Gb450_fol-1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Summa, 1 Alexander von Hales ð —☛ N N 1245 11911642 021 Caunmuntmanennnunmnnn — uß Tübingen —— — — — — 4 — ——G —. .4 . 7 4 In laudem irrefragabilis doctoꝛis diui Aleranchi te Ales: oꝛdinis beatiſſimi Franciſci:pangericũ car⸗ men incipit. Vi tibi maioꝝ repetis monumẽta ꝑ oꝛbẽ: Patris Alexandri geſta viatoꝛ habe. Hic placito ſupeꝝ prognatus gGte britana: Protenus a puero flexit ad aſtra gradum. Ron gaze meminit: nec auoꝛum ruꝛa licetur: Pectoꝛe in eximio ſola minerua ſedet. Ergo freta emẽſus ⁊ vaſios equoꝛis amnes: Se totum ad ſtudium pariſienſe tulit. NQuo vel Socraticos vel ſummos quoſqʒ Platones. Ingenio facile dexterioꝛe preit. Inde polum? celos ⁊ que ſuꝑ aſtra gerunt᷑ Rimatus: didicit abdita fata dei. Sic tandeʒ ⁊ meritis ⁊ digna laude probatus: Doctrine ⁊ verbi ſit ſatoꝛ atq; pater. Aſt vbi theologis pugnax ſententia venit: Acciꝑet ne minoꝛ ſigna magiſterij: (Mulilus.n.ſacri doctoꝛis ſigna ferentem Ex grege Hanciſci viderat oꝛbis adhuc) Aagnus Alexander cui mens ꝑſancta fuiſſet: Ac deuota diu ⁊ religioſa deo: Ipſe ego(mox inquit)ceꝛtamĩa litis inique Compeſcam: nec erit cui ſuus obſtet amoꝛ. It vir: ⁊ indnitur palla vilente minoꝝ: NQuiqʒ magiſter erat fit pius ecce minoꝛ. Mos quid obeſt dixit humilẽ geſtare togellam NQui pariter gerimus nomẽ onuſqʒ patris: Nuid ↄtra impediat ſublimi in nomĩe mentezs Coꝛdigeꝛos fratres continniſſe piam: Diſcipulos xpᷣi quibo eſt luſtrare popellos Nuis ferat ignaros iuſſa docere tei: Mon tumet irꝛigua celeſti flumie virtus: Mec ſeſe extollit cui deus auctoꝛ adeſt. Aldens bumilis puꝛgata dolo conſerua deoꝛum — Nec fama augeſcit: nec iacet ima colens Jamprimum poſthac doctoꝛ fraterculus ibo: Veſte ſub hac minünus paꝛta trophea gerens. Dixerat.hinc patuit franciſci ſemꝑ alumnꝰ: Laurea doctorũ: qui tot vt aſtra micant. Tum demum ex ſuperis captũ gemĩare talentum (Me toꝛpeꝛet) iners pꝛouidus inſtituit. At ſcola ſacroꝝ quia nil ſatis oꝛdine noꝛat: Cuncta quideʒ incertis ſpaꝛſa fuere locis: Hic prudens opifex multa celeberꝛimus aꝛte: Compage ⁊ neruis conſolidauit opus. Primus in aꝛticulos diuina volumĩa duxit: Artis ⁊ in moꝛem retulit acta ſenum. Quo duce premonitus in prelia diuus aquinas: Quotqͥt ⁊ vſq; legis foꝛtius arma gerunt. Mec quiſq; adueniet(qᷓuis aꝛs creſcit in hoꝛas) Tam mente integra qui ſenis oꝛſa laDret. Hauriet hinc potius veluti de fonte liquoꝛem: Et tanq; exemplar preferat vſqʒ virum. Hec breuibo diri: que cetera multa ſuꝑſunt Mon vacat vt noꝛis: qui citus ire paras. Anno ab incarnatione domini.M.cexlv.xij.kalis Septembris obijt idem irꝛefragabilis doctor: pari⸗ ſius ſepultus: cuius tumba his preconizatur metris. Clauditur hoc ſaxo famam ſoꝛtitus abunde: HGloꝛia doctoꝝ decus ⁊ flos philoſophorum Auctoꝛ ſcriptoꝛum vir Alexander varioꝝ Moꝛma modernorũ: fons veri: lux alioꝝ. Inclitus angloꝛum fuit archileuita: ſed hoꝛum Scriptoꝛ clericoꝝ:frater collega minoꝛum Factus: egenoꝝ fit doctoꝛ:primus eoꝛum Si quis honos meritis: ſi qui virtute colunt᷑: Hunc anumo prefer: hunc venerare patreʒ. Mec ſoꝛde ⁊ culpa pigꝛitere per ocia deſes: Manciſci ſtudio que minoꝛ iſte refert. hn arich nitate Coanitiol n n Sileenon ſonalot Diſpoſitx Diaineſt lerinfinit ctate⸗ Dinina VBininee atn/ ina Diuina Ziuindel Diuinag Diuinan Dinins! Deus qy⸗ Etermita Election Falſitate oto.an. Benera Libꝛo ti Malied Miſſion Miſtion Milſioon Miſſion Noibdi ie den byp ſoibpol oibus Creatura Niſt⸗ Noibus orpn⸗ NMoie ſi Aeie by iepa Noie fil ie fil ſolifilio iefil ieſp Noie de ibyd Noibye Noibog Noi ſoibon Perſe nae⸗q. Pred⸗ Prenc Poten un 8: halis bari⸗ etris. ð B— Pꝛima ꝑs ſumme Alexã/ dri de Rie eractat e Honitate diuina increata ⁊ ereata.qxvij.⁊ ſequenti. Cognitione dei qua cognoſcit᷑ in ſe.q·ij. Goctrina theoloica qualit᷑ ab alijs ſit diſtincta.q.j. Bilectione dei generali ad creaturas ⁊ ſpẽali reſpectu rõnalis creature.q.xxxi.⁊ ſequẽéti. Diſpoſitõne diuina quid ſit:cuiꝰ ſit ⁊c.qxxv. Diuine ſube eẽntialitate.incõmutabilitate.ſimplicita te.infinitate.incompᷣhẽſibilitate.inſcriptibilitate ⁊ lo⸗ calitate.q.iij.⁊ ſex ſequentibo. Diuina exiſtentia in generali ⁊ ſpẽali.q.x.⁊ ſeq̃nti. Dinine eẽntie etemitate.vnitate.veꝛitate.bonitate cre ata ⁊ increata.q.xij.⁊ ſex ſequẽtibo. Dinina ꝓuidentia ꝗd ſit:quoꝛ ſit ⁊c᷑.q.xxvj. Dinuina electione.q.xxx. . Diuina generatione eterna.q.xlij. Diuinaꝝ ꝑſonaꝝ veritate.numero.oꝛdine.⁊ equalita Diuinis noĩbo in generali ⁊ ĩ ſpãli.q.xlviij.⁊ ſeq̃nti. Deus quid ſignificet ⁊ conſignificet.q.l. De Eternitate diuine eſſentie.q.xij. Electione diuina.An ſit:⁊ ad qd ſit ⁊c.q.xxx. Falſitate reꝝ ⁊ ſenſuũ.q/xvj. Jato.an ſit:quid ſit ⁊ quoꝝ.q.xxvij. HBGBenera tione diuina eterna.q.xlij. Libꝛo vite.quid dicat:qͥꝝ ſit ⁊c.qxxxiij. Aali ad bonũ oppoſitioe.q.xix. N Aiſſione cõmuniter dicta.q.lxxj. MWiſſione actiue dicta.q.lxxij. Miſſione paſſiue dicta inuiſibili.q.lxxiij. Miſſione paſſiue dicta viſibili.q.lxxiiij. De Moĩbo dinis in generali ⁊ ſpali.q.xlviij.⁊ ſequẽti. Moĩe deus ⁊ eius ſignificatõe ⁊ ↄſignificatõe.qłl. NMoĩbo pᷣuatiuis ſm affiꝛmnatõʒ ⁊ negatõʒ.q.lj. Moiĩbo ↄſequentibo naturã.q.lij. Noiĩbus eẽntialibo connotantibo reſpectũ cꝛeatoꝛio ad creaturas.q.liij. . Moĩbo ſigntibo reſpectũ ꝑſone ad ꝑſonã.q.liiij. Moibus ſymbolicis.q .lx. Moĩbus pſonalibus.q.lvj. Moie ſubſiſtentia.q.lvij. Moĩe hypoſtaſis.q.lviij. NQoiĩe pater.q.lix. Aoĩe filius.q.lx. Moie ſilij quo dicit᷑ imago: quid ſit: ⁊ qũo conueniat ſoli filio.q.lxj. NMoiĩe filij quo dicit᷑ verbũ ⁊ eius ꝓprietate.q.lxij. Noie ſpũᷣſſancti.q.lxxui. Moĩie donum. q.lxiiij. Moĩho diſiũctiuis ꝑtitiuis ⁊ excluſiuis.q.lxv. Moĩbo collectiuis.q.lxvj. “ Noĩbo appꝛopꝛiatiuis.q.lxvij. Moibo notionalibꝰĩ generali ſpãli.q.lxviij.⁊ ſeq̃nti. Noĩbo nõ ↄnotantibo effectũ in creatuꝛa.qllxx. Perſonaꝝ diuinaꝝ veritate.numero. oꝛdine. ⁊ equali tate.q.xliiij.⁊ tꝛibus ſequẽtib. Predeſtinatione quid ſit ⁊ quoꝝ ⁊c̃.qxxviij. Preſcientia dei.q.xxiiij. Potentia diuina.q.xx. Potentie conditionibo.q.xxj. MM Potentiaruʒ creaturaꝛum deriuatione a potentia di⸗ uina.q.xxij. . . Prouidentia diuina quid ſit ⁊ quoꝝ ⁊c.qxxvj·. Proceſſione ſpũſſancti cuiꝰ ſit ⁊ qũo ⁊c̃.qxliij· De FPepꝛobatione ⁊ eius effectu.qxxix. MMU Sacra ſcriptura qualit᷑ differt ab alijs 2 q̃lis ſit.q;j. Scientia dcei qid ſit:cinꝰ ſit ⁊c᷑.qxxiij. Veritate diuinaꝝ ꝑſonaꝝ:.q.xliiij. Volũtatis diuine intẽtione ⁊ eiꝰ cauſalitate.q.xxxiiij. 2 ſequenti. AVoluntatis diuine permiſſione ⁊ impletiõe.q.xxxviij. 2 ſequenti. AVoluntatis bũane ad diuinã ↄfoꝛmatõne.q.xlj. Tabula queſtionum prime partis ſumme Alexan⸗ dri de Ales. Nneſtio prima de doctria theoloica bʒ 10 Pin Primo querit᷑.v.theologia ſit ſcientia. . Secũdo.v.ab alijs ſcientijs ſit diſtincta:⁊ qualit᷑. Teꝛcio de quo ſit iſta ſcia ſiue ꝗd ſit eiꝰ ſubiectũ. Muarto de modo traditõnis huiꝰ ſcientie.i.ſacre ſcri⸗ pture.⁊ hʒ ꝗqnq; aꝛticulos. . —„. Primus an modus in ſacra ſcriptura ſit artificia⸗ lis vel ſcientialis. 4 Secũdus an ſit certitudinalis. 4l Tercius an ſit vnifoꝛmis vel multifoꝛmis. 4 Quaꝛtus de multiſoꝛmitate que eſt in intellectibus ſacre ſcripture. Quintus de ſenſu l̃ali an fundet᷑ ſuꝑ verũ. Nueſtio.ij. de cognition dei qua ↄgnoſcit᷑ in ſe hʒ tria mẽbra. Primo querit᷑ ex ꝑte ↄgnoſcibilis ſub.vj.articulis. 4¶ Primꝰ an deus ſit cognoſcibilis aie hũane. 4l Secũdus an diuina ſubſtãtia ſit cognoſcibilis ĩ ſua immenſitate. . 4 Tercius an ſit cognoſcibilis in ſua trinitate peꝛ na turalem rationeʒ. 4 Quartus an ſit ↄgnoſcibilſis facie ad faciẽ in via. 4l Quitus an ſit ↄgnoſcibilis ĩ ſua ſpecie ſicuti eſt. 4 Sextus an ſit ↄgnoſcibilis in ſua pꝛeſentia ſᷣm ꝙ pᷣ⸗ ſens eſt creature. Secundo querit᷑ ex ꝑte ↄgnoſcẽtis ꝑ q̃tuoꝛ aꝛticulos. ¶ Primꝰ an ſit in naturali potẽtia cognoſcẽ deũ. l Secundus an ſit cognoſcibilis a bonis tm̃ vel etiaʒ a malis. . 4¶Tercius an ſit cognoſcibilis ſenſu vel rõne tůÿ. 4l Quartus an ſit cognoſcibilis km modum vnum ab homie ante peccatum ⁊ poſt. Tercio q̃rit᷑ ex ꝑte medij ↄgnoſcẽdi ſpᷣ ꝗnq; aꝛticulis. 4 Primus an cognoſcat᷑ ꝑ medium. 4¶l Secundus de medio ↄgnoſcendi ꝑ natuꝛaʒ. 4¶ Tercius de medio ↄgnoſcendi ꝑ gratiam. 4¶qQuaꝛtus de comꝑatione cognitionis per naturam 7 gratiam. 4 Quintus de comꝑatione m ceꝛtitudinem medij ad cognoſcendum deum ? creaturam. W LNueſtio.iij.de dinine ſub/ ſtantie eſſentialitate habet tria membꝛa. Primo oſtendit᷑ ꝙ neceſſe eſt diuinaʒ ſubam eſſe. Secundo ꝙ neceſſe eſt notam eſſe ſic vt non poſſit co⸗ gitari non eſſe. Tercio vtruʒ hoc ſit pꝛopꝛiũ diuine eſſentialitati non poſſe cogitari non eſſe. Gees =Gèl Oueſtio. iiij de diuine eẽn tie incõmutabilitate hʒ tria mẽbꝛa. Primo queritur an diui mutabilis. . . „ , Secũdo an ↄueniat ei aliquo mõ q ſit mutabilis. Tercio an priũ ſit diuine eẽntie ꝙ ſit incõmutabilis. Nueſtio. v. de dinine eẽn/ tie ſimplicitate hʒ tria mebrra. Primo queritur quomodo eſt ſimplicitas diuine ſub⸗ ſantee. Secũdo qũo eſi ſimplicitas ſumma. Tercio qũo eſt ꝓpriũ diume ſube ſimplicitas. Queſtio. vj. de diuine eẽn/ tie infinitate hʒ dno mẽbꝛa. .. .. . Primo queritur vtrum diuina eſſentia ſit finita velĩ⸗ finita. M Secundo ſuppoſito ꝙ infinita. vtrum iſtud ſit ei pꝛin⸗ cipiũ ita ꝙ non ↄueniat infinitas creature. Nueſtio. vij. de dmĩe eẽn⸗ tie incomp̃henſibilitate hʒ duo mẽbꝛa. Primo queritur vtrum diuina eſſentia ſit compᷣhenſi⸗ bilis vel incom phenſibilis. .. . Secundo de diſſerentia comprehenſionis eſſentie di⸗ uine in patria. Mueſtio. viij. de dine eſſen tie inſcriptibilitate hʒ duo mẽeba. Primo querit᷑ an diuina eeẽntia ſit circũſcriptibilis. Secũdo vtꝝ inſcriptibilitas ſit ei ꝓpriũ. Nueſtio.ix.de localitate diuine eẽntie hʒ quinq; mẽbꝛa. Primo queritur an deus ſit alicubi.vel nuſꝙ vel ĩ ſe⸗ ipſo. Secũdo an deus ſit vbiq;ʒ. Tercio ꝗd eſt vũ eſſe vbiq;. MNQuarto vtꝝ ab eterno ↄueniat ei eẽ vbiq;. Nuinto an ſit ei ꝓprium eẽ vbiq;. 9 Nueſtio. x. de exiſtẽtia ge nerali diuine eẽntie in rebo hʒ ꝗnq; mẽbꝛa. Primo querit᷑ an diuina eẽntia ſit extra res. Secundo an ſit in rebus eſſentialiter preſentialiter ⁊ potentialiter. Tercio de numero iſioꝝ modoꝛum eſſentialiter pᷣſenti aliter 2 potentialiter. Muarto que ſit ratio diſtinguẽdo iſtos modos. Muinto vtrum pꝛedictis modis exiſtat deus in rebus equaliter. Nueſtio.xj. de ſpeciali exi/ ſtẽtia dine eẽntie ĩ rebo ꝑ inbabitantem gꝛatiam hʒ.vj. membꝛa. Primo querit᷑ ꝗd ſit eſſe ꝑ grãm: an ponat aliquid in creatura. Scðo in ꝗbo.v.ſine ſacmẽtis ſit ꝑ grãʒ inhĩtantẽ. Tercio.v.in carne ante infuſioneʒ anime poſſit eſſe ꝑ gratiaz inhabitantez. . Muarto.v.in homie ante natiuitateʒ poſſit eſſe ꝑ gra⸗ tiam inhabitanteʒ. Nuinto.v.ſit in ꝑuulis ꝑ grãm inhitante. Sexto.v.poſſit dici inhabitare vel eſſe in hoĩe per gra tiam gratiſdataz. Queſtio. xij. de eternitate habet. x. mẽbꝛa. na eſſentia ſit omnino incom⸗ Primo q̃rit᷑ qd ſit eternitas ſᷣm nomen. 7 babet duos aꝛticulos. . . 4 Primus.v.eadeʒz eſt intentio nomĩs eternitatis ⁊ ſempiternitatis. “ 4 Scds.v.equoce aut vniuoce dicat᷑ etenũ de creato⸗/ re ? creaturis. MMU . Scðo querit᷑ qd ſit eteꝛnitas ſm rem. Tercio ꝗd ſit eternitas ſᷣm diffinit. Quarto qũo ꝓbet᷑ eternitas de diuina eẽntia: Nuinto de immẽſitate eteꝛnitatis. Sexto de inuariabilitate eternitatis. . Septio de vnitate ſiue ſimplicitate eternitatis. Octauo de incoĩcabilitate eternitatis.i:ſi ſoli diuine eẽntie oueniat. — Aono de ↄpatõe eternitatis ad euũ. ⁊ habet quatuoꝛ aꝛticulos. 4 Primꝰ de eẽ eui. 4I Scõs de eius vnitate. Al Tercius de eins ſimplicitate. 4¶ Quartus de ↄpꝑatõe eui ad tempꝰ ſub tribo.S. Decimo querit᷑ æ ↄꝑatõe eternitatis ad tempꝰ. 14 Meſtio. xiij. de vnitate di uine eẽntie generalr hʒ ꝗnq; mẽbra. L Primo q̃rit᷑ ꝗd ſit vnum. . . Scðdᷣo quomõ ſe habeat vnũ ad intẽtõneʒ entis veri ⁊ boni. S=WU Tercio vnde cauſet᷑ vnũ in rebus.⁊ de differẽtijs vni⸗ tatis ⁊ vnius. Muarto que differentie vnius. uinto que oꝓpoſitio vnius ad multa. Nueſtio. xvuij. iteꝝ de vm/ tate diuine eẽntie ſpẽalr hʒ.vj.mẽbꝛa. Pumo q̃ꝛi᷑ an vnitas diuine eſſentie compatiat᷑ ſecuʒ pluralitatẽ. Secũdo an ↄpatiat᷑ ſecũ pluralitateʒ naturaꝝ: ita vt dicant᷑ plures dij. . . Tercio an ↄpatiat᷑ ſecũ pluralitateʒ principioꝝ. Quarto an ↄpatiat᷑ ſecũ pluralitatẽ ydeaz. NQuinto an ↄpatiat᷑ ſecũ pluralitatẽ ꝑſonaꝝ. Serxto de ↄfoꝛmitate aliaꝝ vnitatum ad diuinã.⁊ ha⸗ bet quinq; articulos. . 4 Primꝰ an eadẽ ſit vnitas eẽntie ⁊ ꝑſone. 4 Secũdus an vnitas diuine eẽntie ſit maioꝛ vnitas que poſſit intelligi. . . 4l ercius an vnitas diuine eẽntie magis repñtet᷑ in vnitate ↄponentiũ q; ↄpoſiti. 4l Quartꝰ.v.magis repñtet᷑ ĩ vnitate vniuerſalis aut particularis. —„„õ 4 Quintus.v.eſſe vnũ ſit vnũ ab vnitate pᷣma. eſtio. xv. de veritate di uina hʒ. ix. membaeaꝛ. Primo querit᷑ an ſit ncce veritatẽ eſſe. Secundo an intentio veritatis differat ab intentõni⸗ bus entis vnitatis ⁊ bonitatis. Tercio quid ſit veritas. NQuarto in quibus ſit. NQuinto an ſit vna vel plures. = Sexto an plures veritates ſint ab eterno. Septimo an omis veritas ſit etearn. Octauo an veritas ſit mutabilis vel immutabilis. Mono an pᷣma veritas ſit cauſa oĩm veritatũ. Queſtio.xvj. de falſitate hʒ ꝗnq; membra. Primo queritur an falſitas ſit in rebo. Secũdo an ſit in ſenſu vel in intellectu. Tercio an cauſa falſitatig ſit res vel rei ſ ilitudo. 2 S — 1 — — MQuarto an falſitas ſubſtantificetur in vero ſicutma⸗ lum ſubſtantiſicat᷑ in bono. . Nuinto vtꝝ veritati prime ſit oppoſita falſitas. Nueſtio. xvij. de bonitate diuina increata hʒ noueʒ membꝛa. Primo queritur ſi omnino ſm rationem intentionis ſit idem bonum ⁊ ens. Secundo vtrum ſit idem m rationem intentõis pul⸗ chꝛum ⁊ bonum. Tercio an intentio boni dicatur pᷣm intentionem cau ſe finalis. NQuarto vtꝝ eadeʒ ſit bonitas in omnibo rebo. NQunnto que ſint drñtie boni. Sexto de ouenientia bonitatis in bonis. Septimo an notio ⁊ amoꝛ ſummi boni ſint nobis a cõ ditione indita ⁊ impreſſa menti. Octauo an ſummũ bonum dicat additõz ad bonum. Mono vtrum a ſummo bono fluant omma ̃m rationẽ bonitatis. Queſtio. xviij.de boĩtate creata bʒ deceʒ mẽbꝛa. Primo querit᷑ vtꝝ iſta tria videlʒ modus ſpẽs ordo reꝑiant᷑ in omni creatura. Secundo ſuppoſito ꝙ ſic. vtrum ſᷣm quid accipiuntur in illis.vtꝝ ſcʒ ſᷣm aliꝗd ſubſtantiale vel accñtale. Tercio ſᷣm quid differat aſſiẽtio boꝝ differẽs. Quarto an illa tria ſint eadeʒ in omi creatura. Quinto penes quid attendatur bonum in creatoꝛe 7 creatura. Sexto vtꝝ vnũquodq;ʒ inqtum eſt: bonũ eſt. Septimo vtꝝ vnũquodqʒ bonum creatum ſit bonuz p eentiam vel ꝑ participatõeʒ. Octauo vtꝝ bonũ creatũ ſit immutabiliter bonũ. Nono vtrum tm̃ bonum ſit effectiua cauſa mali culpe. Decimo de bono vniuerſitatis.⁊ hʒ tres articulos. 4 Primus an deus ꝑmittat mala fieri ĩ vniuerſitate. Secũdus an vniueꝛſitas eẽt melioꝛ ſine malis. Tercius an vniuerſitas eſſet melioꝛ ſi omnia eſſent equaliter bona. Nueſtio. xix. de oppoſitõe mali aq bonũ hʒ octo mẽbꝛa. Brin queritur an increato bono opponit᷑ malũ. Secundo quomodo opꝓonitur malum bono creato F⸗ tie nature. Tercio quomodo malum habeat ſubſiſtentiam in bo no nature. NQuarto de coꝛuptione boni per malum an ſit finita. MNuinto an malum ſit coꝛꝛuptiuum ha bilitatum natu ralium. Sexto an malum ſit coꝛꝛuptiuum modi ſpeciei ⁊ or⸗ dinis. Septimo an vnico malo vel triplici ſit coꝛꝛuptõ vel di⸗ minutio modi ſpeciei 2 oꝛdinis. Octauo te differentia coꝛuptionis que eſt per venia⸗ le 2 moꝛtale. Queſtio.xx.de dinina po/ tentia hʒ ꝗnq; mẽbra. Primo queritur an deo conueniat ratio potentie pro⸗ prie. Secundo vtrum dicatur vniuoce vel equiuoce de crea⸗ tura 2 creatoꝛꝛe. Tercio vtrum aliquod creatum connotet intentio po tentie pret᷑ diuinaʒ eſſentiam. NQuarto de comparatione intentionis potentie ad in⸗ tentiones ſcientie 2 voluntatis qtum ad oꝛdineʒ. Nuinto de comꝑatione intentionis potentie ad volũ⸗ Primo queritur de vniuerſal tatem q;tum ad oꝛdineʒ ⁊ q́;tum ad extenſion?ẽ. Queſtio.xxj. de cõditioni/ bus potẽtie hʒ quinq; mebꝛa. . itate diuine potẽtie.⁊ bʒ quatuoꝛ aꝛticulos. l ¶ Primus an deo ↄueniat om̃ipotẽètia. 4¶ Secundus ſᷣm quam rationem dicat᷑ omnipotẽtia. 4 Tercius an tribus perſonis diuine eſſentie conue⸗ niat omnipotẽtia. Ouartus an omnipotetia ſit dei ſolius ꝓpria. Secundo queritur de immenſitate diuine potẽtie. Tercio de perfectione potentie diuine.⁊ habet ſepteʒ articulos. ẽ è Primus vtrum poſſit facere res melioꝛes qᷓ ſecit ge neraliter. M 4¶ Secundus vtrum potuerit melioꝛi modo facere res qᷓᷓ fecerit. ¶Tercius vtrum potuerit redemptõz humani gene⸗ ris facere melioꝛi modo. Quartus vtꝝ adam potuerit fieri melioo. l Quintus vtrum chriſtus fᷣm humanam naturã po⸗ tuit fieꝛi melioꝛ. . . 4 Sextus vtrum beata virgo vt pura creatura potuit fieri melioꝛ. l 4Septimꝰ vtꝝ reruz vniuerſitas potuit fieri melioꝛ. MNuarto querit᷑ de inuaꝛiabilitate diuine potẽtie. Muinto quid diuine potẽtie ſit poſſibile vel impoſſibi⸗ le.⁊ hʒ quatuoꝛ articulos· . Primus quid ſit ſimplir poſſibile ⁊ impoſſibile. Secũdus an illud quod ẽ ↄtra naturam ſit deo poſ⸗ ſibile ſub. S. ſuis. . Teꝛcius vtꝝ ꝙ oppoſita ſint idẽ:ſit deo poſſibile. NQuartus vtꝝ qð eſt impoſſibile ꝑ accñs ſit deo poſ⸗ ſibile.vt de coꝛnupta facere viꝛginez. Mueſtio. xxij.de derinatio ne potentiaꝝ creaturaꝛuz a potentia diuina habet ſex membra. Primo querit᷑ vtꝝ ex diuina potentia fluxerit poten⸗ tia patiendi ſiue ſuſceptiua. . . Scðo vtꝝ a diuina potẽtia flurerit oĩs potẽtia agẽdi. Tercio vtꝝ a c fluxerit oĩs ptãs preſidentii Nuarto incident᷑ querit᷑ de potentia preſidendi queẽ angeli ad angelum. „ . Muinto de potẽtia pᷣſidendi q̃ eſt boĩs ad aĩialia. Sexto d potẽtia q̃ ẽ creatuꝛe coꝛpoꝛee ſuꝑ incoꝛpoꝛeã. Nueſtio. vxuij. de ſcientia dei hʒ quatuoꝛ mẽbra. Primo q̃rit᷑ qd ſit ſcia dĩna ſᷣm ratõʒ intelligẽtie. Scðdo ꝑ ꝗd ſciat dĩna ſcia.⁊ hbʒ q̃tuoꝛ articulos. ¶ Primꝰ. v.deus ſciat res ꝑ ſe vel ꝑ aliud. 4¶ Scðs.v.deꝰ ſciat ꝑ cãm vel nõ ꝑ cãm. Tercius.v.ↄgnoſcat ꝑ vnũ vel ꝑ multa. OQuartus.v.dina ſcia ſcit ꝑ exemplar. Tercio q̃rit᷑ cuiꝰ ſit dĩna ſcia.⁊ hʒ.vij.articulos. Primꝰ.v.ſit entiũ vel nõ entiũ. ¶ Scðs.y.ſit finitoꝝ vel infinitoꝝ. ¶Tercius.v.ſit bonoꝝ ⁊ malo2ꝛꝝ. 4¶ Quartus.v.ſit nccioꝝ ⁊ ↄtingentiũ. 4l Quintus.v.ſit enũciabiliũ. Sextus.v.ſit ſingulariũ. ¶ Septimꝰ.v.ſit oppoſitoꝝ. NQuarto q̃rit᷑ de mõ ſcĩie dei.⁊ hʒ.vj.articulos. ¶ Primꝰ de ydeis reꝝ ⁊ rõnibo ſᷣm q̃s ſintĩ doo. ¶ Scðs cũ mala ñ heant eẽ i deo qũo ↄoſcũt᷑ a No. Teꝛcius qũo deus ſcit omĩa pᷣſentialiter. 4l Quartus qũo ſcit omĩa ſimul. ¶Quintug qũo ſcit omĩa ꝑfecte. Sextus qũo ſcit omia immutabilit᷑. Mueſtio. xxni. de pꝛeſcien tia dei bʒ.vij.mẽbꝛa. . . Primo querit᷑ an pᷣſcia dei ſit tꝑalis vel eterna. Secundo vtꝝ ſit cauſa reꝝ. Tercio.v.ſit eauſata a rebbd. Muarto. v. inferat rebo nccitateʒ. Muinto an ſtet cũ libero arbitrio. Serxto.v.ſit infallibilis. Septimo.v.ſit mutabilis. Nueſtio.xxv. de diſpoſiti/ one diuina hʒ ꝗqnq; mẽbꝛa. Kenng querit᷑ an ſit diſpoſitio diuina· cundo quid ſit. Tercio cuius ſit. NQuarto quomodo ſit. . NQuinto ym ꝗd ſit.⁊ hʒ tres artieunlos. Primꝰ. v. numerꝰ pondꝰ 2 menſura ſint quid crea⸗ tum vel increatum. 4l Scðs. v. res ſpũales ſint create numero pondere ⁊ menſura an tm̃ coꝛpales. ¶l Tercius ꝗd ſint bec tria.v.ſuba vel accñs. Lneſtio.xxvj. de dinina ꝓuidentia bʒ octo mebꝛa. Brimo oñdit᷑ ꝙ ꝓuidentia diuina ſit. do quid ſit ꝓuidentia diuina. Tercio qũo ſit ꝓuidẽtia diĩna.⁊ hʒ tres articulos. 4l Primꝰ.v.ſit tꝑalis vel eterna. 4Al Scs.v.ſit ſimplex vel multiplex. . 4 Terciꝰ.v.ꝓuidẽtia dei ſit cã reꝝ ⁊ ĩ q̊genẽ cõꝝ· Quarto q̃rit᷑ qͥꝝ ſit ꝓuidẽtia.⁊ hʒ.iiij.articulos. 4I Primꝰ. v. bonoꝝ vel maloꝝ. 4l Secũdus.v.caſualiũ. 4l Tercius.v.voluntarioꝝ. 4¶ Quartus.v.nobiliũ ⁊ viliũ indifferent. Muinto qꝗrit᷑ ꝑ qd ſit ꝓuidẽtia.⁊ hʒ.iij.articulos. 4¶ Primꝰ an poſſit deꝰ cõferre creature vt ſe gubernet ſine deo. 4l Secũdus.v.ꝓuideat ꝑ creaturas. iil Terciꝰ.v.oꝑari ꝑ malos ↄueĩat dine ꝓuidẽtie. Sexto q̃rit᷑ de modis ꝓuidẽtie dĩne.ſ.qͥt mõis. Septimo de effectu puideẽtie dĩne. ⁊2 hʒ.ij. articulos. qꝗ¶ Srimꝰ ꝗs ſit effectus dine ꝓuidẽtie. . 4¶ Scs.v.effectꝰ dĩne ꝓuidẽtie infeꝛat nccĩtatẽ ĩ rebo. Octauo qrit᷑ de ꝓuidẽtia fidei.⁊ hʒ.ij.articulos. Al Primꝰ q̃re ñ ponit᷑ in ſym bolo ꝓ articulo. 4 Scðòs tæ erroꝛe circa ꝓuidentiaʒ. LNueſtio. xxvij. de fato ba bet quinq; mẽbra. Primo querit᷑ an ſit fatum. Secũdo quid ſit.⁊ hʒ duos articulos. 4I Primus quid ſit fatũ m rem. 4 Scðs quid ſit ſᷣm diffinitõʒ. Tercio q̃rit᷑ qͥꝝ ſit fatũ.⁊ hʒ.iij.articulos. 4l Primꝰ an fatũ ſit oĩm qͥꝝ ẽ dina ꝓuidẽtia. 4 Scðds.v.nat alia oĩa inferioꝛa vt coꝛpoꝛalia ſubia⸗ Fran fato. 4l Tercius.v.coꝛpus xpᷣi in ſuo ↄceptu vel pa modo ſubfuerit fato. 1 bey partn alih Quarto qrit in ꝗboſit fatũ radicalit᷑ taqᷓ; cauſis. NQuinto de ↄcoꝛdia liberi arbitrij cũ fato. Nueſtio. xxvin.de prede- ſtinatõne bʒ.iiij. mẽbra. Primo qrit᷑ qꝗd ſit pᷣeſtinatio ſub tribo orticuł. 4¶ Primus ꝗꝗ ſit predeſtinatio hᷣm nomẽ. ꝗl Scòs quid ſit Fm ratõʒ. — ¶ Tercius ꝗd ſit ſm rem. . . Scðdo q̃rit᷑ qꝝ ſit pᷣdeſtinatio ſub.v.articulis. 4 Primꝰ an ſit entis vel nõ entis. Scõðs.v.ſit tam repꝛoboꝝ qꝙᷓ electoꝝ. ¶l Tercius an poſſit eẽ repꝛoboꝝ. 4 Quartus.v.ſit beatoꝝ angeloꝝ. 4l Quintus.v.ſit illoꝝ ꝗ ſunt in gła. Tercio qrit᷑ an pᷣdeſtinatõis ſit cã vel rõ ſub.iij.arti. 4l Primꝰ. v. cauſaz hzʒ ex meritis ꝓprijs. 4 Scõs.v.cauſaʒ hʒ ex meritis alienis. 4 Tercius.v.cauſam habeat ex ꝑte dei. . Quarto q̃rit᷑ de cauſalitate pᷣdeſtiatõis ſub.iij.aꝛti. 4Primꝰ cuiuſmodi cauſa ſit. 4l Scðs ſi ponat aliquẽ effectũ ĩ pᷣdeſtinato. l Tercius ſi effectus eius poſſit caſſari. Nneſtio.xxix. de reproba tione hʒ ꝗqnq; mẽbra. — Primo qrit᷑ qũo intẽtio pᷣſcĩe appropriat᷑ repꝛobatõi. Secundo quid ſit reprobatio. . Tercio de pᷣmo effectu repꝛobatõis ꝗẽ ſubtractõ ge. NQuarto de ſecũdo effectu ꝗ eſt excecatio. Muito de tercio effectu ꝗ ẽ obduratio ſub.iij. articuk. 4l Primꝰ ꝗd ſit obduꝛatio. 4 Scðs cui ꝑ ſe opponit᷑ obduratio. 4 Tercius.v.obduratio ſit generalis omibo taʒ par⸗ ualis qᷓᷓ adultis pctoꝛibo. Nueſtio.xxx.de dinia ele⸗/ ctione hʒ.vj.mẽbra. . Primo q̃rit᷑ an in deo ſit ponenda electio. Scðo ad ꝗd ſit diuina electio ex ꝑte noſtra. Tercio ad quid ſit ex ꝑte diuina. Quarto hᷣm ggd ſit er ꝑte dei. NQuinto ſᷣm quid ſit ex ꝑte noſtra. Sexto cuiꝰ ſit electio pᷣdeſtinatõis. Nueſtio.xxxj. de dilectio/ ne dei generali ad creaturas hʒ.iiij.mẽbra. Primo qrit᷑x.eadẽ ſit dilectio reſpectu creatuꝛe ⁊ peꝛ ſonaꝝ adinuiceʒ. Secũdo.v.dilectio dei qᷓẽ reſpectu creat᷑e ſit ſůma. Tercio.v.deus oẽʒ creaturã eque diligat· Nuarto ꝗd ſit dictũ deũ diligeꝛe creatuꝛa,ʒ. Mueſtio.xxxij.de dilectio ne dei ſpẽali reſpectu rõnalis creature bʒ·iin.mẽbꝛa. Pꝛio qꝛit᷑.v.deꝰplꝰdiligat hoĩes qᷓ gelos vł ecõueꝛſo Scðdo.v.int᷑ hoies plus diligit pᷣſcitũ ꝗ nũc iuſtus eſt: q̃ predeſtinatũ ꝗ nũc pctoꝛ eſt. . Tercio.v.int᷑ predeſtinatos plꝰ diligat eũ ꝗ nũꝙᷓ ce⸗ cidit qᷓ; ꝗ cecidit ⁊ ſurrexit. NQuarto.v.neceſſe ſit de ↄgruo ꝙ deus plus diligit di⸗ ligentẽ ſe vel nõ. , Nueſtio. xxxiij. de libꝛo vi te hʒz.iiij.mẽbra. Primo gꝗd ſit liber vite ſub duob articulis. Prim. v. liber vite ſit ꝗꝗ creatũ vel increatũ. 4¶ Scðs ſuppoſito ꝙ ꝗd increatũ.v.vna ꝑſona vel oẽs. Scðo querit᷑ quid dicat᷑ liber vite. Tercio qͥꝝ ſit liber vite ſub.iiij.articulis. 4l Pꝛimus. v. liber vite ſit reſpectu dei ⁊ reſpectu crea turaꝝ.aut reſpectu creaturaꝝ ſolũ. ¶ Scðs ſi reſpectu creaturaꝝ.v.reſpectu oĩm vel rati onabiliũ ſolum. Bac ſi reſpectu rõnabiliũ.v.reſpectu bonoꝛum ⁊2 maloꝝ. Quartus ſi reſpectu bonoꝝ tm.v.bonoꝝ tm̃ ſm ele ctioneʒ aut etiã bonoꝝ ſᷣm pñtẽ iuſticiaʒ. Nuar to q̃rit᷑ qũo ſe hẽat liber vite. 2 hʒ · iij· articulos. 4Primus qũo ſe habeat ad ſcriptõzʒ· Scðs qũo ſe habeat ad deletioneʒ. 4 Tercius qũo ſe habeat ̈tũ ad lectõeʒ. Nueſtio. xxxuij. de volũta tis diuine intentõne hʒ tꝛia membꝛa. Primo qrit᷑ an intentio volũtatis ↄueniat deo. Secũdo quid ſit voluntas ſm ratõʒ dicendi.i.qd ad⸗ dit ſuꝑ eẽntiam. V . Tercio que ſit com patio intentõis volũtatis ad intẽ⸗ tiones potẽtie ⁊ ſcie ſᷣm ↄꝑatõʒ 2 oꝛdineʒ. Nueſtio.xxxv.de cauſali/ tate dinine volũtatis hʒ tria mẽbra. . Primo querit᷑ quare magis diffiniat᷑ diuina volũtas cauſam qꝙ potentia vel ſapia. Secundo cuiꝰ cauſa ſit. = Tercio an habeat ratõʒ vel cauſam. Nueſtio.xxxvſ. de differẽ tijs voluntatis diuine. Primo in generali que ſint ille differentie ſub pluꝛibo dubijs 2. S. ſuis. Secundo in ſpeciali. ptrum volũtas beneplaciti poſ⸗ ſit fruſtrari. ueſtio. vxrvij. de ſignis voluntatis diuine.⁊ primo de preceptione pꝓhibiti⸗ one querunt᷑ tria. ,B Primo an poſſit preciꝑe quod non vult: an prohibe⸗ re quod vnlt. Secũdo an deus poſſit preciꝑe ↄtra ius naturale. Tercio an poſſit precipere aut prohibere contra ius moꝛale decalogi. ueſtio. xxxviij. de pmiſſi one diuine volũtatis hʒ tria mẽbꝛa. , Primo queritur an conueniat diuine voluntati Emit tere mala. Secũdo an iuſte ꝑmittat mala fieri. Tercio qua ratione permittat mala fieri cum duob articulis. 1 Primus de oꝛdine maloꝝ. Scðs de cooꝑatione maloꝝ in bonũ. Neſtio. xxxix.de umpleti one diuine voluntatis per opera miſericoꝛdie ⁊ inſti⸗ cie hʒ tria membra. Primo queritur an in teo ſit ponenda intentio miſe ricoꝛdie aut iuſticie. Secundo queritur que ſit prioꝛ in dro.intentio miſe⸗ ricoꝛdie:an iuſticie. Tercio vtruʒ in omnibo operibus dei ſit inuenire iu⸗ ſticiam ⁊ miſcdiaʒ.⁊ hʒ ꝗnq; articulos. DPrimus vtrum in omnibus operibus creatiõis ſit ſimul miſcdia ⁊ iuſticia. Secunqus vtꝝ in omnibus operibo recreatõis po⸗ nenda ſit ſimul miſcdᷣia ⁊ iuſticia. B ¶ Tercius vtrum in operibus retributionis qtũ ad beneficentiaʒ ſint ſimul miſcðdia ⁊ iuſticia. DQuartus vtrum in operibus retributionis qtũ ad punitionem ſub.s.ſuis iuxta punitionem tempoꝛalem 7 punitionem eternaʒz. ¶Duintus vtrum deus miſericoꝛdius agat cum vno qᷓ cum alio. Nueſtio.xl.de ſubiectis di uine voluntati hʒ quatuoꝛ mẽbra. . Primo queritur vtruʒ ſubiectuz ſit diuine voluntati Muinto pm ad ſit ꝓceſſio ſpuſſancti. q mala ſunt vel fiunt. Secũdo vtrũ mala eſſe vel fieri ſit bonum. Tercio vtrũ mala expediant. Quarto an ſemper impleatur diuina voluntas in ma lo ſicut in bono. Nueſtio. xlj. de ↄfoꝛmatio ne voluntatis humane ad diuinazʒ habet.vj.mẽbra. Primo querit᷑ vtꝝ poſſit eſſe talis confoꝛmatio. Secũdo quid ſit hmõi ↄfoꝛmatio. Tercio an teneamur confoꝛmare voluntatem volunta ti diuine. NQuarto an teneamur velle quod deus vult. NQuinto ſuppoſito ꝙ non. an teneamur velle qð ſcimꝰ deum velle. Serxto an ſit meritoꝛium ſanctis ꝙ volebant xpᷣ̃m pa⸗ ti. Et vtrum nobis ſit meritoꝛium velle paſſiones ſan ctoꝝ ⁊ velle damnatõʒ repꝛoboꝝ. neſtio.xlij. de diuina ge neratione hʒ ꝗnq; mẽbra. Primo querit᷑ an in diuinis ſit generatio. Scdo quid ſit generare in diuino eſſe. Tercio cuius ſit generatio.⁊ bʒ duos aꝛticulos. ⸗ Primus an generare vel generari ſit eſſentie aut p⸗ one. ð Secunqus ſuppoſito ꝙ ꝑſone.cuius pſone ſit gene⸗ rare ⁊ cuiꝰ ꝑſone generari. NQuarto queritur de generatõne eterna de quo ſit.2 bzʒ duos articulos. S 4 Primus an ſit de aliquo:an de nihilo. Secũdus ſi de aliquo.vtꝝ de ſubſtantia patris.⁊ ſi & tota ſubſtantia patris. Nuinto queritur de eterna generatione quomodo ſit ſub tribus articulis. Pꝛimus vtrum ſit voluntaria vel nccia. Secũqus vtrum ſit ſemꝑ in fieri vel in facto eſſe. Tercius cum multi ſint modi generationis: gqs mo dus ei attribui debeat. Queſtio.xliij.de pꝛoceſſio ne ſpũſſancti hʒ ꝗnq;ʒ mẽbra. Primo querit᷑ an ꝓceſſio ſpũſſancti ſit. Secundo cuius ſit ꝓcedere. Tercio quomodo ſit proceſſio ſpũſſancti.⁊ habet q̃tu oꝛ articulos. Primus an procedat per modũ ſpiratõis. . Secundus an procedat ꝑ moduʒz amoꝛis aut ſapie. Tercius an ꝓcedat per modũ nexus vel ↄnexiõis. Quartus an preter generatõʒ filij ⁊ ꝓceſſiõʒ ſpũſſã cti ſit alius modus ꝓductõis ĩ diuinis. NQuarto qꝗrit᷑ a qͥ ſit ꝓceſſio ſpũſſancti. Nueſtio.xluij. de veꝛitate dĩnꝝ ꝑſonaꝝ ſub vnico otertu. v. in dĩno eẽ ſint plu⸗ res ꝑſone m veritatẽ.Et. v. ꝑſõa dicat᷑ ſm ſbaʒ. . v. rõ ꝑſone dicat᷑ vniuoce ĩ deo ĩ angelo ⁊ in hoĩe. Nueſtio. xlv. de nuero di⸗ uinaꝝ ꝑſonaꝝ bhʒ.vij.mẽbra. l Primo qrit᷑ an ſit ponẽ numeꝝ ĩ dĩnis ꝑſoĩs. . Scðo an ſit ibi nũerꝰ ſ̃m modũ qͥ ponimꝰ ĩ creaturis. Tercio ſuppoſito ꝙ ñ.an ſit ibi nuerꝰꝑſonal vel 'm a⸗ Nuarto ꝗd numerat᷑ ibi. iiiũ modũ. Muito vñ ſit ibi rõ nũeri.⁊.v.rõne caritatis vel de ꝑ⸗ fectione virtutis. . Sexto an ſit ibi numerꝰ finitus vel infinitus ſiue p⸗ Ductio finita vel infinita. . Hl Septio an poſſit ille nũerꝰ eẽ ĩ paucõꝛibo vł ĩ pluribo. Nueſtio.xlvj. de oꝛdine di ninaꝝ ꝑſonaꝝ bʒ octo mẽbꝛa. Primo querit᷑ an ſit oꝛdo in dinis ꝑſonis. Secundo cuiuſmodi ſit ille oꝛdo.v.nature vel oꝛigis. Tercio de oꝛdine oꝛiginis an ſit ibi aliqua perſona ſi⸗ ne oꝛigine · . . Nuarto an pñ̃t eẽ plures ꝑſone ſine oꝛigine. Muinto an due habentes oꝛigineʒ immediate proce⸗ dant a non habente oꝛiginex.ita ꝙ neutra ab alia: ſiẽ ponebant greci de ſpũſancto. HH Sexto an illa que habet oꝛiginez ab alia ſimilit habz oꝛiginẽ a prima immediate. . Septimo an ꝓceſſio ſpũſſancti ↄſequat᷑ oꝛdine nature ad generatõʒ filij vel ecõuerſo. —M Octauo an abſtractis bypoſtaſibo ſiue ꝑſonis ſit intel ligere oꝛdinẽ nature in trinitate ⁊ ecõuerſo. Mueſtio.xlvij.de equalita te diuinaꝝ ꝑſonaꝝ bʒ qnq; mẽbra. Primo querit᷑ an ſit equalitas in ꝑſonis. Scðo.v.filius ſit equalis patꝛi. Tercio.v.ſpũſſanctꝰ ſit equalis pꝛi ⁊ filio. Quarto.v.vna ꝑſona ſit equalis daabo. Duinto penes que attendit᷑ equalitas in ꝑſonis. Nueſtio. xlvi. de dinims nomĩbo in generali hʒ q̃tuoꝛ mẽbra. Primo querit᷑v.deus ſit noĩabilis. Secundo quomodo deus ſit nominabilis.⁊ habʒ du⸗ os articulos. 4 Primꝰ ſi deus ſit nomĩabilis abſq; comparatione ad creaturam. 4 Scðòs.v.ſit noĩabilis ꝓrie aut impropꝛie. Tercio querit᷑ vnde ſit multiplicitas dinoꝝ noĩm. NQuarto conſideratione comꝑata ſᷣm quam attendunt᷑ intentiones ſpeciei ⁊ indiuidui predicabilis ⁊ predi/ camenti querunt᷑ quatuoꝛ ſub ſuis articulis. 4l Primus.v.in diuinis ſunt accipiẽde intentiões vni uerſalis ⁊ ꝑticularis ſiue generis ſpẽi ⁊ indiuidui. 4 Scðs.v.ſit acciꝑe intentõz p̃dicam̃ti ⁊ pᷣdicabilis. 4 Lercius.v.in deo ſit acciꝑe intentõnes predicamẽ⸗ toꝝ ſube ⁊ relatõis ſub.S.ſuis. 4l Quartus qualit᷑ circa diuina ſint accipiende inten tiones alioꝝ p̃dicamentoꝝ.vt quantitatis qualitatis ſub.S.ſuis. Nueſtio.xlix.de diuis no/ minibo in ſpẽali hʒ ꝗnq; mẽbꝛa. Primo querit᷑ de noie eſſentia ſub q̃tuoꝛ articulis. ¶l Primꝰ an h̊ noie eẽntia noĩet᷑ diuinũ eẽ. 4l Secũdus an noĩet᷑ grie. 4lI Tercius an vniuoce nominet iſtud nomen creato/ rem ? creaturam. Quartus.v.ſit appropꝛiabile ꝑſone. Scðdo querit᷑ de noie exiſtentia. * Tercio de noĩe entis. G NQuarto de h̊ noĩe qui eſt:ſub duplici articulo. 4l Primꝰ an ſit predicabile an eentiale. Scõs de oꝛdine iſtius noĩs ad alia. Quinto queritur de ſigtione que pronomialis eſt ſub duobo aꝛticulis. 4l Primꝰ.v.dina eẽntia hẽat ſiꝗri ꝑ ꝓnomen. ¶ Scðs.v.ꝑ ꝓnoĩa maſculini vel femi generis. Mueſtio.l.de nomine oꝑa tionis videlʒ h̊ noĩe deus hʒ tria mẽbra. Primo querit᷑ de ſignificatione huius noĩs deus ſub duobo articulis. 4 Primus. v. boc nomen deus dicat᷑ vniuoce vel equi uoce ꝓut accipit᷑ naturalit adoptiue ⁊ nũcupatiue. 4l Scðs.v.G̊ nomẽ deꝰ pm ꝙ accipit᷑ naturalit ſit no⸗ men oꝑationis. Scðdo q̃rit᷑ de ↄſignificatõne hꝰ noĩs deus. Tercio de ſuppoſitõe hꝰ noĩs deus.⁊ habet duos arti⸗ culos ſᷣm duplicẽ opinioneʒ. ¶ Primꝰ de opinione prima. 4 Scðs de opione ſcdᷣa ſub.vij.S.ſingularibo. Mueſtio.lj. de nomunbus priuatiuis ſᷣm affirmatõz ⁊ negatõʒ hʒ duo mẽbra. Primo querit᷑ de noĩbo affumatis ſub tribo articulis. ¶ Primꝰ. v. hec noĩa dicant᷑ de deo ⁊ de creatura vni⸗ uoce aut equiuoce. 4 Secũdus.v.dicant᷑ veꝛe. — 4I Tereius.v. ea que dicũt᷑ ſᷣm priuatõz dicũt᷑ in diui nis veriſſime ⁊ ꝓprijſſime. . G Scðo querit᷑ de noibo negatiuis.v.ꝓprius dicãtur in deo qᷓ; noĩa poſitiua miſtica. Nueſtio.lij. de nomĩbꝰ cõ ſequẽtibo natuꝛã hʒ q̃tuoꝛ mẽbꝛa. Pꝛimo q̃ꝛit᷑ an ſignificẽt diuinã ſubam. Scðdo an eodẽ mõ dicãt᷑ de deo iuſtũ ⁊ bonũ. Tercio an iuſticia ⁊ hmõi ↄnotẽt effectũ. NQuarto.v.eodẽ mõ dicant᷑ iuſtus ⁊ iuſticia. Nueſtio. lm. de nomimbꝰ eẽntialibo ↄnotãtibo reſpectum creatoꝛis ad creatuꝛas hʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. Primo querit᷑.v.ſigniſicẽt eẽntiaʒ. Scðo.v.deus oĩm reꝝ ſit dñs ex tꝑe. Tercio.v.dñiuzʒ ⁊ hmõi reſpectꝰſint creata vł incatũ. Quarto.v.reſpectus ↄnotatꝰ ſit in creatoꝛe vel creatu ra.⁊ hʒ tres articulos. . ¶ Primꝰ. v. dina eẽntia referat᷑ ad creaturã. 4l Scðs.v.ille reſpectus ꝗ ↄnotat᷑ in dño vel in creato re ſit in creatura vel in deo. . l Terciꝰ an ſilis ratio ſit ĩ reſpectu honoĩs dominꝰ hꝰ noĩs creatoꝛ. Nueſtio.luij.de nominibꝰ cſiãntibo reſpectũ ꝑſone ad ꝑſonã hʒ duo mẽbꝛa. Primo q̃rit᷑ de noĩbo relatiuis loice ſub.iiij.articulis. ¶ Primꝰ.v.equalis ⁊ ſilłis ſeu ſiłitudo vel eq̃litas di⸗ cant᷑ ̃ᷣm ſubam aut relatiue. J 4l Scðs.v.pẽ dẽat dici eq̃t eł ſilis filio:ſic dẽ ecõueꝛſo. 4 Terciꝰ.x.pꝛ eq̃lis filio ſiue eq̃lis imagini. 4 Quartus.v.xpᷣs ſᷣm ꝙ hõ ſit ſilis ſibi deo. Scðdo qꝛi᷑ de noibo relatie matice.vtputa tał q̃lis. QNueſtio.lv. de nõibꝰ ſym/ bolicis vnico ↄtextu q̃rit᷑ ꝗd ſignificet᷑ ꝑ oculos aures manus pedes ⁊c̃.dei. Nueſtio. lvj. de nominibꝰ ꝑſonalibo hʒ.vij.mẽbꝛa. Primo querit᷑ vñ ſumptũ ſit illud nomẽ ꝑſona. Scðo.v.ꝑſona dicat᷑ ̃m ſham vel ſᷣm relatõʒ. Tercio q̃rit᷑ de diffinitõe ꝑſone:qd ſit ꝑſona. NQuarto de coĩtate hꝰ noĩs ꝑſona ſub duobo articuł. 4l Primꝰ.v.dicant᷑ vniuoce. ¶ Scðs qᷓ ſit coĩtas ꝑſone ĩ dĩnis. NQuinto q̃rit᷑ de ſupoſitõe hꝰ noĩs ꝑſona. Sexto de oſignificatõe eiuſdẽ noĩs. Septiĩo de ↄꝑatõe ꝑſõe ad intẽtõʒ eẽntie.⁊ hʒ.iij.aꝛtic. 4¶ Pꝛimꝰ an ꝑſona ſit eẽntia. 4¶ Scds.x.ꝑſona differat ab eẽntia ⁊ ecõuerſo. 4l Terciꝰ.p.ↄueniẽtiꝰ dicat᷑ ꝑſona eẽ eẽntie ĩ obligta⸗ te ꝙᷓ eẽ eẽntie in rectitudine. Queſtio.lvij. de hoc noĩe ſubſiſtentia hʒ tria mehbas.. Primo querit᷑ an hec q̃tuoꝛ noĩa vicʒ · eẽntia.ſubſiſtẽ tia.ſuba.ꝑſona ſint in diuinis ponẽda. Secũdo qualiter diſtinguũt᷑. l Tercio.v.nomẽ ſubſiſtẽtie ſit ꝑſonale vel eẽntiale. Nueſtio. lvij. de hoc noĩe bypoſtaſis hʒ.vij.mẽbꝛa. . . Piimno querit᷑ an in dĩnis debeat dici hypoſtaſis. Scðo quid dicat᷑ hypoſtaſis. Tercio an vniuoce dicat᷑. Nuarto qũo ↄpet᷑ ad eẽntiazʒ. . Nuinto qualit q;tum ad ſuppoſitõʒ. Sexto ꝙᷓtum ad ſimplicitateʒ. Septio q̃rit᷑ de ↄꝑatõe bypoſtaſis ad ꝓrietatẽ. Nueſtio.lix.de hoc nomi⸗ ne pater hʒ tria mẽbꝛa. . —ę Primo querit᷑ rtꝝ ratio huiꝰ noĩs pater prius ſit ĩ ere aturis q; in diuinis. Scðo qũo iſtud nomẽ pᷣdicet᷑ de eẽntia. Tercio ſᷣm ꝗd de ipᷣo notio generatõis dicat᷑. Nueſtio.lx.de hoc nõie fi⸗ lius hʒ quinq; mẽbꝛa. . Primo q̃rit᷑ qũo ſit ꝓpriũ nomẽ ꝑſone dine. Scðo an nos dicamur filij dei ꝑ naturã Eꝑ ſolã gtia. Teꝛcio.v.demones vel mali hoĩes dicãt᷑ filij dei. NQuarto an adã in ſtatu innocẽtie dicat᷑ ſiliꝰ dei. Quinto de ſctificatis ĩ vtero: ſi dici poſſint filij dei. Nueſtio.lxj. de nomine fi lij quo dicit᷑ imago hʒ tꝛia mẽbꝛa. „ ————— Primo querit᷑ an imago in dinis dicat᷑ eẽntialit᷑.⁊ ꝗd ſit ſic accepta. . Secũdo quid ſit imago in diuinis ꝑſonalit᷑ accepta.2 bʒ tres articulos. Primꝰ de ꝑtibus prime diffinitõis. Scðs de ꝑtibo ſecũde diffinitõis. . ¶Tercius de drñtia baꝝ diffinitionũ. S Tercio qrit᷑ qo imago eẽ ↄueĩat ſoli filio. ⁊ hʒ.ij. ar. Primꝰ.v.nomẽ imaginis poſſit ↄueĩre rõnali crea⸗ ture ⁊ filio dei.⁊ ſi ↄueĩat.v.vniuoce aut equoce. Secũdus.v.poſſit attribui ſpũiſancto. Mueſtio.lxij. de nomine fi lij quo dicit᷑ verbũ hʒ tria mẽbꝛa. Prĩo qrit᷑ de intẽtiõe ſeu ſigſicatõe vbi ſi ub. v. articuk. SDPrimꝰ ad cuiꝰ veꝛbi creati ſilitudinẽ dicat᷑ in diui⸗ nis nomen verbi. .. Scðs.v.in dĩnis priꝰ ſit nom̃ noticie qᷓ vbi. Terciꝰ ſm quã intẽtõʒ noticie dicat᷑ vbu. Quart an effectꝰ ĩ creatura ↄnotet᷑ noĩe obi. ¶Quintꝰ.v.filiꝰ poſſit dici ↄgnitio ſicut vᷣbũ. Secũdo queritw᷑ de ꝓprietate verbi. H Tercio qrit᷑ de oꝑatõe vᷣbi ad duo ↄgſcẽda ſub.ij.arti. l Primꝰ ꝙ verbũ nõ ſit factũ. Scðs ꝙ eternitatẽ ðᷣbi ñ ſequit᷑ etnitas facti. Lueſtio. lxij. de hoc nõie ſpũſſanctus hʒ tria mẽbꝛa. Pꝛimo querit᷑.v.̊ nomẽ ſpũs ſit cõe. Scðo qualiter apropꝛiet᷑ ꝑ ̊ ꝙ dẽ ſanctus. Tercio.v.debeat dici ſpũs nn. Nueſtio. lxuij. de hoc nõie donũ hʒ tria mẽbra. Primo querit᷑ an ſit cõe vel ꝓpriũ ſ pũſſancti: Secũdo an ↄueniat ſppiſaneio ab eterno. ercio an qnabilitas ſit notio ſpũſſancti. Mueſtio. lxv. de nominibꝰ⸗ diſiunctiuis bʒ tria mẽbra. Primo querit᷑ que noĩa diſiunctiua ſint recipienda ĩ Diuinis 2 que nõ. Secundo de nomibꝰ ꝑtitiuis videlʒ vnꝰ duo tres æc. ſub q̃tuoꝛ articulis. Primꝰ qd ſigfſicẽt.v.eẽntiã vel ꝑſonã vel notöez3. Secundus cuiꝰ predicamẽti rem ſignificẽt. ¶ Tercius vtrum pater ⁊ filius poſſit dici vnus ſub⸗ ſtantiue. Quartus. v.nomen diſtinctiuũ vnus aliquis cõue⸗ nienter addat᷑ nomĩ eẽntiali. Tercio queritur de nominibus excluſiuis ſub tribus articulis. Primus de intentione huius noĩs ſolus ſᷣm ꝙ üũgi⸗ tur nomĩ ꝑſonali. 1 Secundus ᷣm ꝙ iungituꝛ nomini eſſentiali. Tercius qualit intelligat᷑ id: nemo nouit filiũ niſi pater:neq; pꝛeʒ niſi filius. Nueſtio. lxvj de noĩbꝰ col lectiuis hbʒ duo membra. Primo queritur de hoc nomine trinitas ſub quatuor articulis. l Pꝛimus que vnitas ponitur noie trinitatis. Scðs qualiter intelligat᷑ numeꝛoſitas trinitatis. Tercius an trinitas dicatur ᷣm ſubſtantiã aut ſᷣm relationeʒ. l Quartus an poſſit dici in diuinis trinitas vel tri⸗ plicitas. Kerundo querit᷑ de hoc nomine trinus ſub tribus ar⸗ ticulis. ꝗ4l Primus quid predicet cum dicit᷑ deus ẽ trinus. Il Secũdus an poſſit dici trinitas trina. r 4l Tercius qualiter intelligatur dictũ trinitas ĩ vni⸗ tate 2 vnitas in trinitate. „ Nueſtio.lxvij.de nomibꝰ appropꝛiatis hʒ q̃tuoꝛ mẽbra. Wrimo querit᷑ de appꝛopꝛiatione eternitatis ſpeciei ⁊ blus. Scðo de appropꝛiatõe vnitatis eq̃litatis 7 ↄcoꝛdie. Tercio de apropꝛiatõe potẽtie ſapĩe ⁊ bonitatis ſub tribus articulis 2. S. ſunuis. 4 Brnn q ſit rõ agropꝛiatõis hoꝝ triũ generalit᷑. ¶Secũdus de ſapientia ſpecialiter ſub.S ſeptẽ. vtruʒ dicatur vniuoce.vtꝝ dicatur peꝛſ onaliter.vtꝝ pater ſit ſapiens ſapientia genita. vtꝝ filius ſit ſapiens ſ apien tia ingenita. vtꝝ ſapientia dicat cauſaʒ rerum. vtrum deus dicatur ſaꝑe per creaturas. vtꝝ ſapia pticipet᷑ a rõnabilibo creaturis malis. vtꝝ ꝑceptio ſapie innata ſit aĩe vel addita. Terciꝰ de volũtate aut amoꝛe ſpũiſa. axpꝛopato. Quarto q̃rit᷑ de apꝛꝛopatõe vᷣboꝝ apli ex ipo ⁊ ꝑ ipᷣm 2 in ipſo. Nueſtio.lxviij.de nomini bus notõnalibo in generali hʒ ꝗqnq; mẽbra. Prĩo qrit᷑ an ſit ponẽ notões ĩ dĩnis ꝑſoĩs ſub. ij. ar. 4¶ Primꝰ an ſit ponẽ notiones. H Scðòs an licitũ ſit ponẽ zria de notõnibo. Scðo q̃rit᷑ ꝗd ſint notiões ꝓprietates ⁊ relatõnes pᷣm ratõʒ intelligẽtie. Tercio de numero notionũ ꝓprietatũ ⁊ relationũ. Muarto plura dubia de numero illo. Nuito de ↄpatõe ꝓprietatũ ⁊ notionũ.7 hʒ.vj. arti. 4 Primꝰ an notiones ſint ꝑſone. Secũdus an ſint eſſentia. grticulos. ¶ Tereius an ſint in eẽntia notiones ſeu ꝓprietates. 4 Quartus an adiectiua eſſentialia que dicuũtur de ꝑ⸗ ſonis dicantur de notionibus. . 4Quintus an adiectiua notionalia que dicũtur de ꝑ⸗ ſonis dicantur de notionibo. . .1 Serxtus de comꝑatione aſſignationum de notionibo ſub ſex. S. ſpecialibus · NMueſtio.lxix.de nomibus notionalibus in ſpeciali.⁊ primo de innaſcibilitate qᷓ runtur quinq;. .—R — Primo. v. innaſcibilitas dicat de deo pre bm relatõz. Secũdo.v.ſit notio vel ꝓprietas. Tercio.v.ſit ꝛietas patris. . MQuarto.v.eadeʒ notio que eſt paternitas. Nuinto. v. remota notione paternitate intelligi poſſit peꝛſona innaſcibilis. 4 Adadit᷑ queſtio de verbis Hylarij ſexto loco. Nueſtio.lxx. de pꝛincipio q notionibus non connotantibus effectum in creatu⸗ ra habet tria membꝛa. . Primo queritur de intentione principij dicta in diui⸗ ms multipliciter. Secundo de intentione principij dicta eſſentialit ſub duobus articulis. OOL Primꝰ. v. intẽtio principij dicat᷑ ab etno vel er tꝑe. Secundus. v. pateꝛ ⁊ filius ⁊ ſpũſſanctus ſint vnuz principium creature vel plua. . Tercio queritur de intentione principij ſumpta noti⸗ onaliter per ſex articulos. Primus de circumlocutioni que ponunt᷑ m Au guſtinũ principiũ ſine principio:pꝛincipiũ de pᷣncipio. 4 Secundus an diuina eſſentia ſit pꝛicipiũ ſpũſſcti. I Tercius an pater ⁊ filius ſint vnum principium ſpirituſſancit. L ¶ Quartus vtrum pater 2 filius ſint idem principiũ ſpirituſſancti. Quintus vtruʒ pater ⁊ filius debeant dici vnus ſpi⸗ ratoꝛ ſpirituſſancti. ¶ Sextus de vnitate rõne cuius pater 2 filius dicũtuꝛ vnum principium ſpũſſancti· Mueſtio.lxxj. de miſſõe cõ munit᷑ dicta hʒ quatuoꝛ mẽbꝛa. Primo querit᷑ an ſit poneꝛe miſſionẽ in diuinis. Secundo vtrum miſſio ſit quid creatum vel incꝛceatuʒ temꝑale vel eternum. Tercio quid ſignificetur per hec nomĩia mittẽ ⁊ mitti etꝝ eſſentia vel ꝑſona vel notio. Nuarto vtꝝ miſſio dicatur de deo ab eterno vel ex tẽ⸗ poꝛe vel vtroq; modo. Mueſtio. lxrij. de miſſione actiue dicta habet quatuoꝛ mẽbꝛa. Primo queritur vtꝝ miſſio actiue dicta conueniat to⸗ ti trinitati reſpectu filij vel ſpũſſancti. Secundo vtꝝ ↄueniat alicui ꝑſone reſpectu ſui. Tercio vtꝝ ↄueniat ſpũiſancto reſpectu xp̃i. . Quarto vtꝝ dare vel mittere ſpm̃ſanctũ poſſit ↄueniꝛe creature rõnali rõne miniſterij. Muneſtio. lxxi. de miſſione paſſiue dicta muiſibili hʒ qᷓtuoꝛ mẽbꝛa. Primo querit᷑ quid ſit miſſio inuiſibilis. Secundo cuius ſit miſſio inuiſibilis.⁊ habet quatuoꝛ Primus vtrum mitti conueniat patri vel ti filio ſpirituiſancto. Scðs ſuppoſito illo. vi 'm esdẽ roz ouejat vniq⸗ 0° ¶ Tercius vtrum miſſio ſpirituſſancti poſſit eſſe ſine miſſione filij ⁊ econuerſo. 4 Quartus vtrum plenius fuit miſſus filius vel ſpiri tuſſanctus poſt incarnatõʒ qᷓ; ante. Tercio queꝛitur ad quos ſit miſſio inuiſibilis.⁊ habʒ tres articulos. 41 Primus vty dicatur mitti filius vel ſpũſſanctus ad irronaleʒ creaturam vel tm ad rõnalez. . 4 Secundus ſuppoſito ꝙ ad rõnaleʒ tm̃.vtꝝ etiaz ad angelos. 4l Lercius vtꝝ ad xpᷣm hoĩeʒ. Quarto queritur de miſſione filij ⁊ ſpũſſancti ſᷣm ꝗd æ habet tres articulos. 4 Primus vtꝝ dicatur mitti vel filius vel ſpirituſſan ctus quia detur ipſe filiꝰ vel ſpirituſſanctus· vel ad ali quod donum gratie appꝛopꝛiatum filio vel ſy pirituiſan⸗ cto vel vtrunq;. . 4 Secundus vtrum dicantur mitti ratõne collatõnis gratie gratiſdate vel gꝛatũfacientis. Tercius vtrum ratione augmenti gratie dicãt᷑ mit⸗ ti filius vel ſpũſſanctus. Nueſtio. lxxuij. de miſſiõe viſibili hʒ quinq; mẽebꝛaꝛ Primo querit᷑ quid ſit miſſio viſibilis ſᷣm reʒ. Secundo ad quid ſit miſſio viſibilis. Tercio cuiꝰ ſit.i.ecui ↄueniat miſſio viſibilis. Quaꝛto ꝑ quos adminiſtrata ſit. . Quinto qualit ⁊ quibo modis manikeſtata ſit. Labula prime ꝑtis ſumme Alexandri de Ales finit feliciter. Nueſtio Doctoꝛis iꝛrefragabilis anglici Alexandri te ales regule ſancti Franciſci ꝓfeſſoꝛis:pariſius ſepulti:pꝛi⸗ ma ꝓꝑs ſumme theoloice felicit incipit. Alpha ⁊ o xpᷣi noie inuocato. ĩlibꝛo de trimtate.optime dictum videt᷑. Eruditi eſt homis odq; vt ipſum eſt ita de eo fideʒ capere tẽptare vnde in natuzalibꝰ ra tionabilit: in mathematicis diſciplinabilr: in diuinis intellectualit verſari opoꝛtebit. theologice facultatis inquiſitõibꝰ intendẽtes:cum adiutoꝛio gratie ihu xp̃i tale principiũ capimus. Inqrẽteſq; er pᷣmis de doctri⸗ na theologie.vtꝝ ſit ſciẽtia. vtꝝ diſtinguat᷑ ab alijs ſci eie. De quo ſit iſta ſcientia.Oe modo tꝛaditõnis b cientie. Membꝛũ primũ Vereret igit᷑ aliquis in primis.vtꝝ the⸗ ologie doctrina ſit ſciẽtia. Ad qð arguit ſic augꝰ.in li.lxxxiij.queſtionũ.liij.qdne. Nuedam cꝛedunt᷑ ⁊ nunqᷓ intelligunt᷑.ſi cut eſt omĩs hiſtoꝛia ſingularia ?2 humana geſia ꝑcur⸗ rens. cum & doctrina theologie ꝓ magna pꝑte ſit biſto⸗ rica.vt patet in lege ⁊ euangelio.q eſt eoꝝ que nũqᷓ in⸗ telligunt᷑.ſed eoꝝ que nunꝗᷓ intelligũtur nõ eſt ſciẽtia. ſcientia enim eſt intelligibiliuʒ. relinquet᷑ ꝙ doctꝛina theologie non eſt ſcientia.¶¶ Iteʒz ſicut dicit phs in pn cipio metaphy. Exꝑientia eſt ſingulariuʒ: ars vo vni⸗ uerſalium.fit aũt ars cum er multis erꝑimento intel⸗ lectis vna ſit de ſimilibo acceptio.ſed doctrina theolo⸗ gie ꝓ magna parte non eſt vniuerſaliũ ſed ſingulariũ. vt patet in narratõne hiſtoꝛica. relinquit᷑ ̊ ꝙ nõ ẽ ars vel ſcientia. ¶¶ Item cum triplex ſit acceptio veritatis in doctrinis.opinio.fides.ſcientia: ex inopinabilibus opinio:ex credibilibus fides: ex ſcibilibo ſcientia.ſed nuneꝙ ex inopinabiliba ſciẽtia neqʒ ex credibilibo inqᷓ;⸗ tum hmõi.g cum doctrina theologie inqtum hꝰmõi ſit credibiliũ. Jo. xx. hec ſcripta ſunt vt credatis. relinqt ꝙ acceptio doctrine theologie nõ erit ſcientia.¶¶ Yez augꝰ. xiiij. de trini.2õ quicꝗd ſciri ab homibus poteſt in rebus huanis vbi plurimu ſupuacue vanitate 2 no⸗ xie curioſitatis eſt ſi huic ſciẽtie tribuo: ᷣ illᷣ tm̃mõ qͥ ſiqes ſalubeꝛrima que ad veram beatitudinem ducit gignit nutꝛitur ⁊ roboꝛat᷑.ᷓ hec ſcientia nõ geneꝛat ni⸗ li fidem. nõ eſt vero nomie ſciẽtia.maxime cum fides ſit acceptio ſupra opinionẽ 2 infra ſcientiã conſtituta. . Contra.quod cognoſcit᷑ ꝑ diuinã inſpiratõez veri ſcitur q; quod ꝑ humanã ratiocinatõʒ. quia in inſpiꝛa tione impoſſibilis eſt falſitas:in ratõne vᷣo otingit ple⸗ SS Be 3 Prima rũq;·ᷓ cum cognitio theologie ſit edi ta inſt piratõne di⸗ uina.ij.thim̃.iij. Dis ſcriptura diuinit⸗ inſpirata 7c. Et. . pe. ij. Spirituſancto inſpirati locuti ſunt ſancti dei homies. verius eſt ſcientia i ceteꝛe ſciẽtie.¶¶ IZteʒ augꝰ. xiiij. de trini. theologia eſt ſciẽtia que eſt in rebus que ad ſalutẽ homĩs Etinent. eſt ſcientia. Solutõ prenotandũ ꝙ eſt ſcientia cauſe 2 ſciẽtia cauſati.Sci⸗ entia vo cauſaꝝ eſt ſui gratia. Sciẽtia vᷣo cauſatoꝛum ſiue ſicut cauſe vel effectus tm̃ nõ ſunt ſui gratia. ga re ferun 2 penqent a cauſa cauſaꝝ. Hinc eſt theolo gia que eſt ſcientia tæ deo qui eſt cauſa cauſaꝝ ſui gra tia eſt. oticia ̊ ſcientie aſpropriat᷑ ſcie cauſatoꝛum. QRomen vo ſapientie ſcientie cauſe cauſaꝝ. Vnde ⁊ ipᷣe phus dicit. phia prima que eſt ſui gratia ⁊ de cauſa cauſaꝝ debet dici ſapientia.vnde.iiij.deut᷑.hec ẽ noſtꝛa ſapiẽtia intellectus coꝛã pplis. Motandũ ꝙ eſt ſci⸗ entia ꝑficiens cognitionẽ ſᷣm veritateʒ. Eſt etiã ſciẽtia mouens affectõʒz ad bonitatẽ. prima eſt vt cognitõ ſᷣm viſuʒ. ideo debet dici ſciẽtia abſoluta. Secũda eſt vt cognitio ſᷣm guſtum.⁊ ideo debet dici ſapiẽtia a ſapoꝛe affectionis ſm ꝙ dicitur ecẽi. vj. Sapiẽtia ſᷣm ſuũ no men eſt. theologia igit᷑ que pficit aĩiam pᷣm affectuz mo nendo per bona principia ad bonuʒ timoꝛis ? amoris Aꝓprie ⁊ principalit eſt ſapientia. Prima phia que eſt theologia phoꝝ que eſt de cauſa cauſaꝝ fuit peꝛficiens cognitionẽ ſᷣm viam aꝛtis ⁊ ratiocinatõis: minꝰ ꝓrie dicit᷑ ſapientia. Cetere do ſciẽtie que ſunt de cauſis cõ⸗ ſequentibus ⁊ cauſatis:nõ debent dici ſapiẽtie ſed ſci⸗ entie. Unde ꝑ hoc dᷣm. ꝙ doctrina theologie eſt ſa pĩa vt ſapia.phia ᷣo prima que eſt cognitio cauſaꝝ pꝛima rũ:que ſunt bonitas ſapientia ⸗ potentia:eſt ſapia ſᷣm vt ſcientia. Cetere vᷣo ſciẽtie que ↄſiderãt paſſiones de ſubiectis ꝑ ſuas cauſas:ſunt ſcientie vt ſciẽtie.⸗ Rñdẽ dum igit᷑ ad obiecta. Ad primũ dom. ꝙ aliter ẽ hiſto⸗ ria in ſacra ſcriptura:aliter in alijs. In alijs. n. hiſto⸗ ria ſignificatõne ſermonnʒ exprimit ſingularia geſta hominũ.nec eſt intentio ſignificatõis inteꝛioꝛis. ⁊ iðᷣo quia ſingulariũ actuum ⁊ temꝑalium eſt omnis talis biſtoꝛia que eſt eoꝛum: nunqᷓ intelligunt᷑. In ſacra vᷣo ſcriptura ponit᷑ hiſtoꝛia non ea ratiõe ſeu fine vt ſigni ficent᷑ ſingulares actus hoĩm ſignificatõne ſermonũ: ſed vt ſigniſicent᷑ vniuerſales actus ⁊ ↄditõnes ꝑticu⸗ lares ad infoꝛmatõeʒ hoĩm ? contem platönis diuino⸗ rum miſterioꝝ ſignificatione rerum. Hinc introducit᷑ paſſio abel: vt ſignificet᷑ paſſio xp̃i ⁊ iuſioꝝ. Aalicia cayn:vt ſigniſicet᷑ ꝑuerſitas iniuſtoꝛũ.ꝛ ſic in ceteris . Introducit᷑ &̊ in hiſtoꝛia ſacre ſcripture factum ſingu⸗ lare ad ſignduʒ vniuerſale.⁊ inde eſt ꝙ eius eſt intelle ctus ⁊ ſcientia. Ad ſecũdum vðm. ꝙ vniueꝛſale dici tur quatuoꝛ modis. In predicãdo vt homo. In exem⸗ plando vt foꝛma ſotulaꝛis ad ſotulaꝛes:x vita Job ad vitam multoꝝ boĩm. In ſignando vt iacob ad ſignan dũ iuſtum qui contrahit cum rachele ⁊ lya:quia exer⸗ cet ſe in vita actiua 2 ↄtemplatiua. In creando vt deꝰ cauſa vniuerſalis conditõnis rerũ: 2 xp̃us cauſa vni⸗ uerſalis reꝑatõnis hoĩm. Scm hoc ò doõm ꝙ eſt vni⸗ uerſale in ſcriptura. ſacra.n.ſcriptura hʒ ſentẽtias ge nerales.vt initiũ ſapie timor dñi ꝓuerb.j.finis p̃cepti eſt caritas.j.thim̃.j.⁊ hmõi in quibo vmiueꝛſalibo ſentẽ tijs eſt vniuerſale pᷣmo mõ. Scdm ambitũ p̃dicatõnis hʒ ſentẽtias ꝑticulares.vt que ꝓponunt᷑ hiſtoꝛice ꝓꝑhe tice ⁊ hmõi.in quibo qᷓtum ad ſenſuʒ exteꝛioꝛẽ ẽ vle ſe⸗ cũdo mõ dictũ vel exemplare.verbigr̃a.in litterali hi⸗ ſtoꝛia abrahe ⁊ Job ſingłare ẽ qð narrat᷑.ſᷣ ad h̊ ĩ ſcri⸗ ptura narrat᷑ vt exemplar ſit vite ⁊ ↄuerſatõis bonoꝝ. vñ Ro.xv. Quecũq; ſcripta ſunt ad noſſꝛã doctrinam ſcripta ſunt.Et vlt.Jaco.exemplũ accipite patie 7 lon geuitatis ꝓgphas. Mtũ vo ad ſenſuʒ interioꝛẽ ſpũalẽ eſt vlłe tercio mõ in ꝑticularibo ſentẽtijs.ſ. vke in ſigni⸗ ficãdo:qꝛ eſt ſignũ rei vłis ad multa. tũ ad vtrunqʒ ſenſuʒ ſcripture interioꝛẽ ⁊ exteꝛioꝛeʒ ſiue in ſententijs pticularibus ſiue generalibo ßm ꝙ fit reductio ad deũ qui eſt vniuerſalis cauſa conditõis rerum.vel ad xᷣm qui eſt vniuerſalis cauſa reꝑatõnis hoĩm: eſt vniuerſa le quarto modo.ſ.in creando. Scom g̊ bunc moduʒ ⁊ diſtinctõz eſt dicere doctrinam ſacram eſſe rerum vni⸗ uerſalium. 4 Ad tercium dicendum. ꝙ m diſtinctõeʒ aug. in libro.lxxxiij. queſtionũ. Credibilium tria ſunt genera. Alia ſunt que ſemꝑ credunt᷑ ⁊ nunq; intelligũ⸗ tur. ſicut eſt omĩis hiſtoꝛia.Alia que mox vt creduntuꝛ intelligunt᷑ſicut ſunt ratõnes omẽs humane vel ð nu meris vel ce quibuſcũqʒ diſciplinis. Alia que pᷣmocre dũtur poſtea intelligunt᷑. qualia ſunt ea que de diui⸗ nis rebus non poſſunt intelligi niſi ab eis qui mundo ſunt coꝛde.quod fit preceptis ſeruatis que de bene vi⸗ uendo accipiũt᷑. Ex boc ̊ appaꝛet.ꝙ eſt credibile quod nũqꝙᷓ ↄiungit᷑ ſcientie.ſicut ſunt geſta hiſtoꝛica.quedaʒ vᷣo que ↄiungũtur ſcientie:ſicut cꝛedulitas rationũ di⸗ ſciplinaliũ. quedaʒ vo ſunt que diſponũt ad intellectũ ſcientiã: ſicut eſt in diumis. vñ ſm aliã lr̃am dicitur eſa.vij.niſi credideritis nõ intelligetis. õ repugnat doctrinã theologie eſſe credibiliũ ⁊ eſſe ſciam. 4¶ Ad quaꝛtum iam apparet rñſio.quia hec ſcia primo gene⸗ rat fideʒ: poſimodũ mũdato coꝛde ꝑ fidẽ oꝑantem ꝑ dilectõez generat intellectuʒ. Unde bec eſt drñtia illiꝰ doctrine que eſt ſapientia ab alijs que ſunt ſcientie. ꝗa bocipſuz credere introducit ipſum intelligere. in alijs Ho ipſum intelligere introducit credere. eo enim ꝙ; in⸗ telligit aſſentit. Camen ad id quod addit. ꝙ fides eſt infra ſcientiã 2 ſupra opinionezʒ. diſtinguẽdũ eſt. ꝙ eſt fides ſuaſa ex ratonibo ꝓbabilibo.⁊ de hoc eſt veruʒ ꝗ; ipſa eſt infra ſcientiã. Et eſt fides inſpirata ad aſſenti endum prime veritati ſiue primo vero ꝓpter ſeipſum: hoc eſi ſupra oẽʒz ſcientiã.⁊ ad hãc diſponit acceptio doctrine ſacre ⁊ in hac totaliter intendit. Itẽ adhuc obijciet aliquis ſic.omiĩs ſcientia eſt alicuiꝰ generis ſb⸗ iecti:cuiꝰpartes ⁊ paſſiones per ſe conſideꝛat.ſic dicit phus. Sed dicit Moe. in li. de trinitate. ꝙ deus nõ eſt ſubiectum. non eſt acciꝑe conſideratõz de deo vt paſ⸗ ſionẽ de ſubiecto. theologia que eſt cognitio de deo ñ eſt ſcientia. ¶ Et ad hoc dicendũ ẽ. ꝙ ẽ alius modꝰ co⸗ gnoſcendi foꝛmas alligatas materie:alius modus co⸗ gnoſcendi foꝛmas ſeꝑatas a materia. ſicut oñdit boe. in li.de trinita. In primis.n.eſt foꝛma circa ſubiectum hoc ꝑ cauſaʒ aliquam.a de bmõi intelligi. Scientia eſt geneꝛis ſubiecti paſſiones ipᷣius ſubiecti ↄſideꝛans. In foꝛmis dᷣo ⁊ rebus ſeꝑatis a materia:velut eſt ipſa diuinitas trinitas ꝑſonaꝝ: eſt modus cognoſcendi alius.vt per oꝑationeʒ cognoſcamus virtuteʒ:ꝑ virtu tem ipſam diuinitatis ſubam.j.roma. Inuiſibilia dei per ea que facta ſunt intellectu conſpiciũtur.ſempiteꝛ⸗ na quoq; virtus eius ⁊ diuimnitas. Preterea alius mo⸗ dus cognoſcendi eſt ſimplicia: alius compoſita. Com poſita enim cognoſcũtur per reſolutõneʒ in ſuas ꝑtes 7 ideo ſcientia que eſt de compoſitis eſt vnius geneꝛis ſubiecti cuiꝰ partes conſiderat. In ſimplicibo vᷣo quo⸗ rum non eſt accipere partes: non eſt acciꝑe hunc mo⸗ dum ſciendi.Circa ergo ſimplicia diuinitatis eſt mo⸗ dus cognoſcendi non talis:led qui dictus eſt. Mẽbrumſecundum Onſequent᷑ queritur de diſtinctione do⸗ ctrine ſacre ab alijs ſciẽtijs. Queritur &̊ ſi doctrina theologie ſit ſicut vna aliarũ ſcientiaruʒ:vel compᷣhendat ipᷣas: vel cõ prehendatur in ipſis:vt alicui parti philoſophie ſuxpo natur.4. Ad quod obijcitur ſic.j.ecẽi.Omnis ſapien⸗ tia a domino deo eſt.g̊ omĩs ſapientia ſeu ſcientia ẽ the ologia ⁊ diuina.quia theologica ſcientia non eſt aliud iꝙᷓ ſcientia diuina. Item theologica ſeu diuina ſcien⸗ tia.aut dicit᷑ diuina quia a deo:⁊ tunc omĩs alia ſcien⸗/ tia eſt diuina.aut dicit᷑ diuina quiaẽ de deo:⁊ Fin hoc philoſophia prima eſt diuina ⁊ theologica: quia eſt a deo.erit ꝗᷓ ſacra ſcriptura ſcientia ſicut alie vel ſic phi⸗ loſophia prima.¶l SItez ſi dicat᷑ diuina:qꝛ a ſpũſancto edita.Obijcit᷑.qꝛ omne verũ a quocũq; dicat᷑ a ſpiritu ſancto eſt verum. ſicut dicit glo. ſuper illud pᷣma corit. xij. Lemo poteſt dicere dñs ihus ⁊c.ergo omnis veri⸗ tas cuiuſcunqʒ ſcientie eſt edita a ſpirituſancto.q̊ cum theologia ſit ſcientia a ſpiritu diuino edita: erit omĩs alia ſcientia theologica.4! Itez ſi theologica ſeu diuĩa dicatur:quia ꝑ diuinam reuelatõz babita. obijcituꝛ.j. KRo. vbi loquitur d cognitione philoſophoꝝ quã ha⸗ buerunt de deo.quod notum eſt dei manifeſtum ẽ in il⸗ lis.deus enim reuelauit illis.̊ cognitio phica e deo fuit habita ꝑ reuelationem.ergo theologica.Ex his S rationibus videtur relinqui ꝙ; theologia ſit ſicut vna ſcientia connumerabilis inter alias. Contra.omĩs humana ſcientia eſt acquiſita ꝑ inuentioneʒz vel doctri nam.ſed theologica diſciplina eſt inſpirata non acqui ſita qꝙtum ad edificationeʒ. ſicut dicit ſecũda thim̃.iij. ergo non eſt ſicut vna ex alijs.4: Iteʒ omẽs hũane ſciẽ tie fundant᷑ ſuꝑ teſtimoniũ creature.ex quo colligit ex⸗ pimentuʒ ſicut dicit phᷣus in metaphy. Omis ſcientia ⁊ ars ꝑ experientiaʒ accidit.exꝑientia.n.fecit artem. Sed theologica doctrina fundatur ſuper teſtimonium fidei.eſa.vij·ſᷣm aliam lr̃am. Aſi credideritis ñ intel⸗ ligetis. ergo eſt ſicut alie ſcientie.¶ Itez prima coꝛint. ſecũdo. Sapientiam loquimur in miſterio que abſcõ⸗ dita eſt. Glo.vt neſciant pſeudo:quia non eſt ĩ verbis ſed in virtute. nõ in bumana ratõe comprebenſibilis: ſed ſpiritus efficacia credibilis. ergo non eſt ſicut alie ſcientie. ¶ Iteʒ Hugo de ſancto victo.alie ſciẽtie ſunt de operibus conditõnis que ſcilʒ aparent in reruʒ na tura.theologia do eſt de oꝑibus repatõnis que apparẽt ex fide non ex rerum natura ſeu in bumana ratõne. ſic dicit᷑ ſupeꝛ illud.j.roma.quod notuʒz eſt dei.i.quod de deo notificabile eſt ꝑ naturalem ratõnem. quia multa ſunt que de deo ꝑ naturam ſciri non poſſunt.ergo non eſt connumerabilis inter alias ſcientias. 4! Ite ĩ alijs ſcientijs ſunt ſolum ſignificatõnes verboꝛuz. in hac au tem ſunt ſignificationes non ſolum verboꝝ: ſed reruʒ ad gał.iiij.ñ Scriptum eſt aũo abrabaʒ duos filios ha⸗ buit.⁊ ſequitur que ſunt per allegoꝛiam dicta. ⁊ pᷣma ad coꝛint.ſecundo.Loquimur ſapientie cauſam in mi⸗ ſterio. Glo. exponendo miſteria veteris teſtamenti in quibus chriſtus ſignatur. vt in hoſtia abel vel abꝛabe. Item omnes alie ſcientie traduntur ſm oꝛdineʒz ra⸗ tiocinationis a principijs ad concluſiones.quibus do ceatur intellectus non moueatur affectus.ſed ſcriptu⸗ ra ſacra traditur ſm oꝛdinem infoꝛmationis practice principioꝛuʒ ad operatõnes vt moueatur affectus Fᷣm timoꝛem ⁊ amoꝛem er fide iuſticie miſericoꝛdie.vnð vj. deutro. Biliges dominuʒz deum tuuz ⁊c. ⁊ infra. do minũ deum tuum timebis.⁊c.⁊ Exo.xx. Ego ſuʒ deus ʒelotes vindicans ⁊c.⁊ faciens miſericoꝛdias ⁊c. Ex his ergo ſequitur.q theologia non eſt ſicut alia ſcien⸗ tia:nec cõnumerabit᷑ inter alias ſcientias vt alicui pti phᷣie ſupponatur. Quod ↄcedẽdũ eſt. ¶ Ad oppoſita aũt reſpondẽdũ hoc mõ.qm doctrina ſacra dicit᷑ diuĩa ſeu theologica:quia a deo ⁊ de deo ⁊ ductiua ad deuʒ. A deo:qð conuenit alijs ſcientijs.ſed tamen hoc modo non conuenit ſacre ſcripture.Eſt emm verum vt verũ. eſt verum vt bonum.vtrunq; autem eſt a ſpirituſan⸗ cto. Sed cum accipitur verum vt bonum.illud bonuʒ aut eſt vt bonum moꝛale: aut vt bonum gratuitum. Si gratuitum: ſic eſt aſſimilatio ad ſpiritum qui eſt bonitas. Et ideo huiuſmodi attentio eſt a ſpirituſan⸗ cto per modum ipſius. Hinc eſt ꝙ anthonomatice.i.ꝑ excellẽtiaʒ dicitur hec ſcriptura tradita ſeu doctrina aſp⸗ cCl ce non loſo trin Ie rist aliea (o ſcie na oni ſter en⸗ boc eſta ephi⸗ ancto biritn corit. dveri⸗ zcum tomis 1dinig ditmn.. guäba⸗ nein il⸗ 1 do r bis tut vna n, omig Adetri n gequi bim.ii. jane ſei⸗ ligiker⸗ ſcientia arten. noninm ſinteh ncoꝛint. abſco ⸗ perbis ibilis: nt alie ieſunt ruz na paret nod de multa go non Eialis bac an lrernz os ba⸗ 1pima in mi⸗ enti in nbꝛabe. nez ra/ bus do riptu⸗ raence msßhin fra⸗d zdens 7. Er ſcien⸗ ipti voſit diuia euz · mode veri. ſan⸗ nuz m. i t ſan⸗ l⸗ find LNueſtio a ſpirituſancto. In alijs po ſcientijs ſpeculatiuis.ſ eſt acceptio veri vt veri. In practicis aũt moꝛalibo etſi ſit acceptio veri vt boni: non tamen vt boni gratuiti: ſed moꝛalit.vnde non dicũtur edite a ſpiritulancto. Itez e do dicitur eſſe iſta ſcientia.⁊ nõ ſicut alie velut phi loſophia prima.quia non agunt de teo ᷣm miſteriuʒ trimitatis. vel ̃m ſacramentum bumane reꝑationis. Item inductiua ad deuʒ per principia timoꝛis 7 amo ris ex fide miſericoꝛdie ⁊ iuſticie dei.quod nõ cõuenit alicui er ſe tien tijs. ⁊ per hec patet ſoluno ad obiecta. Mlẽbrum tercium. ERdine conſequenti queritur. de quo ſit ſcientia ſacre ſcripture. Circa quod di⸗ uerſa legunt᷑. Hugo de ſancto victoꝛe in lib. ſent. Materia diuinarum ſcriptura rum ſunt opera reꝑatõnis. aliarum po ſcientiarũ oꝑa conditõnis.¶ Contra. Geñ.primo agitur de operiba conditõnis. 4. Item theologia eſt ſcientia de deo. g eſt ſcientia de cauſa operũ conditõnis ⁊ reꝑationis.nõ 6 materia diuinarũ ſcripturarum erunt opeꝛa reparati⸗- onis:ſed magis ipſa cauſa que deus eſt.¶ Item magi ſter in ſententijs m beatũ auguſti. de doctrina xpᷣiana ponit continentiaʒ noue ⁊ veteꝛis legis circa res ⁊ ſi⸗ gna verſari.q̊ materia diuinaruʒ ſcripturaꝝ ſunt res 2 ſigna. LContra. nõ eſt eadeʒ ſcientia reꝛuʒ ⁊ ſigno⸗ rum.immo diuidũtur ſcientie reales que ſunt ð rebus contra ſcientias ſermocionales que ſunt deſi ignis reꝝ gnon eſt vna ſcientia rerum 1ſ ignoꝝ. 4 Item res de quibus ait theologia ſᷣm auguſti.ſunt res quibꝰ fruen dum.quibo vtendũ.que fruũtur 2 vtuntur. ſed ſub bis comprehendit᷑ omne genus rerum. theologia eſt de omnibus. Item ponũt alij ꝙ materia diuinarũ ſcri⸗ pturarum eſt chriſius integer caput z coꝛpus. xp̃ᷣ̃us ⁊ eccleſia:ſponſus ⁊ ſponſa. iuxta glo.in principio pſal⸗ terij:ꝙ nihil eſt ĩ diuina ſcriptura quod nõ ꝑtineat ad chriſtum vel ad eccleſiaʒ. Sed contra.finis legis ẽ xpᷣc Poma. x.⁊.xliij. conſummatio ſermonũ ipſe eſt.g̊ non eſt materia. MReſponſio. materia dupliciter accipit᷑ in ſcientijs:de qua ⁊ circa quam. Materia de qua põt aſſignari tripliciter ſᷣm illud beati Dyoniſij in hierar chia angelica. In tria diuidũtur ſuꝑ mundana ratõne omiĩs diuini intellectus. in eſſentiaʒ. virtuteʒ.2 opera tioneʒ. Scðm hoc g ſi aſſignemus materiaʒ diuinarũ ſcripturarum ſᷣm ratõneʒ vitutis. dicemus ꝙ mate⸗ ria diuinarum ſcripturarũ eſt chriſtus:qui eſi tei vir⸗ tus ⁊ dei ſapientia.j.coꝛint᷑.j. Si vᷣo aſſignemus mate⸗ riam diuinarum ſcripturaꝝ yᷣm ratõneʒ eſſentie. dice⸗ mus ꝙ materia diuinarum ſcripturaruʒ eſt teus ſiue Diuina ſubſtantia.vnde ſᷣm hoc theologia eſt ſciẽtia de ſubſtantia diuina cognoſcenda ꝑrpᷣm in oꝑe reꝑatio⸗ nis.. Ad illud gquod primo obijcitur contra aſſigti onem Hugonis· ꝙ in primo eſſe agitur de opibus cõ⸗ ditõnis. Dicendum eſi ꝙ duplici ratõne agitur in ſciẽ⸗ tia de aliquo.vel quia peꝛtinet ad genus rei de qua agi tur in illa ſcientia:ſicut contentũ in illo.vel vt clarius fiat ⁊ manifeſtius illud de quo agitur in illa ſcientia. m primũ modũ agitur etiam ĩ ſacra ſcriptura de oꝑi bus repationis.ſᷣ m modum ſecũdum agitur de ope⸗ ribus conditõnis. vnde Hugo de ſancto victoꝛe in ſen tentijs. vt competentius ad tractanda opera reꝑatõis accedat.primũ in ipſo capite narratõnis conſtitutiõeʒ narrat opeꝝ conditönis geñ.j. 2. n. oſtendere poſſz duenieter qualiter homo repꝑatus ſit: niſi prius oſten⸗ deret qualit ſit lapſi. us.neq; lapſum eius ↄuenient᷑ oñ⸗ ret:niſi prius qualiter a deo inſtitutꝰ fuerat exẽpli⸗ ſicaret. Ad ondendaʒ aũt pꝛimã inſtitutõʒ hoĩs:opoꝛ tuit vt totius mũdi conſtitutio poneret᷑.quia ꝓpter ho minẽ factus eſt mũdus..: Ad ſecũdũ no qð obijcit᷑ cõ⸗ tra eundez. ꝙ theologia eſt de cauſa opeꝝ recreatõnis Prima ⁊ conditõnis.ↄcedendũ eſt:nõ tñ ex hoc ſe equit᷑ ꝙ mate ria diuine ſcripture non ſint opera reꝑatõnis.qꝛ ſum⸗ ma cauſa que deus eſt declarat᷑ opus reꝑatõnis per virtutez xpi. ſicut dictum eſt. vt in opatõne cognolca⸗ mus virtu tez: 7 in virtute diuinitatẽ.j. Ro. Inuiſibi⸗ lia dei. ſ. virtus 2 diuinitas cognoſcũtur ꝑ ea que fct̃a ſunt. Nota ſm hugo. ꝙ opus ↄditõis eſi creatio mũ⸗ di cũ omibo elemẽtis ſuis.opus vo reſtauratõis eſt in⸗ carnatio verbi cum oĩbus ſacramẽtis ſuis. Aüũdane ſiue ſeculares ſcientie mateꝛiã bñt opa ↄditõis.diuina ſeriptura materiã hʒ opa reſtauratioõro. Ad illð vᷣo quod obijcit᷑ ↄtra aſſignatiõz materie ſacre ſcripture ĩ ſententijs circa res ⁊ ſigna. Dicẽdũ ꝙ res ⁊ ſigna ſunt materia circa quã eſt ſacra ſcriptura: nõ materia de q̃ᷓ eſt. ⁊ ideo ↄuenient dicit᷑ iuxta verbũ aug. materiaʒ ſa cre ſcripture circa res ⁊ ſigna verſari. Ada teria vᷣo de qua eſt ſacꝛa ſcriptura eſt diuina ſubſtãtia oↄognoſcenda pm in ope reꝑatõnis.quẽadmodũ eſi dicere de phi⸗ loſophia prima.qꝙ materia circa quã eſt ſunt oĩa.vñ ⁊ dicit eſſe de omibo. qꝛ eſt circa ens pᷣm oẽm ſui drñtiam Fm drñtes diuiſiões entis.ſ.ens potẽtia.ens actu.ens vnũ 2 multa. ens ſuba 2 accñs ⁊ bmõi. Materia de qᷓ intentõ eſt ens actu vnũ quod eſt ſuba prima a q̃ omĩa dependũt ita quẽadmodũ materia circa quaʒ eſt ſacra ſcriptura ſunt res ⸗ ſigna.Materia vᷣo de qua prinet⸗ palis intentio eſt illa de qua dicta eſt.¶ Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ de vnitate ſcientie que nõ eſt rerũ ⁊ ſignoꝝ.Re ſpondendũ.ꝙ h eſt vbi eſt ſepata ratio ↄſideratiõis rei ⁊ ſignoꝝ.hic dᷣo nõ ſeꝑat᷑ conſideratio:cũ ſit relatio cõ ſideratõnis ad vnũ quod eſt refoꝛmatio hoĩs ad ſilitu dinẽ i: ſeu ↄfoꝛmatio homĩs ad deũ p opus repatõis a xpᷣo.⸗l Ad illud vo quod obijcit᷑:ꝙ eſt de omibo.quia agit de rebus m oẽm drñtiam. Dicendũ etſi agat ð omnibo:non tñ ᷣm ratõnes differentes oĩm. B p̃m vnã ratõneʒ que eſt vt homo repatus ꝑ ſacramenta incar⸗ natõnis que eſt res inter vtenda a fruenda conſtituta per vtenda pueniat ad fruenda: que ſunt pater filius 2 ſpiꝛituſſanctus.ſcilʒ incõmutabile bonum. etſi agat de omnibus in genere: non tamen de omibus ſᷣm eundez modum ſiue ſᷣm oĩm rationeʒ. ſ̊ ſᷣm vnũ ꝓpriuz modũ 7 rationeʒ que dicta eſt.4 Ad id quod obijcit᷑ contra aſſignatiõeʒ qua ponit᷑:totus xpᷣus caput ⁊ coꝛpꝰ ma teria ſacre ſcripture.ↄcedẽdũ eſt pᷣm modũ qui dictus eſt. ¶ Et qð obijcit᷑ ꝙ xpᷣus eſt finis nõ eſt mateꝛia.di⸗ cendũ ꝙ nõ ſequit᷑ quẽadmodũ.n.in virtutibo q̃ ſunt ĩ fineʒ. vt fides.ſpes.caritas.idem eſt materia ſiue ſub⸗ iectum ⁊ finis.vt fides materiaʒ 2 finem bʒ ſummũ ve⸗ rũ.credens ipſum ſummũ verũ ꝓpter ſummũ veruʒ. ⁊ caritas ſimilit᷑ amat ſummũ bonũ ꝓpter ſummũ bonũ nõ aũt ſic eſt in virtutibo que ſunt eoꝝ que ſunt ad finẽ vt ĩ iuſticia ⁊ foꝛtitudine. immo eſt alia materia virtu⸗ tis:alius finis. Ffortitudinis.n. materia ſunt ardua ⁊ difficilima:hᷣ finis eſt ſummũ bonũ.tolerat.n.⸗ aggre⸗ dit᷑ difficilima ꝓpter ſummũ bonũ. Sitr eſt dicẽ de ſci⸗ entia que eſt in finẽ:que eſt in ſacra ſcriptura.qm̃ igez bʒ ꝓ materia ⁊ fine.vnde nõ ſequit᷑:xpᷣus eſt finis.q̊ ñ eſt mateꝛia. Mlembꝛum quartum Onſequẽt mõ ſacre ſcripture. Et ẽ primꝰ articulus.an modus ĩ ſacra ſcriptura ſit artificialis vel ſcialis. Se⸗ cũdus.an ſit certitudinalis. Lerciꝰ.an ſit vnifoꝛmis vel multiſoꝛmis. Et ſuppoſito ꝙ ſit mul⸗ tiſoꝛmis. Quaꝛtꝰ de młtifoꝛmitate modoꝝ ſacre ſcri⸗ pture.Quitus de ſenſu lr̃ali an fundet᷑ ſup verũ. Articnlus pꝛunus D primũ obicit ſic. Oiĩs modus poeticꝰ eſt inartificialis ſiue ñ ſcĩalis.qꝛ ẽ modꝰ hiſto⸗ =WGS ricus vel tranſſumptus:que quidez nõ competũt aꝛti. ſed theologicus modus eſt poeticus biſtoꝛialis vel ꝑa bolicus. non elſt artificialis.4 Item omiĩs modꝰ ſciẽ tie eſt diſtinitiuus. diuiſiuus.collectiuꝰ.ſed modus ſa cre ſcripture nõ eſt hmõi. non eſt ſcientialis.4 Ytez omĩs modus artis ⁊ ſcientie eſt ꝑ ſermones maifeſios modus ſacre ſcripture eſt ꝑ ſermones miſticos. ꝙ non artificialis 2 ſcientialis. Rñſio.dðm ꝙ non eſt mo⸗ dus ſacre ſcripture modus artis yel ſcientie ſm compᷣ benſioneʒ ratonis humane:ſed per diſpoſitioneʒ ſapi⸗ entie diuine ad infoꝛmatõneʒz anime in his que ꝑtinẽt ad ſalutem.vnde augꝰ. xiiij. de trinita.on quicqd ſci⸗ ri ab hominibo poteſt in rebus humanis vbi pluꝛimuʒ curioſitas vel noxie vanitatis eſt huic ſcientie tꝛibuo. ſed illud tm̃modo quo fides ſalubeꝛrima que ad veraʒ beatitudinem ducit gignitur.nutritur.roboꝛatur:que ſcientia eſt in rebus que ad ſalutem ꝑtinent. 4 Ad pri müũ ergo quod obijcitur reſpondendũ pᷣm beatũ Dyo. in hierarchia angelica dicenteʒ. valde artificialit the⸗ ologia poeticis ſacris infoꝛmationibo in nõ ſiguratis inteilectibo vſa eſt noſtruz intellectũ reſpiciens. Etenĩ non eſt poſſibile aliter nobis lucere diuinũ radiuʒ: niſi varietate ſacroꝛuʒ velaminũ anagogice circũuelatum qm̃ non eſt poſſibile animo noſtro ad non naturaleʒz il lam aſcendere celeſtium hierarchiaʒ contemplatione: niſi ea que ſᷣm ipſum eſt materiali manuductõe aꝛtat᷑ preterea pulchre in ſacra ſcriptura ꝓcreate ſunt infor miũ foꝛme:⁊ ſigure carentiũ figuris.preterea decẽtiſſi mũ eloquijs diuina enigmata occultare ? ĩ inniã mul⸗ tis poneꝛe ſacram abditãq; ſuꝑnum donoꝝ intellectuũ veritatez.eſt eniʒ non omis ſacer neq; omniũ eloquia dicunt ſcientiam. Ex quibo verbis b. dyoniſij patet.; ratio quare ſacra ſcriptura valde artificialiter m mo dum poeticuʒ traditur: poteſt eſſe neceſſitas intellectꝰ noſtri qui deficit in comprehenſione diuinoꝝ.Secun⸗ da eſt dignitas veritatis: que debet celari bomimbus malis.4 Ad ſecundum dicendũ.ꝙ alius eſt modꝰ ſci⸗ entie qui eſt ſᷣm comprehenſioneʒ veritatis per buma⸗ nam rationeʒ. alius eſt modus ſcientie ſm affectuʒ pi⸗ etatis per diuinam traditioneʒ. OPPrimus modus dit⸗ finitiuus debet eſſe diuiſiuus ⁊ collectiuus.⁊ talis mo dus debet eſſe in bumanis ſcientijs: quia apprebenſio veritatis ſᷣm humanam rationeʒ eyplicatur per diuiſi ones diffinitiones ⁊ ratiocinationes. Secundus mo⸗ dus debet eſſe preceptiuus.exemplificatiuus.exhoꝛta⸗ tiuus.reuelatiuus.oꝛatiuus.⁊ hi modi competunt af⸗ fectui pietatis.⁊ hic modus eſt in ſacra ſcriptura.VIñ ad Thi.primo dicitur ſcientia ſᷣm pietateʒ. Pretea. modus preceptiuus eſt in lege a euangelio.exempliſi⸗ catiuus in hiſtoꝛiographis. exhoꝛtatiuus in libris ſa/ lomonis ⁊ epiſtolis.reuelatiuus in prophetis. oꝛati⸗ uus in pſalmis. Mota etiaʒ ꝙ alius modus vebet eſſe ſcientie que habet infoꝛmare affectum m pietatẽ: aliꝰ ſcientie que habet infoꝛmare intellectum ſolum ad co⸗ gnoſcendam veritateʒ. Ille qui erit ad infoꝛmationezʒ affeetus:erit per diſſerentias que dicte ſunt.quia pꝛece pta.exempla.exhoꝛtationes.reuelationes.oꝛationes. introducunt pietatis affectiones. Eſt auteʒ pietas cul tus dei ſicut dicit Auguſti.xij.de trinitate:introducẽs illud iob. Ecce pietas ipſa eſt ſapientia. Eſt aũt cultꝰ dei quo nunc deſideramus eum videre.credimuſqʒ ⁊ ſperamus viſuros.deſideramus caritate: credimus fi :ſperamus ſpe.Fm quas tres virtutes pietatis diſci plina foꝛmatur.4! Ad tercium dicenduʒ eſt.ꝙ ſicut eſt proprium humane ſcientie tradi per ſermones mani⸗ feſtos: ita proprium eſt diuine ſapientie vt ſit per ſer⸗/ mones occultos.Eſt eniʒ ſapientia ĩ miſterio ſᷣm ꝙ di citur prima ad coꝛint.ſecundo.Coquimm ſapientiam que in miſterio abſcondita eſt. Ratio auteʒ abſconſio onis eſt triplex.Prima eſt meritum fidei.in hoc enim „ 6 meretur:quia credit quod non videt.propter hoc apo⸗ calipſis quinto.vidit in dertra ſedentis libꝛũ ſcriptum ſignatum intus ⁊ foꝛis ſeptem ſigillis. Secunda cauſa eſt exercitium ſtudij. propter quod dicitur danietł.xij. Claude ſermones ⁊ ſigna librum vſqʒ ad tempus ſta⸗ tutum.pertranſibunt eniz plurimi ⁊ multiplex erit ſci entia.Tercia cauſa ẽ dignitas veritatis que debet ab⸗ ſcondi malignis.math.ſeptimo. Molite ſanctum dare canibus: neq; mittatis margaritas ante poꝛcos. Articulus ſecũdus Onſequenter queritur: an modus ſacre ſcri pture ſit certitudinalis.ſcilicʒ an is modus ſacre ſcripture ſit certioꝛ ꝙᷓ in alijs ſciẽtijs · cum certioꝛ ſit intellectus q; fides: in alijs ſcientijs ẽ intellectus: in hac ergo ſides. ergo ceꝛtioꝛ eſt modus ĩ alijs ſcientijs ꝙᷓ in iſta. ¶ Item ceꝛtioꝛ eſt ſcientia que procedit er principijs ꝑ ſe manifeſtis intellectui: ꝙᷓ il⸗ la que pꝛocedit ex pꝛincipijs occultis intellectui.ſ̊ alie ſcientie procedunt ex pꝛincipijs per ſe manifeſtis intel lectui.hec aũt ex occultis intellectui: quia ex pꝛĩcipijs fidei.ergo modus in alijs ſcientijs eſt certioꝛ. Item certioꝛ eſt modus in illa ſciẽtia que traditur ex ſeꝛmo⸗ nibus proprijs: ꝙᷓ illa que procedit ex ſermonibꝰ tral⸗ ſumptis.¶l Ilem certioꝛ eſt que per vniuoca ⁊ ſimpli⸗ citer dicta tractatur: qᷓ alia que per equiuoca ⁊ multi⸗ pliciter dicta.quia ex his dubia ſententia geneꝛat᷑. Re linquitur ergo ꝙ certioꝛ eſt modus in alijs ſcientijs ꝙ; in theologia. Contra.certioꝛ eſt modus ſciendi per inſpiꝛationeʒ qᷓ; per humanaʒ ratiocinationeʒ. Stez certius eſt quod ſcitur teſtimonio ſpiritus ꝙ quod te⸗ ſtimonio creaturarum. 4! Item ceꝛtius quod ꝑ moduʒ guſtus qᷓ; per modum viſus.cuʒ eꝛgo modus ſacre ſcri pture ſit modus ſciendi per inſpiratõneʒ ꝑ teſtimoniũ ſpiritus: modus ſciendi ꝑ modũ guſtus.in alijs vo ſci endi ꝑ ratiocinatõneʒ ꝑ teſtimoniũ creature ꝑ moduʒ viſus.maniteſtũ eſt ꝙ certioꝛ eſt modus ſciendi in theo logia qᷓ ĩ alus ſciẽtiis. Rñſio.eſt ceꝛtitudo ſpeculati⸗ onis:⁊ ẽ certitudo exꝑiẽtie.pᷣterea ẽ certitudo m intel⸗ lectũ:⁊ ẽ certitudo ſᷣm aſfectũ. Itẽ eſt certitudo quo ad aĩm ſpũaleʒ:⁊ eſt certitudo quo ad aĩm aialeʒ . Dico S ꝙ modus theologicus eſt certioꝛ certitudine exgientie certitudine quo ad affectũ ꝗẽ ꝑ moduʒ guſius.n pᷣs. Mdulcia faucibo meis eloꝗa tua ⁊c.qꝙᷓuis nõ certioꝛ q̊ ad ſpeculatõʒz intellectus que eſt ꝑ modũ viſus. Itẽ ceꝛ tioꝛ ẽ homĩ ſpũali qꝙᷓuis incertioꝛ aĩali.j.cor int᷑.qaĩa⸗ lis homo non ꝑcipit ea que ſpiꝛitus dei ſunt: ſpũalis aũt omĩa diiudicat.¶ Zld primũ ᷓ quod obijcit᷑ iaʒ pʒ ſolutio.ꝙ fides eſi certioꝛ intellectu aliarũ ſcientiaruʒ certitudine affectionis: non certitudine ſpeculatõnis. 4 Ad ſecundũ dõm.ꝙ ſunt principia veritatis vt veri tatis.⁊ ſunt prĩcipia veritatis vt bonitatis. Dico q̊ ꝙ alie ſciẽtie ꝓcedũt ex pricipijs veritatis vt veritatis ⁊ ꝑ ſe notis.hec aũt ſciẽtia ꝓcedit ex prĩcipijs veritatis vt bonitatis 2 ꝑ ſe notis vt bonitatis q;nis ocultis vt veritatis. vñ hec ſcia magis eſt ᷣtutis ꝙᷓ artis:⁊ ſapĩa magis q; ſcia.magis.n.ↄſiſtit ĩ ᷣtute ⁊ emficacia qᷓ ĩ ↄtẽ platõne ⁊ noticia.j.coꝝ.ij.ſᷣmo nr̃ nõ ĩ ꝑſuaſiõibo hũa ne ſapie pᷣbis:h̊ in oñſione ſpũs ⁊ ᷣtutis.4¶ Ad terciũ dðm.qꝙ ẽ certitudo homi aĩali ꝗ nõ hʒ noticiã niſi exꝑi mẽto ſenſibiliuʒ.⁊ ẽ certitudo homĩ ſpũali ꝗ hbʒ ſpm̃ ad ↄtẽplatõʒ diuinoꝝ.aĩali &̊ bomĩ ñ eſt certꝰ modꝰ ꝑ mi ſticas locutões quis ſit ceꝛtiꝰ homi ſpũali.j.coꝝ.ij.qð oculus ñ vidit nec auris audiuit nec in coꝛ hoĩs aſcen⸗ dit:nobis reuelauit ꝑ ſpm̃.ſpũs.n.omia ſcrutat᷑. ꝛe⸗ terea ꝓpriũ ẽ ſicut dictũ ẽ hmõi ſcie tradi in miſteꝛio.⁊ iõ ĩ pᷣm onibo occultis.Pretea cũ modꝰ ᷣmonũ occul⸗ toꝝ vł miſticoꝝ ſit ?m ꝓpꝛietatẽ ſciĩe.certioꝛ erit ille mo dus aie diſponẽte ad illa:que.ſ.eſt ſpũalis non anima lis.⸗l! Ad vltimuʒ dicendum.ꝙ alius eſt modus certi⸗ 4 todi ſcien fmni ſeme tio⸗⸗ mol tn n diſ⸗ — — h⸗ di tel cre tuo lon tte — — — —2 — — —᷑U —. apo⸗ ptum cauſa Axi. drit ſci bet ab⸗ n dare . creſeri noins cletns. entis nodusi tis que nr qil⸗ alie iz intel nicipijs Ien ſeꝛmo⸗ bo traſ⸗ ſinpli⸗ mult⸗ at. Ke⸗ ntiſs i nh per Feeʒ nocte⸗ modoz cre ſcri monii 50 ſel noduz n theo tulati⸗ intel⸗ no ad cog entie 1ps. nor⸗ te ce aian ſalis iazß tiaruz onis. 1t reri vgᷣ 1tis7 tatis 8 yt Nueſtio tudinalis in ſcientia tradita ſᷣm ſpiritũ humanũ: ⁊ in ſcientia tradita ᷣm ſpirituʒ diuinũ.illa.n.eſt coaꝛtata ym intellectum vnũ ꝑ modũ ſpũs humani:qui ſimul ⁊ ſemel non intelligit niſi vnum. in iſta po nõ eſt coaꝛta⸗ tio.quia ſpũs diuinus ſᷣm queʒ tradita eſt:eſt vnicus multiplex. ſicut dicit᷑ ſap.vij.⁊ ideo bic modus ẽ ĩ ſcri⸗ ptura ſacra vt ſit vnicus ſenſus litteꝛe: multiplex vᷣo ĩ miſterio. ⁊ hoc non detrabit certitudini in aĩa que eſt diſpoſita ad illam:que ſcilʒ ſpũalis eſt. vt dictũ eſt. Articulus tercins Onſequent᷑ querit᷑ an modus ſacre ſcriptu re ſit vnifoꝛmis vel multifoꝛmis. O autez ſit młtifoꝛmis.arguit᷑ ad heb.j.AOultipha rie multiſq; modis olim loquens deus patribo ĩ pro⸗ phetis. ex quo relinꝗtur ꝙ non eſt vnifoꝛmis modus ĩ ve.teſta. Item ad ephe.iij. Mihi oĩm ſanctoꝝ minimo data eſt gratia in gentibo euangeliʒare inueſtigabiles diuitias gratie xpᷣi.⁊ ſequit᷑. vt innoteſcat poteſtatibꝰ ⁊ principibns per eccleſiam multifoꝛmis ſapiẽtia dei. ex quo relinquit᷑ ꝙ non eſt vnifoꝛmis modus in veteri teſtamento.4 Item quadruplex ſenſus eſt ĩ verbis ſa⸗ cre ſcripture.ſicut dicit Meda ſuꝑ prĩcipiũ geñ.Qua⸗ tuoꝛ ſũt ſenſus ſacre ſcripture. Hiſtoꝛia que res geſtas loquit᷑. Allegoꝛia ĩ quo aliud ex alio intelligit᷑. Tro⸗ pologia.i.moꝛalis locutio in qua de moꝛibo oꝛdinãdis tractat᷑. Anagogia ꝑ quã de ſummis ⁊ celeſtibo tracta turi ad ſuꝑioꝛa ducimur.verbigr̃a.hierłm vſᷣm hiſtoꝛi am eſt ciuitas.allegoꝛice ſignificat ecciĩaʒ. ſm tropolo giam.i.moꝛaliter aiam cuiuſlibet fidelis.ſᷣm anagogi am celeſtiũ oĩm vitam: qui reuelata facie trũ vidẽt.ij. coꝛint.ijj.igit᷑ ſenſus intelligẽtie ſacre ſcripture ẽ młti⸗ foꝛmis.¶! SItem in lege eſt modus pᷣceptiuus.in hiſto⸗ ricis modus hiſtoꝛicꝰ exẽplificatiuꝰ.ĩ libꝛis Salomo nis modus exhoꝛtatiuꝰ.in pſalmis modus oꝛatiuꝰ. in ꝓhetis modus reuelatiuꝰ.relinquit᷑ igit᷑ nõ eẽ modũ vnifoꝛmẽ in libris ve.teſta.¶ Item in euangelio ẽ mo dus biſtoꝛicus quo ad narratõʒz vite xp̃i ⁊ actionẽ. mã datoꝛius ⁊ ↄſultoꝛius in doctrina chriſti. In epiſtolis pauli ⁊ canonicis eſt modus ↄmonitoꝛius. in actibus modus hiſtoꝛicꝰ.in apoc̃. modus reuelatiuꝰ.ᷓ ñ ẽ vni⸗ foꝛmis modus in no.teſta.¶¶ Item dyoniſiꝰ in hierar⸗ chia angelica.duplex eſt ſancte manifeſtatõis modus. vnus quideʒ ſicut ↄueniens ꝑ ſimiles ꝓcedẽs imagies alter dᷣo ꝑ diſſimiles ſoꝛmatões oĩno incõueniẽs 2 in⸗ xæcoꝝ foꝛmatus. ꝑ ſimiles imagines:vt cum eloquia dñi rationeʒ ⁊ intellectũ ⁊ eſſentiã laudãt diuinazʒ:ra⸗ tionalitatem ⁊ ſapiam? vere exiſtentẽ ſubſiſtentiã de⸗ clarantes.ꝓ diſſimiles:vt cum inuiſibilẽ 2 infinitam 2 incom p̃ᷣhenſibileʒ vocant.ex quibo non quod eſt: S qð non eſt ſignat᷑.relinquit᷑ ̊ ꝙ nõ eſt vnifoꝛmis modus manifeſtatõnis ſacre ſcripture. Contra. Roma. xv. HNuecũq; ſcripta ſunt ad noſtrã doctrinã ſcripta ſunt. ſi igit᷑ ad doctrinã noſtrã:magis eſt modus vnifoꝛmis ꝙᷓ multifoꝛmis. quia in multifoꝛmi confundit᷑ intelle⸗ ctus.relinquit᷑ &ꝙ modus doctrine ſacre debet eẽ vni foꝛmis. Item intellectus nr magis inſtruit᷑ ꝑ pauci⸗ oꝛa ꝙᷓ; ꝑ multa:quia in paucioꝛibo via maioꝛ. debʒ igi eſſe vnifoꝛmis.. Item planioꝛ eſt modus ⁊ facilioꝛ gẽ vnifoꝛmis ꝙᷓ qui eſt multifoꝛmis.ſed modus ſcripture xbz eſſe ꝑ planioꝛa ? manifeſtioꝛa.vnde dicit᷑ abakuc ij. ſcribe viſum ⁊ explana eũ vt ꝑcurrat qui legeꝛit eũ. relinquit᷑ &̊ꝙ debz eẽ vnifoꝛmis. Rñſio.ddᷣm ꝙ mo dus ſacre ſcripture multifoꝛmis debet eſſe. h triplici rõne. Prima eſt ratio efficiẽtis.i.ſpiſſancti qui eſt ſiẽ dicit᷑ ſapie. vij.ſpũs intelligentie multiplex: vnic⸗ pre⸗ terea vt in ſcientia ſacra modus efficiẽtis appaꝛeat: de⸗ bet eſſe multiplex ſeu multifoꝛmis. Secũda eſt rõ ma⸗ terie que eſt multifoꝛmis ſapia dei.pꝛeterea vt materie modus rñdeat debet eſſe vt multifoꝛmis. Teꝛcia ẽ rõ Prima finis que eſt inſtructio in his que ꝑtinẽt ad ſalutẽ. cuzʒz Sſint multifoꝛmes ſlatus hoĩm.in lege. poſt legez. tem poꝛe ꝓphetie.temꝑe gratie.⁊ etiã in his ſtatus multi⸗ foꝛmis hoĩm. quia alij bebetes in his que ad fideʒz.alij difficiles in his que ad bonos moꝛes 2 dꝛñtibo modis alij in ꝓſperis:alij in aduerſis vitam agunt. alij in bo nis.alij in pctis.relinquit᷑ ꝙ inſtructio ſacre ſcriptuꝛe que eſt oꝛdinata ad homiĩs ſaluteʒ: debet habẽ moduʒ multifoꝛmez vt modus rñdeat fini.¶ Ad illud ꝗ̊ quod obijcit.ꝙ modus multifoꝛmis confundit intellectum. Dicendũ ꝙ non eſt verum:immo inſtruit intellectũ.cũ enim ſit intellectus hebes.acutus.mediocris. aliter 2 in alio debet fieri demonſtratio veri tatis.hebeti.acu⸗ to.mediocri.vt quod nõ capit intellectus hebes in vna foꝛma: capiat in alia. Preterea aliter inſtruendi ſunt paruuli ſimplices:aliter adulti ꝑfecti. ſicut diẽ aptus pᷣma ad coꝛint᷑.iij.tanq; ꝑuulis in xpᷣo lac dedi vobis ñ eſcam.nondũ.n.poteratis nec adhuc poteſtis. ꝓpter H neceſſariꝰ eſt modus multifoꝛmis.4l Ad aliud vo qð obijcit᷑ eo.deʒ modo ſoluendũ eſt ꝑ inteꝛemptõʒ.ꝙ intel lectus magis inſtruit᷑ ꝑ paucioꝛa niſi referret᷑ ad ſtatũ vnius ſingularis ꝑſone. pᷣ referendo ad intellectꝰ diffe rentiaʒ ſᷣm diuerſitateʒ hoĩm ⁊z ſtatus: nõ eſt verum. Silr eſt dõm ad aliud quo obijciebat᷑.ꝙ planioꝛ ⁊ fa cilioꝛ eſt vnifoꝛmis qᷓ; multifoꝛmis.Dicendũ ꝙ non eſt verũ:niſi multifoꝛmis modus ponit᷑ in manifeſtatõne vnius rei.ſ̊ tũ ſᷣm foꝛmas drũtes. Articulus quaꝛtus Onſequẽter querit᷑ de multifoꝛmitate.⁊ p⸗ mo de multifoꝛmitate que eſt in intellectibo ſacre ſcriptuꝛe.Et videt᷑ ex pᷣdicta auẽte be⸗ de. ꝓ multifoꝛmitas intellectuũ ſacre ſcripture ẽ ĩ q̃tu oꝛ.in hiſtoꝛia.allegoꝛia.tropologia.anagogia.⸗ Sed ↄtra hoc obijcit᷑.qꝛ hugo de ſancto victo.ponit tm tres hiſtoꝛiã. allegoꝛia. tropologiã. vnde dicit in tercõ ſent. Hiſtoꝛia eſt reꝑ geſtaꝝ narratio: que in prima littere ſignificatõe ↄtinet᷑. Allegoꝛia eſt cũ ꝑ id quod factũ dr aliud factũ ſiue in pᷣterito ſiue in futuro ſigtur. Tro⸗ pologia eſt cũ ꝑ id quod factũ dicit᷑ aliqd facienduʒ ſi⸗ gnatuꝛ.ꝑ hoc enĩ videt᷑ ſuꝑflua bede aſſignatio qᷓtũ ad anagogiã. 4 Itez ĩ ſacra ſeriptura ſunt ꝓuerbia ⁊ pa rabole ꝙᷓtum ad litterã ſcripture.⁊ ↄſtat modus ꝑa⸗ bolicus nõ ẽ hiſtoꝛicus nec allegoꝛicus nec tropologi⸗ cus nec anagogicus. plures ſunt intellectus qᷓ iſſi q̃ tuoꝛ.diminuta eſt aſſignatio p̃dicta. Iteʒ augꝰ. in li.de vtilitate credẽdi.Omiĩs ſcriptura que vetus teſta mentũ dicit᷑:quadriphaꝛia dicit᷑.vel ſᷣm hiſtoꝛiã cũ do⸗ cet᷑ quod ſcriptum eſt.vel ſᷣm ethimologiaʒ cum docet᷑ de qua cauſa ſcriptum eſt.vel ſm anagogiam cum doce tur conuenientia inter duo teſtamenta.vel ſᷣm allego⸗ ricam cum docetur ad litteraʒ non eſſe accipienda:ſed ſpiritualiter intelligenda.Ex his ̊ relinqui᷑. ꝙ ẽ vnꝰ ſenſus miſticus triplerx ⁊ litteralis. In ſupradicta vo aſſignatõne Hede vnꝰ litteralis ⁊ tres miſtici.,. So lutio.reſpondeo ꝙ cum veritas prima trina ſit ⁊ vna: modus ſcientie veritatis pꝛime eſt trinus in vno.vnus litteralis:tripler ſpiritualis. Anagogicus qui eſt ſur⸗ ſum ducens in primum principium. Allegoꝛicus qui eſt enunciatiuus archanoꝛum pꝛime veritatis. Lropo logicus vel moꝛalis qui eſt oꝛdinatiuus ad ſummã bo nitatem. VUnde anagogicus ad patrem.allegoꝛicus ad filium.moꝛalis refertur ad ſpiritumſanctum. Accipit᷑ numerus intellectuum hoc modo.quia aut eſt littera⸗ lis exterioꝛ: aut ſpiritualis interioꝛ.primo modo non mutatur.ſecũdo modo ſpiritualis variatur. quia aut refertur ad moꝛes: aut ad fidem.⁊ ſi ad fidem: aut ad fidem diuinitatis: aut ad fidem bumanitatis.pꝛimo modo moꝛalis.ſecundo modo anagogicus.tercio alle⸗ goꝛicus. Alio modo poſſunt accipi vt dicamus q in⸗ * M tellectus ſenſus ſacre ſcripture aut eſt de cauſa aut de effectu. De cauſa que ẽ eterna teus eſt anagogicus in⸗ tellectus.De effectu dupliciter poteſt eſſe.aut de facto aut de faciendo. Si de faciendo ſic eſt moꝛalis intelle⸗ ctus ſiue tropologicus.Si de facto:hoc eſt dupliciteꝛ. aut enim intelligitur in prima facie litteꝛe: hoc eſt per ſignationeʒ verbi.⁊ ſic eſt litteralis ſiue biſioꝛicus.hi⸗ ſtoꝛia enim eſt rerum geſtarum naꝛratio:que in prima facie littere continent᷑ ſicut dicit DHugo. Aut intelligit per ſignationeʒ facti:⁊ ſic eſt allegoꝛicus ᷣm ꝙ dic bu go.ꝙ allegoꝛia eſt cum peꝛ id quod factum dicitur: ali quod aliud factum ſiue in preſenti ſiue in preterito ſi⸗ ue in futuro ſignificatur.i ota ergo ꝙ hugo de ſancto victoꝛe qui poſuit materiam diuinarum ſcripturarum opera reſtauratõnis: poſuit tm̃ tres intellectus diui⸗ narum ſcripturarum.qui quidem fundantur in opeꝛe. ſcilʒ hiſtoꝛicum.anagogicum.⁊ tropologicum. Heda vo qui intellexrit materiam diuinarum ſcripturarum: non ſoluʒ opus reꝑationis immo cauſaʒ addidit ana⸗ gogicum.qui quideʒz intellectus reſpicit cauſam: ſicut alij tres effectum. ¶ Ad id vᷣo quod opponitur de para bolico intellectu. Dicendum ꝙ reducitur ad hiſtoꝛicũ dupliciter.ſᷣm rem.⁊ ſm rei ſimilitudineʒ. Scom rem ſicut in rebus geſtis.ſᷣm ſimilitudineʒ ſicut in paꝛabo⸗ Rs. Parabola enim eſt ſimilitudo rerum: cum per re⸗ rum differentem ſimilitudinem ad id quod per ipſum intelligitur peruenitur. Unde de paꝛabolicis euange⸗ lijs dicit Auguſtinus.ꝙ ſic accipienda ſunt:nõ vt eẽnt ſed vt eſſe poſſent.¶ Ad tercium quod obijcitur eſt re⸗ ſponſio. ꝙ Auguſtinus diſtinguit intellectus in libro de vtilitate credendi.non ſᷣm diuerſitatem que eſt ĩ ra⸗ tione intelligeutie ſiue eius quod intelligitur: ſed ſᷣm diffeꝛentiam que eſt in modo intelligendi.vnde tres p⸗ mi ſenſus intelliguntur ⁊ comprehenduntur ſub ſen⸗ ſu litterali.illi enim tres ſenſus conueniũt in mateꝛia dicendi cum litterali.quartus vᷣo ſenſus compᷣpendit tres ſpũales.⁊ ideo non eſt ↄtrarietas. Articulus quintus Vleritur iterum de ſenſu litterali:an funde⸗ tur ſupra verum. Qam videtur aliquando fundari ſupra mendacium.Juð.ix. Jerunt ligna ſiluarum vt vngerent ſibi regem. ſed iſtud vide⸗ tur extraneum a ſcientia veritatis. Job.xiij. Non indi get deus noſtro mendacio. ¶ Reſponſio.ꝙ veritas eſt in ſermone dupliciter: q́;ẽtum ad illud quod dicitur: 2 q́;tum ad illud per quod dicitur.quia ſunt ad deſigna tionem alicuius facti vel rei pᷣm veritatem.⁊ iſto modo aſſumuntur non qtum ad ſignificationeʒ primazʒ: ſed q̃tum ad ſignificationeʒ ſecũdam. VUnde notanduʒ.q in hiſtoꝛicis eſt veritas q;tum ad ſignificationẽ vocuzʒ. in parabolicis q;tum ad ſigniſicationem rerũ. Itez queritur de ſpirituali ſiue miſtico qui maxime vtitur ſimilitudinibus reꝛum coꝛpoꝛalium ⁊ paſſibilium.nã cum conuenientibus ſimilitudines ſint magis ad de⸗ monſtrationeʒ diuinoꝛum q; diſconuenientes: miſticꝰ intellectus deberet habere conuenientioꝛes ſimilitudi nes.ergo cum ſpiritualium ſimilitudines ſint conue⸗ nientioꝛes diuinis q; ſimilitudines coꝛpoꝛalium:nõ de berent aſſumi ſimilitudines ĩ miſtico intellectu niſi ſpi rituales. ¶q Item inconueniens eſt foꝛmationes tur⸗ pes pulchritudini ſumme coaptare. ſed foꝛmationes tuꝛpes ſunt foꝛmationes que ſunt ex rebus mateꝛialibo obtuſis⁊ inoꝛdinatis.ſicut ira furor ⁊ concupiſcentia ergo per huiuſmodi ñ debet fieri demonſtratio de deo. Inconuenienter igitur hic agitur in miſticis intelle⸗ ctibus ſcripturarum qui nominant deum ignem. lapi dem angularem. beſtiam: vt leoneʒ. vermem ⁊ huiuſ⸗ modi.⁊ fureſcentem ⁊ iraſcentem 2 concupiſcentem. Contra.DOyoni.negatõnes in diuinis vere ſunt af⸗ firmationes incompacte.quia ex his affirmationibus non oſtenditur quid eſt deus:ſed magis quid non eſt. ſi igitur diſſimiles foꝛnationes magis ſunt ad negati⸗ onem ꝙᷓ ad affirmationem.ergo magis competit oſten ſioni diuinoꝛum oſtenſio per diſſimiles foꝛmatõnes q; per ſimiles.¶ Item per precioſioꝛes foꝛmatõnes ſedu citur intellectus ſimplicium: credens becipſa diuina ſiue celeſtes eſſentias eſſe huiuſmodi res vnde ſumun⸗ tur ſimilitudines precioſe.ſed per diſſimiles ſoꝛmati⸗ ones reducitur intellectus. ergo conuenientioꝛes ſunt diſſimiles foꝛmationes miſticis intellectibus q; ſimi⸗ les. Vnde beatus Dyoniſius. per precioſioꝛes foꝛma tiones contingit ſeduci antifoꝛmes quaſdam eſtiman⸗ tes eſſe celeſtes eſſentias.⁊ quoſdam viros fulgureos ⁊ quibuſcunq; alijs foꝛmis quibus theologia celeſtes foꝛmauit intellectus.q; quidem ne pateꝛentur quini⸗ hil viſibilibus bonis altius intelligunt ſanctoꝛuʒ the⸗ ologoꝛum ſapientia ad indecoꝛum deſcendit.non con⸗ cedens materiale noſtrum: hoc eſt intellectum in tur⸗ pibus imaginibus remanens quieſcere. 4¶ Item dicit beatus Oyoniſius.nihil eoꝛum que ſunt: eſt vniueꝛſa⸗ liter boni priuatione priuatum.ſiquidem vt eloquio⸗ ruzʒ veritas ait:omnia valde bona.geneſis primo.Eſt ergo ex omnibus intelligere bonas ſpeculatõnes ⁊ in⸗ uiſibilibus ⁊ immaterialibus rebus ex materialibus foꝛmare diſſimiles ſunilitudines. Quod conceden⸗ dum eſt. ⁊ dicendum ſᷣm beatum Dyoniſium. Quoni am manifeſlatio diuinoꝛum fit duobus modis. Per ſi milia:ſicut cum laudatur ex diſpoſitionibus ſpiritua lis creatuꝛe que eſt ad eius ſimilitudineʒ.vt ratio ⁊ ĩ⸗ tellectus z ſapientia. Et per diſſimilia: ſicut cum lau⸗ datur per diſpoſitõnes rei coꝛpoꝛalis que contingit tꝛi pliciter. Aliquando enim laudatur ex ſupremis:ſicut cum dicitur.ſol iuſticie.ſtella matutina. Aliquãdo ex medijs:vt cum dicimus ipſum ignem reſplendentem. Aliquando ex nouiſſimis:vt cum dicimus ipſum lapi dem angularem:⁊ beſtiam aut etiam vermem. ⁊? ratõ conuenientie aſſignatur a beato Syoniſio multiplex. Prima eſt:quia ſunt magis ad negationeʒ qꝙᷓ ad affir mationeʒ.⁊ ideo verioꝛa:quia negatões verioꝛes ſunt in diuinis.Secũda eſt:quia per iſta magis reducitur intellectus noſter. vnde cum intellectus noſter ad de⸗ um cognoſcendum iſta accipit: nullo modo quieſcit in illis vt credat deum eſſe huiuſmodi. ſicut accideret ex locutione que eſſet per ſimilia in diſpoſitionibus ſpiꝛi tualium. Tercia eſt:quia ex omnibus eſt bonas ſpecu lationes elicere:⁊ conuenientes foꝛmare celeſtibus foꝛ mas ex vilibus materie partibus.quoniaʒ ex vere bo no ſubſiſtẽtia imagines intellectualis pulchritudinis habẽt. Quaꝛta: vt celentur diuina immundis ⁊ malis Vnde DSyoniſius.ſicut omẽs prophete diſſimileʒ ſan ctam ſignationeʒ honoꝛant:vt neq; diuina ab immun⸗ dis accipi poſſint ⁊c. Quinta ratio: quia per iſta no⸗ ſter manuducitur intellectus.vnde Pyoniſius. Pul⸗ chre procreate ſunt infoꝛmiuʒ foꝛme: propter noſtraʒ anagogiam non valenteʒ immediate inuiſibiles exten di contemplationes. Et per hoc patet ſolutio ad obie⸗ cta. In hunc ergo modum teꝛminatur hec queſtio:que eſt ſicut exoꝛdium ſequentis inquiſitionis. Ex predi⸗ ctis manifeſtum eſt. ꝙ doctrina theologie eſt de ſubſtã tia dei efficiente per chriſtum opus humane reparati⸗ onis.ideo partes prime inquiſitionis theologice ſunt circa excellentiam diuine ſublimitatis.conſequentes ðvᷣo erunt de chriſio ⁊ pertinentibus ad opus reparati⸗ tert fer ſ ſa non eſt. 4 negat⸗ etitoſten Atones i dnes ſeqiu ſa dining de lumun⸗ foꝛnat⸗ ioꝛes ſunt 9ſimi⸗ es foꝛma n eſtiman⸗ fulgureos la celeſteg tur quini⸗ ctoꝛnz tbe⸗ enon con, um intur, lem dicit lvniuen- 1t eloqnio . primo. Eſl önes in⸗ terialibus tonceden⸗ n. Quoni sſpiritna tratiorj, tcumlon⸗ ntingtni emmistſnt iquäcoe ndenten. ſinn lopi n. 2 rato ultipler. ad affir ꝛes ſunt qucitur rad æ⸗ elcit in leret ex is ſpui ſpecu bus ſoꝛ pere bo tudinis Ymalis ilez ſan mmmun⸗ ſtano⸗ Pul⸗ oſtraz exten ſobie⸗ :que redi⸗ ubſt mati⸗ ſunt entes roc Nueſtio Nueſtio ſecunda de co⸗/ gnitione dei qua cognoſcitur in ſe. Olens autẽ ſe ma nifeſtare humanis coꝛdibus ſuꝑeſſen⸗ tialis ſubſtantia deus: in latõne legis precipit moyſi Exodi.xx. Conteſtaꝛe populuʒ: ne foꝛte velint tranſcendere terminos ad videnduzʒ deum. ponens limites humane rationi in inquiſitione diuinoꝛuʒ. ⁊ maxime in ꝑſcru⸗ tatione abditiſſime 2 ſacratiſſime diuine vnitatis ⁊ tꝛi nitatis.hinc eſt quod etiaʒ ꝑ ſapienteʒ dictum eſt. ¶e tranſgrediaris terminos quos poſuerunt patres tui. ermini auteʒ iſti ſunt ſententie dinini eloquij. ꝓpter quod beatus Dyoniſi.in libro de diuinis nominibus dicit vniuerſaliter non audere aliud cogitare vel dice⸗ re de ſuꝑercellentiſſima diuinitate: preter boc quod in diuinis ſcripturis inuenitur expreſſum. Huius rei gratia pꝛeponamus queſtioneʒ e cognitione dei que poteſt haberi ab homine in hac vita: dt manifeſti ſint termini inquiſitõnis circa eſſentiam beatiſſime trini⸗ tatis. Queritur itaq; de cognitione dei in via ex paꝛte cognoſcibilis:ex parte cognoſcentis:ex parte medij co gnoſcendi. — ₰ Membrum primũ Rimo queritur er parte cognoſcibilis ꝑ ſex articulos.Pꝛimus: an deus ſit ↄgno ſcibilis.Secũdus:an ſit cognoſcibilis ĩ ſua immenſitate.Teꝛcius:an ſit cogno⸗ ſeibilis in ſua trinitate Quaꝛtus:an cognoſcibilis ſit facie ad facieʒ. Quintus: an ſit cognoſcibilis ĩ ſua ſi pe cie.Sextus:an ſit cognoſcibilis in ſua preſentia pᷣm preſens. Neticulus primus Veritur igit᷑ primo. vtrum deus ſit cogno⸗ ſcibilis anime hbumane.Ad qnod ſic Augu ſtinus in libro de videndo deo. Impaſſibi lis eſt natura deus: nõ tm̃ pater ſed ⁊ ipſa trinitas deꝰ vnus.ſed hoc eſt ei eſſe viſibilem quod cognoſcibilem. nam ſicut dicitur in eodeʒ libꝛo.hoc diſtat inteꝛ videꝛe ⁊ credere.quia pꝛeſentia videntur:credũtur abſentia. Vr eſentia autẽ hoc loco intelligimus que preſto ſunt ſenſibus ſiue animi ſiue coꝛpoꝛis.ſicut hanc luceʒz cor poꝛis ſenſu video ⁊ malam voluntateʒ: quia pꝛeſto eſt animi mei ſenſibus: quia intus mihi preſens eſt. om̃e autem cognoſcibile eſt viſibile ſenſibus anime vel cor/ poꝛis. cum ergo deus ſit inuiſibilis: ergo incognoſcibi lis.¶. Item auguſti. in eodeʒ.deuʒ nemo vidit vnq nec videri poterit qui lucem habitat inacceſſibilem: ⁊ na tura inuiſibilis ſicut ⁊ incoꝛruptibilis.⁊ ſicut nũc in⸗ coꝛruptibilis nec poſtea coꝛruptibilis. ita nõ ſolũ nũc ſed ⁊ ſemꝑ inuiſibilis.¶¶ Iem YJohan. dama.infinitꝰ eſt deus ⁊ incomprehenſibilis.ſed omne quod cogno⸗ ſcitur animo comprehenditur intellectu. deus igit᷑ nõ erit cognoſcibilis.¶¶ Item omĩs cognitio infiniti inqᷓ; tum huiuſmodi eſt infinita.quia ſi eſſet finita:nõ trãſ⸗ iret ſuper infinitum. cum ergo ſubſtantia diuina ſitĩ⸗ finita: non cognoſcet᷑ niſi cognitõne infinita. ſed ogni tio infinita non poteſt eſſe a potentia finita:quia actio infinita non egredit᷑ a potentia finita. cum gͤomĩg po⸗ tentia ratõnalis ſit finita: nõ egredit᷑ ab ipſa actõ que ſit cognitio ſubſtantie dei in finite.⸗¶] Iteʒ inferiꝰ opti⸗ mo noſtro nõ eſt natũ cognoſcere optimũ noſtruz.liue optimũ noſtrũ non eſt cognoſcibile ab infeꝛioꝛi noſtro vt mens vel ratio nõ eſt ↄgnoſcibilis imagine vel ſenſu nec melius ⁊ excellẽtius optimo noſtro incõꝑabilit᷑ erit ↄgnoſcibile ab optimo noſtro. nec ꝰa mẽte nẽa Becũda quod eſt optimũ in nobis. Contr augẽ. in pᷣmo ſo⸗ liloq uiox. intelligibilis eſt deꝰ. intelligibilia ſunt ſciẽ⸗ tiaꝝ ſpectamĩa:h differũt plurimũ.naʒ teꝛra viſibilis eſt 2 lux: H ter ra niſi luce illuſtrata videri nõ põt. Si⸗ milit diſciplinaꝝ ſpectamĩa videri nõ pñt niſi aliquo velut ſole ſuo illuſtrent᷑. videlʒ deo. ¶¶ Itẽ ro.j.qð notũ eſt dei manifeſiũ ẽ in illis.Glo.i.ↄgnoſcibile ductu rõ nis.· q. d. in ſe hñt vnde pñt ognoſcere qðᷣ ẽognoſcibile x do. 7 ibidem. Inuilibilia dei ꝑ ea que facta ſunt a creatuꝛa mũdi intellecta ↄſpiciũt ſempiteꝛna q;; viꝛtus eius ⁊ diuinitas. Et ſap.xiij. a magnitudine ſpei ⁊ cre⸗ ature ↄgnoſcibilit poterat creatoꝛ eoꝝ videri.q IJtem ſic virtutis affectiue rõnalis eſt ad amandũ bonuz: ſie virtutis cognitiue rõnalis ad ognoſcẽdũ verum. Si ꝗᷣ ſummũ bonũ ẽ appetibile ab affectiua rõnali.g̊ ⁊ ſum⸗ mu ver ↄgnoſcibile a cognitiua rõnali. Rñndeo pᷣm b. aug.ad paulinã de videndo deo dicẽteʒ. ſi q̃ris vtrũ poſſit eus videri:rñdeo põt.ſi qris vnde h̊ ſciam:rñ⸗ deo ꝙ in veraciſſima ſcriptura legit᷑.beati mũdo coꝛde qm ipſi deũ videbũt.¶ Ad primũ Sobiectũ doðᷣm ᷣm verbũ b.aug.ſi qris quo dictus ſit inuiſibilis deꝰ ſi vi deri põt: Rndeo inuiſibilẽ eſſe natura:videri tñ cum vult ⁊ ſicut vult. Ex quo pʒ diſtinctio ꝙ; deꝰ eſi inuiſi⸗ ilis natura: viſibilis vᷣo volũtate. Scom hoc 8 diſti⸗ guẽdu. ꝙ eſt viſibile ncciĩtate: ⁊ ẽ viſibile volũtate. viſi bilia nccĩtate ſunt coꝛꝑalia ⁊ ſenſibilia.xviſibilia ᷣo vo lũtate ſunt ſpũalia: quẽadmodũ angeli 2 de. 2 B ẽ qð dicit aug.in eodẽ li.ſumẽs auẽteʒ amb. ſi uꝑ illõ.j.luẽ apparuit angelꝰ æc. ¶õ ſiłr ſenſibilia vident᷑⁊ is cuiꝰ nature ẽ nõ videri:volũtate videri.nã ſi nõ vult ñ vide tur: ſi vult videt᷑. apparuit.n. de abrahe qꝛ voluit:alijs quia noluit nõ appaꝛuit.4 AUd ſcdᷣm quod dicit. ꝙ ẽ na tura inuiſibilis ſcut incoꝛruptibilis.Dicẽdũ ſᷣm bẽm aug. c vidẽ. deo. coꝛꝑa ↄſuetudine loqndi viſibilia no minãt᷑. ꝓpterea deꝰ inuiſibilis dicit᷑ ne coꝛpꝰ eẽ credat᷑ nõ qꝛ muda coꝛda ſue ſube ↄtẽplatõne fraudauit. ⁊ hec ſumma merces deũ diligẽtibo ꝓmittit᷑ dicẽte ipᷣo dño. q diligit me diliget᷑ a patre meo ⁊ ego diligã eũ ⁊ ma nifeſtabo illi meipſuʒ.4. Ad teꝛciũ ſiłr rñdit iur diſti⸗ ctionẽ aug.de vidẽ.deo.aliud ẽ videre: aliud vidẽdo to tũ ↄprehendere. Iſtud.n.videt᷑ qd pñs vtcunq; ſentit᷑. totũ aũt vꝛi’dẽdo comp̃hendit᷑: qdð ita videt᷑ vt nibil eiꝰ lateat vidẽteʒ:aut ciiꝰ fines circũſi pici pñt. ſicut nihil lateat pñtis volũtatis tue.circũſ piceꝛe aũt potes fines anuli tni. exẽpligr̃a.duo poſui quoꝝ vnũ ad mẽtis ob⸗ tuitũ:alteꝝ ad coꝛꝑales ocnlos pꝓtinet.ex qͥ manifeſtuʒ eſt ꝙ nõ ſequit᷑:deus ẽ incõpꝛehẽſibilis.ꝗ̊ incognoſcibi lis.¶¶ Ad quaꝛtũ rñdendũ iur Moe.in li.de ↄfolatõe. ea q ↄgnoſcũt᷑ nõ ſᷣm ſui naturã ↄgnoſcunt᷑:bᷣ ſᷣm co⸗ gnoſcẽtiũ facultatẽ.ↄgnitio igit᷑ ñ dicet᷑ finita vel infi⸗ nita a re cognita finita vel infinita:ſᷣ a facultate ↄgno ſcẽtis finita vel infinita.qꝛ qd cognoſcit᷑ ꝑ modũ ↄgno ſcẽtis ↄgnoſcit᷑tnõ ꝑ modũ rei cognite.⁊ q̊ mamfeſtuʒ eſt in omibo modis ognitõis:ſiue ſit ↄgnitio ſenſitiua: ſiue imaginatiua:ſiue intellectualis.n ꝗ̊ᷓ ſeqꝗt q ſi ſuba diuina ſit infinita: ↄgnitio q̃ de ea ẽ ab intellectu bu mano ſit infinita.ĩmo qꝛ intellectꝰ hũanꝰ finitꝰ eſt: co gnoſcet ſubam diuinẽ finite.¶. Ad ꝗntũ doðm. ꝙ mate rialitas ꝓhibet ꝙ ſenſus ꝗẽ vis inferioꝛ ñ poſſit ↄgno ſcere vim ſuꝑioꝛeʒ qᷓ eſt rõ.nulla.n.vis cuiꝰ eẽ nõ depẽ⸗ t a materia:pᷣt apprehendẽ foꝛmã vel rẽ abſtractaʒ a materia.hinc eſt cũ virtus ſenſitiua ᷣm eẽ ⁊ agẽ depen deat a materia:ñ erit ↄgnoſcitiua mẽtis vel rõnis q ẽ res ⁊ foꝛma abſtracta a materia.ex alia aũt ꝑte ipſa ĩ⸗ mateꝛialitas ⁊ ſimplicitas ſpũalitatis fac ꝙ mẽs vłrõ nõ ẽ ↄgnoſcibilis melioꝝ ⁊ excellẽtioꝝ ſe.i diuie ſube que ẽ ſimplex ⁊ immaterialis:⁊ ĩ ͥ imago eiꝰ ẽ. Scðʒ b.aug.in li.de tri.imago dei eſt in ̊ ꝙ capax eiꝰ ꝑti⸗ ceps eẽ põt.capax ꝑↄgnitiõeʒ:ꝑticeps ꝑ amoꝛeʒ· hinc pʒ ꝙ nõ ſequit᷑ obiectio. Articulus ſecundus Hnſequenter queꝛituꝛ. an diuina ſubſtantia ſit cognoſcibilis in ſua ĩmenſitate. Ad quod ſic. Ro.j. Inuiſibilia dei.glo. tam pulchra aſtra condidit vt er his quantus ⁊ qadmirabilis ẽ cre ator eorum poſſit agnoſci.ergo de deo poteſt haberi co⸗ gnitio quatus eſt.ſed quantus eſt virtute infinita ⁊ im⸗ menlſa. ⁊ idem eſt ei quãtum quod magnum. nec mole magnus eſt.ſed virtute ſicut dicit Auguſtinus.ergo po⸗ teſt cognoſci in ſua imenſitate ſiue infinitate.¶¶ Item ad ephe.ij.vt impleamini omni plenitudine dei · ſed omis plenituoo dei eſt ſua immenſitas. Sinpletio autem iſta eſt per cognitionem ⁊ amorem. ergo immenſitas pote- rit cognolci.q¶ Item Joh.xv.omma quecunq; audiuia patre meo nota feci vobis.ſʒ omnia ibi intelligunt᷑ po⸗ tentia. veritas. bonitas.eternitas.⁊ immenſitas. quia omnia illa nota ſunt filio. ergo a iplam immenſitatem 7 eternitatem notam fecit apoſtolis. ¶¶ Item omnia que cunq; ſunt in deo ſunt vnum.ſcilicet eternitas.veritas. immenſitas.ſi ergo eſt cognoſcibilis veritas.erit cogno ſcibilis immenſitas. Contra Ambro.ſuper prunum Luce in oꝛiginali.deum nemo vidit vnqᷓ· quia ea que ba⸗ bitat in deo plenitudinem dininitatis nemo con ſpexit. nemo mente aut oculis comprebendit. 4 Item Hoeti omne quod ſcitur aut cognoſcitur.non ex ſua natura ſʒ3 m compꝛehendentium cognoſcitur facultatem. cum er go facultas anime comprebendentis ſit ſinita. Diuina autem ſubſtantia ᷣm ſuam ummenlſitatem fit infimta. ergo non erit cognoſcibilis in ſua immenſitate ab ani⸗ ma rationali. Solutio. dicendum ꝙ eſt cognitio de deo per modum poſitionis.⁊ per modum priuationis. per modum priuationis cognoſcimus de deo quod nõ eſt.per modum poſitionis cognoſcimus quid eſt. Dini⸗ na ergo ſubſtantia in ſua immenſitate non eſt cognolci⸗ bilis ab anima rationali cognitione poſitiua. ſed eſt co⸗ gnoſcibilis cognitione priuatia.al Ad illud ergo quod primo obycit. ꝙ ex creaturis quantus ſit creator poſſit agnoſci. Dicendum ꝙ quantus ſit poteſt cognoſci per modum priuationis. non per modum politionis. veꝛbi gratia. quantus ſit duratione cognoſcitur per modum priuationis cum dicitur eternus id eſti ſine principio et ſine. Similiter quantus ſit replenione. cognoſcitur per hoc qð dicitur icircumſcriptus per abnegationem loci vbi. Similiter quantus ſit virtute per abnegationem menſure virtutis ipſius cum dicitur ĩmenſus. Per mo dum vᷣo poſitionis vt determinaretur quanta ſit ei ma⸗ gnitudo ſiue duratio ſiue virtus non eſt poſſibile.⸗ Ad ſecũdũ reſpondet XRluguſtinus.ꝙ illud apoſſioli non eſt intelligendum ꝙ impleamur omni plenitudine dei. vt habeamns plenitudinẽ quã habet.ſic enim implebunt᷑ in omnem plenitudinem dei cum non fuerint ⁊ ipſi ple nus deus.ſed cum perfecte fuerint pleni deo . 4 Ad ter: cium dicendum.ꝙ omnia nota feci vobios.intelligendũ eſt id eſt preordinaui vt omnia nota faciam vobis. oĩa autem ibi diſtribuit pro creaturis non vniuer ſaliter ꝓ omnibus conditionibus immenlſe ⁊ infinite diuine eſ⸗ ſentie.iamen ⁊ ſi diceretur diſtribuere pro diuina imen ſitate eternitate ⁊ huiuſmodi. tunc diſiinguendum eſt. Diuina eſſentia eſt cognoſcibilis in ſua ĩmenſitate.hoc eſt quia ĩmenſa eſt.⁊ hoc modo verum eſt. vel eſt cogno ſcibilis ſᷣm ſuam imenſitatem.⁊ hoc modo falſum ẽ Fᷣm ꝙ modus imenſitatis determinat cognitionem in com⸗ paratione ad cognoſcentem.nam ſi determinaret cogni tionem in comparatione ad rem cognitam.vera eſſet.2 eſſet idem ſenſus qui prius. 4l Ad vltimum dicendum. non ſequitur in diuinis talis modus arguendi.in di uinis idem eſt. ſapientia.bonitas.a ĩmenſitas. ergo qð de vno dicitur ⁊ de altero.Iſla enim nomina.⁊ ſi vnum deſignent ratione principalis.ſignati tamen differũt ra tione connotati.⁊ ratione modi ſignificandi.vnde ⁊ cuʒ idem ſit in deo ſcientia ⁊ voluntas.non tamen ſequituꝛ ſcientia eſi malorum.ergo voluntas malorum.ergo nec lequitur illud quod obijcitur. Articulus tercius Veritur conſequenter.an cognoſcat᷑ per na⸗ turalem rationem trinitatis perſonarũ. t videtur ꝙ ſic Ro.j.Inuiſibilia dei.ꝑ ea que facta ſunt intellecta conſpiciunt᷑.ſempiterna quoq; vir⸗ tus eiꝰ a deitas.ibi dicit glo.ꝙ per illa tria inuiſibilia ſempiterna virtus ⁊ diuinitas intelligitur trinitas peꝛ⸗ ſonarum. ergo trinitas perſonarum cognoſcebatuꝛ peꝛ phᷣos naturali ratione.¶ Item phᷣs ĩ libꝛo de celo ⁊ mũ do in principio. oſtendit ꝙ ternarius eſt numerus oĩs rei.a inducit in naturalibus. mathematicis 2 diuinis. In naturalibus vt motue a medio.motus ad medium. 2 motus contra medium. In mathematicis vt linea.ſu⸗ perficies.corpus. In diuinis ſimiliter. vnde dicit h̊ nu⸗ mero adhibuimus noſmetipſi magnificare deum vnuʒ creatoꝛem iminentem ex proprietatibus eoꝛũ qᷓ ſunt cre ata. ergo ⁊ ipſe Ariſto.per naturalem rationem babuit noticiam trinitatis.¶¶ IJtem trimegiſtus monas mona⸗ dem genuit. in ſe ſuum reflectit ardoꝛem. ergo trime⸗ giſtus habuit noticiam trinitatis.quia monas gignens eſt pater. monas genita filius.⁊ ardoꝛ ſpirituſſanctus. 4vtem Augu.in lib.de trinitate.phᷣi ſapientiã triperti tam eſſe dixerunt.que eſt ſignatio trinitatis.cui emn ſũt he aſcribende niſi actori omniũ creaturaꝛum datoꝛi in⸗ telligentie amoꝛis inſpiratori.vnde vult dicere NHugu. ꝙ naturalis phᷣia eſt de his q̃ pertinent ad conditionem nature. Rationalis de his que pertinent ad rationem 7 intelligentiam. Moralis de his que peꝛtinent ad mo rem. Ideo naturalis aſcribitur actoꝛi patꝛi. rationalis ſapientie filio.moralis amori ſeu bonitati ſpirituiſan⸗ to. Contra MRo.j. inniſibilia dei ⁊c̃.clo. Augu. dicit phos non pertigiſſe vſq; ad noticiam tercie perſone ſcʒ ſpirituſſancti.ſuper Exo.viij. Abi magi phaꝛaonis de fecerunt in tercio ſigno.quia ſummi gentium phi de to gaton id eſt ſummo patre.⁊ de noyſ.ſ.mente eius philo ſophati ſunt.Tercio ſigno defecerunt magi.quia vſq; ad terciam perſonam peruenire nõ valuerunt philoſo⸗ phi. Reſponſio ſᷣm glo.q; cognitionem ipſius trini⸗ tatis per pꝛopria ipſarum perſonarum non habuerunt nec habere potuerunt.niſi per doctrinam aut inſpirati⸗ onem. ſed noticiam trinitatis per apꝛopꝛiata ipſis ꝑ⸗ ſonis.ſ.potentiam ſapientiam. ⁊ benignitatem habue⸗ runt habere potuerũt. Sed obijcit᷑.nam ſicut ſciueꝛũt appropꝛiata patri ⁊ filio.ita ſciuerunt agropꝛiatũ ſpiꝛi tuſſancti.⁊ ſicut neſciuerũt appropꝛiatuʒ ſpirituſſancti. ſic neſciuerunt aꝛopꝛiatum patris ⁊ filij.⁊ ſicut igno⸗ rauerũt ꝑſonam ſpirituſſancti.ita ignorauerũt ꝑſonas patris 7 filij.⁊ ſicut cognouerũt peꝛſonas patꝛis ſilij. ita ⁊ perſonã ſpirituſſancti.q¶ Item nõne trimegiſtꝰ co⸗ gnouit perſonas ꝓpꝛie cũ dixit monas monadeʒ genuit 2 ardoꝛẽ ꝓcedẽtẽ.¶¶ Itẽ Rich.de ſancto victo. credo ſi⸗ ne dubio.ꝙ ad qᷓcũq; explanationem que neceſſe ẽ eẽ nõ mõ ꝑ ꝓbabilia.imo⁊? neceſſaria argumẽta nõ deeſſe.ſʒ nihil adeo neceſſe ẽ eẽ ſicut trinitatẽ ꝑſonarum.ergo ad ipᷣ̃am oſtendẽd poſſunt baberi argumẽta neceſſaria et rõnes naturales.eꝛgo ꝑ rationẽ natuꝛaleʒ põt cognoſci trinitas. Meſpõſio.ꝙ ꝑ natuꝛalẽ rationẽ non põt ha⸗ beri cognitio trinitatis ſᷣm ꝓpꝛia.tamẽ ꝑ naturalẽ rati⸗ onem adiutã ꝑ aliquã gratiã aut gratis datã aut gratũ⸗ facientẽ põt.Et rõ huiꝰ ẽ.quia itellectus noſter obtene⸗ bꝛatus ꝑ oꝛiginalẽ coꝝꝛuptionẽ. deficit in his que veriſſi me ſunt.⁊ ideo ciꝛca maxime ĩtelligibilia deſicit.⁊ etiaʒ ge bis qꝗᷓ mime ſunt.