereticis ad abolendaʒ vbi dr̃.quicunq; fuerint manifeſte in hereſi depꝛebenſi ſi cle ricus eſt vel cuiuſcunq; religionis obumbratõe fuſcatꝰ: totius eccłiaſtici oꝛdinis pᷣrogatiua pᷣuet᷑.et ſic om̃i offi cio et bñficio ſpoliatus eccliaſſico/ſecularis relinquitur R. XÆ — n clxxxj. arbitrio ptatis aĩaduerſione debita puniẽdus:niſi cõti⸗ nuo poſt dep̃heſionẽ erroꝛis ad fidei catholice vnionẽ re currat:et erroꝛẽ ſuũ ad arbitriũ epi regioĩs illiꝰ publice cõſenſerit abiurare ſatiſſactõem ↄgꝛuã exhibẽ. laicus aũt niſi ꝓut dictũ eſt abiurata hereſi et ſatiſfactõe exhi⸗ bita cõfeſtim ad fidẽ cõuerterit oꝛthodoxã.ſecularis iu⸗ dicis arbitrio rlinquat᷑.debitã recepturꝰ ꝓ qualitate fa cinoꝛis vltionẽ. Punit᷑ aut hereticꝰ młtiplicit᷑ excõica⸗ tõne.depoſitõe ſic hẽt᷑ ĩ illa decretali adabolendã.⁊ diſ. xl.ſi papa. Punit᷑ etiã rerũ ablatõe.vñ dĩic aug.cõt᷑ par menũ.locus qͥ impia ſeꝑatio cõgregat᷑ in fiſcũ redigat᷑. Sunt et alie vltõnes generales ꝗbo ei vł faciẽdi teſiamẽ tũ vel ꝑ donatõnes aliꝗd cõferẽdi facultas adimit᷑. vel er donatõibo aut teſtamẽtis ꝗd capiẽdi. ¶ Sʒ qrit᷑ vtrũ viri xpᷣiani auctoꝛitate pꝛia poſſint ab eis auferre bo⸗ na que habent.qð videtur.eccleſia em̃ videtur eis dare generalẽ auctoꝛitatẽ vt excõicent eos.cõcedit etiã taliba idem pꝛiuilegium qð accedentibo in terre ſcte ſubſidiu,ʒ eſt cõceſſum. extra eodem excõicamꝰ.et.xxiij.q:v.ſi vos. vbi dicit᷑ illi qui vos ꝓ tanto ſcelere tam leniter damno rũ admonitõibo vel locoꝝ vel honoꝝ vel pecuie pꝛiuati one deterrẽdos cohercendoſq; decreuerũt.vt cogitantes quare iſta patiamĩ ſacrilegiũ vrjſm ↄgnitũ fugiatis ⁊ ab eterna liberemi:diligẽtiſſimi rectoꝛes pijſſimi cõſultoẽs deputãtur.qð etiã ꝓbatur ꝑ hoc qð dicit᷑ in cut.ſi au dieris in vna ex ciuitatibo ⁊c.xxiij:q.v.ſi audieris.⁊.q. vij leglet occidit phmees:verũtamẽ ſatis videtur tutũ ꝙ ſemꝑ fiat ex ſpãli edicto vel pꝛincipis vel eccleſie.ne vel ex cupiditate vel vltione potiuſq; ex iuſticia vel obe⸗ dientia hec facere videantur.xxiij.q.j:quis culpatur.et A C.j. ij. et · q. iij. ſex vr̃e. lembꝛuʒz duodecimũ Vodecimo q̃ritur vtrũ aliqð tpᷣus erit in quo nõ erũt heretici vel occulti vel maĩfe⸗ ſti:et videtur ꝙ cõueniat aliqð tpᷣus eẽ.cũ em̃ fides multiplicat᷑ in coꝛdibo fideliuzʒ: oppoſitum ſcʒ infidelitas minuet᷑.ꝗ̊ cum erit fides ĩ ſum mo:oĩno tolletur hereſis.̊ cũ plenitudo gentiũ intrabit tunc erit fides in ſummo q;tum ad multitudinẽ creden⸗ tiũ.ergo tunc oĩno aufertur hereſis.¶ Sed vr cõtrariũ hoc qð dicitur math.xiij. Sinite vtraq; creſcere vſq; ad meſſem.meſſis aũt dicitur ↄſũmatio ſeculi.ergo he⸗ retici qui ꝑ ʒiʒania intelligũtur vſq; ad cõſũmatòem ſe⸗ culi durabũt. ð qð dæendũ eſt. ꝓ id qð dicitur in glo.ſuꝑ illð yſa.vij. hec dicit dñs deus ⁊c.glo.qᷓdiu ſta bit mũdus:et que ſunt eius ĩ finibo ſuis.ſapia ſecularis et hereticꝰſermo dñabũtur.cum aũt finis mũdi aduene rit:vniuerſa ſaluẽtur.ex quo accipitur ꝙ ſemꝑ erũt ali⸗ que hereſes vel malicie hoĩm ad exercendã patientiam fideliũ et ſapiam.⸗. Ad obiectũ aũt in contrariũ dicẽdũ eſt ꝙ licet augeatur fides quo ad multitudinẽ credẽtiũ cum plenitudo gentiũ intrauerit.nõ neceſſe tñ eſt oĩno hereſim tolli.illa em̃ plenitudo intelligitur qtuʒ ad ſin gulas gentes:nõ qᷓ;'tum ad ſingulos homĩes.Qec hoc ẽ ↄtrariũ qð dẽ.vij.yſa.nõ erit illud et nõ ſtabit.vbi dicit in glo.ꝙ deo adiuuãte nõ ſtabit cõcilium eoꝝ.hoc eĩ in⸗ telligitur ꝙ; nõ pꝛeualebit cõtra eccleſiam etnon negat᷑ ex hoc quin hereſis poſſit remanere vſq; ad finem mun⸗ di ſic et ſapĩa ſecularis.finis aũt mũdi large pt᷑ accipi. embꝛum. xiij. Erciodeciĩo q̃rit᷑ de reuertẽtibʒ ab hereſi. vtrũ ſint recipiẽdi ⁊ qũo⸗⁊ vidr̃ ꝙ nõ ſint recipiẽdi.deliquẽtes em̃ cõtra füdamẽtuʒ ecclie.ĩdigni ſũt gra ecclłie.̊ ñ ſũt recipiẽ di. ¶ Pꝛeterea illa decꝛe.adabolẽdã dẽ ꝙ ſi aliq pꝰabin⸗ ratʒ · vel poſt purgatõʒ factã ab epo de ifamia illiꝰ cri⸗ mis dep̃hẽſi fuerint.inabiuꝛatã hereſim recidiſſe ſecłaꝛi iudicõ ſũt relinqndi.&̊ tales nõ ſunt recipiẽdi ab ecclia. aut h ꝗ̊ ẽ ꝓpt abiuratõʒ aut ꝓpt ipᷣam hereſim. ſi ꝓpter võ Lebo Giraf S „ KHAEL ruin ds s s ⸗lie ſrr ars . — — ateſnen 7 maſhtro/ abiuratõneʒ.pari ratõne eſſet in abiuratione alia:ſed H̊ falſum.reſtat & ꝙ hoc eſt ꝓpter hereſim:&ᷓ pꝛima etiã vi⸗ ce non eſſet riſgiengus. Tonna cle nulli claudit gremiũ redeundi:ergo talibo nõ eſt claudere gremium. Item dr in math.xviij.ipᷣi petro a dño.ꝙ ſi peccaueꝛit frater in ipᷣm.nõ tm̃ dimittendũ eſt ſepties h̊ etiã ſeptua gies ſepties:̊ illud ẽ maximũ pctm in membruʒ.ſ.here reſis.̊ pᷣlatus ecclie ꝗ ꝑ petrũ deſignat᷑:nõ tm̃ debet di⸗ mittere ſepties:łᷣ etiã ſeptuagies ſepties.¶ Ad qð dici põt.ꝙ redeũtes ab herelſi ſᷣm debita ↄditõem recipiendi ſunt:pᷣmo ad vnitatẽ eccłie et ſi nõ ad oĩa bona ſua recu peranda ſieut ſup habitũ ẽ.extra.eodẽ. nᷣgentis.vbi loqꝗ tur de pena hereticoꝝ.ſi ᷣo poſtea dephenſi fuerint reci diuaſſe in eandẽ hereſim:nõ recipiunt᷑.hoc aũt eſt ꝓpter crimĩs abhonnatõeʒ:et vt alij timeant ſiłe attemptare. Ao illud vo qð pꝛimo obm eſt. ꝙ licet delinquãt ↄtra⸗ fundamentũ eccłie.tñ ſi velint reuerti pᷣma vice ſunt re: cipiendi: vt oñdat᷑ pietas matris eccłie erga illos ꝗ ali⸗ qñ erant filij.vt faciat qdð in ſe eſt.ꝙ aũt depᷣhenſi ſcðo ñ ↄſequunt᷑ effectũ miſcdie:hoc eſt ꝙ timet᷑ eoꝝ obſtinatio 2 membꝛoꝝ ecclie ꝑ ipᷣos corropttoſne Heſt ꝓpter piuri⸗ um tm̃ vel ꝓpter hereſim tm̃:ſed ꝓpter vtrũqʒ. ex qͥ timet maiꝰdamnũ ecclie.⸗¶ aũt or ꝙ eccłia nõ claudit gre⸗ miũ redeunti hoc intelligi põt ſi ſtatim in pᷣma vice rede at.¶ Ad aliud vᷣo dicendũ.q illud qð dicit᷑ de petro non intelligit᷑ de peccãtibo pcto hereſeos.hoc em̃ pctm ẽ qͥ in⸗ iuria fit eccłie:intelligit᷑ aũt de illis pctis ꝗbo frequẽter fit ꝑſone iniuria.et tũc ſi petat᷑ venia dimittendũ eſt pec⸗ catũ:ita tñ ꝙ ↄpetẽs fiat ſatiſfactio.Et dr ĩ glo.ſnuꝑ illʒ ſi peccauerit in te frater tuꝰ.iQota aliter dat᷑ venia petẽ ti fratri vt nobᷣ.ſ.ſocia caſtitate coĩcet vt ioſeph fratribo?·l(¶ ſuis.aliter inimico ꝑſequẽti vt bonũ ei velimꝰ.ſ.vel faci⸗ .⸗ amus...Qu erit᷑ etiã vtrũ illi ꝗ reuerſi ſunt ad fidẽ ⁊ iaʒ vier recepti ab eccłia poſſint de iure.vel ex diſpenſatõne pꝛo⸗ moueri vel in ſuſceptis oꝛdinibo mĩſtrare:? Ad qð videt᷑ dicendũ. ex diſpenſatõne ſi hereſim ſuã veraci pnia fu erint deteſtati.et abiurauerit et vitã ſuaz in meliꝰ muta uerint:poterũt ꝓmoueri vel in ſuſceptis oꝛdinibo mini⸗ ſtrare.niſi alia legittima cauſa obſtet: ꝓpter quã nõ con gruat ei diſpenſatio.Et attendenduʒ eſi.q; de iure cõi aꝰ coĩone eccleſie recipiunt᷑:ex diſpenſatõne vo hñt executi onem oꝛdinis vel ꝓmotionem. ueſtio. clxxxij.de ſciſ/ Dnſequenter dicẽ dum ẽ de ſciſmate. Et pᷣmo querit᷑ quid ſit ſciſma. Scðdo vtrũ ſciſma ↄtineat be⸗ reſim. et ve ↄꝑatione eiꝰ in quantitate. Tercio de ptate ſciſmaticoꝝ. Quarto de ſacramentis. Quite to de ↄmunione cuʒ ſciſmaticis vel ſuo oppoſito. Septi⸗ mo de pena ſciſmaticoꝝ. tembrum primmm Yffinit᷑ aũt ſciſma ſic. Sciſma ? illicita ab vnitate eccłie diſſenſio:dr aũt ſciſma ſicut dicit yſi.ſciſſura:qa ꝑ ſciſma fit in vnitate ſciſſura.vñ pelagiꝰ papa.ſciſma ſciſſuꝛã ſoꝛ⸗ i- nat:h̊ in vnitate ſciſſura eſſe no pot:nõ ꝗ̊ vnitati coĩcat ꝗ . . ſciſmaticis cołcat.¶. Sed põt queri que ſit eccleſia a cu⸗ ius vnitate diſſenſio ſeiſma nuncupat᷑.¶ Ao quod dicẽ? dum eſt. ꝑ hoc qð dicit Calirtꝰ.Nulli dubiũ eſt gqn apo ſ⸗ ſtolica eccłia mater ſit omniũ eccłiaꝝ.a cuiꝰregulis nul latenus ↄuenit declinare.et dicit greg.nulli dubium ſit. ꝙ; non ſolũ pontificalis ereatio:ſ omis ſancte religiõig relatio ad ſedem apłicam quaſi ad caput eccliaꝝ debeat referri.¶ Beinde poteſi queri cuiuſmodi diſceſſio debe⸗ at dici ſatnarſe i em omnis tranſgreſſio vel ↄtemptus ca⸗ uĩto de oꝛdinatis a ſciſmaticis. Sex⸗ Aur nonum diceretur diſceſſio ſciſmatica. plurimi diceren/ tur ſciſmatici.¶¶ Ad qð reſpõdendũ.qꝙ illa diſceſſio dici tur ſciſma.cũ aliq vim et pratem romane ecclłie adnihi⸗ lant:pcepta eius et inſtituta ꝑtinaciter ↄtemnendo.nec caput eam reputando. Nlembzüſecondum do querit᷑ vtrũ ſciſma cõtineat here⸗ ſim:et de com ꝑatõe eius in quãtitate. Et videt᷑ ꝙ oĩs heretitꝰ ſit ſciſmaticꝰ.oĩs em̃ hereticꝰ a ſocietate eccłie ſe diuidit.ꝗ aũt a ſocietate ecclie ſe diuidit ſciſmaticꝰ ẽ:gᷓ oĩs hereticꝰeſt ſciſmaticus.q Nẽ.aug.in li.de vera reł.hãc ponit dr̃aʒ — – eccleſia excludit hereticos et relinꝗt ſciſmaticos.ſᷣ̊ exelu i ipe ere ẽ relinq̃re:q̊ hereticꝰẽ ſciſmaticus. 18. (Lontra. aug. *ntnnα cõtra fauſtũ. Sciſma eſt eadẽ opinãtem atʒz eodẽ ritu colentẽ.q̃ ceteri ſolo cõgregatõis delectati diſcidio.here ſis dvᷣo diuerſa opinat᷑ ab his que catholica cꝛedit ecclia hereſis nõ ẽ ſciſma.i Iẽ aug.ĩ li.de vera reł. eccleſia vtit᷑ hẽticis ad ꝓbatõʒ doctrie ſue. ſciſmaticis ad docu⸗ mentũ ſtabilitatis ſue.cũ q̊ diuerſa attẽdat᷑ vtrobiq; vti litas:nõ erit ſciſma hereſi is. ¶ Ad qð dm ẽ. ꝙ nomen⸗x He⸗ ſciſmatis pt᷑ dici generalit᷑ ꝓ quacũq;ʒ diſceſſione illici⸗ f- Tde ſer ta.et ſᷣm hũc modũ accipit᷑ ſuꝑ ulð Exo.xx.nõ edifica⸗ bis illõ dæ ſectis lapidibo.glo.ſecti lapides ſũt: ꝗq vnita⸗ tẽ ſcindũt.Alio vo mõ dẽ ſciſma ꝓpꝛie q ꝑtinacit᷑ rece⸗ dit᷑ ab obediẽtia ipᷣiꝰ capitis eccłie.ſic ĩtelligit᷑ ilð aptłi ad theß.ij.Et ꝑ H̊ pt᷑ ſolui qð obiectũ ẽ. Roõnes eĩ qdã loquũt᷑ de ſciſmatico generalit᷑ dicto. alie vᷣo loquũt᷑ de ſcilmatico ꝓpꝛie dictoBeinde qrit᷑ de quãtitate huiꝰ pcti qð vidr̃ grauiꝰ punitũ qᷓᷓ ydolatria.et ex hoc alig⸗ bus videri poſſet ꝙ maiꝰ eẽt pctm. decẽ em̃ tribo relicto RKoboã:adheſerũt Jeroboã:facientes ſciſma.ſiẽ hr̃iij. Re.xij.receſſit iſeła domo dauid vſq; ĩ pñtẽ diẽ.⁊ poſtaa · C elub dupſi ſi tĩ penã vt vidr illiꝰ ſciſmafilij at choꝛe ſimilit᷑ Fuiſſime ſũt puiti.¶ Sʒ rñderi pt.ꝙ nõ tm̃ diſꝑſio decẽ tribuũ facta fuit ꝓpt pct᷑z diuiſioĩs:vᷣ etiã ꝓpt᷑ pcm ydo latrie qð ſuꝑaddiderũt.qdð etiã pʒ ꝑ h̊ ꝙ due tribo q̃ re⸗ mãſerũt cũ domo dauid puiĩti ſũt pena diſꝑſioĩs:licʒ poe ſteriꝰ.et ita nõ vidr̃ illa pena eẽ pꝛicipalis ꝓpter illam. Si vo alicubi grauioꝛi pena puĩat᷑ ſciſma qꝙᷓ;ᷓ hereſis.h̊ᷣ poteſt eſſe ꝙ ex maioꝛi cotumacia vidẽtur illi feciſſe ſciſ⸗ P0 ⸗ ma ꝙᷓ alij in hereſim cecidiſſe.qᷓto aũt maioꝛ eſt cõtem⸗ ptus:tãtomagis ſcelerate peccatur. ¶ Wembꝛum terciũ Ercio q̃rit᷑ de prate ſciſmaticoꝝ.et vr ñ habeãt ptatem.ꝑ h̊ qð dic Cipꝛianꝰ. diciꝰ hereticos et ſciſmaticos nibil habẽ iuris aut ptatis:Et ſilr hr̃.vij.q.j.¶ Qouatiãꝰ. vbi dẽ ꝙ nec vnitatẽ ſpũs nec ↄiũctõʒ pacis obſuat.⁊ ſe ab ecclie vincło ac ſacerdotũ collegio ſeꝑat.epᷣi nec pote ſtatẽ pt᷑ hr̃e nec honoꝛẽ.¶ Ad ideʒ facit qð dr ex.c.j.vbi dr oꝛdĩatões ab octauiano et guidone hereſiarchis fa⸗ ⸗ 9 ctas irritas eẽ cenſemꝰ. adijciẽtes vt ꝗ dignitates ſeu be .d cfer neficia eccleſiaſticꝗ ꝑ dictos ſciſmaticos acceperũt:caꝛe ant impetratis. 68 videt᷑ cõtrariũ ꝑ hoc qð dic aug. in li.ↄtra donatiſtas.ſic redeũtes ꝗ pꝛiuſq; recederẽt ba ptiʒati ſũt ñ rebaptiʒãt᷑:ita redeũtes ꝗ pꝛinſq; rcederẽt oꝛdiati ſũt.nõ vtiq; rurſꝰoꝛdiant᷑.̊ aut amiſtꝛat qdð ami ſtrabãt ſi Hᷣ ecclie vtilitas poſtulat:aut ſi nõ ãmiſtrant: ſacrm reſpectu ſue oꝛdĩatõis erotl i ᷓ oꝛdiem nõ amit⸗ tũt ꝗ̊ ſciſmatici hñt ptatẽ.(¶ Ad qð dici pt᷑ ꝙ duplex eſt ſciſmaticꝰ.vnꝰ ꝗ in ſciſmate eligit᷑.et talis ꝗ in ſciſmate ↄtra eccłiam generalẽ eligit᷑:ptᷣatem nõ hʒ.ſic nec hʒ di⸗ gnitatẽ.et hoc mõ ĩtellerit cy pꝛianꝰ de nouatiano.ꝗ cũ canonice electus eẽt coꝛneliꝰin ſummũ põtificẽ.a ſciſma⸗ ticis in ſciſmate ẽ electꝰ,et eodẽ mõ intelligẽdũ ẽ qð dici Frsel tur eỹ de ſciſmatici 8. cſt aũt aliud genꝰ ſciſmaticoꝝ ꝗ receperũt oꝛdieʒ vł digtatẽ ĩ vnitate eccłie.⁊ poſtea tãq; 6* — — — — — -----— — — — — nnn 1. 3 a .15 . . dreh ¶ Lueſtio q ſciſmatici receſſerunt. tales retinent ipſum oꝛdinem li cet non retineant oꝛdinis executõnem.peccant enim exe quendo extra eccleſie vnitatem:cum ſint iuſte pꝛiuati po teſtate executionis. Wembrum quartum Varto querit᷑ ſacramentis ſciſmaticoꝝ et videtur ꝙ nõ ſint vera ſacramenta. per hoc quod dicit pelagius papa. non eſt xpᷣi coꝛpus qð ſciſmaticus ↄficit: ſjd veritate duce dirigimur. nec em diuiſum eſſe rpᷣm poterit quiſq; . ſine apoſioli repꝛobatõne ↄfingere.⸗ Itez ab eccleſie vi 5 ſeeribo diuiſus et ab aplicis ſedibus ſepaꝛatus execrat e potius et nõ ſacrat.non ꝗ̊ videntur vera eſſe ſacramẽta. ¶ Atem cripꝛianus audet quiſꝗ; dicere ſalutaꝛe ſacramẽ tum et gratiam celeſtẽ omunem cum hereticis eſſe poſſe. cum quibo nec cibus nec potus debet eſſe coĩs. ↄſtat aũt eukariſtiam apud illos oĩno fieri nõ poſſe vbi ſpes nul⸗ la eſt et fides falſa:et omia ꝑ mendaciũ gerunt.4.. Y.tem xxxij. di.ſi in ſciſmate vel bereſi ab eccleſia nõ ſeꝑentur.· micy. eoꝛũdem oꝛdinatõnes ⁊ reliqua ſacramenta:ſcta ⁊ vene randa non negamns. Ex quo videtuꝛ a contrario ſenſu. ꝙ ſi ſepent᷑ ſciſmate vel hereſi:ſacramenta nõ ſint ſancta nec veneranda. ¶¶ Item aug.in li.ↄtra donatiſtas qͥdam⸗ modo redarguit Cripꝛianum et alios ſibi adherentes. qui dicebant apud hereticos vel ſciſmaticos nõ eſſe xpᷣi ſacramentũ.dicit enim ꝙ baptiſmus ſiue a ſciſmatico ſi ue ab heretico in foꝛma eccleſie celebrat᷑:ratum eſi⸗ ſan tum. ¶Ao quod dicendũ eſt. Fin aug. in li. de bapti. atiſt. ꝙ ſacramenta vera ſunt que in foꝛma eccłie da⸗ ta ſunt ab ipᷣis qui poteſtatem habẽt ſibi debito mõ col⸗ latam. 4 Ad obiectum aũt in cõtrarium dicenduz eſt.ꝙ illud quod dicit pelagius intelligendũ eſt de his qui no in foꝛma eccleſie ↄſecrant.tũc enim nõ eſt verũ ſacramẽ⸗ tum. et ſm hoc poteſt ſimpłr intelligi illud. Qõ pᷣi coꝛ: pus quod ſciſmaticus ↄficit.et illud ſeꝑatus execrat po tius ⁊ nõ ſacrat.Si vᷣo intelligat᷑ de illo oꝛdinato qui in foꝛma eccleſie facit licet ſit ſciſmaticus:Fᷣm hoc retoꝛ’quu? dum eſt ad effectum ſalutis.Fm ꝙ dicit augu. tpis indi⸗ Pa⸗ gne miniſtrantibo ſacramentũ ſalubriter non traditur: licet aliquando ſacramentũ neceſſitatis ſalubriter reci⸗ piatur.etiam ab ipſo ſciſmatico miniſtrante.Et iterum nõ diſtinguebant ſacramentuʒ ab effectu Eeranentiſet boc modo poſſʒ intelligi illud quod dicit cipꝛianus.ſᷣm autem quod dicit aug.non videtur Cipꝛianus recte pꝛi⸗ mo ſenſiſſe.inniti enim videbat᷑ illi auctoꝛitati euangelij qui nõ eſt mecum ↄtra me eſt:et qui non colligit mecum diſpergit: ſed attendere opoꝛtuit et illam auctoꝛitateʒ q̃ habetur in.ix.luc. vbi dicit dñs. Qolite ꝓhibere:qui ei no eſt aduerſum vos: ꝓ vobis eſt.et dicitur in glo. nemi nem a bono qð ex ꝑte habet eſſe arcendũ.ſed ad hoc po⸗ tius quod nondũ habet eſſe ꝓuocanduʒ.igitur in hereti⸗ cis vel in malis catholicis nõ ſacramenta ↄmuniaſin ꝗ⸗ bus nobiſcũ et aduerſus nos nõ ſunt ſ diuiſionem pati — hibere debemus.. Ad illud vo qð vltimo obijcitur. di⸗ cendum eſt.ꝙ illud argumentum a ↄtrario ſenſu non te⸗ net.niſi intelligat᷑ de illis ſacramentis que fiunt in foꝛa eccleſie.ſi enim fiunt in foꝛma eccleſie:licet dentur a ſciſ⸗ matico:qui tamen habuit poteſtatem oꝛdinis vera ſunt ſacramẽta.etſi nõ illis ſalubria a quo tradunt᷑. (Membrum quintum Vinto querit᷑ de oꝛdinatis a ſciſmaticis. quando recipiũt oꝛdinem ⁊ quando non? Et ſi oꝛdinẽ aliquando:vtrum recipiãt oꝛ⸗ —dinis executõem vel nõ:?/Et videtur ꝙ nõ æipiãt oꝛdinem. ꝑ hoe qð dicitur.j.q vij. dia bertu.vbi dẽ.ꝙ de nouo oꝛdinatꝰ in dyaconũ tanqꝙ;ᷓ ꝗ pꝛius oꝛdinẽ , „ nõ ſuſceꝑat.vñ ꝑ hoc hr.qꝙ ille cũ eſſʒ oꝛdinatꝰab hereti⸗ . R . E co:nõ fint oꝛdinatꝰ. 4l Item vꝛbanꝰ.ꝗcũq; a ſciſmaticis õ *147 Fanag poſſit honoꝛẽ retinere.ꝗq ab illo recepit — — clxxxij. ſancteqʒ romane eccleſie aduerſarijs ſe oꝛdinari ꝑmiſe⸗ rit.nullatenus hac venia dignꝰ habeatur: et loquit᷑ ibi „ —— „ „ Y E *%–„= . 1—— * e indulgẽtia miniſtrãdi in oꝛdine. ꝗ gtem damal. quo x. . i lr poteſtatem Oa⸗ re nõ habuit:legittime inuenire nõ poſſum. ¶ Contra Dicit vꝛbanus:ꝗ ab ep̃is quondã catholice oꝛdinatis h̊ᷣ in ſciſmate a romana ecclia ſepatis cõſecrati ſunt. oeos . nimirũ cum ad ecclie vnitateʒ redierint:ſeruatis ꝓpꝛiſs oꝛdinibo miſericoꝛditer ſuſcipi iubemus.ſi vita et ſcien tia cõmendat.ergo ſuſceperunt oꝛdinem a ſciſmaticis. Pꝛeterea baptiʒatus in foꝛma ecclie eſt baptiʒatꝰ.cõ ſecratio etiã altaris ĩ foꝛma eccłie ẽ cõſecratio:ergo pa⸗ im, ri röne oꝛdinatus ĩ foꝛma ecclie ab eo ꝗ babuit poteſta⸗ tem eſt oꝛdinatus.4 Item querit᷑ de executõne. et videt ꝙ cũ redeant ad eccliam exequi pñt ſᷣm ꝙ dicit vrbanꝰ. dicit em̃ ꝙ ſi aliqui fuerint oꝛdinati ab excõicatis.quon dam tñ catholicis ep̃is.ſi nõ ſimoniace acceperũt oꝛdi⸗ nes ſed vita et doctring hoc ꝓmeruit:in ip̃is oꝛdinibus ꝓncrnn—t pꝓmanere ꝑmittas.(¶ Viget᷑ aũt cõtrariũ ꝑ hoc qð ideʒ . vꝛbanus dic.oꝛdinatones que ab hereſiarchis noiatim excõitatis facte ſũt irritas eẽ indicamꝰ. et exponit᷑ qtũ ad officij executõem.q̊ nõ hñt officij executõeʒ.¶. Ad qð .65 yH ſ αC dicendu videt. ꝙ ſiue quis recipiat vltimã manꝰimpoſi tionẽ in eccłia ſiue e?.dum tñ foꝛmã eccleſie ſeruet ĩ oꝛ⸗ dinãdo.et in forma eccłie fuerit oꝛdinatꝰ:verũ oꝛdinem cõfertſſed nõ oꝛdinis cõfert executõʒ ſiue ſciẽter ſiue ig⸗ rãter aliꝰ oꝛdinet᷑.¶ Ad obiectũ aũ t ĩ cõtrariũ dicẽdũ ẽ. ꝙ logt de illis ꝗ e oꝛdiati ſũt ſ̊ nõ ĩ foꝛma eccłie.vel ab N 92 3 illis ꝗ nõ recepert poteſtatẽ oꝛdinadi.⸗. Ad ſcdᷣm vo di⸗ J2;3„ cendu eſt.q; nõ habent oꝛdinis executionem quãtum eſt de ſeſed diſtinguit᷑:qꝛ quidam illoꝝ oꝛdinati ſunt ab eo qui recepit vltimã manꝰ impoſitõem in ecclłia.⁊ tales ſi als digni ſunt tolerant᷑ ꝑ diſpenſatõem in oꝛdinibo ſu- ſceptis:niſi aliud occurrat impedimẽtũ.ſi aũt ſunt oꝛdi nati ab eo qui recepit vltimam manus impoſitionem ex tra eccleſiam et ſcienter:nequaqꝙᷓ tolerantur.ſi pᷣo igno⸗ ranter et hoc ꝓbauerint:tolerantur.et hoc elicitur ex il lo canone vꝛbani oꝛdinatões ⁊c. 2 manos slag. de Menet ſaſuatmy 8zaty lembrum ſextum xto queri u de cõione cũ ſciſmatieis vł ſuo opꝓpoſito/ſet videt᷑ ꝙ nõ ſit cõicanduʒ.ꝑ an Rig de exemplum qð babetur in li. numeri de fi· . .. P no aſt ey lijs choꝛe. vbi dicit ſepamini a tabeꝛnacu⸗ leſ t Mhrial e⸗ hoim impioꝝ et nolitetangere de om̃ibo que ſi unt⸗ in is: ne ſił ꝑeatis ĩ pctis eoꝝ. ex qͥ accipi pt̃ ꝙ cũ ipis ſcii·· — . maticis nõ ẽ coĩcãdũ. Pꝛeterea ecci.xiij.dẽ ꝗ tagit pi⸗ 2 Int piee me e rſe; etne. cẽ coinꝗnabit᷑ ab ea.cũ & ſciſmatici ad modũ picis ſint: 41 nõ ẽ coicãdũ cũ eis. Pꝛeterea excõicati ſũt ſic hr.xxiij. )bi ev ſar αυi no her „ Ale — ll S ,dl. e Az K ſut r q:v.de liguribo.excõieatis aũt nõ ẽ cõicãdũ.¶ Dʒ vidi ↄtrariũ ꝑ ̊ qð dic aug.iĩ li.ð donatiſ:vbi dẽ ꝙ baptiſina p recipi a ſciſinaticis ĩ aliqͥ caũ ſine ꝑcto.ſi ᷓ ſacrẽ̃m pt recipi:pẽ &̊ aliqͥ coĩo hr̃i ſine pcto.(¶ Ad qð dõm ẽ. nõö Z cõicã dũ cũ ſciſmaticis ſciẽter: maxie in ſacro cõionis. vo — vnitatiq; ↄtrariam. qua aduerſus nos ſunt teteſtan 1 p baß ſacrm tñ qð ẽ ncc̃itatis ſi alit fieri nõ pt ĩ articło nccita tis ẽ ab eo recipiẽdũ.ſi tñ alit fieri pt᷑ ⁊ ſciẽter recipiat: ſacr̃ʒʒ baptiſmi recipit.ſ̊ effectũ ſalutis nõdũ ꝑcipit. dĩc eĩ aug.ꝙ iduũt hoĩes aliq vxp[ʒ vſʒ ad ſacr̃i ꝑceptõʒ.ali⸗ qn at᷑ vlteriꝰ vſʒ ad vite ſctificatõʒ.⁊ H̊ accidit cũ digne i embꝛüſeptinmiim Eptio qrit᷑ ð pena ſciſmaticoꝝ.puniũt᷑ ag ſciſmatici ſpũałr ꝑ excõicatõʒ ⸗ʒ depoſitõz / ſye ſiẽ hr ex?. de ſciſmaticis fr̃nitati.⁊.c.j.Si milit᷑ puniũt᷑ et᷑ maũ militari.ſic hr.xxuij. g.v.q̃li.vbi dẽ.diniĩe et hũane leges ſtatuerũt vt ab vni⸗ tate ecclie diuiſi ⁊ eiꝰ pacẽ iniꝗſſime ꝑturbãtes:a ſclari hbodt ptatil ↄpꝛimãt᷑.nec ꝗcqᷓ; maiꝰ ẽ vñ deo ſacriſiciuʒ poſſitis offerꝛe.qᷓ ſi id oꝛdietis.vt ꝗ ĩ ſuã ⁊ alioꝝ ꝑniciẽ debachant᷑:opetenti debeãt vigoꝛe opeſti. Et iteꝝ liq̃ ec⸗ cleſiaſtici officij ꝑſona eui ſubiectus eſi reſtiterit ſeu ſci⸗ ſma fecerit excoicetur.ſi ðᷣo hoc ↄtempſerit ⁊ ꝑmanſerit ſciſmata faciendo: ꝑ ptates publicas oppꝛimant᷑. ueſtio. clxxxii. de apo DOnſequenter dicẽ dum eſt de apoſtaſia. Circa quã pᷣmo q̃ rendũ eſt ꝗd ſit: et q̃ ſit eiꝰdr̃ia ad here⸗ ſim et ſciſma.Scðo ꝗs dicendus ẽ apo (ſtata. Lercio vtrũ omis apoſtata ſit in⸗ famis. Quarto vtꝝ oĩs apoſtata ſit excoĩcatꝰvel excoĩca dᷣ. Quito vtrũ clericꝰ apoſtata pᷣuet᷑ puilegio clericali· embrumprunun B pꝛimũ ſic diffinit᷑ apoſtaſia.Apoſtaſia eſt temerarius a ſtatu fidei obedientie ec⸗ cleſiaſtice vel religionis receſſus. Or atẽ re ligio coĩter ſᷣm ꝙ clerici etiã religioni cui⸗ ſunt ũſtricti.nõ tm̃ 'm ꝙ clanſtirales religioſi dicunt᷑ ꝑ boc pʒ ꝙ multiplex eſt apoſtaſia. Eſt em̃ apoſtaſia pfi⸗ Die:ſicut iulianꝰapoſtata dicebat᷑. Eſt iterũ apoſtaſia ĩ⸗ obedientie et de bis hbr.iij.q:iiij. Alieni erroꝛis ſocietate vel ſui Poſiti tramite recedentẽ vel apłice ſedis iuſſioni⸗ bus inobedientẽ ſuſciꝑe nõ poſſumꝰ.et dĩe gre. pctm pa⸗ ganitatis incurꝛt quiiqꝗs dũ xp̃ianũ ſe aſſerit: ſedi apti⸗ ce obedire ↄtemnit.Dicit᷑ etiã apoſtaſia irꝛegularitatis qua ꝗs a ſtatu ſumpte religioms recedit cum apoſtatat monachus vel cleric?vel ↄuerſus.Fᷣm boc dic auguſt.ad Vincentiũ.quõ difficile ſuʒ exꝑtus melioꝛes ꝙ q in moa naſterijs ꝓfecer̃t:ita ñ ſum exꝑtꝰdeteriores ꝙᷓ; qĩ mona⸗ ſterijs defecerũt.¶ Obijcit aũt ꝙ oĩs pctoꝛ ſit apoſtata ꝑ boc ꝙ dẽ a greg. ſuꝑ illud eʒech. mitto te ad filios iſrael ad gẽtes apoſſatrices.glo.ſic qui fide recedit a ceo apo⸗ ſtata ẽ:ſic ꝗ ad ꝑuerſuʒ opus redit etiã ſi fidem tenuerit apoſtata ?. qui reuertit᷑ ad petm apoſtata ẽ. tales autẽ ſunt pctoꝛes oms ꝗ a pnia cadũt:ꝙᷓ oms ſunt apoſtate. 4l Itẽ ecci.x. Initiũ ſuꝑbie hoĩs ẽ apoſtataꝛe a deo.qm ab eo receſſit coꝛ illiꝰ.cũ & pctoꝛ recedat a deo coꝛde: pec catoꝛ dicet᷑ apoſtata.et fit h ſermo de peccante pcto moꝛ tali. ¶ Ao qð dicendũ eſt.ꝙ nomẽ apoſtaſie dr duplicit᷑ ſiẽ dĩc gre. in omet. ſuꝑ eʒe.dicunt᷑ duobo modis apoſta te. aut em̃ bõ a deo recedit fids. aut oꝑe.ſm hunc modũ accipiendo generalr dicet᷑ peccãs moꝛtalłr pꝰhabitã gra tiã vel poſtatũ innocẽètie retrocedẽ: ⁊ ita apoſtatare.ſᷣm aũt ꝙ ſupᷣdictũ eſt ꝓpꝛie dr apoſtata illis pdictis modis Illo aũt mõ q̃ ꝓprie accipit᷑ dr.xix·ecci.vinũ ⁊ mulieres apoſtataꝛe faciũt ſapiẽtes.et ⸗ interli.ſiẽ ſalomon q p pter amoꝛẽ mulierũ ad ydolatriaʒ eſt ↄuerſus:polſſet tn 7 ibi nomẽ apoſtaſie extendi.⸗l Item videt᷑ ꝙ ſuꝑbus p⸗ latus ſit apoſtata.et ita nõ tm̃ dicat᷑ apoſtaſia modis pᷣ⸗ dietis.Si em̃ rõne ſuꝑbie ẽ apoſtata nõ tm̃ dicit᷑ apoſia⸗ ta modis pᷣdictis.dic aũt gꝛe.ſ ub llud. rrriii. von gaic regi apoſtataſſuꝑbo rectoꝛ totiens ad culpa apoſlaſie de⸗ labit᷑:quotiẽs pᷣeſſe hoibo delectat᷑.⸗ IYtem ecci.x. ſuꝑ il lud.·initiũ ſuꝑbie boĩs apoſiatare.glo.nõ eſt maioꝛ apo ſtaſia qᷓ creaturã a creatoꝛe recedẽ.q merito aſcribit᷑ ſu⸗ ꝑbie.ſuꝑbia em ẽ ſi creatura velit coeqᷓri creatoꝛi.h̊ etiã dy abolo ⁊ hoi fuit initiũ ꝑditõis:ᷓ rõne ſuꝑbie dyabo lus et pᷣmꝰhõ Serabaen pᷣdictis modis tm̃ dice⸗ tur apoſtata. (Ad qð dicendu eſt.ꝙ cũ dr̃ ſuꝑbus apo ſtata nomẽ apoſłate accipit ꝓ recedẽte a ᷣo ꝑ pctᷣm moꝛ tale:ad imitatõeʒ dy aboli vel pᷣmi ꝑentis a pt reduci il lud genꝰapoſtaſie ad apoſtaſià inobediẽtie.nõ ei ßᷣuauit lucifer pᷣceptũ ſcriptũ in mẽte.ſiłr nec pᷣmꝰ parẽs pᷣceptũ ei expᷣſſumOꝛ aũt dẽ a rabano ſuꝑ eccliaſticũ. ꝙ nõ eſt maior apoſtaſia ⁊c.· intelligi põt de receſſu ꝑĩinfidelitatẽ et ſm ̊ verũ ẽ ꝙ nõ eſt maioꝛ apoſtaſia in gen?:cuiꝰpᷣnci piũ eſt ſuꝑbia.ſi vo receſſus ampliet᷑ intelligat᷑ rõne ſta tus quõ lucifer ⁊ primꝰparẽs receſſerũt.nõ ꝙ oĩs recel⸗ ſus pꝑ pcem a deo ſit ꝓpꝛie apoſtaſt ia⸗Aabue etiã q̃rit ſi diſcoꝛdia ſit apoſtaſia.et ſemĩans diſcoꝛdiã ſit apoſta ta?qð nõ:vidr̃ ex pᷣdicta rõe apoſtaſie.peccatũ eĩ diſcoꝛ diè nõ ẽ receſſus ꝑfidie vł inobediẽtie cõtumacis aut ir regularitatis.¶¶ Sʒ cõtra hoc eſt illud qð dꝛ.vj.ꝓuerb. homo apoſtata omi temꝑe iurgia ſemĩat.et dic glo.quẽ ſemĩantẽ iurgia dicẽ voluit pꝛius apoſtatazʒ noĩauit.qꝛ niſi moꝛe ſuꝑbientis angeli ab aſpectu conditoꝛis pꝛius intus auerſiõe mẽtis cadẽt:foꝛas poſtmodũ vſq; ad ſe⸗ mĩanda iurgia nõ veniret. Ko qð dm. ꝙ ſeminans diſcoꝛdias dicit᷑ ſciſmaticꝰ.diſcoꝛdia em̃ in ſciſmate de⸗ termĩatur.et ita ſeminans diſcoꝛdias.cum ꝑuenerit aꝰ ſciſma:apoſtata dicit᷑ v᷑ᷣm modũ ſupradictũ/nõ tñ om̃is diſcoꝛdia ẽ apoſtaſia.ſed cum ad hoc ꝑuenit᷑ vt ſit receſſꝰ ab vnitate capitis et membꝛoꝝ. 4 Item viar̃ ex pᷣdictis ꝙ apoſtaſia nõ ſit peẽm ſeꝑatum ab hereſi vel ſciſmate ĩmo ſit cõe ad vtrũq;:cum em̃ hereticꝰ ſit apoſtata apo⸗ ſtaſia ꝑfidie:et ſciſmaticus apoſtaſia inobediẽtie.nõ vi⸗ dent᷑ adinuicẽ diſtingui iſta peccata. 4 Ad qð reſpõdet᷑ ꝙ licet idem ſint re aliqñ hereticꝰ et apoſlata: differunt iñ rõne.hereticus em̃ dẽ quia a fideicatholice vnitate ſe diuidit.apoſtata vᷣo qꝛ a ſtatu fidei bono quã habuit re⸗ cedit.meliꝰaũt ẽ viã veꝛitatis nõ agnoſcẽ q; ptꝰagnitã re trocedẽ.ſiẽ hr.ij.pe:ij.apoſtata at Fm ꝙ; re diffeꝛt ab hẽ⸗ tico ⁊ ſciſmatico: ꝓpꝛie vr ille ꝗ a ſtatu reglaꝛi rtrocedit Membꝛumſecundum Ecudo querit ꝗs dicẽdus ſit apoſtata.Et pꝛimo de apoſtaſia ꝑfſidie.ponit᷑ em̃ ꝙ ali⸗ as bene credat: metu tñ moꝛtis extra non . cõfitet᷑ fidẽ. ſiẽ̃ ſunt illi ꝗ ſunt inter ſarace vino negsi nos. ſimiliter illi q metu ſaracenoꝝ oſculãtur ſepulcrũ machometi.vel etiã cã placẽdi eis.q̃ritur vtrũ tales di⸗ cẽdi ſunt apoſtate apoſtaſia ꝑfidie:et videtur ꝙ ſic.apo ſtaſia em̃ eſt temerariꝰreceſſus ab his ꝗͥ fideʒ ↄtingunt. illi aũt ꝗ nõ cõfiten?᷑ fidẽ ̊R oꝛe negãt temere a cõfeſſione fidei recedũt.ergo ſunt apoſtate.¶ Sitr ꝗ nõ ſanctũ q̃ſi ſanctũ venerant᷑.iĩmo magisg execrãdũ ritu religioſo ve⸗ ſiʒ nerãtur.g ſunt apoſtate. Etra manet ipᷣa ſides ĩ coꝛꝛ c. manẽte aũt fundamẽto nõ dicit᷑ apoſtata.ꝭ̊ hmõi nõ dicẽtur apoſtate. qð videt᷑ dicẽduzʒ.ꝙ ſi nullo mõ in coꝛde deuiãt a fide.licet exteriꝰ nõ confiteãtur vel ne⸗ gent ꝓpter metum ad horam: nõ ſunt cenſendi apoſſate apoſialia ꝑſidie pñt tamen dici apoſtate cõi noĩe: qꝛ a cofeſſione fidei retrocedũt. Iilli aũt ꝗqvenerãtur macho⸗ metũ quaſi ſanctũ dei.ꝑ hoc intẽdẽtes deo placere quaſi netn quali lar o placereo 12 eẽt nũcius dei:ꝓ apoſtatis ſunt reputadi.ꝓpꝛie em apo ala⸗ ſtate dicũtur ꝗ a religione fidei et eoꝝ que as fidẽ cõtin⸗ gunt ad ↄtrariũ fidei ſe cõuertũt.ſicut faciũt illi q hono rẽ diuinũ execrãdis ꝑſonis attribuũt.Siłr pt dici de il⸗ lis ꝗ ſe faciũt circũcidi ponẽtes ſpem ĩ circũciſiõe legali ꝗq pꝛius fuerũt xp̃iani.hoc aũt attẽdẽdũ ẽ, ꝙ gcũq; nõ ex inſidelitate ſ̊ ex metu moꝛtis aliq̃ talia faciũt⸗moꝛtalit peccãt.nullꝰ eĩ ad aliq talia niſi ẽ moꝛtale petʒ ⁊ ita ꝑ cõ ſeqns aĩa ſeꝑat᷑ a deoſmetu moꝛtis dʒ iduci.ſanctiꝰ eĩi ẽ moꝛi fame qᷓ ydolatico veſci.ſic dic au.ſr epi.ad coꝝ.j. tur vtꝝ ĩcidat ĩ pctʒ qðẽ apoſtaſia ꝑfidie.q iobediẽs eſt mãdatis ſedis apłice qð ñ vr.apoſtaſia ei ꝑfidie ⁊ apo⸗ ſtaſia inobediĩe e dr̃ſo diuidũt᷑ñ gᷣq ĩcidit ĩ apoſtaſiã ĩ⸗ obediĩe ĩcidit ĩ apoſtaſiã ꝑfidie nccio.i Cõt᷑ dic gg. petʒ pagaĩtatis ĩcurrit.ꝗſqꝗs dũ xpᷣianũ ſe aſſerit:ſedi aplłice obediꝛe ↄtẽnit.¶¶ A idẽ et facit ꝗqð dꝛ.j.rę.xv:pcĩʒ aꝛio⸗ lãdi ẽ nolle obedire.et ſcelꝰ ydolatrie nolle acgelct᷑.ſᷣ cõ⸗ ſtat ꝙ ñ ex ̊D efficit᷑ñ paganꝰ vł ariolꝰ ꝗ nũꝙᷓ credidit.g ef ſicit᷑ apoſtata apoſtaſia ꝑfidie ꝗ ᷓ iopedies ẽ ſedi aplice apoſtata effici apoſtaſia — qð dici pt apo ſtaſia perfidie poteſt dici duplciter. vno modo cum ca⸗ dit aliquis a fide articuloꝛuʒ omnium vel plurium qui ſunt in ſymbolo.maxime illoꝝ qui ꝑtinent ad trinita⸗ Salutefih 4 cncat 5 ednt Safh per/ tem vel rpᷣi hbumanitatem.et hoc modo talis nõ cadit in apoſtaſiam ꝑfidie. Alio pᷣo modo dicił᷑ apoſtaſia ꝑfidie cum male ſentit᷑ de illo articulo fidei ſym boli ꝗ eſt apłi⸗ cam eccleſiaʒ. et ꝑ bunc modum apoſtaſia inobedientie cõtumacis eſt diſpoſitio ad hoc ꝙ fiat apoſtata apoſta⸗ ſia ꝑfidie.ꝗ em̃ ñ vult obedire ſedi aplice in his qᷓ ad eẽ⸗ ꝑtinent.aut hoc eſt qꝛ male credit de ea:aut diſponit᷑ ad male credendũ:ꝑ eſſentiã tamen non eſt hmõi apoſtaſia illa. vna enim refert᷑ ad credibilia: alia vo ad oꝑabilia. 4l Ad illud vpᷣo qð obijcit᷑ ꝑ verbum greg. dici pot ꝙ boc dicit᷑ ꝑ quandã ſimilitudineʒ vt ſicut paganus non recte ſentit de ſede apłica et ꝓ nullo habet mandata ipſiꝰ:ita et ille pro nibilo habet mandatũ et diſponitur ad nõ re cte ſentiendũ.¶:Zlo illud aũt qð obijcitur in li. Re. dici põt ſiłr.ꝙ lʒ nõ ſit pet᷑ʒ y dolatrie ꝑeſſentiã: ẽ tñ qͥdamõ ſite.ĩ H ꝙ ſiẽ ydolatria recedit a debito pᷣncipio ꝑ ifideli tatẽ:ita tłis rcedit a ðbito capite ꝑtiacit nolẽs obedire. einde queritur vtrũ qui nõ obedit indinerẽter madatis ſui ſuꝑioꝛis di⸗/ cendus ſit apoſtata.marxie in his que nõ ſunt cõtꝛa deũ? qð videt᷑ ex pᷣdicta auẽte greg.ij. li. Re.Sed ↄtrariuʒ vi etur. Fᷣm hoc em̃ equaliter obedienduʒ eſſet vni pᷣlato ⁊ alteri.ᷣm h̊ etiã eſſet ĩ indifferentibo cuilibet pꝛelato ec⸗ cleſiaſtico obediendũ.qð cum non ſit:non eſt cenſendus apoſtata apoſtaſia inobedientie ſi nõ in omnibo obedit. 4l Peeterea ſi etiã nõ obedit in omnibo in quibo tenetur obedire et ꝓpterea eſſet apoſtata:omnis inobediens eſſi apoſtata.quod cũ non videat᷑:nõ dicetur apoſtata apo: ſtaſia aianagr non obedit pᷣcepto ſui prela⸗ ti eccleſiaſtici.¶ Ad qð reſponderi põt ꝑ hoc qð dic pe lagius.ꝙ in illis obediendum eiſt que ꝑtinent ad diuini cultus obſequiũ.et que ꝑtinent ad ſuum officium quod debet exercere pᷣncipaliter circa coꝛrectionẽ et ſalutẽ ani maꝝ.ſcðario circa diſcretã et vtilem diſpenſatiõeʒ rerũ eccleſiaſticaꝝ.et hoc eſt qð dicit pelagius. in his que ec cleſiaſtice vtilitatis cura ꝑagere preceꝑit: pᷣbeatis obe⸗ dientiam ei ↄſtituendo ↄpetentemſi aut pᷣcipiat in his que non ꝑtinent ad dũ vel ſuũ officiũ.non ꝓpter hoc te⸗ netur obedire.vt ſi pᷣcipiat ei nulla pᷣexiſtente cauſa de⸗ bita:ꝙ reſignat beneficiũ ratõne cuiꝰeſt ſubditus.nõ/p⸗ pter boc tenetur obedireſſi etiã pꝛecipiat in his ad q̃ ſub ditus tenet᷑ obedire non ꝓpter hoc ſeinꝑ dicendus ẽ apo ſtata cum nõ obedit:ſed cuʒ canonica facta amonitione ꝑmanet ipᷣe in ſua inobedientia ↄtumaci. tũc dici poteſt apoſtata apoſtaſia inobediẽtie. Pꝛeteꝛea cũ dicat aug. ꝙ obediendũ eſt ſuꝑioꝛi plato cum pᷣcipit ↄtrariuʒ ei qʒ iniungit inferioꝛ.non ꝓpter hoc dicendus eſt apoſtata a⸗ poſtaſia inobedientie ſi ꝑtinaciter nõ vult obedire ĩ om̃⸗ nibo hꝰmõi ſupeyioꝛi prelato.nõ em̃ ſꝑ magis obedien⸗ dum eſt in om̃ibus ſu perioꝛi qᷓ; inferioꝛi.vtpote ſi preci- piat epᷣs ſuis ſubditis aliquid:et metropolitanus preci⸗ piat otraꝛium/aliqñ potius obediendũ eſt epᷣo qᷓ; metro⸗ politano.niſi in caſibo certis:ſed intelligenanʒ eſt illud aug. vel de illo pᷣlato qui ordinarius eſt inediate ſingu⸗ loꝝ ſcilicet ſummo pontifice.vel de illo a quo inferioꝛ iu der habet iuriſdictõeʒ. tũc em̃ magis obediendũ eſt ſupe rioꝛi ꝙᷓ inferioꝛi pᷣlato.metropolitano aũt obediendum eſt in his que denolnunt᷑ ad appellatõez vel in his que ꝑ tinent ad canonicã eius viſitationẽ qð eſt ꝓpter negligẽ⸗ tiam inferioꝛis plati.aliquando aũt ↄſuetudo diutiꝰ ob a pinguius ins põt oferre. tem queriturde S. nj. poſtaſia irꝛegularitatis. vtrũ ülle qui accipit pꝛimã ton ſuram ſi deſerit eam peccat pcto apoſtaſie.qð videtur ꝑ beoc qð dr extra.de vi:et honel.clericoꝝ. Siꝗs clericus comã relarauerit anathema ſit ¶ Sed videt᷑ ↄtrarium. pot em acciꝑe vxoꝛẽ coꝛruptam vel tranfferꝛe ſe ad offici um militare.⁊ tũc põt nõ poꝛtare coꝛonã vel nõ hr̃e ton⸗ ſuram clericalẽ.ſicut hr̃ in canone.quiſꝗs clericꝰ viduã H. UNM. clxxxiij. aut ſcdazʒ vxorẽ duxerit:oĩs eccliaſtice dignitatis pᷣuile⸗ gio denudetur.laycali tm̃ ſibi cõmunione cõceſſa.ex hoc ergo videt᷑.ꝙ ſi hoc ab ecclia ſtatuit᷑ ꝙ nõ ſit ei pctʒ acci pere vxoꝛẽ.ꝑ cõſeqᷓns nec ſit ei pcẽm deſerere tonſurã vł nõ poꝛtare coꝛonã.maxie cũ hoc ſit in ſcandalum ipoꝝ. Pꝛeterea tõſura negocia ſecularia exercẽtis redũdat ĩ vituperiũ miſterij ecclłiaſtici et ſilit᷑ coꝛona.cũ ſcriꝑtũ ſit.emo militãs dxo ĩplicet ſe ſeclaꝛibo negocijs.¶a qð vidr̃ doᷣm ꝙ ſiẽ ẽ de illo ꝗ fecit votũ vᷣginitatis vł ↄti⸗ nentie.ſi accipit vxoꝛẽ:accipiẽdo peccat. et tñ nõ peccat reddẽdo debitũ.ſic vidr̃ ꝙ accipiẽs pꝛimã tonſurã vel co ronã ſi poſtea deſerit diuertẽdo ſe ad ↄtrariũ actũ: pec⸗ cat ĩ pꝛio actu rtrocedẽdo.⁊ illð ẽ pct᷑zʒ apoſtaſie ⁊ hmõi cũ em obligauerit ſe deo dicẽs.dñs ꝑs hereditatis mee retrocedẽdo peccat.q¶ Ad obiectũ aũt ĩ ↄtrariũ dicẽdũ ẽ ꝙ licz licitũ ſit ei acciꝑe vxoꝛẽ ꝓgt᷑ malũ incõtinẽtie vitã dum.nõdũ em̃ habuit votũ cõtinẽtie ãnexũ ſiẽ ẽ in ſuſce⸗ ptõne ſacri oꝛdis.hmõi tñ licitũ nõ ẽ cũ rõe ꝑfectõis.⁊ ẽ ꝑmiſſũ ꝙ ſi fuerit ꝓpt ſcãdalũ vitãdũ:pt᷑ nõ deferere tõ⸗ ſurã clericalẽ ſic dic ĩnocẽtiꝰ.ipᷣm ſuꝑ tonſuratõe hmõi nõ moleſtes:dũmõ nullũ ꝑcipiat bñſiciũ ecclłiaſticũ.cꝰ rõe teneat᷑ deferre tõſurã clericalẽ. Et notãdũ ꝙ tenet᷑ eclericꝰ poꝛtare coꝛonã niſi fuẽeit ĩ tribo caſibo.ſi nilo moõ 2 5A vult retinere pꝛiuilegiũ clericale.vel ſi nõ pt᷑ ferre abſq; ſcandalo vxoꝛis:dũmõ nõ habeat beneficiũ eccliaſticuʒ ſicut in aligbo ꝑtibo contingit.vel ſi iuſta cauſa timoꝛis exigit tonſurã vł habitũ traſfoꝛmari.ſicut habet᷑ extra. e vi. et ho.cle.⁊ de clericis int ſacros oꝛdies cõſtitutis nec ſequi?᷑ ſi licitũ ẽ hr̃e vxoꝛẽ ſiẽ dĩc leo papa.diſ.xxxij. ſeriatim. ꝙ ꝓpt hoc licitũ ſit deſerere tonſurã clericalẽ. h cũ quadã conditõne licitũ ẽ.¶¶ Ad ſcõm vᷣo dicendũ.q; illud eſt rõ ꝙ nõ debeat ↄpelli ad defer dedũ tõſurã cleri calẽ.nihilomiꝰ tñ pt᷑ eam poꝛtare niſi alia cã ↄtradixẽit. lembzum tercu Ercio querit᷑ vtrũ om̃is apoſtata ſit infa mis.qð vidẽ diſcurꝛẽdo ꝑ ſingulas dr̃as. apoſtata em̃ pfidie eſt infamis ſiẽ hẽt᷑ ab anacleto.iij.q:iiij. tus oĩs apoſtata refu tãdꝰ ẽ añ reuerſionẽ ſuã.nec ĩ accuſatõe recte agẽtiũ aut ĩ teſtioniũ ſuſcipiẽdꝰ ẽ.ſiłr dẽ di.iij.de ↄſec.celebꝛitateʒ. vbi dẽ. ꝙ illi ꝗ infidelitatis nota aſpergũt᷑ ĩfames effici⸗ unt᷑.. Silr apoſtata apoſtaſia inobediẽtie infamis effi⸗ cit᷑ ſi dic pius papa.ſiꝗs a ſuo ꝓpoſito retroꝛſũ exoꝛbi⸗/ tauerit et iuſſa apłice ſechs libẽter trãſgreſſus fuerit:in⸗ famis efficit. ¶¶ Silr apoſtata apoſtaſia irregularitatis ſic hẽt᷑.ij.q.vij.alieni.vbi dẽ ĩfam es oẽs cenſemꝰ eẽ:qui ſuã fidẽ aut rpᷣianã legẽ puaricãt᷑.aut aplicã vel requla⸗ rẽ poſtponũt auctem.¶ Et iterũ Anacletꝰ.accuſandi vł teſtificadi licẽtia deneget᷑ his ꝗ xpᷣiane noĩs et religioĩs dignitatẽ:et ſui ꝓpoſiti noꝛma aut regulariter ꝓhibita neglexerũt. ¶ Eidet᷑ aũt ↄtrariũ.ꝙ nõ oĩs ſit infamis. cum em̃ aliꝗs a ſtatu clericoꝝ trãſtiert ſe ad cõiugiũ.deſe rendo tõſurã clericalẽ nõ effici᷑ infamis.cũ hoc ab eccle ſia ſit cõceſſum.i Siłr argui vidr̃ de alijs cũ ꝑ pniaʒ ad vnitatẽ eccłie vel oꝛdis ſui reuertũt᷑.eccłia em ofoꝛmare ſe debet deo. ß̊ deus penitẽti nõ imputat pꝛioꝛa pcta:g̊ ñ ipᷣa eccłia debz ĩputare.¶ Pꝛeterea hoc videt᷑ argui ꝑ h̊ᷣ qð dic anacletꝰ.qꝙ añ ari recipiẽdꝰ in te ſtioniũ.arguit᷑ em a cõtrario ſenſu.¶ Ad qð dom ẽ.q; ſi cut ſupᷣ habitũ ẽ.apoſtate apoſtaſia ꝑfidie ifames effici⸗ unt᷑/ꝓ apoſtaſia ᷣo inobediẽtie ⁊ ꝓ apoſigſia irregula ritatis ab oꝛdine:interim ĩfamis eſſicit᷑.nõ ſic aũt dicen⸗ dum eſt de illo qui cũ ſit in mioꝛibo cõſtitutꝰ.et ꝓpt᷑ ma⸗ lum incõtinẽtie vitandũ tranſfert ſe ad cõiugiũ:et ꝓpter ſcandalũ vxoꝛis dimittit tonſurã clericalẽ.i Ao illð vᷣo qð obijcitur ꝙ eccłia debet ſe cõfoꝛmaꝛe deo.dicendũ eſt qhoc veruʒ eſt de rõne culpe. de rõne vo pene ſicut nec eus ſtatim om̃em penã dimittit:ſic etiam nec ipᷣa eccle ſia dimittit.hmõi aũt infamia pena quedã eſt cõſequẽs culpam.et nõ ſtatim abolet᷑ in omibo abolita culpa.hoc HM vey r, ι aũt pot eſſe vel vt incutiatur metus alijs:vel ꝓpter pſum ſi non ſint ãmoniti a ſuis pꝛelatis.videntur adhuc gau⸗ ptionem ↄtrarij.ꝗ em̃ fidem pꝛioꝛẽ irꝛitam fecit nõ intã⸗ dere pꝛiuilegio clericali.niſi oĩno trãſſerãt ſe ad ↄtraꝛiũ tum ei vlterius fides adhibetur. . actũ.¶ Ad qð dicẽdũ ſpᷣ diſtinctõe.ꝙ licet apoſtote me⸗ . embrum uartum, rnt᷑ vt nõ gaudeant pꝛiuilegio clericali. tñ ille ꝗ inijcit „EII Eer Nezadre: manus violentas in apoſtatam. neſciens ipᷣm eſie apo, Varto querit᷑ vtrũ obediendũ ſit rõne ſaẽ ſtatam. ſciens autem ipᷣm eſſe clericum. incidit in cano menti fidelitatis dñis apoſtatis.qð videt᷑ nem:dũmõ nõ eſt plus de apoſtaſia niſi qꝛ nutrit comã. ꝑ hoc qð dicit amb. Julianus impatoꝛ q: ſſq ʒ · ſi vᷣo neſcius eſt nõ incidit ſicut habet᷑ ibidẽ. Si vᷣo intã . uis eẽt apoſtata.hũit tam̃ ſub ſe xpᷣianos tũ creſcit apoſtaſia ꝙ nõ tm̃ ↄtemnit᷑ clericalis babitus milites.quibo cũ dicebat ꝓducite nauẽ ꝓ defenſione rei⸗ ſed arma militaria geſtat.et enoꝛmibo ſe ĩmiſcet:iam di publice:obediebãt ei.Et ſiłr legit᷑ e alijg viris ſanctis. gnus eſt in odiũ crimis puilegio pꝛiuari clericali.. Qð qui ſub pᷣncipibo infidelibo militabãt¶ Sed ↄtrariũ vi⸗ aũt dẽ de tvmna qmonitoe faciẽda ab epo.hoc ẽ vt maioꝛ detur de ipis apoſtatis ꝑ hoc qð dic greg.vij. os ſan⸗ ſi 46. oſtendat᷑ cõtumacia.et ꝑ hoc ampliꝰ tuitõeʒ pᷣlati amit ctoꝝ pᷣdeceſſoꝝ ſtatuta tenẽtes.eos ꝗ excoĩcatis fidelia tant. quidã tñ dicũt ꝙ trina ãmonitio pᷣmittẽda ẽ.ſ̊ boc te aut ſacro ↄoſtricti ſunt:apłica auẽte a ſacr̃o abſoluinꝰ pt eſſe ĩ pꝛimo caſu vbi apoſtata dicit᷑ nutriẽdo comã et et ne ſibi fidelitatẽ obſeruent oibo modis ꝓbibemꝰ. q̃uſl⸗ delerẽdo ſtatũ clericalẽ. Si vo t᷑ᷣnſit ad bigamiam vł ad = q; ad ſatiſfactõnem veniãt. qð dici põt ꝙ pᷣncep officiũ militare.ita ꝙ fiat miles:tũc ᷣm ↄſtitutõeʒ eccle lue ſme qcito excoĩcatꝰeſt ꝓpter apoſtaſiaʒ noĩatim: ſubditꝰab⸗ iaſticã pꝛiuilegiũ clericale meretur amittere.nõ ſic aũt ſoluit᷑ ab excoĩcatone obnoxietatis ſacri.q¶. Qð aũt dieccd de cõſtituto in mĩoꝛibo oꝛdibo accipiẽte vxoꝛẽ virginẽ et tur de ialiano intlligt v ꝙ; nõ tũc fuit excoĩcatꝰ et ad⸗ ei“ cæferẽte coꝛonã nõ in ſcãdalũ vroꝛis. puc tolerabat᷑ ab eccłia.vel ſi erat excoicatus: noluit tñ ſt 444 G d 4 eccłia remouere ab eo obedientiã ſubditoꝝ ꝓpter ſcãda⸗ AU e 10 C xxY i . e 1¹ lum euitandũ.vbi em̃ pᷣnceps delinquit vel multitudo ẽ⸗ Aalonn in cã:aliqñ eſt detrabendũ ſeueritati:ne maioꝛ fiat ruiã * t ſt d bi a. Aliter tũ videt᷑ eſſe dicendum cũ aliqui xpᷣiani ſubſunt Ictument debis s. pᷣncipibo ꝗ nunꝙᷓ fuerũt fideles.ibi em̃ ſi aliter fieri non in quibo fit iniuria reſpectu maieſtatis . põt:pñt iuuare ipᷣm in bello iuſto.dũmodo non cedat in diuie.ſiue nõ accedẽdo ad cultũ eiꝰ.ſiue detrimentũ fidei.et hoc cedat ad ſalutẽ fideliũ.¶¶ Occa⸗ recedẽdo a debito cultu ip̃iꝰ. Cõſequẽ⸗ ſione huiꝰquerit᷑. vtrũ apoſtate ſint ipſo iure excoiĩcati? ter dicẽdũ ẽ de crimĩbo glr fit ĩiuria ↄt qð videt᷑.ꝑ hoc qð dicit᷑ a nicolao paꝑa. Siꝗs dogmata ſapĩaʒ dðininã.hec aũt om̃ia ſũt que ꝑtinẽt ad diuĩatõʒ. mandata interdicta vel decreta.ꝓ catholica fide vel ec⸗ videndũ ẽ ergo. Pꝛimo ꝗd ſit diuinatio. Scðo que ſint cleſiaſtica diſciplina.ꝓ coꝛrectõne ĩminentiũ vel futuro differẽtie eiꝰ.Tercio vtrũ diuĩiatio ſit licita.OQr̃to vtrũ rũ maloꝝ.a ſedis apłice pᷣſule ſalubriter ꝓmulgata con Diuĩatõibo ſit fides adpibẽda.Quiĩto de pena hãc culpã tampſeritranalgena r. Dilt in mamuu leoſoꝛer⸗ de e oↄñte. Sexto ð ꝗbuſaã ꝑtinẽtibo ad aliqs dr̃as dĩnatõis qui ↄmiſit apoſtaſiã ꝑfidie.ipſo em iure eſt excoĩcatꝰ ſic WTO b 4 Beretieus. ſieue he Rode,n abolendã. 4 Sed gd dicẽ⸗ D Nem Zum Peimum dum ẽ de his ꝗ incidũt in apoſtaſiã irꝛegularitatis? di⸗ Iffinitur aũt ſic.diuĩatio eſt ſuꝑſtitioſa ĩ⸗ ci põt ꝙ tales ſi ãmoniti nolint redire excoĩcandi ſunt. ueſtigatõ pᷣſcie fu᷑oꝝ. Ponit᷑ et iterũ alia dico aut de apoſtaſia a religione.Alicuiꝰvo oꝛdinis eſt rõ.diuĩatio ẽ pᷣſcia futoꝝ.alio mõ qᷓ; diui⸗ ↄſuetudo.vt ſi ſteterit in ↄtumacia vſq; ad certũ tpᷣs ſta⸗ nitus habita.Tercio mõ dẽ diniatõ vſur tutum excommunicet᷑. patio pᷣcognoſcẽdi futa ex quadã peſtifera ſocietate ho⸗ —,,ñ 1 minũ et demonũ.ſic dic aug: in li:de doc.xpᷣiana. Scom C b ARY pꝛimã difſinitõz et ſcdᷣam videt᷑ diuĩatio eẽ ĩ genẽ cogni E m. Trumgquintum tõis.et ita nõ ẽ pctm.cognitio em̃ iĩ intellectu ẽ᷑. pet᷑ᷣn ðo Aliinto querit᷑ vtrũclericus apoſtata pua⸗ in volũtate.hoc etiã videt᷑ ꝑ dr̃as diuiatõis ſic eſt augu tus ſit pᷣuilegio clericali.et videt᷑ ꝙ ſic:peꝛ le Se⸗ riũ ſiue matheſis. aut geomàcia.vnũqðq; ei boꝝ ponit . boc qð dr diſt.lxxxiiij:quiſqꝗs clericus aut xp a. cognitõem.in quo aũt genere eſt ſpẽs:et genus.q Simi⸗ viguã aut ſcdᷣam vxoꝛẽ duxerit: omi digni liter pt argui ꝑ hoc qð dic yſi.dices.ꝙ duo ſunt genera Atis eccłiaſtice pᷣuil egio Ennert⸗ iterũ ex?. de apoſla⸗ diiſiatõis.ars et furoꝛ.furoꝛẽ aũt vocat cognitõeʒ que ẽ itiis. clerici ꝗ relicto oꝛdine et habitu ſuo in apoſtaſia tã⸗ c in arrepticijs. c ergo ars et furoꝛ hſm hbũe modũ differ⸗ ꝙᷓ laici ↄuerſant᷑.ſi in criminibo ↄpᷣhenſi teneant᷑: ꝑ cen⸗ ¶ & tie ſint cognitõis:erit diuiĩatio ĩ genẽ cogñitõis. IYItem ſurã eccłiaſticã nõ p̃cipimus liberari¶ Sed videt᷑ con⸗ B vſid. diuini diuinitare ſe eẽ plenos ſilant. et aſtutia ſiue trariuʒ ꝑ hoc qð dẽ ex.de ſen.exco.Si vᷣo ⁊c̃.vbi loqui k fraudulẽtia hoĩbo futura coõtectãt.ſᷣ cõiecturare eſt ĩ genẽ de clerico nutriente comã. in quẽ aligs ſcienter iniecerit cognitõis.̊ et diiiario.(B5 vidr̃ ↄtrariũ.eo ꝙ diuĩa⸗ manꝰviolentas.et d ſi pᷣſtare noluerit iuramentũ quia tio ꝓhibita ẽ. vñ yſið.Heẽc cũcta vitãda ſunt a xpᷣianis violentas manus ↄſtat eum in clericũ inieciſſe ſic̃ ab ex⸗ etom̃i penitus execratõe repudiãda atʒz damnãda.ů̊ů qVvu coĩcato.donec de mandato ſummi pontificis abſoluat᷑: ꝓ ſe ꝓhibitũ ẽ pct᷑ʒ ẽ.̊ diuĩatio peccatũ eſt.¶¶ Item infi abſtineri ↄuenit.¶ Item in eodẽ cũ nõ ab hoĩe.vbi dicit᷑. delitas peccatũ ẽ.diuiatio aũt ad infidelitatẽ reducitur occiſoꝛes clericoꝝ aut pᷣſbiteroꝝ ꝗ ↄtemptu clericali hba ergo diuĩatio peccatũ eſt.¶ Pꝛeterea.excõicatio debetuꝛ bitu:tyꝛannidi ⁊ enoꝛmitati inuerecũde ſe immiſcent in Apter pctm.ſ̊ ſiẽ dicit᷑ ĩ cano.ſunt excõicãdi niſi reſipue⸗ odiũ clericalis exceſſus ⁊ terꝛoꝛẽ atʒ coꝛrectõneʒ ſiheium. rint.ergo diuinatõ eſt gerrati d V qð dicendũ. ꝙ di⸗ canone late ſnie mime cohercent᷑:ᷓ tales apoſtate ñ gaun muunnatio ſuo noĩe plus determiat cognitõeʒ ꝙᷓ pctm. pꝛo dent pꝛiuilegio clericoꝝ.i Hoc etiaʒ arguit᷑ ꝑ ſiłe ĩ lge vtroq; tñ accipit᷑aliqũ em̃ dicit᷑ diuiatio ipᷣa cognitõ il: em̃ ſeculaꝛi ſiue hũana hr ꝙ matrona cuiꝰ pudicitia at;: licito mõ acgſita.aliqñ vo dicit᷑ ĩa volũtas ſic acquirẽ⸗ temptata fuerit.ſi in veſte meretricali fuerit depᷣhenſa: di. Pꝛimo mõ accipit᷑ ĩ pꝛimis rõibo.ſcðo mõ accipitur „ „ nõ põt agere actõne iniuriaꝝ. Pari em̃ rõne ꝗ depꝛeben hic. ꝓut de ipa agitur.¶¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ de ꝓbi⸗ vaſl ſa= ſmia p ſus eſt in apoſtaſia.ſi verberatꝰfuerit:nõ põt obijcẽ ver⸗ bit one. dicẽdũ eſi q;' aliud ꝑſe ẽ ꝓhibitũ.alið ðᷣ oqð ẽ cõ m⸗⸗ —2fe . beratoꝛi ꝙ inciderit in canonẽ late ſnĩe velut ꝗ iniuriat᷑. iũctũ pcto.pctm at᷑ ẽ ꝑ ſe ꝓhibitũ.occaſiões aũt ↄiuncte 1. E , derico⸗ ( Bed videt᷑ ſumi argumentũ etiã a ↄtraꝛio ſen ꝓhibite ſũt ꝓpt᷑ ipʒ pctm.⁊ vtroq; mõ pt᷑ dici dinatio ꝓꝑp⸗ eæt r ſu.ex eo ꝙ dicit᷑ in illa decretali inaudientia.vbi aponi hibita.¶. Ad ſecũdũ dicẽdũ.q; ſᷣm ꝙ ſb ifidelitate ↄtinet᷑ E⸗ tur talis ↄditio ꝙ ſint tercio ãmoniti a ſuis pᷣlatis. ergo vel pꝛoximum eſt inſidelitati:eſt peccatũ ſic dĩc aug.di⸗ L vole ee claſt . 22*τ⁵* ; . * E e e⸗ „ SA * △ 2 H.cvo ¶ Vneſtio cens. ſciatſe fidem xpᷣianaʒ et baptiſmum pᷣnaricaſſe et apoſtatã eſſe.i.retro abeuntẽ.q Ad tercium vᷣo dicen⸗ dum.qꝙ excoĩcatio ꝑ ſe reſpicit diuinatõneʒ vt eſt culpa. oſequens tamen reſpicit indebituʒ modum acquirẽdi itänem ſuꝑſtitioſam. cũdo querit᷑ que ſint dꝛie diuinatõnis 2 ponunt᷑ ꝗnqʒ.mãtice.maleficiuʒ.ſoꝛtilegi⸗ um.augurin.pᷣſtigiũ.pᷣter has etiã eſt ma⸗ tbeſis qᷓ fit in ↄſtellatiõibo ſic ſunt genea⸗ elici qni conſiderant natinitates et alia que ſimiliter cõ iderant᷑ ſub notatõnibo ſyderũ.Eſt etiaʒ diuinatio que fuit in aris ydoloꝝ.et tales dicebant᷑ arioli.quedaʒ eti⸗ am diuinatio fit per ſomnia. his ergo differentijs acce⸗ ptis.ponenda eſt rõ diuiſionis.Eſt aũt quedam diuina tio que tm̃ fit ꝑ inuocatõnes demonũ.Eſt alia que fit ali quibo alijs rebo adiũctis quibo ꝓpuocant᷑ demones:⁊ bo mines ad infidelitatẽ ꝑtrabunt᷑.eo ꝙ aliqñ ↄtingit ſicut ↄnitiunt vel pᷣdicunt. hoc autẽ ↄtingit vel ꝑ res aliquas vel per rerum fantaſias. Per res vᷣo ↄtingit multiplicit᷑ aut ꝑ res ſuꝑioꝛes ſic faciũt mathematicil:qui natiuita⸗ tes hominũ ↄſiderant et qualitates eoꝛũdeʒ. aut per res inferioꝛes et hoc ↄtingit aut in elementis ſicut ſunt geo⸗ mãtia.ydromantia.aerimãtia.piromãtia. Si vᷣo in re⸗ bus elementatis hoc ↄtingit multipliciter:in rebb aima- tis vel in rebus inammatis. In rebo inanimatis ſiẽ cuʒ fiunt quedã ligature lignoꝝ vel aliaꝝ rerum. In rebus vᷣo animatis ſicẽ eſt in augurio vel in auſpicio.auſpiciuʒ eſt in aſpectu volatꝰauiũ.augurium in garꝛitu.quedaʒ etiam fit in moꝛtuis animalibo vel in figura moꝛtuoꝝ aa malium.et hoc dr nigromantia.nigro eniʒ gꝛece moꝛtuꝰ dicitur latine manthia diuinatio. Ad huiulmõi autẽ ſu ſcitanda cadaueris ſanguis adijcitur. nom amaꝛe demo nes ſanguinẽ dicũt:ideoq; quotiẽs nigꝛomantia fit cru⸗ oꝛ aqua miſcet᷑ vt facili ꝰ emones ꝓuocentur. Diuinatõ aũt qñq; fit in fantaſijs rerũ.aut in ludificatõne exterio ris ſenſus ſcʒ viſus.et hoc modo eſt pᷣſtigium. cum dya bolicis illuſionibo bominũ oculi pᷣſtigiunt᷑:ne poſſint ceꝛ nere quod verũ eſt. Aut hoc eſt ꝑ ſomnia q̃ ad vim ima⸗ ginatiuã ꝑtinẽt ſicut in his ꝗ ↄiectoꝛes ſunt ſomnioꝛuʒ. NQuedã etiaʒ diuinatõ fit ꝑ res artificiales ſicut ꝑ cara⸗ cteres.et hoc eſt in ſcripturis vel ꝑ imagines cereas vel alijs ſicut in maleficijs.quedaʒ etiꝗ fiunt ꝑ res caſuales ſicut in ſoꝛtilegijs.ſoꝛtilegia aũt dicunt᷑ q̃ ſub noie ficte religionis quedã futura ciin r etia queri qᷓ dif⸗ ferentia ſit inter illas ꝗnq; ſpẽs q̃ aſſignant᷑ ipſiꝰdiuina tionis in pᷣncipio.videt᷑ em ꝙ maleficiũ nõ diſtinguat᷑ a mãtice.in nigromãtia em̃ que ẽ mãtice põt eſſe maleficii maleficiũ em̃ ẽ quo ꝓcurat᷑ alicuiꝰ incomodũ. hoc aũt pt eſſe nigromãtia:q̊ he due ſpẽs nõ vident᷑ differꝛe. Silit videt᷑ de ſoꝛtilegio in qͥ põt fieri ꝓcuratio alicuiꝰ malefi⸗ cij. Pꝛeterea nõ videt᷑ diuinatio eſſe genꝰad oĩa iſta.p hoc qð dr deut.xviij.vbi dr.NQon ſit maleficus nec incã tatoꝛ neq; phitones pↄſulat neq;ʒ diuinos.ↄnumerat᷑ q̊ di uinus cũ alijs:non ᷓ eſt cõe ad omnia illa.4. Yem p̃ſti⸗ gium põt eſſe maleſiciũ.põt em̃ ludificatio fieri ĩ viſu ex terioꝛi ad incõmodũ alteriꝰ.q] Pꝛeterea cũ ponant᷑ ꝗnq; ſpẽs pᷣncipales ipſiꝰdiuinatõnis. pᷣter illã que ẽ in fatis 7 ↄſtellatõnibo.põt queri q̃ ſit rõ diſtinctõnis inter illa. vtrũ ſcʒ penes finẽ differãt vel penes materiã vel penes foꝛmã. A qð dici põt.ꝙ diuinatio illa põt attendi ſᷣm materias ſiue q;tum ad illa ꝑ que fit diuinatio ꝑ alia em fit diuinatio in mãtice ⁊ in maleſicio.in ſoꝛtilegio.et in augurio.et pᷣſtigio.et fatali diuinatõne. In mãtice enim aliq̃ fiunt ꝑ que fit dtemonum inuocatõ vt ꝑ illos cogno⸗ ſcant᷑ futura. In maleficio vo fiũt ligature vel imagies vel caracteres.vt aliqdð cõmodũ vel incõmodũ ſequatuꝛ ꝑ qð incidãt hoĩes in infidelitateʒ credentes eſſe vᷣtutem illidimaginis vel ligature vel caracteris cũ nõ ſit. Soꝛti legiũ aũt cũ aligꝗ ſoꝛtes /pijtiunt in electõnibo eccliaſticis clxxxiĩj. vel in factis hominuʒ ſpũalibo.vt quodmodo temptet᷑ deus:et volũtas diuina in debito mõ cognoſcat᷑. Nugu⸗ rium aũt eſt cognitio futuroꝝ indebita:ꝑ garꝛitꝰauium ꝑ volatus.ſumit᷑ eniʒ augurium ſic coĩteꝛ.ex quo ꝑtrabi pñt homines ad falſam credulitatẽ. Preſtigiũ aut cum oꝑatõne demonũ illudunt᷑ hoĩes.vt no videãt quod veꝝ eſt:ſed credũt qð nõ eſt.de hoc dicit aug.in lib.ð ci.dei. nec mirũ de magoꝝ pᷣſtigijs quoꝝ intantũ ꝓdiere male⸗ ſicioꝝ artes vt etiã moyſi in illis ſignis reſiſtentes. ver⸗ tentes virgas in dracones et aquã in ſanguinẽ ferant᷑ et de his multa dicit augꝰ.recitando in li.de ci.dei.xviij.in quibo nõ attendit᷑ veritas rei ſ̊ fantaſia et hoĩm ludifica tio a demonibo. Ad obiectũ aũt pꝛimo rñdendũ eſt.q; nigromantia ꝓut eſt ſpẽs mantice.differt a maleficio ꝓ⸗ prie dicto in hoc.ꝙ nigromãtia ſit diuinatio ſub ſpẽbus coꝛpoꝝ moꝛtuoꝝ cũ inuocatõne demonũ:vt cognoſcant᷑ futura.maleſiciũ dᷣo vt oꝑatione demonũ cognoſcat ali⸗ quid fiendũ cõmodũ vel incõmodũ:vñ magis ↄuertitur ad oꝑationẽ licet ibi ſit de cognitione.¶ Ad illud vo qð obijcit de ſoꝛtilegio. dicendũ ꝙ ſoꝛtilegium aliqñ ſumit᷑ ↄmuniter.aliqñ ꝓꝛie.Fſᷣm ꝙ ↄmumiter accipit᷑ maleficiũ ↄtinet᷑ ſub ſoꝛtilegio.ſᷣm aũt ; ꝓꝛie ſumit᷑ ſoꝛtilegiũ cũ ꝓiectõne ſoꝛtiũ ad aliqd cognoſcendũ:nõ eſt maleficiuʒ maleficiũ em̃ magis eſt ad oꝑandũ aliꝗd virtute xmo⸗ num.quod ex alia tñ virtute falſo credit᷑ fieri.q¶ Ad ter⸗ cium dicendũ.ꝙ diuinatio aliqũaccipit᷑ coĩter.et ſic cõ⸗ tinet maleficiuʒ ⁊ ſoꝛtilegiũ:aliqñ vᷣo apꝛopꝛiat᷑.ſiẽ̃ ha⸗/ betur.xviij.deut.vt diuini dicant᷑.et ꝑ ↄſtellatõnes futu⸗ ra ↄiectant mõ indebito.ſiẽ eſt de neceſſitatibo bominuʒ 2 de affectõnibo aĩaꝝ.¶¶ Ad illud vᷣo qð ↄnter obijcit᷑ di⸗ cendũ eſt.ꝙ pᷣſtigiũ ꝑ ſe eſt vt opatõne demonũ fantaſia bhum ana vel viſus ludificet.ad hoc ꝙ credat᷑ qð non eſt ad hoc aũt nõ tendit maleficiũ ſic dictũ eſt.q Põt etiaʒ queri de hoc qð.xviij.ceu.ponunt᷑.viij.drie cũ dicit᷑. nõ ſit ꝗ ariolos ſciſcitet᷑ ⁊ obſeruet ſomnia atʒ auguria.nec ſit maleficus.nec incãtatoꝛ.nec qui phitones ↄſulat.ne⸗ q; diuinos ⁊ querat a moꝛtuis veritatẽ.oĩa eĩ hec abho⸗ minat᷑ dñs.xix.vᷣo leui.nõ tot dicunt᷑.dicit em̃ nõ augu⸗ riabimini.nõ obſeruabitis ſomnia.nõ figuras aliquas aut ſtigmata facietis.et poſt ſegtur:non declinabitis ad magos neq; ab ariolis ſciſcitabimĩ aliꝗd.ne polluami⸗ ni ꝑ eos. Ad qð dici põt ꝙ in deut.nũerant᷑ dr̃ie diuĩa tionis ſpãliter.in leui.pᷣo ſub quadã generalitate.vt ſub magis et ariolis ↄpꝛeheudant᷑ ſpales dr̃ie qᷓ nũerant᷑ in deut. pᷣter illas q̃ dicunt᷑ in leui.vel foꝛte ples drie dinĩa tionũ pᷣueniũt ad vſum maloꝝ cũ dabat᷑ dutronomius qᷓ; tpᷣs qͥ dabat᷑ leuiticꝰ.diſtinguit autẽ ſeꝑatim in leuiti⸗ co quaſdaʒ drias ab alijs.vt oñdat diuerſas eſſe drias diuinãdi.Aliꝰem̃ modꝰẽ diuinãdi ꝑ res vel ꝑ rerũ ſilitu dines ſiue ſigna.et de illis dat pᷣmo intelligere ꝓhibitõʒ alius pᷣo ꝑ demonũ inuocatõeʒ ĩmediatã: et de illis dat ꝓhibitõeʒ ſcdo.in deut.aũt has et illas ↄmiſcet oſtendẽ do dr̃ias diuinationũ ſᷣm dr̃as eoꝝ per quas homo põt trabi ad infidelitatem differenter. (Membrumtercium EFErcio querit᷑ vtrum diuinatio ſit licita. et Nviget᷑ ꝙ nõ:ꝑ hoc qð dicit᷑.xxiij. Qumeri non eſi auguriũ in iacob neq; diuinatio in iſrł.in qͥ innuit᷑ ꝙ nõ fuit licitũ.Siłr habi tum eſt. xix. leui.vbi fit ꝓhibitõ.et in deu.xviij.ſic dictnʒ eſt.dicit aũt aug.ſuꝑ illud.xix.leui.nõ augurabimini.q Hͥ obuare curat.deũ nitit᷑ infamare:tanꝙ;ᷓ auibo pluſq; do ſcĩaʒ tribuãt.(¶ Itẽ yſa.viij.cuʒ dicũt ad nos.qrite a phitonibo ⁊ diuĩs ꝗ ſtridẽt ĩ incãtatõibo.nunꝗd nõ ppłs regꝗrit a deo ſuo viſionẽ:q.d.reꝗrẽ dʒ:⁊ nõ ab illis.nõ gᷓ tm ẽ malũ diuinatõeʒ facẽ ſ̊ diuinatõi credẽ. nõ eĩ ſoluʒ qugũt ſ ee ꝗ ↄſentiunt digni ſũt moꝛte Ro.j.¶ Silr dic apts ad gat.dies obpuatis ⁊ tꝑa 2 mẽſes ⁊ ãnos.timeo ne foꝛte ſine cã laboꝛauerĩ in vob.i Silłr dr̃.xx.leui.aia qᷓ declinauerit ad magog 2 ariolos 2 foꝛnicata fuerit eũ eis:ponam faciem meã contra eam.ex bis accipit᷑ ꝙ tã diuĩatõem facere q; diuiatõʒ querere ſiue ei credẽ ſit il⸗ licitũ.¶ Sʒ otrariũ vidr̃ ꝑ h̊ qð dꝛ geñ.xliiij.de cipho ĩ quo ſolet ioſeph augur ari ſicut dicit famulꝰ eius.et pꝰ ſubdit᷑ ab ipo ioſeph.An ignoꝛatis.ꝙ ñ ſit ſimilis mihi in augurãdi ſcia.cũ ̊ vteret᷑ ioſeph augurio ſic ibi videt᷑ nõ eſt auguriñ illicitũ.auguꝛiũ aũt ꝓ diuiĩatõe ſuit᷑.eꝛgo diuinatio nõ ẽ illicita.q Itẽ legr ĩ.vij.ioſue.ꝙ ioſue pꝛe cepto dñi ſoꝛte exꝗſiuit pcẽm achoꝛ.et ſaul ↄpꝛehẽdit ſoꝛ te ionathã filiũ ſuũ comediſſe de fauo mellis.ex his vidẽ ꝙ diuiatio ſit licita.Siłr vigri ione.ꝙ miſerũt ſoꝛtes et cecidit ſoꝛs ſuper ionã.¶ Ao quod poteſt rñderi.q/ Diuiatio oĩbo modis ſupᷣdictis illicita ẽ.niſi foꝛte dicat᷑ de illa que fit mediãte ſoꝛte de qua infra aget᷑. de alijs at pʒ ꝙ ſunt ꝓhibite et in veteri et in nouo teſtamẽto ſoꝛti legiũ etiã ꝓhibitũ ẽ ſub illa rõne quã pomi yſið.ſoꝛtile⸗ gi ſunt ꝗ ſub noie ficte religionis ꝑ quaſdã quas ſctoꝝ ſiue apłoꝝ vocãt ſoꝛtes:diuĩatõis ſciam ꝓfitentur.aut quarũcũq; ſcripturarũ inſpectõe futura ꝓmittunt. O⸗ aũt diuĩatio ſit illicita pʒ ꝑ hoc qð dẽ in canone.ꝗ dĩna tões expetũt et moꝛes gentiũ ſubſequũt᷑.vel in domo ſua bmõi boĩes introducũt exꝗrendi aligꝗd arte magica aut exꝑiendi cã ſub regula quiquẽnij ſubiaceãt ſᷣm gꝛadꝰpe nitẽtie diffinitos.¶ Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ in cõtrariũ.di cendũ ẽ ꝙ ioſeph nõ vſus eſt augurãdi ſcia.̊ hũit ſpiri⸗ tũ pᷣuidẽdi aliqᷓ futura a deo. aũt dic ſe nõ eẽ ſilem in augurãaãdi ſcia.hoc pᷣm augioco dictũ eſt nõ ſerio.vñ nõ eſt habẽdũ mẽdaciũ.mẽdacia ei a mendacibo ſerio agũ tur nõ ioco.lAd illð vᷣo qð dicit᷑ de ioſue et de ſaule.di cendũ ẽ ꝙ ꝑmiſſũ fuit añ publicatõʒ euãgelij.et tũc tꝑis cum inuocatõe dei.nullatenꝰ aũt cũ inuocatõe demonũ. Joſue aũt et ſaul cum inuocatõne diuĩa ſoꝛtes miſcrũt. opoꝛtet etiã ꝙ affuerit neceſſitas.nccĩtas em̃ aliqñ facit licitũ qð ałs nõ eẽt licitũ. AUñ beda.ſiqui neceſſitate ali⸗ qua cõpulſi deũ putãt ſoꝛtibo eẽ cõſulẽdũ exẽplo apłoꝝ. videãt illos nõ niſi p̃ᷣcibo fuſis ad deũ egiſſe. embrum quartum Vlarto querit᷑ vtrũ diuĩatõibo ſit fides ex⸗ hibenda.Et viar̃ ꝑ hoc qð dic aug.i li.de diuiĩiatõe demonũ.vbi dicit᷑. demões qñũq; ꝓnũciãt ea que ipi facturi ſunt.aliqñ aũt ea ꝗᷓ noò facturi ſunt: q̃ fua eſſe pᷣcognoſcũt natalibo ſi⸗ gnis.qᷓ eis credulitas pt᷑ adhibeꝛi.¶ Itẽ aug.in.ix.ð ci. dei.demões nõ eternas tꝑm cauſas et quodamõ cardia⸗ les ĩ dei ſapĩa ↄtẽplant᷑.̊ quoꝛũda ſignoꝝ nobis occulto rũ maioꝛi exꝑientia multopla q; hoĩes futura cõſpiciũt. ¶ Item aliud ẽ tꝑalibo tꝑalia et mutabilibo mutabilia cõiecturare.eiſq; tpalem et mutabilẽ motũ ſue volunta tis et facultatis inſerẽꝭ.qð demoĩbo certa rõne ꝑmilſnz ẽ Aliud aũt ĩ eternis legibo mutatões tꝑm pᷣuidè.qð ſan ctis angelis donatũ eſt.cũ ergo rerũ mutabiliũ cauſe ꝓ⸗ pinque ſint res mutabiles.in eis aũt cognoſcãt demões futura diuĩatõibo ↄgnoſcũt:diuĩatõibo pt᷑ ſides ad⸗ hiberi. OPꝛeterea.maioꝛ ẽ ꝑſpicacitas ĩtelligẽtie ange lice q; huũane.ſ̊ adhibẽda ẽ fides hoĩbo cũ vera loquũtur ex his q̃ ꝑ ſe acceperũt.multo ꝗ foꝛtiꝰvidẽ ꝙ adhihenda eſt fides ilłque ab anglis licet malis reuelent᷑.Con⸗ tra.demonũ intentio eſt ad fallendũ.h̊ aũt fit maxie in diuiatõibo.ꝗ̊ diuĩatõibo nõ ẽ fides adhibẽda.⸗ Item ẽ mẽdax et pr̃ eius.ſ̊ mẽdacibo nõ ẽ fides adhibẽda.nõ g̊ eſt adhibẽda jillis vel dinis ꝗ ab eis accipiunt. Itẽ ob⸗ ſcuratꝰ ẽ itellectꝰ demonũ et illoꝝ ꝗ eis credũt circa reꝝ cognitõʒ.t᷑ pctm qð marxie ẽ ĩ eis ꝓfundatuʒ. nõ eſi eis fides adhibẽda de rerũ certitudie. Itẽ ſoliꝰ dei eſt pᷣſcire futa.vel eiꝰ ꝗ ab ipo accipit tanq a ſpeculo et᷑no quẽadmodũ ẽ de ſingulis ſctis ⁊ ꝓphetis.ꝑ hanc aũt viã nõ accipiũt imo ꝑ oppoſitũ.nõ ꝗ̊ pᷣſciũt futa.exgo eis nõ eſt adhibenda fides de p̃ᷣſcia futuroꝝ.( Qð ↄcedẽdũ ẽ. vñ licet aliqñ vera dicũt diuini ſiue demões in ipis di⸗ uinatõibo:nõ tñ eſt eis credendũ.Dicit em̃ aug.de nat᷑a demonũ.ꝙ fallũt etiã ſtudio fallendi et inuida volũtate qua hoĩm erroꝛe letãtur.̊ ne apud cultoꝛes ſuos pondꝰ auẽtatis amittãt.id agũt vt interpᷣtibo ſuis ſignoꝝq; cõ iectõibo culpa tribuat᷑.¶ Ad illð vo qð obijcit᷑.ꝙ ipᷣi ꝓ⸗ nũciant ea aliqũ ꝗbo certi ſunt:vtpote de factis ſuis vel de hmõi.Vñ de his pt᷑ fides adhiberi.reſpõdendũ ẽ.; licet etiã vera ꝓnũciãt.nõ minꝰſunt execrãda ea q̃ oꝑa⸗ tione demonũ ad deceptõem hoĩm fiũt.lñ aug.in li. de doc.xpᷣiana.nõ qꝛ imago ſamuelis moꝛtui ſauli vera ꝓ⸗ nũciauit.ꝓpterea talia ſacrilegia ꝗbo illa imago pñtata eſt minꝰ execrãda ſunt. Ao ſcᷣm do dicẽdũ eſt.ꝙ licet cmões ꝓpt᷑ maioꝛẽ exꝑientiã quã habẽt multopla coq⸗ ſcat q; hoies:tñ reſpectu certitudis futuroꝝ deficiũt ali⸗ qñ pluſq; hoĩes vel tatũ.et ita de certitudie futuroꝝ ſiue euẽtu nõ eis fides adhibẽda eſt.¶ Ao terciũ vᷣo dicendũ ꝙ licet reꝝ mutabiliũ cà ꝓpinque ſint res mutabiles:tñ ipis cauſatis vel cauſis demones nõ hñt certitudinem hᷣ niecturã falllibilẽ.⁊ iõ in eis nõ ẽ fides adhibẽda ſiue in diuiatõibo.¶ Ad quartũ vo dicẽdũ.ꝙ licet ꝑſpicaci⸗ tas ſit maioꝛ ᷣm naturã in demoĩbo.et ita ſᷣm naturam poſſent meliꝰ cognoſcẽ:tñ It volũtatẽ cõtinuã xecipiẽ di. et ꝓpter obſcuratõem intellectꝰ ex culpa.nõ eſt eis ſf es adhibẽda.quẽadmodũ homibo de ꝗgbo pᷣſumit᷑ e et vera dicere intendant. Wlembrum qnitum Elinto de pena diuiatõem ↄſeq̃nte. ꝙ autẽ ſint excõicandi pʒ ꝑ hoc qdð dicituꝛ in cañ. xxvj.q.vſſᷣ̊ de pnia pt᷑ queri quaãta debeat ipis diuinis et ſoꝛtilegis.Et vidr̃ ꝙ quin⸗ quẽnis.ꝑ hoc qð dẽ in can.ꝗ demones expetũt et moꝛezʒ 4 Mgr e Pirin i pas. gentiũ ſequũt᷑ vł i domo ſua hoĩes introducũt exquiren di aliꝗd cã arte magica:ſub regula quiquẽnij iaceant. Coõtrariũ aũt vidr qð dʒ in cano.ꝙ ꝓ graui pcẽo moꝛ tali ſeptẽnis pnia iniũgi?᷑ſicut hẽt᷑.xxxiij.q.ij. hocipſũ. et ponit᷑ exemplũ de maria ſoꝛoꝛe aaron. de qua pcepit dñs ꝙ eẽt extra caſtra.vij.diebo.et poſt ſequi.maioꝛum criminũ pñia ſeptẽ annoꝝ ſpacio ↄcludat᷑. qð re ſpõderi pt.ꝙ licet ita regulariter ſit ſtatnta pnĩa ſepten nis:tñ aliqn iniũgit᷑ maioꝛ vel mĩoꝛ ſᷣm quatitatẽ ⁊ q̃li tatem delicti.et ſm hũc modũ pt᷑ illud ĩtelligi qð ſupᷣdi⸗ ctũ eſt.multi em̃ ſunt ꝗ in taliba nõ credũt eẽ peccatũ.et ex quadam curioſitate ſiue t᷑ cõmoditatẽ hoc efficiũt vel inquirũt. lembru ſerrui Exto querit᷑ de ꝗbuſdã ꝑtinẽtibo ad aliq̃s dras diuĩatõis.ſᷣ pꝛiꝰ querat᷑ in genẽ vtꝝ hmõi cognitõ ſit a deo vel a dyaboloſet vr ꝙ ſita o.pꝑ hoc qð dẽ in li.de li.ar:quis rim aliqua intelligẽtiã malã eẽ poſſe.illa ergo intelligẽ⸗ ligetia eſt ipa luce mẽtis illuſtrius ꝑfectiuſq; viuẽ.aug. in li.d li.ar.ſed hoc bonũ eſt:ergo hmoi cognitio cũ ſit intelligẽtia bonũ eſt. et ita a deo eſt. ¶ Cõtra.aug. de ci. audeat dicere diſciplinã eẽ malũ.et iterũ nullo mõ dixe tia que datur ꝑ illã viã:nõ mala eſt ſ̊ bona.4 Item itel⸗ cei.hec vanitas magiceꝝ artiũ ex traditõe maloꝝ ange loꝝ in toto terrarũ oꝛbe plurimis ſeculis valuit.et iteꝝ pinuẽtõnes eoꝝ inuenta ſunt aruſpicia.augurationes. et oꝛacula.ergo hmõi cognitões ſunt a dyabolo.Oꝛi⸗ ge.eſt quedã oꝑatio demonũ in miſterio pꝛeſcie.q̃ artibv quibuldã ab his ꝗ ſe demoĩbo mancipauerũt colligit᷑.et nũc ꝑ ſoꝛtes nũc ꝑ auguria nũc ex ↄtẽplatõe vm bꝛaꝝ cõöõ⸗ pᷣhendi videt᷑.hec aũt om̃ia oꝑatõe demonũ ſieri nõ du⸗ bito. ¶ Ad qð dicẽdũ.ꝙ cognitio iſta cũ eſt veroꝝ. qͥ ad hoc ꝙ veroꝝ eſt:a deo eſt pꝛio.om̃e em̃ verũ ẽ a veritate pꝛima.vñ et ipᷣa cognitio vera eſt ab eo.quo ad hoc autẽ ꝙ illo modo requiritur qͥ requiri ñ cõuenit.