⁊ iõ mĩime ĩtelligibilia ſicut eſt eſſe motun buml bus? in vnn gicir ſerſe aln gin qnis citer. bonit goia⸗ itra 1; itun onec erna⸗ 1.Et aque Pwir⸗ biia spen mmper 9m 1si nig. inmn. 4 ſu⸗ nu⸗ vnng ntce abuit hong⸗ tine⸗ gneng etns. ſpen niſüt in⸗ nenn nem imo lalis lſan⸗ dicit eſc s de ſe to hilo vſq; loſo⸗ Pni⸗ runt rati⸗ is⸗ bue⸗ enüt pui cti. mo⸗ nos li. co⸗ nit ſu⸗ no 63 oh net Nci , ti⸗ iy ſi 1 Nueſtio motus ⁊ temporis que habẽt debiliſſimũ eſſe.quẽadmo⸗ dum ſenſus deficit in extremis id eſt max ime ſenſibili⸗ bus ⁊ minime.Hinc eſt cum eſſe diuinarum perſonarũ in vmitate eſſentie ſit maxime ⁊ veriſſime.intellectus no ſter obtenebratus deficit.nec hoc eſt mirum. quia ſicut dicit Vriſtoteles in prima philoſophia. intellectus no⸗ ſter ſe habet ad manifeſtiſſima nature ſicut oculꝰ noctue ad lumen ſolis.⸗¶ Dicendum ergo ad primo obiectum. ꝙ ideo dicuntur defeciſſe in cognitione tercie perſone. quia defecerunt in cognitione bonitatis.⁊ hoc multipli citer. primo quia non cognouerunt potiſſimum effectuʒ bonitatis.incarnationem ⁊ redemptionem. Secundo quia ⁊ ſi bonitatem cognoueꝛunt.non tamen vt ſummã primam venerati ſunt.quia ſua bona ſibi attribue⸗ runt.Tercio quia ⁊ ſi habuerunt appropriata duabus perſonis ſcilicet potentiam ? ſapientiam. non tamen ba buerunt appropriatum tercie perſone ſcilicet bonitateʒ. Ao ſecundũ dicendum. ꝙ ⁊ſi trimegiſtus intellexit ꝓ pria perſonarum cum dixit monas monadẽ genuit.⁊c. hoc tamen non habuit per naturalem rationem.ſed peꝛ doctrinam vel inſpirationem. ¶ Ad tercium dicendum ꝙ non eſt argumentum ad probandum trinitatem id eſt medium.ſiue ratio inferens de neceſſitate trinitatem eſ ſe.ſed tamen deeſt ratio conferens ex parte noſtra.non eſt ergo defectus ex parte rei.ſed eſt defectus ratiõis cõ ferentis id eſt intellectus noſtri.qui non poteſt mediuʒ ipſum inuenire ⁊ inuentum conferre. Ad concludendũ. ibidem dicit Richardus. Ad quecũq; neceſſaria eſt eſſe KSnnmnemta non deeſſe q;uis contingat ipſam induſtriaʒ Articulus quartus Einde queritur.an deus aut diuina ſubſtã⸗ tia ſit cognoſcibilis facie ad faciem in via. Et ꝓꝙ ſic probatur Beneſis.xxxij. Vidi do⸗ minum facie ad faciem ⁊c. Auguſtinus in libro de trinitate.Facies eſt illa forma in qua non rapi nam arbitratus eſt filius eſſe ſe equalem patri. ergo ip̃e JYacob vidit ipſum in foꝛma diuina ⁊ facie.¶¶ Item nu⸗ meri.xij.ore ad os loquar ei.id eſt moy.⁊ palam ⁊ non per enigmata deum videt.ergo 2 ipſe Moy.videbat do minum abſq;ʒ vlla ſimilitudine in ſua forma ⁊ ſpecie.et hoc eſt ᷣm faciem.¶ Item yſaie.vj.vidi dominum ſedẽ⸗ tem ſuper ſolium excelſum. ⁊ plena erat omnis terra ⁊ cetera.ergo yſaias vidit dominum in ſua maieſtate.er⸗ go in ſua forma ⁊ ſpecie. Item ſecunda Coꝛin.teꝛcio. NQos reuelata facie gloꝛiam dei ſpeculantes in eandem imaginem tranſſoꝛmamur a claritate in claritatem. er⸗ go nos abſq; velamine videmus gloriaʒ dei.ergo abſq; omni ſimilitudine in ſua claritate.¶ IJtem Exodi. xxxiij. loquebatur dominus ad Moy.facie ad faciem ſicut ſo let loqui homo ad amicum ſuum. Contra.j. Coꝛin. xiij· Aidemus nunc per ſpeculum ? in enigmate. tũc au tem facie ad faciem. Abi dicit gloſa.ꝙ per ſpeculum et emgma ſignat ſimilitudines que valent ad intelligendũ deuʒ in preſenti.ergo in preſenti non poteſt videri ĩ ſua forma ſiue m faciem.¶ Iw.—em Erodi.xxxiij.non poteꝛis videre faciem meam.non enĩ videbit me homo ? viuet. Et ſequitur.videbis poſterioꝛa mea.faciem autem meã videre non poteꝛis.Relinquitur igitur ꝙ non poſſit vi⸗ deri in ſua forma ſiue pᷣm faciem. ¶ IJItem queritur quo mõ diffeꝛat videre poſteꝛiora dei a viſione faciei. PRe⸗ ſponſio facies dei dicitur multipliciter. vno modo dici⸗ tur facies dei pꝛeſentia eius per Gatiam ᷣm q dicitur in pᷣs.A facie domini mota eſt terꝛa.Alio modo dicituꝛ facies preſentia dei per carnẽ pᷣs. Oſtende nobis facieʒ tuq. Et in figura. Adoy. Exo. xxiij. facies mea precedet te. Tercio modo dicitur facies pꝛeſentia eius per glo⸗ riam in pꝛopria foꝛma.Job.viij. Videbis faciem eius ĩ Junro αα „ BGecunda iubilo.⁊.j.Coꝛin.xiij.tunc auteʒ facie ad faciem. Et ſᷣm hunc modum poſterioꝛa dei dicuntur tripliciter. ſiue co gnitio per poſteriora.vno mõ rationes naturales.alio modo ſigure.tercio modo creature. Scðm ꝙ facies dici tur preſentia dei per gratiam. ſᷣm hoc eꝛgo cognitio per faciem erit cognitio per preſentiam ſeu contemplatio⸗ nem gꝛatie.quomodo accipitur Geñ.xxxij. Vidi domi num facie ad faciem.⁊ huic reſpondet quaſi a poſterio⸗ ri cognitio per naturalem rationem.q̃ non accipit pre⸗ ſentiaʒ eius in affectu.ſicut eſt in cognitione per gram: ſed tamen accipit quaſi a poſteriori veritatem aliquam de eo ᷣm intellectum. Item pᷣm quod facies dicitur pre ſentia eiua ſᷣn carnem. Fᷣm hoc poſterioꝛa domini dicũ⸗ tur figure legis que figurabant incarnationem eius.vn de illi qui erant in veteri lege videbant quaſi a poſteꝛio ri per figuras futuꝛoꝛum. ſed nos videmus eum quaſi ĩ facie.quia credimus ⁊ accipimus euʒ vt in carne pꝛeſen tem.quo modo accipitur illud apoſtoli.ij.Coꝛin.tercio. Qos autem reuelata facie ⁊c. Vlbi poſtq; locutus eſt de velamine figurarum hoc adiunxit Apoſtolus Iteʒ ſᷣm ꝙ tercio modo dicitur facies ſcilicet pꝛeſentia gloꝛie. Fᷣm hoc poſterioꝛa dei ĩ ſua foꝛma poſſunt dici creature.Eſi enim cognitio dei in ſua foꝛma. eſt cognitio ipſius in ſuo effectu. Cognoſcere ipſum in ſuo effectu. eſt cogno⸗ ſcere ipſum apoſterioꝛi.Cognoſcere ipſum in ſe ſicut eſt. eſt cognoſcere ipſum in ſua facie.⁊ hoc mõ dicitur moy. Videbis poſteriora mea.faciem autem meam non vide⸗ bis.quia in preſenti per effectus cognoſcimus ipſuʒ ſᷣm ꝙ dicituꝛ.j.Rom. Inuiſibilia dei ⁊c. In futuro vo co⸗ gnoſcimus ipſum in ſe. Jtem nota ᷣm Auguſtinũ. ꝗ; facies dei dicitur forma dei.⁊ ſᷣm hoc poſteꝛiora dei poſ ſunt dici foꝛma humana.⁊ ſm hoc poteſt intelligi illud Aoy.poſieꝛioꝛa mea videbis. hoc eſt in carne videbis. faciem autem meam videre non poteris. Nota etiam ꝙ; facies dei dici poteſt viſio intellectualis ſiue ſit peꝛ rem ſiue per ſpeciem intelligibilem aliquã.Et ſᷣm hunc mo⸗ dum poſterioꝛa dicuntuꝛ viſio imaginaꝛia ⁊ viſio coꝛꝑa lis.Et m hoc intelligituꝛ illud.loquebat᷑ dominꝰ moy. facie ad faciem.quia apparebat ei in ſpecie intelligibili. Et etiã illud.xij.Qu.palam ⁊ nõ per enigmata deuʒ vi des. vt enigma referatur ad imaginariã viſionẽ. figure ad coꝛporalẽ.aparet enĩ dominus in viſione corpoꝛali in ſpecie aliqua exterioꝛi ſicut Exoð.iij. Moy. in rub. Apaaret etia ĩ viſione imagĩaꝛia ſicut ĩ ſomnis Jacob. gen. xxviij. de quibꝰduobo modis dicit᷑ Qu. xij. Si quis fuerit inter vos pꝛopheta.in viſione aparebo ei ſeilicet corpoꝛaliteꝛ vel per ſomnum ſcilicet viſione imagiaꝛia. Apaaret etiam in viſione intellectuali in ſpecie intelligi bili vt ¶Moy.xij. Nu. Articulus quintus Oſtea queritur.vtꝛuzʒ deus ſit cognoſcibilis in ſua ſpecie hoc eſt.vtꝛum deus cognoſcatur ſicuti eſt in vita iſta.⁊ pꝛobatur q; non. Exo⸗ di.xxxiij.Qon videbit me.¶ Ieʒ.j.thio.vlti.habitat lu cem inacceſſibilẽ quã nullus hominum vidit. ſed nec vi dere potuit.glo.in hac vita.poſt antem videbit.¶ IJtem Breg.in moꝛalibo.deũ nemo vidit vnqᷓ.per quod paten ter dat᷑ ĩtelligi.ꝙ ꝙᷓdiu in hac vita moꝛtali viuit᷑. videri per quaſoam imagines poteſt deus. ſed peꝛ ipſam natu re ſue ſpeciem non poteſt.vnde anima gratia ſpiꝛitꝰ af⸗ flata per figuras quaſdam videt deum. ſed ad ipſam ſpe ciem non peꝛtingat.ergo in hac vita nõ poteſt videri eti am peꝛ gꝛatiam ſicut eſt.¶ Item ſpecies omnino abſtra cta ⁊ abſoluta a coꝛpoꝛeitate. ſi intelligitur ſicuti eſt. non intelligitur niſi a vi intellectiua omnino abſoluta a coꝛpoꝛe ⁊ expedita a mole coꝛpoꝛea. Si ergo ĩtellectꝰ hbumanꝰ ꝙ;diu hic moꝛtaliteꝛ viuitur eſt pꝛegꝛanatus a coꝛpoꝛe.ſᷣm ꝓ dicitur ſapiẽtie.ix.Corpus quod corrum — pitur aggrauat animã. ? terꝛena inhabitatio deprimit ſenſum multa cogitantem.ergo relinquetur ꝗ; nõ poteſt cognoſcere ſpeciẽ diuinã ſicuti ẽ que eſt omnino abſtra⸗ cta a coꝛpore. Cõtra Augu. in lib.de videndo deo.in lib.numerorũ.ſ.xij.dicit dominꝰ alijs ꝓphetis ſe in viſi⸗ one aparere ⁊ in ſomnis moyſi aut per ſpeciẽ nõ ꝑ eni⸗ gmata.vbi etiam adoit dicens ⁊ gloriam domini vidit. Quid ergo eſt ꝙ ſic fecit eum exceptum.niſi forte.quia in illa contemplatione dignum tunc habent miniſtrũ in tota domo ſua fidelem.vt quẽadmodum cõcupierat vi⸗ deret deum ſicut eſt.¶ Item Augu.in eodem.ita etiam verum eſt quod dictum eſt nemo poteſt faciẽ meaʒ vide re ⁊ viuere.quia neceſſe eſt ab hac vita abſtrahi menteʒ quando in illius ineffabilitatẽ viſionis accipitur.⁊ nõ ſit incredibile quibuſdã ſanctis. nondum ita deſunctis vt ſepelienda cadauera remanerẽt.etiam illã reuelatio⸗ nem fuiſſe cõceſſam.⁊ ponimus exemplũ de paulo ĩ ra/ ptu.ij.Corin.xij. Relinquitur igitur ꝙ poteſt in hac vi⸗ ta videri.¶ IJtem nõ eſt aliquis defectus in potentia na ture qui nõ poſſit remoueri per potentiã gratie ⁊ ſuꝑa⸗ ri. ergo ſi potẽtia nature eſt ad videndum deuzʒ ſicuti eſt cum viuitur in caꝛne.tamen cũ multiplici defectu.ꝑ po⸗ tentiam gratie poterit defectus ille amoueri.ergo ꝑ ao⸗ iutorium gratie poteſt deus videri in pꝛeſenti ſicuti eſt. Solutio.peꝛ naturã conſtans eſt nõ poteſt videri ſi⸗ cuti eſt.Diſtinguendũ ergo eſt ꝙ eſt gratia perfecta.⁊ ẽ gratia imperfecta.dico autem gratiam imperfectã que eſt in hominibus imperfectis.perfectam vᷣo gratiã que eſt perfectoꝛum ſᷣm ꝙ eſt eſſe perſectum in via. Sicendũ ergo.ꝙ non eſt poſſibile videre deum in preſenti peꝛ gꝛa tiam imperfecte contemplationis. ſed per gratiam per⸗ fecte contem plationis poteſt.non tamen a deo plene vt poſt hanc vitam.⁊ hoc eſt quod dicit Grego.ſuper Yob. xxvũij.vbi dicitur. ſapientia abſcõdita eſt ab oculis oĩm viuentium.quia in hac moꝛtali carne conſiſtentibus ⁊ videri poteſt ꝑer quaſdam circumſcriptas imagines. 2 videri non poteſt per incircumſcriptum lumen eterni tatis.a quibuſdam videri nõ poteſt in hac mortali car⸗ ne exiſtentibus.tamen ineſtimabili virtute creſcentibus quodam contemplationis acumine eterna dei claritas videri poteſt. Unde notandum. ſᷣm Auguſtinum in li⸗ bro de trinitate ad ſoluenda obiecta.ꝙ facies dei dici⸗ tur forma in qua non ſapientiam arbitratus eſt eſſe ſe equalem patri.quam nemo poteſt videre ⁊ viuere. ſiue quia poſt hanc vitam videbimus ſacie ad faciem.ſᷣm q; dicit Apoſtolus.j.Coꝛin.xiij.⁊ ym Johannem.j.Jo.iij. nondum apꝓpaꝛet quid erimus.cum auteʒ apparuẽit ſimi les ei erimus.quando videbimus eum ſicuti eſt.quod vtiq; poſt hanc vitam intelligi voluit.cum mortis debi⸗ tum ſoluerimus.ſiue etiam nunc inquantum dei ſapien tiam per quam facta ſunt omnia ſpiritualiter intelligi⸗ mus.intantum caꝛnalibus affectibus morimur.vt moꝛ tuum nobis hunc mundum deputantes.nos quoq; ipſi huic mundo moriamur. ⁊ quod ait apoſtolus ad galtł. vlti.mihi mundus crucifixus eſt ⁊ ego mũdo. ⁊ per hec patet ſolutio ad omnia obiecta. vnde ⁊ ſᷣm hoc. ꝙ dicit Auguſtinus in queſtione penultima ad oroſium de ra⸗ ptu pauli. ob id raptus fuerat apoſtolus in tercium ce⸗ lum.i.intellectualem viſionem. vt deum non per corpꝰ non per ſimilitudinẽ corꝑis.ſʒ ſicut eſt ipſa veritas cer⸗ neret. ad hoc profecto peruenerat paulus vt deum ſic in iſta vita videret.ſicut ſancti poſt hanc vitam videbunt. Articulus ſextus Onſequenter queritur.vtruʒ deus poſſit na turaliter cognoſci in ſua preſentialitate.ſᷣm + preſens eſt creature. hoc eſt. vtrum poſſit cognoſci de deo naturaliter ꝙ preſens eſt omnibus re⸗ bus. Et videtur ꝙ lic· j. Ro. inuiſibilia dei.glo.per gu⸗ bernationem videtur ꝗ preſens eſt omni rei. Contra. cognitio per gratiam maior eſt qᷓᷓ illa que eſt per natu⸗ ram.ſed per gꝛatiam non cognoſcitur eſſe preſens ꝑ gꝛa tiam de neceſſitate.ergo multominus per gratiam pote⸗ rit cognoſci eſſe in rebus per eſſentiam. nam illa cogni⸗ tio certioꝛ eſt.¶ IYtem Ambroſius.cum abſens putatur videtur.cum preſens eſt non videtur. Meſponſio. di⸗ cendum ꝙ per naturam poteſt cognoſci eſſe preſens re⸗ bus.per gꝛatiaʒ tamen non poteſt cognoſci eſſe preſens per gratiam.quia medium in cognitione naturali eſt af fectus creatus qui poteſt compꝛebendi.gratia autem di cit acceptionem in deo.ratione cuius non eſt in poteſta⸗ te noſtra comprebendere gratiam noſtraʒ eſſe.⁊ ita nec deum pꝛeſentem per gratiaʒ eſſe.¶¶ Ad auctoritatẽ Am bꝛo.poteſti dici im ꝙ exponitur a pluribus.cum abſens putatur id eſi reputatur vt abſens per bumilitatem vi⸗ detur.quia tunc eſt preſens per gratiam.item cum pre⸗ ſens eſt peꝛ gratiam non videtur. quia reputat᷑ ablens per humilitatem.4l. IJotandum tamen. ᷣm Auguſtinũ in libro de videndo do.ꝙ; Ambroſius videtur tractare verba illa.xiij. Jo.tanto tempore vobiſcum ſum ⁊c· phi lippe qui videt me ⁊c̃.ſᷣm hoc dicit Ambroſius.ꝙ qᷓuis vbiq; ſit preſens per immenſitatem. tamen putatur eſſe abſens per incõprehẽſibilitatẽ. Scdm hoc ergo expom⸗ tur auctoꝛitas cũ abſens puta.⁊.i.ĩcõprebẽſibilis.tũc videtur.i.cognoſcitur. Item cum preſens eſt non vide⸗ tur.quia non putatur eius preſentia incompꝛebenſibi⸗ lis.vnde Philippus alij apoſtoli habebant xpᷣm pᷣſen⸗ tem ⁊ non videbant.quia non cogitabant eum vt abſen⸗ tem.i.incomprehenſibilem.vnde Auguſtinus exponẽs verbum Ambro. in libro de videndo deo. Cum abſens putatur videtur.non dicit cum abſens eſt. ſeo cum ab⸗ ſens putatur. Muſq; enim abſens eſt.quia celum ? ter⸗ ram implet.nec ſpacijs intercluditur paruꝰ.nec magnꝰ diffunditur. vbiq; totus eſt ⁊ a nullo loco continet᷑ hec qui excedente mente intelligit. videt deum cum abſens putatur. . — Membrũ ſecundum Ecũdo principali queritur ex parte cogno⸗ ſcentis per quatuor articulos. Primus.an ſit in naturali potẽtia cogno⸗ ſcere deum. Scðdus.an ſit cognoſcibilis a bonis tm̃ vel etiaʒ a mat. Tercius.an ſit cognoſcibilis ſenſu vel ratione tm̃. Quartus.an ſit cognoſcibilis ſfᷣm modum vnum ab bo mine ante peccatum ⁊ poſt. 4 Articulus primus KRimo queritur.vtrum ſit in naturali poten⸗ tia cognoſcere deũ.aut requiratur gꝛatia ſu⸗ per addita. autem non ſit ſufficiens natu ralis potẽtia.primo probatur per hoc quod dicitur.j. thi.vlti.habitat lucem inacceſſibilem quã nullus homi num vidit.glo.quia nullus ad eam accedit ex ſe.ſed cui datur ey dono eius.quod intelligebat propheta dicẽs. accedite ad eum ⁊ illuminamini.⁊ ita inacceſſibilis eſt lux.quia ipſe eſt quem nullus hominũ xidit ex ſe.q¶ Itẽ Zmbroſius ſuper lucam quod repetit Auguſtinus ĩ li⸗ bro de videndo deo.non eſt in poteſtate noſtra videre deum.ſed in poteſtate illius apparere. Ex quo ſequit᷑.q; non ſufficit naturalis potentia ad videndum deum. ſed requiritur gratia.¶¶ Iem in eodem Am bro.ſi poteſtas non eſt videre deum.eſt tamen gratia promerendi vt vi⸗ dere poſſumus.ergo videre deum eſt ex gratia nõ ex na⸗/ turali potentia. Item Ambꝛoſius in eodem.non ſimi liteꝛ ſenſibilia videntur.⁊ his in cuius voluntate ſuum eſt videri.⁊ cuius nature eſt non videꝛi.volũtatis dei eſt videꝛi.Zam ſi vult videtuꝛ.ſi non vult non videtuꝛ.Ap rul — hatun nota io⸗ 10 3 nn ſ icui teroti eſt p⸗ tioct wok otte Gleon/ ſoti e ſorn Nei Non un ſuni lutut Gate gori⸗ Cpali won! gpan uti ſenne nd ar⸗ pe ces in ſiifie dis 43 porgan Gcen lis um vi loe fidebn dere. ſit 4 lcogit gönon (lans probo ſerüſe dosn ſſed ergor Fe ommn bun gnit gnit oper ſopie mode eſtde le J ltne. Nnueſtio Becũda. latn⸗ te aruit deus abrahe quia voluit. alijs non apparuit ꝗa Ad primum iam ſolutio. ꝗy intellece I ſote⸗ parun 1 be qun Kor 9 ruunmin patet ſolutio. ꝙ intellectus malorum ond noluit.Ex quo relinquitur.ꝙ deus non poteſt videri ꝑ non figitur in ipſa luce. quia non videt eam in ſe ſed in dnn naturalem potentiam ſolum. Contra. Rom. j. quod vmbra creature. 4 Ad ſecũdũ dicẽduʒ vt fiat vis in h ꝙ ſo⸗ notum eſt dei manifeſtum eſt in illis.gloſa ductu ratio⸗ dico cernere. 2 aſſignatur differentia eius quod eſt cer⸗ ore nis.quaſi diceret.in ſe habent vnde cognoſcere poſſunt nere. 2 eius quod eſt videre. videre enim eſt rem ſub ſpe ſe quod eſt noſcibile de deo ſ. cilicet naturalem rationem. cie aliqua com brehendere. cernere vᷣo eſt rem ſub certa vn Keſponſio ſᷣm Hugo.in ſuis ſententijs.deus notici⸗ 7 diſtincta ſpecie ⁊ determinata apprehendere. propte⸗ eka am ſuam ab homine ſic ab initio tẽperauit.vt ſicut nũů⸗ rea ille qui videt a remotis homineʒ ⁊ non diſcernit an end ꝙᷓ quid eſſet poterat comprebendi. nunqꝙᷓ quia eſſet po⸗ ſit homo ſed corpus aliquod vel animal. non dicit᷑ cer⸗ eſtu terat ignorari.Dicendum ergo ꝙ cognitio de deo quia nere ꝙuis dicatur videre.Sed cum ridet ipſum de pro anee eſt. poteſt haberi per naturalem rationem. ſed cogni⸗ pe ſub certa ſpecie tunc dicitur ipſum cernere ᷣm illum ihn tio quid eſt non. Qota igitur ꝙ cum ſit cognitio de re modum dicendum.ꝙ cum cognoſcatur deus per effectꝰ ſen multiplex.quia eſt.quid non eſt quia eſt.ſupra dixit hu naturales ⁊ per effectus gratie. in effectibus naturali⸗ enpi go ⁊ Johãnes Dama.primo libro.ipſa creatio ⁊ gubeꝛ bus cognoſcitur dens ſub ratione bonitatis generali. qᷓ npre⸗ natio ⁊ permanentia rerum. magnitudinem diuine p⸗ eſt participabilis ab omni creatura In effectibus ve⸗ biens dicant nature. vnde omnibus cognitio exiſtendi deum re gratie participant ſub ratione bonitatis ſpeciali.q̃ ſo ſtinüi naturaliter inſerta ẽ.itẽ qð non eſt.ſᷣm ꝙ dicit JSoban lnʒ pꝛebet ſe animabus ſanctis vt dulcis 2 delectabilis. ctare nes Dama.de deo quod eſt impoſſibile ẽ dicere ſᷣm ſub⸗ Ideo primo modo dicetur videri aliquomodo.ſed ſecũ⸗ phi ſtantiam. familiarius autem eſt magis ex omniũ ablati do modo cerni.deo qis a malis aliquomodo videri Fuis one facere rationem.nihil enim eſt eoꝛuʒ que ſunt. vnde poſſit in effectibus nature.tamen a purgatiſſimis men⸗ r eſe non eſt ens ſed ſuper omnia ens. Cognitio vᷣo quid eſt tibus cerni poteſt in effectibus gratie.¶ Ad tercium di pont qualis eſt.quid eſt pᷣm ſubſtantiam.qualis (⁊ liceat ita cendum.ꝙ eſt vioere deum in eo ſcilicet quod eſt in ſe. ſs.tie loqui)ſm perſonalem pꝛopꝛietatem.nõ poteſt haberi ꝑ eſt videre deuz in eo quod non eſt ſcilicet in ſuo effectu. hice⸗ naturalem rationem.ſed impꝛopꝛie imperfecte 2 in eni⸗ quod non eſt in ſe.ſed ab ipſo. Primo modo videtur ſo⸗/ enſcht gmate habetur per gratiam.perfecte ðo ⁊ ſᷣm ſpeciem ꝑ lum a mundis coꝛde. Scðo videtur a malis. Item Au⸗ en gloriaz. vnde Johannes Dama.qd eſt dei ſubſtantia ? guſtinus in libro de videndo deo.ſi noſtra voluntas a⸗ abſen qualiter deus ex deo genitus eſt. ignoramus ? diceꝛe pud ſe manens ⁊ latens ſine vlla ſui commutatione peꝛ poi non poſſumus. Cognitio qua cognoſcitur per potentiã quas ſe extenderet exprimit voces. quanto facilius de⸗ beens quantus eſt.propꝛia eſt ipſius dei.⁊ excedit omnem co⸗ us oninipotens ſua latente 2 incommutabiliter manen nab⸗ gmitionem creature AUnde ⁊ de cognitiõe quãtus ẽ que te natura.in qua voluerit ſpecie ⁊ cui voluerit aparere bter⸗ peꝛtinet ad eius immenſitatem dixit Ambro. plenitudi poterit.Ad viſionem vᷣo illam in qua videbimus eum ſi gns nem diuinitatis eius nemo mente aut oculis compꝛehẽ cuti eſt.munda corda perueniunt. Ad obiecta alteri⸗ ihee dit.⁊ beatus Bregorius ſuper Yob. eius eſſentia a nul⸗ us partis.iam patet reſponſio qᷓtum ad prunum ? ter⸗ ſens lo plene videbitur. cium. tamen dicendum ᷣm ꝙ dicit beatus Auguſtinus V in libro de videndo deo.ꝙ ſcriptum eſt Bune dyabolũ in conſpectu dei.non ideo dyabolus vidiſſe deum credẽ Artic n lus ſec und us dus eſt. ipſe enim dicitur veniſſe in conſpectu dei nõ de⸗ gro⸗ Onſequenter queritur. vtrum poſſit deus co us in conſpectu eius. Veniunt autem in conſpectuʒ no⸗ goſcia bonis ⁊ a malis.⁊ probatur ꝙ non. ſtrum q videmus. non a quibus videmur. Si ergo ob⸗ no Auuguſtinus in libro de tri. mentis huane a⸗ itiatur ꝙ ſemper veniat dy abolus in conſpectu dei. cũ 9 cies inualida in tãexcellenti luce nõ figitur. niſi per in⸗ ſemper videatur ab eo.Reſponſio.ꝙ qᷓuis ſit in conſpe . ſtitia figei emundetur. ergo non põt cognoſci niſi a mũ⸗ ctu dei qtum ad ſapientiam cum omnia videt. tamẽ di⸗ . dis. Yte Auguſtinus trinitas que eſt ſummuʒz bonum citur venire in conſpectu dei q́;tum ad oꝛdinem iuſtitie bo purgatiſſimis mentibus cernit᷑.ergo requiritur ad hoc qua ordinatur differenter mala volũtas dyaboli ad tẽ⸗ cernat᷑ purgatiſſima mens.nõ ergo poteſt cerni a ma ptationem bonoꝛum.ſicut dicit in Job.⁊ ad ſeductionẽ lis.¶¶ Itẽ Math. v. beati mũdo coꝛde quoniam ipſi de⸗ repꝛoborũ.ſicut.iij. Re.xxij.de Achab.qui cõgregatis um videbunt. AUmbꝛo.ſi qui mundo coꝛde deũ videbũt. quadringẽtis ꝓphetis q̃ſiuit ab eis.ire debeo ĩ ramoth ergo alij non videbunt.ieq;ʒ eniʒ ĩmundi indigni deũ galaad ad bellandũ qui vna voce reſpõderũt aſcẽde.da⸗ videbunt.neq; his qui deũ videre voluerit poteſt euʒ vi⸗ bit eãẽ dominus in manu regis. Ecõtꝛa micheas pꝛophe dten⸗ dere. Contra. Rom.j. qui cũ cognouiſſent deum. nõ tauit dicens vidi. cunctum iſrahel diſperſum ĩ mõtibo aſun ſicut deũ glorificauerũt. aut gr̃as egerũt.ſʒ euanuerũt quaſi oues non habentes paſtorem. vnde diſtingue⸗ natu i cogitatiõibo ſuis.⁊ obſcuratũ ẽ iſipiẽs coꝛ eoꝝ.⁊2 ĩ eodẽ tur conſpectus ſapientie ⁊ conſpectus iuſtitie.¶¶ Ad vlti n,⸗ qð notũ ẽ di maiĩfeſtũ ẽ ĩ ilł·¶ Itẽ aug · ĩ li. retrac.retra mum reſpondet Auguſtinus eodem libro de vidẽdo do. oni ctans illud quod direrat in ſoliloquijs 2 dicens.nõ ap videbunt in quem pupugerunt m humanam formaʒ. probo quod dixi in oratione deus qui non niſi mundos non illam dei foꝛmam in qua non rapinam arbitratus les. verũ ſcire voluiſti. reſ põdere.n.poteſt multos non mun eſt eſſe ſe equaleʒ deo. in illa dei forma tunc videbunt ꝗ ulta bere ſciuiſle 2 de aco⸗APi Job.j legirur. videbunt eum ſicut eſt. Ne iple dy abolus venit ante conſpectũ dei inter filios deĩ. .P= I . ili⸗ ergo ipſe dyabolus conſperit einn qui eſt imundiſſimꝰ 9 rticu us te rcius dere Item Apoc.j.Ecce venit cum nubibus ⁊ videbit euʒ fEinde queritur. vtruʒ deus cognoſcatur ſen⸗ 49 omnis oculus.⁊ qui eum pupugerunt ergo mali vide⸗ ſu.⁊ hoc exterioꝛi vel interioꝛi·vł ratione tm̃ ſed bunt eum in iudicio. Reſ ponſio.ſicut dictum eſt.ẽ co Et videtuꝛ ꝙ ſenſu nõ tm̃ ratione.nam vbicũ ſlus gnitio de deo quia eſt.x hec poteſt eſſe malorum.⁊ ẽ co⸗ q; eſt aparitio ponitur cognitio.ſed legitur deus apa⸗ ni⸗ gnitio de deo quod eſt.⁊ hoc duobꝰ modis.quid eſt pᷣm ruiſſe in viſione corpoꝛali.⁊ in viſione imaginaria.⁊ in n⸗ operationem in creaturis.vt quia potens in operatiõe. viſione intellectuali.ergo cognitio de ipſo fuit ſᷣm actuʒ nni ſapiens in gubernatione. iuſtus in retributione. ⁊ hoc virtutis ſenſibilis exterioris ⁊ interioris.⁊ ſᷣm actũ vir⸗ n modo poteſt etiam cognoſci a malis. Et eſt cognitio gd tutis intellectiue.ergo qualibet vi poteſt deus cognoſci. eſt de deo in ſe.⁊ hoc modo non eſt cognoſcibilis a ma⸗ Item idem videtur per diſtinctionem illã qua dicitur ſ⸗ lis.l Reſpondenduʒ igitur ad obiecta vtriuſq; partis. triplex eſt viſio ſcilicet corpoꝛalis imaginaria⁊ intelle⸗ en. ale A. vo P Oyre — n : 6/ 2 — * ar ( S 710 . =6⁵ ◻£ er e P. 9 peu O 16 pu :AL. 90 * § Bro 67, p I!⸗ 6,1 4 . . 1 0 J ſnpt etualis.ergo aliqua ẽ ad ſenſum.¶ Itẽ Exo.iij. legitur OQuod concedimꝰ. a dicendum ad obiecta ſᷣm beatũ inn dominꝰapperuiſſe moy.ĩ rubo.⁊.xxiiij.ſeptuagita ſenio Auguſtinum in libro de videndo deo.ꝙ interiores ocu ncch ribus qui viderũt deũ iſrabel.⁊ ſub pedibus eius quaſi li ſunt iudices exteriorum oculorum. iſti autẽ illis quo⸗ gra opus lapidis ſaphirini 2 quaſi celũ cũ ſerenũ eſt. Et A⸗ dam officio nunciandi in miniſterio famulantur. mul⸗ er brahe in ſpecie humana gen.xviij.ergo apparuit in ſpe⸗ taq; illi vident que iſti non vident. Scom hoc ergo di⸗ iu cie coꝛporali.ſed ſicut aꝓparuit cognoſcebat᷑ergo ↄgno⸗ cendum ad obiecta.q in corporalibus viſionibꝰ eſt ap⸗ ſiß ſcebat᷑ in ſpecie corpoꝛali.cũ ergo ſpecies corporalis ſit prehenſio forme corporalis ⁊ eius quod eſt ſignum.ſen ne appꝛehẽſibilis ꝑ vim ſenſibilẽ exterioꝛẽ corporalẽ.relin ſus ergo aprehendebat formam corporalem. ꝙ autem poun quetur. ꝙ ipſe deꝰ põt cognoſci ᷣm aliquẽ modũ ꝑ vim eſſet ſignum. iſtud erat ſolũ rationis. vnde in apparitio⸗ hen⸗ lenſibilẽ. ¶ Item legit᷑ dominꝰ apparuiſſe in ſpecie ima⸗ ne erat forma obiecta ſignatio dei qui apparebat. linen ginaria. vt Jacob geñ.xxviij. quando vidit in ſomnis ex illa parte dicitur apparitio ex qua eſt ſignatio que ſeindt dominũ innixũ ſcale.⁊ vj.yſaie vidi dominũ ſedentẽ ſu eſt ſolum in rationali. Per hec patet ſolutio ad primũ. nmal per ſoliũ excelſum ⁊c.dañ.vij. quãdo aſpiciebat donec Ad ſecũdũ dicendũ.q; Auguſtinus in libro de vidẽ⸗ geter throni appoſiti ſunt ⁊ antiquus dierũ ſedit.⁊c. ergo ipᷣe do deo.ea que mente conſpiciunt᷑ non indigent vllo cor⸗ ponl apparuit i viſione imaginaꝛia. Sed viſio imaginaria ẽ poris ſenſu.vt ea vᷣa eſſe nouerimus.que ante per coꝛpꝰ nenſ virtutis imaginatiue ſiue ſenſus ĩterioꝛis. relinquit᷑ igi nunciantur.niſi mens aſſit que nunciata ſuſcipiat.nul⸗ nci tur ꝙ ipſe deus poſſit cognoſci a virtute imaginaria. la poſſunt ſcientia cõtineri.⸗ q̃ nunciata quaſi ſuſcipeꝛe ſypen⸗ Coõtra dinia forma magis ẽ eleuata a ſeſu qꝙ; a forma prohibentur foras ea relinquit.ſed eoꝛum imagines.i. jonfn aliqua creata.ſed foꝛma aliqua creata. vt caritas nõ eſt incorpoꝛeas ſimilitudines coꝛporum incoꝛpor aliter cõ fanen ꝑticipabilis a ſenſu.ergo multomagis nec forma diuia mendat memorie.vt cum voluerit velut de cuſtodia du⸗ fioron ⁊ ad hoc Aug.in libꝛo de vidẽdo deo.Caꝛitas quãtula⸗ ctas atq; in conſpectu cognitionis exhibitas iudicet.et᷑ ecper cunq; ĩ noſtra volutate cõſiſtit nobis que ꝑſpicua nõ eſt. iſta duo diſcernit.quid in ſpecie corpoꝛali foras relinq̃⸗ ineli nec ĩ loco videt᷑.nec coꝛporalibo oculis cõtuet᷑ quãto ma rit:quid ei ſimile intus aſpiciat.⁊ illud abſens hoc pre⸗ ſennen Vis nec ipſe deꝰ cuiꝰ hoc pignus ĩ nobis eſt.ergo relinꝗ⸗ ſens eſſe dinoſcit. ſicut me abſentem faciem mei corpo⸗ anis tur.ꝙ deꝰ nõ videtur viſione coꝛporali ſicut nec caritas ris cogitas.⁊ illa eſt tibi imago preſens.abſens autem ſhin IJtẽ Ambro.ſuper lucãa.deus nõ in loco videt᷑.ſʒ ĩ cor⸗ facies cuius illa imago eſt. Ex hoc ergo manifeſtuʒ eſt. gtlon de mũdo.nec circũicribit᷑ viſu nec tactu tenet᷑.nec audi⸗ ꝙ viſio corporalis ſiue imaginaria non erit viſio ꝓphe N tu affat᷑.nec inceſſu ſentit᷑.Nõ circũſcribit᷑ in viſu.pro⸗ tica vel diuina.niſi aſſit viſio intellectualis.que formã Kne pter id quod dictũ ẽ exodi.xxxiij. poſterioꝛa mea videb. corporalem ⁊ imaginariam abſtrabendo diiudicet.hĩic ms⸗ faciẽ ⁊c.nec tactu tenet᷑ dicit ꝓpter luctum Jacob.gen. eſt ꝙ viſio pharaonis imaginaria non fuit prophetica. pnta xxviij.nec audit᷑ affatu. dicit quia legit᷑ etiaʒ auditꝰ a fi⸗ ſed Yoſeph. nec viſio balthaſar corporalis fuit prophe⸗ votui lyjs rancl: ro. xriene ſentit i lient legi genek i. tica.ſed danielis.per boc patet reſponſio ad cetera. on. dũ deambularet dominꝰ ⁊c. Relinquit᷑ igit᷑ ꝙ deus nõ 2 * 22 1. ſloron videt᷑ viſione coꝛporali. Itẽ oĩa q̃ Adenttmaginarttpa V neritu T. ueru cu 2* § 4 1. . Ciuct vi dent᷑ vt localia.⁊ ſub aliquibus ſpacijs locorũ ſeu cir cognitio dei non ſit per ſenſum ſed per intellectum.ex ꝑ huminn cũſtantijs loci.ſi eꝛgo deus cognoſcit᷑ abſq; ommi ſpacio te autem intellectus multiplicatur vis aꝓprehẽſiua m Centie locali.relinquit᷑ ꝙ nõ poteſt aliquo mõ cognoſci a viꝛtu beatum Auguſtinum. vt ratio ⁊ intelligentia. Querit᷑ con te imaginatiua.vn Aug.de vidẽdo deo. Si illa que ĩ lu ergo vtrum deus cognoſcatur ratione vel intelligentia la di⸗ ce coꝛdis oculis ĩtuemur ſicut ſunt cogitatiões animi ⁊ ſolum.¶ Ad quod ſit in pᷣs.Signatum eſt ſuper nos lu ſscog affectiones.virtutes aĩe nullis locorũ ſpacijs ſeꝑantur. men vultus tui domine glo.lumen vultus ratio eſt que bnscel 7 tamẽ diſcernunt᷑ inter ſe.quãto magis deus qui luceʒ eſt ad cognoſcendum deum.¶ Item illa vi que eſt in ani bllidus habitat inacceſſibilẽ coꝛporis ſenſibo.quo nec ipſiꝰ niſi ma ſublimioꝛ cognoſcimus deum.ſed dicit in lib.de li. gigis mũdo corde põt eſſe acceſſus.¶ Itẽ idẽ in eodẽ.cum ab arbi.ꝙ nihil eſt ſublimius ratione.ergo cognoſcit ratio elic⸗ exterioribo ſenſibo interiora diſtiguis atq; illa iſtis an⸗ ne. Contra Auguſtinus in lib.de anima ⁊ ſpiritu aſ teponis cũq; illis foris relictis illis intriſecis demora⸗ ſignans anime vires quinq;.apprehẽſiuas.ſenſum.ima⸗ ris.⁊ ea quibuſdã ſuis finibo incorporalibo metiẽdo di⸗ ginationem.rationem.intellectum. Intellectum intelli⸗ iudicas in nulla te putas animi luce verſari. ego exiſti⸗ gentiam dicit. Senſus eſt vis que percipit formas cor⸗ mo.ꝙ tanta ⁊ talia tam vᷣa tam clara tã certa videri ſi⸗ poreas preſentes. maginatio eſt vis que percipit for⸗ ne luce nõ poſſunt. Ipſam igit᷑ luceʒ in qua illa ꝑſpicis mas corpoꝛeas abſentes. Ratio eſt vis que percipit cor frum intuere.⁊ vide vtrũ ad eã poſſit accedere vllus corpore⸗ porum naturas vniuerſales abſtractas vt genera? ſpe⸗ nodoe orum radiꝰ oculorũ. Si ergo illa eſt lux diuina.̊ nullo cies.differẽtia propria ⁊ accidẽtia.abſtrahit enim a coꝛ Po mõ põt videri deus oculo coꝛporali. ¶ Item nulla vis poribus que fundant vninerſales naturas.non actione * corporea comprehenſiua habens determinatum ſitum ſed conſideratione. Intellectus eſt vis qua cognoſcit ſpi * in corpore eſt aprehenſiua.niſi virtutis corporee.Si q̊ᷓ ritum creatum. Intelligentia vᷣo eſt vis qua cognoſcit ola vis ſenſibił ĩterioꝛ ẽvis ſẽſibił extẽioꝛ ſint vᷣtutes corꝑee ſpiritum increatum deum. KRelinquitur ergo ꝙ cogno⸗ ſon n habetes determĩatum ſitũ ⁊ oꝛganũ in corpore.relinꝗ⸗ ſcitur deus intelligentia nõ ratione.¶ Stem Moetiꝰ de in 8 tur qð non erunt apꝓprehenſiue niſi ſpecierum corporeo⸗ conſolatione phᷣie diſtinguens vires aꝓpꝛehenſiuas dici H re rum. Relinquitur igitur ꝙ deus non poteſt cognoſci vł cit.ſenſus contuetur ſpeciem in ſubiecta materia conſti ldisd apprehendi virtute ſenſibili ĩteriori vel exteriori.¶ Stẽ tutum.imaginatio vᷣo ſolam ſine materia indicat figu⸗ mo ſuperior vis continet inferiorem.inferior autem nõ ſur ram.ratio vo hanc quoq; tranſcendit. ſpeciemq; ipſam nidne git in ſuperiorem.ſed deus eſt obiectum rationis.ergo que ſingularibus ineſt vniuerſali conſideratiõe perpen nnsp non poteſt in illum ſenſus.cum omnino ſit abſq; condi⸗ dit. Intelligentia ſuꝑgreſſa vniuerſitatis ambitũ ipam ſine tione materie. ¶ Item in viſione moyſi erant duo. eſſe ſimplicem formam pura mentis acie contuetur. Cuʒ er ged⸗ ſpeciem ignis.⁊ eſſe ſignum.Sed conſtat.ꝙ ſignuʒ vt ſi⸗ go diuina eſſentia ſit ſimplex foꝛma.⁊ talis q non ineſt nunſe gnum non erat obiectum ſenſus.quia ſignum vt ſignnʒ ſingularibus vt vniuerſalis forma. reliquitur ꝙ cogno⸗ Rd 7 ſignatum que dicuntur relatiue. ⁊ intellectu vnius in ſcitur intelligentia non ratione.¶¶ IJItem Moetius in eo iuiſe cluditur intellectus alterius ab eadem vi comprehendi dem. ſuperioꝛ vis amplectitur inferiorem. inferioꝛ ve⸗ ſſſ. tuꝛ. ergo ſenſus nullomodo erxigebatur in cognitionem ro ad ſuperioꝛem nullomodo conſurgit.neq; enim ſen fn ſignati.ergo relinquitur.ꝙ; non exigebatur ad cognitio ſus aliquid extra materiam valet cognoſcere.nec vni leche nem ſignati.cum non apprehenderet illud vt ſignum. uerſales ſpecies imaginatio contuetur nec ratio capit n △ ſiſuſcipen nagines,i. oraliterc5 ſiodia di⸗ indicete s relinq⸗ boe pre⸗ ei corpo⸗ ns autem ſeſluzeſt. io we gueformi nocer hie vpbericy. prophe⸗ tenn. . mn⸗exrg kinaßm Ouerit ligentia r nos lu veſtqyue lin ani ib deli⸗ litratio diritual mn imna⸗ nintellu nos cor⸗ l, it cor 1ſpe⸗ lacoꝛ ctione citſpi noſcit ogno⸗ ti de s dici conſti tfigu⸗ ipſanm erpen ißan Cmzer nineſt gno⸗ in co r ⸗ nſen eeni npit 76 Nneſtio ſimplicem fſoꝛnaʒ. Reſponſio. Ratio vno mõ dicit᷑ cõmuniter: olio modo ſtricte. ſᷣm ꝙ large ſumit᷑ com⸗ prehendit intelligentiam. intellectum.⁊ rationeʒ ſtri⸗ cte acceptam. vis enim rationalis ᷣm aſpectum quem habet ad id quod ſupra eſt ſcilʒ deuʒ:dicitur intelligẽ⸗ tia.ſᷣm aſpectum quem habet ad id quod iuxta ſe eſt. ſcilʒ ſpiritualem naturam: dicitur intellectus. hm vᷣo reſpectum quem habet ad id quod infra ſe eſt. ſcilʒ coꝛ⸗ poꝛum naturas:dicitur ratio ſtricte. ⁊ hec eſt intentio beati Auguſti. in libro de anima ⁊ ſpiritu. Aliter ſᷣm bimembreʒ diuiſionem dicit Auguſti. ꝙ ratio diuidit ſe in duo.ſcilʒ in ſuperioꝛem ⁊ inferioꝛeʒ. ſcilʒ in virũ ⁊ muliereʒ. Supeꝛioꝛ pars eſt ad contemplandũ deuʒ 7 eterna. Inferioꝛ ad contemplandas creaturas 2 tẽ⸗ poꝛalia.ad ſuperioꝛem pertinetſapientia.ad inferio⸗ rem ſcientia. Dicendum ergo ſᷣm hoc.ꝙ deus compꝛe henditur ratione m ꝙ ratònis nomen extenditur ad ſuperioꝛem partem que eſt mens vel intellectus dicta. non ᷣm ꝙ reſtringitur nomen rationis ad inferiorem partem que eſt ad contemplandas creaturas vel infe⸗ rioꝛes naturas.l Ad aliud vo Moetij dicenduzʒ. ꝙ eſt accipere rationeʒ per modum rationis:⁊ per modum intelligentie.ſimiliter intelligentia per modum intelli gentie:⁊ per modum rationis. Modus vo propriꝰ ra tionis eſt accipeꝛe in collectione vt vnum in multis ve lut vniuerſalem foꝛmam in multis ſingulaꝛibo⁊ vnuʒ ex alio ⁊ poſt aliud vt ex principijs concluſionẽ. ¶ſdo⸗ dus dᷣo intelligentie eſt apprebendere ipſam ſimpliceʒ vt vnum per aliud ſiue poſt aliud: ſed totum ſimul.in nobis ergo eſt ratio per modum rationis. ⁊ iplſa intel ligentia 'm ſtatum pꝛeſentem per modum rationis.qꝛ noſtra intelligentia apprehendit ſinplicem foꝛmã que eſt deus.non per modum ſimplicitatis ⁊ ſimultatis:ſᷣ velut vniuerſalem cauſam in multis effectibus: 2 per aliud vt per effectus ſcilʒ creaturas. Ratio vᷣo per mo dum intelligentie: 2 intelligentia per modum intelli⸗ gentie eſt diuini intellectus.hinc dicit boenius ĩ libro v conſolatione.ꝙ ratio ſolum hominis eſt intelligen tia dei.⁊ hoc eſt quod ipſe dicit.ſenſus ſolus cũctis a⸗ lijs cognitionibus deſtitutus immobilibus animanti⸗ bus celſit qles ſunt conche m aris.imaginatio vᷣo mo⸗ bilibus beiuis quibus iaʒ ineſſe fugiendi appetendiue aliquis videt᷑ affectus. Rõ vᷣo tm̃ huani geneꝛis ? ſiẽ ĩ⸗ gaa e. Articulus quaꝛt? Einde queritur. vtrum bomo in primo ſtatu cognoſceret per creaturas deum. Circa quod duo queruntur. Primo.an noſceret deum per creaturas. Secundo. vtrum melius tunc cognoſceret xeum per rationem qᷓ; modo cognoſcatur per fidem. Circa primum ſic.hu go de ſancto victoꝛe ſic loquitur de ſcala Jacob. vult facere differentiam inter cognitioneʒ hominis 2 ↄgni tionem angeli dicens.ꝙ angeli non indigent ſcala: ga volant per contemplationem.bomo autem qui volaꝛe non poteſt indiget ſcala. Scala autem eſt rehiculũ cre⸗ ature.ergo adam in primo ſtatu cognoſcebat per crea turas deum.ergo indigebat᷑ creaturis. Contra.hu⸗ go: cognouii homo creatoꝛem ſuum non ea ſolum co⸗ gnitõne que foꝛis ex auditu ſolo perficitur:ſed ea que intus per inſpirationem monſtratur. Item idem. ſ26 ea qua modo deus accedentibus abſens ſide credituꝛ: ſed ea que tunc per pꝛeſentiaʒ contemplationis ſcienti manifeſtius ceꝛnebatur cognouit creatoꝛem ſuum non ita excellenter ſicut poſtea cognoſcere debuiſſet ſi per⸗ ſtitiſſet.ergo non cognouit deum per creaturas: ſed ſe⸗ ipſo. Reſponſio.ſicut dicitur ecẽi.xvij. poſuit oculũ ipſoꝛum ſuper coꝛda ipſoꝛum. oſtendeꝛe illis magna⸗ lia operum ſuoꝛum: vt magnalia enarrarent operũ il⸗ lius. Oculus autem eſt aſpectus intellectus rationa⸗ Ypna Ria ac) en e = ANXNαο W ODeis = 75 0. ₰ BGecũda lis.⁊ iſte oculus eſt in terrena ? eterna. ſed in terrena eſt per naturam: in eterna vpo per gratiam. Dicenduʒ ergo adam per creaturas videbat deum non in ſe. 4Ad illud quod dicitur manifeſtius per contempla⸗ tionis preſentiam. Dicendum ꝙ teus manifeſtatur in ſe ⁊ in ſuo effectu. In effectu ergo tũc manikfeſte videba⸗ tur non obſcure. ſed modo propter peccatum obſcure non manifeſte videtur. naturaliter ergo non eſt acce⸗ ptatio eius ſᷣm quod eſt: ſed cum eſſectu ſemꝑ. Poſtea queritur S. j. vtrum adam in primo ſtatu melius cognoſcerei deum q̃ᷓ modo cognoſcatur per fidem. Et videtur ꝙ lic.quia cognitio per abſentiam non eſt tanta: quanta eſt illa qᷓ per preſentiam contemplationis. ſed talis fuit cogni⸗ tio ade ante peccatum:ſicut dicit bugo. τ cà ä Lon⸗ tra.glo.xxxiij. Job. Conſumpta eſi caro eius a ſuppli⸗ cijs. Mota.adam ante peccatum nec ſtultum nec ſapi⸗ entem fuiſſe: neqʒ ſapienter neqʒ ſtulte peccaſſe.⁊ ita bidetur ꝙ minoꝛ fuerit illa cognitio quaʒ habuit: qᷓ; fi cæi. MReſponſio. in adam fuit cognitio naturalis 2 ſuperaddita. Maioꝛ autem cognitio poteſt dici tripli citer. ſeilʒ q;tum ad comprehenſionem intellectus. vel qtum ad meritum.vel qᷓtum ad guſtum. poteſt eꝛgo di ci ꝙ cognitio quam babuit adam naturaliter te deo * creaturas: maioꝛ fuit qtum ad comprehenſionem in⸗ tellectus. ſed illa que eſt peꝛ fidem maioꝛ eſt qᷓ;tum ad intellectum ⁊ ꝙᷓtum ad guſtum ꝙᷓ illa que eſt per natu ram. Eſt enim duplex preſentia dei:in viſu:a ĩ guſtu. ⁊ m hoc eſt cognitio videntis in lumine:2 guſtantis in tenebris.⁊ talis eſt cognitio fidei in qua abſens eſt viſui ⁊ preſens guſtui.pꝛopter quod dicitur in pᷣs. magna multitudo dulcedinis tue domine quam abſcõ diſti ⁊c. Dicendum igitur ꝙ eſt ſapientia ïtum ad ſpe culationeʒ: 2 ꝙᷓtum ad electioneʒ. primo modo fuit ſa⸗ iens adam.ſed in electione non fuit ſapiens:quia ma e elegit. nec fuit ſtultus: quia ñ penitus ignoꝛabat qd eligenduʒ. ⁊ hoc eſt quod ſequitur in illa gloſa. Sapi⸗ ens enim eſt qui obſeꝛuatione peccati agenda vel vitã⸗ da nouit. Stultus vᷣo qui ſequenda vel vitanda oĩno ignoꝛat.nec talis fuit adam. Et ſic patet quomodo in⸗ caur. l beum teꝛcium E erminatis queſtioniba illis que inci⸗ vut ex ꝑte ↄgnoſcibilis ⁊ ex ꝑte ↄgnoſcen tis:ↄſequẽs ẽ determĩare queſtiões inci⸗ dẽtes ex pte medij ↄgnoſcẽdi.⁊ G̊ ſb ꝗnq; articulis. OPrimꝰ an ↄgnoſcat᷑ ꝑ mediũ.Scdᷣus de me⸗ dio ↄgnoſcẽdi ꝑ naturꝗ. Lerciꝰ de medio ↄgnoſcẽdi ꝑ gr̃aʒ. Quartꝰ de ↄpatõe ↄgnitõis ꝑ naturã ⁊ gꝛatiaʒ. MNuintꝰ c ꝓpatõe m certitudinẽ medij ad ↄgnoſcẽdũ cũ ⁊ creaturã. auů. Articulus primꝰ Rimo q̃rit᷑. vtꝝ deꝰ videat᷑ vel ↄoſcat᷑ ſeipo vel reqrat᷑ aliqꝗd alið ſiẽ᷑ mediũ ad ↄgſcẽdũ ipᷣm.¶:!ꝑqAd qð ſic obijcit᷑.ſicut ſe hʒ lux iſta coꝛpał ad ſenſuʒ ⁊ viſibilia: ita ſe hʒ lux diuĩa ad intel lectũ ⁊ intelligibilia.ſiẽ diẽ aug.iĩ li.ſoliloqꝗ.q; terra vi ſibiłẽ ⁊ lux:h̊ tra niſi luce illuſtrata videri ñ p̃t. ſiłr di „ ſciplinaꝝ ſpectamia ñ pñt ↄgſci ⁊ ĩtelligi niſi aliqͥ ſuo ſole illuſtret.⁊ illð ẽ deꝰ.ſi ̊ ſux coꝛꝑał ꝑ ſeipᷣaʒ vidẽ 2 ñ pꝑ alið.g lux q ẽ d ꝑ ſeipᷣazʒ cidebit᷑ ⁊ n alio. IJtẽ cũ tria ſint genẽa viſiõis ſiẽ diẽ aug. coꝛꝑał.⸗ imagiaria ⁊ ĩtellectuat.tercõ genẽ vidẽt᷑ res q̃ ñ hñt ſiłitudieʒ ni⸗ ſi ſeipas. vt dz. ij. coꝝ. xij.ĩ glo.aug. ſᷣ tercõ genẽ videt xc. ñ ꝑ imaginẽ videt᷑ ſiue ſititudinẽ. at᷑ teꝛcõ ge nẽ viſiõis videat᷑ teꝰ:hz.j.ro.ſuꝑ illð inui ſibilia ⁊c᷑.ꝙ phi videẽt deũ teꝛcõ genẽ viſiõis.⸗¶ ICtẽ diẽ ang.ꝙ mẽs niła ĩteꝛpoſita nata ab ip̃a pᷣma dᷣitate foꝛmat᷑.nita igẽ 2—- — nat᷑a alia ĩterueĩt int pᷣmã viitatẽ 2 mẽtẽ q̃ ſit ſicut me⸗ 5, al 9 – Oeg . HHi A aúιναà 6. Qegne OR„ Viad? 2 = 1/. e Ple „° 2 )6⁄ 2 O re: O 4 ₰N ) . . — — ſr Crrr dium ad cognoſcendum deuʒ. Contra.j.cox. xuj. vi cemus nunc ꝑ ſpeculũ ⁊ in enigmate. Blo. p ſpeculuz 2 in enigmate.iimaginẽ obſcurã. videmꝰ.n.aliq̃s creę aturas in quibo aliqua dei ſilitudo relucet. ⁊ ſeqt. ſiẽ noĩe ſpeculi imaginẽ ſignificauit ita nomĩe enigmatis ſilitudinẽ qᷓuis obſcurã · vtroq; igit᷑ noĩe ſilitudines ſi gnate ſunt que valẽt ad intelligedũ deũ lʒ obſcure. KRe linquit᷑ igit᷑ ꝙ nõ cognoſcit᷑ in pnñti deus niſi ꝑſ ilitudi nes creaturaꝝ.4¶l Itẽ b. dyo.in pꝛincipio hierarchie · ñ eſt poſſibile aio noſtro ad nõ materiaſẽ illa aſcendẽ ce leſtiũ hierarchiaꝝ ↄtemplatõʒ: niſi ea que ym ißaz eſt materiali mannductõne vtat᷑.hꝰ rei gratia miſericoꝛs ꝑfectõis principiũ ſenſibilib⸗ imaginibo celeſtes deſcri pſit intellectus. Relinquit᷑ igi ꝙ ñ pñt ꝑcipi ſpũales creature niſi ꝑ medias ſiłitudines. ̊ młtomagis nec ipſa ſpũalis ſuba increata. Rñſio. in pñti n ẽ ↄogno ſeere drũ ſine medio. vtꝝ aũt in futuro poſſit cognoſci ſine medio aliquo:ałs inquiret᷑.¶ Ad primũ &dom. ꝙ videri ſeipſo dicit᷑ oupłr.effectiue ⁊ materialit᷑. Di⸗ cendũ ̊q lux enia videt᷑ ſeipſa ⁊ ꝑ ſeipſam effectiue: qꝛ nõ eſt alia cã que faciat lucẽ videre miſi ipſa. Eſt tamẽ aliqua cã materialis in qua·. l. lux videt. quẽadmoduʒ in aere vel coloꝛe vnde videt᷑ lux ſeipſa effectiue: n tam ſeipſa materialit. ẽ in ſeipſa.i.in ſua ſpũalitate ⁊ ab⸗ ſolutõne nature ſue. in alia vt in aere vel coloꝛe. Eo⸗ dem modo lux eterna in pñti videtur ſeipſa. nõ tñiſe⸗ ipſa:ſᷣ in creatura que eſt q̃i mediũ materiale deferẽs ipſam luceʒ ad intellectum.4 Ad ſecũdum dom.ꝙ in⸗ tellectualis viſio dicit᷑ duobus modis. Vno modo in⸗ tellectualis viſio cognitio ꝑ intellectum ſiue ſit ꝑ ſimi litudinẽ ipᷣius rei intellecte ſiue ꝑ reʒ ipſam.⸗ H mõ dẽ intellectualis viſio.j.ro.in glo. Alio mõ dicit᷑ intelle⸗ ctualis viſio ꝓut dicit᷑ celum.⁊ Gᷓ̊ mõ nõ quecũq; oↄgni tio ꝑ intellectũ dicit᷑ viſio intellectualis.ſᷣ ſolũ illa qua res videt᷑ nõ ꝑ ſimilitudinẽ aliã a re.⁊ h̊ mõ accipit᷑ ij. coꝛint᷑.xij.in glo.ſuꝑ illud. Raptus vſqʒ ad terciũ celũ vbi dicit. Terciũ genꝰ viſionis eſt illud quo dilectõ ĩ⸗ tellecta ↄſpicit᷑ eas res ↄtinet que nõ hñt imagines ſui ſiłes.⁊ ſequit᷑.dilectio.n.ñ aliter videt᷑ in ſpecie pñs qᷓ eſt: æ aliter abſens in aliqua imagine ſiue ſiłi. Dicẽdũ ꝙ primo mõ viſione intellectuali videt᷑ deus in pñti bᷣ ſecũdo modo videbit᷑ in patria. Zld terciũ dicẽdũ. ꝙ natura poteſt accipi duptr.ſcʒ ſubà aliq vel diſpoſi⸗ tio ipſius ſubſtantie m ꝙ natura appellat᷑ ſuba aliq ſi cut dicit augꝰ.ꝙ nulla eſt interpoſita natura int men⸗ tem ⁊ deũ.vt ſcʒ aliqua ſubſtantia intellectualis:velut eiqʒ inberens obliuiſcitur cetera. ſed cum intelligitp⸗ mam veritatem peruenit ad ipſam.ergo obliuiſcit oĩa alia. S non intelligit ipſum per alia. 4l Item cum aia ſit nata ad videndum ipſam primam veritateʒ non eſt cefectus ex parte eius. ſed lux diuina ſemꝑ eſt ei pnñs. ͤ ſemper etiam ſine medio videt ipſam. 4! Itez math. xj. emo nouit patrem niſi filius. Glo. pater declaꝛa tur per verbum.ergo videmus deum per filiũ:non per creaturas.4 Ad idem eſt illud ſententiaꝝ: deus pateꝛ qui veriſſime ſe indicare om̃ibus cognituris ⁊ voluit 7 potuit.hoc ad ſe indicanduz genuit quod eſt ipe qui genuit. ergo filius proprie eſt ad indicandum deum. Contra.primo Rom. nuiſibilia dei.Glo.deus ꝗ inuiſibilis erat natura: opus ſuum fecit ꝙ opificem ſua viſibilitate monſtraret. ergo videmus eum per cre aturas. 4! Item prima coꝛint xiij. Nidemus nũc ꝑ ſpe culum in enigmate. MKeſponſio. ad primuʒ diceduzʒ ꝙ eſt conuenientia m vniuocationeʒ: 2 eſt conuenien tia ᷣm analogiam. Fm vniuocationeʒ eſt conueniẽtia in genere vel in numero vel in ſpecie. cõuenientia Pᷣm analogiam: vt ſubſtantia ⁊ accidens conueniũt in en⸗ te quod dicitur ſᷣm prius 2 poſterius de illis.qa eius ſubſtantia eſt principium accidentis.a ideo per prius dicitur ens de ſubſtantia que eſt ens per ſe. per poſte⸗ rius de accidente quod eſt ens in alio. DLicenduʒ ergo ꝙ non eſt conuenientia dei ⁊ creatuꝛe pᷣm vniuccatio⸗ nem ſed per analogiam.vt ſi dicatur bonum de deo: ⁊ de creatura.de deo dicitur per naturam: creatura ꝑ participationeʒ. Similiter eſſe bonum de 7 * cre atura dicitur ᷣm analogiam. 4! Ad ſecundum dicen⸗ duin. ꝙ eſt conſiderare diuinam ſubſtantiaz in ſe: ⁊ vt cauſaim.in ſe conſiderata eſt quaſi quoddam pelagus ſubſtantie infinite.ſi pᷣo conſideratur vt cauſa efficiẽs vt cauſa finalis:quia eſt alpha ⁊ o.iſto ſecũdo modo conſideratur vt finiens creaturam a paꝛte ante iniꝙtũ eſt cauſa efficiens:? a parte poſt vt cauſa finalis.⁊ ſic eſt accipere aliquam habitudinem finiti ad infinituʒ. non vt eſt in ſe: ſed vt eſt finiens. 4l Ad tercium dicen⸗ dum. ꝙ eſt dirigere aſpectum in ipſam veritateʒ dupli citer. kᷣm ꝙ eſt ipſa:vel ſᷣm ꝙ eſt ĩ creatura.prumo mo⸗ do non eſt aſpectum figere:ſed ſecundo modo. Dicen⸗ dum ergo. ꝙ eſt cognitio in fieri ⁊ in facto eſſe.ꝛgnitio de deo lemper eſt in fieri in vita iſta: ſed in futuro erit facta.Et hoc modo debet intelligi quod dicit Auguſti nus.ꝙ mens obliuiſcetur cetera.ſicut patet: cuʒ aligs facit rem habet inſtrumenta:ſed cum facta eſt pꝛoijciet — angelus ꝑ queʒ foꝛmet᷑ ⁊ perficiat᷑ aliqua mẽs.quẽad⸗ ea. Auguſti. indigemus in preſenti diſpenſatiuis ſimi modũ phi mentiti ſunt dicentes:intelligentiã hũanazʒ litudinibus.4 Ad quaꝛtum dicendum . ꝙ defectus eſt educi in actum ⸗ perfici ꝑ intelligẽtiã angelicã. Scðz ex parte nature. ſic enim ſe habet intellectus noſter ad ðᷣo ꝙ natura dicit᷑ diſpoſitio ſubſtãtie: ſic nõ eſt incõue manifeſtiſſima nature:ſicut oculus noctne ad ſoleʒ. ſi⸗ niens diſpoſitõʒ aliquã eſſe ex ꝑte mẽtis ad videnqum cut enim viſus noſter deficit in maxime lucidis:vt co⸗ cxũ vt vtat᷑ ibi ſeipſa.ſicut imagine quadã ad vidẽduʒ gnitione trinitatis ꝓpter immenſitatẽ lumis. ſimiliter deũ:vel etiã ſpeciebo alijs intelligibilibo. deficit in minimis.lſ.in temꝑe⁊ in motu. deficit ergo ĩ Articulus ſe ecudus eternis intellectus noſter quaſi ĩ moximis:⁊ in mimi⸗ 1 inde . mis.ſ.in tꝑe⁊ in motu. ſicut ̊ oculus xbilis ñ potẽs Onſequẽt querit᷑ de medio cognoſcẽdi deũ ſolez videre in rota:videt eñ in aere. ſiłr ⁊ nos in crea ꝑ naturã qð eſt creatura. Querit᷑ g̊ qũo deꝰ tura. 4 Ad ꝗntuʒ dom. ꝙ eſt deũ videre ꝑ verbũ ⁊ per cognoſcat᷑ p creaturas ſicut mediu. Et vi⸗ creaturã. ſicut ẽ videꝛe rem ꝑ lucẽ ⁊ ꝑ ſpeculũ:ſ̊ᷣ ꝑ lucẽ det eꝙ nõ. qꝛ omis cognitio eſt ꝑ cõuenientiã. ſ̊ nõ ẽ ↄoue ſoꝛmaliter 2 peꝛ ſpeculuʒ materialiter.ſilr eſt vide deũ nientia creatuꝛe ad deũ:qꝛ nõ eſt ↄueniẽtia nec in genẽ per verbum vt per lucem:ſed per creaturas vt per ſpe⸗ nec in ſpecie Bei in numero. non erit in cognolcẽ ꝑ culum. creaturã. ¶¶ Item omiĩs cognitio que eſt fundata ſupꝛa Es 1 rationẽ: eſt fundata ſuꝑ habitudinez aliquaʒ. B nden Artien us teꝛcius habitudo creature ad deum. non erit cognoſcere deũ Onſequenter queritur de medio cognoſcen per creaturas. ꝓbatio medie:quia non eſi aliqua pꝛo⸗ di deum per gratiam. cũ ſit cognitio ꝑ graʒ poꝛtio infi niti ad finitum.ſ̊ deus inſinitus eſt: creatu fidei.ꝑ gratiaʒ donoꝝ intellectus ⁊ ſapie.ꝑ ra finita. non eſt aliqua ꝓpoꝛtio cõmunis vel habitu⸗ gratiam ꝓphetie. ꝑ gratiaʒ raptus. B tmmodo quere⸗ do. 4¶ Item auguſti. in lib. de libero arbi. Noꝛtis acies mus de medio cognoſcendi per gratiam fidei. quia ſi⸗ mentis cum multa etiaʒ incõmutabilia conſpererit di ne iſla cognitione nulli adulto ẽ ſalus. alia vo ſuis lo⸗ riget ſe in ſummaz veritatem: qua omĩa alia mõſtrat. cis inquirentur.4 Ad hoc ergo primo introduciẽ illð . ,B G — — BPruuotα ò — 10 pe Ce ctue v8AS — ——w– n nn S ſ 1. D Ri 2 S —8929 cat N. Analv „5 e 2 vmit W Jio vetaa*ι . . & i ., (2 ang ad efefres 9 ohn⸗ Ae . Ræ rer = - P. .ν9“ Van ad ℳ% 2 car P S. e es . CT ir Ge rcs e:, ligt . leit oi un dia noneſt keipſis. Imath. 1 Rclan mhon per ls pate voluit ißeqni Rum. Rus icem impere nöcpſpe 3 Rcidi vonuenien nuentetia lentia Fin niütinen⸗ e ga eins perpriue ber poſte⸗ duz erg⸗ Miuocan d do.: treaturag ror dcte mdlcen, lerztt elggys eſfties Omodo⸗ e initi lis 1i ünitaz. m dicen⸗ czdupli timommo⸗ Dicen⸗ Wio nwenit Vgti aalas lpooce iuisſüni tfeansel Nolkral ſolz. i giptco/⸗ inilirer itergol inmmim i potes in cren uaper ploc ige de⸗ erſpe⸗ Goler ſapiet⸗ vgbele uſi⸗/ islo⸗ itus — . ℳ . 3 5 Hueſtio quod dicit ang.in li, de videndo deo.inter videre 2 cre⸗ dere hoc diſtare dicimus.qꝛ vident᷑ pñtia credũt᷑ abſen⸗ tia.pñtia aũt in h̊ loco intelligimus q preſio ſunt ſ. enſi⸗ bus ſiue coꝛporis ſiue animi. vnde ſumpto vocabulo Pᷣ⸗ ſentia noĩant᷑.ex hoc ergo relinquit᷑ ꝙ cognitõ fidei nõ eſt viſio ⁊ ꝙ cognitio abſentiũ eſt ꝑ fidẽ.¶ Cõtra.j.cor̃. xiij.videmus nũc ꝑ ſpeculũ in enigmate ⁊c̃. ex q̊ accipi⸗ mus.ꝙ videre eſt duobo modis.vidẽ ꝑ ſpeculum et eni⸗ gma:videre ꝑ ſpeciẽ.cum & credere ſit videre ꝑ ſi peculũ 7 enigma.credere eſt videre:nulla &ᷓ eſt dꝛñtia quã poĩt aug. inter videre 2 credere. ¶¶ Item cognitio abſentiuz eſt credulitas.̊ cũ imaginatio ⁊ memoria ſint rerum abſentiũ:cognitio imaginaria ⁊ memoꝛatiua erit cre⸗ dulitas. imaginari ̊ memoꝛari erit credere qd patet eſſe falſum: relinqtur ergo ꝙ nõ eſt ꝓpria differentia. vi dent᷑ pꝛeſentia credunt᷑ abſentia. 4 Item querit᷑ vtrum cognitõ fidei ſit ſcientia:ad quod auguſ.de videndo deo aſſumẽs illud.j.Jo.iij. Scimus qm̃ cũ apparuerit ſimi⸗ les ei erimus.ſcire ſe dicit ꝙ nondum factũ fnerat. nec vidẽdo ſed credendo cognouerat.ergo credere eſt ſcire. ergo fides eſt ſcientia.q¶ Item aug.in eodeʒ.ſcientia no ſtra conſtat ex rebus viſis ⁊ creditis.ſed acceptio anĩe ex rebus creditis eſt fides.ergo fides eſt ſcienti. Cõ tra. triplex eſt acceptõ intellectus.opinio.fides.ſcientia ſi ergo opinio non eſt ſcientia fides nunq; erit ſcientia. Reſpõdeo ꝑ oꝛdineʒ. Ad primũ dicendum. videre aliquid dicit᷑ duobo modis.videre in ſe: videre in alio. Aprie dicit᷑ aliquid videre cũ videt᷑ in ſe:impꝛopꝛie cum videt᷑ in alio. Scom hoc dicendũ.ꝙ credere eſt vidẽ ali qd in alio nõ ĩ ſe.⁊ ideo impꝛope.⁊ H̊ eſt qð dicit aug. in li.de videndo deo. Si ſcire nõ incõgruentius dicim il⸗ lud qdð certiſſimũ credimꝰ.ita falſuʒ eſt vt etiã recte cre⸗ dita ꝙuis abſit a nr̃is ſenſibo videre mẽte dicamꝰ.tamẽ Prie ſiẽ ipe dicit credũt᷑ illa q̃ abſunt a ſenſibo nr̃is. ſi videt᷑ ydoneũ teſtimoniũ qð eis phibet᷑.vidẽt᷑ aũt illa qᷓ pᷣſio ſuni animi vel coꝛꝑis ſenſibo ⁊c᷑.vñ ⁊ pñtia noĩant᷑ ex qͥ ptʒ ꝙ illud qð credit ꝓprie nõ vidert᷑ in ſe ſ̊ in ſuo te⸗ ſtimonio.qð po videt᷑ ꝓprie:cognoſcit᷑ in ſui pñntia. Vñ notat᷑ exemplũ aug.bhanc lucẽ coꝛꝑis ſenſu ⁊ meã volun tatẽ ſenſu ai mei video. Si ꝗs vᷣo indicat mihi volũtatẽ cuius vox mibi pñs eſt tn/a ipᷣa volũtas quã indicat la tet ſenſuʒ coꝛꝑis ⁊ animi mei.credo non video:dummõ recipiam vocẽ eius ꝓ teſte ydoneo.qꝛ ſi exiſtimarẽ men tiri: nõ eſſet teſtis ydoneus ⁊ ideo nõ crederem. 4 o ſecundum rñdet aug.in li.de videndo deo. nõ quia dixi que abſunt a ſenſibo nr̃is ea credi ſic accipiat᷑ vt inter il la deputent᷑ que aliquando videmus ſicut imaginaria. ⁊ vidiſſe nos retinemꝰ vt memorabilia. certiq; ſumꝰ ꝙ; tunc nõ pꝛeſto ſunt cũ recolũt᷑ a nobis.neq; em inter cre dita ſ inter viſa reputant᷑.videre em̃ eſt ſenſu coꝛꝑis vel intuitu mentis rem ↄprehendere. Credere vᷣo eit quod in ↄſpectu mẽtis vel coꝛꝑis nunqᷓ; affuiſſe recolit᷑.¶ Ad vltimũ qdð querit.an fides dicat᷑ ſcientia?di ſtinguẽdum ꝙ ſcia dicit᷑ ſtricte.ↄmũiteꝛ.ↄmuniſſime. Stricte dicituꝛ ſcientia cognitio rei ꝑ cauſaʒ.ſicut diẽ phᷣus. Scire idẽ eſt ꝙ cauſam rei noſſe. Cõmuniter dicitur ſcientia viſio rei ꝑ intellectũ.ſᷣm quẽ modũ dicit augꝰ. in li.de vidẽdo deo.que ꝑ corpus vident᷑ niſi mens aſſit que talia nun⸗ ciata ſuſceperit:nunq poſſunt ſcientia aliqua contineri Communiſſime pᷣo dicitur eo modo quo dicit Auguſt. X videndo deo. Scientia noſtra cõſtat ex rebus viſis et creditis.ſed his que vidimus et videmus noſipſi teſtes ſumus: his autem que credimus alijs teſtibus commo⸗⸗ nemur ad fidem. cum earum rerum quas nec vidiſſe re⸗ colimus nos nec videmus: videntur ſigna in rocibo vel litteris vel quibuſcunq; vcumentis:quibo viſis nõ vi⸗ ſa credantur.iõ immerito ſcire nos dicimus nõſolũ ea que vidimus vel videmus: verumetiam ea que ydo⸗ neis teſtibo vel teſtimonijs credimus. Articulus quartus ͤ. p.4 C. & , O Oen.t . L* S Sod e : Sene, Gecunda Einde querendum eſt ꝑ comꝑatõnem cogni tõnis per naturalem rationem ad cogniroezʒ per gratiam fidei de ꝓbatione credendoꝛum gram.nam dicit beatus greg. fides nõ bʒ meritũ vbi bũana ratio pᷣbet erperimentũ. fidẽ ꝓbare eſt meritnʒz fidei euacuare. 4 Item ad He bꝛe. xj. Eides eſt ſubſtan⸗ tia rerum ſperandarum argumentũ nõ apparentinz. cũ ſides ſit argumentum:ergo probãs nõ ꝓbatũ.4: Ytez cũ dicat auẽtas ꝙ nihil eſt certius homini ſua fide· oĩs aũt pbatio eſt ꝑ certius:ergo fides nõ poterit ꝓbari ſu⸗ peruacue ergo ⁊ vane ſunt ratões ad ꝓbandum credẽ da. 4 IMẽ ipa credenda ſunt ſuꝑ omnẽ intellectũ et ra⸗ tionem. Sed quecunq; ꝓbant᷑ naturali ratione ſunt in⸗ tra intellectũ et rationem. ergo credenda nõ poſſunt ꝓ⸗ bari naturali ratione.¶ Contra. Richardus in li. de tri nitate.credo ſine dubio ad quecunq; que neceſſe eſt eſſe. nõ tm̃ ꝓbabilia:immo etiã nccẽria argumẽta nõ teſſe. cũ g credẽda maxiĩe ncce ſit eẽ:ad ipa ꝓbãda maxiĩe ſunt ncẽria argumẽta. MRñſio ſicut goã dixerũt ⁊ bene. tri plici ratõe pnt ꝓbari credenda ꝑ naturales rões. rĩa ratio eſt ꝓpter nos.ſcʒz intelligẽtia credite veritatis quã ſemꝑ debemus inueſtigare.iuxta illud pſalmiſte. Oue⸗ rite faciem eius ſemper. vnde pꝛopter hanc intelligenti⸗ am veritatis quam credimus obtinendã. poſſumus ex⸗ cogitare rationes ad quas inueniendas illuminat ipſa gratia fidei.Secunda ratio eſt ꝓmotio ſimpliciũ ad p⸗ fectam fidem.ſicut em ꝑ bona tꝑalia ſimplices ꝓmonẽ⸗ tur ad diuinũ amoꝛẽ ſic ꝑ hmõi ratõnes ꝓmouentur ad pfectaʒ ſeu maioꝛẽ fidem. vnde ꝓpter hoc p̃latis dicit᷑ . j. petri.iij.vt omi poſcẽti ꝑati ſint reddere rõnem de ea ꝗᷓ in eis eſt fide ⁊ ſpe.Tercia ratio eſt reuocatio infideliũ ad fidem. ſicut em̃ dicit Joh.damaſ. primo libro. quis cognitio exiſiendi deum naturaliter nobis inſerta ſit ta⸗ men intantum preualuit pernicioſa malicia hominum vt dicant nõ eſſe um.ſᷣm ꝙ dicit dauid.BDixit inſipiẽs in coꝛde ſuo nõ eſt deus. ꝓpterea ad tales reuocandas neceſſe ſunt ratõnes. Ad primũ ergo obiectũ dicendũ uis credendo cognoſcatur per naturalem rationem p ſidẽ:tñ aliter ⁊ aliter. Nam in cognitione quam ha bemus de credendis per naturalem rationem acquieſci mus veritati ipi. ꝓpter teſtimonium ꝓprium quod ha⸗ bemus in nobis:ſcilicet ip̃am rationem qua cognoſcit᷑ intellectus. In cognitõe vᷣo ꝑ fidem acquieſcimus ipi ve ritati.non ꝓpiter teſtimonium propriũ ſed alienum ſcʒ diuinum ſeu pꝛime veritatis.et hoc inſinuat aug.ſupꝛa in de videndo deo. ¶¶ Ad illud ̊ quod obijcitur. ꝙ fides nõ habet meritum ⁊c᷑. dicendũ ꝙ bumana ratõ pᷣbeter⸗ perimentũ ei qui innitit᷑ ſoli ratõni.vt ſcʒ credat ipſam veritatẽ ꝗpter ratõnem: 2 illi euacuat᷑ meritũ.ei vo qui nõ innititur rationi. immo acquieſcit ipi veritati per te⸗ ſtimoniũ pꝛime veritatis: hũana rõ nõ pᷣbet exꝑimentũ qꝛ ꝙuis habeat ratõem credendoꝝ: non tamen ei inniti tur ⁊ hoc modo eſt in fidelibus quod ſignatũ fuit Johᷣ. iij. In ſamaria qui dixerunt mulieri.iam non ꝓpter te credimus. Ad ſcõᷣm quod obijcit᷑ ꝙ fides eſt argumẽ⸗ tum ⁊c̃.eleganter quidam reſpondendo dixerunt. ꝙ ali⸗ ter ſe babet ratõ in logicis ad fidẽ aliter in theologicis In logicis em̃ ratio creat fidẽ.vnde argumentüũ eſt ratõ rei dubie faciẽs fidẽ. In theologicis vo eſt econuerſo.qꝛ fides creat rationem. vnde fides eſt argumentũ faciens ratõnem.fides em̃ qua creditur eſt lumen animarum.: q̊ quanto quis magis illuſtratur tanto magis eſt ꝑſpicax adinueniendas rationes quibus probantur credenda. Ao terciũ quod obijcitur ꝙ nibil eſt certius hbomini ſua ſide.diſtinguẽdũ.qꝙ eſi certitudo ſᷣm ſpeculatõnem intellectus que eſt ꝓꝑ modum viſus.et eſt certitudo ſcðᷣm ſenſum affectus que eſt per modum adherentie volunta tis vel amoꝛis. et hoc ſcdᷣo mõ intelligit᷑ nihil eſt certius bomini ſua fide non pꝛimo. Ad quartum dicendum. ꝙ quedã ꝓbant᷑ ꝑ prioꝛa qᷓdã ꝑ poſterioꝛa. ꝑ poſterioꝛa vt cauſa per effectus.ꝑ priora vt eſtectus per cauſam. n wr —J 2 Xye I Sen de. X r. S bpelen F ES 25 5 In bis vᷣo que pꝛobat ratio vł intellectus ꝑ pꝛioꝛa. me⸗ dium quo pꝛobatur et quod pꝛobatur ẽ in fra humanũ intellectum. et ideo bac via ꝓbatõnis nõ pꝛobatur cre⸗ denda. In bis vᷣo que pꝛobat per poſterioꝛa. et ſi medi unm ſit infra intellectũ humanum vel iuxta.nihil pꝛohi bet quin pꝛobet veritatem que eſt ſupꝛa humanam ra⸗ tionem vel intellectum. vt inuiſibilia dei ſempiteꝛna vu tus et deitas per ea que facta ſunt.j.ro.et hoc modoꝓ bantur credenda. Articulus quimntus Eſtat ad cõplementum pꝛeſentis inquiſitõ⸗ nis querere vtrum certioꝛ ſit cognitõ de deo ꝙᷓ de creatura per naturaleʒ ratiõem. Ad qjuod ſic obijcitur. certius videtur quod videtur ĩ tene⸗ bris. ſed creatura videtur in lumine: diuina vo ſubſtã⸗ tia vt in tenebris.pᷣs. Poſuit tenebras latibulum ſuũ. glo: in his tenebris vite moꝛtalis latet vbi per fidẽ am⸗ bulamus non per ſpem. ergo certius cognoſcitur crea⸗ tura.4 Iem certioꝛ eſt cognitio qua cognoſcitur de re quia ẽ et quid eſt.qᷓ cognitio qua cognoſcitur ð re quia eſt et quid nõ eſt? de qua nõ poteſt cognoſci quid E.ſed xæ creatura ergo eſt cognitio pꝛimo modo.de deo eſt co⸗ dgnitio ſecũdo modo ſicut dicit dyoniſius.ergo certioꝛ ẽ de creatura cognitio.¶ Item certins cognoſcitur medi um qꝙᷓ cõcluſio.ſed creatura eſt mediũ in pꝛeſenti ad co/ gnolſcẽdum. vt dicitur Ro.j.ergo certius cognoſcit cꝛe⸗ atura. Contra. certius videtur lux q; ea que lumine vidẽtur.ſed ipᷣe deus ſe habet ad intelligibilia ſicut lux ad viſibilia. vt dicit auguſ.in.j.ſolilo.quomodo in hoc ſole aduertimus ꝙ eſt ꝙ fulget ꝙ illuminat. lic in ſe⸗ cretiſſimo deo tria animaduertere debemus ꝙ eſt ꝙ in⸗ telligit ꝙ cetera intelligere facit. Reſpõſio.ſicut ſupe rius dictum eſt. cognitio de re quia eſt ⁊ quid eſt.cogni tiõe quid ẽ cognoſcitur creatuꝛa certius q; eus.Cogni tiõe vᷣo quia eſt cognoſcitur deus aliquo modo.nã mul tiplex eſt certitudo.ẽ em̃ certitudo q;tum ad ſenſum ⁊ ẽ certitudo qᷓ;ẽtum ad intellectum. Item ſm intellectũ du⸗ pliciteꝛ.aut pᷣm habitum aut ſm actum. Item m habi tum młtipliciter. aut m babitum innatum.aut pᷣm ba bitũ ifuſuʒ.aut ſᷣm hitũ acqſitũ ꝑ viã ſenſus. Dõm q̊ ꝙ creatura certius cognoſcitur q; deus dupliciter.ſ.certi⸗ tudine ſenſus.et certitudine que eſt peꝛ habitum acqui ſitum per viam ſenſibilium: deus autem certius cogno ſcit᷑ dupłr.ſ.certitudine q ẽ ꝑ hĩtũ ĩnatũ.⁊ illa q̃ ẽ ꝑ hitũ infuſum.pꝛimo mõ ab oĩbus.ſecundo a fidelibus.⸗. Ad pꝛimum ergo dicendum.ꝙ cognoſcere rem in lumine ẽ cognoſcere de ea quid eſt vel quãta vel qualis.et hec co gnitio certius habetur de creatura qꝙᷓ; ð deo.nihil tamẽ pꝛohibetur cognoſci deum certius cognitione.quia eſt eo modo quo ſuperius dictum eſt.et per hec patet ſolu tio ad ſecundum. Ao tercium dicẽdum.ꝙ creatura medium eſt ad cognoſcendum deum. ſᷣm ꝙ babetur co gnitio de deo per habitum acquiſitum: per experientiâ ſenſibilium.et hoc modo vt dictum ?.certioꝛ ẽ de creatu ra ꝙᷓ de deo.nõ tamẽ pꝛopter hoc ſequitur quin cogni⸗ tio de deo per habitum innatum vel infuſum ſit certioꝛ. et in hunc modum terminatur hec queſtio de cognitiõe dei per naturalem ratiõem:ad cognoſcendum termios inquiſitionum circa diuine ſubſtantie vnitatem ⁊ trini tatem. Nueſtio tercia de diuie ſubſtantie eſſentialitate. Diuuante dinina gratia ihu xpᷣi ad ꝓpoſitum inquiſitõʒ circa diuine ſubſtantie vnitatem et tri nitatem cum omni reuerentia pꝛoceda muo. cuius inquiſitionis ſunt due paꝛ tes.ᷣm veꝛbũ apłi:x.ad ro.Coꝛde cꝛedit᷑ ad iuſticiã.oꝛe — — E1—*α ſb⸗ Bre 2 ̃ o . N. „ P 4 4 . . alt fit cõfeſſio ad ſalutem. Eſt igitur inquiſitõ biꝑtita t vnitate et trinitate deitatis. pꝛima de ipſa re que eſt vnitas trinitatis oꝛdinata ad credulitatẽ coꝛdis. ſecun da de nominatõe oꝛdinata ad cõfeſſionẽ oꝛis: vt ſciamꝰ quod credimus:ↄfiteri locutionibus catholicis ⁊ veꝛis Pꝛima iterum inquiſitio geminatur. In pꝛimis igiẽ erit inquirere de ſubſtãtia diuine vnitatis. Cõſequẽter ðᷣo de pluꝛalitate diuine trinitatis. Inquirenda atr᷑ cir⸗ ca ſubſtantiam vnitatis ꝓponemus iſia dño largiente. De diuĩa eẽntialitate.Pe incõmutabilitate. DBe ſimpli citate. De immenſitate. Oe diuina vnitate. De verita⸗ te. De bonitate. De diuina potentia. De diuina ſciẽtia De diuĩa volũtate. Mlembrum pꝛimum E diuĩa igit᷑ eẽntialitate oñdẽda ſũt tria Pꝛuno ꝙ neceſſe ẽ diuinã ſubſtãtiam eẽ. Secũdo ðᷣo ꝙ neceſſe ẽ notã eẽ ſic vt ñ poſ ſit cogitari nõ eẽ. Lercio.vtrũ hoc ſit ꝓ⸗ pꝛiũ diuĩe eẽntialitati.nõ poſſe cogitari nõ eẽ. Ad pᷣ mũ oñdendũ.multiplices adducũt᷑ rões ſum pte ᷣm dil ferẽtes intentões cogitãdi diuinã eẽntia. Per intentõʒ igitur entis ſiue eẽ. richar.de.s.victo.ĩ li.ð trini. ꝓꝓbat teñ eẽ ꝓpoſita bac diſtinctõe.oẽ qð eſt aut eẽ põt.aut ab eterno bʒ eẽ:aut eẽ cepit ex tꝑe.Itẽ oẽ qd ẽ vel æcẽ ꝑĩ.aut bʒ eẽ a ſemetipo ł ab aliqͥ alio qᷓ a ſemetipᷣo.vłr itaq; oẽ eẽ triplici diſtinguitur roe.erit em̃ eẽ cuiq; exiſtẽti. aut ab eterno et ſemetipᷣo.aut ecõtrario nec ab eterno.nec a ſemetipᷣo.aut mediate inter hec duo.ab eterno quidẽ nec tamẽ a ſemetipᷣo.ſã illð quartũ qð huic mẽbro vi ctur ecõtrario rñdẽ:nullo mõ ipᷣa natura patitur eſſe nihil eĩ oĩno pt eẽ a ſemetip̃o qð nõ ſit ab et᷑no.gꝗcqd eĩ er tꝑe eẽ cepit:fuit q nihil fuit.ᷣ qᷓdiu nibil fuit oino nihil hũit ⁊ oĩno nihil potuit.nec ſibi & nec alt᷑i ðdit vt eẽt elłvt aliqd poſſet: alioqn dedit qð n babuit ⁊ fec qð nõ potuit. Relingꝗt᷑ igit᷑ ꝙ ſi aliqd ẽ ex tꝑe:ñ eſt a ſemet⸗ ipo ſᷣ ab alio.a ſtructõe ̊ ↄſequẽtis ſi aliqd ẽ a ſemet⸗ ipo:ñ ẽ ex tꝑe h̊ ab eterno.illð ̊ quartũ nõ põt eẽ ꝙ ali ga ſit a ſcipᷣo.nõ tñ ab eterno.bis itaq; ſic poſitis argu it ſic. O ĩ natura ſint q̃ ab eterno nõ fuerũt. qͥttidiana er ꝑimẽta latẽ ñ ſinũt.ſu ꝑioꝛ autẽ rõ inuenit quicꝗd ab et᷑no ñ fuit.a ſemetipᷣo eẽ nõ poſſit.ſᷣ ſi nibil a ſemetipᷣo fuiſſet ñ eẽt oĩno.vñ ea exiſtere potuiſſent q̃ ſuuʒ eẽ a ſe metip̃is ñ hñt nec habẽ valẽt.conuincit᷑ aliꝗd eẽ a ſe⸗ metißo et eo ipo vt iã dictũ ẽ eẽ ab eterno et hoc dicimꝰ diuinã ſubſtãtiã.¶ Itẽ vlteriꝰ aꝛguit aliꝗd fuiſſe ab eteꝛ no qð ñ ſit a ſemetipᷣo.q ẽ media dria.nemiĩ videat᷑ im⸗ poſſibile ꝙ ſit ncẽriũ cãm ſꝑ effectũ pᷣcedẽ.⁊ oẽ qd aba⸗ lio ẽ ſꝑ ſuo pꝛĩcipio ſuccedẽ opoꝛtẽ.certe radiꝰſol ð ſole ꝓcedit ⁊ ab illo oꝛiginẽ thit:⁊ iñ ſoli coeuus exiſtit.Si igr lux iſta coꝛꝑał bʒ radiũ ſibi coeternũ.cur ñ babeat lux iſia ſpũał ⁊ iacceſſibit radiũ ſibi coetnũ:⸗. IN ioh. damaſ. ꝓbat illð ꝑ rõeʒ cãlitatis.oẽ qð ẽ autẽ creabile aut increabile ſᷣ oẽ creabile ẽ vᷣtibile.qꝛ ẽ vł ᷣm electõʒ vt ſpũał.vł ſᷣm generatõʒz ⁊ coꝛruptõz vł alteratõʒ· vel pᷣm motũ localẽ vt coꝛꝑal.ꝗ exiuert de ñ eẽ ĩ eẽ. Quoꝛũ eĩ eẽ a verſiõe incipit:bec pſioni ſubiecta ſũt ⁊ mutabi⸗ litati.et ecõuerſo qcũqʒ ſubiecta ſũt ðᷣſiõi ceperũt a ver⸗ ſiõe.cũ ̊ oẽs ſubſtãtie hbmõi ſũt vᷣtibiles.exiuerũt de nõ eẽ ĩ eẽ. creabiles.̊ nihil ẽ creabile a ſe.relinquit᷑ ẽ̊ q; ẽ ſubſtantia increabilis a q̃ ſint iſta creabilia.¶ Itẽ cõ⸗ ſtans ẽ ꝙ vninerſitas creaturarũ ſiue ponatur finita ſi ue infinita tota creata ẽ.cum ergo nihil ſit ſibi cauſa. neceſſe ẽ ꝙ habeat cãm ſui nõ cauſatam. Mec poteſt po ni circulus in cauſis efficiẽtibus.quia ſequeretuꝛ ꝙ idẽ eẽt pꝛius et poſterius in eſſendo.vt ſi.a.poneretur cau⸗ ſa.b.b.voo cauſa.c. Item.c.cauſa.a.cum canuſando eſſet a. pꝛius.b.et.c.ergo cum eſſet poſt.c.eſſet pꝛins.a.cunꝰ ẽ cauſa.ergo.a.pꝛius.a.quod ẽ impoſſibile. Relinquit᷑ igitur ꝙ nõ poteſt poni circulus.ſequitur ergo de neceſ litate pꝛecedens ratio.q¶ IJtZtem ſapien.xiij. Si virtutem biptin que eſt ,ſeenn ſciand venis nisigit equeter 4 at cir⸗ rgiente. elimpli per itg aſcietia ſüt tri tiam e, nß po oc ſit p Dß eßmdf ntemt; 1, pbat autab pi aut taqpo i. aut no. nec dquide bro n lureſſe ei oino Gitpt ſcgs ſeinet⸗ ſemnet: igeli argn diana gdab hetißo eiaſe aſe⸗ lcin beter Ntin aba⸗ ſole eut h. le 163 wꝛi abi⸗ ſer⸗ eno 39 faſi hl, ſde i⸗ ſet 1 it eſ m QNueſtio 7 opera creaturaꝝ mirati ſunt. intelligant ab illis qm̃ qui hec fecit foꝛtioꝛ eſt illis.a magnitudine em̃ ſpẽi ⁊ cre ature poteſt cognoſcibiliter creatoꝛ eoꝝ videri. 4 Item hugo de ſancto victoꝛe in pᷣmo ſentẽtiaꝝ.cũ aĩa de ſe du⸗ bitari nõ poſſit qm eſt ⁊ ꝛ ſe ignoꝛare nõ poteſt cogitur ex ſe ⁊ hoc credere.qꝛ aliqñ cepiſſe ſe meminit quoniam nõ ſp eſt.cũ ̊ nõ ꝑ ſe cepiſſe ⁊ initiũ habuiſſe ſe Virat⸗ ñ põt ignoꝛare.qꝛ nõ fuit ſibi initiũ.vt ergo inciꝑet q nõ erat:ab alio factũ eſt qui erat.et illũ dicimus deum. Hinc eſt ꝙ dicit᷑ in pᷣs. Scitote quoniã dñs ipᷣe eſt xeꝰ: ipe fecit nos et nõ ipi nos. Preterea ꝑ intentionẽ ve⸗ ritatis ꝓbatur idem. ab anſelmo in li.de veritate.cogi⸗ tet qui poteſt qn nõ fuit veꝛum bocſcʒ qꝛ futurũ erat ali quid aut quando deſinet et nõ erit hoc verum.ſcilicʒ qꝛ preteritum erit aliquid.ꝙ ſi neutrum horũ cogitari po⸗ teſt ⁊ vtrunq; boꝝ verum ſine veritate non poteſt eſſe: impoſſi bile eſt cogitare ꝙ veritas principiũ vel finẽ ba⸗ beat.ergo eſt veritas eterna:⁊ hanc dicimu s diuinã eẽn tiam. 4 Ytem idem anſel. in eodem libꝛo. Si veritas ba buit principiũ aut habebit fineʒ anteꝙ ip̃a inciperet ve rũ erat quia non erat veritas.et poſtꝙ finita erit veruʒ erit quia non erit veritas.ſed verum non poteſt eſſe ſine veritate: erat igitur veritas anteꝙᷓ eſſet veritas.ꝛ erit ve ritas poſtꝙ finita eſt veritas.quod inconuenientiſſimũ eſt. eternaliter ergo eſt veritas.¶ Jtem ex negatione ve⸗ ritatis ſequitur poſitio veritatis.ſicut rõcinat᷑ augꝰ. in pᷣmo li.ſoliloquioꝝ. Si veritas nõ eſt. veritas eſt. quia oſequitur veritatem nõ eſſe: eſſe verum. Si dicatur veri tatẽ nõ eſſe:eſſe verũ.pone verũ ſᷣm quid nõ ſimpliciter: tamen adhuc ſequit᷑.quia omne ᷣm quid.eſt reſpectu a⸗ licuius quod eſt ſimpliciter. ſi ergo eſt veruʒ ſᷣm quid ſe e quitur neceſſario q; aliquid eſt verum ſimpliciter 7 ali⸗ qua veritas ſimpliciter. Jtem intentõem bonitatis Pbane idem. optimum eſi optimũ.ergo optimũ eſt:qꝛ ĩ⸗ tellectu eius quod eſt optimũ intelligitur eſſe. Reſpon⸗ dent dicẽtes ꝙ nõ ſequitur. quia hoc verum eſt nõ copu⸗ lat actum exiſtendi:ſed ſolum eſſentnam ſiue eſſe m ba⸗ bituʒ. ſicut bic ceſar eſt ceſar:ex q̊ nõ ſequitur ergo ceſar eſl. Contra. intellectu eiꝰ quod eſt optimũ intelligit ens actu ncẽ̃rio.quia intellectꝰ eiꝰ qð ẽ optimũ:ẽ q̊ nibil eſt meliꝰ.ſᷣ meliꝰẽ ens actu qᷓ ens ĩ potẽtia.⁊ vtrũq; me liꝰq nõ ens(liceat ſic loqui) ſi gᷓens q̊ nibil meliꝰ ponit ens actu neceſſario.ergo et optimũ ponit ens actu.ſi er go nullus intellectus poteſt negare optimũ eſſe optimũ ergo neceſſe babet ↄcedere optimũ eſſe.¶ Item anſelmꝰ ad idem in pꝛoſologion. credimus te domine eſſe aligd quo nihil poſſit cogitari maius.an non eſt aliqua talis natura:quia dixit inſipiẽs in coꝛde ſuo nõ eſt deus.ſed certe cũ audit hoc ipſum ꝙ dico aliquid quo nibil maiꝰ cogitari poteſt. intelligit quod audit et qð intelligit in intellectu eius eſt. etiam ſi nõ intelligit illud eſſe. Inde ſequitur certe iliud qno maius excogitari nequit nõ pr eſſe in ſolo intellectu.ſi em̃ in ſolo eſt: põt cogitari eẽ 1 ĩ re qð maius eſt. Si & id qͥ maius excogitari nõ põt nõ ĩ olo itellectu id ipᷣm qͥ maiꝰexcogitaꝛi pt ẽ qͥ maiꝰ excogi⸗ tari põt. h̊ certe hoc eſſe non põt.exiſtit igitur pꝛoculdu⸗ hio aliquid quo maius excogitari non poteſt et in intel⸗ lectu et in re. et neceſſitatem huius rationis ipᷣe anſelm? multipliciter declarat in libro ↄtra reſpondentem ꝓp in/ . ſipiente. ¶¶ Item ꝓbatur intentionem p̃eminẽtie. vnde Anlelmus in monalogion. Cum naturarum alie alijs negari nõ poſſint eſſe melioꝛes. nec enim ꝑſnadet ratio aliquam in eis ſic ſuꝑeminere vt nõ habeat ſu piorez ſe. Si enim huiuſmodi diſlinctio graduuʒz ſic eſi infinita. vt nullus ſit ibi gradus ſupior quo ſuperior alius non inueniatur.ad hec ratio deducitur vt ipᷣa multitudo na⸗ turarum mullo fine claudatur:quod abſurdũ eſt. eſt igit ex neceſſitate aliqua natura que ſic eſt alicui vel aliqui⸗ bus ſuperioꝛ: vt nulla ſit cui ordinet᷑ inferioꝛ.reſlat igit᷑ ſummam eſſe naturom. 4 Item Richardus in libꝛo de Tercia trinitate ad idem. illud certiſſimum eſt = vnde credo ne⸗ mo dubitare poteſt. ꝙ in tanta multitudine rerũ exiſten tium ⁊ tam multiplici differentia graduũ opoꝛtet aligd eſſe ſummũ.ſummũ autem omniũ dicimus quo nibil eſt maius. nihil eſt melius. His igitur ratõnibus oſtendũt de neceſſitate deum eſſe. Mlẽbrum ſecundum Onſequenter ꝗtum ad diuinam eſſentiaʒ ceclarandam oſtendendum eſt eam ſic no⸗ tam eſſe vt nõ poſſit cogitari non eſſe. Ad qð arguit anſel. in pſologion.ſi poteſt co⸗ gitari eſſe aliquid quod nõ poſſit cogitari nõ eſſe. maius erit ꝙᷓ illuo quod poteſt eſſe cogitari.Si eꝛgo id quo ma ius cogitari nequit poteſt cogitari non eſſe idipᷣm qͥ ma⸗- ins cogitari nequit.non eſi id quo maius cogitari ne⸗ quit qð ↄuenire non poteſt. Sic ergo videre eſt aliquid quo maius excogitari nõ poteſt vt nec excogitari poſſit non eſſe.⁊ hoc es tu domine deus noſter. Si enim mens aliqua poſſit cogitare aliquid melius te. aſcenderet cre⸗ atura ſupꝛa creatoꝛem.quod valde abſurdum eſt. ¶ Itẽ naturales impꝛeſſiones manente natura ſunt immuta⸗ biles 2 vnibiles 2 eedem apud omnes. ſed cognitio ext⸗ ſtendi deũ eſt nobis naturaliter impꝛeſſa ſm ꝙ dicit da⸗ maſcenus.ergo cuʒ ſemꝑ maneat natara: conſtat ꝙ hec cognitio eſt vniuerſalis ⁊ eadem apud omnes. ergo de⸗ eſſe diuine eſſentie nullus poteſt dubitare.ita ergo eſt ꝗ; nõ poteſt ignoꝛari a creatura rationali. qIStem veriſſi⸗ me ⁊ veriſſima eſſentia eſt qᷓ nec nõ eſſe nec cogitari po⸗ teſt non eſſe quandoſſcilicet vere et ꝑfecte eſt. vt nec non eſſe in re nec in opinione nõ eſſe poſſit.ſi ergo diuina eſ⸗ ſentia veriſſime eſt 2 veriſſima: ergo non poteſt non eſſe nec cogitari nõ eſſe. ¶ Item ſi diſtinguatur ſicut quidã dixerunt. ꝙ eſt ratio vt ratio ⁊ ratio vt natura. Ratõe vt natura non poteſt ignoꝛari deus nec cogitari nõ eſſe: ſed ratione vt ratio eſt poteſt.¶ Obijcit nullus ſi mo⸗ uetur ratione vt ratione ad cogitandũ de ſe. poteſt igno rare ſuum eſſe.quoniã ſemꝑ ſibi pꝛeſens eſt.inſi uper nec ignoꝛare ſe nec ſemꝑ fuiſſe. Sed ſi cognoſcat ſe eſſe a ſe nõ ſemꝑ fuiſſe:neceſſario cognoſcit ſe eſſe ab alio qð eſt principiũ ſui eſſe.Fm illud pᷣs. Scitote qm dominus ipe eſt deus.ipᷣye fecit nos et nõ ip̃i nos.ergo nõ poteſt deum eſſe ignoꝛare.ſi ratione vt eſt ratd mouestur. Lõtra. Johᷣ.damaſcenus. q;uis cognitio exiſtendi deum natu⸗ raliter ſit nobis impꝛeſſa:tamen intantum inualuit per nicioſa hominũ malicia. vt dicant non eſſe trum. pᷣm ꝓ dicit dauid.Dirit inſipiens in coꝛde ſuo nõ eſi deus.er go diuia eſſentia abl inſipiente poteſt ignoꝛeri⸗ cogitari nõ eſſe.¶ Stẽ iuxta ̊ obijcitur anſelinus in ſologion: quomodo dixit inſipiens in coꝛde ſuo non eſt deus. aut enim dixit quod cogitare potuit. aut qð cogitare nõ po⸗ tuit. Si quod cogitare potuit:ergo poteſt cogitari ceuz nõ eſſe. Si quod cogitare nõ potuit: Contra. idem ẽ di⸗ cere coꝛde ⁊ cogitare.ſi ergo vere cogitat.qꝛ dixit in coꝛ de deum non eſſe:ergo potuit cogitare ceũ nõ eſſe.¶¶ Itẽ ydolatra dicit de deo fidelium ꝙ nõ eſt deuus. nec etiam aliquid: poteſt igitur deus cogitari nõ eſſe. Item pᷣma thimo.vltimo. Solus habet immortalitatem? lucẽ ha bitat inacceſſibilem quam nullus bominum vidit ſ̊ nec videre poteſt.ex quo accipitur ꝙ diuinũ eſſe minime eſt cognoſcibile.ſi ergo de quolibet ente creato poſſumꝰ co⸗ gitare non eſſe: ergo multomagis de diuĩo eſſe poteſt co⸗ gitari ipᷣm nõ eſſe.¶ Item boetius in libꝛo de ebdomadi bus. Intellecto pauliſpeꝛ gratia diſputãdi nõ ſit ſum mum bonum. adbuc intelligeretur aliquid eſſe album. aliquid eſſe nigrum:ſeo tamen non intelligeret᷑ aliquid eſſe bonum. poteſt ergo intellectus noſter accipere de re bus eſſe:non intellecto ſummo bono eſſe.ex quo videtnꝛ ſequi ꝙ ſummũ bonum poſſit cogitari non eſſe. So⸗ + 1 intio.dicendũ ꝙ eſt cognitio de deo dupliciter. cognitoõ actu et cognitio habitu. ð deo in habitu naturaliter no bis impꝛelſa ẽ ꝗ ißa ineſt naturaliter nobis habitus i⸗ pꝛeſſus.ſ.pꝛime veritatis in intellectu.quo pot amicere ip̃m eẽ:et nõ põt ipᷣm ignoꝛari ab anima rõnali.Cogni tio vo in actu duplex eſt.vna ẽ cũ mouetur aia ßm par⸗ tem ſuperioꝛẽ ratõnis et habitũ ſimilitudinis pꝛime ve ritatis ſuperioꝛi parti rõis im pꝛeſſuʒ. eo modo quo re⸗ colit ſuum pꝛincipiũ peꝛ hoc ꝙ videt ſe nõ cẽ a ſe. ⁊ boc etiam mõ nõ poteſt ignoꝛare deum eẽ ĩ ratone ſui pꝛin⸗ cipij. Alia ẽ cum mouetur anima ſm partem inferioꝛez ratonis que ẽ ad cõtemplandas creaturaset hoc modo põt ignoꝛare deum eẽ.cum.ſ.per peccatũ ⁊ erroꝛe aueꝛ⸗ ſa a deo obtenebratur.eo mõ quo dicit aplus MRo.j. cũ deum cognoniſſent nõ ſicut deum gloꝛiſicanerunt: ſed euanuerunt in cogitatõnibo ſuis.et obſcuratum ẽ inſi⸗ piẽs coꝛ eoꝝ.et ſeruierũt creature potius qᷓ creatoꝛi:et boc mõ dirit inſipiẽs nõ eſt deus.alijs aũt modis nõ ꝑ hoc patet reſponſio ad pꝛimum.q Ad ſecundum reſpõ cet anſelmus in ꝓſologion. dupliciter dicitur aliquid ĩ coꝛde vel cogitatur. Aliter em̃ cogitat res cũ vox eazʒ ſi⸗ gnificans cogitatur. Aluer cũ illõ ipᷣm quo res E intel⸗ ſigitur. Alo itaq; mõ.ſ.pꝛimo poteſt cogitari deus non eè. Iſto ſecundo mõ minime.nullus quippe intelligens id quod eſt deus:poteſt cogitare quia deus nõ eſt. licet pec verba dicat in coꝛde aut ſine vlla aut cum aliqua ex tranea ſignatione. deus em ẽ id quo magis excogitari non põt.quod qui bene intelligit:vtiq; intelligit idipᷣm ſic eẽ vt nec cogitatõe poſſit nõ eẽ.nequit igitur eũ nõ eẽ cogitare.¶ Ad terciũ dðm.ꝙ cognitio alicuius põt eẽ duobus modis.in ratõne comuni:et in ratõne ꝓpꝛia.pĩ ergo aliquid cognoſci in ratione cõmuni et tamen igno rari ſub ratione ꝓpꝛia.ſicut cum aliquis cognoſcit mel ſub ratione cõmuni. videlicet quia ẽ coꝛpus molle:rube um. ignoꝛat autẽ ipᷣm ſub ratione ꝓpꝛia.et iõ cum videt fel eẽ coꝛpus molle rubeum deceptus credit ipᷣm eẽ mel Si militer cognitio beatitudinis et appetitus ipius no bis innatus ẽ ratõne cõmuni. que ẽ ſtatus omnium bo noꝝ aggregatõne perfectus: uñ in ratõne ꝓpꝛia ab alig⸗ bus ignoꝛatur. vnde diuerſi et in diuerſis ponũt et eſti⸗ mãt beatitudinẽ.quidam in voluptatibus.quidã in di⸗ uitijs quidam in honoꝛibus. Hinc patet ꝙ ip̃i ignoꝛãt beatitudinẽ ĩ ꝓpꝛia rõne. Similiter dicitur ꝙ ydolatre teum in ratõe cõmuni nõ ignoꝛãt ꝙ ẽ ens.pꝛincipiuʒ. omnipotens . dominus:tamẽ ſub ratõe ꝓgꝛia ignoꝛant. 2 ideo negant de deo ꝙ eſt enus.trinus ⁊ verus.quia ñ ẽ deus.et de ydolo quia eſt deus.¶¶ Ao quartũ patet re/ ſponſio per pᷣcedentia de cognitione dei.quia cognitõe quia eſt nõ quid ẽ et que eſt. ᷣm habitum infuſuz vl in⸗ natum maxime cognoſcitur deus. ſicut dictũ ẽ ſupꝛa vl⸗ ti.ca.inquiſitionis de cognitione dei.¶ Ad quintum et vltimũ ddm ſicut dixit anſelmꝰ S.q; intellectu ſiue co⸗ gnitione qua cogitatuꝛ res cum vor eam ſignans cogi⸗ tatur:poteſt ſummũ bonũ cogitari nõ eẽ.cognitõne vᷣo vel intellectu quo idipᷣm quo res eſt intelligitur nullo modo. Membruz tercium Eſtat querendũ ſi hoc ſit ꝓpꝛiũ diuine eſ⸗ ſentialitati ñ poſſe cogitari ñ eẽ:ita ꝙ nõ cõueniat alij. Ad quod ſic obijcit reſpõ . densꝙ inſipiente anſelmus. cogitare me nõ eẽ qᷓdiu ine eẽ certiſſime ſcio:neſcio vtrum poſſim.vᷣ ſi poſſum:cur nõ ⁊ quicquid aliud quod eadem ceꝛtitu⸗ dine ſic ſcio.ergo qᷓ;uis certuʒ mihi ſit deum eẽ:potero cogitare ipᷣm nõ eẽ. Si aũt nõ poſſum:iã nõ eꝛit iſið ꝓ⸗ pꝛiũ deo.ſ.nõ poſſe cogitari nõ eẽ.¶ Itẽ ſi ſᷣm ꝓpꝛietatẽ falſa nequeant intelligi.nihil quod ẽ poteſt intelligi nõ eẽ.falſum em̃ ẽ nõ eẽ qð ẽ:quare nõ erit ꝓpꝛiũ deo ñ poſ⸗ ſe intelligi nõ eẽ. Cõtra.obijcit anſelmus ↄtra rñden Bge O Aro == im & a id tem ĩ li. pꝛo inſipienmte. ꝓculdubio quicquid alicui aut aliquando nõ ẽ. etiam ſi ẽ alicui aut aliqñ:poteſt tñ co⸗ gitari nũꝙᷓ;ᷓ et nuſqᷓ eẽ.ſicut nõ ẽ alicui aut aliquando. verbigratia quod heri nõ fuit hodie ẽ. ſicut heri nõ fu iſſe intelligitur: ita ⁊ nũꝙᷓ intelligi eẽ põt. et quia hic ñᷣ 7 et alubi ?ẽ:ſicut nõ ẽ hic:ita põt nuſqᷓ cogitari eẽ. Silr cuius ꝑtes ſingule nõ ſunt vbi aut quãdo.ſunt alie par tes eius oẽs ꝑtes.et iõ ipᷣm totũ põt cogitari nũqᷓ; nuſ q̃eẽ.nã etſi dicatur tpᷣs ſemꝑ eẽ et mũdus vbiq;:nõ ta⸗ mẽ illud totũ ſemꝑ aut iſte totus ẽ vbiq;.ᷣ et ſic ſingle ꝑ⸗ tes nõ ſunt quãdo alie ſunt:ita pñt nũꝗꝙ; eẽ cogitari. et ſingule mũdi partes ſicut nõ ſunt vbi alie ſunt. ita ſub⸗ intelligi poſſunt nuſqᷓ eẽ. ſed et quod ex ꝑtibus ↄiunctũ eſt. cogitatione diſſolui ⁊ eẽ nõ põt.quare quicquid ali cubi aut aliq totũ nõ eſt. etiam ſi eſi:poteſi cogitaꝝn nõ eſſe.talis aũt eſt omnis creatura.aut vpᷣo quo maius ne⸗ quit cogitari ſi eſt. nõ poteſt cogitari nõ eẽ vt ꝓbatum eſt ſupꝛa. ꝓpꝛium igitur ſoli diuine eẽntie ſic eẽ: vt pol⸗ ſit cogitarinõ eſſe. Quod cõcedendum eſt cum diſti⸗ ctione que poſita eſt ſupꝛa. 4 Ad obiecta dicenduʒ Fm anſeł. quis nulla que ſunt inꝙtum ſunt poſſunt cogita ri non eſſe.quia non poſſumus cogitare ſimul eſſe et ñ eſſe: tamẽ omnia poſſunt cogitari non eſſe pꝛeter id qðᷣ ſumme eſt. Ala omnia inquã et ſola poſſunt cogitari ñ eſſe que initium babent aut finem aut partium cõiun⸗ ctionem. et ſicut iam dixi quicquid alicubi aut aliquã⸗ do totum nõ eſt. JYRlud vᷣo ſolum cogitari nõ poteſt non eſſe.in quo nec initiũ nec finem nec ꝑtiũ ẽ ponendũ con iunctõem.et quod nõ niſi ſemper et vbiq; totũ vlla pꝛe⸗ uenit cogitatio. Ad pꝛimũ vo rñdet anſeł. Scito qa potes te cogitare nõ eẽ ꝙuis certiſſime ſcias te eẽ. mita nãq; cogitamus nõ eẽ q̃ ſcimꝰeẽ.et młta eẽ q ñ eẽ ſcimꝰ. nõ exiſtimãdo ᷣ fingẽdo ita eẽ vt cogitamꝰ.nõ tñ inꝙtũ ↄcernit᷑ eẽ põt ſił eogitari non eẽ.ex pdictis patet rnſio ad ſecundũ. In bunc ergo modum terminatur queſtio de diuĩa eẽntialitate. Lneſtio quarta de dim ne eſſentie incõmutabilitate. Oſtea inquuenduũ ẽ ð diuĩa incõmutabilitate. Pꝛimo an diuina eſſentia ſit omnino incõmutabi lis.Secundo an cõneniat ei aliqͥ mo⸗ do ꝙ ſit mutabilis.Lercio an ꝓꝛium ſit diuine eſſentie ꝙ ſit incõmutabilis. Mẽbrum pꝛimum D pᷣmũ n ſců mõ Rich. ĩ li. ð trini. Ois mutatõ autẽ de ſtatu ĩ ſtatũ melioꝛ?ẽ aut ĩ ſtatũ deterioꝛẽ:aut ĩ ſtatũ pꝛioꝛi eqᷣlẽ vbi at᷑ nihil hoꝛũ erit:nata incõmutabił ęꝛit:h̊ tłis ẽ diuĩia nat᷑a.quia ñ ĩ detioꝛẽ: qꝛ veꝛiſſime ẽ. nec ĩ ſtatũ melioꝛẽ qꝛ a ſemetipᷣo ẽ.nec ĩ ſtatũ eq̃lẽ.qꝛ ꝑ. fecta ẽ.relĩꝗt᷑ igr ꝙ nata diuĩa oĩno ẽ icõmutabił.¶ I oẽ qð mutabile ẽ ẽ ens ĩ potẽtia ad aliqð ñ eẽ vel ad ali⸗ qd eẽ.ſᷣ qð pᷣiſſime ⁊ marie ẽ:ens ẽ.ñ ens ĩ potentia ad aliqð nõ eẽ. Silr qð ꝑfectũ ẽ ñ ẽ ens ĩ potẽtia ad aliqð cẽ. qð pᷣiſſime 2 ꝑfecte ẽ:nullo mõ ẽ mutabile.ſᷣ tlis ? dima nat̃a:̊ Tc. ¶ I aug.oẽ qð mutat᷑ ñ fuat ipm eẽ. 7 qð mntarti pr etiaſi ñ mutet᷑ pt᷑ fuat ñ eẽ.qð ꝗͥ fuat ſꝑ ipᷣm idẽ eẽ ⁊ ñ pt᷑ fᷣm aliquẽ moð ñ eẽ ñ mutabilłr:nec poterit mutari. erit & ſimpliciter immutabile. Con⸗ tra. omne quod ſe habet alio mõ nũc qꝙᷓ; pꝛius ẽ mutatũ quia mutari ẽ alio mõ ſe habere nũc q; pꝛius.ſᷣ deꝰ alio mõ ſe babet nũc qᷓᷓ ſe habuit ab eterno.q̊ mutatus.ꝓꝑ⸗ batio medie.quia mõ ſe habet ad creaturas vt dominꝰ. vt cõſeruatoꝛ ⁊ rectoꝛ.ſᷣm quẽ modũ ſe ñ hũit ab etno. It filiꝰdi nẽ ẽ hõ qð ñ fuit ab etno. ꝗᷓ ſe hʒ alio mõ ꝙ Nueſtio Nuarta aut ſe habuit ab eterno. Itẽ motus alteratõis ſiue muta⸗ illuminat. nec ex hoc ſequitur mutatio ex parte agẽtis: nco⸗ tio ᷣm alteratõem ẽ duobo modis.vno mõ ẽ trãſitus a ſicut nõ ſequitur mutatio ex parte ſolis:cum nõ illumi nch. ↄtraria qualitate in cõtrariã.vt cũ ex albo fit nigrum. nat. ſed ſequitur mutatio ex parte ſuſcipientio.illa aũt nofu Alio mõ exitus abocio in actũ.vt cuʒ ex nõ cõſiderãte ꝓoſitio exitus ab ocio in actũ eſt alteratio quedã. vni⸗ ben fit cõſiderãs.ex nõ volẽte fit volẽs:et ex non oꝑante fit uerſaliter tenet in illis qᷓ agũt paſſibilia entia. ſ̊ in alig Glr oꝑans.omnis ergo homo exiens ab ocio in actũ ẽ mu⸗ bus q̃ agũt impaſſibilia entia hoc ẽ impaſſibiliter.nõ ſe lepar tatus vel alteratus.ſ̊ deus in creãdo ẽ exiẽs ex ocio in quitur vt patet in ſole.q Ad quartũ dom. ꝙ illa eſt du⸗ Thul actũ.ergo alteratur.g eſt mutabilis. Itẽ omne volẽs plex deus vult nunc eẽ creaturã quaʒ pꝛius noluit eſſe. ſ tan qð pꝛius noluit mutatur voluntate.ſ̊ deus vult nũc eẽ NQaʒ hec aduerbia nũc et pꝛius pñt determinare noluit glep, creaturã quã noluit eẽ pꝛius.ergo ẽ mutatus vulũtate. et vult. Fm ꝙ reſpiciũt ſuppoſitũ.et ſic falſa ẽ.quia ſen⸗ riet Item aꝛguit ambro.in li.ſnĩarum.ix.di.lib.j.q ſi deꝰ ſus eſt nũc vult creatuꝛã eẽ quam pꝛius noluit.quia ab alab. cepit eẽ pater.ita ꝙ pꝛimo erat deus.poſtea factus ẽ pa eterno quod vult voluit immutabiliter.vł pñt tetermi iuncii pater ergo mutatus ẽ.ſimiliter deus nõ ſemꝑ erat crea nare hoc verbũ eẽ ſiue hec verba vult et noluit in cõpa⸗ nidali toꝛ et incepit eẽ creatoꝛ:ergo mutatus eſt. Stẽ. vij. diſ. tõe ad oppoſitum et boc modo vera eſt. quia ſenſus eſt itannz pꝛimi ſniaruʒ.aug.Si ſpirituſſanctus naſci potuit: po vult creaturã nunc quã nõ voluit eẽ pꝛius. et tunc dico usne⸗ tuit eẽ filius.et ſi potuit eẽ filius:mutabilis eẽ potuit. nunc et pꝛius referũtur ad eẽ creature nõ ad voluntatẽ bbatun et ex hoc vult cõcludere:ergo nõ potuit naſci ſᷣ̊ vñ ſeꝗt᷑ diuinã. et iõ nõ ſequitur mutatio voluntatis diu ine ſʒ t pol hoc niſi in ſpũſancto ẽ ꝓpꝛietas ꝓceſſionis. Si aũt po⸗ mutatio voliti.¶ Ad quintũ doin.ꝙ non ẽ ſimilis ratõ im diſti nẽtur eẽ filius.poneretur in eo ꝓpꝛietas generatõis. et argumẽtandi in relatõe perſouali qua dicitur pater ad duz fin ita mutaretur.¶ Si tũc obijcitur.quia tunc ĩ patre ſit filiũ et in relatõe tꝑali qua dicitur creatoꝛ ad creaturã tcogin notio ſpiratõis reſpectu ſpirituſſancti et nõ paternita⸗ MNaã ſicut dicit ioh.damaſ.ſi diceretur quoniam nõ ens eleetf tis reſpectu generatõis filij a patre: ergo pater mutabi pater poſtea factus eſt pater.verſionem.i. mutationeʒ er ides lis eſt. quia ſpirat et generat:ſicut ſi pũſſanctus mutabi ypoſtaſis pr̃is.i.perſone inducemus.non aũt ſic eſt ſi Gitan⸗ lis diceretur ſi ſpiraretur 2 generaretu r. MRñ:quedã dicatur ꝙ non ens creatoꝛ poſtea eſt creatoꝛ.ergo ẽ mu 1cötn relatões adueniunt et cõcomitat᷑ mutatio ĩ eo ꝙ relati⸗ tatus.et rõ eſt.quia creatio non eſt ex dei ſubſtantia. ſʒ alani ue dẽ ſm illas licut dicit aug. in li. de trini. NQuomõ ob de nihilo. vnde verſio que eſt in creatõne.non tangit dei Neknon tinebimus nibil ſᷣm accidens dici deum: niſi quia ipᷣiꝰ naturam ſed creature: geneꝛatio vo ẽ ex ſubſtantia gene icen nature nihil accidit quod mutetur. vt ea ſint accidentia rantis ſimilis in natura ꝓductio.et ergo ſi eẽt mutatio lune relatiua:que cum aliqua mutatõe rerũ de quibuo dici⸗ ex parte paternitatis.ſequeretur mutatio ex parte ſub⸗ lvg cit᷑ acciount. ſicut amicus relatiue dr.neq; em̃ eẽ inci⸗ ſtantie. Ex iſta ergo parte ſequitur.ꝙ deus ẽ mutabilis inler pit niſi cũ amare inceperit.ſit ergo aliqua mutatõ volũ ex alia vᷣo parte non.qAd vltimum doõm. ꝙ ratio quia bine tatis vt amicus dicatur. nimus aũt dr relatiue nec tñ ſpirituſſanctus diceretur mutabilis ſi poſſet eẽ filius. tii mutatus eſt cũ eẽ incipit pᷣciũ.neq; cum dr pignus.etſi non eſt quia ineſſet pluralitas notionum:ſed quia mu⸗ In⸗ vetio lu i Aimoan qua ſimilia.Si ergo nũmus põt ſine aliqua ſui muta⸗ tõe totiens dici relatiue.vt neq; cũ incipit dici neq; cuʒ eſinit aliquid in eius natura vel foꝛma qua nũmus ẽ mutatõis fiat.quãtofacilius de illa dei immutabili ſub ſtaãtia de bemus accipere.vt ita dicatuꝛ relatiue aliquid ad creaturas.xt q;uis incipiat tꝑaliter dici:nõ tñ ipſi⸗ ſubſtãtie dei accidiſſe aliquid intelligatur. illi creatu re ad quã dr.qñ ergo aliqua dicunt᷑ de deo relatiue.nõ dicunt᷑ aliqua relatõe que ponat mutatõem in ip̃o: ſ̊ ſo lũ in creatura.Scðm hoc ergo dõm.cũ dr deus ẽ modo taretur ab vna in aliam.ſed in patꝛe nõ eſt ſic licet ſint ibi plures notõnes.quia non fit de generante ſpirans. nec econuerſo.ĩmo eternaliter eſt ſpirans et generans. Itẽ adhuc non eſi ſimile de patre et ſpiritulancto qᷓ; tum ad hoc.quia ſine ommni cõmutatõne poteſt poni q; vna res ſit oꝛigo plurium.ſicut punctus ſine ſui muta⸗ tõne eſt oꝛigo dnarum linearum. ſed non poteſt poni ꝙ; aliquod vnum habeat duas oꝛigines ſine diuerſitate et ad diuerſitateʒ ſequitur mutatio.et quia pluralitas no tionum eſt in patre ſicut in eo qui eſt oꝛigo plurium.ſcʒ M creatoꝛ et pꝛius nõ fuit.ꝙ nõ ſe habet aliter q; pꝛius:ſʒ tãqᷓ; eẽt in eoqui diuerſas habet oꝛigines: iõ ad plura liine creatura aliter ſe babet ad im. Quedam em̃ relatina litatem notionum ſequeretur mutatõ in ſpirituſcto.li⸗ uun dicũt mutuã dependentiã vt pater et filius in naturali cet non ſequatur in patre. geneꝛa tõe.et tũc relatio ſundatur ſuꝑ vtrũq; extremũ. quedã aũt ſunt quoꝝ vnũ depẽdet ab altero et nõ econ⸗ uerſo. vt qñqʒ vt cã et effectꝰ.quia effectus dependet a cauſa et nõ ecõuerſo.et tunc totꝰ reſpectus fundat᷑ ſi‚ uꝑ glembrum ſecunaũ Ecundo queritur an cõueniat diuine eẽn tie aliqͥ mõ ꝙ ſit mutabilis.Et videtur ꝙ; 6S vnum extremũ tñ in ↄpatõe ad alterũ.et tũc ſi deſignat ſic.ã diuina eẽntia dicitur ſimplex ⁊ ĩ⸗ intlan babitudo nõ ponitur mutatio ex ꝑte vtriuſq; h̊ ex paꝛte mutabilis 2 vtraq; eſt ſua ꝓpꝛietas.ſᷣ licʒ tcicſi alterius tm.ſ.in quo reſpectus fundat᷑.deus ergo cũ ſit ipᷣa ſit ſimplex ꝑ eẽntiam.ẽ tñ multiplex in effectu ſiue nunt cã nõ dependet a creatura ſed ecõuerſo.et ꝓpter hoc cũ inqtum cã.ergo ſimiliter licet ſit immutabilis per eẽn⸗ lfimei⸗ dr̃ deus ereatoꝛ nũc ⁊ nõ pꝛius:nõ ponitur in ipᷣo inno tiem:põt tñ dici mutabilis inqᷓtũ ẽ cã.¶ Item ſapie.vij iin uatio ad creaturã: ſ̊ ponitur illa innouatio ĩ creatura omnibus mobilibus mobilioꝛ eſt ſapientia.ſᷣ ipa ſapi⸗ l Em quã nũc ſe habet aliter ad ipᷣm ꝙᷓ; pꝛius.vñ ſenſus ẽ entia eſt diuina eẽntia ergo eſt omnibo mobilioꝛ.ſed ad lodali us incipit eẽ creatoꝛ. deus ẽ. ⁊ creatura nunc incipit mobile ſequitur mutabile:ergo diuina eẽntia eſt muta⸗ enno ab illo eẽ de nihilo. Similiter cũ dicitur eus ẽ nüc hõ bilis aliquo mõ. Solutio. dᷣm ꝙ quedam ſunt pꝛo Peliß tt prius nõ fuit.ex hoc ſequitur ꝙ humana natura ali⸗ pꝛetates creature ex parte illa qua de nihbilo ẽ. Quedaʒ ztei ter ſe habet ad ipm qᷓ; pꝛius.et ꝙ ponamus relationem ex parte illa qna a deo eſt. ꝓpꝛietates que cõſequũtur eſ fnei creatoꝛis ad creatura:hoc ẽ ſolum ex parte defectus no ſe creature inqtum dæ nibilo eſt:nõ pnt dici de deo per fun ſtri intellectus et non ex parte ipᷣius.et per hoc patz ſo cauſam.talis autẽ eſt mutabilitas.ex boc em̃ creatura gilrnet lutio ad pꝛima duo obiecta.⸗¶ Ad terciũ doᷣm. ꝙ actus mutabilis ẽ.quia de nihiloẽ.quia ſicut dicit damaſce⸗ C ſiue actio dr duobus modis.dicitur em̃ actio qua agẽs nus quecũq; a verſione incipiũt verſioni ſubiecta ſunt nneni agit. et dicitur actõ actus vel effectus quẽ agens efficit ſed ꝗꝓpꝛietates cõſequẽtes eẽ creatuꝛe inqtum eſt a deo wſrlo lm pꝛimum movũ actio dei idẽ eſt cũ ſua virtute ⁊ ſua vt a pꝛincipio:pñt dici de deo per cãm.tales ſũt vnitas + ſubſtantia. et bm hoc ſemper agẽs ẽ et ſemꝑ agit. nec ali multiplicitas.ſimplicitas.emanont em in eſſe creature in⸗ quo modo eſt dicere ꝙ exeat ab ocio in actũ.quẽadmo⸗ Fm ꝙ eſt a deo.et ideo poteſt dici de deo multiplicitas etno⸗ dum ſol ſemper lucet.et ſi aliquid nõ illuminetuꝛ a ſole Pcãm ſed non foꝛmaliter.nõ aũt mutabilitas.⸗ Ad ſe nog Scðm aliũ modũ nõ ſemper agit. ſicut et ſol nõ ſem peꝛ ceundũ dicendum.ꝙ mobile poteſi dicere optitudinem — — wr ve—n— evee RNo na petu el 6 — Q vetron OBy wr vWνS r P9 mlr & ., E ca p „S 45 9 olan wn Dacam S P9 cet cati O ve . 5 Neene Ceatfez fo- cratw-. 9e B „ =*9 nPer ν ae XSE Sr ka ecn ad mouere vel ad moueri. Fm ꝙ mobile dicit aptitudi⸗ nẽ ad pati:ſic non dicitur de ceo. Si autem dicat apti⸗ tudinẽ ad mouere:ſic dicit aptitudinẽ ad agere ? ſic di citur de deo.et eſt ſimile de ſenſibili.quia ſenſ ibile dici⸗ tur dupliciter. vel ym ꝙ dicit aptitudinẽ ad agendum. ſcilicet ad ſentire ſicut anima dicitur ſenſibilis vel coꝛ⸗ us animatũ ſenſibile. vł pꝛout dicit aptitudinẽ ad ſen tiri. ſic ſenſibile dicitur res apꝛehẽſa a ſenſu ita mobi⸗ le. Sed mutabile ſemper dicit aptitudinẽ ad patiẽduzʒ ſiue ad paſſionem que eſt mutari et nõ ad actionezꝭ que eſt mutare.ex ideo ñ dicitur de deo. Mlembrum tercium Ercio queritur an ſit pꝛopꝛiũ diuine eẽn⸗ tie ꝙ ſit incõmutabilis.ita ꝙ nõ cõueniat creatuꝛe ſed ſoli deo. obijcitur ergo ſic au guſ.in li.de natura boni. Solus deus in⸗ cõmutabilis eſt. que autẽ fecit ex nibilo mutabilia ſüt. mouẽtur em ſpiritus iniquitate. coꝛpoꝛa moꝛtalitate. ergo ſoli deo cõuenit incõmutabilitas.ergo ẽ ei pꝛopꝛi⸗ um. 4 Item aug. vj. de trinitate.quod mutatur non ſer⸗ uat ipᷣm eſſe.et quod mutaripoteſt etiãſi non mutetur poteſt qð fueꝛat nõ eſſe.Si ergo ſoli diuine eſſentie vue niat ꝙ nõ poſſit qð ſuerat vel eſt nõ eſſe.et nõ alicui cre ature:ergo pꝛopꝛiũ eſt ei eſſe immutabile.4 Ytem aug. cõtra mariminũ.ſolus dicitur habere ĩim oꝛtalitatez. in om̃i mutabili natura nõnulla moꝛs eſt ipſa mutatio qᷓ facit aliquid eſſe in ea quod nõ erat. Cõtra.omis mu tabilitas.aut eſt m eẽ aut ſm bene eẽ. ſed in creatura ratiõali ſcilicet anima eſt imutabilitas ꝙtum ad eſſe: quia hʒ eſſe perpetuũ.nec ? poſſibilis ad nõ eſſe.Simi⸗ liter in animabus beatis ẽ imutabilitas q;tum ad bene eſſe. ergo alij qᷓ deo cõuenit eẽ ĩmutabile. 4 Si dicatur ꝙ ĩmutabilitas qtum ad eſſe nõ ẽ in anima per natuꝛã ſed per gratiã. et ita nulli per naturã cõuenit eẽ ĩmuta⸗ bile niſt deo. Cõtꝛa. q anima ſit imago eſt ei natura. Hᷣ eo ꝙ eſt imago ẽ ĩmoꝛtalis.quia vt dicit Caſſiodoꝛus. nõ eẽt imago ſi moꝛtis termino clanderetur. eo autem quo ĩmoꝛtalis eſt imutabilis.eꝛgo ẽ imutabilis q;tũ ad eſſe per naturã et nõ ſolũ per gratiã. ¶ Yem triplex eſt eẽ. ſcilicet eẽ quod incipit et deſinit: et hoc ẽ eẽ tẽpoꝛale. et eẽ quod nõ incipit nec ceſinit: et hoc ẽ eẽ eternum. et eẽ qnod incipit et uõ deſinit:et hoc eſt eẽ perpetuũ. Pꝛi mũ eẽ ſcilicet tempoꝛale ẽ veſtigium ſecundi quod ẽ eteꝛ nuʒz. ſed eẽ perpetuũ magis ẽ ex im pꝛeſſione eẽ eterni q; tempoꝛale:quia nõ deſinit ſicut nec eẽ eternũ. pꝛopteꝛ hoc eſt imago ipᷣius eẽ eterni.et nõ pꝛimũ.quia imago eſt in maioꝛi expꝛeſſiõe. Si ergo boc quod ponit expꝛeſ ſioneʒ eterni.eſſe ponit immutabilitateʒ per naturam. quia ponit quod nõ deſinat.nec poſſet ipᷣm expꝛimere ſi celineret. ergo ipa anima ratõalis cui cõuenit eſſe per⸗ petuuʒ: ẽ imutabilis per naturaʒ et ita eẽ immutabile nõ eſt propꝛiuʒ deo. Solutio.dicendũ ꝙ; duplex ẽ mu tatio.ſcilicet mutatio ad ceẽ et mutano in eẽ. Similiter duplex ẽ immutabilitas ad eẽ et in eẽ. In eẽ autẽ diuĩo imutabilitas ad eſſe et in eẽ.ſed in omi creatura eo ꝙ cæ nibilo ẽ. et ita mutatur de nõ eſſe ad eẽ:ẽ mutabili⸗ tas ad eſſe. vnde ſicut ens de nibilo a nulla creatura ſe⸗ paratur: ita nec iſta mutabilitas que eſt ad eẽ. ¶Muta⸗ bilitas autẽ in eẽ ẽ duplex.ſcilicet im ſubſtãtiaʒ:et ſᷣm accides. mutabilitas in eſſe m ſubſttiaʒ coꝛpus ẽ. ſci licet cum mutatur creatura ab eẽ in nõ eẽ:et ĩmutabili tatẽ cõtrariã huic mutabilitati habent creatuꝛe que pꝛi mo et immediate ereunt a deo. ſicut angeli et anie rati⸗ onales: et etiam pꝛima materia pꝛout eſt de pꝛimo crea tis babet eazʒ.ſed in alijs que cõſequenter fiunt ex ipſa ẽ mutabilitas iſta.et ſᷣm ſubſtãtiaʒ illã et ᷣm accidens ſicut in elementis et hmõi.Mutabilitas autẽ in eẽ Pm accidens iſta ẽ in creaturis imperpetuis.ſicut anig cuz mutatur ab vna affectione in aliam. vt a triſticia ĩ gau Diũ.ab iniuſticia in iuſticiaʒ. Solũ autẽ illud ſimplici⸗ ter et vere eſt ĩmutabile quoo ñ habet mutabilitatẽ ad eẽ que eſt a nõ eẽ in eẽ.nec mutabilitatẽ in ee ßm ſubſtã tiaʒ nec ſᷣm accidẽs.talis eſt diuina eẽntia ſoluʒ:⁊ ideo pꝛopꝛium eſt ei eſſe imutabile vere et ſimpliciter. Nueſtio quinta de dinĩe eſſentie ſimplicitate. Einde querenduʒ eſt de ſimplicitate diuina et habet tria mẽbra. Pꝛimum quomodo ⁊ ſimplici⸗ tas diuine ſubſtantie.Secunduʒ quo⸗ modo eſt ſimplicitas ſumma. Lerciũ quomodo pꝛopꝛiuʒ diuine ſubſtantie ſi mplicitas. Membꝛum pꝛmum D pꝛimuz arguet aliquis hoc modo.ĩ di⸗ uino eẽ ẽ ponere eſſe diſtinctuʒ et indiſtin ctũ. ĩ eo ẽ differẽtia:ñ ergo ſimplicitas. maioꝛ patet. quia in deo eſt eẽ eẽntiale.et iſtud ẽ indiſtinctũ.et eẽ perſonale et iſtuo ẽ diſtinctum. Item in deo ẽ vnitas ſi ubſtãtie et pluralitas perſona⸗ rum. ergo in eoẽ diſparatio:ergo nõ eſt in eo ommimoda ſimplicitas.¶ Item ĩ patre ſunt duo quoꝛum vnuʒ nõ ẽ alterũ. ſcilicet innaſcibilitas et paternitas:ergo in eoẽ cõpoſitio et nõ oĩmoda ſim plicitas.¶ Iez in deo ẽ eſſe cõmunicabile ſicut ẽ eẽ ſubſtatiale.et eẽ incõmunicabi⸗ le:ſicut eẽ perſonale.nõ ergo omimoda ſim plicitas. cũ hoc nõ ſit illud. Itẽ im poſſibile ẽ ꝙ diuina centia cö⸗ pꝛebẽdatur vel tota videatur. ſeð ſi aliquod ſimplex vi⸗ deatur: videt᷑ ſm totũ.quia ſimplex nõ habet partez et partẽ. vnde ſi punctus videtur: videtur bm totũ vł totꝰ. ergo diuina eẽntia nẽſt impler. maioꝛẽ pꝛopoſitiõeʒ ſup⸗ ponimus. ſi em̃ tota videretur:cõpꝛehenderetur: ʒ hoc . eſt impoſſibile ſicut ſuponimus ad pꝛelens. Solu⸗ tio. dicimus ꝙ diuĩia eentia ẽ ſimplex omimoda ſumpli⸗ citate.ita ꝙ nõ eſt in ea cõpoſitio eẽntialis nec accidẽta lis. om̃e em cõpoſituz potelt intelligi nõ eẽ.quia poteſt intelligi reſolubile.ſed diuina eẽntia nõ poteſt intelligi nõ eẽ.ĩdeo nec cõpoſita eẽ. Iteʒ vbi ẽ cõpoſitõ ibi ẽ depẽ dẽtia et indigẽtia cõpoſiti a coponẽtibo.quia om̃e com poſitũ cõponẽtibus indiget.ſicut habetur in li. de regu lis fidei:et ideo repugnat ꝙ deus ſit creatoꝛ omniuʒ et cõpoſitus. Ald ratioes ergo in cõtrariũ dicẽdũ ſᷣm bo etiũ in li.de trinitate qui dicit.nõ poteſt dici pᷣdicatiõzʒ relatiuam quẽqᷓ rei de qua dicitur 'm ſe addere vel mi⸗ nuere vel mutare. que tota nõ in eo quooẽ eẽ cõſt iſtit. ſed in eo ꝙ ẽ in cõparatiõe alio modo ſe habeꝛe. nec ſempeꝛ ao alind ſed aliquotiens ad ideʒ. Age em̃.ſtet quiſẽ. ei igitur ſi accedaʒ dexter:erit ille ſiniſier ad me comꝑatꝰ nõ ꝙ ille ſiniſter ſit: ſeo ꝙ ego dexter acceſſeriʒ. Rurſus ego accedo ſiniſter et ille fit xter. nõ ꝙ ille lit per ſe de xter velut albus vł longus:ſeo ꝙ me accedẽte fit dexteꝛ atq; id quod ẽ a me et ex me eſt. minime vo ex ſe. quare que m rei alicuius in eo ꝙ ipᷣa ẽ pꝛopꝛietatem:nõ faci⸗ unt pꝛedicationeʒ vel alternare vt mutare.nullãq; om nino variare eẽntiam. ex quo patet ꝙ relatio nibil ao⸗ dit vel mutat vel minuit. Scoᷣm boc dicẽduʒ. ꝙ in diui⸗ no eẽ eſt eẽ ſubſtatie et eẽ relatiõis.et eẽ ſubſtantie dici⸗ tur eẽntialiter: eẽ po relatiõis perſonaliter. VUnde boe⸗ tius. ſubſtantia continet vnitatem: multiplicat relatio trinitateʒ. Muis ergo in deo intelligamus vnitatẽ ſub⸗ ſtantie et multiplicatiõeʒ perſonarum. que quidem eſt ſm relationem. relatio autem non addit ad vnitatem nec mutat et maxime in deo:nõ eſt vlla in ipſo compoſi tio. cum nibil addat in eo.¶¶ Scom boc dicendũ ad pꝑꝛi⸗ mum?ꝙ nõ m ideʒ dicitur eſſe diſtinctum et indiſtin⸗ ctuʒ in deo. ĩmo eẽ indiſtinctum dicitur ſᷣm ſubſlantis: Der — ☚ι pee eenn. 9 ke diſtin nocn cen cabit faht furt⸗ inc puin ltpo nlat bwecle ſonetſ Cfubſe npoo altus: ſroſeg nſbn lundic (Dte gnumn moliter maehe cte guoe ſobſta neam Ner Ge⸗ aug etn wrg ſoͤſe ritet Gtar hoe⸗ tust dp tenn doi pone leret tum. ſezi nt tis ne; ſch⸗ ſtä deo 5 ia Niti, quo⸗ erciüi 16 idi⸗ liſtin itas. leiet tum. ong⸗ noda noeẽ co? eſe coi⸗ co⸗ pi⸗ zet dv. p⸗ hoe ol⸗ pli⸗ lita teſt li xpe onn egn bo ſ; ⸗ Nueſtio diſtinctum m relationem.quod ſolum dicit exiſtentie moduʒ et nihil addit ad ſubſiantiaʒ. 4 Similiter eſt di cenduʒ ad illaʒ rationem qua obijcitur de eſſe cõmuni⸗ cabili et incõmunicabili. Ad aliud dicenduʒ.ꝙ ſi plu ralitas illa eſſet in genere vnitatis illius. bene ſequere tur ratio.ſed nõ ita eſt.et eſt exemplum de puncto qui ẽ pꝛincipium et finis linearuʒ diuerſ aruz. poteſt em̃ eſſe pꝛincipium vnins linee vel terminus alterius vel finis et pꝛincipium alterius. Ideʒ dico ᷣm ſubſtantiam. Sʒ conſtat ꝙ ex his nihil detrahituꝛ ſue ſimplicitati.nec ex hoc eſt ei aliquid additum. VUnde cum in deo dicituꝛ ꝑ⸗ ſona et ſubſtantia:nõ ẽ per hoc nomen perſona additio ad ſubſtantiaʒ diuinam facta.Et ſimiliter poſſet obijci in perſona patris ẽ natura diuina oel eẽntia ſeu perio⸗ nalitas:ergo hoc et hoc.ergo compoſitio. Dicenduʒ q; iſtud ſequeretur ſi perſonaſitas diceret aliquid ĩ patre m ſubſtantiam vel accidens quod adderet ad eẽ:ſed ſo lum dicit aliquid ᷣm relationem que nibil addit ad eẽ. Ao tercium quod obijcitur.in patre ſunt duo quoꝛũ vnum nõ eſt alteruʒ. dicendum ꝙ hoc eſt verum notio⸗ naliter vnum nõ eſt alteruʒ. et ſic nihil additur ad eſſe. vnde hec habitudo nõ eſt illa.quia innaſcibilitas dicit ꝙ eſt ens quod nõ eſt ab alio.paternitas dicit ꝙẽ ens a quo ẽ alius.vnde ibi ẽ numerus habitudinis ſolũ et nõ ſubſtantie.ſicut punctus habet habitudineʒ ad hanc li⸗ neam et ad illam aliaʒ. et hec habitudo nõ eſt illa.⸗ma⸗ net tam punctus in ſimplicitate eſſentie ſue.et per hoc eſt et quartum ſolutuʒ.¶ Ad quintuzʒ. cõcedendum bᷣm aug.ꝙ diuina eſſentia nõ cõpꝛebenditur.tamen tota vi cetur ab animabus ſanctis et angelis.vnde bene ſequi tuꝛ ꝙ ſi aliquid eſt ſimplex q; videtur totum.ſed ex hoc nõ ſequitur ꝙ cõpꝛehendatur.nam ſimplex poteſt vide⸗ ri totuʒ et nõ pᷣm totum.vel totuʒ et ſm totum. Si vide atur totum et ᷣm totum.ſequitur ꝙ aꝓpꝛehendatur. et boc modo nõ poteſt videri deus vt ſcilicet cideatur to⸗ tus et ſᷣm totum.tam̃ totus bene videtur.etẽ exempluʒ c puncto.video em̃ punctuʒ totum quia nõ habet par⸗ tem et partem.ſed nõ ̃m totum ipſuʒ video.quia nõ vi co ipſuʒ ᷣm totam ſuam potentiaʒ et virtuteʒ. VUnde ponatur ꝙ ab hoc puncto ereãt plures linee.poſſuʒ di⸗ cere de qualibet illarum linearuʒ ꝙ tangit punctuʒ to⸗ tum.ſed nõ tangit ᷣm totum. hoc ẽ ſᷣm iotam habitudi neʒz ipius puncti.ſic dicẽdum.ꝙ deus totus videbitur. nõ tamen ᷣm totuʒ:hoc ẽ ᷣm omnez modum ſue virtu⸗ tis et infinitatis. nec pꝛopter hoc ſequitur ꝙ babeat ꝑ⸗ teʒ et partẽ.ſicut nec de puncto. Membꝛũ ſecundum Einde querituꝛ.quomodo diuina eẽntia ſit ſimplicitas ſumma. Ad quod ſic obijci tur.maioꝛ eſt indifferentia vbi eſt vnitas eſſentie et perſone ꝙᷓᷓ vbi ẽ vnitas in eſſen⸗ tia et diſtinctio in perſona vel ecouerſo. Si ergo dini⸗ na eẽntia in ſummoẽ ſimplex et ſimplicitas ſequitur ĩi⸗ diſferentiaʒ: intelligetur in ea vnitas eſſentie et perſo⸗ ne: ſed hoc eſt falſum:immo ſoluʒ vnitas eſſentie et di⸗ ſtinctio perſone:ergo non eſt ſimplex in ſummo ſim pli citatis. ¶ Item non elſt idem dicere pateꝛ eſt eus.7 pa⸗ ter pater. nõ em̃ quo ẽ deus eo eſt pater. ĩmo deitate ẽ ceus: 2 paternitate eſt pater. et nõ paternitate eſt deus vel deitate pater. ergo alio eſt deuns et alio eſt pater. er⸗ go in deo inuenitur numerus:nõ ergo ſumma ſimplici⸗ tas. INem quedam dicuntur de deo m ſubſtantiam. vt deus omnipotens iuſtus et hmõi. Quedam ſm relati⸗ onem ſicut que dicuntur de deo perſonaliter. vt cum di co deus eſt pater. aut ergo ſubſtantia et relatio diſiin⸗ guuntur in deo m rem: aut m intellectum ſolum. Si m intellectum ſolum. ergo ſolus intellectus faceret tri nitatem hanc.ſcilicet patrem et filium et ſpiritumſan⸗ B wen ve ( ſn vr ————- Nuinta ctum eſſe.ſi nõ eſſet ibi rei diſtinctio. Si ſᷣm rem diſtin⸗ guũtur. ergo eſt ibi differentia ſubſtantie et relationis ergo nõ ẽ in deo accipere terminũ ſimplicitatis. Cõ⸗ tra.nos videmns in puncto differentes habitudines. nõ tamen hoc ponit aliquam compoſitionem in puncto ĩmo ex eo ꝙ ſimplerx eſt. conuenit ei ꝙ habeat plures ha bitudines.qᷓuis ergo ſimiliter ponatur in deo differen tia habituum perſonalium:non tamẽ hoc detrahit ſim plicitati eius.et ita vere ſimpler eſt. Solutio.dicen dum ꝙ eſt vnitas eſſentialis et perſonalis. Similiter ẽ differentia eſſentialis oꝑoſita vnitati eſſentiali:et diffe rentia eſſentialis ſiue mitiplicitas oppoſita vnitati per⸗ ſonali. Sed diuerſitas eẽntialis non oſponitur perſo⸗ nali vnitati.nec vnitas eẽntialis differentie perſonali. Unde Richardus de ſancto victoꝛe. ſicut eſſe ſi ubſtan⸗ tialiter aliud et aliud non tollit vbiq; vnitatem perſo⸗ ne:ſic eſſe perſonaliter alium et alium non ſcindit vbi⸗ qᷓ; vnitatem ſubſtantie.exemplum:in homine nec plura litas ſubſtantiarum ibi diuidit vnitatem perſone nec pluralitas perſonarum bhic diſſoluit vnitatem ſubſtan⸗ tie.¶ Ad pꝛimum ergo dicendum. ꝙ pꝛima pꝛopoſitio eſt falſa.naʒ vnitas dicitur maioꝛ.quia ſimplicioꝛ ⁊ vir tuoſioꝛ.poſita autẽ vnitate perſonali cum vnitate eſſen tiali.minoꝛ erit vnitas et ſimplicitas in virtute:qᷓ ſi po natur cum differentia perſonali. quia ſimpliciſſima et maxima vnitas eſt que habet eſſe in pluribus nõ mul⸗ tiplicata.ſicut pꝛobabitur infra.quanto eniz eſt aliqð maius vnum in ſimplicitate eſſencie:tantomagis eſt in vnitate.ideo ſumma vnitas vel ſimplicitas ponit plu⸗ ralitatem: aliter non eſſet ſimplex in ſummo ſimplicita tis.exemplum de puncto ſicut ſupꝛa⸗Ad ſecundaʒ ra tionem dicendum.q; non ſequitur nõ eo quo eſt deus ẽ pater.ergo alio et alio.ſi em̃ paternitas nõ eſſet deitas vel pater deitas:bene pꝛocederet ratio.ſed paternitas eſt deitas.pater em̃ dicit habitudinem illam qua ẽ ens a quo alius per generationem. hec autem habitudo nõ cõnumeratur cum eſſentia.nec etiam aliquod addit eſ ſentie.et ita non eſt cauſa compoſitionis aliquo modo circa eſſentiam.¶ Ao tercium dicendum. ſupponẽdo ꝙ; infra declarabitur.ꝙ diuinum eſſe eſt vnum idem eẽ ha bitu m rationem oꝛdinis ſeu oꝛiginis. intelligitur em diuinum eſſe quod eſt habitum a patre.non alio nec p generationem nec per pꝛoceſſionem.a quo idem eſſe eſt habitum a filio. et illud idem habitum a ſpirituſancio per pꝛoceſſionem ab vtroq;.et hoc modo eſt nõ ſolũ ſᷣm acceptioneʒ noſtri intellectus: ſed etiam ſᷣm ip̃am rem eceſſario eſt ergo ibi quod eſt ydemptitas ſubſtantie et quod eſt pabitudinis m rationem oꝛigini s ſeu pꝛin cipij adid quod eſt de pꝛincipio.Ex illa ergo paꝛte qua intelligitur ydemptitas:ſummetur velut pꝛedicamen⸗/ tum ſubſtantie in enunciatõe diuinoꝛum.ex illa vᷣo paꝛ re qua eſt ibi hahitudo et pluralitas: pꝛedicamentum relationis.Mec tamen hoc detrabit ſumme ſimplicita ti ſicut ex pꝛedictis manifeſium eſt et plenius declara⸗ bitur. Alembrum terciũ Onſequenter queritur an ſimplicitas ſit ꝓPꝛium diuie eſſentie ita ꝙ nulli alij rei oueniat.Ad qð ſic obijcit.oẽ qð nõ hʒ cõ poſitõem ꝑtiũ vel accidẽtiũ vel foꝛmaꝛũ ẽ ſumme et vere ſimplex.ſic patʒ ex diſtictõe.viij. pꝛimi libri ſniaꝝ.Sʒ pᷣma matia nõ hʒ cõpoſitõeʒ ꝑtiuʒ nec accidẽtiũ nec foꝛmaꝝ:̊ pᷣma matia ẽ ĩ ſimplicitate.ñ eĩ habet cõ poſitõem ꝑtium integraliũ:cũ abſtrabamꝰ ab ip̃a quãtitatẽ.nec cõpoſitõem eẽntialiũ ſicut materie et foꝛme.quia ſic eſſet materia de materia.et ita nõ eẽt pꝛi ma.nec et᷑ accidẽtiũ.qꝛ intelligimꝰeã ſpoliatã oĩbo acci dẽtibus. Nec foꝛmarũ quia intelligimus eam nudam ab omni foꝛma.ſimiliteꝛ obijcitur ð foꝛma.il Item de * v. 24 . „- — 7 7 ſpecie ſiue foꝛma vniuerſaliter obijcit᷑.quia ſicut dicit ph̊ᷣus.foꝛma ẽ cõpoſitõi cõtingens ſimplici et inuaꝛiabi ſi eſſentia conſiſteno.ergo cum ſit inuaꝛiabili et ſimpli⸗ ci eſſentia.relinquitur ꝙ ſimplicitas vera conuenit ei. Si vo diceretur ꝙ ſimplicitas ſoꝛme vniuerſalis ẽ cᷣ poſitõi ↄtingena.ſimplicitas vo diuine eentie nõ. vnde nõ eſt cõꝑabilis ſimplicitas ſimplicitati.Cõtra.diuia ſubſtãtia ẽ vnibilis humane.que quidem ẽ cõpoſita ex aia et coꝛꝑe: adueniẽs cõpoſitõi cum vnitur bumãe nature.nec tamẽ aliquid tetrahitur eius ſim plicitati ⁊ inuariabilitati eẽntie. relinquitur igitur ꝙ nec ipᷣi foꝛ⸗ me vnibili qᷓtum ad ſimplicitatem detrahetur ex hoc ꝙ ẽ cõpoſitõi cõtingens. Item boecius in li.