ſcʒ ꝑ inuo⸗ cationem demonum nõ eſt a eo. Si aũt querat᷑ vtrũ ta lis ars diuinãdi ſit a deo.dicendũ eſt ꝙ nõ.vñ nec etiam ars dicenda eſt.nõ em̃ ex oꝛdinatis pꝛincipijs eſt: ſed ex 6. ere A — urſr ſe ſaft 6 cun 6 fid ¶ Lueſtio — lililuſioĩbo dyabolicis.cum aũt falſa pdicũtur mõ diuĩia Sſoꝛmntionis. totũ eſt a demoĩbo vel ex hũanis adinuẽtõnibus. Ao illð po qð obijcit᷑ in cõtrariũ.dicẽdũ eſt ꝙ in li. de li.ar.loquit᷑ de ſcia veri noĩs que eſt a deo.cũ ſcz ex oꝛdi natis pꝛincipijs eſt vel ad cognoſcendũ vel ad opanduʒ. o. lla etiã cognitio que eſt a eo de futuris imediate: licet et * non ſit ex inoꝛdinatis pꝛincipijs accepta ̈ er reuelatõe . dinuia. in genere bonoꝝ multomagis eſt numerãda:eo E accipit᷑ er illo pꝛicipio pꝛimo qð mutari nõ pt. :lte quare ꝑmittit dens ꝑ hanc viam illudi homĩbo ab ipᷣis m lꝰ N u* wemoĩbo. Ad qð reſpondet aug. in his poꝛtentis ꝑ de⸗ m α u*ν monum fallaciam uluditur curioſitas bũa na.quando id impudẽter appetunt ſcire qð et nulla rõne competiti⸗ ueſtigare. bec ant pras ideo datur immũdis ſpiritibus vt pꝛauos homiĩes ſeducant. illos ſcʒ qui ſpernunt veri⸗ tatem et credunt mendacio. Et iterũ in li.de doc. xpᷣiana Judlcio quodam diuino occulto tradunt᷑ homines illu dendi et decipiendi ꝓ meritis voluptatũ ſuaꝝ. Deinge queritur S. I. vtrũ peccatũ ſit inueſtigare de rebo furtim ſublatis:per 6 inſpectionẽ aſtrolabij et ꝑ indicia aſtroꝝ. videt᷑ em̃ ꝙ nõ . ſe ſit peccatũ.cũ em̃ multa fiũt ſᷣm curſus eoꝛũdẽ iudicaꝛe „ℳ * de illis ꝑ ip̃os motus aſtroꝝ et cõiunctões ⁊ aſpectus nõ erit peccatũ.¶ Pꝛeterea.doctrina aſtronomie vtilis — eſt et cõceſſa. vñ hiero.diſcant ea mẽte dogmata et doctri nam chaldayca: qua et moy ſes omem ſa piam egiptioꝝ didicerat. cum ergo bmõi iudicia q aſtronomiã ꝑtine ant. nõ eſt peccatũ his intẽdere. Se vidr̃ ↄtrariũ ꝑ poc qð dẽ coł.ij.ſuꝑ illud theſauri ſapie et ſcie abſcõdi⸗ ti. Glo.ideo deſpecta ſunt a nobis qᷓ ſunt ĩ aſtrologia 2 geometria. qꝛ nihil ad ſalutẽ ꝑtinẽt:ſ̊ magis mittũtĩ er⸗ roꝛẽ ⁊ a deo auocãt.vt dũ hi ſtudẽt diſpoſitõnũ rõciona toibo curã aiaꝝ ſuaꝝ ñ agũt. IZẽ aug. i. v. ð ci. dei.nõ immerito credit᷑ cũ aſtrologi mirabiliter multa vera re ſpondẽt occulta ficri inſtinctu ſpirituũ nõ bonoꝝ.quoꝝ heroſef cura eſt has falſas et norias opioes de aſtralibo fatis ĩ⸗ . ſerere mentibo hũanis atʒ firmare nõ hoꝛoſcopi vocati T2 et inſpecti aliqua arte que nulla eſt. ¶ Item hᷣ idẽ viet ferib eſhiſat g boc qð dẽ ex.· de ſoꝛtilegijs.ex tenoꝛe.vbi dicit᷑.ꝙ gdazʒ pᷣſo iter cũ quondã ad pꝛiuatum locũ acceſſit nõ ea intẽ⸗ tione vt iuocaꝛet demoniũ:ł̊ in ſuſpectõne aſtrolabij fur tum cuiuſdam poſſet recuꝑare ſicut dicebat.ꝙ licet pꝛo bono ʒzelo et ſimplicitate feciſſe ꝓponat.tñ grauiſſimum peccatũ fuit. Reſtat ergo ꝙ peccatũ ẽ ꝑ inſpectõnẽ aſtro . „ d qð videt᷑ dicendũ.ꝙ ſunt quedã iudicia ð ei. quũtur ꝓpꝛie mutatõz aſtroꝝ·ſic eſt de caloẽ ⁊ fri⸗ ar. que (w⁴ου goꝛe. ym bꝛe et ſiccitate.et de talibo nõ eſt arguere: ſalua ei virtute que peminet.ſi at fiat iudiciũ ð his que ſub⸗ ſent li.ar.que nõ ſunt ſubiecta legi aſtroꝝ. peccatum eſt in his magnam fidem adhiberi.generalit aũt vbi inter uenit inuocatio demonũ vel aliud ſuꝑſtitioſũ graue eſt peccatuʒ. 4 Ad illud vo quod obijcit᷑. dicendum ẽ. ꝙ nõ repꝛobatur ipa ſcientia aſtronomie nec vniuerſalit om nia iudicia.ſed qꝛ illa nõ ſufficiũt ad inueſtigatõeʒ eoꝝ „ que variant᷑ m motũ li. ar. circa hmõi eſt repꝛobatio.et ſic ſoluit᷑ illud qð ↄſequẽter obiectum eſt.¶ Quod autẽ obiectũ eſt ꝑ auẽtem coxł.ij.dicendũ ẽ.ꝙ ipe ſcĩe in ſe bo⸗ ne ſunt ſiẽ dicit aug.ſuꝑ epłam ad tytum.geometria et alie hñt in ſua ſcia veritate:ſed nõ ſunt ſcie pietatis.oc⸗ caſionẽ tñ mali dãt ſiẽ dĩc aug:dũ ꝓpꝛia curioſitate aſto⸗ logie catholici nimis erãt inteti:miꝰ vacabãt his q̃ ſalu ti aiaꝝ erãt accõmodata.4 ꝛeterea. ꝗ multũ bis inite bant᷑ nõ credebat aliq fieri niſi q em curſũ nature eſſent oꝛdinata.et iõ dz.ij:ad coł. Elidete ne ꝗs vos decipiat ꝑ philoſophiã et inanẽ fallaciã. ſm traditõʒ hoim m ele⸗ meta hui mũdi: et nõ m xpᷣm. 87 . cH(Deinge queritur S. j. labij et iudicia aſtronomica inquirere ea que ſubſunt li. F. cCclxxxinij· einge queritur S. iij. de ip̃is phiſicis ꝗ circa medicinas dãdas et circa egritu dines ↄlſiderãt motꝰ ſuꝑioꝝ.vtrũ peccẽtſet vidr ꝙ non. cũ iſta vt in plibo varient᷑ ̃m cõditões aſtroꝝ.vñ in di⸗ uerſis egritudibo mouet᷑ materia moꝛbi ſᷣm motꝰcoꝛpo rũ ſuꝑioꝝ.¶ Cõtra aũt videt᷑ ꝑ hoc qð dĩc apłs ad gal. iiij. dies obſeruatis et mẽſes et tem ꝑa et ãnos ⁊c᷑. ¶ Ao qð teſpõdendũ.ꝑ hoc qð dicit᷑ ibi in gl.loqt᷑ eĩ de dupli⸗ ci genere rerũ ð his ſcʒ q̃ currũt curſu naturali.et ð his que currũt curſu volũtario.ĩ his ẽ pctm:ĩ his nõ ẽ.vnde glo.eos culpat q ↄſtellatões ſequũt᷑ dicẽtes.agã hoc mẽ⸗ ſe cõmerciũ::qꝛ illa ſtella agit mẽſem.nõ plãtabo h̊ an⸗ no vineã:qꝛ biſextus ẽ.illi aũt nõ culpant᷑ ꝗ natales ef⸗ fectus elemẽtoꝝ ſydeꝝ oꝛdiatiſſima ↄuerſione nouerũt. dictũ ẽ em ĩ gen.vt ſint in ſigna et temꝑa 77. ¶ Adhuc etiã ꝗ 7V „ „ tur vtrũ liceat vti dinatõibo q fit ꝑ imagies ſctoꝝ ho⸗ minũ ſiẽ̃ vꝛ eẽ factũ ꝑ imaginẽ ſamueł ſic.i.reg:xxviij.le git ſet videt᷑ ꝙ ſit licitũ.nõ em̃ pᷣſumit᷑ ꝙ demones poſſe habeãt ſuꝑ coꝛꝑa moꝛtuoꝝ ſctoꝝ vt in eis ludiſicẽt. ſi g̊ in ſpecie bonoꝝ fiunt alique reuelatões veroꝝ occulto⸗ rũ.pᷣſumitur ꝙ hoc ſit miſterio bonoꝝ angeloꝝ.vti er- go bmõi vel credere non erit illicitũ.¶¶ Ad hoc facit qð dicit aug.ad ſimplicianũ.nõ eſt abſurdũ credere aliqua diſpenſatõne pꝑmiſſum fuiſſe.vt nõ dñante magica arte ſed diſpenſatione occulta que phitoniſſaʒ et ſaulem late bat ſe oſtẽderet ſpũs iuſti aſpectibo regis diuina eũ ſen⸗ tentia peunrue arguit᷑ cõtrariũ.dicit em̃ aug. ad ſimplicianũ.foꝛte apparuit imago ſamuelis ꝑ ſicta mathematica eiꝰ ꝗ trãſſigurat ſe in angelũ lucis. Iteʒ beda ſuꝑ illð act.xvj.NPuellã quãdã hntẽ phitonẽ.ma⸗ lignꝰ ſpus ẽ ꝑ gua pbiigniſſ H̊ agũt.vt moꝛtuos ad locu tõem et diuĩationeʒ incãtatoꝝ ſuſcitent.⁊ ĩ glo.dicitur. ꝙ rogante ſaule phitoniſſavel aimam ſamuelis vel ꝓ eo ſpm̃ imũdũ euocauit ab iferis.ſi ꝗ̊ talia fiũt miſterio de⸗ monũ.illicitũ ẽ iſtis vti vel credẽ. ( qð dom ꝗ licet ſub ſpecie viri ſancti fieret hmõi apparitio vel reuelatõ: tñ nõ eſt hmõi dinatõ licita.nec ẽ credendũ ꝗn hoc facit ſathanas vt magis decipiat.ſi em̃ vere ſamuel apparu⸗ iſſet:nõ vtiq; vir iuſtus ꝑmiſiſſet ſe adoꝛari.ꝗ p̃dicaue⸗ rat deũ ſolum eſſe adoꝛãdũ.et qũo hõ dei ꝗ cũ abꝛahã in refrigerio erat dicebat ad virũ peſtilentie dignũ ardoꝛe gehẽne:cras mecũ eriss¶ Ad illð vo qð obijcit᷑ pꝛio.di⸗ cenaũ eſt. ꝙ licet nõ habeat dyabolꝰ poſſe ſuꝑ aias ſan ctoꝝ moꝛtuoꝝ vel ſuꝑ coꝛꝑa eoꝝ ex le:hʒ tñ vt ſilitudo trãſſoꝛmet᷑ apud imaginatiuã pctoꝛis.⁊ vt er ſumat ali quã ſilitudieʒ ex ꝑmiſſiõe dina.hoc aũt merent᷑ ipi pcto res ꝗbo illudit᷑ . ¶ Ao ſecũdũ vo dicẽdũ:q lzʒ ipᷣa apꝑitio ſamueł poſſet fieri ex diſpẽſatõe dĩna.ex ipis tñ circum⸗ ſiãtijs facti magis pᷣſuit᷑ ꝙ aduerſariꝰ ſbᷣ ſpẽ ſamuel nec coꝛpꝰ ipiꝰ aſſumẽdo nec alazʒ ab ĩferis excitãdoappuẽit vt ea ruelauẽit q̃ ĩ ꝓxio erãt futa.Vñ dic aug.quid mi⸗ rũ ſi iminẽtẽ ꝓpe moꝛtẽ potuit pᷣuidẽ. cũ hoc ſit vnde fal⸗ it: et ſe in dei prate vult adoꝛari. einde querttur S. v. de his trãſfoꝛmatõibo que aſſerũtur ſieri a gbuſdã vetu lis vt poſſint tranſire multa terrene ſpacia/et cũ innu α νααon απ⁸ herodyade mera multitudie equitaꝛe.queꝛit᷑ vtrũ hoc huana virtu te fiat. vel ſi ſit virtute dy abolica.vtrũ ſit ibi veritas rei vel illuſio. Ad qð reſponderi pt᷑.q a maligno ſpũ talia fantaſmata mẽtis infideliũ inferuũtur, dy abolꝰ em cum aĩam alicuiꝰ ꝑ talem erroꝛẽ ſubiugauerit. trãffoꝛmat ſe in ſpecies differẽtes ſiue ſilitudies.et mẽtẽ quã captiuã tenet multipliciter deludit.nec enſcreat ea que appa⸗ o rent in fantaſia in veritate coꝛꝑali accidere.vñ nulla fit muralio in ipis credentibo ᷣm ꝙ credit᷑.ſed ſic axparet ⁰ 9„ 4 . 5„ Deindequeritur D. v. vtꝝ licitum ſit dicere aliqua carmina cum collectiombo berbaꝝ. aut aliqͥs ſepturas ꝓ qcunq; infirmitate ſup hbo mines vel animalia ponẽ.¶. Ad qð rñũdet aug. ꝙ nõ licz aliqᷓ ponẽ p̃ᷣter ſimbolum ⁊ oonem dñicam. 2 boc idem Dẽ.xxvj:q.v. NQon licz.hoc at᷑ fieri dʒ vt deus omniũ crea toꝛ ⁊ dns honoꝛet᷑. Si vo aliq̃ ſuꝑſtitioſa obuantia ad⸗ Dar etiam peim eſt. Weinge aueritur t illis oꝛonibo⁊ figuris q ſunt in arte notoꝛia.vtꝝ lici⸗ tum ſit eas facẽ.cum in illis ooibo nõ videat᷑ poni niſi qð ptinet ad pietatem religionis xpiane. dirigunt᷑ em ibi oꝛones ad deum ꝓ bonis impetrandis velꝓp malis qmo⸗ uendis. indins eſt et ꝓtractõnes tales facere q̃les fiunt ibidem ad deſignatõʒ diuerſaꝝ ſcientiaꝝ. ¶ Ad qð doᷣm eſt. ꝙ hmõi ars notoꝛia,/phibita eſt nec licitum ẽ illi fidẽ adpibẽ. licʒ aliqᷓ ponant ibi qᷓ areligione fidei nõ diſere⸗ pant.aſponunt᷑ em vt faciliꝰ alijs credat᷑. Pꝛohibita at᷑ eſt multis de cauſis. Vna ẽ qꝛ ponunt᷑ ibi noĩa plura q̊ꝝ ignoꝛat᷑ intelligentia. Alia ẽ qꝛ attendit᷑ ibi inſpectio hbo- rax. q. vᷣtute aſiroꝝ illa fierent. Tercia eſt ꝗ fiunt ꝓtra⸗ ctiones qᷓdam ? lineatõnes hac intentione vt inſpectõne eaꝝ acꝗrant᷑ diuerſe ſcientie vel artes.a ſic falſa creduli tas in coꝛdibo hoim generet᷑. ¶Mueſto. clxxxv. de Go⸗ tilegio. = Ltimo quezendum eſt de ſoꝛtibo. Pꝛimo at᷑ qrit᷑ ꝗd ſit ſoꝛs. Scðo vtꝝ licitũ ſit ꝓijcẽ ſoꝛtes. Tercio vtꝝ ſic ſoꝛtiendo ſit temptare xeũ. Oꝛto omi tꝑe ↄgruat ꝑmiſſio ſoꝛtis ſiẽ fu⸗ tibo in electõibo vel hmõi factis. Sexto qre plus habun⸗ dat ſoꝛtilegiũ ĩ ſexu mliebri in virili. Septimo vtx ſoꝛ tilegiũ ſit maiꝰperjm ꝙᷓ; infidelitas vel apoſtaſia. tilegiü ſi D pmũ ſic dic aug.ſuꝑ po. In te dñe ſpera ui.ſoꝛs nõ eſt aliqd mali ̊ res in bůana du bitatõe poſita:dðinam indicãs volũtatem. iirnrca hanc diffi itõz qrit᷑ rõne eiꝰ ꝙ dicit᷑ non eſt aligd dininatione. diuinatio at᷑ dic hiero.ſuꝑ illud MMich. ij. pte ĩ ſc̃tura ſacẽ accipit᷑.̊ ſoꝛs cũ ſit ſpẽs eiꝰẽ aligd mali 4¶ IYtẽ ſoꝛs dꝛ qð in huana dubitatõe ẽ poſitũ.ſᷣ qð ĩ hũa⸗ na dubitatõe eſt poſitũ nõ ẽ nobᷣ certũ.qð at indicat diui naʒ volũtatẽ nobᷣ dʒ eſſe certũ.q̊ nõ bñ ponũt᷑ ila duo in ſit in diffinitõe ſoꝛtis. ¶ IOtẽ ſoꝛs dẽ indicans dinaʒ volũ⸗ tatẽ. ̊ qð eſt indiciũ dine volũtatis ẽ ſignũ eiꝰ. fi at di⸗ uine volũtatis ꝗnq; dicunt᷑. pceptũ. ꝓhibitio.ↄſiliũ.im⸗ pletio. pmiſſio. od qð &ᷓ illoꝝ requci?¶ Ad qð dom. q; cũ dꝛ. In manibo ei ſoꝛtes mee.ſoꝛs acelpit᷑ ibi p electõe gtuita.cũ at᷑ dẽ ſoꝛs nñ eſt aliqd mali.ſi ſic accipiat᷑.veꝝ ẽ ſic dic apls.j.ad eph. In qͥ ſoꝛte vocati ſumꝰ. Si vo ſoꝛs accipiat᷑ ꝓ eo qð eſt qᷓſi qdam indicium diuine volunta tis.quomodo accipit᷑.j. Act᷑.· cum dicit᷑ ſoꝛs cecidit ſuper Aldathiam. ſoꝛs in ſe non fuit aliꝗd mali p ratione circũ ſantie pt᷑ ſoꝛsaaliquid mali continere. VUnde in canone Di. In ſoꝛtibo nibil mali ineſſe monſtrat᷑.ꝓhibet᷑ m fide libo ne ſub ſpẽ diuinatõis ad o ntiqͥs ydolatrie cultꝰ redi⸗ rent. Ad ſcom dᷣm. ꝙ; ſoꝛs pt accipi vel ꝓ ipſo opera⸗ to hm ꝙ eſt in fieri. ſic ẽ res dubia. vel ꝓut eſt in ipo eẽ ꝙ eſt terminꝰ fieri ? ſic eſt res certa.⁊ tunc indicat᷑ ina volũtas.qð ꝗ̊ pꝛius fuit res dubia deinde fit resè certa:? ita non repugnant ea q ſe. unt in diffinitõe.ꝗ Ad tercium ianuarij his qui de paginis euangelicis ſoꝛ optandũ eſt vt id potiꝰ fiat.qᷓ; ad demonia cõſulenda re⸗ laria ⁊ ad vite huiꝰvanitatẽ diuina oꝛacula velle duer⸗ . pPontificis.gᷓ ꝓijcere ſoꝛtes in hmõi eſi maluz 5 458 dicendũ.ꝙ ꝓijcere ſoꝛtes in illis actibo hũanis q̃ nõ ſpe W. Da. Siqui neceſſitate ali mali.videt᷑ em̃ ꝙ nᷣen ſit malũ: ↄtinet᷑ eĩ ſub w. vo dicendũ. ꝙ ſoꝛs eum ſit indiciũ volũtatis diuine.qd illuo ſignũ reduei poteſt qð eſt ↄſilium. Ipꝛie tamẽ non eſt illud. Mam cũ dicit᷑ ꝙ ꝗqnq; ſunt ſigna volũtatis di⸗ uine que eſt beneplacitũ. referẽdũ eſt ad actus qui ſu nt ex parte dei.verbigr̃a.cum pꝛecipit aliquid vel conſulit 2Z ita de alijs.ſoꝛtes autem pꝛoijcere actus eſt huma nus. 14. vnge non eſt dæ illis ſignis quinq;. licet in illo requirat᷑ rernée certitudo conſilij diuini. Ebruz ſecundũ Ecundo querit᷑ vtrũ licitũ ſit ſoꝛtes pijce⸗ re. ⁊? videt᷑ ꝙ ſic.dicit᷑ em̃ xviij. ꝓuer. ↄtra- mheun DdDictõnes opꝛimit ſoꝛs. ſed hoc eſti bonũ cõ⸗ pꝛimere.l.ↄtradictões. ſoꝛtes ꝓijcere bo num eſt. ¶q IYem. xvij. ꝓuer. ſoꝛtes mittũtur in ſinũ ſed a dño tꝑant᷑.ſed hoc mõ mittẽ ſoꝛtes nõ eſt malũ. ꝓijce re ſoꝛtes nõ eſt malũ.¶] Item cũ quedaʒ ciuitas eſſet ob⸗ ſeſſa.⁊ clerus dubitaret qui deberẽt fugere:qui manere rũdet auꝗ.ſoꝛte eſſe dirimẽduzʒ. ¶ Pꝛeterea fiũt etiã ad oe val e⸗ dirimendũ dubitatões hũanas quottidie ſoꝛtiu/ piectio le r n nes. nõ eſi malu. ¶Contra dicit aug:ad inquiſitöem A. ſont ar, egunt etſi currant:tñ iſta mihi diſplicet ↄſuetudo.ad negocia ſecu tere.ex quo habet᷑ ꝓijcere ſoꝛtes cauſa negocioꝝ ſecu larium fuit ſuꝑſtitioſuʒ a ita malũ. ¶. Itẽ extra. de ſoꝛti legijs. eccłia nra. vbi dicit᷑ multa repᷣhenſione eẽ dignuz ꝙ ſoꝛs in talip interuenit. 2 loquit᷑ de electõe cuiuſdazʒ de ſt ctant ad ci.vt in ↄtradictõibo hũanis. vel in ↄtractibo 2. Dirimendis:nõ eſt malũ /in electõibo aũt vbi pt eſſe ani⸗ , SZ uEn marum piculü. nõ vebet ſoꝛte ↄtractõ compꝛimi: niſi ne⸗ te itre — omi t 8 ſiẽ fu⸗ n) ceſſitas magna interueniret p̃cedentibo oronibo. vñ be⸗ it tꝑe legis. Quinto vtꝝ eremplo aploꝝ ↄſulendũ ſit ſoꝛ D . qua ↄpulſi deũ putãt ſoꝛtibo ex⸗ — eemplo aploꝝ eſſe ↄſulẽdu: videt hoc aplos nõ niſi col- lecto cetu fratrũa ſuſis ad deuʒ peibo hoc egiſſe.¶ Et ꝑ hoc põt ſolui illud qð obiectũ eſt. Ratões em̃ ille pꝛimo poſiie agũt de hmõi ꝓiectõne ſoꝛtiũ que fiunt adotradi⸗ ctiones hũanas in negocijs.⁊ ↄtractibo hbũanis dirimẽ⸗ dis. ¶¶ Ad illud vo quod obijcit ꝑ auct.augu.að ianua r ium.dicendũ eſt ꝙ loquitur de illis ſoꝛtiba vbi ꝓ nego⸗ cijs ſecularibo qualibetcũq; diuina oꝛacula requireban . tur. nõ em̃ exemplũ apłoꝝ de piectione ſoꝛtiũ trahẽduʒ s ‿eſt ad ſecularia negocia.pꝛiuilegia em̃ ſinguloꝝ ↄmunẽ ninatio at dic hiero. inp ill⸗ Pinl legem gino face Aphe eius ĩ mercede diuinabãt.nunꝙᷓ diuinatõ in bona 7 2 re non pnt. lebruz tercin r⸗ Fanrs Er cio qrit᷑ vtxꝝ ſic ſoꝛtiẽdo ſit tẽptare deũ Et videt᷑ ꝑ ſilelſi em̃ moyles poſuiſſet vi gas filioꝝ iſrł ĩ tabernaculo auẽte ꝓpꝛia. vt vidẽt cuiꝰvirga floꝛẽt:temptaſſet dñm. qui mittit ſoꝛtes ad cognoſcẽduʒ quẽ cui dñs pꝛefe rat:videt᷑ temptare deũ.dicit᷑ em̃ ſi uꝑ illud. vj. dent. Mõ temp.do. d. tuũ.tẽptat dnm qui hñs quid faciat:ſine ra — tõne pꝑiculo ſe ↄmittit exꝑiens vtꝝ poſſit liberari a dño. ex quo videt᷑ꝙ ſit temptare xeũ in ꝓiectõne ſoꝛtiũ: cuʒ alio mõ poſſit haberi certitudo vel cautela mali. 4 Sʒz otra h̊ videt᷑ eſſe.q; ꝓoſue ⁊ alij miſerũt ſoꝛtes ꝗ tñ non temptauerũt dñm faciẽtes ↄtra pceptũ. dñm den tuũ nõ remyratie i qð rñdendũ.ꝙ nõ eſt recurrendũ ad oñnm ꝑ ſoꝛtes vel ꝑ alia bmõi.dum homo habet qð rõne hũana poſſit facere.cũ aũt nõ habet:recurrenduʒ eſt ad auxili riumnſ. paliber.e ignoꝛamꝰquid agẽ debea mꝰ. h̊ ſolũ ̃ſidui habemꝰvt ocłos ad te leuem? g ꝑ ſoꝛ tes vel ꝑ aligꝗo aliud bmõi.ingꝗrit auẽtem diuinã.dũ bʒ huana rõe quõ ſe poſſit expedire ĩ negocijs ſpũalibo:q̃ſ temptat dñm nõ ſic aũt fuit de Joſue qin ex inſpiratoe diuina faciebat. S valg 8 fre . 4 1, l ſeenfein whete — o⸗ è pabl ‚— õ 2 cApteꝛ ̊ electio mathie ſoꝛte facta eſt añ pẽthecoſten in ¶ Nueſtio Varto queꝛit᷑ vtꝝ om̃i tꝑe ↄgruat ꝑpmiſſio ſoꝛtis.ſiẽ fuit ĩ tꝑe legis. Ad qð ſic argu. lex ẽ vmbꝛa futuꝛoꝝ·x.ad beb.qdiu fuit vmbꝛa potuert eẽ ſigna ſeu durare 1 n amͤ pliꝰ.ſoꝛs at ſignũ erat: tꝑe legis veteris ↄgruebat ſoꝛs 2 nõ tꝑe euãgelij. YItẽ aug. i li. de diuinatõe.demonum artis mathematice ſcĩa vſq; ad xp̃m fuit cõceſſa. vt rpᷣo edito nemo exinde alicꝰnatiuitatẽ intpꝛetet.¶ Sed 5 „ obijcit᷑ de ſcẽo mathia ꝗ ſoꝛte fuit electꝰtꝑe euãgelij.ſicut 1 babet᷑ Act.j.põt etiã qri cũ apls ſoꝛte eẽt electꝰ. ꝓpt qd dy aconi nõ fuer̃t ſilꝛ ſoꝛte electi. Pꝛetea cũ ad hoc ꝗ; ſoꝛs valeat reqrat᷑ inſpiratõ diuia ad ̊ ꝙ bñ fiat qᷓ ncci⸗ tas fuit ſoatiũ.cum inſpiratõ diuĩa de ſe ſufficiẽs eẽt ad maifeſtatõeʒ volũtatis dei.(¶ Eld qð dicẽdũ ꝙ donec ve⸗ erf, ‚ niret veritas ĩ publico ↄceſſe fuer̃t ſoꝛtes ĩ electõibo. in his q̃ oꝛdinabaÄùt tãq; vmbꝛa ad veritatẽ. Vñ dic Beda. bic ſoꝛte eligit᷑ ne a lege diſcrepet ĩ qua ſummꝰ ſacerdos ſoꝛte qᷓrebat᷑.qꝛ querẽdꝰ erat vetꝰ ſacerdos:donec veiret ille ꝗ ꝑ ꝓpꝛiũ ſãguinẽ intrauit ſemel ĩ ſcka ſcẽoꝝ. cuiꝰho⸗ ſtia iĩ paſcha ĩmolat᷑.in die pẽthecoſtes ſpũ apparẽte ẽ cõ — ſummata. donec em̃ veĩꝛet veritas figurã licuit exerceꝛi: 4 — qua dabat᷑ ſpũſſ.nõduʒ em̃ oĩno factaẽ publicatõ veri⸗ tatis.dy aconi aũt electi ſũt in miſieriũ poſt pẽthecoſten vt oñderet᷑ ꝙ deinceps ꝑ electõez eẽnt pᷣlati eligẽdi ñ ſoꝛ⸗ te. ¶¶ Av illud vᷣo qð obijcit᷑ de ↄceſſione artis mathema tice vſq; ad xpᷣm. intelligẽdũ eſt ꝙ ↄceſſio accipit᷑ ibi ꝓ ꝑ miſſione. Pꝛetea illa iudicia ſiue ↄiecture qᷓ̃s feceꝛũt ma gi de natiuitate magni regis: fuit ꝑ h ꝙ ſtells inſolitam vider̃t. oyoni.etiã ĩ miſtica theologia ꝑ eclipſim ſot xpᷣo patiẽte factã nõ ſᷣm curſus aſtroꝝ.couit ꝙ ee?nate pa teret. ¶ Ad illð vo qð obijcit. ꝙ tũc nõ eẽnt ſoꝛtes nece cũ inſpiratõ diuĩa ſufficẽt. dicẽdũ ẽ ꝙ licʒ inſpiratõ diui na ſuſficiẽs eẽt qtuʒ ẽ ex ꝑte ſua: nihilomiꝰtñ fiebat ꝓie ctio ſoꝛtiũ.ad h̊ eĩ ꝙ accipiamꝰa deo qð petimꝰ.oꝑtz nõ ſolũ de potẽtia.ſapia.⁊ bonitate pᷣſumẽ:S etiã nr̃az ĩiſuf⸗ ficiẽtiã oñdẽ.h̊ aũt fit ĩ ſoꝛtiũ piectõe.vñ ſicẽ mali onñdũt q̃ſi ſu inſufficiẽtiã dy abolo.⁊ poſlea ipᷣm inuocãt ⁊ i B peccãt:ita opoꝛtuit ꝙ ipi inſufficiẽtiã ſuã oñderẽt deo in dubitatõe ſoꝛtis.⁊ inuocarẽt ipᷣm ꝑ oꝛonẽ vt ſupplet de⸗ fectũ eoꝝ.vñ Act.j.oꝛantes dixerũt tu dñe c· ( embꝛum qumntu Vinto querit᷑ vtꝝ exemplo aplłoꝝ ↄſulen dum ſit ſoꝛtibo in electionibo vel hmõi fa⸗ ctis?: Ad qð rñdet Heda.nõ exẽpls ma mtbie vel ꝙ Yonas ꝓyba ſoꝛte debẽſus ſit indifferẽter e ſoꝛtibo credẽdũ:cũ pᷣuilegia ſingloꝝ vt ait biero.omunẽ legẽ oĩno facẽ nõ pnñt.extra etia de pꝛiuile- ſoꝛs in electõibo nõ eſt collaudanda. (Möébruzſertum Exto querit᷑ qᷓre plꝰ habũdat ſoꝛtilegiũ in ſexu muliebꝛi qᷓ; ĩ virili:¶ Ad qð dicẽduzʒ ꝙ; doctriĩe dñice is fuit oꝛdo.vt a deo ĩ xpᷣm Poiez deſcẽdẽt. 2 a xpᷣo ĩ virũ.⁊ a viro ĩ mu lierẽ.caput eiĩ mulieris ẽ vir.caput vo viꝛi xpᷣc.xpᷣi ðᷣo de⸗ us. j. Coꝛin. xj. Ecõtra vo fuit ð doctrina dy abolica ꝛ ipᷣe dyabolꝰ pᷣmo trãſſudit eã ĩ mulierẽ. vtpote q miꝰpa/⸗ bebat diſcretõeʒ ſpũs.⁊ ꝑ mulieꝛẽ virũ.ſic g̊ pᷣmo ĩ mu⸗ liere trãſfudit doctrinã peti: ita adhuc fallacẽ doctrinaʒ ſoꝛtilegij trãſfundit frequẽtiꝰĩ mulieres qᷓ ĩ viros. — Ebruz ſeptunum ptimo queritur vtꝝ ſoꝛtilegiun 4 n ſit ma⸗ ius peccatum qᷓ infidelitas vel apoſtaſia: qð non videtur. Inſidelitas em̃ ⁊ apoſta⸗ ſia dicunt ſimpliciter fidei pꝛiuatõeʒ· ſoꝛ⸗ tera anima- manens in eius ↄiug . xet maius eſſe hoc pctm: cum 2 gqui⸗ dicat. C qð di clxxxvj. tülegium vᷣo vel augurium poteſt eſſe ſalua fide infoꝛmi 5gmains eſt perm infidelitatis vel apoſtaſie qꝗᷓ peĩm ſoꝛti⸗ legij vel augurij. Contra. Aug. in li. de cem coꝛdis tu vis dimiſſo vno deo tanꝙᷓ legittimo viro anime. ſoꝛnica⸗ ri ꝑ multa demonia. 2 qð eſt quius non q̃ſi a ꝑte deſeres 7 repudians ſiẽ apoſtate faciunt: ſß tanq; manens in do⸗ mo viri tui admittis adulteros.i.tanq; xianus non di⸗ mittens eccłiaʒ ↄſulis mathematicos aut an riſpices aut augures aut maleficos.q̃ſi de viri dmo nõ recedis adul ↄiugio foꝛnicaris. ex qͥ vi⸗ cendum.qꝙ non ẽ maiꝰpctẽᷣm ſimpir Rpoſtaſia vel infideli⸗ tas.ſ̊ q̊ͥ ad qd dẽ eſſe guius.qꝛ infidelis vel apoſtata ma nifeſte diſcedit a domo dñi vel ſeꝑat᷑. ſoꝛtilegus at ſilat ſe eſſe de vnitate eccłie ſiue fidei eccłiaſtice.⁊ non eſt oino. ⁊ iõ dẽ quiꝰpctm.qꝛ faciliꝰallicit anima. ⁊ q̃ſi maioꝛ ẽ of⸗ fenſa ſponſi ſpũalis cũ ſilłat ſe eſſe ſponſam: ⁊ nibilomi⸗ nus adulterat᷑ cũ ip̃o dyabolo. pin dꝛ. lvij. Yla. iux me diſcooꝑuiſti ⁊ ſuſcepiſti adulteꝝ. ſiłatio.aliꝗs e vult videri caſtus cũ ipe ſit caſtꝰ.⁊ in h̊ Mueſtio. clxxxvj. Deypo NActumẽ ſupra de petis ꝗbo fit iniuria ↄ omnipotẽtiam di⸗ uinam ſine maieſtatem ⁊ ꝗbo fit iniuria ʒ diuinam ſapiam. ſic eſt in ſu ꝑſtitõibo: oñter dom eſt de petis gbo fit iniuria ꝑ apꝛopꝛiatõz ) bonitatẽ diuinam. Hat fit tripkr. aut ſila⸗ tione ſanctitatis ꝓut eſt in y pocriſi.aut abnſione doni g⸗ tuiti / ꝓut eſt in ſimonia.aut violatõe loci ſacri ꝓut eſt ĩ lſa crilegio.dat᷑ em honoꝛificẽtia diuine bonitatii veritate. ſctitatis bumane q̃ a deo dat᷑.ð qð eſt ypocriß.in ſanctifi catõe reꝝ ſpũalium.ð qð eſt ſimonia cũ ponit᷑ ſpũale ſub — p̃cio.in loci ſacratõe qð eſt ſacrilegiũ Pꝛimo at᷑ dðõm eſt de ypocriſi circa quam pᷣmo q̃rit᷑ qad ſit. Scðdo vtꝝ ſit mõꝛle pctm ſꝑ an veniale aliqñ. Tercio e motiuo hurꝰ peti. Quarto de ꝑatõe eiꝰad inanẽ gliam. Quinto de F⸗ uitate hꝰpcti. Sexto vtꝝ 3 poſſit ſiłare ſe eſſe malũ vel ypocritam. Septimo d pẽbo hepcti· Octauo de oppoſi⸗ toe. ono de deteſtatione hopcti. Decimo vtx ſit irreme⸗ diabile. AUndecimo de fructibo ꝗbo cognoſcit᷑ h̊ pcẽm. m prinum D pmũ ſic. vj. Math. ſu illud ſic ypocri⸗ te faciũt · go. ypocrita ẽ ꝗ ſiłat qð non ẽ re⸗ p̃ſentatoꝛ alteriꝰꝑſone.G eſt cum vult vide⸗ bonꝰcũ ñ ſit. ¶ Sʒ videt᷑ ꝙ ypocriðv ñ ſit 2£ vult videri bonꝰ ꝓpter ſe.ſiłatoꝛ at᷑ eſt malicie palliatoꝛ. ypocrita ñ eſt ſiłatoꝛ.y pocriſ initũ hmõi nõ ẽ ſiłatio. Itẽ ſup illud dañ. vij. æ pardo ꝗ bebat qtuoꝛ alas vꝛ q q̃tuoꝛ deſignant᷑ pcta ſiẽ diẽ Ric:q ſunt iactãtia de bono Ar.— manifeſto. ercuſatio de malo maniteſto.ſiłatõ boni ocul⸗ ti. diſſilatio mali oculti.ñ & ſiłatio ↄuertit᷑ cum ypocriſi nec eiꝰrõ.¶ Itẽ ſnꝑ illud.in. Zreñ. maioꝛ ẽ iniqtas 7c. lo. ſcelera aĩe plagunt᷑ qᷓ in ypocriſim labunt᷑ q mala de aurando tegit bona fraudulenter facit. p̊ hec duo ñ oti⸗ nẽr in illa roõe. S non ẽ generał rõ ypocriß.¶ Ad qð dom ꝙ ypocriſ pt᷑ dici amoꝛ apparentis bonitatis ꝓpt ſe. pt er diei ypocrita ille ꝗ repntat qð nõẽ in genẽ boni vel mali 4Et ꝑ G̊ pt ſolui illna 6 obm eſt. vnoæm mõ ſiłatio ſub ypocriſi ↄtinet᷑.ſim ꝙ ſilatio ponit malitiã cũ palliatöõne boni. ᷣm ꝙ dẽ lilata eqtas eſi duplex iniqtas. eſt em inig y tas ⁊ ſilatio.⁊ hoc modo ↄtinet᷑ ſub ypocriſi niſi appꝛopꝛi· pt etur nomen ypocrib. Alio vᷣo mod ꝓut ſilatio non dicit niſi aparentiam bonitatis ꝓpter ſe intentam. pt idem eẽ ypocni qð ſilatio.¶ Ad ſeᷣm vo dõm q; ſilatio etmĩat᷑ ꝑ bonũ occultum ꝓut int.iiij.ſpẽs accipit᷑. Alio vᷣo modo —— accipit᷑ cũ ponit᷑ in rõe ypocriſis ſub maioꝛi nominis ex galis ſz aliſinn 5. tenſione.i¶ Ao terciũ ðᷣo dicẽdũ.ꝙ vtroq; mõ dicit᷑ ypo⸗/ criſis.cũ æ mala deaurãdo tegũt᷑:⁊ cũ bona fraudulẽteꝛ fiũt.⁊ ita large põt ſumi ſiłato in ratõe ypocriſis.repꝛe ſentare em̃ aliã ꝑſonã h̊ͥ multis modis intelligi põt. vel cũ vult tegẽ malu.vel cũ bonũ qð facit ãſpar rpoeul⸗ aũt grece latine ſiłatõ dicit.vñ ⁊ ypocrita ſiłatoꝛ.¶ Ad hoc etiã querit᷑ cũ ypocriſis ſit aſpetitꝰinoꝛdinatꝰei qð eſt videri bonꝰ.bonitas aũt generalis nõ determiat ali⸗ quã ſpẽm virtutis.videt᷑ ꝙ apꝓparẽtia bonitatis cñ defe⸗ ctu ſit generalis defectꝰ.& ⁊ appetitus inoꝛdinatꝰilliꝰeſt generale pctm ⁊ nõ ſpãle.⁊ ita ypocriſis nõ ſit quedam ſpecies pcti.¶ Ao qð dicendũ. nõ eſi ſiłe ex ꝑte pctis ⁊ virtutis.velle em̃ videri bonũ cũ nõ ſit eſt actꝰ determi natus in ſpecie.⁊ ideo ſpãle pctm eſt ypocriſis.velle aũt eſſe bonũ eſt generalis actꝰex ꝑte virtutis.hoc aũt eſt q ex ꝑte virtutis nõ eſt niſi dirigere vno mõ.ex ꝑte vᷣo pec⸗ cati eſt deficere ̃m plures modos. Mlembꝛu ſecüduz emde rit᷑ vtꝝ ypocriſis ſit moꝛtale EScundo que ſemꝑ an aliqñ veniale.ꝙ aũt ſemꝑ ſit moꝛ 5 tale:videt᷑ ꝑ h̊ qdð diĩc aug.ĩ li.de ↄflictu vi cioꝝ? vᷣtutũ.ondere boibo qð nõ eſt:quid aliuð ꝙᷓ;damnatio eſi. ſed h̊ eſt eſſe ypocritã. eſſe y po⸗/ ais damnatio eſt. Sypocriſis eſt moꝛtale petm. ¶ Itez JYob.gaudiũ y pocrite adinſtar puncti.glo.mens illi us ꝓ vicioꝝ ſuoꝝ fetoꝛe damnabit᷑.ſed ome peccatũ cui debet᷑ eterna dãnatioẽ moꝛtale.ᷓ y pocriſis eſt moꝛtale petm.¶ Itẽ dic Criſo.ꝙ vbicũq; vult dñs oñdẽ magnũ petm eſſe:a ↄtumelia incipit.ex hoc vult dicere. ꝙ vbi eſt nomen ↄtumelie eſt moꝛtale pctm.cũ dicat dñs in euan gelio. ve vobis ypocrite. nngi quis vult bonus abparere hoc põt eſſe ex ſolà ſurreptione.q aũt ſic inſu? git pꝛimꝰ motus eſt.⁊ ita veniale pctm. ¶ Item ſi pꝛimi motus inſurgũt in alijs pctis.qᷓ ⁊ in iſto.et ſi ſunt ĩ aliiss peccatis veniales:⁊ ſilꝛ in iſto. ¶ Itẽ inanis glia pt eſſe veniale peccatũ.q̊ multomagis y pocriſis cuʒ eſe d illa.videt᷑ em eſſe maiꝰpeccatũ in parẽte qᷓ in ꝓle. A qð dicendũ.ꝙ ypocriſis ꝓut habet ſiłatõeʒ ſibi adiun⸗ ctam vel eſt ipa ſilatio:eſt moꝛtale petm. habet em ma⸗ litiã ſubſtratta ſiue vefectũ boni.xxxvi. Job. ſiłatoꝛes 2 callidi ꝓuocãt irã dei.⁊.ix. Iſa. ſuꝑ illud oĩs y pocrita nequã.glo.aliud ſilans aliud ages.caſtitatẽ pferẽs 2 la ſciuiam oſtentãs.pauꝑtatẽ ⸗ ma ſupiũ replens. Si vo y pocriſis dicẽt velle videri bonũ vnoꝛdiate.⁊ ponẽt ma⸗ litiam vel defectũ vᷣtutis eſſet moꝛtale. Si vo inſi urgeꝛet pꝛimꝰmotus vt bonꝰ apꝓparẽt ⁊ nõ ponẽt malitiã vel defe⸗ ctum virtutis:poſſet dici veniale pctm. ſed non ſic ſcri⸗ ptura ↄſueuit accipere.il Ad obiectũ in cõtrariũ dicen dum ẽ. ꝙ; nõ eſt ſiłe in iſto pcto ⁊ in alijs quibuſdã. quia ipᷣa ſua intẽtione ponit defectũ bonitatis aut gre.quem defectũ nõ ponit veniale pcrm.⁊ ideo ſᷣm h̊ eſt in genere moꝛtalis pcti.ſic ⁊ plura alia genera peccatoꝝ. Ad ali ud vo dicẽdũ. ꝙ licet inanis glia qᷓ eſt genꝰ.aliq poſſit eſſe veniale pctm aliqũ moꝛtale:nõ tñ ſa equi?᷑ ꝓpt h̊ ĩ illa ſpecie q̃ ẽ ypocriſis.ypocriſis em̃ addit ſi. uꝑ genoaligo ꝑ qð appꝛopꝛiat᷑ moꝛtali pcto. ꝓpꝛie tñ dicendo nõ eſt h ge⸗ nus illius. ſed dicit᷑ naſci ex illo ypocriſis.⁊ quo ad Rᷣ naſcitur ex inani gloria: inanis glia eſt moꝛtale pctm. embruũ tercuu EFErsio qrit᷑ de motiuo hui peti qdð eſt velle videri bonꝰ, de quo qrit᷑ vtꝝ ſit ſᷣm ſe ma⸗ luʒ.Et videt᷑ ꝙ nõ,.aliqn em̃ addita circũ⸗/ -ſtantia ẽ bonu: alia addita ẽ malũ. ergo ẽ indifferens. l Itẽ ondi põt ꝑ ſilłe. velle em̃ placẽ homini bus aliqñ põt fieri bono fine.aliqũ malo.ſimiliter 2 vel le videri bonũ ꝗ̊ eſt indifferẽs. 4¶ Cõtra dici E: vj:ſflatb. * de ypocritis.oĩa oꝑa ſua faciunt vt videant᷑ ab hoĩbo2⸗ „ ita ponit᷑ finis ypocritaꝝ ꝓpꝛius.⁊ ita eſt malum ſᷣm ſe. Zua ſumitur . 6 Item ſuꝑ illud Job.xx.oculus ꝗq eum vigerat.glo. locꝰ y pocrite coꝛ adulantiũ. ibi ꝗppe regeſcit.vbi fauoꝛes in⸗ uenit. fauoꝛem at inuenire qrit vt bonꝰvideat᷑.· ſic hx ſi up illud pg. lani filij boim mendaces. glo.volunt videri in ſti cum ſint mendaces.& velle videri bonꝰeſt ᷣm ſe malũ. Ad qð dom/ꝙ ñ ſeꝗt᷑. ſi velle videi bonꝰpt fieri recte 2 n recte ex diuerſis cauſis.q ꝓpt h̊ ſit omnino indr̃ns.Eſt — em̃ malum multiplex. qdᷣdaʒ em eſi malũ m ſe. qd nulla — circũſtantia addita pt fieri bonũ vt foꝛnicari.ẽ aliud ma⸗ lum ex defectu circunſtantie debite. pr tñ ꝑ additionem circũſtantie bonum fieri ſicẽ eſt occidẽ.qdð eſt malum ſi nõ addat᷑ circũſtantia debita.ſi o addat᷑ vt ſi dicat᷑ occidẽ ꝙ ↄpᷣuatõne iuſticie ab eo cuiꝰeſt officium bonum eſt. Eſt etiam aliꝗd in ſe bonum qð tñ er cæfectu circunſtantie reqꝗrenda eſt malum eſt.vt iurare.i.deum teſtem innoca⸗ re in ſe bonum eſt:ſi po ſine cã debita fiat malum eſt.⸗ G̊ modo dẽ in euangelio. Ego at᷑ dico omnino non iurare. Eſt iteꝝ aliud bonum qð tñ addita aliq circunſtantia ẽ malum.vt cum dẽ comedere carnes in q̃drageſima.cum ᷓquerit᷑ de eo ꝙ eſt velle videri bonus: dom eſt illud malum eſt.qꝛ non addit᷑ circunſtantia ꝑ quam ad bonuʒ trahat᷑:vt velle videꝛi bonus vt deus gloꝛificet᷑ 2 pximus ediſicet᷑. cum at᷑ non addit᷑ talis circũſtantia in ſe malum eſt.qꝛ ponit᷑/ ꝓ fine qð non dʒ eſſe finis. vel ſi oꝛdinet᷑ ad alium finem vlterioꝛem indebitum: vt ſi dicat᷑ vult vide⸗ ri bonus vt laudet᷑ ab bominibo: vel vt ditet. Per hoc pt ſolui qð obiectum eſt.Qam vno mõ pr dici indifferẽs reſpeetu diuerſaꝝ circũſtantiaꝝ ſupadditaꝝ bonar vel malaꝝ. Alio po mõ dẽ eſſe malum cũ ponit᷑ eſſe finis pᷣn- cipalis.¶ Beinde querituꝛ vtꝝ aligꝗs poſſit ſe ſilare eſſe bonum ſine pcto? videt᷑ ꝙ ſic.ponat em ꝙ aligs appetat videri bonꝰ vt det ei aliqd ad ſuſtentatõʒ.non videt pec⸗ care:qꝛ nec in hoc ꝙ vult videri bonꝰ.cum h̊ non appetat ꝓPter ſe: nec in hoc ꝙ vult ſuſtentatõz cum indigeat.̊ nõ peccat in hoc ꝙ vult videri bonꝰ vt det᷑ ei aligd ad ſuſten tatõʒ. Ytem dic Aug. ꝙ libido eſt initium omnis pcti ĩ li. li.ar. hoc at eſt cum nimis delectat᷑ in creatura.ſᷣ Hᷣ mõ non videt᷑ tæ iſto.̊ non peccat.4¶ Contra. occidẽ ho⸗ minem cum ſit malum in ſe: non eſt licitum ꝓpter tpalia. pari rõne cum velle videri bonus ſit malum in ſe e. non erit licitum ꝓpter temꝑalia.¶ Item ille g ſic vult videri bonus.aut vult videri bonus in cee in ſe tm aut in deo. głiam vſurpat:ꝗ̊ peccat. ꝙ ignobiliꝰponit᷑ finis no lis minꝰ nobile eſt q; videri bonus.⁊ rõne iſtiꝰ inoꝛdina tionis dẽ eſſe pctm. ſiẽ eſt in illo ꝗ p̃dicat vt habeat victũ tem malem.