ð trinitate. in omni eo quod eſt citra pꝛimũ.differt quo ẽ et ꝙ ẽ. ſed ip̃m ꝙ eſt. aut ẽ aliquid citra pꝛimũ aut nibil.Conſtãs eſt ꝙ nõ nibil.ergo aliquid in eo eꝛit.ergo erit diſſeren tia eius ꝙ ẽ et quo ẽ ⁊ ita ĩ infinitũ.aut erit dicere ipᷣm ꝙ ẽ ⁊ ĩm quo ?·ita eẽ ſicut pꝛimuʒ. Rñdeo vere eſſe ſumme ſimplex excludit tria. cõpoſitõem. cõponibilita lẽ.⁊ cõponi cõtigentiã.ita ꝙ illð vere et ꝓpꝛie ẽ ſimplex. quod nõ ? cõpoſitũ nec cõponibile nec cõponi ↄtingẽs. nec cõpoſitum ex alijs.ſicut ẽ in omni creatura ꝑ ſe exi⸗ ſtenti.nec cõponibile cũ alio.ſicut ẽ materia que ẽ com⸗ ponibilis fſoꝛme et ſoꝛma cõponibilis materie.⁊ ipᷣm q̊ ẽ cõponibile ei q ẽ nec componi ↄtingẽs.ſicut ẽ foꝛma vniuerſalis que ſupponit ante ſe cõpoſitõem ex mateꝛia et foꝛma.ẽ em̃ foꝛma materie vt ẽ aia foꝛma coꝛꝑis.⁊ ẽ foꝛma cõponi ↄtingens ſicut ex ipᷣ̃a cõpoſitõe adueniẽs ſicut foꝛma vniuerſalis homo vel humanitas que adue nit ↄſtituto ex anĩa rõnali et coꝛꝑe.Et ꝑ hec patet rñſio ad duo pꝛima.i Ad illud vᷣo quod obijcitur de diuina eẽntia que ẽ vnibilis et ita cõponi contingẽs.Dicẽdum ꝙ nõ ſequitur.i Aã hoc qð dico cõtingẽs cõponi impoꝛ⸗ tat depẽdẽtiã ab ipᷣa cõpoſitione:ita ꝙ nec habeat ſub⸗ ſiſtere ſine ipᷣa.ſicut humanitas non ſubſiſtit niſi manẽ te ↄpoſitione anime ⁊ coꝛꝑis.diuina aũt eſſentia nullo modo habet depẽdentiam ab humana:ĩmo ſine ipᷣa ↄſi⸗ ſtit.vñ bocipᷣm ꝙ vnibilis ẽ vel vnita diuina natura bu mane:non dicit dependẽtiam vel diſpoſitionẽ in ipᷣa.ſᷣ in ip̃a humana natura que quidem vnibilis ẽ ⁊ vnita. Ao illud vo qð vltio obijcit᷑.qð diẽ̃ boecius.in eo qð ẽ citra pᷣmũ ⁊c.intelligitur de his que ᷣm ſe babent eſſe ꝙ ẽ aut ⁊ quo eſt. ꝓut dicũtuꝛ pꝛicipia eẽ cuiuſq; nõ ha bent eẽ vt ens.ſ̊ ſunt entis.vt diſtinguamus ꝙ quedas ſunt entia:quedam entium vt diſpoſitiones vel ꝑtes.et iſta non ſunt entia ſimpliciteꝛ.ſed ſunt entiũ.nõ tñ ſeqꝗ⸗ tur ꝙ ſint nihil.Aihil em negat ⁊ quodẽ ens ⁊ quod ẽ entis. Pꝛeterea.ea qᷓ ſunt entiũ iam habẽt depẽdentioʒ a ſeipis componibilia adinuicẽ. ꝓpterea non ſunt vere ſimplicia. Nueſtio.vj.de diuine eſſentie immenſitate. Onſequẽter queri tur de immẽſitate diuine eẽntie qᷓ ĩmẽ⸗ ſitas determinatur qtum ad quatuoꝛ. Pꝛimo itum adſe ⁊ ſic determinatuꝛ ꝑ infinitatem.⁊ q́;tum ad intellectuʒ ⁊ ſic determinatur ꝑ incõpꝛebẽſibilitatem: ⁊ q́ꝛtũ ad du⸗ ratõem et ſic determinatur ꝑ eternitatẽ. Pꝛimo ergo q̃⸗ rituꝛ tde immẽſitate diuine eẽntie. Secũdo de compꝛehẽ ſibilitate diuine eẽntie.Leꝛcio de incircũſcꝛiptibilitate diuine eẽntie.Quarto de eiꝰeternitate.⸗ tũ ad pᷣmũ duo qruntur. Pꝛimũ vtrum diuina eẽntia ſit finita vel infinita. Secundum ſuppoſito ꝙ infinita vtruʒ iſtud ſit ei pꝛincipium.ita ꝙ non ↄueniat infinitas creature. Mlembrum pꝛimum Dpꝛimũ ſic obijcituꝛ.finitũ ⁊ infinitũ cõ⸗ gruit quantitati.vñ ſemper dicituꝛ finitũ et infinitũ ſub rõne quantitatis.ſimplex aũt et cõpoſitũ ſub ratione ſubſtãtie vł eſ⸗ ſentie. Si ergo quãtitatem non dicimꝰcirca diuinã eẽn tiam niſi ſolum virtutem eius q̃ dicitur aliquo mõ quã ta.ſᷣm ꝙ ponit aug.in li.de quãtitate anime virtualem qtitatẽ et dimenſionẽ:ergo ñẽ dicere de dinia eẽntia ꝙ ſit finita vel infinita.ſᷣ̊ ſolum de eius virtute vel poten⸗ tia.¶ Item finitum ⁊ completũ idem. Sed diuina eſſen tia eſt completiſſima.eꝛgo ẽ finitiſſima.i¶ Iteʒ ſic ſe ha⸗ bet potentia ad poſſe ita eẽntia ad eſſe.ſed potẽtia dici tur finita cũ poteſt in tot et nõ in plura. ergo ſimiliter ẽ in eẽ.ergo ſimiliter in eẽntia.ꝙ cũ ita ẽ hec eẽntia ꝙ nõ alia eẽntia dicetur finita.ſ̊ diuina eẽntia ita ẽ hec eſſen⸗ tia ꝙ ñ alia.ergo finita.¶ Item inter differẽtias entis ſempeꝛ nobilioꝛ dicitur de deo.vnde qꝛ ens actu nobili⸗ us ẽ ꝙᷓ ens in potentia.dicitur deus ens actu ⁊ non di⸗ citur ens poſſibile.ſed finitum ẽ nobilioꝛ ↄditio ꝙᷓ infi⸗ nitum:ergo finitũ dicet᷑ de potẽtia diuina et non infini⸗ tum. ¶ Item finitũ magis ducit in deũ qᷓ infinitum.⁊ H ẽ gꝗa creatura ducit in deũ ᷣm rationeʒ qua eſt finita.qa inqᷓtum infinita dicitur ꝑ oꝛdinẽ ad finẽ᷑. Infinitũ autẽ pꝛiuat hmõi oꝛdinem. ergo finitũ magis dicit ſimilitu⸗ dinem dei in eẽ et eius expꝛeſſionẽ qᷓ; infinituʒ.Si ergo exemplari magis dz attꝛibui qð ipᷣm magis expꝛimit eꝛ go deo debet attribui finitum non infinitũ. Contra. idem ẽ in deo eẽntia et potẽtia.ſed potẽtia eius ẽ infini⸗ ta:ergo et eius eẽntia.Et cõfirmatio iſtius rationis eſt quoniaʒz in ſummo ſimplici non differunt potentia ⁊ eſ⸗ ſentia.aliter non eẽt ſumme ſimplex:ergo non attingit aliquid potentia ꝗn eẽntia illud attingat:ergo cũ infini tum dicat extenſionem vltra finitũ.eẽt dicere ꝙ poten⸗ tia extenderetur vltra eẽntiam.niſi eẽntia ſit inſinita. Item diuina eẽntia poteſt cõſiderari dupliciter abſo⸗ lute et ĩ ſe.et ſic ẽ abſoluta ab omni reſpectu.Si ergo fi nitum vel infinitũ dicunt intenſiones reſpectus.ergo ñ ſunt in ea abſolute:ſed in ea ꝓut intelligitur 'ᷣm exten⸗/ ſionẽ ſᷣm ꝙ dicimus.ꝙ ſe extendit diuina eẽntia ĩ omni eẽ reꝛum ſicut ſua potentia in omni poſſe.Sed hoc mõ eẽntia ẽ infinita.ꝓbatio.quia potentia eius eſt infinita quia non ẽ in tot neq; poteſt eẽ in tot ꝗn adhuc poſſet eẽ in plura.ergo ſimiliter nõ eſt dicere de diuina eentia ꝙ ita ſit in eẽntijs rerũ nec poſſit eſſe quin adbuc poſſit eẽ in pluribus.conſtat ꝙ ipᷣa eſt infinita.q¶ Item bonitas illa dicitur infinita a quaẽ omnis bonitas et qua ma⸗ ioꝛ excogitari non poteſt. Et ſimiliter illa ponitur infi⸗ nita q̃ maioꝛ a qua ẽ omnis potentia ⁊ qua maioꝛ exco⸗ gitari nõ poteſt.ergo et illud dicetur eẽ infinituʒ a quo & omne eẽ:et quo maius eẽ excogitari nõ poteſt.ſed tale eſt eẽ diuinũ.ergo et illud ẽ infinitũ.dico autẽ maxime eẽ ſicut dicit anſbelmꝰ quod maxime diſtat a ñ eſſe qðᷣ ſcʒ nec habʒ nõ eẽ poſt eẽ.nec eẽ poſt non eſſe.nec poteſt cogitari nõ eẽ.¶ Iitem cireũſcripta ꝑ impoſſibile diuĩa potentia ab eẽntia.adhuc poſſum dicere ꝙ deus ẽ vbiq; nec tantũ poteſt cogitari vbi ſit quin adhuc poſſit dici. ꝙ vltra ſit. ſicut ergo coꝛpus diceretur infinitum quoo totum mundum repleret ⁊ vltra ſi eẽnt mundi infiniti ita diuina eẽntia de bet dici infinita.4¶. Itẽ.iij.reg. viij Si em̃ celum ? celi celoꝛum caꝑe te non poſſunt.quaſi dicẽt. ſi multi eẽnt celi ipᷣm capere non poſſent:ſed re⸗ plet omnes. eꝛgo ip̃e deus ᷣm eẽntiaʒ eẽt infiniius. INt deus eſt cauſa efficiens pᷣma formalis et finalis.ergo ſi non eſt dicere de ipᷣa inqtum eſt cauſa efficiens pᷣma ꝙ ſit effecta:nec inqium ? cauſa foꝛmalis ꝙ ſit foꝛmata. ergo non eſt dicere cum ſit cauſa ſinalis ꝙ ſit finita.er⸗ go ſi ᷣm eẽntiam ipe eſt finis ſiue finalis cauſa.conſtat quod eius eẽntia eſt infinita.¶ Si dicatur ꝙ potentia diuina dicitur finita.non quia habet finem vel termi⸗ num ad quem terminetur. ſed quia ita eſt hec eſſentia ꝙ non eſt illa.vnde iſle eſt vnus modus finitatis.Sed —,— Duor Ae2 01. Aveg Or 5 Oent N Aι£ f. e n r C. ſ) enee niti, lefinitü iinper eſkeh ninin noa Ttualem entig poren naeſſen eſeba⸗ tiadici niliter; nia grn Neceſſen⸗ 1s entis 1hobili nondi, ninſint⸗ tum.16 hita,ge tüaut⸗ imilttn⸗ Siergo imite ontra. inkini⸗ oniseſt naze unngit inſint hoten⸗ fini⸗ rabſo⸗ ergofi ergo exrten ſonmni veno finita ſerei tia ſi nitas mo r infi⸗ texco⸗ go tale rime e oteſt inia big icl⸗ noo niti naſi ore⸗ oſ 49 ih⸗ e et i⸗ i⸗ ſi —– Nueſtio ꝙ ratiõe iſta nõ debeat dici finita patet.quia añꝙ alia eẽntia cauſaretur:erat dicere quoniã diuia eẽntia erat nec tamen erat dicere ꝙ finiretur ab alia.quia res hec erant:ſed quia idem eſt eſſe eius ante rerum creationeʒ et poſt.ergo ſi nõ dicebatur tunc finita per comꝑatõeʒ ad res:ergo nec modo. Item ſi pꝛopter hoc diceretur finita eẽntia quia ita eſt hec eſſentia ꝙ non illa. ſimilit᷑ ratione eius potentia diceretur finita. cũ ſit ita hec po⸗ tentia ꝙ non illa.quod tamen eſſet incõuemens dicere 1 Si dicatur ad hoc ꝙ diuina potentia eſt ens et ope⸗ ratur.et verum eſt inqtum eſt ens eſt finita.tamen inqᷓ; tuʒ oꝑatur eſt infinita.quia non poteſt in tot quin ad⸗ huc in plura.Cõtra. adhuc videtuꝛ ꝙ ſit finita inqtuzʒ oꝑatur ᷣm bunc modum.quoniã ſicut contingit dicere diuina potentia ẽ hec ⁊ non illa.ita cõtingit diceꝛe ꝙ di uina potentia operatur hec et non alia. potentia ergo hae ratione dicetur finita inqtum oꝑatur. Sed hoc fa cit finitatem quod tamen incõueniens eſt diceꝛe.⸗ Jteʒ damalſ.credendum eſt vnum deum immoꝛtalem eternũ infinitum incircũſcriptum.ſed cum dico vnuʒ deum lo quoꝛ de deo ſm eẽntiam:ergo diuina eſſentia eſt infini⸗ ta.¶ Ytem ſicut dicitur Exo.xxxiij. capitulo. Qon pote⸗ ris videre faciem meam.Et iterum.non videbit me ho mo ⁊ viuet. Rurſumq;.Lollamqʒ manum meam.⁊ vi debis poſterioꝛa mea:faciẽ at mea vidẽ ñ poteris. Su⸗ per hoc aug.repꝛobat opinionem dicentem.ꝙ deus nõ videbitur in ſua eſſentia ſed ĩ ſua luce.et obijcit ſic. Cũ ſua lux non ſit aliud ꝙᷓ ſua eſſentia. ergo non eſt aliud videri in ſua luce et in ſua eſſentia. Similiter cum po⸗ tentia non ſit aliud ꝙᷓ ſua eſſentia:non eſt aliud infini⸗ tum in potentia qᷓ; in eſſentia. Solutio.dicendum ſi⸗ cut dicit beatus dyoniſius.vniueꝛſaliter non audendũ dicere aliquid d occulta et inſeꝑabili diuinitate qᷓ; ea que nobis diuinitus ex ſacris eloquijs claruerũt. ꝛe⸗ terea cumex ſacra ſcriptura nihil de finitate diuine eſ⸗ ſentie inueniatur.non eſt aſſerendum ipᷣam eſſe finitaʒ ſimpliciter:ſed infinitam.pꝛopꝛie ergo eſt dicendũ ipᷣm eſſe infinitum m ſubſtantiam. ⁊ non finitum niſi dica tur finitum completuʒ. vnde damaſcenus.deus eſt in⸗ circũſcriptus.increatus.infinitus. Item in eodem vi⸗ ctur quidem omnibus pꝛincipalius eoꝛum que de deo dicuntur nominibus eſſe: qui eſt totum enim in ſeipſo compꝛehendẽs. Hũc velut quoddam pellagus ſubſtan⸗ tie infinitum et indeterminatum. ecce ſcm damaſer⸗ nuʒ quod eſt infinitus ᷣm eſſentiam. 4 Sed tamen infi nitum dicitur tripliciter.ſcilicet negatiue.pꝛiuatiue.cõ trarie ſiue diſparate. Infinitum negatiue dicitur per abnegationem finis.et ſic dicituꝛ infinitum id quod nõ ſinitum.et hoc modo infinitum eſt quod non eſi natum finiri. Infinitum pꝛiuatiue eſt quod natuʒ eſt finiri nõ tamen finitur. Infinitum contrarie eſt quod habet cõ⸗ trariam diſpoſitionem ſiue diſparatam ad finiendum Pꝛimo modo eſſentia diuina eſt infin ita.quia non ha⸗ bet finem ſed eſt finiens omnia neqʒ eſt nata finiri. Si militer ſi dicatur infinitum diſparate ſic adhuc eſt infi nita. quia babet diſpaꝛatam dil poſitionẽ reſpeciu ſim⸗ plicis.dicimus enim aliquid infinitum quod in tot eſt non poteſt eſſe in plura. In deo autem eſt diſpoſitio diſparata reſpectu huius que eſt. q; diuina eſſentia eſt in omnibus et extra omnia. et adhuc ſi eſſent infinita: umpleret illa.vnde hoc quod eſt in omnibus non inclu⸗ ſa et implene illa. immo infinita ſi eſſent eſt diſ poſitio diſpa rata reſpectu finitatis. Si dicatur infinitum pꝛi⸗ uatiue:non poteſt dici infinita.quia non eſt nata finiri immo finiens omnia. 4Ad pꝛimam ergo rationem di⸗ cendum in contrarium ꝙ eum finitum dicitun per poſi⸗ tionem finis. infſinitum per ablationem finis. Jinis autem dicitur tripliciter et finitum et infinitum. Ifinis euim dicitur terminus et ſic finitum et infinitum. ſᷣm * Bexta a fine accipuntur:ſoli quantitati congruunt. ratione enim termini in quantitate ſumuntur.quia enim in cõ tinuo non eſt terminus ſue diuiſionis dicimus ipᷣm di⸗ uiſibile infinitum ſiue infinitum diuiſione. Similiter quia in numero nõ eſt terminus in addendo. dicimus ipᷣm eſſe infinitum additiõe.Similiter iuxta locum di⸗ citur finitum et infinituʒ circũſcriptiõe.et circa tempꝰ finitum et infinitum duratione.¶¶ Alio modo finis dici tur idem ꝙ perfectio.nec dicitur ſic finitum et infinitũ in ſubſtantia.et ſic dicitur materia ſm ſe infinita.quia caret perfectie. Tercio modo dicit᷑ finis ſᷣm ratio⸗ nem pꝛopꝛiam qua quidem eſt id pꝛopter quod vnum⸗ quodq;.et ſic finitum dicitur a fine per oꝛdinem ad fi⸗ nem. infinitum vᷣo per deoꝛdinatiõem.et ſic malum cul pe dicitur infinitum. Pꝛimo ergo modo ſᷣm ꝙ finitum et infinitum dicũtur in quantitate:eſt dicere infinitum ĩ vo. Sed quantitas duplex eſt 'm ꝙ dicit auguſtinꝰ. ſcilicet quantitas dimenſiua et virtualis.pꝛout finituzʒ et infinitum ſunt circa quantitatem dimenſiuam:neu⸗ trum eſt in deo.quia talis quantitas non eſt in eo.ſed iuxta quantitatem virtualem que in ipſo eſt: dicitur in eo infinitum. Sèd quia in doo om̃imoda eſt diuiſio vir tutis et eſſentie.non poteſt eſſe infinitas virtutis quin etiam ſit eſſentie.vbi autem differunt virtus et eſſentia. quod eſt vnius non eſt alterius.⸗ Ad ſecundum dicen⸗ dum.ꝙ completum dicitur duobus modis.ſcilicet ex ſe et ex alio.completum ex ſe dicitur finis quia finis eſt complementum. Completum vero ex alio accipitur ſo lum in illis que ſunt ad finem.finis pᷣo completuꝛ non ex alio ſed ex ſe.quia ergo finitum dicitur ꝙ aliquid fi⸗ niatur et compleatur ex alio.quia dicitur paſſiue:pꝛo⸗ pter hoc non ſequitur eſt finis:ergo non eſt infinitus ſi ue ergo eſt finitus.immo ergo eſi infiniens.et ergo non ſequitur ꝙ ſi deus eſt completus cum ſit com pletus in ſe. quia cſfinio omnium.qꝙ ſit finitus pᷣm ꝙ ſit omnia finiens.¶ Ad tercium dicendum.ꝙ aliquid non debet dici finitum quia ſit hoc et non aliud. ſed quia termi⸗ natur ad aliud vel eſt pꝛopter aliud vel quia perficitur ab alio.Et hoc ſumitur iuxta triplicem ratiõem finis. cum finitum dicatur a fine.finis enim terminus eſt. fi⸗ nis eſt pꝛopter quoꝰ vnumquodq;.et finis eſt peꝛfectõ. ſi ergo diuine eſſentie non poſſunt conuenire iſta quia non terminantur ad aliud.immo nõ eſt aliqua eſſentia in qua non ſit eſſentia etiam ſi eſſent infinite.immo eti am terminan tur omnia alia et non econuerſo. Simili⸗ ter non eſt pꝛopter aliud. immo om̃ia alia pꝛopter ipᷣm ſimiliter nec ab alio perficitur ſed perficit alia.conſtat ꝙ non poteſt dici finita:et ratio illa male aſſumit ratio nem finiti:ſicut etiam pꝛobatum eſt in rationibus que ſunt ad veram partem. Ad quartum dicendum. ꝙ ſi cut in re que habet oꝛdinem ad foꝛmam nobilitatis eſt eẽ ſoꝛmatũ ita in re.que eſt ad finem nobilitatis eſt eſſe finitum. Et quia omnis creatura oꝛdinatur ad finem. ideo in omi creatura nobilitatis eſt ꝗ; ſit ſinita. Simi⸗ liter in his que habent oꝛdinem ad efficiens nodilitatis eſt eſſe effectum.ſed in ipᷣo efficiente non eſt nobilitatis immo ignobilitatis. Similiter in foꝛma eſt ignobilita tis quod eſſet foꝛmata.etſimiliter ĩ fine quod eſſet fini⸗ tus et ideo eſſe efectum eſſe foꝛmatum eſſe finitum.om nia iſta ſunt nobilitatis in creatura. quia oꝛdinantur ad efficiens foꝛmam et finem. In teo tamen qui eſt el⸗ ficiens pꝛimum et pꝛima foꝛma omnium exemplaris erunt iſta ignobilitatis: et ideo contraria iſtoꝛum ſunt nobilitatis in illo. Ud quintum dicendum. ꝙ deus eſt cauſa efficiens.foꝛmalis exemplaris 2 finalis.pᷣm 6 pꝛimas duas cauſalitates comparatur creature ad de⸗ um tanqᷓ ad illud a quo ſunt vt a ſuo pꝛincipio.inqᷓtuʒ ðvᷣo eſt cauſa finalis ſunt creature ad ipᷣm. licʒ & finituʒ magis ducat in deũ inꝙ tum ẽ finis:nõ tamen inq̃tum Ary & Cr 2 ₰5 9 O⸗ d 2 M G ana 93.N 9 64ah Xpeſyt Saſet. Maæ rſt ℳW tio ð uer 2 D rrd * W eſt efficiẽs vel exemplar.ĩmo iſtis modis magis infini⸗ tũ ducit in ipᷣm.ſ.inĩtũ ẽ efficiẽs et exemplar.vñ pꝛima materia qᷓ ẽ infinita in potẽtia paſſiua: ducit in poten⸗ tiã dei infinitã. nõ in rõne qua oꝛdinat᷑ ad ipᷣm vt ad ſi⸗ nẽ:ſᷣ in rõe qua oꝛdinat᷑ ad ipᷣm vt ad efficiẽs ⁊ exẽplar et magis ducit ad ipᷣm hoc mõ ꝙᷓ ſi eẽt finita in potẽtia Similiter creatuꝛa rõnalis que habet potentiaʒ infini tã ad cognoſcendũ.quia nõ põt tot intelligere quin poſ ſit plura intelligere:ꝑ hoc ducit magis in ſuũ efficiẽs et exemplar ꝙᷓ ſi eẽt finita. Similiter infinitas de rõne in rõnali creatura magis ducit in deñ qᷓtum ad eternita, tẽ ſiue duratõem qᷓ finitas duꝛatõnis.qꝛ eius ẽ imago: iſta nõ. nõ em̃ eẽt imago ſi moꝛte claudaret᷑ vt dicit caſ⸗ ſiodo. licet ergo finitũ aliquo mõ magis ducat in deuʒ qᷓ infinitum:nõ tñ ſimpliciter.ĩmo magis ecõuerſo ſᷣm alias cõſideratões. Miembꝛũ ſecundũ Hſtea queritur. ſuppoſito infinitas cõ⸗ neniat deo.vtrũ ſit ꝓpꝛiuʒ diuine eẽntie ꝙ ſit infinita.Ad qð ſic ioh.iij.nõ ẽ ei datꝰ ſpũs ad menſurà ? loquit᷑ de gr̃a xp̃i. er⸗ go gra xp̃i ? ſpns nõ ad mẽſurã.ergo ẽ infimta. alij qᷓ diuine eẽntie cõuenit eẽ infimtũ.q̊ᷓ nõ ẽ Apꝛiũ.4 Contra oĩa creata ſunt ſub numero.pondere et mẽſura.ſapᷣ.xiij Gͤomnia creata ſunt finita. ſi ↄuenit infinitas alicui: boc ẽ ſoli creatoꝛi. Ad hoc dpᷣm.ꝙ finitũ dr multipli citer.ſ.finitũ pꝛincipio et finitũ fine.⁊ ſinitũ ſubiecto et finitũ virtute.tot etiã modis dr infinitũ. Si eꝛgo cõſi⸗ eramus finitũ ſm finitũ pꝛĩcipio vel ſine.ſic gra xpᷣi ẽ finita et nõ infimta.habet em̃ terminũ a quo eſt.et hoc ẽ pꝛincipiũ.et finẽ ad quẽ ẽ:et hoc mõ ſola diuina eſſen⸗ tia ẽ infinita. Similiter ſi accipiamus finitũ ſubiecto. ſic adhuc gratia xp̃i ẽ finita.quia aĩa xp̃i ẽ ſuũ ſubiectũ que ẽ quedã res finita.Si aũt accipin: us finitũ et infi⸗/ nitũ virtute.ſic gr̃a aliquo mõ ẽ finita aliquo mõ infini/ ta.finita em ſᷣm ꝙ in xpᷣo ẽ gra ſingularis ꝑſone.d̃ gr̃a xrp̃i infinita.nã p̃ter gram que eſt in ipo vt ẽ hõ ſingula ris:ẽ in ipo gr̃a ſᷣm quã ẽ caput et gra vnionis.dẽ ergo gra xp̃i ſᷣim ꝙ ẽ caput aliquo mõ mifinita qᷓtum ad vir⸗ tutẽ influendi.quia põt influere in infinitũ ĩ mẽbra coꝛ poꝛis ecclie. Similiter gra vnionis dr̃ aliquo mõ inſi⸗ ta.ſ.poteſtate ſatiſfaciẽdi.quia non eſt ponere tot pct᷑a quin ꝓ płlibus poſſit ſatiſfacere.nec ita magnis quin et ꝓ maioꝛibus ſi eẽnt. ꝓut dicit anſpel.putaſne tantum bonũ tãamadile poſſe ſufficere ao ſolnendũ qð dbetur ꝓ peccatis totius mundi:ĩmo plus põt in infinitũ. vñ ſi maius eẽt peccatũ totius mũdi in infinitũ:ſufficẽt ad illud ſoluendũ.q¶. Ad illud quod obijcit᷑ ꝙ ſpiritus da⸗ tus eſt ei nõ ad mẽſuram.dm q; boc intelligitur ñ ab⸗ ſolute.ſᷣ̊ facta cõꝑatõne ad alios hoĩes quibus data eſi gratia Fᷣm menſurã donatõnis xp̃i.i Aã ſicut dr.j.coꝛi. xij.alijs datur ꝑ ſpm̃ ſermo ſapiẽtie.alijs ſermo ſcie ſᷣm eundẽ ſpiritũ ⁊c. Quia ergo in xpo erat gra vniuerſali ter ad omia que dabãtur alijs ꝑticulariter. dr habuiſſe ſpm̃ nõ ad mẽſuram. quia nõ babuit ad menſuꝛã alioꝝ vñ ſuꝑ illð iohᷣ.iij.oĩa dedit ĩ manu eius.glo.oug. ho⸗ minibo dat ad menſurã filio nõ ad menſurã.ſ̊ ſicut to⸗ tũ ex ſeipᷣo toto genuit filiũ ſuũ:ita incarnato filio ſuo totũ ſpiritũ ſuũ nõ ꝑticu lariter nõ ꝑ ſubdiuiſiones.ſed generaliter et vniuerſaliter. MNMueſtio.vij. de ummen ſitate diuine eẽntie qtum ad incõpꝛehẽſibilitatem. ODnſequenter que rituꝛ de immẽſitate diuine ſubſtãtie qᷓ; tuʒ ad incõpꝛebẽſibilitatẽ.Et querun⸗ tur duo. Pꝛimũ vtrũ diuina eẽntia ſit cõpꝛehẽſibilis vł incõpꝛehẽſibilis. Se cũdũ ẽ de differẽtia cõpꝛehẽſoꝝ eẽntie diuine ĩ patria. is l6 PeͤHα rfe ſene BPPr * an . Jr 0α3 .ſoo ſu m σ rſt (Worcc Sur) r Oſca Bo rry Membruz primum O pꝛimũ quo queꝛit᷑.vtruʒ diuina eẽntia ſit cõpꝛehẽſibilis vel incõpꝛe bẽſibilis ſic obijcit. hiere.xxxij. magnus ↄſilio incõpᷣ⸗ henſibilis cogitatu.et loquit᷑ de deo.ſ̊ di⸗ cẽdo deũ dico diuinã eẽntiam.quia dico ipᷣm ſine notõe ꝑſonali.et ſic loquitur:̊ diuina eẽntia eſt incõpꝛehen⸗ ſibilis.il Itẽ damaſ.Infinitus ẽ deus et incõpꝛehenſi⸗ bilis. IJItem aug. in li.de videndo deo ponit quadru⸗ plicẽ auctoꝛitatẽ ambroſij dicẽs.plenitudinẽ diuinita⸗ tis eius nemo aſperit.nemo mẽte aut oculis cõpꝛeben⸗ dit.¶ Itẽ cõmunis animi cõceptio ẽ qdð finitum nõ põt cõpꝛehendeꝛe infinitũ.ergo cũ intellectus humanus ſit finitꝰ.diuina eẽntia infinita vt viſum ẽ:ergo incõpꝛehẽ⸗ ſibilis ab intellectu hbumano. Cõtra. multiplex ẽ co⸗ gnitio de deo.ẽ cognoſcere de deo quia eſt.qd ẽ. ſicut eſt quãtus eſt.cognitio pꝛima.ſecũda et tercia nõ ponunt cõpꝛeheẽſibilitatẽ.ſᷣ creatura põt cognoſceꝛe quãtus eſt. ergo põt ipᷣm cõpꝛehẽdere.ergo ẽ cõpꝛehẽſibilis.minoꝛ patet ro.j.inuiſibilia dei ⁊c̃.glo.tã pulchra aſtra condi dit vt ex magnitudine quãtus eẽt poſſet cognoſci.i Itẽ phił.iij. Sequoꝛ ſi quõ cõpꝛehẽdam in quo et cõpꝛeben⸗ ſus ſum glo.ſi aliquo mõ potero ꝑfecte cognoſceꝛe xpᷣm qui ẽ ſumma beatitudo. Intenbebat em̃ aplus ꝙ; pol⸗ ſet xp̃ᷣm cõpꝛehẽdere.ſ̊ nõ ſequeret᷑ niſi eẽt poſſibile.non eẽt vo hoc poſſibile niſi totã deitatẽ cõpꝛebẽderet:q̊ ẽ cõ pꝛehẽſibilis.i¶ Itẽ ibidẽ ſuꝑ illud.in quo et cõpꝛehẽſus ſum. glo.vt videaʒ eum ſicut eſt:ſicut ip̃e me videt ſicut ſum. Sed cõſtat ꝙ rpᷣͤc videbat apłm ꝑ cõpꝛebẽſionem ergo apłus intendebat ipᷣm cõpꝛehendere.(¶ Itẽ ephe. iij. vt poſſitis cõpꝛehẽdere cũ omnibo ſctis que ſit longi⸗/ tudo.latitudo.ſublimitas et ꝓfundũ.ſ.dei.lõgitudo.ſ. eternitatis.latitudo.ſ.caritatis.ſublimitas.ſ.maieſta⸗ tis.ꝓſundũ.ſ.ſapiẽtie dei.et ſequitur vt impleamur in omnẽ plenitudinẽ dei.ergo vult ꝙ ſit compꝛebẽſibilis. JItem. j. coꝝ.ij. Spiritus ſcꝛutatur oĩa etiam funda 1 æi.i.facit nos ſcrutari.bᷣ quod facit nos ſcrutari ↄgno ſcemus in patria.ſed ſi omnia etiã ꝓfunda di cognoſce mus.ergo compꝛehendemus. Item aug.in li.de anĩa et ſpiritu. Anima ad ſimilitudinẽ totius ſapiẽtie facta omniũ ſimilitudines in ſe gerit.aĩa aũt quia eſt ſimili⸗ tudo dei: ſe vtitur vt ſimilitudine ad deũ cognoſcendũ. Sed ipᷣa eſt ſimilitudo totius ſapiẽtie diuine que ẽ ipᷣe deus ergo poteſt ſe vti vt ſimilitudine ad cognoſcendã totam ſapientiã que eſt deus.ergo põt eum cõpꝛehẽdeꝛe Solutio.dðᷣm ꝙ poteſt appellari cõpꝛehẽſio cognitõ intellectus appꝛehedetis ſiue adherẽtis veritati. vel põt appellari cõpꝛehẽſio cognitio intellectus includẽtis.ſũ⸗ mẽdo cõpꝛehbenſionẽ pꝛimo mõ:dom ꝙ deus ẽ cõpꝛehẽ⸗ ſibilis.quia intellectus nr adheret veritati que deus E. vñ ſponſa in cañ. Lenni eũ nec dimittã.et hec cõpꝛehẽ ſio nihil aliud ẽ qᷓ quedã cõpꝛehenſio.hoc mõ loquitur aplus cũ dicit.Sequoꝛ ſi quõ cõpꝛehẽdam.i.ſi quõ ꝑfe cte potero cognoſceꝛe lp̃m. et iſtud perfecte attenditur in adheſione ad deum. Si dicatur cõpꝛehenſio cognitõ intelleètus includentis.hoc modo facit aug.in li.de vi⸗ dendo deo ad paulinã differẽtiam inter videre et cõpꝛe⸗ bẽdere dicens.ꝙ videre nõ ponit niſi pñtiam rei.cõpꝛe hẽdere vᷣo ponit totuʒ in videndo includere:ita ꝙ d re nihil lateat.hoc mõ impoſſibile ẽ deum cõpꝛehendi. qa impoſſibile ẽ ꝙ intellectus includat diuinã eẽn tiaz. Fm em̃ aug.illud ſolũ cõpꝛebendere poſſumus cuius fines circũſpici poſſunt.illð aũt impoſſibile eſt in deo. 4 Sed obijcitur. omne ſimplex cũ non habeat partẽ cũ attigit: attingit totum. cum vo attingituꝛ totum: cõpꝛehendit᷑ cũ ergo diuĩa eẽntia intellectu humano attingatur. ali⸗ quo modo cum ipᷣa ſit ſimplex cõpꝛehendetur.eꝛgo ſi co gnoſcetur cognitõe viſionis:cognoſcetur cognitone cõ pꝛehenſionis.i Reſponſio.q no ſequituꝛ attingituꝛ to⸗ tũ.ergo cõpꝛebẽditur.cõpꝛehendere em̃ ẽ Fm totaʒ ſub⸗ . Z . B Sphrn. —– C Pérn ſ —. — — — — „–w. einti bilis 4 inc⸗ No bd neoto⸗ Pprehen, Nehenſi nadrn, ſuinit⸗ peehen⸗ In pot annsſit fopree⸗ Nerico ſialtel ponunt tuse. minor acont N Neben expn poß⸗ e,non geco Melns ſicnt ſonen r. ng⸗ ol. eſan nrin bilis. unc o noſee anig Geta nili⸗ di. ſße nda dere nitö lpt ,ſu⸗ che⸗ s 5, ebe tur ⸗ e Nueſtio ſtantiam et virtutem et reſpectum rem cõpꝛehenſaʒ in⸗ cludere.Attingere vᷣo eſt totum ad totuzʒ iungi.qᷓuis ñ Fm totum fiat incluſio.verbigratia.linea ducta ad cen trum tangit centrum.nec tamẽ cõpꝛehendit.quia non omnem virtutem et reſpectum centri reſpicit.ĩmo infi⸗ niti ſunt reſpectus ipᷣius centri et viꝛtutis infinite ad li neas que poſſunt duci ab ipᷣo et ad ipᷣm pꝛeter reſpectũ huius linee.ſed circũferentia ſola ipᷣm centrum cõpꝛe⸗ bendit.Scðm hunc modum eſi dicere.ꝙ intellectus cꝛe atus eſt velut quedam linea ducta ad centruʒ hoc ẽ ſim plicitatem diuie ſpſtãtie.que ſᷣm eſſe quod habet in cre atura. intelligitur velut centrum habens virtualem po ſitõnem in creatura et ſimplicẽ.Sed illud quod habet eſſe in ſe habet eſſe velut in circũferentia infinita.quia nec habet pꝛincipium nec finem.ſed in infinitum exce⸗ dens modum eẽndi in creatura.ſicut circũferentia cen⸗ trum.pꝛopter quod dicit trimegiſtus. deus ẽ ſpera in⸗ telligibilis cuius centrum ẽ vbiq;:circũferentia nuſqᷓ. Ad alias rationes reſpõdendum. Ad pꝛimam dicen⸗ dum.ꝙ eſt cognitio de deo per poſitionem.ſicut cogni⸗ tio de ipo quia eſt.per pꝛiuatiõem ſicut cognitio ð deo quid nõ eſt.ſicut dicit dyoniſius.cõtingit ð deo cogno ſcere nõ quid eſt ſed quid nõ eſt.cognitione ergo qua co gnoſcitur de deo quid eſt nõ poteſt cognoſci quantus ẽ deus.ſed cognitione qua cognoſcitur per pꝛiuationem et abnegationem alioꝛum:bene cognoſcimus quantus eſt. bene em̃ cognoſcimus ꝙ maioꝛ eſt qᷓ; quelibet creatu ra.et qᷓ; omnes ſimul.ſicut ſupꝛa dictum eſt in queſtio/ ne de cognitione dei an cognoſcitur quantus ſit.¶ Ad ſecundum dm.ꝙ loquitur apoſtolus de compꝛehenlſi⸗ one que eſt ſm adheſionem ſiue que eſt idem ꝙ appꝛebẽ ſio. et non de cõpꝛehenſione que eſt intellectus includẽ⸗ tis. Et pᷣma appellatur velut cõpꝛehẽſio manu.qꝛ com⸗ pꝛehenſio manu non includit neceſſario totam rem ſic loquitur apoſtolus vt cõpꝛehendam.i.vt axpꝛehendaʒ et adpeream ⁊c. Secunda appellatur compꝛehenſio vi ſu.quia compꝛehenſio viſu nõ eſt niſi totam rem inclu⸗ dat. vnde ipᷣa eſt compꝛehenſio per incluſionem:et non pꝛima. Ao tercium dicendum ᷣm ang.ꝙ illud quod dicit aplus non intelligitur ꝙ ſimus plenus deus:ſʒ ꝗ⸗ ſimus pleni deo.et dicimur pleni deo:quia intellectus noſter ᷣm ſuam capacitatem impletur teitate. Sed ſi ipſum compꝛehenderemus totũ.equaremur ei quia cũ ſit infinitus:nihil iᷣm cõpꝛehedit niſi ipe:ex hoc ſeque⸗ retur ꝙ ſi ei equaremur ꝙ eſſemus plenus deus et ꝙ in nos verteretur quod ẽ im poſſibile.et pꝛopter hoc dicit aug. ſuper illud. hanc plenitudinem dei quidam in bis verbis ſic intellexerunt.vt putaremus nos hoc idem fu turos quod deus eſt. dicẽtes ſi aliquid minus bẽbimꝰ et minoꝛes erimus.quomodo implebimur in omnẽ ple nitudinem dei. Sed quoniaʒ implebimur pꝛoſecto eri⸗ mus equales.et certe ex hoc ſequeretur ꝙ eẽmus deus. quia nihil equale deo niſi deus. et pꝛopter hoc dicit de⸗ teſtandus eſi erroꝛ iſte.nõ em̃ ſic implebũtur vt ſint ple nus deus:ſed ot per fecti ſint pleni deo.ꝗ Ad quartum dicendum.ꝙ verum eſt ꝙ ſpiritus facit nos omnia ſcꝛu tari.ſed non ᷣm omnem virtutem.et ideo non eſt comp benſio.4Ad quintum dicendum. ꝙ anima eſt ad ima⸗ ginem totius ſapientie. hoc eſt perfecte et in genere. vñ ebet ibi ſumi totius pꝛo perfecte.q Ad aliud doᷣm ꝓ anima ad cognoſcendum deum vtitur ſeip̃a vt ſuniliiu dine.ſed nõ ſequitur ꝙ cõpꝛehendat.quia totalitas ſi⸗ militudinis no attenditur qᷓtum ad equalitatem ſᷣ qᷓtũ ad repꝛeſentationem.vnde aug.in li.lxxxiij. queſtionuʒ vbi im ago et ſimilitudo:nõ cõtinuo equalitas.vt ĩ ſ pe⸗ culo eſt imago.quia de illo expreſſa eſt.eſt etiaʒ neceſſa ria ſimilitudo nõ tamẽ equalitas.qꝛ multa deſunt ima⸗ gini de qua expꝛeſſum eſt. Eel dicendum ꝙ licet poſſet vti ſe vt ſititudine ad cognoſcendã diuinã ſapientiã to⸗ tõ:nõ tñ ſᷣm totũ ſicut ſuꝑius dictũ ẽ de pũcto ⁊ linea. J — Q2 *n) n RX Beptima Mliembꝛũ ſecundum Ecundo queritur de dꝛia cõpꝛebenſionis diuine eſſentie in prĩa.cum em̃ deus ĩ glo ria ſit ſimplex et inꝑtibilis ſᷣm omnẽ mo dum. ergo quilibet videbit ipᷣm totum nõ plus vnus q; alius. Item cuʒ ſit im ꝑtibilis.eꝛgo vna creatuꝛa nõ erit magis in ꝑticipatione eius q; alia.im mo quelibet videbit ipᷣm totum:nõ plus vnus ꝙᷓ; alius Item cum ſit impartibilis.ergo vna creatura nõ erit magis in paꝛticipatione eius ꝙᷓ alia.ĩmo quelibet totũ paꝛticipabit.ergo nihil eſt dicium ꝙ vnus plus parti⸗ cipabit in patria de bonitate diuina qᷓ alius. Jteʒ du plex diſtinguitur theologia.ſ.miſtica et pabolica..NDi ſtica eſt qua deus cognoſcitur per ſimilitudines rerpum ſpiꝛitualium.ſicut dicituꝛ ꝙ deus ẽ ſapiens. benignus Parabolica eſi qua deus cognoſcitur per ſimilitudi⸗ nes acceptas a rebꝰ corpoꝛalibꝰ.ſed nec miſtice nec ꝑa⸗ bolice videbitur deus in patria.quia ſeipᷣo videbitur ũñ per ſimilitudinem.ſed ex ſimilitudine venit ꝙ plus co⸗ gnoſcit vnus qᷓ; alius:ergo cum remoueatur ſimilitudo videbitur in ſui pꝛeſentia et ita equaliter ab omnibus Solutio.dicendum ꝙ diuerſitas viſionis ex triplici cauſa pꝛouenit.ſ.ex parte rei vile.ex parte medij viden⸗ di. et ex ꝑte videntis.Ex ꝑte rei viſe ꝓuenit diuerſitas viſionis ſicut dicimus.quia aliter videtur lucidũ aliteꝛ tenebroſum. Ex ꝑte medij vidẽdi ꝓuenit.ſicut aliter vi detur res mediante vitro rubeo aliter mediãte vitro al bo. Ex parte vidẽtis.quia aliter videt octus acutus qᷓ oculus obtuſus. Dicẽdum ergo ꝙ diuerſitas viſionis diuine nec hic neq; in patria pꝛouenit ex pꝛima cauſa. ĩmo ipᷣe quãtum ẽ de ſe ab ommibus videtur equaliter: quia omnibuso ſe offert.Ex ſecunda vo et tercia pꝛoue⸗ nit hec diuerſitas.quia aliter videtur deus in via per iſtas ſimilitudines et aliter per illas. Similiter videt᷑ hic aliter ab vno ⁊ aliter ab alio. In gioꝛia autem di⸗ uerſitas viſionis eius nec erit ex ꝑte rei viſe nec ex par⸗ te medij videndi.quia nõ videbitur ꝑ ſimilitudines ali⸗ quas ſed videbitur per ſe et etiam in ſe.ſed ſolũ erit ibi diuerſitas ex paꝛte videntis.ſicut em̃ dicit boetius.om ne quod appꝛehenditur ẽ in aꝑꝛehẽdente ꝑ modũ rei ap pꝛehẽdentis et nõ per modũ rei apꝛehenſe.quia ergo ĩ gloꝛia erit differẽtia intellectuũ:erit differẽtia appꝛebẽ⸗ ſionum.exemplũ em̃ in luce.luce em̃ manente eadẽ non intenſa vnus oculus ſᷣm ꝙ ẽ perſpicatioꝛ plus de ea vi⸗ t qꝙᷓ alius.ſic luce diuina manente eadem et ĩ eadem diſpoſitione ad res.quãtum eſt de ſe.ille intellectus qui erit perſpicatioꝛ per gloꝛiam. plus de ea percipiet qᷓᷓ ali us minus perſpicax.ſicut em̃ ſtella differt a ſtella ĩ cla⸗ ritate.ſic coꝛꝑa clarificata differunt ĩ claꝛitate.ita etiã anime differunt in claꝛitate in gloꝛia.et ita licet diuina eẽntia ſit ſimplex et impartibilis.tamẽ ẽ differentia vi⸗ ſionuʒ ex parte videntium nõ ex parte ſui.q Ad id qð obijcitur de ꝑticipatione.dicendum ꝙ non dicitur dini na eſſentia participabilis qꝛ trabatur in partẽ.ſed par ticipatio iſta refertur ad effectum.ſ.illuſirationis.Fᷣm quem dicitur differens participatio. Differentia autẽ iſtius participatõnis eſt ex parte participantium.non ex parte dei.quia ſicut dicit phᷣus in li.de cauſis. cau⸗ ſa pꝛima ſe habet ad res omnes ᷣm diſpoſitionẽ vnaʒ. nõ tamẽ omnes res ᷣm diſpoſitionem vnam ab ipᷣa re⸗ cipiunt influentiam. Sicut em̃ radius ſᷣm diſpoſitiõeʒ vnam qtum eſt de ſe. ſe habet ad materias.non tamen materie ſe habent eodem modo ad receptionez radij il⸗ lius lucis.ĩmo quedam materia liqueſcit ex eius rece⸗ ptione.et quedam condenſatur.et ita hec diuerſitas ef⸗ fectuum eſt ex parte recipientium.ſic eſt in receptiõe ra dij diuine lucis.et ſicut aer purioꝛ aliter recipit lucẽ q aer tenebroſioꝛ ſic eſt hic.ꝑ hoc patet ſolutio ad cetera ege .e14 N 3 ) * RW☛r vn o.1 Aο ανιοι en ne e.. — 4 Queſtio.viij. de immen ſitate diuine eẽntie qᷓtum ad incircũſcriptibilitatem. Verituꝛ conſequẽ ter de imenſitate qtũ ad incircũſcripti bilitatem. et circa hoc queruntur duo. Pꝛimo an ſit circũſcriptibilis.Secũ⸗ do an incircũſcꝛiptibilitas ſit ei ꝓpꝛiũ. Membrum pꝛimum D pꝛimum obijict ſic damaſcenꝰ. Circũ⸗ ſcriptibile eſt quod loco vel tꝑe vel cõpꝛe⸗ hẽſione cõpꝛehẽditur. Incircũſcriptibile qð nullo hoꝛũ cõtinetur.ergo eſt incircũ⸗ ſeriptibilis.¶ Cõtra.ij.coꝝ.vj.que ẽ cõuentõ xpᷣi ad be lial lucis ad tenebras.q.d. nulla.ſ̊ ſempeꝛ eſt conuentõ exiſtentis ad id in quo exiſtit:ergo nõ exiſtit deus ſiue lux diuina in demonibus.ſ̊ omne qð ẽ ita ĩ aliquibus qð nõ in alio ẽ incircũſcriptibile.ergo deus eſt incircũ ſcriptibilis. Iteʒ iuſticia nõ exiſtit in iniquitate.eꝛgo ⁊c᷑.¶ Itẽ.j.ſapĩe.ſpiritus.ſ.diſcipline effugiet fictum. ergo ſpirituſſanctus nõ eſt in ficto. ergo eſt quid deter⸗ minatum:ergo quid circũſcriptibile. Solutio. ſim⸗ pliciter dicendũ eſi ſine diſtinctõne ꝙ dinina eſſentia ẽ incircũſcriptibilis.quia nõ habet termimum nec eentie nec virtutis. Iterũ nec loco nec tꝑe nec compꝛehenſiõe cõpꝛebenditur.l Ad pꝛimũ obiectũ dm.ꝙ quedã no⸗ mina imponũtur a natura⁊ ꝑfectõne naturarũ rerum quedã aũt a defoꝛmitate et defectu.quod patet in dya⸗ bolo.quia dyabolus⁊ ſpiritus dicitur.ꝙ dicatur ſpi ritus:hoc imponitur ei a natura et perfectõe nature in qua conditus eſt.ꝙ dicat᷑ dy abolus:hoc imponitur ei a malicia ſua et defoꝛmitate.cõcedo ergo ꝙ deus nõ eſt in rebus inqtum nominant᷑ noĩe ſumpto a ſua defoꝛmi tate vel malicia vel defectu:quia ſic ecideretur ꝙ de eẽt cã defectus vel defoꝛmitatis in rebo.In oĩbo tñ rebo eſt initum ſunt cõdite ab ipo et hoc eẽntialiter.pnᷣtialiter potentõnaliter.nõ tñ ſᷣm oẽm modum.ſ.inqtũ coꝛrum punt et ſunt defoꝛmes ꝑ peccatũ.¶ Per hoc patet ſolu⸗ tio de ficto.qui poteſt cõſiderari intum fictus:⁊ ſic eſt teo diſſimilis.⁊ ſic ſpiritus diſcipline ipᷣm effugit.non tamẽ inꝙtum ẽ ſubſtãtia quedã a deo odita. guUembrumſecundũ Ecundo q̃ritur vtꝝ incircũſcriptibilitas ſit ꝓpꝛiuzʒ diuine eẽntie. Ad qð damaſ.in pᷣmo li.incircũſcriptibilis ſolus deus ẽ ſi ne pꝛicipio et ſine fine.eno incircũſcripti⸗ bile omnia cõtinẽs:nulla cõpꝛehẽſione cõtentus.ergo ſolus deus ẽ inciꝛcũſcriptibilis.¶ Itez aug.in li.de aia ⁊ ſpũ.ex eo coꝛꝑales dicimus intellectuales ſubſtãtia⸗ les ⁊ naturas.quia loco circũſcribunt᷑. Solus autem deus eſt incircũſcriptus. Cõtra dr̃.v.cañ.Quo abijt dilectus tuus o pulcherrima inter mulieres. Suꝑ illð dicit greg.cũ dicant᷑ angeli locales circũſcribi nõ pñt. longeminus illa ſubſtãtia incompꝛehẽſibilis.ſ. diuina. Si ergo angeli dicũtur locales nõ tñ circũſcriptibileo. nõ igitur ſolus deus.¶¶ Item vltimũ locãs nõ locatur. ſcʒ vltimũ celum.ergo cũ ipᷣm ſit ſiłr vltimuʒ circũſcri: bens nõ circũſcribitur.ergo ei cõuenit incircũſcꝛiptibi litas ñ g ſoli deo. Solutio.dõm.ꝙ ĩcircũſcriptibili⸗ tas ſimpłr ẽ ꝓpꝛia diuine eẽntie.ſᷣm ꝗd tñ cõuenit crea⸗ ture. Ad pꝛimã rõem in cõtrariũ qua obijcit᷑ de ange lis.dðᷣm ſᷣm ꝙ dic anſhel.ĩ monologion.quaſi loquens cũ deo.creatus ſpũs ad te collatus ẽ circũſcriptus.ad. coꝛpus vᷣo ẽ incircũſcriptus.oĩno circũſcriptuʒ ẽ quod cũ alicui totũ eſt:nõ põt alicubi ſimul eẽ.quod de ſolis coꝛꝑibus cernitur. Incircũſcriptũ vᷣo quod ſimul ẽ vbi q; totũ.qdð de deo ſolo intelligitur et loquitur hoc ad de um.Circũſcriptũ ſimul ⁊ incircũſcriptum:qð cum ali⸗ — cui ſit totũ põt ſimul eẽ totũ alibi:nõ tñ vbiq;qdð ð cꝛe atis ſpiritibus cognoſcitur.⁊ ponit rõem huius. Si eĩ aĩa nõ eẽt tota in ſingulis mẽbris ſui coꝛpoꝛis.nõ ſenti ret tota in ſingulis.ſᷣ lʒ aĩa ſit vbiq; ĩ ſuo coꝛpoꝛe:nõ tñ alibi qᷓ in ſuo coꝛꝑe ẽ.⁊ ſic aĩa ſᷣm ꝗd eſt incircũſcripta reſpectu coꝛꝑis:nõ tñ ſimpliciter.Similiter in angelis reſpectu dei circũſcriptus eſt angelus.ꝙ at᷑ dicat᷑ incir⸗ cũſcriptus:hoc ẽ ſᷣm quid.ſ.reſpectu coꝛꝑis.⁊ ſᷣm h̊ lo⸗ quitur greg.ꝙ angeli circũſcribi nõ pñt.iſtud verũ ẽ ſiẽ coꝛꝑa.⁊ de tali circũſcriptõe loquit᷑ ibi qꝛ ſicut dẽ. Qm̃ .— de locale dr qð circũſcribitur m ꝑtes loci S.et.j.ante et retro.dextra ⁊ ſiniſtra.Ex quo pʒ ꝙ loquitur dæ cir⸗ cũſcriptõne coꝛpoꝛum.ᷣm ꝙ angeli ſunt incircũſcripti biles. ¶¶ Ad ſcõm doõm ſᷣm ambro.ꝙ triplex ẽ circũſcri⸗ ptio.ſ.loeo.fine.⁊ tꝑe.vñ dicit.vj.de trinitate.ſic in ali quo loco nõ circũſcribitur pater qui eſt ſuper oĩa.nec fi liꝰſuoꝝ oꝑm tꝑibo ocludit᷑:ꝗ totiꝰẽ opifex creature.ne⸗ q; ſpiritus.ſ.aliquibus finibus circũſcribit᷑:q om̃em in telligibilẽ ſubſtãtiam inenarrabili pulchritudine ſupe⸗ rat. Simpliciter ergo incircũſcriptibile eſt. quod nec lo co nec tꝑe ſiue duratõe nec fine circũſeribitur.quod ſo li deo ↄuenit.licet aũt angelus ⁊ coꝛpus vltimũ nõ cir⸗ cũſcribunt᷑ loco nec tꝑe:fine tñ circũſcribũtur.quia ha bent terminũ ſubſtãtie ⁊ virtutis.et iõ nõ ſimptr ei in⸗ circũſcriptibilitas cõuenit. Nueſtio.ix.de localita te diuine eſſentie. Onſequẽter queꝛi tuꝛ de loca tõne diuine eſſentie.de qua pła inquirũtuꝛ.pꝛimo an teus ſit ali⸗ cubi vel nuſq vel in ſeipᷣo.ſecundo an deus ſit vbiq;.tercio quid eſt deum eſſe vbiq; quarto vtrũ ab eterno ↄueniat ei eſſe vbiq;. Qui⸗ to an ſit ei ꝛiũ eẽ vbiq;. Membꝛũ pꝛimum D pꝛimũ an deus ſit alicubi ſiue in loco. ſic obijcit᷑ cañ.d.Quo abijt dilectus tuꝰ. gꝛeg. ſotandũ ꝙ deus ꝗ vbiq; ẽ ĩ loco eſt 666F localis nõ eſt. p ſi ĩ loco ẽ: alicubi eſt. 4Cõtra.boeciꝰin li.de trinitate.oĩno in loco eẽ nõ pĩ: ꝗ vbiq; ẽ.Kᷣ deus vbiq; ẽ:̊nõ põt eẽ ĩ aliquo loco:ergo nec alicubi.q Item anſheł.in monologionã nullo loco aut tꝑe ẽ.qꝛ nullũ locũ aut tpᷣus hʒ.nec in ſe locoꝝ reci pit dilinctõʒ. vt hic vel ibi vel alicubi.neq; tꝑm:vt nũc tũc vel aliqũ.&̊ nõ ẽ alicubi.q Itẽ nõ põt inueniri ↄꝑa⸗ tio dei ad creaturã vt ad locũ.&̊ ñ ẽ in aliquo loco.ma ioꝛ pʒ.qꝛ quicqd ẽ in loco ẽ in ipo velut cõtẽtũ vel vt ſal uatũ vel vt getatũ ĩ ipo.ſᷣ deus nõ ẽ in re vt ↄtentũ ĩre. nec vt ſaluatũ are.nec quietat᷑ in re:ꝭ nõ põt in aliqua ſicut in loco:ᷓ nõ ẽ alicubi.¶¶ Sed tũc circa h̊ obijcitur qm̃ ſi non ẽ dicere ipᷣm eẽ alicubi:&̊ ẽ nuſqᷓ. Si dicatur ꝙ eẽ in loco ẽ dupliciteꝛ.vel ꝑ diffinitõem ſicut ſpũs ſũt in loco.vel ꝑ circũſcriptõem ſic coꝛꝑa.iſtis modis non ẽ deꝰĩ loco:tñ alio mõ ẽ deus ĩ loco.Sed tñ quicqd di⸗ cat᷑ eo mõ quo hec ẽ falſa deꝰẽ alicubi:hec ẽ vera deus ẽ nuſꝙᷓ q ẽ ſua ↄtradictoꝛia.¶ Itẽ boecins in li.de trinita te. IJſeo nuſꝙᷓ eẽ dr.quia vbiq;ẽ:g ẽ nuſj. Alterius querit᷑ de hac deus ẽ ĩ ſeipo.augad dardanuʒ. deus eſt vbiq; ⁊ in ſeipᷣo vbiq;.qꝛ nuſqᷓ ẽ abſens in ſeipᷣo.qꝛ non pↄtinet᷑ vbi ẽ ps tanqᷓ ſine ipis eẽ ñ poſſit.̊ deus ẽ ĩ ſe⸗ ip̃o.¶¶ Cõtra.deus ẽ vbiq;.ᷣ h̊ qð ẽ vbiq; eẽ non eſt eẽ in ſeipᷣo.ẽ alibi qᷓ in ſeipᷣo.ẽ extra ſe: nõ ergo in ſeip̃o. Si dicatur ꝙ li vbiqʒ nõ pomit alibi.Cõtra.cõſtat ꝙ; vbiq; dicit aggregatõem locoꝝ.bᷣ ↄſtat ꝙ bhec aggꝛega⸗ tio ẽ ĩ rebus creatis ⁊ nõ in deo:S ponit alubi. Solu⸗ tio. dᷣm. ꝙ ᷣm boeciũ ð trinitate.deus ẽ vbiq;:ita dici videtur. nõ ꝙ ſit in omni loco.ᷣ ꝙ oĩs locus ei aſſit ad eũ capiendũ:cuʒ ip̃e nõ capiat᷑ in loco. Eſt ergo eſſe in — — T ———Wẽ — — —. —,/,ʒ— mm — — — äſerini circüſenn ſieinali dig⸗neef Aturene⸗ — he lupe⸗ däet quocſo ho cir⸗ quia ha lrei in ta eri qna ſt ai⸗ en unee O n boen⸗ 1 t. loeol bich ſoͦi wre lolocs n tnſſe e , tſal ire⸗ gne ſtur tur ſüͤt non di⸗ 1s nit ius gel non ſ enn ſo. li⸗ ſei in QNueſtio loco multipliciter vt dicatur eẽ in loco ↄtineri a loco vł eſſe in loco nõ deſſe loco.ſed ei eẽ pñtem et replere locũ pꝛimo modo non eſt deus in loco.⁊ hoc volunt dic. au⸗ toꝛitates ad iſtud poſite.ſ.quia nõ ſit in loco vt ↄtent a loco.Secundo modo ðẽ in loco.nõ tamẽ vt dicatur re plere locũ materialiter ſed virtualiter.Fm ꝙ dicit aug. ad dardañ.ꝙ aliter dicitur ſopientia replere ſapientẽ et aqua vas.eo modo quo ſapientia replet ſapiẽtes. eo mõ diuina ſapientia replet loca. Sapientia em̃ nõ ma ioꝛ eſt in maioꝛe nec in minoꝛe. ſic deus eſt in locis vir⸗ tualiter et ↄſummatiue:in hoc ꝙ dat locis eſſe et virtu⸗ tem qua repleantur.. AVd pꝛima rõem boecij omnino ĩ loco eſſe non poteſt ⁊c̃.ſi dicatur eẽ in loco ↄtentiue:ve⸗ rum eſt.ſi dicatur eẽ in loco ꝑ pnñtiam falſum eſt.ij A rõem anſelmi dõm.ꝙ ex illa autoꝛitate ſequitur ꝙ nõ ſit in loco diſtinctiue.ita ꝙ ſit in vno loco et nõ in alio. ſed non ſequitur ex hoc ꝙ nõ ſit in loco aliquo modo. ¶ Ad tercium dðm.ꝙ ſᷣm pꝛedictas ↄditõnes loci non eſt deus in loco.dicẽntur em loca vacua et imꝑfecta.ni⸗ ſi replerentur locato.et ꝓpter boc locus dicit imperfe⸗ ctõnem reſpectu locati.deus aũt perficit locum dando ei virtutem qua continet et ſaluat.⁊ ſic eſt in eo:⁊ non quia ab eo ↄtineatur et ſaluetur:⁊ ſic replet repletione virtuali.¶ Ad ſecũdum dm.ꝙ bec deusẽ nuſ. ỹ· nõ eſt recipienda ſine determinatõne.negationes em̃ vniuer⸗ ſalioꝛes ſunt affirmatõnibus.et ꝓpter hoc ex hac nõ ſo⸗ lum viderentur tolli a deo alie ↄditiones exiſtendi in lo co.ĩmo etiam repletio ſᷣm quam dicitur eſſe in loco.Et Aꝓpter hoc vt cõcedatur opoꝛtet addi deus ẽ nuſqᷓ circũ⸗ ſcriptiue vel contẽtiue.et in hoc ſenſu dicit boetius nuſ ꝙ eſſe dicitur.quia vbiq; eſt.¶ Ad vltimum dðm. quia hec eſt vera deus ẽ in ſeipᷣo.et ſimiliter illa deus eſt vbi q;·2 cy vna earum vult aug.oſtẽdere pꝛeſentiam dei ad omnẽ locum.ſ.ex hac. deus eſt vbiq; cum dieit vbiq; eſt quia nuſqꝙ eſt abſens.reſoluatur em hec negatio nuſqᷓ; cſt abſens in affirmatiuam. ſenſus eſt.pꝛeſens eſt omni loco.ex hac autem deus eſt in ſeipo.remouet omnẽ de⸗ pendentiam eius a loco.⁊ pꝛopter hoc dicit in ſe eipᷣo.qꝛ nõ contientur bis quibus eſt p̃ſens.non em̃ dependet a loco ſed locus ⁊ mundus ab ipo. Ad hoc quod obijci tur ꝙ eſt alibi qᷓ inſeipᷣo et ita extra ſe.doᷣm ꝙ alia rõne deus eſt vbiq; et deus eſt in ſeipᷣo.dicitur em̃ ens in ſe⸗ ip̈o. quia eſt per ſe ens non indigens alio.vñ non nota⸗ tur bic habitudo eius ad rem aliam. ſed cum dicitur de us eſt vbiq; notatur habitudo eius ad rem aliam que ẽ habitudo replennis ad repletum. et non cum dicitur de us eſt ens. deus eſt ens ĩ ſeipo.ad h̊ autẽ ꝙ pᷣdicta ratõ ꝓcederet.ſꝙ eẽt alibi.opoꝛteret ꝙ vnifoꝛmis modꝰeẽn di ĩ vtrobiq; notaret. qd falſuz ẽ: et ꝓpt h̊ nita ẽ illa rõ. Mlẽbrum ſecundum Ecundo querit᷑ an diuina eſſentia ſit vbi q;. Ad quod ſic anſelmꝰ. omne quod clau ditur aliquatenues loco vel tempoꝛe:minꝰ eſt ꝙᷓ qð illa lex loci vł tem poꝛis cohercet quoniã ergo maius te nihil eſt:nullus locus aut tempꝰ te cohibet. ſed vbiqʒ et ſemper es eternus. quia ð te ſo lo dici poteſt tu ſolus incircũſcriptus es et eterno.2 lo⸗ quitur ad deum. deus igẽ vbiq; eſt.¶ Joh.damal.j.li⸗ bro. ſiue m bonitatem ſiue ſᷣm virtutem ſiue n: ſapiẽ tiam ſiue ſm tempus ſiue ᷣm locum diffiniat a perfe⸗ ctone.nequaꝙᷓ erit eus. non ergo deficit a perfectione ym locum.ſed perfectio ſᷣm locum eſt eſſe vbiq;:ergo de us eſt vbiq;. Atem quod nobilitatis eſt in eſſe: o eſt trib uendum. et quod ignobilitatis remouendũ. Scd in creaturis videmus ꝙ ignobilitatis eſt ineſſe ſingu⸗ laris quod eſt hic et non alibi. in eſſe autez vninerſalis nobilitatis quod ipſum eſt vbiq; ſnoꝛum ſingnularium ergo eſſe vbiq; deo eſt tribuendum. Cõtra.nobilioꝛ eſl virtus que poteſt ↄſeruare rem exiſſens in illa et ab ix. ſens ab illa.q que non poteſt ↄſeruare rem niſi exiſiẽs in illa. Sed quod eſt nobilitatis in conſeruante et regẽ te.deo tribuendum eſi:ergo regit et obſeruat deus ali⸗ quam creaturam abſens et non exiſtens in illa. ergo ñ eſt vbiq;. ¶ Item eſt ſubſtantia in ceo 2 virtus et actio qua agit.ſed hec ſunt eadem. Sed deus ſm ſuam actõ⸗ nem ſe babet ad aliquas creaturas mediate quia creat deus immediate natuꝛas 2 poſilea natuꝛe agunt et ꝓdu cunt ex virtutibus ſibi datis a diuina bonitate. ergo in uenitur creatura mediate ſe habens ad diuinam actio⸗ nem ita ꝙ non eſt in ea actio diuina niſi mediate. ergo et ſimiliter et diuina eſſentia. ergo eſt non eriſtens ĩ ali qua cꝛeatura. Solutio. dicendum ꝙ non vbiq; dicit quandam ſummam multitudinis omnium vbi.bec au tem multitudinis omniũ ſumma poteſt intelligi fm di⸗ ſtinctõem vel pᷣm indiſtinctionem. Si ſm diſtinctõnem non ↄuenit deo eſſe vbiq;.quia non eſt ꝑtibilr in loco.ſi cut lux eſt in aere toto per diſtinctionem quia pars in parte non tota ĩ qualibet parte:ſic nõ dicitur deꝰ vbiq; Si do dicatur pᷣm indiſtinctionem ſic deus dicitur vbi q; · Et tunc idem eſt dicere deus eſt vbiqʒ . quod deus eſt pꝛeſens omnium vbi totus eſt ſcõᷣm rationem ſumpto vbi cõmuniter vt infra dicetur totus 2 m ideʒ quia ſicut dicit aug.ſicut anima eſt in qualibet ꝑte ſui coꝛpoꝛis tota:ſic deus in ſuo mundo:⁊ ita eſſe vbiq; po nit pᷣſentiam dei ad omne vbi. Niſi em eſſet iſſa pꝛeſen⸗ tia:ſequeretur ꝙ eſſet coartatio et finitatio in ſuo eſſe. ¶ Ad pꝛimam rõnem in ↄtrarium dicendum.ꝙ aliquid eſt nobilitatis in his que ſunt a pꝛincipio quoo eſſet ig bilitatis in ipo pꝛincipio.licet eꝛgo nobilitatis ſit in cꝛe atura que eſt a pꝛincipio quod oↄſeruet rem abſens:iſtsᷣ tamen eẽt ignobilitatis in deo.quia per hoc poneretur ꝙ virtus eius ſe extenderet vbi non eſſet ſua eſſentia.et ita poneretur in ipo cõpoſitio. Quia ergo idem eſt vir⸗ tus in ipo ⁊ eſſentia. ⁊ ita nõ cõgruit ei vt abſens rem ↄſeruet per eſſentiam. ¶¶ Ad ſecundũ dðm. ꝙ nũqᷓ eſt p⸗ ceſſus creatarum a tro mediate tm̃.ĩmo vel ſemper im⸗ mediate:vel mediate immediate ſimul. vnde ſicut i ꝓp⸗ ceſſione eterna aliquid pꝛocedit a deo immediate ſicut filius a patre. ⁊ aliquid mediate immediate ſicut ſpi rituſſanctus qui pꝛocedit immediate inq;tum a patre ꝓcedit. mediate inꝙtum ꝓcedit a filio qui eſt a patre. ⁊ non eſt ibi aliquid quod ꝓcedat tm̃ mediate:ſicut eti⸗ am eſt in ꝓceſſu creaturaram ex creaturis.Eua em̃ ꝓ⸗ ceſſit ab adam unmediate. abel ꝓceſſit ab adam imme⸗ diate.ſ.inqtum genitus ab ipᷣo.et mediate inq;tum ꝓ⸗ ceſſit ab eua que erat ab adam. Similiter ex parte iſta pꝛincipia em̃ non pꝛoceſſerunt immediate.res autẽ que ſunt ex pꝛincipijs mediate et immediate a deo pꝛocedũt Aldediate inꝙtum ex pꝛincipijs:initnzʒ vo a dro imme diate.quia nuũqᷓ; aliqua cauſa tantum opatur in ſuo ef⸗ fectu:quin ipᷣa cauſa magis operetur in eodem.⁊ ita ñ eſt aliquid cꝛeatum in quo non ſit ſua actio immediate et ſua eſſentia. NMNlembruʒ tercium Ercio queritur quid eſt deum eſſe vbiqʒ. ſcʒ vtrum ſit idem ꝙ deum eſſe in omnibo locis.Ad quod ſic.deus eſt in omnibo re⸗ bus ↄtinentibus et non continentibns.et hoc ponit ſuum eſſe vbiq; ſed locns eſt ſolummodo con tinẽs.ergo plus dicit eſſe vbiq; qᷓ eſſe in omi loco.q¶ Ao oppoſitum in li.de aĩa ⁊ ſpiritu.ex eo intellectuales na⸗ turas coꝛpoꝛeas dicimus quia loco cõſcribuntur. vᷣ qð loco cõſcribitur locale eſt.igitur omnis creatura ſi piri tualis localis eſt.multofoꝛtius et natura coꝛpoꝛalis. omnis cꝛeatura localis eſt.ergo ꝑ boc patet ꝙ ponitur eſſe in omni re ponetur eſſe in omni loco.ſed boc ponit ꝑ hoc ꝙ ẽ deum eẽ vbiq;.ſ.ꝙ ſit in omnibo rebus.ergo ⁊ T ſit in oibo locis.⁊ ita idẽ ẽ dicere deꝰẽ vbiq;:⁊ deus ẽ r r Sved Nt vee —e.) d C. à Suat R 4 h. l 3 Pe 5 in omnibo locis. 4 Item gratia huius queritur. vtrum igem ſit dicere deus ẽ vbiq; ꝙ deus ẽ in omi re.quoo nõ videtur. quia cũ dico deus ẽ in om ni re:dico habitudi⸗ nẽ cõſeruãtis ad cõſeruatũ.ſed cõſeruatũ magis ẽ in cõ ſeruante ꝙᷓ ecõuerſo.quia cõſeruãs cõtinet cõſeruatuʒ av minus virtualiter. ergo ex hoc ꝙ dr̃ deus eſt in om̃i re. ponitur ꝙ res ſint in deo et cõtineãtur ab illo et nõ ecõuerſo. Sed cũ dico deus eſt vbiq; nibil pono eſſe in ceo:ſed pono ipᷣm replere omnia vbi.ergo nõ ẽ idẽ dice re ⁊c᷑.¶ Item deſtructo omni loco et manẽtibus adhuc rebus: adhuc eẽt dicere teus eſt in omi re.ſed nõ cõtin git dicere deus eſt vbi;. quia vbiq; ponit aggregatõeʒ locoꝝ.ergo aliudẽ dicere boc et illud. KReſpõſio.ꝙ ẽ locus coꝛpoꝛalis de quo damalſ.locus coꝛpoꝛalis eſt fi⸗ nis eius quod cõtinet ſm id quod continet qð cõtinet᷑. Eſt etiã locus ſpiritualis de quo ſcilicet idẽ damaſce. Eſt aũt intelligibilis locus vbi intelligitur.et eſt intelle cctualis et incoꝛpoꝛea natura et nõ coꝛpoꝛaliter cotinet᷑ ſed intelligibiliter. Eſt antẽ locus coꝛpalis cõmunis.ſ. pꝛimũ celũ qð cõtinet viſibilia inuiſibilia.de quo da⸗ maſcenus. Celũ eſt cõtinẽtia viſibiliũ et inuiſibiliũ cre aturarũ.infra em̃ ipᷣm intellectuales angeloꝛũ virtutes te omnia ſenſibilia cõcluduntur et circũterminantur. Suiniliter ẽ locus ſpiritualis cõmunis.ſ. diuina virtꝰ vel potẽtia de quo dicit greg · ꝓ qualibet mittant᷑ ange⸗ li intra deum currũt. Eſt itern locus ſpiritualis ſpecia lis limitatio ſiue terminatio ꝓpꝛie potentie. EUnde am⸗ bpro. in li. de ſpirituſancto. omnis creatura certis natu re ſue circũſcripta ẽ limitibus modis ꝓpꝛijs locis rñdẽt modi pꝛopꝛij.vnde modo ꝓpꝛio locus coꝛpoꝛalis ĩᷣſpõ: cxt.modus ꝓpꝛius eius quod ẽ vbi ᷣm ꝙ deſcribit phᷣs dicens.vbi eſt circũſcriptio coꝛpoꝛis a loci circũſcriptõ⸗ ne pꝛocedẽs. Similiter modo ꝓpꝛio loci ſpiritualis re⸗ ſpondet vbi.de quo aug in li.de anima et ſpiritu.ſicut xeus vbiq; eſt in ſemetipo:ſic anima vbicũq; ẽ:eſt in ſe⸗ metipa quodãmodo. ſumendo igitur vbi cõmuniter ꝓ⸗ nut reſpondet loco coꝛpoꝛali et ſpirituali.deum eſſe vbi⸗ q; ẽ deũ adeſſe omni vbi et nulli ibi deeſſe. et hoc eſt qð dicit aug. ꝙ deũ ec vbiq; eſt nuſiᷓ deum abeſſe. Sic igit ſumpto vbi.omnia hũñt vbi.ſpiritualia vbi quod reſpõ⸗ det loco ꝓpꝛio ſpirituali et coꝛpoꝛali. Et coꝛpoꝛalia vbi quoo reſpondet loco ꝓpꝛio coꝛpoꝛali.4 Sed obijcitur. y pꝛimũ celũ nõ habet locũ nec coꝛpoꝛalẽ nec ſpiritua⸗ lẽ.dicendũ ꝙ quo ad eſſe partiũ habet locũ ꝓpꝛum coꝛ⸗ poꝛalem. quo ad eſſe totius:babet locum ꝓꝛiũ ſpiritu alem qui eſt limitatio ſue eẽntie et potentie.dicẽdum er go ꝙ differt deuz eẽ in omni loco et vbiq; et in omni re. Cum ergo dr deus ẽ vbiq; notatur habitudo replentis ad repletũ.vñ ſenſus ẽ.deus ẽ vbiq;.deus ẽ pꝛeſens om ni vbi:et replens omne vbi. Et ſimiliteꝛ deus ẽ in omni loco.i.deus eſt pns omni loco et replens omnẽ locũ.vñ aliud et aliud dicitur per iſta.Cũ aũt dicitur deus ẽ in omni re. notatur babitudo cõſeruãtis ad cõſernatuʒ ꝑ banc pᷣpoſitõem in.¶ Ad hoc quod obijcit᷑ ꝙ oĩs cꝛeatu ra ẽ coꝛpoꝛalis.dicẽdũ ꝙ ſpũalis creatura nõ ẽ coꝛpoꝛa lis ſim pliciter.dẽ tñ coꝛꝑalis hĩto reſpectu ad ſimplici tatẽ pꝛimi.vñ dicit damaſ.omne qð ẽ:cõꝑatuʒ ẽ ad deũ ꝗ ſolus ẽ incoꝛpoꝛalis:groſſum et materiale inuenitur Solus em̃ eẽntialis et incoꝛpoꝛeus deꝰẽ.vñ ex tali mo⸗ do exiſtẽdi coꝛꝑalis nõ ſequit᷑ ꝙ ſit localis:niſi nomine extẽſo eo mõ ꝙ locus dr limitate eẽntie et potentie rei. Ad aliud dicẽdũ.qꝙ duplex ẽ continens.ſ.virtuale et dimẽſiuũ.Airtuale ẽ dupler.ſ.extra et intra.Intra ſiẽ aĩa virtualiter cõtinet coꝛpus:deus autẽ ẽ virtuale cõti nẽs intra et extra.ipᷣe em ẽ intra omnia nõ incluſus: et extra oĩa nõ excluſus.Ea ergo rõe qua ipᷣe eſt cõtinens intra ſicut aĩa coꝛpus: dicitur eẽ in rebo ſic anima ĩ ſuo coꝛpoꝛe et ſingulis mẽoris tota.ea vᷣo rõe qua ipᷣe ẽ cõ⸗ tinens extra.dicũtur res eẽ in deo.x ſic cũ dicitur deus ẽ in omni loco:notatur habitudo replẽtis ad omnẽ locũ — 2 WWWCaf apa N. .*n Et ſimiliteꝛ cũ dr̃ deus ẽ vbiq;:habitudo vt replentis ⁊ pñtis ad onine vbi. cum dr̃ deus ẽ in rebus:notat᷑ ha bitudo cõtinentis intra ad ea que cõtinet. cum dicitur res ẽ in deo:notatur habitudo continentis extra ad ea que cõtinet.et ſic patet qualiter deus ẽ in rebus et etiaʒ qualiter res ſunt in deo. Membruʒ quartum AVarto queritur vtrũ ab eterno cõueniat deo eẽ vbiq;.Ad quod ſic.ſicut ſemper di cit aggegatõʒ omniuʒ tꝑm:ſic vbiq; oĩm vbi. Sed eſt dicere ab eterno ꝙ deus eſt ſemper. ex hoc · ſ. ꝙ ẽ ĩ ſuo nunc eterno.q; recipit ſua vir tute omnia vt tꝑa que tranſeunt et traſierũt.ergo ſimi liter debet dici eẽ vbiq; ab eterno vel quare nõ? ¶ Item aug. ad dardañ.vbiq; dicit᷑ deus quia nuſꝙ eſt abſens ſed iſtud cõuenit ei ab eterno: ergo et eẽ vbiq;. Cõtra. obiq; dicit aggregationem omniũ vbi. hec autẽ aggre⸗ gatio eſt creata:ergo nõ eſt ab eterno.ergo nec deus eſt vbiq; ab eterno. Solutio. dicendum ꝙ; cũ dicitur de⸗ us eſt ſemper. in intellectu eius ꝙ eſt ſemper duo ſunt. ſcʒ pꝛincipale et connotatũ.quia ly ſemꝑ ſupponit ip̃m nunc ad pꝛeſens diuinum.et hoc eſt pꝛincipale.cõnota⸗ do tamen reſpectũ ad omnia nunc tempoꝛis que fluunt et ꝓpter hoc ſenſus eſi.deus eſt ſemper.i.deus eſt in ſuo nunc.et nũqᷓ deeſt alicui pᷣterito.pᷣſenti ⁊ futuro.Simi liter vbiq; dicit plenitudinẽ bonitatis diuine.connotã⸗ d tamẽ reſpectũ ad omne vbi in creatura.nã deus com patur ad res vt bonitas et vt eternitas.et ſicut nũc ſue eternitatis quod ẽ ex parte eẽ: cõꝑatur ad omne nunc tꝑis.que comꝑatio deſignatur cũ dieituꝛ.deus ẽ ſempeꝛ ita plenitudo ſue bonitatis ad omnẽ capacitatẽ et om̃e vbi replendũ in creatura oꝑat᷑.que com ꝑatio deſigna⸗ tur cũ dr.deus ẽ vbiq;ibi em deſignatur pñtia bonita⸗ tis diuine et reſpectns ao omne vbi replendum.vñ ſen⸗ ſus ẽ᷑. deus ẽ pꝛeſens omni vbi.et replẽs omne vbi.⁊ pᷣn cipaliter deſignatur pꝛeſentia et plenitudo boĩtatis di uine cũ dr deus ẽ pñs.et reſpectus connotatus cũ dẽ de us ẽ replens oẽ vbi. hmõi aut reſpectus connotatus tẽ⸗ poꝛalis ẽ. Põt aũt dici reſpectus iſte vel ſm actum vel ßm habitũ. Si dicat᷑ ſᷣm habitũ:ſic verũ ẽ dicẽ ab eter⸗ no deus ẽ ſemꝑ.qꝛ deus ẽ ab eterno ĩ ſuo nũc qð ẽ aptũ vt nõ deſit alteri tꝑi. Similiter hboc mõ ab eterno ẽ vbi q́. vt ſit ſenſus.bonitas diuina apta eſt replere oẽ vbi. Si in vtraq; dicatur connotatũ in actu. ſic hec nõ ẽ ve ra.ab eterno deus ẽ ſemper. quia pꝛopter hoc notaret᷑ ꝙ tp̃us eẽt ab eterno. Similiter hec nõ ẽ veꝛs ab eterno — us ẽ vbiq;quia ſic notaretur ꝙ vbi eẽt abeterno.vn ſicut deꝰnõ dr dñatoꝛ ab eteꝛno.dr tñ dñs ab eterno.·qꝛ dñatoꝛ dicit reſpectũ ad creaturã Fᷣm ſubiectõzʒ ĩ actuʒ vel in hĩtuʒ.ſic ex parte iſta deus eſt vbiq;.deus eſt ſem⸗ per. Mẽbruz quintum Vinto querit᷑ an alij ꝙᷓ deo ↄueniat eẽ vbi q; et vidr̃ ꝙ ſic.qꝛ vłe ẽ qð ẽ vbiq;. et illð aliud a ðo.ꝗ̊ ⁊c. Maioꝛ pʒ.qꝛ B vle ſba vbiq; ẽ nec ẽ dicẽ aliqdð vbi ĩ qͥ nõ ſit ſuba. 4R ſi aliqd ↄiũgit᷑ alij ſm totalitatẽ vl alij toti. nõ erit totũ.ibi erit ilud piũctũ.ſ̊ hũana natura toti diuĩe na⸗ ture ĩ xpᷣo ↄiũgit᷑:&̊ vbi tota diuĩtas et hũanitas.ſᷣ̊ tota diuĩtas ẽ vbiq;. et huanitas. alij ꝗᷓ deo ↄuenit · ¶ I ponamꝙ nihil ſit ĩ mũdo niſi vnꝰhõ. poſſũ dicẽ ꝙ aĩa illiꝰ hoĩs ſit ĩ q̃libet ꝑte coꝛꝑis.vᷣ nõ ſit vbi niſi illiꝰcoꝛ⸗ poꝛis ergo eſt in omni vbi.ergo ex ypoſtaſi poteſt cõne⸗ nire ei eſſe vbiq;. ¶¶ Itẽ angelus poteſt velle eſſe vbiq; · b ſi poteſt eſſe illud velle:poteſt eſſe ibi quia cũ dicat aug. te coꝛpoꝛe gloꝛificato.q; ibi erit vbi volet.multomagis iſtud eſt verum de angelo. ergo angelis poteſt conueni⸗ re eſſe vbiq;·ergo nõ ſoli deo. Solutio. cum dicitur — ye SeP&* le .) 7. ,— — —- cc — —, DKL-C-—-— tcentis, mont ha⸗ Uundicitur ertgadeg us et niz cöneniat ſenper di Nbiggoin dug e ſpitſua in tergoſin no, Nen ellabſens 5. Cönn nte aggre, ſec denben dicitur d duoſun Ponitin e. coͤnotc⸗ gue luunt eſtinſco uro. Bin econnot⸗ 1 dng n cutnüeſne mnne ,une iſenper etoßfe 5Rſigne⸗ labonite⸗ mn len⸗ epbin italigd ochdid otatusts etumnde teabenn geapii rnoeth re derhi E itt e notutt obeteno emnn fi erno/N: iactz glſem⸗ ue⸗ ti ieci .noent Dilienen .Fton 14. g lreeen aone big⸗ ranß nogs Gen-⸗ icltur c Nueſtio deus eſt vbiq; ſemperintelligitur ꝙ non ſit depẽdentia eius ab vbi.⁊ ideo dicit augꝰ.ad dardañ.in ſeipᷣo eſt ⁊ vbiq;.vbiq; quia nuſq eſt abſens in ſeipo quia nõ con⸗ tinetur his quibus ẽ pꝛeſens.⁊ ꝓpter hoc per hanc deꝰ eſt vbiq;:non excluditur bec deus eſt in ſeipᷣo.iĩmo per ipᷣam ponitur pᷣſentia dei pñs om̃i vbi ſine dependentia eius ab vbi.⁊ quia iſtud alicui creature nõ cõuenit: p⸗ pter hoc ꝓpꝛie nõ cõuenit nſi ſoli deo ꝙ ſit vbiq; niſi ſᷣm quid. Ad pꝛimum ergo obiectum dom.ꝙ quãdo ali qua res ꝓpꝛie dicitur eſſe vbiq;:peꝛ hoc ponitur ꝓpꝛie ꝙ ſit ens ſeꝑatum non depẽdens.⁊ ꝙ nata ſit replere om nem rem.⁊ iſtud ſoli deo cõnenit et nõ foꝛme vninerſa⸗ li. foꝛma em̃ vniuerſalis non habet eẽ per ſe nec ſeꝑatũ ĩmo dependens a pꝛimis.vnde deſtructis pꝛimis impoſ⸗ ſibile ẽ aliquod alioꝛũ remanere.et ita ſᷣm actuʒ exiſtẽ di dependet a ſingularibus vniuerſale.Itẽ quelibet cre atura ᷣm ꝙ comꝑatur ad deuʒ eſt nata repleri diuina bonitate.aliter em vacua eſſet.⁊ ideo ommis res ſiue ſit ſubſtantia ſiue accidens quecũq;:ſic comꝑatur ad deũ vt vbi.cõmuni modo loquendi.Sed vniuerſale quod ẽ ſubſtantia nõ comꝑatur ad omne ſingulare vt ad ſunʒz vbi:ſed ſolum ad ſua ſingularia.vnde ꝙ ſit .in quoñ ſit ſubſtatia hoc eſt ſuoꝛum ſingularium ſed non eſt in alijs rebus. Item et ſi non eſſet niſi ſubſtantia et eiꝰ ſin gularia:adhuc tñ nõ eſſet nata replere omnia alioꝛum generum que poſſent eſſe ſicut deus.q Ad aliud dõm. ꝓꝙ licet humanitas ↄiungatur diuinitati toti.i.peꝛfecte nõ tñ ꝓpter hoc ſequitur ꝙ habeat extenſioneʒ vbiq;.li cet em̃ natuꝛa humana ſit vnita diuine in vnitate ꝑſone nõ tamen natura bumana cõmetitur immenſitati diui⸗ ne que quidam immẽſitas quia circũſcribit eẽ ꝑ diffini tõem et circũſcriptõem reqnirit eẽ vbiq;natuꝛa aũt hu mana hmõi immẽſitatem nõ ſoꝛtitur ex bac vnione ꝗꝓpi quod diffiniri habet et circũſcribi loco.tñ quoddã mi⸗ mirabile cõuenit ei ex hac vnione.ſcʒ ꝙ ip̃a eadem hu⸗ manitas poteſt eſſe in pluribus altaribus ſimul. Ita tñ eſt in pluribus ꝙ non eſt vbiq;.nec poteſt eſſe.quia ſac⸗ mentaliter non poteſt oſecrari ex alijs ſpeciebus qᷓ; pa⸗ nis et vimi.he aũt ſpecies non pñt eẽ vbiq;.⁊ ꝓpter hoc nec coꝛpus xp̃ᷣi.quia terminata materia de qna ↄſecrat᷑ ſequitur neceſſario ꝙ nõ poſſit eẽ vbiq;. Et ſi poneretuꝛ ꝙ nibil aliud eſſ(z niſi panis et vinũ.eẽt et vbiq;: adhuc tñ poſſet intelligi materia de qua nõ poſſet cõlecrari:et ideo nõ ꝓpꝛie poſſet dici vbiq;:licet etiam ſpecies ille eſ⸗ ſent cõſecrate.¶ Ad tercium dðm. ꝙ licet üle homo eẽt in omni vbi quod ẽ.nõ tamẽ eſſet vbiq; ſicut deus: quia vbi dictum de deo notat pᷣſentiam ad omne vbi quod ẽ. ſi etiam eẽnt alia vbi.ꝙ diuina bonitas repleret ea.2⸗ B eſt vbiq; ꝛie.licet at᷑ aia iſtius hominis eſſet ĩ qᷣibʒ ð.ſui coꝛpoꝛis.nõ tñ eẽt in quolibet vbi quod poſſet eſſe Ao vltimum dðᷣm. ꝙ duplerx eſt potentia.ſcʒ potentia abſoluta que dicitur potentia nature.et potentia oꝛdia ta.loquendo de potentia abſoluta:poſſem ego velle nõ moꝛi.quia voluntas eſt impoſſibilium:ſed nõ loquendo tx potentia dei oꝛdinata.ſic angelus de potentia natuꝛe poſſet eſſe velle in omni vbi:ſed non ð potẽtia dei oꝛdia ta per gram.quia cum nihil poſſet eſſe vbiq; ſimul niſi us. ſi ipe vellet eẽ vbiq;:ſimul vellet eẽ deus.quod nõ põt velle de potẽtia dei oꝛdinata.licet poſſet de potẽtia nature qꝛ vt dictum eſt ipa eſt impoſſibilium. Queſtio. x. de exiſtentia diuine eẽntie in rebus. Deſito de immen- ſitate diuine eẽntie qtum ad eſſe in lo⸗ co.querendum eſt de exiſtentia eius in rebus generaliter. pꝛimo an ſit er res. — ſecũdo an ſit in rebus eẽntialiter. pñti⸗ aliter. potentialiter. tercio de numero iſloꝝ modoꝛum C. ca „ J ( eit⸗ d g. 6. e⸗ Waly AMem Necima eẽntialiter. pꝛeſ. entialiter. potẽtialiter. quarto que ẽ ra⸗ tio diſtinguendi iſtos modos.quinto vtrũ pᷣdictis mo⸗ dis exiſtat deus in rebus equaliter. . Membrum pꝛimum D pꝛimum ſic opponit anſelmus. ſi deus vbiq; eſt eſſentialiter.ergo et vbi locus eſt et vbi locus non eſt.erit itaq; extra omnẽ locum.et intra omnẽ locum.et ſupꝛa om⸗ nia.infra omnia.intra omnia.extra omnia:ergo eſt ex⸗ tra res.¶¶ Item anſelmus in monologion.quoniam ab⸗ ſurdum eſt vt.ſ.quemadmoduʒ nullatenus aliquid cre atum poteſt excedere fouentis immẽſitatem.ſic creans et fouens nequaꝙᷓ aliquo modo valeat excedere factoꝝ vniuerſitatem liquet.quoniã ipᷣa ẽ que cuncta alia por tat et ſuperat claudit ⁊ penetꝛat.et vult dicẽ.ꝙ ſicut ab⸗ ſurdum eẽt dicere ꝙ res creata ſe extendit vltra immẽ ſitatem creantis.ita ꝙ creatoꝛ clauditur in creaturis. ita ꝙ eas non excedat.ergo eſt extra eno. Contra.ni hil eſt extra omne.ergo nihil eſt extra res.ergo nec de⸗ us eſt extꝛa res. Item bene ſequitur ſi hoc eſt in hoc: ergo illud eſt.quia in quo eſt aliquid ipᷣm ẽ.ſi eꝛgo deus ẽ extra res:ergo aliquid eſt extra res.quod eſt falſum: ergo et pꝛimum. Solutio.ddm ꝙ deus ẽ ĩ rebus ⁊ ex⸗ tꝛa res.vnde intra non ẽ incluſus:extra non ẽ excluſus et idem eſt dicere deus eſt extra res ⁊ deus ẽ in ſe.⸗ Ad pꝛimam rationem in cõtrarium. dom ꝙ boc ſignũ om̃e poteſt diſtribuere ꝓ vniuerſitate creaturarum ſ- olum. 7 ſic illa ꝓpoſitio eſi falſa.vel poteſt ſupponere ꝓ eo qui ẽ ſupꝛa vniuerſitatem cꝛeaturaꝛum ⁊ hoc ẽ deus. et ſic eſt vera.quia nihil extra deuʒ.⁊ pꝛimo modo accipitur cũ dicitur deus eſſe extra omne.¶ Ad ſecundũ dom. ꝙ cũ dicitur in quo eſt aliquid ⁊c̃.ſi hoc ꝙ dico aliquid ſup⸗ ponit rem particularem vera eſt illa ꝓpoſitio.ſed deus non eſt res particularis.ꝓpter hoc non ſequitur ꝙ ſi de us eſt extra res.ꝙ aliquid particulare.ſ.aliud a deo eſt extra res.imo idem eſt dicere ꝙ deus ẽ extra res:q; deꝰẽ in ſe. per hoc em̃ quod eſt in ſe qui eſt ſupꝛa vniuerſita⸗ tem rerũ.ſequitur ꝙ ſit extra omnia. embrum ſecundũ Oſtea queritur vtrum deus ſit in rebus potentialiter.eſſentialiter. pꝛeſentialiter M potentialiter ſit in rebus. Richardꝰĩ li.de trinitate. Si deus omnipotens eſt. cõſequenter et vbiq; poteſt.ſi vbiq; poteſt:potenlialiteꝛ vbiq; ẽ.¶ IOFeem ꝙ pꝛeſentialiteꝛ.anſelmus in monologi⸗ on.Simili nãq; per omnia ratõne qua collectum ẽ om ni eſſe per aliquem vnum.ipᷣm ſolum eſt per ſeipᷣm: et alia per aliud. Simili inquam ratõe potelt pꝛobari.q; quecũq; vigent:peꝛ vnum aliquid vigent.vnde ſolum il lud viget ꝑ ſeipᷣm et alia ꝑ illud. quod quoniaʒ aliter eſ ſe nõ põt miſi vt ea que facta ſunt oigeãt ꝑ aliquid.et id a quo facta ſunt vigeat ꝑ ipᷣm.neceſſe ẽ vt ſicut nihil fa⸗ ctum ẽ niſi ꝑ creatricẽ pñtem eẽntiam.ita nihil vigeat niſi ꝑ eiuſdẽ ſeruatricẽ pñtiam.Ex qua auẽte patet.ꝙ pᷣſentialiter ẽ in omnibo que ſunt. Itẽ ꝙ ſit vbiq; eẽn⸗ tialiter Richardus de. s.vi.ſi vbicũq; potentõnaliter: vbiq; eſt eẽntialiter.cũ non ſit aliud et aliud in ipᷣo po⸗ tẽtia et eẽntia.aliter extenderet ſe potẽtia vltra eẽntiaʒ qð ẽ incõueniẽs. Cõtra.omne qð ẽ eẽntialiter ĩ aliq̃ ẽ de illo vel pꝛicipiũ eẽntiale illi.Sed dinina eẽntia nõ ẽ de rebus:ꝗᷓ ſi eẽntialiter ẽ ĩ eis.ẽ pꝛincipiũ eẽntiale il⸗ lis.h̊ pꝛincipiũ eẽntiale ẽ ſᷣm aliqdð genus cauſaꝝ.deus aũñt nõ ẽ ſicut materia.̊ ẽ foꝛma vel finis vel efficiens. h ᷣm ꝙ finis nõ eſt eẽntialiter ĩ re.ĩmo extra res.Si⸗ militer inqtuʒ efficiẽs.qꝛ finis et efficiẽs cauſe ſunt ex trinſece.̊ ponit᷑ actio in rebus vt foꝛma.q¶ Sed tũc obij citur. deus non eſt foꝛma rei que dat eẽ ↄiũcto.ĩmo ẽ ex foꝛma exemplaris.ſ̊ foꝛma exemplaris eſt extra res nõ Sedy ſ ☚ h n fua, 211. 5F Go E EH intra. ergo deus aliquo modo nõ eſt eſſentialiter ĩ rebo cum nõ ſit ð re:nec pꝛincipiũ eẽntiale quod ſit in rebo. 4l Ytem illud per quod dicitur deus ẽ in rebus dicituꝛ in deo per cõparationẽ ad res.ſed eẽntia dicit omnino abſtractũ:ergo habet intellectũ abſolutũ a compatione ad res.ergo deus m eſſentiã nõ debet dici in rebus.ſʒ abſentia venit eẽntialiter. ergo nec eẽntialiter ẽ in rebo. ꝙ aũt deus ſit ita eẽntialiter in rebus ꝙ ſit de eſſe rerũ: videtur aug.in li.de anima et ſpiritu.deus ẽ rerũ vni⸗ uerſitas ita ꝙ nullũ ſinguloꝝ. ꝗꝓpteꝛea motii ratõnis nõ ſubiacet.quia ratõ nõ eſt niſi de re aliqua.aut ergo iſtud dicitur per eſſentiam aut per cauſam. ꝙ dicit deꝰ ẽ vniuerſitas rerũ.ſi per cãm nõ per eẽntiam:ergo et ſi militer ſecundũ dicetur per cauſam nõ per eẽntiam qð eſt ꝙ nullũ ſinguloꝝ ẽ.quod ẽ incõueniẽs.Cum ergo H abneget eẽ ꝑ eẽntiam:ergo et pꝛimũ poiĩt eẽ per eẽntiaʒ ergo ita eſt eẽntialiter in rebus quod ẽ ð illis ſiue de eẽ rerũ.4. Item aug.viij. de trini. Eſt bonum per eẽntiam et bonũ per participatõem.et dicit. tolle hoc tolle illð: et inuenies ſummũ bonũ quod ẽ bonũ per eẽntiam. er⸗ go bonũ per eẽntiaz quod ẽ deus:eſt eẽntia alioꝝ bono rũ. Sed ſicut ſe habet bonũ ad bonũ ita eẽntia ad eẽn⸗ tiam. ergo ita eẽntialiter ẽ ĩ alijs quod eſt diuinoꝛũ eẽn tia.ꝗ4 Item queritur vtrũ ſit ita eẽntialiter in rebus ꝙ; foꝛmaliter? ad quod ſic.omne eẽ ẽ a foꝛma creata. ſᷣ foꝛ⸗ ma creata dat eẽ determinatũ et tractum in partẽ:ergo opoꝛtet ponere cauſam foꝛmalẽ vniueꝛſalem que faciat eſſe ſimpliciter.ſed deus eſt hmõi.foꝛma ergo eſt in re⸗ bus eẽntialiter ita ꝙ foꝛmaliter ẽ pꝛĩcipiũ ipᷣius eẽ ſim⸗ pliciter: non determinati in creatura.Maioꝛ et minoꝛ patent per boetiũ in li.de trinitate dicẽtem.deus ẽ vere foꝛma que neq; imagoð? et que eẽ ipᷣm ẽ.ex qua ẽ eẽ: naʒ eẽ ex foꝛma ẽ. Itẽ ſicut ẽ bonũ peꝛ eẽntiam et ꝑticipa⸗ tõem.ita et eẽ per eẽntiam et participatõem.ſi ergo cꝛe ature dicuntur bone per participatõem diuine bonita⸗ tis:ergo ſunt entes per ꝑticipatõnem diuine eẽntie.Si ergo eo ſunt quo participãt eẽntiam:eꝛgo eſt in illis foꝛ maliter.quia quo res ẽ illud foꝛmale ẽ.¶ Item diuina eẽntia ſimplex ẽ.ergo nõ poteſt trahi in partẽ.ergo non paꝛticipari a creaturis hoc mõ. ergo ſi ab eis ꝑticipat᷑: Hẽ ſiẽ nos dicimꝰ ꝑticipatõe ſpẽi ptes hoĩes ſũt vnꝰhõ ſᷣ ĩ hac ꝑticipatõne illð qð ꝑticipat᷑ eẽntialit ẽ ⁊ foꝛma lit ẽ im ꝑticipãs. et diuia eentia eẽntialit᷑ et foꝛmalit ẽ ĩ oĩbus rebus. Solutõ.ddðm ꝙ diuina eẽntia ẽ ĩ om nibus rebus ᷣm pᷣdictos tres modos generales.ſ.eſſen tialiter.potentialiter.pñtialiter.et hoc patet per auto⸗ ritatem greg.ſuper illud canti.v.quo abijt dilectus tu⸗ us.Deus comuni modo omniho ineſt eẽntia.pñtia.po⸗ tẽtia.Et iſtos tres modos tãgit dauid ꝓpheta di.ĩ pᷣs. Si aſcendero in celum tu illic es.per boc tangens mo⸗ dum exiſtendi deũ eẽntialiter:per hoc aũt ſi ſcendero ad infernũ ades.tangit modũ exiſiẽdi pntialiter qa ad eẽ tangit pñtiam.ꝑ hoc aũt qð dicit et habitauero in ex tremis maris.illuc em̃ manus tua deducet me.i.poten tia.tãgit modũ exiſlẽdi potentionaliter.nec ẽ intelligen dũ ꝙ ia reddant᷑ ſingula ſingulis.quin illis tribo mo⸗ dis ſit in celo et etiã vbiq;.et ſic apꝛopꝛiando tãgit tri⸗ plicẽ modũ exiſtẽdi in omnibus rebo.¶ Et ad habendã diſtinctõem iſtoꝝ modoꝝ generaliũ:notandũ. ꝙ in deo ſunt tria.eẽntia.virtus et oꝑatio.⁊ dico tria ſᷣm rõnem intelligẽtie.et diſtinguũtur illi modi ita ꝙ per eẽntiam ẽ in rebus eẽntialiter.per virtutẽ ẽ in rebus potentõna⸗ liter.ꝑ oꝑatõem vᷣo pntialiter. ã p oꝑatõʒ innoteſcit rebus diuina potẽtia et eẽntia Ro.j. inuiſibilia dei ⁊c et ſap.xiij. a magnitudine ſpẽi creature poterat creatoꝛ eoꝝ cognoſcibiliter videri.quia igit᷑ ſua eẽntia attigit omnẽ rem ꝓpter hoc dr̃ in rebo omnibo eẽntialiter.quia ðvᷣo ſua potentia vel virtus et ſua oꝑatio ꝑ quã ipᷣa ẽ p̃ ſens attigũt oẽʒ rẽ ꝓpter h̊ in oĩbo rebo ẽ potẽtionalr et pꝛĩcipaliteꝛ. Aliter voluerũt diſtinguere dicẽtes.ꝙ pꝛi⸗ mũ qð cadit in intellectu ẽ ens.et poſt ens potẽtia.⁊ pꝰ ens actu cõnotat.ergo diuinũ eẽ reſpectu entis ſimpli⸗ citer:cũ dicitur eẽntialiter eſſe.reſpectu entis potentia cũ dicitur:potentionaliter eẽ.reſpectu vo entis actu cũ dicitur pñtialiter eẽ.vt oñdatur ergo ꝙ dominiũ eiꝰnuſ qꝙᷓ deeſt quoquo modo accipiatur ens: dicitur eſſe bis tribus modis in rebus. Ad pꝛimã rõem in cõtrariuʒ dicẽdũ.q; deus nõ ẽ eẽntialiter in rebo vt pꝛincipiuʒ qð ſit ð eſſe:ſed vt pꝛincipiũ eẽntiale. Sed diſtinguenduʒ. ẽ pꝛincipium ꝑtis eẽ:et eſt pꝛincipiuʒ eẽntiale totius eẽ. pꝛimo modo anima eſt pꝛincipium eẽntiale coꝛpoꝛi.nõ em̃ eſt ei pꝛincipium totius ſed partis.nõ em̃ eſt pꝛinci⸗ piũ coꝛpoꝛis quia coꝛpus:ſed coꝛpoꝛis quia viuẽs actu et ſic eſt ei pꝛincipium partis eẽ.ſed deus dicitur pꝛinci pium eẽntiale quia eſt pꝛincipium totius eſſe. vnde eſt piꝛincipium coꝛpoꝛis et quia coꝛpus et quia viuens.qꝛ ſicut dicit anſelmus ĩ autoꝛitate pꝛedicta in monologi⸗ on.quecunq; vigent per ipᷣm vigent:et ipᷣe ſolus per ſe⸗ ipᷣm viget.ſine iſto ergo pꝛincipio eẽntiali non poſſunt res eſſe.Et ꝙ obijcit ꝙ pꝛincipium eẽntiale quod ẽ in re accipitur ſᷣm foꝛmalẽ cauſam intra.dicendum ꝙ hocẽ verum de pꝛincipio eẽntiali partis eſſe.ſicut eſt anima. Ad ſecundum dᷣm.ꝙ diuina eẽntia eſt abſtracta a re bus per impermixtionem.quia omnino non eſt ipᷣe res nec dependet ab eis.ſed non eſt abſtracta per cauſalita tem: quin res dependeant et teneantur ab ipᷣa. nec eſſe poſſint ſine ipᷣa.vnde creatura ab ipᷣo non poteſt obſtra hi. vnde ſicut lucere ſolis eſt ſubſtantificum claritatis et illuminationis que ab ipſo eſt in aere.ita ꝙ nõ poteſt eſſe ſine illo:ſic claritas eſſe creature nõ poteſt ſine cla⸗ ritate lucis eterne.quin ſemꝑ irradiat et influat ĩ ipᷣam Rd aliud quno queritur vtrum deus ſit ita eſſentiali⸗ ter iu rebus ꝙ ſit deeſſe rerum. dicendum ſicut habetuꝛ j. coꝝ.xv.vt ſit deus omnia in omnibus.glo.quia de⸗ us erit vita et victus et copia et gloꝛia et ſalus ⁊ honoꝛ et pax et finis deſiderioꝛum et omnia bona. et hoc erit in omnibus:ſic poteſt dici ꝙ deus eſt vninerſitas reruʒ aut quia eſt vniuerſa res.aut quia eſt entitas.veritas. bonitas.a quo vniuerſe res pendent. Pꝛimo modo nõ intendit auguſtinus ; ſit vniuerſitas rerum ſed ſecun⸗/ do modo.et quod dicit poſt et nullum ſinguloꝛum: per hoc notat ꝙ ipᷣe ſit plenum ens a quo omnia alia nõ tꝛa ctum in partemn. aliam rationem auguſtini tolle hoc tolle illud ⁊c.dicendum ꝙ ſi dicatur foꝛma que eſt ſecundo perficiens et efſe cõiuncta.ſic nõ poteſt dici de⸗ us forma rerum. ſed ſi dicatur foꝛma peꝛfectio ſeperata m eſſe.tenens et complens omnia in eſſe:ſic ipe dens ẽ vere foꝛma. Et hoc modo vult boetius ꝙ iße ſit vere foꝛ ma.et omnis alia foꝛma imago. quia tenet omnes foꝛ⸗ mas in ſua materia.et ẽ perſectio perſectionuzʒ. ſeo non ſequitur ꝙ ſit de rebus.per hoc patet ſolutio ad aliam rationem. 4! Ao tercium dicendum. ꝙ auguſtinus ad dardañ.ponit exemplum de participatione diuine bo⸗ nitatis in creatuꝛa. Et ponit exemplum de auditu ĩ bis qui audiunt.cum pariter apꝛopinquant ei:tãtomagis . alius alio capit. quanto eſt acutioꝛ auditus.tantominꝰ autem quãto eſt obtuſioꝛis.cũ ille nõ magis minuſue ĩ⸗ ſonet. Sed in eo loco in quo ſunt omnibus equaliter pᷣ ſto:ſic quanto excellentius deus nulla incoꝛpoꝛea et im mutabiliter vna totus adeſſe rebus omibus pt ⁊ ſingu lis totus:quis in gbus habitãt babeãt eũ ꝓ ſue capaci⸗ tis diuerſitate.alij plus alij minꝰ.ꝑticipatio &̊ iſta nõ?ẽ qꝛ trabat᷑ ĩ ꝑte.ĩmo qᷓtum ad effectum.ᷣm.ſ.ꝙ aliquid efficitur plus vel minus:efficitur in confoꝛmitatem di⸗ uini eẽ.et ſᷣm ꝙ aliquis plus aptus eſt tanto plus ptici⸗ pat iſto modo. Oð ergo obijcituꝛ vtꝝ participetuꝛ ſicut dicimus ſpeciẽ ꝑticipari a ſingularibo.dicendum ꝙ no quia eẽntia vnibilis vna ẽ.Kᷣ tñ młtiplicat᷑ in ꝑticipatoi lo.ita ꝙ pꝑtit᷑ ĩ Hᷣ et ĩ illo.et ita ꝑticipatõ iſta ẽ ĩ vna foꝛ⸗ ma młtiplicata.̊ diuĩa eẽntia ñ ꝑticipat᷑ młuplicata. 5„ oi rd) . rer. — — — — ⸗— ofttg⸗ 9 igſinplß i Potentia mniebe ureſe bis cotmnig helpinz 35 heydz. totius ti, rpori. n⸗ diuesetn citurpeine e. nceeſ Apiueng monolog olus perſe on poſim quodeigfe umg hoei teſtaninn. pſractgate eſtißene canſclin Pa. nereſe oteſtabnn n clantani nöporel teſtſirecle⸗ fvoritzen ahennali uthebem o,gni de uo: bno ethorert ſitesreng eperitgs modono ſedſecun, Num: per lia notnn ſini tolle a qe edicid⸗ oſepenun jiedis ſtmmreſ nnren 4 ſonon 6 Mann Apnsed⸗ hninebo imiki iunog Cntorin ninuſrẽ Polier oregetnnn igin Ncuen iniſ . Alaon tnendn sgein unſint mo eſpnin na ſon licat⸗ — :: Nueſtio Item vniuerſale eſt de eẽ eoꝛum que pticipant ipᷣm. di⸗ uina aũt eẽntia in rebus participãtibus ipᷣam ſed non eſt ce illis. Membruʒ tercium Eercio queritur ð numero modoꝝ exiſtẽ di deum in rebus. Ad quod ſic aug.deus dicituꝛ eẽ in mundo vt cꝛeatoꝛ ⁊ rectoꝛ.vt creatoꝛ dicitur eẽ potẽtionaliter. vt rctoꝛ pñtialiter.ergo ſolum his duobus modis eſt in rebus. 4 YItem deus eẽntialiter ẽ in rebus.quia eius eẽntia nõ deeſt alicui creature.ſed nõ deeſſe eſt eẽ pᷣſentialiter ĩ re bus. 4 YItem queritur ſi eſt in omnibus per voluntatez ſicut alijs modis:et videtnꝛ ꝙ nõ.cum dicat domin peꝛ ꝓphetam.nõ eſt voluntas mea in vobis.i:malis.j Itẽ deus ſe habet ad res vt alpha et o.⁊ iſti modi nõ ſũt ali qui pdictoꝛum:ergo alijs modis q; tribus pᷣdictis ẽ deꝰĩ rebus. Sed cõtra.potẽtia nõ exit in eſſe niſi per vo⸗ luntatẽ.ergo magis ſe habet per voluntatem ad res ꝙᷓ per potentiam.ergo ſi eſt in omibus per potentiam.cõ⸗ ſtat ꝙ ẽ in omnibus per voluntatem.4 It em in deo ẽ perſonale et eẽntiale.⁊ ipᷣa perſona ẽ ĩmenſa ſicut eẽn⸗ tia.ergo ẽ vbiq; perſonaliter ſicut eẽntialiter.ergo plu⸗ ribus modis ẽ in rebus qᷓ; tribus pᷣdictis. Solutio. dðm ꝙ iſti tres modi generales ſunt exiſtendi deum in creaturis.⁊ decurrũt per alios.i Ad pꝛimo ergo obie⸗ ctum dicẽdum.ꝙ ẽ loqui de rebus qᷓtum av eſſe vel qᷓ; tum ad fieri.ſic in illis ẽ deus vt creatoꝛ.⁊ etiam ẽ in il⸗ lis pꝛedictis tribus modis.loquendo aũt de ipᷣis pꝛout ſunt.ſic ẽ in illis vt rectoꝛ inqᷓtum ẽ in ipis.hoc modo eſt in ip̃is tribus p̃dictis modis.vñ modi illi nõ exclu⸗ dunt illos.ĩmo ponunt illos.nec faciunt vnum cum il⸗ lis.⸗. Ad ſecunduʒ dðm.ꝙ eẽ pꝛeſentialiter eſt duplici ter.vno mõ dicitur ꝑñtialit᷑ eẽ ad eẽ rei 2 nõ dreſſe.alio mõ dicitur pꝛeſentialiter eẽ quaſi p̃ ſenſu eẽ.vt.ſ.habe⸗ at in re eẽ cognoſcibiliter. ſapiẽtie.xiij.a magnitudine ſpeciei et creature poterat creatoꝛ boꝛum cognoſcibilit videri.Pꝛimo modo idem ẽ eſſe pñtialiter quod eẽnti⸗ aliter. Secundo mõ nõ.et ſic pꝛocedit ratio illa ex par⸗ te qua non faciunt deum.Xl ZYld tercium dicẽdum eſſe vt alpha et.o.non dicunt habitudinẽ fᷣm quam deus ẽ in rebus:ſᷣ inqᷓtum eſt extra vt pꝛincipium et finis reꝝ et ideo nõ faciunt modum differentem abillis exiſten⸗ di deum in creaturis.¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ voluntas in deo reſpicit bonum volitum.ſᷣ quia bonũ eſt duplex ſcʒ natuꝛe ⁊ oꝛdinis.Si reſpicit bonũ oꝛdinis ſic nonẽ deus vbiq; per volantatẽ.quia iſte non eſt in malisiĩ ꝗ⸗ bus nõ eſt bonitas oꝛdinis. Si reſpiciat bonum natuꝛe ſic eſt in omni re per voluntatem:ſed tunc idem ẽ diceꝛe deum in creatura per voluntatem et per operatõnem.⁊ ideo nõ ponit modum differentem abillis. Item volũ⸗ tas ꝓpꝛie eſt ad res nõ in rebus.et pꝛopter hoc nõ facit quemadmodum eſſendi deum in rebus.Ad quintum dicenduʒ. ꝙ eſſe perſonale duo ponit.ſ.eſſe ᷣm tres peꝛ ſonas et eſſe ſm diſtinctionem. Pꝛimo modo dicitur de us perſonaliter in omnibus rebus.et hoc ſm tres mo⸗ dos pꝛedictos generales.nec iſtud ponit aliu,z modum eriſtendi abiſtie.ſi dicatur eſſe perſonaliter.i.eſſe ꝑ di⸗ ſtinctionem: ſic iſtud nõ poteſt facere generalem modũ eſſendi in creaturis.quia modus quo dicituꝛ eſſe in om nibus rebo ẽ per indiſtinctõeʒ. ꝓpter hoc iſto mõ ñ hʒ reſpectum ad res.ideo nõ facit modum exiſtendi alium a Pꝛedictis.2 ſic patet ſolutio. Mlẽbruʒ quartũ Varto queritur de modis aſſignandi di⸗ ſtinctionem iſtoꝛum modoꝛum. Pꝛimus modus aſſignandi diſtinctõnem talis eſt deus comꝑatur ad res vt dans eſſe rebo. vt regens res:⁊ vt cognoſcens. Inqtum comꝑatur ad Wy⸗ EK.ee 6* Y. res vt cognoſcens.pꝛeſentialiter dicitur eſſe in rebus. Inqtum dans potentõnaliter. inquantum regens. eſ⸗ ſentialiter.¶ Sed cõtra iſtam diſtinctõnem obijcitur.i boc ꝙ deus cognoſcit res:magis dicuntur res eſſe ĩ ipo econuerſo ſm illum modum aſſignandi.ergo nullus eſt modus diſtinguendi modos iſios. Secundus mo⸗ dus diſtinguendi ẽ ſᷣm ꝙ dicit dyoniſius.ꝙ tribus mo dis exeunt res a deo.per pꝛoceſſionem eſſentialeʒ. vita⸗ lem.cognoſcibilem. Et iterum. que exeunt per pꝛoceſſi⸗ onem cognoſcibilem exeunt tribus modis.ſ.per pꝛoceſ⸗ ſionem ſenſt ualem. rationalem. intelligibilem. inqtum exiunt res ab ipᷣo per ꝓceſſinoem eẽntialem dicitur eſſe eẽntialiteꝛ. Inꝙᷓtum vo per pꝛoceſſionem vitalem.cum motus perfectus ſit vita.dicitur eſſe in rebus potentio naliteꝛ. Inqtum vo res exeunt ab eo peꝛ pꝛoceſſionem cognoſcibilem ſic facit ſe pꝛeſentem in rebus et ſic dici⸗ tur eſſe in rebus pꝛeſentialiteꝛ.¶¶ Sʒ eõtꝛa.ſi ſic eẽt eꝛgo deus in rebus entibus tm̃ que non viuũt nec cognoſcũt nõ eẽt illis tribo modis.ſed ſolũ vno mõ.ſ. eſſentialiter quodẽ fim cum in omnibus rebus ſit illis tribus mo⸗- dis pꝛedictis.et ita nulla eſt aſſignatio p̃ᷣdicta. Ter cius modus diſtinguendi talis eſt. nos videmus in re⸗ bus creatis ꝙ alicubi ẽ res per potentiam vbi nõ ẽ per pꝛeſentiam vel eẽntiam. ſicut rex in toto regno. Itẽ ali⸗ cubi ẽ res per pꝛeſentiam vbi non eſt per potentiam vt rex extra regnum ſuum. Item alicubi ẽ per eẽntiam vbi nõ eſt per potentiam. At ergo oſtendatur in deo perfe⸗ ctus modus eſſendi reſpectu creaturaruʒ. deus dicitur eẽ in omnibus rebus iſtis tribus modis. Sed cõtra. ſiſte modus diſtinguendi nõ diſtinguit pꝛeſentiam ab eſ ſentia.quia vbicũqʒ ẽ pꝛeſentialiter eſt eẽntialiter. ergo ſm iſtum modum idem ẽ pꝛeſentialiter ⁊ eſſentialiter: quod eſt incõueniens. Quaꝛtus modus di ſtinguendi eſt.quia hec tria reſpiciunt eſſentiam. virtutem et ope⸗ rationem.m que tria ẽ veſtigium trinitatis in creatu⸗ ris.vt dicatur ꝙ eſſentialiter ẽ in eẽntia.potentionalit in virtute. pᷣſentialiter in operatõe.¶¶ Cõtra:co nſtat ; pꝛeſentia dei nõ abeſt eſſentie rei nec potentia. ſimiliter nec pꝛeſentia.ergo in eẽntia eſt potentionaliter pᷣſentia⸗ liter et eſſentialiter. Quod cõcedendum eſt.dicendũ ſicut pꝛius ꝙ iſti modi reſpiciunt eẽntiam. virtutem et operationem creatoꝛis.que qᷓuis in deo non differant re.differunt tamen in ratõe intelligentie ſicut ſupꝛa di⸗ ctum eſt.¶ Juxta hoc queritur. cuʒ deus ſit in rebus eſ ſentialiter. pꝛeſentialiter. potentionaliter. vtrum econ⸗ uerſo creature ſint in deo eẽntialiter.pꝛeſentialiter.po⸗ tentialiter. ¶ Item res ſunt in deo pꝛeſentialiter quia ĩ eius cognitione.potentionaliter quia in eo ſicut in cau ſa ſed eentialiter nõ ſunt in ipo.quia ſm hᷣ intelligeret diuina eſſentia æpendere ab eẽntia creature quod non eſt verum. Cauſa em̃ nõ depẽdet a cauſato vt ſic:ſʒ ecõ⸗ uerſo.vnde eſſe creature põt eſſe cauſe neceſſariuʒ ad ſu um eſſe. Sed nõ ecõuerſo vñ eẽntialiter ẽ deus in rebus quia eius eẽ ẽ neceſſarium ad eſſe rerum:ſed nõ ecõuer ſo res in deo eſſentialiter.quia eſſentia entium nõ ẽ ne⸗ ceſſaria ad hoc vt ſit. Nlembrum quitum Vinto queritur vtrum pꝛedictis tribus modis exiſtat deus in rebus equaliter ſi⸗ ue vnifoꝛmiter vel nõ.Ad quod ſic aug.ð pꝛeſentia dei ad dardañ.inſinuat duplicẽ modum exiſtendi deum in creaturis.ſ.generalem qui ẽ Fm pꝛedictos modos.et ſpecialem qui eſt per inbhabitan tem gratiam. vnde dicit greg. deus natura incoꝛpoꝛea et immutabiliteꝛ vna totus ad eſſe rebus omnibus po⸗ teſt et ſingulis totus.quis in quibus habitat babeant eum pꝛo ſue capacitatis diuerſitate.alij ampliꝰalij mi⸗ nus. Si ergo iſti modi referuntur ad modum generalẽ ergo ᷣm illos eſt equaliter in omnibua rebus.ql Itẽ eẽ νꝶσασαααι nα.. . nõ recipit magis et minus.ergo ſi in rebo ẽ ꝙỹ̈tum ad eᷣ ſm iſtos modos nõ ẽ magis et minus. Item phus in li. de cauſis.cã pꝛima ẽ in oĩbus rebus ſᷣm diſpoſitõem vnã. ergo nec plus nec minnus. Cõtra. aug . i li.ð na⸗ tura boni.diſtinguẽe modũ.ſ pẽm. oꝛdinẽ: dicit · Ybi. hec magna lunt magnum bonum eſt. etiã vbi maioꝛa mai⸗ bonñ ẽ. et vbi nnlla nullũ bonũ ẽ. Sed hin iſta partici⸗ patur diuina bonitasergo magis et minus participa tur. ergo ſm magis et minus ꝑticipat᷑ in creaturis ſᷣm illos modos. 4 Itẽ quedã res magis cõſeruatur deo quedã minus. ſicut res incorruptibiles magis ↄſeruã tur ꝙᷓ res coꝛruptibiles.ergo magis eſt in quibuſe dã re bus pñ̃tialiter ꝙᷓ in alijs· cum in rebus dicatur eẽ pꝛe⸗ ſentialiter qᷓtum ad cõſeruatõem. Solutio.· dicenoũ ꝙ cõtingit loqui de diuina eẽntia dupliciter in ſe: et ſic ſemper ſe habet equaliter: et ᷣm diſpoſitõem vnam vel ßm ꝙ participari dicitur in creaturis. et ſic nõ dicitur ſe babere m diſpoſitõem vnam:ſ̊ ſm magis et minus. Nam creature quedam ſunt in ꝑticipatõe eentie tin q/ dam in pticipatoe eẽntie et vite. queda in ꝑticipatione centie et vite et cognitõis. Sed hec inequalitas non eſt ex ꝑte ipᷣius ſed ex parte creaturaꝝ ꝑticipantiũ ipam. — . Ao pꝛimo ergo obiectũ dðm . ꝙ differt dicere diuina eẽntia eſt in rebus.et diuina eẽntia habetuꝛ.quia ñ poſ ſum dicere ꝙ habeatur niſi vbi ẽ per inbabitantẽ graz quia gratia babitus eſt per quam efficitur anims ei⸗ foꝛmis. M aũt deifoꝛme ẽ dicituꝛ habere diuinã foꝛmã: et ſic per cõſequẽs deũ. et ꝓpter hoc ſᷣm iſtos modos ge⸗ nerales nõ habetur a rebus: ̊ 'm ipos ẽ ĩ rebus ⸗ ab ip̃is ꝑticipat᷑. licet ergo m iſtos modos ñ babeat᷑ Fᷣm magis et minus. tñ m ipos ꝑticipatur plus vel minꝰ. 41 Ad ſecũdum dom. ꝙ; ẽ eẽ dupliciter.ſ. eẽ nature et eẽ oꝛdinis.pꝛimũ ergo eẽ nõ recipit magis et minus ſed ſe cundũ.et a parte illius ꝑticipatur eẽ diuina bonitas a creatuꝛis ſᷣm magis et minus.⁊ Fm boc ſoluitur teꝛcia rõ. Et rõe buius dicit bugo qtum ad eſſe ſemper ẽ vni⸗ foꝛnis.tñ qtum ad eẽ in alijs et in alijs magis et minꝰ quare m eẽ ſemper ẽ vnifſoꝛmis. ᷣm eẽ vo in alijs et in alijs: eſt magis et minus. NMueſtio.xj. de ſpeciali exiſtẽtia diuine eſſentie in rebus per inbabitantem gra tiam. ODſtqꝙᷓ inquiſitum eſt de generali modo exiſtendi deũ ĩ cre aturis. Cõſequẽter inquirendum ẽ de modo ſpeciali exiſtendi deum in cꝛeatu ris qui ẽ ꝑ inhabitãtẽ gram.circa quã inquiruntur iſta. S Pꝛimo quid eſt eſſe per grati an ponat aliquid in cre atura. „ Secundo in quibus.vtrum ſine ſacramentis ſit ꝑ gra⸗ tiam inhabitantem. . Tercio vtrum in carne ante infuſionẽ anime poſſit eẽ per gratiamam inbabitantem. S Quarto vtrum in homine ante natiuitatem poſſit eſſe ꝓ gratiam inhabitantem Quinto vtrum ſit in ꝑuulis ꝑ gram inbabitantem. Sexto vtrũ poſſit dici inhabitare vł eſſe in homine per gratiam gratiſdatam. Mlebrum pꝛimum D pꝛimũ obijcit᷑ ſic. Ex hoc deus eſt in aliquo ꝑ gram.dicitur ille gratus deo.ſʒ hec denominatio nõ ẽ niſi ab aliqua cre⸗ ata qualitate.quia modo ẽ gratus et pꝛi⸗ us nõ erat:ergo per hoc ponitur aliqua qualitas crea⸗ ta in ipᷣa. Cotra.cũ dr eẽ in rebo ꝑ eẽntia.pñtiã et po tẽtiã.et nõ ponit᷑ aliqua qualitas creata in creatuꝛa im mo ꝑ eẽntiam et potentiã in creatã ẽ increatura.q̊ eadẽ rõe ꝑ gr̃am increatã. ᷓ per boc nõ ponit᷑ gra niſi incꝛea ta. Solutio. dom ꝙ deuz eẽ ꝑ gram ponit neceſſaꝛio ꝑ gr̃am creatã ĩ creatuꝛa.qᷓ quidẽ gra ẽ ſi imilitudo:qua aĩaẽ imago actu et immutatõe actuali. Et cũ ſe hʒ aĩa ꝑ ↄfoꝛmitatẽ ad deũ in ſimilitudine expꝛeſſa. dicitur de us inhabitare in ip̃a ꝑ gram. vñ aug.in li.d pñtia dei ad daꝛdañ.hi ab eo longe eẽ dicunt᷑:ꝗ peccãdo diſſimi: les facti ſunt.et hi ꝓpinquare qui eius ſilłitudinẽ pie vi⸗ uendo recipiũt.ſicut recte dicutur oculi tantolongius eẽ ab hac luce quãto fuerint deterioꝛes.qᷓu is lux pꝛeſto ſit atq; oculis ꝑfundat extinctos.aꝓpꝛopinquaꝛe aut lu ci ocłi merito ꝓhibent᷑:qui ſanitatis acceſſu aciẽ recipi endo ꝓficiũt.ex hoc patʒ ꝙ gra creataẽ ſimilitudo qua aĩa eſl imago in actu.vñ eẽ ꝑ gram ponit in aĩa habitũ aſſimilantẽ deo. 4 Ad rõem in cõtrariũ dom ꝙ neceſſa⸗ rio ponit᷑ gra creata in aĩa ad ſuſceptõem gre increate. id eſt ad hoc vt aliquis vniatur deo ꝓpinqua ſilitudine vñ aug. ꝓpinquare ei dicunt᷑ qui eius ſilitudinẽ pie vi⸗ uendo recipiũt. vñ ſicẽ acumen neceſſario ẽ in oculo ad ſuſceptionẽ lucis:ſic ꝗr̃a creata neceſſario ẽ diſpoſitio ĩ aĩa ad ſuſceptõem gre increate ſicut lucis diuine. 4Et ad illud quod obijcitur. doᷣm ꝙ m deuʒ eẽ eeẽntialiter, potẽtionaliter. pnᷣtialiter poſſunt eẽ creature qð ẽ eẽ na ture. ſicut deũ inhabitare in aĩa ponit bene eẽ quod eſt eẽ gratie.vñ vterq; modus ponit aliꝗd creatũ in re.vñ licet modi generales nõ ponãt aliquà qualitatẽ creatã: ponũt tñ aliqꝗd creatum ſicut modus ſpiritualis qui ẽ inhabitare per gratiam. Mlembꝛũ ſecundum Ecundo querit᷑.vtrũ deus ſit in ſacramẽ⸗ tis ꝑ graʒ inhabitãtẽ. Ad qð ſic canĩ.v. quo abijt dilectꝰtuus. Greg. Cũ de? vni uerſaliter in oĩbo rebus ſit ſubſiãtia pñ⸗ tia et potẽtia.tñ familiari quodã mõẽ ꝑ gram. Sed cõ ſtat ꝙ deus familiari mõ ẽ in ſacramẽtis et alijs rebus ſanctificatis.ergo ẽ in illis per qam inhabitantẽ.4 IR hugo.de ſancto victo. Sacrementũẽ elemẽtum coꝛꝑale ex fimilitudine repñtãs.ex inſtitutõe ſignãs. ex ſancti⸗ ficatõe viſibilẽ gẽam cõtnẽs.ergo deus habitat ĩ ſacra mẽtis ꝑ gram. ¶ Item aug.vnde eſt creata virtus aque vt coꝛpus mergat et coꝛ abluat.vᷣ qð abluit coꝛ illud nõ põt facere ſine gratia:q̊ deus ẽ in ſacramentis ꝑ gram. Cõtra. inter datoꝛem gr̃e et ſuſcipiẽtẽ nihil ẽ mediũ quia ſicut per ſe et ſine medio cre at.ita per ſe et ſine me dio recreat.ᷓ nõ dat aĩe gr̃am mediãte ſacramẽto. in ſacramẽto nõ cõtinetur gra. 4 Item omnis foꝛma q eſt in aliquo tãꝙᷓ in cõtinẽte.ponit᷑ in eo tqᷓ in ſubiecto. ſʒ gra nõ põt eẽ in ſacramẽto ſicut in ſi ubiecto. quia ſacra mẽtũ ẽ coꝛꝑale.gra vᷣo ẽ ꝗd ſpirituale:ꝭ̊ ga nõ cõtinet᷑ in ſacramẽto:nõ igitur ẽ deus in ſacrametis ꝑ Ratiam Si dicat᷑ ſm aug.S.qꝙ ibi nõ ẽ gr̃a ſed virtus gratie. Cõtra. hec virtꝰẽ diſpoſitio vel foꝛma. &ẽ in aliquo ſic in ſubiecto. ̊ nõ põt eẽ in ſacramẽto ſicut in ſubiecto ra tiõe p̃dicta.et ita redit id quod pꝛius. Solutio doðm ſine piudicio ꝙ deus eſt in ſacramẽtis ꝑ gram: nõ tñ ꝑ inbabitantẽ gram ẽ in ſacramẽto.Qomen em̃ inhabi tatõis dicit terminũ motus.vñ nec in his que ꝑtinẽt ad viã nec in via nec in bis que ſunt ad finem ꝓpꝛie ẽ inba bitatio. quia ergo motus infuſione gratie gratificãtis nõ terminatur niſi in aĩa vel ſubſtantia ſpirituali:ſacꝛa mẽtum vo eſt quoddam adminiculum velut via ad gꝛa tiam. dicitur deus eſſe in ſacramento ꝑ gratiam. ſed nõ inhabitare per gratiam: quia eſt via ad gratiã et diſpo nens ad hoc vt gratiã ſuſcipiat. Et bene cõcedo ꝙ quo dãmodo familiari eſt deus in ſacramentis · et hicẽ mo — —— —– — — S — — QNueſtio ri. ſctenmmin alten dus quia gratin ue eſlopus lollus winßaẽ in lacta iam ante infuſionem anime. aYtem nibil pertinet a hithenn mento ſicut in cauſa diſponente ſu cipientem ad ſuſce⸗ gratiam quod nõ pertineat ad gloꝛiam. quia gratia eſt nilitnco gi ptõnem gratie. et hie eſt ille modus familiaris 'm quẽ oꝛdinata ad gloꝛiam.ſed aug.querit de aboꝛtiuis ſine tci ſehl deus eſt in ſacramentis. Et in hoc ſenſu intelligitur il⸗ amima.an pertineant ad gloꝛiam reſurrectionis. in li. h. die Ziſe lud quod ſacramentuʒ cõtinet grati am et virtutem gꝛa de trinitate reſ ponget ꝙÿ non.quia non ceciderũt ꝑ moꝛ lturd⸗ tie.qnia in eo eſt virtus qua diſponitur ſuſcipiens ad tem. vnde arguitar ſic.i QAihil pertinet ad gloꝛiaʒ quod cibnun gratiam. Mec eſt dicendum ꝙ in ſacramento lit grat ia non pertinet ad gratiam. eꝛgo cum ante infuſionem ani aine Vni foꝛmaliter ſicut in ſubiecto:ſed ſicut in cauſa diſponen me caro non pertineat ad gloꝛiam:non ꝑtinebit ad gꝛa⸗ ntann te. ¶¶ Ao pꝛimum dicendum ꝙ erx parte dantis gratiaz tiam et ita non eſt inhabitabilis a deo.¶ In exo. xxj. ſi isn Go nibil eſt medium: ſed er parte ſuſcipientis. Ipſa autem quis percuſſerit mulierem pꝛegnantem: et aboꝛtiuum *D peſ⸗ virtus ſacramentalis eſt que diſponit ipᷣm ad gratiam q nidem fecerit:ſed ipᷣa vixerit:ſ ubiacebit dano: quãtuʒ kair cus ergo de ſe operatur et immediate dat gratiaʒ aia maritꝰm lieꝛis expetierit: arbitri iud icauerĩt:Diſtin⸗ n acſeſetſt autem mediante ſacramento recipit eam.X Avo illð vo guit ibi de aboꝛtiuis ante aĩationẽ et poſt.et ibi non cõ⸗ litndotn quo queritur in quo ſit iſta virtus ſacramentalis.dðm putat de inanimatis.ergo non ſunt receptiua gatie an in aabuhi ꝙ ſieut ſermo ſignificatinus duplex habet eſſe. vnum ẽ te anumationeʒ.quia ſi eſſent:comput abilia eſſent.nec ng⸗ neceſt nature: Fm ꝙ eſt vox vel ſonus ab oꝛe ꝓlatus. Aliud etiam fit aliquis pꝛopter hoc irregularis. et ita idẽ qð Greincrente Em y habet eſſe ex inſtitutiõe ſᷣm ꝙ ẽ ſignum deſignati pꝛius. Solutio.cõcedimus ꝙ caro ante infuſionem uaſilinnin uum alicuius rei ad mouendum intellectum. Sic vꝛtꝰ anime non eſt inhabitabilis a deo per gratiam. quia ucine peſi in voce poteſt eſſe dupliciter.vt habʒ eſſe nature:aut vt non eſt ſuſceptiua gratie: cum non ſit oꝛdinata ad glo⸗ ein ochlot habet eſſe inſtitutõis et ſignificãtie.¶¶ Similiter dicen⸗ riam.Caro enim te ſe non habet poſſibilitatem ad per ediſpoſtel dum cum ſacramentum ſit inuiſibilem gratiam cõfeꝛẽs petuitatem ſiue ad incoꝛruptõem.ſed pꝛopter vnionem dinine. ꝙ duplex eſt eſſe ſacramenti.vnum nature inqtum ele⸗ quam babet cum foꝛma perpetua et incoꝛpoꝛali ſcilicet eintialie mentum coꝛpoꝛale.alind ex diuina inſtitutione:ex qua amma rationali.Ende etiam per illam accipit oꝛdina⸗ re qöiein oꝛdinatur ad ſignificandum et ſanctiſicandum.vnde ẽ tionem ad gratiam ſi habet aliquam oꝛdinationem ad eee qubde ei virtus ad inſtruendum intellectum.inqᷓtuz eſt ad ſi⸗ gratiam coꝛpus vel caro.ergo quod non habet oꝛdina⸗ atüin te gnificandum inſtitutum. et virtus ao ſanctificãdum eo tionem ad animam:non habet aliquam oꝛdinationem itaticrenti modo quo dictum eſt:inqtum ad hoc ex diuina oꝛdina ad gratiam vel gloꝛiam.ſicut eſt caro ante animationẽ iwaloti tione et miniſtri executione oꝛdinatuin eſt. Ad pꝛimum ergo quod obijcituꝛ nondum erat in illo n inſachuns nem anime poſſit eſſe per gratiam inbabi ſcit.vnde xpᷣc dicitur pꝛoficere in ſapientia luc.ij. quan ſeemni tanteʒ. Ad quod ſic luce.j.Exultauit in⸗ do innotmit eius. ꝓfectus.dicitur ergo non ineſſe ſpiritꝰ Cüwegi fuans. glo. Modum erat in ipo ſpiꝛitus vi vite m motum et manmifeſtationem qᷓuis ſᷣm veritatẽ htſütundß te et iam inerat ſpiritus gꝛatie. ſed in quibus eſt ſpiritꝰ intus viueret.¶ Ad aliud dicenduʒ. ꝙ noticia appꝛoba⸗ n. Go gratie inbabitat cæus per gratiam. ergo ante infuſio⸗ tiomis dicitur dupliciter. m pꝛedeſtinationem: et ſic ni als nh nem anime erat in iohanne per inhabitantem gratiaz hil boni poteſt actu.vel m pntem iuſticiam cum aliꝗs ianiͤ Item hiere.j. pꝛiuſ. qᷓ te foꝛmarem in vtero noui te. 3 cognoſcitur per gratiam pꝛeſentis iuſticie.pꝛimo acci⸗ unen duplex eſt noticia dei. pꝛima eſt ſimplex qua cognoſcit pitur notitia hieremie. Elnde berñ. pulchre inter figu⸗ erienß omnia.ſecunda eſt noticia appꝛobationis. de qua mat. rationem in vtero et parturitionẽ ex vtero diuinum di⸗ ſeltiin xxv.non noui vos.ſed non loquitur ad hieremiam de p ſtinxit oꝛaculum.vt illam tm pꝛecognitam:iſtaʒ ſancti mute ma.quia eſt cõmunis omnibus:et ita nõ eſſet cõmenda tatis munere foꝛmatam oſtenderet. Sed de noticia ap⸗ D tio ipius hieremie.ergo de ſecunda.ergo iam ante foꝛ⸗ pꝛobationis ſecundo modo accipitur illud quod ſequi⸗ ſctocl mationẽ appꝛobabat. ſed non dicitur appꝛobare niſi il⸗ tur hieremie. Et anteꝙᷓ exires de vulua ſanctificaui te. bon. los in quibus eſt per inbabitantem gratiam:ergo ante vnde ſubdit bernbhardus.ne quis pꝛerogatiuaʒ pꝛophe erii foꝛmationem coꝛpoꝛis fuit in hieremia per inhabitan⸗ te eſtimandam de ſola pꝛeſcientia eſtimaret. Zld alið aſien tem gratiam.¶ Item conſtans eſt ꝙ caro illa cum qua quod obijcit᷑.ꝙ caꝛo erat ſuſceptibilis peccati:eꝛgo gra nngn vnitur anima rationalis eſt ſuſceptibilis peccati.quia tie. Dicendum ꝙ peccatum non dicitur eſſe in caꝛne foꝛ mie eſt cauſa peccati in anima que infunditur. ſed cuicũqʒ; maliter ſed cauſaliter. quia in carne eſt: vnde poſtea cõ nicdß poteſt ineſſe peccatum poteſt ineſſe gratia:ſed peccatũ trahbit anima peccatum:ſed tamem aliter ſe habet ani⸗ aſten ineſt carni vt cauſe quia ab illa cõtrahit anima peccatũ ma ad contrahendum peccatum. aliteꝛ ad ſanctifica⸗ cͤint ergo poteſi ineſſe gratia a qua ſanctificatõnem contra⸗ tionem ſiue ad ſuſcipiendam gratiam. Poteſt enim ca Gnen hat anima. ergo deus poteſt eſſe in carne onte infuſio⸗ ro coꝛrumpi dupliciter.vel coꝛruptione nature vel per⸗ gnt. nem anime per inbabitantem gratiam. ¶ Item. j. coꝝ. ſone.verbigratia.Caro ade ſtatim ex peccato coꝛrupta ngoſt vj. Neſcitis quia membra veſtra tem plum ſunt ſpiritꝰ erat.vnde fecit ſibi periʒz omata.perſona autem ſᷣm ꝙ; hicgont ſancti. ſed ſpiritus non dicituꝛ inbabitare niſi per gra⸗ dicit anſelmus coꝛrumpit naturam. quia caro illa in noden tiam:ergo ſpirituſſanctus eſt in membris per gratiam potentia erat caro omnium hominum. et ſna pꝛopꝛia mewn inbabitantem. Cõtra. differt eſſe et bene eſſe. et pꝛi caro erat ibi perſona.ergo pᷣmo coꝛrũpit naturã.natu⸗ fiht eſt eſſe ꝗᷓ bene eſſe.ſed anima qtum ad eſſe pficit coꝛpus ra coꝛrupta poſſlea coꝛrupit perſonam ſcʒ filioꝛuʒ.nos Minit gratia vᷣo ꝙᷓtum ad bene eſſe. eꝛgo neceſſe eſt pꝛius ani⸗ autez habemus duplicem coꝛꝛuptionem ſcilicet ex adã eiint mari carnem qᷓ ſit ſuſceptiua gratie.ergo deus non po et ex actuali peccato. vnde duobus modis caro infici⸗ ſicans teſt inhabitare per gratiam in carne ante infuſionem tur a peccaio.ſed ſolum vno modo ſanctificatur a gra⸗ iſen anime.¶ Item oꝛdinata ſunt gratia et natura. ſicut eꝛ⸗ tio.ſcilicet ſolum ratione perſone.vnde in perſona ſo⸗ d go ſe habet gratia ad naturam. ita ſe habet vita gratie lum poteſt fieri ſanctificatio.⁊ hoc illo oꝛdie quo ſe ha ſoon ad vitam nature. ſed impoſſibile eſt ꝙ gratia ſit niſi pꝛe bet ad perſonam.gratia autem nunq tranſfunditur ꝑ ſ⸗ exiſtat natura:ergo nec vita gratie poterit exiſteꝛe niſi naturam.quia non habet oꝛdinem ad illam ſed ſolum go pexiſtat vita nature.ergo caro ſine anima non eſt ſuſce ad perſonam. et ideo anie animationem non poteſt el⸗ zno ptiua gratie.ergo non eſt inhabitabilis a deo per gra⸗ ſe ſanctificatio. Vnde etiam ᷣm hoc apoſtolus pꝛopꝛie Membrum tercium Ercio queritur an in carne ante infuſio⸗/ ſpiritus vite ⁊c.ſatis poteſt ſolutio peꝛpendi.quia ſicut dicitur in textu.iam erat ſextus menſis erat coꝛpꝰ ani⸗ matum.dðm ergo ꝙ aliquando dicitur res tunc pꝛimo eſſe.cum pꝛimo innoteſcat non eſſe.quando non innote SSS ⸗ (e , N . e Snds ßnc 7 d oech Sefenr ſapie g0 Oeß⸗ COyp 4.α H loquitur. Qeſcitis quoniaʒ mẽbra veſtra ⁊c. quia ex Hᷣ ꝙ coꝛpus habet animam:ex boe habet ſpiritum.ſ.inba bitantem gratiam. Mlebrum quartum Varto loco queritur vtꝛum deus ſit in ho mine per inhabitantem gꝛatiam et ̊ ante natiuitatẽ.Circa quod ſic obijcit aug:ad dardañ.nõ video quomõ edificentur bo⸗ mines in domum dei ad habendum in ſe inhabitantem ceum:niſi cnm fuerint renati.quod nõ poſſunt eſſe añ⸗ q nati.ergo nullus poteſt habere deum inhabitantem per gratiam niſi pꝛius fuerit natus.quia ſi nõ eſſet na⸗ tus:nõ poſſet eſſe renatus.¶ IJItem idem aug.illa ſancti ficatio qua efficimur ſinguli templa.ñ eſt niſi renatoꝝ quod nõ dum nati homines eſſe poſſunt.ergo ideʒ ẽ qð pꝛius.¶· Item aug.ibidem.quamlibet igitur ſentẽtiam pꝑuulis intra materna viſcera cõſtitutis babeamus. vnde exiſtimemus eos donari aliquo ſanctificationis modo vel ꝓpter bieremiaʒ et iohem. cum ſanctiſic atio qua efficimur templa dei non eſt niſi renatoꝛum. quod nõ dum nati homines eſſe poſſunt.ergo non eſt deus in aliquo per inhabitantem gratiam ante natiuitatem ꝗa fm inhabitantem gratiam ẽ homo templum dei. Si di⸗ cat᷑ ꝙ duplex ẽ natiuitas. in vtero ⁊ ex vtero.nullus S poteſt ſanctiſficari ſiue inbabitari a deo peꝛ gꝛatiam an te natinitatem in vtero.ſed bene poteſt ante natiuitatẽ ex vtero.Cõtra aug.huic natiuitati accedit ſecũda na⸗ tiuitas ergo iam non erit ſecunda ſed tercia.ſed ita nõ poteſt intelligi.dominus autẽ cum loqueretur de ſpiri⸗ tuali natiuitate inquit.niſi quis renatus fuerit denuo — pꝛimam.ſ.computans que ſit matre pariente nõ conci⸗ piente.que fit ex ea.nõ que fit in ea.Qaſci ergo denuo dicitur reſpectu natiuitatis ex vtero.eꝛgo nullus poteſt renaſci ſᷣm gratiam ſanctificatõis in vtero.¶ Item idẽ ſi homo regenerari in vtero per gratiam ſpũſſancti po⸗ teſt.qm̃ reſiat illi adbuc naſci:renaſcitur anteq; naſcat᷑ quod fieri nullo modo poteſt.ergo nec vt habitetur ĩ eo per gratiam. 4 Iteem aug. exponens illud anteqᷓᷓ exires ⁊c.loquens de ſanctiſicatione hieremie et iohannis ba ptiſte.q illa ſanctificatio poteſt ̃m pꝛedeſtinatõem in⸗ telligi.ſicut filios dei appellat euangelium nõ dum rege neratos ſicut dicitur ioh̊.xj.ꝙ ihᷣs moꝛiturus erat pꝛo gente vt filios dei cõgregaret. Ecce filios appellat qui futuri erant filij.ergo ſanctificatio illa nihil aliud ẽ q pᷣdeſtinatio.nullus autem nec hieremias nec alius fuit ſanctiſicatus ante natiuitatem.ergo nec inhabitatus a eo peꝛ gratis. Cõtra.berñ.ad lugdoñ.lego de hiere mia.ꝙ pꝛiuſꝙᷓ exiret de vtero ſanctificatus ſit.et de io⸗ hanne baptiſta nõ ſecus ſentio.q Item hiere.j. pꝛiuſqỹ exires de ventre ſanctificaui te.glo.ioh.etiam.eꝛgo vteꝛ q; ſanctificatus ẽ.¶ Itẽ luc.j.exultauit infans ⁊c. Am⸗ bro.nõ pꝛius repleta ẽ mater qᷓ filius.ſed filius reple⸗ tus:replet ⁊ matrem.⁊ aꝓparet ꝙ angelꝰdixerat ꝙ ſpi rituſancto replebitur adhuc ex vtero matris.ergo ſpi⸗ rituſſanctus habitauit in.b. iobanne per gratiam ante natiuitatem. 4 Item berñ. loquens ð ſanctificatiõe.b. virginis.fuit ꝓculdubio mater domini anteqꝙ ſancta q̃ᷓ; nata.ergo ante natiuitatẽ habitauit in ipᷣa ſpirituſſan⸗ ctus per gꝛatiaʒ. ¶ Item berñ.nõ fallitur omnino ecele ſia celebrans eius natiuitatis diem.ſed ſtatui in pecca to nõ debetur gaudiũ ſ̊ luctus:ergo nõ fuit nata in pec cato.ergo ante natiuitatem habuit gratiã:⁊ ita redit idem quod pꝛius. Reſponſio ꝙ deus ẽ in homine peꝛ inhabitantem gratiam dupliciter. per gratiam ſacra⸗ m enti ſᷣm legem cõmunem.et hoc modo nõ habitat deꝰ in homine ante natiuitatem.quia per gratiam ſacramẽ ti nemo regeneratur anteq; naſcatur. Iteem alio modo dicitur deus inhabitare in homine per gratiam ſpiritꝰ que eſt ſᷣm legem pꝛiuatam.de qua dicit aug.ꝙ deus ñ — 9 , GFtN Tα 2 E. 7 alligauit potentiam ſuam ſacramentis.quia ſine omni ſacramento poteſt ſanctificare.et hoc modo inbabitat deus per gratiam in quibuſdam ante natiuitatem. qui habuerunt pꝛiuilegium ſanctificatõnis in vtero. Dicẽ⸗ dum ergo ꝙ aug.in epiſtola ad dardañ.loquitur de il⸗ la inhabitatõne que ẽ ᷣm legem cõmuneʒz.non ſᷣm legẽ pꝛiuatam.et hoc patet ex verbis eius.vñ dicit. Illa ſan ctificatio qua efficimur ſinguli templa ði ⁊c̃.per hoc ꝙ; dicit ſinguli loquitur de illa inhabitatione que peꝛtinet ad omnes.Eſt ergo inhabitatio pertinens ad omnes q̃ᷓ eſt per gratiam ſacramentoꝛum quam nullus habet an teq; naſcatnr.et ẽ inhabitatio peꝛtinens ad paucos que poteſt eẽ inexiſtenti in vtero.i ec illud vult negare ibi⸗ dem aug. vñ dicit quãlibet igitur ſententiam habeamꝰ vel pꝛopter iohannem ⁊c.ponit etiam auctoꝛitatem de regeneratione per ſacramentum niſi quis renatus fue⸗ rit ⁊c et per hoc patet ſolutio. Meẽbruz quintum Vinto queꝛitur vtrum deus ſit in paruu⸗ per inbabitantem gratiam. Ad quod ſic oꝑponit.berñ. in li.de li.ar.deus auctoꝛ ſalutis ẽ li.arbitrium capax.nec dare va⸗ let eam niſi deus:nec capere niſi liberum arbitrium.ſi ergo in paruulis non ẽ li.ar.Fᷣm actum.quia in eis non ẽ vſus li.ar.relinquitur eꝛgo ꝙ paruuli ñ ſunt capaces gratie.et ita deus nõ eſt in eis per inhabitantem grati⸗ am./l!Si dicatur ꝙ li.ar.eſt in paruulis per potentiaʒ et h̊ ſufficit ad ſuſceptionẽ gratie inhabitantis.Cõtra. berñ.ibidem.tam abſq; conſenſu eſſe non poteſt eẽ reci pientis qᷓ; abſqʒ gra dãtis.ſᷣ impoſſibile eſt ꝙ gratia ſa⸗ lutis detur abſq; conſenſu recipientis.cum ergo in par uulis nõ ſit cõſenſus:nõ eſt in eis potentia ad ſuſcepti onem gratie inbabitantis. ¶ Iem dicit aug. in li. ret⸗ ctationũ.non miſeretur deus niſi voluntas pceſſerit.ſʒ Lei miſeratio eſt ſue gratie donatio.ergo nõ dat gratiaʒ niſi pꝛecedat voluntas.Cum eꝛgo in paruulis nõ poſ⸗ ſit eſſe voluntas ſiue motus voluntarius.nõ erunt ſu⸗ ſceptibiles gratie inhabitãtis.ergo deus nõ habitat ꝑ gratiam in paruulis. Cõtra.ro.v.vbi habundauit de lictum ſuperhabundauit ⁊ gratia.vt ſicut regnauit pec catum in moꝛtemꝛ:ita et gratia regnet per iuſticiam ĩ vi tam eteꝛnam ꝑ ihᷣjm xpᷣm. Sed peccatum regnauit vſq; ad moꝛtem in puulis et adultis.ergo gratia que eſt per ipᷣm vxpᷣm attinget nõ ſolum adultos ſed ꝑuulos.ergo in ip̃is eſt deus ꝑ inhabitantem gratiam.¶ Iteʒ.v. ro. nõ ſicut delictum ita et donum.quia gꝛatia vnius homi nis ihu xpᷣi in plures habundat qᷓ; peccatum oꝛiginale. et peccatum oꝛiginale attingit ꝑuulos:eꝛgo gratia ihu xp̃i attinget ꝑuulos.ergo in eis ẽ deus ꝑ inhabitanteʒ gratiam. ¶¶ Item. j. coꝝ. xv.ſicut in adam omnes moꝛi untur ita ⁊ ĩ xpᷣo omnes viuificabuntur.ſi ergo in adã nõ ſolum moꝛiũtur adulti ſed ꝑuuli.⁊ viuificatio illa ẽ ꝑ ſuſceptionem gratie.ergo ĩ ꝑuulis ẽ potentia ad ſuſci piendam gratiam. a idem redit qudo pꝛius. Solu⸗ tio.dm ꝙ; ꝑ virtutem baptiſmi in ꝑuulis ẽ deus ꝑ in⸗ habitantem gratiam. Sed notãduzʒ ꝙ duplex ẽ iniuſti cia.Eſt em̃ iniuſlicia quam homo ſibi facit et ẽ iniuſti⸗ cia que homini fit. Iniuſticia pꝛima eſt culpa actualis quam homo facit ꝑ li.ar. Iniuſticia ſecũda ẽ culpa oꝛi⸗ ginalis que trahitur ex culpa ade et nõ ex li.ar. eius ꝗ cõtrahit. Similiter cum iuſtificatio nihil alind ſit ꝙᷓ re ditus de iniuſticia ad iuſticiam: eſt mſtificatio duplex. vna ad quam homo facit.alia ad quam nõ facit:bvᷣ ei fit Et debet eẽ ꝙ iniuſticia que homini fit remoueatur ꝑ iuſtificatõem ad qu am facit aliquid.de qua iuſtificatõ ne dicit aug.qui te creauit ſine te:nõ te iuſtificat ſine te Pꝛima ẽ in ꝑuulo.ſecunda in adulto. Ex hoc patet nõ requiritur cõſenſus ĩ iuſtiſicatõe pꝛima que eſt puu li:cum paruulus nihil poſſit facere ſed totum ei fieri. — r muſhre „ — — — ⸗—.⸗ — — — — — = = - peetinet nnes abetan Wreibi⸗ Nabean tatem de atus ſue⸗ 1parun⸗ quod ſie 8 aucto⸗ dare pa⸗ trium ſi eis non capace m grati otentig; Cöt. ſceten fatol⸗ vinpar ſſepri 1lret⸗ ſkerit Gariaz höpol⸗ Vnt lu⸗ bitat , ahit de nit pee mipi t vſq; eſper ergo F ro. Shonni gnnol⸗ nolky n, ori i ilai dſuſi Soln gin niuſti iui⸗ malis nn lns if ppler. ur⸗ eat nete 1g un l⸗ Nueſtio Sed in ſecunda requiitur conſenſi us. quia opoꝛtz ꝗ fa ciat aliquid quod in ſe eſt ad iuſtificationem:ſicut fecit aliquid quod erat in ſe ad iniuſticiam.per hoc patet ; ſufficit potentia li.ar.in paruulo.licet nõ ſit vſus ad ſu ſceptionem gratie iuſtificantis licet nõ ſufficiat in adul to.¶ Ad illud quod obijcitur de conſenſu.dðm ꝙ eſt cõ ſenſus in potentia et in habitu et in actu. Conſenſus ĩ potentia eſt in paruulo.conſenſus in habitu ẽ in doꝛmi⸗ ente adulto.qui firmo ꝓpoſito dum vigilaret conſenſit vt cõuerteretur ad deum et pecijt gꝛatiam. conſenſus in actu eſt in vigilante qui firmum habet pꝛopoſitum vt ad deuz conuertatur. Si ergo gener aliter intelligatur illa autoꝛitas.debet intelligi ᷣm ꝙ conſenſus generali ter dicitur iſuis tribus modis.et ſic verum eſt ꝙ non po teſt eſſe ſuſceptiua gꝛatie in qua non eſt conſenſus ſic vł ſic.¶ Cõſimili autem diſtinctione voluntatis reſpondẽ dum eſt ad obiectum ſequens. ſſi tamen intelligeremus illud quod ſequitur:loquitur illa autoꝛitas de adultis Vnde dicit gratie operanti ſaluteʒ coopeꝛaꝛi dicitur li berum.ſed li.ar.non cooperatur niſi in adulto.cum in ipᷣo ſolo ſit vſus li.ar.et pꝛopter hoc intelligitur ð adul to. MNlembrũſertum Exto queritur vtrum deus dicitur inha⸗ bitare in hominibus habentibus gratiã gratiſoatam.vt in Halaam et Caypha et in alijs peccatoꝛibus habentibus fidẽ infoꝛmem et timoꝛem ſeruilem. Et videtur ꝙ ſic.quoni am gratia gratiſdata eſt donuʒ dei. vbi ergo eſt gratia iſta:ibi eſt eus.ergo per ip̃am inbabitat.¶ Contra.ta les ſunt templum dyaboli per peccatum.ergodeus non habitat in illis per gratiam gratiſbdatam. Solutõ. dicendum ꝙ deus non dicitur inhabitare niſi per grati am gratumfacientem: et non peꝛ gratiam gratisdataʒ Quid ergo valet gratia gratiſ data in homine: dicen⸗ dum ꝓ ſicut videmus in natura ꝙ pꝛimo ẽ paſſibilitas in materia ad ſuſcipiendum ſoꝛmam.poſtea ſunt diſpo ſitiones que diſponunt materiam ad ſuſceptionem illi⸗ us foꝛme.ſed vltimo aduenit diſpoſitio que eſt neceſſi⸗ tas ad quam neceſſario ſequitur poſitio illius foꝛme in materia :ſic dico.ꝙ in natura ratõnali eſt poſſibilitas ad hoc vt ſit templum. gratia vᷣo gratiſdata ſiue dona gratiſdata ſunt ſicut diſpoſitiones que animaʒ ad hoc diſponunt.ſicut eſt ꝓphecia.ſcientia et hmõi.nec tamen adhuc eſt anima templũ dei.