⁊ licet pᷣdicare in ſe ſit bonum ⁊ ſuſtentariin non in deo: qꝛ nullum Aasouns in ſe tm̃. dei & il neceſſitatetñ hec oꝛdin atio in ſe eſt mala. Silr pt rnde ri ad illud quod obiectum eſt. licet em velle videri bonꝰ non ſit intentum /ꝗꝓpter ſe:intendit᷑ tñ ꝓpter illud qð igno⸗ bilius eſt quo ad hoc eſt libido. ſic ſoluit᷑ quod obie⸗ Membrum quartum Varto querit᷑ de ↄꝑatione ypocriſis ad in⸗ anem gliam.videt᷑ eĩ ꝙ eq capitale ſit pct᷑m ſiẽ inanis głia.cũ em ſit tꝛipler munꝰ.a li⸗ gua.a manu.a coꝛde. penes at᷑ munꝰa lin⸗ inanis gloꝛia:penes munus a mann auari cia: penes munus a coꝛde ypocriſis.ypocrita enim vult placere alij. inanis gloꝛia auaricia ſunt duo capita⸗ lia pcta. pari ratõne tunc erit ypocriß.qᷓ penes tercium lumit᷑.¶¶ Iẽ velle placẽ alij ẽ agpetibile ypocrib. velle glo riari in ſe eſt apetibilis inanis glie.ſ̊ hec ſunt diſpata. S ypocriſis ⁊ inanis gloꝛia ſunt pcta diſꝑata.qᷓ ypocriſis non dicet᷑ filia inanis gloꝛie.⸗ Sed ʒ greg. in fine Job. ſuꝑ illud. exhoꝛtatõem ducũ 2 vlulatum exercitũ.glo.de inani gloꝛia naſcit᷑ inobedientia. iactantia. ypocriſis. Itẽ Yob. viij.· ſuꝑ illð ĩ oꝛto ſuo.glo.g.ypocrita cũ bñ d qð ddᷣm.ꝙ in hoc ẽ pcim &lα ioꝛis. ſuſtentatio em̃ coꝛpa Cg αοαααœ * 1† no vſuß, i awerck 6 Ba-r — B . X Muweſtõ agit ab omnibo vult videꝛi ꝑ omnia qᷓ agit occulta:cogita tione laudes q̃rit.ex qͥ hr ꝙ finis ypocriſis finis eſt ina⸗ nis gloꝛie.⁊ ita ſub inani gloꝛia ↄtinet᷑.¶¶ Item greg. in moꝛa.Opocrita ꝗcꝗd cum laboꝛe ꝑagit aura hũani fauo ris tollit.dum in apꝓpetitu laudis opus deſicit: q̃ſi inuen⸗ tum laboꝛ enaneſcit.⁊ ita q̃rit humanũ fauoꝛem ſic ina⸗ niter gloꝛians. ypocri ſub inani gloꝛia ↄtinet. ¶¶ Ad qð rñdendum.ꝙ ypocriſis naſcit᷑ ex inani glia ⁊ ꝙ ad fi nem illiꝰoꝛdinat᷑.¶ Ad obiectũ at᷑ in cõtrarium dðm.q; licʒ y pocriſis munꝰa coꝛde qrat:tñ qꝛ ypocrita non pt R certum bhẽe niſi exteriꝰ manifeſtet᷑.iõ qrit munꝰa lingua 4 Pꝛet᷑.y pocrita vult videri bonꝰ in oꝑibo vt laudet᷑ ab hominibo? iõ finis ſuus oꝛdinat᷑ ſub fine. Ad aliud ðo dom eſt. ꝙ velle placè alij nõ eſt diſꝑa tũ alij ſpectu eꝰ qð ẽ gliari in ſe.oꝛdinat᷑ em ad illud tanqꝗᷓ ad finẽ ꝗ em̃ vult placẽ alijs ꝓpter ſe:ex h̊ vane głiat᷑. En aug.in li.ↄfeſ.cũ laudat᷑ hõ ꝓpter donũ qð dediſti ei.⁊ ille plus gaudet lau dari ſe q; iᷣm donũ vñ laudat᷑.ille te vituꝑante laudat᷑. embrum quitum Vinto querit᷑ de ꝗuitate huiꝰpct᷑i ⁊ comꝑa tione.dẽ em̃.xvi.ſa.ſuꝑ illud in tribo an⸗ nios.glo.ĩ ↄꝑatõe duoꝝ maloꝝ meliꝰ ẽ aꝑte peccare qᷓ; ſctitatẽ ſiłare.ſᷣ̊ ſimulatio ſctita⸗ tis ẽ ypocriſ.ꝗ̊ maiꝰpetm ẽ eſſe ypocritã q; aꝑte peccare. Itẽ. coł.iiij.ſuꝑ illð ſic dño.glo.ſiłata eqtas nõ ẽ eqtas bᷣ duplicatũ pctm.ᷓ maxim pctm eſt pctm ypocri.⸗ Itẽ ſuꝑ illð treñ.maioꝛ ẽ inigtas ꝓpłi mei.glo.ſcelera aĩe plã gunt᷑ q in ypocriſim labit᷑.cniꝰ maioꝛ ẽ iniqtas pctᷣo ſodo⸗ moꝝ.·ẽ igit᷑ ypocriſ maiꝰ pctᷣm ꝙᷓ illud vicium innoiatũ. Contra.ꝗ aꝑte peccat non tm̃ qͥ ad ſe peccat ſ̊ et᷑ alij oc⸗ caſionẽ peccãdi dat.q̊ plꝰ peccat qᷓ ypocrita.⸗ Jtẽ Yſa. iij.petm ſuũ qi ſoxma pᷣdicauert.ↄ ꝑatõ qᷓ fit ad pctm ſo dome ꝓpt euidẽtiã criminis.cũ ꝗ̊ euidẽtia criminis ſit de terioꝛ: nõ videt᷑ pctm ypocriſis eſſe maiꝰ pcto ſodomoꝝ. 4(lAd qð rñdendũ.ꝙ ypocrita pt᷑ ſumi multipłr.aliqñ eĩ dẽ q vult credi bonꝰ⁊ in h̊ gliari tñ ſub deo.⁊ ſic poſſet eẽ petmn veniale.aliqñ at᷑ d ille ꝗ apꝑentiam ſct᷑itatis pᷣpo⸗ nit deo.tercio mõ dẽ ꝗ intendit faceꝛe aliq̃ ex ꝗbo pt᷑ credi bonus. non tñ illam apꝑentiam intendit ꝓut dic Criß. Apocrita eſt omnis doctoꝛ:ꝗ non pꝛius ſe coꝛrigerit qᷓᷓ al terum. Quarto modo dẽ ille ꝗ cum malus ſit vult videri bonus ad palliandum maliciam ſuam. talis modus eſt peſſimus plurimũ deceptoꝛiꝰ.⁊ quo ad hoc ſilatoꝛie pec⸗ care eſt deterius q; peccaꝛe aꝑte.qͥ ad aliud tñ minꝰmalũ eo ꝙ non ꝓuocat ita alios ad maliciaʒ ꝑ exemplũ.⸗. O. at᷑ obijcit᷑ de pcto ſiłatõis ꝙ ſit maiꝰpcto ſodomoꝝ.non ẽ intelligendũ ſimpłr in gene pct᷑i:ł̊ h̊ d rõne occultatõis na pt alios deciꝑe. . dhuc queritur de .S. .. Fuitate hui pct᷑i in ↄꝑatõne ad diuerſas mateꝛias.videt᷑ em ꝙ guiꝰ ſit pcĩm ſilare ſanctitatem in dando elłinam qᷓ in ieiunãdo ⁊ oꝛando.ꝑ h̊ qð diẽ criv.vbiq; vana glia ma lum eſt.maxĩe at᷑ in philãtropia qm̃ vltime credulitatis eſt. 2 dẽ philantropia a philos qð ẽ amoꝛ.⁊ antropos qð eſt hõ.qm ex bũano amoꝛe dʒ fieri elina.⸗ idem eſt in va na glia ⁊ ypocriſi q̊ ad hoc. Contrarium videt᷑ ꝑ q̊ qð dic Criſ.in omeł.lxj.malus vane głiari mirabile mihil. in ieiunio at᷑ ⁊ oꝛone eſt eẽneum? lacrim is plenũ. ̊ͥ ma⸗ ius pctm glłiari in ieiunio? oꝛone qᷓ in alijs bonis.⁊ ſiłr eſt in y pocriſi.( Ad qð dᷣm. ꝙ Criv. loꝗt᷑ in caſu ⁊ nõ pocril 9 ſimplr cũ dꝛ ꝙ maxime in philatropia. ↄtingit em ꝙ ali⸗ qñ dat aliꝗs elinam qᷓndam ꝑ h̊ ꝙ vult videri bonus cũ non ſit.aliqñũ at᷑ aligs vult videri dare ełinaʒ 7 nõ dat.⸗ de iſta loꝗt. q; hec eſi vltima crudelitas.qꝛ talis ſubthit alij vitam coꝛpalem.ſ.pauꝑi.ſubt bendo illud.vñ pauper indigens dvebẽet viuẽ. ip̃e et ſibipſi vitam ſpũalem ſubtra⸗ hit.⁊ iõ dꝛ vltima crudelitas.⁊ dẽ vana głia in h̊ oꝑe ma rima: qꝛ hec eſt vanitas in coꝛde ⁊ in oꝑe.⁊ de hac loqꝗt Ao alind qð obijcit᷑ de alijs. dicẽdũ ꝙ ipᷣe dĩc malꝰmi rabile nibil.q.d.ſi das elemoſinã ſeꝗt᷑ motꝰinanis glie. qꝛ illud ẽ tibi magna occaſio ꝙ landeris.ſ.qn das indi⸗ genti. maioꝛ etiã qꝙᷓ; ſi dares diuiti.Ande qꝛ opꝰ miſcdie fit ꝓximo.ideo maxĩa eſt occaſio ꝙ ꝑ h̊ laudet᷑ a ꝓximo ⁊ ideo dicit᷑.ꝙ ĩ philãtropia maxie accidit.ĩ ieiunio aũt 7 oꝛone h̊ extraneũ eſſe dic.⁊ h̊ eſt qꝛ hec nõ oꝛdinant ad ꝓximũ.ſed ieiuniũ oꝛdinat hoĩeʒ ĩ ſe.oꝛo vᷣo oꝛdinat ho minẽ ad deũ.⁊ ĩ occulto iſta fienda ſunt.⁊ ideo dr̃ extꝛa⸗ neũ cũ iſta ſũt occaſio inanis głie aut ſiłlationis ⁊ lacri⸗ mis plenũ.qꝛ talis ſiłlatio maxime ẽ miſeria. dhuc etiã queri .S. ij. tur de ↄꝑatõe ypocriſis ad auaritiã. ⁊ videt᷑ ꝙ ↄtineatuꝛ ſub ea.pꝑ h̊ qð dr Job.xxvij.q eĩẽ ſpes ypocrite ſi auaꝛe rapiat ⁊c.⁊ dic glo.ſuꝑ ̊ ypocrita qꝛ dr latine ſimula⸗ toꝛ.auarꝰraptoꝛ cẽ.ꝗ dũ inique agens deſiderat de ſct᷑ita te venerari: laudẽ vite rapit aliene. ex his hẽ ꝙ ypocri⸗ ta cũ rapiat auaritiã ſectat᷑. ̊ qtum ad h̊ ypocriſis ſub auaritia ↄtinet᷑.¶l¶ Cõtrariũ videt᷑ ꝙ auaritia ⁊ inanis glia e diuerſo diuidũt᷑.̊ ſicẽ dĩc gꝛeg ypocriſis ſub inani glia ↄtinet᷑:⁊ ẽ eiꝰfilia.&ᷓ nõ erit filia auaritie.¶ Ad qð dicẽqũ.ꝙ ñ ẽ ypocriſis ſub auaritia ſᷣm ꝙ ẽ vnũ capita⸗ le pcẽm.ſ̊ quãdã ſilitudinẽ tenet cũ auaritia ĩ rapiẽdo. ſic eĩ auarꝰpecuniã q alteriꝰ ẽ rapit:ita ypocrita inten⸗ dit raꝑe laudẽ q̃ alteriꝰẽ.q aliꝰlaudãdꝰẽ ĩ dño put dẽ in p̃s. In dño laudabit᷑ aia mea.⁊ ideo dicit᷑ ð ypocrita q; laudẽ vite rapit aliene. Vnde nõ ẽ dicẽdũ ꝙ ſit filia aua ritie ſe filia inanis gloꝛie ſicut iam dictum eſt. mbru ſextũ òèð Erto q̃rit᷑ vtꝝ aligꝗs pt᷑ ſe ſiłare eſſe malũ vel ypocritã.qð videt᷑.aligꝗs eĩ pt᷑ ſiłare ſe eſſe bonũ. ſilłꝛ ecõtꝛario pt ſiłare ſe e¶ẽ ma⸗ lum. 4 Item.iiij. reg x. Jehu ſimulauit ſe adoꝛare ydola vt poſſet ↄgregare ſacerdotes baal⁊ in⸗ ter ficere. ̊ ſimulauit ſe eſſe ydolatrazʒ. ̊ põt aliquis ſi⸗ mulare ſe eſſe malũ.¶ Cõtra.aligꝗs ſimulat ſe eſſe malũ ergo ꝑ opus bonũ aut ꝑ malũ.nõ ꝑ bonũ:qꝛ bonũ nõ ẽ ſignu mali.ergo ꝑ malũ opꝰqð facit.ergo eſt malus. fa⸗ ciendo em̃ opus malũ eſt malus. nõ ergo ſimulat ſe eſſe malũ cũ id ſit qð pᷣtendit.il Itẽ Job.xxvj.ſuꝑ illud ſiła⸗ toꝛes ⁊ callidi.iniquꝰ qui nõ appetit videri ſctus:in fla⸗ gello nõ erubeſcit ofiteri qð eſt.qð nrorrin: ßß extre⸗ ma ꝑcuſſione moꝛiturꝰ:talis vult remanere ĩ iudicõ ho⸗ minũ:qualis videbat᷑.ex ꝗuo aparet ꝙ iniquus nõ eſt ypocrita. de bono aũt ptʒ ꝙ nõ eſt ypocrita. ergo nullꝰex pr ſilare ſe eſſe malũ. Ad qð rñdendũ.qꝙ nullꝰpt ſila⸗ " re ſe eſſe malu. ſiłatio em mali eſſet ꝑ malũ opus.4 Aod obiectũ aũt in cõtrariũ dicẽduʒ eſt.ꝙ nõ eſt ſitłe de bono 7 de malo.malũ em̃ põt habere ſpẽm boni.⁊ꝛ ita quo ad hoc aliquis põt ſiłare ſe eſſe bonũ.bonuʒ aũt aliquod ſi occaſionaliter habeat ſpẽm mali: ſi aliquis faciat illud ꝑpetrat malũ.pᷣceptũ em eſt ab om̃i ſpecie mala abſtine te vos.ſi ᷣo malũ habet ſpẽm mali:coſtat ꝙ faciendo il⸗ lud eſt malꝰ.⁊ ita neutro mõ põt aligꝗs ſe eſſe malũ ſiła⸗ re.¶. Ad ſcõm dicẽdũ.ꝙ nõ ſequit᷑ iehu ſiłlauit ſe adoꝛa re ydola: ſilłauit ſe elſe malũ. ſilatio em̃ illa fuit ꝑ vbũ ſicut habet᷑ ĩ eo.c.achab coluit baal parũ.ego aũt colam eũ ampliꝰ.talis aũt ſilatio nõ inducebat ꝙ intẽdẽt ſe vi⸗ deri malũ.neq;ʒ em ſacerdotes baal illud eſſe malum cre &bant.alij do ſciebant ꝙ hoc nõ intenderet. tur vtꝝ aliquis poſſit ſiłare ſe eſſe ypocritã.qð videt᷑:pt em̃ pᷣtendẽ ſigna quibo iudicet᷑ ypocrita.monẽdo labia ſua qſi oꝛaret.habẽdo veſtes lõgas ⁊ hmõi:⁊ tñ ñ ẽ ypo crita ĩ veritate. aliꝗs ſiłare ſe põt eẽ ypocritã.⸗ Item Aiquis habitãs inter ypocritas facit opa ſilia eis. ita „ ſilat ſe eẽ ypocxitã. 4l Cotra. aut ille eſt bonꝰaut malꝰ.ſi F·S „hder rfa wliz g& prstaß bonus.in eo ꝙ hmõi non facit niſi opꝑa bona.non pt em̃ arboꝛ bona niſi bonos fructꝰfacẽ.ꝑ ea & q facit ñ appaẽt niſi bonꝰ.q̊ non aꝓparet ypocrita. Si vo eſt malꝰ⁊ ſilat ſe eẽ ypocritã.̊ ẽ aut ꝑ bona oꝑa:aut ꝑoꝑa mala.ꝑopxpaꝛ⸗ ISſa. rlij. gkaz mes alteri nõ dabo. ꝑ appꝛopꝛiatõez eĩ at⸗ tribuit᷑ glia pri. xxxj. Job.ſi oſculatꝰſuʒ manũ meã qᷓ eſt iniqꝗtas ⁊ negatõ ↄtra deũ altiſſimũ.Cõtrariꝰ eſt filioꝗ eſt veritas ⁊ vita.quid em̃ aliudẽ ypocriſis niſi falſa vi⸗ enus &ſe s v*e'rete &,τ a bona non vider niſi mal' non ͦe lilmeſe eeypocriti 9itt tn atpares bonaa criſtes nala Kartt inuitoen⸗ Parn wala as, cũ ſit mal. ¶¶ Ad qð rñdendũ.ꝙ null pt ſilaꝛe ſe eẽ ypo ρο attribuit bonitas qꝛ abutiẽ bonitate 2 ope bono. F critã.¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ dõm eſt. ꝙ licz aligs pᷣten· I Mmſller b . dat ſig qln indicet ypocrita. non tñ ſilat ſe eẽ ꝓpocritã: ſe p t I ecumnz cũ ipe ſit bonꝰ.ſi tñ pᷣtendẽt talia ſigna pᷣtendẽ lam eſſet H, pift Ecimo querit᷑ vtꝝ ypocriſis ſit peim irre malꝰ.¶ Ad aliud ᷣo dᷣm.ꝙ aliꝗs pt᷑ facẽ oꝑa ſilia ypo⸗ ſWe mediabile.qð videt᷑ ꝑ ̊ qdð dẽ Job.xxxvj. * crins ſ̊ ñ pꝑt᷑ ̊ ſiłare: qꝛ ſi ſiłlaret iam eſſet. n ſilatoꝛes ſlli di. glo. gꝛeg. Añ iudicẽ de Tom 1 TINLTTI .ignoꝛãtia excuſatõz hr̃e ñ pñt. qꝛ dũ ante I b rumſe ptunum oculos hoĩm ma ſctitatis oſletgt⸗ ipi ſi R tectono ſũt ptimo querit᷑ de ſpẽbo hpeti. a qjrit vtx ꝙ bñ viuẽ nõ ignoꝛãt.peccãt & ſciẽter. ̊ tale pctm dicit᷑ ĩ hẽat ſpẽs an nõ?⁊ videt᷑ ꝙ nõ.cum y pocri ſpmſctm.¶ Ao qd dicendũ. ꝙ dupl: poõt dici aligs pec⸗ te ſit velle videꝛi bonꝰ.velle at᷑ vidẽi bonuʒ care ſcieter. vno mõ cuʒ.ſ. peccat ex induſtria impugnet ,li diuidat᷑ſic velle videri call/ vel velle vi⸗ ge⸗ agnita veritatẽ. ſic faciqt biereſiarchi: a ſic petm ĩ ſpm⸗ teri iuſt.·nõ trahit iĩ ſpẽʒ lic iuſticia ⁊ caſtitas ſint ſẽ8s ſctm ẽ. Alio mõ.ſ.cũ aligs cogitat bonũ.⁊ tñ facit cotra ututis.alr at nõ diuidit᷑: non è bʒ ſpẽs.¶ Sʒ viget dꝛiũ illud ex quadã infirmitate vel ꝓnitate:2 ſic nõ dicit᷑ pecc boc qð dic Mic. de ſan. vict. oic em̃.qy qtuoꝛ ſunt q ꝑti catum in ſpmſctm. ſpũs em ex ↄiunctõe eius ad carnem nent ad ypocritaʒ:affectatio libertatis.digtatis.auẽta coꝛruptã habet quãdaʒ infirmitatẽ qua inclinat᷑ ad pec tis. ptatis. iſtis omnis ypocritaxꝝ affectio ſubłuit. erit cata ſpũalia ſicut ad appetituz laudis ⁊ hmõi. ſicut ipᷣa vna ypocriß in emne ge der aſltEati affenen⸗ Si caro ꝓnitatem habet ao carnalia peccata. gnitatis.2 ita de alijs.l ꝛet. aſſignt᷑ q̃tuoꝛ ſpes q ꝑ q⸗ r Aewetg, — “ alas deſignant᷑.vij.dañ.ſic erponit idem Ric.ſimu E *E 0 U3 D de m . latio boni occulti ⁊c.¶ Ad qð rñderi pt. ꝙ q̃tuoꝛ pᷣma Mdecimo qᷓrit᷑ de fructibo ypocritaꝝ ꝑ s . non ſunt ypocriſis ipſiꝰ ſpẽs:̊ ſunt diuerſa mouẽtia ipʒ cognoſcũt᷑ Math.vij:a fructibo eoꝝ ↄogno ſav por⸗ ſynes a berof ypocritam.⁊ referunt᷑ potiꝰ ad ambitõeʒ. Ad ſcdᷣm ů0·/, ſeetis eos.ↄſiat ꝙ fructꝰ dicũt᷑ oꝑa.ſᷣ n pot . dom.ꝙ illa qᷓtuoꝛ ſunt ſpẽs materiales ᷣm dꝛam actuũ. Pak dici ꝙ aboperibo interioꝛibo cognoſcatur intentio at ipiꝰ ypocrite eſt vt videat bonus.⁊ non ſiſtitĩ qm illa nõ ſunt nobis maiſeſta. Si ab exterioꝛibo: ad Hᷣ ꝑte bonitatis: ĩmo vt credat᷑ integerrime bonꝰ. licʒ enim obijcit.qm illa opa exterioꝛa bona ſunt.ꝗ atteſtãt᷑ ꝙ̃tuʒ ypocrita aliqñ vult videri caſtus. in hᷣ m̃ non ſiſtit. ſ vt eſt in ſe ꝓut vident᷑ a nobis bone intetionis qm intentio ex omni ꝑte videat᷑ bonus.hoc af᷑ indiuiſum eſt in inten⸗ dicit᷑ arboꝛ ⁊ opꝰ ſicut fructꝰ. ita er opibo erterioꝛibo tione.⁊ ideo y pocriſis non diuidit᷑ per ſpẽs. n põt ognoſeneor malltta Biceuz eſt. ꝙ ibi eſt du⸗ ”M * g Te e plex arboꝛ ſiue duplex intẽtio vel voluntas.⁊ ſilꝛ dupler volino . vo emd Ti octe umn fructꝰ. Ena zineno vel volũtas generalis faciẽdi Ponms ſa pe woberu⸗ Ctauo querit᷑ de opoſitione ypocriſis.⁊ in genẽ.⁊ ab his nõ põt cognoſci eiꝰmalitia. Alia eſt ar ⸗ ece qrit᷑ cui vtuti ogonot᷑ ⁊ videt᷑ ꝙ opponat᷑. boꝛ ſiue intẽtio ſpalis qua.ſ.vult videri bonꝰ ꝗpt᷑ fauo⸗ e. ⸗ F. generalr oibp.ypocrita ei vult videri caſt⸗ rem hanũ vel queſtii tpaleʒ vel laudẽ banas: frucetus V P euiiß̃ ſit aita oponit caſtitati. Sily vnlt vi ðᷣo quos pᷣncipalit iſio mõ appetit ſũt fauoꝛ hũanꝰ:que. deri ſobꝛi cũ ñ ſit: a ita oponit᷑ ſobetati.ꝛ ſic ð alijs vuu ſtus tpalis:laus bumana. dicũt᷑ fructoa frui: qm iſtis tibo. ¶¶ Cõtra eſt ſpale pcim. a ſpale pctm hʒ ſpaleʒ vᷣtutẽ pncipalit᷑ intedit frui. ab iſtis coqſcit᷑ eiꝰ malitia: qm̃ oꝓoſitam: ̊ oꝓponit᷑ alicui otuti ſpaliter. ¶ Item capita⸗ poſtꝙ iſios fructꝰↄſecutꝰfuerit.vel etiã ſi videat ſe ñ poſ le vicium qð eſt inanis gloꝛia ⁊ ſimilr alia capitalia:ha ſe ↄſequi:tũc ceſſat ab oꝑibo exterioꝛibo.vñ aug.ſuꝑ illᷣ bent vᷣtutes ſibi opoſitas. ⁊ ipſa ypocriſis q̃ naſcit᷑ ex math.a fructibo eoꝝ ⁊c. cũ ceperint aliquibo temptatio inani gloꝛia habebit vᷣtutẽ ſpiſiter ſibi oppoſitam. Itm nibo illa ſubtrahi q iſto velamie ſunt ↄſecuti vel còſequi . Aßlaſalt naſ Kria abman gin Erut iMohecenti⸗ iactantia: cupiũt. tũc incipit apparẽ vtꝝ fuerit lupus vel ouis. hñt vtutes ſibi oꝓoſitas. ̊ypocri pari rõe.¶ Ad q . 2 .I G . rñderi pt᷑. q vpoelilio ineytam bz duplicitatẽ ꝓut dꝛ. j. . ¶ Nue O. C vX vvy . de V ecci. Ve duplici coꝛde.oꝓponit᷑ ſi unnlicitae veritatis. peꝛ monia. = — qndam tñ pcomitantiam opponit᷑ omni vᷣtuti. q; em̃ oppo —— . V i bonitati perfecte:oꝑoſitõʒ quandam bhʒ ad ſpeciales DOm P eto fracta tu virtuteg. de ypocriſi.adiũgẽdũ ?ẽ de ſymonia qᷓẽ 1 embrum nonum etiã iĩ iniuꝛia gre ſpũſſcti ciꝛca quã. Pꝛi N.—ʒH B 5 no ↄſiderãdũ ẽ de noĩe.Scðo quid ſit. Bno querit᷑ de ceteſtatione hꝰ pcti. querit NVercõ ꝗbo modis ↄtrabat᷑. Quarto de qjre tantum dñs deteſtat᷑ hoc pctm in euan materialibus eius differentijs. Quinto de pena ſymo⸗ — gelio maius qꝙᷓ aliud.tãtam em penam ↄmi nie. Sexto de caſibus in quibus poteſt dubitari vtrum . gnatur ꝓ ipſo ſiue totiens.4 Ad qð rñderi cõmittatur ſymonia. Septimo te ſatiſfactione. pt.ꝙ vna pt eſſe rõ.vt in H̊ denotet᷑ qᷓta fuerit vel futura 1 Eb 532 anSSn eſt dteſtatio antixpᷣi.ꝗq maxune per ypocriſim decipiet. 11 E „ Innunun xxxiiij. YHob. Qui facit regnare ypocritam ꝗprer pcta ꝓpli D pmũ ſic. Symonia dẽ a ſymone mago Alia eſt.qꝛ illi ppariʒei ⁊ ſcribe quiba dominus loqueba ſic hꝛ act. viij: cũ vidiſſʒ ſymon ꝙ ꝑ ipoſitõ tur plurimi erant ypocrite. Lercia eſt. qꝛ ypocrita con⸗ nẽ manuũ aploꝝ ſpmſã.accipiebãt. obtu traꝛius ẽ operi diuino.ſic em̃ dꝛ in ench.oñns oꝛdinat ma lit eis pecuniã dicẽs. date mibi 2 hãc pta⸗ lum in bonum: ypocrita at᷑ bonum opus xxfoꝛmat pma⸗⸗ ẽ. Cui petꝛꝰait pecuma tna tecũ ſit ĩ ꝑditõzʒ:qꝛ exiſſiaſti lam intentõz qͥſi ↄuertit in vicium. Elnde KRaba.dum donũ dei pecunia poſſideri. ieʒi at᷑ famuiꝰ eliʒei ĩ vete ieiunant oꝛant etinam dant non ſunt fructꝰ eoꝝ.qꝛ ꝓp vi⸗ rii te.voluit vedẽ graʒ ſanitatis ſ Qaaman ſyꝛo.ſtij. reg. x· cio eis reputat᷑. Item alia eſt ratio qꝛ contrareus eſſi toti vñ ꝓpꝛie loquẽdo vẽditoꝛ ſpũaliuʒ dẽ gyeſita. emptoꝛ vo trinitati.ius em eſt patri:vſurpons gloꝛiam q ei debet᷑ ſymoniacꝰ:ↄſuetudie tñ loquẽdi vterq; dẽ ſymoniacꝰ. £ ſe , ſ ſcats 49 “ al voli 7 ℳ 5 — Oeh aA J2 atn 55 . Lueſtio ebꝛum ſecunduũ do queꝛit᷑ ꝗd ſit ſymonia.diffinit᷑ aũt ſic. Symonia ẽ ſtudioſa volũtas emẽdi v vendẽdi ſpũale vel ſpũali annexũ.hec aũt ratõ elici pt᷑ ex H̊ qð dĩc gꝛeg.nãzan.⁊ ba⸗ bek. j.q.j.Qui ſtudet donũ dei pᷣcio mercari. in ſacro oꝛ⸗ dine de eetero nulla rõne ꝑmanẽ aut reuocari poſſe du⸗ iñ nõ eſt.nã ſpũſſct᷑i donũ pᷣcio comꝑari:ꝗd aliud eſt qᷓ crimẽ capitale ⁊ ſymoniaca hereſis.ex qͥ accipit᷑ ꝙ ĩ ſtu dioſa volũtate emẽdi vel vẽdẽdi ↄtrahit᷑ ſymonia ¶ Sʒ obijcit᷑ trariũ.nõ excoĩcat᷑ ab ecclłia ꝗs ꝓ ſola volũtate cũ illa nõ ↄſtet eccłie.ſed de ſy moniaco dicit ꝙ excoĩcan dus ẽ. dicit em ſe talis a coĩone oĩb modis abſcidit᷑ & ſymonia nõ ẽ ſtudioſa volũtas tm. ¶ Elidet᷑ aũt ↄtra riũ ꝙ etiã ĩ ſola volũtate ſtudioſa ↄtrabit᷑. ꝑ ſite de vſu⸗ rario.dieit᷑ em̃.vj.luce.date mutuũ nihil inde ſperãtes er q̊ͥ habet᷑ ꝙ ĩ ſpe inoꝛdinata alicꝰ vltra ſoꝛtẽ ↄtrabitur vſura.⁊ Gᷓ idẽ habet᷑ extra.de vſuris.ↄſuluit.multoma⸗ gis debet eẽ H ĩ ſy monia vt ſola volũtate ſtudioſa pec⸗ catũ ſy monie ↄtrabat᷑.¶. Pꝛetea cũ ipᷣa volũtate tanqᷓ mala radice cõtrabat᷑ petm.q̃rit᷑ ad ꝗd addit᷑ ſtudioſa: cũ etiã nõ ſtudioſa pctẽm videat᷑ de᷑miare. Deinde qꝛi tur ð eo qð addit᷑ vẽdẽdi vel emẽdi ſpũale ⁊c. videt᷑ eĩ ꝙ etiãalit᷑ poſſet ↄtrahbi ſymonia ꝙᷓ; emẽdo vel vendẽdo.vt pote in ꝑmutatõibo dignitatũ vel eccłiaſticoꝝ bñficioꝝ vbi nõ inteꝛuenit auẽtas dioceſani.dicit em̃ canon.ꝙ in ſpũalibo ceſſet oĩs ↄuẽtio.⁊ dicit vꝛbanꝰꝙ ↄmutatões pᷣ⸗ bendaꝝ de iure fieri nõ pnt.pᷣſertim pactione pᷣmiſſa qᷓ ciraa ſpualia vel annexa ſpũalibo labẽ ↄtinet ſymonie.g nõ tm̃ ↄtrabit᷑ emẽdo vel vendẽdo.i Ad idẽ facit qð di⸗ citur ab alexãdꝛo.vbi dicit᷑ ꝙ trãſſigi ſuꝑ re ſacra litigi⸗ et ola nõ põt. etem̃ res ſacre vt poſſideãt᷑ aliquo dato vel redẽpto ſiue ꝓmiſſo:ſpẽm dicimꝰ habẽ ſymonie.⸗ Iteʒ obijcit᷑ de eo qð dẽ ſpũale.põt eĩ q̃ri ꝗd dicat᷑ ſpũale.rõe cuiꝰq̃ꝛit᷑ vtꝝ aduocatꝰↄmittat ſy moniã.vẽdit eĩ iuſtũ pa trociniũ.iuſtũ aũt patrociniũ ſpũale qdðdã ẽ.Cõtra.dic xij q v augꝙ licʒ aduocato vẽdẽ iuſtũ patrociniũ.iudici at nõ licet vẽdẽ iudiciũ. nõ ↄmittit᷑ ſymonia ĩ vẽdẽdo qðcũ⸗ qᷓ; ſpale. Sʒ qrit᷑ vtꝝ iudex ſecularis vendẽdo iuſti⸗ ciã ↄmittat ſy moniã:⁊ videt᷑ ꝙ nõ.ꝑ h̊ qð dic ſuper illð math.xxj.cathedꝛas vẽdentium colũbas.venditoꝛes co⸗ lũbaꝝ ſunt pᷣlati ꝗ ſpm̃ſctm vẽdũt.nõ &̊ ↄmittit᷑ ſymonia a iudice ſeculari i vendẽdo iuſticiã.q Silꝛ põt qri qo di cat᷑ annexũ ſpũali.nã ĩ neceſſitatis articulo poſſunt vẽ⸗ di res ↄſecrate vt cruces.calices.⁊ hmõi.⁊ tñ iſia ſũt an nera. vendẽ annerũ in ſpũali nõ ẽ ſymonia.¶ Ao qð dicẽduʒ. ꝙ pctᷣm ſymonie ↄmittit᷑ ia ſtudioſa volũta&ꝶ ſed aliud eſt loqui de ſymonia ꝓut aligꝗs excoicat᷑ ab ec cleſia ꝓ ea:⁊ alꝛid ẽ ꝓut ẽ pctẽm generalitexcoĩcari at dico a coĩone fideliũ pᷣuarũſi p fiat ſᷣmo de ſymonia ꝓ ut infligit᷑ excoĩcatõ qᷓ eſt puatio coĩonis fideliũ.nõ ſuffi cit ſymonia ꝓutẽ ſtudioſa volũtas:ſed actꝰ ꝓgrediens manifſeſtꝰ.ad hoc facit qð dĩic vꝛbanꝰde maifeſtis aũt lo⸗ quimur.ſecretoꝝ cognitò iudex ẽ deus.⁊ loquit᷑ ibi de excoĩcatõe.Si vpᷣo ſumat᷑ excoĩcatio ꝓ pᷣuatõne effectꝰſa cramentoꝝ ᷣm hoc excoĩcatꝰvel ſuſpẽſus dicit᷑ ipſo iuꝛe ſymoniacercoĩcandꝰaũñt ab ecclłia cũ in noticiã vene⸗ rit. Ambꝛ9. quicũq; deinceps ꝓ accipienda diuini doni dignitate qdlibʒ pᷣmiuʒ detectꝰfuerit obtuliſſe.ex eo tꝑe ſe anathematis obpꝛobꝛio nouerit ↄdẽnatũ.atq; a ꝑtici patõe coꝛꝑis ⁊ ſanguĩs dñi alienũ.ꝓut aũt dic geg.nã⸗ ʒan.accipit᷑ ſiudioſa volũtas cũ iam ẽ applicada ad actũ Ad illud vo qð obijcit ꝑ ſiłe de vſura.dicẽduʒ ẽ.ꝙ lo⸗ quit᷑ ibi de ſymonia ꝓut ẽ pctm:nõ ꝓut facit irregularẽ m iudiciũ eccłie.¶ Ad illud etiã qð obijcit᷑ de additõe huiꝰdiſferẽtie ſtudioſa.dicẽduʒ eſt ꝙ licet nõ addat᷑ illa differẽtia: nibilominꝰẽ pctm. Addit᷑ etiã hec differentia ſtudioſa ĩ exageratõeʒ crimĩs.cũ eĩ vehemẽs ẽ axplicatõ ad actũ.tũc aggrauat᷑ crimẽ.magis at᷑ ĩ his q̃ ſũt/ phibi⸗ non ſanc/ ſi deſtrua clxxxvij. ta qꝛ ſimonia: vt emere vel vendere ſacrata. minꝰ autẽ cum ſunt ſimoniaca qꝛ ꝓhibita Eſituto; ecclie: vt cuz ꝗs renũciat eccłie eo reſpectu vt det alteri.̊ em̃ de᷑mina tum ẽ eſſe ſimoniacũ ex ecclłie oꝛdinatõe.ſic h er. offi. iudi.delegati:ex pte.llnobᷣ innotuit..Ad ſeq̃ns vo dõm eſt. ꝙ noĩe emptois ⁊ venditõnis intelligit᷑ ois ↄtractus circa ſpũalia:pᷣter ↄtractum ꝑmutatõis ꝗ nõ ↄuenit fieri niſi a voluntate ſuꝑioꝛis.ſ.dyoc.vñ laꝛge accipit᷑ ibip il licita ↄuentõe circa ſpũalia mediantibo tꝑalibo.¶ Ad ſe⸗ quens dᷣo dẽ. ꝙ alia eſt ↄſideratio in aduocato ⁊ iudice. JZuderxr em̃ tenet᷑ reddẽ iuſtum iudiciũ:aduocatꝰem/ꝓp la⸗ boꝛe ſuo pt᷑ acciꝑe moderatũ ſalarium ⁊ m iura ciuilia ⁊ canonica.laboꝛ at᷑ ille non ẽ res ſpũalis.nec ad h̊ tenet᷑ ex officio eccliaſtico ꝙ habeat ſiẽ iudex ex officio ſibi in⸗ incto.¶Ad illud pᷣo qð obijcit᷑ de iudice ſeculari. Rñdet᷑ ꝙ licet iudex ſecularis peccet quiter vendẽdo iuſtũ iudici um.non tñ ↄmittit ſimoniam.ſpũale em̃ dꝛ qͥ bꝛ ſpuſſctꝰ vel q dat᷑ vel qͥ habeꝛi ſignat.q̊ hz vt vᷣtus.qͥ dat᷑ vt ſacẽm. q̊ haberi ſignat᷑ vt donũ ꝓhie vel ptas faciẽdi mirabilia. iudex at ſecularis nullo iſioꝝ modoꝝ pt᷑ vendere ſpũale. Alia ar̃ autoꝛitas ꝗ eſt de venditõe iuſticie vbi ↄmittit᷑ ſimonia.intelligit᷑ qn iudices eccłiaſtici vendũt iudiciũ. vñ greg. diẽ. In templo vendentes ſunt.ꝗ hoc qð ꝗbuſdã iure competit ad pᷣcium largiunt᷑. Alijs at videt᷑ ꝙ etiam in iudice ſeculari vendẽ iuſium indicium ſit ſimoniacũ. actꝰem̃ vᷣtutis eſt.⁊ ita qͥ ad h̊ ſpũale.⁊ hoc videt᷑ dicẽ gg. ementes in templo ſunt ꝗ dum hoc qð iuſtum eſt ſoluere ꝓximo nolunt.dumq; rem debitam facẽ ↄtemnunt dato patronis pᷣcio emit᷑ pctm.¶ Ad vltimum vᷣo dõm. ꝙ du⸗ plicit eſt iog de rebo ↄſectis vt crucibo vel calicibo.rõne materie vel rõne foꝛme.rõe materie cum nõ adeſt foꝛma ↄſeẽta.⁊ G̊ mõ pt᷑ vendi in neceſſitate.vñ amb.in li.de of xmq.· j· nιι 7 . „ ficijs. Vaſa ecclieuitiata ↄfringẽ ↄflare vendẽ licʒ in ca⸗ ſibo deminatis opus ẽ vt de ecclłia miſtici poculi foꝛma nõ exeat.nec ad vſus nepharios calicis ſacri miſteriũ ↄce datr: non ſic at eſt de oleo ac criſmate.ipᷣa em ↄſecrant᷑ re exig⸗t for tafiridt. materie ¶Si vo qᷓrat᷑ de lignis q̃ ſunt in eccłia ↄſecta:vtꝝ eccłia poſſint cõuerti in ſecularium edificioꝝ ↄſtructõʒ? Rñderi pt ꝑ hoc qð dꝛ ab Igmo papa.ð ↄſec̃. di.j.ligna eccłie dedicata. non dñt ad aliud opus iungi niſi ad aliam eccłiam vel igni ↄburenda vel ad ꝓfectum in monaſterio fratribo.⁊ hoc in locis religioſis vt capitu lo vel doꝛmitoꝛio.non aut in coꝗna vel in vineijs paſtini⸗ dis. in oꝑa pᷣo laycoꝝ nõ vʒñt admitti. Vñ in Calcedoñ. xir ꝗ vj ↄcilio dẽ.q̃ ſemel deo dediata ſunt monaſieria cum con⸗ ſilio epiſcopoꝛum maneant perpetuo monaſteria.⁊ res e ad ea pertinent monaſterijs reſeruari opoꝛtet. Deinde queritur JD. . vtrum ſimonia ſit hereſis:?⁊ videt᷑ ꝑ boc quod dic grego. in regiſtro.altare 2 deeimas.⁊ ſpmſanctum emeꝛe vel vů· dere ſimoniacam hereſim eſſe nullus fidelium ignoꝛat.⁊ iteꝛuʒ.anathema dandi vel accipiendi hoc eſt ſimoniaca heꝛeſis.¶ Contra.pt᷑ hẽe fidem infoꝛmem ⁊ eſſe ſimonia⸗/ cus.ergo ſimonia nõ eſt hereſis.¶ Pꝛeterea.ſi eſſet heꝛe⸗ ſis eſſet contra aliquem articulum qui ↄtinet᷑ in ſimbolo non ʒ articulum de ſpũſancto.credit eĩ ſpm̃ſctẽm eſſe. nec ʒ illum articulum ꝗ eſt de ſancta ⁊ catholica eccłia.adhe ret em̃ vnitati eccłie vᷣbo etſi nõ oꝑe.reſtat non dicet᷑ ꝓpter h̊ hereticus.(¶ Ad hoc rñderi ptꝑ hoc qð diẽ gg. in regiſtro.cum omnis auaricia y doloꝝꝶ ſit ᷣuitus.ꝗſꝗs banc in eccłiaſticis maxime dandis dignitatibo iugit nõ p̃cauet infidelitatis ꝑditioni ſubijcit. et ſi fidẽ qua negli „ e: ſ; r* ſm ufe git tenẽ videat᷑. in qͥ dat᷑ intelligi ꝙ vno mõ dẽ bůe fidem alio vᷣo mõ nõ.qꝛ eam in oꝑe non oñdit.dẽ g qͥ ad qd he⸗ reticus.qꝛ non apᷣciat᷑ gram ſpũſſancti in rebo ſacris ꝓut teberet.vñ ꝑ ↄns detrabit ſpuiſancto in ſacramentis vel in rebo ſatris.¶¶ Si vᷣo querat᷑ cui articulo pꝛincipalius opponit᷑: dicendum eſt ꝙ illi qui eſt de ſpirituſancto rõne ſacramentoꝝ ⁊ rerum ſacrarum. vnde qui hanc iniquaʒ rs n ſiss ber: etfiriſchen „„ eigrene et ⸗ef eſeſione Cact ¶ Adabuc etia queri .S. i. actionẽ opantur ⁊ ſpirituiſancto detrahũt ponztes im⸗ pꝛeciabile ſub pᷣcio.talis aũt nõ dicitur hberetic ꝑ ſe ꝓꝑt falſam credulitatẽ in his que credẽda nõ ſunt:ſed ꝓpter inoꝛdinatã voluntatẽ qua pꝛincipaliter diuidit᷑ a ſpiri⸗ tuſancto.inqtum ab eo dat᷑ ſanctitas vel demõſtrat᷑.ſiẽ eſt in dono ꝓphie vel in poteſtate faciẽdi miracula. „ tur de com ꝑatione ſymonie ad hereſim.videt᷑ em̃ ſymo nia graui eſſe peccatum aliqua hereſi.dicit᷑ em extra de ſymo. ꝙ ſymoniaca peſtis ſui magnitudine alios moꝛ⸗ bos vincit.moꝛbi aũt dicunt᷑ peccata.ergo maiꝰpeccatũ eſt hereſi.¶.! Item greg.nãʒan.dominꝰt ementes ⁊ ven dentes huiꝰgratie exꝑtes oſtẽderet:cunctos peccatoꝛes ꝓ gratiã in templo dimiſit.ſingulariter emẽtes ⁊ vendẽ tes increpãs ⁊ flagellans de templo eiecit.ex quo videt᷑ ꝙ hoc peccatũ grauiꝰeſt alijs peccatis.⸗! Iteʒ.j.q/j ·eos D ꝑ pecunia.tolerabilioꝛ macedonij ⁊ eoꝝ ꝗ circa ipᷣm unt.ſpũſſancti impugnatoꝝ impia bereſ.illi em creatu ram ⁊ ſeruũ dei patris ⁊ filiũ ⁊ ſpm̃ſanctũ fatẽt᷑ deliran do:iſti eundẽ ſpm̃ſanctũ ſuũ efficiũt ſeruum.oĩs em̃ dñs qð habet ſi vult vendit.⁊ ſilłꝛ qui emit dũs eiꝰ volẽs eſie qð emerit ꝑ pꝛeciũ pecunie illud acquirit.ex quo arguit᷑ ꝙ deteri? peccatũ ẽ ſymonia bereſi acrdonr. An qð dicendũ.q; grauiꝰdicit᷑ petm aliqð alio.vel ꝓpt ma⸗ ioꝛem ꝓnitatẽ cũ enoꝛmitate.vel dicit᷑ aliud grauiꝰalio qꝛ plus ↄtrariat᷑ fidei catholice.pꝛimo mõ dicit᷑ ſymo⸗ niaca peſtis maiꝰ peccatũ.ſcdᷣo vᷣo modo dicit᷑ ĩa here ſis. Ipa em̃ hereſis ẽ in qua fit diuiſio pᷣncipalis a fide ſũme veritatis.¶] Ad obiectũ aũt pᷣmo rñdẽdũ eſt.q di⸗ citur vincẽ alios moꝛbos ſpũales ꝓpter ſui adherẽtiam difficile em auellit᷑ ꝓpter ſui adheretiaʒ:eo ꝙ oꝛit᷑ ex ra⸗ dice cupiditatis.q Ad ſcom vo dicendũ eſt.ꝙ illud qð dicit greg:nãzan.a hoc retoꝛquet᷑.ꝙ illud peccatũ qua⸗ dam ſingularitate plus opponit᷑ ſacramẽtis ecclłie ꝓpter ꝓnitateʒ cupiditatis bumane. ⁊ hoc pᷣfigurauit dñs in eiectione ementiũ vel vendentiũ de templo.nõ ꝙ alij nõ ſint digni eiectione.nde in deteſtatõeʒ crimis dicit᷑ te lerabilioꝛ dicit᷑ ꝙ mox vt manifeſtũ fuerit de eccleſia di debet elimĩari atq; ꝓpelli.¶ Ad terciũ vᷣo dicendũ ꝙ id qð dicit᷑ tolerabilioꝛ ⁊c.ad hoc refert᷑.qꝛ indigniẽ ſpm̃⸗ ſanctũ eſtimare ꝓpꝛium ſeruũ ꝙᷓ ſeruũ dei patris.cuʒ tñ vtrũq; ſit ſceleratũ valde.ſᷣ̊ tamẽ ꝑ aliũ ⁊ aliũ modũ fit hec eſtimatio.nam macedoniꝰ ſpmſanctũ credidit eẽ cre aturam.⁊ ita quo ad hoc ſeruiai.ſubiectũ. ſicut creatu⸗ ra ratõnalis vel intellectualis ſubijcit᷑ deo.nõ ſic aũt ſy- moniacus.ſed ſymoniacꝰ ſic agit vendẽdo graʒ ſpũſſcti in ſacramẽtis.ꝗſi ſpũſſ.in effectu eſſet ſubiectꝰei.⁊ hoc ẽ qð dicit᷑ oĩis dñs qð habet ſi vult vendit ſiue ſeruuʒ ſiue aliud eoꝛum que poſſidet. ¶ Aabuc etiã queri S. iij. tur de comꝑatione ſymonie ad ydolatriã.videt᷑ em̃ gra uius punita ſymonia quo ad ratõnem venditõis q; ydo⸗ latria.cuiꝰaũt pena maioꝛ:illud peccatũ maiꝰeſſe argui tur.quis em̃ dubitat ſceleratiꝰeſſe ↄmiſſuʒ qð gramꝰ vi⸗ dicat᷑.ſicut habet᷑.xxiiijq:j.nõ afferamꝰ:q aũt pena ſit grauioꝛ habet᷑ ab amb.in li.de miſteꝛijs vbi dicit᷑.cũ illi qui ĩ deũ ydolatrie erroꝛe deliqrũt ĩ quartã generatõez videat᷑ eſſe mulctati.⁊ ſicut habet᷑ in deu moabite cte ri nõ intrabũt ĩ eccłiazʒ tei vſq; ĩ terciã ⁊ quarta genera⸗ tionẽ: ꝓfecto durioꝛ videt᷑ eẽ ſentẽtia qꝛ gieʒei ſemẽ vſq; ineternũ ꝓ ciſpiditate hbabẽda ꝓphica autoꝛitate dãnat᷑ dicit᷑ em lepꝛa adherebit tibi ⁊ ſemĩ tuo vſq; ineternuzʒ. ey quo habet᷑ ꝙ grauioꝛ pena ſit ꝓ pcto ſymonie inſſi⸗ cta ꝙ; ꝓ peto ydolatrie.⁊ ita videt᷑ maiꝰ et in A qð rñdedũ ꝑ hoc qð habet᷑ ĩ alia trãſlatõe ſᷣm nr̃aʒ lr̃am vbi dicit · ꝙ ammonites 7 moabites etiã ptꝰ cimã g neratõezʒ no intrabũt in eccłiaʒ dei vſq; as inſempitnũ ex q̊ habet᷑ ꝗ vtri; peto qᷓtũ ad h̊ par pena fuit inflicta 1 nihilominꝰ tñ pctm ydolatrie maius eſt 2 Guioꝛ pena de bet᷑ ei. Quod at᷑ dẽ ꝙ non intrabit vſq; in terciam ⁊ q̃r⸗ tam generatõʒ eccłiam dei ſic hẽ in alia tranſlatõe:ad in tellectum miſticum pt᷑ referri. Illud et qð dꝛ ꝙ lep adbe rebit tibi ⁊ ſemini tuo vſʒ ĩ ſempit᷑nũ.ſpualrpt intelligi de imitatoꝛibo in illo genẽ pct᷑i. VUñ amb.cũ gieʒei ſemen inet᷑nũ damnatur.ꝗd em̃ niſi ꝙ vicioꝝ ſemẽ magis ꝙᷓ; ge⸗ neris intelligas.¶ Pꝛet᷑.qð dẽ de moabitis q; nõ intbut dñi eccłiam:cã ſubiũgit᷑qꝛ noluer̃t vob occurrẽ cũ pane 40, 7 aq̃ qñ egreſſi eſtis de egiptoqꝛ ↄduxer̃t ð te balaam fi⸗ leu lium behoꝛ vt maledicẽèt tibi.⁊ ita alia cã ſubiũgit᷑ q; ydo⸗ latrie:lieʒ ipi eſſent ydolatre.q;ẽtum at᷑ ad penaʒ talis pe⸗ na ſtatuta fuit:ne eos factos ꝓſelitos reciꝑent in eccłiaʒ dei vſq; in decimam generationem lembrum! Ereio querit᷑ quibo modis ſimonia zbat. . ⁊ pt᷑ dici ꝙ triplicit᷑ ſ̃m greg.ſuꝑ illud yſa. xxxiij.bẽs ꝗ excutit manꝰ ſuas ab omni mu nere.ẽ em̃ munꝰa manu:pecunia.⁊ munꝰa lingua: fauoꝛ.⁊ munꝰabofficio:ᷣuitꝰ indebite impeẽſa.⁊ hG idem dic̃ vrbanꝰ.qſꝗs res eccłiaſticas nõ ad qð inſtitu te ſunt:ſᷣ ad ꝓpꝛia luẽ munẽ lingue vel indebiti obſequij vel pecunie laꝛgit᷑ vel adipiſcit.ſimoniacꝰ ẽ.⁊ dic gã.tũc ab omni munẽ manꝰexcutit.qñ in ðinis rebo nõſolũ nul⸗ . . lam pecuniã ſ̊ nec hũanaʒ gr̃am reqrit.¶ Pꝛimo qren R. dum ẽ de munẽ a manu.Scðo de munobſeꝗgo. Lercio / R de munere a lingua. = “Sèð rticulus pꝛimus * Irca mun?at a manu qrit᷑ vtꝝ iudex eccłiaſti 1 cus poſſit aliqͥ munera reciꝑe.etſi recipit vtꝝ uincicadus fir imoniac C 28 ꝙ ſic. dẽ em̃ in Aat.x.qtis accepiſtis gtis date.⁊ ðẽ in ↄcilio toletano gcqd inuiſibilis gre ↄſolatõe tribuit᷑. nunꝙᷓ qſtibo vel ꝗ⸗ buſlibet pᷣmijs venũdari penitꝰ dʒ.ſ̊ ꝗ recipit munera vł ꝗ dat: exponit vẽditioni vel enptost.. ẽ ſimoniacꝰ.¶IYtẽ . ecẽi.xx.xenia a dona excecãt oculos iudicũ ⁊ q̃ſi frenum 4 in oꝛe auertit coꝛreptiones eoꝝ.nullatenꝰ g̊ dandum eſt munꝰiudici eccleſiaſtico vel accipiendum munus ab eo. Cõtra.in iure hũano hʒ.qꝙ eſculentũ ⁊ paſtulentũ pñt acciꝑe:nec ẽ eis ꝓhibitũ.ſ.iudicibo ſecularibo.pari rõe pñt iudices eccłiaſtici hmõi munera acciꝑe.¶ Itẽ ex. de ſimonia etſi qſtiones.ð.dꝛ.Qð ſcpᷣtũ eſt bts ꝗ excutit ma no ſuas ab omni munèẽ᷑.de illis donis dictũ ẽ q accipiẽtis aĩm allicẽ vel inueꝛtẽ ſolent.qꝛ ſi offerat᷑ electuariũ aut ð vino vel alijs hmõi q modici pcij fueꝛt.⁊ qᷓ volũtatẽ recipi entis vł mouẽ ñ debeãt.ecclia rõna ñ ↄlueuit interpᷣtaꝛi ace pientẽ in his derelinqre.& nõ in q̃cunq; receptõe mu⸗ neris a pᷣlato vel iudict ecchiaſtico ↄhit᷑ ſimonia.(¶Ad qð dom eſt.ꝙ in iudicio dei ꝗ intuet᷑ coꝛ.ſi moueat᷑ volũ⸗ tas iudicis ecclłiaſtici ad ferẽdũ iudiciũ pᷣcio mũeris ma⸗ gni vel ꝑui:ſꝑẽ ſimonia. eccłia vo reſpicit opꝰ exteriꝰ.⁊ qꝛ modica munera nõ vident᷑ debẽ coꝛrumꝑe aĩm iudicis eccliaſtici.n reputat᷑ apud eccłiam ſimonia/vñ in mune ribo accipiẽdis ⁊ dãdis tria ſt ↄſiderãda.pᷣmo.ſ.dãtis ? accipietis q̃litas.qᷓntitas muneris:⁊ donatõis tpũs.qli tas ꝑſonaꝝ vt aqͥ ⁊ cui.vicʒ an a pauꝑe diuiti vel econ⸗ uerſo ſiue a diuite locupleti datũ fuerit.eſtimatõ mũeris ſi maioꝛis vel minoꝛis pcij exiſtat.donatõis tpũs ſi inſtã⸗ te nccitate vel alio tꝑe ↄferat᷑:⁊ ſᷣm h̊ hñda eſt pᷣſumptio ſimonia vel ſuo oppoſito. ¶ Atem queritur H. j. vtꝝ poſſit pecunia daꝛi ſacerdoti ꝓ baptiſmo adulti.ſi ſa cerdos nullatenꝰ vult baptiʒzare niſi hẽat pecuniam.⁊ vi det᷑ ꝙ ſic. licʒ vnicuiq; redimere ius ſuum: ſ ius iſtiꝰ ẽ vt baptiʒet᷑.ꝗ licʒ in illo caſu dare pecuniã.¶ Pꝛe.pt᷑ cõ⸗ tingẽ ꝙ ꝑuulus deferat᷑ ad ſacerdotem laboꝛans in extre mis. etſi nõ fuerit baptiſatꝰ: penam eternam ſubibit. — ¶ Lueſtio de duobo antem malis minus eligendũ eſt.ergo ĩ tali ca⸗ ſu põt dari pecuĩa ſacerdoti ꝓ baptiſmo ꝑuuli. Cont᷑. dicit aplłs ad Ro ñ ſunt faciẽda mala vt veniãt bona nõ ᷓ danda ẽ pecuia ꝓ re ſpũali.¶ Ao qð dicendum. q aliud eſt dare pecuniã ꝓ baptiſmo.et aliud ꝓ aq in q̃ po ſtea poſſit aligs baptiʒari.ꝓꝓ baptiſmo nõ elſt licitũ dare pecuniã.ꝓ aqua do ſi aliter hri nõ poſſit pt᷑ dari pecuĩa nec vendit᷑ ibi ſpũale.in caſu ̊ predicto ſi nullatenꝰ vult 4. ziad ſacerdos baptiʒare niſi detur ei pecunia: emenda eſt aqᷓ l. ſimt, ſi aliter fieri nõ põt et baptizari debet abal ſo. Silr er/ ASpat p“ dDicenduz eſt de puulo. in neceſſitate em põt ab alio dari ou baptiſmꝰ. maxume aũt neceſſitatis eſt vitatio ſymonia⸗ ce prauitatis. P . neritur .H. ij. vtrũ licitũ ſit dare pecuniã ꝓ redemptõe iuris ſui.quod videt᷑:licitũ em̃ eſt vnicuiq; ius ſuuʒ redimẽ.et dĩ ext᷑.de ſymonia.dilectꝰ.qꝙ ṽſtitutõ faciẽda ẽ illi ꝗq redemit vexa tionẽ ſuã.qꝗa q accepit pecuniã ↄmiſit ſymoniaʒ. ex q̃ br ꝙ licitũ eſt redimẽ.nõ ̊ ↄmittit᷑ ſy monia ſi dat᷑ pecunia ꝓ redimenda vexatõne qᷓ ſibi fit iniuſte ſuꝑ iure ſpũali. ¶ Contꝛa.põt ↄtingeꝛe ꝙ is a qͥ petitur ius habeat aliqð in ipᷣa re q̃ petit᷑:pᷣ illud ẽ ius ſpũale. nõ ẽ at᷑ licitũ eme⸗ re ſpale ſiẽ nec vendere:q̊ nõ eſt licitũ redimẽ. Pꝛete⸗ . rea.hʒ ſu ꝑioꝛẽ quo põt ↄſeq ius ſuũ.cũ &̊ alia via pateat ei.et dicat apłs.ab omni ſpẽ mala abſtinete vos:redem⸗ ptio iDen quedã eſt:nõ & in tali caſu licitũ eſt redi⸗ Aα mere. (Ad qò dicendũ. ꝙ licitũ eſt redimere vexatiõeʒ Ea. fſit iniuſte ſuꝑ re ſpũali.niſi ille a qͥ petit᷑ nihil inꝛis ba beat.nec ꝑ ſuꝑioꝛẽ põt ↄſequi ius ſi nũſnec emit᷑ ibi ſpũa le p̊ tꝑale.vexatio em̃ res tꝑalis ẽ᷑.ꝙ aũt liceat redimere abillo ꝗ nihil iuris bzʒ in relicet nõ ſit licitũ acciꝑe:pʒ ꝑ hoc qð dr.j.q.iij.queſitũ.vbi oẽm venalitatẽ ꝓhibʒ vꝛba⸗ nus.ↄcedit aũt decimas monaſterijs ſb hniuſcemodi re⸗ mptõne ab ãnis.xxx.⁊ ſupᷣ gete poſſidendas. dahuc etiaz queri.S. ij. tur vtrũ licitũ ſit ꝓ om̃ibo ſpũalibo debitis. vt ꝓↄſecrati one vel viſitatõne ꝗd exigere:⁊ videt᷑ ꝙ nõ.ſicut eĩ ſctifi⸗ catio in baptiſmo vel ofirmatõne ẽ res ſpũalis:ita ⁊ cõ⸗ ſecratio eccłie:ſed ꝓ iſtis oꝑibo nõ eſt licitũ acciꝑe.ergo nec ꝓ illis. Contra.dic aꝑłs.j.coꝝ.ix.Si ſeminamus vobis ſpũalia:nõ magnũ eſt ſi carnalia metamꝰ:et iteꝝ ꝗs militat ſuis ſtipẽdijs vniꝙ: et iterũ.laborantẽ agrico⸗ lam optet de frugibo ꝑcipere.Ex quibo colligit᷑ ꝙ licirũ eſt ep̃is 2 alijs A quibuſdã oꝑibo exibitis recipere Raraft ꝓcuratõneʒ.¶ Ao qð dicenduzʒz.ꝙ in hmõi nõ ↄmittit f ymonia ſi exigit ꝓcuratio moaergra ſicut hr ext᷑. de ſy⸗ Phed w gt monia: cum ſitr dr. eccliaꝝ pſecratione v„H„nec pot vel oz p ter peuratõez exigere. et ey. de pᷣſcriptio nibo. cũ ex officij: vbi dr ꝙ rõne etla vilitctofnis r ber p⸗ curatio ↄtra quã nõ põt pᷣſcribi.¶ Ad obm aũt in cõtra⸗ riũ dicendũ eſi.ꝙ nõ eſt ſile de ↄſecratõne ⁊ baptiſmi ſeu õ miniſtratõne.illa em̃ pure ꝑtinẽt ad gr̃am. Eiſtn nec in his nec in alijs aliqua debet fieri pactio rei tꝑalis.oↄſtitutũ aũt eſt ab eccłia ꝙ ꝓcuratõnes dent᷑ rati one ipſiꝰlaboꝛis ꝗ magneeſt. et nõ debent interuenire ſequi.vnde ibi tꝑalia nõ ſunt media ſed ex ↄſequenti de- bita:ſicut dñs dicit in euangelio dignus eſt operariꝰ ci⸗ bo ſuo. — .* Ecundo querit᷑ de munere ab obſequio vtrůũ licitũ ſit mediãte obſequio obtinere bñſiciu,ʒ ſpũale: et videt᷑ ꝙ ſic.dicit eniʒ greg· eccleſig⸗ ſticis vtilitatibo deſeruiẽtes:ecclłiaſtica dignũ eſt reme ratõne gaudere.vt ꝗ ſe volũtarijs obſequioꝝ neceſſitati bus ſponte ſubijtiũt:digne nr̃is ꝓuiſionibo ↄſolent᷑.ex hbr. mediãate obſequio põt aliꝗs obtinere bñficiũ eccle ſiaſticũ.¶ Ytem greg. Juſtum eſt vt illi ↄſequant᷑ ſtipen⸗ dium.qui,/ꝓ tꝑe ſuũ ↄmodare reꝑiunt᷑ obſequiũ. Pꝛe⸗ clxxxvij: terea.ſi conſferenda ſunt beneficia eccleſiaſtica.quibus magis ↄferenda ſunt qᷓ illis ꝗ eccłie ſeruiũt: licituz eſt intuitu ſeruicij ↄferꝛe bñficiũ eccleſiaſticuʒ.pari rõne et ſeruire intelligii hoc de ſeruitio coꝛpali. Konna mn — nus ab obſequio interuenit.ſed ſicut dic greg.ĩ regiſtro vbi eſt manuale ſeruiciũ ſi exhibeat᷑ intentone beneficij ſpũalis:ſymonia ↄmittit᷑.dicit em ꝗ res eccłiaſticas nõ ad qð inſtitute ſunt mũere lingue vel obſequij vel pecuĩe adipiſcit᷑:ſymoniacus ẽ. ½*¾ qð rñdet᷑.ꝙ refert vtruʒ dignũ exhibeat ſeruitiũ ſiue honeſtũ.et iterũ ſi ꝑſona fu erit digna vel indigna.et iterũ vtruʒ interueniat pactio vel nõ. Si dignus dignũ exhibeat ſeruitiũ vel honeſtum nec interuenit pactio: nec pᷣncipaliter hʒ aim ad hoc. hG dicit ꝓpter illud qð dr a greg.j:·q.j.oꝛdinatõnes.lʒ hanc ſcðario:nõ ↄmittit ſymonia.dicit eẽ munꝰ ab obſequio babeat ſenm ſeruitus indebite impenſa. Si vo indignꝰ eſt et maxime ſi inhoneſtũ exhibeat ſeruitiũ:ſymonia ↄmittit᷑ ſicut di⸗ cit greg. in regiſtro.et hr.j.q.j.Si vo interueniat pactõ ſymoniacus ẽ.res em̃ ſpnalis vtpote eccleſiqn pactõeʒ non eſt deducenda. H V WGed adhuc queri/ S. j. tur vtrũ oqſequiũ ſpũale poſſit aliqs facere ꝓ bñficio ec⸗ cleſiaſtico interueniẽte ↄditõne.et videt᷑ ꝙ nõ: qa in con⸗ tractu rei ſpũalis nõ debʒ interuenire ↄditio.ꝗlContra. habet᷑ extra.⁊æ pᷣbendis.ſignatũ.vbi dr ꝙ cuidam ſacer⸗ doti vnã pꝛebendaʒ in eccłia cõi volũtate dederũt. ita ꝙ; miſſam de ſancta maria niſi coꝛꝑis infiꝛmitate ſit gꝛaua- latõne. ſita fuit in inſtitutõne pᷣbende.et poſtea ſecuta eſt cõfir: matio ſummi pontificis.et ita illi pᷣbende adherebat ta⸗ le officiuʒ.et res cũ oneꝛe ſuo tranſit. Illud aũt qð dici⸗ tur in decretgli ad ↄditõeʒ in ↄſtitutõeʒ referat᷑. ¶ Articulus tercius Ercio dicendũ eſt de munere a lingua. que⸗ cleſiam vel dignitateʒ vel aliqð beneficiũ ec⸗ cleſiaſticũ:⁊ videt᷑ ꝙ nõ.dĩ em̃ ad heb.Qe quiſqᷓ ſibi ſu⸗ mat honoꝛẽ ſed ꝗ vocatus ẽ a deo tanꝙ; aaron:q̊nõ debʒ tus debet qᷣttidie celebꝛare:innuit᷑ q̊ ibi pactio in ipa col d quod rñdet᷑.ꝙ ↄditio illa ↄuenientiꝰimpo ritur pᷣmo vtrum aliquis poſſit ꝑ ſe petere ec ſe ingerere verbo vel facto.nõ debet ꝓ ſe petere.¶ Pꝛe terea.in ipᷣa petitõne oñndit᷑ ſe deſiderare:ſᷣ dicit greg.ſi⸗ cut locus regimis deſiderontibo eſt negandus:ita fugiẽ⸗ tibo eſt offerendus:nõ &̊ aliquis ꝓ ſe dʒ petere beneſiciũ eccleſiaſticũ. (Kontrapo eſſe oꝛdinatꝰet nõ hr̃e bene⸗ ficiũ ſufficiens vel nullũ hr̃e beneficiũ.cum & ei iure de⸗ at vllo epo oꝛdiare clericos: ⁊ nullas eis alimonias p̃⸗ ſtare.et iterũ epᷣs ſi aliquẽ ſine certo titulo de q̊ nccia vi⸗ beat᷑ ꝓpter honeſtatẽ ecclie ſiẽ br er.d pᷣbendis.nõ lice⸗ te ꝑcipiat in diaconũ vel pᷣſbiterũ oꝛdinauerit:tandiu ei nccia ſubmiſtret ⁊c.põt & licite petere beneficiũ eccleſia⸗ ſticũ.¶ Item hiero.ad damaſuʒ papã. clericos illos nõ ↄuenit ſtipendijs ſuſtentari.quibo ꝓpinquioꝝ ⁊ ꝑpentum nulla bona ſuffragant᷑.cuʒ & cleꝛicis iure Se licitũ eſt eis petere bñficiũ eccleſiaſticũ ꝓ ſeipᷣis. Ad qð re⸗ ſpondet᷑.ꝙ nõ põt petere ꝓ ſe oꝛdines vel bnficiũ cui ſit annexa cura aĩaꝝ.põt aũt petere bñficiũ ſimplex cuʒ ei de iure ↄpetat vtpote ſicut oꝛdinatus et nõ hʒ beneſiciuʒ ſufficiens.dĩc em greg:.oꝛdinatõnes q interueniente pre cio vel pᷣcibo vel obſequio alicuiꝰꝑſone ea Auentsne im⸗ penſo falſas eſſe iudicamꝰ.qm̃ ꝗ taliter oꝛdinant᷑:non ꝑ hoſtiũ.i.xpᷣm intrant.dicunt᷑ aũt falſe q;tum ad executo nem et hoc exponit᷑.j.q.j.nõ itaq;.⸗:. Sed quid ſi aliꝗs vignue - ſe offerat pꝛeces.nunqd eſt ſymoniacus:videt᷑ ꝙ ſic ex ſam dictis.et hoc idem quidam opinant᷑:ᷣ gra⸗ uueſt hoc dicere:cum iura nõ ſint de hoc oĩno expꝛeſſa. et multorum ᷣm hoc fieret condemnatõ.tutius tamẽ eſt vt nullus q;tumcunq; dignus ꝓ ſe faciat pꝛeces niſi iure ei ↄpetat ſicut dictũ eſt. ex hoc eĩ põt reddere ſe indignũ N BGrego.qui vltro ambit vel importunũ ſe ingerit: ꝓcul⸗ dubio eſt repellendꝰ.nam gꝗ ſic nititur ad altioꝛa cõſcen 7 — . . redimere ius ſuum. Pꝛeterea querit᷑ quid agendũ in ta li caſu. Rñdetur ꝙ benedictio non eſt de ſubſiantia ma⸗ trimonij ſed ꝑtinet ad ſolẽnitatẽ.tñ ꝗa eis debet᷑ ex con⸗ ſtitutione eccleſie:recurꝛere debent ad ſuꝑioꝛem cuiꝰeſt ↄpellere et amouere obſtaculũ pct᷑i.Si vᷣo noluerit: tuti ſi ſces fiant ab alio vtꝝ ſymonia ſit vel in oꝛdine vel in us ẽ abſtinere q; aliũ inducẽ ĩ pctim vel daꝛe occaſionem n da bene ficio: et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc qð dicit greg. optet ꝙ ne⸗· l.ler. pctiihõ eſt ſimile in alijs vbi redimit᷑ vexatio non ipſuʒ K: vene ;ᷓ ꝑ vnuũ neq; ꝑ Ram neqʒ ꝑ quoꝛũdam ſupplicatõeʒ ali ius emitur.¶ Ad aliud vᷣo dicendũ.ꝙ nõ eſt ſymoma ſi ; n . quos ad ſacros oꝛdines ↄſentias vel permittas adduci. Item ꝙ; nõ debẽt adeſſe pces armate:ptz ꝑ hoc qð dic ſymachꝰ. Sigꝗs epᷣatum deſideret data pecunia potẽtes ꝓlſonas ſuſfragãtes munere ſibi adhibeat. nec ad decre⸗ tum ſibi ſacienqu adhibito cuiuſlibet genẽ timoꝛis com pellat. ¶ Sʒ videt᷑ otrariũ ꝑ hoc qd dr in cano.j·q.j· la· toꝛem pntium ⁊c.et dic greg.nec gra alicuiꝰneq; ſuppli⸗/ catõne aliqs ad ſacros oꝛdines audeat ꝓmouẽ: niſi quẽ vite ⁊ actõnis qlitas ad hoc dignum eſſe monſtrauerit. Ad qð rñdet᷑.ꝙ cum p̃ces cardinales ſuccedunt loco pcij et hoc marie fit cuʒ ꝓ indigno fuerit:ſymonia dr p⸗ petrari.Añ greg.in regiſtro:pᷣ omibo tibi cure. vt in ele ctione nec datio ꝗbuſcũq; modis interueniat pᷣmioꝛum nec quarũlibet pſonaꝝ patrocinia ↄualeſcant. Si vo p⸗ ces fiant ꝓ digno.nõ ↄmittit᷑ ſymonia. pᷣſumit em̃ ꝓ ip̃a ꝑſona ꝙ recta ſit intentio.nec oꝛdinatoꝛ vel electoꝛ prin cipaliter bʒ reſpectũ ad pces.¶ Sʒ poõt queri q̃re minꝰ 2imittit᷑ ſymomia in pcibo oblatis ꝓ digno qᷓ;/ g pecunia. ſi em̃ interueniret pecuia ſymonia ↄmittit᷑. Et rñdetur ad hoc.ꝙ pᷣces oꝛdinate ſunt ad manifeſtandũ cõgru⸗ it talem oꝛdinari vel bñficiari.ad boc em̃ eſt ſermo dep⸗ catoꝛius ꝓ digna pſona.pecunia vᷣo nõ eſt ad hoc:ſed vt inoꝛdinate moueat affectum oↄferentis oꝛdinem vel bene ¶einge queritur interueniat ↄditio pecunie in ↄtractu mr̃ioniali.dicu ne em̃ ꝙ in om̃i ſacro eccłiaſtico in quo ↄfertur gra ſi inter ueniat pactio pecunie vel datio qua ematur:ſymonia I. in matrimonio vo nõ ↄfertur gra. et eſt ſacrm añ vtrãq; legem in lege nature:et ideo põt interuenire ↄditio pecu nie ꝓuocatiua ad oſenſum. vtrum ſacerdos poſſit cantare miſſaʒ ꝓ denarijs. et vidẽ ꝙ; non. Dicitur em ſuper illud.v.oſee. Vobis iudicium eſt ſacerdotes.qm̃ laqueus facti eſtis ſpeculationi et re⸗ the expanſum ſuꝑ montem thaboꝛ.vbi onit Mern c ſacerdotibus qui ſupeꝛ ſacramentuʒ altaris rethe ex⸗ pandũt cupiditatis.¶ Pꝛeterea.ſicut habet᷑.ij.ioh.dũs emẽtes et vendentes eiecit de templo.qui autem magis ſunt ementes ꝙᷓ illi qui ſacramẽtum eukariſtie exponũt venditõni.¶ Pꝛeterea.iij.michee repᷣhbendunt᷑ ſacerdo⸗ tes qui in mercede rñdebant.Fᷣm aliam litteraʒ habemꝰ in mercede docebant:ſed quid eſt reſpondere in mercede niſi celebrare pꝛo pecunijs? ¶ Sed videtur ↄtrariũene⸗ mo eniʒ tenet᷑ ſuis ſtipendijs militare.ſicut habetur.xij. a.ij. caritatem. et idem dicit a poſtolus.non ergo tenen illi laboꝛi in ecclia niſi habeãt vnde ſuſtentant᷑ miniſtri ficium. di. ¶ Ad quod dicendũ quoniam poſſunt dari denarij y, pᷣſbitero ꝓ miſſa.vel vt ſit queda ꝓuocatio ad laudeʒ dei hnuin narih ſ, vel vt ponat᷑ pꝛecinʒ in illis.vel vt ponat᷑ finis in illis.ſi Vlarto querit᷑ de materialib differentjs pꝛimo mõ:licitũ eſt cantare miſſam ei ꝗ nõ tenet᷑ et eſũt ſy monie.q attendũtur ſᷣm dr̃iam ſpũalis ei ſumptus recipiendo denarios nõ interueniente pacti- et annexi ſpũalibo.Sũt aũt tres dr̃e. Pꝛi one:nec in hoc habita intentõne pᷣncipali.2⁊ hoc hr̃ ꝑ hoc ma d ipᷣa ſpuali.ſcdᷣa de annexo ſpiritua⸗ qð dic hiero.ſuꝑ michea. dicit em̃ recitãdo illud ꝙ ſaul i. tercia ð illo qð eſt ſpũale annexũ ſpũali. dixit puero ſuo.ꝗd feremꝰ ad virũ dei:et dixit puer.ecce inuenta ẽ in mann mea qrta ꝑs natalis n gente⸗ dem?7 8. Peg homini dei vt indicet nobis viam noſtrã. et illud qð.iij. rticulus pr imus Reg. xiiij.de vxoꝛe hieroboã.vbi dr.tolle ĩ manu tua de⸗ Irca pꝛimã ſic querit᷑.vtrũ licitũ ſit aligbus cem panes ⁊ cruſtulã et vas mellis ⁊ vade ad illũ.ipſe eĩ dare pecuniã ꝓ bñdictõe matrimoniali:ſi ſa⸗ indicabit tibi quid euenturuʒ ſit huic puero.hec magis cerdos noluerit facẽ eine pᷣcio iam exñte ma⸗ in ſumptus ꝗꝓphe q; in ꝗꝓphetis munera reputanda ſunt. trimonio.et videt᷑ ꝙ ſic: ꝗa licitũ eſt redimẽ ius ſuũ.ſed ius ẽ copulatoꝝ ꝑ mr̃ioniũ ꝙ detur eis bndictio.ꝗ̊ lici⸗ tum ẽ dare ꝓ bndictõne obtinenda ſi aliter fieri nò põt. non autẽ licitum eſt vt tꝑalia dentur in pꝛecium.tũc em̃ Contra.bñdictio ẽ res ſpũalis.et nõ eſt licitũ dare pe⸗ eſt ſymonia. et hoc modo intelligit᷑ illud qð dicit berĩr. et illud qð dicit greg.exponens illud de venditoꝛibus et. cuniã ꝓ re ſpũali: nõ eſt licitũ dare ꝓ ea:qꝗd q̊ agenduʒ eſt in tali caſu. Item mrioniũ eſt ſacr̃m et ita ẽ res ſpi⸗ ementibo in templo. Si vo ſacerdos habeat ſumptus ? 92 Wil ℳ ritualis.nunqd licitũ eſt interuenire pecuniã in ↄtractu tenet᷑ ex officio ad illaʒ miſſam.exigere nter hoc eſt ſy⸗ moniacũ.Si aũt nõ tenet᷑ ad hoc ſed hʒ ſi umptus ſuffici . Kare inr̃ioniali adiecta pactõneſet videt᷑ ꝙ non.qa ſacr̃m res ſpũalis eſt:matrimoniuʒ at᷑ eſt ſacr̃m.ſi &̊ in ſpũalibo dz . enter:in ſpẽʒ mali reputaretur ſi exigeret.cũ dicat apts ab omni ſpecie mala abſtinete vos. Illud autem non eſt ſine graui offenſa quod quidam pꝛo pecunia aut vt pla⸗ prens oĩs pactio pecunie ceſſare:dʒ in mr̃ionio hmõi conditõ ceant ſecularibo pꝛeſumũt vna die plures facere miſſas. EnHαο nõ intereſſe. (2., ↄtraꝛiũ videt᷑ ꝑ hoc qð dr e.de ↄditi ſicut dĩc alexander papa.ſi tamen imminet neceſſitas ⁊ onibo appoſitis in mr̃ionio.de illis.vbi dzẽ. ꝙ ſi oditõ in⸗ ceeſt pluralitas ſacerdotũ: põt vnam facere dæ die et al⸗ terpoſita fuerit de aliq ſumma pecuie interueniẽte iura⸗ teram pꝛo deſunctis ſi neceſſe ſit: ita tamen ꝙ non aſſu⸗ mento ſub hac foꝛma.ego te in vxoꝛẽ accipiã ſi tantũ mi⸗ matur ablutio vini:ne ſoluat᷑ ieiuniũ qð reꝗrit᷑ ꝓpter re Kiaonauer nõ habebit᷑ reus ꝑiurij ſi eã nolenten ſibi uerentiam ſacramenti. oluere qð ſibi dari potuit nõ acceꝑit in vroꝛeʒ. niſi ↄy᷑ſen NR J S ſus de pnti aut carnblis ſit inter es ↄſecuta ↄmixtio. ex „ einde queritur V. quo hr ꝙ nõ eſt ꝑctm apponere ↄditõem pecuĩe in mr̃io⸗ vtrũ ſit licitũ dare certos redditꝰ⸗ paciſci p ãniuerſaꝛio nio ↄtrabendo. qð rñdetur.et primo ad illud qð celebꝛãdo.Silr qrit᷑ de illis ꝗ recipiũt pecuniã ab excoiĩ⸗ dr̃ de bñdictõe nubentiu. ꝙ nõ eſt licitũ exigeꝛe ⁊ extoꝛ⸗ catis añꝙᷓ abſoluãt eos.et vr ꝙ ↄmittãt ſymoniã.ponũt quere pecuniã ꝓ bñdictõne nubentiũ ⁊ ſimilibo.ſicut hr extra.œ ſy monia.ad aplicam audientiã.ſi tñ eſt ↄſuetu do pia in quibuſda ptibo vt aliq̃ ↄſerant᷑ ex deuofõne fi⸗ celiũ: ↄgruit vt libẽ ↄferãt᷑ ecclłiaſtica bñficia: ſed ꝑ epʒ loci veritate cognita ↄpeſcant᷑ que malicioſe nitunt᷑ lau⸗ dabilẽ oſuetudinẽ immutare.Oð aũt obijcit ꝙ licitũ eſt em impᷣciabile ſbᷣ pᷣcio.¶¶ Sʒ vr ↄtrariũ ꝑ ↄſuetudinẽ ec⸗ cleſie.⁊ ꝑ h̊ ꝙ ſtatute ſũt pene pecuĩarie ad coꝛrectõeʒ ð⸗ linqntiũ. Pꝛetẽa.iuſtũ ẽ vt vbi onꝰ eſt ꝙ ibi ſit emolu⸗ mẽtũ.onꝰat᷑ c eccłiaʒ obligari ꝑpetuo ad celehrãdũ ani/ uerſariũ:ↄgꝛnit ̊ vt aſſiẽt cert emoli ai qð rñ xt᷑ ꝙ ñ eſt licitũ pactõe intueniẽte acciꝑe redditꝰ ꝓan⸗ he „ . 6ℳ 2 ſeſ ¶Lueſtio niuerſario celebrando.ſi tñ deuotio ſideliũ eſt incõferẽ do redditũ: tenet᷑ eccłia ꝓpter deuotoõneʒz ipſoꝝ ſideliũ celebꝛare ꝓ illis ꝓ quibus rogat᷑.¶ Ad ſcõm vo dicen dũ.qꝙ nõ eſt recipiẽda vel danda pecuĩa ꝓ bñſicio abſo lutõnis.ſiẽ̃ br̃ extra de ſymo.ad aures:ſi tamẽ ſunt cõ⸗ ſtitute alique pene ab ecclłia ꝓpter coꝛrectionẽ delinq̃n⸗ tium.pñt peti ↄñter nõ ꝓ ipſo bñficio abſolutõnis:ᷣ vt pter penã quã timet caueat deinceps a delicto.Vidẽ⸗ dum autẽ eſt ne plus aſcribat᷑ cupiditati qᷓ; coꝛrectioni. tũc em̃ poſſet eſſe peccatum. Deinge quentur S. in. — 0 vtrũ liceat dare bona tꝑalia viris religioſis vt oꝛent ꝓ eis.⁊ videt᷑ ꝙ nõ.oꝛo em̃ ẽ res ſpũalis i ea vt petit᷑ ſpũſ ſct᷑s.ſ.donũ ſpũſſcti:ſ̊ nõ eſt licitũ ponẽ impᷣciabile ſub pᷣcio:q̊ nõ eſt licitũ dare bona tꝑalia vt oꝛatõnes fiant. Cſont᷑ dr.xvj.luc.facite vob amicos de mãmona iniꝗ tatis ⁊c̃.ꝗ̊ͥ licitum eſt dare viris bonis vt oꝛent pꝛo ipᷣo Pꝛetẽa licitũ ẽ dare tꝑalia hoc fine vt hẽat᷑ ſpũſſct᷑us ſed ozones ſunt ad impetrandũ graʒ alijs.q̊ licitum eſt dare tꝑalia ad hoc ꝙ viri boni oꝛent ꝓ ipᷣo.⸗. Pꝛeterea licitũ eſt dare tꝑalia ad h̊ vt emat᷑ regnũ celorũ.dicit᷑ eĩ in math.xiij. Site ẽ regnũ celoꝝ hoĩ neg.⁊c̃.et iterum vlt.ꝓuer.de mulieri forti.conſiderauit agrum et emit illũ.ꝑ agrũ aũt intelligit᷑ ager paradiſi: ergo licitũ eſt emeꝛe regnuʒ celoꝝ:ſed regnum celoꝝ młtomagis ẽ qᷓ aliquod ſpũale in vita pñti:ergo licitum eſt multofoꝛ⸗ tius emere ſpũalia in = qð rñdet᷑. ꝙ lʒ dare tꝑalia viris religioſis vt oꝛent ꝓ eis.hec em̃ dictio pꝛo. nõ notat ibi rõnem aꝓpꝛeciatõnis ſicut cum dicit᷑ de pe cunia ꝓ panno:̊ notat rõnem ꝓuocatõnis vt ſcʒ ꝓuo⸗ centur in amiciciã ſpũalem.et ꝑ ↄnñs ad orandũ ꝓ ipᷣis et hoc mõ licitũ eſt.nec ponit᷑ ibi impᷣciabile ſub pꝛecio tꝑali.¶ Ad ſcdᷣm vo dicendũ. ꝙ licʒ ↄtingat emẽ bona eterna.qꝛ ipᷣa cadũt ſub merito.emere aũt illud non eſt aliud qᷓ; mereri.dare em̃ tꝑalia ex caritate meritum eſt ſ gra pꝛima qua dant᷑ ſpũalia bona vt in ſacramento bmõi cadit ſub merito.q̊ᷓ non eſt ſimile de pꝛima gratia quã nõ põt aliquis mereri ex condigno vnde datio tpa⸗ liũ que ẽ extra gram nõ põt attingere ad eam. Deinde queritur S. ij. vtrũ ſit licitũ dare vel reciꝑe pecuniã ꝓ ſepultura.dico aũt ſepulturã ꝓut ẽ officiũ qð ꝓprie ad ſacerdotẽ ꝑtinet ꝙ aũt licitũ ſit:vidr̃ ex oſuetudie diu obtenta in eccłia ↄſuetudo aũt q̃ oꝛtũ bʒ ex deuotõne ꝓ hꝰnõ eſt abolẽda Slicite põt accipi vel dari.q¶ Cont᷑ dr extra. de ſymo. nõ ſatis.vbi dicit᷑.ꝙ pꝛo ſepultura et criſmatis et glei Pceptione nulla cuiuſq; p̃cij eractio attemptet᷑.nec fub obtenta cuiu; ↄſuetudinis ſuũ reatũ ꝗs tueat᷑.qꝛ diu turnitas tꝑis nõ minuit pcẽm ſed auget. ¶ Ad qð rñ⸗ detur.ꝑ hoc qð dr extra de ſymo.ad aptica.ex q̊ accipi tur ꝙ ſacerdotes nõ dñt extoꝛquere vel petẽ añ ſepultu ram vel ꝓ ſepultura.ſymonia em̃ eſſet ſic hr̃ extra cũ in ecclie coꝛꝑe.ſepulturã aũt põt petẽ ex madato ſuꝑioꝛis vbi eſt hmõi ↄſuetudo.et h̊ dĩ in illa vecretali:ad apłi⸗ cam.Sic aũt ſymonia ẽ vendẽ ſepulturã moꝛtuoꝝ:ita ſymoniaẽ vendere terꝛã bñdictã ad ſepeliendã mortu⸗ os debitã. vñ geñ. xxiij.vitu ꝑat᷑ ephꝛon ꝗ vẽdidit abra⸗ be agn in q̊ erat ſepultura duplex in q̃ ſepeliebant᷑ mor tui.⁊ iĩ ſignũ hꝰvituperij mutatũ ẽ eiꝰ nomẽ.vñ cũ pᷣmo dictus eſſet ephꝛon:poſtea dictꝰẽ ephꝛan. In qͥ vt dicit hiero.ſignat᷑ nõ eſſe ꝑfecte vᷣtutis ꝗ potuit vendẽ memo rias moꝛtuoꝝ.videt᷑ &̊ ꝙ pctᷣm ſymoniacum comiſerit. 4Sʒ otra.totũ qð vẽdidit tꝑale ẽ.nõ eſt ̊ ſpũale nec annerũ ſpũali.q̊ nõ ↄmiſſt ſymoniã.⸗ Iteʒz ſi ↄmiſit ſy- momiã vẽdidit nõ vendẽdũ.ꝗ̊ abꝛabã emit nõ emendũ Somiſit ſymoniã ſicut ephron vendẽdo ⁊c̃.q] Item vi⸗ detur magis peccare abrahã qᷓ; ephꝛon.qꝛ ephꝛon volu — it ei gratis dare agrũ ad ſepeliendum moꝛtuum ſuũ.⁊ abrabã accipere noluit niſi pecunia mediante: ſcan⸗ .clxxxvij:· dalizauit eum.et ita videt᷑ magis peccaſſe qᷓ ephꝛon. d hboc dicũt ꝗdaʒ ꝙ abꝛahbã emit quendã agꝝ ma⸗ gnum in ꝗᷣ erat illa magna ſpelũca in q̃ ſepeliebantur moꝛtui.vñ nõ peccauit qꝛ tranſit ſpelũca illa cũ vniuer- ſitate.ſicẽ cũ ꝗs emit villaʒ cui annexũ eſt iuſpatronatꝰ alicuiꝰeccłie.nõ ↄmittit ſymoniã: qꝛ iuſpatronatꝰtrã⸗ ſit cũ illa vniuerſitate:ſ̊ eadẽ rõne ephꝛon nõ peccauit vendidit em agrũ ⁊ cũ illo tranſiuit ſpelunca.qre gmu tatũ eſt ei nomẽ· Ad h̊ dicebat pᷣpoſitinꝰ. ꝙ nõ legit᷑ ꝙ ager ille ↄſecratꝰfuerit ſpelũce vel etiã ſpeluca illa ad h bndicta vel ↄſecrata fuerat:ſ̊ antiꝗ pr̃es in illa ſpelun ca duplici faciebãt ſe ſepelire:ſpeꝛates ſe reſurꝛecturos eſſe cũ filio dei.et dicebat᷑ illa ſpelũca duplex.qꝛ duas habebat mãſiones:vnã ſuꝑioꝛẽ in q̃ ſepeliebant᷑ viri et aliã inferioꝛẽ in q̃ femĩe.vñ cũ nõ eſſet terꝛa illa benedi cta:nõ peccauit abꝛahã emendo nec ephron vendẽdo mutatũ tñ eſt ei nomẽ.qꝛ deſcendit a ſtatn ꝑfectiõis ad ſtatũ imꝑfectõis.pꝛiꝰem̃ voluit dare gratis qð ẽ ꝑfecto rũ.⁊ poſtea vẽdidit cariſſime.vñ pᷣmo dicebat᷑ ephꝛon. i. ↄfirmatꝰet ꝑfectꝰ.poſtea dictꝰẽ ephꝛan ĩſirmꝰet imꝑ⸗ fectꝰ.eadẽ eſt rõ ↄmutatõnis noĩs m aliꝗ ſolntõneʒ q̃ dicit ꝙ ſpelũca tranſiuit cũ vniuerſitateſſicẽ at᷑ ſy moia eſt vendẽ terꝛã bñdictã.nõ ꝓpter terꝛã bᷣ ꝓpter bñdictõʒ q̃ſpũalis eſt:ita ſymonia ẽ in ꝗabuſdã mimis.vñ ſymo/ nia eſt vendere panẽ bñdictum ⁊ aquã benedictã.ſpũa⸗ lis em̃ eſt et delet multa venialia. ticulus ſecundus cũdo querit᷑ ſymonia qᷓ oſiſtit in vendẽ⸗ do annexuʒ ſpũali.et pᷣmo de iure ꝑcipiendi decimas.Circa qð querit᷑ vtrũ licitũ ſit ven ceꝛe ins ꝑcipiendi decimas:aut cõmittatur ſymonia: et videt᷑ ꝙ nõ ↄmittat᷑ ſymonia.milites em̃ hñt ius ꝑci piendi ꝑticampũ.et ius illud dr̃ terꝛenũ. eſt aũt ꝑticãj⸗⸗ pum decima vel vndecima vel duodecima ꝑs gelimarũ ?o Fm diuerſas ↄſuetudines diuerſaꝝ regionũ.pñt &̊ mili tes hr̃e ius ꝑcipiẽdi decimas: nõ eſt ſymonia.cũ non ponit᷑ ibi ſpuᷣale ſub p̃cio.¶ Cont᷑ ius ꝑcipiẽdi decimas eſt annexũ ſpũali.ſ.oꝛdini.ſoli em̃ clerici hñt ius ꝑcipi/ endi decimas ſicut hr ex ↄcilio laterañ.de deci. ꝓbibe mus ne laici cimas cũ aĩaꝝ ſuaꝝ piculo in alios lai cos valeant trãfferꝛe:ſᷣ̊ ſymonia eſt volũtas emẽdi vel vendendi ſpũale vel annexũ ſpũali:ergo ſy moniaẽ ven dere vel emere ius ꝑcipiendi cimas. „ ¶ Atem queritne vty . S. j. ¶ Weinde queritur S. ij. int vendi decime laicis ſine ſymonia?et videt᷑ ꝙ ñ. dic em̃ gꝛeg.j.qiij.ꝑuenit.Si ꝗs amõ epᷣs inuentꝰ fue⸗ ritſq decimas atqʒ xpᷣianoꝝ oblationes laicalibo ꝑſo⸗ nis militũ ſiue ſeruitoꝝbꝰdiuini pᷣcepti traſgreſſoꝛ.in⸗ ter maximos hereticos et antexpos nõ mimꝰhabeat᷑.et ſic Nicena ſynodus de ſymoniacis cenſuit.et qui dat epᷣis et ꝗ recipiũt ꝓ pꝛecio cel bñficio eternis igmibo de⸗ putent᷑.ſiłe dĩc paſchaſiꝰↄnter. Cont᷑ fructꝰ ecimaꝝ lunt res tꝑales.res at᷑ tꝑales emi pñt ⁊ vẽdi ſine ſymo nia. nõ eſt ſymoniacũ vendẽ vel emẽ decimas. — „ vtrum laici poſſint ꝑcipere oblatõnes datas eccłijs:et videt᷑ ꝙ nõ.dicit em̃ damal.oblatõnes q̃ intra ſanctam eccłiam offerunt᷑.nullo mõ ſub dñio laicoꝛũ detineant᷑ Item oblatõnes q̃s xpᷣiani offerũt ꝓ petis ſuis.ad h̊ offerunt᷑ vt ꝓ ꝓpło oꝛetur:ſed nõ eſt officiuũ laicoꝛuʒ ſ̊ ſa cerdotũ oꝛare ꝓ populo:q̊ nõ eſt licitũ ipſis laicis reci pere oblatõnes. MPꝛeterea in veteri teſtõ ꝓhibituʒ fu⸗ it filijs iſrabel ne comederẽt panes ſct̃os pᷣterqᷓ aaron et filij eiꝰ:ſ̊ multonobilius eſt qð offert᷑ in noua lege qᷓ Að offerebat᷑ in veteri.̊ nõ eſt licitũ laicis in nouo teſ. reciꝑe oblatõnes ecchiaꝝ.( Cont᷑.oblatõnes ille ĩ ſui ſuba ſunt res tꝑales.licitũ aut eſt eis h̃e dominiũ rerũ tꝑaliũ.ꝗᷓ licitũ eſt ꝑcipere oblatõnes. N Pa mmapu-pr wrlg Agna Atem queritur S. iij. vtrum poſſint dari decime in feudum laicis ab ecclia? 2 videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc qð dr̃ ab Innoc.hoc de illis intelliga⸗ mus decimis:q laicis ꝑpetuo ſunt ĩ feudũ ↄoceſſi.⸗ Dꝛe⸗ terea.hoc hʒ ↄſuetudo pluriũ terꝛaꝝ q̃ optia ẽ legũ inter pres. ¶ Cont hr.extra.xæ cæcimis.ad Hᷣ. vbi dr vonatõ nem ccime quã abbas cuidã laico ↄceſſit.et ꝑ ſucceſſio⸗ nem tenendã quã ſctuariũ dei iure hereditario poſſide⸗ ri nõ dʒ:irritas eſſe cenſemꝰ. d pꝛimũ rñdendũ eſt. ꝙ ſymoniacũ ẽ vendẽ vel emere ius ꝑcipiendi decimas. dico aũt ius pᷣmauũ qð ſolũ clericis a dñno eſt oceſſuʒ.de bent᷑ eti in ſignũ vłis dñij quod ipſiꝰei ẽ ſic dĩic hiero. ſuꝑ malach. Pꝛeterea ꝗa decime ſunt tributa egentium aiaꝝ.¶.Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ in cõtrariuʒ.ꝙ lʒ milites habeãt ius ꝑcipiẽdi ꝑticãpũ:nõ tñ hñt ꝑcipiendi decias inq;tum decime ſtatute ſunt vt ſint tributa egentiũ aĩaꝝ. põt tñ ↄuenire cũ his ꝗ tenent terꝛas ꝙ debẽt dño aliquã certã poꝛtiõeʒ ipſoꝝ fructuũ terecet vᷣo querat᷑ vtrum poſſit tranſiꝛe ius ꝑcipiendi cũ venditõne alicuiꝰville in qua ꝑcipiunt᷑ decime ſic tranſit iuſpatronatꝰ ꝑtis terre: Rñdet᷑ ꝙ nõ eſt ſilłe.ius em̃ ꝑcipiendi decimas nõ eſt an nexũ ville vel alicui ꝑti terꝛe.ſᷣ̊ eſt annexũ oꝛdini clerica⸗ ſim eſſe nullꝰfideliũ ignoꝛat Pier impedimentũ iuris tollendũ.ql Ad ſcoᷣm vᷣo dicẽ⸗ dum.ꝙ licʒ ꝑmucatio nõ curꝛat inter annexuʒ ſpũali ex vna ꝑte ⁊ tꝑale pure ex alia ꝑte.ſicut hr extra.d rerum ꝑmuta:.ad queſtiones.nihilominꝰtñ põt fieri redemptõ nec curꝛit illa redemptõ inter pure ſpũale et temꝑale ex alia ꝑte.pure em̃ ſpũale nõ poterat a laico poſſideri ali⸗ quo mõ:ł inter tꝑale qð obtinere poterat laicus ⁊ tꝑale. vñ tꝑale redimit᷑ tꝑali tali caſu.ql! Ad terciũ vᷣo rñdetuꝛ ꝙ licet pꝰoſtitutõez ↄcilij nõ poſſint laici ↄtra volũtateʒ eccłie iuſte ꝑciꝑe fructꝰdecimaꝝ.et hoc pᷣmitiuo iuri ec⸗ cleſie ↄſonat.ſicut hr a greg.tñ qui redimũt pñt iuſte re dimere.hoc aũt eſt qꝛ aliqͥ tꝑe ex ↄoceſſione eccłie ꝓpt᷑ cau ſam ncciaʒ interueniẽte aucte ſuꝑioꝛis. poterãt laici ad tp̃s fructus decimaꝝ xei ꝑe.et illud cadit in otractu. (einge querituar. S.v. ſi licituʒ eſt eo emere decimas ab aliqua vicina ecctiaa? ⁊ videt᷑ ꝙ ſic.põt em̃ reciꝑe decimas ab aliquo milite cæ⸗ tinente eas.cũ tñ ille nõ habeat ius merũ poſſidẽdi eas. multofoꝛtiꝰa vicina eccłia cuiꝰille ſunt decime.q. Cõtꝛa dic paſchalis.decimas ꝑ pecuniã dare ſymoniacã bere⸗ d hoc rñdet᷑.q non eſt ſiłe.in illis em decimis q̃ detinet laicus ius hʒ ep̃ᷣs.⁊ iõ licet redimere.In alijs vᷣo q ſunt extra ſuã dyoceſiʒ.nõ tenn SOahe⸗ , hʒ ius:et ido nõ eſt licitũ emere.nõ enim emptio vel ven rale⸗ li.vñ ſicut oꝛdo vendi nõ põt: ita nec ius ꝑcipiendi deci⸗ mas ex ↄſequenti. Ad illud vo qð querit᷑ de ipſis deci⸗ laicis ex eã:h̊ ius tecimale nequaqꝙᷓ;. Illud autẽ qð dicit gre.de iure dxcimali intelligit᷑: non de ipſis fructibo.fru ctus em̃ pñt ↄcedi ex cã ipſis militibo ab eccłia auẽte pᷣ⸗ lati ꝓter cefenſioneʒz ecclie in fauorẽ xpᷣianitatis. ſicut ↄcedebant᷑ militibo gbuſdam in regno aꝛrogonie.vt deci mas oĩm locoꝝ q̃ poſſent ꝑquireꝛe expellendo paganos ꝑciperẽt:ſed ſi ̊ eſt.nõ ꝑcipiũt eas ppetuo de iure cõi:hᷣ mis.dicendũ ꝙ ipᷣi fructꝰpñt vendi vel emi vel etiã dari ditõ curꝛit ĩ his q̃ ſunt mere ſpũalia vel ãnexa ſpũalibo. ex pꝛiuilegio et ex ↄceſſione ecchie qᷓdiu extat cã ſi em̃ ec cleſia poſtea enoꝛmiter guaret᷑ vel nõ iuuarẽt eccłiam ſᷣ impugnarẽet vel pᷣuilegio abuterent᷑:nõ ꝑciꝑent licite ip⸗/ ſas decimas.AVo illud vᷣo qð querit᷑ de oblatiõibo. di⸗ cendũ eſt.q; nec hñt laici ius ꝑcipiendi oblatõnes eccłie nec eoꝝ eſi ꝑciꝑe illas q̃ fiũt in altari.pñt tñ eis ex cã da ri vel ad reꝑatoeʒ eccłie vel aliquẽ vſuʒ honeſtũ.ita tam̃ ꝙ; nullũ ius vendicet᷑.q Ad vltimũ vᷣo dicendumẽ ſᷣm ꝙ; dr in vecretali. decime nõ pñt tranſire in feudũ laicale. nõ eĩ ius pꝛietatis ↄceſſum ẽ ipſis laicis ab eccłis:ſᷣ ius quoddã ꝑcipiendi fructꝰad tp̃ᷣs ad tuitõneʒz eccłie.nõ at noĩe hereditatis. aũt in aliguibo ꝑtibo trãſeũt ad he⸗ redes vbi non extat cã ex ꝑmiſſione ecclie.eſt ꝓpteꝛ multi tudinẽ delinquentiũ:nõ ꝙ ex hoc eis ius detur.