ſed vltimo ſequitur diſpo⸗ ſitio que eſt neceſſitas ad quam neceſſario ſequitur ꝗ⸗ anima ſit templum in quo habitet deus.et hec diſpoſi⸗ tio eſt gratia gratumfaciẽs.que perficit templum. vnde ipᷣa eſt neceſſitas vniendi animam vnitati ſumme et bo nitati. Quia eꝛgo hec gratia vnit ⁊ cõiungit deo alia ñ pꝛopter hoc inhabitare dicitur deus ſᷣm gratiam gratũ ſacientem ſed non ſᷣm gratiam graniſe datam. ¶ Ao hoc quod obijcitur ꝙ vbi eſi gratia iſla eſt deus.dicendum ꝙ verum eſt. nec tamen ſequituꝛ igitur ipᷣm inhabitat. ſicut patet ex pꝛedictis. Mueſtio. xij. de eternita Onſequentereſt inquirendum ð immenſitate diuine eſ⸗ ſentie qtũ ad eteꝛnitatẽ.et multiplican tur queſtiones ĩ hac parte per hũc mo⸗ dDdujm. Pꝛimo em̃ queritur quid ſit eter nitas ſm nomen. Secundo quid ſit eternitas ᷣm rem. Tercio quid m diffinitionem. Quarto quomodo pꝛo betur eternitas d diuina eſſentia.Quinto de immenſi⸗ tate eternitatis. Sexto de inuariabilitate eternitatis. Septimo dæ eternitatis vnitate. Octauo de incõmuni⸗ DPoad fa No Sato Detat YU. cabilitate eternitatis.Nono de comꝑatione eteꝛnitatis ad euum ſub articulis ſuis. Decimo de comparatione eternitatis ad tempus. Membꝛum pꝛimum Rimo queruntur duo.vnum eſt.ſi eadeʒ eſt intentio nominis eternitatis et ſempi ternitatis. Aliud cum eternũ dicatur de V creatoꝛe et creaturis.an vniuoce vel equi uoce dicatur. Articulus pꝛimus Dpꝛimum ſic obijcitur. Moetius in lib.de trinitate.tantum intereſt inter noſtrum pꝛe⸗ ſens quod eſt nunc et diuinum. ꝙ noſirum nunc quaſi currens tempus facit ſempiternitatem. di⸗ uinum ðᷣo nunc permanens nec mouens ſeſe atq; conſi ſtens facit eteꝛnitatem. ex hoc ergo relinquitur ꝙ diuer ſa eſt intentio ſempiternitatis et eternitatis.quia ſem⸗ piternitas conſtituitur ex noſtro nunc: eternitas vᷣo ex diuino nunc.¶ Item quicquid ẽ ſemper:eſi ſempiteꝛnũ ſed quicquid eſt omni tempoꝛe eſt ſemper. ergo quicꝗd eſt omni tempoꝛe eſt ſempiternum. Cũ ergo angeli ſint omni tempoꝛe et ſemper:ſunt ſempiterni.q¶ Auguſtinꝰ xij. de ciui.dei.angeli ſemper.i.omni tempoꝛe fuerunt. ſed cõſtat ꝙ de ipis angelis pꝛopꝛie dicitur ꝙ non ſunt eterni.ergo de aliquo eſt dicere ſempiternum de quo ñ eſt dicere eternum.ergo non eſt idem eternitas et ſem⸗ piternitas. Cõtra.auguſtinus in.xj.confeſſionũ.pᷣte ritum iam non eſt.futurum nondum eſt pꝛeſens.aut ſi ſemper eſſet pꝛeſens:iam nõ eſſet tempus ſed eternitas. ad lemper ergo eſſe pꝛeſens ſequitur eternum. ſempiter nitas ergo que habet intentionem ex ſempꝑ eſſe: erit eteꝛ nitas. Item boetius in li.de trinitate.diuino nunc ſi adijcias ſemper facies eius quod ẽ nunc vigere perpetu um curſum.quod eſi ſempiternitas.ergo relinquitur p mũ. SRñſio.ſicut ſemꝑ eẽ dr duobo modie:ita⁊ ſem⸗ piternitas.ſemꝑ ei eẽ vno mõ dr omni tꝑe eẽ. Alio mõ ſemꝑ eẽ dicitur nũqᷓ; nõ eẽ.ſʒ ſine pꝛĩcipio eẽ et ſine fine Vñ auguſti.xij. de ciui.dei.angeli ſemper fuerũt.quia omni tempoꝛe fuerũt.nec tamẽ coeterni deo ſunt: quia ille ſemper fuit eternitate.pꝛimo ergo modo differt ſem piternitas et re et nominis intentione ab eternitate.ſe⸗ cundo modo nõ differt re ſed ſola nominis ratione.vñ Richardus de ſancto victo.in li.ð trinitate.aliud vide tur ſonare eternum:aliud ſempiternum. Sempiteꝛnuʒ nãq; videtur eſſe quod caret initio et fine. Eternum vo quod caret pꝛĩcipio et fine et om̃i mutabilitate. et quis foꝛſitan neutrũ ſine altero inueniat᷑:recte tñ inter nomi nũ ſigniſicatões diſtinguituꝛ.¶ Ex hoc patet rñſio ad obiecta et relinꝗtur quid ſit eternitas ſᷣm noĩs rõeʒ.vñ Kichar.Quid eſt eternitas niſi diuturnitas ſine initio ſine fine:carẽs omni immutabilitate. Articulus ſecundus Einde querit᷑ cũ eternuʒ dicat᷑ de creaturis vt d angelis.in p̃s.Eleuamini poꝛte eteꝛna les.et de coꝛpoꝛibo celeſtibo etiã in pᷣs.ſtatu it ea ĩ et᷑nũ.⁊ ð ſuꝑplitijs maloꝝ.xxv.mat᷑.ibũt hy ĩ ſup pliciũ et᷑nũ.et de teꝑe vltio Ro.xvj.ſᷣm reuelatõeʒ mi⸗ ſterij tꝑibus eternis.et eternũ dr de deo.vtrũ dicat᷑ vni⸗ uoce ſᷣm ꝙ de deo et de creaturis vel equoce.et cũ nõ vi eat᷑ aliqd cõe ↄuenire ſᷣm rõeʒ ſubſtatie tꝑi euo ⁊ eter nitati: ̊ eternũ equoce dicet᷑ et etnitas ſᷣm ꝙ ð tꝑali di cet᷑ et etno.¶ Cõtra.aug.i li.lxxxiij.qſtionũ.xxiij.q.aĩa et᷑nitatẽ credit᷑ ↄſequi.p̊ hec fit eterna eternitatis ꝑarti cipatione.Que autem dicuntur de deo per eſſentiam ð creaturis per participationem.non dicuntur equiuo⸗ ce ſed magis analogice quemadmodum bonum. ſapi- entia.iuſtum.et vita:cum ergo eternum ſiue eternitas de deo dicatur ꝑ eẽntiam.de creatura vo per participa⸗ tõem. cum dicitur teus eternus.dico eternitatem ꝑ eſ⸗ ſentiam quia ſua eẽntia eſt ſua eternitas.⁊ cum dicitur angelus eternus nõ dico eternitatem ꝑ eẽntiam. cum eſ ſentia non ſit eteꝛnitas.ſed dico per ꝑticipatõem. eo ꝙ; ſit in participatõne diuine eternitatis.relinquitur igit᷑ ꝙ nõ dicatur equiuoce.erit igitur cõmunis aliqua ratõ et ſi non omnimodo tamen ᷣm pꝛius et poſterius acce⸗ . pta. Qð cedẽdũ eſt. dᷣm ergo ꝙ eternitas dicta de co. de angelo. ð pena eteꝛna. et tꝑe.dr anagogice.ſ.Sm pꝛius et poſterius.⁊ in hac ratõe ᷣm ꝙ eternitas dicit diuturnitas nõ habens finem. Per pꝛius ergo dicitur de diuturnitate diuina que eſt diuturnitas non habẽs finem nec pꝛincipium nec mutabilitatẽ ex ſe nec ex alio Per cõſequens vo dicitur ð diuturnitate ſubſtãtie eter mi vt angeli que eſt diuturnitas nõ habens fineʒ. nec ex ſe nec ex alio.nec mutabilitatem. tamẽ habens pꝛinci⸗ pium. Yer poſterius vᷣo dicituꝛ de diuꝛnitate pene re⸗ pꝛoboꝛum.que ẽ diuturnitas nõ habens finem nec ex ſe nec ex alio:tamẽ habens mutabilitatem et pꝛincipium Poſiremo vo dicitur de diuꝛnitate tꝑis.que eſt diutuꝛ⸗ itas nõ habens finem ex ſe ſed exr alio.⁊ habet muta⸗ bilitatem et pꝛincipium. Lẽpus em̃ nõ habet aliquam ratõem defectus in ſe niſi in illa ratione qua dicitur eẽ ce nihilo:quẽadmodum ⁊ quelibet creatura.quia mo⸗ tus pꝛimi mobilis nõ habet aliquam ratõem defitiẽdi qtum eſt ex ſe. nec er parte mobilis qᷓuis et tempus et motus pꝛimi mobitł ratiõem habeãt deficiẽdi ex alio.ſ. ex voluntate creatoꝛis velut cauſe agentis ⁊ ex ꝑte ho⸗ minis ad cuius multiplicatõeʒ oꝛdinat᷑ motus ⁊ tempꝰ Vnde multiplicato numero electoꝛum hominũ a deo: ceſſare debʒ motus ⁊ tpᷣus.Ex fine ̊ ⁊ efficiente pꝛimo habet rõeʒ deficiendi tempus. qᷓ;uis nõ habeat ex paꝛte ſubiecti ſicut pꝛimi mobilis.nec etiam ex ſui foꝛma que intelligituꝛ vt circulus quẽadmoduʒz et motus pꝛimus vñ boetius hac ratione dicit vltimo de conſolatione.q; eteꝛnitatem infinitus tempoꝛaliũ motus imitatur.ſed quoniã manere non potuit:in infinitum tempoꝛis iter arripuit.ſicq; factum ẽ vt cõtinuaret eundo vitam.hoc ẽ eſſe cuius plenitudinẽ cõplecti nõ valuit ꝑmanendo. Ad illud vᷣo quod dicitur in p̃s.de coꝛpoꝛibus celeſti bus.ſtatuit ea ineteꝛnuʒ. intelligendum ꝙ illud refert ad coꝛpoꝛum ſubſtantiam nõ ad motum.et ibi eternuʒ accipitur pꝛo perpetuo.manebunt em̃ perpetuo q;tum ad ſubſtantiam.l Ad illud quod dicitur ro.vlt.tempo⸗ ribus eternis.dicẽdum ꝙ intelligitur vno modo vt dvi⸗ cit aug.vt tempus accipiatur ꝓ euo.in li.lxxxiij.queſti onum.q.lxxij.Alio modo exponitur in glo.eterna tem poꝛa dicit que pᷣceſſerunt mundi exoꝛdium quod intelli gendum eſt.vt mundi exoꝛdiũ intelligatur ↄſtitutio mũ di cõpleti in generibus et ſpeciebus.anteqᷓ; cõſtitutõezʒ pᷣintelligitur ↄditio et diſtinctio rerum ſᷣm oꝑa ſex die rum. ſᷣm quas mutatiões per quãdam impꝛopꝛietateʒ dicuntur tẽpoꝛa eterna.⁊ boc modo exponunt quidam Vel tẽpoꝛa eteꝛna dicit tꝑa in diuina diſpoſitione nõ in ſui natura.et tunc determinatio eterni trahit tempꝰ ex⸗ tra ſuam rationem.vt nõ ſupponantur per eterna tem⸗ poꝛa.tẽpoꝛa in rerum natura ̊ rationes tempoꝛũ que ſunt in diuina diſpoſitöe. Membꝛũ ſecundum Einde queꝛituꝛ de eternitate quid ſit ſᷣm rem.Ad quod ſic.quicquid eſt in do ẽ de us ſed eternitas eſt in deo. ergo eſt deus. 4: Itez anſelmus.eternitas eius rei ẽ que nihil aliud ẽ qᷓ ia imutabilis ens ⁊ ſine partibo.i Itẽ ſi eternitas nõẽ deus ⁊ ẽ ab eterno: erunt ergo diuerſa ab eterno. Cõtra.aug.in li.lxxxiij.queſtionũ.q.xxiij anima fit eterna eternitatis participatõe.nõ ita eter⸗ nus deus.ſed quia ipᷣius eternitatis ẽ autoꝛ.ſi ergo ſꝑ Anlis *9 Or uan wasn al. aſble ſlld E diffeꝛunt in ſubſtãtia autoꝛ ⁊ eius effectus.nõ ẽ igitur deus eternitas cum ſit autoꝛ eternitatis.¶ IYtem phᷣus in li.de cauſis.om̃e quod ẽ aut ẽ ante eternitatem vt de⸗ us.aut cum eternitate vt angelus ⁊ anima.aut pꝰ eter nitatem vt tẽpus aut tẽpoꝛalia. Si ergo deus ẽ añ eteꝛ nitatẽ ⁊ nihil ẽ ante ſe:nõ erit eternitas deus. Reſpõ ſio eternitas dicitur pꝛoprie diuturnitas ſine pꝛĩcipio 7 ſine fine ⁊ ſine mutabilitate.⁊ ſᷣm hoc eternitas cõue nit ſoli diuine nature.Sed cum dicitur eternitas ſig⸗ tur diuina eẽntia vt diuturnitas ĩmẽſa.quemadmoduz cũ dicitur incircũſcriptibilitas ſignatur vt extẽſio im⸗ mẽſa. IJterum etermias dicitur cõmuniter duratio nõ habens finem.⁊ ſᷣm hoc nomẽ eternitatis extẽditur ad creaturas perpetuo.⁊ ĩ hoc ſenſu intelligũtur auctoꝛi⸗ tates auguſtini ⁊ philo.ſᷣm ꝙ dicit bẽus dyoniſius in li.de di.no.Abſolute ingenita.i.ſine pꝛicipio ⁊ vere ꝑ⸗ petua dicũtur eterna ſicut diuina. Item incoꝛrupta et immoꝛtalia dicũtur eterna.vt cum dicitur eleuamĩ poꝛ te eternales ⁊ ſilia. MNlembrum tercium Oſtea queritur quid ſit eternitas ſᷣm dif finitõem. Ad quod boecius in fine de cõ⸗ ſolatiõe.eternitas ẽ inteꝛminabilis vite ſi mul tota et ꝑfecta poſſeſſio. hanc diffini⸗ tionem exponit boecius ſic.quicquid viuit in tẽpoꝛe id pꝛeſens a pᷣteritis ĩ futura pꝛocedit.nihil em̃ ẽ in tẽpoꝛe cõſtituium quod totum vite ſue ſpaciũ poſſit amplecti. Sʒ craſtinum quidem nõ appꝛehedit:heſternum vo iaʒ ꝑdidit.quid igitur interminabilis vite plenitudinẽ to⸗ tam paꝛit comphẽdit ac poſſidet.cui nec futuri aliquid abſit nec aliquid pᷣteriti fluxerit:illud eternum vite ꝓ⸗ hibetur.¶ Sed obijcitur cõtra ſingulas partes.pꝛimo quia videtur hec diffinitio cõuenire ꝑpetuitati que ẽ in animabus ⁊ angelis beatis. eorum em̃ ꝑpetuitas ẽ in⸗ tminabilis vite tota ſimul ⁊ ꝑfecta poſſeſſio tota ſimul lItem cum eternitas ſit diuturnitas duratõis dura⸗ tio autem reſpicit eſſe.ergo magis debet dici intermina bilis eſſe poſſeſſio qᷓ interminabilis vite.¶ Item cũ to⸗ tum dicat cõſtitutum ex partibus.qualiter dicitur to⸗ tum. cum eternitas nõ habeat partem. Item qualiter dicitur ibi ſimul.cum ſimul dicat pluralitatem differẽ⸗ tium ſᷣm ſubſtantiam. Item qualiter dicitur poſſeſſio. cum poſſeſſio ponat pꝛius ⁊ poſterius quaſi ſeſſio poſt in eternitate aũt nullo modo accipitur pꝛius et poſteri us.¶ Oꝛeterea videtur repugnare ei quod ẽ ſimł.¶ Itẽ quare aggregãtur tot cõditões in diſtinctõne eternita⸗ tis. Item ẽ ne hec diffinitio cõueniens eternitati cre⸗ ate et increate. Meſpõſio.diffinitio iſta boetij cõue⸗ nit eternitati increate.et ſiẽ quibuſdam viſum ẽ.tangũ tun tres cõditões que ſunt inſeꝑabiles ab eternitate in⸗ creata.que ſunt intminabilitas.inuariabilitas.ſimpli citas. Eſt em quoddam quod ẽ terminabile.et ex paꝛte ante et ex ꝑte poſt. vt generabilia et coꝛruptibilia: ad qͥ rum differentiam dicitur eternitas interminabilis vi⸗ te poſſeſſio. Item ſunt inteꝛminabilia ſicut perpetua.et tam̃ ſunt mutabilia ſeu variabilia.ad quoꝛum differen tiam additur tota ſimul.nihil em̃ variabile ẽ totum ſi⸗ mul.ĩmo quedam habet actu quedam nõ dum babet. Item quoddam ẽ eẽ interminabile ⁊ inuaꝛiabile.ſed tñ cõpoſitum ẽ eẽ.ſicut angelicum eſſe quod habet compo ſitõem ſicut dicit boecius ex eo qð ẽ et quo ẽ.ad cuiꝰdif ferentiã additur ꝑfecta.illud em ſumme ꝑfectũ ẽ.cui ñ ẽ poſſibilis aliqua additio.et vbi nõ ẽ aliqua ꝑs poſſi⸗ bilis reſpectu totius.et ſimplicitate iſia ſolus deus ꝑfe⸗ ctus ẽ.quia quicquid ẽ in eo ẽ ipᷣe.Per pꝛimuʒ ergo ſe ꝑatur eẽ eternitatis ab omni coꝛruptibili.per ſecundũ ab om ni variabili. per tercium ab omni compoſito ſi⸗ ue ſit compoſitum ex materia et foꝛma ſiue ex eo quod zet quo eſt.ſiue ex differentijs.⁊ ꝑ hoc patet vere reſpõ⸗ „WaAa A Q1 e pꝛie ſpio nitaocöne nitas ſi⸗ tadnodlg teſio im⸗ duration theditar D ur auctoni⸗ voniſins 107 ere torupte tt leuami a m itasnd nfine rc bilis fitet ane diſfinr intiporen neinipor tampleci⸗ numn voi ſtucine w⸗ mialignis n pite es. peimo tiqueiin niase in otaſünul is durv termina mch vo⸗ turto⸗ ualiter diſfer⸗ blieſtio. ſo pol tpoſteri N Cternita⸗ Hitaticte etſcins i tangi ntatein ſinpt erpant linad bilis ſn pelld Difteren otunſi behe eſcon co cuthi dcl legn ol. Gindi o ſpo⸗ QNueſtio ſio ad obiecta.i Ad pꝛimum. ꝙ videtur cõuenire ppe⸗ tuitati angeloꝝ.iani patet rñſio.quia etſi poſſet dici ĩ⸗ terminabilis vite poſſeſſio tota ſimul.nõ tam̃ perfecta vt dictum eſt. Pꝛeterea. cũ hoc dico inteꝛminabile dica tur per abnegatõem termini.eſt aũt terminus initialis et finalis.interminabilitas ſimpliciter dicetur per ab⸗ negatõeʒ vtriuſq; termini.ſ.pꝛincipij et finis.⁊ hoc mõ interminabilis vite poſſeſſio ↄuenit ſoli eternitati ⁊ nõ perpetuitati angeloꝝ.qᷓuis eis cõueniat interminabili tas nature.quod ẽ abnegatio termini finalis tĩ.⸗Ad ſecunduʒ qð obijcit male ponatur inteꝛminabilis vi te ſed magis interminabilis eſſe. Reſpondendñ.ꝙ vita hic dicitur coĩſſime:extenſo nomine pꝛo actualitate eẽn di ᷣm quẽ modum dicit aug.cõtra maximinũ. Solus deus immoꝛtalitatẽ habere dicitur. In omni em̃ muta⸗ bili naturanõ nulla moꝛs eſt ĩa mutatio.quia fac̃ ali quid in ea nõ eſſe quod erat:in hoc ſenſu accipit boetiꝰ Vnde in expoſitione diffinitionis loquens de ſerie mo/ tus rerum mutabilium dicit ſic.factum eſt vt motus tẽ poꝛalium eundo cõtinuaret vitam. cuius plenitudineʒ complecti nõ valuit permanendo. Ad tereiuʒ dicitur ꝙ totum dicitur ſᷣm poſitionem cõſtitutuʒ ex partibus et hoc modo nõ accipitur totum. Alio modo totum di⸗‚ citur per abnegationem diminutõis.vt totum dicat nõ diminutum vel cui nihil eſt extra:et hoc modo accipit totum.¶ Ad quartum dicendum ſimili modo. ꝙ ſimł aliquando dicitur per poſitionẽ.et tunc dicit cõuenien⸗ tiam aliquoꝛum m ſitum locuʒ vel tempus.et hoc mo do nõ accipitur hic ſimul. Aliquando vo dicitur per pᷣ⸗ uationem ſucceſſionis et hoc modo accipitur ad diſtin ctioneʒ eternitatis a tꝑe et tempoꝛali.vnde per hoc qð dicitur ſimul:oſtenditur ꝙ ibi nõ ſit ſucceſſio.¶¶ Ad ꝗn tuʒ eſt rñſio.ꝙ q;tum ad nominis interpꝛetatõem pol⸗ ſeſſio dicitur quaſi poſt ſeſſio.et habet intentõem pꝛio⸗ ris et poſterioꝛis.qtum vᷣo ad naturam rei.poſſeſſio di citur rei que habetur ad libitum. vnde per hoc ponitur intellectus beatitudinis vel felicitatis in eternitate di⸗ uina.¶ Ad aliud dici poteſt.ꝙ in ratiõe eternitatis ag gregantur he diffeꝛentie hac ratione.in quibuſdam em rebus eſt terminabilitas ſimpliciter:ad quoꝛum diffeꝛẽ tiam ponitur irrationabilis.In quibuſdam vᷣoẽ inter minabilitas eẽntie ſed nõ vite:vt in coꝛpoꝛibus celeſti⸗ bus.ad quoꝛum differentiã additur vite. Iterũ in gbuſ dam interminabilitas vite.ſ̊ tamẽ cũ miſeria et infeli⸗ citate. vt in demonibus et damnatis.ad quoꝛum diffe⸗ rentiã additur poſſeſſio.in cuius intellectu eſt iocundi⸗ tas felicitatis. Iterum in quibuſdam inteꝛminabilitas vite poſſeſſio: ſed tamen nõ tota.vt in hominibus btis ante iudiciũ.quoꝛum eſt beatitudo ſᷣm partem anime ñ coꝛpoꝛis.ad quoꝛum differentiam dicitur totum. Ite⸗ rum in quibuſoaʒ eſt interminabilis vite poſſeſſio 2 to ta ſimul.ſed tamen non perſecta eo modo quo nos di⸗ cimus perfectum nullo indigens.ſᷣm quem modum eſi in angelis et in bominibus beatis poſt iudicium ad q⸗ rum differentiam additur in diminitione eternitatis fectum nullo indigens ad ſuum beatum eſſe. Mẽbrum quartum Equitur qualiter pꝛobatur de diuina el⸗ ſentia eternitas. Arguit autem boc mo⸗ do Richardus de ſancto victo. Ahil om nino poteſt eſſe a ſemetipᷣo quod nõ ſit ab eterno.quicquid eniʒ ex tempoꝛe eſſe cepit:fuit quando non fuit.ſᷣ qᷓdiu nihil fuit omnino nihil habuit et om⸗ nino nihil potuit.nec ſibi nec alteri eẽ dedit. relinquituꝛ igitur q ſicut ſupꝛa dictuʒ eſt.ꝙ ſi aliquid eſt non ex tẽ poꝛe:ꝙ ſit eternuʒz. ¶ Item omne quod non eſt eteꝛnum habet eſſe poſt non eſſe. et omne tale exiuit ð non eſſe in eſſe.cum ergo nullum increatum habeat eſſe poſt nõ eẽ. quia ſequeretur ꝙ haberet eſſe per alium per quem edu ceretur in eſſe.relinquitur ꝙ omne quod non eſt eteꝛnũ eſt creatum.a deſtructione eꝛgo conſequentis omne in⸗ creatum eſt eternum. Sev obijcitur de ratione conſe quentie qua arguit Richardus ſic.ſi aliquid ẽ a ſemet⸗ ipo non ab alio:eſt ab eterno.ad pꝛiuationem ergo pᷣn cipij poſito ente aliquo tali ſequitur eternitas.cuʒ ergo x intentione eternitatis ſit non ſolum pꝛiuatio pꝛinci⸗/ pij ſubſtantialis ſeo etiam pꝛiuatio pꝛincipij finis.qua re non ſequitur aliquid eſt non habens finem. ergo eſt eternum.ſicut aliquid eſt non habens pꝛincipium ergo eternum. ¶ IJItem quedam ſunt que non habent pꝛinci⸗ pium nec finem ſicut deus.quedam que habent pꝛinci⸗ pium et finem vt tempoꝛalia.quedam que habent pꝛin cipium non finem vt ꝑpetua vt ſubſtantie ſpirituales. videtur ergo ad complementum vniuerſi ꝙ ſit quarta differentia eoꝛum que habent finem ſed non pꝛincipiũ. Reſponſio ad puimum.quoniam eſſe quod non ha⸗ bet pꝛincipium.nihil habet ð non eſſe in ſuo eſſe admi xtum.et quia nihil habet de non eſſe in ſuo eſſe admi⸗ xtum:mnon eſt vertibile in non eſſe.et ideo non poteſt ha bere finem.et ideo ſequitur.ſi non habet pꝛincipium q; non habet finem.et ita qð eſt eternum. Ratio igituꝛ cõ ſequentie neceſſaria eſt.ſi aliquid eſt a ſemetipᷣo:qð eſt ab eterno. ex parte autem alia cum omne quod habet pꝛincipium differens in ſubſtantia. habeat eſſe poſt nõ eſſe:vertibile eſt in non eſſe et conuenit ei non fuiſſe.et ideo nõ poterit eſſe eternum.q;uis ſtatuatur immutabi le a domino eſſe ex voluntate creatoꝛis.⸗!. Ad ſecunduʒ dicendum.ꝙ quarta differentia ſcilicet non habere pᷣn⸗ cipium ſed habere finem eſt impoſſibilis.quia aut po⸗ neretur creatum aut non creatum. Si ponitur cꝛeatuzʒ iam eſt habens pꝛincipium et ideo non eſt eternuʒ. Si ponatur ñ creatũ.iã ſicut pʒ ex pᷣdictis cũ nihil habeat admixtũ ð nõ eẽ.ꝗᷓ eꝛit etnũ.nullo ̊ mõ poterit poni il la quarta diffeꝛentia. Membrum quitum Onſequenteꝛ queritur de immenſitate et nitatis.Queritur igitur an aliquid poſ⸗ ſit intelligi cõmenſurabile eteꝛnitati.Ad G quod ſic obijcitur.omnis pars aliqͥtiens ſumpta reddit totum.ſed tempus eſt pars eteꝛnitatis ſi cut dicit Tullius.ergo tempus aliquotiens ſumptum erit equale eternitati.q Item que non habent finem ſicut perpetua non exceduntur in duratione a parte poſt ab eternitate.ergo ex parte poſt ſunt equalia eter⸗ nitati.¶¶ Item aug.in.xj.confeſſionuʒ.pꝛeſens tempus ſi ſemper eſſet pꝛeſens.iam non eſſet tempus ſed eterni⸗ tas. ſed pꝛeſens tempꝰ poteſt intelligi ſemper eſſe pꝛe⸗ ſens:ergo poteſt intelligi eſſe eternitas.ergo multoma gis equale eternitati.¶ Item anſelmus in pꝛoſologion loquens ad dominum dicens.tu imples et complecte⸗ ris omnia.tu es ante et vltra omnia.Et quidem añ om nia es quia anteꝙᷓ fierent tu es.vltra ðo omnia quomo do es. qualiter em es vltra omnia que finem non habe bunt. Contra.richardus de trinitate.conſtat ꝙ qui eternitatem habet:immenſitatem vtiq; habere non va⸗ let. Immenſum vᷣo dicitur quod nulli menſure equale vel menſurabile inuenitur.ſi ergo impoſſibile eſt aligd equari immenſitati:im poſſi bile erit equari eternitati. Keſponſio.dicendam ꝙ; nihil eſt equabile eternitati diuine. Ad illud quod dicitur pꝛimo.tempus ẽ pars eternitatis.per ſimilitudinem dictum eſt.Qon eniʒz di citur pars eternitatis eo ꝙ integretur eternitas ex tꝑe ſic ſua ꝑte:łᷣ iſtud dĩ rõe duratõis et᷑nitatis excedẽtis tp̃s.pars eĩ et totum duplr cõꝑant᷑.vno modo eſt com⸗ ꝑatio ſubſtantialis.quia totũ cõponitur ex ꝑtibus.et h̊ mõ nõ eſt tempus ꝑs eternitatis.Alio mõ eſt com ꝑatõ habitudinalis.ſᷣm quod excedit omne totũ ſuam ꝑtem hac ergo ſimilitudine dicitur tpᷣus pars eternitatis.qꝛ exceditur ab eternitate.quia ante tempus eſt eternitas ⁊ cum tꝑe ⁊ poſt tpᷣus.¶. Ad ſecũdum rñdet anſelmus. in ꝓſolo. aſſignans tꝛes rõnes quaꝛe ꝑpetua nõ poſſunt equari eternitati etiam ex parte poſt.Quarum pꝛimaẽ quia ꝑpetua ſine deo nullatenus eẽ poſſunt. deus autẽ nullo modo minus eſt ſi illa r̃deant ĩ nihilum.⁊ ſic qð⸗ ammodo eſt vltra illa.Secunda rõ eſt.quia illa pñt co gitari habere finem deus vᷣo nequaqᷓ;.⁊ hoc modo ꝑpe⸗ tua habent finem quodammodo:deus aũt nullo modo Et certe quod nullo mõ habent finem:vltꝛa illud eſt qð aliquo modo finitur. Lercia ratio eſt. quia eternitas dei ⁊ ꝑpetuoꝝ tota deo pꝛeſens eſt cum illa nõ dũ habe⸗ ant de ſua eternitate quod venturum eſt. ſicut iam non habẽt quod pᷣteritum eſt et ſic deus eſt vltra ꝑpetua.cũ etiam ipᷣis ſemper ſit pᷣſens. ſeu cum illud ſemper ſit ei pꝛeſens ad quod illa non dum ꝑuenerunt. Ald terci⸗ um dðm cum ponitur per impoſſibile pᷣſens ſemper eẽ pᷣſens.iam ponitur extra ratonem tempoꝛis:cuius eſſe eſt in ſucceſſione et in fluxu pñtis ac ð pꝛeterito in futu rum.⁊ iõ non ſequitur.ꝙ ſi pᷣſens poſſit intelligi eẽ eter nitas ꝙ ꝓpter hoc tempus.ĩmo poſito ad hoc ꝙ tempꝰ ſᷣm quod videtur poſuiſſe ꝙ non habuiſſet initium nec finem:adhuc tamẽ non eẽt coeternum deo.ſicut oſtẽdit boetius in li.de ↄſolatione.Vita immobilis pñtialiuʒ ſtatum.i.eternitatem:infinitus ille tꝑalium motus reꝝ imitatur.cunq; eum effingere atq; equare non poſſit.ex immobilitate deficit in motum.ex ſimplicitate pꝛeſentie decreſcit infinitum futuꝛi ac pᷣteriti quãtitatem.⁊ cum totam ꝑiter vite ſue plenitudinem tempus nequeat poſ ſidere:hoc ipᷣo ꝙ aliquo modo nũqᷓ eſſe deſinit.illud qð explere ac expꝛimere non poteſt. aliquatenus videtur emulari.ſ.eternitatem.allegans ſe ad qualemcũq; pᷣſen tiam illius exigui momenti.et quoniam manere nõ po tuit.in infinitum tꝑis iter arripuit.per h̊ ergo patet re⸗ ſponſio ad omnia obiecta. Mlebruz ſextum Oſtea queritur de inuariabilitate eterni⸗ tatis. Ad quod ſic arguit anſel.in mo no. Summã ſubſtantiam cõſtat ſine pꝛin⸗ ceipio et ſine fine eſſe. nec habere pᷣ̃terituz aut futurum.nec tꝑale hoc labile pꝛeſens quo nos vti⸗ mur.quoniaʒ etas ſiue eternitas eius nihil aliud eſt qᷓ ipᷣa immutabilitas:et ſine partibus eſt.ſic ergo eterni⸗ tas eſt inuariabilis.¶ Item in eodem ſicut ſumma eẽn⸗ tia ſemper ſibi eodem modo eſt eadem ſubſtantialiter. ita nũqꝙᷓ; eſt a ſe diuerſa vllo modo vel accidentaliter.de ſumma ergo incõmutabili natuꝛa nihil poteſt dici vnde mutabilis poſſit intelligi.nõ ergo poteſt poni in eterni tate variabilitas.quia per hoc ſequeretur ꝙ in eſſe diui ne eſſentie poneretur mutabilitas.¶ Cõtra.anſel.in ꝓp⸗ ſolo.loquens ad deum ſic obijcit. Si per eternitateʒ tu⸗ am deus fuiſti et es ⁊ eris.⁊ eſſe non eſt fuiſſe vel futu⸗ rum eſſe.ergo in tua eternitate eſt variatõ et diuerſitas pꝛeſentis et futuri.i Item ſi reſpondeatur ſicut ipᷣe re⸗ ſpondet ibidem.ꝙ de trinitate tei nil pꝛeterit vt iaʒ nõ ſit.nec aliquid futurum eſt quaſi nondum ſit:non ergo fuit heri aut erit cras.ſed heri ⁊ hodie ⁊ cras eſt.ĩmo nec heri nec hodie nee cras eſt:ſed ſimpliciter eſt er oẽ tempus. Contra.ſi diuina eſſentia nũꝗꝙᷓ fuit heri aut erit cras.ergo quecũq; enuntiantur de diuina eſſentia pꝛeterite vel future.falſe enunciantur.ergo iſta deus fu it vel hec deus erit.Simili ratione et illa erit falſa deꝰẽ cum ſicut ipᷣe dicit in monolo.ſumma ſubſtantia nõ ha⸗ bet tempoꝛale hoc labile pꝛeſens quo nos vtimur.q.Jt — 9 err W arguit anſel. in mono.ſic.nullo modo creatrix eſſentia aut etas aut eternitas eius recipit pꝛeteritum vel futu⸗ rum.pꝛeſens enim quomodo non habet ſi vere eſt. ſʒ fu it ſignat pꝛeteritum ⁊ erit futurum:nũꝙᷓ igitur illa fuit vel erit. RKeſponſio ᷣm anſelmum in monolo. q;uis ĩ localibus ſiue tempoꝛalibus naturis vna ſit pꝛolatõ ꝓ⸗ pter loquendi conſuetudinem: diuerſus tamen eſt intel lectus pꝛopter rerũ diſſimilitudinem.in illis nãq; duo quedam eadem pꝛolatio ſignat.ſcilʒ cum dicuntur res eſſe in loco vł tempoꝛe vnus intellectus eſt.quia pꝛeſen tia ſunt locis et tempoꝛibus in quibus eſſe dicuntur. Alius eſt quia continetur ab ipᷣis.In ſumma vo eſſen⸗ tia vnde tm̃ percipitur.ſcʒ quia pꝛeſens eſt.nõ quia cõ⸗ tinetur.vnde ſi vſus loquendi admitteret: conuenien⸗ tia videretur eſſe cum loco et tempoꝛe. Ad illud ergo quod non fuiſſe heri vel foꝛe cras:intelligitur non fuiſ ſe in pꝛeterito contentiue vel eſſe in tempoꝛe contentiue ſicut tempoꝛalia ⁊ in hoc ſenſu intelligit anſelmus ĩ ꝓ⸗ ſolo.nihil eſt aliud hodie ⁊ heri ⁊ cras qᷓ in tempoꝛe.tu autem non es in loco vel tempoꝛe ſed omnia ſunt in te. nihil em̃ continet te ſed tu contines omnia.⸗ Cum ve ro dicitur fuiſſe vel foꝛe eſſe.intelligitur pꝛeſentia eius omni pꝛeterito omni futuro omni pꝛeſenti. vnde au⸗ guſtinus.ſuper iobannem. Cum de ſempiterna re pꝛo pꝛie dicatur eſt.Fᷣm nos pꝛopꝛie dicitur fuit ⁊ erit. fuit quia nũqꝙᷓ defuit.erit quia nũqᷓ; deerit.eſt quia ſemper eſt.de eo ergo dicuntur verba cuiuſlibet tempoꝛis quia nũi; defuit. vel deeſt vel deer it. Mẽbruʒz ſeptumum Einde querituꝛ de vnitate ſiue ſimplicita te eternitatis. Ad quod aꝛguit anſelmus in pꝛoſologion.quicquid paꝛtibus eſt iun ctum.non eſt omnino vnum.ſed quodaʒ modo plura et diueꝛſum a ſeipᷣo.⁊ vel actu vel intellct᷑u diſſolui poteſt.que aliena ſunt a te:quo nihil melius co gitari poteſt. nulle igitur partes ſunt in te domine.nec es plura.ſed ſic vnum et idem tibi ipᷣi.vt in nullo tibipᷣi ſis diſſimilis.ĩmo tu es vnitas nullo intellectu diuiſibi lis. Quoniam ergo tu es tua eternitas.nũꝙᷓ eternitas eſt pars tua aut eſt paꝛs eternitatis tue.ex hoc exgo a⸗ ꝑte relinquitur.ꝙ nullo modo poteſt intelligi niſi vni⸗ tas in eternitate ⁊ ſimplicitas.¶¶ Contra.xij. dañ.q ad iuſticiam erudiunt multos fulgebunt quaſi ſielle in ꝑ petuas eternitates.ſed hoc nihil eſſet dictu:niſi eterni⸗ tas aliquo modo reciperet multiplicationem. ꝗ4 Item I. ps. Annos eternos in mente habui.ex quo videtur ꝙĩi eteꝛnitate contingit intelligere partem ⁊ partem ᷣm ra tionẽ annoꝛum ⁊ dieruzʒ.¶ Item plures dicuntur. ydee ab eterno ſiue rationes reruʒ.pluralitas igitur aliqua eſt ab eterno:cum dicat aug.ꝙ ydee ſunt rationes rerũ ſtabiles que diuina intelligentia continentur.in.lxxxij queſti.i¶ JOeʒ cum diuina intelligentia non ſit aliud q; diuina eternitas.ſi pluralitas aliqua ponitur in diui⸗/ na intelligẽtia.ſ.ydearum:ergo et pluralitas aliqua po netur in eternitate.¶ Item michee.v. loquens de gene⸗ ratione filij. Egꝛeſſus eius ſicut a pꝛincipio a diebo eteꝛ nitatis.ergo in eternitate ſunt dies et dies. eternitas igitur plurificatur.¶ Si vᷣo diceretur ꝙ dicuntur plu⸗ res dies pꝛopter plures reſpectus ad creatuꝛas quẽad modum reſponderi poſſet de pluralitate ydearum.Cõ tra.loquitur de generatione filij que nullum pomit re⸗ ſpectum ad creaturam.non ergo dicẽtur plures dies ꝓ:⸗ pter plures reſpectus ad creaturas.ſicut dicuntur plu⸗ res ydee ⁊ plures reſpectus rerũ quarũ ſunt ydee. Re ſponſio ſᷣm anſelmum in pꝛoſologion. ſicut ſclm.tem⸗ poꝛum cotinet omnia tempoꝛalia.ſic tua eteꝛitas ↄti/ net oĩa ſecula tꝑm.qð ſeclm ẽ ꝓpf indiuiſibileʒ vnitetẽ ſecula vᷣo pꝛopter interminabilem immenſitatem. vult 1α Pe; câ Jer 611¹ 5* on yf —– . S – — — — ----- nare pꝛo erit. fuit ſenper nis qui Uplicita hſelmus eſtinn qnocʒ intellei elinusco lne, nee lonibiji dinſibi ernitas go , iliyni⸗ ſe gad leinp⸗ gen⸗ Deni anrpi pK fe lgmn itti lri lud diui, vapo rgen⸗ weter un rpl⸗ glin n.Ci tre/ u, pl⸗ 8 een⸗ , ii plt Nueſtio ergo dicere.ꝙ ſicut ſeculum preſens quod eſt ſerie tẽ⸗ poꝛis continet omia temꝑalia: ſic ipla eternitas dini na vutualiter excedit ⁊ cotinet ipſa ſecula.quia oñ ipᷣa eſt. ⁊ vltra ipſa eſt.⁊ cũ ipſis eſt.⁊ eodeʒ mõ quo dictũ eſt.S. Scðm hoc ̊ dõm.ꝙ eternitas eſt vnitas ᷣm reʒ nullo modo diuiſibilis.tamen pluraliter dicit᷑ ꝓpt᷑ vir tuteʒ infinitam continendi omia durabilia. 4 Ad illo quod primo obijcitur dõm. ꝙ eternitas dicit᷑ plura⸗ liter.nõ quia ipᷣa eternitas plurificet᷑ in ſe:ß ꝓpter di⸗ uerſas paꝛticipatões eternitatis ex parte creature. vel Apter virtuteʒ cõtinendi multipliceʒ in effectu ꝓut di⸗ ctum eſt.⁊ hoc modo pʒ rñſio ad ſecũdum.nam in hac ratõne dicũtur anni eterni.¶ Ad illud pᷣo quod obij⸗ citur de pluralitate ydeaꝝ. intelligendũ ꝙ dicũt᷑ plu⸗ res ydee:⁊ vna.⁊ plures ratõnes:⁊ vna ratio.reſpici⸗ endo.n.ad principale ſignatum quod eſt diuina eſſen⸗ tia:vna eſt ydea.⁊ ideo vna dicit᷑. reſpiciẽdo vᷣo ad cõ notationeʒ reſpectus ad creaturaʒ:vna eſt ydea 2 rõ. ſᷣ tñ pluraliter dicit᷑.nõ quia plura ſit vel ꝗa pluralit intelligatur in rectitudine: ̊ plurium vel ad plura in obliquitate.¶ Ad illud po quod obijcit᷑ conſequenter quia ſi pluralitas eſt in diuina intelligẽtia ⁊ in eterni tate.Oicendũ ꝙ; nõ ſequit᷑. nam etſi idem ſit vtrobiqʒ ſigtum:nõ tamẽ ideʒ modus ſignandi eſt cum dicit᷑ di uina intelligentia eſſentia ⁊ eternitas.Cum.n.dicit᷑ ĩ⸗ telligentia modus ſignandi: non excludit reſpectũ plu ralitatis.ſ̊ cum dicit᷑ eternitas ſicut dicit Anſelmus: nihil aliud eſt ꝙᷓ eins eſſentia immutabilis ⁊ ſine par tibus. quod repugnat pluralitati diuerſitatis.4 Ad vltimũ dicendum.ꝙ cuʒ dicit᷑ egreſſus filij a diebo eter nitatis. per dies eternitatis ſuppoĩtuꝛ pater cui appꝛo⸗ priatur eternitas:que virtualiter cõtinet plures dies. vt ſit ſenſus:egreditur ab illo qui apellatur eteꝛnitas habens virtutem plurium dierum. eteꝛnitas enim ap propriatur pꝑatri:ſicut ſapientia filio:⁊ bonitas ſi piri⸗ tuiſancto.! Ad illud vo quod obijcitur.ꝙ videt᷑ pluri ficare eternitas quia plures dies. Dicendũ lʒ idem ſit dies eternitatis quod eternitas ſᷣm rem: differt ta⸗ men ſm ratõʒ. quia dies ſm ſuam rationem non dicit totum: cui nõ ſit poſſibilis additio.ſimiliter nec annꝰ. Sed eternitas dicit totum ⁊ perfectum cui non?ẽ poſſi bilis additio.⁊ ideo nõ ſequit᷑ſi plures dies vel anni: ꝙ plures eteꝛnitates. Membꝛumoctauũ Onſequẽter querenduʒ eſt de incõmuni⸗ cabilitate eternitatis. Ciꝛca quod diſ pu tandum eſt contra ponentes eternitatez mũdi ⁊ tempoꝛis.Queritur ergo: an ſo⸗ li diuine eſſentie conueniat eſſe eternũ ſiue eſſe ſine pᷣn cipio 2 fine. Ad quod obijcit Richar. in li. de trinita. Immenſuʒ dicit᷑ quod nulli menſure equalis vel com pabilis inuenitur.ſi ergo plures immenſos dicimus: erit quilibet eoꝛum cuiſibet inequalis 2 incomꝑabilis vmius ergo menſura neceſſario ſuꝑgreditur alteriꝰ mẽ ſuram. ex quo ſequitur. ꝙ eſt vnaquelibet altera ma⸗ 102. quod eſt impoſſibile. Ex quo relinquit᷑ ꝙ impoſſi⸗ bile eſt plures immenſos eſſe. Erxr quo vlteriꝰ arguit ſumpta ꝓpoſitõne nota per ſe. Si immẽſitate carere ñ potuit qui eternus eſt. ſi non pñt eſſe plures immenſi nec plures eterni.¶ IZtez anß. in monolo. boc ſolo ap⸗ te Pecipitur veram eternitateʒ illi ſoli ineſſe ſubſtãtiã. que ſola non facta: ſed factrir inuenta eſt. qm̃ vera et⸗ nitas principij finiſqʒ meta caꝛere intelligit᷑.quod nul li rerum creaturaruʒ conuenire: eoipſo ꝙ de nihilo fa cte ſunt conuincit᷑. Iem omne quod eſt a principio aut procedit a deo in idemptitate ſubſtantie: 2 tũc cuʒ ipſa ſubſtantia ſit eterna res:ſic ꝓcedens erit deo coe⸗ terna:quemadmodũ filius procedit a patre in idẽpti⸗ tate ſubſtantie.⁊ ſpũſſanctus a filio 7 patre. Aut pro⸗ .ẽ cedit a principio deo in diuerſitate ſubſtantie.quẽad/ modum mundus a teo. primo modo quod procedit ẽ xus:ſecũdo modo non. ſed aliud in ſubſtantia a deo. Hoc ergo quod ſic eſt a eo:aut eſt a o de nihilo aut de aliquo.ſi eſt a deo de nihilo. ergo habet eſſe poſt nõ eſſe. ⁊ ita neceſſario habet initium ſue durationis. Si ðᷣo eſta deo de aliquo.aut igitur de aliquo quod eſt de⸗ us. aut dæ aliquo quod non eſt deus. on de aliqͥ qd ẽ xus. quia non procedit in idemptitate ſubſtantie: ſed Diuerſitate.ergo de aliquo quod non eſt deus. ſed ge⸗ quid non eſt deus eſt creatum a deo ſicut principio. erit ergo iterum querere ſicut prius:aut de aliquo aut nihilo.⁊ ſic eſt procedere in infinitum quod non ca pit intellectus.aut erit concedere ꝙ quicquid primo procedit a deo in oiuerſitate ſubſtantie: eſt a deo de ni bilo.⁊ per conſequens quod habet initium ſue dura⸗ tionis.⁊ non eſt eternum.ſoli ergo deo 2 rei que ẽ ĩ idẽ ptitate ſubſtantie cum deo: conuenit eteꝛnitas. 4 Iteꝝ impoſſibile eſt effectum equari ſue cauſe a qua differt in ſubſtantia.ſed ſi mundus poneretur eternus: pone⸗ retur equari creatura creatoꝛi.que eſt eius cauſa diffe rens in ſubſtantia.⁊ hoc qtum ad extenſionem dura⸗ tionis.relinquitur igitur ꝙ impoſſibile eſt ponere cre⸗ aturam eternaʒ. Contra. aliquid procedit a deo ab eterno.quia eſt conſubſtantiale illi ⁊ eternum:ſicut fi⸗ lius 2 ſpirituſſanctus a patre. 4 Iem aliquid proce⸗ dit ex tempoꝛe quia eſt diuerſum in ſubſtantia a ñ eſt eternum. Si ergo bec duno extrema ſunt in vniuerſo 7 in oꝛdine vniuerſi nihil eſt incompletũ: opoꝛtebit po⸗ nere 7 medium.videlʒ vnum quod pꝛocedat ab eteꝛno conſubſtantiale quod non ſit eter num. vel ſi dicatuꝛ ꝙ huiuſmodi non potuit eſſe:ſaltem erit quartum mem⸗ bruʒ.videlʒ procedat ab eterno differens in ſubſtã⸗ tia ab eterno.ſed tale non eſt niſi mundus. ergo mun . dus vel aliqua creatura de mundo procedit ab eterno ⁊ ita alijq; deo conuenit eternitas. 4. Si dicatur HB non poteſt eſſe ꝙ aliquid procedat a deo ab eterno nõ conſubſtantiale illi quod ſit eternum. Contra. qᷓcito pes eſt in puluere relinquitur veſtigium pedis in pul⸗ uere. vt dicit Auguſti. decimo de ciuitate dei. xx. capto Et ſi ab eterno eſſet pes in puluere: videtur tunc ꝙ ab eterno eſſet veſtigium pedis.ponamus ergo ꝙ mũdus aꝛchitipus ſit ſicut pes: tunc mũdus ſenſibilis eſt eiꝰ veſtigium. ergo cum ad illum pedem nihil requiratur ad modum pulueris:cuʒ eius actio nullo extrinſeco ĩ⸗ digeat. vigetur ꝙ ſi eſt ab eteꝛno ꝙ ei⸗ veſtigium ſit ab eterno: ipſo pede exiſtente ab eterno. ſi nullo puluẽ in⸗ digeret ad faciendum veſtigium. 4¶/ Item in deo ẽ ſum⸗ ma potẽtia.ſumma voluntas.ſumma ſcientia. ergo ſi hec tria ſufficientia ſunt ad producendum quenilibet effectum reſpectu cuius ſunt. ſi in deo fuerint ab eter⸗ no reſpectu mundi faciendi. videtur ꝙ mundus debu⸗ it eſſe ab eterno.non enim poteſt dici ꝙ non ab eterno potuerit neqʒ ꝙ ab eterno non ſciuerit. hoc enim eẽt ĩ⸗ conueniens.! Si dicatur foꝛtaſſe ꝙ non ab eterno vo luit. Sed contra. Si non ab eterno voluit poſtmodũ voluit.ergo incepit velle 2 factus eſt de nolente volẽs. ergo erit mutatio in eius voluntate. ſicut obijcit Au⸗ guſtinus in libro confeſſionum. ¶ Item non eſſ influ⸗ entia actiua ſiue paſſiua.aut eꝛgo ſumma bonitas ſem per inſluit aut non. Si non ſemꝑer z aliquando influ it. ergo ⁊ aliquando ibi innouatio facta eſt. Tũ ⁊ phi⸗ loſophus dirxit in iſto caſu ſcilʒ. Si non ſemper influ⸗ xit.neceſſe eſt ꝙ in eo mutetur voluntas vel remoueat᷑ appetitus.opoꝛtet ergo ponere ꝙ continue influat.er⸗ go per propoſitionem illam oportet ꝙ fuerit aliꝗd re⸗ cipiens influentiam illam.ſed non fuit niſi mundꝰvel creatura aliqua. ergo opoꝛtet aliquam creaturam fu⸗ iſſe ab eterno. 4 Iem diuina bonitas manifeſſatiua fuit ſui in ſummo ab eterno.hoc enim eſt natura bo ni et maniteſtet ſe: ⁊ boni ſummi vt ſumme ſe manife⸗ ſtet. Et iterum ſummi boni eſt vt ſumme ſe ab eterno manikfeſtet. ſi ergo multitudo creaturaruʒ facit ad eiꝰ bonitatis manifeſt ationez. videtur ꝗꝙ debuit eſſe mul⸗ titudo creaturarum ab eterno. 4 Item Anſelmus in monolo. Intelligere dei eſt ſuum dicere.ſed ſuum dice re eſt facere creaturas.dixit enim ⁊ facta ſunt:ſicut di⸗ cit Auguſtinus in libro confeſſionum. ergo ſuum in⸗ telligere eſt facere creaturas. ſed ab eterno intelligit. ergo ab eterno facit creaturas.4 SIẽ nihil eſt ſua mu tatio.ponatur ergo ꝙ aliqua creatura in eſſe educat᷑: ipſa non eſt ſua mutatio. Dicatur ergo.a.mutatio ip⸗ ſius,.b.tunc querit de.b: b.eſt:⁊ creatura eſt. non er⸗ go eſt ab eteꝛno.ergo non eſt ſua mutatio per quaʒ ex⸗ eunt in eſſe.Dicantur illa.c.ſimiliter quero d illa.⁊ ita videtur ꝙ contingat abire in infinitum. Mon eniʒ poteſt ibi aſſignari reflexio.vt dicatur: ꝙ etſi idem nõ eſt mutatio ſuipſius: tamen vnum eſt mutatio alteriꝰ 2 econuerſo.! Item creatio actio non fit ab eterno. ſed eſſe eternum fuit ab eterno.igitur creatio actio no eſt eternum. ergo non eſt deus. Cõtra.creatio actio ⁊ creatio paſſio ſunt correlatiua: ſed correlatiua non ſunt in eodeʒ.ergo ſi creatio paſſio eſt in creatura:ere atio actio non erit in creatura: ſed eſt in creatura vel in deoergo in deo:a idem eſt ꝙ deus.4¶ Item creatio actio:actio eſt non niſi dei. ſed actio dei ⁊ in deo eſt: ⁊ idem quaſi deus. 4! Sunt etiam rationes philoſopbo rum quibus probatur creaturas eſſe ab eterno: qua⸗ rum vnam ponit Auguſtinus in duodecimo de ciui⸗ tate dei.ita dicens: Arguunt philoſophi ꝙ bonitas cei vacua nunqꝙᷓ ſuiſſe credenda eſt.vt ſic incipeꝛet ope rari quaſi penituerit eum prioꝛum vacationis.⁊ ideo neceſſe et inqtum eadem ſemper repeti.¶ Item luci tem poꝛali aliquid eſt contempoꝛaneum quod non eſt idem cum illa.aut ergo ſimiliter luci eterne erit ali⸗ quid coeternum quod non erit idem cum illa.aut qua⸗ re non. ¶ Item Auguſtinus in vndecimo confeſſio⸗ num. Si exoꝛtum eſt in dei ſubſtantia aliquid quod rius non erat. non veraciter dicitur eterna illa ſub⸗ antia. Si autem voluntas dei ſempiterna erat vt eſ⸗ ſet creatura:cur non ſempiterna eſt creatura? 4¶ Item obijciunt philoſophi ſumentes rationem ex natura mo tus.i Iam motus celi aut eſt eternus aut non. ſi non: fuit ergo factꝰ: fuit ergo poſſibilis moueri ⁊ poſtea mo tus.ergo fuit eductio de potentia in actum. ſed huiuſ⸗ modi eductio eſt motus. fuit ergo motus ante illũ mo tum. ¶q De illo alio ſimiliter poteſt queri. vtrum fue⸗ rit factus aut eternus.⁊ ſic aut erit abire in infimtum aut ſtabitur alicui ad vnum motum qui ſit eternus.ſRᷣ qua ratione poteſt ſtare in alio: ⁊ in motu celi.ex quo videtur ꝙ motus celi ſit eternus.4 Item eſt alia ra⸗ tio ex parte materie generabilium a corruptibilium. aut enim ipſa eſt ingenerabilis ⁊ incorruptibilis.aut generabilis ⁊ coꝛuptibilis.Si fuit generata: ergo ex materia preiacente ſiue precedente. ergo fuit materia ante illam.ſimiliter poteſt queꝛi de illa.aut ergo eſt ire in infinitum: aut erit ponere aliquam materiam inge nerabileʒ. ſed ſicut poteſi poni alia: ſic ⁊ prima.⸗! Itẽ alia ratio ex parte motiui. opoꝛtet enim dicere ꝙ ſem⸗ per fuit.⁊ ita ſi idem ad idem ſimiliter ſe habens: na⸗ tum eſt idem facere: ſemper fuit motus contra mate⸗ riam: ⁊ ita ſemper mundus.4! Item a parte tempo⸗ ris ſic obijcitur.ꝙ tempus aliquando incepit: aut nõ. Si non incepit: ergo eſt eternum. Si incepit: ergo cũ non eſſet prius aliquando incepit. iſtud aliquando 2 illud incepit rationem tempoꝛis dicunt. ergo ſi tem⸗ pus quod incepit nondum erat: fuit ergo tempus an⸗ te tempus.non ergo fuit cogitare quando non fuit tem pus. nec ſimiliter quando deſinat. eſt ergo eternum. ⁊.ſi tempus: ⁊ motus.⁊ ſi motus: ⁊ res inferiores. ¶ Item a parte motoꝛis obijcitur ſic. ¶Motoꝛ eſt infi⸗ nite potentie 2 ſimplicis ⁊ inuariabilis eſſentie ⁊ vo⸗ luntatis.talis autem potentie infinitus eſt actus.ergo erit actus illius infinitus.dicitur enim: quod aliquã⸗ do mouerit non ſemper mouit aut mouebit.tũc ſi mo⸗ toꝛ voluntarius qui prius non mouebat poſtmodum mouit: indiguit aliquo expergefaciente: vel prius ha buit aliquod impedimentum vel prohibens vel retar⸗ dans.videtur ꝙ in deo ſit aliquod iſtoeum ponere vel ꝙ motus ſit eternus. mWeſponſio.mundum eſſe ab eterno ſiue ſine principio eſt impoſſibile.quia eſſe eter num ſiue eſſe ſine principio durationis: repugnat ⁊ cxeature ſiue eius quod eſt eſſe a deo in diuerſitate ſub ſtantie. Intentione enim creature inq;tum bhuiuſmo⸗ di eſt eſſe ab alio de nibhilo. Et ſic de intentione crea⸗ ture eſt habere eſſe poſt non eſſe.⁊ ita habere pꝛinci⸗ pium ſue durationis. Cum ergo conſtet mundum 2z creata eſſe creaturas vel entia a deo in diuerſitate ſub ſtantie: impoſſibile erit mundum ⁊ creata eſſe eter⸗ na: vel non habere principium ſue durationis. Eſt igitur hic oꝛdo rerum.eſt enim aliquid quod procedit ab alio in idemptitate ſubſtantie:⁊ eſt coeternum illi. ſed non eiuſdeʒ ꝑſonalitatis ſicut filiꝰ vel ſpũſſcts ẽ co eternꝰ pr̃i.⁊ ẽ aliquid quod ꝓcedit non conſubſtantia le.⁊ ñ eſt eiuſdeʒ perſonalitatis cum illo a quo proce dit: nec eſt coeternum illi.talis eſt omnis creatura re⸗ ſpectu dei.prima ergo proceſſio facit vnam diſtincti⸗ onem im̃.ſcilicet in perſonalitate.ſecunda vᷣo dupli⸗ cem. ſcilicet in perſonalitate ⁊ duratione.¶ Ad pri⸗ mum ergo quod obijcitur reſpondendum eſt. ꝙ eſſen⸗ tialiter eternalitas dicatur de eternis: neceſſe eſt vt procedat ab eterno conſubſtantiale illi ſit eternum. quia quod eſſentiale eſt: dicitur de his quoꝛum eſt ea⸗ dem eſſentia. Eternitas autem eſſentialis dicitur: ⁊ ideo de vtroq; diceretur.⁊ propter hoc non poteſt po⸗ ni illud membrum predicte diuiſionis. ꝙ aliquid ſit procedens ab eterno conſubſtantiale non eternum. Similiter aliud membrum non poteſt poni.ſcilicet ꝙ aliquid procedat ab eterno differens in ſubſtantia ⁊? eternum. Si enim differens eſt in ſubſtantia a creato⸗ re: opoꝛtet ꝙ ſit creatuꝛa.⁊ ita ꝙ habeat eſſe poſt non eſſe ⁊ princi pium ſue duꝛationis.4l Ad ſecundũ quod obyijcitur de pede ⁊ veſtigio in puluere.dicendum eſt non eſt ſimile comparatione mundi architipi? ſenſi⸗ bilis: Fm oꝛdinem prioꝛitatis. Cum enim dicat Au⸗ guſtinus duodecimo confeſſionum. ꝙ aliquid dicitur prius alio quatuoꝛ modis. Orimo modo dicitur priꝰ oꝛigine.vt ſonus cantu. Secundo dicitur prius tem⸗ poꝛe.vt flos prioꝛ fructu. Tercio mõ dignitate.vt fru⸗ ctus floꝛe.Quarto modo prius eternitate ſiue immen ſitate.vt deus ante omnia. Pes autez in puluere ſola oꝛigine vel natura precedit veſtigium. a ideo nibil ꝓ⸗ bibet illa eſſe ſimul duratione.dundus autem aꝛchi tipus precedit ſenſibile: ⁊ natura ſiue oꝛigine ⁊ eter⸗ nitate. ⁊ hoc eſt durationis immenſitate.⁊ ideo im⸗ poſſibile eſt mundum ſenſibilem coequari mũdo ar⸗ chitipo in duratione.quia immenſo nihil equale aut comparabile inuenitur. vnde Auguſtinus in vndeci⸗/ mo de ciuitate dei. Illud tempoꝛis ſpacium quod ab aliquo initio progreditur ⁊ aliquo termino coercetur magnitudine quacunq; tendatur: comparatum illi quod initium non babet.neſcio vtruʒ pro minimo aut pro nullo reputandum eſt. 4 Ad tercium reſponden⸗ dum. ꝙ potentia ſcientia ⁊ voluntas faciendi munduʒ fuerunt in deo ᷣm Auguſtinum in libro confeſſionuʒ. tainen qᷓeuis in eo eſſet ab eterno voluntas vt mundus fieret: non tamen erat voluntas vt fieret ab eterno: ſed tunc quando factus eſt. Non ergo fuit mutata eius voluntas:quia ſemper fuit vt fieret quando fa⸗ ctus eſt. ꝗ Ed quartum vo dicendum eſt. ꝙ ſicut — ,,,— —, —, — — ————0200—,— —e—- — mis. El procecht mumili. ſeigi co bſtantia voproce iurare⸗ illineti ddapli⸗ Wpri⸗ Peſſen/ ſe eſt ve emum. neſt ea⸗ itur:7 teſtpo⸗ guid ſit num. licet g Untia 7 creato/ oſtnon iquod neſt ſenſi⸗ D dicitur urpn glen/ rf⸗ nen ſola , chi ter/ in⸗ oor aut deci/ dob Letu ili ant en/ g ⸗ ſn⸗ : 4 t Nnueſtio in ſole eſt influentia lucis dupliciter. Intrinſeca qua dicitur ſemper lucere enaʒ ſi nihil eſſet quod reciperet lumen a ſole. Et eſt influentia extrinſeca qua dicit᷑ ſol illumĩare:cũ ſeʒ ponit᷑ aliquod acceptiuũ lucis a ſole. de qua inſluentia extrinſeca poneret᷑ nunc eſſe in ſole ⁊ aliqñ nõ fuiſſe: poneret᷑ mutatio aliqua facta in ſole. ſicut ſi diceret᷑: ſol lucet ⁊ pꝛius nõ lucebat.ᷓ mutatus eſt.de influentia vᷣo extrinſeca nõ ſequit᷑ muratio ĩ ſole. vnde nõ ſequit᷑: ſol illumĩat ⁊ prius non illumiabat. mutatus eſt. Similiter er parte differentie bonitatis ẽ influentia bonitatis intrinſeca.in emanatione eterna filij a patre:⁊ ſpũſſancti a patre filio. Ad quam ſi po neretur nũc eſſe ⁊ hmõi non fuiſſe: ſequeret᷑ mutatõ ex parte voluntatis vel bonitatis diuine. Et eſt influẽtia extrinſeca vt in emanatione creaturaꝝ a creatoꝛe:que ſunt in diuerſitate ſube. ⁊ ad hanc inſtuentiã ſi ponat nõ finſſe ⁊ poſtea eſſe:nõ ſequit᷑ mutatio ex ꝑte bonita tis. ꝗ¶ Quod ðvᷣo dicit phᷣs.ꝙ ncce eſt ꝙ mutet᷑ in eo vo luntas vel remoueat᷑ apetitus. Dicendũ ꝙ locutꝰ ẽ de deo ad modũ hoĩs:⁊ ideo deceptus eſt.volũtas.n.bo⸗ minis ſi facit aliquid qð prius nõ fecit:nulla ẽ ĩ eo ſeu volũtate eius mutatio.cũ volũtas eius nullo mõ mo⸗ ueat᷑ abertra nec dependeat.4 Ad quintũ dõm.q ma nifeſtatio diuine bonitatis in ſummo põt eſſe dupkr. q̊ ad magnitudinẽ potentie: aut quo ad multitudinem. NQno ad magnitudinẽ manifeſiauit ſe ſumma boĩtas in generatione filij a patre 2 proceſſione ſpũſſancti ab vtroq; ab eterno.nulla aũt maioꝛ poteſt cogitari potẽ⸗ tia qᷓ; vt ex patre generet᷑ filius ꝓ omia equalis ſibi ⁊ conſubſtantialis. tum vo ad multiplicatõnẽ poten⸗ tie oſtendende in creaturis multis. nõ potuit eẽ mani feſtatio ab eterno. a cauſa ſupᷣ dicta eſt. qꝛ creatura ñ potuit eſſe ab eterno. ¶ Si auteʒ iuxta h̊ quererer ali⸗ quis. ꝓpter quid diuina bonitas nõ manifeſtauit ſuaz potentiã ꝑ multiplicatõnẽ creaturaꝝ faciendo omnes ſimł ⁊ ſm ſpeciẽ ⁊ ſm numeꝝ.Ad hoc aſſignat᷑ duplex cauſa.vna eſt ex ꝑte defectus materie creaturaꝝ que ñ põt ſimul ſuſtinere impreſſiones agentiũ.que non pñt agere niſi ſucceſſiue.vnde in apocraphis eſdre. Inter⸗ rogauit eſdras: nõ poteras facere eos qui facti ſunt 2 qui futuri ſunt:vt citius iudiciũ tuũ oñderes: Et rñ⸗ dit ad me ⁊ dixit.ñ põt feſtinare creatura ſupra crea⸗ ioꝛẽ nec ſuſtinere ſeculũ qui in eo creati ſunt.⁊ noie ſe⸗ culi appellatur variatio que eſt materie. Alia vᷣo cau⸗ ſa aſſignat᷑ ratione defectus creature ex ꝑte agẽtis po⸗ tentie.potentia.n. diuine bonitatis nõ ſolum oñdituꝛ in numero ⁊ multitudine creaturarũ. ſ faciendo illas potentes ad opandum ⁊ ꝓducendũ alias ex ſe. Si au tem leciſſet omẽs creaturas ſimul:eẽt mamffeſtatio po tentie quo ad numeꝝ factorũ qua põt vna creatura in aliam ꝓducendã.creatuꝛa aũt nõ poteſt ſtatim facẽ qð facit eus:ß ſucceſſiue.deus aũt in inſtanti facit qdð fa cit. ¶ Ad ſextum doᷣm. ꝙ diuinum dicere eſt eteꝛnum: ſicut intelligere ⁊ dicere dei eſt facere. faceꝛe vᷣo dicit duobus modis:ſicnt factio ſiue actõ. Eſt.n. actio qua agens agit. 7 eſt actio quam agens efficit. Primo inõ diuina actio eſt eadem qdð ſua virtus ⁊ ſua eẽntia.⁊ di ninuz agere igem eſt qð eſſe ſiue intelligere. Scõo mõ ſua actio eſt ſuus effectus:2 ſuum agere ſuũ effici. ⁊ H modo actio nõ eſt eterna: nec facere eternum. Exẽplũ huius eſt in ſole. facere huius eſt lucere ⁊ illumĩaꝛe.2 vnum coeuum ſoli:aliud aũt nõ. Et nota ad ̊ aueẽtem aug.rj. oſeſſionũ.verbo tuo coeterno ſimul ⸗ ſi empiter no dicis oĩa que dicis: ⁊ fit quicquid dicis vt fiat. nec aliter ꝙᷓ dicendo facis. nec tamen ſimul ⁊ ſempiterna ſunt onnia que dicendo facis. ſed qũo id eloquar ne⸗ ſcio:niſi ꝙ omne quod eſſe incipit ⁊ eſſe deſinit.tũc eſſe incipit ⁊ tunc deſinit:quando debuiſſe incipere vel de⸗ ſinere in eterna ratione cognoſcitur.vbi nec incipit a⸗ liquid nec eſinit:ipſum eſt verbum tuum quod ẽ prin — — —KS Atitrn AR1 * PS Boanc 2 1 ℳ cipium quia loquitur nobis. Ad ſeptimũ reſponde⸗ tur.ꝙ quedaʒ ſunt abſoluti eſſe ſicut entia per ſe. ⁊ hec ſunt terminus creatõnis que eſt pria mutatio. de iſtis vniuerſaliter verum eſt ꝙ nullum tale eſt ſua mutatõ. Quedam vᷣo ſunt que non ſunt elſe abſoluti.⁊ hec ſunt eſſentia in alijs ſeu cum alijs. ⁊ hec non ſunt per ſe ter minus creationis. 2 ſicut primis conuenit creari: ita ⁊ iſtis concreari Iteʒ hec vt concreata ſunt adhuc du⸗ pliciter.ſunt enim quedã que concreantur que inſunt rei ⁊ permanent cum illa. vt albedo ſi concreetur cum cigno:⁊ riſus hominis. ⁊ de iſtis adhuc verum ẽpnõ ſunt ſue mutationes. Quedam vo ſunt concreata qtũ ad fieri ipſius rei ⁊ non qᷓtum ad factuz eſſe.ſicut mu⸗ tationes reꝛum.⁊ hec non inſunt rei iam facte nec peꝛ⸗ manent cum ipſa. quia non concreantur vt ineſſentes permanentes cum re:ſed vt tranſeuntes.vt per ipſos educatur res in eſſe ſoluʒ. Si eꝛgo tale concreatum di catur aliquid tunc non eſt verum ꝙ nibil eſt ſna muta⸗ tio.mutationis enim non eſt mutatio: maxime prime per quam educatur ſed ſeipſa educitur. 4 Ad octauuʒ dicendum. ; creatio vel creare duo dicit. vnum ſiẽ pn cipaliter ſignatuʒ: ⁊ bec eſt diuina actio. aliud ſicut cõnotatum: ⁊ hoc eſt fieri aliquid ex nihilo. tum S ad principale ſignatuʒ quod eſt diuinum agere ſiue di uina actio.que non eſi aliud qᷓ diuinum eſſe vel eſſen⸗ tia: eo modo quo dictum eſt ſupra ſignatur eteꝛnum. Etum vo ad connotatum quod eſt creatum deſigna⸗ tur temꝑaneum.non ergo ſequitur creatio ſiue creare eſt diuina actio:ergo eſt eterna.quia ꝑ hoc ꝙ dico cre⸗ e: ponitur ⁊ diuina actio ⁊ cꝛeatuꝛa de nihilo.⁊ ideo ſi diceretur eterna: non diceretur ſoluʒ eternitas acti onis diuine:ſed etiam creature.quod non poteſt eſſe. Ad nonum reſpondet Auguſti.rxij. de ciuitate dei. di cens. Mon intelligunt philoſophi deum animo aliter affici cum vacat q; cum operatu r.quia nec affici dicen⸗ dum eſt. voluit etiam deus ᷣm hoc oſtendeꝛe ꝙ rebo nõ eguerit: ſed gratuita bonitate condidit. cum ſine illis in eternitate non in minoꝛe beatitudine permanſit. Ad obiectum eoꝛum patet ſolutio ex dictis. ¶ Ad de⸗ cimum dicendum.qꝙ non eſt ſimile de luce creata ⁊ in⸗ creata.lux enim creata finita eſt: nec habet immenſi ita tem durationis.⁊ ideo non eſt inconueniens ſi habeat contemꝑaneum ⁊ coequatum ſibi in dutatione:in ſub ſtantia differens.ſed lux increata infinita eſt qtum ad omnia: ideo habet immenſitateʒ durationis.⁊ iðᷣo im poſſibile eſt aliquid eſſe coequale ĩ duratione quod ſit differens in ſubſtantia ſiue coeternum. 4l Ad vndeci⸗ mũ dicendum.ꝙ voluntate dei ſempiterna ad h̊ ꝙ cre⸗ atura ſit vel fiat cum oꝛdinate eſt a ceo eſſe vel fieri. fa cit immunitas diuine eẽntialitatis. creaturã vpo eẽ ſem⸗ piternam neceſſario ꝓhibet natuꝛa creabilitatis.ſi icut oñſum eſt. ¶ Ad. xij.dðm.qꝙ reſpiciẽtes phᷣi ad cauſas inferioꝛes motus celi:dixerũt motum no habere prin⸗ cipium nec fineʒ ſue duꝛatõis. Ex ꝑte.n. motoꝛis ꝙ ſi⸗ militer ſe bñs ẽ ſemꝑ. nec magis ſe habet ab iplo ſit motus nũc qᷓ prius.iſtud poſueꝛũt ſimilit ex ꝑte mobi lis quod eſt coꝛpus vnifoꝛme: nõ magis ſe habens ad motum nunc ꝙᷓ prius. cum enim ſit coꝛpus ſpericuʒ ñi babens cõtrarium ſemper eſt oꝛdinatum in motuʒ cir culareʒ. Similiter ex parte materie que eſt indeſiciẽs ⁊ ſubiectum generationis 2 coꝛruptõis:poſuerũt mo⸗ tum ⁊ mũdum peꝛpetuum.quia eodeʒ modo ſempeꝛ ſe pabente motoꝛe ⁊ mobili quod eſt celum: erit ſemꝑ eo⸗ dem modo ſe habens. ⁊ eodem modo ſe habente motu celi qui eſt cauſa generatioms ⁊ coꝛruptionis.⁊ eodẽ modo ſe habente materia ſubiecta ſemper:erit ſemper generatio ⁊ coꝛruptio:⁊ ita mundus. Scdm cauſas g inferioꝛes erit poſitio philoſophoꝛũ de eternitate mo⸗ tus ⁊ mundi. ſm vᷣo cauſas ſuperioꝛes patet cuilibet recte conſideranti initium tempoꝛis ⁊ motus mundi: W fzenzr 0 E V D – Ro el No werynd π P6) RρνW Pis fie InR; P ſm ꝙ mundus dicitur flurus rerum m mutationem 7 generationem ⁊ corꝛuptionem. Cauſe autem ſuperi⸗ oꝛes ſunt diuina potentia: ⁊ diuina ſapientia: diuina bonitas. Ex parte diuine potentie patet exoꝛdiũ mun⸗ di 1 materie.nam diuina potentia eſt ſumma:⁊ ideo ñ indiget materia ſubiecta ad opandum aliquid. eſt igi⸗ tur operans de nihilo:quia eſt totum cauſa ſui operis xt nõ requiratur aliqua poſſibilitas ex parte ſubiecte materie.ideo mutatio prima contra operationeʒ diui nam non habet ante ſe aliam mutationeʒ. 4 Jdeo ad id q; querit: mũdus eſt factus vel eternus: dico ꝙ fa ctus eſt. ⁊ ꝙ vlterius arguit: ergo pꝛius fuit poſſibile moueri.ſi tu dicis poſſibile materie falſum eſt:qꝛ mo⸗ tus primus factus eſt. non per motum qui fit circa ſp⸗ iectam materiam: ſed per creationem que eſt mutatio dæ nihilo. Si vo tu dicis poſſibile potentia agentis.Gᷓ modo poteſt concedi poſſibile moueri.ſed eductõ huiꝰ poſſibilitatis in actum non eſt per aliam mutationein ſicut dictum eſt ſupra.4! Similiter per hoc patet ſolu tio ad terciũdecimuʒ quod dicit:ꝙ materia eſt ingene rabilis. Si enim generatio dicat actionem ex preiacẽ⸗ te materia: hoc modo eſt verum. ſic eſt generatõ mu⸗ tatio naturalis. Si vo generatio dicit ſolum idem qð factio: ſiue ex materia ſiue non.hoc modo materia nõ eſt ingenerabilis.quia eſt facta qꝙᷓuis non per mutatio nem naturaleʒ ſed per mutationem que eſt ante natu⸗ ram que eſt creatio.4l Ad quartumdecimũ quod obij cit ꝙ motiuum ⁊ mobile ſe habet eodem modo.dicen⸗ duʒ ꝙ reſpiciendo motiuum primum quod eſt diuina diſpoſitio ſiue voluntas diuine ſapientie:diſponentis 7 oꝛdinantis ipſum motuʒ celi:non tenet illa ꝓpoſitõ. Igem ſimiliter ſe habens natum eſt faceꝛe idem.nõ.n. plena eſt illa propoſitõ in cauſa voluntaria.⁊ maxime in illa que nullo modo alligatur vel dependet ab oꝑe: vel numeratur cum opere.ſicut eſt diuina. immo cum m idem oꝛdinetur motus ad terminum qui eſt multi plicatio bominum ᷣm numerum diuine preoꝛdinatio nis.multiplicato numero ratione motus primi: debet ceſſare motus ⁊ generatio. Item reſpiciendo mobile non m ſe ſed ᷣm oꝛdinem quem babet ad finem: ꝗ ſczʒ eſt numerus electoꝛum ſeu multiplicatio hominum vt dictum eſt.ex paꝛte ipſius mobilis inqᷓtum huiuſmo⸗ di ſic conſiderati eſt ratio deſitionis motus.⁊ hoc ha⸗ betur in apocriphis eſdre vbi querit eſdꝛas ab angelo vſqʒ quo ſpero ſic ⁊ quando veniet fructus aree merce dis noſtre? Et reſpondit vriel archangelus: quando impletus fuerit numerus ſeminum in nobis:quoniaʒ in ſtatera ponderauit ſeculum æ menſura numerauit tempoꝛa.⁊ non cõmouebit nec excitabit donec veniat ⁊ impleatur menſura predicta.Et tangit illud quod ha betur Yob. xiiij. donec atteratur celum homo non reſuꝛ get. Patet igitur ꝙ reſpiciendo ad cauſas ſuperiores diſpoſitionis diuine ſapientie ⁊ voluntatis. ꝙ ceſſare debet motus. Similiter reſpiciendo ad cauſam ſupe⸗ rioꝛem que eſt bonitas.que m iuſticiam non fruſtra⸗ bituꝛ quin reddat vnicuiq; Fᷣiu meꝛitum.quod eſſe non poſſet niſi ceſſaret generatio ⁊ eſſet futura reſurrectio. ad quod conſequitur ceſſatio motus ⁊ per conſequens ceſſatio tempoꝛis.¶ Ad quintumdecimuʒ dicendum. ꝙ tempus incepit ⁊ tempus deficiet.ſed dico ꝙ nõ in⸗ cepit in tempoꝛe ſed in nunc: quod eſt cõmune pꝛinci⸗ pium ipſius.ſicut vᷣo quod eſt continuans in quo ſal⸗ uatur eſſentia operis:eſt ſicut finis preteriti ⁊ initiuʒ futuri.ex hoc ergo ſequitur ꝙ non ſit tempus añ tem⸗ pus vel tempus poſt tempus: ſed ſolum nunc.4 Ad vltimum dicendum. ꝙ non eſt ratio conſimilis in mo⸗ toꝛe increato ⁊ creato. In motoꝛe creato enim volun⸗ tario cum mouet quod prius non mouebat:adueit ex⸗ ꝑgefaciens.⁊ ratio eſt: quia voluntarius motoꝛ crea⸗ ius vt homo: finem habet ſue motionis ⁊ actionis ex⸗ Seleen A yν tra ſe.⁊ ideo excitatur ab extrinſeco.Deus vᷣo nũqᷓ; ha bet finem extra ſe ſed intꝛa.xvj.prouerbioꝛuʒ. Omnia propter ſemetipſum operatus eſt dominus.Iteʒ ĩ mo⸗ toꝛe naturali ſicut in corpoꝛalibus inferioribus.quia non ſunt poſſibilia ad ſuum motum complendum acci dit prohibens: in deo autem nulla impotentia.⁊ ideo non poteſt eſſe impedimentum probibens ſuum actũ. Item in motoꝛe naturali ſicut in coꝛpoꝛibus ſuperio⸗/ ribus que ſunt potentia ad ſuum motum complenduʒ quantuʒ eſt de ſe accidit retardatio ex coniunctõne ali cuius diſpoſitionis contrarie: ſicut in ſole ⁊ luna.et ſi non probibeatur. diuine autem actioni nulla diſpoſi⸗ tio eſt contraria nec aliquid aliud. In motoꝛe ergo pᷣ⸗ mo non eſt excitans ſicut in homine.nec poteſt cadere impedimentum probibens ſicut in coꝛpoꝛe inferioꝛi. nec impedimentum retardans ſicut in coꝛpoꝛe ce leſti. Si ergo queritur: quare non mouit eternaliter: Ad hoc eſſ reſponſio.quia non eſt defectus ex parie ipſius ſed ex parte creature: que non eſt ſuſceptibilis immen ſitatis dura tionis ex parte ante. ſicut dictũ eſt. Mlẽbꝛum nonum Onſequenter queritur de compaꝛatione eternitatis ad euum.ad quod inquiꝛen⸗ dum conſideranda ſunt bec de euo.Pri⸗ ma queſtio eſt de eius eſſe. Secũda de eiꝰ vnitate. Lercia de eius ſimplicitate.Quarta de com⸗ paꝛatione eius ad tempus.⁊ ex his omnibo manifeſtia erit comꝑatio eius ad eternitatem. Articulus prunꝰ O primum obijcitur ſic. Omnis cꝛeatõ ſiue ſit eſſe creati ſiue increati reducitur ad ali⸗ quuuod nunc vel preſens.ſi ergo non eſt pone⸗ re niſi nunc durationis tempoꝛalis:⁊ diꝛationis eteꝛ⸗ ne. ergo non erit niſi duplex duratio:eterna ⁊ tempo⸗ ralis.ergo non eſt niſi aut duratio que eſt tempꝰ: aut duratio que eſt eternitas. euum igitur non eſt, aliqua duratio ſeparata a tempoꝛe ⁊ eternitate. autẽ nũc non ſit niſi duplex patet per boetium in libro de trini⸗ tate.vbi dicit: noſtrum nunc quaſi currens tempus fa cit ſempiternitatem. diuinũ nũc permanens eternita⸗ teʒ. ¶ Item aug.xj. confeſ.preſens ſi ſemꝑ eſt preſens: iam non eſt tempus ſed eternitas.ſed pꝛeſens in eſſe ꝑ⸗ petuoꝛum ſemper eſt preſens.ergo eſt eteꝛnitas.ſi eꝛgo ponitur menſura eſſe peꝛpetui inqᷓtum buiuſmõi.euũ non erit aliud qꝙᷓ eternitas.4 Itez quaſi ex opoſito ob ijcitur.diuerſitas materie non diuerſificat ratõʒ ſor⸗/ me:maxime in foꝛmis accidentalibus. vnde dicit phi⸗ loſophus.qꝙ eodem denario menſurantur decem homi nes ⁊ decem equi: non tamen ſunt eadem decez. Simi liter eadem menſura durationis menſurabitur tempo rale ⁊ eternum. lʒ non ſit idem tempoꝛale ⁊ eternũ:ta⸗ men vna erit menſura que ꝓpoꝛtionabitur cuilibʒ mẽ⸗ ſuratoꝛum ſᷣm ꝙ ei conuenit.Erit ergo quod nos dici⸗ mus euum: non ſeparata duratio m ſpecieʒ a tempo re. ¶ Item ſi euuʒ eſt ſeꝑata duratio ab eternitate ⁊ tẽ poꝛe:queꝛitur vtrũ ſit ſuᷣa vel accidens? non põt po⸗ ni ſubſtantia.quia cũ euum ponat᷑ duratio ꝑpetue cre ature.ſi eſſet ſubſtantia:nõ eſſet niſi ſubſtantia cuiꝰ eſt menſura.⁊ itaeſſet in ꝑpetuis ſubſtãtijs creatis idem eſſentia ⁊ ſua duratio.quod nullo mõ eſt niſi in ſolaĩ⸗ creata eẽntia. Ipſa.n. increata ſuba ẽ ſua duꝛatõ ⁊ ſua eternitas. quod nullo modo cõtingit ĩ alijs ¶ Itẽ ſi po nat᷑ accidẽs:nõ ponet᷑ niſi quãtitas cuiꝰ ꝓpriũ eſt men⸗ ſurare.aut ꝗᷓ poneret᷑ ↄtinua:aut diſcreta.nõ ponet᷑ di ſcreta:quia ſic eẽt in diuiſiõe vt numerus ⁊ oꝛatio.Si dᷣo ponatur ↄtinua:aut ergo ponetuꝛ ꝑmanẽs: aut ſuc ceſſiua. Si permanens: aut ergo eſſet linea: aut ſu⸗ perficies: aut coꝛpus. quod nullo modo poteſt poni. 1 = — — — - —¶,Q,—— — — — — ſec/ c ataà . PoHνα CcOο Oiq . . deceleſi. liter. N rteipſins ieinnen »N.⸗ Mratione nquiden, da deen Rcon⸗ nanifeſte rnſue Aali⸗ llpond onisae, 1tennpon nppra Klalche ie nit Arini mpvsſ tetnin⸗ prſens neſeg ſiagr ſt. cui Nſioh Nueſtio ponetur igitur quantitas cõtinua ſucceſſiua.ergo erit tempus.quocunq; ergo modo dicatur euum. non po⸗ natur ſeparata duratio ab eternitate 2 tempoꝛe.¶ Itẽ xliij.ecei. Cuna oſtenſio tempoꝛis ⁊ ſignum eui. Et ex ponit Rabanus. ꝙ iudei intelligebat tempoꝛa penes curſum lune.vᷣm hoc ergo luna eſt oſtenſio temporis. id eſt differentiarum? partium tempoꝛis.⁊a etiam eui ſignum.i.durationis totius tempoꝛis que per euũ po- terit menſurari. Contra. Ecci.j.Omis ſapientia a domino deo eſt: 2 cum illo fuit ſemper:⁊ eſt ante euuʒ. ergo cuius duratio eſt eternitas: precedit euum. ergo eſt duratio ſequens eternitatem. ergo alia ab eternita⸗ te. ¶ Item Woe. tempus ab euo ire iubes. ſ. ed qð exit ab aliquo non eſt idem illi. ergo euum eſt duratio dif⸗ ferens a tempoꝛe.4 Item Dyoni.libro de diui.nomi⸗ nibus. ꝓprietas eui eſt antiquum inaltercatum m to tum eſſe menſurans. tempns po eſt quod eſt in genera tione ⁊ coꝛruptione aliter ſe habens.¶l Item auguſti. in lib.lxrriij.queſtionũ.in hoc diſtat tempus ab euo: quia iſtud ſtabile:illud auteʒ mutabile. ergo non ẽ idẽ tempus. Item eſt elſe ſine principio ⁊ ſine fine ñ in⸗ cipiens a non eſſe. nec variabile ſeu veꝛtibile in nõ eſſe. vt eternum. eſt eſſe cum principio ⁊ fine incipiens a non eſſe 2 vertibile in non eſſe.vt perpetuum. Si ergo durationes differunt m differentem extenſionezʒ eſſe. cum tripler ſit extenſio:extenſio eſſe vt dictũ eſt ſeu q̃i ertenſio ſiue ꝓtenſio:erunt tres duratõnes. ergo cum duratio primi ſit eternitas. duꝛatio ſecundi eſt tempꝰ. Duratio tercij erit euum. Quod concedendum eſt. otandum ꝙ nomen eui dicituꝛ multipliciteꝛ. Aliqñ enim euum accipitur pro omni duratione que nõ eſt tẽ l ꝙ dicit Oyoni. ꝓprietas eui antiquum ꝛc. liqñ pro tota duratione tempoꝛis.ſᷣm ꝙ dicit Byo niſius in libro de diuinis nominibus. Aliquando to⸗ tam tempoꝛis durationem que apud nos eſt euum ap pellat.⁊ hoc modo accipitur.xliij.eccleſiaſtici. Luna oſtenſio tempoꝛis ⁊ ſignum eui.Aliquando pᷣo ꝓan⸗ tiquitate tempoꝛis eui. vnde dyoni ſius. Sepe antigſ⸗ ſima eui cognominatione eui ſi urgunt. Aliquando pꝛo magna parte tempoꝛis ab adam vſqʒ ad noe vnũ euũ. Aliquando dᷣo pꝛo periodo ſiue duratione rei alicuiꝰ. Em ꝙ tota vita alicuius hominis appellatur ſuũ euũ. Aliquando vo accipitur ſᷣm proprium moduʒ. ſᷣm ꝙ; euum eſt duꝛatio rei habentis eſſe poſt non eſſe:ß non vVertibilis in non eſſe.vt in perpetuis. 4 Ad primuʒ g dicendum. boetius non negat nunc eui: ſed ſtabilita tem nunc ſiue preſentis eternitatis declarauit ꝑ com⸗ parationeʒ ad nunc tempoꝛis quod nobis magis ma nifeſtü eſt. Triplex tamen eſt nunc. Eſt enim nunc qð non incepit eſſe ⁊ quod mutabiliter manet in eſſe.ꝛ eſt ſicut eternitatis. Et eſt nunc quod incipit eſſe ſed non mutatur nec ſluit in eſſe.⁊ tale eſt nunc eui.a dicit᷑ hic flurus ſucceſſionis variabilis 2 nõ continnationis eẽ ſiue durationis. Et eſt nunc quod incipit eſſe ⁊ mutat fluit in eſſe.ꝛ tale eſt nunc tempoꝛis.preſens eni eter nitatis ſemper fuit ? eſt 2 erit. VUno modo ens preſens perpetui non ſemper fuit.ſed ſemper a eſt 2 erit. Alio modo ens preſens tempoꝛis mutatur a fluit a futuro in preſens: 2 a preſenti in preteritum.¶lAYd ſecunduʒz Dicendum.ꝙ ſemper vno modo accipitur pro toto tem poꝛe.alio modo pro tota eternitate que non habʒz paꝛ⸗ tibilitatis totalitatem ſed perfectionis.intelligit ergo ſemper cum dicitur preſens ſi ſemper eſt preſens ⁊c. totalitate eternitatis in duratione que non incepit nec deſinit. ſi accipiatur etermitas ꝓprie ⁊ non de tota litate tempoꝛis:preſens perpetui preſens eſt toti tem⸗ poꝛi.4 Ad tercium dicendum. ꝓ quantitas eſt duobꝰ modis ſicut dicit beatus Auguſſi. in libro de quantita te anime. Eſt enim quantum virtute: quantum dimen ſione. Dicendum ergo ꝓ euum accidẽs eſt rei euiterne Q A.. . OnR X. rxij. id eſt perpetue.⁊ reducetur ad genus quantitatis pᷣm & extenditur quantitas ad ertenſionem virtualem. Scðm dᷣo ꝙ coartatur intentio quantitatis ad quan⸗ titatem dimenſioñ.procedebat obiectio. Ad quar⸗ tum dicendum. ꝙ eſt accidens proprium: ⁊ accidens comune. Accidens propriuʒ. vt riſibile homini. quod per ſe ⁊ omni hbomini ⁊ ſoli ineſt. diuerſificatur ſm di uerſam ſpeciem ſubiecti. Accidens po cõmune. vt albe do numerus homini non diuerſiſicatur m ſpeciem: ſed ſolum m numerum. Ex accidentibus autem pro⸗ prijs eſt eumm euiternis:⁊ tempus temꝑalibus.⁊ ideo diffeꝛunt ſpecie tempus euum. Articulus ſecũdus Vnſequenter queritur de vnitate eui. 7 ob⸗ ijcitur primo. cum nos videamus in euiter ms ꝙ quedam recipiunt prius perpetuita tem. quedam conſequẽter.vt angeli qui a principio re⸗ ceperunt eſſe perpetuuʒ. conſequenteꝛ rationales a⸗ niine. 2 in ipſis etiam ſequitur inchoatio eſſe vniꝰ ad eſſe alterius.non erit aliquo modo vna ꝑpetuitas oĩm euiternoꝛum. nec ſimilio protenſio duꝛationis cũ vna excedit aliam ex parte ante.4 Item perpetua.vt ani⸗ me angeli materia: habent oĩno abſolutum modum eſſendi:⁊ non dependent abinuicem. ergo habent oĩno eſſendi diſpatam durationem. ſed duratio cuiuſlibet ẽ ¶ Ytem tempus primo eſi menſura motus primi mo⸗ bilis.⁊ per boc eſt tempus menſura vna omnium inke⸗ rioꝛum. Vnde ſi eque principaliter 7 primo⁊ non peꝛ aliquod vnum prius vel cauſa eſſet tempus menſura omniũ temporalium.iam non poſſet eſſe vnum tempꝰ. ſi ergo ex parte eui non eſt aliquid euiternum ſuſtinẽs primo euum:quod euiternum ſit cauſa omniñ alioꝛuʒ immo euum eſt eque primo menſura omnium euiter⸗ noꝛum non per aliquod.videtur ꝙ quot ſunt euiterna tot beant eſſe eua:vt ita dicatur. 4. Item in apocri⸗ phis eſdre.maieſtas ⁊ poteſtas enoꝛum eſt apud te do⸗ mine. Item dyoniſius. Ypſe eſt euum euoꝛum.log⸗ tur de deo. Contra. maioꝛ eſt vnitas er parte eſſe ꝑ⸗ fectioꝛis.ſi ergo eſſe perpetuum eſt perfectius tempo⸗ rali: maioꝛ erit vnitas er parte eſſe perpetui ꝙ; tempo ralis.ergo duratio menſurans eſſe perpetuum magis erit vna ꝙ que menſurat eſſe tempoꝛale.ergo euuʒ ma gis vnum tempoꝛe. Cum eꝛgo tempus ſit vnum ommũ tempoꝛalium.vt dicit anſeimus in libro te veritate. dicitur tempus huius rei illius.cum vnum⸗ ideʒ ſit tempus om niũ que in eodem tempoꝛe ſimul ſunt.2 ſi non eſſet hec res vel illa: non minus eſſet idem tempꝰ. ergo multomagis erit vnum euum. 4. Itẽ primo ecẽi. Omis ſapientia a domino deo eſt: ⁊ cum illo ſemꝑ fu⸗ it:⁊ eſt ante euum. Iteʒ. xlij. in eodez. reſpexit dominꝰ in ſignum eui. In his omnibus auctoritatibus nomi⸗ natur in ſingulari: nõ in plurali. tamen nominatur per totam durationem ſuam. ex quo videtur ꝙ nõ ba⸗ beat pluralitatem. ¶ Iteʒz ratione poteſt oſtendi ſic. ſi plura ponunt᷑ eua. aut ergo vnũ ponetur preceſſiſſe a⸗ liud.aut ſequi.aut ſimul eſſe cũ illo.nõ preceſſit aliud. quia ante hoc nõ fuit niſi eternitas. Iteʒ poſt hoc non erit aliud:quia illud quod modo eſt nuqᷓ; deficiet. ſi g plura ſunt:aliud erit ſimul cũ iſto.cũ & in quãtitatibo nõ habentibn poſitioneʒ qð poteſt menſurare vna põt menſurare reliqua eiuſdẽ generis. vt explanabitur.j. ⁊ ideo nõ pñt partes tempoꝛis eſſe ſimul:quia ſemper altera ſuꝑflueret.⁊ ſimilit videtur ꝙ nõ pñᷣt eſſe plura eua ſimul.qm ſemꝑ alteꝝ ſuꝑflueret. Ad ſolutõnez hꝰ queſtionis nota primo opinioneʒ quoꝛundam ſicut dicit Moe. in li. de ↄſolatione. ſicut ſe habet fatũ ad di⸗ ia3:7 tempus ad eternitateʒ. ꝓuidẽtia euum. eſt igitur euum diſparatum 7 diuerſum ñ vnũ. uinam ꝓuidenti vo eſt ratio diuina que cuncta diſponit.fatuz vo inhe⸗ rens rebus mobilibus diſpoſitio per quam ꝓuidẽtia ſuis queq; nectit oꝛdinibo.qꝙᷓuis aut dicantur plura fa ta:quia quelibet res per prouidentiam babet aſſigna⸗ tum oꝛdinem. hoc non eſi niſi quia fatum eſt huiꝰ res 7 illius.fatum autem eſt vnum. quia ſicut dicit Hoe. in eodeʒ. Ordo quidem cũcta complectitur vt ſi quis ab aſſignato oꝛdine receſſeꝛit in alium oꝛdineʒ :relaba tur ab vnitate.ergo hꝰ oꝛdinis cũcta complectẽtis eꝛit fatum vnum.non ab vnitate illoꝛum quoꝛum eſt fati. * Si ergo ſimili modo ſe babet tempus ad eternitatex: erit tempus vnum non ab vnitate illoꝛum tempalium que menſurantur tempoꝛe. ſicut patet ex predicta ſen⸗ tentia anſelmi in li:de veꝛitate.ſed ab vnitate caule q̃ ẽ influentia ſen virtus duratõis ab eternitate m ꝙ res ſunt in participatione eternitatis. Simili mõ vnitas eui in quo eſt primo ? principalis influentia virtutis durationis ab eternitate.⁊ ſᷣm hanc rationeʒ b. dyo. lib.de di.no.dicit.opoꝛtet diuinuʒ tanqᷓ euum ⁊ tanqꝙ; tempus bymnire.i.laudare vt omnis tempoꝛis 2 eui caulam. Scðdm hoc ergo reſpondetur. Ad pꝛimũ eniʒ dicendum eſt. vnum eſſe euum euiternorum ſicut vnuʒ tempus omniũ tempoꝛalinm.quemadmodũ dicit an⸗ ſelmus.tempus vnum ⁊ idem eſt omniũ eoꝛum que in eodem tempoꝛe ſimul ſunt. Et ſi non eẽt bec res vel il⸗ la:nibilominus eſt tempus illud vnum. ita dicendum vnum 2 ideʒ enum omniũ que in euo ſunt. lʒ hec aĩa vel illa incipiat eſſe in euo poſt illam:nihilominꝰ euuʒ quod ingreditur vnum eſt ab vnitate vnius influentie virtute durationis ſine fine ab eternitate que vna eſt. qᷓuis differentia ſint receptiua ipſius influentie.quẽ⸗ admodum vna eſt influentia lucis a ſole: 2 tamen dif⸗ ferentia receptiua influentiam lucis ⁊ receptio nõ in⸗ fuſio vel influentia ſiẽ̃ virtutis receptio duratõis ſine fine que eſt perpetuitas poteſt multiplicari cum recipi tur ab angelo ⁊ ab anima ⁊ nõ ſimul.tamen ipſa peꝛpe tuitas ſicut nec ipſa influentia non multiplicat᷑.¶ Ad ſecũduʒz dicẽdum ſine preiudicio.ꝙ q́;uis duratio ma⸗ terie anime ⁊ angeli ⁊ alioꝛum euiternoꝛum habeant diſꝑationem nec dependentiam abinuiceʒ m cauſali⸗ tatem.dico tamen ꝗꝙ; ꝓpoꝛtionaliter ſe habent ſᷣm vir⸗ tutem durationis.vt dictum eſt inqtum ſunt in paꝛti cipatione diuine eternitatis.qᷓuis enim ᷣm actum du rationis nec eſſe angeli nec eſſe anime nec eſſe materie ſe excedant. vt nec eſſe angeli eẽ aĩe:nec eſſe anime eſſe materie. virtute tamen durationis ⁊ continuatiõis eẽ nihil prohibebit eſſe anime excedere eſſe materie: 2 eẽ angeli eſſe anime.ita ꝙ poſito ꝙ relinquerẽt᷑ ꝓprie na⸗ ture ⁊ eſſent vertibilia in non eſſe:citius deficeret ma⸗ teria que ĩ eſſendo eſt ignobilioꝛ amma. ⁊ foꝛſitan aĩia angelo per naturam.⁊ ſic qᷓuis ſe non excedant ᷣm a⸗ ctum durationis.nec dependeant abinuicem ᷣm rati⸗ onem cauſalitatis.nil videtur prohibere quin depen⸗ deant ⁊ oꝛdinentur pᷣm virtutem duratõnis. ⁊ ꝗn vir⸗ tus durationis nobilioꝛ: poſſit ſe habere virtualit᷑ vt menſura durationis ignobilioꝛuz. etſi non vt cauſa vt Fſᷣm oꝛdinem virtutis durationis aſcendendo ad eter⸗ nitatez a virtute minoꝛi ad maioꝛeʒ perueniat᷑ ad vnã eſſentiam proximã: in qua primo aparet vnitas eui. quemadmodum in motu celi aꝓaꝛet vnitas temporis pm preſentem ſtatum.hec auteʒ cogitur: quoniam ſiẽ dicit beatus Dyoni.omĩa exeunt a primo ſᷣm oꝛdinẽ. ¶ Item ꝗpter hoc quod dicit auguſti.omĩa ſunt ineqͥ⸗ lia ad hoc inequalia vt eſſent omiĩa.erit ergo ponẽ gꝛa dum in virtute durationis ⁊ euiternis ſicut in tempo⸗ ralibus ponũtur ſᷣm actum durationis.hoc tam̃ abſq; pꝛeiudicio ſententie melioꝛis dictum eſt.¶ Ad reliqua obiecta patet ſolutio ex predictis.nam plura eua dicũ tur materialiter ſicut plura tempoꝛa.nõ foꝛmalr: ſiue quia plura ſunt in euo ſiue plura in tempoꝛe dicuntur plura tempora vel eua.cum tamen euum ⁊ tempꝰ vnũ vel dicuntur plura eua in alia ſigniſicatione ꝙ in pro⸗ pria. Aliter poteſt dici ꝙ ſunt plura eua ſcilʒ ᷣm plu⸗ ralitatem euiternoꝛum.nec habẽt vnitatẽ eſſentie.nee ab hac vnitate vnum dicit᷑ euum. Poteſt tñ dici vnum ab vnitate confoꝛmitatis: quia omĩa eua diſtincta ſᷣm diſtinctioneʒ euiternoꝛum confoꝛmitateʒ habẽt in mu tatione eternitatis ⁊ tempoꝛis.eteꝛnitatis ꝙᷓtuʒ ad in⸗ finitateʒ er parte finis.⁊ carentiam prioꝛis⁊ poſteri⸗ oꝛis tempoꝛis q;tum ad babere principium. nec oꝑtet ꝙ vnum euum omniũ euiternoꝛum ſit vnum: ſic vnũ tempus om niũ temꝑalium.eniterna enim omĩa imme diate exeunt a primo. ꝓpter quod nõ intercipit᷑ aliqð medium a quo dependeant m eſſentiam vel actum. ſi⸗ cut omĩa temꝑalia qᷓtum ad eſſe ⁊ operationeʒ inqᷓ tũ hmõi dependeant a motu primi mobilis.⁊ eoruʒ mo⸗ tuũ eſt regula tempus vnum. ſcilʒ illud quod eſt nume rus primi motus. ¶¶ Si auteʒz obijciat᷑ qð dicit phᷣus. ꝙ ſi eſſent plures celi: nibilominus erit euum vnum. Poteſt dici ꝙ vt ponũt ĩ philoſo phia naturali edocti: ꝓrium ſubiectum ⁊ primũ motus eſt pꝛima materia: que eſt ſubiectum totius tranſmutationis: cuiꝰ mẽſu⸗ ra ꝓpria eſt tempus. Scðm etiam hoꝛum opinionem nõ eſl ponere tempus eſſe in primo celo mobili vt ĩ ſub iecto: ſed in prima materia.iuxta quoꝛum opinionem nõ eſt inconueniens ponere tempus vnum ab vnitate motus ⁊ ſubiecti prime materie. Et ſi ſunt plures celi iuxta poſitionem eoꝛum qui dicũt tempus eſſe in pᷣmo celo mobili ſicut in ſubiecto.Dicẽduzʒ ꝙ ſi eẽnt pluꝛes celi:nõ eſſet vnum tempus per eſſentiam poſſet tamẽ eſſe vnum per confoꝛmitatem ſiue indifferẽtiam parti⸗ cipatõis eui ⁊ euiternitatis. Quotquot enim eẽnt mo tus huiuſmodi:eoꝛum mẽſure cõſimiliter ⁊ cõfoꝛmiter ſe baberent ad euum ? euiternitatez. 4¶ Ad hoc quod primo obijcitur dicẽdum.qꝙ euum qᷓtum ad eſſe ꝓpriũ nõ numeratur per pꝛius ⁊ poſterius.maioꝝs eſt vnita tis qᷓ tempus quod numeratur. vnde prorximus ſe con foꝛmat eternitati ⁊ magis naturaʒ illius participat ꝙ tempus. Articulus tercius Verit᷑ ↄſequẽter de ſimplicitate eni. Que⸗ ritur ergo vtꝝ euum habeat ꝑtes vel ñ. Ad qð ſic obijcit · Ome qð deficit a drũtia aliq̃ cadit in cõditõeʒ ſibi oppoſitam vel drñũtiam.ſicut mo⸗ ueri ⁊ quieſcere ſunt cõditiões oppoſite:qð deficitaꝗ⸗ .„◻ ete cadit ĩ motuʒ.q ſi ſimplex ⁊ diuiſibile ſunt cõditio/ — . nes oppoſite:cũ a ſimplicitate eternitatis deficiat euuʒ ſicut onſum eſt.neceſſe eſt cadere in drntiam ſimplici⸗ tati oppoſitam: ſed hec eſt compoſitio.g oꝑtet euuʒ hr̃e — compoſitõz. ¶ YIez ad ideʒ. An. in ꝓᷣſologion queꝛit qũo deꝰ eſt vltra eterna.⁊ appellat eterna euiteꝛna· ex/ ponẽs illud.Oñs regnabit ineternũ ⁊ vltra.vñ dicit: an hoc q; modo tranſis eterna: qꝛ illoꝝ eternitas tota tibi pñs eſt.cum illa nondum babeãũt de ſua eternitate quod ventuꝝ eſt: iam nõ habeẽt qð preteritum eſt. ex h videt᷑ ꝙ ĩ euo ſint ꝑtes ſucceſſiue ſᷣm pꝛius ⁊ poſterꝰ. 4l Itez ſi mẽſuratũ eſi ꝑtibile: ⁊ mẽſura.q neceſſe eſt mẽſuram ⁊ mẽſuratũ eſſe ꝓpoꝛtionabilia. ſᷣ aliqd eteꝛ⸗ nũ ↄtingit eſſe ꝑtibile.ꝗ̊ ⁊ euum. ꝓbatio medie.cõtin⸗ gat ꝙ angelus ↄtemplet᷑ deũ: 7 ↄtemplando magis ac magis accẽdatur.ſi põt ibi eſſe magis ⁊ magis: ꝑs ⁊ ꝑs. eſt diuiſibile. ̊ iſtud ẽ mẽſurabile ab euo.⁊ hoe pʒ: cũ ſit actio debita euiterno ñ ꝑ relatõʒ ad creatu⸗ rã.⁊ ideo ñ mẽſuꝛatur temꝑe.⸗ Itez poſſibile ẽtempꝰ nõ eſſe: ⁊ bmõi actõeʒ eſſe. nõ eſt eius mẽſura tempꝰ: Seuũ. ? ita euum erit ptibile. Cõtra. ſi hʒ ꝑtes.vel & ꝑmanẽtes:aut ſucceſſiuas.ſi ꝑmanẽtes: due erũt ſi mul.⁊ ſi :quicꝗd mẽſurat vna ⁊ altera. in qntitatibo eniz ꝑmanẽtibo plures ꝑtes ſunt ſil.nõ tñ qð mẽſurat vna:menſurat altera. ⁊ hoc eſt: quia ſunt qutitates —,—,. —,-/ 6 n A⸗ ſenen diänen fürafn itnn nzadin poſten⸗ nec⸗ ſptet le nni nianmmne it Ulis tannſ⸗ neͤ inzi Coruz Gelinmm ſetpbe⸗ mn pnun. Amgterin cuitin Ppinioren lligriſch pinioren Abentgte lurepctl ſeinemn. inepſne ſer ani Unern, Hlchtno Penier N Rpi eitn lsſeeon lapr; Qe ., iaaliq mmo⸗ citag dino tevtg nptn ii dick: Glonn tue nol ſer. eel ocn Gin 0os N Nueſtio . ℳ — . habentes potentiazʒ ſm ſuas pꝑtes reſpectu mẽſurati.2 ꝓpter hoc cum vna pars mẽſurat vnam partem:ꝛmen⸗ ſurat ⁊ alia aliam.ſed partes durationis nõ ſunt ha⸗ bentes poſitioneʒ.ergo ſi ſunt plures partes ſimul:qð menſurat vna:⁊a altera. ⁊ ſi ſic altera ſuperſflueret.qð non debet eſſe ſed ſucceſſiue.ergo cum paꝛtes ſint tem⸗ poꝛis ſucceſſiue: iam non differrent euum ⁊ tempus. Ad hoc dicendum. ꝙ ſicut menſuratum caret fine ſed nõ principio ⁊ ex ſe non habet extenſionem: ſic nec ipſum euum m rem habet extenſionem.X: Ad illð qð obijcitur.ꝙ illud quod ab aliqua differentia deficit ca dit in differentiaʒ oꝓpoſitam. Reſponſio. ꝙ eternitas increata ſimplex eſt omnino ⁊ ideo in ipſo eſt carentia omnis compoſitionis. Eſt enim caꝛens compoſitione que eſt ex pluribus ſicut eſt integrale.⁊ compoſitione qua aliquid dicitur componi ſicut actus ſubſiantie.2 compoſitione qua aliquid poteſt eſſe tale vt aligd com ponatuꝛ illi ſicut mateꝛie ſoꝛma.quia eꝛgo ſimplicitas erernitatis quãlibet illarum com poſitionum excludit quocunq; modo ſit aliquid componibile deficit a ſim⸗ plicitate eternitatis ⁊ eſt in differentia oppoſita. 2 iðᷣo nõ ſequitur ꝙ ſi deficit a ſimplicitate eternitatis: ꝙ ſit compoſitum ex pluribus. ſed ꝙ ſit componibile ex plu ribus vel componibile alij vel aliud iſti. De euo auteʒ poteſt videri: quia alteram compoſitionum habet.ad minus quia eſt componibile alij: quod nõ eſt ipſum ſcʒ ſuo eniterno. Ad ſecũduʒ dicendum. ꝙ in euiteꝛnis eſt cõſiderare ſubſtãtiam ⁊ actionem. nomen ergo eui poteſt accipi cõmuniter 2 ꝓpꝛie. ꝓpꝛie enim eſt euũ ſᷣm beatum Byoniſium:inalteratum 2 m totum eẽ men⸗ ſurans.⁊ ſm hoc euum eſt menſura euiterni: inq̃tum habet eſſe extra motum omẽm ⁊ mutationez. hoc autẽ eſt ſᷣm ſubſtãtiam ⁊ Fm actionem cõnaturalem ſubſiã⸗ tie.cuiuſmodi actio eſt in ſole lucere:⁊ in angelo intel⸗ ligere. Inqᷓtum vo habet eſſe in mutatione 1 motu:mẽ ſura ipſius eſt tempus vel aliquid ad modum tempꝑis ſe habens. ſᷣm ꝙ dicit philoſophus in libꝛo de caulis. Inter rem cuius ſubſtantia eſt in momẽto eternitatis ⁊ rem cuius ſubſtãtia ⁊ actio eſt in momẽto temporis eſt media.cuius ſubſtantia eſt in momento eteꝛnitatis ⁊ operatio in momẽto tempoꝛis.⁊ tempus dicit᷑ ibi cõ muniter:ſicut poſt patebit.Communiteꝛ vo euum ſiue eternitas creata dicitur complecti metiendo 2 ſubſtan tiam que eſt extra omneʒ mutationeʒ:⁊ actioneʒ ipſaʒ que eſt rei euiterne.que tamen eſt in mutatione: quia quicquid menſurat ſuperius:menſurat inferiꝰ. Scom boc euum ſubſtantiam euiterni ⁊ actioneʒ cõnaturalẽ que vno modo ſemper eſt mẽſurat vt mẽſura ꝓpria ſᷣm totum.actioneʒ vᷣo que in motu eſt ſᷣm totum mẽſurat vt mẽſura cõmunis.quemadmoduʒ eternitas menſu⸗ rat diuina vt mẽſura ꝗpria ⁊ coequata euiterna 2 tem poꝛalia vt mẽſura cõmunis.ſimilit euum inuariabi⸗ lia habentia principium vt mẽſura ꝓpria: variabilia vt mẽſura cõmunis.⁊ ex hoc nõ ſequitur ꝙ euum paꝛ⸗ tibile ſit. AUnſelmus auteʒ eternitati angeloꝝ ↄcernit — oꝑationeʒ ſᷣm quam aliquid aduenit aligd preterit. qᷓ aũt ſit ꝓgria mẽſura hꝰ oꝑationis.j dicet᷑. ¶¶ Ad ter⸗ cium dicẽdum.ꝙ actionis angeli ſcilicʒ ↄtemplatõnis ⁊ amoꝛis intẽſi ⁊ remiſſi.poſito ꝙ intẽderet᷑ vel remit⸗ teret᷑.nõ mẽſura ponet᷑ tempꝰ ꝓprie nec euum 4pꝛie:ſed dur atio que eſt tempꝰ qtum ad aliqd 1 enuʒ qtum ad aliqd q̃i tepus.qꝛ ibi eſt quedaʒ variatio in modo ↄtẽ⸗ platõis ⁊ amoꝛis q̃i euum qa in actu ↄtemplationis 2 amoꝛis nõ eſt ym eſſentiaʒ variatio. immo angelus ſp videt facie ad faciẽ ꝑ ↄtemplatõz. manet & in angelo ñ mutata eẽntia actus qᷓuis variet᷑ circũſtantia actus.x hãc durationẽ quidaʒ voluerũt appellare ſeculũ:qð dẽ a ſequẽdo. ſicut dicit dama. ptendit᷑ cũ eteꝛnis velut temꝑalis motus ⁊ ſpaciũ. . ——ð vxij. Articulus quaꝛtꝰ Onſequẽt querit᷑ de ↄꝑatõe eui ad tpᷣus.q̃⸗ runt᷑ tria. Pꝛimo mõ.qũo ſe hẽant ſᷣm ex tẽſionẽ duꝛatiõis.Scðo.an ſit ponẽ aliquã duratõʒ mediã int euũ ⁊ tpᷣus.Lercõ de ↄꝑatõne nũc tꝑis.eui.⁊ eternitatis. — O 77 „ „ Ad peimũ gobijci S. j. tur. Omĩs mutatõis ẽ t̃ᷣus mẽſura. ſ̊ mutatio pcedit euũ:qꝛ euũ ꝑ mutatõʒ q eſt creatio exit in eſſe.qᷓ tpᷣs na turalr p̃cedit euũ.¶] Iteʒ qðs cepit ſic dicit Richar.de 9.victo.cepit eẽ ex tꝑe.cũ ꝗ̊ euũ ceꝑit:cepit ex tꝑe. pᷣ⸗ mũ.¶¶ Stẽ ſimul cepit tpᷣus ⁊ angelꝰ ⁊ materia pᷣma. ſᷣ euũ eſt duratio angelice nature.ẽ ſił erit in eẽ tempꝰ 7 euũ.ꝗ̊ͥ euum nõ pᷣcedit tᷣꝓus. Cõtra. Moe. tempꝰ ab euo ire iubes. ſſiue igit᷑ ſit ſenſus ab euo ſicut a ca. vel ab euo.i.poſt euũ.ſemꝑ oꝛiginałr euũ erit añ tempꝰ. 4l Iteʒ omis motus ⁊ mutatio radicat᷑ ĩ aliq̊ͥ immobi⸗ li.vt mutatões generabiliũ ĩ materia q̃ eſt immobilis 7 mutatões celoꝝ ĩ materia celoꝝ q̃ ẽ immutabilis.⁊ mutatões angeloꝝ ⁊ aiaꝝ in eoꝝ ſuba q̃ eſt immutabi lis. Si & ſic ſe hʒ duratio menſurãs eẽntiã materie vel ſubaꝝ celoꝝ ⁊ aiaꝝ vel angeloꝝ ad duratiõʒ mẽſurãtẽ motus ⁊ mutatões eoꝝ: ſicut ſe hʒ eſſe mutationuz ad eſſe ſubaꝝ que ſunt radix mutationũ: ſi mutatõnes ꝓ⸗ cedũt a ſubſtantijs. ꝙ̊ ſuᷣa precedit mutatõz oꝛiginałr ⁊ duratio duꝛatõʒ oꝛiginalr. ᷓ tempꝰ ab euo:ſiue tẽ⸗ pus menſura mutatõis duꝛationũ euum ſubaꝝ.¶Jtẽ ſi tempus dicit᷑ radicaꝛ ĩ motu pᷣmi mobilis:Fᷣm motũ primi mobilis pꝛecedit ſuba mobilis ⁊ ſuba motoris caulalit que mẽſurant᷑ euo.ꝗᷓ euũ pᷣcedit tempꝰ cauſali ter.· Rmñſio.tempus dicit᷑ coĩter ⁊ impꝛopꝛie:coĩteꝛ ſᷣ minꝰ ꝓprie ⁊ ꝓprie. Coĩter ⁊ impropꝛie dicit᷑ tᷣs vnũ nũc primo.Coĩter minus ꝓprie:nũc poſt nüc. Prope vᷣo tempꝰ ertenſio ↄtinua ᷣm pñs a p̃ᷣterito in futurũ. Primo mõ tempus nõ eſt tempꝰ p̊ tẽꝑis imtiũ. Scðo mõ tempꝰeſt numerus ᷣm priꝰ ⁊ poſteriꝰ. Lercõ mõ tpᷣus eſt ↄtinuũ ſᷣm ↄtinuitatẽ motus ſᷣm priꝰ 2 poſte⸗ rius.⁊ mediũ qð eſt terminus pᷣteriti prioꝛis ⁊ futuri poſterioꝛis.Prĩo mõ ᷣm improprietateʒ tp̃ᷣs imo nũc qð eſt principiũ tꝑis:reſpicit primã mutatõʒ a nõ eſſe in eſſe.que eſt creatio paſſiua:in qua nõ ponit᷑ niſi nũc primo eſſe poſt nõ eſſe. Secũdo mõ reſpicit mutationẽ qWue eſt dæ vno eſſe in aliud eſſe ſine ↄtinuo. Lercõ mõ reſpicit mutatõz que determinat᷑ ᷑ᷣm magnitudinẽ pᷣ⸗ mi mobilis ⁊ ſpacij ſᷣm quã eſt motus.que eſt de vno ĩ aliud ↄtinue ⁊ ſucceſſiue. Primus ſenſus habet᷑ ex p⸗ mo geñ. In prineipio creauit ⁊c. Glo.in principio tẽ⸗ poꝛis.Secũdus: tercius habent᷑ ab auj. in.xij.de ci. dei.vſqʒadeo angeli omni temꝑe fuerũt: vt etiã añ oĩa temꝑa facti ſunt.ſi a celo incepta ſunt temꝑa:⁊ illi iaʒ erant ante celum.⁊ ſi tempus non a celo ſed ante celũ fuit: non in hoꝛis ⁊ menſibus diebus ⁊ annis.ſᷣ in ali⸗ quo mutabili motu:cuiꝰ aliud prius aliud poſteriꝰ eo ꝙ ſimul eſſe non poſſunt.Si igitur in angelicis moti⸗ bus tale aliquid fuit.neceſſe ẽ ꝙ angeli exquo ſacti ſũt: lempoꝛaliter mouebantuꝛ.quia cum illis tempus fuit Et hoc modo dicit ſuper geneſim ad litteram. ꝙ deus creaturam ſpiritualem mouet per tempus.. Ad pꝛi⸗ mum ergo quod obijcit.ꝙ omnis mutationis menſu⸗ ra eſt tempus: patet diſtinctio. nam prime mutatõnis nõ ẽ mẽſura tpᷣs ł̊ nũc.Eſt.n.nũc eui qðẽ ſtans poſt ñ eẽ. Et eſt nũc tꝑis qð ẽ fluẽs a pᷣterito in futuꝝ. dico & ꝙ nũc eui concreat᷑ cũ euiterno ⁊ hñte eſſe manẽs. nũc vo temꝑis concreat᷑ cũ motu.nec eſt incõueniẽs ſimul eſſe duo nunc alterius generis.Qam ſicut nũc eterni⸗ tatis continet nunc e:ſic nunc eui nunc tꝑis.tamen non eſt concedendum. qꝙ Yunc quod eſt initium tem⸗ poꝛis ſit menſura creationis euiterni.ſed ipſum nunc 5 R eui.ſed nunc eui cum nunc tempoꝛis cepit.⸗ Ad ſecũ⸗ dum dicendum. ꝙ cepiſſe intelligitur duobꝰ modis. Vno modo cepiſſe ex tempoꝛe:intelligitur cepiſſe ĩ tẽ⸗ poꝛe.⁊ hoc modo non eſt verum: euum cepiſſe ex tem⸗ poꝛe. vel cepiſſe ex teinpoꝛe: id eſt cum tempoꝛe. H mo do verum eſt. Unde Auguſti. de ciuitate dei. mundus non cepit in tempoꝛe ſed cum tempoꝛe. Cepiſſe autem dicitur tempus cum primo nunc vaꝛiationis cuiuſlibz rei.ſᷣm ꝙ tempus dicitur cõmuniter ⁊ minus proprie vt dictum eſt. Ad tercium dicendum.qꝙ qᷓuis ab eſſe diuine eternitatis exiuerit per creationeʒ ſimul eẽ ma nens in motum. vt eſt eſſe euiternoꝛum. 2 eſſe fluens ĩ motu: vt eſt eſſe tempoꝛaliuʒ. oꝛdine tamen nature hoc eſt prius iſto.⁊ eſſe motum radicatur in eſſe manenti: ſicut oſtendebatur.⁊ hoc modo tempus ab euo ire iu Becundo queri S. ij. tur. vtrum ſit aliqua menſura durationis media inteꝛ euum tempus. Ad quod ſic dyoni.in libro te diui. nominibo. Optet eterna ? temꝑalia 'm modos agni⸗ tos ſubaudire.⁊ eterna ibi dicit euiterna. Eui autem Aprietatem dixit eſſe ſine alteratione ⁊ 'm totum me⸗ tiri.tempoꝛis pᷣo quod in alteꝛatione eſt ⁊ alias alit ſe habens.media vᷣo entium que hic quidez euo:illic tem poꝛe participant.ex quo vult dicere:ꝙ inter tempora⸗ lia ⁊ eterna ſunt media:que q;tum ad aliquid partici⸗ pent euo:qᷓtum ad aliquid tempoꝛe durationis.igituꝛ huiuſmodi menſura eſt media inter euum ⁊ tempus. 41 Item cum angelus in contemplatione intendat᷑ ma gis ꝙᷓ prius. ſimiliter in affectione vaꝛiatio aliqua ẽ in contemplatione angeli ⁊ affectione.ſed cõſtat ꝙ hꝰ⸗ modi variationis non eſt menſura euum cum dicat au gnſtinus in lib.ixxxiij.queſt.aſſignans differentiaʒ tẽ⸗ poꝛis ⁊ eui.ꝙ tempus eſt vaꝛiabile:euum vo inuaria⸗ bile. Similiter nec huiuſmodi menſura duratõnis pꝑo teſt eſſe tempus.cum hec variatio que eſt ſᷣm intentiõʒ contemplationis vel amoꝛis ſit ad complementum ſa⸗ lutis ipſoꝛum.tempus vo eſt cauſa coꝛruptionis ꝑ ſe: generationis auteʒ per accidens.relinquitur igitur ꝙ menſura huiuſmodi variationis erit medium int᷑ enũ 7 tempus. 4 Item contingit angeluz cognoſcere ĩ deo aliquid eſſe quod cito deſinit eſſe.⁊ ita per conſequens deſinit illud cognoſcere.conſtat ꝙ huiuſmodi cogniti⸗ onis menſura non erit euum:cum eſſe deſinat.nec tem pus:cum huiuſmodi cognitio nullo modo infra tem⸗ pus ſit ſed ſupra. relinquitur igitur ꝙ menſura hmõi cognitionis erit media inter euum ⁊ tempus. 4¶ Item ſuppoſito ſᷣm ſanctos:q non omia ſint creata ſimł ſed per ſucceſſiones ſex dierum. conſtans eſt ꝙ primo cuʒ celo ⁊ terra cepit euum.quarta autem die ceperũt mo⸗ ueri coꝛpoꝛa celeſtia.ſimul auteʒ cum motu cepit tẽ⸗ pus.conſtans eſt ꝙ in diebus antecedentibo aliq̃ edu⸗ ctio facta eſt ⁊ aliqua variatio in materia.hꝰ aũt vari ationis nõ poteſt poni menſura eui:tum ratõne varia bilitatis:tum etia deſitionis.nec tempꝰ cũ adhuc non incepiſſet. relinquit᷑ igit᷑ ꝙq hmõi variationũ ⁊ eductio nũ menſuꝛa eſt medium inter euum ⁊ tempꝰ.¶ Itẽ pe⸗ na inferni habet variabilitateʒ.quia ſicut dicitur Yob xxiiij.tranſibũt ab aquis niuiũ ad caloꝛeʒ nimiũ. ex qͥ relinquit᷑ ꝙ mẽſura ipſius nõ eꝛit euum.hʒ etiã ꝑpetu itatẽ ⁊ etiaʒ eſſe ceſſante motu celi queʒ nõ excedit tem pus duratione.menſura igit᷑ duratõnis penaꝝ nõ eꝛit tempꝰ nec euum. erit igit᷑ aliq̃ menſura media. Cõ⸗ tra.inter duratõʒ eſſe qð nõ incepit a nõ eſſe nec verti tur in nõ eẽ.⁊ duratiõʒ eſſe qdð incipit a nõ eẽ⁊ vertit᷑ ĩ nõ eſſe.nullo mõ põt poni media duratio: niſi duratõ eẽ qdð incipit a nõ eẽ.̊ nõ vertit᷑ in nõ eẽ.vel duratõ eẽ qð nõ incipit a ñ eſſe ſᷣ vertit᷑ ĩ nõ eẽ.ſ̊ iſtð quaꝛtũ nlło modo põt ex ſicut.S oſtenſum eſt in.q.de cõmutabili⸗ . „ tate eternitatis. relinquit᷑ igitur ꝙ nõ ponetur triplex duratio.ſi ergo prime durationis menſura eſt eterni⸗ tas:ſecũde tempus:euum tercie.nõ poterit poni mẽſu ra quarta media inter euum ⁊ tempus.4 Stem phᷣus in libro de cauſis. Inter rem cuius ſubſtantia ⁊ oꝑatõ eſt in momento eternitatis.⁊ rem cuius operatõ ⁊ ſub ſtantia eſt in momento tempoꝛis ⁊? eteꝛnitateʒ appellat euum.qᷓuis ergo angelus operetur in tempoꝛe ſicẽ mi⸗ niſtrando nobis.vel contempletur cum intentõne ma⸗ ioꝛi ⁊ minoꝛi: non erit mediuʒ ponere inter euum ⁊ tẽ⸗ pus.quia ᷣm ſubam ? oꝑationem ſuam inuariabilem menſuratur euo. ſᷣm vᷣo oꝑationem variabilem tempo re.¶ Item in pᷣs.loquendo de pena reproborũ dicit. ⁊ eꝛit tempus eoꝛum in ſecula.ex quo relinquit᷑ ꝙ tem pus etiam eſt menſura penarum inferni. non erit ergo neceſſe ponere menſuram mediam. Propter ea re⸗ ſpondendum videtur ꝙ non eſt aliqua media menſuꝛa inteꝛ euum ⁊ tempus ᷣm rem: ſed ſolum ̃m rationeʒ. Sed diſtinguendum ſicut prius rationeʒ temꝑis du⸗ plicem. VUna eſt vt tempus ſit numerus ᷣm pꝛius ⁊ po ſterius non interueniente continuo.ſᷣm quem modum tempus dicitur menſura variationũ ſpũalium ⁊ exce⸗ dentium motum celi.⁊ hoc modo in ratione tempoꝛis ponitur nũc poſt nũc.vnde nũc boc modo babet ratõʒ initiantis ⁊ terminantis: ſed non habet rationem con tinuantis. Alio modo vt tempus ſit menſura m cõti⸗ nuitatem motus ſuccedentis 'm prius ⁊ poſterius.ꝛ hoc modo tempus eſt menſura variationũ coꝛꝑaliuʒ 2 cependentium a coꝛpoꝛe vel variatione motus celi.⁊ hoc modo eſt continuitas tempoꝛis ᷣm continuitateʒ motus.⁊ continuitas motus m continuitatem ma⸗ gnitudinis mobilis.⁊ ſᷣm boc in eſſe tem ꝑis eſt nunc: ſicut principium ⁊ finis.⁊ ſicut continuans mediũ vt ſit finis preteriti 2⁊ initium futuri. Ad illud &̊ quod obijcit primo de beato dyoniſio. Dicendum ꝙ ex h̊ nõ ſequitur ꝙ ponenda nõ ſit media menſura ᷣm reʒ: ſed ad hoc ſequitur ꝙ habeant menſuram duplicem. ſcilʒ euum 2 tempus.? q́;tum ad illud in quo non mutant᷑ menſurantur euo.qtum ad illud in quo mutant᷑ men⸗ ſuꝛantur tempoꝛeX⸗ Ad illud vo quod obijcit de angelo ſimili modo reſpondebituꝛ.quia ſᷣm ſubſtantiaʒ ⁊ Im oꝑationem ipſius que non mutatur. ſicut eſt intelligẽ 7 videre deum:menſuratur euo. qᷓtum vᷣo ad oꝑatio⸗ nem in qua mutatur. ſicut eſt operatio qua miniſtrat nobis:menſuratur tempoꝛe.ſᷣm quem modum dic au guſti. ſuper geũ.ꝙ deus creaturam ſpũalem mouet ꝑ tempus non per loca. tum vo ad oꝑationem cõtem⸗ plationis intenſe vel remiſſe vel contemplatõnis huiꝰ rei deſinentis eſſe.ſi reſpiciatur eſſentia actus qui nõ mutatur:menſurabitur euo.ſi reſpiciatur circumſtan tia ſiue materia actus menſurabitur temꝑe ᷣm modũ illum quo nos diſtinximus tempus.l Ad illud vðo qð obijcit quarto:dicendum ꝙ tempus dicitur cõmuniter menſura cuiuſlibet variationis.⁊ hoc modo dicit᷑ tem pus ſimul cepiſſe cum euo.Alio modo dicitur tempus menſura ſᷣm determinatoõneʒ motus celi.⁊ hoc mõ ce⸗ pit quarta die.erit igit᷑ tempus menſura illarum du⸗ rationum que fuerunt ante quartam diem.Fᷣm ꝙ dici⸗ tur primo modo.⸗ Ad illud quod obijcit de penis in⸗ ferni.dicendum q; qtum ad perpetuitateʒ menſurabũ tur euo.q;ẽtum vᷣo ad variationeʒ tempoꝛe.quod ſignat illa auctoꝛitas p̃s.erit tempus eoꝛum in ſecula.4 Et quod obijcitur ꝙ ceſſante motu celi ceſſabit tempꝰ.qð etiam videtur accipi ex apocalip.iurauit angelus per viuentem in ſecula ſeculoꝛum:ꝙ non erit tempus am⸗ plius. Sicendum ꝙ tempus duplicem habet radicati onem.⁊ ᷣm hoc duplex eſſe.prout tempus dicit᷑ men⸗ ſura variationis coꝛpoꝛalis.vna eſt in variatione ma terie.⁊ ſᷣm hoc tempus eſt menſura indeterminata. Alia vᷣo radicatio eſt in motu celi.⁊ ſᷣm hoc eſt deter⸗ ane tint die con tal pr 11 co le aue ⸗ nnſer ſtemi, ohimeſ enmpbus 410ha tſb apelet onema, umeti⸗ fabilem ntennpo⸗ udick. it tem ertergo tereae, imenſin ratione. npisdu, einsapo mmodun miee tempong betaĩ Dnemcon ln coti erins. polinz: locell. nnitetz lenma⸗ une: gtio⸗ lkrat it an uet cöten⸗ 8 bus gini nlon oi voc niten ſten npns ſock⸗ no/ dien igin Nneſtio minata menſura m momentum. diem. annum. 2 bꝰ⸗ modi.primo modo tempus ſm theologos cepit ante motum celi. ſicut ⁊ variatio que facta eſt ante quartaʒ diem in materia.⁊ erit ceſſante motu celi.quemadmo⸗ dum ipſa variabilitas que contingit ex imperfectione materialitatis que remanebit in reprobis. ſicut dicit Auguſtinus.Scðᷣm autem modum alium tempus in⸗ cipit cum motu celi ⁊ deſinit cum motu celi.ergo pro⸗ tenditur tempus ᷣm qð eſt determinata menſura. ᷣm dᷣo quod eſt indeterminata: antecedit? ſequit᷑.¶ Ali/ quibus autem aliteꝛ viſum eſt: ꝙ eſſet ponenda menſu ra media inter euum ⁊ tempus:que diceꝛetur ſeculum a ſequendo.eo ꝙ haberet nunc ſequens ad nunc ſine cõ tinuitate motus media.ſicut tempus habet nũc ſequẽs ad nunc cum continuitate motus media.⁊ ſᷣm hoc po nunt ꝙ poſt eternitatem que nunc ſiue preſens manẽs non ſuecedens nec continuano.⁊ ſm hoc eſt nunc eui. ⁊ eſt nunc fluens ſuccedens ⁊ continuans.⁊ hoc modo eſt nunc tempus.quemadmoduʒ punctus linee incho ans lineam? terminans lineam ⁊ etiam punctus con tinuans lineam. Et iterum eſt nunc ſuccedens ad nũc non continuans.⁊ hoc modo eſt nunc in menſura que dicirur ſeculum.ſequitur enim nũc ad nũc qᷓuis nõ ſit continuans ſᷣm dimenſionem mediam. 2 m &̊ dicunt talem oꝛdinem eſſe durationis poſt eteꝛmtatem: ſed eſt primo duranio vno modo ſe habens in qua nil ſequit᷑ ⁊ hoc eſt enum.conſequenter eſt duratio in qua aliqꝗd conſequetur:ſed tamen ſine continuatione.⸗ hanc di⸗ cunt ſeculum.2 eſt vlterius duratio in qua aliquid an tecedit ⁊ ſequitur ſᷣm continuationeʒ motus.⸗ boc eſt tempus.Et rationem huius poſitionis confirmãt per auctoꝛitateʒ Haymonis dicentis: ſecula computãtur exquo materies infoꝛmis per ſpecies eſt diſtincta. Itẽ idem ſuper illud ſecũda thim̃.j.ante tempoꝛa ſecula⸗ ria dicit. Ante tempoꝛa ſecularia dicimus: que ex eo ceperunt exquo mundus factus eſt.ibi autem appellat tempoꝛa ſeculaꝛia idem ꝙ ſeculum. IJtem Dam̃.ſeculi nomen plura ſigt. ſeculum enim dicitur vniuſcuiuſqʒ eoꝛum que ſunt vita.dicitur rurſus ⁊ ſeculum mille an noꝛum tempus. ruꝛſus ſeculum dicitur vniuerſa pre⸗ ſens vita.⁊ ſeculum futura vita que eſt poſt reſurrecti onem:que infinita eſt.dicitur rurſus ſeculum nõ tem⸗ pus neqʒ tẽpoꝛis aliqua pars a ſolis motu ⁊curſu mẽ⸗ ſuraꝛum ſcilʒ per dies ⁊ noctes conſiſtens: ſed quod ſi mul protenditur cum eternis velut quidam tempora⸗ lis motus ⁊ ſpacium.quod enim eſt his que ſunt ſbᷣ rẽ⸗ poꝛe tempus: hoc eternis eſt ſeculum.dicuntur igit g⸗ dem ſeptem ſecula mundi buius. ſcilʒ a celi terꝛe cre atione vſqʒ ad omniũ hominũ conſummationem ? re⸗ ſurreciioneʒ.erit autem cõmunis ⁊ oĩmoda conſum⸗ matio cum oĩm fiet reſurꝛectio.octauum ſe eculuz vo qðᷣ futurum eſt. Ante mũdi vo conſtitutioneʒ cuz neq; ſol erat diuidens diem a nocte:nõ erat ſeculum menſura⸗ bile.ſed quod ſimul ꝓtẽdit᷑ cũ eternis velut tꝑalis mo⸗ tus ⁊ ſpacium. Reſtat querẽduʒ .S. iij. vtr ideʒ ſit nunc tempoꝛis ⁊ eui ? eternitatis. Ad qdᷣ ſic. nunc tempoꝛis eſt principium futuri ⁊ finis p̃teriti nuc eui⁊ niũc eternitatis.non ergo eſt ideʒ nũc. Item nuc eui eſt quod habet ante ſe nõ eſſe: nũc eternitatis no. ergo non eſt igez nũc eui ⁊ eternitatis. 4: Iteʒ nũc tempoꝛis flat cum motu.nũc eui ſtat⸗ monet ⁊ eterni⸗ tatis ⁊c. ¶ Itez preſens eui non eſt preſens eternita⸗ tis nec preſens tempoꝛis.ergo nõ eſt idem nũc tempo⸗ ris ⁊c. Contra.quando motus eſt. angel? eſt 2 de* eſt. Si ergo per quando notatur eſſe ſimul eſſe in aliq̃ nuc.ergo motus ⁊ angelus ⁊ us ſunt in eodez nunc ſed nũc in quo eſt motus eſt nũc tem poꝛis: nũc in qͥ eſt angelus eſt nüc eni: nũc in quo eſt dens eſt nüc eterni⸗ tatis.ergo idem eſt nũc eui ⁊ tempoꝛis ⁊ eternitatis. Reſponſio.nũc aliquando accipitur nomĩaliter: 2 tunc nulli fuit dubitatio an idem eſſet nũc temporis 2= eui ⁊ eternitatis. cõſtat enim ꝙ eſt diueꝛſum. Alio mo do nũc accipitur aduerbialiter. ⁊ hoc modo eſt dubita tio an dicatur idem nunc: cum dicitur. deus eſt uunc. angelus eſt nunc. motus eſi nunc. Adhuc diſtinxerunt quidam.qꝙ ſicut eſt accipeꝛe in mut abili ſubſtãtia mo⸗ tum: ⁊ e mouetur ⁊ ꝙ eſt.ita nunc tripliciter. Eſt.n. nunc quod multiplicatur in tempoꝛe ſicut ipſa ſuccel⸗ ſio motus.⁊ hoc modo habet rationeʒ inſtantis. ⁊ di⸗ citur inſtans eo ꝙ ſtare non poteſt.2 multiplicatur in tempoꝛe habens rationeʒ continuantis inqtum eſt ter minus preteriti ⁊ principium futuri.⁊ rationem diui⸗ dentis inqtum accipitur vt principium tm̃ vel vt ter⸗ minus tm. Item eſt nunc quod eſt idem ĩ tempoꝛe nec multiplicatur niſi 'm accidens.quemadmodum enim quod mouetur eſt vnuʒ in motu? feꝛtur in motu vnũ: ita nunc vnum quod ſiuit 2 fertur in tempoꝛe. Item ẽ nunc quod non fluit.quemadmodum id quod eſt: inqᷓ tum huiuſmodi intelligitur manẽs. primo modo ⁊ ſe⸗ cundo non eſt idem nunc eui eternitatis. tercio mo⸗ do voluerunt dicere: quoniaʒ ideʒ eſt nunc. quoniam in eo quod eſt creatum intelligitur increatum. ita nũc eternum in euo ⁊ tempoꝛe.quemadmodum ergo ſi di⸗ ceretur: deus eſt in ſe.deus in creatura peꝛpetua deus eſt in motu: non numeꝛatur in omnibus iſtis.ita idez nunc tempoꝛis ⁊ eui ⁊ eternitatis.4! Sed obijcitur. m hanc rationem dicitur idem nunc: quia eternitas eſt in euo ⁊ tempoꝛe. ſed cum dicitur motus eſt nunc: ſed non dicitur nunc eternitatis niſi er conſequenti. ſi ergo refertur ad idem nunc: quando dicitur motus eſt angelus: ergo 2 deu S.ergo non dicitur nunc eter⸗ nitatis. Propterea dicendum.ꝙ in eod em nunc dici⸗ tur eſſe motus ⁊ angelus ⁊ teus. non tamen ex hoc ſe⸗ quitur idem eſſe nunc tempoꝛis ⁊ eui ⁊ eternitatis.ꝛ ita in nunc tempoꝛis dicitur eſſe motus 2 angelus ⁊ cus: ſed tamen differenter. quia in nunc temporis eſt motus ſicut in menſurante.ꝛ ideo in illo proprie. angelus vᷣo ⁊ deus ſicut in concomitante. vnde ange⸗ lus ⁊ teus eſt in nunc tempoꝛis.id eſt cum nunc tem⸗ poꝛis. Item in nunc eui eſt motus 2 angelus2 deus: ſed differenter. quia motus in nunc eui ficut in menſu ra communi que non coequatur menſurato. angelus ſicut in menſura propria. deus vo non ſicut in menſu⸗ rante: ſed ſicut in concomitante.ſcilʒ quando nũc eui eſt deus. Item in nũc eternitatis ſicut in mẽſura com⸗ muni excedente eſt motus? angelus.deus vo quaſi in mẽſura propria. quia nõ differt a xo. m hoc vaꝛian⸗ tur ſermones cum dicũtur eſſe ĩ eo.dem nũc.cum enim dicitur quado motus eſt angelus eſt ? deus: ſignãtur eſſe ĩ edem nũc tempoꝛis. cum dicitur quãdo angelꝰ eſt motus eſt ⁊ deus:eſt nüc eui. Cum vo dicitur quã⸗ do deus eſt motus eſt z angelus: eſt nũc eternitatis.ſᷣ cunn drñtia dicta intelligẽduʒ ẽ. . Membꝛum. x. Onſequenter reſiat querẽdum per com⸗ paratõem eternitatis ad tempus. vtruʒ diuina natura tota ſit in om̃i tempore ⁊ ſemper. Ad quod obijcit wilbelmus in monologion. Si ſumma natuꝛa tota eſt ſemper ⁊ ĩ ſin gulis tempoꝛibus: aut ergo ſimul: aut diſticte per di⸗ uerſa tempora.ſi ſimnl: ſed eum tempoꝛa ipſa nõ ſũt ſimul.nihil poterit totum ſimul eſſe ĩ diuerſis tempo⸗ ribus.ergo nec ſumma eſſentia. Si diſtincte:quemad⸗ modum aliquis homo totus eſſe heri 1 hodie ⁊ cras. proprie dicitur: quia fuit eſt ⁊ erit.ergo eius etas: que nihil eſt qᷓ; eius eternitas: non eſt tota ſimul ſed eſt partibus extenſa per tempoꝛum ꝑtes.Cnʒ in deo eternitas nimil aliud ſit ꝙᷓ ſua eẽntiaſequeretur - eiꝰ eſſentia eſſet diuerſa per partes 'm tempoꝛum diſtin⸗ ctiones. quod eſt impoſſibile. Relinquitur igitur ꝙ, n. eſt tota in ſingulis partibus ſiue ſemper: cum ſemper diſtribuat pꝛo ſingulis tempoꝛibus.¶¶ Idem in eodeʒ· quod totum eſt in aliquo loco: nihil eius eſt quod non ſit in eodem loco. Item de quo nihil eſt ꝙ non ſit in ali quo loco:nibhil de eo eſt quod ſit eodem tempoꝛe extra eundem locum. quod igitur totum eſt in aliquo loco: nihil eſt eodem tem poꝛe quod ſit extra ipſum locum. Impoſſibile eſt igitur ꝙ vnum totum ſi imul ſit ĩ diuer ſis locis.quia ſi totuz eſt in vno loco: nihil eins eſt ey in alio loco in eodem tempoꝛe. relinquitur igit ꝙ diui na eſſentia non eſt tota in omnibus locis ⁊ vbiq;. cꝛgo pari ratione nec in omni tempoꝛe 2 ſeimpeꝛ. quia ſi to⸗ ta eſt in aliquo tempoꝛe: nihil eius erit extra illð tem⸗ pus in aliquo tempoꝛe.relinquituꝛ igitur ꝙ im poſſibi le eſt ꝙ tota ſit ſimul in om mi tempoꝛe ⁊ ſimul. Con tra. Anſel. irrefragabiliter conſtat ꝙ ſine diuina eſſen tia nec aliquid vſꝗᷓ nec vnqᷓ: quia ſine ea nibil eſt.ne⸗ ceſſe eſt igitur eam eſſe vbiq; ? ſemper 2 in omnibo lo⸗ cis ⁊ in omnibus tempoꝛibus.⁊ quia ſimplex eſt: tota erit vbiq;:tota erit ſempeꝛ.¶¶ Item Richar. in libro trinitate. Si omnipotens eſt conſequenter 2 vbiq; po teſt. ſi vbiq; poteſt: potẽtionaliteꝛ vbiq; ẽ. ſi vbiq; potẽ⸗ tionaliter: vbiqʒ eſſentialiter. quia ñ eſt aliud eius po⸗ tentia a aliud eius eſſentia. Si autem vbiq; eſſentiali⸗ ter eſt. ergo ⁊ vbi locus ẽ ⁊ vbi locus nõ eſt. erit itaq; intra omnez locum. erit ⁊ extra omneʒ locum. xerit ſu⸗ pra omnia.erit intra omnia ? extra omnia.ꝗ Ite quo niam ſimplicis nature eſt eus:non eꝛit bic ⁊ ibi ꝑ paꝛ tes diuiſus ſed vbiq; totus.erit itaq; in quantulacũqʒ cuiuſlibet totius paꝛte totus.⁊ in toto totum.⁊ ext to⸗ tum totum. 4 Item idem in eodeʒz.ſicut eoꝛum que nõ⸗ dum ſunt nihil eſt ei futuruz: ſic omniũ eoꝛum que iaʒ non ſunt nibil eſt ei preteritum: ⁊ omniũ eoꝛum que ia preſentialiter ſunt nihil eſt ei tranſitoꝛium. Quod concedendum eſt. Ad obiecta ſᷣm Anſel.reſpondendũ ꝙ in illis que lege loci aut tempoꝛis coartantur: ſicut ea que ſic ſunt in loco vel tempoꝛe:vt loci ſpacium vel diurnitatem tempoꝛis non excedant. tenet illud quod dicitur vnum ? idem totum non poſſe ſimul eſſe in di⸗/ uerſis locis ⁊ tempoꝛibus. In his pᷣo que buiuſmodi non ſunt:hocipſuz nulla neceſſitate concluditur:qua⸗ le eſt diuina natura.quod ſic probat anſel.cnius am⸗ plitudini aut diuturnitati nulla meta vel a loco vel a tempoꝛe oponitur. in his nullum eſſe locum vel tem/ pus vere ꝓponitur. quia locus non facit ei quod locꝰ: nec tempus quod tempus. Ex quo ſequitur ꝙ nullate nus loci aut tempoꝛis continentia cingitur. nulla eo⸗ rum lege conſtringitur. Qauoniaʒ ergo ſummam eſſen tiam totam neceſſitas exigit niłi loco aut tempore de⸗ eſſe.⁊ nulla ratio loci ant tempoꝛis pꝛobibet omni lo⸗ co aut tempoꝛi ſimul totam adelſe.neceſſe eſt eam ſimk totam in omnibus locis ⁊ tempoꝛibus preſentem eſſe. lAd illud ergo quod primo obijcitur iam patet reſpõ ſio. Ham in omnibus tempoꝛibus dicituꝛ tota ſimul: juis ipſa rempoꝛa nõ ſint ſimul.quia etſi ipſa tempo ra ſuccedant ⁊ tranſeunt:eternitati tamẽ eius nõ traſ⸗ eunt.ſicut probat Richardus..j Ad ſecundum iaʒ pa tet reſponſio. nam cum totum dicatur multipliciter. vno modo totum ex partibus conſtitutum. alio modo quo ſic eſt vt nihil eius ſit extra.tercio modo quod ẽ perfectum ⁊ completum.hoc vltimo dicitur diuina na tura tota in omibus locis ⁊ tempoꝛibus tota ⁊ vbiqʒ ⁊ ſemper:quia perfecta ⁊ cõpleta. EUnde nota ᷣm anſᷣ. in om̃i loco ⁊ tempoꝛe eſt:quia nulli abeſt. In nilło vᷣo eſt:quia nullum locuʒ aut tempus nec in ſe recipit di⸗ ſtinctiones locoꝛum aut tempoꝛum. vt hic vel illic vel alicubi.aut nũc vel tunc vel aliqñ.quoniaʒ hec circũ⸗ Be) wO hlr ,ρν.er lend/ ſcriptoꝛum ⁊ mutabiliuʒ propria ſunt.⁊ tamen hec de ea quodãmodo dici poſſunt.quoniaʒ ſic eſt pꝛeſens oi⸗ bus circumſcriptis ⁊ mutabili bus:acſi illa eiſdeʒ cir⸗ cumſcribatur locis ⁊ mutetur tempoꝛibus. Si autem queratur:que ſit intentio eius quod eſt ſemper cuʒ di⸗ citur:deus eſt ſemper. Reſpondendum vno modo ſᷣm Auguſti. ꝙ ſemper ſupponit vniuerſum tempus. vnde ſenſus eſt: cæus eſt ſemper.i. deus eſt in omni preſenti in omni preterito ⁊ in omni fnturo. Scdm vᷣo Anſel. in monolo. multo verius intelligitur ſignare eternita tem que ſibipſi nunꝙᷓ eſt diſſimilis:q; tempoꝛum vari⸗ etatem que ſibi ſemper in aliquo eſt non ſimilis. Cuʒ ergo dicitur ſemper eſſe:⁊ idem eſt illi eſſe ⁊ viueꝛe:ni⸗ hil melius intelligitur qᷓ eterne eſſe ⁊ viuere.i.inteꝛmi nabilem vitam perfecte ſimul totam obtinere. In bũc ergo modum terminantur inquiſitõnes circa diuinaʒ immenſitateʒ qꝙᷓtum ad infinitateʒ · incomprehenſibi⸗ litatem.incircumſcriptibilitatez.⁊ eternitateʒ. Nueſtio. vm. de vmtate diuine eſſentie generaliter. Hinuante dei gra tia oꝛdine conſequenti inquirendũu eſt cx vnitate. veritate. bonitate diuĩe na ture. ga he tꝛes intentiones ſunt vniꝰ ( Qð 2-ooꝛdinationis. 2 q;tum ad primuʒ vt clarius fiat quod querendum eſt circa diuinam vnita⸗ tem.in primis ſunt querenda iſta ꝙᷓtum ad intentionẽ vnius ? vnitatis. Primo quid ſit vnum. Secũdo qũo ſe habeat vnum ad intentionezʒ entis veri ⁊ boni.Ter cio vnde cauſetur vnum in rebus. Quarto que drñtie vnius. Quinto que oppoſitio vnius ad multa. na iſta faciunt ambiguitateʒ circa inquiſitioneʒ ſequẽtiuʒ· Membrũ primũ Rimo queritur de ratione vnius que po nitur a philoſopho.vnum eſt ens indiui ſum in ſe:diuiſum autẽ ab alijs.⁊ vnitas eſt indiuiſio entis. Et obijcituꝛ.cum oĩs diffinitio debeat dari per prioꝛa ⁊ notioꝛa.hec autẽ da ta ſit per poſterius ⁊ minus notum: quia eſt data per indiuiſioneʒ que eſt priuatio diuiſionis.diuiſio auteʒ poſterioꝛ eſi vnitate ⁊ minus nota:cuʒ per vnitatẽ no⸗ tificetur. ſimili ergo ratione indiuiſio minus eſt nota qᷓ vnitas.ergo predicta dim̃nitio eſt male aſſignata. 4I Item querũt:an vnum quod eſt de primis intentio⸗ nibus poſſit notificari per aliquod prius.⁊ arguunt: cum vnum ponat ens in intellectu: 2 ſupaddat ratiõeʒ aliquam qua ratione aliqua veterminatur. ergo vnuʒ poterit notificari per ens ⁊ illam rationeʒ ſuꝑadditaʒ ſicut per prioꝛa.ens enim intelligitur prius: ſimilit ⁊ illa ratio que additur ad ens intelligitur prioꝛ vna. 4 Item bonum dicit ens in comꝑatione ad cauſam fi⸗ nalem. ⁊ verum dicit ens in quodam reſpectu ad cau⸗ ſam foꝛmalem. vnum vᷣo dicit ens in quodam reſpectu ad efficiens.ergo iſta poterunt notificari per ens ⁊ il⸗ las rationes ſicut per prioꝛa. Contra. ſi ꝑrationeʒ additam ad ens iſta que ſunt prime intentiões poſſint notificari:cum in illis rationibus intelligatur ens: ⁊ preter hoc aliquid ſuꝑaddituzʒ erit adhuc diffinibilis peꝛ ens ⁊ illam rationeʒ ſuꝑadditam.