¶ e aũt obijcit᷑ illud decretalis.ꝙ decime erãt ↄceſſe laicis in fen dũ.intelligendũ ẽ añ ↄciliũ:⁊ H̊ datũ fuit ab eccłia pter ecclłie neceſſitatẽ ad tpᷣs.vt filij tꝑe neceſſitatis ꝑciperent fructꝰdecimaꝝ ſicut ⁊ pꝛes.hoc aũt ius nõ fuit iure ſpũ⸗ Deinde queriur. S. vf. vtrum eps ꝗ dat pᷣbendã alicui ↄſanguineo tm̃ cã cõſan⸗ guinitatis cõmittat ſy moniã?et videt᷑ ꝙ nõ.ꝗa non reci⸗ pit aliqð tꝑale in pᷣciuʒ ↄferendo ſpũale.⸗j Cont.ſi ali⸗ quis daret pᷣbendas nepotibo vot iple epᷣs hr̃et fructꝰ illa⸗ rũ pᷣbendaꝝ:ſymonia eſſet. Sitr ſi epᷣs daret pᷣbendam alicui vt patet epi vel aliquis aliꝰlaicus hr̃et fructꝰ illiꝰ pᷣbende ↄmitteret ſy moniã:pari rõne ſi epᷣs ↄferat ↄſan⸗ guineo pᷣbendã intuitu ↄſanguinitatis vt ipᷣe ꝑcipiat fru ctus.¶:. SOtem ſymonia cõtrabit᷑ ꝑ amoꝛẽ pecunie.paꝛi q̊ rõne ↄtrahet᷑ ꝑ amoꝛeʒ carnis.Xq Iteʒ beda.venditoꝛes cotũbaꝝ ſunt ꝗ gradũ vel graʒ in ecclłia ſpũalem quam dñno largiente ꝑceperũt nõ ſimplici intentione ſ̊ cuiuſſli⸗ bet hũane cã retributõnis exercẽt:ſᷣ illi ꝗ ↄferũt preben⸗ das intuitu ↄſanguinitatis.non faciũt intentõne ſimpli/ ci nec intuitu dei:h̊ reſpectu alicuiꝰtꝑalis retributõnis. & ↄmittũt ſy moniaã.⸗:] Item dic gre.grauiꝰ eſt pctmn cum epᷣs ↄfert decimas ↄſanguineis.⁊ determĩat eſſe pctm ſy- monie:ꝗ̊ᷓ eadeʒ rõne ſi ↄferant᷑ ppende ↄſanguineis erit Fmongci, qð rñdet cantoꝛ ꝑiſieñ.ꝙ erat ſy mo⸗ niacũ pᷣter ẽt triplex mun coꝛdis ligue ⁊ manꝰ:ponebat manꝰſanguinis: eo ꝙ tůntũ repᷣhendit᷑ in ſcriptura edi⸗ ficatio eccłie in ſanguinibo.lidet᷑ tñ aligęr dicenduʒ. q; licet ſit ꝗue pctm.non tñ eſt ſymoniacũ.⁊ lʒ det᷑ annexũ ſpũali ꝓ re tꝑali tanqᷓ; ꝓ fine vel motiuo:non tñ tanq; pᷣ⸗ cio:et ita nõ eſt ſymonia. Si vo oꝓonatur ꝙ nõ gratis .:ſi ei eẽt mere ſpũale: nõ poſſʒ ↄcedi laico manẽte b. Weinde queritur §. unj. vtrũ licitũ ſit redimẽ decimas a laicisſcum redimere ſit emere.nõ aũt licitũ eſt emere:&̊ nec redimere.dxr eniʒ in iure ſicut emi nõ potuit ſic nec redimi eccłia memoꝛata. dar.ꝗa nõ tm ꝓpter deũ:dicenduʒ eſt ꝙ gratis dat qͥ ad h q; ꝙ nullo pᷣcio dat. Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ pꝛimo dicẽ⸗ dum eſt. ꝙ nõ eſt ſiłe. In vna em̃ ꝑte fieret collatio pben de intuitu pᷣcij.in ꝓpoſito vo nõ fit intuitu pᷣcij qipᷣe reci qib mo 6 c a 4 Pꝛeterea.nõ pñt ꝑmutari cũ re tꝑali ; ꝑpons nec re⸗ dimi. Preterea vident᷑ iniuſte poſſidere laici pᷣm ꝙ di cit greg: decimas q̃s in vſu pietatis ↄceſſas canonica au ctoꝛitas demõſtrat:a laicis poſſideꝛi ꝓhibemꝰ.ſi ᷣo non reddiderint e& lie:ſciãt ſe ſacrilegij crimẽ ↄmittere.nõ g pñt vendere:ꝗᷓ nõ licet emẽ ab eis. qð rñdetur.q; pñt redimi dumodo fiat auẽte epᷣi ad cuiꝰ diſpoſitõnem ſpectat decime.multũ aũt valet auctas iudicis in talibo. ſicut hr̃ extra.de pᷣben.i ꝛiſi.et extra.de rerũ ꝓꝑmutatiõe queſitũ.pñt etiã recipi in pignoꝛe dũmodo non ꝑtineant ad alias ecclłias.tũc em̃ ẽ ꝓhibitũ ſicut hr extre. de decs mis. Inteꝛcicimꝰ. 4 Ao obm aũt dicendũ.ꝙ licet nõ ſim pliciter emere vel vendẽ.licitũ eſt tñ redimere ꝓpter ius quod habet ipſa eccleſia. et illud quod redimit nõ ẽ niſi piat.cuʒ em ↄfert᷑ ↄſanguineo pᷣbenda vt ipe ↄſanguineꝰ ꝓcipiat fructꝰ.in hoc nõ eſt inoꝛdinatio ꝙ ↄſanguineus ꝓcipit fructꝰpoſt collatõeʒ: de iure em̃ ſpectat ad ipſum. ¶ Vo ſcõm dᷣo rñdenduʒ.ꝙ licet ſy moniacũ ſit ↄferꝛe pᷣ⸗ bendã amoꝛe pecunie:nõ tñ amoꝛe carnis:cũ eĩ fit amo⸗ re pecuĩe intentõ eſt ꝙ aliꝗd tranſeat ad ipᷣm trãſferentẽ aliqͥ mõ ab eo cui ↄfeꝛt᷑.nõ ſic at᷑ ẽ cũ fit amoꝛe caꝛnis.im mo vt totũ ſtet ĩ eo cui ↄfert᷑.¶ Ad terciũ dðᷣm.ꝙ illð qð dic beda ĩtelligr vbi ẽ retributõ hũana vł expectat᷑ ꝓpter graz ſcie vł doni alicꝰ:iĩ talibo eĩ dʒ eẽ ſimplex intentõ nec ꝗqrat᷑ mũeris retributõ. 4. Ad qrtũ dõᷣm.q illð qð dicit gꝛe. ĩtelligr vbi dat᷑ decie ↄſangneis laicis tũc eĩ dr eẽ g⸗ ui.difficiliꝰei auellit᷑ ꝓgt/ ꝓnitatẽ maioꝛeʒ patit᷑ ecclia leſionem. ,9 . nſen latn Weinge queritur ¶ Lueſtio H. vij. vtrũ iuſpatronatus poſſit vendiſ videt᷑ ꝙ ſic. eſt ius qð ꝑtinet ad laicos.ius aũt ꝑtinẽs ad laicos oĩno nõ videt eſſe ſpũale nec annerũ ſpũali:cũ nihil ſit in laico p̃cedẽs ꝙ ſit ſpũale cui ãnectat᷑: ̊ licitũ eſt vendẽ vel emẽ iuſpa⸗ tronatꝰ qð ad laicos ꝑtinet 'm ꝙ diffinit᷑ iuſpatronat? prᷣas pñtandi clericũ ad bñficiũ eccłiaſiicũ.¶ Cont᷑. ext᷑ de iurepatronatꝰ. wure.vbi dr ꝙ incoueniẽs ẽ vendere iuſpatronatꝰqð eſt ſpnᷣali annexũ.¶ Noqð ridendum. ꝙ iuſpatronatꝰꝑ ſe vendi nõ põt.¶ Ad obm autẽ in con trariũ rũdendũ.ꝙ annexũ ſpuali drĩ duabo de cauſt is. vl ſpũali.ſ.qð pᷣcedit ſicut ẽ de iure ꝑcipiendi decimas. hoc em̃ eſt annerũ oꝛdini clericali ꝗ eſt res ſpũalis ⁊ natura liteꝛ p̃cedit ius pcipiẽdi.vel ptᷣ dici annexuʒ ſpũali a ꝑte ptꝰ. ſicut ẽ iure pntandi.annectit᷑ em ſpuali 2 rone e⸗ Aor- ad qð pñtat.lʒ em nõ ſit annexũ ſpũali eo mõ qͥ ius ꝑei⸗ piendi decimas:eſt tamen annexũ m alteruʒ modum 2 ideo ꝑ ſe vendi non poteſt. (Deinge queritur S. vij. vtrũ poſſit vendi cũ vniuerſitate.et videt᷑ ꝙ nõ.ſi em̃ cuʒ vniuerſitate vendit᷑:vniuerſuʒ vendit᷑.ꝗ̊ quelibʒ ꝑs illiꝰ vniuerſi: ̊ pr̃onatꝰẽ ꝑs illiꝰvniuerſi: iuſpatronatꝰ põt vendi.ſi gᷓ iuſpatronatꝰ ꝑ ſe vẽdi nõ pt᷑.nõ põt vẽdi ĩ vni⸗ uerſo.¶ Item nõ lʒ vendi pᷣbendã ⁊ villã ſit:̊ nec iuſpa⸗ tronatꝰ villã ſimul..¶¶ Iteʒz iuſpatronatꝰ eſt impᷣciabile ſm ſe.⁊ multomagis impciabile in vniuerſo.ſic g vendi nõ põt Fm ſe: ſic nõ dʒ vendi ĩ vniuerſo.¶ Cont᷑extra ð ſen.⁊ re iudi.cũ bertoldꝰ vbi dr. ꝙ iuſpatronatꝰ cuʒ vni/ nerſitate trãſit.et ext᷑ de iurepatronatꝰ.ex lt̃is.vbi dicit᷑ — ꝙ villa nõ excepto iurepronatꝰad firmã põt ↄcedi. et ex boc hbʒ iuſpatronatꝰ. Pꝛeterea põt ↄcedi in feuduz ſiẽ Ma hr ibidẽ cũ ſeculũ.et ſi põt ↄcedi in feuduʒ:pari röne po terit vendi facta venditõne ville vel rõne e ꝑ qð acgrit iuſpronatꝰ.¶ Ao qð rñdet᷑. ꝙ nõ vendit᷑ iuſpatronatꝰ tanq; ꝑs vniuerſi nec ꝑ ſe.̊ͥ nec cũ alio vendi pt:hᷣ traͤſit cũ vniuerſitate ſiẽ hr ex ſupᷣdictis.etſi villa in q ẽ iuſpa⸗ tronatus ꝓpter h caꝛius emat᷑ dr eſſe ſymonia.tũc enim venditõ aliqͥ mõ attingeret iuſpatronatꝰ.ꝗ⸗! Ad illud vᷣo. qð querit᷑ vtrũ poſſit ↄcedi in feudũ.dicendũ eſt ꝙ trãſit cũ vniuerſitate niſi excipiat᷑et ita acꝗritur iuſpatrona tus rõe feudoꝝ emptoꝝ vel alio modo acqꝗſitoꝝ. ꝑ ſe aũt dari in feudũ nõ põt ſic hr̃ in eodẽ de iurepatronatus. rticnlus tercius 3. Ercio querit᷑ de his q̃ ſunt ſpũalia ⁊ annexa ſpũalibo.⁊ pᷣmo querit᷑ vtrũ licitũ ſit pᷣdicaꝛe ꝓ pecuĩa. et videt᷑ ꝙ ſic.ſicut em̃ hr.ij.coꝛin. ix. Paulus pᷣdicabat ꝓp tꝑalibo vt fierẽt collecte ſanctiæ paupꝑibo ꝗ eꝛãt in birłm. ſile hr.j.coꝝ.vlt.¶ Cont.pᷣdi care ẽ res ſpũalis.ſpũale aũt nõ ẽ ponendũ ſb pᷣcio tꝑali 5nõ eſt licuũ pᷣaicare p p̃cio tꝑali.̊ in bmõi ↄmittit᷑ ſy⸗ monia. Itez beda.q graʒ in eccłia ſpũalẽ qua dño lar giente ꝑceperũt nõ ſimplici intentõe ᷣ cã hũane retribu ſiõis exercẽt. domũ dñi faciut domũ negotiatõis. tales g ſymoniã ↄmittũt. SEn qð rñdet᷑.ꝙ nõ eſt licitũ pᷣdica⸗ re ꝓ tꝑalibo vt notet᷑ pciũ ſue p̃dicatõms:ſᷣ licitum eſt p dicare ſcdᷣaria intentiõe vt audiẽtes moueant᷑ ad oꝑa pi etatis ⁊ ſic ſubueniãt alijs.pᷣncipalis em̃ intentõ ẽ vt ꝓpt deũ fiat pᷣdicatio.¶ apls pᷣdicauit ꝓ collectis facien dis h̊ fuit ſcdᷣario.non ꝙ ibi ↄſtitueret᷑ finis pᷣncipal nec h eſſet pᷣciũ ſue pᷣdicatõis. inde querttur S. ſ. vtrũ mꝗri liberaliũ artiũ polſint vendẽ ſuã ſciaʒ.⁊ vide tur ꝙ lic. ſpũale em̃ eſt q̊ hĩ ſpũſſcẽs vł br̃i ſignat vel dat. Phas ſcias nec hr nec hr̃i ſign atnec dat᷑: ̊ hmodi ſcĩe nõ ſunt ſpũalia nec annexa ſpũalibo. pñt vendi.i¶ Iteʒ ner. xxiij. dz; veritatẽ eme ſ̊ qð libere põt emi põt etiaʒ vendi.ꝗᷓ bmõti ſcĩe veritatis pnñt emi ⁊ vendi:¶ Contra. clxxxvij. ſcientia ẽ donuʒ dei.qð ptz ꝑ boc.qð dicit᷑ Exo.xxxj.ſuꝑ illud.poſuit deꝰin coꝛde ſuo. Ibi dr.ꝙ ſcia eſt donũ dei: ſicut br in intelligẽti:ſᷣ donũ dei nõ eſt licitũ vendẽ. de il⸗ lis em dr illud.x. math.tis accepiſtis gtis date.ᷣ nõ ẽ licitũ vendẽ ſciaʒ.¶ MDꝛetea dĩ.xxiij. ꝓuer.oli vendeꝛe ſapiam ⁊ doctrinã ⁊ intelligentiã: ex ipo text. ꝓuer.hr ꝙ hmõi nõ cadũt ſi ubuenditõne. ¶ Pꝛetea dic lex . ꝙ cini lis iuris ſcia non eſt pᷣcio nümario ↄꝑanda:multofoꝛtiꝰ nec rõnalis ſcia. ( qð dicendũ.ꝙ ſymonia ẽ vende⸗ re ſciam: tñ mgri artiũ ꝓ laboꝛe ſuo pñt pecuniã accipe ſciaʒ pᷣo gratis dñt dare aliter ↄmitterẽt ſy moniã.⸗ Ad pꝛimum ðvo qð obijcit᷑ dm.ꝙ ſpũſſcrs hrĩ ſub duobo mo- dis· vt lux illuĩans intellectuʒ:et ſic hr᷑ in q̃cũq; ſcia.aut vt caloꝛ inflãmãs affectũ:et ſic hr ꝑ virtutes ⁊ ſacr̃a ec/ cleſie.q Ad aliud dicẽdũ.ꝙ illa auẽtas intelligit᷑ de em/ ptõne ſpũali.nõ em cognitio vᷣtutis emẽda eſt pecunia B eo mõ quo docet᷑.iiij. ꝓuer.pᷣneipiuʒ ſapie poſſide.q.d.ſi vis hr̃e ſapĩam:accipe illã.qꝛ ipſa ſe offeꝛt qrenti.ſi eniʒ qſieris iam q̃ſi pecuniã aut theſaurũ inuenies eã. d iſta emptõne ꝓuerbi.xvij.quid ꝓdeſt ſtulto habere diuicias cum ſapientiam emere nõ poſſit. ¶Demde queritur. .S. ij. vtrũ licitũ ſit accipere aliqd ꝓ teſtionio ferẽdo vel ſy mo nia ↄmittat᷑ et videt᷑ ꝙ nõ.ꝑ ſiłe.licet eĩ iuriſcõſulto ven dere rectũ ↄſiliũ ſicut dic aug.ad macedoniũ:pari q̊ rõe põt ipe teſtis vendẽ teſtimoniũ ſ eſt aliqd acciꝑe teſti⸗ monio ferẽdo.¶ Cont᷑ teſtimoniũ ẽ debitũ.dic aut greg. emẽtes in templo ſunt ꝗ dũ hoc qð iuſtũ eſt ſoluẽ rio nolũt.dũq; rem debitã facẽ ↄtemnunt:dato pᷣcio emitur petm.pari g̊ rõne et vendẽtes ſunt ꝗ accipiũt pᷣcium pro eo ad qð tenent᷑ et ita ꝓ teſtimonio veritatis. Pꝛetẽa. iudiciũ iuſtũ gratis debet reddi.vñ ſymonia ↄmittitur ſi pecunia ꝓ iuſto iudicio accipiat᷑. VInde greg.fraudem deo ꝑpetrat ꝗ iuſticiã quazʒ gratis imꝑtire debuit. acce⸗ ð quod rñdet᷑.ꝙ in ca uſis eccłiaſticis et a peꝛſonis eceleſiaſticis ↄmittit᷑ ſymonia ſi vendatur verũ teſtimo⸗ E pecunie vẽdidit:pari rõe põt dici de teſtimonio. nium:ſicut etſi vendat᷑ iuſtum iudiciũ.In alijs ðᷣo gꝛaui ter peccat᷑.vnde aug.ad macedoniũ.NQon ĩno debet iu dex vendere iuſium iudiciũ aut teſtimoniũ veruʒ teſtis. quia aduocatꝰvendit iuſtũ patrociniũ iuriſperitꝰverũ ↄſilium. 4 Ald obiectũ autẽ dicendum. ꝙ nõ eſt ſimile de vero teſtimonio et vero ↄſilio. verum em̃ teſtimoniuʒ eſt de ipᷣa ſuba cauſe terminande.ↄſilium aũt eſt quoddam exterius adminiculãs ſicut et patrociniũ. vñ teſtes cõ⸗ pellũtur ad ꝑbibendũ teſtimoniũ veritati. ↄſiliarij vo iñ ↄpelluntur ad dandũ ↄſiliuʒ in cauſis. Sʒ adhuc diſtin⸗ guunt quidaã .ꝙ in oĩbo his ſi ſcia vendat᷑ ſymoniacũ eſt. et maioꝛ ⁊ minoꝛ ſm dr̃ias ſciaꝝ. ꝓ laboꝛe autẽ põt ad⸗ uocatus vel ↄſiliariꝰaliqd acciꝑe cum non teneatur. iu⸗ cex aũt et teſtis nõ pñt accipere/ꝓ laboꝛe in iudicãdo vł teſtiſicando cum ad illa teneantur. ire 2r⸗ embrum quintum Vinto queritur de pena ſymonie circa qð notatur. ꝙ aut ſymonia eſt in oꝛdine autĩ beneficio. Si in oꝛdine nõ recipit executo Ndnen ſed eſt ipſo iure ſuſpenſus quo ad ſe ſi)eo et quo ad alios. punit᷑ etiã depoſitõne ſi d crimĩe iudi⸗ ci ſuo ꝑ inꝗſitõeʒ aliquo mõ ↄſtiterit. Si vo eſt ſy monia cus ꝗa ↄtulit oꝛdinem ſymoniace. vel quia dedit vel ga recipit bnficiuʒ ſymoniace.ꝗa fuit mediatoꝛ ſymonie. ſi eſt occultũ:ſuſpenſus eſt ipo iure q̊ͥad ſe tm.ſicut habet᷑ extra te ſymonia accuſatu. Pꝛeterea ꝗ recipit bñſiciuʒ ſymoniace tenet᷑ renũciare bñficio. et reſtituere omnes fructꝰpceptos.ſicut hr ab augu.ad macedoñ.ſi res alie⸗ na. ꝓpter quã pctm eſt reddi poſſit et nõ reddit᷑:peniten⸗ tia nõ agi? ſed ſimulat᷑.ſi aũt veraciter agit᷑ nõ dimittet peccatũ niſi reſtituatur ablatum. Exto querit᷑ de quibuſdaʒ caſibo in quibo dubitat᷑ vtrnʒ ſit ſy monia.Põt aũt queri vtꝝ ſymoĩacũ ſit occultare pcim alteriꝰcũ ad eiꝰofficiũ ptineat reuelaꝛe.et h̊ fiat int᷑⸗ Enn pecunie?et videt᷑ ꝙ nõ:ꝑ rõneʒ ſymonie ꝗd em̃ eſt ſale ꝙ hic vendat᷑.ipᷣa em̃ occultatio pcti eſt q fit ꝑę pe cuniã et nõ eſt ſpalis res ſ̊ ↄtrariũ ſpũali: nõ ̊ vidr ha bere voluntatẽ ſtudioſam vendẽdi aliqð ſpũale. Cont᷑ tu pecunie ſiue lucri tꝑalis:h eti/p reſpectu ꝑſone? co⸗ ſanguinitatis ⁊ familiaritatis occultare publicũ pecca⸗ tum ipſiꝰſubditi ipi epo vel pᷣlato eſt ſymoniacũ. ¶ ð oↄcedendũ ẽ.vñ ſi pᷣ biteri detractãt ĩnoteſcꝭ epᷣo ſubditũ publice peccantẽ incoꝛrigibilẽ.ex cauſis ſupᷣdictis ſymo⸗ nia cõmittit. Si vᷣo queratx. ꝗd eſt illud ſpũale qð ponit ſub pᷣcio:dicendũ eſt ꝙ reuelatio pet᷑i ad quã tenebatur ex officio. occultatio aũ: q̃ ꝑpetrat᷑ nõ eſt illud qð vendi tur ſed ipſa reuelatio qᷓ ginittit. Weinde queritu .§. . ſi aligs laico nulluʒ ius hñ ti in electione: ſed malici nulluz ius bñ ti in electione: ſed malicioſe impedientn tet pecuniã vel aliꝗd aliud vt ceſſet a tali ĩ⸗ pedimẽto vtrũ ſit ſymonia:et videt᷑ ꝙ ſic.ꝑ hoc qð dicit ex.de ſymo.de hoc aũt.vbi dr.q regez et pncipes debes inducè vt ſiq receperũt a pᷣlato epo vt eiꝰelectõni pᷣſtarẽt aſſenſuʒ ecclie ocio menſi.ſine diminutõne reſtituat.cuʒ ſine graui ſalutis ſui ꝑiculo retinẽ nõ poſſint.¶ Sʒ con⸗ trariũ videt᷑.edit eĩ vt redimeret veratõneʒ ſuã. licituʒ auũt ẽ redimẽ veratõneʒ ſuã:ꝗ̊ licitũ fuit dare pecuniam vt ceſſaret a tali impedimẽto. Ad qð rñdet᷑ ꝙ ꝑquan dam diſtinctõeʒ.aut h̊ eſt poſtq; ius fuerit ei acꝗſituʒ.2⸗ in illo caſu videt᷑ eſſe licitũ redimẽ vexatõneʒ ſuã. ille tñ peccat accipiẽdo.Aut h̊ fuit anteq eſſet ius acꝗſitum.⁊ tũc nõ fuit ei licitũ dare. vtrũ epi vel alij plati ꝗ fructus eccłiaꝝ vacantiũ pꝑcipiũt et poſtea ↄferũt retenta ſibi ꝑte ꝓpuentuũ.vtrũ ↄmittant ſymonia: Ao qð intelligendũ diſtinctio talis adhibet᷑. aut ille ꝗ dat bnſficiũ exclial ſticũ ꝑcepit ꝓuentũ ipſiꝰante rolla io; donatõeʒ:aut nõ.ſi nõ Pcepitſᷣ ex donatõne ↄſequit᷑ vt ꝑ⸗ uentus.aut añ donatõeʒ ↄſtituit vt ꝓ iuſta cã ⁊ nccia ad tpᷣs retineant᷑.aut ↄuenit cinaccipiente bñficiũ vel cum mediatoꝛe vt ꝑciꝑet ꝓuentꝰfacta donatõne.ſi pᷣmo modo potuit eſſe licitũ.ſi ſcdðo mõ reputat᷑ ſymoniacũ.ſicut bt Ek. vt eccliaſtica bſicia.vt ñm. vbi ð h̊ plene etmiĩat᷑ einde querin. §S W. de illo ꝗ offert bona ſua eccłie ſimplr.ea tn intentõe pᷣn⸗ cipałr vt ꝑ bona tꝑalia qᷓ offert ſpũalia valeat adipiſci. et monaſteriũ nõ aliter admittẽt illũ niſi commoda tꝑa⸗ ſ„ habade lia recipet vtrũ ſit ſ ymonia? Ao qð rñderi põt. ꝙ ſi ec ſp⸗ nil no hybr herj cleſia vel monaſteriũ habũdat. ſola intentio facit boĩem ſymoniacũ ſiue volũtas ſtudioſa reputat᷑ eſſe ſymonia⸗ ca.ſi ᷣo monaſteriũ fuerit pauꝑtate depᷣſſuʒ et nõ ſit pᷣn cipalis intentõ ad ipᷣa tꝑalia ſ̊ ſcðᷣaria:nõ credit᷑ eſſe ſy⸗ monig.etſi pᷣncipalr ferꝛct intentio ꝓ ſymonia reputat᷑ um ſeptumum Eptimo querit᷑ de ſatiſfactõe qᷓ eſt in reſti⸗ tutõne. et querit᷑ cui reſtituenda ẽ pecunia ſymoniace adepta.nõ em̃ videt reſtitui ei qui dedit cum ꝑticeps fuerit delicti. Ad 2 idem facit qð dicit᷑ extra.de ſymo. de hoc aunte. ¶ CTont nõ fit reſtitutio ei ↄueniẽs niſi ei qui dedit.¶. Preterea. dicit᷑ extra. de ſymo.veniens.ꝙ abbas et mopachi ↄpel⸗ lantur ad reſtituendam pecuniã acceptã indigne:ipſi pᷣ⸗ ſbitero ꝗ dedit. hoc rñdet᷑ ꝑ diſtinctioneʒ.ꝙ ſi ab erx. d ſymo.iAemo pᷣſbiteroꝝ.vbi dr.ꝙ nõ tm̃ interuen / nie ni . cipiat:ſy moniacũ reputat᷑. Si vpᷣo añ donatõeʒ ꝑcepit ꝓ⸗ aliquo beneficiato in ecclia recepta fuerit pecunia eccłie illi reſtitui debet in cuiꝰiniuriaʒ data fnerit. ſi vᷣo aligs dæderit pecuniã vt reciperet᷑ in aliq̊ monaſterio.et tranſ ferat᷑ illa ꝑſona ð illo monaſterio ad aliud: debet illa pe/ cunia reſtitui illi monaſterio ad qð tranſfert᷑.vt ſiẽ hẽat Mueſtio. clxxxvi. deſa crilegio ꝓut eſt ſpecies furti. ſy &EVcto de ſymonia ſilr fit in iniuriaʒ diuine bonitatis. Et pꝛimo querit᷑ quid ſit ſacrilegiũ. Secũ⸗ do que differentie ſacrilegij. Cercio qñ . Membrumprinuum Dpꝛimũ ſic.diffinit᷑ ſic ſacrilegiũ.Sacri⸗ legiũ eſt ſacre rei violatio. vel eiuſdẽ vſur⸗ ledit ſacrũ. Sed videt᷑ ꝙ hec diffinitõ 5 ↄueniat omi ſacrilegio. dicit em̃ hiero.qui bonis pa-⸗ 4 ⁊ cleiras rentũ et opibo ſuſtentari pñt.ſi qð pauperũ eſt accipiũt. bi mãducat ⁊ bibũt: ſᷣ tale pctm nò eſt ſacre rei violatio nec eiuſdẽ vſurpatio: illa ratio non ↄuenit omi ſacrile⸗ 7, gio.vſurpare aũt nõ videt᷑ cũ hoc ſit anẽte pᷣlati ꝗ ei con officia ↄmittunt᷑ ſicut hᷣ i cano. non tñ ibi ẽ violatio rei ſacre vel vſurpatio.¶¶ Pꝛeteꝛea ſicut dic Innoc.omittũt ·⸗q.a·⸗ ſacrilegiũ qui ↄtra diuine legis ſctitatem aut neſciendo eſt coĩis om̃i ſacrilegio.¶ Pꝛeterea dic paſchalis papa. illi ſacrilegi iudicãdi ſunt.q violentia vel fauoꝛe nõ per⸗ omittit᷑ ſacrilegiũ:et ita ratio illa nõ eſt coĩe. ¶ Ad qð rñdendum.ꝙ ſacrilegiuʒ accipit᷑ aliqn ꝓprie.2 hoc mo⸗ do ſupᷣ diffinitũ eſt.aliqñ coĩter: et ſic accipiebat᷑ in his rum ẽ ſacrilegiũ ↄmittunt.vbi als ſufficienter hñt.h̊ eſff· , cũ male diſpenſant et in malos vſug ↄuertunt.nec ſuiũt eccłie a qua accipiũt.nemo em̃ cogit᷑ ꝓrijs ſtipendijs mi nem pauperũ eſt oꝛdinata.tũc em̃ vſurpat ipe rem eccle⸗ ſie dicataʒ.⁊ boc mõ drĩ ↄmittere ſacrilegin. Að aliud vᷣo dicendũ.ꝙ ille dr ſacrilegiũ ↄmittere indeis publi onus:ita habeat emolumentum. oↄſequẽter dicendũ eſt ðᷣ ſacrilegio quod omittit crilegig. Quorto de pena ſacrilegij. patio:et dr ſacrilegiũ quaſi ſacrelediũ: eo ſacrilegiũ ꝓfecto ↄmittũt.et ꝑ abuſionẽ taliũ:iudiciũ ſi⸗ tulit. Pꝛeterea.dr eſſe ſacrilegiuʒ cum iudeis publica . oↄmittũt aut negligendo violant 2 offendũt: & illa rõ non mittunt eccleſias regulariter oꝛdinari.pluribo ous q ſupᷣ obijciunt᷑.cũ eniʒ dr ꝙ illi qui accipiũt qð paupe⸗ litare.et hoc ſpaliter attendit᷑ de illa ꝑte que ad ſubicetõ ca officia ↄmittit ꝓpter h:qa ↄſilis pena/ fert᷑ in illuʒ ſic in ſacrilegũ ſicut hr.xvij.q.iiij.oſtituit.¶ Ad illud vᷣo qð Obijcit᷑. ꝙ illi ↄmittũt ſacrilegiũ ꝗ ↄtra diuine legis ſcti⸗ tatẽ aut neſciẽdo aut negligẽdo faciũt yñdendũ eſt ꝙ ibi accipit᷑ ſacrilegiũ coĩter ñ ꝓpꝛie.vno eĩ mõ dr ſaerilegiũ cuiuſlibʒ rei diuĩe iniurioſus:et ſic pt᷑ dici h̊ eẽ ſaclegiũ./v⸗ʒ Cembrum ſecundũᷓ VLSͤo qrit᷑ q ſunt dr̃e ſacrilegij.ↄmittit᷑ aũt ſacrilegiũ qnʒ rõne ꝑſone.qñq; rõne loci. ñz rõne rei. Rõne pſone.cũ ꝗs vᷣbeꝛat cle ricũ vł ꝓſonã religioſazʒ.ſic hr ĩ cano.Si⸗ gs ſuadẽte dy abolo. Rõne loci.vt qñ vl ecclie vł cimite riij imũitas violat᷑ ſic hrĩ ab aug. ad bonifaciuz. oui qᷓ hn religiõe ſꝑ ſis veneꝛatꝰeccłiaʒ:qͥ̊ inſtigate facinoꝛe hoĩeʒ te ecclia rapuiſti? RBõne rei cũ res ↄleẽta vel ſacro vſui deputata vſurpat᷑.ſic dĩc gre:ſaclegiũ ẽ ſigs qð venerabi liꝰlocis relinꝗt᷑:pᷣue volũtatis ſtudijs tẽptauerit ſuis cõ pendijs retine.⁊ ſᷣm hũc modũ didit᷑ ſacrilegiũ qͥtiẽs ꝗs ſacꝝ violat.vł auferẽdo ſacꝝ de ſacro.vł ſacꝝ ð ñ ſacro vel ñ ſacꝝ de ſacro. Sʒ obijcit᷑ qᷓtũ ad iſtã dr̃aʒ ſacrile gij. vr em ꝙ ↄtineat᷑ ſub rapina.qui enim pecuniam vel res pecunie aufert:pecuniam aufert vel rem aliquam.ſi cut ̊ qð rapit᷑ ſe hʒ ad id qð rapit᷑ tanqᷓᷓ inferiꝰ ad ſuꝑi⸗ An ſiz An Hagerac⸗ (6 Weinge queritur S. ij. (Lueſtio us:ſic ſacrilegiuʒ ſe habebit ad rapinã.erit ergo ſacrile⸗ giũ ſpẽs rapine. Cont᷑.diffeꝛũt in genẽ pcim in denʒ 2 petm in ꝓximũ:ſᷣ rapina ẽ pctᷣm in ꝓximũ ſic̃ dic anacle⸗ tus.Qui rapit pecuniã ꝓximi ſui iniꝗtateʒ opatur iniꝗ tas aũt eſt pcẽm in ꝓximũ.ſacrilegiuin vo ſub pcto ĩ ũ ↄtinet᷑.̊ ſacrilegiũ nõ eſt rapina.¶ Ad qð rñndet᷑.q äᷣm ꝙ rapina ꝓprie ſumit᷑ nõ eſt ſacrilegiũ rapina.Fſᷣm auteʒ ꝙ coĩter accipit᷑ rapina ſacrilegiũ addit circũſtantiaʒ ꝑ uam trabirur extra genus illud. Guerituretaz m (S. j. hH vtrũ ſacrilegiũ ſit furtũ.et videt᷑ ꝙ ſic:dĩc em̃ augent Jo.peculatꝰd furtũ de re publica.⁊ non ſic iudicat᷑ fur tum rei pᷣuate quõ publice:qnvehementius iudicandus eſt fur.cũ non vndecũq; tollat ſed de eccleſia.qui aũt de eccleſia ſurat᷑ inde traditoꝛi cõm ꝑat᷑.q¶. Item ſigꝗs cleri⸗ cus eccłie furtũ fecerit.pꝑegrina ei ↄmunio tribuatur.ex quo accipit᷑ ꝙ ſacrilegiũ eſt furtũ.q¶¶ Cont. differens eſt pena ſacrilegij 2 furti: ̊ differẽs ẽ culpa.ſi ei furtũ et pe⸗ culatꝰabinnicẽ diſtinguũt᷑ multoſortius ſacrilegiũ ⁊ fur tum abinuicẽ diſtinguunt᷑. Av quod rñdet᷑ ꝙ ſacrilegiũ cum latenter accipit᷑ ſacrũ de ſacro vel nẽ ſacrũ x ſacro c᷑.inuito dño furtũ põt dici ratõne ↄtractiõis rei aliene rõne do eiꝰꝙ dicit᷑ ſacrũ ſacrilegiũ ꝑpetratur.⁊ lʒ diuer ſa pena ſtatuat᷑ ſacrilegij ⁊ furti:nihilominꝰ pt᷑ vnũ ſb al tero ↄtineri.rõne em̃ ↄditionis agãuantis aha pena ſta⸗ tuitur.ſi ðᷣo furtũ acciꝑet᷑ occulta ↄtrectatio rei aliene ĩ⸗ uito dño.⸗ intelligeret᷑ de rebo ꝑtinentibo ad ꝓximũ nõ ad deũ:tũc differꝛet furtũ a ſacrilegio.quẽadmodũ fur⸗ tum ſpaliter dictũ differt a peculatu.peculatꝰem̃ eſt cuʒ ↄmittit᷑ in rem magne ciuitatis.furtũ vbi dr̃ de rebo pꝛi uatis.qð aũt ſit ſacrilegiũ cuʒ fit fraus ipᷣi eccleſie de fa cultatibo ecclłiaſticis.pʒ ꝑ G̊ qð dr extro.ð pecnlio cleri coꝝ vbi dr̃.ſicut nec ſuo ita nec alieno noĩe fraudeʒ pꝛe⸗ ſbiter facultatibo ecclłie facere debet.qm̃ hoc eſt ſacri legium et par crimine:iude furis oblationes aſpoꝛtabat et furabatur. „ r vtrũ hmõi fraus qñ icʒ retinent᷑ bona ecclie illicite repyu tetur homicidiũ.et videtur ꝙ ſic:bona eccłie ſunt bona paupeꝝ.dr aũt in ecco.xxriij. Panis egentiũ vita eoꝝ. ꝗ defraudat illũ hõ ſanguinis ẽ:̊ hmõi detentio illicita ꝙ homicidio reputat᷑. Pꝛetea dr in cano. clerici vjł le⸗ culares ꝗ oblatones pentum aut donatas aut teſſõ reli⸗ ctas ꝑciꝑe ꝑſtiterũt.aut id qð ipᷣi donauerit crediderint auferendũ.velut necatoꝛes paupeꝝ qͥuſq; reddiderũt ab eccłijs excludant᷑:ꝙ̊ hmõi petm ꝓ homicidio reputatus. ¶ Cont᷑.homicidiũ ꝓhibet᷑ in pcepto ſcðᷣe tabule.hꝰmõi aũt ꝑetm cũ ſitin iniuriã dei ad pᷣceptũ pᷣme tabule per⸗ tinet:ᷓ differt h̊ pcẽm ab homicidio.Ad qð rñdet᷑.ꝙ hꝰ⸗ modi pctm nõ eſt homicidiũ. Ad obm aũt incõtrariũ dicenduʒ.ꝙ illa auẽtas ecci.xxxiiij.ſic intelligit᷑.vt talis cæfraudato nõ ſit homicidiũ ꝑ eſſentiã:̊ ſit quedã diſpo ſitio ad homicidiũ large ſumptũ.qꝗ em̃ ſubtrahit indigẽ⸗ ti qð eſt ad ncc̃itateʒ victꝰcũ poſſit ſubuenire et teneat᷑: diſponit ad homicidiũ ſubtrabẽdo illud ſine qͥ vita non põt ↄſeruari. Ad ſcdᷣm vo dicendũ.ꝙ dr̃ in cañ.in aq⸗ grauatõnẽ ipſiꝰpct᷑i dicitur.non ꝙ illud pctẽm eſſentialit ſit homicidium. Ercio querit᷑ qñ ↄmittit᷑ ſacrilegiũ.et que rit᷑ů vtrũ qñ aliꝗs abſtrabat᷑ ab ecclłia ꝗ con fugit ad eccliam ↄmittat᷑ ſacrilegiũ: et vi⸗ N etur ꝙ ſic. ꝑ hoc qð dic aug.ad bonifaci⸗ um aucte ſupᷣdicta.ſiłr dic gelaſiꝰ.Nec ptatibo nec pᷣnci pibo nunqᷓ licuit ꝑpetraꝛe vt hoĩem in ſctuarijs ↄſtitutũ captata ſacerdotis abſentia reluctantem reclamantẽq; violenter abſtraheret:ex qͥ derelinquit᷑ ꝙ eſt ſacrilegiuʒ Cont᷑.indignũ ẽ eis ab eccła ſubueniri:pꝑ qͥs ſcandalũ ₰ *D£ .clxxxviij. ↄſiat in eccleſia generali.ſi & ꝑ aliqͥs in eccłia ſcandalũ generat᷑.nõ eis ꝑ eccliam dʒ ſubueniri:̊ põt eſſe ꝙ ille ꝗ ↄfugit ad eccłiaʒ ſcandaluʒ fecit in ecclia vtpote ↄmiſit bomicidiũ.̊ nõ eſt ſubueniendũ ei.fruſtra ei legis auxi⸗ liũ inuocat ꝗ ↄmittit in lege:&̊ fruſtra auxiliuʒ ecclłie in⸗ nocat ꝗ ↄmittit in eccłiaʒ: talis ſi abſtrahit᷑ ab eccłia ñ ↄmittit᷑ ſacrilegiũ:cũ eccłia eũ non debeat tueri.¶ Item dr in exo.xxj.Si ꝗs de induſtria occiderit ꝓximũ ſuum ꝓ inſidias.ab altari meo euellas eum vt moriat᷑: Staleʒ eccleſia non tuebatur.paꝛi rõne neq; nunc defendi tebet nõ ↄmittit᷑ ſacrilegium circa talem ꝑſonam.¶¶ Ad qð rñdetur.ꝙ ſit ſacrilegiũ et ↄtra ĩmunitatẽ ecclie ſi extra batur aliquis ꝑ vim:cum ↄfugit ad ſubſidiuʒ eccleſie in ꝑiculo.niſi hoc fuerit in certis ꝑſonis et certis caſibus. quoꝝ vnꝰẽ ſi fuerit publicꝰlatro.vel nociurnꝰpopulator agroꝝ.talis eĩ exthi pt᷑ ab ecclłia ſiẽ hr̃ extra. Int alia. Aliꝰcaſus ẽ.ſi fecerit homicidiũ in eccłia.ſicut extra.e. ĩmunitatẽ.et ñ tm̃ intelligit᷑ de homicidio ſed de mutila⸗ tione mẽbꝛoꝝ ſicut ibidẽ expᷣmit᷑. Pretẽea ſeruꝰſi conſu⸗ gerit ad eccliaʒ nõ eſt extrabendꝰniſi dñs pᷣſtiterit iura⸗ mentũ de impunitate:ſed hoc facto ↄpellendus ẽ ad Fᷣui⸗ tiũ dñi ſui redire.vel inuitꝰa dño ſuo poterit occupari. Ad obſᷣm aũt in cõtrariũ dicendũ eſt.ꝙ illud qð dicit᷑ ĩ exo.in veteri lege pᷣcipiebat᷑ q̃ erat lex ſeueritatis ad co⸗ hertõnez malignitatis humane. In noua aũt lege que ẽ lex pᷣncipaliter benignitatis nõ ita generaliter intelligi⸗ tur ſed cũ ꝑpetratur homicidium.¶ Alud vo qð obijci⸗ ebat᷑ ꝙ indignũ eſt ⁊c.non intelligitur de quocũq; ſcan- dalo ſed de homicidio vel de mutilatõne ſicut ĩ decretali cetermiat᷑.ꝙ aũt dr fruſtra auxiliuʒ eccłie inuocat ⁊c̃.R intelligit᷑ e caſu S ſi vir ogno⸗ ſcat vxoꝛẽ ſuã in eccłia vtrũ ↄmittatur ſacrilegiũ qa mũ dicia debet cuſtodiri in loco.et videt᷑ ꝙ ſic:ꝑ rõneʒ ſacri legij:eſt eĩ violatio rei ſacre.q¶ Ad qð rñndet᷑ ꝑ h̊ qdð dr de ↄle.di.j.eccłijs.vbi intelligit᷑ de pollutõe facta ꝑ adulte⸗ riũ.tũc em̃ intelligit᷑ maxĩe fieri ſacrilegium. ſi enim fue rit alia pollutio in eccłia volũtarie minꝰeſt petm.et h̊ in dicat differens modus ſct᷑ificatõnis.ſic hr extra de ↄlſec⸗ tione eccleſie in nouella ↄſtitutõne.Beinde queritur ſi imminente ꝑſecutiõe hoſtili poſſent ſeculaꝛes cum fa⸗ milijs ſuis et pecoꝛibo recipi in eccłijs.et cimiterijs ⁊ ibi comedere et bibere 2 doꝛmire:ita ꝙ non ↄmittatur ſacri legium.et videt᷑ ꝙ nõ:qa fit ibi violatio rei ſacre ⁊ q̃daʒ maculatõ.Or em deu.xxijj.ſuꝑ illud ha bebit locũ extra caſtra.coꝛpalem mundiciã diligit deus.et ideo precepit nihil fedum remanere in caſtris.ſi igr in caſtris populi iſrłitici voluit dũñs mũdiciã coꝛꝑalem ſeruaꝛi:multoma gis ĩ caſtris.eccłie voluit dñs mũdiciã cuſtodiri.q Pꝛe terea di.xlij.circa finẽ dr.ꝙ nõ oꝑtet ĩ baſilicis ſen eccle ſijs agapen facẽ ⁊ intus manducaꝛe vel accubitꝰ ſternẽ. Pꝛetea ſi deteſtabile ẽ ꝙ veſtimẽta ſine vaſa miniſterij ſint imũda.eo ꝙ dñs etia mũdiciã coꝛꝑaleʒ diligit:ↄſili. rõne erit deteſtabile ſi ſit imundicia in cibis et potibus vel ſupellectilib.(¶ Ad qð rñdet᷑.ꝑ hoc qð dr̃ extra de cuſto.criſ.relinꝗ volumꝰ.vbi dr.ꝓhibemus firmiteꝛ ne ſuppellectilia hmõi in eccłia admittant᷑.niſi ꝓpter hoſti⸗ les incurſus aut incẽdia repentina aut alias nccitates ad eas oꝑtet hr̃e refugiũ.ſic vt cuʒ nccitate ceſſante res ad loca pᷣſtina repoꝛtent᷑.ſic etiã eſt de alijs rebus que re ponunt᷑ in alijs cimiterijs bñdictis.et di diſt.xlij.i Lulli ep̃i vel clerici in eccłia ↄminent᷑ niſi foꝛte tranſeuntes hbo ſpitioꝝ neceſſitate illi forte reficiant᷑.xpłeetiã ab hꝰmõi ↄuiuijs quantũ põt fieri ꝓhibeant᷑. Rndet᷑ ́̊ ꝙ vbi ẽ hꝰ⸗ modi neceſſitas nõ eſt ſacrilegiũ. nec ĩmunitas ſacri lo⸗ ci violat᷑.dʒ tñ q;dtumcũq; põt fieꝛi mũdicia in ſacro loco obſeruari.Illud autẽ qð dr̃ in cano. intelligit᷑ xbi nulla Fan necceſſitas vel eccłie vtilitas:p̊ magis inhoneſtas. à aũt d de veſtimentis vel vaſis eccleſie. dicendũ ꝙ nõ eſt ſiłe oĩno.ſpãliter em̃ ſeruanda eſt mundicia in veſti⸗ mentis ⁊ vaſis eccliaſticis.⁊ maxĩe in his que altare cõ tingunt. Varto querit᷑ e pena ſacrilegij. ſm cañ. aũt duplex ẽ pena.vna ſpũalis alia pecui⸗ aria. Spũalis pᷣter pniaʒ eſt excoĩcatio ſᷣ in h̊ diſtinguit᷑ ꝙ ꝓ ſacrilegio in ꝑſona cõ⸗ Mio maioꝛ excoicatio ipſo iure. ſacrilegio vᷣo in rebus ↄmiſſo ẽ minoꝛ excoĩatio.exceptis caſibo in quiboeſt ma ioꝛ excoĩcatio.vt q aliꝗs intedit vel frangit:ſicẽ hr ext᷑. de ſen. ex.ↄqueſti.et.x.q.iiij.om̃s eccłie. Pena voo pecu⸗ rebo determinat᷑ in rebo.ſiꝗs in atrio et ꝗſꝗs inuentꝰſue rit ⁊c.et in alijs hmõi:plures em̃ canones ſunt in quibo pena hmõi taxatur. Mueſtio. clxxxix. de ſca⸗/ dalo. . Actum eſt ſupra dicendũ ẽ de his q̃ ↄmittũtur ĩ ꝓximuʒ. In gbuſdã aũt ledit ꝓximꝰ in mẽte ſic ẽ “ ſcandalũ.In quibuſdã ledit᷑ in coꝛꝑe ſi cut ẽ homicidiũ.⸗ q̃ ſunt illiꝰgeneris ſic ſunt duellum et tirociniũ.Aliqñ vᷣo ledit᷑ ĩ poſſeſſione ſicut ẽ in rapia et vſura et in frandulẽto ↄtractu ⁊ furto.Pꝛimo aũt dicen dũ eſt de ſcandalo circa qð pꝛimo q̃rendũ eſt ꝗd ſit. Se⸗ cundo ſi ſit pctn ꝑ ſe.Tercio an om̃e ſcandalũ ſit moꝛ⸗ tale pccẽm. Quarto vtrũ ncẽe ſit eſſe ſcãdala. Quinto de ↄꝑatione ſcandali actiue dicti ad ſcandalum paſſiue di⸗ ctuʒ. Sexto ſi dimittendũ eſt ſcãdalũ ꝓ veritate vite do⸗ ctrine veritatis ⁊ iuſticie. Septimo gꝗd ſit faciendũ ꝓpt ſcandalũ.Octauo vtruʒ petrꝰſcandaliʒauit ſeꝑando ſe a gentibo ⁊ comedẽdo cũ iudeis ⁊ de alijs ↄtingentibus Irca pᷣmũ ſic ſuꝑ illð.xviiij.math̊. Ve mũ do a ſcandalis glo.ꝗ ſcandaliʒat dicto vel facto minꝰrecto pᷣſtat occaſiõʒ ruine q̊ ſca dalũ eſt dictũ vł factũ minꝰrectũ ⁊c.4 Sʒ yſa.de xpᷣo.erit in lapidẽ offenſionis ⁊ in petrã ſcandali lſi ̊ ſcandalũ dr̃ ibi obex ad quẽ offendũt iudei.nec tñ in xpo fuit dictũ vel fact minꝰrtuʒ.non hec rõ ↄuenit omi ſcandalo:qꝛ nõ illi de qͥ dĩ petra ſcandali.q ꝛetẽa ſcandalo paſſiuo nõ ↄuenit illa rõ.nõ em̃ eſt dictu vel fa⸗ ctũ ⁊c.̊ nõ om̃i ſcandalo ↄuenit.¶ Pꝛetẽa.ageꝛe ⁊ pati nõ coĩcant in genẽ vno. nec in vna cõi rõne:ſ̊( candalũ actiuũ ad agẽ dr.ſcandalũ paſſiuũ ad pati refert᷑: non ̊ eſt vna coĩis rõ ſcandali actiui ⁊ paſſiui.q Jtem ſcãdalũ dr ꝑ ſiłitudinẽ in ſpũalibo reſpectu eoꝝ q̃ ſunt ĩ coꝛꝑali⸗ bo. offendit᷑ em̃ pes coꝛꝑalis et ꝑ ſiſitudinẽ pes ſpũalis. dr aũt ſcandalũ obex vel impactio.q̃ritur &̊ de q̊ d ꝑ pri us an de obice an de impactione:et videt᷑ ꝙ pꝛiꝰ dicat᷑ de obice.q; obex pᷣbet occaſionẽ ruine.q Itẽ impactio paſ⸗ ſio qdaʒ ẽ.