⁊ iteꝛum eſt que⸗ rere de illa ratione. ſic in infinitum. aut erit ſtare in primo.prime ergo intentiones non erunt difficilioꝛes per prioꝛa. MKeſponſio. dicenduzʒ ꝙ cum ſit ens pri⸗ mũ intelligibile:eius intentio apud intellectuʒ ẽ nota prime. ergo determinationes entis ſunt prime impſſi⸗ ones apud intellectum. he ſunt vnum.verum.bonum. ſicut patebit.non poterunt ergo habere aliqua pꝛioꝛa ſpecialiter ad ſui notificationeʒ. Si g notificatio fiat nen lee d eſne 0t tgcr⸗ lanten beragd mogoßn ubme lpreſenti ) Ynſe deternita un vari⸗ ileein⸗ intenn XN adininn rehenſbe, tez. tate gn girendtie e dinſenn funtnd Prinuz lamnpnite tenton⸗ ciw⸗ Ter leorite l.niiſte itin. quepo⸗ gincint Yyttas mmois auteda taper autez gteno⸗ nons natn. tentio wuunt fatiotz z itoz llit4 na. Iinfi⸗ lcann peetun 357 ſone oſtint nor bili⸗ loe Nein es otn 6 . t Nueſtio eoꝛum. hoc non erit niſi per poſterioꝛa: vt per abnegs⸗ tionem vel effectum conſequentem.hinc eſt ꝙ in notifi catione vnius eſt vna notio per abnega tionem: alia do per effectum conſe equenteʒ per abnegationeʒ oppoſi te intentionis que eſt diuiſio vel multitudo. cum dicit᷑ ens indiuiſum per effectuʒ conſequenteʒ qui eſt diſtin⸗ guere ab alijs.vnitas enim diſtinguit vnum ab alio.2 ideo dicit᷑ diuiſum ab alijs.¶ Ad illud quod obijcituꝛ ꝓ diuiſio debet eſſe per prioꝛa 2 notioꝛa. Rñdeo. ſunt notioꝛa ⁊ prioꝛa ſimplłr:⁊ ſunt Prioꝛa ⁊ notioꝛa quo ad nos.prime aũt impꝛeſſiones intellectus cũ non ba⸗ beant prius ⁊ notius ſimpłr: nõ poſſunt notificari prioꝛa ⁊ notioꝛa quo ad nos.: otius aũt quo ad nos eſt quod primo occurrit ſᷣm ſenſi um. ſenſui añ pᷣmo oc⸗ currit particio ⁊ diſtinctio.multitudo aũt ſiue diuiſio opoſita eſt vnitati diſtinctio cõſequẽs effectus. 41 DAd illud quod obijcit. q; ex ratione addita enti poſſet eſſe notiſicatio que quideʒ eſt pꝛioꝛ. DHicendũ ꝓ ratio que addit᷑ enti nõ eſt aliud ab vnitate.cũ vnitas ſit prima entis terminatio.? ideo per illam notificare nihbil a⸗ liud eſt ꝙᷓ ideʒ notificare per ſe.ſi g̊ notificet᷑: hoc non poterit eſſe niſi per poſterioꝛa boc eſt ꝑ abnega tionem oppoſite intentionis:⁊ ꝑ poſitõeʒ effectus conſequẽtis E boc pʒ rñſio ad cetera. Membꝛum ſecũdum Ecundo querit᷑ de comꝑatione vnius ad ens ⁊ verum ⁊ bonũ.Et obijcit pꝛimo de comꝑatione vnius ad ens ſᷣm drñtiam. quia cum vnum conueꝛtatur cum ente:ſi cut dicit beatus dyoni.nihil eſt entiũ expers vniꝰ.nõ videbit᷑ addere intentio vnius ad ens. qꝛ ſi addit: illa ctermiatio addita contrahet intentõʒ entis 2 reſtrin⸗ get ad paucioꝛa ſuxpoſita ꝙᷓ ſit intentio entis abſ oluta ergo iam nõ cõueꝛtet᷑ cuʒ ente ſi implicit᷑:quod ẽ falſuʒ. relinquit᷑ igit᷑ ꝙ nõ addit.⸗ Yteʒz cñ aſſignantur veſii⸗ gia trinitatis in creatura pᷣm in tentionez vnitatis ve⸗ ritatis ⁊ bonitatis.alternatim ponitur intentio vnius entis.⁊ ponũt᷑ ꝓ eodeʒ quod attribuit patri:ſic̃ veri tas ſilio:⁊ bonitas ſpirituiſancto. Snõ ſeꝑant᷑ intenti ones vnius ⁊ entis niſi ſicut additones vniꝰ ad ens. H aũt manifeſtum eſt. ſic augꝰ. in li. lxxxiij.q. In omni qð eſt:aliud eſt quo cõſtet:altud quo diſceꝛnit᷑:⁊ alið quo congrnit. Quo conſtat eſt vnitas: quo diſcernitur eſt veritas: quo congruit bonitas. ¶ Item in libro d trinitate ponit aliumm modum trinitatis dicens. HOmnia que arte diuina facta ſunt: 7 nitatem quon⸗ dam oſtendunt 2 ſpeciem a oꝛdinem. ſi ergo compaꝛe mus oꝛdoẽ quo res cõgruit:vt bonitas ſi pẽi.q̊ diſcerni tur:vt veritas vnitas eꝛit quo res conſtat ſi iue rei enti tas. 4 Yeʒ aug. ĩ li. de ciui. dei. In rebo que infra nos ſunt veſtigia trinitatis colligamꝰ: ꝑ hoc ꝙ ſũt: ſpecie aliq̃ ↄtinent᷑:2 oꝛdinẽ appetũt aut tenẽt. Ecce ꝓens al⸗ ſignat᷑ veſtigiũ patris. ſicut ſi pecies filij: ⁊ oꝛdo ſpiꝛi⸗ tuſſancti. Iteꝝ aug. de vera religione.oĩs res vl ſb⸗ ſtantia vel eẽntia vel natura. vel ſi aliquo veꝛbo meliꝰ enunciat᷑:hʒ hec tria. vt vnum aliquid ſit: ꝓpria ſpecie diſcernat᷑:reꝝ oꝛdineʒ nõ excedat. ecce ꝙ vnũ aſſignat᷑ veſtigiũ patris.eadeʒ erit intentio entis 7 vniꝰ non addens ad ens. Contra.enti nõ opponũt᷑ multa: cnʒ multa apꝛehendant᷑ ſub ente. ß vnitati oꝑponũt᷑ mita. ergo eſt aliqua additio vnius ad ens. ¶ Yteʒz circa di⸗ ſtinctionem vnius 7 veri obijcitur. nam verum dicit il lud quod eſt principiuʒ diſtinguendum reʒ a re.quod patet, naʒ veꝛitas rei accipit᷑ ſm ſpeciẽ.ſm aũt ſpecieʒ fit rei diſtinctio.vt dicitur in libro de vera religione. Cum ergo intentionis vnitatis ſimpliciter ſit per ſe diſtinguere. quod patet ex ratione vnius indiuiſum vxii. aſe: diuiſum autem ab alijs. ergo indiffeꝛens erit in⸗ tentio vnitatis ⁊ veritatis. 41 Item ſicut quidam po ſuerunt iuxta philoſophos: veritas eſt indiuiſio eſſe ⁊ eius quod eſti.ſed indiuiſio entis eſt vnitas.ergo per eandem rationem erit vnitas 2 veritas. 4. Item de comparatione vnius ad bonum obijcit Moetius in li⸗ bro de conſolatione. Omne quod ſubſiſtere aut per⸗ manere appetit: id vnum eſſe teſiderat.omnia igitur vnũ deſiderant. Si gᷓ ratio boni ab eodeʒz eſt qð omĩa aſpetunt.relinquit᷑ ꝙ eadeʒ eſt intentio vnius ⁊ boni. Contra.nõ intellecto bono intelligituꝛ vnuʒ:immo pꝛedicatur de malo cum dicit᷑: malum eſt vnum. g nõ ẽ eadem intentio boni vnius.⁊ hec querũtur de cõpꝑati one que eſt ſm differentiam. 4 Ieʒ querit᷑ de compa⸗ ratione que eſt m oꝛdinem. nam cum omĩs creatura componatur ex hoc ⁊ hoc.ſicut dicit Hoetius in libꝛo trinitate. In omni eo quod eſt citra bpꝛimum eſt hoe hoc. ergo ad hoc ꝙ res ſit opoꝛtet ſicut cauſam pre cedere vnionem eoꝛum ex quibus eſt. ergo vnitas cau ſa erit entitatis. ergo vnum prius ente. 4 JItem Bo etius de conſolatione. Sublato vno:nec eſſe quibuſq; permanebit:ſimilit᷑ nec verum eẽ. vnitas cauſaẽ en⸗ titatis ⁊ veritatis.¶ YIẽ Hoe. de oſe o. que diſcrepãt bo na minime ſunt. cum vo vnnz eſſe ceperint:bona fiũt. vt bona ſint vnitatis adeptone ↄtingit. ̊ vnitas cau ſa eſt bonitatis. Rñſio. dicenduz ꝙ ens eſt pꝛimnz intelligibile. prime autem entis determina tiones ſunt vnum ? verum ⁊ bonum. deteꝛminãt.n.ens ſᷣm oli⸗ ratur eſſe reꝝ in ꝓpꝛio geneꝛe.⁊ etiam pᷣm relatõʒ eẽ eoꝝ ad diuinã cauſaʒ. 2 fm relatõz reꝝ ed aĩiam que ẽ imago diuine eſſentie. Scõᷣm autem ꝙ eſſe reꝛum con⸗ ſideratur in pꝛopꝛio geneꝛe: triplicatuꝛ entis deteꝛmi⸗ natio. Aut enim conſideratuꝛ abſolutum vt diuiſum ab alijs ⁊ in ſe indiuiſum: deteꝛminatu: P vnũ. Scðim ðᷣo ꝙ conſideratur aliquod ens comꝑatum ad alið ſᷣm diſtinctionem: determinatur ber verum. verum eni eſt quo res habet diſcerni.Scðm vᷣo conſideratur com paratum ad aliud ᷣm conuenientiam ſiue oꝛdinem:de terminatur per bonum. bonum enim eſt ex quo res ha bet oꝛdinari. 4 Item m ꝙ eſſe rerum comꝑatur in re latione ad cauſam diuinam: ſimili modo triplicatur cterminatio.Canſa enim diuina eſt cauſa in triplici genere cauſe:efficiens: foꝛmalis vt exemplar: finalis. que quidem cauſalitas cum ſit cõmunis eternitati ap propriatur vt cauſa efficiens patri: exemplaris filio: rninalis ſpirituiſancto. Scðʒ hoc eſſe in creatura quod fluit a cauſa triplicem ſoꝛtitur impꝛeſſionem. vt in cõ⸗ foꝛmationem ad cauſaʒ. Impreſſio ergo diſpoſitiõis in eſſe creature ᷣm quam fit in confoꝛmitate ad effici⸗ entem cauſaʒ eſt vnitas.vt ſicut efficiens cauſa eſt vna indiuiſa multiplicata in qualibet creatura: ſic vt ſi⸗ bi impoſſibile eſt eſſe indiuiſum. Itez impreſſio diſpo ſitionis ſᷣm quam ſit in confoꝛmitate ad cauſam for⸗ male m exemplarem eſt veꝛitas. vt ſicnt cauſa exempla ris eſt ars prima veritatis: ſic creatuꝛa ſᷣm ꝙ ſibi pol⸗ ſibile eſt: ſit in im itatione artis.⁊ hoc eſt habere veri⸗ tatem. prima impreſſio ſᷣm quam fit in conformitate ad cauſam finalem eſt bonum.vt ſicut caulſa finalis eſt ſumma bonitas: ſic cuilibet creature ſit uinclinatio confoꝛmitas ad ſummam bonitatem. 2 hec eſt creatu⸗ re bonitas. vnitas ergo eſſe creature mon ſtrat vnita⸗ tem efficientis: veritas veritatem exemplaris: boni⸗ tas bonitatem finis. ¶ Item per comparationem ad animam triplicatur eadem determinatio. Mam eſſe rerum tripliciter comparatur ad animam. videlicz vt res ordinentur in memoꝛia: percipiantur intelligen⸗ tia: diligantur voluntate. Eſt igit᷑ in ente quolibet a cauſa efficiente vnitas per quam oꝛdinetur ĩ memoria ſeruetur. memoꝛia enim ea que retinet ſᷣm aliquam cooꝛdinationez relationis ad vnum ? diſcretionez cõ⸗ ponit. Item a cauſa exempla ri eſt veritas in quolibet ente per quam percipiatur ab intelligentia. YItẽ a cau ſa finali eſt bonitas per quam diligatur vel approbe⸗ tur voluntate. 4 AUd primo queſitum:an vnum addat zm differentiam ad ens. Dico ſic. 2 hec additio eſt cterminatio eſſe rei vt ſe habet abſolute ? vt in cofoꝛ mitate ad primum efficiens 7 ordinabile in memoria quod non impoꝛtatur per intentioneʒ entis: ſed expri mitur per intentioneʒ vnius. 4 Ad illud quod pꝛimo obijcit. ꝙ illa determinatio coartabit ens. Dicendum ꝙ eſt coartatio dupliciter. qtum ad rationeʒ intelligẽ di qᷓtum ad ambitum ſuppoſitoꝛum qui conſequitur actum exiſtendi. Dicendum ergo ꝙ addita termina tio vnitatis ad ens: coartat ipſum quo ad rationeʒ in⸗ telligendi. Cum enim dico vnuʒ: non intelligitur ens ſub quacunq; ratione: ſed determinata tali que eſt ra⸗ tio indiuiſionis. tum dᷣo ad ambituʒ ſuppoſitoꝛum non coartat:quia non exiſtit aliquod ens quod nõ ꝑ⸗ ticipet vnitatez. ſicut dicit beatus Dyoni. ſſicut omis numerus vnitatem participat 2 vnus binarius 2 de⸗ narius dicitur. ⁊ dimidium vnum ? decimum vnũu: ſic omnia 7 omniũ omnis particula vno participat: ⁊ ta men eſſe vnuim ſunt omnia entia. Et ſi obijceꝛetur. eꝛgo ſub intentione vnius continebat multa. verum eſt m ꝙ vnum cõmuniter accipitur:2 multa ponunt actum exiſtendi.actum enim exiſtendi habent ex concluſione ad vnnm. m autem ꝙ; intentio vniꝰ coartatur ad vnũ ſimpliciter: ſic eſt in differentia oppoſita ad multa. l Ad ſecundum quod obijcitur. ꝙ pro eodem accipi⸗ untur vnum ? ens in veſtigio trinitatis. concedendũ: non tamen ex boc ſequitur ꝙ non diffeꝛat intentio vni⸗ us ab intentione alterius. IZam quia ens aliquod nõ accipitur a meo intellectu niſi cointellecta in diuiſio⸗ ne. inde eſt ꝙ pro eodem accipiuntur.cum tamen indi ſtinctio non im poꝛtetur per ens ſed per vnum. 126 ſic autem eſt de intentione veri ? boni. noſter enim intel⸗ lectus accipit ens non cointellecto bono. Similit qn⸗ tum eſt ex parte rei niſi illud perhiberet ratio intelli⸗ gendi:que non poteſt intelligi niſi veruzʒ acciperet ens non cointellecto vero. ¶ Ad illud quo querit circa dif ferentiam vnius ad verum:patet ex dictis differentia. Zld aliud quod obijcit ꝙ per ſe tam vnum ꝙᷓ verum diſtinguunt. Dicendum ꝙ eſt diſcretio ſm quam ſeꝑa tur res a re in eſſe.⁊ eſt diſcretio 'm quam ſeparatur res a re vt habet eſſe cognoſcibile. Diſcernitur autem res a re inqtum eſt:⁊ inqtum cognoſcibilis eſt. primã diſcretionem efficit per ſe vnitas: ſecundam vo veri⸗ tas. 4l Zld aliud pᷣo dicenduzʒ. Pᷣm ꝙ poſuerunt pluꝛes indiuiſio cadit in ratione vnius⸗ veri ⁊ boni.ſed indi uiſio in ratoõne vnius eſt indiuiſio entis. vnde vnuʒ eſt ens indiuiſum. In ratione veri indiuiſio eſſe: quia ve rum eſt indiuiſio eſſe.⁊ quod eſt in ratione boni indi⸗/ uiſio complementi a potentia que eſt nata compleri cũ attingit ſuo fini.vnde bonitas E indiuiſio actus a po⸗ tentia:⁊ actus dicitur perfectio ſine complementum. Eſt enim indiuiſio principioꝛum vt conſtituunt reʒ in eſſe ſimpliciter. ⁊ ab illa eſt vnitas in rebus.⁊ eſt indi⸗ uiſio ᷣm ꝙ conſtitnunt illam in eſſe cognoſcibili.2 ab hac eſt veritas.⁊ eſt indiuiſio principioꝛum vt conſti⸗ tuunt rem in oꝛdine ad ſuum finem: ſic ab illa eſt bo⸗ nitas. Ad tercio queſitum circa comꝑationem vni⸗ ad bonum dicendum. ꝙ ille intentiones.vnum.verũ. bonum ſe coincidunt.⁊ inde eſt ꝙ alie rationes indu⸗ unt rationem cauſe finalis: ita ratione boni. Ende verum non appetitur niſi quia bonum.vnum vᷣo ſimi⸗ liter non appetitur niſi quia bonum.nec bonuʒ niſi in⸗ qᷓtum bonum. Similiter inqtum apprebenduntur in⸗ tellectu: induunt rationem numeri. non enim intelli⸗ gitur bonum niſi initum verum. nec vnum niſi inq⸗ tum verum. nec verum niſi initum verum. Similiter inqᷓtum oꝛdinantur in memoꝛia induũt rationem vni⸗ us.non enim oꝛdinatur bonuʒ in memoꝛia niſi vt vnũ nec veꝛum niſi vt vnum. nec vnum niſi vt vnum. DPicen dum ergo ᷣm hoc.ꝙ deſideratur non ratione propria principaliter: ſed ratione boni quam induit. nihil enĩ ceſideratur niſi vt bonum. ¶¶ Ad quarto queſitum de oꝛdine dicendum. ꝙ naturaliter ens precedit intentio nem vnius. ⁊ intentio vnius intentioneʒ veri boni. abſolutioꝛ enim eſt intentio entis intentione vnius:ſi⸗ cut oſtenſuʒ eſt.⁊ abſolutioꝛ intentio vnius que eſt en tis inqtum conſideratur abſolutum: ꝙᷓ intentione ve⸗ ri ⁊ boni que ſunt entis comꝑati. Item intentio veri abſolutioꝛ eſt intentione boni. ſicut eſſe rei conſidera⸗ tum ſine ſua vtilitate vel oꝛdine: eſſe rei cum ſua vti⸗ litate ⁊ oꝛdine. ¶ Ad illud quod obijcit. ꝙ vnitas eſt cauſa entitatis. Dicendum ꝙ faciendo comꝑationem ad idem ſemper entitas precedit vnitatem. ſed facien⸗ do compationem ad diuerſa:contingit ꝙ vnitas prece⸗ dit entitatem. vt vnitas in principijs ex quibus eſt res precedit entitatem compoſiti. Referendo verũ ad ideʒ entitas in principijs precedit vnitatem in principijs: entitas in compoſito vnitateʒ in compoſito. Meẽbrum teꝛcium Onſequenter querendum eſſet vnde cau ſetur vnitas ⁊ multitudo in rebus: ſed iſtud reſeruabimus inquirendum cum queretur de conditione rerum. NQunc au tem querendum eſt de differentijs vnitatis ⁊ vnius. Aſſignant autem multis modis differentiam vnius. Scðom beatum Syoniſium in libro de diuinis nomi⸗ nibus hoc modo.dicit enim: cauſa omniũ non eſt vnũ vt vnum multoꝛum:ſed ante omne vnum ⁊ multitudi⸗ nem. omnis vnius ? multitudinis terminatiuũ.i2 enim eſt multitudo que non participet alicubi vnum. ſed quod eſt multa partibus:vnũ eſt toto.quod ẽ mul⸗ ta accidentibo:vnuʒ eſt ſubiecto.quod eſt multa nume ro:vnum ſpecie.quod eſt multa ſpeciebo: vnuʒ geneꝛe. quod eſt multa ꝓceſſibus:vnuʒ principio.Ecce ꝙ po⸗ nitſex differentias vnius. vnũ ſicut eſt in cauſa quodẽ eꝰ. ⁊ hoc eſt vnũ ñ in multis:⁊ vnũ qð eſt in creatura qð eſt vnũ in multitudine.⁊ hoc quinq; modis. vnum toto.vnũ ſubiecto.vnũ ſpecie.vnũ genere.vnum pꝛinei pio. IZtez alio modo beatus Merñ. in ꝗnto li. de cõ ſideratione ad eugeniũ. Eſt vnitas collectiua: vt mkti lapides faciũt aceruum vnũ.⁊ eſt vnitas conſtitutina vt membra multa vnũ coꝛpus. vel multe ꝑtes vnũqͥdq; totũ cõſtituũt.Et eſt vnitas cõiugatiua:qua fit vt ouo iaʒ nõ duo ſint ſed vna caro.Et eſt vnitas natiua:qua aia ⁊ caro vnꝰ naſcit᷑ bomo. Et eſt vnitas poteſtatiua qua homo virtutis nõ inſtabilis nõ diſſimilis:h̊ vnus ſibimet ſemꝑ nitit᷑ inueniri. Et eſt vnitas conſentanea cũ per caritateʒ multoꝝ hoĩm eſt coꝛ vnum ꝰ aia vna. act᷑.iiij. Et eſt vnitas votiua cũ aĩa votis oĩbo adherẽs ceo vnus ſpũs eſt.j.coꝝ.vj.Et eſt vnitas dignatiua: q̃ limus noſter a dei verbo in vnã aſſumptus eſt ꝑſonã. Et eſt vnitas ſubſtantifica:que eſt vnitas trinitatis ꝗ tres perſone ſunt vna ſubſtantia. Item philoſophi alio modo aſſignant differentias vnitatis. Auicenna in metaphyſica ſua.vnum dicitur ambigue de rebus: que in hoc conueniunt ꝙ in eis non eſt diuiſio in effe⸗ ctu: inq;tum vnũquodqʒ eoꝛum eſt id quod eſt. hec au tem intentio eſt in eis m prius? poſterius. Dicitur ergo vnum m accidens:⁊ Fᷣm eſſentiam. AUnde ſᷣm ac⸗ cidens dicitur tribus modis. Vno modo: quia vnum accidit alicubi. vt album ſoꝛti. Alio modo: quia duo accidunt vni. vt grammaticum muſicum Platoni. Tercio modo: quia duobus accidit vnum. ſcilicet albedo Sorti 7 Platoni. 41 Item vnum per eſſen⸗ one n fmurt inliter nenfni⸗ finteni in Diden eproprin Mibilen eſiund intentio 1boni. hniueſi neeſten ioneve, gio vert Nigera⸗ mnſuagt; dnitem ſpatoren ſlfrien⸗ itnsree⸗ busefne etüagice prhepe: . t fndecen febve:lat ndon oen 1 oveen 7fnins. An ms. onomi⸗ Reſtrni uiaci⸗ AtionN bivnn. lodennl⸗ bltanune gener ego ſaquogi creotur 6, bnunn n puine oli.dec Gevenki nſtiüntu bnicch ftnoe om/ Munue Swnns entane ſatna.⸗ gnhal on guans vicbop Buncem Ereh⸗ oinc⸗ N Din ſefnd irtm Nig ovn. ſiicet lſen⸗ 6 tiam dicitur multis modis. vnum genere. vnum ſpecie vnũ comꝑatõe.vnũ ſubſtãtie.vnũ nũero.Et poſtmoduʒ ſubdiuidit vnũ genere.Aliqñ in genere ꝓpinquo. vt hõ aſinus vnũ in aimali. Aliqñ in genere remoto.vt homo et aſinus vnũ in ſubſtãtia.q¶. Itẽ vnũ in ſpecie duplicit᷑ aliqñ in ꝓpinqua ſpecie.vt ſoꝛ.⁊ plato in aimali. Steʒ vnũ ſᷣm com ꝑatõem declarat᷑ ab eo ſic.vnũ em̃ comꝑati one eſt inter que ẽ comꝑatio aliqua vna. vt comꝑatõ na uis ad rectoꝛẽ.et ciuitatis ad regẽ vna eſt.he em̃ due cõ⸗ ꝑatões conſiłes ſunt:nec eſt eaꝝ vnitio ꝑ accidẽs. Itẽ vnuʒz ſubiecto cuiꝰ ꝑtes ᷣm natam ſpẽi vt multe habent vmiri in vnũ ſubiectũ:et diuiſam retinẽt naturã ſpeciei. vt multe aque dicũt᷑ vnũ in ſubiecto.qꝛ nata ſuoꝝ ſubie ctoꝝ ẽ vt poſſit vniri et fieri vnũ ſubiecto:vt multe aque vna aqua.Et inde eſt ꝙ aggregatio multitudinis nõ eſt vnũ ſubiecto.q¶ Item nat᷑a ꝑtiũ ſunt eedeʒ ĩ ſpecie cũ to⸗ to.ſic ꝑtes aque.ſunt aqᷓ.nõ at᷑ ſic ẽ in ꝑtibo vniꝰ homis Item vnũ nũero ſubdiuidit᷑.aliqũ ẽ vnuʒ numero cõ⸗ tinnatõne.aliqñ ꝑfectõe.aliqñ ꝑ ſuã ſpẽm.aliqñ ꝑ ſuaʒ eẽntiam.¶ IJem vuũ ↄtinuatõe multipiicit. Aut qð ſen⸗ titur ᷣm vnũ modũ vt in lineis.illa in qua nõ eſt angu⸗ lus.et in ſuꝑficiebo illa que eſt planiſſima.et in coꝛꝑibo illud qð circũdat ſuꝑficies in qua nõ eſt curuatura ᷣm angulũ vt ſpericũ.Aut ſentit᷑ ſᷣm diſpoſitõem differẽtẽ. licʒ duo extrema ↄplent᷑ ad ↄmunẽ tminũ.ſic̃ totalitas duaꝝ lineaꝝ cõtinẽtiũ angulũ.Aut ſentit᷑ ſm differẽteʒ naturã licet habeãt vnã coherẽtiã.ſic mẽbꝛa que ſũt cõ/ poſita ex alijs mẽbꝛis.et hoc vel naturalit᷑ vel artificiali ter.i Qatnraliter vt ĩ coꝛꝑe hoĩs.aꝛtificialit᷑ vt ĩ archa. pꝛima vnitas maioꝛ eſt ſcda et ſcdᷣa tercia.q Iteʒ nota vnũ cõtinuatõe eſt duobb modis.quãtitate et natura aut quãtitate tm̃. Quãtitate et nata cuiꝰ quantitas nec natura diuiditur.et hec ſunt vnuʒ ſubiecto:vt hec aqua vel ille aer.vnũ vo quãtitate tm̃ cuiꝰ quãtitas nõ multi⸗ plicat᷑ licet natura.vt vnitas manus. Hec ergo dicunt᷑ vnum numero ꝑ cõtinnatõem.¶ Item vnũ numero ᷣm ꝑfectionẽ eſt.cuiꝰ ꝑtes nõ multiplicãtur ſᷣm naturã ſue ſpeciei.quẽadmodũ vnus homo numero nõ multiplicat Fm ſuã naturã ſcʒ ſᷣm qð eſt homo cũ diuiditur młtipli catur.aut alio mõ cum diuiditur coꝛpꝰet aĩa quoꝝ neu trũ eſt hõ:et hoc modo eſt vnũ numero ꝑfectõne ſiue to⸗ talitate.nõ aũt ſic eſt in eo qð eſt vnuʒ numero et poteſt multiplicari ſᷣm naturã ſpeciei in ꝑtes ſicut vna aqua in plures que etiam ↄuemunt ĩ ſpecie aque. Indiuidua ergo aqua eſt vna numero cõtinuatione.indiuiduus ho mo vnum numero pfectione. Simili modo angularis figura erit vna numero cõtinuatione.circularis vo erit vna numero ꝑfectione.ſi em̃ ſit partita nõ ꝑfecta.nõ po terit dici vnus circulus numero.⸗¶ IJem vnuʒ numero Fm ſuam ſpeciem eſt quod non eſt diuiſibile aliquo mõ nec ex ſua natura:tamen habet additam aliquã naturã ꝛeter vnitatem ſicut punctus.qui pꝛeter vnitatem ba⸗ et naturam ſitus:et non eſt diuiſibile aliquo mõ. vni⸗ tas em̃ puncti eſt vnitas habens poſitionem.¶¶ Itẽ vnũ numero per ſuaʒ eſſentiã eſt.quod non eſt aliquo modo diuiſibile et in quo non eſt natura alia.ſicut ipᷣamet vni tas que eſt pꝛincipium numeri.cui ſi adiungitur aliqua alia vnitas: iam earum coniunctio erit numerus.2 hoc modo vnum eſt quod non eſt diuiſibile nec re nec intelle ctu. Ytem m areſtotilem in. v. metha.aſſignantur dif ferentie vnum hoc modo.vnum ꝑ ſe:et vnum ꝑ accidẽs ſm tres modos ſicut pꝛius ab Auicẽna:.4 Item vnum Pſe multipliciter. vnũ cõtinuatione ſicut lignum vel li⸗ nea.conglutinatum membꝛum. vel ſicut motus qui nõ Diuiditur ᷣm tempus.et vnum quoꝛum ſubiectum non diuiditur m foꝛmam. qð ab auicẽna dicebat᷑ vnum ſb⸗ iecto:quemadmodum dicitur vnum. vinum 2 aq ? ole⸗ um. Yez vnum genere. quoꝛum genus eſt vnum et dif ferunt per differentias ſubiectiuas. ſicut homo et equꝰ. et vnũ bm illud qð intrat Fm vtriuſq; rei diffinitõneʒ vt vii. agugmentabile et diminuibile ſunt vnum:quia diffinitõ ſui generis eſt vnum. Et vnum modo ſimplici. vi quod indiuiſibile eſt omnino vt punctus:et vnum modo vni⸗ uerſali quod ſcilicet non diuiditur ſᷣm ſpeciem ſuam.vt vnum os et vnus homo.xet hec dicuntur vnum in foꝛma vnum autem in foꝛma ſunt quoꝛũ fotalitas eſt vna m quem modum dicitur linea circuli vna.magiſqꝙᷓ alie li⸗ nee.et vnum numero quoꝛum materia eſt vna.et vnum Fm equalitatem quoꝛum pꝛopoꝛtio eſt vna. Iem ar⸗ gaʒel in ſua methaphiſica alio modo diſtinguit. Eſt em vnum ſimpliciter.et nnum ſᷣm quid. Unum ſimpliciter tribus modis.Eſt em̃ vnum in quo non eſt multitudo. nec potentia nec actu:vt punctus vnus deus vnꝰ.Alio modo vnum in quo non eſt multitudo in actu ſed in po⸗ tentia.vt homogenium ſicut vna aqua vnus aer. Ter⸗ cio modo eſt vnum in quo eſt potentia et actu multitu⸗ do vt lectus vnus et membꝛum vnum per compoſitionẽ partium. Enum dᷣo m quid multipliciter. genere.ſpe⸗ cie.accidente.ſubiecto.pꝛopoꝛtione. IJtem alio modo aſſignantur differentie vmus in li.de vnitate et vno hoc modo.vnum aliud eſſentie ſimplicitate vnum vt deus. Aliud ſimplitium coniunctione vnuʒ vt angelus et ani ma.quoꝛum vnumquodq; eſt cõiunctione materie et foꝛ me.et hoc ibi dicitur ſm opinionem:tamen ibi ſunt cõ ponentia quaſi materie et foꝛme.Aliud continuitate:vt arboꝛ et petra. Aliud compoſitione vt ex multis tabu⸗ lis vna archa.Aliud aggregatione.vt vnus populꝰ vnꝰ grex et aceruus tritici. Alia dicuntur vnum pꝛopoꝛti one vt rectoꝛ nauis:gubernatoꝛ ciuitatis.vnum ſimili⸗ tudine officij.¶ Alia vnuʒ accidente ſicut cignus ⁊ nix. Vnum albedine. Alia vᷣo dicũtur vnum numero. vt diuerſa accidẽtia que vni ſubiecto inſunt dicũt᷑ vnũ nu⸗ mero.id eſt numerando:vt hoc dulce et hoc idem ceru⸗ leũ.lyAlia vo dicuntur vnum ratione.et hoc duobus modis.vel ratione conſoꝛtij:vt intellectus et vocabuluʒ et res vnum ſunt genus.vel ratione vnius ſacramenti: vt ſpiritus aqua et ſanguis dicitur vnũ. Alia vᷣo vnũ lingua natione.vt multi homines vna gens ⁊ vna tribo Alia vᷣo dicuntur vnum moꝛe.et hoc duobus modis. quia aut ſᷣm conſenſum virtutum et dilectionis:vt mul titudinis credentium coꝛ vnum. aut ſᷣm conſenſum vicij vt qui adheret meretriei vnum coꝛpus efficitur cum ea. Queritur ergo ratio diuerſarum aſſignantium. Re⸗ ſponſio.Dicendum ꝙ ratio vnitatis diuerſificatur tri⸗ bus modis.vno modo ſᷣm q; conſideratur vnitas in re bus ſᷣm fluxum rerum a cauſa a deo. Alio modo ̃m re⸗ ductionem vnitatis in rebus ad vnitatem in deo. Ter⸗ cio modo diſcernendo vnitates rerum pᷣm ꝙ habent eſſe res in natura ſiue in eſſe pꝛopꝛio. Scom pꝛimum mo⸗ dum aſſignat differẽtias beatꝰdyoniſiꝰ. Scdᷣm ᷣm mo dum beatus bernardus. Scom tercium modum philo⸗ ſophi. Scðm ergo modum beati dyoniſij eſt intentio bhec.aut enim conſideratur vnitas in cauſa et ſᷣm boc eſt vnitas nõ in multitudine.et iſte ẽ pꝛtimus modus. Aut conſideratur vnitas in creatura. Aut igitur conſidera⸗ tur vnitas in creatura ſᷣm vnitatem cauſe.et ſᷣm hoc cꝛe ature que habent diuerſos pꝛogreſſus eſſendi dicuntur vnum pꝛincipio.et ab hac vnitate dicitur vniuerſitas vna.Aut ſᷣm vniuerſitatem foꝛme:et iſtud variatur. nã eſt foꝛma generalis 'm quam dicuntur multe ſpecies vnum in genere. Aut eſt foꝛma pᷣm quam dicuntur mul ta ſingularia vnuʒ ſpecie. Alia eſt foꝛma ſingularis ſᷣm quam dicitur vnum numero duobus modis.vnum to⸗ to:vnum ſubiecto.vnum toto referendo ad fieri et ad ꝑ⸗ tes ex quibus fit.vnum ſubiecto: referendo ad factum eſſe et ad diſpoſitiones que accidũt rei poſtqᷓ eſt. hec igi tur aſſignatio eſt m beatum dyoniſium.4 Scom au⸗ tem beatum bernardum.cuius eſt intentio referre om⸗ nes vnitates ad vnitatem pꝛimam pᷣm pꝛopinquius: cuius intentio eſt. pꝛimo enim confert vnitates ſm ꝙ inueniũt᷑ ĩ coꝛpe. Scdo vᷣo ↄſert vnitates ſm ꝙ iueni unt᷑ ĩ hoĩe. Lercõ mõ ſᷣm ꝙ ĩueniũt᷑ ĩ deo. Scoõᷣm ꝙ iueniũt᷑ ĩ coꝛꝑe:ẽ vnitas collectiua.ꝗ ẽvnitas m ꝗd et ↄtinuatiua qᷓ ẽ vnitas ſimplicit. Stẽ ſm ꝙ iuenit᷑ ĩ hoĩe poĩt vĩtatẽ tribo moĩs.Jure.nata. volũtate.vni tatẽ iuꝛe vocat vnitatẽ ↄiugatiuã. iuges eĩ vnitate iu ris ſũt vna caro.qꝛ iure ↄiugali caro vniꝰ cedit ĩ iuꝛe alteriꝰ. 4 Ytẽ vnitatẽ nata poĩt duplicẽ itũ ad eẽ q vo cat᷑ natiua:q̃ ſcʒ caro ⁊ aĩa naſcit᷑ vnꝰ hõ.⁊ qtum ad bñ eẽ q vocat᷑ pt atiua:q hõ ẽ vᷣtutis ñ inſiabił ſᷣ vnꝰ ſempꝑ nitit᷑ ineniri. ¶ Item vnitatẽ volũtatũ poĩt du plicẽ. ꝑ relatõʒ ad ꝓximũ quã vocat ↄſenta neã: cũ ꝑ caritatẽ multoꝝ hoim ẽ aĩa vna.⁊ ꝑ relatiõeʒ ad deũ quã vocat natiuã:cũ aia do adherẽs vnꝰſpũs ẽ ¶ Itẽ vnitatẽ cũ deo ↄſiderat duplicit ꝑſonalẽ et ſubſtãtia⸗ lem. In pꝑſonali cõſiderat tres naturas et ex tẽpoꝛe. vt in xpᷣo tres nature ĩ vna ꝑſona coꝛpꝰ et aĩa et dina nat᷑a. In ſbſtãtiali ↄſiderat tres ꝑſonas ab eterno in vna ſba et nata. Scòʒ at auicenã ꝗ ſegꝗt are ſtotilẽ differentie vnius aſſignant᷑ hoc mõ.nam nõ accipit᷑ vnum in rerum netura niſi aut per ſe aut per accidẽs Si per accidens:non poteſt eſſe niſi tribus modis. Aut quia duo accidunt vni.aut vnum accidit duolv aut vnum accidit vni: et hec eſt ſua intentio.¶ Item ſi eſt vnum per ſe.aut eſt vnuʒ numero:aut multa nu mero. Si eſt vnum numero:aut diuiſibile aut indiui ſibile. Si diuiſibile eſt homogeneuin.hoc eſt vniꝰ na⸗ ture in toto et in parte et tunc erit -num numero con tinuatõe vt vna aqua Aut etherogeneũ.hoc ẽ diuer⸗ ſarum naturarum. et tunc eſt vnum numero perfecti one:vt vna manus et quodlibet membꝛum diſſimiliũ partium. Si indiuiſibile.aut ergo abſolutum abom ni alia natura vnitati addita. et ſic ẽ vnitas ſᷣm eẽn⸗ tiam que eſt pꝛincipium numeri ᷣm quem modum di citur vnitas in deo. Aut ẽ habẽs aliam naturam ad⸗ ditam vnitati ᷣm quem moduʒ dicituꝛ punctus vnꝰ quia vnitati puncti additur natura ſitus et poſitõis Aut non eſt habens aliam naturam additam vnita ti ſᷣim quem modum diceretur vnitas in anima et in angelo.et hoc modo diceretur vnum numero m ſu⸗ am ſpeciem. Eſt igitur vnum numero quattuoꝛ mo⸗ dis.continuitate.perfectione.ᷣm eſſentiam.ᷣm ſpeci ciem. ¶ Item ſi ſit vnum per ſe et multa numero.hoc non eſi niſi pꝛopter conuenientiam quam habent in intentione aliqua. Conuenientia autem non eſt niſi tribus modis. Aut enim eſt cõueniẽtia comparatio nis:quo modo dicitur vnum comparatione. Aut eſt conuenientia in ſubiecto:quo modo dicitur vnum in ſubiecto. Aut eſt conueniẽtia in p̃dicato:pꝛedicatuʒ autem quod leſt per ſe.aut eſt genus aut eſt ſpecies.⁊ ßm hoc eſt vnum genere vnum ſpecie.hec ergo eſt ra⸗ tio diueꝛſarum aſſignationis vnitatis ßm Auicennã m differẽtias eius quod eſt per ſe:et eius quod eſt per accidens.ſᷣm quem etiã modum aſſignantur diſ⸗ ferentie pꝛime in aſſignatõne areſtotilis:oſeqᷓntes ðo variant᷑ ſic pʒ diligent ↄſideꝛãti.Differẽtie ᷣo Arga ʒelis aſſignãt᷑ ſm dr̃as eiꝰ qð ẽ ſimplicit:⁊ eiꝰquod ẽ ſᷣm quid.ſicut patz diligenter intuenti. Membꝛum quintum Eſtat querere q;tum ad intelligentiam plenam vnius:de oppoſitione vnius ad multa.et cum multitudo omnis conſtet ex vnitatibus.non erit oppoſitio inter vnum et multa: cum eſſe multitudinis ſit ex vnitati⸗ bus./ Item nõ poteſt poni opꝓpoſitio contrarietatis. cum natura contrarioꝛum ſit:vt cum vnum venit in ſubiectum deſtruat alterum. vnum autem non deſtꝛu it multum cum ponitur in ſubiecto quod erat mul⸗ titudinis.q IJtem ad cognitionem contrarioꝛum nõ — * fufficit ot ſit onũ ſpiectũ et ꝙ ſibi ſuccedat ſ̊ opoꝛtet nlke refugiẽtes a ſe ⁊ mitũ diſtãtes.iõ ſic at ẽ int vnu et młta cũ ſint nate ↄueniẽtes. Iteʒ nõ pt᷑ poni ꝙ ſit oppoſtioi ſicut pꝛinatõis et habitꝰ.nã vnitas ẽ in multitudine vt conſtituens eam. Si ergo ponatu multitudo pꝛiuatio bonitatis ſic habitus erit pꝛiua⸗ tio compoſita er habitibus quod nunꝙᷓ cõtingit. Si militer ſi poneretur habitus multitudo et vnitas pꝛi uatio.erit pꝛiuatio compoſita ex ſuis habitibus qð eſi inconuenientiſſimum.¶ Item nec poteſt poni op⸗ poſitio relatiua.nam ſi multitudo eſſet coꝛrelatiuum vnitatis:ſequeretur ꝙ ſicut vnitas multitudinis re⸗ ſpectu vnitatis dicit᷑:ſic quidditas vnitatis inqᷓtum eſt vnitas diceretur reſpectu multitudinis.et ſᷣm cõ⸗ ditionem conuerſionis relatiuoꝛum.et eſſent coeqᷓua in eſſe.inquantum ſcilicet hec eſt vnitas:et illa mul⸗ titudo.impoſſibile ergo eſſet vnitatem intelligi⁊ eſſe ſine multitudine. Relinquitur ergo ꝙ non eſt opoſi tio relatiua.nec conſtat contradictoꝛia et hoc eſt ſᷣm affirmationem et negationem. ergo nullo genere op⸗ poſitionis.¶ Item multum opponitur ei quod ẽ dan cum.ſed paucum non dicitur vnum m quod eſt in numero pauco.relinquitur ergo ꝙ multum non oppo nitur ei quod eſt vnum. Contra.pꝛima entis diui ſio eſt in vnum et multa.omnis enim diuiſio eſt ᷣm oppoſitas differentias. Reſpenſio.multitudo di⸗ citur duobus modis.Eſt enim multitudo abſoluta que ponit pluralitatem ſed non exceſſum.et hoc mo⸗ do multitudo eſt opoſita vnitati.non appoſitione qᷓ ſit aliqua illaruʒ quattuoꝛ: ſed oppoſitione diſpaꝛati onis qua aliquid quod eſt de pꝛincipio: opponitur ſn is pꝛincipijs ex qnibus perficitur.et hoc dicit beatꝰ dyoniſius.ꝙ nõ eſt młtitudo que nõ ꝑticipet.immo alio mõ dicit pluralitatẽ excedentẽ:et ſᷣm hoc multi⸗ tudo opꝓponitur paucitati oppoſitione relatõis.ſ̊ pau citas dicitur reſpectu ꝑui numeri et multitudo reſpe ctu magni ſiue excedẽtis.hec ergo pᷣter intentõz pꝛin cipalem inquiſita ſunt ad intelligẽtiã ſequetium. 17 NMueſtio. xuij.de vnita te diuine eſſentie ſpecialiter. Onſequenter vo qð ẽ pꝛicipalis ꝓpoſiti de vnitate di⸗ uine eẽntie q̃rẽda ſunt. Pꝛio An dĩna vnitas ſecũ patiat᷑ płalitatem. Habito ꝙ ſic:qrit᷑ ſ 160. Bn ↄpatia⸗ tur ſecũ płalitatẽ nataꝝ. Cercõ an ↄpatiat᷑ ſecũ pla⸗ litatẽ pꝛicipioꝝ. Pꝛobato ꝙ ñ quent᷑ qrto. An ↄpati atuar ſecũ płalitatẽ ydeaꝝ. Gato ꝙ ſie qrit᷑ qnto. An ↄpatiat᷑ plitatẽ ꝑſonaꝝ. vltio qrit᷑ de ↄfoꝛmitate alia rum vnitatum ad diuinam. Mlembꝛeum pꝛimum Rimo q̃ꝛit᷑ de vnitate dine eẽntie.an cõ patiat᷑ ſecũ plłalitatem. Ad qð ſic.dĩna boĩtas ẽ q̃ maioꝛ excogitari ñ pt᷑.ꝗ̊ ⁊ tã taẽ dina vnitas ꝙ maioꝛ cogitari ñ pt᷑: Sipᷣaẽ vnitas ĩ termino vnitatis.Sʒ vnitas q maioꝛ & et in termĩo vnitatis.abſoluit᷑ ab oĩ płitate:& ſecuʒ nõↄpatit᷑ aliquã płalitatẽ. 4Iteʒ ſupꝑ illð ephᷣ.iij. vt poſſitis ↄpᷣhendẽ ⁊c. dĩc MHerñ.cũ videbimꝰ deũ facie ad faciẽ nõ diſſiliet aĩa in ſuã płalitatẽ ſᷣ cõgregabit ſenſiuã vnitatẽ. Si ergo ad h̊ aĩma ↄgreget᷑ ĩ cũ. opoꝛtz ꝙ ↄgreget᷑ ĩ ſuà vnitatẽ:młto magis dina eẽn tia abſtrabet᷑ ab oĩ płalitate ⁊ erit oĩmoda vnitate et ita dĩnũ eẽ ñ ↄpatit᷑ ſecũ płalitatem. ¶ JRt cõis aĩmi conceptio eſt. ꝙ in vnitate eſt perfectio.in multitu⸗ dine im ꝑfectio.vnde nos videmꝰ i coꝛpalibo ꝙ nobi lioꝛa ſunt coꝛpoꝛa quoꝛum ſpecies in vno ſolo ſaluat ſonti ſ⸗ lins do di⸗ ſoluta e mo⸗ tione ſpanen lurſ beat⸗ inno n ben ſonepe Gon Uin. Ne ℳ no tedi 0Rn Atem. hatin ipte zputi Alia Nueſtio ſicut coꝛpoꝛa eeleſtlia.et inde eſt ꝙ ſunt incoꝛruptibi⸗ lia.ſed non alia quoꝝ ſpẽs plura requirit in quibus habeat ꝑfectionem. ſed qð nobilius eſl:deo attribuẽ⸗ dum elt. et etiã ſpecies diuĩa maxie ꝑfecta ẽ· ergo ipᷣa eſt in vno ſolo ſingulari:ſiue vna ſola ꝑſona abſq; om ni pluralitate Yem vanũ eſt ponere multitudinem vbi natura perfectam habet vnitatem. ſed poſita vni tate. diuina in vno idem habetur. ſcilicet ſumma po tentia. ſumma felicitas 7c. ergo vnitas diuini eſſe eſt ſolum in vno. ¶ Item omnis multitudo et plura⸗ litas reducibilis eſt ad aliquã vnitatem.ſed ſi pomẽ in diuino eẽ pluralitas.nõ eſt reducibilis ad aliquã vnitatẽ. qꝛ nec ad vnitatẽ nature nec ad vnitatẽ pſone ergo in diuino eſſe nullo modo poteſt eſſe pluralitas Hinoꝛ patet. cõſtat ꝙ illa pluralitas ſi eſſet in xeo: nõ eſſet pluralitas nature.ſed ad vnitatem naturen reducit niſi pluralitas nature. ergo illa pluralitas non reducitur ad vnitatem nature. Similiter nec ad vnitatem ꝑſone:qꝛ vnitas ꝑſone nulla cõmunis eſt il lis pluribus.¶ Item vnitas ⁊ pluralitas er opoſito cõdiuidunt ens.ſi ergo vnitati per ſe inquãtũ huiuſ⸗ modi attribuitur ꝑmanentia et conſiſtentia ip̃ius eẽ ergo multiplicationi et pluralitati attribuitur oppo ſitum:videlicet coꝛruptio et deſitio ip̃ius eſſe. au tem vnitati attribuatuꝛ permanentia et conſiſtentia ipſius eſſe:patet per Moecium in libꝛo de conſolati⸗ one.omne quod eſt.tamdiu manet atq; conſiſtit: qᷓ⸗ diu vnum eſt. ſed neceſſe eſt interire atʒ diſſolui cum vnum eſſe deſierit. Si ergo a diuino eſſe relegata eſt oĩno deſitio eſſe.ergo et omnis pluralitas relegataẽ ab ipſo. Contra.virtuoſioꝛ eſt vnitas que poteſt eẽ eadem in pluribus nõ multiplicata. ꝙᷓ illa que non poteſt eſſe niſi in vno ſolo:quia iſta coartatur.illa nõ ſed vnitas diuini eſſe eſt cui nihil deeſt de neceſſitate: ergo ipᷣa eſt vnitas in pluribo non multiplicitas. eſt ergo in pluribus ipᷣam habentibus ſczʒ in patre in fi⸗ lio et in ſpiritu ſancto.¶ Item ſuppoſita hac pꝛopoſi tione per ſe nota.ꝙ eſſe diuinum eſt ſummum atʒ ꝑfe ctum bonum. Item ſuppoſito ꝙ perfectio boni conſi ſtit in cõmu nione.Tercia ſuppoſitio eſt. ꝙ cõmunio non eſt eiunſdem ad ſe ſed vnius ad alterum. Ex bis ergo neceſſario relinquitur.ꝙ ponẽda eſt pluralitas cum eſſe diuino.quia vbicunq; eſt ponere cõmumio⸗ nem boni vnius ad alterum:neceſſe eſt ponere plura litatem.quia ibi eſi ponere alterum et alterum vł ali um et alium. Sed in deo eſt poneꝛc ſummum bonum ſicut patet ꝑ pꝛimam ꝓpoſitionem.et cõmunionẽ bo⸗ ni ſicut patet per ſecundam.:quia aliter nõ eſſet bonũ perfectum:et vnius ad alterum ſicut patet ꝑ terciaʒ. ergo in eſſe diuino eſt ponere pluralitatem. Tercia eſt ratio Richardi per rationem caritatis ſuppoſitis tribus ꝓpoſitionibus per ſe notis. Pꝛima eſt ꝙ vbi eſt ſumma bonitas:non poteſt deeſſe ſumma caritas Secunda eſt ꝙ ſumma caritas non eſt amoꝛ pꝛiuatꝰ ſed cõmunis:quia ſic eſſet diminutus. Tercia eſtꝗ amoꝛ cõmunis non pꝛiuatus eſt amoꝛ currens in al⸗ terum.iuxta quod dicit Rich.in libꝛo de trini.quia opoꝛtet vt amoꝛ in alterum tendat vt caritas eẽ que⸗/ at.nullus enim pꝛo pꝛiuato ⁊ pꝛopꝛio ipſius ſui amo re dicitur pꝛopꝛietatem bhabere.Abi autez totius bo nitatis plenitudo eſt:vera et ſumma caritas de eẽ nõ poteſt. nibil enim caritate melius nihil caritate per⸗ fectius.Er his ſequitur.q in diuino eſſe ſit plurali⸗ tas.quia in deo eſt ſumma bonitas.ergo in ipſo non xceſt ſumma caritas ſicut patet per pꝛimam pꝛopoſi tionem.ergo in ipſo eſt amoꝛ cõmunis.currens in al terum: quod patet per ſecundam et terciam pꝛopoſi⸗ tionem.quia in deo eſt alter et alter ſiue alius 2 aliꝰ. relinquitur ergo ꝙ in diuino eſſe ẽ pluralitas.i Idẽ oſtendit Richardus c ſancto victo. ꝙ illa caritas vł * ει * *% PiU. amoꝛ non erit in aliquid extra deum quod ſit creatũ dicens.ſummam caritatem erga perſonam creatam habere non poſſet.inoꝛdinata emim caritas eſſet ſi ſũ me diligeret et ſumme diligendus non eſſet.vt autem caritas ſumma et ſumme perfecta ſit: opoꝛtet vt ſit: tanta vt ma ioꝛ eſſe non poſſit et talis qua non poſſit eſſe melioꝛ. qᷓdiu autem quis nullum alium ꝙᷓ ſeipſũ dil igit. ille quem erga ſe habet pꝛiuatus conuincit: quoniam ſummum caritatis gradum nondum appꝛe⸗/ hendit.ſed ꝑſona diuĩa ꝑfectõz nõ haberet ꝙ vt ſe⸗ ipᷣaʒ diligẽt:ſi condignã ꝑſonã oĩno non baberet. Di⸗ uine autem perſone condigna non eſſet perſona que deus non eſſet.vt ergo in illa diuinitatis natura ple⸗ nitudo caritatis poſſit locum habere: opoꝛtet diui⸗ nam aliquam perſonam perſone condigne caritateʒ ſuam communicare: et eo ipſo conſoꝛtio non care- re. IJgem Richardus in libꝛo de trinitate. arguit iſtud per rationem beatitudinis ſuppoſitis tribus pꝛopoſitionibus per ſe notis. Pꝛima eſt. ꝙ in deo ſit ſumma beatitudo.Secunda ꝙ; vbi eſt ſumma beati⸗ tudo:ibi eſt iocundiſſima poſſeſſio.Tercia eſt ꝙ nul lius rei ſine conſoꝛtio iocunda eſt poſſeſſio. Ex bis igitur relinquitur. ꝙ in diuino eſſe eſt ponere conſoꝛ tium plurium.quia in ipſo eſt ſumma beatitudo. er⸗ go ⁊ iocũdiſſima poſſeſſio:ergo ⁊ iocunditas pluriũ. KRelinquitur ergo ꝙ in ipſo eſt pluralitas et iocun⸗ diſſima beatitudo poſſidentium. 4 Jtem alio modo ſuppoſito ꝙ eſſe diuinum ſit eſſe perfectiſſimum. ſed eſie in innſtis non de multis eſt eſſe perfectiſſimum. ergo eſſe diuinum eſi tale eſſe. quod eſt vnum in mul tis non de multis maniteſtatio medie eſt.naʒ eſt eſſe vniuerſalis et eſſe ſingularis. Eſſe autem vniuerſał eſt eſſe in multis et de multia.vt eſſe hominis eſt eſſe in multis ſingnlaribus.et d illis.quia non eſt totuʒ eſſe quod ſint illa. homo enim non dicit totum eẽ iſti us hominis.in iſto enim homine eſt eſſe quantitatis et eſſe qualitatis et huiuſmodi:que non dicit eſſe bo⸗ minis.pꝛopterea eſt de eſſe:non totum quod eſt eſſe il lius.et ideo de illo:non vt illud.eſſe vᷣo ſingularis eſt econtrario eſſe non in multis nec de multis immo eẽ in vno et eſſe illud vnum non de illo.conſtans autem eſt ꝙ nobilius eſt eſſe in multis qᷓ eſſe in vno.ſed qð eſt nobiliſſimum eſt deo tribuendum:ergo tale erit eſ ſe diuinum.ſcilicet quod ha bebit eſſe in multis non in vno ſolo.¶ Item nobilius et perfectius eſt eſſe nõ de multis qᷓ; ꝙ eſſe de multis.quia ꝙ dico partem di⸗ co non totum. Cum ergo quod eſt perfectiſſimum ſit deo tribuendum:eſſe diuinum eſt eſſe tale quod eſt in multis non de multis.immo vnum et totum eſſe illo⸗ rum.ex hoc patet ꝙ eſſe dininum non eſt vniuerſale vel ſingulare. ſed habens aliquid de vtroqʒ. Ex boc relinquitur ꝙ in deo eſt pluralitas.¶ SItem virtuoſi⸗ us ẽ et nobiliꝰ quod poteſt eſſe in multis qᷓ; quod po teſt eſſe in vno ſolo.Et hinc eſt ꝙ nobilius eſt eẽ vni⸗ uerſalis qᷓ eſſe ſingularis.¶ Item nobilius eſt eſſe vnum in multis non multiplicatum in illis ſed ma⸗ nens omnino idem qᷓ eſſe in multis vnum multipli⸗ catum in illis.velut eſt eſſe vniuerſale quod quidem eſt eſſe in multis ſingularibus multiplicatum illis. Mobilius autem et virtuoſius eſſe eſt deo tribuen⸗ dum:ergo dininu m eſſe eſt vnum in multis nec mul⸗ tiplicatum in illis.ergo in diuino eſſe eſt pluralitas. Solutio concedendum eſt ꝙ vnitas dinini eſſe eſt vnitas in pluribus.et hoc oſtendit perſectionem ipᷣi⸗ us quod eſt vnitas in pluribus non multiplicata ſed manens eadem:non de illis ſed totum eſſe illoꝛum. 4Quidam tũ in cõtrarium obijciunt ſic.eſt plurali⸗ tas in pluribus. et eſt pluralitas in vno.Eſt autẽ vni tas in pluribus et eſt vnitas in vno.pꝛimũ im ꝑfecti⸗ onis maxi me eſi:ergo vltimum quod maxime diſtat a pꝛimo ſumme perfectionis eſt. ſed quod eſt ſumme perfectionis eſt doo tribunendum: ergo vnitas diuini eſſe eſt vnitas in vno.¶. Ad hoc dicendum. ꝙ vnitas et pluralitas poſſunt comparari in vno genere vel in pluribus. Si comparantur in eodem genere. vt vide licet pluralitas nature ad vnitatem nature compare tur:ſic pluralitas in pluribus imperfectiſſimum et vnitas in vno perfectiſſimum. Si in diuerſis generi⸗ bus vt videlicet comparetur pluralitas perſonalis vnitati eſſentiali:iſtud non ſequitur.immo perſecti⸗ oꝛ eſt vnitas que eſt in pluribus differentibus perſo⸗ naliter ſiue ſᷣm relationeʒ que eſt ſine his quia pluꝛa⸗ litas que eſt perſonalis ſiue 'm relationem demon⸗ ſtrat virtutem et perfectionem ipſius vnitatis.vnde non tetrabit ipi vnitati:quia ſumme perfectionis et virtutis eſt ꝙ ſit in pluribus eadem non multiplica⸗ ta.vnde eſſe ab alio non eſſe ab alio licet in diuino eẽ reperiantur: non tamẽ detrahunt ſimplicitati ipſiꝰ. ſolum enim dicunt differentiam m relationem. vn⸗ e kᷣm Hoetium nihil addunt ad eſſe.nec etiam plu⸗ ralitas in perſonis que ab his eſt vnitati diuini eſſe opponitur.ſed pluralitas in numeris ei opponitur. et de hac pꝛocedit ratio ſᷣm ꝙ diuinum eſſe maxime lon ge ſit a pluralitate naturarum.4l Ad pꝛimam vo rati onem ſuperius poſitam dicendum.ꝙ ratio illa bene pꝛocederet.ſi pluralitas quelibet opponeret᷑ et detra⸗ heret ſimplicitati diuini eſſe.pluralitas aũt ſᷣm rela tionem que eſt in oiuino eſſe non opoĩtur vnitati na ture.vnde Rich.in li.de trinitate.habet homo quo⸗ modo legat et diſtat in ſeipſo quid per cõtrarium te beat eſtimari de deo.ibi quidem pluralitas perſona⸗ rum in vnitate ſubſtantie:hic autem pluralitas ſub⸗ ſtantiarum in vnitate perſone.pluralitas autem na⸗ ture nunq; oponitur vnitati perſone in homine.ſimi liter nec ꝑpluralitas perſone vnitati nat᷑e ĩ deo.¶. Ad aliud dicendum q; duplex eſt vnitas.ſcilicet materia lis et foꝛmalis.vnitas materialis eſt vnitas ſignata vel ſingularis.et quia hec vnitas ſignata eſt: non ha⸗ bet poteſtatem multiplicãdi ſe.ſed eſt mateꝛia multi⸗ tudinis et etiaʒ ſubiecta ip̃ᷣi multitudini.Sed vnitas foꝛmalis eſt vnitas ipᷣius foꝛme que bhabet virtutem ad multitudinem vt potens ſit eſſe in multis.Sʒ hoc poteſt eſſe dupliciter.qꝛ hec vnitas poteſt eſſe in mul tis multiplicata in illis vel non multiplicata. ſed vna et eadem. E ſit enitas ĩ multis dicit perfectionẽ ſed ꝙ ſit multiplicata hoc dicit imperfectionem.et ta lis eſt vnitas foꝛme vniuerſalis que multiplicatur in ſingularibus. Qð ergo dicitur ꝙ nobilitas eſt ĩ coꝛ⸗ poꝛibus celeſtibus ꝙ non poſſunt eſſe in vno ſolo.di⸗ cendum.ꝙ ex parte ipᷣius ſingularis iſtud verum eſt ꝙ nobilitas eſt ipᷣius ſolis ꝙ manet incoꝛruptibile.ſᷣ ex parte ſue ſpeciei.nobilitas eſſʒ ꝙ eſſet in pluribus et ꝙ non poſſet niſi in vno:iſtud eſt innobilitatis qꝛ ponit coartatõem in ipſa. Cõſtat igitur ꝙ perfectioꝛ — tribuendum.ideo ponimus vnitatem diuine eſſentie in pluribus non multiplicatam. Et pꝛopter hoc di⸗ ſiinugenda eſt illa ꝓpoſitio.ꝙ in multitudine eſt imꝑ fectio.dicendo ꝙ eſt multitudoin multitudine et mł⸗ titudo in vnitate.⁊ multitudo ĩ multitudine ĩꝑfectio nis eſt. qꝛ deeſt ibi ꝑfectio vnitatis.ſed multitudo in vnitate immo que eſt vnitas ꝑfectionis eſt.qᷓ;uis non congrue dicatur multitudo in deo ſed pluralitas non pꝛo pluralitate intelligatur cum dicitur multitudo. Ad tercium dicendum.ꝙ vanum eſt ponere multi⸗ tudinem vbi idem cõtingit ꝑ poſita vnitatem vel vbi natura babet perfſectam vnitatem. hoc verum eſſet ſi et virtuoſioꝛ eſt vnitas que poteſt eſſe in rebus młtis q̃ que niſi in vno ſolo.et perfectioꝛ.immo ꝑfectiſſima eſt illa que poteſt eſſe in pluribus nõ multiplicatis. quia ergo quod nobilitatis et perfectionis eſt deo eſt multitudo et vnitas acciperentur in eodem genere. immo vnitatem eſſentie et pluralitatem ꝑſonarũ.Et dicimus.ꝙ licet ſit ſumma potentia in deo.et ſi non ſit aliqua pluralitas in diuino eſſe.dico tamẽ ꝙ non idem cõtinget:qꝛ ꝑ hoc manifeſtatur ſumma potẽtia et oſtenditur in o ꝙ ſcz ſit vnum in multis nõ mul⸗ tiplicatum.¶¶ Ad quartum dicendũ.ꝙ multitudo ſi⸗ ue pluralitas que ponit᷑ in diuinis ꝑſonis reducibi lis eſt ad vnitatem eiuſdem generis ſcʒ ad vnitatem ꝑſone.Et qð obijcit᷑.q; nõ eſt vna cõmunis ꝑſona.di ſtinguendũ eſt:ꝙ eſt cõmune ᷣm oꝛiginẽ.⁊ ᷣm pᷣdica tõem. Scom ergo pᷣdicatõem nõ eſt vna cõmunis ꝑ⸗ ſona.ſed dicẽdo cõmune ſᷣm oꝛiginẽ eſt vna cõmunis ſcʒ ꝑſona patris a qua cetere habent oꝛiginẽ:filius ꝑ generatõem.ſpũſſanctus ꝑ ꝓceſſionẽ.¶ Ao quintuʒ dicendũ.q cũ vnitas et multitudo ex oppoſito diuidã tur.vnitati ſᷣm eſſentiam vel naturã opponit᷑ multitu do ßm eẽntiã:et vnitati mõ exiſtendi multitudo modi exiſtẽdi.Conſiſtẽtia vᷣo et ꝑmanentia ipᷣius eẽ attri⸗ buitur vnitati ᷣm naturã:nõ vnitati 'ᷣm modũ exiſtẽ di.ita et ecõtrario coꝛruptio vel deſitio ipᷣius eẽ attri buit᷑ multitudini nature nõ pluralitati hᷣm modum exiſtendi.ADanet igit᷑ pluralitas m exiſtẽdi modux cũ vnitate nature:non repugnans ꝑmanentie ipſius eſſe diuini. gembrum ſecundũ Onſeq̃nter querit᷑. An eſſe diuinũ ſecũ cõpatiatur pluralitatẽ naturarum ita vt dicantur pluꝛes dij. Ad qð ſic Ba⸗ mab. Si ponerent᷑ plures dij:differen tiã opoꝛtet cõſiderare.Si em̃ nulla differentia eſt in eis:vnꝰ magis et nõ multi.Si vo dꝛñtia ẽ in eis:vbi ergo ẽ ꝑfectio ſiue ſᷣm boĩtatem ſiue ſᷣm ſapiam ſiue ſm tẽpus ſiue pᷣm locum deficiat a ꝑfectõe: nequaqᷓ erit deus:nulla igit᷑ differẽtia erit in eis.Si vo ꝑ oĩa eſt ydemptitas:vnꝰ magis erit et nõ multi. Relinꝗt vnũ eẽ deũ et ñ mltos. Itẽ ſcdðᷣa rõ Richardi.Oiui⸗ tas aut ẽ icõmũicabił aut aligbo cõis.Si ẽ incõmuni cabilis:ↄſequens ẽ ꝙ nõ eſt deꝰ niſi vnꝰ.Si aũt alig⸗ bus cõis fueꝛit:cõmunis vtiq; erit.et ſbᷣſtãtia illa q̃ ñ eſt aliud qᷓ; dĩnitas ipᷣa.ſ̊ ſba vna nõ pt᷑ eẽ cõis pluri bus ſubſtãtijs:alioquin vna eadẽq; ſubſtãtia eẽt plu res et plures vna.Si vo dicit᷑ eẽ comunis pluribus ꝑſonis:vrit vtiq; et cõmunis illis ſpᷣſtãtia illa que nõ eſt aliud qᷓ; diuinitas ipſa. Juxta hoc erũt vtiq; in di uinitate plures ꝑſone.ᷣ nõ niſi vna ſba.nõ ẽ igit᷑ ĩ di⸗ nino eẽ pluralitas naturarũ.¶ Itẽ boetiꝰ in li. de tri nitate.nulla eſt in deo diuerſitas.nulla ex diuerſita⸗ te plalitas.nlła ex accidẽtibo młtitudo.deus eĩ a deo nullo differt nec accñtalibo nec ſpalibo diffeꝛẽtijs.vbi vo nulla ẽ dr̃a nulla ẽ dr̃ſitas:q̃re nec numerꝰ.igitur vnitas tm̃.nullã at᷑ dr̃ſitatẽ eẽ ĩ deo ꝓbatũ ẽ ſuꝑiꝰ per ſimplicitatẽ.nulla q̊ dr̃a vel diuerſitas diuini eſſe in nata. Cõtra.eẽ ab alio:nõ eẽ ab alio:faciũt diuerſi tatẽ in nat᷑a.ꝑ h̊ em̃ differt nat᷑a creata ab increata. ſiłr faciũt driam in ꝑſonis ſiẽ̃ demõſtrato pr̃e ꝗ ẽ ꝑſo na ens nõ ab alio.⁊ demõſtrato filio ꝗ eſt ꝑſona ens ab alio.nõ eẽ ab alio ⁊ eẽ ab alio faciũt driam ĩ dijs. et ita ĩ deo ẽ płlalitas nat᷑aꝝ. Arguat &̊ ſic.filiꝰ ẽ deꝰ ab alio.pꝛ ẽ deus nõ ab alio:&̊ duo dij:g cũ dij dĩc pła litatẽ dine nat᷑e:ĩ deo erit pluralitas naturaꝝ.⸗ Stẽ aug.ĩ li.de trini.nõ diciꝰ trinitatẽ deſcẽdiſſe ĩ colũbe ſpẽ:ſᷣ ſolũ ſpm̃ſctᷣm.nec diciꝰtrinitatẽ ſonuiſſe qñ vox audita ẽ hic ẽ filiꝰmeꝰ.Siłr diciꝰ ſolũ filiũ ĩcarnatũ nõ pr̃eʒ aut ſpmſct᷑zʒ. In dinis ̊ iuenit᷑ dr̃ſitas oꝑati onis.ita q opatio pr̃is nõ eſt oꝑatio filij. aut ſpũſſcti et ecõuerſo.Sed iĩ diuinis idem eſt ſba vᷣtus et oꝑatõ Cũ ergo ibi iueniat᷑ diuerſitas oꝑatõis.ꝗ̊ ⁊ vᷣtutis.⁊ ita eẽntie vel nature.plures ̊ dinitates ? plures dij. a⸗ e no ſon — ——MNN —, — „ — — — — — Nueſtio Solutio.dicimus ꝓ vnitas diuini eẽ nullo modo ſecum compatitur pluralitatem natuꝛe.nec diuĩtatis nec bonitatis. ſicut patet ꝑ ſupᷣdictã auctoꝛitateʒ boe tij de trinitate. ꝙ; nlla ẽ in deo diuerſitas ⁊c. Ex qͥ pʒ ꝙ eſt vnitas nature tm̃ in diuino eẽ. hoc etiaʒ pᷣdicta auctoꝛitas Richardi atteſtatur ꝙ diuinitas aut eſt cõmunicabilis aut incõmunicabilis ⁊c̃. Ex quo vult arguere ꝙ ibi tm̃ eſt vnitas ſubſtãtie. ¶ Ad hoc quod pꝛimo obijcit.ꝙ eẽ ab alio nõ eẽ ab alio faciũt diffeꝛẽ tiam in natura.dicendũ ꝙ iſtud verum eſt quando re cipiunt ſoꝛmas diuerſas ⁊ ſuꝓoſita.verbi gratia:cũ dico naturam entem ab alio.naturam non entem ab alio:hec reſpiciunt foꝛmas diuerſas et ſuppoſita di⸗ uerſa. Similiter cum dico pſonam entem ab alio ꝓ filio:et ꝑſonam entem nõ ab alio pro patre. hec re/ ſpiciunt ꝓpꝛietates diuerſas quaſi foꝛmas et ſuppoſi ta diuerſa.quia filius dicitur eẽ ab alio rõne filiatio nis:pater vᷣo nõ eẽ ab alio ratione paternitatis.ſed h nõ facit differentiã in natura ſed in perſonis.et pꝛo⸗ pter hoc pater et filius ſũt differẽtes ꝑſone nõ nature Szʒ cũ dico deꝰ ðo. dico deũ ab alio ⁊ deũ ñ ab alio et a quo alius:dico tamen foꝛmam eandem ex vtraq; parte.vnde eẽ ab alio et a quo alius:non eẽ ab alio. non reſpiciunt ibi diunerſam foꝛmam ſed differentia ſuppoſita.quia vna et eadem eſt foꝛma ſicut vna dĩni tas in patre et filio.et ideo ſicut dicit boetius ſequit᷑. pater eſt deus.filius eſt deus:ergo ſunt vnus deus.ſᷣ non ſequitur ſoꝛ.eſt homo.plato eſt homo.ergo ſunt vnus homo. quia ergo in do ſiue in patre et ſilio nõ inuenitur differẽs foꝛma ſicut in ſoꝛte et platone: nõ habet ibi locum ratio.¶ Ad ſecundum dicendum. ꝙ; nunqᷓ; eſt differens actio patris et filij et ſpirituſſan⸗ cti.qð ergo obijcit᷑ ꝙ ſolus filius incarnatur.dicen⸗ dum ꝙ hic dicuntur duo.ſcʒ ipᷣa actio:et relatio que venit in pꝛopꝛietatem perſone.quia incarnari dei di⸗ cit ſibi vnire humanitatem vel carnem.peꝛ hoc quod eſt vinere:tango ipam actionem.et hoc conuenit toti trinitati.ꝑ hoc qð eſt ſibi:tango relationem que ſo⸗ lum ad filiuʒ refertur.tota em̃ trinitas ſoli filio vnit humanitatem. Silr cum dico ſolus pater dixit hic ẽ filius meus dilectus.tango actionẽ que eſt facere vo⸗ cem.et hoc cõuenit toti trinitati. IOtem ꝑ hanc vocem ſignatur aliquis habere filiũ:et hec eſt ipᷣa relatio.et hoc cõuenit ſoli patri qui ſolus habet filium. Simi⸗ liter cum dico ꝙ ſolus ſpũſſanctus aꝓpaꝛuit in colum be ſpecie.hec eſi ip̃a actio et relatio veniens in pꝛopꝛi etatem ꝑſone.ipᷣa actio eſt ip̃a demõſtratio vel ſigna⸗ tio.ꝙ ſcʒ ꝑ hoc ſignatur ſpũſſanctus.et hoc facit to⸗ ta trinitas.Similit᷑ ibi ẽ relatio ad ſpm̃ſanctũ.qꝙ ſo⸗ lus ibi ſigmificetur.trinitas ergo hoc fecit ſcʒ vt per h ſignificaretur ſpũſſãctꝰ.et ſic nõ dicit᷑ ̊ rone actio nis ꝙ ſit differens actio vel operatio hoꝝ:̊ rõne ha bitudis actionis.et ſic patet ſolutio iſtius rõnis. Membrũ terciũ Verit᷑ poſtea vtrũ vnitas eſſe diuini ſe⸗ cum cõpatiatur pluralitatẽ pꝛicipioꝝ. ita ꝙ eẽt ponere duo pꝛĩcipia boni.qͥꝝ vtrũq; diceret᷑ ſũmũ bonũ.⸗ Ad qð ſic Hoetius in li.de ↄſolatõe.q diſcrepãt bona: nõ eſſe vnũ qð alterũ eſt liquet.quare neutrũ poterit eẽ per fectum:cũ alteꝝ alteri deſit.ſᷣ qdð ꝑfectũ eſt:nõ eẽ illᷣ ſummũ manifeſtũ eſt. nõ ergo ſũme bona ſunt q̃ ſunt diuerſa. Itẽ ſi eẽnt plura pꝛincipia: qualiter ab ilł gubernaret᷑ mũdus. Si em ꝗs ꝑti mũdi pꝛincipatur quis mundũ oꝛdinat et ꝑmanentiã eius facit: illo eĩ magis vtroq; erit pꝛincipiũ qð ſcʒ oꝛdinat vniuerſũ. er ſic relinquitur ſolum eẽ vnum pꝛincipiũ ꝑfectũ ſi⸗ ue ſumme bonum. Item qð ſuꝑlatiue dicit᷑ vni ſoli coaenit.ſi ergo ſummũ bonũ eſt.relinquit᷑ ꝙ vnũ ſo⸗ 55 vum. lum ſummũ bonum eſt:nõ habens pareʒ neq; ſuperi oꝛex ·ſi em̃ ſupeꝛioꝛẽ iam nõ eſt ſummũ:ſimitłr ſi paꝛẽ. Pꝛeterea.ſi habeat inferioꝛem illud inferius non eſt ſummum bonum. manebit ergo ſolum vnum ſum mum bonũ. Contra.Moetius in li.de cõſola.q̃ di⸗ ſcrepant bona ⁊c.ꝑ hoc volens ꝓbare ꝙ non ſũt duo ſumme bona pꝛincipia:quia vnum nõ eẽt alterum.ſic vtrũq; eẽt imꝑfectuʒ.Sed ꝙ hec ratio nulla ſit.patet cum ſit bonum creatum et increatum et vnũ ñ eſt al⸗ terum nec econuerſo.ſi ergo non ponit ꝙ aliquid de⸗ ſit ſummo bono increato.ſcilicet quia nõ eſt iᷣm bo⸗ num creatum.ſimiliter nec ſi eẽt aliud bonum increa tum differens ab ipo.hoc nõ poneret defectio in ipᷣo. poſſunt ergo duo eſſe ſumme bona.4! Item vnitas et multitudo diuidũtur ex oppoſito.ergo multitudo nõ eſt pꝛincipiũ vnitatis vel econuerſo. Aliud ergo pꝛin cipium vnitatis inquantum vnitas.et aliud multitu dinis.ergo duo ſunt pꝛincipia bonoꝛum. ¶ Item be⸗ atitudo creata eſt ſtatus omnium bonoꝛum congre⸗ gatione perfectus. Sed beatitudo creata non ẽ ipᷣa beatitudo increata.cum ergo ratio ſummi bom ſit ex aggregatione perfecta totius bonitatis.relinquitur ꝙ; eſſent duo ſumme bona. Solutõ.concedendum m rationes pꝛedictas ꝙ non ſit ponere duo ſumme bona. Ad pꝛimum dicendum ꝙ intentio boetij eſt ſi poneretur cum ſummo bono bonum aliud qð non eſſet ipſum vel ab ipo differret.quia illud ei deeſſet: et ita non eſſet perfectum.quia perfecto nihil deeſt. Si autem poneretur ſumme bonum increatum nec eſſet ipſum.nec ab ipſo.et pꝛopter hoc non poſſunt ſtare ſimul. Sed bonum creatũ licet nõ ſit ipſum bo num increatum:tamen eſt ab eo vnde non eſi ſummũ et pꝛopter hoc bonitas creata poteſt ſtare cum ſũmo bono increato licet non ſit ip̃m.¶ Ad ſecunduʒ dicẽ⸗ dum ꝙ q;uis 'm rationem vnitas et multitudo diui dantur ex oꝓpoſito tamen m rem minime. ĩmo ipᷣa multitudo ſubſtãtialiter eſſet ex vnitatibus aggrega⸗ ta.Si vᷣo ſubſtantialiter eſt multitudo ex vnitatibus oggregatis.que erit cauſa ip̃arum vnitatum: erit et cauſa multitudinis. Ideo vnum erit pꝛincipium vni tatis et multitudinis et vnius et multoꝛum.4 Ad teꝛ ciam rationem. dicendum ꝙ ſummum bonum dicit᷑ dupliciter.ſcilicet ſimpliciter et ᷑ᷣm quid. Summuʒ bonum ſimplex eſt bonum increatum. Summũ bo⸗ num Fm quid eſt beatitudo creata.quia eſt ſummum bonuʒ in creatis bonis et quod eſt eſt a ſummo bono increato.pꝛopterea non numerãtur vt dicantur duo ſumma.pꝛopterea eſt intelligendum de congregatio ne perfecta bonoꝛum. Neinde queritur S. f. vtrum vnitas diuini eſſe compatiatur ſecum plurali tatem pꝛincipioꝛum.ita ꝙ vnum dicatur pꝛincipium boni:reliquum vᷣo pꝛincipium mali.vt ſcilicet dicat᷑ ſummum bonum et ſummum malum ſicut poſuerãt manichei. Ad quod ſic obijcitur. bonum verum et ens conuertuntur.ergo eoꝛum opꝓpoſita ſcilicet malũ falſum non ens.Malum vo inquantum malum eſt non ens:ergo multomagis ſummum malum. Ideo vnumqu odq; inquantum eſt. bonum eſt.ſicut pꝛoba/ tur a boetio.ergo malum inquãtum malum non eſt. quia inquantum malum non eſt malum. Summum igitur malum omnino non eſt. Item ſi ſummũ bo⸗ num habeat oppoſitionem ſummum malum ergo ſi⸗ cut ſummum bonum eſt bonum per eſſentiã: ita ſum mum malum erit malum per eẽntiam.nibil ergo bo nitatis erit vel intelligetur in ſummo malo.ergo nul la potentia nec noticia nec etiaz eſſe. Relinquitur igi tur ꝙ non erit potens nec etiam ens:ergo nec pꝛinci⸗ pium.lꝗſteʒ in ſummo bono intelligitur ſumma vo⸗/ luntas boni et ſumma potentia.ergo ſummũ odium ſiue deteſtatio mali et ſumma potentia ad deſtruen⸗ dum malum.poſito ergo ſummo malo:querit᷑ an ſũ⸗ me bonum habeat voluntatem veſtruendi ipſum? et ſi nõ habet:nõ ſumme deteſtatur malum:ergo non eſt ſummum bonum.Si habet:ant ergo poteſt deſtꝛu ere ſummum malum: aut nõ poteſt.ſi nõ poteſt: ergo nõ eſt ſumme potens ergo nõ eſt ſummum. ſi poteſt et vult et conſtat ꝙ ſcit:ergo nõ eſt aliquo modo compa tiens ſummũ malum in eſſe. Contra.ſi ſimpliciteꝛ ad ſimpliciter:et magis ad magis.et maxime ad ma⸗ xime.ergo ſi bonum habet oꝓpoſitum malum.et ma⸗ gis bonum magis malum.et ſummum bonum ſum⸗ mum malum: ergo ſummum malũ eſt.¶ Item in bo⸗ nis ſequitur aliquid eſt bonum ⁊ aliquid eſt melius. ergo aliquid optimũ.ergo ſimiliter in malis aliquid eſt malum aliquid peius.ergo aliquid peſſimũ: ergo ſummum malum eſt. ¶ Item cõtrarioꝛum contrarie ſunt cauſe.ſed in vniuerſitate ſunt multe contrarieta tes et multa cõtraria:ergo et cauſe cõtrarie.Sʒ vna eſt cauſa omniũ bonoꝛum que nec eſt cauſa maloꝛum ergo eſt neceſſe ꝙ vna ſit cauſa omnium maloꝛum. ſi cut ergo illa eſt ſummũ bonum:ita illa ponetur ſum⸗ mum malum.lItem ſequitur.ſi aliquid eſt bonum participatione ergo aliquid eſt bonum ꝑ eſſentiã. er⸗ go ſimiliter aliquid eſt malum ꝑticipatione.ergo ali quod eſi malum ꝑ eſſentiam. Item nihil eſt pꝛinci⸗ pium ſaluatiuũ et coꝛruptinũ.cum ergo bonoꝛum et coꝛruptoꝛum ſit pꝛincipium ſaluatiuũ.ergo et malo⸗ rum et coꝛruptibiliũ erit pꝛincipium coꝛruptiuum. ISi dicatur ꝙ coꝛruptibiliũ nõ eſt ponendũ pꝛinci⸗ pium.cum coꝛruptio accidat ex defectu:et ideo ex nõ cauſa potius q; ex cauſa. Contra om̃e coꝛruptiuum eſt actinum.ome aũt actiuũ habet naturã poſtq; agit erit igit᷑ aliq̃ natura pꝛincipiũ coꝛruptiuũ.4:! Itẽ per auctoꝛitates voluerũt oſtendere Manichei duo pꝛin cipia hoc modo.xij.math̊.aut facite arboꝛem bonaʒ et fructum eius bonum.aut facite arboꝛem malam ? ſꝛuetum eius malum.glo.Rabani.nõ poteſt ex bono malum vel ex malo naſci bonum. Et ibideʒ.nibil me dium quin boni actoꝛis tm̃ ſint bona et mali mala. ex ꝗlv colligit᷑ ꝙ boni ⁊ mali ñ idẽ ſunt pꝛincipiũ ſed diuerſa.¶ SOtem.j.ioh.iiij.qui facit peccatũ ex dyabo lo eſt.nõ materialiter:ergo effectiue.et ergo dyabolꝰ eſt pꝛincipiũ efficiẽs mali et deus boni. Itẽ math. xv.om̃is plantatio quã nõ plantauit pater meus ce⸗ leſtis eradicabitur.ergo aliquid eſt quod non planta uit pater celeſtis.hec plantatio ꝗd eſt aliud q; alicuiꝰ rei pꝛoductio in eſſe.igit᷑ eſt aliud pꝛincipiũ a deo ꝓ⸗ ducens res in eſſe.¶¶ Item ioh.viij. vos ex pꝛe dyabo⸗ lo eſtis.et conſtat ꝙ nõ eſt pater niſi creatone.⸗l Iteʒ ij. Coꝝ.iiij.ſi euangeliũ nrm opertũ eſt in his que pe⸗ reunt.eſt opertum in quibo deus hꝰ ſeculi excecauit mentes infideliũ.nõ aut intelligendũ eſt de bono dei ꝙ excecauit mentes infideliũ.igitur de malo.q¶ IJtem ioh.xiiij.venit pꝛinceps mundi huius.vnde innuit ꝓ vnus ſit pꝛinceps mundi huiꝰ:et alter alterius.et in telligitur de dy abolo.¶ Item Ro. vij. video aliaʒ le⸗ gem in membꝛis meis repugnantẽ legi mentis mee. igr due leges ſunt in homie.ſed lex ſpiritus eſt a deo ergo cõtraria eſt a ↄtrario pꝛincipio.¶ Itez ioh. viij. dy abolus homicida fuit ab initio.igitur eſſentialiter malus vel a malo pꝛincipio.¶ Item iohᷣ.viij. dy abo⸗ lus eſt mendax et pater eius.ſi pater igitur efficiens cauſa et nõ ab altero.ſed cauſa et pꝛincipiũ idem.er⸗ go ⁊c̃. ¶ Item geñ.j.vidit deus cuncta que fecerat et erant valde bona.econtra ecẽs.j.vanitas vanitatuʒz et omnia vanitas.nõ igitur hoc a deo. Reſponſio cæceptio manicheoꝛũ fuit.quia eſtimauerũt pꝛiuatio⸗ nes cauſari ſicut poſitiones.quod nõ eſt verum.pꝛi⸗ natienes em̃ nõ habent cauſaʒ efficientẽ quemadmo dum poſitiones:ſed deficientem. vnde auguſtinꝰ.xij. c ci.dei.non eſt efficiens cauſa mali ſed deficiens: qꝛ nec mala voluntas eſt effectio ſed defectio. Cauſam ergo mali velle inueniri eſt.ac ſi aliquis velit videre tenebꝛas et audire ſilentium. que nobis per oculos nota ſunt nõ ſpecie ſed ſpeciei pꝛiuationc.talia ðᷣo ne ſciendo ſciuntur vt ſciendo neſciãtur. Silentium em̃ nõ niſi audiendo auditur. Reſpondendum ergo ad obiecta ᷣm oꝛdinem. 4 Ad pꝛimum dicendum.qꝙ re⸗ gula illa ſi ſimpliciter ⁊c.differenter intelligitur in poſitionibus et pꝛiuationibus. In poſitionibus em̃ eſt magis et minus ꝑ participationem vnius foꝛme vel nat᷑e.ſicut ĩ coloribo ſᷣm ꝑticipationẽ foꝛme albe dinis ſᷣm plꝰ vel minꝰdꝛ pns albũ vł minꝰ. in pꝛiua- tõibo vᷣo aliter ẽ.aʒ in pꝛinationibo nõ dicitur ma⸗ gis et minus per participationem vnius foꝛme ᷣm magis et minus.ſed per receſſum a foꝛma ſine habi⸗ tu: reſpectu cuius dicuntur pꝛiuationes ſᷣm magis 2 minus. Pꝛeterea nõ eſt ponere terminum.⁊ ideo nec ſummum ſimpliciter ſicut patet in curuo.dicitur em̃ curuum per elongationem a recto.curuius per maio rem elongationem:curuiſſimum per ſummam elon⸗ gationem.ſic igitur malum et peius dicuntur ꝑ elon gationem a bono ſen pꝛiuationem boni ſᷣm magis et minus.et ſummum malum dicetur per ſummã elon⸗ gationem.ſi igitur non eſt ponibilis ſumma elonga⸗ tio ab vno:quia hoc eſſʒ ſumma elongatõ ab eẽ ſicut ſuperius oſtenſum eſt:relinquitur ꝙ nullo modo eſt ſu mmum malum. Illa ergo regula ſi ſimpliciter ad ſimpliciter ⁊c.tenet in illis in quibus eſt maximum et terminus m acceſſum ſiue receſſum ſed in malo non eſt terminus receſſus:quia malum eſt infinitũ: pꝛopterea nõ erit ponere ſummum malum. 4 Ad ſe⸗ cundũ iã patʒ reſpõſio.qꝛ nõ eſt ſimilis com ꝑatio in bono et in malo.vnde nõ ſequitur ſi in bono ponitur marimũ ꝙ in malo ponatur:cum em̃ malum pꝛiuatõ ſit nõ habet eſſe ſubſiſtens niſi in natura.que quideʒ pꝛiuata eſt a bono et nata ad bonuʒ. Pꝛopterea non poteſt aliquo modo eſſe nec etiam intelligi ſummum malum ſimpliciter. Diſtinguẽdum tamen eſt ꝙ ſũmũ malum poteſt dici duobus modis.vno modo quo ni hil poteſt dici peius nec habet aliquid boni:et h̊ mo do nihil eſt ſummum malũ.Alio mõ dicitur ſummũ malum.aquo nihil eſt peius et hoc modo ſummũ ma⸗ lum eſt ipſa inoꝛdinatio creature qua nihil eſt peius Ao tercium dicendum.ꝙ eſt cauſa pꝛopꝛia ꝓxima et immediata.et eſt cauſa pꝛima ↄmunis. Cauſa pꝛo pꝛia pꝛoxima et immediata differens eſt contrarioꝝ ſed cauſa pꝛincipalis et pꝛima eſt vna cõtrarioꝛũ.qð patet.cõtraria ſunt vnius generis.ſicut albedo ⁊ ni gredo in genere coloꝛis.vna igitur eſt natura in con⸗ trarijs.et que eſt cauſa illius:eſt cauſa ↄtrarioꝛũ.ſic que eſt cauſa coloꝛis ſimpliciter:eſt cauſa albi et m⸗ gri coloꝛum.q;uis cauſa pꝛorima ſimiliter differat. Similiter nota in omni oꝓpoſitõne per ſe eſt aliquid cõmune ipſis opoſitis.vel cõmune ᷣm dictionem.ſi cut eſt in oꝓoſitis ſm affectionem et negationẽ.vna eſſentia eſt cõmunis ſᷣm dictionem: aut cõmune ſᷣm rem.et hoc videtur cõmune materiale.et hoc modo eſt cõmune ſᷣm pꝛiuationem et habitum.vel cõmune foꝛmale:et hoc abſolutum vel reſpectiuum. cõmune abſolutum eſt in oppoſitione contrarioꝛum: quia ibi eſt vna foꝛma generis cõmunis ipſis ſpeciebus.com mune ſoꝛmale compaꝛatum eſt in relatiuis. quia ibi eſt cõmunitas habitudinis.Cum ergo in omni oppo ſitione oppoſitoꝛum inueniatur vnum quod eſt füda⸗ mentum ipſiꝰ oppoſitionis.que erit cauſa illius vni⸗ us erit cauſa ipſis opoſitis vna ergo eſt cauſa omni um oppoſitoꝛum:pꝛima dico nõ pꝛox ima.⸗ Ao quar⸗ ni lyn i. nin lel lie e non ſo Nueſtio rdp icen icipatione bonum dicitur pꝛo li. cauſa ergo eius non ponetur niſi cauſa peccati ſei hud ae vinndom Foreleiraſe eſt pꝛima que ſᷣm ine⸗ licet deficiens. que ſcilicet pꝛana voluntas eſt inoꝛdi Luc gis et minus cauſatur ab omnibus creatis. et illa eſt nata ad deum. tamẽ inquantum penaẽ afflictiua po nan bonitas ꝑ eſſentiam.malum vo ꝑticipatione impꝛo⸗ teſt poni a deo ſiue a diuina iuſticia.¶ Ad. viij. dicen n ꝛie:quia non eſt vna malicia cauſa malicie in omni dum.ꝙ homicida dicitur dyabolus ab initio.i. exq ſr ſn kesiteutoſtenait beatus dyoniſius in libꝛo de diui⸗ homo fuit quem decipiendo inter fecit. vel dicitur bo⸗ one nis nomibus.bonum eſt ex vna et generali cauſa.ma micida ab initio ſcilicet mundi.id eſt ſtatim poſt ini⸗ nuneſ lum autem ex multis et particularibus defectibus. tium. cum hominem decepit non ab initio ſui eſſe. gond uod declarat conſequenter.non omnibus eadẽ om⸗ Ad nonum dicitur dyabolus dicitur pateꝛ men nae, un Fm idẽ mala.demoni em̃ malũ eſt pᷣter dĩnũ in⸗ decij.quia ab ipſo et non ab alio mendacium ince⸗ Utur in tellectum.eſſe anime quod eſt pꝛeter rationem.coꝛpo pit. non per modum efficientis cauſe:ſed per moduʒ bugeß, ri quod eſt pꝛeter naturam. malum ergo participa⸗ ceficientis a veritate. Ad vltimum dicendũ cuz afenne tione non dicitur excommunicatione alicuius en⸗ dicitur vidit deus cuncta que fecerat et erãt valde bo nrabe tis:ſed ex ſimilitudine defectus et alicuius non entis na. oſtenditur ꝙ creatura duplicem bonitatem habzʒ nipin⸗ et ideo no ſequitur ergo aliquid eſt malum per eſſen⸗ ſcilicet in ſe et in oꝛdine vniuerſi.vnde in conditione turng tiam. ¶¶ Ad quintum dicendum.ꝙ coꝛruptiunm pꝛi⸗ creaturarum de qualibet dictum eſt. vidit deus eẽt emne n cipium inq;tum agit actiuum eſt ex natura boni qð bonum. ad ſigniſicandum bonitatem quam habent ĩ ſebah ſubſtantificat.malum vᷣo inquãtum coꝛrumpit defe⸗ pꝛopꝛio geneꝛe. ſed de vniuerſis dictum eſt erant val⸗ magien ctiuum eſt.et ideo nõ erit cauſa efficiens inquantum e bona: ad ſi ignificandum bonitatem quã habent in ſleone hmõi:ſed deſiciens.q̃re nec pꝛincipium. et hoc inten rerum vniuerſitate. vᷣo obijcitur vniuerſa vaĩtas itureſt dit beatus dyoniſius. VUnde cum dicitur.malũ agit: intelligendum ꝙ creatuꝛe bm ꝙ referunt᷑ ad pꝛincipi ern⸗ hoc dicitur per accidens.ſed cum dicit coꝛrumpit: H um a quo ſunt.bona ſunt:et in ſe bona ſunt. et in vni mehon, dicitur per ſe.nec tamen ex hoc ponetur pꝛincipium: uerſo valde bona ſi unt. Scom vo ꝙ referũtur ad oꝛi⸗ rpebe agit enim per naturam ſubſiſtentis boni.coꝛrumpit ginem de qua ſunt ſcʒ de nihilo. vanitas ſũt:et verti⸗ agise autem per defectum et pꝛiuationem boni. per hoc ꝙ biles ad non elſe vel ſi impliciter vłquodam modo.ꝑ or a bono:agit. per boe a N nlplo⸗ Lorruiubie⸗ vt ct hoc ergo nunꝙᷓ aſtruetur aliud pꝛincipium. longen auguſtinus.exemplum beati dyoniſij in moꝛbi actio „ ei n nes AdD rctornates vᷣo reſpondendum. ad pꝛimã Rleb ri quartu odo e dicendum.qꝙ per arboꝛem ſignatur voluntas et ꝑ bo Radine conſequenti queritur vtruʒ vni iter od nam bona per malam mala.per fructum vᷣo opus . tas diuini eſſe compatiatur ſecum plu tinum vnge ſenſus eſt. non poteſt ex mala voluntate naſci ralitatem ydearum. Ao quod obijcit nalo bonum opus:nec ex bona malum. inquantum hbmõi. ſic Auguſiinus ĩ libꝛo.lxxxiij.queſiio. ſüi Ex libero tamen arbitrio pꝛocedit voluntas bona et Sunt nanq; ydee pꝛincipales quedam foꝛme rerum oſe⸗ mala.ſed per modum efficientis:inquautum ſcilicet ſtabiles atʒ incommutabiles. qua ipᷣe foꝛmate non Ron a do eſt pꝛocedit voluntas bona: per modum vo de⸗ ſunt atʒ ꝑ hoc eterne ac ſemꝑ eodẽ mõ ſe habentes. nitur ficientis inqtum ſcilicet vertibile per electionem eſt diuina intelligentia continentur. ⁊ cuʒ ipᷣe neq; oꝛiã inc et de nihilo:eſt cauſa volunta tis male.2 ſic ᷣm ꝙ de⸗ neq; intereant:ſᷣm eas tamen foꝛmare dicitur omne nice clinatur in nõ cauſam per auerſionem a ſumma cau⸗ quod oꝛiri et interire poteſt. Si ergo ydee ſunt pꝛin⸗ non ſa. ideo ſimpliciter non ponetur pꝛincipium m hoc. cipales et eterne foꝛme in diuino eſſe et per hoc ꝙ di⸗ mun Pꝛeterea eſto ꝗ; diceretur pꝛincipium li.ar. mali.nõ co ydee in plurali deſigno pluralitatem: conſtat ꝙ nd ſequeretur ; eſſet vnum. immo tot pꝛiucipia quot eſ⸗ ſunt plures ydee ab eteꝛno in diuino eſſe. ſic ergo vni pon, ſent libera arbitria xficientia in diuerſis rationali⸗ tas diuini eſſe ſecum compatitur pluralitatem ydea⸗ no bus creaturis. et hoc vult dicere beatus dyoniſius qꝙ; rum.. Si dicat᷑ ꝙ licʒ dicatur płaliter nõ tamẽ ſunt eni malũ eſt ex multis defectibus nõ ex vna cauſ. 9.4 UAd plures. Contra Auguſtinus in eodem.non eſt ab⸗ aliam auctoꝛitatem reſpondendum.qꝙ; dDyabolus non ſurdum credere ſingula creata pꝛopꝛijs rationibus. gi dicitur pꝛincipium peccati effectiue ſen per efficaciã. vnde alia erit ratio qua equus conditus eſt:⁊ homo beugg ſed per ſuggeſtionem.et qui facit peccatum non dici⸗ et rationes ille ſunt ydee: ergo plures ſunt ydee. et m tur eſſe ex dyabolo.ſᷣm rationem efficientie: ſed per ſunt cum diuino eſſe ab eterno. Unde idem Auguſti ſaw cõfoꝛmitatem malicie.¶¶ Ad terciam auctoꝛitatẽ qua nus.has autem rationes vbi arbitrandum eſt eẽ niſi Mor dicitur. omnis plantatio ⁊c. dicendum ꝙ plantatio⸗ in noſtro creatoꝛe. Cõtra.ydee ſunt rationes eter ic nem non dicit ibi naturaʒ ſed traditionem ſen doctri ne incommutabiles.ergo ſi ſunt plures ydee:ſũt plu N nam phariſeoꝛum contra legem dei. et hanc dicit era ra ab eterno:et ita plures dij. quod falſum eſt. Re n dicandam.id eſt expꝛobꝛandam. Ao quartam dicẽ ſtat ergo ꝙ vnitas diuini eſſe non compatitur ſecum dum ſicut pꝛius.ꝙ indei dicuntur erx patre dy abolo pluralitatem ydeaꝛum. ¶¶ Iem vnica eſt cauſa mate⸗ nl⸗ non condictione ſed malicie imitatione. Ad quintũ rialis pꝛima ad quã reducunt᷑ oẽs alie materie. Silꝛ 1t dicendum.ꝙ deus huius ſeculi intelligitur duplicit vna tm̃ ẽ cauſa efficiẽs:et vna cauſa finalis. ergo ſil n Uno modo intelligitur dyabolꝰ. pᷣm ſeculum di⸗ eſt tm̃ vna cauſa foꝛmalis ad quam reducuntur om̃s li citur peruerſi amatoꝛes ſecularium. quoꝛum dicitur alie foꝛme. ergo vnica tm̃ eſt ydea.ergo in teo eſſe nõ n dyabolus deus:non creando ſed pꝛincipando ⁊ eos eſt pluralitas ydearum. Item ſi plures ſunt ydee fn ad mala agendo. vel deus huiꝰ ſeculi dicitur deꝰ m in deo iſta pluralitas eſt a parte rei vel a parte intelle 0to ꝙ ſeculum accipitur pꝛo vniuerſitate rerum mundia ctus im. Si a parte rei ſunt plures ydee ſunt in deo ne lium. et tunc ꝙ dicitur excecaſſe mentes infidelium ab eterno:ergo plures res eſſent in tro ab eterno. Mne intelligitur non effectiue ſed ꝑmiſſiue.ſᷣm ꝙ dicitur. ergo plura ab elerno. Si ex parte intellectus: ergo Ro.j. tradidit illos deus in repꝛobum ſenſum.i.tra⸗ circumſcripto intellectu non ſunt plures ydee.¶¶ Iteʒz on di ꝑmiſit. Ad ſertam patet ſimili modo reſ ponſio. omnis numerus aut eſt a ſubiecto aut a tempoꝛe aut nam pꝛinceps mundi dicitur dyabolus.non creatu⸗ a fine.Sed in diuino eſſe non eſt pluralitas ydea⸗ . rarum mundi ſed amatoꝛis mundi quoꝛum affectio rum a ſubiecto:quia non eſt niſi vna ſubſtantia.im/ 6 4 mbus dommatur. Ad. vij. dicendum. ꝙ ler carnis non dicitur niſi cfectus rectitudinis debiti oꝛdinis ipſius carnis adſi Piritum.cõtractus ex culpa oꝛigia mo omnino ſimpler ſcʒ diuina.Similiter nec a tẽpo re:q; ſic temꝑale eſſet cauſa eterni qd eſt inconueni⸗ ens.Similiter nec a fine.hoc eſt a creatura ad quaʒ RN P oE Go⸗ malog / in, 62 — ,. „ 980 — 4 eſt ydea:quia ſic ſequeretur ꝙ eſſet depẽdentia diui⸗ ni eſſe a creatura quod eſt incõueniens. Si ergo plu⸗ ribus modis non poſſunt poni plures ydee in eo re linquitur ꝙ non compatituꝛ ſecum vnitas diuini eſſe pluralitatem ydearum. Solutio.icendũ ßm bea tum dyoniſium libꝛo de di. noĩbus in capitulo de en⸗ te vbi dicit.ꝙ monade ſubſiſtit omnis numerus. in/ quantum autem a monade pꝛouenit: diſcernit et mi⸗ tiplicatur.ita in centꝛo omnes linee circuli ßm vnita tem pꝛimam conſtitute ſunt.bꝛeuiter autem diſtãtes bꝛeuiter diſcernũtur.et que magis et magis.ſic in to ta omniũ natura.i.æo omnes rationes nature ſin⸗ guloꝛum ſunt conuolute per vnam inconfuſam vnita tem. ſi ergo quereretur de puncto et vnitate vtru vnu vel multa:diceretur vnum in re multiplex in ratone: ita dicendũ eſt de ydeis ꝙ vna tm̃ eſt in re.multiplex in ratione. Qam ex verbis beati dyoniſij patʒ. ꝙ vna tm̃ eſſe dicitur vnitas in qua conuolute ſunt omnes vnitates create per exemplaritatem. Dicendum eꝛgo ꝙ ydea in deo idem eſt ꝙ diuina eſſentia tamen alio modo ſignat eam. nam eſſentia diuina ſignatur abſo lute:et ſic ſignatur per hoc nomen eſſentia.iterum ſi gnificatur vt cauſa:et boc vel efficiens vel finalis vel foꝛmalis exemplaris.ergo ydea ſignificat diuinam eſſentiam pꝛout eſt cauſa foꝛmalis exemplaris.quia ipſa eſt omnium rerum exemplar.et ſic per ydeam ſi gnantur duo.ſcilicet diuina eſſentia quod eſt pꝛinci⸗ pale ſignatum: et ꝙtum ao hoc ydea non dicit niſi vnum. iterum per ydeam ſignatur cõnotatum: illð cõnotatum eſt reſpectu plurium rerum que ſunt Fm diuinum exemplar et qᷓtum ad hoc ſunt ydee plures quia plures et diuerſe ſunt rationes m quas condi tur. 4 Sed obijcitur quoniam ſicut y dea exemplar ita et vita iohannis pꝛimo. Quod factum eſt:in ipſo vita erat.ſed non dicuntur plures vite aliquo modo in ipſo:ergo nec plures ydee. vel quare non dicitur niſi vna vita et plures ydee.Ad iſtud dicendum.quo niam aliud cõnotatur per vnum qꝙᷓ per alterum. in G enim conueniũt m diuinũ exemplar vita.ydea et ra tio.quod ᷣm iſtud foꝛmatur et exiſtit creatura ſed ta men differenter. Qam in eſſe quod foꝛmatur pꝛimo accipitur eſſe.et poſt eſſe diſtinctum et poſt eſſe oꝛdĩa tum.et hoc modo diſtinguunt opera pꝛime conditio⸗ nis geneß pꝛimo.. Poteſt ergo ſignari diuinuʒ exem plar cõnotãdo reſpectum ad eſſe tm̃ et ſic vita dicit di uinum exemplar.ꝙ viuere dicit eſſe vel reſpectum ad eſſe diuinum et ſic ſignatur per ydeam. vel reſpectuʒ ad eſſe oꝛdinatum et ſicut ſignatur per boc quod eſt ratio.quia ergo vita dicit diuinum exemplar pꝛout reſpicit ens vł eſſe.dicendo autem ens vel eẽ nõ dico aliquid vnde accipiatur numerus ĩ creatura,. immo omnes conueniũt in ente. pꝛopterea non eſt aliquid cõnotatum per vitam vnde poſſet ip̃am plurificare. Et quia a parte cõnotati venit pluralitas in iſtis et non a parte pꝛincipalis ſignati quod ſemper vnuʒ ẽ et pꝛopter hoc non poſſunt aliquo modo dici plures vite.ideo omnia ſunt vna vita in creatione. Mec eſt pluralitas peꝛ aſpectum ad res.ſed in cõnotando peꝛ ydeam dico aliquid vnde poſſit plurificare.quia ibi cõnotatur diſtinctio rei a re.et ſᷣm hoc eſt pluralitas ydee.Similiter ratio cõnotat reſpectum ad eẽ oꝛdi⸗ natum in creatura.ſed eẽ oꝛdinatum dicit diſtinctio⸗ nem in creatura.quia ad aliud oꝛdinatur eſſe coꝛpo⸗ rale et ſpirituale. et ideo qtum ad hoc pluralitas rationum.⸗ Ad pꝛimam rationem qua obijcitur. quia ſic plura eẽnt ab eterno ſi plures eẽnt ydee. di⸗ cendum ; per ydeam dicitur aliquid vt pꝛincipale ſi gnatum in rectitudine.et hoc eſt diuina eẽntia vł ex⸗ emplar.iterum per ydeam dicitur aliquid cõnotatũ ) P Feny „ ne . in obliquitate.⁊ hic eſt reſpectus ad creaturas.nihil aliud eſt dicere ydeas plures q; exemplar plurium. ex parte ergo pꝛincipalis ſignati non ponitur plura litas:ſed ex parte cõnotati.et pꝛopter hoc non ſequi⸗ tur ꝙ plura ab eterno.immo ex hoc ſequitur ꝙ vnuz ſit exemplar omnium ab eterno. Ad ſecundum di⸗ cendum ꝙ ydea vna eſt inquantum eſt foꝛma exem⸗ plaris ſiue exemplar. quia hoc modo dicit exemplaꝛi tatem rerum ſᷣm ꝙ ſunt ſicut vita:ſicut dictum eſt.qꝛ res in eſſe non differunt.tamen inquantum ydea plu res eſt et loquar ſᷣm cõnotatum.quia plures ſunt re⸗ rum diſtinctiones.inquantum enim ydea dicit ex⸗ emplaritatem eẽ diſtincti et pluꝛes rationes.qꝛ plu⸗ res oꝛdines:et ſic concedenduʒ eſt ꝙ non eſt niſi vnũ exemplar vel foꝛma exemplaris:ſicut non niſi vnuum efficiens. 4 Ad tercium dicendum. ꝙ iſia pluralitas eſt a pluralitate rei.ſed res dicitur dupliciter ſcilicet abſolute et reſpectiue.vt etiaʒ dicatur res ipſa rei cõ ꝑatio. dicendũ ergo ꝙ a pluralitate com ꝑationis eſt pluralitas ydearum. 4 Ad quartum dicendum. buiuſmodi numerus eſt a fine.ſed ex hoc non ſequit᷑. ꝙ in deo ſit dependentia vel reſpectus ad creaturam immo ſequitur ꝙ creatura habet reſpectum vel depẽ dentiam ad ipſum. vnde cum dico ꝙ ydea ſignat diui nam eſſentiam vt foꝛmam exemplarem huius et illi⸗ us. per hoc cõnotat᷑ reſpectus ⁊ dependẽtia creatuꝛe ad diuinum exemplar et non econuerſo. licet tamen ſᷣm modum intelligendi vel ſignandi ſignificetur re⸗ ſpectus creatoꝛis ad creaturam. hoc enim non eſiqꝛ creatoꝛ tependet a creatuꝛa.nec quia habet reſpectu ad ipſum: immo ex defectu intellectus.quia aliter nõ cognoſcimus deum niſi per creaturas.et pꝛopter hoc ſignificamus ipſum cõnotare reſpectus adipſas.peꝛ hoc tamen magis ſignificatur dependentia creatura rum ab ipᷣo:quia creature ſunt ab ipſo.ad ipſum.peꝛ ipſum. Ande auguſtinus in li. de trinitate. non poni tur alia mutatio in deo per hoc ꝙ ponitur reſpectus ipſius ad creaturam.ſed ponitur in creatura reſpe⸗ etus ipſius. Membꝛum quintũ Onſequenter queritur vtrum vnitas diuini eẽ compatiat᷑ ſecum pluralitatẽ perſonarum. Ad quod ſic opponitur. ſuppoſita pꝛopoſitione per ſe nota.ſcili cet ad diuinũ eſſe eſt exemplar omnis eſſe creati. Itẽ ſuppoſita alia pꝛopoſitione per ſe nota. ꝙ vnitas non poteſt eẽ cauſa multitudinis niſi intelligatux repeti⸗ ta. Item ſuppoſita alia. ſcilicet ꝙ diuinum eẽ eſt vnũ in natura.ex bis arguit᷑ĩ eẽ creato eſt differentia vni us et multoꝛum. ergo dininum eẽ eſt exemplar vniꝰ et multoꝛum quod patet per pꝛimam pꝛopoſitionem ſed diuinum eẽ eſt vnitas quod patet per terciaʒ pꝛo/ poſitionem. eꝛgo diuinum elſe eſt vnitas exemplaris vnius et multoꝛum. ſed vnitas non eſt exemplar mul titudinis niſi intelligatur repetita ſicut patet per ſe⸗ cundam pꝛopoſitionem: relinquitur ergo ꝙ diuinuz eſſe eſt vnitas repetita.ſed non eſt repetita in aliqui⸗ bus pluribus peꝛſonis.¶ Item hoc patet.peꝛ conne⸗ xionem peꝛfectionis vniuerſi eſt eẽ naturas plurium peꝛſonarum.ſicut patet demonſtꝛato bomine vno et angelo vno. et eſt eſſe pluꝛes naturas vnius peꝛſo⸗ ne: ſicut patet in vno homine. ſicut ergo duo ſunt extꝛema in reꝛum natuꝛa et etiam vnum medium eſt accipere:eꝛgo ſimiliteꝛ neceſſaꝛio intelligituꝛ inteꝛ ex tꝛema ſcilicet vnam naturam pluꝛium peꝛſonarum ſed non inuenituꝛ in eſſe cꝛeato:relinquitur igitur eſt in eſſe diuino.¶ Cõtra Richardꝰde ſciĩo victoꝛe. vbi nulla differentia nulla pluralitas eſſe poteſt vbi ſee ein tis per 1dr loc i bet tanen fiannrd etpem ollerto perbor Nsen Gennue Punde nonpon ſpem 1 iſr⸗ ℳ„ plas fultati Dnitur. aſell ti. NNe s non rnpen, e n taftl e fonen ſgpo⸗ pplni⸗ hrpel t ſiꝓu ige CNe nun 4 1 1 n td nun N he. ſbi Nueſtio autem eſt ſumme ſimplex:nulla poteſt eſſe differẽtia ergo nulla pluralitas perſonarum. ſed diuinum eſſe eſt ſummum ſimplex. ergo nulla differentia: nul⸗ la pluralitas eſt in illo.non ergo pluralitas perſona rum. Item boetius in libꝛo de trinitate. Deus nul las babet differentias.vbi autem differentie abſunt abeſt et pluralitas ergo ibi non eſt pluralitas perſo⸗ narum. Solutio dicendum ᷣm pꝛimas rationes ꝙ diuinum eſſe eſt vnitas exiſtens in pluralitate per⸗ ſonali.¶ Ad rationes in contrarium dicendum. q; triplex eſt differentia.ſcilicet differentia ᷣm ſubſtan tiam. differentia ᷣm accidens.differentia ſᷣm oꝛigi/ nem ſiue em relationem. Cum ergo dicit Hoetius. ꝙ in deo nulla eſt differentia. intendit excludere a deo differentiam ᷣm ſubſtantiam et differentiam ſᷣm accidens:ſed non differentiam ᷣm oꝛiginem. immo ponit eam in vnitate diuini eſſe.et hoc ſacit differen⸗ tiam perſonalem in diumo eſſe.immo dicit Hoetius in libꝛo de trinitate.quia nulla relatio a ſeipſam re ferri poteſt.facta eſt quedam trinitatis numeroſitas in eo ꝙ ẽ pᷣdicatio relationis.ſeruata vᷣo vnitas.ĩ eo ꝙ eſt in differentia ſubſtantie et operatõnis. Ex quo concludit.ita igitur ſubſtantia continet vnitatem.re latio multiplicat trinitatem que pꝛouenit ex differen tia oꝛiginis.Similiter Richardus in libꝛo de trini tate. tres ille in trinitate:ſiue dicantur perſone ſiue ſubſtantie ſine ſubſiſtentie.nihil aliud opoꝛtet intel⸗ ligere qᷓ; habentes ſubſtantiale eſſe ſub diſcreta et dif ferenti pꝛopꝛietate.et hec eſt differentia in perſona ad quam conſequitur pluralitas non ĩ eſſentia ſed in perſona. Si ergo in deo non eſt differentia m ſub⸗ ſtantiam:nec ᷣm accidens.quia ibi non eſt accidens ſed ſolum oꝛiginis. quia eſt ibi boabens naturam non ab alio:et habens naturam ab alio per generationẽ: et habens ab alio per pꝛoceſſionem.et ſic illa pꝛopꝛie tas differens de qua loquitur Richardus.non ẽ ac⸗ cidentalis nec ſubſtantialis: ſed eſt pꝛopꝛietas oꝛigi⸗ nis ſiue habitudinis.que ſimplicitati diuine eſſentie nõ derogat. et ſic patet veritas q̃ſtionis. Membrũſextum Onſequens eſt querere de comparatio ne diuine vnitatis.et pꝛimo de compa- ratione vnitatis eſſentie et perſone.Et iterum de comparatõne vnitatis perſo ne chꝛiſti: ſed illud ad queſtionem de incarnatione eius reſeruamus.Secundo de comparatione vnita⸗ tis diuine ad vnitatem intelligibilem. Tercio de cõ⸗ paratione diuine vnitatis ad vnitatem realem ïtuʒz ad repꝛeſentationem. Quarto de comparatione ĩtu ad cauſalitatem. Articulus pꝛimus Dpꝛimum ſic obijcitur.eadem eſt veritas ipſius eſſentie et perſone. et vnius perſo⸗ ne et alterius. ergo eadem vnitas eſſentie et perſone.iQam vnitas antecedit veritatem ergo ex ydemptitate veritatis ſu onit et pꝛeintelligit ante ſe ydemptitatem vnitatis. Item ſi bec vnitas non eſt illa. in diuino eſſe eſt hoc et hoc. ergo compoſitio et non ſimplicitas. Contra vnitas eſſentie non mul tiplicat trinitatem. vnde Moetius in libꝛo de triuita te. Subſtantia continet vnitateʒ. relatio multiplicat trinitatem: ergo hec vnitas non eſt illa. 4 Similiter queritur c vnitate notionum et perſonarum an ſit cadem. Ad quod ſic. ſicut ſe habet res ad eſſe: ita ſe habet ad vnitatem. ſed idem eſt eſſe vel eẽntia patris et innaſcibilitatis que eſt eius notio: ergo eadem eſt vnitas. minoꝛ patet qm̃ cum ĩ ſi implici non differant quo eſt et quod eſt.vnde ſequ itur ꝙ ſi pater eſt na⸗ „ % %°% 9 vuyꝓ *△ ſcibilis: ſit ipſa innaſcibilitas ſicut ſummum bo⸗ num eſt ſumma bonitas. et ſic eadem eſt vnitas noti onis et perſone. Contra vnitas innaſcibilitatis di⸗ ſtinguit᷑ ab vnitate paternitatis ſiue generationis. quia hec notio non eſt illa.ſed vmtas perſone patris non diſtinguitur a paternitate: ergo non eſt eadem vnitas innaſcibilitatis et perſone patris.non eſt er⸗ go eadem vnitas notionis et perſone. Reſponſio fatendum eſt diuinum eſſe in ſumma ſimplicitate et in oꝛdine nature ſicut dicit beatus Auguſlinus.cuzʒ dicitur filius a patre:non oſtẽditur inequalitas ſed oꝛdo nature. Summa ergo ſimplicitas cogit eandeʒ eſſe vnitatem eſſentie et perſone ᷣm rem. Oꝛdo vo na ture 'm quam numerantur perſone diuine. cogit vnitatem eſſentie et perſone diſferre ratõe tali ſcilicʒ vt ꝓpꝛium ſit vnitatis eẽntie nõ diſtingui.vnitati dᷣo ꝓſone cõueniat diſtingui et eẽ in diſtinctõe.nõ diſtin⸗ guit᷑ ergo re ꝑſona ab eẽntia q;uis diſtinguitur perſo na a ꝑſona oꝛdine nature ſiue relatione quod ampli⸗ us declarabitur infra cum agetur de trinitate et ſu⸗ pꝛa declaratum fuit cum agebatur de ſimplicitate. ¶ Ratio ergo in opꝓpoſitũ ducta non oſtendit ibi eſſe differentiam eſſentialẽ ſiue ſᷣm rem:ſed ſolũ ſᷣm rõʒ. M em̃ eſſentia nõ multiplicet trinitatem ſicut ꝑſona hoc non facit ꝙ ꝑſona nõ ſit eſſentia.ſed ꝙ alia ratio ne dicitur perſona et eſſentia.perſona em̃ reſpicit oꝛ dinem nature in diuinis.eſſentia nõ. Ille autem oꝛ⸗ do nature qui eſt ibi ſ̃m rationem pꝛincipij et eius qð eſt de pꝛincipio:ibi facit diſtinctionem perſonalem.2 hoc eſt quod dicit Hoetius.ꝙ ſbſtãtia cõtinet vnita⸗ tem:relatio multiplicat. trinitateʒ. 4 Ad illud quod querit᷑ de ydẽptitate perſonarum et notionum.dicẽ⸗ dum ſi cut dictum eſtex parte perſonarum quia plu⸗ res perſone ſunt vna eſſentia.eodem modo pluꝛes no notões ſũt ꝑſona ĩ re:licet ſit dria ĩ ratõe.vñ omnes tõnes que ſunt ex ꝑte patris ſũt ipᷣa ꝑſona pr̃is ĩ re. licet ergo notio a notõne diſtinguatur. hoc nõ ẽ ꝓpt᷑ hoc ꝙ vtraq; notio nõ ſit ip̃a ꝑſona:ſ̊ ꝗꝓpt aliã canſã. ſic nõ diſtinguit᷑ ꝑſona a ꝑſona. vtraq; notio ñ ſit ip̃a ꝑſona ſ qꝛ vtraq; ñ ſit eẽntia:ſ̊ ꝓpt aliud.et ꝓpt᷑ hoc nõ ꝓcedebat ratio illa. H Articulus ſecundus Einde querit᷑ de comꝑatõe vnitatis diuĩe ad vnitatẽ ĩtelligibilẽ. Querit᷑ & an ſit ma ioꝛ vnitas q̃ poſſit ĩtelligi. Ad qð ſic beꝛñ. qnto ad Eugeniũ.int ola q recte dicũt᷑ vnuũ arcẽ tenet vnitas tnitatis. ſᷣ hec ẽ illa quã poĩꝰĩ ðo ⁊ quã dĩnã aꝓpellãꝰ:q̊ ſũma ẽ int oẽs vĩtas dina. Iſtm ĩ oĩbo ꝗbo cõicat creat᷑a cũ cꝛeatoẽ cꝛeatoꝛ excedit creaturã in ĩ⸗ finitũ.vñ creat᷑a bõ.creatoꝛ at᷑ bõꝰ ſũme ⁊ ĩ ifinitũ bo nu ⁊ ſic ð alijs.ꝗ̊ vnitas creatoꝛis ſũma ẽ ⁊ ĩfinita re⸗/ ſpectu aliaꝝ vnitatũ. Cõtra maioꝛ ẽ vnitas q ẽ ſine om̃i pluralitate q; vnitas q̃ ẽ cũ pluralitate aliqua. Cum igitur ĩ deo ſit vnitas cum pluralitate aliqua cilicet perſonarum et notionũ:ergo ĩ deo nõ eſt ſum ma vnitas que poſſit eſſe aut intelligi.Aut ſi eſi ſum ma inter omnes:videtur ꝙ in deo non deberet eẽ plu ralitas perſonarum. Et iterum ex boc videtur enz in angelo vel in aima ſit vnitas eſſentie ſine plurali⸗ tate perſonarum ꝙ maioꝛ ſit aut etiaʒ equalis. So lutio dicimus ꝙ inter om es vnitates que poſſunt eẽ vel intelligi vnitas diuina maioꝛ eſt et ſumma que eẽ vel intelligi poſſit. nec eſt dicendum ꝙ ei repugnat pluralitas ꝑſonaꝝ et notionũ.Et qð dr̃ ꝙ maioꝛ eſt vnitas ſine plalitate ⁊c. dicẽaũ ꝙ; h̊ verũ eſt referẽdo ad creaturas ſed in diuinis non eſt hoc verum. im⸗ mo ibi non contradicit pluralitas perſonarum ſum⸗ me vnitati.¶¶ Et ad hoc pꝛima ratio eſt.Qaʒ nos vi⸗ demus ꝙ vnitatem ſumme potentie plus declarat 2 . multitudo creaturaruz et effectuũ qᷓ; vnitas effectus. multitudo em creaturarum declarat vnitatem ſum⸗ me potentie et eius infinitatẽ vel ſummitatẽ. vñ quã⸗ to plures effectus et quato plures poſſunt eẽ: tanto plus eſt æ potentia. vnde p hoc ma nifeſtatuꝛ diuina potentia eẽ ſi umma.ſic dicimus ꝙ pluralitas ꝑſona⸗ rum plus cælarat et mamffeſtat vni:atem eentie di⸗ uine ꝙ vnitas ꝑſone ſiue notionis.vnde Fm aug. ſiẽ verbum declarat illud quod habemus in animo: ſic et iſia pluralitas ꝑſonarũ virtutem et vnitatẽ eẽntie manifeſtat. 4 Item alia eſt ratio.nam cum eadem ſit eẽntia et oĩno ſimplex in iſtis ꝑſonis nõ multiplica⸗ ta ſm multiplicationẽ.patet ꝙ in ipa eſt magna ⁊ ſũ ma pfectio vnitatis.vnde in boc deficit vnitas eentie vniuerſalis ab vnitate eẽntie pꝛime.quia licet vteꝛq; ſit in pluribo: tamẽ eẽntia vniuerſalis ita eſt in pluri bus ꝙ maltiplicatur et numeratur pilla. eẽntia aut diuina nõ multiplicatur per illa.immo eadem eſt nõ multiplicata in ꝑſonis. vnde cum dicit᷑ deus geneꝛat deum. ſiue pater generat filius generatur ſ pirituſſan ctus pꝛocedit ab vtroq;:totum refertur ad vnitatem eẽntie ſicut dicit AUnſhelmus. Item tercia ratio.qꝛ quicꝗd eſt in diuims ad eius vnitateʒ refertur. vnde patrem generare nihil aliud eſt ꝙᷓ patrem elſe patrẽ. patrem autem eſſe patrem nihil aliud eſt qꝙᷓ patrem eſſe. patrem eſſe nihil aliud eſt ꝙᷓ diuina eſſentia.vn⸗ c om̃ia iſta et omnes rationes perſonales ad vnita⸗ tem eſſentie reducuntur que in ip̃is nõ multiplicat᷑. et ſic fecunditas generationis ſicut loquitur beatus dyoniſius facit claratõem vnitatis eſſentie. Articulus tercius Ercio queritur de comꝑatione diuine vni tatis ad vnitatem realem q;tum ad repꝛe/ ſentationem. Qucritur ergo an magis re pꝛeſentetur in vnitate componẽtiũ qᷓ; compoſiti. De⸗ inde an magis in vnitate ꝑticularis ꝗᷓ vniuerſalis. Mtum ad pꝛimum ſic arguitur.vmitas compoſiti differt ab vnitate componentium. quia due vnitates componẽtium oniuntur. ex quibus ſurgit vnitas cõ⸗ poſiti.ergo poſterioꝛ eſt q; vnitas componẽtium.ma gis ᷓ elõgat᷑ ab vnitate pꝛima.et ita magis repᷣſenta⸗ tur vnitas in vnitate cõponentiuʒ qᷓ; compoſiti. Ittẽ vnitas pꝛima ſimplex eſt. eꝛgo vnitas magis ſimplex in creatis plus aſſilatur vnitati pꝛime ꝙᷓ vnitas miꝰ ſ̊ ſimplitioꝛ ẽ vnitas in componentilv ꝙᷓ; in compoſi to.qim vnitas componẽtiũ nõ reſoluit᷑ in aliã vnitatẽ Anitas aũt compoſiti in aliam reſoluit᷑ vnitatẽ. er⸗ go vnitas componẽtiũ plus aſſilatur vnitati diuine Contra.vnitas in componentibus eſt vnitas m quid.vnde auguſtinꝰ in libꝛo de natura ſummi boni dicit. ꝙ materia nõ habet vnitatẽ niſi m quid.ſicut nec eſſe niſi ̃m quid.ſed vnitas ſimplex magis aſſila tur pꝛime ac ſumme vnitati: que veriſſime ac ſimpli⸗ citer eſt vnitas q; vnitas ᷣm quid.ergo vnitas diuĩa magis in ea repꝛeſentat. Solutio.dicendũ ꝙ vni⸗ tas pꝛima ᷣm ꝙ; hmõi duo habet. vnum eſt ꝙ ipa eſt ſimplex. Itez ipa eſt ſimplex vnitas. et ꝑfecta vnitas qutum ergo ad boc ꝙ ipa eſt ſimplex vnitas.ex boc plus habent cõueniẽtiam ipᷣa componẽtia qᷓ; ijm cõ⸗ poſitum:qꝛ ſimplitioꝛa ſunt.et qᷓtum ad hoc magis ꝑticipant rõem vnitatis pꝛime.Mtũ ad hoc autẽ ꝙ; dicit᷑ ĩa vnitas pꝛima multiplicitas ſimpliciteꝛ et ꝑ fecta:cui nihil deeſt:dicimus ꝙ compoſitũ plus habʒ de cõnemẽtia cũ ipᷣa qᷓ; cõponẽetia.nitas em̃ cõpoſi/ ti ẽ vnitas ſimplerx et ꝑſecta. Unitas aũt foꝛme nõ eſt ꝓf ecta ſine vnitate materie nec ecõuerſo.ſic ergo vno mõ plus repꝛeſentatur vnitas diuina in vnitate com ponentiũ.Alio mõ in vnitate compoſiti. deinde queritur §. j. An magis repᷣſentetur vnitas dinĩa in vnitate vni uerſalis qꝗᷓ; ꝑticularis.Ad quod ſic.om̃e quod ẽ vnuʒ numero. eſt vnũ genere ⁊ ſpecie.et nõ ecõuerſo ſᷣm qꝙ; hmõi.vnde vnitas generis nõ ponit vnitatem ſpeciei nec vnitas numeri ponitur poſita vnitate ſpeciei:im⸗ mo ecõtrario vnitas numeralis illas ponit.ergo vni tas numeralis habũdat reſpectu illarum vnitatum ergo plus habet de natura vnitatis q; ille vnitates. ergo ꝑticulare qð eſt vnum vmitate numerali.magis eſt vnum qᷓ; vniuerſale quod eſt vnum reliquis vnita⸗ tibus.magis ergo ĩ ipᷣo repꝛeſentatur vnitas diuina 4¶ IJItem quicquid eſt vnum genere vel ſpecie commu⸗ nicabile eſt a multis.ſed communicari a multitudie hoc recedit a perfectione vnitatis.et maxime ſic̃ vni uerſale cõmunicatur a multis:quia numeratur per illa multa. Hoc igitur facit elongari ab illa perfecti⸗ one vnitatis.ſed vniuerſale eſt vnum genere xvel ſpe⸗ cie.ergo magis elongatur a pfectione vnitatis qᷓ; par ticulare.et ita ꝑticulare eſt magis vnum ꝙᷓ vniuerſa⸗ le. Contra.vnitas vniuerſalis eſt ſimplitioꝛ.quia vnitas particularis addit ad illam. Item eſt indiſſo lubilioꝛ.qꝛ vnitas vniuerſal ẽ vnitas ſᷣm incoꝛruptõ nem:quia vniuerſale ꝑpetuum et incoꝛruptibile.vni⸗ tas autem numero in aliquibus accedit ad coꝛrupti⸗ onem:ergo vnitas in numero plus elongatur ab vni tate pꝛima que nullo modo vergit ad coꝛruptionem. qᷓ vnitas vniuerſalis.ergo magis repꝛeſentatur vni⸗ tas diuina ĩ vntate vniuerſalis q; ꝑticularis. So lutio.dicendũ ꝙ vnitas pꝛimi tria habet.Pꝛimũ em̃ eſt vnum ita ꝙ eſſentia pꝛimi non eſt eſſentia iſtiꝰ vel illius.ſed hec eſt eſſentia diſtincta ab alijs rerum eſ⸗ ſentijs. vnde vnitas pꝛima ita ſe habet q;ẽ hec vnitas diſticta ab hac vmtate et ab illa et huiuſmodi.nihilo minus tamen iſta pꝛima vnitas eſt in hac vnitate et in illa et in alia 'm ꝙ nos ponimus ꝙ pꝛima eſſentia eſt eſſentialiter in vno quoq;ʒ. non tamen eſſentiali⸗ ter ita ꝙ per pꝛedicationeʒ ſed cauſaliter.iterum vni⸗/ tas diuia ſimplex eſt. Cres ergo rationes habet vni tas pꝛima.ſcilicet ꝙ eſt vnitas in ſe diſtincta per eſ⸗ ſentiam ab omnibus alijs. Item eſt elſentialiter in omnibus alijs tanq; conſeruans et continens. YItez eſt ſimpliciſſima.et hoc totum eſt dictuʒ ꝗᷓ vnitas pꝛi ma tres habet conditiones ſᷣm conditionem intelligẽ tie. ip̃a em̃ eſt virtualis vnitas.ſm ꝙ eſt ĩ hac vnita⸗ te et illa.et quãtum ad hoc magis aſſilatur ei minꝰ vniuerſalis. Item in ip̃a ẽ vnitas ſimplex. et bac ite⸗ rum ratione plus ei aſſilatur vnitas vniuerſal. Iteʒ pꝛima vnitas eſt completa vnitas. ſᷣm ꝙ nos dicimꝰ ꝙ ipſa eſt quedã vnitas in ſe fira et diſtincta ab alijs et quãtum ad hoc plus ei aſſi?atur vnitas ꝑticulaꝛis et hoc modo plus eſt vnuʒz particulare q vniuerſale: quia vnitas vniuerſalis deſicit a ꝑfectõne vnitatis ꝑ ticularis. Articulus quartus Varto queritur de com ꝑatione vnita tis diuine q;tum ad cauſalitatem. Et hoc eſt querere. An omne vnum ſit vnũ ab vnitate pꝛima.Ad quod ſic beatus auguſtinus in libꝛo de vera religione.a pꝛimo pꝛinci pio vnum eſt quicquid eſt. ſed pꝛimum pꝛincipium ẽ pꝛima vnitas: ergo a pꝛima vnitate eſt omnis vnitas 4lItem dyoniſius.nihil entium eſt expers vnius. ſed omnia et omnium omnis par ticula vnitate pticipãt et a ſumma vnitate deriuantur. Qam ſi dicũtur par ticulare: boc eſt reſpectu vnitatis ſumme. omnis er go vnitas eſt ab vnitate pꝛima. Contra.j. choꝛin. vj.· Qui adheret meretrici vnum coꝛpus efficitur cu itae n Benhee rgeiin⸗ naomni Enikntun nltares. Alnage uinten s dininn Ultinct ine ſe eraturpe lapeſſen⸗ eteſel e nnng itior gi eſtineſe inconge tibile eß d corngti Ntur abon huptionen ntatorf b. O Oipuͤes lriſhveel falumel⸗ lenitag vdi nitri⸗ Cnitateet naeſente Aſentali erneen haber mi npre⸗ aler i Mningpn gintelle hactnitg lraimnr etheein ſck d Pien loba icvlens erſale lans⸗ e Onitn ten. litſn Lbenm , e gfas isl Naſf. mt id uin Nueſtio ea.conſtat ꝙ hic notatur quedam vnitas.ſed hec vni tas nõẽ a deo.quoniam hec eſt vnitas peccati:ergo non omnis vnitas a pꝛima vnitate. ¶ Ytem. j. co. ij. Qui plantat et qui rigat vnum ſunt. ſed hec vnitas non eſt a deoo:quoniam ſicut dicit dicit gloſa. vnum ſunt ratione miniſterij. Sed vnitas miniſterij non ha bet ſimilitudinem cum pꝛima vnitate inquantuzʒ ſic. immo vnitas dominationis. Hec ergo vnitas non eſt per ſimilitudineʒ pꝛime vnitatis.ergo non eſt ab ip̃a Jurxta hoc queritur pꝛopter verbum dyonilſij. vtrũ omne quod eſt:ſit vnum: nam dicit dy oniſius nihil eſt quod non participet vno. Solutio.dicendum ꝗ⸗ omnis vnitas naturalis ratione qua eſt vnitas: eſt ab vnitate pꝛima.¶ Ad pꝛimum dicendum ſᷣm glo⸗ ſam que dicit.foꝛnicatio ambos vnum coꝛpus facit. vt quomodo in natura iam et in macula vnum ſunt. Sed nota ꝙ in foꝛnicatione duo ſunt. ſcilicet ipſa actio que eſt copula carnalis:et iterum eſt ibi defoꝛ⸗ mitas.ratione ergo actionis eſt ibi copula carnalis et ſic eſt ibi dicere vnitatem naturalem ſiue in natu⸗ ra.et hoc modo illa vnitas eſt ab vnitate pꝛima. Ra tione autem de foꝛmitatis eſt ibi quedam vnitas diui ſionis a deo.quia in hoc ꝙ copulatur in hac defoꝛmi⸗ tate diuiduntur a deo et conueniunt in diuiſione. et banc appellat glo.vnitatem in macula. et hec non eſt a deo ſiue ab vnitate pꝛima:ſicut nec defoꝛmitas eſt a do. Ao ſecundum dicendum. ꝙ dicitur qui plã⸗ tat et qui rigat vnum ſunt. hec eſt vnitas miniſterij. Ratione ergo eius ꝙ eſt vnitas. habet ſimilitudineʒ cum pꝛima vnitate:et eſt ab illa. Ratione pᷣo miniſte rij habet ſimilitudinem.et ita inquantum eſt vnitas eſt a deo. ¶ Sed ↄtꝛa boc obijcit auguſtinus in libꝛo d vera religione.a pꝛimo pꝛincipio vnum eſt quicꝗd aliquo modo vnum eſt. ergo cum vnuʒ in macula ſit vnum aliquo modo:ergo a pꝛimo pꝛincipio eſt. Itẽ obijcitur contra hoc quod dicit glo. ꝙ cum dicitur ; qui plantat et qui rigat vnum ſunt ibi eſt vnitas rati one miniſterij.quia videtur ibi eſſe vnitas ſubſtãtie. NMam. j. Choꝛinth. vj. ſuper illud. qui adheret deo vnus ſpiritus eſt ⁊c. gloſa hieronimi. diligenter attẽ ꝙ quando de duabus rebus vel pluribus dicitur vnus eſt vel vna eſt. et additur quid vnus vł vna:eti am ce his que ſunt diuerſe et de bis que ſunt vnius ſubſtantie dici.pt.diuerſe enim ſubſtantie ſunt ſpiri⸗ tus dei et ſpiritus hominis:et tamen dicitur qui ad⸗ heret domino vnus ſpiritus eſt. AUbi autem dicitur ce duobus aut pluribus vnum ſunt. nec additur gd vnum:non diuerſe ſed vnius ſubſtantie eſſe intelligũ tur. vbi notatur vnitas aliquoꝛum et additur quid vnum poſſunt illa eſſe diuerſe ſubſtantie.ſed cum ni⸗ bil additur intelliguntur eſſe vnius ſi ubſtantie. Sed cuz dicitur qui plantat et qui rigat vnum ſunt.hic di citur vnum ſine additione:ergo vnius ſunt ſubſtan⸗ tie qui rigat et qui plantat.quid ergo dicit glo. ꝙ eſt vnum miniſterij ratione? Reſponſio. ſic iniuſticia non dicitur carentia iuſticie niſi vbi eſt poſſibilitas et debitum iuſticie. ideo ſi diceretur vnuʒ demonſiꝛa tis duobus iniuſtis:vnum ſunt in iniuſticia. non ſolũ ſignificaretur carentia iuſticie que dicit conuenienti⸗ am in non ente: ſed ſignaretur conuenientia in poten tia ſiue in debito habendi iuſticiam que eſt conueniẽ tia in ente ſiue in aliquo. Ex iſta ergo parte qua in⸗ uenitur vnmm debitum ſiue poſſibilitas ad iuſticia 3 eſt vnum tm a pꝛimo pꝛincipio ſiue a pꝛima vnitate. Ex alia vᷣo parte qua ſignatur carentia iuſticie non erit per effectum a pꝛincipio pꝛimo ſed defectum ab vnitate illius.Simili modo intelligendu cum dicit᷑ vnum in macula. Aſacula enim dicit carentiam ſpi ritualis pulcritudinis cum debito habendi illam in⸗ Ytum emm deſignatur conuenientia debite puleritu Xv. dinis cum dicitur vnum in macula. erit vnitas hec in pꝛima vnitate ſicut ipſum debitum. inq;tũ vᷣo deſi⸗ gnatur conuenientia in carentia pulcritudinis:non erit cauſa effectiua illius ſed cauſa defectiua ĩ receſſu eſt ab vnitate pꝛima vt li.ar.inoꝛdinatum.¶Ad ali⸗ ud dicendum.ꝙ verum ẽ qui plantat et qui rigat poſ ſunt eſſe vnius ſubſtantie indiuidue.cum glo. intelli⸗ git ibi dicere ꝙ ſunt vnius ſubſtantieſi pecifice et non indiuidue.vnde dicit ſicut vnum ſũt genere ita et mi niſterij ratione. Lueſtio. xv.ge veritate Diuina. . Dinuante dei gratia conueniens eſt querere de ve⸗ ritate diuina. ad quam queſtionem inquirenda ſunt hec. Keuno⸗ an ſit neceſſe veritatem eſſe. Secundo. an intentio veritatis ab intentionibus entis vnitatis bonitatis differens ſit. Tercio. Quid ſit. NQuarto In quibus ſit. Quinto. An vna vl plures ſi it. Sexto An pluꝛes veritates ab eterno ſint. Septio. An om⸗ nis veritas eterna ſit. Octauo. An veritas mutabi⸗ lis vel immutabilis ſit. Cono. AVUn veritas diuina ſit pꝛima cauſa omnium veꝛitatum. Mlẽbrum pꝛunum D pꝛimum arguitur ex ſoliloquijs Au guſtini.ſi manebit mundus iſte: veruz eſt mundum ſemper eſſe manſurum. ſi non manebit:verum eſt non eſſe man⸗ ſurum ſi interiturus eſt:cum interierit verum eſt mũ dum interiſſe.non poteſt enim eſſe veruʒ niſi veritas ſit. Erit igitur veritas etiã ſi mundꝰ intereat. 4 Iteʒz Anſhelmus in libꝛo de veritate.et in monologion/ꝓp⸗ bat ſic neceſſario veritatem eternaliter eſſe. vt nõ poſ ſit cogitari non eſſe. pꝛimo ſic oſtenſiue. cogitet qui poteſt quando incepit aut quando non fuit boc verũ quia ſcilicet futurum erat aliquid. aut quando deſi⸗ net et non erit hoc verum. videlicet quia pꝛeteritum eſt aliquid.ꝙ ſi neutrũ hoꝛum cogitari poteſt et vtrũ/ qʒ hͥ verum: ſine veritate eſſe non poteſt. Impoſſibile eſt ꝙ veritas pꝛincipium aut finem habeat. Item idem Anſ helmus ibidem.ſi veritas habuit pꝛincipi um aut habebit finem. anteqᷓ ipſa inciperet verũ erat tunc:quia non erat veritas.et poſtq; finita erit verũ erit tunc:quia non erit veritas. erit igitur veritas poſiq; finita erit veritas.quod inconuenientiſſimum eſt. Siue igitur dicatur veritas habere ſiue intelliga tur non habere principium vel finem: nullo claudi poteſt veritas pꝛincipio vel fine.ex hoc ergo relinqui tur ꝙ veritatem neceſſe eſt eternaliter eſſe et ꝙ non poſſit cogitari nõ eſſe. Contra ſicut rerum conuer titur cum ente quia vnumquodq; ſic ſe habet ad eſſe ſicut ad veritatem.ſic bonum:quia vnumquodqʒ in⸗ quantum eſt bonum eſt. cum ergo aliquid poſſit cogi tari eſſe et bonum non eſſe: ſic aliquid poterit cogita ri eſſe et verum non eſſe. multofoꝛtius ergo et cogita⸗ ri non eſſe et verum non eſſe.on igitur ad aliquid cogitari eſſe:ſequitur cogitari verum eſſe. nec ad ali⸗ quod non eſſe:verum non eſſe.¶ Item videtur argu⸗ mentatio ſᷣm quid et ſimpliciter ſophiſtica. aliquia( non eſſe eſt verum vt mundum interijſſe et huiuſmo⸗ di. vel mundum futurum eſſe eſt veruz: ergo aliquid eſt verum. nam ex vero ßᷣm quid infert᷑ verũ ſimplici ter. MReſpõſio ᷣm aug.iĩ libꝛo ðᷣ vera religiõe.nullꝰ intelligit falſa.nam verũ eſſe opoꝛtet qð ĩtellectu cõ⸗ temploꝛ.q Ad primum dicendum. ꝙ rei eſſentia mo⸗ uet animum duobus modis.vno modo m diſpoſitõez veritatis mouet intellectum. Alio modo m diſpoſiti⸗ onem bonitatis mouet affectum. vnde ſicut eſſentia rei per ſuam bonitatem diligitur: ſic eſſentia ꝑ ſuam verita tem intelligitur. et ſicut impoſſibile eſt bonitatem nõ di ligi cum diligitur rei eſſentia:ſic i. mpoſſibile eſt verita⸗ tem nõ intelligi intellecta rei eſſentia.Ex quo pʒ ꝙ veri tas non eſt ſepabilis in cogitatione ab eſſe ſiue ab enti⸗ tate. ¶ Ad ſecundum dicendum.quoniam cum om̃e qð dicitur ſᷣm quid dicitur reſpectu alicuius ſimpliciter. neceſſario ſi ponitur veritas ſᷣm quid. ponetur veritas ſimpliciter. qᷓuis non reſpectu eiuſdem ſed reſpectu di⸗ uerſoꝛum.quia omne ᷣm quid reducetur ad ſimplici, ter. Membꝛumſecundum Einde queritur de intentione veritatis· in quo differat ab intentõne entitatis.vni tatis et bonitatis.Qam diffiniendo dicit auguſtinus in ſoliloquijs.verum eſt io qð eſt. ergo veritas diffinitiue eſt entitas.ergo non differt intentio veritatis et entitatis. 4 Item auguſtinꝰ i libꝛo de vera religione.vera intãtum vera ſunt inquãtũ ſunt. Contra aug.in libꝛo de vera religione. cui manifeſtũ eſt falſitatem eſſe qua putatur ꝙ non eſt. vt intelligat eam eſſe veritatem qua oſtenditur id quod eſt. cuʒ ergo differat intentione id ꝗꝙ; eſt et quo oſtenditur entitas.vł eſſentia eſt id quo res eſt: veritas qua oſtenditur. ergo differunt intentione veritatis et entitatis. Item augu ſtinus in de vera religione dicit.ꝙ veritas pꝛima eſt ſᷣm quam de inferioꝛibus iudicamus. Stem in eodem.cũ aliquis dicit coꝛpoꝛibo vos quidem niſi aliqua vnitas contineret nihil eſſetis. Sed rurſus.ſi vos eſſetis ipſa vnitas:coꝛpoꝛa nõ eſſetis.recte illi dici᷑ vnde noſti illã vnitatem ᷣm quã iudicas coꝛꝑa.q niſi videres iudicac᷑ nõ poſſes ꝙ eam non impleant.cum ergo ᷣm vnitatem iudicemus inferioꝛa:erit eadem intẽtio vnitatis? veri⸗ tatis. Contra.nõ contingit de eodem accipere verita tatem et falſitatem ᷣm idem.ſed de coꝛpoꝛe accipimus veritatem coꝛpoꝛeitatis et falſitatem vnitatis.Eñ aug. in libꝛo de vera religione.omne coꝛpus verum coꝛpus ẽ ſed falſa vnitas.ergo nõ eſt idem veritas coꝛpoꝛeitatis et vnitas coꝛpoꝛeitatis.¶ Iem alie ſunt differentie ve⸗ ritatis et vnitatis.vnitatis differẽtie ſunt que ſupᷣ dixi⸗ mus veritatis differẽtie ſunt.qꝛ eſt veritas rei et vitas ſigni.et hoc multipliciter.ergo non ſunt intentione idẽ veritas et vnitas.¶¶ Item aug.ſuꝑ illud ps.queritis mẽ dacium.dicit.ſola veritas ꝑficit bona qua omnia vera ſunt. Si ergo bonitas eſt que bona ꝑficit ſᷣm intentõeʒ. idẽ erit vᷣitas ⁊ bonitas. Item auguſtinin lib. de ve ra reugione.verum eſt lux ĩtelligibilis.Et beatus dyo niſius dicit.ꝙ lux intelligibilis eſt bonum quod eſt ſuꝑ omnem lucẽ vt fontalis radius. et emergens lucis effu ſio om̃em ſuꝑ mundanum et mundanum intellectũ illu⸗ ſtrans.ergo eadem eſt intentio veri et boni ſcilicet ꝙ eſt lux intelligibilis.¶ Iteʒ aug.in lib.lxxxiij.qſtio.totum malum de ſpeciei pꝛiuatione reꝑtum eſt.ergo totum bo num ex poſitõe ſpeciei. Sed ex poſitõe ſpeciei eſt in re vitas. ex eodẽ ꝗ in re ẽ veritas ⁊ boĩtas. ñ differũt ᷣm intẽtõʒ. Cõtra.verũ ſe extẽdit ad malũ:bonũ at᷑ ñ.er⸗ go nõ idem Fym intentõem.4. IJtez nihil qð eſt obiectum vnius potẽtie.eſt idem ſm intentionem cum obiecto al terius potentie.cum ergo verum ſit obiectum rationis bonum voluntatis:non erit ſᷣm intentionem idem verũ bonum. Reſponſio qᷓuis ſᷣm rem concidant ĩ idem verum et vnum et bonum: tamen differunt intentiones eoꝛum ſicut ſupꝛa dictũ eſt in queſtione de vnitate.Ens em et entitas abſolutam habent intelligentiam. vnum vᷣo additad ens indiuiſioneʒ.vnde vnitas eſt indiuiſio entis. verũ pᷣo addit ad ĩdiuiſionẽ entis ĩdiuiſionẽ eſſe VUnge veritas eſt indiuiſio eſſe et quod eſt. bonum vo addit ad indiuiſionem entis et eſſe indiuiſionem Fm be ne eſſe. vnde bonum dicitur indiuiſio actus a potentia et actus dicitur complementum ſiue perfectio poſſibili⸗ tatis ad quam res nata eſt.4 Item ſicut ſupꝛa tactum eſt in queſtione de vnitate.differunt intentiones iſte ſᷣm relationem ad cauſam que eſt vnum pꝛincipium in rati one efficientis. veritas in ratione foꝛmalis.bonitas in ratõne cauſe finalis que apꝛopꝛiatur trinitati.vnde au guſtinus ð ciuitate dei.dixit teus fiat lux et facta ẽ lux. Vidit lucem ꝙ eſſet bonum. ecce dicens: et quod dicit. et pꝛopter quod dicit.intentio vnius refertur ad dicen⸗ tem. intentio veritatis ad verbum. intentio bonitatis ad bonum pꝛopter quod eſt. dicens eſt pater cui appꝛo⸗ pꝛiatur ratio efficientis.ver bum filius:cui ratio foꝛma lis.bonum ſpirituſſanctus:cui a ꝓꝛopꝛiatur ratio fina lis. ¶¶ Iſte ergo intentiones non ſeparantur ab eſſen⸗ tia rei velut veſtigia pꝛime cauſe que eſt trinitas vnius eſſentie. vnde m boc dicit auguſtinus in de vera religi⸗ one. colere et tenẽ nos conuenit vniꝰ ſubſtantie trinita tem vnum deum quo actoꝛe conditi ſumus. Similitu⸗ dinem eius per quam ad imitationem foꝛmamur.et pa cem qua vnitati adberemus. deum qui dirit fiat. ver⸗ bum eius per quod factum eſt quod natuꝛaliter eſt. 2 do num benignitatis qͥ placuit vt ñ interiret quicqꝗd ꝑ ver bum ab eo factum elt. vnum deum quo creatoꝛe viuimꝰ, per quem reſoꝛmati ſapienter viuimus:quem diligen⸗ tes et quo fruentes beate viuimus.⸗ KReſponſio igitur ad obiecta.q' q́;uis id quod eſt diffiniat verum. non ta⸗ men eadem erit intentio entis et veri. Qam per boc ꝙ; dicitur id quod eſt.intelligitur id eſt quod habet eſſe. in illo vero quod habet eſſe intelligitur in diuino eſſe et ens quod eſt. vnde eadem eſt per intellectum illa diffini tio auguſtini.verum eſt id quod eſt. cum iſta verum eſt quod habet indiuiſum eſſe ab eo quod eſt. ſicut explana tum eſt pꝛius.hoc autem dicitur per additõnem ad ens Ad bᷣm dicendum.qꝙ cum dicitur omnia ſunt vera in⸗ quantum ſunt.quod dico inquantum quod eſt determi natio: poteſt referri ad conditõem ſuppoſiti.per boc ꝙ di co vera.et hoc modo verum eſt. omnia ſunt vera inquã tum ſunt.quia nunqᷓ in aliquo ſuꝓoſito ſeparantur ve⸗ rum et ens. immo ſequitur ſi eſt verum eſt vel poteſt re⸗ ferri ad conditionem foꝛme ſiue rationẽ eius quod dico verum. et hboc modo non eſt verum. Ens enim non eſt ratio veri ſed indiuiſio eſſe ab ente vt dictum eſt.4 Ad tercium quod obijcit de vnitate. dicendum ꝙ ſm vnita⸗ tem iudicamus ſicut 'm artem et exemplar de opere. ßm veritateʒ ſicut luce. Unde dicit auguſtinus in de ve⸗ ra religione. Iſta eſt lux vera per quam fantaſmata nõ vera eſſe cognoſcis et ita differenter.Qotandum ꝙ; cnz dicis ꝙ ſm vnitateʒ iudicamus.hoc eſt inquantum vni tas aſſumit rationem cauſe foꝛmalis.et ſic inquantum induit rationem veritatis.ſicut ſupꝛa oſtendimus ĩ que ſlione de vnitate. ¶ Ao qrtũ qð obijcit. ĩtelligẽdũ ꝙ veri tas pficit bonũ in rõe cae foꝛmał.boĩtas ĩ roe cae finatł. Vtranq; autem perfectionem habent bona.veritas per ficit itum ad eſſe nature relatum ad cauſam exempla⸗ rem. bonitas qtum ad eſſe relatum ad cauſam finalem. Að quintum quod obijcit contra idem.ꝙ veritas eſt lux intelligibilis et bonitas ſimiliter. dicendum ꝙ verũ eſt ſe differenter quia verum eſt lux q;tum ad intelle⸗ ctum ſpeculatiuum.bonum eſt lux qᷓtum ad pꝛacticum Pꝛeterea lux duplicem habet effectum. maniſeſtare et mouere. Eſt enim pꝛincipium manifeſtandi ſe et alia vt dicit auguſtinus in quadam omelia ſuper iobanneʒ ex illo verbo ad ephe.v.que arguuntur alumine mani⸗ feſtantur. omne enim quod manifeſtatur lumine eſt. et m hunc modum verum ſie lux intelligibilis. quia pꝛincipium maĩfeſtatiuum. vnde Hylarius. verum eſt — — — — — Z —— — — ee — dee ung infitt otenti wſti⸗ taeken diſeßn inmme ſtdg in dean gelr. 4diit. ddicen⸗ Onitatis iapn⸗ ofonne Ntiofinn b eſen⸗ hine atelig̃ trintn mmilitn⸗ reetpe 7 ver⸗ eſt.⸗ d Apde iuimd, bligen⸗ diginn d GNe Nini rumn en plan 1d ens erann Eternnt gdi lugus rpe⸗ eſre⸗ dio n e ningt ppere.⸗ n tano S ntn Mtun igte geen fna. op pple⸗ hent el e le U ed i n Nueſtio ceclaratiuum eſſe. Item eſt pꝛincipium motuin. vn⸗ de opera que non ſunt in ꝑticipatõne lucis vt opaca 7terrea.naturaliter ſunt imobilia.One vo in paꝛti⸗ cipatione lucis vt ꝑſpicua aqua ⁊ aer: ſunt mobilia ſed non perſe.⁊ magis aer qᷓ; aqua:quia magis eſt in participatione lucis. Quoꝛum vo luy eſt lubſtan⸗ tia ſunt mobilia per ſe vt coꝛpoꝛa celeſtia ignis. et bac ratione bonum qðs eſt pꝛincipium mouendi ẽ lur intelligibilis,/ vnde dyoniſius bonum ẽ ac quodom nia conuertuntur 2 quod omnia affectant. 4 Ao vl⸗ timum dicendum. ꝙ ſicut ad pꝛinatõnem vite que eſt prima perfectio animalis ſequitur priuatio ſenſus ſic ad pꝛiuationem peciei ̃m quam ponitur veritas ſequitur pꝛiuatio oꝛdinis.ſᷣm quez accipitur bonũ.⁊ ideo dicitur totum malum ex hoc pꝛouenire. vel ſpe⸗ cies dicitur dupliciter. ſcʒ perfectio eſſe ⁊ bene eſſe. totum malum ᷣm hoc pꝛouenit ex pꝛiuatione ſpeciei tamen ſpecies ſᷣm hoc ſe extendit ad bonitatem ſicut ad veritatem. Mẽbꝛum terciũ Onſequenter inquiꝛendum eſt quid ſit veritas. ponende ergo ſunt a diuerſis diuerſe veritatis ⁊ veri notificatõnes. nam ĩ libꝛo ſolilo.aug. ponitur hoc ve rum eſt quod ita vt eſt videtur ⁊ colligitur ex ſuo op poſito.ſi enim eſt falſum qð aliter ꝙᷓ eſt videtur:ergo verum eſt qð ita vt eſt videtur. Sed bec diffinitõ im⸗ pꝛobatur ſic ab auguſtino.nam ablato eo cui aliquid videtur. non videtur aliquid vt eſt:nec videtuꝛ aliꝗd aliter ꝙᷓ eſt. ergo ablato eo cui videtur neq; veruz ne⸗ q; falſum eſt.quod eſt manifeſtum inconueniẽs.i⸗ã Fm boc lapides in abditiſſimo terꝛe ſinu nõ eſſent ve ri lapides:quia non videntur. Pꝛopterea ponit᷑ alia diffinitio in eodem talis. Verum eſt qð ita ſe habet vt cognitoꝛi videtur.ſi velit ⁊ poſſit cognoſcere.Sed contra hanc obijcitur quia ex hoc ſequitur ꝙ verum non erit qð nemo poteſt cognoſcere. Item ſi falſum ẽ quod aliter qᷓ eſt videtur: ergo ſi alteri videatur bic lapis eſſe lapis.alteꝛi lignum:eadem res ⁊ falſa ⁊ ve ra erit.ꝗ¶ Pꝛopterea ponitur aha bꝛeuis in eodem. verum eſt id qð eſt. Sed obijcituꝛ.cum id qð eſt ſit ſu ſceptiuum falſi.ſicut enũciatio que dicitur ⁊ vera et falſa.qð autem eſt verum nõ eſt ſuſceptinum falſi.er go id qð eſt non conuertitur cum vero. ergo non dif⸗ finit verum. Item ſi viceretur ꝙ intelligitur de veri⸗ tate rei non veritate ſigni. Obijcitur de bomine pi⸗ cto qui eſt falſus homo:⁊ tamen cõuenit ei eſſe quoꝰ eſt. ¶ Stem ponitur alia a quodam pho. Eleritas eſt adequatio rei 2 intellectus ſicut generaliter adequa tio ſigni 2 aſſignati. Sed obijcitur.de adequatõne ſi gni ao ſignatum non eſt niſi cum ſignificatio eſt. er⸗ go non eſſet veritas ſi non eſſet conſignatio. 4 Item ponitur alia. eritas eſt indiuiſio eſſe⁊ qð eſt.Sed obijcitur. in negationibus non eſt indiuiſio eſſe 2 eiꝰ quod eſt.iĩmo ſignatur diuiſio eſſe ab eo qð eſt. vt cũ dicitur homo non eſt aʒinus:per negationeʒ dicitur eſſe aʒini ab eo qð eſt homo. ergo non eſſet hec vera. bomo non eſt aʒinus. . Item ponitur alia ab augu ſtino in de vera religione. Veritas eſt qua oſtenditur io qð eſt. ⁊ colligitur ſic. Si falſitas qua id putatur quod non eſt:ea eſt veritas qua oſtenditur io qͤ eſt. Cui ſimilis eſt notificatio bylarij. verum eſt declara tiuum qut manifeſtatiuum eſſe. Sed obijcitur. ſi ve⸗ rum eſt cclaratiuum aut manifeſtatiuũ eſſe ſiue ei⸗ quod eſt:ergo verum non erit io qnod eſt ant eſſe: cũ nihil ſeipſum clariſicet. 4 Iem ponitur alia ab au⸗ guſtino de vera religione. Fleritas eſt ſumma ſimili⸗ tudo pꝛincipij que ſuꝛe vlla diſſimilitudine eſt vñ fal⸗ —⸗——ʒ—ʒ õ Yv. ſitas oꝛitur. Sed obijcitur. diuina eſſentia non eſt ſi⸗ militudo pꝛincipij cum ſit ſine pꝛincipio.Similit᷑ pa ter eſt pꝛincipium ſine pꝛincipio: ergo nec diuina eſ⸗ ſentia nec pater eſt veritas. Item cum ĩ creatura nõ ſit ſumma ſimilitudo pꝛincipij.ergo in creatura non eſt veritas.l Item ponitur alia diffinitõ ab Anlſer. in libꝛo de veritate.Aeritas eſt rectitudo ſola mente perceptibilis. Sed obijcitur intentio rectitudinis ſi accipiatur pꝛopꝛie: non inuenitur niſi in quantitate dimenſiua.ergo non eſſet veritas niſi in coꝛpoꝛalibo. Item ſi accipiatur methaphoꝛice:ergo eſt ſᷣm ſimili⸗ tudinem rectitudinis in quantitate.ſed vbicunq; ſic intelligitur rectitudo:erit differentia pꝛincipij medij 2 finis.cum ergo in indiuiſibilibus vt puncio ? vni⸗ tate:⁊ etiam indiuiſibilibus completis vt circulatio non ſit differentia pꝛincipij medij 2 finis.ergo in illis non erit veritas. cum ᷣm trimegiſtum deus ſit ſpera intelligibilis. cuius centrum eſt vbiq;: circũferentia eſt nuſqꝙ; ergo intelligitur per modum puncti ⁊ ꝑ mo dum ciꝛculi.Item ſi accipiatur rectitudo pꝛo iuſticia Fm ꝓꝙ dicitur quod fit iuſte recte fieri: in quem mo⸗ dum dicitur rectitudo ab Anſelmo ᷣm quam eſt ali⸗ quid vt debet vel ſic vt debet: tunc non conueniet di⸗ uine veritati.que nulli debet eſſe rectitudo. IJtem cũ iuſticia ⁊ bonitas ſit ſᷣm hoc ſola mente ꝑceptibilis. non different 'm diffinitionem veritas.iuſticia. bo⸗ nitas. Item cum ſint aliqua que percipiuntur nõ ſo⸗ lum mente ſeo ſenſu vt coꝛpoꝛalia: ergo in coꝛpoꝛali⸗ bus non eſt veritas. cum veritas ſit ſola mente per⸗ ceptibilis.¶ Item cum tot modis ſunt aſſignate no⸗ tificationes veri ⁊ veritatis quomodo aſſignantur? nam videntur deficere aut ſuperfluere aut male aſſi⸗ gnate eſſe.queritur ergo qualiter accipiãtur. Ke⸗ ſponſio.ad iſtud pꝛimo ꝙ omnes iſte notificationes aſſignate ſunt in ſua ratione.i Iam quedam notifica tio veri eſt generalis ad veritatem ſiue ſit cꝛeata ſiue increata. ⁊ creata ſiue ſit cognitionis ſiue volunta⸗ tis ſiue actionis ſiue ſignifſicatõnis.⁊ hec veritas eſt rectitudo ⁊c̃. ſicut ipſe innuit in libꝛo de veritate.et nominatione rectitudinis diuidit eam ab omni re q̃ᷓ rectitudo non vocatur. . do ſola mente perceptibi⸗ lis dicitur:ſeparat eam ab omni rectitudine viſibili. Speciales vo notificationes differunt. nam quedaʒ ſunt date de veritate compꝛehenſionis vt in libꝛo ſo⸗ liloquioꝛum que coincidunt in idem.veruz eſt quod ita eſt vt videtur.⁊ alia.verum eſt quod ita eſt vt co⸗ gnitoꝛi videtur ſi velit poſſitq; cognoſcere. Quedam de veritate ſigni ſiue ſigniſicationis vt illa.eꝛitas eſt adequatio ſigni vel intellectus ⁊cL. Quedam ⁊te ve ritate rei vt ille due que coincidunt in idem. verum eſt io quod eſt.Et iterum.veritas eſt indiuiſio eſſe et ſemper eſt. Quedam vo de veritate increata pꝛinci⸗ paliter.vt ille due Auguſti.de vera religiõe.ſed vna de veritate m ꝙ accipitur eſſentialiter.⁊ hec notifi⸗ catio eſt per effectum conſequentem. veritas eſt qua oſtẽditur id quod eſt. quia pꝛima veritas ſe babʒ ad intelligibilia ſicut lux ad viſibilia.⁊ huic conſonat Diffinitio bylarij. verum eſt declaratinum eſſe.Alia vo eſt de veritate increata ſᷣm ꝙ accipitur perſonali⸗ ter.⁊ aꝓꝛopꝛiatur filio ſicut vnitas patri ⁊ bonitas ſpirituiſancto que eſt veꝛitas.que eſt ſumma ſimilitu do pꝛincipij ⁊c.⁊ pꝛincipium ibi dicit patrrem. mKe⸗ ſpondendum igitur per oꝛdinem ad obiecta. 4 Ad obiectum contra pꝛimam diffinitionem. verum ẽ qð ita eſt vt videtur.iam patet reſponſio.i am data eſt te veritate compꝛehenſionis ſiue cognitionis:nõ rei 2 ideo ablato cognitoꝛe non eſt hic veritas ſᷣm actuʒ quis ſit ᷣm habituʒ. in hoc ſcilicet ꝙ res nata eſt co gnoſci vel videri vt eſt.¶ Ad obiectum contra ſcoam que determinat pꝛimam. ſimilis eſt reſponſio. quia SSSsS Fnis non ſit aliquis qui poſſit cognoſcere:ipſa tamẽ res adbuc eſt cognoſcibilis.a ideo adhuc habitu ſi⸗ ue potentia manet veritas compꝛebenſionis. 4l Ad aliud quod arguit. ſicut inconueniens eſt ꝙ eadem res ſit vera ⁊ falſa.patet reſponſio: quia ex veritate compꝛebenſionis pꝛocedit ad veritatem rei ⁊ ideo q̃⸗ ſi mutat pꝛedicamentum.a eſt fallatia figure dietio⸗ nis. 4 Ad aliud obiectum contra terciam. Veritas eſt id quod eſt ⁊ pꝛimo ratione enunciatõnis que eſt vera ⁊ falſa.Dicendum ſicut dicit Anſelmus in libꝛo te veritate. Alia eſt rectitudo ⁊ veritas enunciatio⸗ nis quia ſignat ad quod ſignandum eſt facta.alia qꝛ ſignat quod accepit ſignare. facta eſt enim ad ſigna⸗ dum rem eſſe dum eſt 7 dum non eſt. ver bigratia. ſi⸗ ue dies ſit ſiue non: hec oꝛatio dies eſt incepit ſigna⸗ re diem eſſe.pꝛimo modo veritas dicta eſt mutabilis ⁊ ſeparabilis in contingentibus.ſecundo modo inſe parabilis. pꝛimo modo eſt ſuſceptiua veri⁊ falſi ve⸗ ritas.in hac enim via non attenditur m id quod ac cepit enunciatio:ſed m id ad quod eſt.ſecundo mo⸗ do non.quia attenditur id quod accepit. vnde Anſel mus dicit. ꝙ pꝛimam veritatem habet accidentali⸗ ter:ſcdᷣam naturaliter.¶ Ad illud ðᷣo quod obijcit de homine picto. Dicendum quoniam homo pictus ve ra eſt pictura.⁊ eſt id quod ẽ:ſed falſus homo: ⁊ hoc eſt io quod non eſt. quemadmodum dicit Auguſtinꝰ ce vera religione.ſi rerum viſibilium pulchritudo qꝛ vnitate continetur z non implet vnitatem nos fallit: intelligamus nõ ex eo quod eſt nos falli:ſed ex eo qꝗð non eſt. eſſe enim coꝛpus verum coꝛpus eſt: ſed falſa vnitas. 4 Ad obiectum contra quartam. Veritas eſt adequatio ⁊c᷑. Dicendum quoniam diffinitiones non reſpiciunt eſſe actu ſed eſſe in hbabitu.vnde ſi nul lus homo ſit:adhuc eſt vera diffinitio homo eſt ani⸗ mal rationale: ita cum dicitur veritas eſt adequatio non copulatur adequatio ĩ actu ſed in habitu.¶ Ad quintam ſcilicet veritas eſt indiuiſio ⁊c. Dicendum ꝙ veritas negationum fundatur in veritate affirma⸗ tionum. vnde veritas huius negationis homo nõ eſt aʒinus:fundatur in hac affirmatõne homo eſt homo ſi ſignificet diuiſionem aʒini eſſe ab eo quod eſt ho mo hoc non eſt niſi pꝛopter indiuiſionem eſſe homi⸗ nis ab eo quod eſt homo.⁊ ita veritas negationum eſt ind iuiſio ßm rem. Eadem enim eſt veritas affir⸗ mationis.homo eſt homo:⁊ homo non eſt aʒinus.qᷓ;⸗ uis differens in ſignandi ratione. 4¶! Ad obiectuʒ cõ tra ſextam diffinitionem que eſt. eritas ⁊c̃.que ea⸗ dem eſt cum diffinitione bylarij verum eſt declarati⸗ uum ⁊c̃. Dicenduʒ eſt.ꝙ ſicut lux manifeſtat ſe ⁊ alia ſic veritas que eſt diuina eſſentia.quia eſt lux intelli⸗ gibilis ſicut dicit Auguſtinus in de vera religione. 4¶ Ad obiectum contra ſeptimam diffinitionem. Ae ritas eſt ſumma ſimilitudo pꝛincipij.Dicendum pꝛo vt dictum eſt.ꝙ bec diffinitio eſt veritatis pꝛime pꝛo ut accipitur perſonaliter per aꝑropriationem. ⁊? ideo nihil ad rem qð obijcit de eẽntia vel de patre.et quod obijcit de veritate creature.Vnde illa notifica⸗ tio oſtenditur pꝛopter pꝛopꝛietateʒ perſone filij:⁊ per diſtinctionem ab alijs perſonis.⁊ per diſtinctionem a creaturis. Omne enim quod eſt. aut eſt pꝛincipiuʒ eternum:aut a pꝛincipio.pꝛincipium eternum eſt vni tas dei patris.ſed a pꝛincipio dupliciter.aut a pꝛin⸗ cipio quod eſt in idem ptitate ſubſtantie:aut in diuer ſitate ſubſtantie.ſi in diuerſitate:ſic eſt creatura.que qᷓuis ſimilis ſit:non poteſt tamen expꝛimere illaʒ vni tatem pꝛincipij quam imitatur.Et ideo in hoc poteſt oꝛiri falſitas ſicut dicit Auguſtinus non inquãtum imitatur: ſed inquãtum implere non poteſt. Item ſi eſt a pꝛincipio in idemptitate ſubſtantie: adhbuc du⸗ pliciter. aut ergo in idemptitate ſubſtantie ſimili⸗ tudine ſeu confoꝛmitate notionali:aut in idemptita⸗ te eſſentie in differentia notionali.pꝛimo modo eſt a pꝛincipio patre filius qui eſt a patre:idem in ſubſtã⸗ tia ⁊ confoꝛmis in notione.quia ſicut pater perſona a quo alius:ſic filius.ſcðᷣo modo ſpirituſſanctus qui eſt a pꝛincipio patꝛe in idemptitate ſubſtantie:ſed nõ confoꝛmis in notione.quia ſpirituſſanctus eſt perſo⸗ na que ab alio a qua nulla. Similitudo ergo pꝛinci⸗ pij magna eſt in creatura inquãtum vna eſt ſeo tamẽ in diuerſitate eſſentie. Similitudo maioꝛ in ſpiritu ſancto qui eſt a patre in idemptitate ſubſtantie quis non confoꝛmis in notione.Similitudo vᷣo ſumma:fi lius qui eſt a patre in idemptitate eſſentie ⁊ confoꝛ⸗ mis in notione:vt tamen de ſpirituſancto nõ dicatur ſimilitudo minoꝛ. ⁊ bic eſt intellectus poſite diffini⸗ tionis. In hoc enim ꝙ dicitur ſimilitudo pꝛincipij:di ſtinguitur a patre.in hoc ꝙ ſumma:per modum qui dictus eſt a ſpirituſancto.in hoc ꝙ nulla diſſimilitu⸗ do ex quo falſitas oꝛitur.diſtinguitur a creatura.fal⸗ ſitas enim eſt in creatura ex hoc ꝙ imitatur vmtateʒ pꝛincipij illud implere non poteſt. illa eſt veritas q illud implere potuit et eſſe id quod illud eſt.que ita eſt ſimilis:vt omni mõ hoc impleat ac ſit ipᷣm.ipſa eĩ eſt que id ſicut eſt oſtendit. ElInde ⁊ veꝛbum eius ⁊ lux eius rectiſſime dicitur.¶ Ad obiecta contra diffini⸗/ tionem vltimam Anſelmi.reſpondendum ad pꝛimũ ꝙ rectitudo dicitur per ſimilitudinem duobus mo⸗ dis. in rectitudine autem eſt debita oꝛdinatio medij ad extrema.quia ipſum medium non occlinat ab ex⸗ tremis. Ratione debite oꝛdinationis quod eſt debite oꝛdinatum dicitur rectum. Ratione vo habitudinis medij ad extrema vbi inuenitur indeclinabilitas me dij ab extremis dicetur rectum.qᷓuis pꝛopꝛie ibi non ſit ratio medij ⁊ extremoꝛum. Dicendum ergo ꝙ bec diffinitio generaliter datur ob Anſelmo. veritas eſt rectitudo ⁊c. ⁊ cum dicatur veritas multiplicit. IJn ſigno.vt in ſermone:vt in zach.viij. loquimini verita tem vnuſquiſq; cũ pꝛoximo.Et ĩ cognitione.pᷣs.Qui loquitur veꝛtatem in coꝛde ſuo.Et in volũtate.vt io⸗ han.viij. de dy abolo. In veritate non ſtetit. Et ĩ ope⸗ ratõne. vt Joh.iij. omnis qui facit veritatem nõ odit lucem. oſtendit Anſelmus ꝙ in omnibus eſt rectitu⸗ do ex debita oꝛdinatione. per boc ꝙ ſunt vel faciunt quod debent vel ad quoo debent. EUnde veritas enũ⸗ ciationis cum ſit quod debet ⁊ ad quod debet.ſimili⸗ ter ⁊ de ceteris. Item eſt veritas pꝛima. Johan.xiiij. Ego ſum via veritas ⁊ vita.in qua non cadit pꝛopꝛie intentio debiti.niſi ſit accipere debitum conueniẽtie: non neceſſitatis ſicut dicit Anſelmus. quia nulli de⸗ bet ſed omnia ei debent.⁊ ideo quia omnia debite or dinantur ad ipſam:ipſa eſt rectitudo.non quia ipſe debite oꝛdinetur ad res: ſed res debite ad ipſam. In omnibus ergo inuenitur debita oꝛdinatio ⁊ ita recti tudo ſᷣm pꝛimum modum. Item quia oꝛdo vt dicit auguſtinus conſiſtit in tribus.inuenitur in omnibus veritas quaſi medium non declinans ab extremis. verbigratia. in veritate creata eſſe vel facere quod de bent ? ad quod debent. eſt rectitudo que eſt veritas. quod debet dicitur per comꝑationem ad cauſam a qᷓ eſt quaſi vnum extremum.ad quod debet: dicit ↄꝑa⸗ tionem ad finem ad quem eſt quaſi aliud extremum. eſſe vᷣo rei vel facere quaſi medium. Si ergo res Evel facit qð debet.hoc autem expleat qð a cauſa accipit⁊ Apter finem quem debet:recta eſt.⁊ ꝑ hunc modũ de⸗ currit intentio rectitudis 2 veritatis ĩ creatura:ſiue ſit ſignatõis ſiue ↄgtõis ſiue volũtatis ⁊c. m moduʒ ſcᷣm. In cꝛeatoẽ at ꝓut ↄſidẽat᷑ ĩ ſe ⁊ vt cã:ñ inueĩt i tẽtõ rcetitudis h̊ mõ ſ̊ eminẽtõꝛi mõ. Scðʒ ꝙ ↄſideꝛat᷑ — — — — — — —mmri — - -- egtura Nrpnn krerin I que ſn eſusin fa difſii d piſti obys 60 dni⸗ nen mataber ahe hingtir⸗ ltune eibinon ſogbe⸗ gitaget lat, N nipenn e ltettio Giope Noot betttu⸗ ſciunt Wenid tſinli aheti⸗ pwn enine. nlli tbirecr biͤte nh laren tiet hnbes ent. oon nins nti n ixl n 6 ſi⸗ 6 6, 6 4 . NMueſtio vt cauſa:inuenitur intentio cauſe efficientis q̃ſi vnũ extremum in ratione intelligentie.ſᷣm quã accipitur intentio vnitatis.⁊ inuenitur intentio cauſe finalis quaſi aliud extremum ſᷣm quã accipitur intentio bo nitatnis ? inuenitur intentio cauſe foꝛmalis quaſi me dium inter extrema non teclinans. ⁊ hec eſi veritas Fm quã foꝛmantur omnia vt dicit augnſtinꝰ.⁊ hunc oꝛdinem monſtrat auguſtinꝰ in fine libꝛi te vera reli gione vt dictum eſt. Scᷣm autem ꝙ conſideratur in ſe hoc eſt duobus modis.ſcilicet perſonaliter 2 eſſen tialiter. Fm ꝙ perſonaliter innenituꝛ ſaceꝛ oꝛdo trini tatis.quaſi vnum extꝛemum pater:qui eſt nõ ab alio quaſi alterum extremum ſpirituſſanctus: a quo nul lus alius.quaſi mediuʒ non declinans filius:qui ab alio a quo alius.⁊ ipſe eſt veritas perſonaliter ſᷣm q; ſupꝛa expoſitum eſt.⁊ ſm ꝙ eſſentialiter in ratione intelligẽtie:inuenitur eſſe. intelligere.diligere.quia deus eſt:: intelligit ſe 2 diligit ſe. Eſt vt vnitas.intel ligit ſe vt veritatem.diligit ſe vt bonitateʒ.quaſi vnũ ertremum eſt eſſe:alterum diligere:quaſi mediuʒ nõ clinans inter bec eſt intelligere. hinc igitur manife ſtum eſt qualiter intentio rectitudinis accipitur ĩ di ſtinctione veritatis.l Ad illud quod obijcit de illis in quibus modo inuenitur comꝑatio medij ad extre⸗ ma.vt in puncto ⁊ in circulo.dicendum ꝙ ratõne de bite oꝛdinationis ad eſſe quod debet ⁊ pꝛopter quod deus eſt rectitudo intelligibilis ĩ puncto ⁊ circulo ſi⸗ cut oſtenſum eſt.q¶: Ad illud vᷣo quod obijcit de deo. patet reſponſio quomodo intelligatur rectitudo ᷣm comꝑationem medij ad extrema.¶! Ad illud qð obij⸗ cit.ꝙ ei non conuenit ratio debiti: iam ſupꝛa oñſum eſt ⁊ reſponſum. Et diſtinguendum ꝙ debita oꝛdina tio intelligitur vel in ipſa re que debet.vel in illa cui ebetur. In creatura ergo eſt debita oꝛdinatio quia debet: ſed in deo vt cui debetur vel diſtinguenda ẽ in⸗ tentio debiti. eſt enim debitum neceſſitatis quod eſt creature:⁊ eſt debitum congruitatis ⁊ hoc eſt in cre⸗ atoꝛe.4.l Ad illud vo quod obijcitur de bonitate 2 iu ſticia quia ei conuenit eſſe rectitudinem 7c. maxime Fm intentionem qua dicitur debita oꝛdinatõ.ſᷣm au tem aliam intentionem dico ꝙ intentio rectitudinis dicit quaſi habitudinem medij ad extrema quia vnũ extremum ponitur vnitas aliud bonitas:intẽtio me dij non declinantis veritas.⁊ in hac intentione non conuenit bonitati eſſe rectitudinem ſicut nec vnitati Im autem ꝙ intentio dicit debitam oꝛdinationeʒ di⸗ ſtinguendum eſt. ꝙ oꝛdo creature duplex eſt m com⸗ parationem ad cauſam. creatura enim a cauſa deoẽ vt ſit rn cauſã. Item creatura eſt a cauſa deo vt ſᷣm cauſam referatur ad cauſam. pᷣm pꝛimum eſſe atten⸗ ditur oꝛdo creature que eſt ab vnitate cauſe ad veri⸗ tatem ᷣm quãꝗ eſt? in eſſe ſeruatur.ſᷣm ſecundum eſſe oꝛdo creature ad bonitatem ad quam eſt debi ta. ergo oꝛdinatio creature que eſta cauſa vt ſit ̃m cauſam: eſt rectitudo que eſt veritas. debita oꝛdinatio a cau⸗ ſa vt ſit ad cauſam:eſt rectitudo que eſt bonitas. pꝛi⸗ ma percipitur intelligentia mentis.ſecunda vo ſenti tur affectu voluntatis.a ideo conuenienter poſſet ad differentiam voluntatis poni ꝙ dicitur mente perce tibilis. ¶ Ad vlnmum vo quod obicit de ſenſibili⸗ us. dicunt ꝙ non intendit Anſelmus niſi de verita⸗ te intelligibilium. Sed contra. veritas ſi igni non ſi ne ſenſu percipitur. quia ſignum eſt quod ſe ſenſui ſubijcit: ⁊ aliud intelligendum relinquit. Similiter in libꝛo illo ipſe inducit veritatem ſenſuum ſiue ĩ ſen ſirna. Dolufio buius rei queſtione ſequenti manite⸗ YTV. Mlembꝛum quartum Oſtea queritur de veritate in quibus ſit.⁊ cum vnũquodq; ſic ſe habet ad eẽ ſicut ad veritatem:in omni re erit veri tas..l! Contra auguſt.in ſolilo.quicqꝗd eſt in aliquo.non poteſt manere ſi non maneat illud in quo eſt. rebus autem veris intereuntibus manet veritas: non eſt igitur veritas in rebus moꝛtalibus. 4 Item auguſtinus de vera religione. Inter mentez noſtram qua deum intelligimus patrem 2 veritatez lucem. illam interioꝛem per quam deum intelligimꝰ nulla interpoſita creatura eſt: quare ipſam veritateʒ nulla ex parte diſſimiliter in ipſo ⁊ cum ipſo venere⸗ mur. que foꝛma eſt omnium que ab vno et ao vnum referuntur.ſi ergo veritas eſt lux interioꝛ. ergo eſt ſo lum in ſpiritualibus 2 non in coꝛpoꝛalibus.¶¶ Item dicit Auguſtinus ſuper cañ.iohis.ꝙ veritas eſt lux intelligibilis. ſicut ergo lux ſenſibilis non eſt niſi in ſenſibilibus:ſimiliter lux intelligibilis non erit niſi in intelligibilibus.ergo non eſt veritas in ſenſibilibo Reſponſio ad pꝛimum veritas in rebus dupler ẽ. Eſt veritas neceſſitatis ⁊ veritas contingentie. ſicut diſtinxit Anſelmus. in veritate ſignationis quẽad⸗ modum eſt eſſe neceſſarium ⁊ contingens.Loquitur ergo Auguſtinus in ſoliloquijs de veritate neceſſita tis que eſt ſolum in rebus neceſſarijs. Pꝛeterea ẽ ve⸗ ritas cauſe ? veritas cauſati.⁊ vtraq; veritate dicũ⸗ tuxr res vere ſicut ⁊ bone duplici bonitate:ſcilicet bo⸗ nitate cauſe ⁊ bonitate cauſati. Geritas ergo cõmu⸗ niter non eſt in rebus vt dependens ab illis. et ideo Fuis res vere intereant:non interit veritas.veritas ðo cauſati que eſt in diuino eſſe rei interit rebus ve⸗ ris intereuntibus. Ad aliud dicendum ꝙ veritas pꝛima lux interioꝛ dicitur pꝛopter ſui ſubſtantialita⸗ tem ⁊ ſimplicitatem que pꝛohibet vt non poſſet ↄgno ſci niſi ab intellectu qui eſt vis anime interioꝛ.⁊ ta⸗ men ꝙtum ad ſuam eſſentiam: attingit omne quod ẽ ſicut ponit auguſtinus exemplum de ceco poſito ĩ ſo⸗ le.ꝙ pꝛeſens eſt ei lux. ipſe tamen abſens eſt ab illa: ita ipſa ſumma ſapientia que eſt pꝛima veritas om⸗ nium in quo eſt pꝛeſens eſt qᷓuis ipſe abſens. eſt igi⸗ tur omni rei pꝛeſens per eſſentiam per quam omnis res in eſſe ſaluatur. VUnde pꝛimo iohis.Lur in tene⸗ bris lucet⁊ tenebꝛe eam non compꝛehendeꝛunt æc.in mundo erat ⁊ mundus per ipſum factus eſt ⁊c. Ad vltimum dicendum. ꝙ lux intelligibilis dicitur. non ſolum quia ſit in intelligibilibus: ſed ſolum intelle⸗ ctu percipitur. Vnde notandum.q ad illð quod obij ciebatur in pꝛecedenti queſtione. ꝙ ſenſibilium recti tudo non ſola mente percipitur ergo nõ eſt in eis ve ritas cum percipiuntur ſenſu. Dicendum q; qᷓuis in tellectu non ſeparantur eſſe rei veritas.quia ſem⸗ per cointelligitur: tamen in iudicio ſenſus ſeparan⸗ tur.quia eſſe ſenſibilis vt iudicatur ⁊ accipitur ſenſu ſemper appꝛehenditur cum conditionibus materie. veritas autem eius axpꝛehenditur abſq; omni condi tione materie.⁊ ideo ſolo intellectu vel mente.ex hoc non ſequitur ꝙ in ſenſibilibus vel in rectitudine vi⸗ ſibiliter non ſit veritas:ſed ꝙ non accipiatur eoꝛum veritas ſenſu ſiue per ſenſum. Mlembꝛum quintum nſequenter inquirendum eſt de veri tate. Vtrum ſit vna:ita ꝙ non plures. Ad quod ſic ſᷣm Anſhelmũ.ſicut ſe ba bet coloꝛ ad coꝛpus coloꝛatum:ſic veri⸗ tas ad rem veram.ergo ſi multiplicantuꝛ coloꝛes pᷣm quod multiplicatur coloꝛatum:multiplicabuntuꝛ ve ritates m multiplicationem veroꝛuʒ. eꝛgo multe ſũt eritates: cum conſtat multa eſſe vera. 4 Ytem ſi veꝛi tas non? aliud ꝙᷓ rectitudo.ſed alia rectitudo ſigna tionis alia voluntatis: quia hec in voluntate illa in ſignificatione habet ſuũ eſſe. ergo alia veritas ſigna tionis.2 alia voluntatis 4Ytem vnũquodq; ſicut ſe habet ad eſſe ita ad veritatem.ſi ergo non eſt eſſe vnũ omnium veroꝛum: non eſt veritas omnium veroꝛum vyna. Cötra. Anſelmus de veritate. ſi rectitudo nõ eſt in rebus illis que dicunt rectitudinem niſi ců ſunt ßm ꝙ debẽt. debent autem eſſe vᷣm ꝙ exigit pꝛima re⸗ ctitudo que eſt pꝛima veritas: ergo hic illis rectas et veras eſſe m pꝛimam rectitudinem veritatem eſſe. eſt igitur vna rectitudo ⁊ veritas. Ytem Anſelmus ſicut tempus ſe habʒ ad tempoꝛalia ſic veritas ad ve ra. Veritas enim eſt menſura omnium veroꝛũ: ſicut tempus omnium tem poꝛalium. Si ergo vnum tem⸗ pus omnium tempoꝛalium.ꝙuis diueꝛſa tempoꝛalia que tempoꝛe menſurantur: ergo vna veritas erit om⸗ nium veroꝛum ẽuis multa ſunt que veritate menſu⸗ rantur. 4 YZtem 'm auguſtinum in ſolio. ⁊ Anſek. cæ veritate. veritas radicatur in ꝑmanente: non ĩnõ ꝑmanente. Sed vnum eſt ꝑmanens in ommi re. ſed il lud non multiplicatur in hae re vel in illa: ergo veri tas non multiplicatur in hac re vel in illa. Reſpõ ſio. veritas rei dicituꝛ duobus modis.vno modo lm ꝙ dicitur indiuiſio eſſe ⁊ quod ẽ.pꝛout dicitur ab au guſtino veritas. ⁊ hbec veritas fundatur ſuper debita pꝛincipia eſſentie rerum ? debitam eoꝛum vnionem in creaturis.⁊ hec veritas multiplicatur ſcom multi plicationem eſſentie veroꝛum Alio modo hᷣm ꝙ veri tas dicitur ab auguſtino lux intelligibilis:eo ꝙ ĩ mo dum lucis maniſeſtat omnia vera tenet 2 conßuat in eſſe.quẽadmodum lux eſt pꝛincipium conſeruati⸗ uum ſuoꝛum effectuum pꝛout dicitur ab Anſelmo re ctitudo mente ꝑceptibilis.eo ꝙ per ipſam menſuran tur omnia vera: ſicut per tempus omnia tempoꝛalia q hoc modo vna eſt ⁊ ſola veritas que eſt diuina.qua manifeſtantur omnia? vera 7 conſeruantur in eſſe 2 menſurantur. pꝛimo ergo modo multe ſunt veritates ßm multiplicationem eſſentie veroꝛum.ſecundo mo⸗ do vna tm̃ veritas quẽadmodum lux ⁊ rectitudo vna Si autem queritur in hoc ſecundo ſenſu veritas hu⸗ ius rei vel illius. diſtinguendo veritatuʒ differẽtias. vt veritas ſignationis. veritas actionis ⁊c.ſi nullam ab ipſis rebus accipit veritas diuerſitatem. Reſpon cendum ᷣm Anſelmum de veritate.impꝛopꝛie huius rei vel illius veritas eſſe dicitur: quoniam illa nõ in ipſis rebus aut ex ipſis aut per ipſas in quibus eſſe dicitur habet ſuum eſſe: ſed cum res m illam ſunt qᷓ ſemper pꝛeſto eſt bis qque ſunt ſicut debẽt. eſſe veritas dicitur huius rei vel illius vt veritas ſignationis. veritas voluntatis ⁊ huiuſmodi.quẽadmodum tem pus huius rei vel illius: cum vnum ⁊ idem ſit tempꝰ omnium que in eodem tempoꝛe ſimul ſunt.⁊ ſi non eſſet hec res vel illa:nibilominus eſſet idem tempus nec enim ideo dicitur tempus huius rei vel ulius.qꝛ tempus eſt in ipſis rebus: ſeo quia ipſe ſunt in tem⸗ poꝛe. ſicut per tempus per ſe conſideratum non vi⸗ citur tempus alicuius:ſed cum res que ĩ illo ſunt cõ⸗ ſideramus dicitur huius rei vel illius:ita ſumma ve ritas per ſe ſubſiſtens nullius rei eſt. ſed cuʒ aliquid ſcðm illam eſt:tunc eius dicitur veritas. Membꝛum ſextum Onſequenter queritur an plures veri⸗ tates ab eterno ſint.⁊ cum eſſe verita⸗ tem ſit eſſe quid: ſi ſunt plures verita⸗ tes ab eterno.erunt plura aliq ab eter⸗ no quod ẽ erroꝛ.¶ Item ſi diceretur ꝙ vna eſſet vni⸗ tas ab eterno ſed plura vera. Contra.cum veruʒ nõ ſit determinatio diminuens vel remouens.cum dici⸗ tur aliquid verum quẽadmodum homo moꝛtuus: ſe⸗ quitur neceſſario ſi plura vera ab eterno:ꝙ plura ali qua ab eterno.Cum ergo boc ſit falſum.relinquitur ꝙ vnum ſoluz veritas vna eſt ab eterno. Cõtra. cum dico pater generat.filius generatur.ſpiritus ⸗ cedit: hic ſunt plures veritates ſicut plures perſone vel pꝛopꝛietates.ſed veritates iſte ſunt eterne ſine pn cipio:ergo plures veritates ab eterno.⸗ Item augu ſtinus dicit. ꝙ tres ſunt quibus fruendum eſt. ſed ve⸗ ritas conuertitur cum re: igitur tres ſunt veritates reſpondentes hmõi tribus rebus. ſed huiuſmodi res ſunt ſine initio.quia buiuſmodi vocat perſonas diui nas.ergo⁊ tres huiuſinodi veritates ſunt ſine initio aut ratione perſonalitatis non eſſet ponere veꝛitatezʒ in diuinis. 4 Item deus ab eterno ſciuit omnem cre aturam ſiue hanc ſiue illam. ſciuit ergo ab eterno an tirpᷣm foꝛe ⁊ petrum foꝛe.hoꝛum enim veꝛitas fuit in mente diuina ab eterno:quia omne qð ſcitur quia ve rum eſt ſcitur. ſed antixpᷣm foꝛe non eſt petrum fore. ergo veritas huiuſmodi in mente diuina non eſt veꝛi tas illius.quia ſi bec diſtinguũtur inter ſe:⁊ verita⸗ tes earum diſtinguũtur. ſed iſte veritates ſunt ĩ men te diuina ab eterno? ſciuntur a deo: et pari ratione veritates omnium creaturarum. eꝛgo plures ſunt ve ritates ab eterno. Solutio. dicendum ꝗ vna ſola eſt veritas cuius pꝛopꝛium eſt eſſe ſine initio.⁊ becẽ veritas pꝛima que eſi pꝛincipium ommium aliarum veritatum. ⁊ pꝛioꝛ illis cauſalitate ⁊ duratione.que omnes alias veritates tenet in eſſe ⁊ conſeꝛuat.¶¶. Ad pꝛimum obiectum dicendum. ꝙ cum dicit auguſtinꝰ tres ſunt res quibus eſt fruendum. Sicenduʒ ꝙ res aliquando appellatur natura.aliquando res aPella⸗ tur ipſa res nature. aut ergo inuocat res tres diui⸗ nas perſonas.vnde ſunt hic tres res nature ſiue tꝛes perſone.Auguſtinus ergo ibi vocat tres res tres di⸗ uinas perſonas. Vnde ſunt hic tres res nature ſiue tres perſone: non tres res id eſt non tres nature:im⸗ mo ſunt tres vmus nature. ſunt illa natura ſcilicet diuina eſſentia.⁊ ideo cum veritas ad eſſentiam refe ratur et ſuper ipſam fundetur: non eſi dicendum ꝙ; ſunt harum tres veritates diſtincte immo vna ſola. Quoo tamen obijcitur. ꝙ patrem generare non elt fi lium generari. dicimꝰ ꝙ ſi loquamur de veritate que eſt rei relate ad intellectum: poſſet eſſe ꝙ ſint tres ve⸗ ritates ſm rationem intelligentie. vna tamen ſola eſt veritas eſſentie nõ plures.⁊ de hac hic loquimur ipa enim pꝛopꝛietas ad perſonaʒ reducitur ⁊ perſona ad eſſentiam. ⁊ pꝛopter hoc veritas pꝛopꝛietatis ad veꝛri tatem reducitur perſone.⁊ veritas perſone ad verita tem eſſentie.⁊ ideo cum ſit vbi vna ſola eſſentia. re⸗ linquitur ꝙ ſit ibi vna ſola veritas.quod ſic patet. pa trem enim generare nibil aliud eſt qᷓ patrem eſſe. et filium generari idem ꝙ filium eſſe:ſt piritũſanctũ pꝛo cedere idem qð ſpiritũſanctum eſſe. Seo cũ dico pa⸗ ter eſt. filiꝰeſi.ſpuſſanctꝰeſt:idem dico eſſe ſiue eandẽ eſſentiã.hoc enim eſſe dici tia. ⁊ de filio:qꝛ filiꝰeſt eſſentia.⁊ ſiłꝛ deſ pũſcto.quia ſpũſſetus ẽ eẽntia. Si gᷓ hec veritas pr generat redu citur ad hanc que eſi patrem eſſe:reducit᷑ ad eẽntiam ſic de alijs.⁊ ita cũ ad eandẽ eẽntiã reducãt᷑ ratõne tur de patre:qꝛ pater ẽ eẽn⸗ 4 resſe⸗ eſeti Penſ⸗ ſabeten eſſerni rergns um dicii pb:ſe⸗ org li nquitur Orz. rims⸗ perſone neſineit tem augn eſſedeen eritates fnotine⸗ onasdiut ſineini⸗ erenintsz mnnengre Eterpoen gsfuit Urqniate rumfore. oneſtpen rfenin Pntignen lmngone gſuntre Chaſol daheei Aiarum one⸗ge t 4 ngoltr⸗ e oppeli⸗ es dii ine nes esde preſue wprernmn Aſalle iartſrte do 1 ſn. oneki Nteqe es e⸗ ſoek urin oncs 40 ſen hferit ig Ntet eſe. 4 cp ſcoßt ca fich ⸗ tretn em e cuius eſt veritas: conſiat ꝙ ibi non ſunt tres verita⸗ tes ſine initio quia ad vnam indiuiſibilem veꝛitateʒ reducitur ratione cuius dicitur eſſe vna.⁊ ꝑ hoc pa⸗ tet ſolutio ad pꝛimum ⁊ ſecũdum.⸗ Ad aliud dicen dum. ꝙ licet referendo ad res extra vna non ſit alte ra quia petrum foꝛe in mente:nõ eſt antix pᷣm foꝛe in mente. tamen in mente diuina veritates iſte in diueꝛ ſe ſunt 2 ſunt vna veritas. Sunt eniʒ pꝛima veritas ſiue oiuina eſſentia. nam mundum foꝛe anteq; mun⸗ dus ſit non eſt aliud qᷓ deum foꝛe creaturum mundũ 7 ſimiliter petꝛum foꝛe.⁊ ſic eſt de alijs futuris.Sed um foꝛe creaturum mundum:idem eſ ꝙ; deum eẽ. 2 ita veritates iſte relate ad dininam eſſentiam vnũ ſunt.quia ſunt diuina eſſentia. Unde hac ratione di cit Anſelmꝰ. ꝙ creatura in creatoꝛe eſt creatrix eẽn⸗ tia.vnde ſicut nos dicimꝰ de ydeis ꝙ ydee relate ad ipſa ydeata plures ſunt.quia creature quarum ſunt plures ſunt.nec vna cum alia.⁊ ideo in comꝑatione iſta vna ydea non alia: tamen comꝑatione ad ipſum pꝛimum pꝛout ſunt in mente diuina.omnes ydee ſũt vnum. Sic dicimus ꝙ iſte veritates plures ſunt ĩ re extra.nec vna ſit alia: ſunt tamen vna veritas pꝛout ſunt in mente diuina. quia ſunt idem qð pꝛima veri⸗ tas que eſt diuina eſſentia ? ita ſunt vna veritas2 nõ plures ſᷣm ꝙ ſit. Sed contingit dicere ꝙ eſt veritas plurium rerum. Membrum ſeptimũ Oſlea queritur de eternitate veritatis . an omnis veritas eterna ſit. Ao quod ſic augu.nihil magis eſt eternum qᷓ; ra tio circuli.⁊ ſimiliter duoꝛ tria eẽ ꝗn⸗ q;.· ergo aut dicetur deus eſt ratio circuli.⁊ ſimiliter duo ⁊ tria eſſe quinq; vel ꝙ plura ſint ab eterno:quo rum vtrũq; eſt incõueniens. 4 Item qð non incepit eſt eternuʒ.ſed veritas huius ꝓpoſitionis antixp̃ᷣe na ſcetur non incepit: non enim eſt dicere qñ incepit.er go eſt eterna. Contra quod eſt eternum nunqᷓ de⸗ ſinet. ſed veritas buius ꝓpoſitionis aliquando deſi⸗ net. poſtq; enim natus erit non erit amplius vera:er go non eſt eterna. Ztem circa hoc queritur. vtrum enũciabilia ſunt ab eterno. Ad qðs ſic.ab eterno fuit verum mundum foꝛe. aliteꝛ enim pꝛeſcientia que fuit de hoc ab eterno. nõ eſſet veri ⁊ ita de alijs: ergo enũ ciabilia fuerunt ab eterno. 4 Item anguſtinus in li bꝛo ſoliloꝗ. dicit quod ſequitur.ſi mundus non fuit: mundum non fuiſſe eſt verum. ⁊ per hboc intendit ꝓp⸗ bare ꝙ veritas eſt eterna. per hoc ꝙ neceſſe eſt alteꝛã partem contradictionis eſſe veram.⁊ ita mundũ non eſſe fuit verum anteqᷓ fieret:ergo enũciabile ab eter⸗ no. CLontra cum dicitur mũdum foꝛe hoc enũcia⸗ bile affirmat de mundo qm̃ erit. Similiter mundus non eſt anteꝙ mundus eſſet. hec enunciatio negat de mundo qm̃ eſt. Si ergo de hoc ꝙ omnino non eſt ni⸗ pil poteſt affirmari. etſi vninerſaliter nibil eſſet. ni⸗ hil poſſet de altero negari. cum ergo ab eterno nõ fu⸗ it mundus nec aliquod eoꝛum que ſunt in mũdo: nõ erit verum diceꝛe ab eterno mundus erit ⁊ ab eteꝛno mundus non eſt. Item ab eterno non eſt enũcians nec res de qua enunciatur.eꝛgo enunciabilia nõ ſunt abeterno. Ad pꝛimum dicendum q veritas hui? ꝓoſitionis antixpc naſcetur.x⁊ huiꝰ duo ⁊ tria ſunt quinq;.⁊ huiꝰcirculus eſt figura plana. poteſt retor⸗ queri vel ad id in quo radicatur veritas illa ſicut in ſubiecto.ſicut dicit auguſſinꝰ ꝙ bꝛeuis diſtinctio ve⸗ ri eſt io quod eſt.ꝛ ſic iſte veritates non ſunt eterne. Et quod dicit auguſtinꝰ.nihil magis eſt eteꝛnum 7c. accipitur ibi eternum pꝛo perpetuo vel pꝛo eterno tẽ poꝛis. Vel poteſt retoꝛqueri dictarum ꝓPpoſitionum xv. veritas ad pꝛimam veritatem. ſic eſt quelibet illarũ eterna nec ẽ aliud ꝙ; ipſe deus.nec ideo dicetur ꝙ cir culi ratio ſit deus ſimpliciter loquẽdo. ſed circuli ra tio pꝛout eſt in xo.4 Eodem modo reſpondendum eſt de illa antixpᷣc naſcetur ꝙ ſi veritas eius retoꝛque retur ad veritatem pꝛimam:hoc modo veritas ẽ eter na. Si retoꝛqueat᷑ ad illud in quo eſt:ſic non eſt eter na ſimpliciter: tamen in genere tempoꝛis ⁊ in eteꝛno poteſt dici non habuiſſe pꝛincipium. ſequitur tamen Sm ꝙ dicitur pꝛeteritoꝛum nõ eſi ſinis led pꝛincipiũ in tempoꝛe.ecõtrario futuroꝛum non eſi pꝛincipium ſed imtiuʒ tm.ſic enim qᷓtum eſi de oꝛdine tempoꝛis non eſt aſſignare tempus in quo vltimo bec ſit vera: ceſar fuit.ſed eſt aſſignare in quo pꝛimo fuit vera.ita ecõtrario oꝛdine tempoꝛis non eſt aſſignare tempus in quo hec pꝛimo vera fuit antixp̃c erit:tamen erit aſ ſignare tempus in quo vltimo erit vera.4 Ad hoc quod querit de enũciabilibus.dicendum ꝙ enuncia bile impoꝛtat aptitudinem vnã ex parte enunciãtis 2 aptitudinem aliam ex parte eius quod enunciatur MEtum eſt de aptitudine ex parte rei enunciate: diſtĩ guendum. ꝙ res enunciata poteſt conſiderari in na⸗ tura pꝛopꝛia.ſic nõ ſunt enunciabilia ab eterno quia in enunciabili eſt com poſitio vel diuiſio. Compoſi⸗ tio autem ⁊ diuiſio tunc pꝛimo venerunt in eſſe:cum creat᷑a pꝛoceſſit ĩ eſſe.in quo eſt pꝛima compoſitio eiꝰ quod eſt ⁊ quo eſt⁊ rationi eius ꝙ eſt: accipitur ra⸗ tio ſubijciendi.ratione eius quo eſt: ratio pꝛedican⸗ di · Mtum do eſt de aptitudine rei enũciate ſᷣm ꝙ pꝛi ma cauſa:poſſunt dici enũciabilia eſſe abeterno.ſed hoc non ſimpliciter ſed ſᷣm quid.Fſᷣm ꝙ eſſe rerum in cauſa non eſt eſſe ſimpliciter ſed ſᷣm quid.q Ad obie cta ergo dicendum.ꝙ veritas enũciabilium ſᷣm quẽ⸗ dam modum eterna eſt. non tamen ſequitur ꝙ enun⸗ ciabilia ab eterno.vnde diſtinguẽdum ꝙ eſt veritas triplex. Eſt enim veritas rei ſᷣm quod dicit auguſti⸗ nus in libꝛo ſoliloꝗ.verum eſt id quod eſt. Eſt etiam veritas ſigni ſᷣm quod dicimus oꝛationem veram eẽ cum oſtenditur rem eſſe ſicut eſt.⁊ ſᷣm hoc veritas eſt adequatio ſigni ad id cuius eſt ſignum. Eſt etiam ve⸗ ritas cauſe de qua dixit Anſeł.ꝙ vna ⁊ ſola eſt veri⸗ tas licet plura ſint veꝛa.⁊ ponit exemplum de tempo re ſicut eſt tempus vnum licet plura tempoꝛalia eo⸗ dem modo menſurata.⁊ hoc dicit auguſtinus ꝙ om⸗ ne verum eſt verum pꝛima veritate.Et ᷣm pꝛimum modum mundum non eſſe ⁊ mundum futurum eſſe: non fuit verum anteqᷓ; mũdus ⁊ res eſſent.nulla em res ſubiacebat affirmationi vel negationi: ſicut nũc affirmationi ſubiacet compoſitio alicuius rei. et ne⸗ gatõi vere ſubiacet modo pꝛopꝛia veritas.quia vna res ſeparationem habet ab alia. Scom modum ſᷣm quem dicitur veritas ſigni.cum veritas ſigni depen⸗ ceat a veritate rei: non erit dicere ſᷣm ſtatum illum mundum foꝛe vel mundum non eſſe. Scõm auteʒ vl timum modum pꝛout veritas dicitur cauſe.ſubeſt ve ritas ei ꝙ eſt mundum foꝛe.mundum non eſſe an teqᷓ mundus eſſet.⁊ huic affirmationi mundum foꝛe ſuffi cit veritas ydee ſiue ratio mundi in veritate.ſiue ar⸗ te diuina que eſt reſpectu mundi futura. Huic auteʒ negationi mundum non eſſe ſubeſt veꝛitas ipᷣius eſſe diuini quod eſt veꝛe eſſe.ratione cuius veri eſſe remo uetur a mundo ⁊ ab vnaquaq; creatura que tunc nõ erat.Nec ex hoc ſequitur ꝙ mundus ſit vel alia crea tura:qᷓuis aliquid affirmetur vel negetur de mundo ſicut non ſequitur ſi hyrcoceruꝰeſt in opinione: ergo byrcoceruꝰ eſt in eſſe ſeu habet eſſe.ſed ꝙ opinio de byrcoceruo eſſe habeat. Mlẽbꝛum octauũ Onſequẽter queritur an veritas ſit mu tabilis vel immutabilis. Ad quod ſic Anſelmus. omnino in deo ipſam re⸗ ctitudinem immutabilem permanere. ſed veritas eſt rectitudo:eꝛgo veritas eſt omnino im⸗ mutabilis. 4¶ Item auguſtinus in li. de li.arbi. veri⸗ tas non eſt inferioꝛ mente noſtra: quia de ea iudica⸗ remus qð non eſt veꝛum. non enim de ipſa iudicamꝰ ſed per ipſam.nec menti equalis:quia mutaretur ſi⸗ cut mens eſt mutabilis.vnde dicit mentes noſtre ali⸗ quando plus vident aliquando minus de ipſa. Ipſa in ſe manẽs nec pꝛoficit nec deficit.ex quo videtuꝛ ꝙ ſit immutabilis.4! Item obijcitur ꝙ veritas creata ſit immutabilis.quia res quelibet veritatem habet. quia habet ſimilitudinem cum pꝛimo.ſed ratõne eiꝰ ꝙ habet ſimilitudinem cum pꝛimo eſt permanens:er go ratione permanentis eſt veritas in omni re.2 ſu⸗ per ipſum permanens eſt fundata veritas.ſed ratio⸗ ne illius eſt immutabilis: alioquin non haberet ꝑ il⸗ lud ſimilitudinem cum pꝛimo qui eſt immutabilis.ꝗ veritas etiam creata immutabilis. ¶¶ Item ſicut dici mus de celo ꝙ ſubſtantia eius non mutatur licet mo ueatur in tempoꝛe: ita dicimus ꝙ aliquid eſt in tem⸗ poꝛe quod m ſubſtantiam non mutatur licet ſit alte rum ⁊ alterum. ⁊ hoc eſt nunc qõ fertur. qð idem eſt pm ſubſtantiam nõ mutatum ſed manet licet dicatur alterum ⁊ alterum. ſic ille qui ſedet in foꝛo ⁊ poſt in theatro non dicitur mutatus ᷣm ſubſtantiã licet mu tetur ſᷣm accidens.ergo cum ſupꝛa permanens funde tur veritas.eadem erit veritas ſub hoc pꝛeſenti pre⸗ terito ⁊ futuro ⁊ non mutata:cum eadem ſit ſubſtan⸗ tia tempoꝛis pᷣſens pᷣterita ⁊ futura.ſed altera ⁊ alte ra.⁊ iſta eſt immutabilis veritas.¶ Item veritas pᷣ⸗ teriti dicitur reſpectu alicuius pꝛeſentis.veritas pꝛe ſentis reſpectu eiuſdem cum eſt pꝛeſens veritas futu ri reſpectu eiuſdem cum eſt pꝛeſens.idem ergo eſt qð ſubelſt veritati pꝛeſentis pᷣteriti ⁊ futuri. Si ergo qð eſt verum de pᷣterito ſemper erit verum. ⁊ qð eſt verũ ce futuro ſemper fuit verum. ⁊ qð eſi verum de pᷣſen ti nunc eſt verum.cum idem ſubſit verum pᷣſenti pᷣte⸗ rito ⁊ futuro:quodlibet ergo verum ſemper fuit? eſt 7 erit verum. quelibet ergo veritas eſt immutabilis q;uis enũciatio de vero ꝑ tꝑa varietur.4 YIẽ Anſebk. in libꝛo de veritate.non exiſtente ſignificatione non perit rectitudo eius qua rectum eſt.⁊ qua exigituꝛ vt qð ſignanduʒ eſt ſignificetur.i ec ideo eſt rectitudo in ſignificatione quia nunc incipit eſſe cum ſigniſica tur ꝙ eſt vel non eſſe qð non eſt: ſed quia ſigniricatio tunc fit ſm rectitudineʒ que ſemꝑ eſt. nec ob hoc ab⸗ eſt a ſigniſicatione cum non ſicut debet aut cum nul⸗ la ſit ſignatio:ſed quia tune ſignatio deꝑit a non defi ciente rectitudine.Rectitudo igitur qua ſignatio re⸗ cta dicitur non habet eſſe aut aliquẽ motum ꝑſigna⸗ tionem quocũq; ipſa moueatur ſignatio.oĩno eꝛgo vi tco hac ratione pꝛobari quo quomodo ipᷣa ſint:recti tudinem iĩmutabilem ꝓꝑmanere. Contra.diminute ſunt veritates a filis hominum.ergo multomagis ĩ alijs creaturis ſunt diminute:cum ſit homo nobilioꝛ creatura ⁊ magis ſimilis deo.ſed omne diminutũ eſt mutatum ſiue mutabile: ergo veritas eſt mutabilis. Solutio.dicenduʒ m Anſeł.ꝙ veꝛitas pꝛima eſt ĩmutabilis.Et ſimiliter augu.loquitur de veritate pᷣ ma in pᷣdicta auctoꝛitate.de hac em̃ ſimpliciter verũ eſt ꝙ eſt imutabilis. Sed de veritate que eſt in crea⸗ turis dicimus ꝙ in aliquibo eſt veritas mutabilis.ſᷣ duplex eſt veritas in iſtis creatis.vna ẽ que eſt ĩ cre⸗ atura ratione eius ꝙ habet ſimilitudinem cum deo. 2 illa veritas fundatur ſuꝑ aliquid vnde habent ſimi litudinem cum deo. vnde licet tempus non ꝑmaneaat inq;tum hmõi in ſuis ꝑtibus:tamen in non ꝑmanen⸗ do habet quãdam ꝑꝓmanentiam.⁊ ſimiliter motus.⁊ ratione huiꝰhabet veritatem.⁊ hec veritas eſt ĩimuta bilis in re.vnde hec veritas nõ interit ᷣm auguſtinũ exiſtente re ſcʒ que eſt fundamentum veritatis nec va riatur ſᷣm ſucceſſioneʒ motus ⁊ tempoꝛis.Sed ẽ alia veritas que eſt adequatio rei ⁊ intellectus.⁊ hec veꝛi tas eſt in re non ſolum in ratõne eius qð habet ſimi⸗ litudinem cum pꝛimo: ĩmo eſt ratione diſſimilitudi⸗ nis.vnde res coꝛruptibilis inq;tum hmõi non habet ſimilitudinem cum pꝛimo.tamen habet veꝛitatem qᷓ;⸗ tum ad hoc vnde intellectus aꝓpꝛehendit? intelligit ꝙ hbec res eſt coꝛruptibilis.⁊ hec eſt veritas rei inſe. hec eſt veritas mutabilis ſicut ⁊ res mutabiles ſũt hec enim variatur ſᷣm variationem ⁊ mutationẽ eo⸗ rum que accidunt circa eſſentiam rei que eſt ſubiectũ veritatis inuariabilis.ſᷣm hanc autem variationezʒ ſub ſignis diuerſis accipitur ſiue apta nata eſt acci⸗ pi res ab intellectu. vnde quãdoq; ſub conſignatione tempoꝛis talis vel talis.quãdoq; ſub tali accidente. quãdoq; ſub oppoſito.pꝛopter hoc illa veritas que ẽ rei ᷣm hanc variationem accepte variabilis eſt. non eſt ergo auctoꝛitas pᷣs.contraria ei ꝙ dicitur veritatẽ eſſe immutabilem.quia loquitur de alia veꝛitate ⁊ ſic patet reſponſio. Membꝛum nonum Onſequenter queritur an pꝛima veri⸗ tas ſit cauſa omniuʒz veꝛitatum. Ad qð ſic.ſumma bonitas ſe habet ad bona ſi cut ſũma veritas ad vera. Si ergo ſũ⸗ ma bonitas eſt cauſa omnium bonoꝛum: ergo ſũma veritas eſt cauſa omnium veroꝛum.ergo ⁊ omnis ve⸗ ritatis.q¶. IStem.j.Coꝛinth.xij.nemo poteſt dicere do minus ihᷣs niſi in ſpirituſancto.glo.omne verum a qͥ cũq; dicatur a ſpirituſancto eſt verum: ergo ⁊ a pri⸗ ma veꝛitate eſt verum. 4 Item Anſelmus in libꝛo de veritate.vides quoniam pꝛima rectitudo ſit cauſa om nium veritatum? rectitudinum.⁊ nihil ſit cauſa illi⸗ us.⁊ reſpondet video ⁊ animaduerto in alijs tm̃ eſſe effecta. quaſdam ðvᷣo cauſas? effecta vt cum veritas que eſt in rerum eſſentia ſit effectinum ſũme verita⸗ tis ipſa vo cauſa eſt veritatis que eſt cognitionis.et eius que eſt in pꝛopoꝛtione.⁊ iſte due veritates nul- lius cauſa ſunt veꝛitatis. Contra.omne verum pꝛi ma veritate eſt verum. ſed iſtum foꝛnicari velꝙ iſte foꝛnicatur eſt verum demonſtrato aliquo foꝛnieante. ergo a pꝛima veritate eſt verum.ſed eſſe ⁊ eſſe verum conuertuntur:ergo a pꝛima veritate habet eſſe ꝗ iſte foꝛnicatur.ergo a deo habet eẽ ꝙ iſte foꝛnicat᷑. ¶ Itẽ veritas que eſt in pꝛopoſitione creata eſt a veritate q̃ eſt in re.ſicut dicit Anſelmus.ſi ergo veꝛitas foꝛnica tionis que eſt in re non eſt a pꝛima veritate: ergo nec veritas pꝛopoſitionis qua enunciatur iſtum foꝛnica⸗ ri.non ergo omne verum a quocũq; dicatur a ſpiritu ſancto eſt verum. ¶/ Item ſi dicatur. ꝙ cum dico foꝛ⸗ nicationem: dico actum inoꝛdinatuʒ ⁊ deſoꝛmem.ve ritas actus eſt a pꝛima veritate inꝙtum actus eſt:nõ inqᷓtum actus eſt defoꝛmis vel inoꝛdinatus.obijcituꝛ verum eſt iſtum actum eſſe defoꝛmem vel inoꝛdinatũ ergo verum eſt defoꝛmationem vel inoꝛdinationem eſſe in hoc actu. veritas ergo qua iſtud eſt verum: vel eſt a pꝛima veritate aut non.ſi ſic: ergo a pꝛima veri⸗ tate eſt defoꝛmatio inoꝛdinatio in hoc actu quod eſt falſum.ſi non:hoc verum nõ eſt verum a veritate pꝛi ma. Reſponſio ſcᷣm Anſelmum in libꝛo de cõcoꝛ⸗ dia pᷣſcientie ⁊ li.aꝛ.deus facit in omnibo voluntatibo operationibo bonis ꝙ eſſentialiter ſunt: ⁊ qð bona 2 ſunt· in malis vᷣo non ꝙ mala ſunt:ſed tm ꝙ ꝑ eſſenti⸗ —— ————=S=-- T —TECEc —— 1 tarioneeg eſtſbieti Pariaton Ag ekernp hſigatdne laccicene. fitnsqni ls eſt on ur enttai atezit n Nina pern un. o 0obonal ienpoſu⸗ gofüne ouunis de⸗ tdicered⸗ Krumg gorapri inlibron⸗ caulaon cauſalu jotm eſt feritas perita⸗ ſoniset tes vv rumgt ſelg il Nntecne Eevenm RN. niareqj ſmmica gonce Uenica⸗ ſpirin ico ſo⸗ nennſ geſtno neim dinol tioron me a f ſoih lepn Hin Va li Nueſtio am ſunt.ita per hunc modum dicendum. ꝙ in malis facit ꝙ per veritatem ſunt non ꝙ mala ſunt.qꝛ hoc ꝑ defectum veritatis ſunt.dicendum ergo ꝙ ſicut a pꝛi ma eſſentia eſt omne qð eſt inqᷓtum eſt.⁊ a pꝛima bo⸗ nitate omne qð bonum eſt inqtum bonũ eſt:ita a ſũ⸗ ma veritate eſt omne verum inqᷓtuʒ verum eſt.¶ Ad pꝛimo ergo obiectum dicendum.ꝙ cum ſit veritas qᷓ conſiſtit in adequatione rei⁊ intellectꝰ.⁊ veritas rei vt accipitur res generaliter ad bonum ⁊ malum.mu tatio pᷣdicamenti eſt cum arguituꝛ a veritate dicti ad veritatem rei.⁊ ideo cum dicitur iſtum foꝛnicari ẽ vł ꝓ iſte foꝛnicatur eſt verum.copulatur veritas dictiñ veritas rei.Sequitur ergo iſtuʒ foꝛnicari eſt veritas ſeu verum veritate pꝛima.quia hoc dictum vel bec ꝓ poſitio eſt a veritate pꝛima.Et cum arguit vlterius. ꝗYergo foꝛnicatur eſt a voluntate pꝛima: pꝛocedit ad veritatem rei.Sed deberet arguere ergo habet eẽ di⸗ ctum vel enũciatum a veritate pꝛima.¶ Ad ſcõm di⸗ cendum.ꝙ ſicut in malo non dicitur eſſe ſimpliciteꝛ ſᷣ Fm quid.ſcʒ ratione ſubſiſtentis boni non ratõne de⸗ fectus a quo nomĩatur malum:ita dicitur habere ve ritatem in re ᷣm quid ſed non ſimpliciter. cum ergo dicitur foꝛnicatio habere veritatem in re ſᷣm quid di citur.Qam foꝛnicatio dicit defoꝛmitateʒ actus talis ſcʒ coire ratione actus ſubſiſtentis.defoꝛmitas babʒ eſſe in re.⁊ veritatem ratione defectus.vel carẽtie for malitatis vel oꝛdinis dicit defectum ab eſſe ? verita⸗ te.tamen veritas foꝛnicationis dicta de malo vł foꝛ⸗ nicatoꝛe habet veritatem eſſe ſimpliciter.quia con⸗ ſiſtit in adequatione dictionis ad rem que ſimplicit eſt. qᷓuis res nõ ſimpliciter habeat eſſe.Qon ergo ſe⸗ quitur.qᷓ;uis veritas enũciationis cauſetur a verita⸗ te rei.ſi veritas rei non eſt a veritate pꝛima:qꝙ nec ve ritas dicti.quia veritas hmõi ſᷣm quid eſt a veritate pꝛima non ſimpliciter: tamẽ cauſa eſt veritatis dicti non ꝙ ſit ipſa veritas ſᷣm quid.immo eſt veritas ſim pliciter.quia de eo ꝙ eſt ᷣm quid:contingit enuncia⸗ re verum ſimpliciter. ¶ Ad tercium quod dicit verũ eſt defoꝛmationem vel inoꝛdinationem eſſe in ̊ actu Dicendum quia copulatur veritas dicti: concedẽdũ ꝙ veritas qua hoc eſt verum: eſt verum veritate pꝛi⸗ ma ſed non ſequitur ergo defoꝛmatio eſt in actu a ve ritate pꝛima. quia pꝛocedit a veritate dicti ad verita tem rei. ſed ſequeretur ergo dictum vel enunciatum de xefoꝛmatione in actu eſta veritate pꝛima. Nueſtio. xvj. de falſitate. Rddine ſubſequẽ⸗ ti queritur ð falſitate.Primo an fal ſitas ſit in rebus. Secundo an ſit in ſenſu vel i intellectu. Tercio an cau ſa falſitatis ſit res vel rei ſimilitudo Quar to an falſitas ſubſtantificetur in vero ſicut ma lum ſi ubſtantificatur in bono. Quinto vtrum verita ti pꝛime ſit oppoſita falſitas. Membꝛum pꝛmum Dpꝛimum arguitur ſic. Auguſtinus ĩ ſecũdo ſolilo. Si verum eſt io quod eſt. falſum non eſſe vſpiam cõcludetur quo ..is repugnante. ¶¶ Item in libꝛo de ve⸗ ra religione. Si vna eſt roma que eſt circa tyberim. falſa eſt illa quã cogitans fingo.ſi vnus eſt ſol:falſus eſt ille quem cogitans fingo. ex hoc relinquituꝛ mani feſtam falſitatem eſſe qua id putatur eſſe quod nõ eſt. Relinquitur igitur ꝙ falſitas eſt in ſola mentis eſti⸗ matione. Item cũ falſitas dicitur a fallẽdo.cũ res non fallunt ſicut dicit augu. in libꝛo de vera religiõe. xvj. quia nihil aliud oſtendũt q; ſuaʒ ſpeciem quãꝗ pꝛo ſue pulchꝛitudinis acceperunt gradu.relinquit᷑ igitur ꝙ in rebus non erit falſitas.¶ Item falſitas dicitur de rebus non entibus:cum ſcʒ dicũtur eſſe ſicut de enti⸗ bus cum dicũtur non eſſe. Relinquit᷑ igit᷑ ꝙ falſitas non eſt in rebb. Contra.augu.ſcdo ſolilo.falſuʒ ſo let dici qð a veri ſimilitudine longe abeſt. ſed tamen habet ad verum nõnullam imitationem.ſed qð oĩno non eſt non poteſt habere alicuiꝰ imitationem relin⸗ quitur igitur ꝙ falſum habet eſſe in re.¶ IStem augu ſtinus in eodem. non attendis eam rem que oĩno nul la ſit nec falſum poſſet dici.ſi enim falſum eſt:eſt.ſi ñ eſt: non eſt.¶¶1 Item auguſtinus in eodem. eas res fal ſas nominamꝰquas veriſiłes dephendimus.hinc ho mo pictus dicitur falſus homo. relinquitur igitur ꝙ falſum eſt in rebus. exquo res falſe nomĩantur ꝓpteꝛ veri ſimilitudin-. Rñ.ſicut diſtinguit Anſelmus ꝙ eſt veritas rei ⁊ veritas cognitionis ſignatõnis ſic falſitas multipliciter. falſitas rer vt homo pictus eſt homo falſus.⁊ falſitas cognitionis vt montes au rei falſi montes.⁊ falſitas enũciationis vel ſignatio⸗ nis vt hominem eſſe aʒinum eſt falſum. dicendũ eꝛgo ꝙ falſitas rei eſt in rebus.falſitas cognitionis eſt in anima. pꝛout dicitur in p̃s. Anima mea impleta ẽ il⸗ luſionibo.falſitas enũciationis eſt in voce pꝛout eſt ſi gnum. ¶ Ad pꝛimũ ergo quod obijcit dicendum ſᷣm auguſtinũ in ſolilo. ſalſum in re dicitur qð fingitur eſſe qð non eſt.aut oĩno eſſe tendit.⁊ ſi nõ eſt fingit eẽ quod non eſt.vt tragedꝰfinxit ſe eſſe pꝛiamũ ⁊ non eſt pꝛiamus.⁊ ypocrita ſe bonũ? non eſt bonus. tendit eſſe ⁊ non eſt vt imago tua in ſpeculo quaſi tuipẽ vult eſſe ⁊ ideo falſa.quia nõ eſt. Silłꝛ ea que doꝛmiẽtes vł furentes cernũt.⁊ picture ⁊ ſimulachꝛa id eſſe tendũt cuiꝰ ſimilitudineʒ repᷣſentãt.⁊ eo tamen falſa ſunt:qꝛ id quo tendunt eſſe non poſſunt. falſum ergo incidit rebus ex defectu eſſe:ſicut malũ incidit ex defectu bo⸗ ni.⁊ ideo nõ dicitur eſſe vſpiam eo ꝙ falſum: quis ta men habeat eſſe ratione ſubiecti.quod dicitur eẽ fal⸗ ſum inqtum dexficit ab eſſe ad quod tendit vel fingit vt ĩ theatro roſtiꝰ falſa tuba:ſed natura verus homo ⁊ hõ pictꝰvera pictura eſt:ſed falſus hõ.¶ Ad ſcðᷣm dicendũ ꝙ dicitur falſitas in re ⁊ falſitas in cognitõ ne. Pꝛimo modo falſitas dicitur qua id putatur eſſe quod non eſt in ratione cauſe mouentis per rei imi⸗ tationem. ſᷣm quem modum dicit auguſ.in ſolilo.q; falſum eſt quod ad ſimilitudinem alicuius accomo⸗ datum eſt. nec illud tamen eſt cuiꝰ ſimile agaret.nec tamen ex hoc ſequitur ꝙ falſitas non habeat eſſe ĩ re Secundo modo falſitas qua id putatur eſſe qð non eſt ratione cauſe foꝛmalis.ſᷣm quem modum dicit au guſtinus falſum eſt aliquid quod aliter ꝙᷓ eſt videtur ⁊ hec falſitas in re ⁊ cognitione habet eſſe.pꝛimo mo do falſitas in vidente eſt.ſecũdo modo ĩ re viſa.¶ Ad tercium reſponderunt ſᷣm auguſtinum in de vera re⸗ ligione. Coꝛpoꝛa intantum fallunt inqᷓ;tum non im⸗ plent illð quod conuincunt᷑ initari.quod ergo obij⸗ citur ꝙ res non fallunt.dicenduʒ ꝙ non fallunt cau ſaliter ſeo occaſionaliter. vel dicendum ᷣm augulſ.qꝙ; ex eo ꝙ ſunt nõ fallunt:ſeo ex eo ꝙ non ſunt.vnde di cit in libꝛo de vera religione.Sed nos fallit rerũ viſi bilium pulchꝛitudo.nõ ex eo qð eſt nos fallere dicit᷑: ſeo ex eo qð non eſt.¶ Ad vltimũ dicendũ ꝑ interem ptionẽ.ꝙ falſitas nõ eſt in rebo non entibo.tamen di⸗ citur falſitas in dicto vel enũciatione que eſt de reb non entibo ⁊ ipſa enũciatio vel dictũ que eſt de re nõ ente eſt. vnde augu.in ſolilo. ¶Multũ intereſt inter ea que dicimꝰ:⁊ ea de quibo dicimꝰ.nã oĩa que dicimꝰ ſunt entia ea autem de quibo dicimꝰ nõ entia. 1 — Membꝛum ſecunduũ Eeinge queritur an falſitas babeat eſſe in ſenſu an etiam in intellectu. Ao qð auguſtinus ĩ ſoliloquio.apparet nos in omnibus ſenſibus ſiue in equalibus ſi ne in deterioꝛibus rebus ſimilitudine lenocinante fal li. aut etiam ſi non fallamur ſuſpendentes conſcienti am noſtram. aut etiam differentias dinoſcentes: ta⸗ men eas res fallas nominamus quas veriſiles depᷣ⸗ bendimus.ergo in ſenſibus contingit eſſe falſitatem. Item auguſtinus inducit per ſenſus om̃es ex quo contingit ratiocinari veriſimilitudine falſitatem. vt nauig antibus aquaʒ videtur turris moueri que ſtat q in hoꝛologijs auditis videt᷑ cantus merule aut coꝛ⸗ ui. 4 Item Anſel. in libꝛo de veritate.eſt quidem in lenſibus coꝛpoꝛis veꝛitas ſed non ſemper. naʒ fallũt nos aliquando. Qam cum video aliquando per me dium vitrum aliquid fallit me viſus.quia aliquan⸗ do renunciat mihi coꝛpus quod video vltra vitrum eiuſdem eſſe coloꝛis cuius eſt vitrum cuʒ alterius ſit coloꝛis. aliquando vᷣo facit me putare vitrum habe⸗ re coloꝛem rei quẽ vltra video cum nõ babeat. Aſoul ta ſunt alia in quibus ſenſus viſus ⁊ alij ſenſus fal⸗ lunt. Contra.auguſtinꝰ de vera religione.ipᷣi ocu⸗ li non fallunt.non enim enunciare poſſunt animo nõ affectionem . ꝙ ſi non ſolum ipſe ſed etiam omnis coꝛ poꝛis ſenſus ita nunciãt vt afficiũtur.quid ab eis am plius exigere debemus ignoꝛo. ex boc relinquitur ꝙ; in ſenſibus non eſt falſitas. Item ſi quis remumĩ aqua fractum opinatur 2 quando aufertur integra⸗ ri non malum babet internuncium ſed malus eſt in dey nam ille pꝛo ſui natura non potuit aliteꝛ in aqua ſentire nec aliud debuit. Si enim aliud eſi aer aliud aqua: iuſtum eſi vt aliter in aqua ? aliter in aere ſen⸗ ciatur. Relinquitur igitur ꝙ falſitas non habet lo⸗ cum in ſenſu. MReſponſio ᷣm Anſel.in libꝛo de ve⸗ ritate. Eſt ſenſus exterioꝛ ſiue particularis in quo ñ accidit falſitas. Et eſt ſenſus interioꝛ ſiue cõmunis ad quem pertinet iudicare differentias. et cõmunia ſenſuum cõponere? diuidere de ſenſibilibus ⁊ in ipᷣo accidit falſitas ſicut dicit Anſelmꝰ his verbis.ſQon mihi videtur falſitas in ſenſibus eſſe ſeo in opinione ipſe nãq; ſenſus interioꝛ ſe fallit:non illi mentitur ex terioꝛ.quod facile cognoſcitur. Cum em̃ puer timet ſculptum dꝛaconem aperto oꝛe:facile cognoſcit quia non fallit viſus ſed puerilis ſenſus interioꝛ.qui non vum bene ſcit diſcernere inter rem ⁊ rei ſimilitudinz Quod autez dicis de vitro ideo eſt.quia cuius viſus tranſit per coꝛpus aliquod aerei coloꝛis nõ aliter im peditur aſſumere ſimilitudinem coloꝛis quem vltra videt.qᷓ cum tranſit per aera. niſi inqtum illud cor⸗ pus quod trãlit ſpiſſins aut obſcurius eſt aere. vt cũ tranſit per vitrum ſui coloꝛis.i.cui nullus alius ad⸗ mixtus eſt coloꝛ.aut per puriſſimam aquam.aut per criſtallum. aut per aliquio ſimilem habens coloꝛem cum vo tranſit idem viſus per alium coloꝛem vt ꝑ vi⸗ trum non ſui coloꝛis ſed cui alius coloꝛ eſt additus: ipſum coloꝛem qui pꝛius occurrit accipit. Quapro⸗ pter quoniam poſt vnum acceptum coloꝛem ſᷣm ꝙ il⸗ lo affectus eſt:alium quicũq; occurrat.aut nullatenꝰ aut minus integre ſuſcipit. ideo illuʒ qui pꝛius cepit aut ſolum aut cum eo qui poſi occurrit renũciat.Si enim viſus quãtuʒ capax eſt coloꝛis tantum afficitur pꝛioꝛi coloꝛe:non poteſt alium ſimul ſentiꝛe coloꝛem. Si autem minus iᷓ colorem ſentire poſſit afficitur pꝛioꝛi poſt alium ſentire.vt ſi tranſit per aliquod coꝛ pus velut per vitrum. quod ita ſit perfecte rubicun⸗ dum vt omnino viſus afficiatuꝛ eius ruboꝛe.neꝗd di 9 e hED. . .ρdLh ar P. — — Wſoc r Erd uerſo ſimul affici coloꝛe.Si antem non tam perſectũ inuenit ruboꝛem: qui pꝛioꝛ occurrit quãtum coloris capax eſt quaſi non dum plenus adhuc alium valet aſſumere coloꝛem inqᷓ;dtum eius capacitas pꝛioꝛi colo re non eſt ſaciata. Qui autem hoc neſcit putat viſum renunciare.quia omnia que poſt aſſumptum coloꝛeʒ ſentit: aut omnino aut aliquatinꝰ eiuſdem ſunt colo⸗ ris.vnde contingit vt ſenſus exterioꝛ culpam ſuã im⸗ putet ſenſui interioꝛi.Similiter cuʒ baculus integeꝛ cuius pars intra aquaʒ ⁊ pars extra putatur fractꝰ non culpa ſenſuum eſt qui renunciant quod poſſunt quoniam ita poſſe acceperunt:ſed iudicio anime im⸗ putandum eſt.ꝙ non bene diſcernit quid illi poſſint. aut quio debeant. hec Anſel. ¶ Stẽ queritur an poſ⸗ ſit eſſe falſitas in intellectu. auguſtinus dæ vera reli⸗ gione.Ego vnus ſum.⁊ hoc loco ſentio coꝛpus meũ. 7 tamen figmento cogitationis pergo quolibet ⁊ lo⸗ quoꝛ cum quolibet.falla ſunt hec nec quiſqᷓ intelligit falſa.Mon ergo intelligo cum iſta ↄtemploꝛ quia ve⸗ rum eſſe opoꝛtet quod intellectu cõtemploꝛ.Cum er⸗ o ea que fiunt in intellectu fiant in intelligendo: cũ alſitas non poſſit intelligi. non poteſt fieri in intel⸗ lectu. Contra.auguſtinꝰ:lux veꝛa eſt qua hec om nia non eſſe vera cognoſcis.ſed conſtat ꝙ illa eſt pri⸗ ma veritas que eſt lux ſolius intellectus. Intellectu ergo cognoſcuntur pꝛedicta falſa non eſſe vera: ergo intellectus aꝓpꝛebendit ipſa falſa.quomodo igitur ſi falſa ſunt in intellectu: non erit falſitas in eodem. 4 Item nonne contingit errare contra intelligibilia que non percipiuntur ſenſu vt cõtra diuina.ergo fal⸗ ſitas erit in intellectu:non ſolum appꝛehendendo ſed cꝛedendo vel aſſentiendo. Reſponſio.rectitudo eſt pꝛincipium cognoſcendi rectum ⁊ obliquum. ⁊ ars pꝛinci pium cognoſcendi virtutem ? vicium.⁊ lux pᷣn cipium cognoſcẽdi luminoſum ⁊ tenebꝛdſum.⁊ ſe lu⸗ cem ⁊ tenebꝛas:non tamen obliquitas eſt ĩ recto nec vicium in virtute nec tenebꝛe in luce. ſic lux recti in⸗ tellectus que eſt veritas eſt pꝛincipium cognoſcendi tenebꝛas falſi.Nec ſequitur falſitatem elſſe in intelle ctu:quia non cognoſcitur per ſe ſed per accidens hoc eſt per aliud ⁊ illud eſt verum ſicut obliquum cogno ſeitur per rectum inqᷓtum eſt per declarationem a re cto.Et q;tum ad hoc patet reſponſio ad pꝛimo obie⸗ ctum. Ao ſecundum dicendum.qꝙ eſt intellectꝰ re⸗ ctus:⁊ non rectus.rectus eſt cum eſt ad quoo eſt.ſci⸗ licet ad cognoſcendum rem ſᷣm ꝙ eſt. vnde intellectꝰ dicitur ab intus loquendo quia intuetur pꝛout ſe hba⸗ bet veritas interius:non pꝛout apparet exterius.⁊ B modo nihil contemplamur intellectu quod nõ ſit ve⸗ rum. Intellectus non rectus eſt. cum incidit in quod natus non eſt. non eſt autem natus vt iudicet per rei apparentiam ad hoc enim nata eſi fantaſia que dici⸗ tur a phanos quod eſt apparitio. que ſcilicet nata eſt ad dilcernenda ea que apparent. cuʒ ergo hoc modo iudicat intellectus:iam eſt non rectus ſed fantaſticꝰ. ⁊ in eo contingit eſſe erroꝛem. vnde Auguſtinꝰ de ve⸗ ra religione dieit.ꝙ boc modo fantaſmata dici ſolẽt vnde anima mea impleta eſt illuſionibus. Nlẽbꝛum terciũ Oſtea queritur de cauſa falſitatis.An ſit in re an ĩ rei ſimilitudine. Ad quod auguſtinus in libꝛo ſoliloquioꝝ.quod oculi vident non dicitur falſum niſi ha beat aliquẽ ſilitudinẽ veri. vt homo queʒ videmus ĩ ſomnis non eſt verus bomo ſed falſus:eo ipſo ꝙ ba⸗ bet veriſimilitudinem.⁊ ſic de alijs. Similitudo er⸗ go rerum mater ẽ falſitatis.⸗: Item in eodẽ.apparet eqi er NCn er/ igencori erlin inteh lua hecomg Zutellectn verar ergo oigiurf in cocen. nelligbili nnenoſel engoſig chtcoeſt umn. 7 ars maloryr ſunaſein lifeconer Prfeenin ogroent feininele Ncenste mconno Onemate mmodbie⸗ lechw⸗ eintelec⸗ Moutlebe⸗ enns.,5 noſitt “ tinqon ugnn edian⸗ natoeſt Ce noto teſich. odede⸗ ieſſoir No * hniitt „ NMueſtio in omnibus ſenſibus ſimilitudine lenocinãte nos fal li.⁊ eas res falſas nominamus:quas veriſi imiles de⸗ pꝛehendimus.ergo ⁊c. Item in eodem. cubitaꝛi nõ poteſt eſſe ſalſum quicqᷓ niſi veri imitatione. Con tra obijcit auguſtinus.imago in ſpeculo depꝛebendi⸗ tur eſſe falſa.eo ꝙ nõ tenet᷑ nec viuit nec ſonat.⸗j Itẽ homines quos videmus in ſomnis tenere loqui⁊ vi uere. ſi poſſent teneri viuere ⁊ loqui.⸗ ab illis quos videmus vigilantes non diffeꝛrent: veri homines eſ ſent.ſed ex hoc ꝙ differunt⁊ diſſimiles ſi unt: veri bo⸗ mines non ſunt. veri aut eſſent ſi nõ eſſent diſſimiles Similitudinem igitur veritatis matrem 2 diſſimili⸗ tudinem falſitatis fatendum eſt. 4 Item auguſtinus de vera religione.falſitas ex his eſt que imitant᷑ vnũ non inqtum illud imitantur.ſed inqtum impleꝛe nõ poſſunt.⁊ loquitur de pꝛimo puta vno quod eſt pᷣmũ pꝛincipium. Sed inꝙᷓtum non poſſunt implere diſſi⸗ milia ſunt illi vni: relinquitur ergo ꝙ diſſimilitudo mater erit falſitatis.q¶ Ieʒ auguſtinus ibidem dicit ꝙ pꝛima veritas eſt ſumma ſimilitudo pꝛincipij.qua nulla eſt diſſimilitudo ex qua falſitas oꝛitur.4. Iteʒ obijcit auguſtinus ĩ ſolilo.cum conſidero illud quod falſum vocamus.conſidero aliquid ſimile habere ve ri. aliquid diſſimile.aut ergo nominatur falſum ex eo ꝙ ſimile aut ex eo ꝙ diſſimile. Si ex eo ꝙ diſſimile nihil eſt quod falſum dici non poſſit.nihil enim ẽ qð alicui diſſimile non ſit. Si ex eo ꝙ ſimile: oua recla⸗ mant que ex eo vera ſunt quo ſimilia. 4 Item augu⸗ ſtinus in eodem.ſi quis dicat lapidem eſſe argentnz dicit falſum.nec ex hoc ꝙ lapis habeat argenti imita tionem aliquam vel ꝙ videatur argentum non ſit. falſum igitur dicitur non habens veri imitationem aliquam. 4 Item ſi falſum dicitur pꝛopter ſim ilitu⸗ dinem veri cum non ſit verum. ſicut dicitur plumbũ falſum argentum quod afſimilatur argento: 2 nõ eſt argentum.i Aũquio querit auguſtinus poteſt dici ar gentum falſum plumbum: quod tamen aſſimilat᷑ plũ bo ⁊ non eſt plumbum. Reſponſio ſᷣm auguſtinuz ꝓ ſimilitudo ſimilis inq;tum hmõi mater ẽ veꝛitatis. vnde pꝛima veritas eſt ſũma ſimilitudo vnitatis pn⸗ cipij.que ſicut ipſe dicit id im plere potuit⁊ id eſſe qd eſt ipſa. que illud ſicut eſt oſtendit, vnde ⁊ recte ⁊ ver⸗ bum ⁊ lux eius dicitur. Cetera illius vnius ſimilia dici poſſunt inqtum ſunt?⁊ in tantũ vera ſunt.hec at ipſa eſt eius ſimilitudo. ⁊ ideo veritas. vt enim veri⸗ tate pꝛima ſunt que vera ſunt. ſimilitudine ſimilia ſunt:quecũqʒ ſimilia ſunt.⸗ inqᷓtum vera ſunt:illius pꝛincipalis vmius ſimilia ſunt. vnde auguſtinus ĩ ſo⸗ lilo.falſum eſt quod a veri ſimilitudine longe eſt. ſed tamen babet ad verum nõnullam imitationẽ. Idem xæ vera religione.coꝛpoꝛa in tantũ fallunt:inqᷓtuʒ nõ implent illud quod conuincũtur imitari.⸗¶ Ad aucto ritates hincinde obiectas iam patet reſt ponſio. ꝙ nõ diſſimilitudo tiñ nec ſimilitudo mater eſt falſitatis: ſed diſſimilitudo eius quod eſt ſimile inqtum buiul⸗ modi. Ad illud vᷣo quod obijcit.de illo qui dicit la⸗ pidem eſſe argentum. qui dicit falſum: ⁊ tamen non eſi ſimilitudo lapidis ad argentum. Bicendũ m au guſtinum g elt falſitas dicti vel enn nciationis vel rei 2 ideo ſimilitudo eſt in dicto vel enunciatione.quia lcut dicit auguſtinus. falſa ennnciatio imitatur ve⸗ ras ſententias. que ſi non creditur: eo ſolo imitatur qud ita dicitur.q ſi ei non creditur:eſt tm̃ falſa non etiam fallens.ſi autem fidem impetret:imitatur cre⸗ ditas veras. 4 Ad vltimum quod querit, dicendum m auguſtinum in ſolilo. non dicitur argentum fal⸗ ſum plumbum. quia argentum melius eſt ⸗ quaſi in contumeliam id dicitur. plumbi autem velut honor eſt:ſi falſum argentum vocetur. Similiter inago di⸗ xvf. citur falſus homo.non homo falſa imago:quia ſieut ipſe dicit falſum eſt quod ad ſimilitudinem alicuius accomodatum eſt.nec id tamen eſt cuius ſimile axppa⸗ retnon autem homo ad ſimilitudinem hominis ima ginis ſed econuerſo. eſſe enim ad imitationem alicu⸗ ius dicit dignitatem in illo ad cuius imitationem di citur. Mliembꝛum quartum Einde queritur an falſum ſubſſantifi⸗ cetur in vero.Ad quod ſic.falſum dici⸗ tur de eo quod omnino nõ eſt. ſed illud qð omnino non eſt nõ ſubſtantificatur nec eſt ſubſiantificabilis in aliquo.ergo falſuʒ huiuſ⸗ modi non ſubſtantificatur in vero. Item ſi falſum opponitur vero opoſitum ſubſtantiſicatur in oppoſi⸗ to. Contra.ſicut ſe habet bonum ad malum ſic ve⸗ rum ad falſum. Si ergo vt dicit beatus dyoniſius ð diuinis nominibus bonum ſubſtantificat ſuam pri⸗ uationem ſui participatione quod eſt malum: omni⸗ no enim bono abeunte non erit bonum neq; mixtum neq; malum ergo ſimiliter verum ſubſtantificabit ſu am pꝛiuationem que eſt falſum. 4 Item auguſtinus in ſolilo. Tragedus qui repꝛeſentabat alienas per⸗ ſonas in theatris non eſſet falſus bectoꝛ ſi nõ eſſet ve rus tragedus. Similiter equus pictus non eſſet fal⸗ ſus equus niſi eſſet vera pictura. Similiter non eſſet falſa enunciatio niſi eſſet vera locutio.⁊ ſic in omni⸗ bus alijs. omne ergo falſum ſublſiſtit in aliquo vero. Reſponſio.concedo ꝙ falſum ſubſiantificetur in aliquo vero.quia ſicut dicit auguſtinus.res que om⸗ nino non eſt: non poteſt dici falſa.ſi enim falſum eſt omne:ergo folſum ſubſiſtit in ente. Sed omne ens ẽ verum. quia conuertuntur verum 7 ens. ergo omne falſum ſubſiſtit in vero.¶ Ad illud quod obijcit pri⸗ mo ꝙ falſum dicitur de eo qdð omnino non eſt. reſt pon vndum per interemptionẽ quod patet.quia falſum dicitur aut in enunciatione aut in re. Si in enuncia⸗ tione falſum ſubſiſtit in ſermone: quod babet verum eſſe ſermonis quis non habeat verum eſſe ſe ignatio⸗ nis. Si in re dicitur: tunc dicitur de aliquo quod eſt in imitatione alicuius. ſed illud non eſt vt equus pi⸗ ctus falſus equus:ſed vera pictura.4 Ad ſecundum dicendum ꝙ falſum oponitur vero. generaliter ta⸗ men falſum non opponitur vero in quo ſubſiſtit. ſed opponitur vero in quo non ſubſiſlit. vt falſus equus non opponitur picture equi:ſed vero equo. immo ſi⸗ cut dicit auguſtinus in ſolilo. in hmõt ad ſuum re⸗ rum eis pꝛodeſt ꝙ ad aliud falſa ſunt.Nam vnde ve ra hominis in ſpeculo imago. ſi non eſſet falſus ho⸗ mo.aut vnde pictura eſſet:ũi falſus equus non eſſet. Mlembꝛum quintum Eſtat nunc querendum. an pꝛime veri⸗ tati oꝑponatur falſum. Ad quod ſic.ſũ me bonitati non opponitur malum: er⸗ go ſumme veritati non opponitur falſũ nec aliud.igitur ⁊c.¶ Item ſi opponi tur.ergo aliquo . genere oppoſitionis: non ſicut affirmatio 2 negatio vt aliquid ⁊ mibil. Qam negatio nullum ens ponit falſum. aut habet ens ſubſiſtens ſicut dictum eſt ſᷣm auguſtinum,. relinquitur igitur ꝙ pꝛime veꝛitati non opponitur falſum. vt affirmationi negatio. 4 Item nec vt pꝛiuatio habitui.quia prima veritas ſicut di⸗ cit anguſtinus eſi ſimilitudo ſumma.in qua nulla eſt diſſimilitudo a qua falſitas oꝛit᷑. ergo nulla eſt ei pꝛi uatio oppoſita. Pꝛetea ſi eẽt habitꝰpᷣuabił.eẽt muta⸗ bił:qʒ ẽ falfũ.il Itẽ nec ſiẽ ↄtraria.qꝛ ↄria nata ſunt 2 len. ſ 2 hr) fieri circa idem. ergo circa idem ſubiectum eſſet falſi tas 7 pꝛima veritas. caderet igitur in deo falſitas qoH eſt impoſſibile. ¶ Item nec oppoſitione relationis. quia vnum relatiuoꝛum ponit alteꝛum. veritas vo ⁊ falſitas ſe remouent.nullo ergo modo veꝛitati pꝛime opponitur falſitas. Contra ſicut ydolum ⁊ de vop⸗ ponuntur in ſcriptura.ita veritas ? mendacium.pᷣs Queritis mendacium.i.ydola que vana ſunt ⁊ a ve⸗ ro eſſe aliena. Similiter Diere.viij. appꝛebenderunt mendacium.glo.mendacium dicũtur ydola.ergo ve ritas pꝛima habet opoſitionem cum mendacio.ſed mendacium illud falſitas eſt: ergo babet falſitatem ſibi oppoſitam. 4 Item dicit phᷣus falſum dicituꝛ eſſe vmbꝛa vel ſantaſma rei.ſed be creature ſunt vmbꝛe ⁊ fantaſmata reſpectu veritatis increate. cum ergo co⸗ luntur: ſicut inter vmbꝛam et lumen eſt oꝓpoſitio et fantaſma ⁊ ſpeciem veram:ita erit hic opoſt itio tan⸗ ꝙᷓ falſitatis ad veritatem quia falſum dicitur vm bꝛa ergo habet ſibi oppoſitam falſitatem. Solutio hᷣm quoſdam dicendum eſt. ꝙ falſitas eſt oppoſita verita ti pꝛime. vnde dicitur deutro.x. Me foꝛte decepti fa⸗ ciatis vobis ſculptam ſimilitudinem ⁊ imaginẽ. bec ſimilitudo eſt mater falſitatis cum ipſa eſt veſiciens. 4 Ao rationem in contrarium dicendum ꝙ non eſt omnino ſimile de ſummo bono ⁊ de vero.i Iam ma⸗ lum dicitur dupliciter. Ano modo quia deficiens in bono. Alio modo dicitur quia põt nocere bono. Ooᷣ ergo dicit auguſtinus. ꝙ ſumme bonum non eſt ma⸗ lo oꝓpoſitum. intelligitur qtum ad illam rationem qᷓ dicitur malum quoð poteit nocere:quia ſummo bo⸗ no nibil poteſi nocere. Sed alio modo dicitur maluz oppoſitum bono quia ſcilicet deficit a ſummo bono. cendum.ꝙ oppoſitio veri ad falſum eſt. non ſicut aſ⸗ firmationis ⁊ negatõnis ſimpliciter vt eſt aliquid q̃⸗ ſi nihil:ſed ſicut affirmationis ⁊ negationis in gene⸗ re.vt hbomo ⁊ nonhomo eſt terminus infinitus.ſicut dicitur falſus deus ſiue falſum numen oꝓponitur ve⸗ ro deo.vt cũ dicitur nonhomo:non negatur ens ſim 2 pliciter: ſe ens homo. ita cum dicitur falſus deꝰ nõ negatur ens ſimpliciter ſed ens deus. vt vnde falſus ceus ens aliud ꝙᷓ deus. Sed melius videtur eſſe dicẽ⸗ dum. ꝙ ſummunn verum dupliciter conſideratur.ſci licet in ſe: et vt participatur a creatura.ſummo ergo vero pꝛimo modo non opponitur falſum aliquo mo⸗ do. quia ſᷣm hoc nihil eſt in ipſius imitatione.falſum eſt autem ſicut dictum ẽ quod eſt longe a ſimilitudine veri:dum tñ habeat ad verum nõnullam imitationẽ. Secundo modo pꝛout conſideratur in participatio⸗ ne ſᷣm quã creatura eſt in imitatione ſummi veri.di⸗ citur opponi falſum ſicut luci opacum vel obliquo re ctum.⁊ reducitur hec oꝓpoſitio ad opoſitionem pri⸗ uationis vel habitus.non ꝙ habeat eſſe circa diuinã naturam: ſed circa naturam que habeat eſſe in par⸗ ticipatione veritatis pꝛime.⁊ ex participatione eſt ei habitus ex defectu participationis ad quam nata eſt pꝛiuatio que eſt falſitas. Mueſtio. xvij.de bom Aluſtrante gra tia xpᷣi poſt inquiſitionem de vnita⸗ te ⁊ veritate diuina inquirendum ẽ bonitate ⁊ primo increata conſe⸗ Auenter tæ creata. Ad intelligentiaʒ focilioꝛem: perſectioꝛem inquirenda ſunt bec x bo falſum autem dicitur ſemper oponi vero quia defſi cit:x nõ ꝙ poſſit nocere.⁊ ideo licʒ poſſet dici aliquo modo malum non opponi ſummo bono: tamẽ falſu,ʒ opponitur ſummo vero.4¶ Ad ſecundo obiectum di⸗ nitate intẽtionis. Pezmal ioĩno ſm ratõeʒ intẽtõis ſit idẽ bonũ ⁊ ens. cdᷣo vtꝝ ſit idẽ ſm ratõeʒ intẽtõis pulchꝝ ⁊ bonũ Tercio an intẽtõ boni dicat᷑ m intẽtõeʒ cauſe finat. Quarto vtꝝ eadem ſit bonitas in omnibo reb. MQuinto que ſint differẽtie boni. H Sexto de ↄueniẽtia bonitatis ĩ bonis. Septimo an notio ⁊ amoꝛ ſummi boniſſint nobis a conditione indita ⁊ impꝛeſſa menti. Octauo an ſummũ bonũ dicat additõeʒ ad bonũ. Mono vtꝝ aſũmo bono fluãt oĩa ᷣm rõʒ bonitatis. Membꝛum pꝛimum 65 Dpꝛimum quo queritur. Si oĩno ſᷣm rrationem intentionis ſit idem bonuʒ 7 ens. ſic videtur.qð per ſe ⁊ per ſuã intentioneʒ aꝓpetitur 2 optatur eſt per ſe bonum ⁊ m intentionem.quia ſicut dicit Hoeciꝰ in libꝛo de conſolatione omnium expedendoꝛum ſum ma atq; cauſa eſt bonum. Oð enim nec re nec ſimili tudine nullum ĩ ſe retinet bonum.id expeti nullo mo do poteſt. cum ergo omnia boni gratia expetentur. re linquit quaſi deſcriptionem.ꝙ bonum elt quod deſi⸗ ceratur ab omnibus. cum ergo eſſe ſm ſe 2 Fm ſuam intentionem deſideretur ab omnibus: eſt idẽ eſſe hm intentionem quod bonum. O autem Fm ſe appetatu?⸗ eſſe. pꝛobatur per auguſtinum in libꝛo de lib.aꝛbi.cõ ſidera quãtum potes.qᷓmagnum bonum ſit ipſum eẽ quod ⁊ beati ⁊ miſeri volunt. Item ſi dicat aliquis mallem non eſſe qᷓ miſerum eſſe⁊ ita non per ſeipſum appetitur. Contra obijcit auguſtinus.qui dicit mallẽ hoc qᷓ illud.aliquid eligit.non eſſe autem non eſt ali quid ſed nihil:ergo inconuenienter dicitur mallẽ nõ eſſe qᷓ miſerum eſſe. ¶. Item qui eligit ſe non eſſe: con⸗ uincit ſe nihil eligere. ergo non eſſe nõ poteſt eligi vł optari per ſe.igitur optatur eſſe. ¶ Item ſi obijciatur de illis qui ſe interimunt ex impatientia vel deſpera⸗ tione.nam illi videntur optaꝛe non eſſe:reſpõdet au⸗ guſtinus in eodẽ . Lemo cum ſeipſum necat aut quo⸗/ libet modo moꝛi cupit. habet in ſenſu ꝙ poſt moꝛteʒ non ſit futurus.etſi aliquãtulum hoc in opinione ha beat.nam opinio aut in erroꝛe aut in veritate ratio⸗ cinantis vel cꝛedentis eſt.ſenſus autem aut conſuetu dine aut natura valet.poſſe autem fieri vt in opinio⸗ ne ſit aliud:in ſenſu aliud.quod ex hoc cognoſci faci le eſt.quia plerũq; aliud facienduʒ eſſe credimus ali ud facere delectat. Contra auguſtinus.viij.de tri⸗ nitate. ꝙ ſicut duo ſunt verba ꝙ dicitur animus bo⸗ nus:ita ex eis verbis duo quedam intelligo.aliudq animus 7 aliud quo bonus.4 Item eſſe non recipit magis ⁊ minus bonũ veꝛo recipit.ergo non ſunt idẽ eſſe bonum m intentionem. ¶.! Item Moecius in li⸗ bro de ebdomadibus.intueoꝛ ĩ rebus aliud eſſe ꝙ ſũt bona: alind ꝙ ſunt. RKeſponſio.non eſt idem ᷣm intentionem ens ⁊ bonum quis ſcõᷣm rem. tamẽ mul tipliciter bonum ſicut ens.vnde ſicut eſt eſſe entis p⸗ mum ſcilicet ꝙ eſt eſſe nature.⁊ ſcðm qð eſt eſſe oꝛdi⸗ nis ſiue bene eſſe: ſic bonum in creatura qᷓuis in deo non differat dupliciter. bonum nature quod eſt ideʒ ꝙ eſſe nature.⁊ bonuʒ oꝛdinis qð idem eſt in re ꝙ be ne eſſe pꝛimum bonum inſeꝑabile ab eſſe.ſcdᷣm ſeꝑa⸗ bile. VUnde auguſti.viij.de trinitate auertẽdo a ſum⸗ mo bono.amittit animus vt ſit bonus ammus. non autem amittit vt ſit animus ⁊ cum boc iam bonũ ſit coꝛpoꝛe melius:ratõe tamẽ differt.quia ens dicit pri mum intelligibile abſolutum. vt ſine ↄſideratõe aciꝰ id eſt complemẽti vel vtilitatis ſiue oꝛdinis. Monuz vo dicit ens cũ actu.i.cũ ↄplemẽto ſiue vtilitate ſiue oꝛdie.a ideo adadit enti ratõeʒ appetibilis ſiue deſide⸗ rabilig.nec eſt deſiderabile:niſi inqꝗ̃tum oplemetum ſue 4 dit! inte zur tele tenit bo elitl tbin bae G 90 I enec ini⸗ etinullone petentir tqnod eſn 17Pmſunn idieſeln egſpetatn ſtipſun ſearaſiri perſepn ldieltma nnor a Ur rolin⸗ Geſeco⸗ telgi ſcbiegnr oſpers ſſöscten tautao ſoſt norc Hninehn ſttternco⸗ Manſven nopinio⸗ Gofiſu dinwedi fijdn winveto o alin⸗ nonreupi Nnſuntit cius inli clegſi dem FSn tamenn Lentieß eſſeonn nisinde deſtich integtt tönſeg⸗ dooſ mus. diatg ten Lanß neſir ninun Nueſtio ſiue vtile ſiue deſiderabile.¶ Ao illud quod obijcit. ꝙ eſſe per ſe appetituꝛ.Dicendum ꝙ hoc per ſe exclu⸗ dit per accidens.verum eſt ſi ꝑer ſe excludit: per aliãẽ intentionem falſum eſt. ens enim vel eſſe non appeti⸗ tur niſi inqᷓtum conſideratur cum actu ſine vtilitate vel vlectabilitate.¶. Ad alind vᷣo quod obijcit de in⸗ terimendo ſe. Dicendum pᷣm auguſtinum in libꝛo de lib.arbitrio.cum quiſq; credens ꝙ poſt moꝛtem non erit.intoleꝛabilibus cum moleſtijs ad cupiditatẽ moꝛ tis impellitur ſiue cũ arripit moꝛtem in opinione ba bet erroꝛem oimnimode defectionis:in ſenſu ante na⸗ turale deſiderium quietis.quod autẽ quietum eſt nõ eſt nibil:imo magis eſt ꝙᷓ id quod eſt inquietum. In⸗ quietudo autẽ variat affectiones 2 alteꝛa alterã peꝛi mit. quies antem habet conſtantiam in qua maxime intelligitur quod dicitur. eſt omnis appetitus ille in voluntate moꝛtis nõ vt qui moꝛitur non ſit:ſed vt re⸗ quieſcat intenditur ita vt erroꝛe credat non ſe futurũ natura tamen quietus eſſe.hoc eſt magis eſſe teſide⸗ rat.per hoc patet reſponſio ad obieccas. Mlembꝛum ſecundum Tem queritur ſi ̃m intentioneʒ idem ſit pulchrum ⁊ bonum. Ad quod ſic be atus dyoni. in li.de diui.no. Honum quod eſt deus laudatur a theologis vt decoꝛum ⁊ vt decoꝛ. vt dilectio ⁊ vt dilectum.decoꝛ ꝗ⸗ dem dicitur eo ꝙ ab omnibus entibus vnicuiq; pꝛo⸗ pꝛius decoꝛ ipartitur. pulchꝛum ergo ſiue decoꝛuz di citur:quia diffuſiuum ſiue diſtributiuuʒ decoꝛis.ſᷣm hec eſt ratio bona ſcʒ diffuſiuum 2 diſtributiuum.er go m intentionem idem bonum 2 dxcoꝛum. ¶ Item in eodem. pulchꝛuz eſt diligibile vt finalis cauſa.pꝛo pter decoꝛem enim omnia facta ſunt. Sed intentõ fi nalis cauſe 2 diligibilis eſt ratio intentionis boni. c.4 Item idem decoꝛ eſt idem bono quia decoꝛum 2 bonum.omnẽ.i.perfectam cauſam omnia affectant. non eſt quid entium quod non ꝑticipet decoꝛe ⁊ bo no. Contra decoꝛ dicitur m intentioneʒ cauſe foꝛ malis vnde in deo ᷣm intention? exemplaris dicitur vnde dyoni.pulchꝛuʒ eſt exemplar quia ſᷣm ip̃ᷣm om⸗ nia diſtinguũtur. In creatura vo ab eodem dicit᷑ te⸗ coꝛum ⁊ ſpecioſum.a ſpecie que eſt foꝛma rei dicitur res ſpecioſa. Monum vᷣo dicituꝛ 'm intentionem cau ſe finalis.ergo non ſunt idem m intentionẽ pulchꝛũ 7 bonum. 4 YItem augul. xxij. de ciui. dei⸗ omnis pul⸗ chꝛitudo eſt partium congruentia cum quadam ſua- nitate coloꝛis. ergo in ſimplicibo 2 ſpiritualibo non erit pulchꝛitudo ſed in eis bonitas.marxiine in deo:7 dinde in ſpiritnalibo. Relinquitur ergo ꝙ nõ ſit idẽ Fm intentionem bonitas 7 pulchꝛitudo ſiue pulchrũ 2 bonum. Reſponſio m auguſ. in li. lxxxiij. queſt. cum bonum dicatur dupliciter honeſtum 7 vtile. ho⸗ neſtum dicitur quod pꝛopter ſe expetendum eſt: vtile ðdo quox ad aliquid referendum elſt. boneſiatem autẽ voco intelligibilẽ pulchꝛitudinem quã nos ſpiritua⸗ lem dicimus.vtilitatem vo diuinam pꝛouidentiam. q̃ pꝛopter quamꝙ multa ſint pulchꝛa viſibilra que mi⸗ nus pꝛopꝛie honeſta appellantuꝛ: ipſa tamen pulchꝛi tudo ex qua ſunt quecũq; pulchꝛa ſunt. nullo modo ẽ viſibilis. Item multa ſunt vtilia viſibilia. ip̃a tamen vtilitas er qua nobis pꝛoſunt quã diuinã pꝓuidentiã ticimus:viſibilem non eſt. Exr hoc patet ꝙ bonũ ßᷣm dicitur honeſtum dicitur pulchꝛum. qᷓuis bonum quoo dicitur vtile non idem. differt tamen: nam pul⸗ chꝛum dicit diſpoſitionem boni bm ꝓ eſt placitũ ap⸗ pꝛehenſioni.bonũ do reſpicit diſpoſitionem m quã delectat affectionem. 7 ſic diſferunt m intentionem cauſe finalis. Item intentione cauſe efficientis bonũ xvij. reſpicit quod fluit a cauſa pᷣm indiſtinctionem. pul⸗ chrum dᷣo quod fluit a cauſa ſᷣm diſtinctionem. vnde dyoniſius.bonum pꝛimum tecoꝛ dicitur:quia abeo omnibus entibus pꝛopꝛius decoꝛ impartitur. IStem in ratione cauſe exemplaris ſimili modo bonum di⸗ cit exemplar ad conuenientiam:inq;tum finis eſt ve ludars ? regula operanti ad vnum terminum. vnde beatus dyoniſiꝰde diuinis nomibus. lux intelligibi⸗ lis dicitur bonum 2 ſequitur intellectualia ? ratona⸗ lia omnia colligens 2 cõglomerans.etenim ſicẽ igno⸗ rantia diuiſiua eſt errantium: ſic intelligibilis lucis pꝛeſentia collectiua eſt 2 vnitiua eſt illuminatorum 2 etiam conuerſiua ad vere ens. Pulchꝛum vo dicit ipium exemplar inqꝙtum ars ad diſtinctionem 7 ar moniam differentium. vnde dicit dyoniſius ꝙ eſt ex⸗ emplar m quod omnia diſtinguuntur. 4 D illud quod obijcit.ꝙ pulchꝛum dicitur ſ̃m intentionẽ cau⸗ ſe foꝛmalis.bonum ſ̃m intentionem canſe finalis.di cendum ꝙ ſicut foꝛma aliquando dicitur m intentõ nem finis 2 recipit intentionem finis inq;'tum ẽ ſinis ſiue teꝛminus eſſe:ſic finis accipit intentionem foꝛme inꝙᷓtum eſt ars a regula operanti ſᷣm enim finem ar tifex regulat opꝰ. Simili modo pulchꝛũ inducit na⸗ turam boni ⁊ bonum pulchꝛi: qᷓnis pꝛima intentio pulchꝛi magis videatur ſumi ex parte exemplaris ſi⸗ cut pꝛima intentio boni ex parte finis.¶¶ Ad ſecũduʒ dicendum. ꝙ auguſtinus diffinit pulchꝛitudinem vi ſibilem ſiue coꝛpoꝛalem. tamen dicitur de pulchꝛitu⸗ dine coꝛpoꝛali ſenſibili inqtum ducit ad intelligibi⸗ lem ſiue ſpiritualem.ſicut enim pulchꝛitudo coꝛpoꝛũ eſt ex congruentia coinpoſitionis partiũ: ita pulchꝛi tudo anim arum er conuenientia virium 7 oꝛdinatõ ne potentiarum. ⁊2 pulchꝛitudo in diuinis ex oꝛdine ſacro diuinarum perſonarum. qua vna perſona non ab alia.a qua alia per generationem:a quibus tercia per pꝛoceſſionem. „— Nlembꝛum tercium Vnſequenter queritur an intentio bo⸗ ni dicatur ſm intentionem cauſe fina⸗ lis. Ad quod eſt illud Moecij de conſo⸗ la. omnium erxpetendoꝛum ſumma at⸗ q; cauſa eſt bonuʒ. cum ergo finis ſit gratia cuiꝰ alia expetant᷑:relinquit᷑ ꝙ intentio boni ⁊ finis eſt eadem vnde veſcriptõ Hoecij eſt. bonum eſt qd deſiderat᷑ ab omnibo.. Contra dyoni.in li.de diui.no. Monum vt eloquia dicũt ẽ ex quo oĩa ſubſiſtunt:a⸗ ſunt tã q; ex perfecta cauſa pꝛoducta.⁊ in quo omnia ſubſiſtũt:tã ꝙ in omnipotẽti pꝛofundo cuſiodita ⁊ cõtenta.ad qð omnia conuertũtur:quelibet tanqᷓ; ad finem ſuum et quod omnia affectant. Sed ex quo alia ſubſiſtunt di cit intentionem efficientis.in quo etiam omnia ſubſi ſtunt:dicit intentionẽ cauſe foꝛmalis.⁊ ad qð omnia conuertũtur:dicit intentionẽ cauſe finalis.bonũ igi tur dicitur 'm intentioneʒ cauſe efficientis foꝛmalis finalis. Oð ſi eſt: nulla erit diſtinctio que poſita ẽ in pᷣcedentibv.cum tractauimꝰde intentionibo vniꝰ 2 veri:ꝙ; vnum dicitur ᷣm intentionẽ efficientis. verũ Fm intentionem cauſe foꝛmalis.bonum ſᷣm intentio⸗ nem ſiue rationeʒ cauſe finalis.4 Item cum Moeciꝰ deſcribat bonũ ſᷣm ꝙ deſiderat᷑ ab ommbo. cum non conueniat niſi ſũmo bono:nõ ẽ bene aſſignata.¶ Ytẽ cum alie aſſignentur vt extrabitur a beato dyoniſio. Honum diffuſiuum vel cõmũicatiuuʒ ſui eſſe.er quo videt᷑ in infinitũ bonoꝝ diffnſio.Et iteꝝ bonũ Eindi⸗ uiſio actꝰa potẽtia.Et iteꝝ bonũ eſt Fm dyo. ex qͥ oĩa ſubſiſtũt. 2 1 qͥ oĩa oſubſtatãt᷑ als ↄuãt? ad qð oĩa Zuertũt᷑.que ẽ ratõ huiꝰdiuie notificatõis boni. Ke ſpõſio qꝛ cã finalis ẽ cauſa cauſe aꝛ ſicut ptʒ ĩ inferio⸗ ribus. quia finis mouet efficientem. efficiens motus uerit materiam ad opus pꝛout congrnit fini. vt ad finem ſectionis querit ferꝛum ex quo fiat lerꝛa. dein⸗ e impꝛimit foꝛmam in materia m intentionem fi⸗ nis. Inde eſt ꝙ finis induit rationemn aliarum cauſa rum que pꝛincipaliter ſunt cauſe efficientis inctum mouet agentem. ſoꝛmalis inqtum regula eſt agentis ad hoc ꝙ peꝛſiciat opus ſuuin .ꝓfinalis vo inꝗtum cõ pletur opus: materialis autem cauſa non dicit eam que agat ſed de qua agatur aliquid.⁊ ideo minus ve re caula ſit cum ſinis ſit. Honum ipſum bonum in⸗/ qtum mouet induit ratõnem agentis. inᷓtum regu⸗ lat rationem artis vel exemplaris. inqtum complet cſt in ratione pꝛopꝛie cauſe finalis.4 Ad aliud dicẽ⸗ dum ꝗ intentio boni poteſt conſiderari vel in ratio⸗ ne finali vel in ratione efficienti vel in ratione foꝛma li. In ratione finali bonum eſt qð deſideratur ab om nibus. In ratione efficienti bonum eſt diffuſ inuz ſui eſſe. In ratione foꝛmali bonum eſt indiuiſio actus a potentia.⁊ bec notificatio expoſita eſt in queſtione 8 ynitate ſimul. In ratione omnium dicitur. bonũ eſt ex quo omnia ſubſiſtunt. 4 Ad aliuo quoo obijcit de hoc. bonum eſt quod deſideratur ⁊c. DBicendũ ꝙ hec diffinitio abſolute dicta eſi ſummi boni.ſed ᷣm men ſuram bonitatis in vnoquoq; cõtrabitur vt ſic intel⸗ ligatur bonum in vnoquoq; genere: eſt quod deſide⸗ ratur ab omnibus illius generis ſicut ſamtas bonũ eſt quod deſideratur a ſenſibili. Similiter dicenduʒz ꝙ bonum eſt diffuſinum ⁊c.abſolute dicta eſt de ſum mo bono:tamen con trabitur ad omne bonum ſubſtã tialiter quia in omni bono ſubſtantiali eſt eſſentia a qua eſi potentia.⁊ a potentia actio: ⁊ actio reſultat in finem. Membrum quartum Oſtea queritur an eadem ſit bonitas ĩ omnibus bonis. Ad qð ſic arguit Ho ecius de conſo.philo. omnia vnum de⸗ ſiderant.ſed vnum ipſuʒ monſtrauunꝰ eſſe quod eſt ſummum bonum: cuncta igitur bonum petunt quod ita deſcribas. Honum eſt qõ deſidera⸗ tur ab omnibus. ex quo relinquitur ꝙ vnum eſt bo⸗ num ? bonitas in bonis omnibus.⸗ illuo ſummum bonum. 41 Item auguſti. vij. de trinitate. bonum eſt H bonum elt illud. tolle hoc tolle illud ⁊ vide ipſum bo⸗ num ſi potes.ita deum videbis. non alio bono bonũ ſed omnis boni bonum.4 Item auguſtin? in eodem. pudeat cum alia non amentur niſi quia bona ſũt eis inberendo: non amaꝛe bonum ipſum vnde alia bona ſunt. eꝛgo ipſum bonum quod amat eſt in bonis vnũ 4 Item auguſti. in eodem. cum animus placet nobis vt eum luci coꝛpoꝛe pꝛeferamus.non in ſeipſo nobis placet: ſed in illa arte de qua factus eſt. inde eniʒ ap⸗ pꝛobatur factus vbi videtur faciendus. hec eſt veri⸗ tas ⁊ ſimpliciter bonum. ex hoc relinquit᷑.ſi nõ alio aipꝛobatur? placet ꝙᷓ ſimplici bono. ꝙ non eſt bonũ niſi pꝛimum in bonis.4! Item cum dicitur res ẽ bo⸗ na:aut pꝛedicatur pꝛima bonitas:⁊ tunc ha betur ꝓ⸗ oſitum. aut bonitas alia a pꝛima: queritur ergo de illa cum ſit ipſa bona. aut eſt bona bonitate pꝛima: aut alia.erit ergo deducere in infinitum.aut dicetuꝛ ꝙ bonitas que pꝛedicatur eſt bona ſeipſa.ſi hoc eꝛgo eſt pꝛima bonitas. 4 Item iuxta Hoecium de ebdo⸗ madibus. ſublato pꝛimo bono mente et cogitatione ea que ſunt bona ſunt:nõ tamen ſunt bona.relinqui⸗ tur ergo ꝙ pꝛimum bonum de omnibus bonis pꝛedi catur cum dicantur bona. Contra bonum conuer titur cum ente: ⁊ bonum eſſe cum elle. ſi ergo non eſt Sert vnum eſſe in entibus omnibus:eꝛgo nec vnum bonũ vel bonitas ſeo differens in omnibus bonis.4 Item ſi connertuntur eſſe ⁊ bonum. quia quicꝗo eſt in eo 8 eſt bonum eſt:vt dicit Hoecius.Et auguſſi.cum dicitur hoc bonum: eſt qd pꝛedicatur bonum qð eſt cus. ergo ⁊ eſſe quod eſt deus.ergo ⁊ omnia habent eſſe quod eſt deus qð eſt falſiſſimuʒ. l Iem duobus modis dicitur animus bonus ᷣm Auguſtinũ in. vij. te trinitate. voluntate 1 natura. ſed bonitas que eſt animus bonus voluntate eſt accidentalis nec eſt pꝛi ma bomtas. 4 Item bonitas que eſt bonum natura ſui generis non eſt pꝛima bonitas. qꝛ illa eſt ſm quã differt a bonitate coꝛpoꝛis.et dicitur animus coꝛpo⸗ re melioꝛ.vnde dicit auguſti.vt ſit animus bonus:vi ceo agendum eſſe voluntate.non ꝙ idipſum quo ani mus eſt non eſt aliquid boni.Mam vnde iam dicituꝛ ⁊ veriſſime coꝛpoꝛe melioꝛ.⁊ conſtat ꝙ vtrũq; multi⸗ plicatur in creatuꝛis bomis.relinquitur igitur ꝙ plu res ſunt bonitates in bonis alie a pꝛima bonitate.et ꝙ pꝛima bonitas non pꝛedicatur cum dicitur boc eſt bonum. 4. Item auguſti. in de li · arbi. ſicut multa et diuerſa ſunt que in ſuce ſolis homines vident.lux ta men vyna eſt: ita multa ſunt bona atq; diuerſa ex qui⸗ bus vnuſquiſq; eligat ad fruendum ſibi ſummuʒ bo⸗ num. ipᷣa tamen lux ſapientie qua hec videri poſſunt omnibus ſit vna comunis. Meſpondetur E'm di⸗ uerſos differenter. quidam enim diſtinguunt ꝙ dico bonum abſolute ? ꝙ dico bonum aliquid tale vel ta⸗ le: ſicut eſſe abſolute ꝛ eſſe tale ſiue aliquid ſm qð di cit poꝛretanus in ↄmento libꝛi de ebdomadibo Hoe⸗ tij. exponens illam ebdomodaz diuerſum eſt eſſe ⁊ id quod eſt.hic cõmemoꝛandum videtur.ꝙ diuerſoꝛum phᷣoꝛuʒ in diuerſis facultatibus vſu diueꝛſo eſſe ⁊ eẽ multipliciter dicuntur. Qam ſm theologos diuina eſſentia quã de deo pꝛedicamus cum dicimus. dedeſt omnium creaturarum dicitur eſſe.cum enim dicimꝰ coꝛpus eſt vel homo eſt vł buiuſmodi:ibeologici hoc eſſe dictum intelligunt quadam extrinſeca denomĩa⸗ tione ab eſſentia ſui pꝛincipij. non enim dicunt coꝛpo ralitate coꝛpus eſſe ſed eſſe aliquid. Et ſimiliteꝛ vnũ⸗ quodq; ſubſiſtens eſſentia ſui pꝛincipij.pꝛedicant nõ eſſe aliquid ſed eſſe. illa vo que de ipſa ſüt creata ſub⸗ ſiſtentia ſicut cum coꝛpoꝛeitate eſſe ſubſtantiam quã⸗ tum quale ⁊c. non eſſe abſolutuʒz ſed eſſe aliquid.Et ad eundem modum quicquid operante ſummo pꝛin cipio eſt eadem pꝛincipali ⁊ increata eſſentia de bent eſſe:ſuo vo quolibet genere aliquid eſſe. YJlloꝛum vo phariſeorum quibus ſue facultatis genera ſunt ſola illa que ex pꝛincipio eſſe ceperunt. alij qlibet illa oꝛa tionum ſuarum themata id eſi materias ⁊ quibo lo⸗ quuntur eodem quo tdebent eſſe debent etiam elſe ali quid.vnde etiam hoc verbum eſt:dicunt de omnibus equiuoce pꝛedicari. Alij vᷣo diuidunt ⁊ ea que ſubſi⸗ ſtunt dicunt eſſe ſubſiſtentijs eſſe aliquid his q̃ ſub ſiſtentias comitantur inter valleribus ſcilicet menſu ris et qualitatibus. ceteris vᷣo ſeptem generum pꝛe⸗ dicamentis eadem ſubſiſtentia nec eſſe nec aliquid eẽ concedunt. Similiter 1 nullum hoꝛum que abſtra⸗ ctio mathematica ab his de quibus pꝛedicantur di⸗ uidit vel eſſe vel aliquid eſſe conſentiunt. Ergo cum dicitur diuerſum eſt elſe id quod eſt eſſe m theolo⸗ gicos quidem intelligitur eſſe io quod eſt pꝛincipiuz id ðᷣo quod eſt:eſt illud quod ex principio ẽ. Sed fm alios philoſophos eſſe ſubſiſtentium ſole illoꝛũ que pꝛedicatur ſubſiſtentie. que vo ſunt ea tantum que il las in ſe habendo ſubſiſtunt.ſic eꝛgo ſm theologos⸗ Fin alios philoſophos recte poteſt diei diuerſum eſt eſſe ⁊ id ꝙ eſt. Simili modo dicendum ð bono.quia fim theologos bonitag qua io quod eſt eẽ babʒ bonũ iſe⸗ coꝛp eſe mn nls⸗ Nlcut Ape⸗ ole r — — — —— = Gnume n WN u h endo ſſtiharett ſanef n hunn ſane kfngi humngenn Usbonng ſunpon clamdiete W Gltur 0 wigt, citur hert cutmmolne cent lun erſaerqi nmmuzbe eripoſſn eiur nd unt den dtlevelen ndfngn achly Boe lteherd Dherſonn oelene Nsdinine nus imticnn⸗ ologaht denonin icunteorp niltertnA nchemen tatmmſih⸗ unqpi⸗ ſcbdE unmopen iadehet Noumts foſontſe kan Pgol neſi vnihos neſhi⸗ bisſut tmenin onpr Aiqpiee peitſim Ctntur Epo the⸗ irpe gr⸗ leuß ungel gre Nſn i on ſor QNueſtio eſſe aligd vel tale vt bona natura. bonus animꝰ. bonum coꝛpus eſt multiplex in bonis et multipliciter in bonis. Scom pꝛimum modum diuerſum eſt id quod bonuʒ ab eſſe bonum ſicut diuerſum eſſe et quod eſt. eſſe enim re⸗ rum et eſſe bonum dicitur eſſentia principij et eſſentia fi nis.id pᷣo quod eſt vero ẽ ipa ſubſtantia rei create.2 iðo non ſequitur ꝙ habent eſſe deus ꝗa hoc modo non eſt ̃⸗ dicatio foꝛmalis.cum dicitur res eſt bona abſolute: ſed eſt pꝛedicatio per denominatõneʒ a cauſa. ſicut dicitur opus bumanum.non quia humanitas inſit operi velo⸗ us idem humanitati ſed humanum quia ab homie. ita res dicitur bona quia a bono pꝛincipio vel ad bonum fi nem. Scom modum ſecundum cuz dicitur hec eſt bona natura vel bonus homo ⁊c. eſt pꝛedicatio per inherenti am. Scðm vo philoſophos bonitas qua habet res eẽ bo na et eſſe bonuz tale:eſt bonitas ſue ꝑfectionis.et ẽ mu l tiplex bonitas in ommbus bonis:tamẽ pꝛopter relatõ⸗ nem quam habent ad ſummam bonitatem dicitur boni tas:abſolute do ipſa rei eſſentia.¶¶ Alijs vᷣo viſum eſt a⸗ liter dicendum. cum dicitur creatura eſt: ſupponitur du plex eſſe. ſcilicet eſſe creatum quod eſt in creatura:et eſſe deum vt a quo eſt illud eſſe. eodem modo cuʒ dicit᷑ gegd eſt bonum ᷣm ꝙ intelligitur de ſubſtantijs:ſic ponit᷑ du plex bonitas ſcilicet creata et increata. Monitas creata vt que ineſt ipſi ſubſtantie. bomtas autem increata vt ad quam omis bonitas creata. quia bonitas naturalis cu⸗ iuſlibet ſubſtantie mipil aliud eſt qᷓ ſubſtantialis differẽ⸗ tia. que dicitur bonitas ſᷣm comparatõnem quam babʒ ad pꝛimam bonitatem.id eſt ᷣm ꝙ eſt ductiua vel ducti⸗ bilis ad pꝛimam bonitatem. ex hoc patet ꝙ circumſcri⸗ pta pꝛima bonitate.et re? intellectu nibil eſt bonum vel intelligitur eſſe bonum:ſed aliquid eſt album aliꝗd ro⸗ tundum ſicut dicit boecius.Ex hoc patet veritas aucto ritatis aug.ſupꝛadicte.quoniam omnis creatura eſt bo num hoc bonum illud bonum. ſi ſublatum fuerit hoc et illud:non remanebit niſi bonum quod eſt eus.¶ IJtem m hoc intelligũtur amari in arte in qua facta ſunt. cũ ſcilicet referuntur ad cauſam ſummam quod eſt pꝛimuʒ bonum. ¶ Pꝛeterea. ad hoc quod obijcit cuʒ dicitur. bo nitas eſt bona.aut p̃dicatur bonitas pᷣma cc. Sicendũ ꝙ in rectitudine pᷣdicatur bonitas creata:ſed in obliꝗta te increata:quia intelligitur bonitas que eſt ad pꝛimaʒ bonitatem. que aliter dicitur de re bona quod dicit᷑ bo⸗ num: aliter de bonitate qua dicitur res bona.Cum eniʒ Dicitur hec res eſt bona.pᷣdicatur bonitas ꝑ inberentiã quia bonitas meſt huic rei. Cum vo dicitur bonitas hu ius rei eſt bona:pᷣdicatio dicitur ꝑ idemptitatem. Et cũ infertur.ergo eſt bona ſeipſa ⁊ non alia bonitate. diſtin guendum:quia ſi qð dicitur de ipſa excludat aliaʒ boni tatem foꝛmalem:verum eſt.ſi excludit aliam bonitatem effectiuam vel finalem: falſa eſt. Et ideo non ſequitur. ergo eſt pꝛima bonitas:ſed ſequitur ergo nõ infoꝛmetur alia bonitate qꝙᷓuis ſit ab illa bonitate ad aliam bonita⸗ tatem que eſt pꝛima bonitas. Sed cum ens dicatur ab⸗ ſolute ᷣm intentõnem cauſalem. bonum vo dicatur ſᷣm intentõem cauſalem. nõ videtur habere veritateʒ quod inducunt de ente. ꝙ ſcilicet cum de creatura dicitur eſt: intelligit᷑ ens pꝛimũ niſi per ↄſequentiam quia ſequitur eſt: et nõ ens a ſeipſo.gᷓ ab alio et illud eſt ens pꝛimuʒ et ita ens pꝛimum intelligitur in ente creato. Sed q;tũ ad pꝛimam intentionem boni.intelligitur bonum increatũ quia ſi i intelligitur bonum creatum intelligitur bonum per pticipatõnem. in eo ꝙ eſt per ꝑticipatõnem bonum neceſſario intelligitur qð ꝑticipatur bonum: et illud eſt bonum ſummü. Mreuiter ergo dicendum ſᷣm Auguſti. in.viij.æ trinit.ſi poteris ſine illis que participatione bona ſunt perſpice ipſum bonum cuius ꝓticipa tõne bo na ſũt.ſimul enim et ipᷣm intelligis et audis hoc bonuʒ et illud bonum. Dicendum ergo ꝙ bonum pelſſentiaz eſt idem in omnibus bonis.et illud eſt ſummuʒ bonũ. Ho⸗ — SGan O. nr 216 6 en A xvij. num ðᷣo per paꝛticipatõnem ſiue bonitas differens et ex dictis patet ſolutio ad obiecta mota. Mlembꝛum quintũ.que ſint differentie boni. Einde queritur que ſint differentie boni. Mam cum bonum ſequatur ens: in quot differentias multiplicabitur ens ⁊ bonuʒ ſed ens młtiplicatur ſᷣm genera ergo ⁊ bo⸗ num..l Contra.bonum dictum de ſubſtantia de quali⸗ tate et quantitate dicitur pᷣm eandem differentiam boni ſcilicet boni nature:ſed non dicitur ᷣm eandem differẽ⸗ tiam entis.relinquitur ergo ꝙ non erunt eedem differẽ⸗ tie entis et boni. Itẽ qᷓuis vnuʒ ſequatur ad ens.nõ ta men differentie vnius multiplicãtur ſᷣm decem genera: immo ſolum ſᷣm quatuor modos.nam ſᷣm ſubſtantiam dicitur idemptitas.ſᷣm quantitatem equalitas.ſᷣm qua litatem ſimilitudo. m ſitum et vbi ſimultas: et iterum alijs modis ſicut dictum eſt prius. ¶¶ Item ſimili modo nec differentie veri multiplicantur ſᷣm differentias gene rum.immo ſᷣm Anſelmum veritas diſtinguitur in veri⸗ tate ſigni et veritate rei.Et veritas rei in veritatem que eſt ſeipſa vt veritas diuina. et veritatem que eſt ab alia vt veritas creata.Et hoc multipliciter. nam eſt veritas naturalis.et veritas cogitatoinis.et veritas voluntatis et veritas actionis. Pꝛeterea veritas ſigni diuiditur in veritatem complexi:et veritatẽ incomplexi. Et veritas incomplexi in veritatem vocis et intellectus et yconie ſi⸗ ue imaginis et actus.pari ergo ratõne nec differẽtie bo ni accipiuntur ſm differentias entis ſicut nec differẽtie vnius et veri.¶ Item ſi dicatur ꝙ eſt multiplicatõ mate rialis et hoc modo multiplicatur bonum per differenti⸗ as entis.et eſt alia multiplicatio ſoꝛmalis que multipli catur per differentias ſue intentõnis.hoc modo diuidit᷑ in bonum per eſſentiam et in bonum per participatiõeʒ et bonum per participatõneʒ:in bonum nature.bonum ex genere.bonum moꝛis.bonum gratie.et bonuʒ gloꝛie queritur quare non multiplicatur ſᷣm rationem foꝛma⸗ lem ᷣm differentias entis: Si dicatur ꝙ intentio boni addit ad ens comparatõnem ad actum.i.relationem ſi⸗ ue finem. Et ratione huius compaꝛationis eſt foꝛma⸗ lis mnultiplicatio boni. Contra. obijcitur depoſitis dif/ ferentijs.i Iam omnes differentie cauſarum incidunt ĩ pꝛedictis differentijs boni.iQam bonitas pꝛime cauſe ẽ bonitas per eſſentiam. bonitas vᷣo cauſati eſt per parti⸗ cipationem:ſed per comparationeʒ ad efficiens dicituꝛ bonum nature. ſic enim res bona dicitur: quia a bono vt dicit Hoetius per comparationem ad efficiens dici⸗ tur bonum in genere.Maʒ foꝛma actionis contracta ad materiam propꝛiam dicitur bonum in genere. vt paſce⸗ re eſurientem. per comparationem ad cauſam foꝛmaleʒ que eſt ſᷣm circumſtantias et modum actionis.bonũ mo ris ſᷣm virtutes conſuetudinales.et bonum gꝛatie ſᷣm virtutes gratuitas per comparationem ad finem bonuʒ gratie. non ergo differentie boni accipiuntur ſᷣm com⸗/ parationem ſiue intentioneʒ canſe finalis tm̃:immo ſᷣm comparationem ad omnia genera cauſarum. 4 Iteʒ cũ aſſignantur differentie boni tres ſcilicet honeſtum vtile delectabile.quomodo accipiuntur cum pꝛecedentibus. 4IYtem auguſtinus in libro de libe.arbit.diſtinguit bo/ na. maxima.magna.minima.et maxima virtutes: mi⸗ nima ſpecies inferioꝛis quaꝛumlibet:magna potentie a⸗ nime.quomodo cum pꝛecedentibus differentijs ſe habe bunt? Reſpenſio ſᷣm ꝗ dicit ↄmentatoꝛ libri Hoecij de ebdomadibus.Honum duobo modis dicitur. abſo⸗ lute:et in comparatõne.Abſolute bonum dicitur quod ſm ſe bonum:ſicut deus.vel hec res dicitur in ſe bonũ. in comparatione quod eſt bonum ſᷣ̃m vſum. hoc eſt cu⸗ ius vſus eſt bonus.quemadmodum deus dicitur bonꝰ nobis vel panis bonus dicitur eſurienti. accipiunt᷑ er ( Waln iW Eonn go differentie boni ßm ꝙ conſideratur abſolute qtũ ad rem cuius eſt. et hoc modo aſſignantur m differentem rationem indiuiſionis actus a potẽtia que eſi abſoluta ratio boni aut ergo indiuiſio actus et potentie que ſunt idem. boc modo ẽ indiuiſio bonitatis in deo in quo idezʒ actus.id eſt peꝛſectio et complementum et potẽtia. Aut eſt indiuiſio actus ⁊ potentie que ſunt diuerſa vt ĩ crea tura. Aut ergo eſt indiuiſio actus et potentie ſᷣm ꝙ eſt. id eſt ſᷣm eſſe rei aut actionis.ſᷣm ꝙ actio:aut actus qui acquiritur rei per actõnem. Si eſt indiuiſio actus a po tentia ßm ꝙꝙ elt et ſic eſt bonum nature. et ſi eſt actõnis hm ꝙ actio ſic eſt bonum ex genere.· Nam foꝛma actio⸗ nis generalis contracta ad materiam dicitur bonuz in genere: vt paſcere eſurientem. Si eſt actus rei qui acqui ritur per actionem. aut igitur acquiſitio illius actus ſi⸗ ue perfectõnis pꝛincipiuʒ habet in nobis.aut extra nos aut habet partim in nobis.Si habet pꝛincipium in no⸗ bis ſic eſt bonnin moꝛis.id eſt virtutis pollicite quod ac quiritur voluntaria conſuetudine.Si habet pꝛincipiuʒ extra nos:ſic eſt bonũ glorie qdð a ſolo teo bʒ pᷣncipium. ſi hʒ pᷣncipiũ intra nos et extra:ſic ẽ bonũ ge. ſic em̃ di⸗ cit beatus berñ.de gratia ⁊ li.ar.tam abſq; conſenſu re cipientis qᷓ; abſq; gratia dantis.⁊ loquitur de gꝛatia hßm ꝙ in adultis.nam ad boc requirituꝛ infuſio ex paꝛte di: et conſenſus ex parte liberi arbitrij. quemadmodum in paruulis miniſterij ſacramenti ex parte hominis ⁊ ope ratõne indiuiſibilis xei. Scoᷣm vo ꝙ bonum conſidera⸗ tur ſᷣm vſum.duobus modis contingit. nam conlidera⸗ tione generali bom ſiue creati ſiue increati:accipiuntur differentie iſie honeſtum delectabile vtile.ſed honeſtum dicit diſpoſitõnem ſᷣm quam vſus boni mouet rationa⸗ bilem.quia ſicut dicit auguſti. honeſtas eſt pulcritudo intelligibilis.delectabile: diſpoſitõneʒ ſᷣm quam moue⸗ tuꝛ concupiſcibilis.vtile:diſpoſitõnem ſᷣm quam moue⸗ tur iraſcibilis.vtile enim includit arduum et difficile 2 hmõi.Ardua enim triſtabilia conferentia vt ſectatio⸗ nes ⁊ huiuſmodi que conferunt ad ſanitatem ex quadaʒ ſtrennuitate et ſᷣm vigoꝛeʒ animi apꝓpetimꝰ. et hoc appeti⸗ tu iraſcibilis. Item ↄſideratione ſpeciali ſᷣm ꝙ vſus bo ni coartatur ad bonum creatum.accipiuntur diffeꝛentie boni ſᷣm aug.de li.arbi.in maxima in minima ⁊ in me⸗/ dia. Mam bonum quo non cõtingit male vti ſunt virtu⸗ tes ⁊ ideo maxuna. Monum ðvᷣo quo ↄtingit bene et ma⸗ le vti ⁊ tamen nõ vtuntur ſunt ſpecies coꝛꝑales. Mona do quibo eſt bene et male vti ⁊ tamen vtunt᷑ alijs ſunt ꝑo tentie anime. Concedendũ igitur.ꝙ non accipiuntur differentie boni foꝛmaliter ſᷣm differentias entis et hoc quia bonum addit intentõnez cauſe finalis.¶ Ad illud ergo quod obijcit.ꝙ ſᷣm intentõnem finis nõ accipiũtur pꝛedicte differentie.dicendum ꝙ immo.nai bonuz aut eſt finis⁊ ſic eſt bonum per eſſentiam. aut eſt ad finem. et ſic eſt per participatõnem.Et ſi ad finem.aut eꝛgo ſᷣm id quod ſumus.⁊ ſic eſi generalis diſpoſitio in omi crea tura:⁊ ſic eſt bonum nature.aut ſᷣm id ꝙ bene ſumus:et hec eſt diſpoſitio rationalis creature.aut ergo in finem ſᷣm quandam poſſibilitatem additam voluntati que eſt ex bono in genere.aut eſt ᷣm ſuꝑadditam quandam di⸗ ſpoſitõnem vt diſpoſitio virtutis pollitice.aut ſᷣm quan⸗ dam neceſſitatem.et ſic eſt bonum gratie.diſpoſitõ eniʒ gꝛatie in voluntate eſt.ſicut diſpoſitio neceſſitatis in ma teria ad ſuſceptõnem foꝛme.aut ſᷣm vltimam completio nem et infoꝛmationem ſic eſt bonum gloꝛie.¶ Ad illud vo quod obijcit dicendum.qꝙ actus ſumptus ſᷣm quatu⸗ oꝛ cauſas non pertinet ad bonum niſi ſᷣim comparatio⸗ nem quam habet vnaquaq; cauſa ad cauſam finalem. Cauſa enim finalis ratio eſt aliarum cauſarum. faber enim ſerꝛam facit de ferꝛo acutam.quaꝛe de ferꝛo:qꝗa ap⸗ tior eſt ad ſecãdũ.quare acutã:quia ad ſecandum.cau⸗ ſa igitur materialis ⁊ foꝛmalis.ſm finalem.ſimiliteꝛ ef⸗ ficiens:nam finis mouet efficientem. e *Ae C. n Non JInn 0 Nerg Q12 . CNV NANCIX ◻Re 1 ANNNV CX J 1 fr * 4 HBe e Membrum ſextum Veritur conſequenter de conuenientia bo nitatis in bonis.et videtur ꝙ nõ poſſit eſ⸗ ſe commune ᷣm aliquid rei.dictum enim de ſummo bono eſt idipſum.quia ſicut dĩc auguſtinus in libro de trinitate.non eſt in deo alterum eſſe deum. 7 eſſe bonum:vel eſſe et eſſe bonum.ergo bonũ dictum de deo eſt indifferens illi:ergo non poteſt eſſe cõ mune in ſummo bonoet in creato bono:ſicut nec hocip⸗ ſum deus./ Item ſi eſt ↄmune.ergo eſt accipere quod ẽ commune ⁊ quod eſt ꝓgrium:ergo compoſitioneʒ quan⸗ Dam. Si foꝛte dicas bonum eſſe mune ſᷣm communẽ habitudinẽ ad conſimilem effectuzʒ in creaturis.⁊ ſic bo num non opoꝛtet ponere in pꝛimo niſi eſſentiam ipſam. ſed pꝛeter hoc habet quandam relationem ad quandam effectum in creatura.Contra.