⁊ in paſſione ꝑ ſe nõ eſt demeritũ.in ſcandalo aüt e meritũ:g magis refert᷑ ad obicẽ qᷓ; ad impactõeʒ 3 ecõtra videt᷑.ſcandalũ em̃ petm ẽ. obex at᷑ ſᷣm ſuã ſubaʒ nõ eſt pctm:ꝗ̊ potiꝰdr ſcandalum de impactõne.ſi eĩ ſit lapis ad quẽ offendat aliꝗs pedẽ ſuuʒ:nungꝗꝗd lapis dicet᷑ eſſe ſcand alũ vel ipᷣ̃a offenſio:oↄſtat ꝙ ipſa offenſio Aprie ꝗ̊ ſcandalũ dicet᷑ impactio.q¶ Item impactio cõe ẽ aliqͥ modo in actiuo vel paſſiuo ſcandalo:obex aũt ñ ſic. Item oꝛig.ſuꝑ illud.ij ũi.xxxj.vlciſcẽ pᷣmo filios ⁊c̃. glo.ſcandalũ eſt vbi recte ambulãti deceptio ad peccan⸗ dũ ſubijcit᷑. eceptio aũt ſe hʒ ꝑ ſe ad impactõeʒ nõ ad ip ſum obicẽ:&̊ pᷣncipałr ſcandalũ dr reſpectu imꝑactõnie Ad qõ rñdet᷑.ꝗ ſcandalũ aliqñ dr de obice:⁊ aliqñ ð impactõne. De obice dr math.xxj.Cuʒ dñs dixit petro ſcandalũ mihi es et ſilr cũ dr ſacerdos eſſe ſcandalũ to⸗ niaria ſiue ꝓ ſacrilegio ↄmiſſo in ꝑſonã ſiue ꝓ ↄmiſſo in d criminibo q̃ᷓ ↄmittũtur in vũ.ↄñter nõ ↄueniat omi ſcandalo. Dicit᷑ em.vij. tius parochie cũ tenet publice foꝛnicariã.ſᷣm hũc modũ nõ or diffinitõ ſcandali.nõ em̃ ꝑſone ↄuenit pſᷣ actui.xpᷣe aũt nõ dẽ ſcandalũ iſto mõ nec illo.neq; enim fuit ꝑſona ſcandaliʒãs:nec in eo fuit actꝰſcandalizans.ſed dicebat᷑ lapis offenſionis et petra ſcandali.non ꝙ cã offenſionis vel occaſio eſſet ab ipo:vᷣ in ipſis iudeis. ſicut ſi aligs in plana via offendẽt pedem ſuũ et caderet ex ſua indiſcre⸗ tione.ipſa via cũ nõ hret obicẽ nõ eſſet cã vel occaſio ipi us ruine p̊ idiſcretio ambulãatis vel defectꝰ aligs i ipio. 4 Ad illud vᷣo qð obijcit᷑ q ſcandalo paſſiuo.diceneũ ẽ ꝙ; pdicta rõ eſt ſcandali actiue dicti.ſcandalũ aũt paſſi⸗ ue dictũ aliã hʒ rõnem.eſt em ſcandalũ paſſiue dictũ.cũ aliquis dat ſibi occaſionẽ ruine ex dicto vel facto alteriꝰ ſiue ſit rectũ ſiue nõ rectũ.Nath.xv.vbi dr.Scis quia phariſei audito pᷣbo ſcãdalizʒati ſunt.4¶ Ad illud vo qð obijcit᷑.q nullatenꝰpõt intentio aliqᷓ eſſe cois ꝑ modum generis ſcãdalo actiuo ⁊ paſſiuo ſicut nec agẽ ⁊ pati.di⸗ cendũ ꝙ nõ eſt ſilłe.lʒ agere ⁊ pati nõ hẽant genꝰcõe ſcã⸗ dalũ tñ actiuũ ⁊ paſſiuũ hñt pct̃in ꝓ genẽ.⁊ nom̃ ipactõ⸗ nis aliqͥ mõ eſt cõe.cũ aligs impingit pedẽ alteriꝰ vt ca⸗ dat:vel cũ aliquis impingit pedẽ ꝓgrium.Ad illud vo qð obijcit᷑ vtrũ ꝑ pꝛius dicat᷑ de obice an de impactõne?ꝰ dici põt ꝙ qͥ ad quid ꝑ pꝛius dr de obice.et quo ad quid ꝑ pꝛiꝰde impactõne. prie aũt vt h logmur ce ipa impa⸗ ctione.ſic em eſt pcẽm/ ꝓut actiue dr.eſt eĩ impactio actõ et eſt impactio paſſio.et vtrũq; ſᷣm rem pctm ẽ.nõ em̃ lo quimur h̊ de paſſione ꝓprie dicta q̃ nõ eſt pꝑccm.¶ Adil⸗ lud vᷣo qð obijcit᷑ de ↄꝑatione impactõnis ad deceptõeʒ. dicendũ ꝙ licet ad idem referãtur:differũt tñ rõne.dece ptio em̃ ad vim cognitiuã refertur.impactio vo pertinet ad aſffectiuam. LSo querit᷑ vtrũ ſcandalũ ſit petim ꝑ ſe.et viget᷑ ꝙ nõ ſit ꝑ ſe genꝰpct᷑i.qꝛ cuʒ dico pec Icoaꝛe coꝛã alio.hoc qð dico coꝛã alio dĩc cir (cüſtantiaà act?*. ſcandalũ nõ impoꝛtat niſi peccare coꝛã alio vt ipe ruat in ꝓctm:relingꝗtur q̊ ꝙ ñ ſit em ſm ſe ſ̊ ex circũſtantia. 4 Item aligꝗs recidiuat.ex hoc ꝙ peccat ingratꝰ eſt:⁊ hec ingratitudo circũſtantia peti eſt et nõ ꝑ ſe pctm: a ſiłi videt᷑ ꝙ ſcandaluʒ ñ dicat niſi circũſtantiaʒ pct᷑i pcedẽtis.⸗ Item ſi ille facit bona coꝛã alijs.nõ facit duo bona ̊ tm vnũ bonũ:q̊ ꝑ oꝓpoſitũ vnꝰerit defectꝰopoſitꝰhuic rectitudini.ſ.curuitas oꝓpoĩ tur.hoc ẽ ſcandalũ:xelinꝗtur ̊ ꝙ nõ ſit ꝑſe pcẽm immo circũſtantia pct᷑i.¶ Cont᷑.eſt peccaꝛe in ſe.in cxũ.in/ꝓxi mũ:ſ̊ ſcandalũ inqꝙtum ſcãdalũ eſt pctm in ꝓximũ: h̊ cũ ico dictũ vel factũ minꝰrectũ:dico pctm in ſeipſo. cũ at᷑ dico pᷣbens alij occaſionẽ ruine:dico pctm ĩ ꝓximũ.⁊ ita Dico pcta erũt in ſcãdalo. Stẽ dẽſa diſpaſitio ex ꝑte ma terie actꝰfacit drſuʒ pctm.vt ſi ↄãſco nõ meã ⁊ h̊ vel ſolu taʒ vel ↄiugatã: drſa diſpoſitio ĩ mõ retog tatẽ pcti:⁊ ita ſcãdalũ erit drſuʒ pcim ab alijs.¶¶ Ad qð rñ⸗ cxtur.ꝙ pctm dr drſuʒ genèẽ ab alio płibo modis.vł roe dr̃ſoꝝ actuũ:⁊ ſic ſuꝑbia ⁊ auaꝛicia dicũtuꝛ eẽ dĩſa pcta vel rõe circũſtantie drſe q̃rũ vtraq; thit ĩ genꝰdrĩ ſuʒ: ſic cũ dr pctm ex iantia ⁊ ex infirmitate.xel rõe drſoꝝ ꝗbo fit iniuria:ſic̃ alio genẽ dr̃ petm ĩ deũ ⁊ pct̃m ĩ ſeipᷣm vlł in ꝓximũ.cũ dr de ſcadalo qð ẽ ꝑctm ſeꝑatũ ab alijs.ᷣ intelligit᷑ nõ rõe actꝰorſi ſ̊ rõne dĩſi termi.Fm eĩ ꝙ ẽ di⸗ ctũ vei factũ minꝰrectũ i ſe termĩat᷑ ĩ ſeip̃ᷣo:Fſᷣm at ꝙ occa ſionẽ pᷣbet ruine alteri:ſic termĩat᷑ ad ꝓrimũ quẽ ledit.⁊ ita vno mõ dr differẽs pctẽm genẽ alio vðᷣo mõ indrñs ſed agqᷓuatũ ꝑ circũſtantiã.¶ Ad illð vᷣo qð obijcit de ingti tudie.dicendũ ?᷑ ꝙ ĩ ꝑte ẽ ſile:in ꝑte diſſile:eſt eĩ loq de ĩ⸗ gtitudie ꝓut ẽ pctm/ꝓpriũ in genẽ.⁊ ſᷣm h̊ nõ d eẽ circũ ſtantia alteriꝰpct᷑i:cũ aliꝗs ex intentõne nõ reddit gas eo de acceptis bñficijs vũ debet. Ingtitudo at᷑ q ẽ in eo ꝗ patit᷑ recidiuũ.nõ eſt niſi ex ↄſeqnti.et talis nõ dĩc niſi circũſiantiã rõe ↄditõis ꝑſone.ſcãdalũ at dic ↄditceʒ ex ꝑte ipᷣiꝰactꝰ.⁊ pt᷑ eẽ ſine alio pcto ſbſtracto:⁊ ita xẽ ſcan ¶ LNueſtio dalũ eſſe diuerſum petẽm. ¶ Ad terciũ vᷣo dicendũ.q non eſt ſile ex ꝑte ipſiꝰboni et ex ꝑte mali. bonuʒ em̃ vno mõ dirigẽ.malũ vo ex młtis defectibo:a iõ dinerſa pct̃a pnt attẽdi ſᷣm dr̃ſos defectꝰ.q¶ Ad illud vᷣo quod obijci pt᷑.ꝙ; eccare in occulto nõ facit genꝰpct᷑i ꝑ ſe:q̃re nec peccaꝛe P n p 4 P in maĩfeſto. Rñdet᷑ ꝙ peccare ĩ occulto q̃ntuʒ ẽ de ſe nõ ledit ꝓximũ niſi aliq̃ alia rõ addat᷑.cũ aũt dr peccare in manifeſto dat᷑ occaſio ruine ꝓxĩo.et ido q̃ſi duplex eẽ de/ ſignat᷑:rõne cui icetur eſſe alterũ pctm. dDeinde quertur .S. . cũ pctm ſit dictũ vel factũ vel ↄcupitũ ↄtra legẽ vei.pt q̃⸗ ri vtrũ ſcandalũ has tres dr̃as ↄplectat᷑: et vr ꝑ ſimile. ſiẽ eĩ in alijs pct᷑is ↄtingit peccare volũtate ita ꝙ ñ actu ita in iſto ↄtingit peccare volũtate ita ꝙ nõ actu et alia duo ↄueniũt ei:eſt eĩ ſcandalũ dictũ vel factũ minꝰrectũ. et ita aliqð ſcandalũ erit ĩ intentõne vel volũta te. 4 Cõ⸗ tra.nõ dat᷑ occaſio ruine ꝓximo niſi ex eo qð ẽ maifeſtũ intentio vᷣo vel voluntas ſunt ĩ occulto: & nõ hñt rõnem ſeandali.4 Item ↄtingit ſcãdalizare ſigno:h̊ aũt nõ ẽ di⸗ ctum vel factũ minꝰrectũ ⁊c:g aliqð eſt ſcandalũ pᷣ̃ter il/ la duo.¶ IJtem ſic dic jmbᷣ.om̃e pctᷣm pꝛincipatłr eſt ĩ in⸗ tentõne ſ̊ ſcandalũ ẽ pcẽm ꝗ̊ eſt pᷣncipałr ĩ intentõe ↄtin⸗ git & ſola intentõne peccare in h̊ genẽ pcti: ̊ H̊ quałr pt eſſe cũ nulla detur occaſio ruine ſiue offendiculũ ipi ꝓxi no⸗ Aei qð rñdet᷑.ꝙ ſcandalũ nõ determĩatur penes hH qð eſt ↄcupitũ:miſi ſicut ĩ illo ꝗ hʒ intentõem mechãdi dr eſſe mechia coꝛdis.ita in illo ꝗ hʒ intentõeʒ ſcandali⸗ ʒandi dr eſſe pc᷑ʒ qð ẽ ſcandalũ qͥ ad quid.nõ ſic autẽ in eo eſt ꝗ nõ hʒ intentõeʒ ſcandaliʒãdi lʒ ſcandaliʒet.ĩ ta⸗ libo em ſcandalũ ẽ in dicto vel facto: nullatenꝰ in ↄcupi⸗ to.¶ Ad ſevům vo rñdetur.ꝙ dictũ vel ſactũ large accipi untur vt ↄpᷣhendãt teinde nutũ et ſignũ.ſub facto eĩ pñt ↄpᷣhendi vel ꝓpter quandã ↄuenienti:ſub dicto eo ꝙ in⸗ nnuens vel ſignũ faciẽs qͥdammõ dic.¶ Ad terciũ rñdet᷑. uüllud verbũ amb.intelligit᷑ de intentõne q̃ reſpicit ipᷣʒ actũ cũ circũſtantijs. Vñ licʒ ſcandaliʒãs nõ intẽdat ſcã daliʒaꝛe.intendit tñ illud dictũ vel factũ ex q̊ pᷣbetur oc⸗ caſio ruine:et ita ſcandalum eſt ex intentõne. embrum tercium Ercio querit᷑ an om̃e ſcandalũ ſit moꝛtale petm. an aliqð veniale? Et videt᷑ ꝙ ſit moꝛ tale.ꝑ h̊ qð dr̃ math.xviij. Ve illi ꝑquem ſcandalũ vemt. Et iterũ ve mðo a ſcãdatł. ve auᷣt dic ↄminatõeʒ pene eterne.ena vᷣo eterna ñ de⸗ betur niſi moꝛtali pcto ꝑ ſe:g̊ ſcandalũ ẽ moꝛtale per̃m. 4l Itẽ de ſcandalo actino ptʒ ꝑ h̊ qd er̃.ꝗ ſcãdaliʒauesit vnũ de puſillis iſtis expedit ei vt ſuſpendat᷑ mola aʒzina⸗ ria ⁊c.̊ ꝑ molaz azinariã et ꝓfunduũ maris ſignat᷑ pnĩa ꝓ moꝛtali:ꝗq̊ ſcandalũ ẽ moꝛtale pcẽm. 4 Item in pᷣs.in⸗ xta iter ſcandalũ poſuerũt mibi.glo.nõ in via ſ̊ in inuio G]; inuiũ dr̃ eſſe moꝛtale pctm: ̊ ſcandalũ eſt moꝛtale pec⸗ catũ.q¶ʃ!Iteʒ hiero.doctoꝛ ꝗ vᷣba docet et oꝑe ſcandaliʒat regnũ celoꝝ claudit: ̊ nõ claudit᷑ rgnũ celoꝝ niſi ꝑ moꝛ tale pctm: ſcandalũ ad minꝰin pᷣlato erit moꝛtale pcẽm Cont.ſuꝑ illud.xiiij.ad KRo.ANDalũ eſt hoĩ ⁊c̃.glo.ne onat frĩ offendiculũ.i. aliꝗd vñ ꝑeat frater exẽplo nr̃o. vel ſcand alũ.i.ↄtriſtatõeʒ qð minꝰeſt qᷓ; offendiculũ:j ſi offendicula perit et ſcandalũ minꝰẽ.erit ́̊ ſcandalũ qð⸗ dã veniale pctẽm. 4l IZtez dictũ vel factũ minꝰrectũ aliqñ põt eſſe moꝛtale aliqñ veniale:&̊ᷓ et ſcandaluzʒ qð eſt ipᷣm dictũ vel factũ.verbigr̃a aligs dic mendaciũ iocoſuʒ.et cxẽplo ſuo aliũ ꝓuocat ad ſile.nõne tale factũ minꝰrctm veniale ẽ?et ita ⁊ ipᷣm ſcandalũ veniale erit.¶¶ Itẽ berñ. MAõ oim ſcandala eque lance pẽſanda ſunt. aliter em̃ ac cipiẽda ſunt ſcãdala ꝓꝑuuloꝝ.aliter pheoꝝ.illoꝝ ſcanda lum ex igrantia ꝓcedit iſtoꝝ ex malicia.videt᷑ q̊ q qͥddã ſcandalu paſſiuũ ſit veniale qddã moꝛtale.punloꝝ veni ale:alioꝝ pᷣo moꝛtale.4 Item. xiiij.ad Ro.ſuꝑ illud. ſcã .Clxxxix. daliʒat᷑ ant infirmat᷑.ſcandaliʒat᷑i.ↄtriſtat᷑:infirmat᷑ ſi dubitet in ſide etſi nõ offendit.infirmat᷑ ꝗ nõ recedit a ſi de ſ̊ dubitare incepit.cũ ᷣſcandalũ ſumat᷑ generatr. in oĩbo iſtis erit aliq ſcandalũ paſſiuũ veniale.¶ ANo qð rñdet᷑.ꝙ qͥddã ſcandalũ ẽ veĩale.qͥddã moꝛtale.tu ex ꝑte ſcãdali actimi:tũ paſſiui.magis aut ẽ ex ꝑte ſcãdali pal⸗ ſiui. et oꝑtet intelligẽ ̊ verbũ ruere dupłr ᷣm ꝙ eſt cõe ad veniale ⁊ moꝛtale. ruina em̃ dj eſſe cũ ꝗs eſt in motu ad caſuz vel cũ oĩno cecidit.ſic ſcãdalo veniali ruit hõ: ſic ᷣo moꝛtali.et occaſio ſilr coĩter accipit᷑.¶ Per h̊ autẽ põt ſolui qð objm eſt. Illud em̃ qð dr ve mũdo a ſcanda lis intelligit᷑ de pcto moꝛtali. Illud etiã qð dr in pᷣs. vſʒ ad pecus.glo.ꝗcũq; affligit eccłiaʒ ⁊ ſcandala facit. et ſi xpᷣianꝰdr̃:pdit fidẽ.̊ em de ſcandalo moꝛtali intelligit᷑. Sittr illud qð dr. Qui ſcãdaliʒauerit ⁊c.⁊ qð dic hie⸗ ro.de ſcandalo p̃ᷣlatoꝝ. de quo dicit Jo. ↄſtantinopotł. neq; cadaueris vetoꝛ ita ꝑnicioſus.et ſi vnuʒ polluat lo⸗ cuʒ ſicut ſi ſparſim nidoꝛe diffuſo corrupti aeris moꝛbũ pluribo generet.ita ſi ꝗs eſt in rectoꝛe vicioꝝ moꝛbo:fa⸗ cile ĩ eis q ei ad obtemꝑandũ pꝛeſto ſunt tradit᷑ atʒ trãl⸗ fundit᷑et multofaciliꝰqð malũ eſt ab eo tranſit: q̃ntuʒ ſi quid ĩ eo vᷣtutis ⁊ induſtrie fuerit.¶ʒ Qð aũt obijcit᷑ per auẽtez berñ. dom eſt ꝙ ex vᷣtute illiꝰauẽtis nõ hr̃ ꝙ ſcan dala ꝑuuloꝝ ſint venialia pcta ſᷣm ꝙ minoꝛa ſint ſcãda⸗ lis alioꝝ.petm em̃ ex irantia põt eſſe:aliqñ moꝛtale a- liqñ veniale et ſilłr ex infirmitate.¶ Siłr rñdenduʒ ẽ ad illud qð obijcit᷑ ꝑ glo.ſuꝑ illud Ro.xiiij. Eſt em̃ qdðdam dubitaꝛe in qͥ hõ recedit a fide etiã informi.⁊ ſi tale eẽt: eſſʒ mortale ſcandalũ.ſi etiã cadit hõ a fide formata:ed buc ẽ moꝛtale.ſi ᷣo cadit manẽs tñ in fide foꝛmata: tũc ẽ veniale pctm:et iſto vltimo mõ tm̃ põt eſſe veniale pcim Dubitatõ at᷑ tũc ẽ ſurꝛeptõnis nõ deliberate rõnis. R embrumquartum NVarto querit᷑ vtrũ neceſſe ſit eſſe ſcandala 1 et videt᷑ ꝑ ̊ qð dẽ in math.xviij.ſeceſſe ẽ vt veniãt ſca ndala. Pꝛeterea dic Criſo. . Si coꝛrigendi eẽnt homĩes:nõ dixiſſet qin S Neeſt vt veniãt ſcandala:ſ qa puidit inemendatos fu ſe ẽ ſcandala euenire.¶ Cont.ſi neceſſe ẽ ſcandala eueĩ⸗ re.neceſſitas aũt tollit hlpabilitatẽ qdð oñdit Criſo.peꝛ ſile.nullꝰincuſat eũ ꝗ neceſſitate talis eſt:bſᷣ magis veni⸗ aʒ dat. vt ſi aliqs cecus ẽꝗ natiuitate ſi vᷣo ex ꝓpꝛia mali⸗ cia nõ.ſic eodẽ modo ſi ex neceſſitate eneniunt ſcandala nullus inculpat:ſ̊ inculpat᷑:nõ ꝗ̊ ex neceſſitate eueniunt ſcandala pᷣ ex electõne.¶. Oꝛ aũt veniãt ex electõne nõ ex natura nec a deo:pʒ ſic ꝑ Criſo.ſi in ꝗbo nõ incuſamus teſtamur natxce illud eſſe totũ mamifeſtu.qm̃ in ꝗbo incre⸗ pamus: oñdimꝰqm electõnis ẽ hoc delictũ.q¶.¶ Item q na turalia ſunt nõ trãſmutant᷑.ſᷣ hec trãſmutant᷑ defacili.qꝗ em̃ deſpexit pauperẽ iam nõ deſpicit ⁊ ecõuerſo.̊ ſcãda lum in hinõi nõ eſt a natura.nec etiã eſt a deo:tũc enim nõ eſſet dictũ ve illi ꝑ quẽ ſcandala veniũt.⸗ Pꝛeterea. dĩc Criſo. Si nos in quibo fuerimꝰ ipſi cã nõ incuſamꝰ famulos nros.multomagis vniuerſoꝛuʒ deus:h incuſat ſcandaliʒãtes:non g̊ ſcandalũ eſt ab ipᷣo.¶¶ E etiã ſcan⸗ dala nõ ſint neceſſitatis pʒ ꝑ h̊ qð ſtatiʒ ſubiungit.ſi ma nus tua vel pes tuus ſcandaliʒat te:abſcide et erue a te. Pꝛeterea.ſi natura eſſent mala.ſuꝑflua eſſet hec ãmo nitio et ſuꝑſlua eſſet cuſtodia q̃ eſt ꝑ ea q̃ ſupᷣdicta ſunt. ſi aũt nõ eſi ſuꝑſua:manifeſtũ eſt qm li.aꝛ.eſi ꝑnicies.⁊ ita ſcandalũ eſt a li.ar.nõ g̊ ex neceſſitate.¶ Ad qð rñ⸗ dendũ.ꝙ neceſſe dr multipłr.ẽ eĩ neceſſitas oĩmoda ĩmu tabilitas vbi nõ cooꝑatur aliqͥ modo li.ar.et h̊ mõ non ẽ ncce euenire ſcandala.Eſt iterũ nccitas ex diſpoſitione nature coꝛrupte ſiue pᷣue ↄſuetudis.et hoc modo põt il⸗ ſud intelligi ſicut dr ꝙ nece ẽ egritudinẽ aliquã interue⸗ nire:̊ nõ eſt neceſſe eũ ꝗ attẽdit ab egritudine coꝛrũpi. et hboc mõ dic Criſo. Aihil ita nocuum eſt vt conuerſa⸗ turos eſſe ex ſe.qð p̃uiſi aũt eſt ncce ẽ euenire:& neceſ⸗ „. tio ꝑnicioſa.⁊ iterũ.Si queras vñ ſunt mala:a deſidia dico ⁊ a cõmoꝛãdo cũ ꝑnicioſis et a cõtemnẽdo vututes Lercio vᷣo mõ dẽ nece hoc ẽ vtile ex comꝑatõe ad finem ſiue ad bonũ qð ex illo elicit deus.et hoc mõ dẽ.j.Coꝝ. x. Meceſſe ẽ hereſes eſſe.vt qui ꝓbati ſunt manifeſti . unt.ſic etiã eſt.ncce eſt eueniꝛe ſcandala.ex illis ei elicit deus bonũ.vñ dĩc Cri.ſcandala erigunt.ſia bilioꝛẽ em̃ eum efficiũt.quare ſi vigilauerimꝰnõ ꝑuũ hic fructifica bimus lucrũ.ſi aũt hoſlibo exiſtẽtibo et tantis temptati onibo imminẽtibo doꝛm imꝰ:q̃ eꝛimus digni venia ĩ otio veniẽtes.¶ Et ꝑ hoc ꝑt ſolui illud qð obiectũ eſt. illõ eĩ qð dicit᷑ in math.⁊ in luc.nõ dicitur de neceſſitate ſᷣm pꝛimũ modũ:ſed de neceſſitate ſᷣm ſecũdũ modũ aut ter⸗ ciũ.ſi em̃ diceret᷑ ſm pꝛimũ modũ.tũc locũ hr̃et illð q dic Cri.oꝓponẽdo.ſi nccitas hmõi eẽt.tolleret᷑ oĩs cul⸗ pa.¶ O aũt dẽ neceſſariũ euenire qꝛ pᷣſcitũ. dicẽdũ q; il la nccitas nõ ẽ rei abſolute:̊ dꝛ eẽ nccitas inferẽdi.ſeꝗt em̃ eſt pᷣſcitũ &ᷓ eueĩet.nõ tñ nccẽrio eueniet: cũ depẽdeat a li.ar.pᷣſcia em̃ nõ imponit nccitatẽ in his que ſubſunt li.ar.aliter em̃ ẽ in bonis et alit eſt ĩ malis. In boĩs em̃ pᷣ̃ſcĩa eſt cã. In malis vᷣo nõ.ſ̊ eo ꝙ eueniũt ideo pᷣdicũt. Vnde Cri.cuʒ dixerit neceſſe nõ ſpontaneũ poteſtatis deſtruẽs neq; libertatem electõis neq; neceſſitatem ali⸗ cui rerum ſubmittẽs ait.nõ igit᷑ pꝛedictõ eius ſcandala inducit.abſit:neq; qꝛ pᷣdixit ꝗꝓpter hoc ſit:ſed qꝛ eẽ futu rũ erat ꝓpter hoc pdixit.qꝛ ſi nollent illa ꝑnicioſa agẽ: nõ eueni rẽt.ſi nõ euẽtura eẽnt:nõ eẽnt pᷣdicta. (Membꝛu quintu Qinto querit᷑ vtrũ maiꝰ ſit peccatũ ſcãda⸗ lum actiuũ q; paſſiuũ. parũ diſilent dĩc hiero. Parũ diſtant in vicio ſcãdaliʒaẽ et ſcãdali ari:fallere et falli.ſi ergo falli in is ꝗᷓ ſunt fidei valde ꝑiculoſũ ẽ.ſcãdaliʒari ſiir erit val de piculoſũ in hmõi.poterit &̊ eſſe ꝙ ſcandalũ actiuũ mi nus ſit paſſiuo.nam plus poterit ſcandaliz aꝛi q; ipe in⸗ tẽdit ſcãdalizare.intentõ vo nomẽ oꝑi ĩponit.q Contra Mu.xxxj.hẽt᷑ in glo.Longe grauiꝰ eſi peccatũ.dare pec⸗ cati cauſaʒ q; peccare:ſed dare cauſaʒ peccati ẽ ſcãdalũ actiuũ.ꝗ̊ grauiꝰ eſt ſcandalũ actiuũ q; paſſiuũ. Pꝛete⸗ rea de ſcandalo actiuo di ve illi ꝑ quẽ ſcandalũ venit.ñ aüt dicit᷑ ve illi ꝗ ſcãdaliʒatur. ¶ Ao qð rñdet᷑.q; maiꝰ eſt ſcandalum actiuũ faciẽdo com pationẽ in genere ⁊ B mõ ꝓponũtur rões ꝓ illa ꝑte.pt tñ ſcandalũ paſſiuũ in aliqͥ ſubiecto eſſe magis ꝑicu oſũ q; actiuũ ĩ aliqͥ.¶,Dð aũt dĩc hiero.ꝙ parũ di ſtãt in vicio ⁊c. Rñdeo.q ẽ qᷣdã diſtãtia ſᷣm genꝰpct᷑i ⁊ ẽ alia Im magnitndiem pcti.ſᷣm genꝰ pct᷑i parũ dicunt᷑ diſtare.eo ꝙ aliqͥ mõ ↄueniunt gignẽs et genitũ ſᷣm idem genꝰpct᷑i. Si vᷣo attẽdat᷑ diſtã tia ᷣm magnitudĩeʒ pcti.maiꝰ ẽ ſcãdalũ actiuũ q; paſſi⸗ uum.¶ Adhbuc etiã querit᷑ de comꝑatõe ſcãdali actiui et paſſiui ĩ determĩato caſu.pt᷑ em̃ eẽ ꝙ aligꝗs videat ali⸗ quẽ foꝛnicari et ad exẽplũ eiꝰ ꝓuocat᷑.et aliꝰ foꝛnicatur nõ intẽdens tñ aliũ ꝓuocare.et h̊ facit in maifeſto.qrit ꝗs illoꝝ magis peccet:videt᷑ ꝙ ꝗ ꝓuocat᷑ ſcient᷑ et ipꝛu/ denter ruit exẽplo alteriꝰ.plꝰ ꝗ̊ᷓ peccat qᷓ ille ꝗ foꝛnicat᷑ et nõ intendit aliã ꝓuocare.Reſpõdeo.ad hoc ꝙ om̃ibo alijs circũſtãtijs paribo:grauioeſt actiuũ q; paſſiuũ.poſ ſunt tñ caſu eſſe excedentia et exceſſa. Erxrto querit᷑ qꝗd ſit dimutẽdũ ꝓpt᷑ ſcanda⸗ lũ paſſiuũ. Ad qð ſciẽduʒ diſtinguit beꝛñ. — ſic. peccamꝰ ex infirmitate. ex ignoꝛãtia. ex certa malicia. In pᷣmis duobo caſibus –☚ eſt ne faciamꝰaliqð qð alij ſit cã ſcandali vel ma teria.cum ſcz ex infirinitate vel ignoꝛãtia ꝓcedit.in ter⸗ cia nõ:cum ſcʒ ex certa malicia ẽ. Vñ dñs de phariſeis ꝗ ex malicia ſcãdaliʒabãt᷑ agit math. xv. ſinite illos ceci ſtit 2c. et de querẽtibo didragma ait petro math.xvij. vt aut nõ ſcãdaliʒemꝰ eos vade ad mare ⁊c̃. Iñ berñ.illoꝝ.ſ. phariſeoꝝ ſcãdalũ ex malicia ꝓcedit.eoꝝ ex ignoꝛantia deſcẽdit.iſti ſcandaliʒant᷑ eo ꝙ veritatẽ neſciũt: illi quia odiũt.Regula hiero.talis ẽ.om̃e qð pt᷑ fieri vel nõ fieri ſalua triplici veritate om ittẽdũ ẽ ꝓꝑt ſcãdalũ.h̊ ſi vᷣitas ſit in ꝑiculo:nõ ẽ omittẽdũ bonũ ꝓt ſcãdalũ.ſcʒ vt omit tatur vᷣitas iuſticie vite vel doctrie.pᷣbi gra.ſi ſcãdalizʒã⸗ tur ꝑentes niſi ego poſtꝙ voui religionẽ redeã ad ſcłm: nõ de beo redire.qꝛ vᷣitas vite ẽ in ꝑiculo.Siłr ſi ſcãda⸗ liʒant᷑ auditoꝛes qꝛ pᷣdico fidẽ xp̃ᷣi vl decalogũ:nõ debeo dimittẽ qꝛ vᷣitas doctrine ẽ in ꝑiculo. Silr ſi reꝰ ſcãdali ʒatur ſi ꝓferã rectã ſniam:nõ de beo dimittẽ qꝛ vitas iu ſticie ẽ in ꝑiculo.Diſtingui aũt pñt iſte tres vitates.nã vitas vite ꝑtinet ad om̃es.ↄpꝛehẽdẽs oĩa pᷣcepta ⁊ ꝓhi⸗ ta et cõſiłia.veritas iuſticie ad pᷣlatos ↄpᷣhẽdẽs duas ꝑ⸗ tes iuſticie.ſcʒ ſeueritatẽ ĩ puniẽdo reos: ⁊ libalitatẽ in ſuſtinẽdo miſeros.veritas doctrie ſcʒ ad pᷣdicatores et mr̃os.vel alit᷑ ſᷣm tres vires aĩe.vt veritas vite ↄcupi⸗ ſcibilẽ oꝛdinet ad bonũ vᷣitas iuſticie iraſcibileʒ cõpelſcit a malo.ditas doctrie rõaleʒ infoꝛmat ad bonũ diſcernẽ⸗ dũ et fugiẽdũ malũ.circa hec tria accidũt dubitatõnes de ſcãdalo vitando.et pꝛĩo de oꝑibo miſcdie:ſcdo de oꝑi bus q ſunt ĩ cõſilio:tercio de his oꝑibo q̃ dicũt᷑ indria. Circa aũt operami S. ſ. ſericoꝛdie qᷓrit᷑ vtrũ ipᷣa ſint dimittẽda pt᷑ ſcãdalũ.⁊ vi det᷑ ꝙ nõ.oꝑa em̃ miſcdie ſunt ĩ pᷣcepto.ᷣ q̃ ſunt ĩ pᷣcepto ꝑtinẽt ad vᷣitatẽ vite.ꝗᷓ nõ ſunt dimittẽda ꝓr᷑ ſcãdalum. dicit em̃ greg.ſuꝑ Ezech.ſi de veritate ſcandalũ ſumit᷑ vtiliꝰ ꝑm ittit᷑ naſci ſcãdaluʒz q̃ veritas relinquat᷑.et hoc habet᷑ in glo.xvij.luc.ſuꝑ illð.impoſſibile ẽ ⁊c.¶ Cõtꝛa ad opa miſcðie nõ obligat᷑ aligs ad ſemꝑ niſi ꝓ loco et temꝑe.nõ ̊ peccamꝰ ſi dimittamꝰ ad tpᷣus. ſ̊ ꝗcqꝗd ſine pcto poſſumus facere. debemꝰ facere ꝓ vitãdo ſcãdalo ꝓrimi:ſicẽ habet᷑ ſuꝑ illud.xviij.math.Ee illi ꝑ quẽ ſcã dalũ venit.et.xvij.luc.pbi dꝛ.i ota ꝙ inqto ſine pecca to potes vitare ſcãdalũ ꝓximi debes. et pt᷑ poni caſus. ſint duo in extrema nccitate et nõ poſſũ ſubueire niſi al⸗ tero.vterq; vᷣo ſcãdaliʒabit᷑ ſi dem alteri et ñ ſibi.ſi dem Fãdaliʒo:ſi nõ dem trãſgredioꝛ pceptũ.et ita vtroq; mõ peccat᷑ d qð rñdet᷑ ꝙ oꝑa miſcdie nõ ſũt dimittẽda ſimplłr ꝓpt᷑ ſcãdalũ vitãdũ ſ differẽda ſũt vł occultãda. meliꝰem fiũt ĩ occulto ſic hẽtur.vj.math.Attẽdite ne iu ſticiã vr̃am fa.co.ho.⁊c.q Ao illð vo qð obijcit᷑ ꝙ oꝑa miſcðdie ſunt ĩ pcepto:et ita nõ dimittẽda ꝓxt᷑ ſcãdalum. KReſpõdendũ ẽ.ꝙ veruʒ ẽ ꝓ illo tꝑe/ꝓ qͥ obligãt.et iõ re⸗ ſpondendũ eſt ad caſluʒ ꝓpoſitũ:p̊ ambo ſunt ĩ extrema nccẽitate ſi res ẽ diuiſibilis vtriq; em̃ ſubueniẽdũ.ſi ᷣo nõ ſufficit ad releuandũ neceſſitatẽ vtriuſq;:iĩ medio po⸗ vatur.et ꝗ pꝛiꝰ venerit accipiat ꝑſe vel ꝑ interpoſitam ſonam. atur hõ ad cõſilia ꝑt᷑ ſine pcto nõ aggredi ↄſilia:qð ẽ ſcã dalũ paſſiuũ ĩ pnti ipoꝝ ꝑentũ.ꝗᷓ dimittẽdũ ẽ ipʒ ↄſiliũ. ¶ Pꝛeterea er de no.op.nuc.cũ ex inuncto dẽ. ab his q̃ ſine pcto moꝛtali ↄmitti pñt piter et omitti:ꝓ ſcandalo tollẽdo ceſſandũ ẽ et eis ꝓuitãdo ſcãdalo inſiſtẽdũ. ſᷣ̊ ta le ẽ illud tẽpus illo quo nõ tenetur ad conſiliũ:hoc dici ꝓpt᷑ hoc quia ꝑ votũ de cõcilio fit pᷣceptum. reſtat ergo ꝙ tẽpus quo eſt conſiliũ dimittendũ eſt ꝓpter ſcandalũ ¶ Adhuc etiã additur ꝙ pt᷑ contingere ꝙ pr̃ et mr ñ ha beãt ꝓuiſoꝛẽ aliqñ.ſi &̊ᷓ intrat:pᷣſumit᷑ dᷣ moꝛte ipoꝝ.pᷣ⸗ ceptum aũt ẽ de honoꝛãdo pr̃em ⁊ mr̃em quod intelligi⸗ tur de coꝛꝑali exhibitõne.ſi &̊ intrat traſgredit᷑ illud pꝛe ceptum cuʒ ad hoc temꝑe nccitatis obliget᷑.ergo peccat moꝛtaliter intrãdo.dimittẽda ergo eſt impletio conſilij Apter ſcandalũ.¶. ontra cõſiliu cei nõ eſt dictũ vł ſa⸗ 2 7 –R . - einde queritur“ .S. ij. vtrũ cõſilia ſint dimittẽda ꝓt ſcdalũ.vtpote renũciãs⸗⸗ do ſeculo et intrado clauſtrũ ſuppoſito ſcãdalo ꝑentũ pa tris ſcʒ et mr̃is.et vidr̃ ꝙ ſic.ꝑ hoc qð dꝛ in gl.ꝙ inqtũ potes ſine pꝑcto vitare ſcadalũ ꝓxrimi xæbes.cũ ꝗ̊ nõ tene ¶Mueſtio ctum minꝰ rectũ.ergo quid illud implet nõ ſcandaliʒzat. Item ſi nõ implet cõſiliũ deꝑit eius vtilitati ſpũali.& cum cõſiliũ eſt de veritate vite nõ ergo dimittendu ẽ ſpt ſcandalũ. Itẽ.v.ad gał. ſi ſpiritu ducimĩ nõ eſtis ſble ge. ſi ergo ſpũs dei dictat ad intrãdũ religionẽ.ſolutus eſt ab illa lege pcepti honoꝛa pẽem ⁊c.cꝛgo nõ traſgredi tur intrãdo.¶ SItẽ math. viij. dꝛ de diſcipulo volenti pꝛi⸗ us ſepelire pꝛẽm ſuũ ſequere me.ergo voluit dñs ꝙ pᷣpo neretur ſequela ſui oꝑibo miſcdᷣie int q magnũ eſt ſepeli re pꝛem et mr̃em.ꝗ nõ eſt dimittẽdũ cõſiliũ de intrando clauſtrũ.boc em ẽ ſe’qui dñũm ꝓpt᷑ opus miſcðie.¶ IJtem dicit᷑ ꝗ nõ relinq̃rit pꝛem et mreʒ ꝓpt me nõẽ ine dignꝰ. pᷣponendũ ẽ ergo cõſiliũ ip̃i oꝑi miſcðie de ſuſtẽtatõe pa tris et mr̃is.¶¶ Vo ̊ reſpoderũt quidã diſtinguẽtes ꝙ il le qii vult intrare clauſtrũ.aut vult occaſi ione peti vitã⸗ di qꝛ nõ pt defacili abſtinere a peccatis dum eſi in ſecu⸗ lo.et tũc nõ opoꝛtet dimittere ꝓpter ſcandalũ: qꝛ vᷣitas vite eſt in ꝑiculo. Aut intẽtõe meriti acqrẽdi.et tũc debʒ dimittẽ. ſm illã regulã:quicqd ſine pctᷣo ⁊c̃.diceꝛe em̃ vo lunt ꝙ intentio q̃ aliꝗs vult intrare clauſtrum cã meriti acqrendi nõ eſt de veritate vite.¶¶ Contra due ſunt ꝑtes iuſticie generalis que veritatẽ vite ↄtinẽt.ſcʒ xeclinare a malo et facere bonũ.ꝑfecto ſᷣm veritatis vite ẽ in facien do bonũ.ergo ſi aliqd ꝑtinet ad ſaciẽdũ bonũ:magis eſi de veritate vite qᷓ illud qð ẽ ſolũ ad malũ declinãdũ ſed trãſire ad frugẽ melioꝛis vite ꝑtinet ad faciẽdũ.melius ergo eſt de veritate vite.q̊ nõ ẽ dimittẽdũ ꝓpt ſcãdalum. Ao qð reſpõdet᷑ ꝑ diſſinctõʒ.aut em̃ ia obligatꝰ ẽ ad cõſiliũ aut nõ.ſi eſt obligatꝰ:iam de cõſilio factũ ẽ pꝛece ptů. Item ſi obligatus eſt: aut cũ pfinitõe tꝑis infra il⸗ lud tpᷣus ꝓuideat pꝛi et mr̃i m ꝙ pt.vltra em illð tps — nõẽ licitũ differre ſua auẽte ſine diſpoſitõe.nec dimittẽ ebet ꝓpter ſcãdalũ alteriꝰ.veritas em̃ vite eẽt ĩ ꝑiculo. vbi em̃ veritas vite eſſet in ꝑiculo nõ ẽ dimittẽdũ ꝓpter ſcandalũ.ſi pᷣo ſine deteꝛmiatõe tꝑis tenet᷑ ad ſtatim niſi aliq condictio infueniat impeditiua.⁊ tũc pendente illa ↄditõe ꝓuideat ſᷣm ꝙ pt.Si vo nulla extat cõditio hmõi tenet᷑ intrare vel adminꝰ accelerare quãtũ pt dictãte cõ ſcĩa et cõſilio ſalubꝛi. alit veritas vite eſſet in ꝑiculo· Si vᷣo nõ intuenit obligatio ſed ẽ tm cõſiliũ.in cau pt᷑ et dx differri. p̃ceptũ em̃ ꝓ tꝑe ꝓ quo ẽ pᷣceptũ implẽdũ E. vn vtrũq; ᷣm illũ modũ adimplẽdũ ẽ m pꝛiꝰ et poſterius. nõ ꝙ trãſgrediat᷑ ſi nõ adimpleat ↄſiliu.ᷣ vnu iplendũ ẽ qꝛ pᷣceptũ eſt: alterũ vo fa ciendũ ſi vult ęfectus eẽ ßᷣm ꝙq dicit᷑ in eugelio.nec credit᷑ ſemꝑ eẽ differẽdũ cõſilium ꝓPter pceptũ. ¶ Ad obiectũ aũt rnderi pt.ꝙ cũ ↄſt iliũ ſit xp̃i nõ eſt factũ vel dictũ minꝰ rectũ ſ̊ non ſubuenire pri vel mri cũ eſt neceſſitas et bʒ vnde ſubueniat: eſt faquʒ minus rectũ.¶ Ad aliud vᷣo rñdet᷑ ꝙ nõ deperit vtilita⸗ ti ſpũaliſi nie nõ implet cõſiliũ:ſed ſi nõ implet cõſiliuʒ tunc cum dictaret ſpũs dei qui omia examinat et facien da et nõ facienda.ſpũs em̃ dei ſic mouebit quantũ eſt de ſe vt fiat eo mõ quo melioꝛi cõuenit.et reſpiciendũ eſtꝗ aliter ẽ de ſcãdalo actiuo et de ſcandalo paſſiuo.qui em ingredit᷑ religionẽ ipo actu nõ ſcãdaliʒat:aliꝰ tñ poteſt ſcandaliʒ ari: ̊ refert vtrũ ex malicia vel er infirmitate. ſi eſt ex malicia ꝓpꝛia:nõ eſt ita de ſcandalo curãdũ qtũ ad ſe. ſic em̃ dirit dñs.ſinite eos ceci ſunt.ſi vᷣo ex infir⸗ mitate.ſi bono mõ fieri pt᷑ ſalua triplici veritate:vitetuꝛ. illud ſcandalũ. Ad illud dᷣo qð obijcit. ꝙ ille ꝗ ſpũ dei ducitur nõ eſt ſub lege. Rñderi pt ꝙ hoc intelligit᷑ ꝙ nõ eſt ſeruꝰ legis vt ex timoꝛe faciat.ſᷣ̊ nõ ꝓpt hoc eximit a lege.i.a decalogo.tũc em̃ a pᷣceptis ſcdᷣe tabule poſſʒ ab⸗ ſolui.ꝙ cũñ nõ ſit:nõ intelligit᷑ de lege.quo ad decalogũ ſᷣ quo ad quedã ſuꝑaddita.¶ No illð vo qð oſeq̃nt᷑ obij cit᷑ de diſcipulo volẽte pꝛiꝰ ſepelire pr̃em. rñdet᷑ ꝙ ꝑ boc voluit dñs dare intelligẽ ꝙ paribo oĩbo alijs maiꝰ bonũ pᷣponendũ ẽ mioꝛi bono.et ꝓpꝛiũ bonũ alteriꝰ bono. vñ ſi vtrũqʒ ſił fieri nõ pt᷑.pᷣcipiete dño maiꝰ bonũ eſt aggꝛe diendũ mĩioꝛi bono dimiſſo.ꝙ at᷑ dicit᷑ in euãgelio de⸗ relictõe pr̃is et mr̃is hoc ꝓpꝛie refert᷑ ad effectũ caꝛnalẽ. qð pʒ ꝑ hoc ꝙ adait᷑ et vxroꝛẽ. Illud aũt qdð d ꝗ reliq rit petere.g nõ ẽ repetẽdũ cũ ſcãdalo. et mĩỹem et vxoꝛẽ et filios centuplũ accipiet.ad effectum etiã ᷣm conditionem debitã cũ effectu retoꝛquet᷑. ⁊ bod mõ intelligit᷑ illud biero. ad elyodoꝝ. licʒ ꝑuulꝰ ĩ collo pẽdeat nepos.licet ſꝑſo crine et ſciſſis veſtibo vbera ſua oñdat mr. licʒ ĩ limie pr̃ iaceat:ꝑ calcatũ ꝑge pꝛem.ſic,⸗ cis oculis ad vexilla crucis euola.ſolũ pietatis genus ẽ in hac re eſſe crudelẽ. I.Dẽ xpᷣc ſubiectꝰerat parentibo ve⸗ nerabat᷑ mr̃em. ĩ cruce pendẽs ↄmẽdat mr̃em diſcipulo q nunqᷓ ante dimiſerat. et dicit hiero.ad furiã: bonora prem t. ᷣ ſi te a vᷣo pr̃e nõ ſeꝑat.tãdiu ſcito carnis copu⸗ lã qdiu ille nouerit ſuũ creatoꝛẽ.alioqn deus canet tibi audi filia et vide ⁊c. ¶¶ Ad illð at qð dẽ ꝙ iĩgredi religio nẽ ẽ de veritate vite cõcedẽdum qð non tm eſt de veritate vite concedendum quod eſt in pꝛecepto:ſed etiam qð eſt in cõſilio.nec ẽ ſiłe de ſepeliẽdo pr̃em et ſuſſẽtãdo vitam pꝛis ĩ nccitate.vnũ em̃ ẽ maioꝛis intẽtõis ꝙᷓ aliud. pt᷑ at gs ſuſtẽtare pꝛem ꝑ ſe vel ꝑ aliũ et ſimplicit᷑ ſepelire. (Wemge queritur S. ij. an ĩdifferẽtia dimittẽda ſint ꝓpt ſcãdalũ.et loquit᷑ apo ſtolus de repetitõne rerũ in iudicio.de ſumptione ꝓcu⸗ ratõnũ a pᷣlato.de comeſtione ydolatici.pꝛimo aũt que⸗ rat᷑ te repetitione ſũmarij.alubi em̃ diffuſiꝰ dictum eſt. OQuerið᷑ ergo vtrũ licitũ ſit repetere aligbo cũ ſcãdalo fratris qᷓ ſua ſunt.et vidr̃ ꝙ nõ.dĩic em̃ apls.oĩa mihi li cent h̊ nõ oĩa expediũt. ̊ licet licitũ ſit repetere ſua illis qui habẽt Ipꝛiũ in cõi vel in ꝑticulari:nõ tñ vidr expe⸗ diens cũ ſcadalo fris.pponẽdũ eſt em ĩ oꝛdie caꝛitatis bo nũ ſpũale alteriꝰ:bono tꝑali ꝓpꝛio.¶¶ Itẽ.j.coꝝ. vj · dic aplus.iam oĩno delictũ ẽ ĩ vobis ꝙ iudicia habetis ĩiteꝛ vos.ſ̊ h̊ nõ dixit ꝓpt iudiciũ ĩ ſe:ſ̊ᷣ ꝓpt ſcãdalũ qð oꝛie⸗ — bat᷑ ex iudicijs.vñ ſeqt᷑.q̃re nõ magis iniuriaʒ patimi? videt᷑ ̊ ſm aptin ꝙ delictũ ſit ſua repetere cũ ſcandalo. Itẽ dic aplus. j. coꝝ. viij. Si eſca frẽm meũ ſcadaliʒat nõ mãducabo carnes ineternũ.ſᷣ hoc fuit maiꝰ qᷓ; nõ re/ Cõtra glibʒ dz la⸗ boꝛare vt ꝓximꝰ ſuus nõ peccet.ſ̊ retinẽdo rem alienaʒ peccat.ᷓ dʒ laboꝛare ne ea retineat.ſᷣ ad hẽ repetitio in iudicio.&̊ ꝑt᷑ repetere ſua licet ille ꝗ detinet ſcandalizet᷑. nõ em ille eſt ca ſcãdali ſ̊ detentoꝛ ꝓpt ſuã maliciã.¶¶ Itẽ ſi hoĩes nõ repeterẽt ſua ꝓpt ſcadalũ occaſione ſumpta. maioꝛ ꝑs hoĩm ra ꝑet bona iuſtoꝝ. multiplicarẽt᷑ ſcan dala. diſſiparetur & vnitas ecclie et ſocietatis bumane. Pꝛeterea. bona collaſa intuitu dei eccleſijs deperirẽt et ita non poſſent vacare bonis ſpũalibo m ꝙ opoꝛtet. Pꝛeterea.b.tho.cãthuarienſ.qꝛ videbat eccklie liber⸗ tatẽ deſtrui.repetijt res eccłie et cũ ſcandalo regis.ergo erẽplo illiꝰ lieitũ eſt et etiã erxpediẽs repetere res ſuas vx ecclie.licet alius ſcãdaliʒet᷑ ꝗq eas detinet.4. Videt tñ cõ trariũ de generali ſcandalo. ꝓpt eĩ generale ſcandalũ ñ repetit eccłia decimas q̃ t̃ de iure ei debent᷑. et ita videk ꝙ nõ ſit licitum repetere cuʒ ſcandalo generali.¶¶ Pꝛete rea. aliq ſubtrabit᷑ pꝛedicatio ꝓpt ſcandalũ generale. multo & foꝛtiꝰ repetitio rerũ ſuaꝝ dimittẽda ẽ t ſcan dalum generale. ¶ Ao qð rñdẽt ꝗdã ꝙ imꝑfectis liq re petere etiã cũ ſcãdalo bona ſua vi ecclłie. alit em̃ diſſipa rent᷑ oĩa bona eccłie qꝛ vnitas:qð eſt maximũ malũ.et h ꝓpter ſeptem cauſas.pꝛima eſt refrenatio maloꝛum. Fᷣm quã cõſulitur ipis malis.qꝛ efficiũtur peioꝛes occaſione ſumpta ſicut oſtendebat᷑. Secũda ẽ cõſolatio ifirmoꝛũ. cæſperarẽt em ſi nõ liceret eis repetere hia. infirmis em̃ ſunt data temꝑalia ad ↄſolatõzʒ nõ tm̃ ad ſuſtẽtatõz. vñ .j. cañ. Leua eius ſub capite meo et dextera illiꝰ ample⸗ xabit᷑ me.etiã multi religioſi caderẽt ĩ accidis ſi auferẽt eis tꝑalia qᷓ nõ liceret repetere. Tercia ẽ.qꝛ neſcit᷑ viꝝ ille a qͥ repetit᷑ ſcãdaliʒ at᷑. ĩmo pᷣſumẽ dʒ ꝙ ñ ſcadaliʒet᷑. Quarta ẽ zelꝰ iuſticie ſiẽ ĩ. b.tho.cãtu.