ſi bonum eſt ex hac ratio⸗ ne commune:ſed eque ſe habet creatura ad ſuam effecti⸗ onem ſicut deus ad ſuam:ergo bonum aliqualiter parti cipabile.quia ſicut ab hac egreditur ita ab illa.q¶ Item ſm hoc bonum trahit rationem a poſterioꝛi ſcilicet ab eſ fectu.cum aliter determinnetuꝛ intentiones ſᷣm ꝙ ſum⸗ mum bonum ſicut bonum per ſe: et ꝙ illa ſunt bona ab ipſo. Pꝛopter hoc aliter dicendum eſt in bono.et in bis que non manifeſte expꝛimunt actum inſpicientem crea⸗ turaʒ ſpecialiter.⁊ aliter in illis qui expꝛimunt. in illis enim eſt ↄmunitas ſᷣm ↄparationem aut habitudinem qͥ eſt in effectu.vt in illis que cõnotantur.vt punit. iuſtifi⸗ cat.iſla non ſunt contraria niſi qᷓtum ad effectum cõno⸗ tatum vnde punit dictum de deo nihil copulat creatum ſed connotat.dictum de creatura copulat quod pꝛiꝰcon/ notat:ſed in illis qui non expꝛimunt aliter eſt communi tas pꝛeter pꝛedictam: quia per ſe et propter ſe conuenit deo.creaturis ſᷣm ꝙ ab ipſo ⁊ ad ipſum.et hec eſt comu⸗ nitas ᷣm pꝛius? poſterius.et hoc manifeſtum eſt.quia oblique intelligitur in illo. onum enim de do dicitur quia finis bonum. de creatura quia per oꝛdinationẽ ba bet ad finem ſicut ens: ſed pꝛius de ſubſtantia que eſt ꝑ ſe ens:Fᷣm poſterius de accidente quod eſt per ſubſtanti am. et ita indirecte 2 per poſterius creatura. et ibi eſt accipere commune et pꝛopꝛiuʒ ꝙtum ad modum dicen⸗ Mlembrum ſeptimum Onſequenter queritur. an notio et amor ſummi boni ſint nobis a conditione indi⸗ ta et impꝛeſſa menti.omnes enim volũt eſ ſe beati.ſed beatitudo eſt ſummum bonuʒ vt dicit boecius de conſolatione:ergo om̃es volunt ſum⸗ mum bonum.eꝛgo amoꝛ ſummi boni eſt omni rationali nature impꝛeſſus.¶ Item bonum ſummum eſt quod de⸗ ſideratuꝛ ab om nibus ſed quod omni conuemit eſt impᷣſ⸗ ſum nature:ergo deſiderium et amoꝛ ſummi bom eſt im⸗ pꝛeſſus nature.¶ Item augul.ij.de li.ar.anteꝙᷓ beati ſu⸗ mus impꝛeſſa eſt nobis notio bonitatis. per hanc ſcimꝰ et ſine vlla dubitatõne dicimus beatos nos eſſe velle.ne mo antem beatus eſt niſi ſummo bono:ergo notio ſum⸗ mi boni ⁊ btitudinis eſt nob impᷣſſa.¶ Item boe.in li.de ↄſolatõne.om̃s hoĩes boni ⁊ mali pariter indiſcreta in⸗ tentõne ad bonũ ꝑuenire nitũůtur. Cont᷑.om̃is volun⸗/ tas directa ad id ad qð nata ẽ: recta ẽ laudabilis.ſi ẽ̊ vo⸗ lũtas ⁊ intentõ rõnalis ẽ ad ſummũ bonũ nata:cũ om̃is volũtas ſiue bonoꝝ ſiue maloꝝ ſit nata ad ſũmũ bonũ oĩs volũtas ſiue oĩm volũtates ſũt rcte.qdð ẽ maifeſte fal ſum.qlItẽ igrantia veri boni inuenit᷑ in młtis.q ſit erit ſuba et igrantia boni. Rñſio ᷣm boeci.de ↄſo. Sum⸗ mum bonum qð eque bonis malis ꝓpoſitũ eſt. boni ꝗ⸗ dem natali officio vᷣtutũ petũt:mali ᷣo per malaʒ cupi⸗ ditatẽ.quod naturale officiũ adipiſcẽdi boni nõ ẽ idipᷣm q̊ conãt᷑ adipiſci.amoꝛ ̊ ⁊ notio ſũmi boni nob imp̃ſſus BS „ N α ο ο cuafu.6 —–à — — -—rr—=-r q — . — - - -0ũæ——— ſnan eſinn nalirren ila e iſalienthe oßmgfin unt bont o. etin entenn aen unt. inſe biuucinn unt, ivef feeumci nlatanuan nolmin,⸗ cſtonunn rſontene Nelcöne unchcgin edodn inatoreke in gpeet r ſublunn wetibiel Vin dlce⸗ um DKanor ioneinc, noſitd nunnbong oluntſonm irtond ſanotd itelinc ocn un hancan celet oto ln gennte ſcti n gſr cionn. iboi ſeſrdl RRen 1n g en tpn ſus Nueſtio eſt ᷣm habitum et ſenſum nature qᷓuis a bono vtingat aberꝛare et deuiare m opinionem et appetitum elatio nis pꝛaue.i Ao illud quod obijcit diſtinguendum ᷣm dam̃.ꝙ eſt voluntas naturalis m quam omnes recte appetunt ſummum bonum. 2 voluntas electiua ſiue cõ ſiliatiua m quam eligitur quod nõ eſt ſummuʒ bonũ et pꝛefertur ſummo bonoꝛet ideo eſt non recta. In ma⸗ lis ᷓ eſt voltas naturalis recta ſine erꝛore. electiua nñ recta et cũ erꝛoꝛe.Iñ aug.i.ij. de li.aꝛ.inqtum oẽs hbo⸗ mines appetunt vitam beatam non errant. inqtum vo quiſq; non tenet eam vite viam que ducit ad beatitudi⸗ nem errat. cum fateantur nolle niſi ad beatitudinem ꝑuenire.Erꝛoꝛem enim conſequitur aliquid quod non ad id ducit quo volumus ꝑueniꝛe. Ad illud vo quod obijcit dicendum. ꝙ notio eſt in ſ. eniu nature. ignoꝛan⸗ tia vᷣo in peruerſitate opinionis erꝛonee.vnde nota qð dicit aug.in li.de libe.arbi.ſenſus aliquando veracioꝛ eſt qᷓ opinio.ſi illa de erꝛoꝛe ille de natura eſt: velut cuʒ eger plerunq; aqua frigida condulcibiliter delectatur quam tamen ſi biberit credit eſſe nocituram.Yiliquan do veracioꝛ opinio ꝙᷓ; ſenſus.ſi credit aꝛti medicine ob/ eſſe frigidam: cum reuera oberit et tamen bibere dele⸗ ctet. Aliquando vtrunq; in veritate eſt. cum id quod pꝛodeſt non ſolum ibi creditur ita:ſed etiam libet. Ali quando vtrũq; inerit cum id quod nocet et prodeſſe nõ creditur et bibeꝛe nõ delinit. guembrum octanum Einde queritur an ſummum bonum di cat additõnem ad bonum. Ad quod ſic. quecunq; ſe habent vt vnum. non addat aliquid ſuper alterum nec vtrũq; addit ſuper tercium aliquid:ſunt eadem ſimpliciter.Genus enim et ſpecies pꝛopter hoc differẽtiam habent.ꝙ vnũ non ſit alterum.quia vnum addit ſuper alterum.ſpeci es em̃ addit vltra genus differentiaʒ. Similiteꝛ rilibi⸗ le addit ſuꝑ rationale in homine.quia potentia riden⸗ di qua dicitur homo et potentia ratiocinãdi qua dici⸗ tur ratõnale:nõ ſunt eedem.et pꝛopter hoc addunt ſu⸗ per tercium:ſed ſummuʒ bonum nõ addit aliquid ſuꝑ bonum ſimpliciter ſic nec ſic.nec ſunt plures modi ad⸗ ditõnis vnu:igit᷑ nõ addit ſuꝑ alterũ:ſed ſunt eadẽ ſim pliciter. Aſdinoꝛ patʒ.nam ſi ſummũ bonũ addit aliꝗd ſuꝑ bonũ.aut addit bonuzʒ: aut non bonũ. Mon addit non bonum. quia ſie eſſet ex bono et non bono: qð eſſet inconueniẽs nec eſſet ſummũ. Si addit bonũ.aut ideʒ ſibi aut diuerſum.õ idem:qm̃ idem nõ additur ſibi. Si diuerſum: ſummũ eſt ex bono et bono. g eſt ↄpoſi tum.h̊ hoc ẽ folſum:qm̃ ipſum ẽ ſumme ſimplex.ſum⸗ mum g̊ bonũ nihil addit ſuꝑ bonũ ratõne cuiꝰ dr ſum⸗ mum. Si dicat᷑ ꝙ bonũ ſimptr eſt ↄmune. et diſtrahit ꝓ ſummũ et nõ ſummũ:vñ bono ſimplr aliquid addit᷑ vt fiat ſummũ. Obijcit᷑ in contrariũ.ꝗa nõ eſt addino alicuiꝰad alterũ niſi ei qð eſt pᷣter ipſum: ſᷣ illud addi⸗ tũ nõ ẽ pᷣter bonũ:ꝗa nõ ẽ nõ bonũ nec alið bonũ.ꝗᷓ idẽ ſegtur qð pꝛius.4 Itez aug. in. viij. li.de trini.bonũ H̊ bonũ ulud.tolle hoc tolle illud:⁊ vide ip̃ᷣm bonũ ſi po⸗ tes. et ita deũ videbis: ⁊ nõ alio bono bonũ ſed bonum om̃is boni.Ex hac quẽte patet.ꝙ bonuʒ in omnibo eſt ipᷣm bonũ ſummũ. Contra.bonum diuidit᷑ peꝛ ſum⸗ mum et nõ ſummũ.ergo poſſum intelligere bonum in hac creatura nõ cointellecto ſummo.xet hoc eſt qð dicit boecius.circũſeribat᷑ pᷣmum peꝛ intellectum:adhuc eſt intelligere hominẽ ſub intentõne hominis. ſicut poteſt intelligi ens m ꝙ ſit non inteilecto ſummo ente. con⸗ tingit ergo intelligere hoc bonum circũſcripto ſummo bono:ſicut hoc ens circũſcripto ſummo ente. Monum ergo et ſummũ bonũ nõ ſunt eadem ſiue ouertibilia. g aliquid addit ſummũ bonũ ſuꝑ bonum. Solutõ.di * % xvij. cendum ꝙ ſummũ bonum non addit aliquã rem ſuper bonũ ſimpliciter.ſummũ enim bonuʒ ſimplex eſt. Eln⸗ de non conſtat ex pluribus bonis:ſed non ſummũ bo num nõ eſt ſimplex bonum:ideo poſſum ibi intelligere bonum et bonum. quia in creatis materia non cointel⸗ ligit foꝛmam quoꝝ vtrũq; eſt bonum et econuerſo.ſiue illud qð eſt ad modũ materie ꝙ illud qð ẽ ad modũ foꝛ me et econuerſo. Ideo ergo bonum ſummũ ſimpliciter bonum eſt. nec facit aliqua additionem ᷣm rem ſuper bonum.ĩmo idem ſunt ᷣm rem.⁊ equalis eſt ambitus in ſuo oꝛdine cum bono:ſed differunt in boc.ꝙ dicen⸗ do ſummuz bonum: determino ipſum in cauſando.di⸗ cendo bonum vætermino ipſum in predicando ſiue in dicendo.Et licet in pꝛedicando ſiue in dicendo bonuz ſummũ determinetur et ſpecificetur.quia non eſt dici⸗ bile de omni bono:cõmune eſt tamen in creando ſicut bonum in pꝛedicando et equalis ambitus.quia ipſum ẽ cauſa omnis boni:id autem eſt dꝛcibile ð om̃i bono. Quod autem dicit auguſti.tolle hoc tolle illud ꝛc.di cenduz ꝙ ipſe pꝛocedit abeffectibus ad cauſam. Fᷣm q; bonum in effectibus dat intelligere bonũ in cauſa.En quod dicit bonum omnis boni videbitur: verum ẽ bo⸗ num omnis boni in creando non in dicendo.immo ꝗ;⸗ tum ad hoc dicit terminatõneʒ rationis.4 Ud rati onem in contrariũ.dicendum ꝙ non eſt ſimile de eſſen tia ſiue de ente ⁊ bono.Ens enim vel eſſentia non dicit comparatõnem ad cauſam ſicut bonum.immo cum lo quimur de re m ſuam eſſentiam:loquimur de ea abſo lute:ſed bonum notat comparationem ad cauſam:bo⸗ num enim dicitur quia a bono et quia ad bonum. ⁊ iõ cum loquimur de re ꝙ bona ſit:loquimur per compa⸗ ratõnẽ ad ſuam cauſom. Et ideo cum bonum nõ ſum⸗ mum ſit a bono ſummo tanqꝙᷓ a ſua cauſa efficiente.etĩ ipſo tanqᷓᷓ in conſeruante:et ad ipſum tanꝗꝙᷓ ad finem: ideo nõ poteſt intelligi iſto nõ cointellecto. Membrum nonum Onſequens eſt inquiſitio an ſummũ bo⸗ num ſecum compatiatur naturarum di⸗ uerſitatem.Et iterum ſco.an requirat. pluralitateʒ. Seo iſte inquiſitiones ter⸗ minantur eiſdem ratõnibus quibo ſupꝛa oſtenſum eſt de vnitate diuina.ꝙ non compatiatur ſecũ pluralitatẽ naturarũ ſed requirit eius ꝑfectio pluralitatẽ ꝑſonaꝝ ſupra queſtionẽ de diuina vnitate. Item querendũ eſt ↄnter an ſumma bonitas regrat coeriſtentiã creatur e. ſedo hec queſtio terminata ẽ ſupꝛa queſtione de eternita te.vbi onditur eternitatis incoicabilitas: ↄtra ponen⸗ tes mundũ eternũ. Sequit᷑ & quereꝛe d fluxu alio⸗ rũ bonoꝝ a ſummo bono. Querit᷑ ̊ an q ſummo bono ſiuant omia m rõnem bonitatis. Qð aſtruit᷑ ꝑ boeci⸗ um in li.de ebdomadibo.Omia bona: ꝗa a bono.et ꝑ bẽm aug.ꝗa deus ẽ bonus ſummꝰ: querit᷑ ergo q̃re nõ ſilłr ſᷣm ratõnem vnitatis veritatis ⁊ iuſticie.¶¶ Ad qð obijcit᷑ hoc mõ.in deo potentie rñdet vnitas. ſapientie veritas.volũtati bonitas.ſᷣ ſicut ꝓceſſus creaturarnʒ a creatore ẽ ꝑ voluntatẽ:ita ꝑ potentiã ⁊ ſa pientiã.im⸗ mo pᷣma rõ pꝛoceſſus ad potentiã refert᷑.quia em̃ ẽ po tens:ideo ꝓducit eas de nibilo. Iterum ad ſaꝑientiã: cũ ſit agens ꝑ cognitõnẽ ⁊ oꝛdinẽ.ſic ergo creatura di⸗ citur bona ꝗa ꝓceſſus eſt ꝑ vmtatem cui reſpondet bo⸗ nitas: ita debet dici potens et ſapiens.qnia a poteſta⸗ te et ſapientia. et ſiẽ bonitas reſpectu voliti eſt ratõ p⸗ ceſſus:ita et vnitas et veritas.¶ Item voluntas diui⸗ na eſt principalis et pꝛima reſpectu rerum fiendarum. ergo vnaqueq; res debet dici volens et habere diſpoſi⸗ tioneʒ volentis.quia ẽ a volente:ſicut dicituꝛ bona ꝗo eſt a bono. Similiter queritur quaꝛe non dicitur iuſia quia a iuſto: et ad boc dicit beetius in libꝛo de hebdo⸗ 2 madibus. bonum eſt generale iuſtũ vero ſpeciale.nec ſpecies deſcendit in omia:idcirco alia quidẽ iuſta alia vo aliquid aliud ſeo omnisa bonũ. Sed contra. vni⸗ uerſe vie dñi miſcdia et veritas:et veritas ibi ſi umitur pꝛo iuſticia. ergo iuſticia et miſericoꝛdia ſunt ĩ omnibo diuinis oꝑibus. ergo reſpiciũt omnem modum crea⸗ ture et vniuerſalem ratõnem creandi. Juſtum ergo et enerale eſt ad omnia dei oꝑa. ergo ſicut eſt pꝛoceſſus Fen ratõnem boni:ita ſm ratõnem inſti. Aliam rati onem ponit boecius in eodem libꝛo. ꝗ; iuſtum reſpicit actũ.bonum vo naturam.ideʒ at᷑ eſt in eo ſcʒ in deo eſ⸗ ſe quod agere.idem eſt ergo in deo bonum eſſe ⁊ iuſtũ. nobis vero non eſt idem eſſe quod agere.non eſt igituꝛ idem nobis bonus eſſe ꝙ iuſtus:ſed idem eſt eſſe in no⸗ bis quod ſumus.omia igitur ſunt bona ſeo non iuſta. Sed contra obijcituꝛ.qm in creaturis non eſt hoc ve⸗ rum ꝙ bonum dicat eſſentiam vt viſum eſt. nulla enim creatura eſt ſua bonitas et tamen hoc ſupponit᷑ in pre⸗ dicta reſponſione.¶ Item dama. ſi bonum ſi inſtuʒ di⸗ xeris de deo.non naturam dices ſed id quod ẽ circa hbu iuſmodi naturam. buiuſmodi autẽ ſunt actus ergo bo num ita dicit actum ſicut verum. Solutio. dicendũ ꝙ in deo eſi quedam trinitas que relucet et repꝛeſenta⸗ tur in omni creatura. et m hoc dicituꝛ veſtigiuʒ. 2 bec attenditur m bec tria.vnum. verum. bonum. Alia eſt in qua babundat ipſa rationalis creatura. ratione cu⸗ ius dicitur imago.que ſolum relucet in ipſa.2 attendi tur penes iſta:ſe apientia.potentia. voluntas. In ratio⸗ nali em̃ creatura dicimus potentiam volendi 2 poten⸗ tiam diligendi.cum igitur ꝓceſſus creaturarum reſpi⸗ ciat omnem creaturam.et non ſolum rationalem: con ſtat ꝙ non debet determinari ratio ꝓceſſus penes iſtaz trinitatem in qua habeat creatura ratõnalis: ſed poti us penes pꝛimã.et non eſt ꝓceſſus in ratione potentis vel ſapientis vel volentis.eſt autem ille pꝛoceſſus Fm rationem boni.et ratio buius eſt. nam ſicut videmus in rationali creatura ꝙ ſicut voluntas eſt voluntas a⸗ gendi.et dicitur agens per voluntatem: licet ſimilit ſa pientia et potentia ſit pꝛincipiũ.et hoc eſt quia volun⸗ tas que pᷣncipaliter ponit neceſſitatem in opere.ipᷣa ta men non agit niſi moueatuꝛ a bono.vnde bonum mo⸗ uet voluntatem ad agendum.nec agit niſi illud videat eſſe bonum. eum autem illud cognoſcit eſſe bonum: tunc exit in opus.vnde voluntas non mouet ſeipſam ſed mouetur a bono.ſic dicimus in primo.ꝙ licet po⸗ tentia et ſapientia et voluntas que ſunt in ipſo pꝛodu⸗ cant res:ipſa tamen voluntas eſt principalioꝛ cauſa ꝓ ductionis.quia ponit neceſſitatem in pꝛoductione. in⸗ ce eſt ꝙ non determinatur pꝛoceſſus rerum peꝛ potenti am ſapientiam:vt dicantur res egredi ᷣm ratõneʒ po tentis vel ſapientis.ſimiliter nec ſᷣm rationem voletis ſed boni.quia licʒ diuina voluntas ſit pꝛincipalis cau ſa huius ꝓductionis ponens in ea neceſſitatem: volun tas tamen diuina in ratione volũtatis nunꝗᷓ ſe mouet ad agendum:ſed in ratione bonitatis.vnde ipſa boni⸗ tas quaſi mouet voluntatem. voluntas in ratione bo⸗ nitatis mouet ſe ad pꝛoducendum res.tunc enim vult pꝛoducere quando videt quod bonum eſt. Honum igi⸗ tur motiuum eſt in pꝛoceſſu rerũ.nõ vnum nõ verum. cum vnum referatur ad potentiam:verum ad ſapienti am. Et iterum. pꝛoceſſus eſt ſm rationem boni creatu rarum a creatoꝛe:non ᷣm rationem vnius veri poten⸗ tis ſapientis volentis.ſiłiter nec ſᷣm rationem iuſti:qꝛ iuſtum non eſt motiuum. bonum enim trahit ipſaʒ vo luntatem ad actum pꝛoducendi ⁊ non alia.¶ Ad illud quod obijcitur de iuſto.dicendum ꝙ licet iuſtum dicat condecẽtiam bonitatis diuine tamen vltra ponit relati onem et connotat effectum in creaturis.cum dicit᷑ deꝰ iuſtus ratione cuius connotati iam ponit creaturas ineſſe. Juſtum enim in deo eſt illud ᷣm ꝙ alij trivuit et reddit quod ſuum eſt.tribuere autem alij hoc iam po⸗ 2ος α oE νſ E ſi led n We Lej nit crcaturas eſſe in actu.et pꝛopter boc nõ reſpicit in- ſtum pꝛoceſſum ſiue egreſſum creaturarum ſᷣm earum actualem exiſtentiam prout iam ſunt extra cauſam in eſſe completo.et ideo non dicit rationem pꝛoductõnis earũ.bonum auteʒ nõ connotat effectum talem. Ende non eſt ſimile de bono et iuſto.¶ Ad illud quod obiqci⸗ tur. ꝙ iuſtum eſt generale.dicendum ꝙ; iuſtum dicitur dupliciter.vno modo pꝛout determinatur in retributi⸗ one pene vel pᷣmij ᷣm exigentiam meriti vel demeriti. hoc modo dicitur ſolum per comparationem ad ho⸗ minem eui ſolum fit retributio 'm meritum et demeri tuʒ. Alio modo dicitur iuſticia condecentia bonitatis diuine.et hoc modo dicitur iuſticia in omni opere. et poſſz eſſe ꝙ res egrediuntur m rationem iuſſicie.id ẽ ᷣm condecentiam bonitatis. Ad aliud dicendum. ꝙ dam aſcenus non dicit ꝙ bonitas non ſit natura:ſed di cit nõ dices naturã.vnde refert illud ad rationẽ dicen⸗ di . qui eſt eniʒ nomen principij ſicut ipſe vult dicens eſ⸗ ſentiam nibil addendo nihil connotando eſſentie:ſᷣ bo num dicit ens communicatiuũ ſui vt dicit dama.vnde licet bonitas ſit ipſa eſſentia:tamen dicit aliquod ad⸗ ditum ſuper pꝛimam intentionem eſſentie a quo perfici tur intẽtio huius nominis bonitas.que eſt vt ad quod omnia conuertuntur: vel eſt communicatiuum ſui.et ideo in intentione dicendi addit. et ideo dicit: non di⸗ ces naturam ſimiliter et iuſtum. quia dicit eſſentiam: ſed vltra addit qð tribuat alij.et ideo connotat effectũ Nueſtio. vviij.de boni/ tate creata. Onſequenter que ritur pᷣm quid determinetur bonuʒz in creatura. Scom aug. determinat᷑ per modum.ſpeciem ⁊ oꝛdinem. Ad plei⸗ oꝛem ergo intellectum queꝛendum eſt e bis hoc modo.Pꝛimo. vtruʒ iſta tria videlieet mo⸗ dus ſpecies ⁊ oꝛdo reperiant᷑ in omni creatura. Secũ do.ſuppoſito ꝙ ſic.ſᷣm quid accipiunt᷑ in illis.vtruʒ ſcʒ Fm aliquid ſubale vel accidentale. Lercõ.ſᷣm ꝗd diffe rat aſſignatio boꝝ diffeꝛens. Quarto.an ilſta tria ſint eadẽ in omni creatura. Quinto.penes qd attendat᷑ bo num in creatoꝛe creatura.Sexto.vtrũ vnũquodq; in ituz eſt: bonũ eſt. Septimo.vtrũ vnũquodq; bonũ cre atuʒz ſit bonũ ꝑ eſſentiã vel ꝑ ꝑticipatõeʒ. Octauo.vtrũ bonũ creatũ ſit ĩimutabilit bonuʒ. Mono. vtrũ tiñ bo/ nũ ſit effectiua cauſa mali culpe.Decimo.de bono vm uerſitatis. et hʒ tres articulos. Pꝛimꝰ.an deus pmit⸗ tat mala fieꝛi in vniuerſitate. Scðᷣs.an vniuerſitas eſ⸗ ſet melioꝛ ſine malis.Tercius.an vniuerſitas eẽt me⸗ lioꝛ ſi oĩa eſſent eq̃liter bona. . Membrum prunmn . * . . Rimo queri?᷑ vtꝝ iſta tria videlʒ modus ſpẽs ⁊ oꝛdo reꝑiant᷑ ĩ om̃i creata. ſic: videt᷑ ꝑ auẽteʒ ſapᷣ.xj. Oia nũere pondẽ 7 menſura diſpoſuiſti.⁊ ꝑ auẽteʒ aug.in li.ð natura boni loqᷓns de mõ ſpẽ ⁊ oꝛdine.vbi bec wia ſunt maꝗ:⁊ magnũ bonũ ẽ.vbi ꝑua ꝑuũ.vbi nulla: nul lũ bonũ ẽ.om̃e at qdð ẽ inqᷓ̃tum ẽ bonn ẽ.nullũ ꝗ eſt ens in qͥ nõ ſint. ¶ Cont᷑.pctm diffinit᷑ ꝑ puatõʒ modi ſpẽi 7oꝛdinis. & circa idẽ ⁊ ſolum nata ſũt fieri pcẽm⸗ illa tria:ſᷣ pctm nõ ẽ poſſibile fieri in omi eo qð e:ꝗᷣ nec illa tria. Ytez ſi in omĩ creatᷣa reꝑxiant᷑ modꝰſpẽs ⁊ ordo. tũc qᷓrit᷑ de mõ.aut ẽ creatoꝛ aut creata.nõ creatoꝛ: qꝛi ipo nõ cadit nec termĩatio nec foꝛatio nec bmõi.fm ꝙ dĩc aug.ad oꝛoſiũ.ꝙ deꝰẽ mẽſura ſine mẽſura.Pꝛetea. ſi ſolu dicerẽt aliqd in creatoꝛe illa tria. nihil eẽnt in creat᷑a:qð nõ eſt verũ.Sᷓ nõ eſt modꝰ aliqꝗs in creatoꝛe: erit ergo creatura. ſi ergo omnis creatura habet mo⸗ dum ſpecieʒ ⁊ oꝛdinẽ: hẽbit modũ ſpẽm ⁊ oꝛdinẽ. Sed Bon. Ser- G R ι 8 G nor — —— ſeſpictg win R dlen. clogote kundiin In feribre; klanni, Menaaho⸗ n tdnen abenints ichete iuſlcriti cendun, aturneſedd tione dicen ltdienet⸗ ſenneztn damgmnte liquocl dg quoparfe Vtadqnal tum ſuit eite nond eſlentian⸗ drat eſfeti don r nnn mmingtpe Popſei wnlumect clicetno⸗ 8. enzſe ngcaſſt ſamalnt Unencgtho ignocgi ngiͤct Nnno Ke trüthbo Nborof uspot Perſtnv .ag cite gnots rpon⸗ ugn bibeemn ular iſctau noeiſi eintl lt gteng Prnn , r. Neno⸗ 8 QNueſtio tunc poteſt queri de ilio modo ſpecie et oꝛdine aut eꝛgo ibitur in infinitum:aut ſtabitur in aliquo modo ꝗ non babet modum alium. et ita ſi modus eſt creatura non erit in omni creatura modus. Similiter opponi poteſt de alijs. ¶ Item ambro. in exameron. lucis natura ẽ vt non in numeꝛo non in menſura nõ in pondeꝛe vt alia creatura ſit.cum eꝛgo lur ſit creatura nõ ſunt illa tria in omni creatura. ¶ Item queritur cum Nuguſtin? vta tur his tribns verbis.modꝰſpecies et oꝛdo.quare Sa pientie.xj.non dicitur omnia diſpoſuiſti in mogo ſpe⸗ cie et oꝛdine.aut quare auguſtinus non vtitur verb ibi poſitis. Solutio.dicimus ꝙ modus ſpecies etordo dicuntur duplicuer. Vno modo pꝛoprie ſolum Fm ⸗ reperiunt᷑ in omi creatura rationali:Fm ꝙ ab omnibo alijs creaturis differt. et hec ſunt illa que nata ſũt cor⸗ rumpi per peccatum. et ſic non ſunt in omnibus ſicut oſtendebat obiectõ prima.Alio modo dicitur commu⸗ niter non ſolum in rationali creatura pꝛout differt ab alijs:ſed in ipſa ſᷣm ꝙ conuenit eum alijs:et hoc modo reperiunt᷑ in omni ente.¶ Ad illud quod obijcitur.qꝙ; ſic ibituꝛ in inſinitum aut erit modus ſine modo.dicen dum vm auguſtinum ſuper geñ.ꝙ cum dicitur omnia habent modum ſpeciem et oꝛdinem.li omnia diſtribu⸗ it pꝛo creatis abſolute.omnia enim talia habent modũ ſpeciem et oꝛdinem: ſed non diſtribuit pꝛo concreatis abſolute que ſunt rationes referendi creata ad ſua pᷣn cipia vel ad ſuas cauſas. VUnde non ſequitur.ſi omnia creata habent modum ſpeciem et oꝛdinem: ꝙ modꝰ ha beat hec tria:et eſt exempluʒ auguſtini. Omnia coꝛpo ralia facta ſunt in coloꝛe.color tamen non eſt factus ĩ coloꝛe.Aliter poſſet dici etiam ſᷣm auguſtinum.querit enim ommia diſpoſuiſti in numero pondeꝛe et mẽſura. hec autem numerũ pondus menſuraʒ vbi diſpoſuit:et reſpondet qð in ſeipſo qui eſt numerꝰ ſine numero.põ⸗ dus ſine pondere:et ſic non ibitur in infinitum ſed ſta bitur in ipſo deo.¶ Av illud quod poſtea obijcitur de auctoꝛitate ambꝛoſij dicens.q; quidam voluerunt eam exponere de luce ſpirituali ſolum: ſed adhuc iſta via ñ poſſet exponi niſi de luce increata bec enim reuera nõ eſt creata in numero pondere et mẽſura.et ſic nulla eſ⸗ ſet difficultas in illa auctoꝛitate: ſed de luce ſpirituali que eſt angelica natura nõ poſſet exponi:illa enim non caret numero pondere ⁊c.iſ os autem dicimus ꝙ am⸗ broſius ibi loquitur de luce corpoꝛali:ſed nõ ſimplici⸗ ter reſpectu oim que ſunt:ſed ſolum reſpectu hoꝛũ coꝛ⸗ poꝛaliũ comparando eã ad ipſa.comparando enim ad lucem increatam de qua.j. thi.vj.lucem babitat in ac⸗ ceſſibileʒ.ſᷣm ꝙ illa dicitur eſſe vbiq;:ↄſtat ꝙ bec lux ẽ terminata.non enizʒ eſt vbiq; cum ſit aliquid creatum. Ideo habet modũ ᷣm quem refert᷑ ad efficiens.habet etiam ſpeciẽ ſᷣm quam refert᷑ ad foꝛmam.habet etiã or dinem cum oꝛdinet᷑ ad ſummum bonum ad quod ipſa eſt ſicut ad finem:ſed comꝑando ad coꝛpoꝛalia non eſt ita dicere ꝙ ſit menſurata et numerata. Mon enim eſt in quibuſdam coꝛꝑalibus virtus lucis tm̃ ſed etiam in omnibo etiã in opacis.vt in terra.nõ ſolũ in terꝛe ſn ꝑ⸗ ficie poeſt videri virtus eius: ſed etiam in coꝛde terꝛc. Aliter enim non poſſent fieri generatõnes que ibi fiũt Vnde ambroſiꝰin eodem non in ſi plẽdoꝛe tm̃ ſed in om m virtute natura lucis probatur. et pꝛopter hoc reſpe ctu alioꝛum coꝛpoꝛum eſt veruz qð dicit. ꝙ non eſt ĩ nu miero creata et pondeꝛe ⁊c.ſicut alia.⸗ No hoc quo q̃⸗ ritur quare auguſtinus non vtitur verbis ſumptis Sa pientie.xj. dicimus ꝙ reuera idem ſunt in ſubſtantia. modus ſpecies et oꝛdo:et numerus pondus et menſu⸗ ra. vt referatur numerus ad ſpeciem: modus ad men⸗- ſuram:pondus ad oꝛdinem. Sed in hoc eſt differẽtia quoniam hec tria menſura numerus et pondus dicũt diſpoſitionem ipſius rei vt eſt in fieri. boc poteſt videri in cementarijs.cum enim faciunt:tunc menſurant nu⸗ xvüuij. merant et ponderant quotquot ſunt neceſſaria ad faci‚⸗ endum. Et ideo quia in ſapientia loquitur de rebo ſᷣm ſuum fieri.quod patet per hoc ꝙ dicitur diſpoſuiſti: ideo proprie vtitur tribus predictis. MModus autẽ ſpe cies et oꝛdo pꝛoprie dicunt diſpoſitionem rei vt iam fa cta eſt.quia igitur auguſtinus loquitur de conditioni bus rei vt iam facte ſunt:proprie vtitur illis tribo.mo dus ſpecies et oꝛdo. Membꝛum ſecundũ Onſequenter querit᷑ ſupoſito ꝙ bec tria recipiantur in omni creatura ſᷣm ꝙ acci piuntur in illis.vtruʒ ſᷣm aliquid ſubſtã tiale vel accidentale?et hoc eſt querere. vtrum hec ſint accidentalia vel ſubſtantialia. autẽ eſſentialia ſint videtur.quia dicit auguſtinus vbi hec magna ſunt:magnum bonum eſt: ergo videtur ꝙ non ſit ſine his:ſed quod non eſt bonum ᷣm naturam:non eſt. Omne enim quod eſt.ſᷣm ꝙ huiuſmodi: bonum eſt vt dicit auguſtinus de doctrina xpᷣiana. ergo nullũ ens poteſt eſſe ſine his ergo ſunt eſſentialia.Reſpõdebit q; non ſequitur hoc non poteſt eſſe hoc.ergo eſt eſſentiale illi: ſed addi opoꝛtʒ nec poteſt intelligi ſine illa.cignus enim non potelſt eſſe ſine albedine cum intelligi poteſt ſine albedine.vnde albedo nõ eſt eſſentialis cigno.Si⸗ militer neq; pꝛopria paſſio eſt eſſentialis vt ſit de eſſen⸗ tia ſubiecti: non tamen poteſt eſſe ſubiectum ſine illa. Sedꝙ nec res poſſit intelligi ſine iſtis.oſtenditur pꝛi⸗ mo ſic. Omne quod perfecte intelligitur a nobis.opoꝛ tet intelligi ſicut infoꝛmatum relatum 2 ordinatum.a⸗ liter non contingeret illud intelligere perfecta compꝛe/ henſioneę:niſi intelligamus et com pꝛehendamus vt ter minatuſn:ſed ſolum intelligeremꝰillud ſicut intelligi: mus zun quem non poſſumus intelligere compꝛehen ſione perſecta.conſtat autem ꝙ differens eſt modus in nobis intelligi deuʒ et creaturas:ſed omne quod intel/ ligitur vt terminatum:intelligitur ſub modo ſpecie et oꝛdine. q̊ ſicut nec eſſe ita nec intelligi poſſunt ſine mo⸗ do ſpecie et oꝛdine.¶ Item ſi res non cognoſcitur niſi Fm ꝙ habet eſſe.eẽ autẽ non habet niſi a ſuis pᷣncipijs pʒ ꝙ nõ cognoſcitur res complete niſi per comparatõ⸗ nem ad ſua pꝛincipia:ſed modus ſpecies et oꝛdo dicũt comparatõnem rei ad ſua principia: modus enim ſᷣm relatõnem rei ad ſuum efficiens.ſpecies ad ſuaʒ fſoꝛmã cxtra.oꝛdo ad ſuum finem:ergo res nõ poſſunt intelli⸗ gi ſine modo ſpecie et oꝛdine. autem bec tria dicãt relatõnem ad ſua principia et ꝙ dicant termmatõnem et foꝛmatõnem et oꝛdinatõnem rei ad finem.dicit Au⸗ guſtinus ſuper geñ.plane bis verbis.menſura vnicui⸗ q; rei modum pꝛefigit.numerus ommi rei ſpeciem pꝛe bet. pondus vᷣo eſt qð ad quietem et ſtabilitatẽ trabit. et illud põt extrahi in parte.ex glo.geñ.ſuꝑ illud com⸗ pleuit deus ⁊c.vñ in omnibo rebo ſunt⁊ in coꝛꝑalibo et in ſpũalibo.in coꝛꝑalibo tamen facilius ↄpꝛehen ũtur ſᷣ in ſpũalibo nõ ita faciliter.Si q̊ idem ſunt numerus menſura ⁊ pondus qð modus ſpẽs ⁊ oꝛdo.⁊ nulla res nec eſſe nec intelligi põt ſine iſtis.q̊ ſiliter ſine mõ ſpẽ ⁊ ordĩie.ſic ̊ videt᷑ ꝙ illa ſint eſſentialia. Contra dyo niſius.nihil exiſtentiuʒ coꝛrumpit᷑ ſᷣm ꝙ exiſtentia vel natura.q̊ Fᷣin ꝙ fit coꝛruptio ꝓprie: eſſentiale non ẽ.fit autem coꝛruptio m modum ſpeciem ⁊ oꝛdinem: ergo non ſunt eſſentialia.¶¶ Item prinus eſt intelligere rẽ eſſe ꝙ eſſe oꝛdinatã vel terminatã. ergo pꝛimꝰ rei intellectꝰ ẽ eſſe ipſiꝰ.ſed eſſe qdð ẽ in additiõe ad primũ intellctᷣm non ẽ eſſentiale:ergo hec nõ ſunt eſſentialia.¶¶ Itez pri us eſt rem eſſe ꝙ; eẽ oꝛdinatã vel terminatã. pꝛimꝰ rei intellectus eſt eſſe ipſius:ſed eſſe quod eſt in additione ad primum intellectum non eſt eſſentiale. ergo et hec non ſunt eſſentialia. 4l! Pꝛeterea.m eſſe communiter dietum poſſumus dicere ꝙ conueniat creatura cũ crea toꝛe.ſed pᷣm modum ſpeciem et oꝛdinem non.hec enim non conueniunt ceo:ergo ſi pꝛuus eſt illud ᷣm qð con⸗ uenit creatura cum creatoꝛe. ꝙ illud ſᷣm quod differt prius erit eſſe rei qᷓ modꝰ⁊c. Eidetur ergo ꝙ illa tria ſint ex additõne ad eſſe rei.ſed q̃ talia ſũt nõ ſunt eſſen⸗ tialia rei:ergo nec illa tria.¶ Item contingit rem com ꝑare ad ſua pꝛincipia extrinſeca et intrinſeca. Queri⸗ tur ergo que eſt pꝛioꝛ barum comparationum. Cõſtat ꝙ illa que eſt ad intrinſeca ſcilicet ad illud quod eſt et quo eſt.hec enim eſt omnino eſſentialis. Si ergo mo⸗ dus ſpecies et oꝛdo non ſumuntur penes relationeʒ rei ad ſua pꝛincipia intrinſeca. apparet ꝙ ſunt poſteri⸗ oꝛa eſſe rei:ſed que talia ſunt non ſunt eſſentialia.ergo modus ſpecies ⁊ oꝛdo non ſunt eſſentialia. Solutõ dicendum ꝙ aliquid eſſentiale dupliciter dicitur vł ꝗa fit de rei eſſentia vel eſſe pꝛimo vt cadat in compoſitõ/ ne eius. et ſicddicuntur quod eſt et quo eſt eſſentialia. Et ſic dicimus ꝙ illa non ſunt eſſentialia ſicut pꝛobãt vltime rationes. Alio modo dicuntur eſſentialia nõ ſo luʒ ex quibus componitur aliquid:ſed illa que referũt ipſum ad ſuas cauias eſſentiales.ſine quibus non fu⸗ iſſet.et ſic ſiẽ poſſumꝰdiceꝛe ꝙ cauſe ſũt eſſentiales cau ſato:non enim poſſumus diceꝛe ꝙ accidunt illi:ita poſ ſumus diceꝛe ꝙ relationes ad cauſas iſtas ſunt eſſenti ales.et ſic modus ſpecies ⁊ oꝛdo que dicunt relatõnes ad ſuas cauſas eſſentiales ſunt. Modus enim dicit re lationem ad deum vt ad efficientem. ſpecies vt ad for⸗ maz. oꝛdo vt ad finem. Et ᷣm hoc dicit auguſtinus.v. cæ ciui.dei. tria querimus. quis fecit rem. quomõ facta eſt.pꝛopter quid facta eſt.ſi ergo oſtẽditur ꝙ nõ ſunt eſſentialia:dico ꝙ non ſunt eſſentialia pꝛimo mo⸗ do dicendi eſſentiale.et ſic curꝛunt rationes ille alit ou tem non. Si ergo queritur que ſit pꝛioꝛ comparatio vł rei ad ſua pꝛincipia ꝙ eſt ⁊ quo eſt.vel ſᷣm hoc que ſunt modus ſpecies et oꝛdo.dico ꝙ pꝛioꝛ poteſt dici duplici teꝛ.vel pꝛioꝛ quia vniueꝛſalioꝛ:⁊ hoc modo pꝛioꝛ ẽ com paratio que eſt m modum ſpeciem et oꝛdinem:qᷓ ea q̃ eſt ad materiam ⁊ foꝛmam.vniuerſalioꝛ enim eſt.⁊ ſᷣm hanc etiam cognoſcuntur materia ? foꝛma.tum enimĩ materia tum in foꝛma oportet ponere modum ſpeciem 7 oꝛdinem.Uel põt dici pꝛioꝛ.i.pꝛopinquioꝛ rei cogno ſcende ſᷣm ꝙ dicitur pꝛimũ ⁊ immediatũ idem.et ſic di citur pꝛioꝛ quia immediacioꝛ.⁊ hoc modo pꝛioꝛ cogmi⸗ tio que eſt ꝑ ↄꝑatõnem ad pꝛincipia intra: qᷓ illa que ẽ ſm modũ ſpeciẽ ⁊ oꝛdinẽ.pꝛimo autem mõ erat ecõuer ſo.non enim põt intelligi aliquid eſſe neq; ip̃a materia nec foꝛma:nõ intellecto ꝙ ab aliquo ſint ⁊ hmõi. Mlembrum tercium Einde querit᷑ ſᷣm quid differt aſſignatio boꝝ differens.ad quod ogponit᷑ hoc mo⸗ do. In ſummo bono nõ ſolũ dicimꝰtrini⸗ tatem ꝑſonaꝝ ſed vnitatem eſſentie.ſi er⸗ go ipſiꝰcauſe relucet veſtigiuʒ in creaturis.ſicut nõ eſt ibi tm̃ trinitas ꝑſonarũ ſed vnitas eſſentie:ita videtur in rebo creatis nõ tm̃ debent eſſe illa bona in quibo re⸗ lucet veſtigium trinitatis:ſed etiaʒ quantum vᷣm ꝙ el⸗ ſet veſtigium vnitatis.i¶ Dicetur foꝛte ꝙ ita eſt. ꝙ ĩ cre⸗ aturis eſt trinitas illoꝛum bonoꝛum que reſpondet tri nitati increate:⁊ eſt vna eſſentia ſubſiſtens illis tribus bonis cuius eſſentie vnitas reſpõdet vni tati eſſentie ĩ⸗ create.Contra.videtur ꝙ vnitas nõ ſit ponenda quar tum illoꝛum. nec eſſentia ſiliter ſᷣm ꝙ contineatur ſub altero illoꝛum trium quod eſt modus ſpecies et oꝛdo. Augꝰ. in li.de vera religio. Omne quod eſt habet vnum eſt. ꝙ ſpecie diſcernatur ꝙ rerum oꝛdinem non excedat.et loquitur quomodo illa tria modus ſpecies et oꝛdo ſunt in qualibet re.Si ergo hoc quod dico ꝓꝓ Spey M ρα ovy SV a. pria ſpecie diſcernatur retoꝛquetur ad ſpeciem.ꝙ; reꝝ oꝛdinem non excedat ad oꝛdinem.patet ꝙ vnum eſſe re toꝛquetur ad modum:ergo non erit vnitas quartum ſᷣ contentum ſub modo.q¶] IJtem quod ipſa eſſentia vel eſ⸗ ſe ſimiliter nõ ſit quartum ſed compꝛehenditur ſbᷣ mo⸗ do. videtur ꝙ ſic:vt patet per auguſtinũ in libꝛo.lxxxiij. queſtio.in omni eo qð eſt.aliud eſt quo conſtat aliud qͥ diſcernitur.aliud quo ſuis partibus congruit.⁊ retoꝛ:⸗ quentur hec tria ad illa tria modus ſpecies et ordo. ſi ergo quo diſcernitur referatur ad ſpeciem. quo parti⸗ bus congruit ad oꝛdineʒ:patet quo conſtat refertur ad modum:ergo ſi quo eſt vel quo conſtat eſſentia eſt. pa⸗ tet ꝙ eſſentia refertur ad modum:et ita nõ ponet᷑ quar tum. 4 IJItem auguſtinus volens oſtendere trinitatem perſonarum in creaturis dicit.ꝙ non ſunt nili tres q̃ ſtiones de re.ſ.ſi eſt.quo eſt. et vtrum pꝛobandum xel impꝛobandum eſt. Si ergo vtrum pꝛobandum ſit vel impꝛobandum ſpectet ad oꝛdinẽ.pꝛobatio enim vel im pꝛobatio attenditur penes relationem ad finem. quid eſt autem ſpectet ad ſpeciẽ.patet ꝙ ſi eſt ſpectat ad mo dum: ſi ergo eſt ſi eſt queſtio eſt de eſſentia vel de eẽ:pa⸗ tet ꝙ eſſentta continetuꝛ ſub altero illoꝛuʒ trium quod eſt modus. Pꝛeterea.duo genera cauſarum contin⸗ git aſſignare in rebus.eſt enim cauſa vniuerſalis eta⸗ lia particularis. Queritur ergo ſi non ſolum per cãm vniuerſalem eſt res ſed et per particularem habet eſſe et cognoſci.pꝛopꝛie videtur ꝙ magis deberet ⁊ modus et ſpecies et oꝛdo attendi penes relationem rei ad cau⸗ ſas particulaꝛes qᷓ; ad vniuerſalem cauſaʒ aut ſi ſumũt᷑ et q;dtum ad vniuerſalem cauſam:quare non ſumuntu⸗ ſimiliter qᷓtum ad particularem.¶ Stem Sapient᷑.xj. ſuper illum locum omnia numero pondere et menſura diſpoſuiſti dicit glo. in menſura qualitas.in numero quantitas.in pondere ratio attenditur.Sed queritur quomodo hec habeant veritatem.videtur enim ꝙ ma⸗ gis deberet dici in menſura quantitas. conſtat eniʒ ꝙ; ad quantitatem pertinet ratõ menſurandi. Similiter potius deberet dici in numero qualitas.ſpecies enim reſpondet numeꝛo.ſi ergo qualitas ſpecies eſt:videtuꝛ retoꝛquenda ad numerum magis qᷓ; ad menſuram. lItem cum inueniantur hec alijs nominibus et diffe⸗ rentijs aſſignari qualiter accipitur omnium boꝛũ diffe rens aſſignatio. Solutio.concedimꝰꝙ ſicut illud ĩ⸗ creatum cuius anima rationalis habet imaginem nõ eſt ſolum trinitas perſonaꝛum ſed vnitas in trinitate: ita non ſolum eſt triplex bonum veſtigium creationis in nobis:ſed hec ſᷣm ꝙ fundantur ſupꝛa vnitatem eẽn⸗ tie que rñdet vnitati increate.i¶ Ad illud quod obijcit ꝙ vnitas ↄtinetur ſub bono quod eſt modus:nec ẽ po⸗ nere quaꝛtum. Rñdeamus ad pꝛimaʒ auẽtem. ꝙ vni⸗ tas increata dupliciter accipitur.vno modo eſſentialłr vt cum dicit᷑ vna eſſentia.et hec vnitas habet vnitatem eſſentie in creatura veſtigiũ ſui.Eſt autẽ alio modo di⸗ ctum vnitas a ꝓpꝛietate.Fᷣm hoc ꝙ vnitati ↄuenit ratio pᷣncipij pꝛimi.eſt em pꝛincipiũ að omeʒ numeruʒ.et ſic aꝑpꝛopꝛiatuꝛ patri vt ꝑatet in hac trinitate aꝑꝛopꝛiato ruʒ vnitas veritas bonitas.⁊ huic vnitati rndet ꝓ mo do illa vnitas que ↄtinet᷑ ſub modo:⁊ ſic curat illa ꝓxo ſitio.¶ Ao ſecũdo obiectum dicimꝰ.q ipᷣm eſſe dicitur aliqñ vt eſſentiale in diuinis.⁊ ſic ſimpir eſt eiꝰveſtigi um eſſe creatũ.Aliqñ autẽ dicit᷑ aꝑꝛopriate patri.⁊ B patet ga eternitas et ſi ſit eſſentiałr dicta:tñ axpꝛopꝛia tur patri in illa trinitate eternitas eqlitas eternitatis eq̃litatiſq; cõnerio.Cum ergo eternitas nihil alind ſit niſi eſſe ſemꝑ durans. patet ꝙ eſſe aliquãdo appropri⸗ atur patri. Vñ aug.in li.de anima et ſpiꝛitu.hec omni exiſtenti inſunt.eſſentia qua ſunt.ſpecies qua differũt. vſus quo pꝛoficiunt. eſſentia in patre.ſpecies in ima⸗ gine.vſus in munere.⁊ hoc modo reſpondet illi eẽ cre⸗ atum quod reducitur ad modum. Poſſet tamen aliteꝛ minitneen nllinesg Mmconn e dunſie mim velin hemn, qui tat ad no Ideip mcontin alis etg⸗ per cin habet eſſ a mocs eiac can Nliſomi ſununne peeri n⸗ nenlir⸗ Unbinero dgentur ngman htentzg Ginilter cesenin ſewicetnn Uran. betdiſe orſfe t llogi⸗ nenno kiniate: AAtionis nemein Aobiri neeeo ,gfn ſentetr itaten nocodn tmd hale pnuo 4pno la go dieſur net milß nn nitäts lußſt Nop⸗ connn ſeni⸗ ind⸗ i gic LNueſtio ſolui faciẽdo vim in hoc ꝙ dicitur quo conſtat. quo cõ⸗ ſtat enim plus dicit qᷓ; quo eſt:dicit enim conſtare fixi⸗ onem eſſle.et ita ſi ↄſtare reducibile ſit ad modum:non tamen quo eſt. quia conſtaꝛe ex additõne poteſt reduci ad eſſe. ¶ Ad id qð obijcitur de tribo queſtiõibo dicimꝰ „ſi eſſe vmuniter dictum. non diuidatur ↄtra ſpeciem et oꝛdinẽ ſicut modus.quia ſic eſt ſuſtinens illa tria eſ ſe:tamen pꝛonut aꝓpꝛopriate dicit᷑ poteſt condiuidi alijs duobus.et cadit ſub ratõne modi.eſſe em̃ creatmꝛe eſſe terminatuz eſt er eo ꝙ creature eſt ĩpoſſibile.eſt em eſſe creature infinitum eſſe. Conſtat autem ꝙ aliquid alið eſt diceꝛe eſſe terminatũ.et eſſe foꝛmatum vel diſtinctuʒ et eſſe oꝛdinatũ. ANDateria em̃ quantuʒ eſt de ſe.et ſi ha⸗ beat eſſe terminatum:non tamen diſtinctũ.niſi capaci⸗ tas ſua aſſignetur ei pꝛo diſtinguente.tamen ꝓprie lo⸗ quendo nec terminatõeʒ perfectam nec diſtinctõeʒ ba⸗ bet ſine foꝛma:et ita diſiinguitur ibi eſſe contra queſtio nem querentem de ſpecie et oꝛdine.⸗ Sed notandum. cum legitur in ſcriptura ꝙ omnis res habet moduʒ peciem et oꝛdinem. de oꝛdine fit ſermo dupliciter. Eſt enim duplex oꝛdo.vnus quẽ habent res inter ſe in vni⸗ nerſo.et etiam quẽ habent ex ſuis partibus ex quibus ↄponuntur.et ſᷣm hoc dicit auguſti.quando loquitur de pertinente ad oꝛdinem quo ſuis partibus congruit Eſi etiam oꝛdo omnium rerum relatione ad deuʒ ſicut ad finem.et ſm hoc aliter dicitur de oꝛdine ꝙ eſt illud ſm ꝙ res ad ſummum bonum oꝛdinatur. VUñ ſi diuer ſe rationes inueniantur aliquando de oꝛdine: non eſt mirandum.Ad aliud dicimus.ꝙ cauſa vniuerſalis omniũ vna eſt ſcilicet deus.cauſa particulaꝛis non eſt vna omnium ſed diuerſoꝛum differentes.et in aliquibo non eſt differentia cauſe vniuerſalis ad particularem: ſicut patʒ in angelis et in illis que deus nullo alio agẽ te operatur.relat io ergo rerum ad cauſam vniuerſaleʒ ponit eſſe ſᷣm rationem vel rationes om̃es. relatio au⸗ tem ad cauſas particulares cum ille ſint multe nõ poſ ſunt eſſe vnius modi.Pꝛeterea.relatio ad cauſam ꝑti cunlaꝛẽ non facit reʒ cogitare ᷣm illud quod habet dei:⸗ foꝛme in ſe:ſed relatio ad cauſam vniuerſalem que de⸗ us eſt.facit cogitare rem ſᷣm illud quod habʒ deiſorme uia theologi eſt ↄgſcere res non ſᷣm pꝛopꝛias ratiões ed magis ᷣm illud quod habent de deifſoꝛmi.Et quia etiam non poſſent inueniri communes rationes referẽ di res ad cauſas particulares ſicut ad vniuerſalem. et ita exigeretur ad vnitatem ſcientie:⁊ ideo magis acci⸗ piuntur modus ſpecies et oꝛdo penes multiplicatõneʒ ad cauſam vniuerſalem qᷓ; ad particulares. 4 Si ergo obijcitur.ꝙ in alijs ſcientijs modus ſpecies et oꝛdo nõ exiguntur ad cognitõnem rerum.dicimus ꝙ ſi cogno⸗ ſcantur res ſine illis:nõ cognoſcantur cognitione the⸗ ologica:ad illam enim neceſſaria ſunt. Si obijceret aliquis.quia ſicut in theologia cognoſcũtur res in re⸗ latione ad cauſam vniuerſalem ſic in alijs ſcientijs co gnoſcũtur res in relatione ad cauſam ꝑticulareʒ.ergo ſicut in alijs ſcientijs ꝑticularibus demõſtrant᷑ res et diffiniunt᷑ per ſuas cauſas:ita in theologia manifeſta: tio ⁊ diffinitio vniuſcuiuſq; erit per cauſam vniuerſa⸗ lem que deus eſt:vel dicat᷑ quare nõ.¶ AUd quod diei⸗ mus. ꝙ aliter eſt in cauſis vniuerſalibo et ꝑticulaꝛibo reſpectu cognitõnis faciende in cauſatis. Cauſe enim particulaꝛes ducunt nos in cognitõnem ſeu comp̃hen⸗ ſionem certam ſuoꝛum cauſatoꝛum. poſſumus em cer⸗/ te compᷣhendere aliquando cauſas in ſe.et tunc ex cau ſis deuenimus in cauſata vbi demonſtrant᷑ et diffiniun tur res per cauſas.Cauſam vo que deus eſt vniuerſa⸗ lem nõ poſſumꝰcompᷣhendeꝛe.nec etiam intelligeꝛe ᷣm eſt diu hic ſumꝰ.vnde opoꝛtet qᷓdiu hic ſumꝰ per cognitionem cauſatoꝝ deueniamus in cognitionẽ can ſe pꝛime. Aliter enim nullatenus intelligeremus eam. et ideo non eſt ſimile de cauſis particularibus 7 vni uerſali ꝙdiu ſumus bic. Vnde modus ⁊c̃. magis du⸗ üä —„ W 72 Xv. cunt nos a rebus creatis ad ipſum creatoꝛem. in futu⸗ ro erit econuerſo.ibi enim cognoſcemus ſicut et cogni ti ſumus.quia ergo ſeipſo ſumus cogniti a deo:ibi ſili ter cognoſcemus ipſo deo. Ad aliud dicimus.ꝙ non loquitur glo.illa pꝛopꝛie ſed magis ſᷣm tranſlationem ſicut enim videmus ꝙ in figuris ſunt duo.eſt enim ibi contentiuũ.et ratione huiꝰeſt dicere ꝙ non ſunt quali⸗ tates ſed magis quantitates.eſt etiam ibi figuratõ ta⸗ lis vel talis que reſultat ex clauſione ſpacij contenti.et qᷓtum ad hoc figura eſt in quarto genere qualitatis. Scðm hunc vltimum modum per ſimilitudinem loꝗ⸗ tur glo.illa.cum enim ſuo modo menſuratur vnaque⸗ q; res.et dicit᷑ tantũ extenditur et nõ plus.ſicut ex ſpa⸗ cij clauſione in ſenſibilibus reſultat figura que dicit᷑ qualitas rei:ita ſimiliter ex hoc applicatõne modi ad ipſam rem cum dicitur.tantum poteſt et non vltra.hic enim eſt quaſi quedam clauſio? reſultat quaſi figura tio quedam potentie ipſius rei.et hoc eſt ꝙ in illa glo. appellatur qualitas:et ita patʒ ꝙ m hoc recte dicitur in menſura qualitas.¶ Similiter cum dicit.ꝙ in nũe· ro quãtitas:dicimus ꝙ in coꝛpoꝛibus vbi eſt paꝛtium multitudo determinatoꝛum ſub vnitate foꝛme.h̊ quod dicitur quantitas accipitur ibi pꝛo ipſa quantitate vel numeroſitate partium.vnde intelligenda eſt in talibus q́;tum ad numerum qualitas materialis ſcilicet ratio⸗ ne partium. Sed vniuerſaliter non poſſet ita dici ĩ ſpi ritualibus vbi non eſt multitudo partium.non em̃ po⸗/ teſt dici ꝙ id quod eſt quantitas accipiatur pꝛo nume⸗ roſitate partium.et ideo in huiuſmodi non poteſt dici ꝙ quantitas accipitur ibi non pꝛo numeroſitate parti um: ſed vnitate forme vel vnitate ſpeciei ſᷣm quam eſt diſtinctio ab alijs.et ſᷣm hoc eſt principiũ connumerã⸗ di ipſam rem cuiuſſlibet alij a qua ipſa eſt diſtincta.qñ autem connumeratur aliquid alij:habetur quantitas diſcreta.que eſt numerus:et ſic patet ꝙ dicitur in nũe ro quantitas:in tercõ auteʒ.ſ.pondere nõ ẽ vis.⸗ Ad illud pᷣo quo queritur de diffeꝛenti aſſignatione hoꝛũ Fm differentes intentõnes vocabuloꝛum.dicendum ꝙ; cum ſint in creatura vt veſtigium trinitatis. creatura autem ᷣm omnem ſue bonitatis ſiue eſſe variam conſi deratõnem ſic veſtigium variatur horum conſideratio in creatuꝛis.Vnð nota.ꝙ ĩ hac via aſſignat᷑ veſtigiũ trinitatis multipliciter.pꝛimo in re ſᷣm quam fit. et ſic accipitur in.xj.ſapientie.menſura numero et pondere Vñ augu.ad oꝛoſiuʒ.ſi in numero menſura ⁊ pondere diſpoſuit deus omnia.nũerum et pondus ⁊ menſuraʒ vbi diſpoſuit.numerus põdus et menſura ipſe eſt deꝰ. numerus ſine nũero a quo eſt omnis numerus.menſu ra ſine menſura a quo eſt omnis menſura ⁊c̃. Idem er go eſt qui omnia in ſe diſpoſuit:nõ enim creaturaʒ ex tra ſe vidit ſicut homo qui retinʒ in memoꝛia que facit Secũda trinitas eſt ſᷣm quam res eſt.et hec eſt vnitas ſiue eternitas.veritas et bonitas.vnde berñ.ſuꝑ cañ. O beata trinitas veritas bonitas eternitas.pꝛimũ fi⸗ lio.ſecundum ſpirituiſancto.tercium patri coaptatur Tercia eſt ſᷣm quam res perfecte eſt.ſcilicet modꝰſpe⸗ cies ⁊ oꝛdo.Aug.in li.de na.ſũ.bo.vbi hec maꝗᷓ ſunt magnũ bonũ ẽ.vbi mĩima:mĩmũ.vbi mediocria:medi⸗ ocre.Quaꝛta ẽ ſᷣm quã res diſponit᷑ ad actũ.ſuba.ſpe cies.⁊ vᷣtus.vñ pᷣs. Honũ ẽ ↄfiteri dño.vᷣſiculo ſtul⸗ tus nõ intelligit hec.ibi glo.potẽtia foꝛa ⁊ vᷣtꝰ. Quĩta eſt ᷣm ꝙ ĩ actu ẽ.⁊ hec ẽ eẽntia. ᷣtus.⁊ oꝑatio.hãc po⸗ nit dyo.ĩ celeſti hieraꝛchia ca.q̃ꝛe angeli dicunt᷑ ᷣtutes Sexta ẽ ſᷣm ꝙ res ad ↄgnitõeʒ diſponit᷑.ſba.ſpẽs.ratõ hãc poĩt trimegiſtꝰph̊s.Septia ẽ ſᷣm ꝙ ẽ in ↄqnitõe.et Fm h̊ ꝙ ↄſtat.q̊ ↄgruit.qͥ diſcernit᷑.hãc poĩt aug.in lib. lxxxiij.qõ.his vᷣbis.oẽ qð ↄſtat.aliud ẽ qͥ ↄſtat:aliud q̊ diſcernit᷑.aliud quo cognoſcit vniuerſa: ergo creatura ſi eſt ⁊ ab eo qð ipᷣa nõ eſt diſtat.et ſuis partibus ſibi⸗ met congruit:cauſam eius trinam opoꝛtet eſſe.qua ſit qua h̊ ſit qua ſibi amica ſit. Creature aũt cauſaʒ deuʒ + N aa- dicimus.opoꝛtet ergo trinitatem eſſe qua nihil pꝛeſtã⸗ tius intelligetius beatius queat nominari. Ideo cum veritas querit᷑ non plura ꝙᷓ tria genera queſtionuʒ eſ⸗ ſe poſſunt. vtrum hoc omnino ſit. vtrum hoc an illud. vtrum ꝓbandum vel inpꝛobandũ ſit. Membrum quartum Oſtea queritur an iſta ſunt eadem in om ni creatura.conſtat enim ꝙ omni rei cre⸗ ate inſunt.eo ꝙ creata eſt. nec ſolum eẽn itee ſed etiam potentis et omnibus qᷓ ſunt voluntas ergo cum ſit quedam potentia: habebit mo⸗ dum ſpeciem et oꝛdinem Fm ꝙ creatura eſt. cum auteʒ non contingat modum ſpeciem et oꝛdinem que inſunt cuiuſlibet rei coꝛrumpi per peccatum.quoniaʒ ipᷣa vo⸗ luntas non ſolum vt creatura ſed etiazʒ vt eſt potẽs pec⸗ care: habet modum ſpeciem et oꝛdineʒ.que ſunt coꝛru⸗ ptibiles vel diminuibiles per peccatum. Queritur er⸗ go vtrum modus ſpecies et oꝛdo que inſunt voluntati in eo ꝙ creatura.et in eo quod eſt potens peccare: ᷣm idem inſunt ant 'm diueꝛſa. Ilud autem vᷣm ꝙ inſunt modus ſpecies et oꝛdo omni creature ſit.a.Illud autẽ ꝙ inſunt modus ſpecies et oꝛdo que ſunt diminuibiles er peccatum ſit. b. tunc queritur. b. non ſolum habet peciem modum et oꝛdinem vno modo ſed duplici cum ſit creatura.quia ſi non haberet modum ſpeciem et oꝛ⸗ dinem niſi pꝛout inſunt omni creature:tunc.b. non eſ⸗ ſet illud ᷣm ꝙ modus ſpecies et oꝛdo que ſunt diminui biles per peccatum ipſi voluntati inſunt. Si ergo.b. vtroq; modo habet ſpeciem modum et oꝛdinem: tũc qͥ ritur illi duplices modus ſpecies et oꝛdo: aut inſunt il li ᷣm idem.aut ᷣm diuerſa.ita ſemper querẽdo poteſt abiri in infinitum qð non eſt poſſibile.opoꝛtet eꝛgo po nere ꝙ ᷣm idem aliquando inſunt illi duplices modus ſpecies et oꝛdo:ſed ſicut ſtaꝛet᷑ alibi ita poteſi ſtare ĩ pᷣ⸗ mo.ſic ergo voluntas que eſt potentia ſᷣm idem erit ha bens modum ſpeciem et oꝛdinem. vt communiter ſunt in omni re:et vt ſunt coꝛruptibilia per peccatum. Nut ergo illud erit eodem modo ſe habens aut non. ſi eodẽ ergo cum ᷣm modum ſpeciem et oꝛdineʒ vt ſunt in om ni re non fiat duminutio.ſᷣm at᷑ modũ ſpecieʒ et ordinẽ alio mõ ſumptos fiat diminutro: tunc ᷣm idem ⁊ eodẽ modo ſe babens.fieret et non fieret diminutio quodẽ inconueniens. Relinquitur ergo ꝙ erit ideʒ ſed aliter et aliter ſe habens ᷣm ꝙ inerit voluntati modus ſpeci es et oꝛdo.et pꝛout ſunt diuiſibiles per peccatũ.¶ðᷣ concedimus dicimꝰ em̃. ꝙ eadem voluntas eſt que ha⸗ ker veroſ⸗ modum ſpeciem ⁊ oꝛdinem.eadem dico vᷣm ubſtantiam: ſed et aliter cõſiderata. dicimus enim ꝗ; ipſa voluntas poreſt ↄſiderari vt natura quedam. vel vt volũtas.Fᷣm ergo ꝙ natuꝛa e:ſic habet modum ſpẽʒ 2 oꝛdinem.q̃ ↄſequunt᷑ vnam rem.ſicut et alie creature et ſic nõ ſunt diuiſibiles per pctm. Scõm autem ꝙ ipᷣa ↄſideratur vt voluntas.ſic eſt oꝛdinabilis ad gratuitũ bonũ voluntarie qdð nõ reꝑitur in alijs creaturis ſic in ipſa reperiunt᷑ modus ſpes et oꝛdo ꝗ non ſunt in ratio nabilibo creaturis:et hi ſunt diuiſibiles per peccatum vnde m hoc dicimꝰ.q; dupler eſt vertibilitas eſt enim quedã vertibilitas que ↄcomitatur omnẽ creaturaʒ eo ꝙ creatura eſt.et hec vertibilitas ꝑ naturam eſt ð eſſe in nõ eſſe.⁊ hec veꝛtibilitas rñdet mõ ſpeciei et oꝛdini ꝓut ſunt in omni creatura. Eſt aũt vertibilitas alia qᷓ nõ eſt in nõ eſſe ſimptr ſed in nõ eſſe moꝛis qð eſt malũ et hec vertibilitas eſt electõnis.et bec rñdet modo ſpei et oꝛdini qᷓ ſunt in ratõnabilibo tm̃.¶. Sed poſſet queri cũ ᷣm hanc vᷣtibilitatẽ coꝛrumpat᷑ modus ſpes et oꝛdo vt inſunt ratõnabilibo et hoc ꝑ pctm. cum modus ſpẽs 7 oꝛdo vt inſunt om̃i rei nõ ſunt vertibilia ꝑ petm vt di ctuʒ eſt.quid erit cauſa illiꝰvertibilitatis ant coꝛrupti⸗ onis illius q coꝛrũpunt᷑ modus ſpẽs et oꝛdo Fᷣm ꝙ in⸗ ſunt omni rei.Ad quod intelligendũ eſt qdð dicit angꝰ. in.xj.ↄfeſſionum.domine duo feciſti.vnum pꝛope te.et aliud pꝛope nihil.pꝛope nihil appellat᷑ ibi materia quã tuʒ eſt de ſe. pꝛope deum appellatur angelica natura ſi⸗ ue quecũq; a materia ſeꝑata inter creaturas.Quanto ergo minus habʒ creatura te eo qð eſt pꝛope nibil: tã⸗ to minus habet de vertibilitate ↄmuniter dicta. quãto aut magis bhabet creatura de eo qð eſt pꝛope nihil: tan to magis habet de vertibilitate et coꝛruptibilioꝛ eſt. ſicẽ ergo peccatum ᷣm aliquam vertibilitatem erat coꝛru⸗ ptum modli ſpeciei et oꝛdinis que inſunt rationabilibo tm̃:ita acceſſus ad pꝛope nihil ſm banc vertibilitatem que ineſt omni creature eſt coꝛruptiuus modi ſpeciei2 oꝛdinis ↄmuniter dictoꝛum.vnde etiam ſᷣm boc ẽ diffe rentia inter iſtas duas vertibilitates. Coꝛruptio enim que eſt ſᷣm vertibilitatem electõnis eſt prope et ſolũ pe nes receſſum et elongationem a ſummo bono:et nõ pe⸗ nes acceſſum ad oppoſitum· Coꝛruptio que eſt ſm veꝛti bilitatem ↄmunem:eſt ſᷣm acceſſum ad nihil:vel ad id quod eſt prope nihil. Membꝛum quintum Onſequẽteꝛ queꝛit᷑ penes ꝗd ↄgnoſcatur vel attendat᷑ bonũ in creatoꝛe vel in erea tura.an ſcʒ penes modũ ſpeciem 2 oꝛdinẽ Aid quod ſic aug.in li. de natura ſummi boni.om̃is modus ſpecies ⁊ ordo a deo ſunt.quantnuʒ moderata ſpecioſa oꝛdinata:tantũ bona ſunt. Ex quo obijcitur.ſi ea qᷓ ſunt:ex eo ꝙ ſũt magis moderata ſpe⸗ cioſa erdinata: magis bona ſunt:ſed penes modum di cuntur moderata.penes ſpẽm ſpecioſa.ab oꝛdine oꝛdi / nata: oꝛdinatur vel dinoſcitur bonuʒ penes iſta tria Item auguſtinus in li.lxxxiij.queſti.vbi eſt aliqua ſpe cies neceſſario eſt aliquis modus:et modus aliꝗd bo⸗ ni eſt. Summum ergo malum nullum modum babet caret enim bono. et ſimiliter cuʒ careat modo et ſpecie caret et oꝛdine.quoniam oꝛdo ponit ſpeciem et modũ. ergo cognitio boni in creatura eſt per iſta tria.qꝛ alit non diceretur ſummũ malum quod caret iſtis. Cõ⸗ tra auguſtinus ſuper Geneſis ad litteram accipit bac auctoꝛitatem Sapientie.xj. omnia diſpoſuiſti in nũe⸗ ro pondere ⁊ menſura.⁊ dicit ꝙ hec tria ſunt in omni creatura.vnde dicit.menſura omni rei modum ſpᷣfigit. 7 numerus omi rei ſpeciem pᷣbet.⁊ pondꝰomnẽ rem ac quietem ad ſtabilitatẽ trahit.ille pꝛimitus eſt ſingula⸗ riter et veraciter:iſta eſt que terminat omnia ⁊ foꝛmat omnia et oꝛdinat omnia. SInꝙᷓtum terminat omnia di⸗ citur cauſa efficiens que dat menſuram vel modũ. In⸗ q;tum autem foꝛmat cauſa foꝛmalis dicitur et dat nüe⸗/ rum ſiue ſpeciem.inꝙᷓ̃tum eſt cauſa finalis trahit rem ad ſtabilitatem 2 quietem: ſicut facit pondus in coꝛpo ribus. Ex quo pʒ.ꝙ oꝛdo refertur ad cauſam finalem Sed bonum dicitur m boeciuʒ dicitur quia ad bonũ tendit. vnde bonum dicit operatõneʒ ad finem.ꝗ̊ᷓ bonũ ſm oꝛdinem ſolum determinatur et dinoſcitur et ñ ſᷣm illa tria. YStem aug. in li. lxxxiij. queſti. ꝙ; totum no⸗ men mali dæ ſpecie pꝛiuatione repertum eſt.maxima 5 eſt opinio mali contra ſpeciem.ergo bonum quod op⸗ ponitur malo maxime conſiſtit circa ſpeciem ſicut eꝛgo notificatio mali eſt per ſpeciei pꝛiuatõnem: ita nonfica tio boni ſolum per ſpeciem. ¶ Item virtus eſt de geneꝛe boni.ſi ergo virtus determinatur penes ſuperfluum et diminutum: ergo et bonum. Sed medium iſtud redu⸗ citur ad modum. ergo ſolum penes modum xtermi⸗ natur bonuʒ. YItem auguſtinus de natura ſummi bo ni dicit. ꝙ iſta recipiunt deteꝛminationem mali. Unde dicituꝛ malus modus.mala ſpecies:malus oꝛdo. Sed bonum non poteſi cadere in maluz. ergo penes iſta nõ cterminatur vel dinoſcitur bonum. Solutio dicen dum ꝙ penes hec tria determinatur et dinoſcitur bo⸗ 1 gnoſenne eebelinatn lem zondſi tura ſummn ht. quantn unt. Erqn oderannſ mockind orciſeo enes itnnd, etolgtuh b tigeo odin baber obetſpece met mochi⸗ trin gali Ntpithie i npde⸗ ntmonni tumofgi nneſenae Küingaia arſommet tomniadi nodi et durnin trabitte hoincen nfinen udhol nr affn Cotufnno⸗ marinf gvode ſane nonſe geren ffone koretn Crternt, nnitr vo ſend voca rw Nueſtio num in creatore et creatura. Monum enim increatum ſicut dicit dyoniſius dicitur.er quo omnia ſubſiſtunt. et ſic ſe habet in ratione cauſe efficientis ad bonuʒ cre⸗ atum:ꝙ ab ipſo eſt. et dicitur bonuz increatum in quo omnia contenta ſunt.et ſic ſe habet in ratõne cauſe foꝛ malis ad bonum creatum qð in ipᷣo eſt et tanꝙᷓ in cõti⸗ nente. Iterum bonũ increatum dicitur quod omnia af fectant et ad quod omnia ↄuertantur.et ſic habet intẽ⸗ tionem cauſe finalis. Honum ðdᷣo creatuʒ dicitur quia a bono.quia in bono:quia ad bonum. Modus auteʒ ſumitur ex comparatõne creature ad efficientem quia ipſa dat modum. Species ex oꝛdinatione rei ad cauſaʒ foꝛmalem.oꝛdo ðdo ex comparatione ad cauſam finalẽ. Inẽtum ergo bonum creatum dicitur quia a bono ha bet modum. initum dicitur bonum quia in bono dici tur habere ſpeciem.inq;tuʒ dicitur bonum quia ad bo⸗ num dicitur habere oꝛdinem.licet ante hec omnia iudi cent bonum:principaliter tamen ᷣm oꝛdinem dinoſci⸗ tur quia ſpecies in intellectu ſuo ponit modum. ordo autem dat pꝛeintelligere modum et ſpeciem et nõ econ uerſo. vnde ponit illa:et ideo tanq; per ſummũ notifi⸗ catur per oꝛdinem.quia notificatio illius per ordinem eſt notilicatio üllius per modum et ſpeciem:cum ordo ille pꝛeintelligat..¶ Ad illud quod obijcitur. bonum dinoſcitur penes oꝛdinem cum dicat bonuzʒ ad compa⸗ rationem ad finem pꝛincipalr:hec tamen comparatio non excludit comparatõnem eius ad foꝛmam et efficiẽ tem. quin ſcilicet dicatur bonum quod er bono quodĩ bono.immo potius ponunt illã:quia cauſa finalis in⸗ duit rationem aliarum cauſarum. 4! Ad aliud dicen⸗ duʒ · ꝙ ſpecies dicitur duobus modis.Vno modo ſpe⸗ cies dicitur quo res diſtinguitur.et ſic condiuidit᷑ con tra modum et oꝛdinem: quia modus eſt quo res limi⸗ tetur:ſpecies quo diſtinguitur:oꝛdo quo ad aliud oꝛdi . natur. Alio moqo dicitur ſpecies quo res placet et ac⸗ . cepta eſt.et hoc modo dicit rationem boni cecurꝛentis per illa tria. Et ſic intelligitur totum malum tæſi peci⸗ eipꝛiuatõne deſcendeꝛe.¶ Ad vltimũ dicendum. iſta nõ poſſunt cadere in malum in ſe manentia ᷣm idem. ſed ſicut dicitur de eo quod eſt bonum natura ẽ ma⸗ lum voluntate vt de homine malo.et dicitur bonũ ma⸗ lum ſed non pᷣm idem.quia bonum ᷣm naturam: ma⸗ lum ſm voluntatẽ.ſic modus ſi pecies et oꝛdo dicuntur mali non m idem. verbigratia. malus modus in ani⸗ ma pꝛaua queↄſernat modum nature quis non volu⸗ tate.vel quemadmodũ dicit aug. in li. de natura boni. Aſdalus modꝰ vel mala ſpecies vel malus oꝛdo aut iõ dicuntur.quia minoꝛa ſunt qᷓ eſſe debuerunt: aut quia non his rebus accomodant᷑ quibus accomodãda ſunt et ideo dicunt᷑ mala ꝙ ſunt aliena incongrua tanqᷓ ſi dicatur aliquid non bono modo egiſſe quod minꝰbene egit q debiit. aut quod ita egit ſicut in re tali nõ debu⸗ it. vel amplius qᷓ; oꝑtebat:vel non cõuenten ter. vt hoc⸗ ipſum quod repꝛehenditur malo modo actum.non ob aliud iuſte repꝛebendatur:niſi quia ibi non eſt ſeruatꝰ modus. Item ſpecies mala vel in oparatione dicitur foꝛmoſioꝛis atʒ pulcrioꝛis ꝙ iſta ſit minoꝛ ſpecies iſta maioꝛ.non modo ſed decoꝛe. Aut quia nõ congruit hu ic rei cui adhibita eſt vt aliena et inconueniens videa⸗ tur: tanqꝗᷓ ſi nudus homo in foꝛo team bulet:quod non offendit ſi in balneo videatur. Similiter et oꝛdo tunc malus dicitur. cum minus ſpecie oꝛdo ſeruatu r. Vnde non ibi oꝛdo ſed potius inoꝛdinatio mala eſt. cum au⸗ tem minus oꝛdinatum eſt qᷓ debuit: aut non ſicut debu it. vbi tamen aliquis modus aliqua ſpecies aliquis oꝛ do eſt:aliquod bonum et aliqua natura eſt. Ubi auteʒz nullus modus nulla ſpecies nullus oꝛdo eſt:nullũ bo⸗ num et nulla natura eſt. L S= et Gen nri ad e 6 3 Et * 2„aα RR a n. Bonmd . deſ Iu p maſto Ra D 4 ) o rj, ‚P⅓ xvüuij. Membꝛum ſextum Onſequenter inquirendum eſt ſi vnum quodq; inq;tum eſt bonum eſt: Ad quod eſt auctoꝛitas Moecij in libꝛo ð ebdoma dibus. Item auguſtinus in libꝛo de libe. arbi.et alijs locis.¶. Contra.ſi vnumquodq; inq;tum ẽ bonum eſt: erit bonum per eſſentiam. ergo eſſentialiteꝛ bonum:ergo bonum ſicut deus. Si reſpondeatur iux⸗ ta boeciuzʒ in libro ebdomadibus ꝙ bonũ dr duobo modis. Pꝛimum eſt quod eſt vere bonum. quoniã bo⸗ num eſt in eo quod eſt id ẽ ſue eẽntie veꝛitate.Secundũ ꝙ eſt bonum nõ eſſentie ſue veritate ſed denominatõne ſue cauſe.quia fuit a bono vel eſt ad bonum. quemad⸗ modum humanũ dicitur duobo modis vt dicit Poꝛre tanus generis ꝓprietate vt animal humanum bhomine demonſtrato. Denominatõne ſue cauſe. quia ex eo flu⸗ xit cuius humanuʒ ẽ eſſe.et hoc modo dicituꝛ opus vel aꝛtificium humanũ.et vtrunq; ſiue hoc animal demon ſtrato homine:ſiue hoc opus quod eſt ab homine dicit humanum in eo ꝙ eſt ſed differenter. quia hoc animal humanum in eo ꝙ eſt quia eius eſſe eſt humanum eſſe. Hoc vo opus.non quia eius eſſe eſt humanuʒ eſſe: led quia fluxit ab homine cuius eſſe eſt humanum. Simi liter cum dicitur deus bonus. in eo ꝙ eſt hoc eſt. quia eius eſſe eſt bonitas.cuz dicitur creatura bona in eo ꝙ eſt. ſcilicet quia a bono eſt:hoc eſt ab eo cuius eſſe ẽ bo⸗ nitas et ad illud eſt. vnde auguſtinus in encheridion. nature omnes quia conditoꝛ earum eſt ſumme bonus: bone ſunt. Lontra obijcituꝛ. nam cum humanuz cũ dicitur de opere poſt factum eſſe non ponat aliquid in opere ergo bonum non ponit aliquid in facto eſſe crea ture quod eſt falſum. Cum ergo bonum ponat in ipſa creatura relinquitur ꝙ non dicuntur bonum ſicut hu⸗ manum. Item obyijcitur de yle ſiue pꝛima materia de qua auguſtinus in libꝛo de natura boni.yle non per a⸗ liquam ſpeciem ſentiri ſed per oĩmodam priuationem ſpeciei cogitari vix poteſt.Cum ergo ceterminetur bo⸗ nitas ᷣm modum ſpeciem et oꝛdinem vt dictum eſt. yle autem inqtuʒ eſt intelligitur pꝛiuata modo ſpecie ⁊ oꝛ dine:relinquitur ꝙ non erit bona inqtum eſt.4.YJtem foꝛnicatio vel culpa eſt in foꝛnicatõne vel peccante. ſi g vnumquodq; inqtum eſt bonum eſt:ergo foꝛnicatio vł culpa inqtum eſt bona eſt: ſed inq;ꝛtum foꝛnicatio cul⸗ pa eſt:ergo fornicatio inqtum foꝛnicatio bona eſt. MGeſponſio.cauſa pꝛima ſicut dicit phᷣs.magis ẽ eſ⸗ ſentialis cauſato ꝙᷓ cauſe alie.quod tamen intelligen⸗ dum eſt ſic. non ꝙ cauſa prima ſit de eſſe cauſatoꝛum: ſed ꝙ cauſata nulla niſi ab ipſa ſunt.nec niſi per ipᷣam ſunt et ſeruantur. nec niſi vt ad ipſam ſunt habet eſſe. ergo bonum quod dicit rationem cauſalem ſicut di⸗ cit dyoniſius.Honum eſt in quo omnia ſubſiſtunt et ĩ quo ommia ſeruantur et ad quod omnia conuertuntur Hinc eſt ꝙ vnumquodqʒ inqtum eſt: a bono et ad bo⸗ nuz eſt. et hec eſt bonitas in creatura eſſe a bono in bo no ad bonuzʒ.et ideo bonitas creature non eſt bonitas per eſſentiam:et tamen eſt in eo quod eſt. Concedo er⸗ go ꝙ non ſic dicitur omnino creatura bona ſicut opus dicitur humanum.qᷓuis vtrunq; dicatur per denomi⸗ nationem ſumptam a cauſa.quia cauſa diuina magis eſſentialiter ſe habet ad ſuum effectum qui eſt ereatu⸗ ra:qᷓ; cauſa humana ad ſuum opus. Ad aliud dicen dum. m illud Auguſtini de vera religione. Jllud qð in comparatione perfectoꝛum informe dicitur.ſi babʒ aliquid foꝛme quis exiguum nondum elſt nihil. nõnul lum ergo bonum eſt capacitas forme.et ideo qui pꝛeſti tit foꝛmam fecit etiam poſſe foꝛmari.Scoᷣm ergo aug. r natura capacitas foꝛme ſᷣm quaʒ dicimꝰ ꝙ materia ʒrrMZM. eſt polſibilis ad eapiendas foꝛmas et ipſi materie pꝛo a niee Rcünno in mateꝛia eſle ſpeeiẽ. Et hoc eſt etiam quod dicit auguſti. in libꝛo de natuꝛa boni. materia babet capacitatem foꝛmaruʒ ſuarum. MQam ſi capere impoſitam foꝛmam ab artifice ñ poſſet: nec ma teries dieeretur. licet ergo materia m ſe non habeat foꝛmam aliquã viſtinctaʒ et que ducat ipſam ad aliqð eſſe:ell tamen ipſi materie potenna capiendi foꝛmas ſi ue capacitas foꝛmarum pꝛo foꝛma:quemadmodũ ma⸗ teria ratione huiuſmodi non habet eſſe ſimpliciter ſed ſm quid:ita huiuſmodi ratione habet ſpeciem nõ ſim⸗ pliciter ſed ym quid.vnde ſicut ipſ aeſt ens:ita habet il la tria: ita etiam ẽ bona.Et propter hoc dicit auguſti. ꝙ nõnullum bonum eſt capacitas foꝛme. ĩmo aliquod bonum ratõne euius habet materia ſpeciem et ita ſus bonitatem: vnde non eſt dicẽduʒ ꝗꝙ omnĩno careat iſtis IEt eum dicit auguſtinus ꝙ per oĩmodam ſpeciei pꝛi uationem cogitari vix poteſi.loquitur de ſpecie ſiue de forma que ab extrinſeco aduenit inaterie: perſicens es et dans eſſe completum. 4 Vo vltimum dicendum. ꝙ quedam nomina ſumuntur q pꝛiuationibus et deſecti⸗ bus ce quibus non eſt dicere inqtum eſt bonum eſt. et eſt ratio:quia earũ eſſe non eſt eſſe ſimpliciter ſed væfi⸗ cere ab eſſe tali:et eſſe pꝛiuatõnem vefectuum et malo, rum. Cum ergo dicitur vnumquodq; inqᷓtuʒ eſt bonũ eſt intelligitur de illis que ſeruant eſſe:et non de illis q̃ ceficiunt ab eſſe. Mlembꝛum ſeptumnum Onſeq̃nt᷑ q̃ritur ſi vnuquodq; bonũ cre⸗ atum ſit bonum per eſſentiam vel ꝑ par⸗ ticipatõnem.i Qam ꝙ per eſſentiam:hoc videtur relinqui ex precedentibus.tamẽ eirca hoc diſputat boetius ĩ libro ve ebdomadihus.di cit eniʒ ꝙ ſi ea que ſunt participatõne bona ſunt:per ſe nullomodo bona ſunt.i Iam quod ꝑticipatõne album eſt per ſe in eo ꝙ eſt album non eſt. ſicut ergo pticipati one albũ poteſi non eſſe:ita creatura ſi eſt ꝑticipatione bona.poterit nõ eſſe bona:ſed creata nõ poteſt non eſſe bona:ergo nõ eſt ꝑticipatõne bona ſed ſubſtantialiter Item pticipare eſt ꝑteʒ caꝑe:ſed deus vel diuina bo nitas noõ habet ꝑtem.ꝗ̊ non põt ꝑticipari diuina boni/ tas:ſ̊ diuina creatura ẽ creatura bona: ̊ nõ capit par tem ipſiꝰ:̊ nõ eſt ꝑticipatõne bona.⸗ Item aug.in li. lxxxiij queſti. dicit. q ꝑticipatõe ſiłia ſunt recipiũt diſ⸗ ſimilitudinẽ:ſ̊ creatura manẽs creatura bona eſt.etꝑ hoc hʒ ſimilitudinẽ cũ pꝛimo bono.⁊ nõ põt reciꝑe op/ poſitum illiꝰbonitatis ſiue diſſimilitudinẽ. vt dicatur creatura inq;tum creatura bmõi malum: & nõ dicitur ꝑticipatione bona.et & eſt eſſentiałr bona.¶ IYIem boi⸗ tas creata aut eſt ꝑticipatõne bona aut eſſentialit᷑.nõ ẽ ꝑticipatõne bona.quia qð eſt ꝑticipatõne bonuʒ vt di ctum eſt:põt recipere diſſimilitudineʒ.ſed bonitas non põt nõ eſſe bona:q̊ non eſt bona ꝑticipatõne.ergo ẽ bo na eſſentialiter: ſᷣ bonitas creata eſt bonitas ipſiꝰcrea ture: creatura ẽ bona eſſentialiter. Contra quod ſubaliter ẽ bonũ dicit᷑ ſiłe primo.ſiẽ dicit boetiꝰ in li.ðᷣ ebdom adibo:ł̊ nihil ẽ ſiłe pꝛimo niſi pꝛimũ: nihil eſt ſubaliter bonũ niſi pꝛimũ:creatura nõ eſt ſubaliter bona.O añt nihil ſit ſiłe pꝛimo niſi pꝛimuʒ patet:qm ſimilitudo ẽ ↄuenientia in aliqua q̃litate:ſᷣ mibilẽ com⸗ mune creatoꝛi et creature.et iterũ non eſt in ipſo aliꝗd qð nõ ſit ipm. vñ non eſt in ipſo aliq qualitas ̊ quod ẽ ipſi ſilłe eſt ipſum. ¶ Item ꝙ nõ ſit creatura ſilis pᷣmo ptʒ ꝑ aug.in li.lxxxiij.queſti.ipᷣa ſimilitudo ex qliq ꝑte nullomodo poteſt eſſe diſſimilis.vñ fit vt eum ſimilitu do patris filiꝰdicit᷑.ꝗa eiꝰꝑticipatõne ſilia ſunt quecũ q; ſunt vel inten ſe vel co ſilia.ex nulla ꝑte põt eſſe diſ⸗ ſimilis:ſed om̃is creatura põt eſſe diſſimilis primo ex parte et ita eſt: ergo nulla creatura eſt ei ſimilis.ergo nec bonitas creata:ergo non eſt ſubſtantialiter bona. 4 Suxta boc queritur de quadam ratione boecij ꝑ qnẽs oſtendit omnia eſſe bona que talis eſt.tenet communis ſententia doctoꝛum omne quod eſt ad bonum tendere: omne autem tendit ad ſimile.que igitur ad bonuʒ ten dunt bona ipſa ſunt.oſtenditur enim ꝙ non valeat iſta ratio.quia non valet hec argumentatio. omnis pomo tendit ad beatitudinem et omne tendit ad ſuum ſimue ergo omnis homo eſt beatus.et ita vel falſum dicit di⸗ cendo ꝙ omne ſimile tendit ad ſuum ſimile: vel opoꝛtz reddere cauſam quare tentio ad bonum facit crea- turam eſſe bonam.non autem tentio ad beatitudinem facit ipſam eſſe beatam. Solutio dicendum.ꝙ ᷣm beatum dyoniſium in lib.de diuinis nom inibus.ſicut ſolqui apud nos eſt non exiſtimans vel arbitrio mot⸗ ſed ipſo eſſe illuminat omnia que ſuo participare lumi ne iuxta propriam poſſunt rationem: ſic et bonum qð ſupꝛa ſolem eſt tanq; imaginem omnibꝰ entibus emit⸗ tit bonitatis totius radios.q Ad obiecta nota.ꝙ ali⸗ quid eſſe per paꝛticipationem dicitur tribo modis.vno modo eum illud habet foꝛmam que non concomitatuꝛ totam extenſionem eſſe.et hoc modo foꝛme ſepaꝛabiles vt albedo et ſanitas in ſuis ſubiectis ſunt participatõ ne. Que vo ſemper inſunt ſunt eſſentialiter. hoc modo dicit Auguſtinus.que participatõne ſimilia ſunt:polſ⸗ ſunt eſſe diſſimilia.Alio modo cum habet formam con comitanteʒ totam extenſionem eſſe:ſed tamen paꝛtitur et multiplicatur in illis:ſic foꝛna vniuerſalis que mul tiplicatur in ſingulari: vnde dicitur participatõne ſpe ciei plures homines vnus.Zercio modo dicitur· cum habet foꝛmam aliquã que eſt incompleta reſpectu ali⸗ cuius complete a qua habet dependentiam et cauſam. ſicut ſapiens dicitur paꝛticipatõne:quia habet ſapien tiom incompletam reſpectu ſapientie diuine que eſt eſ⸗ ſentialiter completa.Scõm hoc bonum participatio⸗ ne dicitur tribus modis pᷣmo modo dicitur homo bo⸗ nus participatione bonitate gratie quia gratia eſt foꝛ⸗ ma ſeparabilis. Secũdo modo dicitur angelus bon⸗ paꝛticipatõne bonitate gloꝛie.quia bonitas gloꝛie cum ſit inſeꝑabilis multiplicatur tamen in pluribo angelis beatis. Lereio modo dicit᷑ om̃is natura bona ꝑticipa tione.quia bonitas non eſt eiꝰeſſe ſed addituʒ ipſi eſſe et hoc ꝑ relatõnem ad bonũ per eſſentiam qð eſt cæus. Item nota ꝙ bonũ ſuhaliter dicit᷑ duobo modis.vno modo dicit᷑ ſubſtantialłr bonũ qñ ſubſtantia eſt bonuʒ ita ꝙ idem ſit bonitas.et hoc dupliciter m primũ mo⸗ dum dicendi eẽntiale ſᷣm ꝙ nos dicimꝰeſſentiale eſt de eſſe ſui qʒ dicit eſſe rei. hoc modo ſolus deus dicit᷑ bo⸗ num ſuhaliter. Alio modo dicit᷑ bonũ ſubaliter ſᷣm ſe⸗ cundũ modũ dicendi eẽntiale.ſcʒ ſm ꝙ eſſentiale dicit᷑ ꝓpꝛietas ĩmediate ſequẽs eſſentiaʒ ⁊ inſeꝑabiliter.hoc mõ creatura ẽ bona eſſentiatr:qꝛ bonitas iĩmediate ſeꝗ tur eſſentiã creature.¶¶ AUd ſcdᷣm qð obijcit᷑. ꝙ pticula⸗ re ẽ ꝑteʒ capere ⁊c̃.dicendũ ꝙ diuina bonitas in ſeipa ſimpliciſſima ẽ:nec hñs ꝑtem et ꝑtem. Item diuia boi⸗ tas infinita eſt qtum ad effectus.vñ ſi queratur qᷓntuz extenditur ipᷣa bonitas diuina.nõ põt dici tantũ. nam in infinituʒ extendit. ideo bonitas diuina nõ dicit᷑ eſſe tanta:qꝗa ad effectꝰnõ eſt limitata nec in ſeipᷣa:nec ſiee & bonitate creata. & dicit᷑ ꝙ bonitas creata perci⸗ pit bonitateʒ increatam. hoc non eſt dicere ꝙ bonitas increata dicatur per partes in ſingulis bonitatibo cre atis:ſed hoc eſt dicere.ꝙ bonitas creata capit partem in effectu.quia hec capit iſtum effectum prime bonita⸗ tis.alia alium.hoc ergo eſt participare ipſam bonita⸗ tem ſcilicet q̃tum ad effectum. ¶. Ad tercium dicenduz ꝙ bonum creatum manens in eſſe non poteſt recipere omnimodo diſſiłitudinẽ a pꝛimo bono.ſed inqᷓtũ deſi cit ab eſſe recipit diſſimilitudineʒ deficit autem ab eſſe cum deficit ab oꝛdine.et hoc eſt malum fieꝛi ſᷣm ꝙ dicit Ctun ſinils onon igi⸗ ſenr wo. patfe füd namm beel din N Ai tlenil nig honn umſini r diat di⸗ lopong di rs tungfn Mmio no aparelun bonmng bos ennn hotneg ai mnockis.po Ncomnitatn ſepcnabi articipat⸗ boc not ſunnpeß rmemco panrtitur quemrt halöne ſe icitur cun eſpectn ai t cnſan. be ſpien echeeteß mmapario⸗ Fbono bo⸗ gtiaeſtſon elus don⸗ goritan bwongens mpnap z ipiicſe Heſtans etbonnz nmumo⸗ echar 8dicit bterfmnt⸗ ialedit biliunto⸗ fehurt, hruſl uenſißt lirben urſſtc nim zditlk neſt nnpet bonntee fotltoct irparmn ebonin n bon Queſtio Hoecius.eſle eſt quod oꝛdinem retinet ſeruatq; natu⸗ ram. vnde dicit.ꝙ ſᷣm hoc mali homines non ſunt: ꝗa in ſuo oꝛdine non ſunt. Ao quartum dicenduʒ. ꝙ bo nitas creata manens non poteſt non eſſe bona:ſed nõ habet ex ſe ꝙ ſit bona ſed ex hoc ꝙ oꝛdinatur ao ſũmũ bonum. et ideo non ſequitur ꝙ eſſentialiter. ¶ Ad obie cta oppoſite partis ad illud ſcilicet quod obijcit᷑ de bo⸗ nitate creata ꝙ non ſit eſſentialiter bona. quia non eſt ſimilis pꝛimo.Dicenduʒ ꝙ quedam ſi imilitudo eſt que eſt in idemptitate eſſentie: et hoc modo filius in diuĩs ſimilis eſt patri.et de hoc loquitur augu.in lib.lxxxiij. queſti.cum dicit.ꝙ ſimilitudo non poteſt eſſe diſſimił. quia enim hec ſimilitudo ſupponit idemptitatem eſſen⸗ tie pꝛopter hoc ex nulla parte poteſt eẽ diſſimilis. hoc modo bonitas creata non eſt ſimilitudo pꝛimi ſiue bo nitatis increate hoc enim modo nihil eſt ſimile pꝛimo niſi pꝛimũ. Alia autem eſt ſimilitudo que eſt in partici patione effectus.ſic eſt ſimilitudo vel ſimilis:quia par ticipat hunc effectum auguſtinus in li. lxxxiij.q. dicit. ꝙ ſimile ſimilitudine dicitur ſimile.ſᷣm ꝗꝙ bonum ẽ bo nitate dicitur bonum:ergo bonum creatũ bonitate cre ata dicitur bonum.et bonum increatum bonitate icre ata dicitur bonum: ſed bonum creatũ eſt ſimile illi bo⸗ no pꝛout dictuʒ eſt:ergo bonitas creata eſt ſimilitudo bonitatis diuine ſicut dictum eſt. ¶ Item nota. ꝙ dicit poꝛretanus in libꝛo de ebdomadibus. exponens nonã ebdomadam.eſt quedaʒ alterutrius nũero diuerſoꝛuʒ vnio quã ↄfoꝛmitatis ratio facit.que ad preſentem lo⸗ cum pertinet. ? hec vnio ſimilitudo dicitur.et ẽ vel m naturam vel ᷣm quedam extrinſeca. ſm vᷣo naturã du pliciter. nut enim m pꝛopoſite nature plenitudineʒ:2 dicitur ſubſtantialis ſimilitudo. qualiter album albo ſimile eſt. aut homo homini.aut ſᷣm nature propoſite partes aliquas:et vocatur imaginaria ſimilitudo.q̃li⸗ ter humana pictura vero homini ſimilis dicitur. Jlla ðo que eſt ſᷣm extrinſeca aliqua dicitur imitatio quali⸗ ter artifex aligs alij artifici vel homo teo iurta volun⸗ tatem eius aliquid faciendo dicitur ſimilis.ſimilit᷑ cꝛe atura iuxta volũtatem 2 diſpoſitioneʒz exiſtens dicetur ſimilis quo ad hoc creatoꝛi. ¶ Ao boc quod queritur non omnes dicunt᷑ beati quia ad bonitatem: ſicut bo/ ni quia ad bonum dicendum.ꝙ beatitudo dicit ipſum finem vltimum vel ↄiunctionẽ que eſt cum fine huiuſ⸗ modi. eſt enim ſtatus omniũ bonoꝛum congregatione perfectus. et ideo ꝓprie mihil dicitur beatum: donec fue rit coniunetũ illi fini. Intentio vo boni generalioꝛ eſt nam dicit ipᷣm finem vel oꝛdinabile ad illum finem. et bec ſiue ſit ↄiunctũ fini ſiue diſtans:⁊ ideo ſequit᷑ ſi ſit oꝛdinatum ad bonum ꝙ ſit bonum. Membrum octauum . Einde querit᷑.an bonũ creatum aliquod ſit immutabilr bonũ. Ad qð ſic. quod ẽ bonũ et nõ põt nõ eſſe bonum: eſt imuta⸗ . biliter bonũ:ſ virtutes vt prudẽtia iuſti⸗ cia caritas ?⁊ cetere ſic ſunt bone vt nõ poſſunt nõ eẽ bo ne: ̊ ſunt ĩmutabiliter bone. ¶¶ Itez ad id cuiꝰvſus bo nus eſt ipᷣm eſt bonũ.⁊ cuius ẽ immutabilr bonꝰ ipſuz eſt imutabiliter bonũ: ſ̊ vſus virtutũ eſt immutabilit bonus. Ußñ aug. in li. de li. ar. virtutibo nemo vti ma⸗ le. ceteris aũt bonis i.medjijs ſicut ſunt potentie aĩe. et minimis et ſunt ſpẽs quoꝛũlibet coꝛpoꝝ non ſolũ bone ſed et male quiſq; vti põt.¶ Item aug. in vtutibo recta ratio viget ſine q virtutes eſſe nõ pñt.recta aũt ratõne nemo male vti pot. Contra.omne qð auerſione inciö⸗ pit eſt vertibile vt dicit dama. ſed om̃e creatũ incipit a verſione:qa exit de nõ eſſe in eſſe:ꝗᷓ om̃e creatũ vertibi⸗ le.2 om̃e vertibile mutabile: ̊ nullũ bonũ creatum eſt immuta bile er q nõ eſt aliqð immutabile. Item ſi di catur ſic dicit poꝛretanus ꝙ bonuz dicik duobo modis xvüuij. ſcʒ in ſe et abſolute.ſicut bonũ ſummum quod eſt dens eſt immutabiliter bonũ.Si vᷣo bonuʒ ſᷣm vſum ſic vᷣtu tes ⁊ recta ratio ſunt ĩmutabiliter bona:qa vſus ipſa⸗ rum nõ poteſt nõ eſſe bonꝰ. Contra augul.de ciui. dei. virtutes cum referunt᷑ ad ſeipſas nec ꝓpter aliud expe⸗ tuntur:inflate atq; ſuꝑbe ſunt:ſed inflatio 2 ſuꝑbia nõ põt eſſe bonus vſus:eꝛgo cõtingit male vti virtutibus. MRmñnſio ſicut pꝛius ĩmutabiliter bonũ dicit᷑ quadru⸗ pliciter.eſt enim bonũ immutabiliter pᷣm eſſe 2 ᷣm vſũ ſic ſummũ bonũ ſolũ eſt immutabiliter bonũ.Item eſt mutabile ſm vſum ⁊ Fm eſſe vt bona corꝑalia. Itez eſt immutabiliter bonũ ſm eſſe ⁊ nõ ſm vſum.vt volũtas rõnalis quod intelligit᷑ qtum ad factum et nõ ꝙᷓtũ ad fieri ipſiꝰſicut in ceteris ꝑpetuis. Item eſt immutabi⸗ liter bonum qᷓ;tum ad vſum non qtum ad eſſe vt virtu⸗ tes quibus non eſt male vti:⁊ tamen poſſunt non eẽ.et ita mutari in non eſſe et ſic in non bonum. 4¶ Ao illud quod obijcit ꝙ mutabile om̃e creatũ.concedo quantũ eſt de conditione ſue oꝛiginalis materie quia de nibilo ſed q̃ntum eſt cæ conditione ſue oꝛiginis cauſ alis: per⸗ petuum eſt immutabile qtum ad eſſe et ſi non qtuʒ ad fieri ſiue ad bene eſſe.quia ſcilicet exiuit de non eſſe. Ad illud quod obijcit.ꝙ virtutibus ↄtingit ſuperbi⸗ re:materiliter verũ eſt.quia de virtunbo ↄtingit ſuꝑbi re:ita et materialiter ↄtingit male vti.quia appetitus gg eſt de virtutibo poteſt eſſe malus.cũ.ſ.nõ appetuntur p pter drũ ſed effectiue aut foꝛmaliter falſum eſt.qꝛ tunc eſſet ſenſus ꝙ ĩ virtutibo eſſet motus ſuꝑbie:vnde malꝰ vſus.et hec intẽtio aug.q virtutibo.ſ.oꝑando vtutes nõ ↄtingit male vti. En dicit ĩ de li. ar. ideo virtute ne⸗ mo male vtituꝛ:quia opus virtutis eſt bonus vſus ip⸗ ſoꝛum quibus etiam non bene vti poſſumus. Membrum nonum Onſequenter querit᷑ de effectu boni.Eſt igit᷑ queſtio. an bonũ creatũ ſit effectiua cauſa mali aut boni.querit᷑ ergo de malo culpe.Ad quod dyoniſiꝰ di.no.confi dimus dicere.malũ non eſt ex bono.non eſt ignis infri⸗ gidare:ergo nec erit bonum maluʒ pꝛoducere.4. Item idem in eoſem.natura eſt bono pꝛoducere et ſaluare. malo autem coꝛrumꝑe et diſperdere:ergo malum non erit tm̃ ex bono. Item idẽ in eodem.bonũ ex vna ⸗ ge nerali cauſa.malũ aũt ex multis et ꝑticularibo defecti⸗ bus.¶ Item math.vij. ¶ Lon põt arboꝛ bona fructꝰma los facere &̊ malũ non erit ex bono. Contra. Augꝰ. in ench.ex bono orta ſunt mala necnon talibo bonis ĩ⸗ ſunt nec erat aliud vñ oꝛiret᷑ vlla mala natura. 4 YJtem aug.in eodẽ. cũ mala ey bonis oꝛta dicimꝰ. non putet᷑ h diuine ſnie refragrari q̃ dicit᷑:nõ põt arboꝛ bona ma los fructꝰfacẽ: nec mala bonos.nõ põt em̃ ſic ſaluatoꝛ ait colligi vua de ſpinis:ſ̊ ex bona terꝛa. et vites naſci poſſe videmus et ſpinas.⁊ eo mõ ta nq; ꝗrboꝛ mala fru ctus bonos.i.bona oꝑa non põt faceꝛe voluntas mala ſ ex bona hoĩs nat̃a oriri et volũtas bona põt mala. nec fuit ꝓꝛſus vñ pꝛimitꝰoꝛiret᷑ voluntas mala: nili ex angeli ⁊ hoĩs nata bona.qð ⁊ ipᷣe dñs eodẽ loco vbi ð arboꝛe ⁊ fructibo loqbat᷑ aꝑtiſſime oñdit.ait eĩ aut fa⸗ cite arboꝛẽ bonam aut fructũ eius bonum:aut facite ar borem malam et fructum eius malũ. ſatis admonens ex arboꝛe quidem mala bonos: aut bona malos naſci fructus non poſſe.ex ipᷣa tamen terꝛa circũloquebatur vtranq; arboꝛem poſſe.⸗¶ Reſponſio ᷣm auguſtinũ in enche. Aequaq; dubitare debemus rerum que ad nos pertinent bonarum cauſam eſſe non niſi bonitatẽ dei. malarum vo ab immutabili bono ceficienteʒ boni mu tabilis voluntateʒ.angeli primo:hominis poſtea. hoc pꝛimũ eſt create rõnalis malũ.i.pᷣma pᷣuatio boni. de⸗ inde etiã iaʒ nolẽtibo ſbintrauit igraãtia rerũ agedaꝝ 2 otumacia noxiaꝝ.ꝗbo comites ſbinferũt᷑ erꝛoꝛ ⁊ dolor OQue duo mala qñ inminentia ſentiuntur. ea fugiẽtis animi vocat᷑ metus.poꝛro animus cũ adipiſcit᷑ ↄcupi⸗ ta carnis ꝑnicioſa vel inania.quonia id erroꝛe nõ ſen⸗ tit: vel delectatõne moꝛbida vincit. Vana etiam leticia ventilat.ex bis moꝛboꝝ nõ vbertatis ſ̊ indigentie tan qᷓ fontibus om̃is miſeria nature rõnalis emanat. Ho⸗ num ẽ non eſt cauſa mali culpe inqtum bonum ſed in qᷓtum deficiens a bono qð eſi bonum eſt cauſa mali:h non inqtum bonum:et hec eſt intentio beati Auguſti. Item querit᷑ an bonum increatũ ſit cauſa mali? Ad quod reſpondet au.in pᷣo.de li.aꝛbit.ſic.duobus mo⸗ dis malum appellare ſolemus. Vno modo cuʒ malum quenq; feciſſe dicimus. Alio modo cũ mali aliqꝗd eẽ ꝑ/ peſſum ac ſi diuninum bonum eſſe noſti vel credis.neq; em̃ aliter phas eſi.male nõ facit. Rurſum ſi deum iu⸗ ſtum fatemur (nam et hoc negare ſacrilegiuʒ eſt) vt bo⸗ nis pᷣmia ita malis ſuꝑplicia tribuit:que vtiq; patienti bus mala ſunt. Mobrem ſi nemo iniuſte penas luit: quod neceſſe eſt credamus.qñ quidem diuina prouidẽ tia hoc vniuerſum regi credimus.illius primi generis maloꝛũ nullo modo. buiꝰautem ſecundi actoꝛ eſt deus non em̃ nullo actoꝛe fieri poſſet.ſi autem queris ꝗqſnaʒ iſte ſitedici non poteſt non em̃ vnus aliqnis eſt: ſed gl⸗ quis malus ſui mali facti actoꝛ eſt. vnde ſi dubitas: il⸗ lud attende quod ſupꝛa dictũ eſt. malefacta iuſticia dei vindicari:non em iuſte vindicarentur niſi fierẽt volun tate. Sed tunc queritur de coꝛruptõne naturalium. pro qua dicitur homo vulneratus in naturalibus que eſt pena. Cum em̃ omnis pena inſta ſit. rõne iuſtum a co: erit hec pena a deo.et hoc patet ex predicta aucto⸗ ritate aug.de li.ar.¶¶ Contra. Aug. in li. lxxxiij. queſti. omne qð deficit ab eo qð eſt: eſſe tendit in non eſſe. ille autem ad quem non eſſe ꝑtinet. non eſt cauſa de teficiẽ di coꝛruptio iſta eſt fectus: ergo ens non eſt cauſa eius.4 Item pena iſta aut dicitur iuſta quia a iuſto i⸗ fertur. aut quia pꝛopter iuſtam et debitam cauſam in⸗ fertur.nõ quia a iuſio ſcilicet deo:quia ſic quelibʒ res dicẽtur iuſta.ergo dicitur iuſta:quia pꝛopter iuſtũ me ritum.⁊ hoc eſt qð dicit auguſtinus in libꝛo de ſummo bono.peccantes in ſupplicijs oꝛdinantur.que oꝛdinatõ quia nature eoꝛũ non competit:ideo pena eſt. ſed quia culpe competit ideo iuſticia eſt: ergo paꝛticipat rõnem bonitatis ꝑ comparatõnem ad cuſpam. Solutõ di⸗ cendum ꝙ m ſtatum vybitum nature vebet eſſe. vt ipa vis ratõnalis in homine dominetur alijs viribus ſcili⸗ cet iraſcibili et ↄcupiſcibili.et iſte ſubijciantur ei et tra hat ip̃as ad ſe.vnde ſic condita eſt humana natura. et ex hoc habet ipᷣa vis ratõnalis facilitatem ſiue proni⸗ tatem ad bonum et difficultatem ad malũ.per banc au tem facilitatem et difficultatem attenditur humiliatio ratõnis ad bonum gratie.et per hoc ad gloriã ad quã nata eſt et oꝛdin ata. Unde ſi homo eſſet recte ordinatꝰ alie vires ſubijcerent᷑ rationi:et ſemper eſſet homo fa⸗ cilis ad bonum et difficilis ad malum.ſed quando pec cat homo tũc ſubijcitur ratõ illis et ille dominantur et trahunt ip̃am ſecum in affectionibus malis. ita ꝙ ecõ trario ſit difficilis et reſiſtens bono et habilis 1 pꝛona ad malum. et ita fuit in peccato pꝛimi bominis. et ex h eſt inoꝛdinatõ queda et pena.Iſti enim motus quibus ſic mouetur rationalis m motum aliarum pena eſt: quia inoꝛdinata.NMotus eniz inoꝛdinatus pena eſt vt dicit auguſt.quia coꝛrumpitur naturalis bhabitatõ ra tionis ſᷣm quam mouetur ad bonum et reſiſtit malo. Quod ergo obijcitur.ꝙ bec coꝛruptio nõ ſit a deo.di cendum ꝙ hec coꝛruptio 'ᷣm ꝙ dicit defectũ culpabileʒ nõ eſt a deo:ſ̊ ſᷣm ꝙ noĩat defectũ penalem ſiue penam qua punit᷑ aĩa eſt a co. gꝗa ſundat᷑ in aliqͥ ente vt dictũ eſt. ſcʒ in reſiſtentia iſtiꝰvis ad bonum et pronitate ad malũ:et per hoc ponitur ens quoddaʒ.4 Ad vltimum dicendum. ꝙ auguſtinus non intendit dicerere ꝙ boĩ⸗ elſt quia ẽ a deo:cuius bonitateʒ decet vt pꝛo culpa red tas vel inſticia pene referatur ad culpaz. immo ad deñ Vnge cum dicitur iuſta eſt pꝛopter culpaʒ. id eſt iuſta dat penam. Quod autẽ ſuam bonitatem xecet iuſtum eſt:et ita ꝙ pena bona ſit hoc habet a bonitate prima: non tamen ab ipſa culpa. Membrum decimum Kaine ſequenti inquirenduʒ eſt de bono vniuerſitatis vbi querunt᷑ tria. Primo an deus ꝑmittat mala fieri in vniuerſita te. Scðo an vniuerſitas eſſet melioꝛ ſine malis.Tercio an vniuerſitas eſſet melioꝛ ſi ommia eſ⸗ ſent bona equaliter. Articulus primus D pꝛimũ ſic.optimi eſt optima adducè ſᷣm ꝙ dicit beatꝰ dyo. Melioꝛes aũt eſſent res ſi eſſent impmixte malis: quõ ergo ꝑmittit mala admiſceri bonis? 4 Item non eſt optimꝰcuiꝰnon eſt optima oꝑatio in ſuo genere.qꝛ bonuʒ vniuſcuiuſq; reperit᷑ in ſuo oꝑe:& optima ẽ oꝑatio optimi in ſuo ge⸗ nere nõ põt eſſe melioꝛ in ſuo genere. debet eſſe imꝑ mixta malo.dico aũt in oꝑatõeʒ optimi quà operatur optimꝰ deus. RKñdet aug.in ench. xv.c. malum bene oꝛdinatũ et ſuo loco poſitũ eminentiꝰↄmendat bonum vt magis placeant et laudabilioꝛa fiant dum ↄpantur malis. ꝓpter ipſam bonoꝝ pulcritudinẽ mala ꝑmiſit deus fieri. Si em̃ malum nõ eſſet: in bono nõ eſſet niſi pulcritudo abſoluta ſcʒ reſpectu boni.malo vo exiſten te accreſcit bono pulcritudo ↄꝑata:vt ↄꝑatione oppoſi⸗ ti mali pulcrius eluceſcat.¶¶ Ad illud quod obijcit re⸗ ſpondit aug.alubi dicens.ſingula fecit deꝰ bona:ſed in vniuerſo valde bona.optima rerum vniuerſitas fᷣm qð poſſibile ẽ.quis quelibet res nõ ſit optimaĩ ſuo ge⸗ nere. VUñ geñ. j. dicit᷑ ad ſingula. vidit deus ꝙ eſſet bo⸗ num. ad ↄpletionem vo ſcriptura veniens ait.vidit de⸗ us cuncta q fecerat et erant valde bona. dic & ꝙ ſuppo⸗ ſito ꝙ malum nõ eſſet:nõ eſſent res in vniuerſo pulcri⸗ oꝛes:ꝑ hoc ſoluunt᷑ obiecta. Aliã etiã cauſaz aſſignat aug. ſcz vtilitatẽ. nõ eniʒ inquit ꝑmittit qeus mala ſie⸗ ri in re pnblica:niſi vt bonũ ex eo eliciat.nde aug in xj.de ciui.dei.ait.deꝰmalis voluntatibo vtit᷑ bñ. ꝓſunt em̃ temptatiões ſctis.i eqʒ em deꝰ aliquẽ angeloꝝ aut boĩm malũ futuruʒ pᷣſciuiſſet. niſi ꝑiter noſſet quibus eos bonoꝛũ vſibo accomodaret. due & pñt reddi rõnes q̃re deꝰ ꝑmittit mala fieri.bonorũ ſcilicet pulcritudo: maioꝛ vtilitas. Articulus ſecundus Verit᷑ ↄñter. an vniuerſitas eſſʒ melioꝛ ſine malis.cũ eĩ malũ ſit pᷣuatio oꝛdinis quõ ẽ bñ oꝛdinandũ.¶¶ Iem albiꝰ eſt qð eſt nigro im ꝑmixtius:g̊ meliꝰquod malo imꝑmixtius.⸗ Item mulier ꝗᷓ nõ hʒ maculã pulcrior ẽ ꝙᷓ ſi hret maculam⸗ laudabilioꝛis pulcritudinis.vñ in laude ſponſe dicit᷑ ĩ canticis. tota pulcra es amica mea macula nõ eſt ĩ te & vniuerſitas rerũ ſi macula caret mali: pulecrioꝛ eſſʒ et laudabilior. ¶ Itẽ ecẽs. x. Eſt malũ qd vdi ſb ſole.ſtul tum poſitũ in dignitate ſublimi: ſic videmꝰ malos oꝛ⸗ dinatos vt in pluribo: talis oꝛdinatio eſt mala: cũ ſcz illi ꝗ debẽt oꝛdinari deorſuʒ ponunt᷑ ſurſuʒ. dicit enim oꝛig. ſuꝑ nũi homines vilis vite bñ oꝛdinati ſunt ad vi lia officia. vt ſcʒ purgent vias ciuitatis. Mali ̊ bñ oꝛ: dinantur in vili loco:boni ergo in eminentiori.4 Rñ. malum in ſe eſt inordinatum. ratione vo alterius oꝛ⸗ dinatum dupliciter. vno modo ratione ſi ubliſtentis bo ni ſcʒ nat᷑e peccãtis.q̃ ſeʒ oꝛdinat᷑ ad penꝗ. ſicẽ dic aug. in libro de natura boni peccãtes in ſupplicijs oꝛdinant᷑ zimmo paz. i tpo Cllont in Jagrlinn Onitar i Chnn llgetd bono hiig nn⸗ kifrenitereen eſktmniahin elio: ſorni Is tingnanikn güteſtn ergopnnt optimicnzſen uz cninſanue hriminſop Abet ſſeip quiopenn cmalunben mencdat bonn 1dunn zpne ini maſapni ononoeſeti malorerſſen lanenegesn okokiatte dbonaſon Pniuerſicsfn ptingiſtog euggeſate oait⸗rickd dicggſp⸗ tuerſopnln uſaz aſir Nusmalaſi Oncaugei it bi. phun angelopa hoſietgnnk 1 redliſon e pulenm us ſnenrſe aumst⸗ ſtaun etnnenin ſoepil anucht ciſſet nfhli Itnncluch, 1 nim gti lulii Golibir cnd Alenn⸗ hſushe fnn am . QNueſtio que oꝛdinatio quia nature eoꝝ nõ competit ideo pe⸗ na eſt.ſed qꝛ culpe cõuenit:iuſticia eſt. Alio modo 02 dinatur ratione cõtrapoſiti boni ſᷣm ꝙ dicit aug . in xj. de ciui · cei · m quibuſdaʒ anthitecis bonoeſtauit tanꝙᷓ carnẽ pulcerrimã. Anthiteca vᷣo vocat᷑ trãſpo⸗ ſitio. ſic ergo ↄtraria cõtrarijs oppoſita ſermonis pul critudinem reddunt vt ait apłus.ij. Choꝛin.vj.ꝑ glo⸗ riam et ignobilitatẽ.per infamiã et bonam fama.in quadam nõ verboꝝ ſed rerũ eloquentia ſeculi pulcri tudo cõponitur.vñ in ecco.xxxiij.cõtra malũ bonum et contra vitam moꝛs.⁊ ſic intuere in aima opera al⸗ tiſſimi.vnum contra vnum: duo cõtra duo.¶ Ad pꝛi mum ergo obiectum diſtingue ꝙ triplex eſt oꝛdo.qui dam eſt oꝛdo ſurſum.et deoꝛſum.et ad id quod eſt iu⸗ xta vel contra.Iſte triplex oꝛdo in vniuerſitate bono rum oꝛdinatur.ad ſurſum ſcʒ ad deum. et ad droꝛſuʒ vt melioꝛa bonis.oꝛdinatur etiam ad id quod eſt iur vt bona eque bonis.ſi poſſet iſta comparatio inueni ri ſiue ad id quod eſt contra vt ex oꝓoſito maloꝛum. malum vᷣo nõ habet oꝛdinem ad id quod ẽ ſurſum vk deoꝛſum. habet at᷑ oꝛdinẽ ad id qð eſt cõtra ſicut nũc oſtenſum eſt et in hoc ſenſu dicitur malum bene oꝛdi natum. . AUd ſecundo obiectum. dicendum ꝙ non eſt ſimile.nam omne album eſt eiuſdem rationis. bonũ ðo eſſe non eſt eiuſdem rationis:cum ſcilicet dicit de boms ſingulis et de vniuerſitate bonoꝛũ.vnde q;uis teneat illa compaꝛatio de bonis ſingulis ꝙ tanto me lius quanto impermixtius:non tamen tenet in vni⸗ uerſitate bonoꝛum.quod declaratur ex illo Auguſti⸗ ni in libꝛo de natura boni.ſicut nos continendo vocẽ tecenter interponimus in loquendo ſilentium:quan tomagis ille ſcilicet deus quarundam rerum pꝛiua⸗ tiones decenter eſſe facit ſicut rerum omnium perfe⸗ ctus a rtifex.ex quo oſtenditur ꝗ ſicut ſermonis de⸗ centia maioꝛ eſt interpoſitio ſilentij q ſi continue pꝛo ferretur:ſic vniuerſitatis puleritudo maioꝛ eſt ex in⸗ terpoſitione bene oꝛdinatoꝛum maloꝛum.]. Ad ter⸗ cio obiectum dicendum ꝙ pꝛima pꝛopoſitio eſt falſa indiſtincte ſumpta.in tali enim loco poſſet mulier ha bere maculam ꝙ ſederet cõueniẽter et eſſet ſignũ pul chꝛitudis maioꝛis.ſicut patet in cicatrice vulneris ĩ facie militis cum eſt in loco væbito ipᷣm reddit pulcri oꝛem. EInde auguſtinus dæ ciui.dei.tale ponit exem⸗ plum. ſicut pictura cum coloꝛe nigro in ſuo loco poſi⸗ ta:ita vniuerſitas rerum in ſuo loco poſita etiaz pul⸗ chꝛa eſt qᷓuis ꝑ ſeipos cõſiderata ſua defoꝛmitas tur pet. ¶ Ad vltimum diſtinguendum. ꝙ duplex eſt ma⸗ li oꝛdinatio.quedaʒ eſt manifeſta.quedam occulta ẽ. Maifeſta ẽ ſic dicit Aug. vt cũ mali oꝛdinantur ĩ pe nã eternam. Aſdelius enim ſicut dicit auguſtinus oꝛ dinata ẽ natura ſi iuſte doleat in ſupplitijs ; ſi impn⸗ ne gaudeat in peccato vel in pena tempoꝛali vt humi⸗ liatur in peccatis. Juſtum enim eſt vt qui in ſoꝛdibo eſt ſoꝛdeſcat adhpuc:Fᷣin quod dicitur apoc. vlt ĩo. Eſt et oꝛdinatio mali occulta ᷣm ꝙ deus facit regnare malum pꝛincipem pꝛopter multas cauſas.pꝛima eſt peccatum populi ſicut dicitur in iob. congruum eſt enim vt talis ſit recioꝛ ciuitatis quales ſunt habita⸗ toꝛes in ea. ecci.x. Secundo pꝛopter vtilitatem malo rum.dat enim dominus regem in furoꝛe. Oſee.xiij. quaſi virgam et flagellum. vt compꝛeſſi et flagellati ad deum redire compellantur. Oꝛegoꝛius. pena ocu los aperit quos culpa claudit, Tercia eſt pꝛopter vti litatem bonoꝛum. vt ſcilicet erudiantur et purificen⸗ tur. ſicut enim in igne purgatur aurum:ſic iuſli cami no tribulationis. ecci. ij. vtraq; tamen oꝛdinatio ma⸗ li competens eſt.ſed ſecunda habet letantem cauſam et ideo dicit ſignanter ecẽs. vidi malum ſub ſole qua ſi per erroꝛem.quaſi diceret non eſt erroꝛ ſed videtur erroꝛ enim reputatur: dum vtilitas oꝛdiationis igno . „ WzZep Byr xviij. ratur. Item obijcit Auguſtinus in tercio libꝛo de liber. arbi. Qon erat difficile aut laboꝛioſum omni⸗ potenti deo,vt omnia que fecit ſic haberent oꝛdinem ſuum: vt nulla creatura vſq; ad miſeriam perueniꝛet Mon enim boc aut omnipotens non potuit: aut bo⸗ nus inuidit. MReſponſio 'ᷣm auguſtinum dicentez oꝛdinem creaturarum a ſumma vſq; ad infimã gra⸗ dibus inſtis ita decurrere.quemadmodum em coꝛ⸗ poꝛũ differẽtias contemplando. Elides alia clarioꝛa que iniuſte petis auferri.que obſcurioꝛa compereꝛis aut clarioꝛibus adequari.ſed ad perfectionez vniuer ſitatis referens omnia.quantomagis et minus inter ſe clara ſunt:tantomagis cernis eſie omnia nec tibi occurrit perfecta vniuerſitas niſi vbi maioꝛa ſic pꝛe⸗ ſto ſunt vt minoꝛa non deſint. ſic etiam differentias animarum cogites. in quibus hoc quoq; iuenies: vt miſeriam quam doles.ad id quoq; valere cognoſcas vt vniuerſitatis perfectõnes nec illi deſint anime que fieri miſere debuerunt quia peccatrices eſſe nolue/ runt.tantumq;ʒ abeſt vt deus tales facere non debue⸗ rit: vt etiam ceteras creaturas laudabiliter fecerit. Longe inferioꝛes animabus miſeris. ¶Sʒ iteꝝ obij cit ſic auguſtinus in eodem. Si vniuerſitatis pefecti onem complet etiam noſtra miſeria defniſſet aliquid huic perfectioni ſi beati ſemper eſſemus. Itez que⸗ ritur quomodo malum culpe quod nullomodoẽ bo⸗ num poteſt bene congruere. Item quomodo malum pene quod eſt cõtrarium bono nature. poteſt ecoꝛi⸗ vniuerſitatis naturaliter congruere. Keſponſio ad pꝛimum ſᷣm auguſtinum in libꝛo de libero arbit᷑. non ipſa peccata vel ipſam miſeriam perfectioni vni uerſitatis eſt neceſſaria ſed animas inquantum ani⸗ me ſunt.que ſi velint peccãt:ſi peccauerit milere ſint Si enim peccatis earum cætractis mileria perſeue⸗ rat.aut etiam peccata pꝛecedit:recte defoꝛmari dici/ tur oꝛdo atq; adminiſiratio vniuerſitatis. Rurſus ſi peccata fiant et deſit miſeria:nihilominus dehone ſtat oꝛdinem iniquitatis. Cum autem non peccanti⸗ bus adeſt beatitudo:perfecta eſt vniuerſitas. Oe au⸗ tem ipſe non deſint anime.quas vel peccantes ſequi⸗ tur miſeria: vel recte facientes beatitudo ſemper na⸗ turis omnibus vniuerſitas plena et perfecta ẽ.¶qYlo ſecundum reſpondet auguſtinus in eodem libꝛo di⸗ cens.nõ em̃ peccatum et ſupplitiũ peccati nature ſũt quedaʒ: ſed affectiones naturarum. illa voluntaria: illa penalis.ſed voluntaria que in peccato fit turpis affectio eſt.cui pꝛopterea penalis adhibetur. vt oꝛdi⸗ net eam vbi tale eſſe non turpe ſit.et tecoꝛi vniuerſi⸗ tatis congruere cogat:vt peccati dedecus emenget pena peccati.¶¶ Ad tercium ſimiliter reſpondet au⸗ guſtinus in eodem libꝛo dicens.huic fit vt peccano cꝛeatura ſuperioꝛ a creaturis inferi oꝛibus puniatur quia ille tantum ſunt infime vt oꝛnari etiam a turpi bus creaturis poſſint atʒ ita teæcori vniuerſitatis coõ gruere. Et ponit exemplium dicens. Quid enim tam magnum in domo eſt q; homo. et quid tam obie⸗ ctum et infimum vt cloaca domus. ſeruus tamen in tali peccato detectus vt mũdande cloace dignus ha⸗ beatur.oꝛnat eam etiam turpitudine ſua.et vtrunq; hoꝛum.id eſt turpitudo ſerui et mundatio cloace iaʒ coniunctum et quaſi redactum in quandam ſin gene ris vnitatem ita diſpoſite domui coaptatur atʒ ſub⸗ texitur vt eius vniuerſitas oꝛdinatiſſimo decoꝛe con⸗ ueniat. 4 Yem aliud ponit exemplum dicens ſi bo⸗ num et magnum aliquem virum hoꝛtande boneſta⸗ tis officio videamus ignibus quantum ad coꝛpus at tinet concremari.non boc vocamus penam peccati ſed ſoꝛtitudin is ac patientie documentum.cunq; ma gis diligimus cum fediſſima coꝛruptio coꝛpoꝛea mẽ⸗ bꝛa eius abſumat ꝙỹ li mhil huiuſmodi pateretur. (JAne Ir ſu cata; „ODE VA 9 4 ρπαπ☛ „. 7 Adiramur quippe anime naturam mutabilitate coꝛ⸗ poꝛis non mutari.ac vo crudeliſſimi latronis mẽbꝛa cum tali ſupplicio confici aſpicimus appꝛobamus oꝛ⸗ dinem legum/oꝛnant ergo ambo toꝛmenta illa: ſed ille merito virtutis iſte peccati. Articuͤlus tercius Onſequenter queritur an vniuerſitas eẽt melioꝛ ſi omnia equalit eſſent bona. Ad quod ſic auguſtinus in libꝛo. lxxxiij.qſti. ſi eſſent equalia:non eſſent omnia. non enim eſſent multa rerum genera quibus conſtituitur vniuerſi⸗ tas pꝛimas et ſecundas et deinceps vſq; ad vltimas oꝛdinatas bominis creatas.et hoc eſt quod dicitur omnia.ergo neceſſario ad perfectioneʒ vniuerſitatis opoꝛtet ponere non equale bonũ in omnibus. 4 Sed contra boc queritur nunquid in infinitum erit inſtu⸗ entia in omnibus creaturis.aut erit ſtatus.obijcit eĩ ſic damaſce. bonum eſt ↄmunicatiuum ſui eſſe. hec eſt ratio communis omni bono. ſed ſtatus eſi in bonis ſupponatur hoc.ſumamus ergo vltimum bonum. il⸗ lud bonum eſt cõmunicatiuum non niſi reſpectu infe rioꝛis. ergo aliquid eſt inferius.ponatur illud eſt cõ⸗ municatiuum: ergo habet inferius cui poteſt cõmu⸗ nicare. quia potentia non eſt fruſtra.et ſic erit in infi nitum abire: aut ponere ꝙ vltimum bonum non ſit communicatiuum ſed ſibi fit communicatio.4 Ad pꝛimum dicendum. opoꝛtet ꝙ bonitas vniuerſita⸗ tis in bonis creatis ſit 'm oꝛdinem participationis pꝛime bonitatis 'm plus et minus. Ratio autẽ qua⸗ re opoꝛtet ibi ponere oꝛdinem hec eſt.quia pꝛimum E agens ꝑ potentiã. que potentia eſt oꝛdinata.pꝛimuʒ em agit ꝑ potentiã et ſapientiã.et eo ꝙ ꝑ ſapiĩam: eo agit ꝑ oꝛdinem.qꝛ ſapientis eſt oꝛdinare.et ideo pꝛi⸗ mum oꝛdinate facit que facit. IJdeo aũt opoꝛtz eſſe oꝛ dinem in creaturis vt vna ſit ſuꝑioꝛ.et magis recipi⸗ at de influẽtia bonitatis a pꝛimo.et ergo dicit augu. ꝙ ſi eſſent equalia:non eſſent omia.quãtũ ergo eſi de potẽtia abſoluta bene poſſʒ pꝛimũ facẽ om̃ia eẽ equa⸗ lia.ᷣ ꝙ nõ ſint equalia hoc ẽ᷑:qꝛ pꝛimũ agit ꝑ potetiã oꝛdinatã. ꝓpter qð opoꝛtet oꝛdinẽ eſſe in rebus.¶ Ad illud quo queritur vtrũ hec influẽtia ſit in infinitum dicendũ ꝙ de potẽtia abſoluta poteſt ipᷣa boĩtas cõi⸗ care ſe in infinitũ.et ꝙ vna creatura inſtuet in aliam inferioꝛem. ſed dicitur eſſe ſtatus et numerus in hac influentia: ꝓp:er oꝛdiem et perfectionem vniuerſi.ſi em̃ ita eſſet:nõ eſſet ſtatus in oꝛdinatione vniuerſi.et ſic nec completio ſiue ꝑfectio in vniuerſo.et ſic parit᷑ oꝛdinatio vniuerſi.Quia ergo pꝛimũ eſt agens oꝛdi⸗ nate et ꝑfecte.qꝛ dei ꝑfecta ſunt opera:ideo infiuẽtia iſta nõ eſt in infinitũ.immo eſt ſᷣm reflexionem.ita q; vltimũ bonum in quo eſt ſtatus eſt ſm reflexionẽ nec ꝙ alteri inferioꝛi cõmunicet actu:licet poſſet cõicare ummo ĩi fit cõicatio et ꝑ refler ionẽ cõicat ſuo ſuꝑio ri.ſicut dicimus.ꝙ materia cõicat foꝛme poſſe ſuum et foꝛma ꝑ reflexionem ſuuʒ eſſe materie:ita dicimus ꝙ in oꝛdine vniuerſi eſt completio ꝑ reflexionem in vl timo bono in quo eſt ſtatus.et ſic nõ opoꝛtet pꝛoceſſũ bonoꝝ a pꝛimo eſſe in infinitum. Nueſtio.xix.de oppoſi tione mali ad bonum. Onſequẽter que/- ritur de oppoſitione mali ad bonum Circa quod querunt᷑ plura.Pꝛimo an increato bono opponitur malum Secundo quomodo opꝓponitur ma⸗ lum bono creato gratie et nature. Tercio quomodo malum habeat ſubſiſtentiam in bono nature.Quar⸗ an malũ ſit coꝛruptiuũ habilitatũ naturaliũ. Sexto an ſit coꝛruptiuũ modi ſpeciei et oꝛdinis. Septimo an vnico malo vel triplici ſit coꝛruptio vel diminutõ modi ſpeciei et oꝛdinis. Octauo de differentia coꝛru⸗ ptionis que eſt ꝑ veniale et moꝛtale. De oppoſitõe do boni et mali in genere dicetur infra cum ad moꝛalia deſcendemus. Mẽbrum pꝛimum Iꝛca pꝛimũ ſic obijcit auguſtinus.xj.de ciui.dei. Aicium eſt cõtrariũ deo: quẽ⸗ admodũ malum bono.ſed malũ oꝑꝓponi tur ſimpliciter bono.ergo et viciuʒ deo ſed nihil aliud eſt ꝙ malum:ergo ẽ deo ↄtrariũ.¶ Itẽ qð deficit a minoꝛi ſᷣm ꝙ hmõi deficit a maioꝛi exiſtẽ te in illo mĩoꝛi.ſine quo nec eſt nec intelligituꝛ illð mi nus. Sed om̃e bonũ creatũ minus eſt bono increato et tale minus:qd nec eſſe nec intelligi poteſt ſine bo⸗ no ĩcreato.ergo quod deficit a bono creato deficit ab increato.ſed deſficiens a creato bono dicitur malum. ergo ſicut eſt malum reſpondẽs bono creato: ſic erit malum reſpondẽs bono increato. Contra vicium vel malum ſicut dicit auguſtinus dicitur. eo ꝙ nocet vel viciat.ergo cui nõ cõtingit nocere vel quod nõ cõ tingit viciari nulli malum eſt vel vicium oppoſitum ſed ſummum bonum nec viciari poteſt nec ei noceri. ergo ſummo bono non eſt malum contꝛarium.⸗ Pꝛe terea.malum pꝛiuatio eſt. et quod non habʒ aliquid quo poſſit pꝛiuari non habet malum ſibi oppoſitum. ſed pꝛimum nihil habet pꝛiuabile:ergo malum nõ eſt oppoſitum ſummo bono. Solutõ dicunt ꝙ ſummo bono negatiue opponit᷑ aliquid.et ſi malũ ei oponit in ſe:hoc nõ ẽ malũ dictũ pꝛiuatiue.ſed ſolũ ſᷣm nega tionẽ. Verũtamẽ eſt qꝛ auctoꝛitas augu.płlꝰ dicit.di⸗ cit em̃ ꝙ viciũ ẽ ↄtrariũ deo ſiẽ malũ bono:ideo plus opoꝛtet dicere.dicimus em̃ q; aliquid pr alteri cõtra⸗ riari dupliciter.vel in ſe vel in ſuo effectu.ſcʒ effectuʒ ipᷣius impediẽdo qui efficienti pᷣbere nõ poterat im⸗ pedimentũ. Si ergo loquamur de ſummo bono in ſe ſic nullum malum ẽ ei cõtrariũ. Si aũt volumꝰ dicẽ cõtrariũ in eius effectu:ſic aliqꝗd ẽ cõtrariũ deo.ali⸗ qd em eſt impedimẽtũ vel deſtructiuũ facti vel conſer uati ab ipᷣo.et ſi non poſſit impediri ceus nec deſiru⸗ it id ex parte ſua quo ſuos effectus cõſeruat:ipᷣi tamẽ effectus conſeruati impediũtur et deſtruũtur a malo Exẽplũ at᷑ aug.i.xj. de ciui.dei ẽ illð iaco.iij. amicꝰ hꝰ mũdi inimicꝰ ẽ deo.dẽ em̃ inimicꝰ.nõ qꝛ deo dire⸗ cte ad uerſet᷑: ̊ qꝛ alicui effectui eiꝰ ꝗ bñplaciti ſignũ ẽ eiꝰ reſiſtit. Vñ aug.ibidẽ.inimici ſunt volũtate reſi ſtendi:non poteſtate ledendi.ᷣm hoc intelligi? aucto ritas auguſtini vicium eſt cõtrariũ deo nõ in ſe ſed i ſuo effectu. ¶ Ad illud qð obijcit᷑. quicqd deficit a mi⸗ noꝛi ⁊c. dicimus ꝙ duplex eſt effectus.vno mõ qui ẽ pura negatio ſᷣm ꝙ dicitur quod non eſt alterum c⸗ ficit ab illo.et m hoc dicimus ꝙ omne creatum defi cit a deo:quia nullum creatum eſt deus. ſed iſte defe⸗ ctus non facit malum. Eſt alius defectus qui non eſt pura negatio ſed pꝛiuatio. vt non dicatur deſiciens ab alio quicquid non eſt habens illud ſed quod eſt aptum natum habere non habens. et hic eſt xefectus qui eſt in malo.ſic autem nihil eſt deficiens a co.vn cæ non ſequitur in pꝛopoſito ſi deficit a minoꝛi ⁊c· quia nec ſequitur natum eſt eſſe minus: ergo natum eſt eſſe maius.vnde et ſi quelibet earum que ſunt na⸗ tum eſt habere ſummum bonum in ſe. ſicut quodẽ te nens ipſum in eſſe et non eſt ſubſtratum malum. q; ex pte ex qua defectibilis ẽ res ex illa ſubijcit malo.ni hil tñ eoꝝ que ſunt natũ eſt eſſe deꝰ.⁊ iõ ſi coꝝ q ſunt us Aπ ea. wer 9. 7 S 7 to de coꝛruptõne boni ꝑ malum an ſit finita. Qninto D on ig nin e un. ate evn. Kon Cekui fris no Rre ſiſte Hine trar cüm l/ voni Male ſtnn Npon te ſn Npr ttpe elon edu ndſt eio hi N ſec i ia.Sann dini, echrſii n tdnani nn ſinge . dmneld Opon en ſen N ani g anngioiert ligien lͤn noihere wleſſinedy ato deſetiz elturtmalun eato: ſic en ntra viciun eonoen lquod noj n opoſimn et elnoen Arinmn e bah a biopoſiun ömulvmn cuntglunno Aacpont ſüfnnegt Nnoidople falencön ulckten potent in⸗ obonvin e folune füdo el⸗ iteloonſer Gnerdelrv narißimi üuran coi ni de 1 plbeiiſti lünent rligtwen bön eit ſaſinmmn ononie umnR e nnondf ſlileſe ggtiſen 4 , ſcen elten 1som, nineni ſſonn eſntt clant Ualn 4 ſhn eſhe IJunmah- *α Ab. Spe malia Dex Byp waſ E 6αια Nueſtio extra deum ſit deus. nihil tamen dicendum eſt defice re a deo. hoc modo dicendo dfectum.et ideo non erit aliquod malum contrarie vel pꝛiuatiue opoſitũ ſũmo bono:niſi ſicut pꝛius dictum eſt.Si auteʒ rationes vl time ꝓbant ꝙ malum non eſt contrariũ deo.hoc eſt ve rum in ſe:ſed non eſt verum de contrario in ſuo effe⸗ ctu. Membrum ſecundũ Ecundo queritur de genere oppoſitõnis mali ad bonum nature et gratie. Ad qð ſic.malum culpe opponitur cõtrarie bo⸗ no nature et gratie.ergo ſi hec bona ſũt duo:videtur ꝙ vnum opponatur duobo genere oppoſi⸗ tionis.quod eſt inconueniens. Quia autem poſſet di⸗ ci ꝙ nõ oꝓponitur vt contrarium.oſtẽditur ꝙ immo.ꝛ pꝛimo bono gratie.ñ em̃ opoit᷑ ↄtradictoꝛie tm̃ nec re latiue hoc ſuponitur.oꝓonitur ergo pꝛiuatiue vel cõ trarie.pꝛiuatiue non:hoc patet.quia bonum et maluʒ nõ dvetermiantur oꝛdine in regreſſibili circa ſuum ſub⸗ iectum.immo alternant᷑ frequenter circa idem.et ĩ ali quo malum pꝛecedit bonum.in aliquo ecõuerſo. Si &̊ que huiuſmodi ſunt.nõ ſunt pꝛiuatiue oppoſita ſed cõ⸗/ traria:relinquitur ꝙ malum culpe cõtrarie opponituꝛ bono gratie.⸗. autem ſit ↄtrarium bono nature vi ctur.quoniã nihil eſt coꝛruptiuũ alterius pꝛopꝛie ni⸗ ſi ſit cõtrarium illi.ergo ſi malum eſt coꝛruptiuum bo ni naturalis vt dicit auguſtinus in pluribus locis:cõ⸗ trarium eſt malum culpe bono nature. Solutio di⸗ cimus ꝙ cum duo ſunt bona gratie et nature. pꝛopꝛie et ꝑ ſe loquendo non eſt idem malum quod vtriq; op⸗ ponitur.Mam bono gꝛatie pꝛopꝛie et peꝛ ſe.reſpondet malum ſcilicet culpe.bono aũt nature reſpondet opꝑpo ſitum pꝛopꝛie et per ſe loquendo malum pene.Vñ non opponitur vnũ duobus b duo duobo.vnde ſi bono na ture ogponitur malum culpe:hoc non eſt pꝛimo et ꝑ ſe ſed mediante malo pene.ſic aũt nõ eſt ĩicoueniens duo opponi vni.vnum immediate ⁊ per ſe:reliquũ mediate et ꝑ cõſequens. Si aũt queritur qualiter oꝑonitur malum culpe ipᷣi bono gratie.dico ꝙ in ipᷣo malo cul⸗ pe duo ſunt.Eſt em̃ hoc ꝙ dico malũ.eſt etiã ibi actio et diſpoſitio relicta ex mala actione. Relinquit᷑ em̃ in malo agente aliqua diſpoſitio mala ex ip̃a mala ope⸗ ratione:ſicut in bene opeꝛãte.relinquitur aliqua bona diſpoſitio.ſᷣ ĩ hoc ẽ differẽtia.ꝙ mala diſpoſitio ſemꝑ ſequitur malũ opus in male agẽte. Abi aũt eſt gratia ipᷣa bona diſpoſitio relinquitur aliquando ante bonã oꝑatõʒ.Mtũ ergo ad hoc qð dicit malũ.dicimꝰ ꝙ op⸗ ponit᷑ pꝛiuatiue malũ culpe ipi bono gre.Qualiter vᷣo ad diſpoſitõem relictã que ẽ ad malũ ĩ malo agente:di cimꝰ ꝙ cũ hec diſpoſitio ſit cõtraria diſpoſitõni que ẽ in habẽte gram.ſic qtũ ad hoc oꝑonet᷑ malũ culpe cõ trariũ bono gẽe.vñ nec hmmõi ſimplicit loquẽdo dõm ẽ cõtrariũ im̃ vel pꝛiuatiuũ tm̃ ſed cõtꝛariũ ſub pꝛiuatõe Si aũt querit᷑ qũo opponit᷑ malũ pene bono ſibi opoſi to.dicimꝰ ꝙ eodẽ mõ ſicut et malũ culpe ſuo oppoſito. tamẽ in hoc eſt differentia opoſitõnis hinc et inde. ꝙ malum culpe adueniẽs in quo eſt ſuũ oꝓpoſitũ totalit abijcit illud ſcʒ bonũ gratie. Malũ aũt pene nõ totali ter abijcit bonũ nature ̊ ſolum diminuit. Membrum terciñn Ercio querit᷑ quomõ vel qualiter maluʒ babeat ſubſiſtentiam ĩ bono nature.Ad qð ſic.nullũ cõtrariũ eſi in ſuo cõtrario. mmmalũ culpe ẽ in bono naxe ergo non ẽ illi cõtrariũ.Cũ habitũ ſit ꝙ malũ culpe o poſitũ ſit bo⸗ no natxe mediate malo pene:querit᷑ qũo differat ipʒ bo nũ ym ꝙ ẽ vt ↄtrariũ malo ⁊ Fᷣm ꝙ ẽ ſbiectũ ipiꝰ.ꝙ aũt 4 . idem ſit bonũ bonum nature penitus qð habet maluʒ . X — o ne. „A xix. pꝛo ſubiecto et ꝓ cõtrario hoc mõ videt᷑. poſſʒ em̃ dici ꝙ bonum cui eſt malũ cõtrarie ſunt ipe habilitates q̃s coꝛrũpit.bonũ aũt quod eſt ſicut mali ſubiectum et nõ cõtrariũ:eſt ipᷣa pꝛima natura et eſſentia liberi arbitꝛij in quo ſunt habilitates ille.Sed ꝙ malũ ſit in ipis ha bilitatibus vt in ſubiectis.oſtendit᷑ hoc mõ.Sit.c.ma lum quod eſt coꝛruptiuũ habilitatũ.ſit.a.illud bonuʒ qð iam coꝛruptum vel diminutũ eſt.ſubiectũ aũt pᷣmũ et reſiduũ boni quod nõ eſt adhuc diminutũ.ſit.b.tũc queritur.b.diminuibile eſt adhuc nõ niſi ꝑ.c.quia nõ niſi ꝑ malum quod eſt in ipᷣo.ſi ergo diminuitur ꝑ ma lũ quod eſt ipo.et diminuit᷑ ꝑ.c.ergo in.b.eſt vt in ſub iecto.ſed.b.dicebat ip̃am habilitatõem.erit ergo ma⸗ lum in ipᷣa habilitatõe cui eſt cõtrarium ſicut in ſubie⸗ cto.et ita idem erit omnino cõtrariũ et ſubiectũ.q Itẽ queritur dicit aug. in Encheridion ꝙ in hoc loco defi cit regula dy aleticoꝝ que eſt.cõtraria ſimul eſſe non poſſe:aut vnum cõtrarioꝝ nõ eſſe in alio.ſed queritur quomodo hoc poſſit eſſe. De rõne em̃ cõtrarij eſt vt nõ poſſit compati ſuũ cõtrarium.nec etiã intellectꝰ cape⸗ re poſſet ꝙ cõtrarium ſit ſub ſuo cõtrario. Solutio dicimus ꝙ duplex fuit bonũ natuꝛe in ipᷣa aĩma reſpõ dens malo.fuit em̃ ipᷣa ſpſttia libeꝛi ar bitrij.que nul⸗ lo modo fuit diminuibilis per malum.dicit em dyoni ſius.ꝙ nihil exiſtentium coꝛrumpitur ſᷣm ꝙ exiſtentia vel natura.ſed defectu iuxta naturaʒ oꝛdinis armonie et cõmenſuratõnis fit coꝛruptiuũ.ſuꝑple vnde nõ vult ꝙ ꝑ coꝛruptõex nature pꝛime coꝛrũpatur aliquid a ma lo:ſed ꝑ coꝛruptõem naturaliũ habitudinũ que ſũt in xta naturã illã pꝛimã ad bonum gratuitũ. ille ergo ha bilitatões modus ſpecies et oꝛdo.ſiue ↄmẽſuꝛatio quã dicit dy oniſius pꝛo eo qð ẽ modꝰ et armonia loco ſpe ciei.ſunt medie inter illam naturã et bonũ gratuitum ad qð oꝛdinãt vel habilitãt ip̃am.illa ergo natura nõ diminuibilis malo ſubſternitur.aliud vo bonũ qð di⸗ minuibile eſt a malo et ſi nõ omnino coꝛruptibile ſcilz ipe habilitates ſunt bonũ cõtrariũ malo. Honũ auteʒ pꝛimũ nõ eſt malo cõtrariũ ſed eſt ſubiectũ oꝑatõnis il lius que ẽ inter ſubiectum et habilitates ipas.vñ erat poſſibile ad habilitatẽ maioꝛẽ ad bonũ vel ad minoꝛẽ. nõ ad nullã:quia nõ potuit totaliter eſſe pꝛiuatio.⁊ ſic patet ſolutio ad pꝛimũ quoniã cõtrariũ non eſt in ſuo cõtrario. Ad alið quod obijcitur ꝙ idem malũ opoꝛ tet eſſe ĩ ißis habitudinilv. Dicimꝰ ꝙ cũ habilitas ſit media inter ſubiectum pꝛimũ et gratuitũ bonum:du⸗ plicem habet comparatõem. vnam a naturam cuiꝰ eſt a qua tenetur.et Fᷣm iſtam com ꝑatõem nec coꝛrum⸗ pitur nec diminuitur.aliam vo ad id ad quod oꝛdiat vel habilitat.Et quia malũ pꝛopꝛie tollit hunc oꝛdiem qui fuit ad bonum gratie.ideo q;tum ad hanc comꝑa⸗ tionem diminuitur ipᷣa habilitas et plus et minꝰ.Fᷣm ꝙ eſt maius vel minus malum. Quia ergo quo ad pꝛi mam comꝑatõem ſcʒ naturam a qua tenetur nõ dimi nuitur.patet etiã ꝙ adhuc ipᷣa habilitas ſᷣm ipᷣaʒ viã nõ eſt rõne cõtrarij ipᷣi malo.et ideo cedit in naturam ſubiecti vel ſubſtrati.ſcdᷣm aũt viam in qua diminuit᷑ non eſt in ratione ſubſtrati ſed contrarij. Concedo er⸗ go ꝙ malum in ipſis habilitatibus eſt. ſed non ᷣm ꝙ contrariantur. ex hoc etiam apparet ꝙ non elt intelli⸗ gendum ꝙ contrarium ſit in contrario per modũ quo contrariantur.hoc enim nõ eſſet intelligibile. nec hoc voluit diceꝛe Auguſtinus:ſed ꝙ aliꝗd ſit in aliquo qð ei ſubijcitur quo ad aliquid:et quo ad aliquid contra⸗ riatur.hoc enim non eſi inconueniens.hoc tamen fre⸗ quenter non inuenitur niſi in huiuſmodi quod idem ſit ᷣm ſubſtantiam contrarium et ſubiectum. Membꝛum quartum Uarto queritur de coꝛruptõne boni na⸗ ture an ſit finita.cõſtat em̃ ꝙ illa habili tas creata ẽ:ergo finita.g̊ᷓ viꝛtꝰeiꝰſinita. Aſdalũ at᷑ ifinitũ ẽ Infiniũ at᷑ agẽs ſi ad dit᷑ patiẽti finite uͤtutis et ↄtinue agat: aliqñ erit pati ens totũ coꝛruptũ.ᷓ poſſibile ẽ aliqn babilitates illas totas coꝛruptas eſſe. ¶ Item hocipᷣm videt᷑ eẽ in dana tis. quod eſt dicere ꝙ in ipis remaſerit de habilitate ad bonũ.et ſi remãſit pꝛimũ bonum nature incoꝛruptũ tamen de illis habilitatibo iam nihil videtur reman⸗ ſiſſe. Si aũt dicatur hoc.contra hoc eſt illud qð dicit aug. de natura boni. Dicit em ꝙ nõ poſſunt tolli oĩno hmòi habilitates ꝙᷓdiu res eſt.inquantum habʒz vnũ⸗ quodq; creatum de iſtis:tantum habet dæ eſſe.