ꝗ repetebat res ecclie et tñ ſciebat regẽ et pꝛicipes ſcãdalisari.exemplo phinees ꝗ zelo iuſticie ductus ꝑfodit virũ iſr łtitam coeũ tem cũ madianitide:et cũ ſciebat illos ꝑire in aĩa ⁊ coꝛ⸗ poꝛe.eo ꝙ ĩ ipo actu pcti interficiebat illos.Qu. xxv.vñ conuincitur ꝙ iuſticia non eſt dimittenda ꝓ moꝛte etiã ſpirituali pꝛoximi.Quita eſi vnitas eccłie ſeruada que diſſiparet᷑ ſi nõ liceret vnicuiq; repetẽ ſua. Sexta ẽ pax eccłie tꝑalis qᷓ eſt apetenda ꝓpt᷑ pacẽ ſpũalẽ q cõſequit᷑ ex ea ꝑ quã vacat eccleſia lege dei.vñ in ps. Rogate que ad pacẽ ſunt bierlm. Septia eſt cã vitãdi petm · ſi em̃ ti⸗ meo ꝑiculũ remanẽ ex penuria.poſſuʒ repetẽ q mea ſũt licet cũ ſcãdalo paſſiuo.cũ ſcandalo aũt actiuo vt dicen⸗ d vel faciẽdo minꝰ rectũ ad hoc ꝙ repetat ſua nõ expe/ dit:et eſl pctm. Diſtingui ſic pꝑt.repetẽs aut repetit ex bona intentõe aut ex libidĩe rei alicuiꝰ tꝑalis. ſi repetit ex libidie rei tꝑalis pctʒz ẽ.ſi vo ex bona intentõe ⁊ aſſint alie cõditõnes que dicte ſunt: licet et expedit repetẽ.nec eſt cõtrariũ vt dicit᷑ in luc.vj.q tua ſunt ne repetas. De Differẽtia pᷣo intẽtõis ĩ repetẽdo dic greg.cũ curaʒ nobis rerũ itineris nccĩtas impoĩt qdam dũ ea capiũt ſolũmõ ſunt tolerãdi.qdam vo ſeruata caritate ꝓhibẽdi.nõ tñ ſola cura ne nra ſubtrahãtur.ᷣ ne rapiẽtes nõ ſua ſemet ipſos perdant. plus ipſis raptoꝛibo ebemus metueꝛe qᷓ rebo irrõnabilibo inbiare.illa em non rapta moꝛientes amittimus: cum illis pᷣo nunc conditõis oꝛdine et ſi coꝛ rigi ſtudeãt poſt ꝑceptõeʒ mũeris vnũ ſumus. Cũ aũt ẽ intentio bona:aut põt repetere mõ debito: aut indebito. ſi em̃ cũ falſis lr̃is vel ſub oꝛdiatõe falſoꝝ teſtiũ ⁊ bmõi nõ licet. ſi ᷣo ex bona intẽtõe et mõ debito.adbuc poteſt ꝓlter ius ſcãdalizare ꝑ contentõz. et ſic pacẽ ꝓximi tol⸗ lere et hoc etiã modo nõ lice t.ſi vᷣo intentio fuerit bona et modꝰ debitus cũ alijs circũſtãtijs.licitũ ẽ repetẽ ſua in generali vel in ꝑticulari... Ad obiectũ aũt ĩ cõtrariũ dicendũ ẽ. ꝙ licʒ ſcãdaliʒet᷑ ꝓrimꝰ ex ſua ꝑuerſitate.nõ ꝓteꝛ boc repetẽda ẽ repetito:nec pᷣponit᷑ ibi bonũ tꝑale bono ſpũale ſed ecõuerſo.hoc em̃ ẽ bonũ ſpale vt ſit iu⸗ ſticia in ꝓxĩo.iuſticia aũt nõ eſt ibi niſi reddat᷑ vnicuiq; qð ſuũ eſt.et iõ ſi hoc fine facit:bonum ſpũale pᷣponituꝛ tꝑali.¶¶ Sʒ ponit᷑ ꝙ nullo mõ velit eſſe iuſtꝰ.nũqd ꝓpter hoc cõcedere debet ei illud qð detinet iniuſte.Reſpodet᷑ ꝙꝙ et ſi nolit eſſe iuſtus. tñ intuitu generalis iuſlicie ↄſer uãde.hoc etiã faciẽdũ ẽ.pᷣponit᷑ eĩ bonũ cõe bono ꝑticu/ lari.et hoc etiã mõ ſpũale bonũ pᷣponeret᷑ tꝑali. Si do nõ eẽt ꝑiculũ iuſticie generalis nec ꝑticularis ĩ ꝓximo. et indigeret ꝓximꝰ.et ille cuiꝰeẽt res nõ indigẽt nec pꝛo ſe nec ꝓ ſuis:foꝛte ĩ tali caſu nõ eẽt repetẽdũ ſ̊ magis dã dum ne ꝓximꝰ remanẽt in pcto alienã rem detinẽdo. et cũ hoc monẽdus eẽt ad pnĩam de eo ꝙ detinuit.⁊ ſi ꝓxi‚⸗ mè pluſqᷓ res amaret᷑ ſm gre alit aũt indicãdũ ẽ ĩ mo bilibo bonis et in immobilibo.¶ Ad illð vo qð obijcituꝛ illud qð dẽ ab apło iam oĩno delictuʒ eſt in vobis. Re põdet᷑ loquitur ibi de repetitõne cum ſcãdalo actiuo cum quo delictũ eſt repetere. Ad terciũ ſiłr ẽ rñdẽduʒ ꝙ nõ dixit aplus.ſi ex eſca ſcadaliʒat᷑ ⁊c:ſ̊ dictum eſt ſi eſca mea ſcãdaliʒat.vnde de ſcandalo actiuo datum eſt itelligi.et ita nõẽ ſiłe de ̊ ꝙ aliꝗs ſua repetit.nõ eĩ ſcan dalũ ẽ actiuũ vbi mõ indebito repetat᷑ vł cũ ipe ſibi ap⸗ pꝛopꝛiat qdð cõe ẽ.vł ſi repetit ĩ iudicõ ↄtentioſo: cũ rõe ſtat inſinuaẽ tm̃ ꝛudici debẽt.pt ei eẽ ĩ ſtatu talis ꝑfecti⸗ omis in qͥ nullã ꝓpꝛietatẽ hẽat ĩ cõi vel in ꝑticulari.Rᷣ tm ↄcedit᷑ ei vſus.ſi fiat ĩiuria:ĩſinuaẽ dʒ iudici ⁊ iuderx ex officio p ↄpellẽ ſatiſfactõʒ ſᷣuato oꝛdie iuris vt iuſtia 2 pax ↄſeruẽt᷑.¶ Si vᷣo qꝛat᷑ e ſcadalo genẽali paſſiuo pĩ rñderi.aut ex dimiſſiõe repetitõis nõ ledit᷑ libertas ec⸗ cleſie ſpũalis.et tũc dimittedũ ẽ ꝓpf ſcãdalũ generale.ſi dᷣo ledit᷑ libersas ſpũalis eccłie:adhuc ↄſideradũ ẽ vtrũ magis obeſt leſio illiꝰ libᷣtatis ſpũał an ſcãdalũ genera le vł ecõuerſo.et ſᷣm H̊ dr̃ſimode ẽ iudicare.q Aug.lo⸗ qᷓns de pfectis ĩ ſermõe dñi de mõte dic.pecuĩaʒ dimittẽ illo inbemur pᷣcepto qͥ ſuꝑiꝰ dictũ ẽ.ſi ꝗs tibi tuĩcã tollẽ voluerit et iudicõ tecũ ↄtẽdẽ: dimitte illi ⁊ pallium neq; ibi ncce ẽ om̃i pecuĩario debitoꝛi dimitteꝛe dehitũ.h̊ ei⸗ reddere noluerit iterũ vt velit etià liigare.ſeruũ at̃ dni vt ait apłus nõ opoꝛtet litigare. (Weinde queritur S. iiij. de ſumptõe ꝓcuratõnuʒ vtrũ licitũ ſit acciꝑe ſũ ptus.et vtꝛũ accipiẽdi ſint cũ ſcãdalo paſſiuo ab ipis ſubditis:? videt᷑ ꝙ ſic. ſumptꝰ em debent᷑ röne ſemiatõis ĩ ſpũᷣalibo &ñ ẽ factũ miꝰrectũ.ſi ꝗᷣ ſcãdaliʒabat᷑ h ñ fuit ꝑ ipᷣʒʒ. lici tũ ꝙᷓ fuit et expediẽs acciꝑe ſumptꝰ:ne ipᷣi vtinerent qð alienũ eſſet. ¶ Sʒ ↄtriũ vidr ꝑ h̊ qdð dic apłs.j.coꝝ.ix. bonũ mihi magis moꝛi qᷓ vt gliaʒ meã ꝗs euacuat.eua cuatõʒ aũt glie diĩc.ſi acciꝑet ſumptꝰ ꝓ pᷣdicatõne.ꝑ qð datx᷑ ĩtelligẽ. ꝙ nõ expediebat accipe ſũptꝰ a choꝛinthijs Apt ſcãdalũ eoꝝ.¶ Pꝛetẽa dic apls ibidẽ.nõ ſumꝰ⸗ hac pkate vſi ̊ oĩa ſuſtiemꝰ ne offendiculũ demus euangelio xp̃i.ꝗᷣ ꝑ h̊ daret᷑ offendiculũ euãgelio xpi.nõ accipien⸗ di eraãt ſumptꝰ ꝓcuratõnũ: ꝓ ſcadalo paſſiuo ipoꝝ ſpdi toꝝ vitãdo. Pꝛeterea ex illo vbo vidr̃ ꝙ ñ tm̃ eẽt ſcan⸗/ dalũ paſſiuũ pᷣR etiãẽ actiuũ.d em̃ ne offendiculũ demus. uiꝰ etiã gra q̃rit᷑ vtrũ aliꝗs faciẽdo rẽ bonã in ſe ⁊ diſcretã poſſit ſcãdalũ facẽ:et vidr̃ ꝙ ſic. dicit᷑ em̃ ſuꝑ il⸗ lud leui.xix.Oõ coꝛã ceco pones offendiculũ.glo.coꝛazʒ ceco offendiculũ ponẽ:ẽ dileretã ꝗdã rẽ agẽ.̊ ei ꝗ lumẽ diſcretõis nõ hʒ ſcãdali occaſiõʒ pᷣbere.ſᷣ ꝗ pᷣbet occaſio nẽ ſcãdali ſcãdalizat.qᷓ faciẽdo rẽ bonã ĩ ſe ⁊ diſcretã pẽ aligs ſcãdalizare.Cõtra. ſcãdalũ ẽ dictũ vł factũ miꝰ rectũ.ᷣ qdð ẽ bonũ ⁊ diſcretũ nõ ẽ miꝰreciũ:j̊ nõ lũ.ſiẽ de acceptõe ꝓcuratõnũ debitaꝝ ſupᷣdictũ ẽ¶ Ad qð rñdet᷑ꝙ licitũ fuit apło ⁊ adhuc licituʒ eſt ſemianti ſpũalia acciꝑe ſumptꝰ ab hbis ꝗbo ſemiabat. dñs em̃ dic in euãgelio.Dignꝰ eſt oꝑariꝰ cibo ſuo.et dꝛ in glo. ſuper coꝝ.ix. Qeſcitis ⁊c. Qatalis rõ hoc habet vt ꝗs inde vi uat vnde laboꝛat. noluit tñ apłus ꝓpt ſcãdalũ coꝛinthio rum vitãdũ ꝗ auari erãt.et vt haberet libertatẽ arguen di accipere ſumpt. vñ ꝓ illo temꝑe nõ expediebat acci⸗ pere.ſed nõ ꝓter hoc peccabãt alij accipiendo. nec etiã aplłus peccaſſet accipiẽdo. ſi nõ tantã pꝑſectõʒ egiſſet. ꝗ vᷣo in pñti immoderate ſumũt ꝓcuratões peccant:n em immoderate debent᷑ ¶ Ad illud vo qð dꝛ ad coꝝ.ſQe of fendiculũ demꝰ. Rñdet᷑ ꝙ boc fuit ꝓpt pſeudo p̃dicato⸗ ros ꝗ coloꝛẽ haberẽt excuſatõis in accipiẽdo ſumptus ſi apłus acciꝑet.et ita daret᷑ impedimẽtũ euãgelio ne libe — re curreret.hoc aũt nõ fuit ꝓt᷑ h̊ ꝙ acciꝑe ſumpt debi⸗ tos a ſubditis ſit pctm.licʒ ipi ſua ꝑuerſitate ſcadaliʒa⸗ rent᷑.lecus aũt eſt in ſumptõibo vbi nõ ſunt debiti. ibi eĩ nõ opoꝛtet exigere cũ conſcia ſcãdali paſſiui.⸗ Ad illd — Bo qð obijcit᷑ vtrũ faciedo aligs ĩ ſe bonũ diſeretũ ſcon dalizet. Rñdetuꝛ ꝙ res diſcꝛeta dẽ duplicit.vno mõ put dicit᷑ bonũ ĩ genẽ actꝰ.circũſtãtijs ↄcurrẽtibo qᷓ ncce ſũt in ſe ad alterũ.et h̊ mõ agere rẽ dilcretã nõ ẽ ſcãdaliʒaẽ eq; ſcãdali occaſionẽ re⸗ aliß, vo dẽ res diſcreta ꝗ; in ſe bonũ eſt ſed nõ vſq;quaq; circũſcriptũ nec foꝛte ſpe⸗ . ciẽ boni hñs.⁊ ideo dr.j.theſſa.iij.om̃ia pbate qð bonũ eſt tenete.ab om̃i ſpecie mala abſtinete vos.⁊ boc modo agere rem diſcreta: poteſt eſſe cũ hoc ꝙ pᷣbeat occaſionẽ ſcandali ei qui nõ habet lumen diſe. cretõnis vſq;quaq; et ſic ĩtelligr illð.xir. leui.coꝛam ceco nõ pones oſſendicu lum. Huius etiã gr̃a querit᷑ de aliquo ꝗ habet puraʒ conſcĩam apud deuʒz. multi tñ ſuſpicant᷑ aliq maluz de ipᷣo ꝓyter aliquã ſpẽm exterioꝛẽ et ſic ſcandalizant᷑.que⸗ „ . ritur qd agẽdũ ſit illi. videt᷑ em̃ ꝙ ſufficiat ei cõſcia ſua. dicit᷑ em̃ iob.xvj.ecce ĩ celo teſtis eſt meꝰ et cõſcius meꝰ in excelſis. Pꝛeterea dic greg.inter verba laudãtiũ ſius vitupantiũ ad mentẽ ſemꝑ recurrẽdũ ẽ.et in ea nõ inue nitur bonũ qð de nobis dẽ magnã triſticiã debʒ genera re.et rurſũ ſi in ea.nõ inuenit᷑ malũ qð de nobis hoĩes loquũtur:in magnã debemus leticia ꝓſilire.qd em̃ ſiñ omes laudant et conſcia nos liberos demonſiꝛet. habe⸗ mus paulũ dicentez. gloꝛia nr̃a bec eſt ⁊c. Ex qͥ vidr ꝙ ſufficiat ip̃a ↄſcia. Item aug. ad quẽdã maicheũ.ſenti de aug· ꝗcqd libet:ſola ĩ oclis cei ↄſcia me nõ acculſet. ¶ Cõ tra dñns dixit petꝛo. licʒ libeꝛi eẽnt filij regni.ne ſoꝛte ſcaã⸗ dalizemꝰ eos vade ad mare ⁊c. exẽplo illiꝰ ñ ſufficit ipᷣa ¶ Nueſtio conſcĩa ſed tollẽda eſt occaſio ſcandali in alio ſm ꝙ poſſi bile ẽ. Ad qð reſpõderi pt᷑ ꝑ hoc qð dicit aug.nob ne⸗ ceſſaria eſt vita nra.alijs fama nr̃a.et iõ quãtũ ĩ ſe ẽ de⸗ bet illis ſatiſſacere ꝗ malũ ſuſpicãtur oſtẽdendo intẽtõʒ ſuã et remouẽdo ſpẽm mali.et occaſionẽ etiã ſcãdali in alijs ᷣm ꝙ poſſibile eſt.ſi vo adhpuc nõ pt᷑ eis ſatiſfacere dolendũ eſt ꝙ illi peccãt.Eñ greg.locãdi ſunt et tran⸗ quille admonẽdi eiſq; ſatiſſieri modis oĩbo dʒ.ſi aũt ſi⸗ bi ſatiſſieri ex veritate noluerit.habes cõſolatõʒ quã in euãgelio aſpicias dñi dicẽtis.ſinite illos ⁊c.Et dic gg. erponẽs illð Ro.xj.cũ oĩbo hoĩbo pacẽ hñtes. ſi fieri pt quãtũ ex vobio ẽ.ſi nos in mẽte caritatem erga odiẽtes ſeruare cuꝑimꝰ.et ſi nobiſcũ pacẽ nõ habeãt:nos tñ cuʒ illis pacẽ habeamus. Weinge queritur S. v. r te comeſlione ydolatici.illa em autoꝛitas.omiã mihi li cent ſ̊ non oĩa expediũt:de illa comeſtione intelligit᷑.vñ nõ expediebat cũ ſcandalo infirmoꝝ comedẽ.et dic gg. Satiꝰ ẽ fame moꝛi qᷓ; de ydolatico veſci.et intelligit᷑ cuʒ ſcãdalo.i Sʒ vidr h̊ eẽ falſũ.ſi em aligs nõ hñs qð man ducet ꝑmittẽet ſe moꝛi fame inijcẽt ſibi manũ. poſito q̊ q; nõ habeat qd comedat niſi ydolaticũ:ſi comedit ſcãda⸗ lizat ꝓximũ.ſi non comedit moꝛiet᷑ fame.et ſic intficiet ſed peiꝰ ẽ intſicere ſe qᷓ; ſcãdaliʒare pximũ.&̊ pꝛimũ ẽ fal ſum.¶ Rñdet᷑ ad ͥ q nõ comꝑat᷑ ibi petm pcto ſ̊ pena peto.vn ſenſus ẽ moꝛs coꝛꝑalis miꝰ malũ ẽ ꝙᷓ ſcadaliʒa⸗ re ꝓximũ.ſi ̊ aligs nõ habeat ꝗd comedat niſi ydolati⸗ cũ debet comedẽ:debet tñ facere vt q;tũ in ſe ẽ nõ ſcãda⸗ liʒet ꝓximũ vnde debet ĩ publico ꝓteſtari ꝙ niſi come⸗ fame moꝛiet᷑.et tũc nõ debʒ eſſe occaſio ruine alteri. einge queritur S. vj. te oꝑatõne iuſticie vtrũ dimittẽdũ ſit aliqñ gt ſcanda lũ. Vleritas em̃ iuſticie ẽ in executõe ſeueritatis. vtpote excoĩcando delinquẽtẽ.et vr ꝙ nõ.vbi em̃ ẽ veritas iuſti cie:nõ ẽ dimittẽdũ ꝓpt᷑ ſcandalũ paſſiuũ.Iñ ggẽ. Si de veritate ſcandalũ ſumit᷑.vtiliꝰ ꝑmittit᷑ naſci ſcandalũ qᷓ; veritas reliquat᷑.et ſic ẽ de veritate iuſticie &̊ nõ ẽ dimij⸗ tendũ opus iuſticie ꝓt᷑ ſcãdalũ paſſiuũ.Si g̊ inueniũt᷑ incoꝛrigibiles et cõtumaces excoicandi ſunt.ſi &̊ multi⸗ tudo eſtĩſcelere.vel pꝛĩceps nõ dimittẽdũ ẽ opꝰ iuſticie. ¶ Cõtra.cũ multitudo ẽ in cã vł pꝛiceps ẽ detrabẽdũ ſe⸗ ueritati ſic dic aug.et hr.xiij.math.in ꝑabola de ziʒaĩa Itẽ aug.ad aureliũ cũ multitudie peccãtiũ agendũ eſt magis monẽdo q; minãdo.ſeueritas aũt exercẽda eſt in pcta paucoꝝ.q̊ᷓ dimittẽdũ eſt opꝰiuſticie aliqñ ꝓgt᷑ ſcan dalum. 4 Item aug. coutra epłkam ꝑmeniã. Cum moꝛ⸗ bos plłimos occupauerit.nihil aliud reſtat q; doloꝛ ⁊ & mitꝰ. Ex qͥ vidr ꝙ dimittẽdũ eſt opus iuſticie quo ad ſe⸗ ueritatẽ ꝓpt ſechdalũ multitudis Aieianis Vel qð rñdet᷑ ꝙ duplex eſt opus iuſticie.Eſt em̃ opꝰ iuſticie qð eſt in reddẽdo vnicuiq; qð ſuũ ẽ.et ẽ opus inſticie qð eſt in penis infligẽdi.ſcʒ illud opꝰ iuſticie qð ẽ in reddẽdo iudiciũ:ad h̊ ꝙ vnuſaſq; habeat qð ſuũ eſt.maxĩe q;ẽtum eſt de volũtate:nũqᷓ; ẽ dimittendũ ꝓ ſcandalo ſicut dicit greg.ſed veritas ipa q̃ eſt in penis ſtatutis:illa aliqñ pt ſuſpendi ꝓpt᷑ ꝑpicula que euenire poſſunt.et maxime qñ pꝛincipes vel multitudo eſt in cauſa: ꝓpter ſciſma quod poteſt contingere.ſᷣm ; habetur cõtra eplam ꝑmeĩiaʒ a cõtrario ſenſu.Dicit᷑ em̃ q cuiuſqᷓ; crimen notum eſt et om̃i bo execrabile aparet.vt nullos ꝓꝛſus vel nõ tales habeat defenſoꝛes.ꝑ quos poſſit ſciſma contingere:non doꝛmiat ſeueritas diſciplinc.a ↄtrario ergo ſenſu: ſi po teſt ſciſma cõtingere ſuꝑ ſuꝑſedendũ eſt ſeueritati diſci⸗ pline.nec ꝓpter hoc dimittitur veritas iuſticie quin ve⸗ lit vnicuiq; qð ſuũ eſt reddẽ ⁊ quãtũ eſt de ſe reddat.ſed ſuſpendit᷑ ꝓpter maius ꝑiculũ vitandũ.et tunc magis inſtandum eſt amonitionibo circa diſcretioꝛes. Diſtin⸗ guitur tñ vlterius.ꝙ aliqñ nõ debet doꝛmire ſeueritas iuſticie ſiue diſcipline.cum aliqui quadã autoꝛitate pec .clxxxic. catum quod faciunt defendunt ad modum hereticoꝛuʒ. et hoc dat intelligere yſido.cum dicit.hi qui neq; a vi⸗ cio coꝛruptionis emendantur atzʒ hocipᷣm carnale deli⸗ ctuʒ quod admittũt vendicare quadam ſuꝑſtitioſa teme ritate nituntur.nec gradum honoꝛis nec gratiam reci⸗ piunt cõmunionis.Si vᷣo nõ deſendũt peccatum ſuum et timetur ſciſma vel aliud malum huiuſmodi.poteſt et cebet diſſimulare cum peccat multitudo. Vnde aug.ad bonifacium. cogunt multas ĩuenire medicinas multoꝝ er ꝑimẽta moꝛboꝛum.Vnde in huiuſmodi cauſis niſi ꝑ graues diſſentionũ ſciſſuras nõ hmõi aut nullius ꝑicu⸗ lum ſed plurimoꝛum ſtrages iacet:detrabendum elt ali⸗ ud ſeueritati vt maioꝛibus ſanãdis maculis caritas ſin cera ſubueniat. mbꝛum ſeptimum ptimo queritur quid ſit faciendum ꝓpt᷑ ſcandalum vitandum.vtrum teneatur ho⸗ mo dare rem ſuam ſi videat pꝛoximũ ſcan dalizaꝛi niſi det ei.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.quia tene tur in caſu dare vitaʒ coꝛꝑalem pꝛo anima xp̃i ſaluãda: multo ergo foꝛtius tenetur dare rem ſuam pꝛo aia pꝛo⸗ ximi ne ſcandaliʒetur.¶ Item ſi videat pꝛorimum moꝛi coꝛpoꝛaliter.tenet᷑ ei dare qð habʒ anteq; dimittat eum moꝛi coꝛpoꝛaliter.ſed in infinitũ eſt peioꝛ moꝛs ſpũalis qᷓ coꝛpoꝛalis:ſi vᷣo ſcandaliʒatur moꝛitur ſpũalit᷑. ergo tenetur dare rem ſuam ꝗꝓpter ſcandalũ vitandũ.⸗ Item tenetur vitaꝛe ſcandalum quãtum poteſt ſine pcto ſalua triplici vᷣitate.ſed ſalua eſt triplex veritas licet det rem ſuam.ergo tenetur dare rem ſuam ꝓpter vitandum ſcã⸗ dalum ipᷣius pꝛoximi. IOtem tenet᷑ omittere aliquãdo opus miſericoꝛdie ꝓgter ſcandalum multofoꝛtius et fa⸗ cere.ſed dare rem ſuam eſt miſcðie in caſu tali.ergo te⸗ netur dare rem ſuam ꝗꝓpter ſcandalum vitãdum. ¶ A hoc reſpõdent quidam ꝙ in caſu teneoꝛ dare rem meazʒ ꝓ ſcandalo vitando:nõ vłr.vnde diſtinguituꝛ.petẽs aut petit rõnabiliter aut irrõnabilit. Si irrõnabiliter non teneoꝛ dare duplici de cauſa.vna eſi bonum publicũ ad qð ꝑtinet vt dñium reruʒ nõ trãſſerat᷑ ſine ratione.alia eſt vt depꝛimatur temeritas petentiũ. multi em̃ peterẽt et ſe ſcãdaliʒari fingerẽt. Si rõnabiliter vt pauꝑ petit veſtimentũ:diſtinguẽdũ.q aut mihi ſunt nccia magis q illi.et tunc nõ teneoꝛ dare duplici de cauſa.vna eſt oꝛ⸗ do caritatis:alia eſt temeritas petentiũ vt repꝛimatur. Aut ſunt ei magis nccia ꝙ mihi.aut mihi ſuꝑflua. illi aũt nccia.ſi ſic vel ſic diſtinguit᷑.aut ꝓpono illã rem da re alij quem ſcio magis indigere.aut reſeruo in temꝑe ĩ quo eſtimo ꝓbabiliter multos indigere.et tunc nõ tene oꝛ dare ꝓpter pꝛedictã cauſam.ſcʒ vt repꝛimatur temeri tas petẽtium.et ꝓgter bonum publicum ad qð pꝑtinet ꝙ quilibet diſpenſet rem ſuã ꝓut meliꝰpt᷑. Aut cum ipe pe tat rõnabilit᷑ et res quã petit eſt ſuꝑſtua mihi ſeu parũ neceſſaria mibi.nec ꝗꝓpono eam alit᷑ iaʒ diſpenſare.tũc dicũt ꝙ ego debeo daꝛe ſi ꝓbabiliter credã q; ſcãdalizat᷑ niſi dem. ¶ Ad obiectum aũt pꝛimo dicendũ.ꝙ illð qð dicitur ꝙ homo tenetur dare rem ſuam vt vitet ruinam ꝓximi ſpũalem:intelligendũ eſt in caſu ̊ nõ vłr ꝓpter cauſas iaʒ dictas. Ad ſcðm vo reſpõdẽdũ.ꝙ moꝛs coꝛ ꝓalis ꝓximi magis eſt in euidẽti.de moꝛte vᷣo ſpũali nõ ita cõſtat cũ ſit inuiſibilis.et iõ qꝛ nõ cõſtat ita de moꝛte ſpũali ſic de moꝛte coꝛꝑali.quo ad hoc tenet᷑ plꝰ rem ſu⸗ am dare homo ꝓ moꝛte coꝛꝑali vitãda de qua conſtat ĩ euidẽti:qᷓ; ꝓ moꝛte ſpũali vitãda de qua ůõ pᷣſumit᷑. nõ em̃ ſcio quando frater meus ſcandalizatur. nec pᷣſumo ꝙ ita de leui debeat ſcandaliʒzari.¶ Ad terciũ vᷣo dicen dum.ꝙ nõ eſt ſalua veritas vite in quolibʒ caſu.magis em̃ debet homo ſibi ꝓnidẽ et ſuis q; alijs.et hoc ad veri⸗ tatem vitę ꝑtinet.hoc em̃ dictat oꝛdo caritatis.⸗ Adq̃r tum vᷣo dicitur ꝙ in aliquo caſu tenet᷑ homo facere oꝑa miſcdie.ꝓpter ſcandalũ ꝓximi vitãdũ.ſic̃ in aliquo caũ tenetur homo dimittere ꝗꝓpter ſcandalũ vitandũu. UWlembꝛumoctanum . Ctimoqueritur vtꝝ petrus ſcandaliʒaue rit gentiles diſcernedo cibaria cuʒ iudeis Et videtur ꝙ ſic.quia cogebat gentes iu⸗ daizare vt dicit apoſtolus.ergo errare fa⸗ cto ſuo minus recto:et ita pꝛeſtabat occaſionem ruine alijs.ergo ꝑ locũ a diffinitone ſcandaliʒabat:et in via fi dei qð eſt grauius qᷓ in via moꝛũ.qᷓ peccabat moꝛtaliter Item repꝛehenſibilis erat vt dic apłus. ꝓ aliquo pec cato.nõ /ꝓ alio niſi qꝛ ſcandalizabat in via fidei:q̊ pecca bat moꝛtalit. Item dic glo.qꝙ ipe faciebat cõtra veritatẽ euãgelij.̊ peccauit moꝛtaliter.¶ Contra.ↄfirmatꝰerat virtute ex alto.ergo nõ peccabat moꝛtaliter. ¶ IC0/ẽ ſupeꝛ illũ locũ math.xvj. Tibi dabo claues regni celoꝝ.dicit glo. q̃s ſi tunc habuiſſet:erroꝛ in eo locum nõ inueniſſet ſed tunc cum ſeꝑabat ſe a gentibo habebat claues:et eti⸗ am iam cõfirmatus erat virtute ex alto. ergo tunc non inueniebat locum erroꝛ in eo. ergo nõ pecca bat. 4 Ytem ʒelo caritatis comedebat cum iudeis cõfoꝛmãs ſe eis.ſi⸗ mulas ſe idem ſentire cũ illis vt omibo fieret omia 7 oẽs lucrificaret.ergo factũ illud ex caritate erat.eꝛgo nõ pec cabat in illo facto. H ſunt diuerſe ſolutões. VUna hiero.alia aug. Hiero.em̃ dicit ꝙ apoſtoli inter ſe cõdi rerant iſta tria.ſcʒ ꝙ petrꝰ ſeꝑaret ſe a gẽtibo.⁊ q; come ceret cũ iudeis diſcernẽdo cibaria.et ꝙ repᷣhẽderetur a paulo.vt iudei vidẽtes mgr̃m ſuũ rephẽdi ſuꝑ h:faciliꝰ ſeꝑarent ſe a legalibo qꝛ volebant eos ducere ad ſi pualẽ vitã.vt inciperent eſſe qdð futuri erãt.ſcʒ ſpũales ſimila toꝛie.ergo fecit petrus quicqd fecit ibi.et voluit ſe repꝛe bendi.vt videntes iudei apoſtolũ ſuum repꝛehendi eru beſcerent de obſeruatõne legalium.et ſiłato illa bona fu it. fuit em̃ ſiłatio facti que aliq facienda eſt ad vtilitatẽ fidei:ſicut fecit iehu ſiłans, ſe eſſe ydolatrã. Scdʒ ergo biero.nullo mõ peccauit petrus.dicit ergo iſtam ſoluti onem fuiſſe oꝛig.cõtra poꝛphiriũ hereticũ qui petro im⸗ ponebat ſtoliditatẽ et paulo ꝓcacitatem et ꝓteruitatẽ. Ao pᷣmũ obiectũ dicimꝰ ᷣm hiero.⁊ oꝛig.q; gẽtes co gebat iudaiʒare.i.videbatur cogere.Ao ſcom dicimꝰ ꝙ repᷣhenſibilis erat.i.debuit repᷣhendi ex cõdicto nõ ex peccato.¶ Ad terciũ dicendũ ſᷣm hieꝛo.ꝙ nõ faciebat cõ tra veritatẽ euangelij.i.ꝙ facto ſuo nõ poterãt gẽtes hẽe occaſionẽ faciẽdi ↄtra veritatẽ euãgelij. Scoöm aug. do dicit᷑.ꝙ nihil ibi factũ eſt ſimłatoꝛie ſilatõe cautele. et ꝙ petrus erat repᷣhenſibilig.eo ꝙ nõ recte ambularet ad veritatẽ euãgelij. Sed dupłr dẽ aliꝗd nõ rectum.vel qꝛ nõ oĩno diſcretum: vel quia ꝑuerſum. dicunt ergo ꝗ⸗ nõ recte ambulauit.i.non oĩno diſcrete:nõ tñ puerle.et ita nõ peccauit.¶¶ Sed contrarium videtur ꝑ hoc quod dicit haymo.ideo eum publice redarguit:quia publice peccauit.et vt eius correctioni ceteri in fide roboꝛaren/ tur.publica em̃ noxa publica eget coꝛrectione. Item in glo.ſuꝑ illud ad gał.ij.babetur.q; petrus ſeruauit illa legalia nõ diſpenſatoꝛie ſed vere q̃ſi ſubiectꝰ eis.ſed nõ ponebat in eis ſpem. et ꝙ vere peccauit.nõ ꝙ ſeruauit le alia:ſed quia gentiles ſuo exemplo iudaizare coegit. 2; hm hᷣ poſſet obijci de paulo ꝙ ipe peccaſſet qudo circumcidit thimotheum vtł votũ ſoluit in teucris ſicut habetur.xxj.actuũ. Jam em̃ fuit ꝓmulgatũ cõciliũ apo ſtoloꝛũ.iĩ quo oꝛdinatũ fuit ꝙ nibil oneris imponeretur niſi vt abſtinerent ab immolatis ſimulacroꝝ et ſuffoca to ſanguine et foꝛnicatõne.cum ergo iam ceſſiſſent lega⸗ lia ex decreto poſtolico:non videtur ꝙ apls i ſta facere beret. et ita peccauit eadẽ ratõne qua petrꝰ.ſi ergo de apoſtolo vidr ꝙ nõ peccauit:ſimiliter videt᷑ de beato pe tro. Ad quod reſpõdent quidã ꝙ nõ peccauit. et immi⸗ tũtur cuidam glo.que dicit.repᷣhenſibilis erat.i.dignꝰ repꝛehenſione ꝓ alijs nõ ꝓ ſe.illã vo autoꝛitatem q̃ pꝗ⸗ nitur in glo. vel quam ponit haymo exponũt hoc modo. ꝙ peccauit.i.fecit aliquid exquo eſſet occaſio peccati in alijs ꝓpter eoꝛũ indiſcretionẽ.et ꝙ dicitur nõ recte am⸗ bulaſſe ad veritateʒ euangelij:exponunt.i.nõ caute am⸗ bulauit ſm illud.v.ad ephᷣ.Alidete qũo caute ambule/ tis. et glo. dicit nõ qᷓtum ad intentionẽ ſed ad veꝛitatem euqgelij:qꝛ ꝓꝑ hoc poſſent iudaiʒare. Attenditur autem dupliciter veritas euãgelij. vel ꝙtum ad ea que credẽda ſunt et imitanda in euangelio:et ſic ambulauit ad veri⸗ tatem euangelij.et hoc ẽ vel qtũ ad ſe vel qtum ad fru⸗ ctum in alijs.et hoc mõ ipᷣm peccaſſe nõ aliud eſt qᷓ ma⸗ teriam peccati dediſſe.QOec fuit ſimile de paulo qñ thi⸗ motheum circũcidit vel teucris votũ ꝑſoluit: hoc enim fecit nõ eo ꝙ ſpem poneret in legalibus.ſed ne cerimoni alia tanꝙ; ydolatriã geneium damnare crederetur. ¶ Erplicit ſecũda pars ſũme Alexandꝛi de Ales irre⸗ nocabilis anglici doctoꝛis Anthonij koburger impen Anno xp̃ᷣiane ſalutis Aꝰ. ccccꝰ.lxxxj.iij.Rł.decembꝛis. —— . ſo⸗ no mi. lata rret iue nin lo⸗ ino eli⸗ eiu⸗ po⸗ tio⸗ gra ue ne ta⸗ ſſe mar unn / toͦ⸗ ( Lueſtio tioni ⁊ imperio obtꝑanter ſubiectꝰeſſet. Licet aut ad pdictaʒ queſtionẽ ſic poſſet ꝓbabilit reſpõderi.min re⸗ ctum videt᷑ quibuſda ſentire pᷣmos parẽetes in ſtatu pꝛi⸗ mo nõ poſſe credere ſiue opinari. qð erat verũ eſſe falſũ vel ecõuerſo:tum q; haberẽt rerũ noticiã ꝑfect.non ta⸗ men ĩnotuit illis quicqd erat veritatis? virtutis in re⸗ bus conditis:tum qꝛ nõ erat illis datũ videre ⁊ cogno/ ſcere ſecreta intellectuũ: tum qꝛ nõ habuerũt intelleciu veifoꝛmẽ:tum quia auctoꝛitates plures vident᷑ dicẽ.cre dulitatẽ falſaʒ pᷣceſſiſſe pꝛimũ peccatũ homis:tuʒ quia falſa cꝛedulitas videt᷑ fuiſſe cã pᷣſũptõis ⁊ elatõis i mu⸗ liere. VUnde em̃ fuiſſet ĩ ea pᷣſumptio ⁊ elatio niſi vtrũq; credidiſſet verũ fuiſſe qð dixit ſerpens.licet em̃ vt habe⸗ ri poteſt ab augu.⁊ vt ponunt multi.non credidit verbo ſerpentis:cum iudicõ ratõnis ante elationem que eꝓpꝛꝝ⸗ menda erat:quedaʒ tamen videt᷑ in ea fuiſſe credulitas ſeʒ per ſubreptõnem.⁊ quia vbi nõ poteſt eſſe ſubreptio credulitatis. poteſt eſſe plena credulitas.videt ꝙ aliq peccatũ poterat habere credulitatẽ plenã. Pꝛeterea nõ videt᷑ aliquibo verũ quod dominꝰper inſpiritatõneʒ vel per angelü ſemꝑ manifeſtaret ullis veritatẽ in caſu ꝓpo⸗ ſito vel ↄſimili.eo ꝙ in temptatõne ſerpentis hoc no fe⸗ cerit mulieri.vbi maxime neceſſaria eſſet hmõi manitſe⸗ ſtatio.quia em̃ non ĩnotuit quicꝗo erat virtutis ⁊ veri: tatis in rebus. nec datũ fuit illis cognoſcere ſecreta in⸗ tellectuuzʒ: tam circa hec qᷓ; circa illa decipi potuit.⁊ qꝛ non habuit deifoꝛmẽ intellectuʒ. poterat in illo eſſe ſub⸗ reptio falſe cꝛedulitatis ſine iudicio ⁊ collatõne. Scom banc opinionẽ poteſt dici.ꝙ pꝛimi parentes potuerunt cecipi extenſo nomine deceptionis. ſcʒ pꝛout quis dicit᷑ decipi.qui qualicũq; eſtimatõne ſiue credulitate putat quod eſt falſuʒ.ſic autẽ errare ſiue cipi cõuenit exiſtẽ tes in ſtatu innocẽtie ſic em errauerũt angeli ante caſuʒ ſuum. putãtes beatitudinẽ eoꝛum ſemꝑ duraturã. Eln⸗ de aug. xj. de ciui.dei.xj.c. ſi vere ꝑfecteq; beata vita nõ niſi eterna eſt.non erat talis illox quandoq; deſitura.2 pterea non eterna. ſſiue id ſcirent ſiue neſcientes puta⸗ rent. quia ſcientes timoꝛ ⁊ neſcientes erroꝛ bonos eſſe vtiq; non ſinebat.¶l Ad illud quod pꝛimo obijcit᷑ cõtra boc per illud augu. ꝙ aꝓpꝛobare falſa veris eſt pena ho⸗ minis damnati ⁊c. Dicenduzʒ ꝙ augu.loquit᷑ erroꝛe in moꝛibus vt patet ibidẽ.loquit᷑ e de duobo inflictis Apter pꝛimũ peccatũ que ſunt ignoꝛãtia agendoꝝ ⁊ dil⸗ ficultas. determinat em̃ ibi ꝙ per peccatũ amiſit homo ſcire bonum poſſe.dicit em̃ ſic. IJlla eſt pena peccati in ſtiſſima vt amittat quiſq; quo bene vti voluit.cum ſine vlla poſſet difficultate ſi vellet.i.ante vt quis ſciens re⸗ cte facere non facit.amittit ſeire quid rectuz ſit.⁊ qui re⸗ cte facere cum poſſet noluit.amittit poſſe cum velit.ã ſunt reuera peccanti anime duo iſta penalia. ignoꝛãtia 7 difficultas.⁊ pꝛimo appꝛobare falſa pꝛo veris vt erret inuitꝰ.⁊ reſiſtente atq; retoꝛquente doloꝛe carnalis vin⸗ culi.non poſſe a libidinoſis operibus temperare:nõ eſt natura inſtituti hominis ſed pena damnati. ¶ Ld ali⸗ ud quod obijcitur.qꝙ ipᷣe erroꝛ ſiue paꝛuus ſiue magnus ſemꝑ eſt malus ⁊c̃. Dicendũ ꝙ augu.ibi vocat erroꝛem quãdo pꝛo vero aꝑpꝛobat᷑ falſum.appꝛobatõ aũt impoꝛ⸗ tat certam credulitatẽ ⁊ firmã eſtimationem.Ende au⸗ gu. in enche.c.xvij.quis erroꝛ quãta poſſumus cura ca uendus ſit.nõ ſolum in maioꝛibus verũetiam in mino⸗ ribus rebus.nec niſi in rerum ignoꝛantia poſſit errari: nõ eſt tamen ↄſequens vt ↄtinuo erret quiſquis aliq uio neſcit. ſeo quiſquis exiſtimat ſcire quod neſcit.pꝛo vero quippe aꝑꝛobat falſum.quod erroꝛis eſt ꝓpꝛium.⁊ de ta li intelligit augu. VUnde ſubdit in enche.xx.c.verbo pꝛe⸗ Dicto ſcʒ ꝙ ipe per ſeipᷣm erroꝛ ⁊c.eſt ſemꝑ maluz.quis em̃ niſi errans malum neget aꝓpꝛobare falſa pꝛo veris. aut impꝛobare vera pꝛo falſis.aut habere certa pꝛo in: certis.Ecce euidenter patet ꝙ loquit᷑ non de quacũq; le ui putatõne ſiue eſtimatõne. ſed de illa que appꝛobat ve 7 *% xcviij. ra pꝛo falſis.¶j Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ miſerioꝛes ſũt qui fallunt qᷓ; qui fallunt᷑ ⁊c. Dicenduʒ ꝙ augu.loquit᷑ de exiſtentibo in ſtatu pᷣſentis miſerie vt patet ex verbis eius.dicit em̃ ſic.homines fallunt atq; fallũtur. nota ꝙ; dicit hic ⁊ vt patet ex verbis augu.cum loquit᷑ de credu litate firma.qua falſuʒ pꝛo vero aꝓpꝛobat᷑. ſicut patʒ in pꝛincipio illiꝰcapituli.nõ aũt falſuʒ qualicũq; leui eſti⸗ matione ſiue opinione verũ putat.¶ Ao illud qð obij⸗ citur. ꝙ ratõnalis natura refugit falſitatẽ 2c. Dicendũ ꝙ hoc verũ eſt loquendo de falſitate cognita nõ ſuſpica⸗ ta.⁊ hoc patet per verba ibidẽ poſita que ſunt quatum poteſt deuitat erroꝛem vt falli nolint etiã quicũq; amãt fallere.¶. Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ voluntas in ſtatu il⸗ lo nolebat decipi neq; aſſentire erroꝛi ⁊c̃. DHicendũ ꝙ ve rum eſt de voluntate deliberata ⁊ de hmõi voluntate in telligit᷑ illud augu.de ciui.dei.poterat omnia que vole⸗/ bat. Pꝛeterea ſicut ſimul pñt ſtare iſte nõ vult peccare per ſe loquẽdo.vult tñ facere opꝰvnde neceſſario peccat Similiter iſia duo pñt ſimul ſtare:iſte non vult tecipi. vult tamẽ aſſentire illi vnde ſequit᷑ neceſſario ipᷣm deci⸗ pi. ſic potuit eſſe in pᷣmis parentibo.ꝙ licet nõ mouerẽt᷑ aliqua ratõne actuali voluntate ad aſſentienduʒ ſeipᷣo ccipi ſiue errare poterãt: nibilominꝰmoueri ad aſſen⸗ tiendũ alicui vnde deciꝑent᷑ 1 aſſentire.4¶. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ nulla fuiſſet paſſio ĩ coꝛꝑe ſi ſtetiſſet:ergo nul⸗ la ceptõ in adaʒ. Dicendũ ꝙ hoc nõ ſequit᷑.coꝛpꝰeniʒ imo potiꝰaĩa pati potuit.vt em dicit Anſel.coꝛpꝰpati ẽ animã pati in coꝛꝑe.ante peccatũ pᷣiudicaſſet diuine bo nitati.ſᷣ̊ aĩam qualicũq; credulitate credẽ falſuʒ eẽ verũ in nullo p̃iudicat deo.qui hoĩem vel aĩaʒ ↄdidit in aliqᷓ pꝓfectõe in ſtatu vltimo ꝑficiendã.i.in gloꝛia ĩmo ↄſonũ videt᷑ diuine ſapiẽtie.vt homiĩs ſtatꝰ ita diſtiguit᷑ ꝙ iſta im ꝑfectio ſcʒ pꝛima qualitercũq; decipi poſſet.ſine cul⸗ pa tñ in ſtatu ꝑfecto.i.vltimo ita ꝑficiendũ.q nullo mõ decipi poſſet.ĩmo decepta mulier quodãmõ non cogno⸗ ſcendo dyabolũ temptãdo illã in ſpẽ ſerpẽtis. Pꝛetea. poſſet ĩ tali foꝛma veniſſe ꝙ ꝓꝛſus ei fuiſſet occultꝰ.ex q̊ ptʒ ꝙ decipi potuit ĩ illo ſtatu. Eñ hugo ne fraus illius oĩno ĩ illa eẽt ſi nimis maifeſtaret᷑ in ꝓꝛia foꝛma venire nõ debuit ne manifeſte cognoſceret᷑ ⁊ nullatenꝰreciꝑet᷑ Itẽ ne nimis violẽta eſſet eiꝰ fraus ſi ꝓꝛſus occultaret᷑. 2 B ſimł ſi æveũ tali fraude q cũ nõ poſſʒ cipi ꝑmitte⸗ ret.iniuriã pati videret᷑. Pꝛetea non eſt ſile de paſſione coꝛꝑis ⁊ credulitate aĩe. pꝛia em̃ conditio coꝛꝑis fuit ſubiectõ oĩmoda aĩe.oĩno em̃ fuit ſubiectuʒ aĩe a natu⸗ ra ſue conditõnis. ꝓpter qð dum eſſet ſubiectũ ⁊2 ſtaret in ſua natura.nihil debuit illi accidere qð eſſet ↄtra na turam.⁊ ita nec paſſio aliqua.aĩe conditõ ꝓpꝛia fuit li⸗ bertas faciẽdi vel nõ faciendi credendi vel nõ credendi vel eiꝰↄtrariũ.vnde aĩa ratõne ſue libertatis potuit hoe ⁊ illud credere.⁊ quia nondũ innotuerũt oĩa ꝑfecta illi nec habuit deifoꝛmẽ intellectũ.vterq; decipi potuit.nec ſic declinaſſet terminos ſue nature. nec ſtatum ſuũ qᷓ;tũ ad pfectõnem gratie quã habuit ante lapſuzquia ergo paſſionis illatõ erat contra naturã coꝛꝑis.qualiſcunqʒ deceptio nõ erat contra naturã anime nec contꝛa ꝑfectõ nem gratie q;'tum ad ſtatũ in quo fuit ante lapſum.nõ ẽ ſimile de coꝛꝑis paſſione ⁊ anime deceptõne. Mon autẽ negandũ mihi videt᷑ quin ſtando in gra poſſet tantuʒ in ſcientia ⁊ gratia ꝓlſeciſſe.ꝙ aliquo modo decipi nõ poſ⸗ ſet.¶ Ad illud aug.quo videt᷑ opinio pᷣdicta ↄfirmari. ſcʒ cum nihil aliud ſit errare.qᷓ; verum putare fallũ ⁊c̃. Dicenduʒ ꝙ idem eſt putare quod appꝛobare. Aug.em̃ indiſtincte dicit qñq;ʒ putare qñq; appꝛobare qñnq; eſtĩa re.nõ em̃ eſt erroꝛ niſi vbi eſt agꝛobatõ.qð ptz ꝑ augu. dicentẽ. ſi quis eſtimat ſcire quod neſcit.ꝓ vero quipe appꝛobat falſuʒ.quod eſt erroꝛis ꝓpꝛiuʒ.Ex hoc patzʒ q erroꝛ ꝓpꝛie loquẽdo non eſt ſine aꝓpꝛobatõne.quia vt di⸗ ctum eſt.firmaʒ dicit credulitatem.que eſt quodãmodo cũ iudicõ ⁊ deliberatõne.hoc autem quãdo eſt falſi.ali⸗ R 0 8 S N Focus -Euroskala Offset VierFarbSelector Standard“ Copyright 4/1999 VXVMaster GmbHi wnwW.yXymaster. com