¶ Item cum malum coꝛrumpit bonum. aut illud coꝛruptum eſt pars aliquotta boni: aut non.ſi ſic: hmõi partes ñ ſunt infinite. cõſtat.determinstur eꝛgo numerus earũ in denario vel in quolibet alio.ſi ergo pꝛimum maluʒ tulit vnam quottam.ſcm tollet aliam.ergo perpetra tis.x.peccatis.bonum erit totuʒ coꝛruptum, qũo eꝛgo dicit ꝙ impoſſibile eſt coꝛrumpi.aut quid eſt id bonũ quod coꝛrumpit᷑ per malum. Solutio.concedimus ꝙ impoſſibile eſt manente ſubiecto in eſſe coꝛrumpi il⸗ las habitudines.vnde nec etiam in damnatis omni⸗ no coꝛrupte ſunt.quod patet.quoniam et ſi poſſe pue⸗ nire ad bonum gratuitum non ſit remotum a damna tis de iuſticia dei:tamen ipſa poſſibilitas nature non eſt remota immo remanet ibi.et cum illa modus ſpeci es et oꝛdo remanent.vnde licet dicamus ꝙ non poteſt habere bonum gratuitum. tamen ibi eſt poſſibilitas nature ſiẽ dr̃ de claudo ꝗ non pt᷑ gradi nunqᷓ m ẽ im⸗ poſſibilitas ad gradiendum.ſed nõ eſt ibi poſſibilitas vt oꝛdinata ad actum illum. et ſic ſoluitur ſcdᷣo obie⸗ ctum. 4. Ad illud auteʒ quod pꝛimo queritur dicimꝰ. malum ſi dicitur infinitum:nec mltitudine nec ma gnitudine nec virtute dicitur infinitũ: ſed ſolum quia caret oꝛdinatione ad finem.ſicut dicitur incauſale. qꝛ nõ habet cauſam ꝗꝓpꝛie ꝑ ſe loquẽdo.vnde et ſi ꝑ ſe di⸗ catur ꝙ bonum habet virtutem finitam.ſimiliter dici⸗ mꝰ ꝙ malũ hʒ vᷣtutẽ ſinitã.vt ita dicamus.abuſiue em̃ dicit᷑ malũ habere virtutem.vnde nõ dicituꝛ infinitum vt dicatur ꝙ nõ poteſt tm̃ quin et plus.ĩmo ẽ dicẽ de⸗ termĩate tatũ poteſt et nõ plus.vt ita abuſiue liceat lo⸗ bui de potentia mali.Et ſi obijcit᷑ nihil eſt ita malũ ꝗn poſſit eſſe magis.hoc verũ eſt.et quicqd ſit de potentia nihil eſt ita malum quin ſit dicere hoc tãtum et nõ plꝰ actio aũt nõ eſt in ratõne eius qð poteſt eſſe et non eſt: ſed ratõne eius ꝙ eſt ſolum.et ideo patet ꝙ et virtus ⁊ actio mali finita eſt ſicut boni.q Doc ergo viſo diciꝰ ꝓlterius.qꝙ ſuꝓoſito ꝙ malum habeat virtutem ſicut et bonum.ꝙ eſi maioꝛ virtus boni qᷓ; mali.Aaluʒ em̃ nõ ageret niſi ſubſtantificaretur a bono.vnde quatũ⸗ cunq; malum coꝛrumpit de bono.opoꝛtet ꝙ remaneat aliquid de bono in quo eſt ſummum.nõ tanqᷓ;ᷓ ſubiectũ malo.ſed tanqᷓ; cõtinens ſiue tenens illud bonum re⸗ manens et ſuſtentãs ipſum malum ſine cuius virtute non poſſet agere ipſum malum.et ſic patet ſoluno ob⸗ iecti.non em̃ eſt ſicut dicebatur malum agens infini⸗ tum.id eſt. virtutis infinite.id eſt.q agat in minus potens ſe.¶ Teꝛcio vᷣo obiectum concedimus ſicut op ponebatur. Qõð vo querit᷑ quid ſit illud bonum quod coꝛrumpitur aut ſit aliquotta ipius.an quid aliud:di cimus ꝙ coꝛruptõ de bono ſiue habilitate non eſt eius aliquotta que ſcilicet aliquotiens ſumpta reddat to⸗ tum. quod patet.ſic enim habuit habilitas duplicẽ cõ⸗ parationem vt dictum eſt.dictum eſt etiam ꝙ diminu tio eius fit im com paꝛatõem que eſt reſpectu boni gꝛa tuiti ad quod habilitat. dicimus ergo ꝙ et ſi ſit finita in ſeipᷣa habilitas.illa eſt tamen poſſibilis ad infinita opera particularia ex ſe elicienda.et quia ex operibus relinquentur diſpoſitiones. eſl etiam quodammod poſſibilis quaſi ad infinitas diſpoſitiones. quia ergo ex iſta parte diminutio eſt et ex iſta parte infinitas eſt vt viſum eſt ibi.diminutio autem infiniti et ſi conti nue fiat:nunqꝙᷓᷓ tamen eſt diminutio completa.ideo pa tet ꝙ in coꝛruptione vel diminutione iſta nunꝙᷓ eſt de⸗ uenire ad completum eſſe vł coꝛruptum eſſe. Patet eti am ꝙ non eſt aliquotta que coꝛrumpitur.cum enim ſit diminutio ex via qua eſt infinitas.infiniti autem ſem⸗ per ſᷣm ꝙ eſt huiuſmodi vel alicuius er parte qua ba⸗ bet infinitatem nulla ſit aliquotta:patet ꝙ illud quod coꝛrumpitur de ipſa habilitate nõ eſt ipſius aliquotta vnde hercules ſi dicatur magnus coꝛpoꝛe.iſli magni⸗ tudini reſpondẽt aliquotte.ſi vᷣo virtute qua poſſit ma gis et minus vel in hoc vel in üllud: huiuſmodi non ſunt aliquotte magnitudinis illius. ſimiliter dici⸗ mus in pꝛopoſito.vnde non eſt dicendum ꝙ illud bo⸗ num diuidendo in partes diminuatur pꝛopꝛie loquen do. ſ ſolũ ꝙ minꝰ minꝰ habile ſit per cõtinuam mali actionem. vnde imaginatio quam bhabemus de dimi⸗ nutione quanti quod diuidi poteſt per ſuas aliquot⸗ tas.inducit nos in deceptionem. vt ſimiliter creda⸗ mus fieri. Vbi fit diminutio q;ẽtum ad virtutem. non ꝙ volumus dicere ꝙ virtus ſit infinita quo ad intenſi onem.ſed quo ad vniuerſitatem operum ex ipſa elici⸗ endoꝛum.et diſpoſitionum ex ipſa relictarum. Membꝛum quintũ Vinto queritur An malum ſit coꝛrn⸗ ptinum habilitatum naturalium. Ao quod ſic.malum diffinitur per coꝛrupti⸗ onem vel diminutionem boni natura⸗ lis.Queritur ergo cum in natura non reperiantur ni ſi hec ſcilicet bonum ſubiectum quod eſt potentia.eẽn tia.habitus ⁊ affectõnes.cuius iſtoꝛum bonoꝛum erit coꝛruptio:non boni pꝛimi neq; poſitione. Illud enim bonum quod per malum diminuitur.aliquando opoꝛ tet eſſe maius aliquando minus.conſtat autem ꝙ nec ipſa natura pꝛima nec potentie eius ſm ſe poſſunt di⸗ ci aliquando maioꝛes aliquando minoꝛes. erit ergo coꝛruptio affectionis vł habitus.ſed non affectionis: illud enim bonum cuius malum coæuptinum opoꝛtet ſem per in parte permanere.quia nunqꝙᷓ eſt ibi totali⸗ ter coꝛruptum eſſe.ſed affectio totaliter tranſit et tolli tur:reſtat ergo quod erit coꝛruptiuum habitus natu⸗ ralis. Sed vlterius queritur. habitus naturalis dici⸗ tur viꝛtus naturalis.ſᷣm ꝙ dicitur Math.viij. de cen⸗ turione.vbi dicit glo.ꝙ ille centurio habet virtutes naturales ſᷣm ꝙ diffinitur virtus ſic. virtus eſt animi habitus nature in modum rationis conſentaneus. Si igitur dicatur ꝙ huiuſmodi habitus naturalis coꝛru ptiuum eſt malum. Contra.he enim virtutes aliquan do totaliter tolluntur per malum. aliquando enim eſt ani ma ita peruerſa ꝙ non habet modum aliquem con ſentaneum rationi.vt quando ratio eſt omnino ſubie⸗ cta ſenſualitati. Cum ergo bonum quod per malum diminuitur opoꝛteat ſemper manere:patet ꝙ non fuit iſtius habitus naturalis coꝛruptiuum. 4 Bicet quis ꝙ inter potentiam et iſtum habitum naturalem ſunt quedam habitudines medie que diſponunt ipſam po⸗ tentiam ad illum actum. et iſlarum habitudinum eſt malum coꝛruptiuum. Contra. conuenit ꝙ philoſo⸗ phi cognouerunt bene poſitionem iſtarum virtutum naturalium in potentia. cognouerunt ergo ſimiliter quecunq; diſpoſitiones ad hoc exigebantur. vt illi ha⸗ bitus eſſent ĩ potẽtijs.coquerũt ergo illas babitudies medias.quare ergo nõ cognouerunt malũ eſſe eoꝛum * guodan nes. gui⸗ lp ſrinſti ntiictſin nblenit . runceſſd, neſe Pren rcnnanintt ltianten ſen nrqnde⸗ tgfluc ro pſigtiiinn gechupoſte boiuſcnoe N tungiſtn propriehe cötinnan e⸗ emmns dedin rſuas ginn mliter aen Firtuten nn quoadinte nex ipſa e carum. Mtn nalon ſtan⸗ aturtlion. urfgtarct n beniwn unepenanurn iekotertiren n boncunnct ONe. Plc enn dlicgnancdche ſatanengne nſepaſtoron nara ent eſg⸗ chaſkrnons. ponongpone atbitni⸗ etonſtat nbabisſor Gnourotecc Natb rüzn hbabe tint⸗ firnselnn onſentwnan⸗ naturtis büinman Pononun erdiltencn onnneſfte fer in ntgal Oicſe muunnſ dbimcinm itg ei⸗ un ſmmn ego ſnn tur N, lcktm reſpectu intelli leropriats intelligenda ſunt dici. nam bm reʒz ſunt ille NMueſtio diminutim.ex hoc. n. nõ videt᷑ ꝗ debeat dici diminuti uum illaꝝx. Solutio.ↄcedimꝰ nec eſſentie nec po⸗ tentie nec affectones nec habitus naturalis qui dꝛ viꝛ⸗ tus naturalis eſt conuptm̃ malũ. ſed illaꝝ habitudi⸗ nũ que medie ſunt inteꝛ potentiã 2⸗ dictos habit? vm ꝙ vlterius diſponũt ad habitus gratuitos. ⁊ ille hitudi⸗ nes inſeꝑabiles ſunt a potentia:⁊ he ſunt ſpẽs modus 7 oꝛdo. Sed notandũ ꝙ q;uis illaꝝ habitudinũ ſit ma lum corruptm̃:nõ tñ eſt coꝛuptm̃ ipſaꝝ ꝓut compant᷑ ad dictos habitus qui ſunt virtutes naturales vel ali⸗ os quoſcũq;.ſed ſolũ ꝓut diſponũt ad bonũ gratuitũ. quia igit᷑ phi nunq; ꝑuenerũt ad cognitõneʒ gratie vel boni gratuiti:ideo neqʒ cognouerunt iſtas habitudi⸗ nes ꝓut diſponũt ad bonũ gꝛatuitũ.quia & ſic eꝛat ma lum gratuitum eaꝝ.pʒ ꝙ nuqᷓ; potuerũt cognoſcẽ qua liter malũ eẽt illius boni coꝛꝛuptm̃. — Membꝛum ſextũ Exto querit᷑an malũ ſit conuptm̃ modi ſpeciei ⁊ oꝛdinis.⁊ videt᷑ ꝙ ſit coꝛuptiuũ oꝛdinis tm̃. Si.n.coꝛꝛumpunt ille habi⸗ titudines ꝓut oꝛdinãt ad gratiam. gra aũt erat illax vt oꝛdinãs ad finem:tũc videt᷑ ꝙ ꝓPrie coꝛꝛũ pitur ibi relatio que erat ad finẽ ? non alia.& ſi penes relationeʒ ad finẽ attendebat᷑ oꝛdo erit malũ ꝓpꝛie coꝛ ruptm̃ oꝛdims:nõ modi vel ſpeciei. Ad qð dicimꝰ. ꝙ hec obiectio ꝑ cuiuſdaʒ falſi ſuppoſitõʒ ꝓcedat.ↄce⸗ dimus enim ꝙ reuera coꝛꝛuͦpunt᷑ babitudines ille 'm com ꝑationeʒ illam quam hnt ad gratiã. ſed dicimꝰ gratia reſpectu eſſe vel oꝑis gratuiti nõ ſolum eſt vt fi nis:ſed etiã vt efficiens.⁊ ſic penes hanc attendi᷑ mo⸗ dus. 2 vt infoꝛmans: a penes hanc attendit᷑ ſpẽs. vt oꝛdinãs ad finem:⁊: penes hanc attendit᷑ oꝛdo.Cum coꝛumpit᷑ vel diminuit᷑ habilitas penes com pationẽ quam habet ad gratiam.patet ꝙ nõ diminuit᷑ ſolũ pᷣm relationeʒ quam babuit ad finẽ:ſᷣ ſᷣm alios. Membꝛumſeptimũ Onſequent queritur.an diminutio ſiue coꝛuptõ modi ſpeciei ⁊ oꝛdinis ſit ex ma lo triplici vel vnico.Ad qð ſic Qaum.j. PPP conſur get duplex tribulatio. ex q̊ ar guit᷑ vni peccato debetur vnica pena: 7 plures pluri bus. Si vnu eſt peccatũ qð ↄmittit᷑: æ vna erit pena. Kuũ pena ſit diminutõ illoꝝ triũ: videt vnica dimi nutione diminuant illa tria. aut dicat᷑ qualit ẽ vnitas in peccato: 1 in pena multiplicatio. YJteʒ quia quatu oꝛ ſicut dicit aug.⁊ beda:inſlicta ſunt nobis pt᷑ pecca tunmn. ſci infirmitas. ignoꝛantia. malicia. 2 ocupia. ſi ergo infirmitas eſt er crfectu potẽtie 2 ſic eſt coꝛuptio modi. ignoꝛ antia ex defectu ſcientie 2 ſic eſt corꝛuptio ſpẽi.malicia ex defectu bonitatis ? ſic eſt coꝛꝛuptio oꝛ⸗ dinũ. videt ꝙ deberet eſſe quartũ pm cui⸗ coꝛuptionẽ efſſet ocupia inſflicta. vel dicar᷑ quare nõu. Ad primũ dicimus. peccatũ dicit᷑ vnũ ꝑ relatõʒ ad illud ad qð eſt cõuerſio.quia illud vnũ eſt. Sicit᷑ etiã vnũ quia ab vno eſt: ⁊ aueꝛſio quia ſcʒ ab immutabili bono qð vnũ eſt. ſed ꝑ relationẽ ad illud quod auertit᷑ ꝑ peccatum. cũ in iplo libero arbitrio ſint tria que auertũt᷑.ſcʒ me⸗ moꝛia. intelligẽtia. ⁊ volũtas. optet ſi a pena infligẽ da eſt illi ꝙ auertit᷑. ꝙ ſicut in auerſo fuerunt tria: ita triptr pena infligit. ⁊ ſicut illud fuit vnuʒ m tꝛes ſui potentias:ita pena vna m tres drñtias młnplicata. 2 boc modo priuat᷑ modus reſpectu memoꝛie. ſpecies gentie. oꝛdo reſpectu volũtatis. h hec p tres babilitates in qualibet illaꝝ potẽtiaꝝ. 4 Ad ſecũdum dicimꝰ. ꝙ reuera quatuoꝛ nobis iniũcta ſunt WPter perm ꝑ defectũ potẽtie.ſapie.⁊ bonitatis.ſ.infir mitas.ignoꝛatia.malicia.a q̃tu qdð eſt ocupia. ⁊ hmõi vix. ocupia nõ eſt ſumpta a ↄcupiſcibili F̃m ꝙ odiuidit᷑ rati onali⁊ iraſcibili: ſᷣ eſt ↄcupia generalr dicta ad omẽʒ inoꝛdinatã ↄuerſiõeʒ ad bonũ cõmutabile ſᷣm quãcũq; vim fiat.ſᷣm ꝙ dicit᷑ in glo.ad ro.j.q ex ipſa oꝛiũt᷑ oĩa peccata.dicimꝰ ꝙ huic ↄcupie inflicte nõ debuit cor⸗ rñdere quartũ bonũ cũ illis tribus. Cum.n.hec q̃tuoꝛ inſtigunt᷑ ꝓpter peccatũ:dicimꝰꝙ in peccato ſunt duo. ſcʒ auerſio ab immutabili bono⸗ ↄuerſio ad cõmuta⸗ bile.ratione ouerſioms illius inflicta eſt ↄcupia: quia illa ſolũ inclinat ad bona ↄmutabilia. tuin dad cõ uerſioneʒ iſtã nõ eſt deformatio imaginis ꝑſe loqndo ſ quo ad auerſionẽ ab eo bono incõmutabili: ad cuiꝰ imaginẽ ſic eſt deſoꝛmatio.qꝛ ᷣ imago qtũ ad illa tria attendit᷑.iuſtũ fuit vt in ceſoꝛmatiõe que fiebat ꝑ aueꝛ ſioneʒz infligerent᷑ tria m defectũ illoꝝ triũ in gbo at⸗ tendebar᷑ imago.ſic ẽᷓ pʒ q; ↄcupie nihil debuit rñdẽ in oꝛdine iſto. vnde ant diceinus ꝙ; nullũ ei bonũ rñdet ĩ nobis:qꝛ debuit eſſe ſolũ reſpectu boni cõmutabił. aut ſi rũdet aliquid:h̊ nõ erit niſi oↄcupie appetitm̃ boni. Mẽbeum octauum Onſequent᷑ querit᷑ de drñtia corꝛuptõis que eſt ꝑ veniale ⁊ moꝛtale. Obijcit᷑ ̊ ſic pctm veniale nõ tollit gratiã exñte veni⸗ ali:nihilominꝰ eſt potẽtia in ſuo ↄplemẽ to. h qdiu ſoꝛma vltima eſt in ſua materia ᷣm ſuũ com plemẽtũ:nõ eſt dicere ꝙ remoueat᷑ aligꝗd de diſpoſitio⸗ nibo medijs inter materiã 7 foꝛmã vltimã. videtur & pet̃m veniale nihil diminuat ab habilitatibo: que ſunt modus.ſpecies.⁊ oꝛdo.¶. Item peccatũ veniale moꝛ tale impropoꝛtionabilia ſunt.q̊⁊ pene. qð pʒ: qꝛ ſient ſe bʒ veniale ad ſuam penã: ita moꝛtale ad ſuaʒ penã. pꝑmutatim ſic veniale ad moꝛtale:ita pena hꝰ ad pe⸗ naʒ illius.̊ ſi diminutio ꝗᷓ fit ꝑ veniale aliꝗd diminu⸗ it & bono nature:ꝗ illa q fit ꝑ peccatũ moꝛtale in infi⸗ nitũ eſt maioꝛ.ſiue ꝗ̊ bonũ qð diminuit᷑ finitũ ſit ſiue ĩ⸗ ſinitũ. aut erit dicere ꝙ; totũ põt tolli ꝑ pcẽm moꝛtale. aut ꝙ peccatũ veniale nibil diminuit. aut ; Apoꝛtõna lis eſt pena moꝛtalis pene venialis. Qð ſi ſit ita:videt᷑ us iniuſtus. cũ ipſa per̃a impropoꝛtõnabilia ſint: ⁊ ita pene cber ent eſſe impropoꝛtõabiles. Ad quod dicimus.ꝙ peccatũ moꝛtale duo facit:qꝛ vulnerat ĩ na turalibo: 2 ſpoliat gratuitis. qᷓtũ & ad vltimũ effectũ di cimus.q; nullo mõ ↄuenit veniale cũ moꝛtali. qtuʒ ad primũ ↄuenit cũ illo: qᷓuis nõ ſonet intantũ vt vulne⸗ rare dicat᷑.ſᷣm h̊ ſolebat dici ꝙ veniale facit nemi mor tale vulnus. Dicit etiã greg. in moꝛał.qꝛ veĩale obſcu rat:moꝛtale caligat. m h̊ dicimꝰ: ꝙ veniale diſponit vt moꝛtale ſubintret. nõ tñ aliqñ poſſit veĩale fieꝛi moꝛ tale. Eſt. n. veniale ſic appetedo aliqd ſub deo: moꝛtale ſupra ten:nũqᷓ; põt hoc creſcere intãtũ vt fiat illud.ſed dicimꝰ quẽadmodũ ſi duo ligna eẽnt foꝛtit coniũcta.2 aliꝗd faceret minꝰ foꝛtit coherẽ nõ tñ ſeꝑare. alius tñ ſeꝑaret oĩno illa abinuicẽ.ſic dicimꝰ de moꝛtali veni ali. vemiale.n. Sm ꝙ bmõi ſacit potentiã minꝰ foꝛtit ſe renere cũ gratia: nõ tñ põt ſeꝑare, moꝛtale auteʒ oĩno ſeꝑat.Si qrit᷑. vtꝝ ſint ꝓpoꝛtõnales diminutõnes fa cte ꝑ veniale ⁊ moꝛtale. dicimꝰ ꝙ ñ. vna.n. fit pnte gẽa nec aliquo mõ ſepat potẽtia a gra: ſ̊ ſolũ facit vt minꝰ foꝛtiter cohereat.Alia vo fit abſente gratia: 2 ſꝑma⸗ gis ⁊? magis elongat potẽtiam a gꝛatia.⁊ ita ſunt einſ⸗ Im generis diminutiones: 2 ita neq; ↄpꝑabiles. 4 Ad illud quod pꝛimo obijcitur. ꝙ ſi remanet foꝛma vltima diminuitur dæ diſpoſitione media. patet quid dicendũ eſt.nihil. n. d diſpoſitione diminuit quo diminuto nõ ſeꝑetuꝛ ab illo. diminuit᷑ tñ aliquid quo diminuto hoc cum illo minꝰ foꝛtit ſe tenet. J — — OPe 7 uS 9 F * Q . J Nueſtio.xx.de diuina potentia. , . PNHinunante dei gra tia poſiqᷓ inquiſitum eſt de immẽſita⸗ te. vnitate.veritate.⁊ bonitate.ↄſeq̃n⸗ ter inquirendũ eſt de potentia.ſciẽtia voluntate diuina.hec.n.ſe hñt cõſe⸗ quent᷑ ſm intelligentie ratõʒ.¶ Primo igit inquiren dum eſt de potentia in hũc moduʒ.vt primo querat᷑ de intentione potẽtie. Scðo de ↄditõnibo potẽtie: quarũ vna eſt vniueꝛſalitas. alia immẽſitas. alia vnitas.alia ꝑfecta.⁊ alia ſimplicitas.Conſequẽter inquirenduʒ ẽ de hoc qð poſſibile diuine potentie.vltimo de deriuati one potentiaꝝ a fonte diuine potentie. Etum aũt ad intentioneʒ potentie pcognoſcendaʒ querendũ E abſo⸗ lute de intentione potentie: ⁊ in comꝑatõe ad intentio nes voluntatis ⁊ ſciẽtie. tum ad primũ querun⸗ tur tria. Primũ.an deo ↄueniat ratio potentie ꝓprie. Secũdum.vtꝝ dicat᷑ vniuoce vel equiuoce de creatura 7 creatoꝛe. Tercio. vtꝝ aliqð creatum cõnotet intẽtio potentie pᷣter diuinã eẽntiam. Quaꝛto. de comꝑatõne intentõnis potentie ad intẽtiones ſciẽtie voluntatis qtum ad oꝛdinẽ. Quinto.de ↄꝑatione intentõis potẽ tie ad voluntatez ꝗꝙtum ad oꝛdinem ꝙᷓtum ad exten⸗ ſionem. Membrũ primũ Oprimũ ex ↄcluſione Richardi in li.de trinita. arguit. ↄſtans eſt deũ potentẽ eſſe potentie plenitudine: nõ potentie parti⸗ cipatione.ᷣ cui aliquid attribuit᷑ in ple nitudinẽ:verius ei ↄuenit rõ qᷓ; cui attribuit᷑ 'm ꝑtici⸗ pationẽ. ſicut pʒ in bonitate que attribuit creatori ſᷣm plenitudinẽ: creature vpᷣo m ꝑticipatõʒ. ⁊ veri ↄuenit intentio bonitatis creatoꝛi qᷓ creature. veriꝰ cõnenit ei intentio potentie qᷓ; creature.¶ Cõtra. nibil qð dici tur ſm dependẽtiã ꝓpꝛie ↄuenit diuine eſſentie. ſi in⸗ tentio potẽtie dic᷑ ꝑ dependentiã ad actũ. & intentio Aprie nõ ↄuenit diuine eẽntie.¶ Itez 'm ariſto.ĩ me⸗ taphy. Intentio potẽtie eſt duobo modis. Eſt. n. potẽ⸗ tia actiua que ab eo notificat᷑ pꝛincipiũ tꝛanſmutatio⸗/ nis in aliud m ꝙ aliud. Eſt ? potetia paſſiua ꝗᷓ·ſ.eſt principiũ tranſmutatõis ab alio 'm ꝙ aliud.ex quibo notionibo relinquit᷑ꝙ vbicũq; ẽ potẽtia paſſiua:ẽ mu tabilitas ab alio.⁊ ideo ñ ↄuenit deo.vbicũq; vᷣo ẽ acti ua potẽtia eſt imꝑfectio:qꝛ ibi exigit᷑ ſubiecta materia cũ ſit in aliud.cũ q̊ in oꝑatõne dei ñ requirat᷑ ſubiecta materia:vtʒ in creatõne. S relinꝗt᷑ ꝙ ñ ouemt potentia actiua deo nec paſſiua.ᷓ nec intetõ potẽtie.¶ Si vo Di ceret᷑ ꝙ potẽtia actina dicit᷑ in dro n ſolũ ſm ꝙ; eſt prin cipiũ tranſmutatõnis in aliud: Kᷣ pꝛincipiũ tranſinuta tõnis de ñ eẽ in eẽ. Cõtra.intentio potẽtie ñ dĩ ĩ deo re ſpectu creatõis ſolũ pᷣ reſpectu generatõis ? ꝓceſſiõis a ꝗbo relegata ẽ oĩs mutatõ.⁊ ita intẽtio potẽtie ñ eꝛit deovueniẽs. Rñſio.potẽtia dꝛ ᷣm imꝑfectõʒ. ⁊ boc mõonenit creature.potẽtia etiã dicit᷑ ßᷣm ꝑfectõzʒ ⁊ ple nitudineʒ. H mõ ↄuenit creatoꝛi.Dico aũt imꝑ ectõʒ potẽtie indigentiã ſue ꝑfectõis oplẽde ꝑ actũ. vel indi⸗ gentiã ſubiecte materie. quẽadmodũ ẽ in potẽtia actĩe creature:qᷓ.ſ.ad ꝑfectõʒ ſuã ꝑuenit mediãte effectu ſiẽ in ſpũalibo.exemplũ pʒ in viribo aĩe rõnabilibo.vel ſicẽ in his q̃ efficiũẽ mediate coꝛꝑe vbi nccia ẽ ſubiecta ma teria. exẽplũ ĩ artifice.vel etiã quã ↄcomitat᷑ mutabili⸗ tas dẽ potẽtia imꝑfecta:ſic ẽ potẽtia materie ⁊ materi aliũ. Intẽtio ꝗ̊ potẽtie m imꝑfectõʒ nullo mõ ↄueniet deo ſ̃ Fm pfectõʒ.: VUñ ad illõ qð pᷣmo obijcit dom. ſic in ſole dẽ potẽtia ad actũ ꝗẽ lucẽ.q qdeʒ actꝰ ſꝑ ẽ in ſole coeuꝰ ipli eẽntie ſolis.Et iteꝝ potẽtia ad actũ ꝗ eſt Sce) d en e en 6n enn , 6 illuĩare.q qdez actus ẽ in alio aſe ole. act⸗ ille gẽ illuia re ẽ actus quẽ potẽtia ſolũ efficit.actus vᷣo ꝗ eſt lucè eſt actus q̊ͥ agit. ſic ẽ determĩare intentõz diuine potentie ꝑ actũ coeternũ. quẽadmodũ dicet᷑ potẽtia intelligedi potẽtia amãdi in deo.velut potẽtia lucẽdi in ſole. Et ẽ determĩare potẽtiaz ꝑ actũ tpalez· ſic potẽtia creãdi ⁊ foꝛmãdi ⁊ hmõi.manifeſiũ eſt aũt ꝙ nũq; potẽtia depẽ det ab actu:niſi cũ ꝑfectio nobilioꝛ acꝗrit᷑ potẽtie ꝑ a⸗ ctũ.vñ potentia illuiandi in ſole ñ dependet ab actu il luiatõis:multomagis nec potẽtia creãdi ab actu crea tionis. Potẽtia pᷣo lucẽdi depẽdet ab actu ꝗẽ lucẽ i ſo⸗ le.qꝛ ꝑ bũc actũ acꝗrit᷑ ei ꝑfectio nobilioꝛ: q qdẽ ẽ actu alis lucis. Quia aũt in ſole ñ ẽ ideʒ potẽtia ⁊ Hactus: ſicut pʒ ex obſcuratõe q̃ facta ẽ ĩ moꝛte dñi vbi ſeꝑaba tuꝛ actus a potẽtia. ideo ipſa potẽtia dependet ab actu dico coeuo ipſi eẽntie. Quia ̊ oĩno ĩ deo idẽ eſt poten tia actus coeternꝰ.vt potẽtiã intelligẽdi ⁊ intelligere 7 potẽtia generandi generare.nõ erit alio mõ poten⸗ tia dependẽs ab actu.¶ IYlud qð diẽ phus.ꝙ potẽ⸗ tia dependet: intelligit᷑ in creatura m naturà rei. Fm vo ratõz intelligẽtie põt intelligi coĩter. na intellectus potẽtie dependet ab intellectu actus.nã nos nõ intelli gimꝰ potẽtiã niſi mediante noticia actus·4 Ad aliud ð0 qð obijcit. ꝙ notiſicatio potẽtie ſm phᷣm nõ cõuenit diuine potẽtie vłr:g̊ data ẽ de potẽtia creatu re.ſic am⸗ plius iam declarabit᷑. Membꝛum ſecũdum Onſequẽt querit᷑.vtꝝ potẽtia dicat᷑ equi uoce vel vniuoce in deo.naʒ in oẽ po⸗ tẽtia ad intelligendũ. in deo ẽ potẽtia ad generãdũ.in deo ẽ potẽtia ad creãdũ.aut ) potẽtia dꝛ vniuoce vel equoce:? Si vniuoce.oↄtꝛa.po/ tẽtia creãdi ẽ principiũ traſmutatõis a ñ eẽ in eẽ. potẽ⸗ tia aũt generãdi ſine intelligẽdi niło mõ ẽ principium trãſmutatõis. ñ ẽ eadẽ rõ potentie ĩ deo binc? inde. Itẽ potẽtia generãdi ñ ẽ potẽtia ad qd h̊ ad aligd: qꝛ generare ñ ẽ ꝗd ſ̊ ad aliqꝗd. ſᷣ potẽtia creãdi ẽ potẽtia ĩ qd. ñ vniuoce. ¶ Itẽ ſi equoce.ↄtra.potẽtie intelligẽ⸗ di generãdi ? creãdi erũt drñtes m eẽntiq. cũ ĩ pr̃e ſit potẽtia ⁊ generãdi ⁊ creãdi ⁊ intelligedi. in filio vo ſolu potẽtia intelligẽdi ⁊ creãdi ⁊ nõ generãdi.relinqt᷑ ꝙ aliqᷓ potẽtia ẽ in pr̃e q̃ ñ ẽ in filio.qð ẽ falſuʒ.Relin quit᷑ ᷓ q nẽ equoce dicta potẽtia cũ dĩ potẽtia genera di intelligendi ⁊ creãdi. Soto. potetia ñ dẽ ĩ do eg uoce: cũ dẽ potẽtia generãdi intelligendi 2 creadi: ſed analogice. ẽ ꝑ prius 2 poſteriꝰſm ratõʒ intelligetie. Rõ igit᷑ intentõis diuine potẽtie ſᷣm analogiã eſt bec. diuina potẽtia eſt potẽtia cuius ẽ ꝑ ſe actus.ꝑ he dẽ ꝑ ſe:ſe pat᷑ intẽtio potẽtie in deo ab intentõne poteẽtie cre ature. que ſiue dicat᷑ actiua ſiue paſſiua nõ ẽ principiũ ad actũ ꝑ ſe. Iteʒ H̊ qð dicit᷑ principiũ actus ꝑ ſe:ↄueit 7 potẽtie intelligẽdi ⁊ potẽtie generãdi ⁊ potẽtie crean di. ᷣ potẽtia dicta ad actũ ꝗ eſt intelligere: eſt act? qui quideʒ eſt ipſa ſubſtãtia.intelligere.n.ſigt diuinã ſub ſtantiã: ð̊ ꝑ modũ actus.potenti eſt generare: eſt actus de ſubſtan:ia. generare. n. dicit actu ꝓductönis de diuina ſubſtantia.cũ generare dicit relatoʒ ꝑ modũ actus. potentia vᷣo dicta ad actuʒ qui eſt creare eſt potentia actus qui non eſt de diuina ſuba ſed de nihilo.creatio.n.eſt de nihilo.ſᷣm G ꝙ dicitur potentia actus:dicit᷑ ꝑ prius ⁊ poſteꝛius de potẽtia in⸗ telligendi generandi ⁊ creandi ſᷣm intelligentiam rati onis.ꝙ vᷣo dicit᷑ ꝑ ſe: excludit indigentiaʒ motoris agentis:ſicut eſt in potẽtia paſſiua.⁊ indigentiã mate rie ⁊ ꝑſfectionis vlterioꝛis:ſicut eſt ĩ potẽtia actiua cre ature. vna eſt igit᷑ potentia cũ dicit᷑ potẽtia intelligei generandi creandi. ſed per actum aliter 2 alit dictum cterminat᷑. 7 a vo dicta ad actũ qui . — 4 . — Non ghunn er Te 9 n 9R„ p no⸗ l ho.n lieſt it ast N .d lig otte eſ. tase ſuieh ſaaſt⸗ dett e geſthig nine ne dn inrſi W Nenacritin Pporinandn len chaener rägſſian Ctianhaen dippiſepen tpencetchrn roicti ia nllen glioſöntin Lphugei Natorirch Miintltn Anosnöine ns 4 Nei phnnötüne eatore lia jdunn Ntitiadiciig nczin drir doi poin in gcrtitin Niuoee gtagt nicneii nös pincgn do bineni dbad ole cidiein oetie iitli 40 Entiz gdiſe. igici,ilon onrifin diſliz Kin Minagenen nan ide irarätiſ tzirnelea⸗ mebogiͤckt etns obein ntönepoſnit nanöerice enehl iin etentl gere: ſu ſiät inn! ahaluit eMN igenenen AAAlt latumn nbiln odfin cligenunn ic;nann eſcetige ſtin e Nueſtio NMlembꝛum teꝛciũ Oſtea querit᷑.vtꝑ cũ deteꝛmĩat᷑ potentia reſpectu creature:cõnotet᷑ aliqd creatuʒ. ſicut cũ dicit᷑ homo põt facere domũ:no⸗ tat᷑ potentia in ipſo ⁊ cõnotat᷑ poſſibili⸗ tas materie.ij Ad quod ſic obijcit᷑.cuʒ dicit᷑: deus ſcit mundũ foꝛe vel eſſe vel fuiſſe. ↄnotat᷑ aliquid qð ponit᷑ in creatura vel in preſenti vel in pꝛeterito vel ĩ futuꝛo. Sikr cum dicit᷑: deus vult munduʒ foꝛe.ex h̊ ponit᷑ ꝙ mũdus erit.intentio ſcientie ⁊ volũtatis dicte reſpectu creature ↄnotat aliꝗd reſpectu creature.& ſiłr cũ dicit᷑ deus põt hoc facere ↄnotabið᷑ aliꝗd in creatura ſcilʒ ꝙ poſſibile eſt boc eſſe. Contra. Anb. in li.de conceptu virginali.deus põt de trunco facere vitulũ.nõ tñ de tꝛu co poteſt fiẽi vitulus: qa deeſt aptitudo ex ꝑte materie. relinquit᷑ igit᷑ ꝙ cũ dicit᷑:dus põt facere h.nõ cõnotat᷑ aptitudo que fit ex ꝑte materie. ſicut dicimꝰ ꝙ in gꝛa⸗ no eſt aptitudo vt fiat meſſis. ¶ Iteʒ aug.in li. de ſym⸗ bolo.omipotẽs dicit᷑: quia de nihilo fecit quecũq; fecẽ. nõ.n.aliqua materies eum iuuit ex qua demõſtraret aꝛ tis ſue potentiã:ſᷣ ex nipilo cũcta creauit.Ex hoc reli⸗ quit᷑ ꝙ cũ dicit᷑: eus põt hoc facere.nõ ponit᷑ poſſibili tas mateꝛie.nibil.n. conotat᷑ creatũ ex quo nõ cõnotat aptitudo nec poſſibilitas materie.¶ Itez intentio po⸗ tentie nõ equiuocat᷑ cũ diet᷑ deus põt hoc facere. cuʒ dicit᷑ deus põt intellige. Si gnihil ↄnotat᷑ creatũ cum dicit᷑ deus poteſt intelligere. ̊ nibil ↄnotabit᷑ cũ dicit᷑ deus poteſt facere aligd. 4 Item cũ potentia dicat᷑ ad poſſibile ſicut ſcientia ad ſcibile reſpectiue.cũ dr deus poteſt hoc facere vel põt creaꝛe mũdũ anñq; mũdꝰ eſſet. cũ ponat᷑ potentia: ponet᷑ ⁊ poſſibile.ſ.ꝙ mũdũ creari ſit poſſibile.Querit᷑ jͥ. aut illa poſſibilitas eſt in crea⸗ tura.aut in cauſa? ſi dicat᷑ eſſe in creatura: tũc nõ erit verũ ab eterno mundũ creaꝛi eſt poſſibile.ſi aũt in cau ſa:cum poſſibilitas cauſe nihil aliud ſit q; potẽtia cau⸗ ſe.quecũqʒ erũt in potẽtia cauſe:erũt poſſibilia.Cuʒ ꝗ̊ in potentia cauſe ſit potentia creandi innumerabiles mũdos.relinquit᷑ innumerabiles mũdos eẽ ẽ poſſi⸗ bile.qð videt᷑ incõueniẽs.¶.¶ Iteʒ Athanaſius ĩ alteꝛca tione ↄtra Arꝛiuʒ. vide quot ⁊ quantis vocabulis ap⸗ pellemus.ſapiẽtẽ.bonũ.⁊ omnipotẽteʒ.⁊ h̊ quo ad ſe. quo ad nos vo miſericoꝛdeʒ. pium. iuſiũ. g nihil crea⸗ tum ↄnotat᷑ cuʒ dicit᷑ ſapiens.bonꝰ.potẽs. Rũſio. intentio potetie determiat᷑ duptr. ꝑ temꝑale:z eternũ. vt potentia creandi potẽtia intelligẽdi.cũ vpᷣo determi⸗ nat᷑ ꝑ eternũ mihil ↄnotat᷑ creatũ.cũ vo ꝑ tꝑale ↄnotat᷑ ens poſſi bile.ſicut cũ ſcientia determinat᷑ ꝑ tꝑale:ↄno tat᷑ verũ ſcibile. ſicut cuʒ voluntas determĩat᷑ p tẽpale ↄnotat᷑ bonũ amabile ſeu voluptabile.¶ Ad illa que obijciunt᷑ ꝑ auẽteʒ Anp.ꝙ nõ cõnotat᷑ aptitudo mate⸗ rie.Et ꝑ auẽteʒ aug.ꝙ ñ ↄnotat᷑ poſſibilitas mateꝛie. dom ꝙ aptitudo ⁊ poſſibilitas materie pñt ↄliderari vt in ſua natura. ̊ mõ nõ ↄnotant᷑ cum dicit᷑ deꝰ põt hoc facere.vel pñt ↄſiderari ſᷣm ꝓ in cauſa: ꝓut ↄlide⸗ ratur effectus in ſua cauſa.hoc mõ põt dici connotari poſſibilitas materie vel aptitudo. ſ ex H nõ ſequit᷑ ap⸗ titudo vel materia eẽ ab eterno: qꝛ tũc eſſe in potentia cauſe nõ ẽ aliud ᷓ eſſe ipſa potetia cauſe ꝓut diẽ anß. ſ creatura in creatoꝛe eſt creatrix eẽntia.qð debʒ intel ligi ↄpoſite.nã cũ dicit᷑ creatura in creatoꝛe. trahit᷑ er ratoʒ creature ad ſapienduʒ exñtiam eiꝰ ĩ cauſa.4: Zld tercin dᷣo dõm. ꝙ aliqd ↄnotat᷑ ex determiatõe qð ñ cõ notat cu potẽtia occipit᷑ ſine determĩatõne. ſicut dictũ eſt. ¶ Ad quartũ ðo qð querit in quo ſit illa poſſibili⸗ tas cu oicit᷑ poſſibile eſt mũdũ creari.dom ꝙ ſolũ erit in potentia cauſe que ſcʒ ita ꝑfecta eſt vt ſit cauſa tota ſui effectus:nõ indigens alia materia ſubiecta vel ali⸗ qua ſpecie obiecta.Eñ notandqu.ꝙ quedã potentia in⸗ diget materia ſubiecta. vt potẽtia nature vel artificis. „* ) Bun 11 G O — 2* 5) 1 Pon ad . A WR 5 . xx. Itez eſt potentia que ñ indiget materia ſubiecta.vt po tentie nature vel artificis: indiget tñ ſpecie obiecta.vt pʒ in potentia aie. Itezʒ eſt potẽtia dei q̃ nec indigʒ ma teria nec obiecto.⁊ hec eſt ꝑfectiſſima. pfectioꝛ.n.ẽ po⸗ tentia que eſt cauſa tota ſui effectus.qdð aũt ꝑfectius ẽ: ſemꝑ deo eſt tribuendũ.igit᷑ potentia dei eſt tota cauſa ſui effectus.⁊ ideo nõ indigʒ materia nec obiecto.Et ſi obijcit᷑ in deo ẽ poſſibilitas ad infinitos mũdos. poſſibile eſt infinitos mũdos creari.dðᷣm ꝙ ſicut ĩ pri ma mataria eſt prima potentia paſſiua:ita in deo ẽ p̃ᷣ⸗ ma potentia actiua.pᷣma aũt materia quantũ ẽ de ſua prima potentia nõ eſt etermĩata ad aliquã foꝛmaʒ: ſᷣ indifferens ad omẽs. ſed tñ intelligit᷑ materia cuʒ aliqᷓ diſpoſitõne ⁊ ſic eſt determĩata ad aliquã foꝛmam. St militer dom cæ potentia dei actiua quia ẽ prima potẽ⸗ na indetermĩata: que ſe bʒ ad infinitos mũdos. ſᷣm hoc eſt potentia in cauſa ad infinitos mũdos. eſt po tẽtia determiata ꝑ diſpoſitõʒ poꝛdinatã.¶. Ad vltimũ iam patet ſolutio.nam miſericoꝛs pius ⁊ iuſtus conno tat accepta abſolute effectũ ĩ creatura.⁊ iuſtus ſigt di⸗ uinã eſſentiã ⁊ ↄnotat retributõz ſm merita.ſapiẽs vᷣo bonus ⁊ potẽs nõ ↄnotat creatũ niſi addita deteꝛmina tione.ſic ̊ querit᷑ de intentõne potẽtie abſolute. MNMlembrũ quartũ Onſequẽt queꝛit᷑ de ↄꝑatõe intentõis po tentie ad intentiões ſcientie ⁊ volũtatis. Mtum ꝗg̊ad ſciam queꝛit᷑ de ↄpatiõe pᷣm . oꝛdinẽ ⁊ pm extenſioneʒ.¶ Obyjcit᷑ ů̊ ſic. Tria ſunt.ens.verũ.bonũ. ſcia reſpectu veri.volũtas reſpectu boni.potẽtia ꝗ erit reſpectu entis cũ g ens p⸗ mo intelligat᷑ ꝙᷓ verũ ⁊ bonuʒ: intentio potentie prius erit reſpectu intentõne ſcĩe ⁊ volũtatis.¶ IStem omis ſcia egredit᷑ ab aliqua potentia. ꝙᷓ intentio potẽtie na⸗ turaliter prioꝛ eſt q; intentio ſcie. Contra.ſcia compᷣ hendit ⁊ opera potentie ? ipſam potentiaʒ ⁊2 poſſibilia ipius potentie. h̊ potentia nõ compbendit ſcibilia ip̃iꝰ ſciẽtie: quia mala ſunt ſcibilia potẽtie.ſ̊ potẽtia ñ oↄpꝛe hendit ſcibilia ipius ſcie:qꝛ mala ſunt ſe cibilia.nec etiã ipſa ſcia eſt ſubiecta potẽtie.relinquit᷑ igit᷑ ꝙ intẽtõ ſci entie prioꝛ eſt intentõne potẽtie. ¶ Itẽ hugo de S. vic. in ſentẽtijs ſuis.tria ſi unt. ſapia. potẽtia.⁊ voluntas.2 ad vnũ effectũ ↄcurrũt.voluntas mouet. ſcia diſponit poteſtas oꝑat᷑. ex qͥ relinqt᷑ ꝙ intẽtio volũtatis prior ẽ intẽtiõe ſcie:intẽtio ſcie prioꝛ intẽtõne potẽtie.⸗ Item querit᷑ de ꝑatõe ſm extẽſiõʒ ⁊ cũ ſcia ſit bonoꝝ ⁊ ma⸗ loꝝ.potẽtia nũq; ſit maloꝝ:ad plura ſe extendit ſcia qᷓ potẽtia.¶X:!. Stẽ ſcĩa ſe extẽdit ad id qð ẽ deꝰ ⁊ ad ea que oꝑat᷑ deꝰ. potẽtia vᷣo ſolũ ad ea q oꝑat᷑ deꝰ. relinquit᷑ ꝙ ad plura ſe extẽdit ſcia qᷓ; potẽtia. Cõtꝛa.ſcia le ex⸗ tendit ad exñtia.qꝛ ſcia veroꝝ ẽ tm̃. vera aũt ſunt exñ⸗ tia.ſ̊ potẽtia ſe extendit ad exñtia ⁊ nõ erñtia: que nec ſunt nec fuerũt nec erũt.ad plura igit᷑ ſe extẽdit poten⸗ tia qᷓ ſcia.¶ Ieʒ augꝰ. in li.de agone rpᷣiano.dominꝰ⸗ omnipotẽs vniuerſe creature ꝗ facit omia bona valde: ſic ea oꝛdinat vt de bonis ⁊ de malis bñfaciat. Qð enĩ iuſte fit bene fit.iuſti autem ſunt boni beati ⁊ iuſte ma li penas patiuntur.ergo⁊ de malis ⁊ de bonis benefa⸗ ciat deus: quoniam omnia iuſte facit. ergo mali 2 bo ni ſunt ſubiecti diuine potentie ⁊ bona 2 mala. Si er⸗ go ad omnia bong ad que ſe extendit ſcientia: poteſt ad ipſa operando ſe extendere potentia.⁊ ad quecunq; mala indicanda ſe extendit ſcientia: poteſt ad ea or⸗ dinanda ſe extendere potentia. Relinquitur ꝙ non in plus ſe extendit ſcientia ꝙᷓ potentia. ¶ Item Äugu⸗ ſtinus in encheridion. Deus omnipotens cui rerum eſt ſumma poteſtas: cum ſumme bonus ſit nullo mo⸗ do lineret aliquid mali eſſe in operibus ſuis: niſi vſqʒ adeo eſſet omnipotẽs 1 bonꝰ a bñfaceꝛet etiaʒ de malo . 0,— * 2D2 ju. )α⁰ Bap 2 ” ergo potentia dei ſe extẽdit ad bona mala. nõ igr ad plura ſe extendit potentia ꝙ; ſciẽtia. Rñſio. pᷣmo ad illud quod queꝛit de ↄꝑatõèe m oꝛdineʒ diſtinguẽduʒ. Potentia poteſt determiari bm ſuã intentiõz dupkr. ꝑ actus tem pales:2 actus eternos. ſicut dicit᷑ potẽtia ad intelligendũ potetia ad creandũ. Si Fintentio po⸗ tentie accipiat᷑ ꝓut recipit determiatõʒ actuu eteꝛnoꝝ ſic prioꝛ eſt intentio potetie ꝙᷓ ſcientie: ſicut poſſe ſcire prius ſcire. Si vᷣo coartet᷑ intentio potẽtie ad actꝰ pᷣm ꝙ recipit determiationeʒ actuũ temꝑalium:ſic prioꝛẽ intentio ſcientie qᷓ potentie.ſᷣm ꝙ dicit hugo de S. vic. H ſcientia diſponit᷑:potentia opatur. ⁊ ꝑ hec ſoluũt obiecta.¶l. Ad illud qð querit ſecũdo de extenſione. di ſtinguendũ ꝙ intentio potentie accipit comuniſſime coĩter ⁊ ſtricte. Eſt.n.intentio potentie determiata ꝑ eſſe ⁊ determiata ꝑ actum. vñ deus põt eſſe:⁊ deus põt agere.⁊ boc modo accipit᷑ cõmuniſſime. Iteʒ intentio potentie determiat᷑ ad agere. vm ꝙ agere dicit᷑ coĩt ad actum elicere vel ad actũ oꝛdinare.⁊ ̊ mõ dicit᷑ coĩter potentia ⁊ bonoꝝ ⁊ maloꝝ.ſ̊ bonoꝝx vt eliciendo:ma⸗ loꝝ vt oꝛdinando. Item potentia determiat᷑ ſolum ad actum elicitum.⁊ hoc mõ potẽtia dei accipit᷑ ſtricte re⸗ ſpectu bonoꝝ que elicit ⁊ facit.ſm ̊ ꝙ potẽtia accipit cõmuniſſime equalis extenſionis eſt potentia ⁊ ſciẽtia ßm dᷣo ꝙ intentõ potentie coartat᷑ ad agere vel ampli⸗ ad actum elicere.amplioꝛis extenſionis eꝛit intẽtio ſei entie qᷓ potent ie. O obijcitur ꝙ ſcientia eſt tm̃ exñtiũ. intelligendũ eſt q; exiſtentia dicũtur nõ ſoluʒ ſᷣm ꝙ ba bent eſſe in rerum natura: ſed etiã que habeẽt eſſe vitã. hoe vel in diſpoſitõe cauſe vel in potẽtia cauſe. Sci⸗ entia.n.oĩm eſt que pñt eſſe a cauſa.⁊ ita oĩim ẽ quorũ eſt potentia.ad reliqua pʒ ſolutio. Mlembrũ quintũͥ BVnſequẽter querit᷑ de comꝑatõne inten⸗ tionis ad voluntatẽ: 2 qtum ad oꝛdinẽ: 1 qtum ad extenſionẽ. tum ad oꝛdi⸗ nem obijcit ꝑ wilh. in li. cur deus hõ. ij. libro.mis poteſtas ſequit᷑ voluntatẽ.¶l Iteʒ.xiij.ſa⸗ piẽtie tibi ſubeſi dñe cũ volueris poſſe.¶¶ Item diẽ hbu go ĩ ſuis ſentẽtijs.ꝙ voluntas mouet:ſcia diſpoĩt: po⸗ tentia oꝑatur.ex his relinquit᷑ ꝙ voluntas prioꝛ eſt qꝙᷓ ſcientia ⁊ potentia. Contra.ſicut velle ſe hʒ ad poſſe ſic voluntas ad potentiaʒ.ſ̊ omne velle pᷣcedit poſſe.g omẽʒ voluntatẽ pᷣcedit potentia.¶ Itez querit᷑ de am⸗ bitu ſiue extenſione ſicut dicit augꝰ.in queſtionibo ve⸗ teris ac noue legis.omĩa quideʒ põt deus: ſᷣ non facit niſi qd conuenit veritati eius ⁊ iuſticie.i.volũtati q ẽ vera? iuſta.ꝗ̊ in plus ſe extendit potentia ꝙ; volũtas. 4 Augꝰ.in eodeʒ.potuit deus cũcta ſimul facere: ̊ rõ ꝓhibuit.i.voluntas.ſic exponit magr.xlij.di.j.libꝛi. ¶l Itez potentia eſt reſpectu oĩm poſſibiliũ: voluntas vᷣo reſpectu bonoꝝ. plura aũt ſunt poſſibilia qᷓ; bona. Sad plura ſe extendit potentia qᷓ; volũõtas. Contra. quicꝗd deꝰ oꝑatur vult oꝑari.⁊ quicꝗd põt oꝑari vult ſe poſſe oꝑari.q̊ vult ſibi eſſe poſſibilia que ſunt ei poſ⸗/ ſibilia.̊ voluntas ſe extendit nõ ſolum ad actualia bo na:vᷣ etiã ad omĩia bona deo poſſibilia.¶ Iteʒ volun⸗ tas ſe extendit ad eſſe ⁊ ad agere diuinũ.vt cũ dẽ: deꝰ vult ſe eſſe:deus vult agere.¶ Pretea.voluntas dicit reſpectu agere qð ẽ eternũ: vt cũ dicit᷑ deus vult intelli gere. ⁊ reſpectu agere qð eſt temꝑale:vt cũ dicit᷑: deus vult ſe creare.nõ põt & inueiri aliꝗd qð determiĩet poſ⸗ ſe qð etiã nõ determĩet velle.q̊ nõ plus ſe extẽdit volũ⸗ tas ꝙᷓ potentia.¶ Item amb. ſuꝑ illud luce.v.domine ſi vis potes me mũdare. videtis ꝙ dubitari nõ põt ꝙ; volũtas dei eſt poteſtas.̊ coequalia ſunt voluntas dei 7 poteſtas. Item obijcit᷑ cum deus faciat multa m ratõʒ miſcðᷣie.ᷓ nõ videt᷑ verũ dicere augꝰ.q; deus nõ facit niſi q; condecet veritati eius ⁊ inſſicie. Itẽ videt᷑ Pyn 7 Ga AN Ch X 4 65 Dar A α r.) ſnr * Sea Bans αεο .α o. PNX falſum dicere cũ dicit. cücta potnit facere ſimul: ſed rt95 ꝓbibuit.quia qð ꝓhibet ↄtrariat᷑ ei qð ꝓbibet.ſi qrõ ꝓhibuit potentiã.Sᷓ voluntas ↄtrariat᷑ potẽtie. Ite rõ aut dicit creatũ aut increatũ.nõ creatũ:qꝛ nullũ crea⸗ tum poteſt ꝓhibere diuinam potentiãſi increatũ: vi⸗ telʒz vt diuinã voluntatẽ. voluntas cõtrariat᷑ diuine potentie. Rñſio. ad primũ qð querit᷑ de oꝛdine dicẽ dum. ꝙ intentio potentie accipit᷑ duobo modis. Dicit᷑ enim potentia potens.⁊ dicit᷑ potentia exequens.ſiue potentia in habitu? potẽtia in effectu. loquẽdo de po⸗ tentia potente ſiue de potentia in habitu:prius è iniẽ⸗ tio potentie qᷓ; voluntatis.loquendo vᷣo de potẽtia exe⸗ quente ſiue de potentia in effectu: prioꝛ eſt voluntas. nam voluntas elt ratio executionis que elicit᷑ immedi ate a potentia.4 Ad auẽetes obiectas intelligendum ꝙ per illas non ſignificat᷑ ꝙ potentia ſit ſubiecta volũ tati aut ſequitur eam ᷣm ſe.cum velle ſit ex poſſe Fim rationeʒ intelligentie:tamen in deo ſunt idem.ᷣ qꝛ exe cutio potentie in actu eſt a voluntate. Rõne & eius in qð eſt potentia:dicit᷑ potentia ſequi voluntate: nõĩ ra tione lui.⁊ hec eſt intentio an.in li.cur dens hõ.oĩs poteſtas ſequit᷑ voluntatẽ. Cum.n.dico:poſſum loqui vel ambulare:ſubaudit᷑ ſi volo.ſi enim nõ ſubintelligi tur voluntas:non eſt poteſtas ̊ nccitas.⁊ ̊ ptʒ rn⸗ ſio ad obiecta.¶. Ad illud vo qð obijcit de extenſione. ddðm ꝓ ſi extendantur iſte intentiones ᷣm ꝙ determ⸗ natur ſiue per eſſe ſiue ꝑ agere ⁊ ꝑ agere ſᷣm ꝙ dicitur eternum ⁊ temꝑale.⁊ ꝑ agere temꝑale ᷣm ꝙ extẽditur ad actum elicere ⁊ ad actum oꝛdinare: coequat᷑ iſte in⸗ tentiones potentia ⁊ volunntas.⁊ circũincedũt ſe tñ cõ⸗ ꝑando abſolute voluntati.ſic potentia in plus ẽ ꝙᷓ vo⸗ luntas. Scm vo ꝙ intelligitur potẽtia oꝛdinata: que quidem oꝛdinatio intelligitur in rõne poꝛdinationis: coequantur potentia ? voluntas. Diſtinguũtur po⸗ tentia abſoluta ⁊ potentia oꝛdinata. Sotentia abſolu ta eſt eoꝛum quoꝛum non eſt diuina preoꝛdinatio.Po tentia vpᷣo oꝛdinata eſt eoꝛum quoꝛum eſt diuina preor dinatio.hoc eſt eoꝛum que a deo ſunt preoꝛdinata ſiue diſpoſita.⁊ ꝑ hec pʒ rñſio.h̊ aũt ampliꝰ.j.patebit cu,ʒ aget᷑ de ſcientia.¶¶ Ad illnd vᷣo quod obijcit᷑ ꝰ Aug. ꝙ deus multa facit de miſcoia:nõ ꝙ de iuſticia.dom ꝙ in ſticia dicit᷑ dupłr. Ano mõ retributio vnicuiq; ſm me rita: ⁊ ſic non omiĩa facit de iuſticia. Alio mõ cõdecen⸗ tia bonitatis:⁊ ſic omĩa facit de iuſticia. nec aliqd fac niſi qð condecet iuſticie.¶¶ Ad aliud vo qð dicit᷑ ratio ꝓphibuit.dðm ꝙ ratio dicit principalr diuinam volũ⸗ tatez ̊ cõnotat oꝛdinem in creatura reſpectu rerũ fien⸗ darũ.principałr aũt oꝛdinem meriti ad premiũ:⁊ cul⸗ pe ad penam.ↄtra autẽ oꝛdineʒ eſſet ſi punmet añ cul⸗ pam vel premiaret ſine meꝛito pcedẽti. g dicit rõ p hibuit. i. volũtas.nõ dicit᷑ volũtas ꝓhibere potentiã hᷣ executõʒ potẽtie. Item nec ꝓhibitio refert ad princi⸗/ pale qð eſt diuina volũtas b̊ ad ↄnotatũ.p̃terea ꝓbibẽ ibi dicit impro tionẽ ad h̊ ꝙ res ſit. NMueſtio. xxj. de oditio/ nibus potentie. OMſtea queꝛituꝛe de aditõnibo diuine potẽtie. vicz vniuer⸗ ſalitate.immeẽſitate.pfectõe. variabili tate ⁊ poſſibilitate ſub multiplicibo m ticulis ſuis. “ Membrũ prinmũ Riimo qꝗrit ce ↄditõe vniuerſalitatis m quã dr oĩpotẽtia.de q̃ qrũt᷑ hec. Primo. In deo ↄueiat oĩpotẽtia. Scðo ſin quaʒ ratõʒ dicat᷑ oĩpotẽtia. Lercõ.an ↄueiat 2 „ „Pakng A TR r prie ꝓp eo ſcilʒ qð eſt cauſaʒ eſſe vel ra gi nn ci M! muleſig ſne. N hnull n natati,, duikd katſede bneefe Pigene, epalgan A polon lekinne ulicchin ſcbiantti ter oſeft enhen Mnezeit ſtater bin Nns höde lunteg ubinnke vertenſor ng dtenn, fmgdiir ngerölir egnäkiſen cchüteti⸗ npbig Clntnne ohlimrone. ngnümefr Nennnahon Ndinetop tdininnpne toldtunkir ſgarebra⸗ kir udcen nicngenne oniten urtügtfa⸗ gödtenn nitentei eutrift enind nnrtis Sit eſcel Ayrm. Peruufhi Paſendnn Gnn 6 tribus ꝑſonis om̃ipote ntia.Quarto an ꝓpꝛia ſit dei ſo lius omnipotentia ⁊c̃. Articulus pꝛimus Spꝛimüũ ſic obijcit Rich.ᷣ in libꝛo de trini⸗ tate.deus eſt quo magis excogitari nõ po⸗ teſt.maiꝰ aũt eſt ocibateti⸗ habger ꝙ̈ ali⸗ tiã habere.cui aliꝗd deſit de plenitudine po u Porennamenr igit᷑ deũ om̃ipotẽtiã habere. 4 Itez ad idem in eodẽ.potens eſt quiſq; potẽtie plenitudine aut ipius ꝑticipatõe. eſt aũt impoſſibile ſeipᷣm aligh pꝑticipare.Cum ergo deus ſit potens ꝑ ſeipᷣm. impoſſi⸗ bile eſt deũ eſſe potentẽ potentie ꝑticipatõne.Siquidẽ ẽ plenitudo potentie nõ ẽ aliud qᷓ ipe. cõſtat eum itaq; potentem eſſe plenitudine. bi aũt eſt plenitudo pote tie nullũ poſſe poteſt deeſſe. Relinquit᷑ igit᷑ ꝙ om̃ipotẽ tia dei eſt potentia. Pꝛeterea. iſte eſt articulus pꝛi⸗ mus fidei.Credo in deum patrẽ om̃ipotentẽ. Con⸗ tra.ponitur inſtantia in actibo coꝛꝑalibo. in actibo cul pabilibo.in actibus penalibo. Mam iſtos actus nõ vi⸗ detur elicere diuia potentia:ergo nõ videtur potentia eius eſſe om̃ipotẽtia. Querit᷑ igit᷑ de actibo coꝛpoꝛa⸗ libo.nõ eſt omipotens qui nõ om̃ia poteſt.ſed eus nõ poteſt ambulare.currere.⁊ moueri:ergo nõ eſt omipo tens.vel ſi eſt omipotens poteſt hec.¶¶ Item Kicharð. in libꝛo de trinitate.abſq; dubio colligit᷑ quia omnia poteſt quecunq; poſſe potentie eſt. Si ergo poſſe curre re vel ambulare potẽtia eſt. ergo deus poteſi hec.⸗lCõ tra.nihil imꝑfectionis vel mutabilitatis eſt tꝛibuendũ diuine potentie.Cũ ergo currere. ambulare. moueri. ſint imꝑfectionis et mutabilitatis:ergo non ſunt diui ne eſſentie tribuende.4 Item querit᷑ de actibo culpabi libus.ad quod obijcitur ᷣm Anſbel.ij.cur deus ho⸗ mo. Vbi obijcit de chꝛiſto.quomodo igitur dicendum d chꝛiſto non potuiſſe mentiri qð ſemꝑ peccatum eſt. cum dicat iudeis de patre. Si dirxero.ꝙ nõ noui eum ero vobis ſimilis mendax.ſed ipᷣe xrp̃e ym ꝙ ded et ᷣm hõ potuit dicẽ᷑ nõ ſcio eũ:ergo potuit mendarx eſſe. Item cum inter hec verba dicat nõ ſcio eu m. quis eũ dicet has eaſdẽ tꝛes nequiſſe ꝓferre dictões ſñ alijs veꝛ bis. vt ſi diceret nõ ſcio eum qð lſi faceret vt ipe ait eẽt mendax. . Itẽ Aug.melioꝛ eſt nata q̃ peccare pt qᷓ; qᷓ nõ pt᷑ peccare.ᷣ qd eſt melius deo ſem Peſt tribuendũ ergo attribuendũ eſt deo peccare poſſe. ¶¶ Item ſimilit obijcit᷑. deus pẽ ꝓferre omes cõiũctões dictionũ et ſil⸗ labarũ.ergo me ledente pt ꝓferre me ſta re. q eſt fal⸗ ſum et cõtra ſuũ intellectũ. ergo mentiri poreſt. ¶¶ Con tra.Aug.in libꝛo de di.noĩbo.iuxta illud apli ad thi. deus ſeipm negare nõ poteſt. ſui aüt ipius negatio eſt caſus a veritate.nam ipᷣe eſt veritas exiſtens. IUnde a veritate caſus eſt ab exiſtente caſus.ab exiſtente auteʒ cadere non poteſt drus.nõ ergo poteſt non eſſe.quare ſeipᷣm negare nõ pt.ſi aũt negaret mẽtiret᷑:ergo nõ pt mẽtiri.¶ Yem ᷣm oyo.ſi diceret᷑. dens nõ nouit neſci re.non ꝓpter hoc diceret᷑ in eo ignoꝛũtia. ergo ſilr ſi dicat᷑ teꝰ nõ pt᷑ nõ poſſe.nõ Ipt hoc ponet᷑ in deo impo tentia nec aliqd detrabet᷑ omipotẽtie. Si ergo peccare eſt nõ poſſe et hoc ẽ deficere a poſſe.ſi dicat᷑ deꝰ nõ poſ ſe peccar e:n pter hoc aligꝗd detrahetur om̃ipotẽtie. YStem qrit᷑ de actibo penalibo. Aug. in libꝛo de ſym lo. us omipotens nõ poteſt moueri vel falli. nõ pt miſer fieri.nõ pt vinci. Relinꝗt᷑ igit deus non pt in actus hmõi qui ſunt penales. 4Cõtra. Hug. pꝛimo de li. ar. diſtinguit malũ culpe et malum pene. Aſali cul pe deus nõ eſt actoꝛ ſed mali pene:ergo in diuĩa potẽ⸗ tia ſunt bmõi actus.¶¶ Si vo dicat᷑ ᷣm H ꝙ iſta attri⸗ buũtur do ꝑ modũ efficiẽtis ̊ nõ ꝑ modũ ſubiecti.qꝛ poteſt eficere in alijs moꝛtem.milſeriã.et hmoi.ſed nõ poteſt ea 1 uſcipere in ſe. Contra. Sapie pꝛimo. deus moꝛtem 11 feeit. ergo nõ efficit eam in alijs. Iteʒ du⸗ – xxj. plex eſt pena. eſt em̃ pena inflicta ſicut iebẽna er diui⸗ na iuſticia.et eſt pena contracta ex culpa ſicut vulneꝛa tio et coꝛpus naturalium bonoꝛum.binꝰ coꝛru ptõ nõ poteſt poni a diuina potentia.quia diuina potẽtia caun ſa eſt conſeruatiua nature non deſtructiua, Kelinqui tur igitur ꝙ ad iſta nõ ſe ertendit diuina potentia. er⸗ go eius potentia nõ eſt omipotẽtia. Keſponſio.cũ quedam ſunt materialia ſeu paſſiua.quedam inoꝛdia⸗ ta.quedam pꝛiuatiua. et contra materialia dicuntur foꝛmalia ſicut contra paſſiua actiua.⁊ contra inoꝛdia ta oꝛdinata: et contra pꝛiuatiua habitudinalia.iQotã da erit regula.ꝙ nullum naturale.nullum paſſiuũ.nul lum inoꝛdinatum.nullum pꝛiuatiuũ qꝛ hec ponũt de⸗ fectum potentie:eſt per ſe diuine potentie attribuẽdũ. materiale vt actus currendi.paſſiuum vt moꝛi vinci. pꝛiuatiuũ vt obliuiſci falli.inoꝛdinatum vt mentiri: Hi quecunq; ſunt foꝛmalia actiua habitudinalia oꝛdiata Bicendum ergo ꝙ quedam attribuũtur per ſe poten⸗ tie dei.quedam ðvᷣo ei non attribuũtur ſed tamen poten tie eius ſubijciuntur.paſſiua ergo et materialia ei non attribuuntur vt dicatur poſſe moꝛi vel currere ſeq po⸗ tentie eius ſubijciunt᷑.quia et ſi ea non efficit in ſe:ta⸗ men effit in alijs.et ideo eius potentie ſubijciuntur Mꝛiuatiua dᷣo et inoꝛdinata et ſi ea non efficiat in ſe vel in alijs:tamen eius potentie ſubijciunt᷑quia ꝑ eiꝰ potentiam oꝛdinantur. vnde et de paſſinis dicit Ki⸗ chardus in libꝛo de trinitate. ANulta ſunt q̃ dicimus poſſe·que multomelius eſt non potuiſſe qᷓᷓ poſſe.vt poſ ſe deficere. poſſe deſtrui.et q̃libet huiuſmodi vt ſcʒ poſ ſe mutari. De pꝛiuatinis vo et inoꝛdinatis dicit Au guſtinus in libꝛo de pꝛedeſtinatione ſanctoꝛum.in ma loꝛum poteſtate eſt peccare.vt autem peccando hoc vł illud malum faciant nõ eſt in eoꝝ ptᷣate:ſed dei diuidẽ tis tenebꝛas et oꝛdinantis eas.Et iterum ĩ libꝛo de na tura ſummi boni.ſicut nos cõtinendo vocem decenter interponimus in loquendo ſilentium: quantomagis ille quarũdam rerum pꝛiuationes decenter facit.ſicut rerum omnium perfectus artifex. vnde et ĩ hymno tri um pueroꝛum.lux et tenebꝛe laudant deum.id eſt lau⸗ dem eius in coꝛdibus bene conſiderantium pariunt. Ad illud ergo quo queritur de actibus coꝛpoꝛalibo. iam patet reſponſio.quia ⁊ ſi deus iſta non poſſit in ſe poteſt tamen in alijs. l Ad aliud po quod obijcit de actibus culpabilibus.dicendum ꝙ diuina potẽtia po teſt in quoſdam actus eliciendo:vt in actus bonoꝛuz. in quoſdam dᷣo actus oꝛdinãdo nõ eliciendo:vt actus malos.tamen ſm illos qui dicunt ꝙ omnis actio eſt a deo eſt diſtinguendum.quia cuʒ actus malus ſit actꝰ incidens ex defectu. duo dicuntur. actõ et defectus. in⸗ qᷓtum actio a diuina potentia inqᷓtum defectus a li. ar. Quedam autem nomina imponunt᷑ a defectu non ab actu.vt foꝛnicari.mentiri.⸗ hbuiuſmodi.et ideo nul lomodo attribuuntur diuine potentie eliclenti. q;uis ſubſint oꝛdinati.q Ad illð quod obijcituꝛ ab Anſheł. reſpondeo ſm ipſum in libꝛo cur deus homo.poteſtas ſequitur voluntatem. poſſumus itaq; dicere de chꝛiſto potuit mentiri ſi ſubauditur ſi vellet.et quando nõ po tuit velle mentiri nõ minus poteſt dici nequiuiſſe men tiri.¶ Ad illud pᷣo quod argut. ꝙ deus poteſt ꝓferre omnes voces.dicendum ꝙ oꝛatio poteſt dupliciter cõ ſiderari.Fᷣm ꝙ vor eſt. et Fm ꝙ ſignum. dicendum er⸗ go ꝙ potentia dei eſt reſpectu vocis ſ̃m eſſe nature. ſed non eſt reſpectu ſigni ſᷣm ꝙ eſt ad ſigniſicandum quod non eſt:quia hoc eſt inoꝛdinatio.quia actus in⸗ quantum deſicit non eſt ab ipſa vel inquantum inoꝛdi nationem dicit. dicendum ergo ꝓ non valet poteſt pꝛoferre.ergo mentiri poteſt. quia mentiri dicit plus ꝙᷓ pꝛoferre:ſcilicet pꝛoferre cum inoꝛdinatione hoc eſt pꝛoferre ad ſignificandũ quod non F. 4 Ad illð aug. melioꝛ eſt natura q peccare pt ⁊c̃.rñdeo.cũ dico nata Bere We ed g an eahe e &2 boο, d ya 4 eccare poteſt duo dicuntur.quia cum dicitur na⸗ rcaae poeſt peccare. poĩtur natura que eſt domina ſui actus quedam em̃ ſunt nature que nõ ſunt worhine ſui actus:vt potentia calefaciẽdi in igne.q non pote actũ ꝓhibere. ſed natura rationalis ſui actus domina eſt:ſcʒ potens ipᷣm ꝓhibere et in actũ pꝛoducere.i hoc ꝙ ita eſt domina ſui actus poteſt peccare.cum aut di⸗ co nat᷑a q peccaꝛe poteſt ouo dico⸗cum em dico peccaẽ dico actũ volũtariũ et inoꝛdinatũ.in hoc aũt ꝙ voluta rius iſte actus:eſt a natura que eſt domina ſui actus. et qtum ad hoc dicitur melioꝛ eſt natura que peccare poteſt ỹ que nõ poteſt. i Lam tripler eſt natura. ſcilicz natura que nõ eſt domina ſui actus vt in irrõnabilibo Matura que eſt domina ſui actus et poteſt eſſe inoꝛdia tus actus vt in homie et in angelo de natura ſua.? na tuꝛa que eſt domina ſui actus nec pt eſſe inoꝛdĩatio.fit ergo comꝑatio inter naturam que non eſt domina ſui actus.et naturã que eſt dña ſui actus que tn pt errare quia hec nobilioꝛ eſt qꝙᷓtum ad hoc ꝙ ẽ domina ſui actr. nõ ẽtum ad hoc ꝙ poteſt errare. Ad illud qð querit de actibus penalibus.dicendum ꝙ quedam coꝛruptio quodãmõ eſt a doo ſᷣm Auguſtinũ cõtra epkam funda menti manicheoꝛũ.in quo oſtenditur ſuꝑ illud apoſto li.j. Choꝛin.iij. Si quis violauerit templũ dei diſper⸗ cet illum deus. et pomit auguſtinus litteram: coꝛrũpet illum deus. per hoc oſtendens.ꝙ quedam coꝛruptio? a deo. diſtinguendum ergo ꝙ moꝛs quelibet pena du plicem habet comꝑatõem.vno mõ habet rationeʒ de⸗- ſiructiui. Alio modo rationem punitiui. Inquantũ ba bet rationem deſtructiui nõ eſt a deo ſed ex mihilo. deꝰ em̃ nõ eſt cauſa deſtructiua ſed conſtructiua.vnde glo. ſuꝑ ſapᷣ.j.a deo nõ eſt quicquid cõtra naturam eſt. pec catum eſt cõtra naturam a quo eſt moꝛs et omnia que moꝛtis ſunt oꝛiuntur. moꝛs ergo ᷣm ꝙ deſtructiua nõ eſt a deo ſed a peccato.ſed inquãtũ punitiua eſt a deo: quia ſic iuſta eſt. Articulus ſecundus Onſequẽter querit᷑ m quid dicatur ommi⸗ potens. Queritur ergo vtrũ dicatur ex hoc ꝙ poſſit facere omnia. Qð videt᷑ ꝑ Augu⸗ ſtinum in libꝛo queſtionum veteris ac noue legis.om nia quidem poteſt deus p nõ facit.Contra. Auguſti nus in libꝛo de ſpiritu et littera.om̃ipotes ẽ deus.non ꝙ poſſit facẽ oĩa:ſᷣ qꝛ pt᷑ efficẽ ꝗcꝗd vult. Kelingt igit ꝙ nõ dicat᷑ om̃ipotẽs eo ꝙ poſſit oĩa.¶ Sʒ dubitat᷑ de boc qð dicit ꝙ deꝰ nõ poſſit facẽ oĩa.ex hoc em̃ relinꝗt ꝙ; deus nõ poſſit oĩa.aut ergo hoc ꝙ dicit oĩa.diſiribu it ꝓ boĩs tm̃ et tũc ex hoc ſequit᷑ ꝙ nõ oĩa bona pt qð ẽ falſum.aut diſtribnit ꝓ bois et mał.⁊ ex hoc etiã ar⸗ guit᷑ ꝙ aliꝗd ẽ qʒ deꝰ nõ pt.qdð iterũ ẽ maĩfeſtũ ĩcõue⸗ niẽs. Itẽ qrit᷑ an dicat᷑ oĩpotens qꝛ poſſit ꝗcqd vult. Ad qð aug.in Ench.nõ ob aliud vocat᷑ oĩpotẽs: niſi qꝛ ꝗcꝗd vult pt᷑.nec volũtate cuiuſpiã create volunta⸗ tis omipotẽtis impedit᷑ affectꝰ.⸗. Cõtra:ſi nõ ob alið dicit᷑ omipotẽs niſi quicqꝗd vult pt.ſᷣ nõ vult niſi bona actu aliter vel aliqñ exiſietia:ergo nõ pt᷑ niſi ea.(¶ Itez ſi nõ dicit᷑ om̃ipotẽs niſi qꝛ quicqꝗd vult pt.ergo cũ an⸗ geli et beate aime poſſũt quicqꝗd volũt qꝛ oĩa eis opta ta ſuccedũt.qꝛ aliter nõ eſſent beati.nihil em volũt qð nõ poſſunt:ergo dicẽt᷑ oĩpotẽtes qð ẽ falſum. Relinꝗt᷑ igit᷑ ꝙ deꝰ nõ dicet᷑ om̃ipotẽs eo ꝙ poſſit oĩia:nec etiaʒ eo ꝙ poſſit quicꝗd vult.¶ Itẽ ſi dicat᷑ oĩpotẽs ſᷣm aug. qꝛ quicqd vult pt.nec volũtate alicuiꝰ ipedit᷑ eiꝰ effectꝰ Ad hoc eſt quod dicit iohs Criſoſtimꝰ in omelia qua dam de expoſitione ſymboli.om̃ipotens dicitur quia poſſe illius non poteſt iuenire nõ poſſe.dicente pꝛo⸗ pheta.omnia quecunq; voluit dñs fecit.vnde.ix.Ro. voluntati eius quis reſiſtet?: Contra. ergo cũ ſimilis ratio ſit ex parte volũtatis.quia ſcʒ om̃ia vult quecũq; Nl- P rααα 2 28: UW.a ðõ 3 8 ** * vult. nec volũtatis eius impedit᷑ effectus:ergo dicemnnꝛ om̃ia volens.O aũt volũtatis eius non impediat᷑ efe ctus.patet ꝑ apłlm Ro.ix.volũtati eius ꝗs reliſtet.vñ auguſtinꝰ in Ench.loquẽs de peccatoꝛibo dicit.qtum ad ip̃os attinet qð deꝰ voluit fecerũt.qᷓtũ vo ad oĩpo⸗ tentiã dei nullo mõ illud efficere voluerũt.hoc quippe qð contra voluntatẽ eius fecerũt:de ip̃is facta eſt vo⸗ luntas dei.q¶ Iem aug.de pꝛedeſtinatione ſanctoꝛũ. in hoc ꝙ mali faciũt cõtra volũtatem dei. non imple tur niſi voluntas dei.ergo ſᷣm hanc rationeʒ dicetur omiuolens ſicut et omipotens et om̃ia ſciens.¶ Item iuxta hoc queritur quare nõ dicitur omiuolens ſicut et omnipotens. Ad quod quidam dixerũt ꝙ volũtas nõ dicitur reſpectu omniũ.ſcĩa vo et potẽtia reſpectu omniũ.Sed cõtra hoc eſt ſicut voluntas dei determia⸗ tur ad bona tm.ita et potentia determiat᷑ tm̃ ad bona qᷓuis ipᷣa ſcia determiatur ad bona et mala. Si ergo pꝛopter hoc ꝙ voluntas eſt tm bonoꝝ nõ dicitur omi⸗ uolens cuʒ ſimiliter potentia ſit tm̃ bonoꝝ nõ dicetur om̃ipotens.IJdeo fuerunt alij qui dixerũt ꝙ deus dici tur om̃ipotens et nõ omiuolens.eo ꝙ potentia ſe extẽ dit ad bona et mala.ſed ad bona elicienda ad mala oꝛ dinãda.que cõfirmant auctoꝛitatem auguſtini ſuper ps.nõ vult deus vt peccet homo quilibet.ſi aũt pecca⸗ uerit:penitenti vult parcere vt viuat.ĩ peccatis vo ꝑ⸗ ſeuerantem punire:vt iuſlicie potentiam cõtumax nõ euadat.ex hoc aſtruũt.quia cum potentie dei ſint ſub⸗ iecta bona et mala.voluntati aũt non ſint ſubiecta ni ſi bona:nõ dicetur ominolens.Contra. Aug.ĩ Ench. non fit aliquid niſi omipotens fieri velit.vel ſinẽdo vt fiat ſicut malum:vel faciendo ſicut bonum.ex boc re⸗ linquitur ꝙ voluntati ſint ſubiecta bona et mala.eꝛgo et dicetur omiuolens ſicut et omipotens.¶¶ Item Au⸗ guſtinus in encheridion. voluntas dei bipertita eſt. appꝛobans reſpectu bonoꝝ.ꝑmittens reſpectu maloꝝ Item ſi dicat᷑ ꝙ eſt volũtas beneplaciti et eſt volun⸗ tas ſigni.voluntas ſigni ẽ volũtas ꝑmittens. et hoc di citur reſpectu maloꝛũ.volũtas vo beneplaciti reſpectu bonoꝝ. ꝓpter h̊ ergo qꝛ volũtas dei q̃ ẽ beneplaciti eſt reſpectu bonoꝝ tm.nõ dicet᷑ omiuolẽs:quis volũtas ſigni ſit reſpectu bonoꝝ et maloꝛum. Cõtra.ſic bene⸗ placitũ dei eſt reſpeetu bonoꝝ faciendoꝝ:ita eſt reſpe ctu oꝛdinis maloꝝ.cũ oꝛdo maloꝝ ſit bonꝰ.eſt igit᷑ vo luntas beneplaciti et reſpectu bonoꝛum faciendoꝝ et maloꝝ oꝛdinãdoꝝ ſic et potẽtia:ergo ſicut ⁊ omipotẽs dicet omiuolens. Reſpõſio. omipotens dicit. quia om̃ia poſſibilia pt᷑ que poſſe potentie eſt. et qꝛ oino pt vt in hac ratione tangat᷑ ꝑfectio potentie diuie.q tum ad illa ad qne ẽ et qtum ad illud cuiꝰ ẽ.ꝑ hoc qð dicit poſſe omia poſſibilia que poſſe potentie eſt: tangit ple ctio potentie qᷓtum ad illa ad que eſt. vñ dicit Rich. in libꝛo de trinitate.omipotens dicit᷑ qꝛ poteſt qᷓcunq; potentie poſſe eſt. et hoc etiam dicitur pꝛimo ſententia rum.di.xlij. Per hoc vᷣo ꝙ dicit᷑ quia omnino poteſt oſtenditur perfectio potentie qtum ad illud cuius eſt. in quo excluduntur tria. coactio.impedimentum. indi gentia. omnia ergo poteſt quia non poteſt cogi. nec im pediri.nec indiget adiutoꝛio inſtrumenti vel materie ſubiecte. Quia cogi nec pati poteſi dicit Auguſtinus ꝙ ob hoc dicitur omnipotens. quia quicquid vult po teſt. voluntas autem eius cogi non poteſt. Quia vo no poteſt impediri.dicit Auguſtinus in Encheridion. omnipotens dicitur. quia voluntatis eius non impe⸗ ditur effectus. De his duobus hugo de ſancto victoꝛe in ſententijs ſuis. poteſtas dei duplex eſt. alia ad ali⸗/ quid faciendum.alia ad nibil ꝑpatienduʒ ßm vtramq; deus omnipotens veriſſime affirmatur.quia nec ali⸗ quid eſt ꝙ ei ad patiendum coꝛruptionem poſſit inſer re nec ad aliquid faciendum impedimentum inferre. Item quia non indiget ſubiecta materia. dieit Augu⸗ ſin nia⸗ oßip⸗ eſeo⸗ maten pon n ſneco⸗ ſeinp⸗ Grcna ſornt tit dſ tee luit e Gnn e⸗ ho griſ onpn ſoneo epe obe Nnn G gon ſen en d gui⸗ nie Ee Nly. Cui wen Aop in ee. loße gose Cin didor enti höd dart nino⸗ noel ommi⸗ Mivole amni onnine hleci Utitarc iakt tüedlon ala. Sien nodicimrct nop rödetn tgdeed Potentiegi ndgadne uguginfnr enſigit n petcang a amn cotonerin ntie diſchtſ ſintſubini. „ Agic liteſſnite numn erberte nactmmahen n,4aende ei bipeninc eſpeemnir cinietelfoin⸗ ittensberd cploctiſthen ebentpcona rguis hin Conlelere/ Vuckrſe bentetter⸗ nfrinint ſcnſonidi⸗ nsdiiddpi eungaiof aeni kiugf⸗ i dirk in bporſ ninoſenten onnino pon lokenied inenunt Atcogenn ti del mun Bugin ſcgnid Oniun Enchgtid us mi⸗ nevvint dlis h in frnſ iunt e LNueſtio ſtinus in libꝛo de ſymbolo.om̃ipotentẽ deum dicimꝰ quia credimus quia om̃ia faciẽs factus nõ eſt.et iðo om̃ipotens quia de nihilo fecit quecũq; fecit.hoc ẽ em eſſe omipotentẽ vt nõ ſolũ mũdi fabꝛica.ſed etiã ipſa materia ab ipᷣo inueniat᷑.ex hoc patet plena ratio oĩ potentie.que eſt in hoc: omia poſſibilia poteſt que⸗ cunq; poſſe potentie eſt· et quia oĩno poteſt: hoc eſt ſine coactione ſeu paſſione.ſine indigentia materie ſi ne impedimento. Ad illud ergo quod pꝛimo obijcit an ratio omnipotentie ſit eo ꝙ poſſit omia.patet q; non niſi cũ determĩatione ſcʒ poſſe om̃ia que poſſe po tentie.Et hoc intendit auguſtinus cum dicit in libꝛo de ſpiritu ⁊ litteꝛa.nõ dicituꝛ om̃ipotẽs eo ꝙ poſſit fa cere om̃ia. Ad illud vᷣo qð queſitum eſt ꝓ quo diſtꝛi buit om̃ia. dicendum ꝙ ꝓ bonis et ꝓ malis.et ſi vlte rius arguit.ergo aliquid eſt quod deus nõ poteſt.qð cõtradicit ei qd dicit aug.in libꝛo qſtionũ.ve.ac no. legis.q dens om̃ia pt.dicendũ ꝙ cum dicit᷑.om̃ia pt deus. fit diſtributio tm̃ p hbis que quid ſunt vel ꝓ bis que q̃lia ſunt ſᷣm potentiã.et iõ in hac diſtributõe nõ comphendũtur mala.cum vᷣo dicitur ꝙ om̃ipotẽs ẽ. non eo ꝙ poſſit facere omnia:fit diſtributio generali ter pꝛo his que ſunt ſᷣm poſitõem et pꝛiuatõem.hoc ẽ pꝛo bonis et malis.i¶ Ad ſecũdum vo quod querit an dicatur om̃ipotẽs quia poteſi quicqd vult:dico ꝙ ſic ſed hoc nõ eſt tota ratio om̃ipotẽtie ſicut dictum eſt. Ad illð eꝛgo qð obijcit ex hoc quod dicit auguſtinꝰ quoniam quicqꝗd vult poteſt. dicendum ſicut dicit᷑ in ſententijs. quoniã auguſtinns non negat quin polſit etiam ea que nõ vult.ſed aduerſus illos qui dicebãt teũ multa velle qᷓ nõ poterat:affirmat eum poſſe ge⸗ quid vult. et ex eo vere dici omipotentẽ. non ob aliud niſi quia poteſt quicqd vult.¶ Ad illud quod obijcit De angelo et aĩmabus beatis.dicendum ꝙ hecẽ du⸗ plex. hoc ongelus vłanima beata poteſt quicqd vult quia poteſt eſſe ſenſus.quicqꝗd vult a ſe fieri poteſt:et hoc modo verum eſt. vel quicqꝗd vult a ſe fieri vel ab alio poteſt:et hoc modo falſum eſt. Qam angelugs et anima beata vult ſalutem electoꝝ quã tamen facẽ nõ poteſt. Solus ergo deus pt quicquid vult a ſe vel ab alio fieri.et ob hoc dicitur om̃ipotens. Ad tercinʒ quod querit.vtrũ ratio om̃ipotentie ſit quia poteſt quicqd vult et nõ poteſt impediri eius effectus.cõce⸗ ditur ꝙ ſic.ſed ꝑ hoc nõ explicatur tota ratio om̃ipo tentie ſicut dictum ẽ.¶¶ Ad illud dᷣo quo obijcit᷑ quaꝛe nõ dicitur omiuolens ſicut om̃ipotens. bꝛeuis poteſt dari reſpõſio.quia nõ om̃e volubile vult.nec etiã om⸗ nino:hoc eſt cum effectu. omne em bonum poſſibile xo eſt volubile.non tamẽ om̃e bonum poſſibile vult omnino:hoc eſt cum effectu. ꝓpterea non dicitur om niuolens quemadmoduʒ ommipotens vl omnilſciẽ3 omnipotens em dicitur quia omne poſſibile poteſt 2 omnino poteſt. id eſt perfecte. omiſciens quia om̃e ſci bile ſcit et omnino ſcit. id eſt perfecte. Articulus teꝛcius ſtea queritur. vtrum omnipotentia con ueniat tribus perſonis vlł ſit axpꝛo pꝛia bi⸗ lis alicui perſone ſicut ſi apientia et volun tas. Ad qð ſic. poſſe generare pertinet ad potentiam quia poſſe generare eſt poſſe.ſi ergo non conuenit fi⸗ lio:ergo non conuenit ei omnipotentia. Similiter potentia ſpirandi pertinet ad perfectam potentiaz. quia poſſe ſpirare non eſt non poſſe. ſed ſpirituſſanctꝰ non habet actiue potentiazʒ ſi pirandi.ergo ſpũſſanctꝰ nõ habet om̃ipotentiaʒ. ¶ Si dicatur ꝙ poſſe genera re. Mon eſt ſimpliciter poſſe quid.ſed poſſe ad aliꝗd vnde nõ cõtinetur ſub ommpotentia. Contra eph. iij. Ex quo om̃is paternitas ĩ celo et in terra nomiatuꝛ. N SFrrr- O1 . 6 b.αυdh te. n . NE OSi + A* p — ₰ or Voliel. DWD Lole „ . ☚. 2 Re WP , .ρ. ρ .. / / -växj. per hoc innuit ꝙ paternitas ꝑ pꝛius eſt in diuinis.ꝑ poſterius aũt eſi in inferioꝛibo.ſi ergo in inferioꝛibo poſſe generare eſt poſſe ſimpliciter.eꝛgo multomagis in diuinis poſſe generare eſt ſimpliciter poſſe.et non conuenit filio.ergo aliqua potentia que eſt potentia ſimpliciter non conuenit filio.¶ Item cum homo ge nerat hominem.non traſfundit niſi quandam parteʒ ſue ſubſtantie.quia eſt generatio ꝑ deciſionem. ſed in generatione diuina non eſt deciſio paꝛtis ſubſtantie. ſed totum quod habet pater dat filio.ergo generare in deo magis refertur ad poſſe qᷓ; in homine. ergo ſi non conuenit filio:non debet dici omnipotens.eodezʒ modo obijcitur de ſpiritu ſancto reſpectu eius qð eſt ſpirare.et ita ſolus pater dicet᷑ omnipotens. Con⸗ tra.pꝛobat auguſtinus ſpiritumſanctum eſſe omni⸗ potentem ſic.j.ſapᷣ. Spiritus domini repleuit oꝛbem terraꝛum.et hoc quod continet omnia. pter hoc qui loquitur iniqua nõ poteſt latere:nec pᷣteriet illũ coꝛri piens iudiciũ.In cogitatõibo em̃ impij ⁊c.Creauit eĩ vt eſſent oĩa: a ſanabiles fecit natões oꝛbis traꝝ ⁊c. Sſpũſſetus eſt omnipotens.et hoc pꝛobat de filio per auctoꝛitatem YJohãnis.v. Quecunq; enim pater fece rit hec et filius ſimiliter facit. Pater enim diligit fi⸗ lium.et omnia demonſtrat ei que ipſe facit ei maioꝛa his demonſtrabit ⁊c. ¶¶ Item apocal.pꝛimo dicitur de filio. Ego ſum alpha et o pꝛincipium et finis.qui erat qui eſt et qui venturus eſt omnipotens.4. IJtem auguſtinus in libꝛo de ſymbolo. qui ſilium nega⸗ bit deum omnipotentem. et patrem negabit omni⸗ potentem. ex quo relinquitur ꝙ filius ſit omnipo⸗ tens ſicut et pater. Solutio.dicendum ꝙ omni⸗ potentia conuenit toti trinitati.vnde omnipotentia conuenit patri filio et ſpirituiſancto.et hoc patet peꝛ auctoꝛitatem auguſtini in libꝛo de ſymbolo.ideo om⸗ nipotens dicitur qꝛ de nihilo fecit q̃cunq; fecit.Qon enim aliqua materies eum iuuit er qua demonſtra⸗ ret artis ſue potentiam:ſed ex nihilo cuncta creauit. hoc enim eſt eſſe omnipotentem.vt non ſolum fabꝛi⸗ ca mundi.ſed etiam ipſa materia de nihilo fieret. vult ergo dicere. ꝙ omnipotentia ſᷣm ꝙ ſic eſt. inclu⸗ dit in ſe de nihilo facere m ſummam rationem. vn⸗ de hec eſt ratio omnipotentie per quam determina⸗ tur.ſcilicet de nihilo aliꝗꝗ facere: et deducere de ni⸗ hilo omnia ad eſſe. Sed ante illud quod eſt de nibi⸗ lo omnia facere:eſt illud quod eſt de ſubſtantia ſua filium pꝛoducere.Cum ergo pꝛoducere de ſua ſub⸗ ſtantia ſicut generare et ſpirare antecedat facere. quia abeterno pater generat filium et pater et fili⸗ us ſpirant ſpiritumſanctum non tamen ab eterno facit omnia de nihilo.ergo generare et ſpirare non continentur ſub omnipotentia in patre. vnde non peꝛtinet ad omnipotentiam ſimpliciter.niſi ad omni potentiam in patre.et ita licet filius et ſpirituſſan⸗ ctus non generent:nibilominus ſunt omnipotentes. quia poſſunt res de nihilo facere: que eſt ſumma et pꝛopꝛijſſima ratio omnipotentie. Si tamen appꝛo⸗ pꝛietur omnipotentia qtum ad hoc quod eſt ab eter⸗ no ab aliquo pꝛoducere.et pꝛoducere de nihilo: ſic appꝛopꝛiatur patri ſᷣm illam pꝛimam rationem ſᷣm quam determinatur omnipotentia. Cum autem di⸗ citur pater habet potentiam generandi. duo dicun⸗ tur de patre.ſcilicet ꝙ pater habeat potentiam: et q; habeat relationem ſcilicet generationem. Ende ſen⸗ ſus eſt . pater eſt potens et eſt genitoꝛ. Cum vo dici⸗ tur ꝙ filio non conuenit vel ꝙ filius non habeat po⸗ tentiam gener andi.hoc verum eſt:non quia non ba⸗ beat potentiam eandem.etiam quam pater habet. ſed quia non habet generare:non eſt in filio poten⸗ tia vt generet. ſed ſi arguit vlterius ꝙ aliqua po⸗ tentia eſt in patre que tamen non eſt in filio.mutatio A Saà oſſt R, Ple⸗ lel d, .. 0 1222 le ran ſen — 1 .) y ba (1 * G RN 2J 2* C 1 “ eſt pꝛedicamenti: mutatur enim quid ĩ aliqa. Quidã tamẽ dicũtquia cũ dicit potẽtia generandi vᷣtute de⸗ terminationis trabit᷑ a ꝓpꝛia rõne vt ſcʒ dicat notõeʒ ſcʒ paternitatem.et tunc patet qꝛ mutatio eſt pᷣdica⸗ menti. filius non habet potentiam generandi nec ſpi rituſſanctus. ergo nõ habẽt om̃ipotentiam: nã poſſe generare nõ eſt poſſe quid ſed aliquid.¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ, generare in deo ſit ſimpliciter poſſe. dicen⸗ dum ꝙ di limiliter eſt generare in homie? in teo:qꝛ in diuinis ipm generare eſt de tota ſubſtantia non de parte et pꝛopter hoc in diuinis eadẽ eſt ſubſtatia.in bomiĩe ant nõ ſic eſt:non em fit generatio de tota ſub ſtantia ſed ꝑ deciſionem de ꝑte.vnde ibi nõ ẽ omnino eadem ſbſtantia patris et filij: licet eadem ſit foꝛma ſpecifica.et ꝓter hoc in generatõe qua bomo gene⸗ rat boĩem multiplicat᷑ ſubſtãtia et relatio. et ideo in bomie ẽ generare poſſe quid ⁊ ad aliquid. poſſe quid dicit᷑ ter multiplicationem ſubſtantie:poſſe ad ali quid ꝗpter multiplicatõem relatõis. In diuinis aũt in generatõe nõ multiplicat᷑ ſubſtãtia ſed ſola relatõ. et ꝓyter hoc generare poſſe in diuinis nõẽ poſſe qd:bᷣ poſſe aliquid.et ꝓpter hoc eſt mutatio pᷣdicamenti in pꝛedicto argumento.quod tamẽ nõ eſſet ſi fieret ð ge neratione que eſt hominis ex homine.¶¶ Sed iu hoc queꝛitur de quadam auctoꝛitate Auguſtini pꝛedicta. ſi filium negaueris om̃ipotenteʒ:et patrem negabis om̃ipotentem.vnde eſt ergo ꝙ pagani et iudei conce⸗ dunt patrem om̃ipotentem: filium tamẽ negant om̃i⸗ potentem. Ad hoc dicendum. ꝙ cõtingit loqui de pa tre duobus modis. vel de patre vt ẽ innaſcibilis ⁊ in⸗ genitus: et hoc modo nõ habet relatõem ad filiuʒ. H pr̃ vt pater habet relationẽ ad filiũ. Et pꝛopter hoc ſi concederent patrem vt patrẽ eſſe omipotentẽ: opoꝛ tet ꝙ concederent filium qui eſt eiuſdem eſſentie eſſe omnipotentem. cum potentia ad eſſentiaz referatur. non tamẽ generare:quia generare non refertur ad eſ ſentiam ſed ad perſonam:et ſic loquitur Auguſtinus cum dicit.ſi filium negaueris om̃ipotentem:et patrẽ negabis om̃ipotentem. Verum eſt inquãtum pater non inquantum genitus vel innaſcibilis.· Articulus quartus Varto queritur An ꝗꝓpria ſit ſoliꝰ dei oi⸗ potentia. Queꝛitur ergo vtrũ xpo ſit data potẽtia faciẽdi om̃ia ſiue creãdi. Et cũ di catur YJoh. ij. ꝙ nõ eſt ei datus ſpũs ad mẽſurã.ergo data gratia nõ menſurata.cum ergo gratia ſit ad co gnoſcendũ et ad oꝑandũ:ergo ſicut ꝑ gratiam immẽ ſam ſiue non menſuratam habuit ſciam omniũ.ita ꝑ gratiã imenſam poterit oꝑari omnia.4 YIem aima rationalis eſt imago trinitatis ꝑ naturã.b imago tꝛi nitatis attenditur ꝙtum ad potentiã ſciam et volun tatem. ergo ſicut ꝑ naturã aĩa ẽ capax dine ſciẽtie:ita et potẽtie. ergo ſic aĩa xpᷣi natali potẽtia potuit caꝑe cĩm ſciam:ita et omipotẽtiã.¶ Itẽ cũ ſint tria.poten tia.ſcientia.et volũtas.potentia non ponit ſciam nec ſcĩa volũtatẽ.ſed ecõuerſo.ſcia ponit potentiaʒ et vo luntas ſciam ita ꝙ cõſequit᷑ neceſſario.ſi volũtas eſt ſcientia ẽ.et ſi ſcia ẽ: potẽtia ⁊.i ·õ em̃ ẽ ſcia niſi a po tẽtia ſciẽdi.Ex hoc ergo relinquit᷑ ꝙ nata qᷓ ẽ capax volũtatis ⁊ ſcie dei. erit capax potẽtie eiuſdẽ.¶ IJtem oĩs ſcia pꝛactica alicꝰ oꝑis ẽ ca effectiua vel exẽplar illiꝰ oꝑis.cũ &ᷓ ſcia oĩm ↄpꝛebẽdat ſciam ſi peculatiuã et pꝛacticã.2 1. xpᷣo ſit oĩs ſcia:erit igit᷑ iu xpᷣo ſcia pꝛa ctica. erit cã effectiua vel exẽplaris oĩm. ſi ̊ᷣ ſciẽtiã hmõi cõſequit᷑ potẽtia actiua:erit in aima xpᷣi poten⸗ tia faciẽdi omia. ¶ Itẽ artifer naturalis nõ ſolũ con⸗ fert alij ſciam ſpeculatiuã ſui opis ̊ etiam actiuã.er⸗ go cum artifer ſummus cõtulerit homini xpᷣo omniũ ſcientiã. Relinquitur ꝙ non ſolum dedit ſcientiã ſpe culatiuam ſed etiam actiuã . ergo et per conſequens om̃ipotẽtiã. fruſtra em̃ eſſet actiua ſcia niſi eſſet pttt· tia ad actum. 4 YItẽ ſi diceret᷑ ꝙᷓ nõ poteſt eſſe om̃ipo. tentia creature pꝛopter G. quia eſt infinita:ergo ſimi liter nec ſciẽtia.cum ſit infinita et maioꝛis extenſiois q; potentia dei. Ad quecunq; em̃ ſe extendit potẽtia et ſcientia· ſed nõ cõuertitur: quia ſcientia ſe extẽdit ad bona et mala. entia et nõ entia:potentia ſe vᷣo nõ extendit ad mala.magis igitur ẽ capax potentie cum ſit minoꝛis extenſionis ꝗᷓ ſcie.¶ Item Cot.j. reconci liauit omnia.glo.om̃ia poteſt ꝑ ſe. vt nihil exceptum ſit quod per iſium pᷣſtari nõ poſſit.et loquitur de xrpᷣo ergo et xpᷣ̃c pt᷑ om̃ia facere.etiã ſᷣm ꝙ hõ quia ſic loꝗt᷑ de ipo.glo.ſed xpᷣe Fm ꝙ bomo ẽ cꝛeatura:ergo omni potentia couuenit creature. Item math. vltimo. data eſi mihi omĩs poteſtas ⁊c̃ · et loquit᷑ ibi xpᷣe de ſe pᷣm ꝙ homo. qꝛ ßm ꝙ filius dei habet ſy ex generati⸗ one eterna: m ꝙ homo babet hoc eſt ex dono. quia datum dicit ex tempoꝛe. ergo xpᷣc Fm q homo habuit om̃ipotentiam. ¶¶ Ytem Coł.j.tunc autem recõcilia⸗ uit nos. gloſa.ſi moꝛtalis et moꝛtuus potuit recon⸗ ciliare iam immoꝛtalis om̃ia poteſt facere.ſed moꝛta lis et immoꝛtalis non attribuuntur xpᷣo ratione hbu, mane nature.quia diuine nature et eternaliter im⸗ moꝛtalis et non iam. ergo xpᷣo ᷣm ꝙ homo conuenit om̃ipotentia. 4 Itẽ MMarci. ix.omnia poſſibilia ſunt credenti. AMDath. xvij. ſi habueꝛitis fidem ſicut qra num ſynapis. omnia poſſibilia erunt vobis.ergo nõ tm̃ rpᷣo ſ̊ etiam alijs ratione fidei cõmunicatur om̃i potentia. Contra.omnis potentia cuius eſt ſuſce ptibilis creatura conſequitur eſſe creature.ſi ergo po tentia creãdi vel faciendi omnia ñ conſequitur eẽ cre ature. non eſt ſuſceptibilis a creatura. ergo nec ab ai⸗ ma xp̃i.¶ Item nihil poteſt ſuip̃ius eſſe pꝛincipium. eꝛgo cum omnipotentia ſit anime xpᷣi et omnium pꝛ. cipium.eꝛgo nec aima xp̃i nec aliga oĩm pt habẽ om̃i potẽtiã. ¶ Itẽ nulla potẽtia entis creati tꝛãſcẽdit ens cũ ergo potentia creãdi trãſcẽdat ens qꝛ ẽ oꝑatiua de nõ ente ſimpłr ens:⁊ ð nihilo aliꝗd nkla potẽtia en tis cꝛeati pt᷑ eẽ potẽtia cꝛeãdi.eꝛgo nec ꝑ ↄſeqns oĩpo tẽtia. aĩa rpᷣi nõ habuit nec habeꝛe potuit oĩpotẽtiã Relſpõſio.dico ꝙ oĩpotẽtia pt dici ꝓut includit po tentiã creãdi oẽs res de nihilo.et hec potẽtia oia ante cedit.qꝛ oĩa ab ipo.⁊ hec potẽtia ñ pt ↄuenire cꝛeatu re.qꝛ ſic cꝛeata eẽt a ſe ⁊ antecedeꝛet eius potẽtia ſuã eẽntiam. Alio mõ pt᷑ dici oĩpotẽtia potẽtia faciẽdi na tuꝛalia oĩa et miracula.⁊ hoc mõ accipit aliqniĩ ſcri⸗ ptura.ſᷣ hec nõ eſt oĩpotẽtia ßm ꝙ ĩ pꝛima rõne attri buit᷑ deo. ſeʒ km pꝛimã rõem ⁊ pꝛincipalẽ. Ad pꝛi mũ ẽdicẽdũ ꝙ data ẽ ei gra ſine mẽſura ad cognoſcẽ dum et opandũ m poſſibilitatẽ nat᷑e cognoſcentis et oꝑãtis ⁊ data ẽ gra ſine mẽſura að oĩa ↄgnolcibilia cꝛeature. ⁊ ad omnia operabilia creature. tamen om a ſimpliciteꝛ ſunt operabilia cognoſcibilia cꝛeatu⸗ re rõnali.non tñ comꝑabilia. pteꝛea non ſequitur ꝗ ſiẽ ꝑ gr̃am habuit ſciam oĩm ꝙ; ꝓpt boc oĩpotetiam. Ao ſecundũ dicendũ ꝙ ſcientia nõ ponit cauſalita tem vel pꝛincipiũ rerũ ſ̊ ſolum ponit ſimilitudinem ad res oẽs. Et ideo cũ aĩa ſicut dicit aug· ad ſilitudi nẽ totiꝰ ſapĩe facta ſit: oĩm ſit ſi imilitudoĩ potetia ꝑ ĩtellectũ.ſcia at nibil aliud ẽ ꝙᷓ aſſiłatõ ĩtellectꝰad re: ergo aĩma ꝑ naturã capax ẽ oim ſcia⸗omipotẽtia vo ponit cauſalitatẽ et pꝛincipiũ rerum oĩ m. qð nullo modo poteſt cõueniꝛe habenti pꝛincipium . talis ? aüt oĩs creata et rõnalis aĩa. ex qua euidens ẽ qð nullo mõ caparx ẽ oĩpotẽtie. ¶¶ Ad terciũ dðm /ꝙ potẽtia dẽ dupkr. vno mõ dẽ reſpectu actꝰ iterioꝛis 'm qð dic potẽtia 9 gſcẽdi vel volẽdi. Alio mõ dicit᷑ potẽtia re⸗ ſpectu actus exterioꝛis ſᷣm ꝙ dẽ potẽtia opãdi.primno mõ dicta potẽtia cõſequit᷑ ad ſciam.ſecũdo nõ ſequi = „⸗ = — — - --——U — — — — — --⸗N₰⸗r-r-—ʒr— et te⸗ ca 8 Anileſſen: leinn fniung trſgennſc⸗ prnithtin leggſt gennitſedop⸗ Wpettn nl ecnti hflgennn Klocnigrdr Mimd. Rnignuſee datmagchen en nabh nn ogoſtititſen betbargnnn eſter dingn inchonont auten tirin nus potuitnt facere ſeine rrponnnng Eteternaliarg borponn miapolſbiine tisſicknſane runt obie cömnmtenr i nniacuincki creumrſtn conſenintit uractonepii uscſeſanpn⸗ röid ennuni, goingiblinn Gtan tiſitten ogzicpein gutlnwine ne hein eponntopon aptintnat Kpoitncinen. iſi hennci watſginii ipgitiftin atepidigfin fnimſt⸗ zmepai4 näinntrege tecchnit 1oc Geummum Gchlen Noͤpoit 1 ontinim⸗ eiats i ilano 6 nonihe Nueſtio enim ſiſcientia eſt: potentia cognoſcendi eſt.ſed non ſe quitur ſi ſcientia eſi:potentia operandi eſt. Illo mo⸗ do quo potentia conſequitur ad ſcientiam eſt potentia ad omnia ſicut et ſcientia:ſed hoc non eſt potentia ope randi ſed ↄgnoſcendi omnia. Ad quartum dicenduʒ ſcientia pꝛactica duobo modis habetur. Habet᷑ em cientia pꝛactica pꝛactice: et habetur ſcientia practica ſpeculatiue.Pꝛactice Fᷣm ꝙ refertur ad opꝰſiue ad exe cutionem operis:ſpeculatiue vᷣo cum non refertur ad executionem operis ſed ad ↄtemplationem operis.ſᷣm bunc ergo modum dicendum.q anima xp̃i habuit ſciẽ tiam pꝛacticam omnium ſpeculatiue: non pꝛactice. et ita ſcientia omnium pꝛactica que fuit in deo pꝛactice. ſcilicet ad operis executionem: fuit in xpᷣo ſpeculatiue ſcilicet ad ↄtemplationem operis.et hoc modo ſummꝰ artifer omnium tedit ſcientiam pꝛacticam bomi xpᷣo. ad ſcientiam ergo dictam hoc modo non ſequitur om̃i potentia:ſed ad ſcientiam pꝛacticam alio modo dictã. Ad quintum dicendum.q; quicqꝗd eſt creature eſt fi⸗ nitum. actu tamen rationalis anima q;ẽtum ad poten⸗ tiam vno modo eſt finita:alio modo infinita. Infinita eſt ꝙtum ad potentiam ↄgnoſcendi.non enim determmi nat ad aliqua ↄgnoſcibilia quin adhuc poſſet in plura ſi eſſent. et ideo quantũ eſt ce ſe:eſt inſinita potentia. qᷓ tum vᷣo ad potentiam operandi anima rationalis fini ta eſt. et determinatur ad finita operabilia: quia ita de terminatur ad tot ꝙ non ad plura. Ex quo patet ꝙ nõ eſt ſimilis ratio er parte capacitatis ſcientie et potẽtie Nam potentia operandi ſinita eſt:et non eſt capax po tẽtie infinite dei. Item ſi queratur propter quid crea⸗ ture non poteſt conferꝛi potentia creandi ſicut genera⸗ to confertur potentia generandi. Generans auteʒz ho⸗ mo habet potentiaʒ generandi bominem:ergo paꝛi ra tione videtur ꝙ creatum poſſit habere potentiam cre⸗ andi. Reſpondendum eſt. hoc eſt quia omnis crea tura agit ex ſupoſitõne materie. Qon enim poteſt eſſe tota cauſa ſui operis.ſicut potentia pꝛima dei:quia er⸗ go potentia creandi eſt in nõ ſubiectam materiam. ta/ men eſt ꝙ creatuꝛa non eſt ſuſceptibilis potentie crean di.¶ Ad ſexrtum dicenduz.q cum dicatur Coloſeñ.j. omia poteſt. hoc eſt põt yt fiat noſtra redemptio ꝑ ipᷣm ⁊ omnia que ꝑtinent ad ipᷣm. VUnde omnia põt que per tinent ad noſtram redemptonem. ſicut pʒ ꝑ intentioem apti in illo loco:ſed hoc põt vel ꝑ ipſum inqtum eſt ho mo:hoc eſt m ꝙ in hũana natura ſoluit pꝛeciũ noſtre redemptõnis.et qᷓtum ad ſolutõeʒ huiꝰpcij pot omnia que ꝑtinent ad nram redemptõeʒ: nõ ↄtinet᷑ ſub hac ꝙ dico om̃ia:ꝙ ipſe ſᷣm ꝙ ho daret gratiã ſed inq;tum filius dei.i¶ Ad ſeptimã rõnem dicendũ.ꝙ cũ dicit᷑ im moꝛtalis põt omnia ſacere.hic ẽ diſtributio accomoda ſicut pꝛiꝰ. Vñ ꝙ dicit.immoꝛtalis põt om̃ia ſcire.hocẽ vt mediatoꝛ. vel etiã põt omia facere ſi referat potẽtia ad miracula vt dictuʒ eſt. Si aũt loqmur rõne diuine nature de ipſo.ſic om̃ia põt facere:łᷣ qa ibi loꝗtur a płs reconciliatõne q̃ fit rone hũane nature.ideo recipiẽ⸗ dum ẽ qð dicit᷑ omia põt vt mediatoꝛ. Ad octauũ di⸗ cendum. ꝙ cũ dicit᷑ data ẽ mihi ois pras ꝛc.i.maĩfeſta eſt omis ptas in celo ⁊ in terꝛa ꝑ me. Vñ philip.ij. de⸗ dit mihi nomen qð eſt ſuꝑ ome nomen ꝛc. Iſtud dare dicit᷑ ꝑ manifeſtatõeʒ. xpo inqtum eſt filiꝰ dei: dit de us nomẽ ab eterno excelſum ſuꝑ om̃e nomẽ autſi uꝑ om ne qð nomiĩatur in celoꝛ in terꝛa:ſ inꝙᷓtum hõ manife ſtando dedit illi.quia in homie xpᷣo manifeſtatũ eſt no men illud. 2 hoc elt peſt creature dignitate et pfate. Vñ eph.v. omia ſubiecit ſub pedibo es.glo. omia ſubie cta ſunt ei nõ ſoluʒ ptate ̊ etiam dignitate. Et ꝗ; illud dare ſit manifeſtare. patʒ per glo. phiłij. nomen quod eſt ſuꝑ ome nomen.i.honoꝛificentiã quod vocatur deꝰ et hoc aũt reſurꝛectõeʒ habuit:ſed poſi moꝛteʒ ⁊ reſur⸗ reetoeʒ quod erat ieuidẽti poſitũ eſt vt ſcirẽt demones — — 2 Trras en Vr 5.. Nachenr GCn Ceafa . eaAH . P „ jj. 2 TW SSSG xXj. ita res dicitur fieri quando innoteſcit.et ꝑ hoc patz ſo⸗ lutio ad illud quod obijcit ce illo verbo quod dicit co⸗ loceñ.j. Ad illud quod obijcitur. ꝙ omnia poſſibilia ſunt credenti.omnia dicit hic diſtributionẽ accomodã Engde nõ eſt dictum ꝙ iſte qui credit faciat omnia: ſed ꝙ ad vocatõnem vere credentis.ipſe deus faciat om̃ia. ſicut miracula 2 mirabilia de quibo ibi loquitur.vnde non attribuitur om̃ipotentia ipſis credentibus: ᷣ ipſi deo facienti omnia. Membrum ſecundum Vleritur cõſequenter de diuina potentia q;tum ad immenſitatẽ quam quidam ſo⸗ phiſmatibo decepti voluerũt limitare. et hoc differẽter.actu.voluntate. bonitate. p̃ſcientia. iuſticia et rõne:ſex modio infinitateʒ diuine potentie limitates. In pmis igitur ex pte actꝰarguunt ſic. Sumus ante rerũ creatõnem ſit.a.inſtans pmum creatõnis.tunc querit᷑.aut deus in. a.põt creare omne creabile in. o. aut nõ.ſi non: g potentia eiꝰ limitata eſt ĩ creando.ſi ſic: põt creare ome creabile in.a.ponatur quia poſito poſſibili nullũ accidit inconueniens: tunc arguitur. Si crus creat omne creabile in. a. et in omi creabili intelligit᷑ omne quod põt creare:g in. a. creat om ne qð poteſi creari ab ipᷣo.¶ Item deus põt facere quecũq; poſſe poſſibile eſt:pᷣ poſito poſſibili nulluz ac⸗ cidit inconueniens.ponat᷑ ergo ꝙ faciat geꝗd facẽ põt cemonſtratis ergo illis.eſt dicere iſta ſunt quecũq; de⸗ us facere poteſt: ergo extra iſta nihil poteſt. ergo poten tia eius põt impleri:poteſt igitur limitari per actum. IYtem ex ꝑte voluntatis arguunt hoc modo. Auguſ. in li.de ſymbolo.hoc ſolũ nõ poteſt deꝰ quod non vult. ex q̊ relinqtur. ꝙ teus nõ põt facere niſi quod vult:ſed quod vult hoc facit:ergo non poteſt faceꝛe niſi qð facit IYtem. vij. libꝛo ↄfeſſionum loquens ad deum dicit.ñ cogeris inuitus ad aliquid.quia voluntas tua non eſt maioꝛ ꝙ; potentia tua. ex qͥ relinquit᷑. ꝙ deus nõ poſſit plura ꝙ vult: ſicut non vult plura ꝙᷓ poteſt. ſicut enim volũtas nõ eſt maioꝛ potentia ita nec potentia maior volũtate:his ergo modis arguũt ad limitatõeʒ diuine potentie. Cont᷑. Aug. in ench. omnipotentis volun tas multa põt facere que nec vult nec facit. qð ꝓbat ꝑ illud math. xxvj. An putas qa nõ poſſum rogare preʒ et expibebit mihi pluſꝙ xij legiones angeloꝝ: filius poterat rogare quẽ nõ rogabat: 2 pater exhibere ꝗ nõ exhibebat. Oo ocedendum eſt ad illud â qð obijcit ex ꝑite actus pꝛimo. ꝙ deus põt creare ome creabile. di⸗ cendũ ꝙ creabile bʒ duas intentiones. cũ em potentia creabilis nõ ſit potẽtia materie ̊ ſolũ potentia ageẽtis. q poteſt intelligi abſolute:vel cũ diſpoſ itõne ſen pordi⸗ natõne. creabile põt dicere vel qð eſt in potẽtia credtis cauſe:aut 8 eſt in diſpoſitõne creantis cauſe ſiue pᷣoꝛ inatõne.ſi accipiat᷑ creabile ꝓ om̃i eo qð eſt in diſpo⸗ ſitõne poꝛdinatois creatoꝛis vt creet᷑ ab initio mdi vſʒ in fint.ↄcedenduʒ ꝙ põt creaꝛe om̃e creabile in.a.non tñ ey hoc ſeꝗtur: non poteſt aliquid creaꝛe poſt.a.qa creabile nõ includebat non ea que erãt in potentia eiꝰ. multa aũt ſunt in potentia creantis qᷓ nõ diſpoſuit cre⸗ are. Si po creabile dicat quod eſt in potentia creãtis. ßm hoc dicendum.q; non poteſt dici ome creabile erea ri in. a. nec deꝰ poteſt creare in.a.om̃e creabile.4¶. Ao illud quod obijcit᷑. ꝙ ſᷣm hoc potentia eius erit limita⸗ ta. dicendum ꝙ non eſt verum. immo ſi poſſet omia cre abilia facere in. a.i. totã potentiam ſuam effluere ĩ cre ando in. a. tunc eſſet limitata eius potentia et finita a⸗ liquo modo. 4 Ao illud vo quod poſtea obijcit.q po⸗ natur ꝙ faciat quicqꝗd facere poteſt nullum accidit in⸗ cõueniens. Reſpond endum ꝙ cuʒ ſit potentia finita 2 poteẽtia ifinita. Potẽtia finita pt educi ĩ totuʒ ſuũ actũ potẽtia vᷣo infinita pt᷑ educi ĩ actũ:p̊ nõ in totũ. hoc em̃ ) 1 nrtere .α cA. ſ ve r.) p◻ α poſ, contradicit infirmitati ſue. per hoc enim ſequeretur 82 eſſet finita:et ita ꝙ eſſet finita infinita quod eſt ĩpol⸗ ſibile. hoc ergo modo dicendum eſt x diuina potentia q oſtat eſſe infinite virtutis. 4 Ad illud vo quod obij⸗ cit ex parte voluntatis. primo exr aug. ſymbolo.id ſo lum non poteſt quod non vult. Bicendum ꝙ poteſt in⸗ telligi duobus modis. quod non vult. ſcilicʒ facere: et boc modo falſum eſt. vel quod non vult ſe poſſe: cet boc modo verum eſt. Ad illud vᷣo quod obijcit. nõ eſt ma ioꝛ voluntas qᷓ; potentia. dicendũ ꝙ; hoc verbũ vult ali quando reſpicit creatum/vt cum vult aliquid creatum elſe vel fieri. et ſm boc poſſe dei qᷓtum ad illud in quid eſt ſcilicet ſubiectum: in plus eſt ꝙᷓ ipſum vtile. ꝗa plu⸗ ra ſunt ſubiecta potentie qᷓ voluntati. Aliquando vᷣo G verbuz vult: reſpicit ipſum poſſe eternumet m h̊ eq̃⸗ lia ſunt ambitus velle dei ⁊ poſſe. quoniam quicquid poteſt vuit ſe poſſe:et boc modo intelligendũ ẽ quod di cit Richa. in libꝛo de trinitate. nibil maius eſt in eius poſſe qᷓ in eius noſſe.nam ſi ſe latius per ſapientiaʒ qᷓ per potentiam effunderet:cum nõ ſit aliud potentia eiꝰ qᷓ ſapientia:eſſet vns et eadem ſuba ſeipſa per ſapien⸗ tiam maioꝛ et per potentiam minoꝛ. ⁊ boc intelligẽduʒ eſt ſᷣm ꝙ ſcire reſpicit eternuʒ poſſe:quia quicquid ſcit ſe poſſe poteſt 2 quicquid põt ſcit ſe poſſe. 0* „ Item arguunter S. j. parte bonitatis ⁊ iuſticie hoc modo.non poteſt deꝰniſi quod bonum iuſtum eſt fieꝛi. QNon eſt autem bonum iuſtum fieri a deo niſi qð facit. aliter nõ facerei om̃e quod bonum ⁊ iuſtum eſt eum facere: ergo non poteſt facere niſi quod facit.q Item non poteſt facere niſi qð iuſticia ſua exigit: ̊ iuſticia ſua non erigit vt faciat ali ud qᷓ facit.̊ non poteſt facere aliud qᷓ facit.4! Itez nõ poteſt deus facere aut dimittere niſi qð debet: ſed non bet facere aut dimittere niſi quod facit aut dimittit & non põt facere niſi qð facit aut dimittit. Juxta H̊ querit᷑ an non poſſit facere deus niſi quod iuſtum ẽ. ſi⸗ ue an poſſit de potentia qð non poſſit de iuſticia.. Ad quod ſic galath.iiij. Si fieri potuiſſet oculos vros eru iſſetis 1 dediſſetis mihi.glo.nõ põt fieri quod iuſte nõ fit:q̊ deus non poteſt facere niſi quod iuſtum eſt.⸗ Jtẽ ſi poteſt aliquid de potentia qð nõ poteſt ð iuſticia:ex/ eat illa potentia in actũ.illud ergo eſt iuſtum.aut iniu⸗ ſtum. ſi eſt iniuſlum: poteſi deus facere nõ iuſtũ.ſi iu ſtum: põt ſolũ qð iuſtũ eſt.¶ Ieʒ iuxta h querit᷑ ſi po teſt ſaluaꝛe iudã et damnare petrum.nam J. thi. ij. ne gare ſeipſum nõ põt.glo.aug.cum ſit iuſtus nõ põt ne⸗ gare ſuã iuſticiã. vñ infra dicit glo. hoc qð ſeipᷣm nega re nõ põt laus eſt volũtatis diuine. ſi ꝙ quidã nõ pnt credere culpa ẽ voluntatis hũane. Erx hoc &̊ arguit᷑. ꝙ; laus diuine bonitatis erit ſi nõ põt petro negare głiaʒ iude penã.¶ Silr iuxta h̊ querit᷑ de dãnatis.ſi polſi⸗ bilis eſt eox liberatio deo.nam cũ omni damnato iuſte beat pena eterna. iuſtum eſi ꝗ vnicuiq; reddat᷑ qð ſuũ eſt: ̊ ſi liberarent᷑: iniuſte cũ eis ageret᷑. ¶ Item ad poc facit illud in inferno nulla ẽ redemptio.Et ſap̃.ij. nõ eſt agnitus ꝗ reuerſus ſit ab inferis. Contra.geñ. xir. non poſſum ꝗcqꝙᷓ facere donec exeas.glo.augu. ſine dubio poterat ꝑ potentiã:ſ̊ nõ poteꝛat ꝑ in ſticia.ſcilicʒ ꝑdere loth cũ ſodomitis: ̊ põt ꝑ potentiã damnare pe trum 2 ſaluare iudã 2 quẽelibet damnatũ. licet nõ poſ⸗ ſit ꝑ iuſticiã· Item põt petrũ reuocare a padiſo ad vi tam iſiã: ſiłr z⁊ iudam ab inferno. Cuʒ igit᷑ in hac vita poſſumꝰin gratia ꝑmanere ⁊ peccaꝛe: poſſet petrꝰfi⸗ naliter peccare iudas finaliter in gratia ꝑpmanere. F poſſet damnare petrũ a ſaluare iudã etiã iuſte. ¶ Item nõne młtos re uocauit a moꝛte 2 tñ erãt iuſte dam nati relingꝗtur &̊ ꝙ fecit de potentia qð non erat ð iuſticia. Rñſio 'm Hug.de ſcto victo.ſicut eternitatẽ nõ eãt tp̃s.nec ĩmenſitatẽ locus.nec ſapiam ſenſus. nec boni tatem virtus:ſic nec potentia opuo vel infinita potẽtia ipſum opus.4 Ad primũ quod dicit ꝙ deus nõ poteſt facere niſi qð bonũ et iuſtũ eſt. diſtinguendũ.hoc vᷣbuʒ eſt:põt copulare pñs indeterminatũ ſiue in habitu. vel pñs vt nũc ſiue in actu.pꝛimo mõ vera eſt. et eſt ſenſus deus nõ põt facere niſi qnod bonum ⁊ iuſtum eſſz ſi ſa ceret. Sco modo falſa ẽ.? eſt ſenſus.nõ põt facere ni⸗ ſi quod bonũ ⁊ iuſtum ? nunc.4 Item ad ſecundũ dicẽ/ dum. ꝙ hoc verbũ exigere eſt yrie verbum exactõnis. nullum autem verbũ exactionis deo ↄuenit: tamen ac ceptũ impꝛoprie ſigniſicat aliquid deo ↄgruere. diſtin⸗ guenaũ eſt. ꝙ cum dicit deus non põt facere niſi quod iuſticia ſua exigit.ſi hoc verbum exigit dicit ↄgruenti⸗ am in habitu: verum eſt vt ſit ſenſus non põt facere ni ſi qd iuſticie eius ↄgrueret ſi faceret. ſi ↄgruentiam in actu: falſum eſt. boc eſt nõ põt facere niſi iuſticie eiꝰ ruit modo. 4l Ad terciũ dicendũ.q verbum dbendi cũ ſit obligationis verbũ. ꝓpꝛie non ↄuenit deo ſed ſub impꝛoprietate. Scom ꝙ debere dicit᷑ condecere:diſtin⸗ guendum vt pꝛius.qꝛ ſi dicat ↄdecentiam in babitu ve rum elt:ſi in actu falſum eſt. ¶ Ad illud vo qð obijcit. an poſſit de potentia qð nõ poſſit de iuſticia? diſtinguẽ⸗ dui eſt. ꝙ noticia dei vno modo ↄnotat ↄdecentiam di uine bonitatis.et boc modo quicquid põt & potentia: põt de iuſticia.i. ð condecentia bonitatis. bonitatẽ em̃ ſummã decʒ vt poſſit quicqd poſſe poſſibile ẽ. Alio mõ ↄnotat ↄgruentiam meritoꝛum. et hoc modo non quic/ quid põt de potentia põt de iuſticia.hoc eſt ẽm congzu entiam noſtroꝝ meritoꝝ. 4 Ad illud ergo qð obijcit. ꝙ nõ põt fieri niſi qð iuſtuʒ ẽ. intelligit᷑ non poteſt fieri oꝛdinate. vnde qᷓuis homo dicatur poſſe de iure poſſe de facto:dicitur tamen legaliter boc ſolum poſſumꝰ qð de iure poſſumus tamen in deo idem eſt poſſe de facto et poſſe de iure. km ꝙ ius dicit condecentiam diuĩe bo nitatis. vnde iuſtum fieri aliter dicitur reſpectu homi⸗ nis 2 aliter reſpectu dei.reſpectu bominis iuſtuʒ fit qꝛ iuſtum ẽ illud qð bomo facit.er ꝑte vᷣo dei iuſtuz fit. qꝛ eus facieno ẽ iuſtus. Inde ẽ ꝙ ſequituꝛ non põt face⸗ re niſi qdð iuſtum ẽ in ſenſu pᷣdicto. quod ſcilicet iuſtus eſſet ſi faceret. 4. Ad illua quod poſtea obijcit patet re⸗ ſponſio.Adillud vᷣo quod querit vtrum poſſit ſaluare iudam 2 dãnare petrũ ⁊c. diſtinguendum ẽ. ꝙ potẽtia tei intelligit᷑ dupliciteꝛ. Uno modo abſoluta. Alio mõ oꝛdinata bm rönem diuine poꝛdinatõis iuſlicie reddẽ tis vnicuiq; ſm merita. De potentia Sabſoluta poſſet damnare petrũ ⁊ ſaluaꝛe iudã. de potentia vᷣo ordiata ſm p̃oꝛdinatõeʒ ⁊ retributõneʒ ßm merita non poſſet. nec in hoc derogat᷑ eius potentie:ſᷣ oſtenditur immuta bilitas oꝛdinis potentie 'm pᷣ̃oꝛdinatõnem⸗ iuſticiaʒ. Similiter dicendum ꝙ poſſet reuocare ad vitam et iu⸗ dam ⁊c.¶ Ad illud vo quod querit de damnatis. dicẽ⸗ dũ ſᷣm Hugo.in ſuis ſententijs. iuſticia alia 'm debi⸗ tum facientis. alia Fm merituʒ facientis. Juſticia ſᷣm ebitum facientis eſt poteſtatis: iuſticia 'm meritum patientis eſt equitatis.ſi deus de maſſa generis buma⸗ ni quoſdam ad ſaluationem aſſumens: iuſticia vtitur debite poteſtatis. quoſdam vᷣo ad perditionem deſerẽs inſticia vtitur licite equitatis. Illic æ cebito ſuo:h de merito noſtro. Si vᷣo quos nõ ad ſaluationem aſſumit xeſereꝛet iniuſticia non eſſet:quoniam merita ſua reci⸗ perent iuſticiam equitatis. Si autem eos quos no de⸗ ſerit aſſumeret. ſimiliter iniuſticia non eſſet. quoniam in eoꝛum ſaluatione vteretur iuſticia poteſtatis. A illud vo quod obijcit de liberatis per pꝛeces ſanctoꝛuʒ. dicendum ꝙ de exigentia meritoꝛum pꝛoprioꝛum non eſi poſſibilis liberatio: ſed de exigentia meritoꝛum ec⸗ clene aliquoꝛuʒ poſſibilis fuit liberatio. Zñ notandũ ꝙ infernĩ pena acerbiſſima etna. nullus Gaddict . pene inferni ꝙᷓtum ad eternitatẽ ſᷣ̊ addictꝰpene inferni ₰ D.n π*. ο Juf „ ½ V Poſſtr Zp p 17e „ .jr „0 29α 440 R⸗ T Hrr Re.Wα —— —, —.. 6. neche nita us no i bor n inbadine, eteſtei akuneht dtſier⸗ ſnnide unmccng. heninannng Wren dſtn eere ſſicol dicit Mrerts bon ſtt Ogrventinne ligiulice erbundeeg nit do ſdh ndecereddſin min hahnne dogci icictdiſinn tdecentimn t dpotenee ie. bonitnie bilei Bons nodoronc⸗ Neſfncone ergo göobin nonpolhiti eirtat um poſind poſenſen ntiamdnitn reſpecmubon is ioſtozſit iiuſtuz iitg non pot in lſchicet iuſß hböcitpanun npoſſtlim umi gemn ſoltns Nond diuſſcreid⸗ Abſcln Utia zoortiet rinnon Giur imnn enr iuſtaß Antan dn dnngtis c Ainfrch 6 Yuſfcnf⸗ fanenmm engoboe ſtſtenin gopen de Nbioſnt ionen in heriaſtan Nueſtio ïtum ad acerbitatem poteſt liberari.et ſi non meritis pꝛopꝛijs tamẽ meritis alienis ſicut accidit in üllis qui ſuſcitati ſunt ad pꝛeces ſanctoꝛum. „ S. ij. Aterumarguunt ex ꝑte p̃ſcientie ⁊ ratõnis eterne ad limitatõnem potẽ/ tie diuine ſic.ſi poteſt aliud omnipotẽs faceꝛe q; facit. ergo poteſt facere qð non pᷣſciuit:ergo poteſt ſine pᷣſci⸗ entia operari:quia quod futurũ ſe pᷣſciuit facit nec fa⸗ cit aliquid aliud qð non p̃ᷣciuit.¶ Item nihil facit aut dimittit niſi optima ratõne etſſemper manente.ſed illa manente non poteſt qð facit dimittere. vel quod dinnt tit facere:ergo nõ poteſt facere niſi qð facit:nec dimit⸗ tere niſi qunod dimittit.¶ Si dicat᷑ ꝙ non eſt verum ꝙ manente ratõne non põt dimittere quod facit ⁊c.quia pm eandem ratõnem põt facere que dimittit dimit⸗ tere que facit.Contra.non poteſt faceꝛe niſi quod ratõ eſt cum facere:ſed non eſt ratõ eum dimittere que facit nec facere que dimittit:ergo non poteſt dimittere que ſacit.¶ Si vo reſpondeatur vt pꝛius.ꝙ cum dicit᷑ ra⸗ tio eſt eum facere vel dimittere.poteſt copulare ratiõeʒ in actu:et ſic falſa eſt pꝛopoſitio.non poteſt facere miſi qð ratio eſt eum facere nunc.vel in habitu:et ſic vera ẽ id eſt.ratio eſſet ſi faceret.Obijcitur iteruʒ. quomodo poteſt eſſe eandem ratio faciendi ⁊ dimittendi.i Qaʒ fa⸗ cere et dimittere oꝑpoſita ſunt:ſed oppoſitoꝛum oppoſi⸗ ti ſunt fines.ergo et opoſite ratõnes:cum ratio ſuma⸗ tur a fine. Item iuſtificat illum:et hoc focit ſm rati⸗ onem miſericoꝛdie.et non illum:et facit hoc ſᷣm ratio⸗ nem iuſticie.ergo ratione miſericoꝛdie facit iuſtificati oneʒ iſtius.ratone iuſticie dimittit in illo:ergo alia ra tio qua facit et dimittit.¶ Item aug.in lib.lxxxiij.qõ. alia eſt ratio qua conditus eſt homo.et qua conditus eſt equus:ſed facere et dimittere diuerſa ſunt ſicut ho⸗ mo et equus:ergo alia eſt ratio faciendi ⁊ dimittendi. MReſpõſio.ꝙ nullo modo limitatur diuina potẽtia nec actu nec voluntate nec iuſticia nec bonitate. nec pᷣ⸗ ſcientia et ratione.qᷓuis egreſſuʒ diuine potentie in a⸗ ctuz. ſemper concomitetur voluntas.iuſticia.bonitas pꝛeſcientia.ratio.que in deo eadeʒ ſunt ſᷣm rem. qᷓ;uis differant m intelligentie rationem. Infinita ergo eſt potentia reſpectu agendoꝛuʒ quis nõ voluntas nec iu⸗ ſticia nec pᷣſcientia nec ratio.¶ Ad illud quod obijcit de pᷣſcientia.dicendum ꝙ non ſequitur põt operari qð non pᷣſciuit:ergo põt operari ſine pᷣſcientia. et eſt tran⸗ ſitus a diuiſione ad ↄpoſitionem.Et eſt ſimile.iſte põt te doceꝛe litteras quas nõ nouit.quia adhuc illitteratꝰ eſt:et litteras diſcet:ergo põt te docere litteras ſine no ticia. Item poteſt videre qui non habet oculos ꝗa anti xpᷣc:ergo aliquis poteſt videre ſine oculis.¶. Ad illud quod obijcit ex parte ratõnis:patet ſolutio per reſpon ſionem in opponendo. Sed ad illud qð obijcit de ratio ne. dicendum ᷣm augu.in libꝛo retractationũ. non er⸗ rauit plato dicens mundũ intelligibilem. ratõneʒ ſem piternam et incõmutabilem.qua deus fecit munduʒ et omne quod fecit:quam qui negat dicit deum irꝛatõna⸗ liter feciſſe qð fecit. .! Ad illud quod obijcit.ꝙ non eſt eadem ratio operatõnis ⁊ diuiſionis.dicendum ꝓ ra⸗ tio oꝑatõnis ſiue diuiſionis eſt bonitas ipſius q̃re em facit qð facit ꝓpter bonitateʒ ſuã. Monitas aũt pot ↄſi derari dupłr.in ſe:vel Fm ↄꝑatõeʒ ad creatura. Ratõ ergo põt dicere diuinã bonitateʒ in ſe.et ſic vna tm̃ ẽ ra tio: ſed ſi dicat bonitatẽ in ↄpatione ad creaturam:ſᷣm bec alia ẽ ratõ qua creatus eſt hõ alia qua equus. DHo mo em̃ magis accedit ad bonitatem ꝙᷓ; equus. ꝛ & opponit᷑ ꝙ opoſitoꝝ oppoſiti ſunt fines. dicendũ ꝙ lo⸗ quẽdo de fine primo et immediato verũ eſt. loquẽdo de ſine vltimo non ẽ verũ. Honitas em̃ diuina ẽ finis vlti mus oĩm illa 5 vna ratio ⁊ eadeʒ..¶ Ad aliud dicen⸗ dum. ꝙ rõ miſcðᷣie 2 iuſticie dicunt᷑ differꝛe ꝓpter reſye — ft Cs Si) e Xxxj. etus ad creaturã:ſed ſᷣm ꝙ dicũt diuinã bonitateʒ non eſt alia ratio miſcðie et iuſticie ̊ eadem.et eſt exemplũ in vaſis qdð ponit apłs Ro.ix.ꝙ figulus ĩ vas facit cõ tumeliã hoc debet᷑ vilitati materie.ꝙ vas in honoꝛem hoc ex bonitate artificis.Siłr dicendum.ꝙ dns dam nat illũ hoc eſt ꝓpter exigentiã meritoꝝ et maſſam coꝛ⸗ ruptam. vnde ↄnotatur reſpectus ad meritũ.ꝙ vo ſal⸗ uat iſtum:eſt ex voluntate ſola. Membrum tercium Onſequenter querit᷑ de ꝑfectione potẽtie diuĩe ᷣm quã dicit᷑ optime facere ꝗcquid facit.querunt᷑ igit᷑ iſta.Pꝛimo.vtrũ poſ ſit facere res melioꝛes q; fecit generalit᷑. Scðdo.vtrũ poterit melioꝛi mõ facẽ res q; fecerit. Ter⸗ cio.verũ potuit redemptõeʒ generis hũani facere meli oꝛi mõ.Quarto.vtrũ adã potuit fiei melioꝛ.Quinto. vtrum xpᷣe ſᷣim hũanaʒ naturã potuit fieri melioꝛ.Sex to.vtrũ beatã virginẽ inqtuʒ purã creat᷑aʒ potuit facẽ melioꝛem. Septimo.vtrum rerum vniuerſitas potuit fieri melioꝛ. Articulus primus D pꝛimũ arguit ſic.aut potuit deꝰ res face⸗/ re melioꝛes ⁊ nõ voluit.aut voluit ⁊ nõ po⸗ tuit.aut potnit et noluit.aut nec potuit nec voluit.iõ ẽ dicẽ ꝙ potuit ⁊ voluit.qꝛ ex h̊ ſeq̃ret᷑ ꝙ fecẽ res melioꝛes.Qec ẽ dicẽ potuit p̊ ñ voluit.qꝛ ex h̊ ſeqꝗt ꝙ inuidus fuerit.ſicut arguit aug.de eterna genẽatõe. relingꝗtur igit᷑ qꝛ aut voluit ̊ nõ potuit aut nec potuit nec voluit.Et qͥcũq; mõ dicat᷑. relinꝗtur ꝙ non potuit res melioꝛes facẽ qᷓ; fecit:¶ Si vᷣo rñdeat᷑ ſic mgr ĩ ſen⸗ tentijs.ꝙ hbuiꝰſiłitudinis inductio nõ eſt reſpecin crea turaꝝ ſ̊ reſpectu diuinaꝝ eſonan· vt ĩ generatõne filij eterna ad quã vtit᷑ aug.hac rõe.Contra aug.ſuꝑ geñ. ſi bona facẽ nõ poſſet nulla eſſet potẽtia.ſi poſſet pᷣ nol⸗ let maꝗᷓ eſſet iuidẽna.qꝛ g ſumme bonꝰet ſumme potẽs eſt.ſingula fecit valde bona. iſte modꝰarguendi tenet in potẽtia ⁊ volũtate reſpectu creaturaꝝ.¶ Iteʒz dyo. in li.de diuims noĩbo.optimi ẽ optima adducẽ. ̊ cum de ſit optimꝰadducit res ĩ ſuo optimo: vᷣ ſnũ adducẽè ẽ creare:̊ creat res ĩ ſuo optimo.igit᷑ nõ põt facẽ melio⸗ res.. Itez non diceret᷑ aliꝗs ſapiẽtiſſime facẽ niſi ꝙ ſa piẽtia ſua relucẽt in oꝑe:& nõ dicet᷑ ſit᷑r optume facẽè ni⸗ ſi bonitas ſũma relnceat in oꝑe creature.optias ꝗ̊ fecit cꝛeatuꝛas:ſᷣ qð ẽ optimũ nõ põt fieꝛi meliꝰ.Cont᷑.ſi nõ põt facẽ reʒ melioꝛẽ qᷓ fecit.& coartat᷑ eiꝰ potẽtia ſiue li⸗ mitat᷑ vt nõ poſſit i bonũ ampliꝰq; fecit.qð ẽ faiſiſſimũ ſic̃ dicit dam. Infinitũ eſt ꝙ nec loco nec tꝑe nec ↄpᷣben ſione claudit᷑. Relinꝗtur igit᷑ ꝙ ipſa ſit infinita.q̊ põt facẽ res melioꝛes ꝙᷓ fecit.¶ IJtem aug.ſuꝑ geñ.talẽ po⸗ tuit deꝰhoĩeʒ facẽ ꝗ nec peccare poſſet nec vellet.⁊ ſi ta⸗ leʒz feciſſʒ:ꝗs dubitat ipᷣm nõ fuiſſe melioꝛ?. Rñſio. ↄcedendũ ẽ indiſtincte ꝙ deꝰ põt facẽ melioꝛes res qᷓ; fe cerit:ᷣ vtrũ poſſint fieri melioꝛes qᷓᷓ facte fuerit.diſiin⸗ guendũ eſt.q; res poſſumꝰ ↄſideraꝛe i ſe.⁊ ſᷣm h̊ qlibet res potuit fieri melioꝛ.vel ↄſiderari in reꝝ vniuerſita⸗ te:⁊ ſᷣm h̊ ↄcedendũ ꝙ nõ pñ̃t fieri melioꝛes q̃ntũ eſt ð potẽtia rei facte. ᷣ̊ qntũ eſt de potẽtia faciẽtis pñt fieri melioꝛes:vñ hug.⁊de ſcto victo. Om̃e qð fecit deꝰmeliꝰ „ —— — eſſe põt:ſi tñ ipᷣe voluerit ꝗ põt.in ſe ̊ nõ põt ſed in deo põt. Ad illud ꝗ̊ qd obijcit pᷣmo.dicendũ ſᷣm mgẽm.qꝙ; hec rõ nõ tenet ĩ creatõe qᷓuis teneat ĩ eterna generati one.⁊ ratio eſt.quia nunꝙ; põt eſſe inuidia in volũtate alicuius minus faciendo ꝙᷓ facit.niſi concurrant ex ꝑti bus illius cui inuidet poſſibilis equalitas.et ꝙ fit exi⸗ gentia vt aliter vel meliꝰfiat. ꝓpterea impoſſibile eſt ꝙ intelligat᷑ inuidia reſpectu creature in diuina volunta te.quia vbi ponitur inuidia ſemper ponitur reſpectu —— .* EE poſſibilis equalitatis:vnde greg.in moꝛalibus. Suꝑ⸗ bus omnibo inuidet fratribus. quia eis non equatur. paribo quia ei equãtur. inferioꝛibus ne ei equant᷑.Cꝛc atura aũt non poteſt intelligi equaꝛi creatoꝛi.⁊ d nõ poterit intelligi inuidia in creatione. In eterna vo ge⸗ neratẽne intelligi? equalitas filij ad patreʒ ideo ibi te⸗ net ratio.ſi poſſet ſimilẽ geneꝛaꝛe et nollet: inuidet. vᷣtẽ ratio generationis ꝑfecte exigit vt pꝛoducat᷑ ſimilis et equalic.et hoc eſt quia generatio eſt de ſuba: ſed ratio creotẽnis non exigit hoc:ĩmo magis ꝙ ꝓducatur diſſi milis et inequalis neceſſario.et cui poſſit addi in boni tate:quia creatio eſt ꝓductio de nibilo.⸗ Ad illud ꝗð obicit ex aug.ſuꝑ gen.vj.ſi poſſet et nollet magna eſſʒ inuidentia et ideo fecit valde bona.Dicendũ ꝙ loquit᷑ ſᷣm opinionem platonis ꝗ dicit.ꝙ ab optimo relegata eſt inuidia.ideo dedit vnicuiq; creature boni: quantũ capere põt. Poſſet tamẽ intelligi in illo ſenſu quo nos dicimus bonũ ĩ creatura dici denominatiue a ſummo bono.vt creatura dicitur bona quia a bono ſummo:2 quia ad bonũ ſummum.valde ꝗ̊ bone creature põt in⸗ telligi ꝑ denominatõeʒ a caouſa vel ad inherentiã. Per denominatõeʒ vt quia a bono et ad bonum.ſi ergo qð dicitur valde referat ad cauſam:non poteſt res facere melioꝛes.i.magis bonas.hoc eſt non põt facere vt ſint a melioꝛi bono vel ad melius bonuʒ.quia illud ẽ deus et in boc ſenſu loquit᷑ aug.quia ꝑ inherentiam vt dicã tur res valde bone ꝓpter bonitateʒ que eſt in eis.vt bo nus modus. bona ſpecies. bonus oꝛdo.vt dicit auguſ. et hoc modo poteſt deus res facere melioꝛes vt ſcilicet ſint in melioꝛi modo ſpecie et oꝛdine:ſᷣm que tria deteꝛ minat᷑ bonitas in creatura.¶ Adillud vo quo diciiur ꝙ optimi ẽ optima adducere.dicendũ ꝙ optimũ dicit᷑ ſimpłr:et optimuʒ ſᷣm genus.⁊ pſᷣm ſiatum. ⁊ Fm oꝛdi⸗ nem Optimũ ſimpir eſt deus. Optimum ſᷣm genus ⁊ ſtatum vt in genere creature ⁊ ↄditionis ſtatu chriſtꝰ. optimũ in oꝛdine et nõ ſimpliciter rerum vniuerlitas. optimi &̊ eſt optima adducere.hoc põt intelligi ⁊ ꝙᷓtuʒ ad optimũ ſimpliciter vt in ꝓceſſione ꝑſonali:⁊ q;tum ad optimũ in genere ⁊ ſtatu ↄditionis vt in ꝓdvctione xp̃i.et qtum ad optimum in oꝛdine vt in ꝓductõne vni uerſi.¶ Ad vltimũ dicendum.ꝙ creatura põt ↄſideraꝛi in ſe.⁊ hoc mõ non relucet in ea ſumma bonitas.vł po teſt ↄſiderari vt ductiua ad ſummã bonitatem.per hoc qð eſt veſtigiũ ſumme bonitatis:⁊ ſic in ea relucʒ ſum ma bonitas.non ga bonitas ſua ſit ſumma:ſed ꝗa ſua bonitas ducit ad ſummã bonitatem. Articulus ſecundus Einde querit᷑.vtruʒ potuerit res melioꝛari vel melioꝛi modo faceꝛe. Ad quod obijcitur Fm bugoneʒ in ſuis ſententijs. quicꝗd facit cxus. ſi melius pòt facere qᷓ; facit:in hoc ipſe nõ bene⸗ facit ꝙ non optime facit qð facit.faceꝛe quippe et nolle melius facere qð bonum eſt etiam facienti male eſt fa⸗ cere.ſed hec pia mens in tũ dici non ſuſtinet: ergo nõ põt facere melioꝛi modo jᷓ; fecit.¶ Contra.ſi nõ põt fa cere melioꝛi modo ꝙᷓ facit:ergo limitat᷑ eiꝰpotenna qð falſum eſt. Rñſio.melioꝛ modus poteſt intelligi ex parte facientis. et ſic non poteſt facere melioꝛi modo qᷓ; facit.hoc eſt melioꝛi ſapientia:melioꝛi bonitate: melio ri potentia.quia ſua ſapientia bonitate potentia que ipᷣe eſt omnia facit. Si vᷣo modus intelligatur ex parte rei facte:poteſt melioꝛi modo facere. hoc eſt vt res ſit ĩ melioꝛi modo qᷓᷓ ſic poteſt facere.¶ Ad illud eꝛgo quod obijcit bugo.reſpondendum per interemptiõeʒ. Quic⸗ quid facit ſi melius ⁊c̃.illud enim teneret vbi eſt debi/ tum operatõnis in agente:ſed ipſe agens ſummus nec debet opus nec aliquid debet operi. Anſelmus deꝰnul li quicq d bet.preterea optime quantum eſt te ſe facit — ſemper et ſi non optime quantũ ex parte crcature. Articulus tercius Vleritur conſequenter.vtrum deus redem⸗ ptõnem humani generis potuit facere meli oꝛi modo. Ad quod auguſtinus.xiij.de tri⸗ nitate. fuit alius modus liberationis noſtre poſſibilis eo qui om̃ia poteſt:ſed nullus alius noſtre miſerie ſa nande fuit ↄuenientioꝛ.Ex hoc videtuꝛ ꝙ ille modus qͥ fecit optimus fuit:quia magis ſapientie et bonitati di uine competebat. Contra.ſi alio modo liberaſſet ille eſſet optimus.nam ſue potentie conueniret:et pꝛeteꝛea ſm hoc eſſet ↄuenientioꝛ. Rñ.optimum et conueniẽ tiſſimum dicit᷑ dupliciter.ſcilicet abſolute vel reſpecti⸗ ue.non opoꝛtet ꝙ ſi alio modo feciſſet liberationem ꝗ optimo modo feciſſet ad redemptõnem ſeu ad redimè⸗ dum.redemptio enim eſt iuſti pꝛecij ſolutione.Simili⸗ ter conuenientiſſimum dicitur dupliciter. aut reſpectu diuine potentie facientis.et ſᷣm hoc alius modus eſſet ibi ↄuenientiſſimus.aut reſpectu miſerie ſanande:ita ↄuenientiſſimus modus quo fecit. Articulꝰquartꝰ Onſequẽter queritur.vtrum Adam potuit fieri melioꝛ. Ad quod augul.rxij.de ciuitate dei. nobilioꝛ eſt natura que peccaꝛe poteſt q que peccare non poteſt.¶¶ Item non coꝛonabitur niſi ꝗ legittime certauerit.non põt quiſq; certare niſi vbi eſi pugna.pugna autem non eſt niſi vbi eſt potentia peccã di:ergo non coꝛonetur quis niſi poſſet peccare..Aldeli⸗ us aũt eſt coꝛonari qᷓ; non coꝛonari:ergo et melius poſ ſe peccare qᷓ; non poſſe peccare.¶ IOtem.xxxj.ecci. Nui potuit tranſgredi ⁊ non eſt tranſgreſſus erit illi gloꝛia eterna. ¶ Item melius eſt poſſe mereri qꝙ; non poſſe me reri:ſed ſi adam fuiſſet creatus beatus: non potuiſſet mereri 7c. Contra auguſ.ſuper geñ.ſi deus feciſſet bominem qui peccare non potuiſſet:quis dubitat quĩ eum feciſſet melioꝛem? Mñ ſio. eſt conſideraꝛe ſtatuʒ hominis qtum ad ſe et qtum ad ordinem in vniuerſi⸗ tate. Item eſt ↄſiderare ſtatum hominis qtum ad pꝛe⸗ ſens meritum et qtum ad futuruʒ pꝛemium et 'm hoc dicendum vt dicit hugo.d ſancto victoꝛe in ſuis ſentẽ⸗ tijs.non debet incompenſatione minoꝛis boni impedi⸗ ri quod maius eſt bonum ab illo qui optimus eſt.et di ximus quia maius eſt omne bonum ex malo ⁊ bono qᷓ ex bono ſolo permitti.itaq;ʒ mala debuerunt vt eẽnt qͥ niam vt eſſent id bonum erat:ex quibus bonum futuꝝ erat.pꝛecepit itaq; deus ꝙ bonum erat ſingulis. et per miſit quod bonum erat vniuerſis quoniã ⁊ maius erat bonum vniuerſitatis qð impedire non debuit. ſi ̊ ſᷣm bugonem teus ꝑmittit mala in vniuerſo ad bonũ vni⸗ uerſi.qð im pediri non debet propter bonum creature quia maius eſt bonum vniuerſitatis qᷓ creature.quan/ to magis non debet deus hominem feciſſe vt nõ pecca⸗ ret:quia in hoc bonum vniuerſitatis impediretur pꝛo pter bonum creature.fecit ergo deus hominem in me⸗ lioꝛi ſtatu qtum ad conditionem vniuerſi.et non ꝙtuʒ ad conditionem hominis in ſe. Item licet melius eſſet omni bomini qᷓtum ad ſtatum in preſenti et ꝙᷓtum ad naturam eius in ſe.quia nobilioꝛ eſſet eius natura:no tamen hoc eſſet ei melius qtum ad ſtatum gloꝛie in fu⸗ turo.magis emm meretur qui poteſt peccare et nõ pec cat:qᷓ qui non poteſt peccare.vnde modo habebit rati⸗ onalis creatura meritum gloꝛie per meꝛita ſua ⁊ ꝑ gꝛa tiam.ſi autem non poſſet peccare:ſolum per gratiaʒ ei daretur. hoc enim benefaciendo ſcilicet cum poſſit pec care:cedit ei ad maioꝛeʒ coꝛonã qᷓ ſi nõ poſſet peccaꝛe. ſic pʒ illð.xxxj.ecci.poiuit trãſgredi ⁊ nõ ẽ trãſgreſſus facẽ mala 7 non fecit. 4 Ad illud qð dr̃ melioꝛ ẽ nata “ 6) N bſniae inergnern ume Gleni WN befntore ſen 1 cſn ntione.Iin⸗ annſn 8 motn e ſandneſ 1Bm wa ti⸗denite keremne orlf wnabiurni rentſi ſi porniuni Pectare A Watmting rrncin gentligoin önonteſene enon pont ſins ſeſt ig bieti nſitenneſtrn enin unenn ännn niungfntx rn useni don inetn intclan onbo⸗ nuntſt eit⸗ bonunfun ingus f iimaiusen Nwwt ii OA Mitn Nun rn nrunn en ſentiſen peunnſ Cinen mnd etori 1 nhus nafmmn snuuenn ngoruf aaeaüft babekimn ini g ler rinte ainiu – 1 eDn Nueſtio que peccare põt ꝛc᷑. dom ſicut.s.dictũ ẽ.cum dico na⸗ tura que peccare põt duo dico. mateꝛiã ronaleʒ: ⁊ defe ctum eius.ſ.ꝙ peccare põt.fit ̊ comꝑatõ nature ad na turam.nõ defectus ad carentiã defectus.ſic melioꝛ hõ malus qᷓ; bꝛuta. Articulus quintꝰ Einde querit᷑ vtꝝ xpᷣus ſᷣm bumanã natu⸗ raʒ potuit fieri melioꝛ. nõ:pʒ ꝑ ill So. iij. õ eſt ei datus ſpũs ad mẽſura.̊ gꝛatia eius infinita. eius bonitas ñ potuit eẽ maioꝛ. ¶ Iteʒ eſt ꝑticipatio bonitatis diuine ꝑ naturã. ꝑ ratõʒ .· ꝑ vo luntatẽ.ꝑ vnioneʒ. Per naturã vt quelibet creatuꝛa.ꝑ rationeʒ vt quelibet rõnalis creatura etiã mala. ꝑra⸗ tioneʒ ſimul ⁊ voluntateʒ vel amoꝛez vt ſancti. ꝑ vnio nem in ſolo rpᷣo.nec põt maioꝛ pticipatio bonitatis in⸗ uemri.25 potuit amplioꝛ eſſe bonitas ĩ creatura ꝙᷓ in xpᷣo.ñ & potuit fieri melioꝛ. Cõtra. vniuerſitas quelibet eius ꝑs potuit fieri melioꝛ.̊ ⁊ xpᷣus:cum ipſe ſit ꝑs vniuerſitatis. EKmñnſio.eſt eſſe nature:⁊ eẽ gre. Item eſſe nature põt ↄſideꝛaꝛi dupłr.ſm ſe:vel ĩ oꝛdĩe. Si ↄſiderat xpᷣs ꝑ humanã naturã ſm ſ ermelioꝛ potu it fieri.qꝛ potuit fieri impaſſibilis.Si ↄſiderat᷑ ĩ ordi⸗ ne ad noſtrã redemptoõʒ ꝓpter quã factus eſt hõ:nõ po tuit fieri melioꝛ.qꝛ melius fuit noſtre miſerie ſanande yt eſſet moꝛtalis ⁊ paſſibilis. Item ſi loqᷣmuꝛ de boni⸗ tate gratie.odðᷣm ꝙ xpᷣus fuit ira bonus ꝙ; nullo fuit me lioꝛ. Sed ſi dicat᷑ optimꝰ quo nullus potuit eẽ melior. diſtinguengũ ꝗ nullus potuit eo eſſe melioꝛ. ſ. de potẽ⸗ tia paſſiua recipiẽtis. potuit tñ eſſe de potẽtia dei acti ua oꝑantis:cuiꝰ om̃ipotentia eſt infiniia:qᷓuis ñ poſ⸗ ſit intelligi. Articulus ſextus Einde querit᷑ de beata virgine.vtꝝ inqᷓtuʒ pura creatura potuit eẽ melioꝛ. ñ:videt᷑ S luce.j.Aue gratia plena.⸗: Item ipſa ſum⸗ mã hʒ gratiã q exaltata eſt ſu ꝑ choꝛos angeloꝝ.⸗!qCõ tra.ſua gꝛatia ⁊ ſua gloꝛia finita ẽ. ̊ põt ei aliqd addi. ꝗqaa finito põt aliquid addi. ERñſio.eſt cõſiderare bo nitateʒ m ſe.⁊ ſm hoc maioꝛ potuit in eo eẽ bonitas. H ſi ↄſideret᷑ bonitas in oꝛdine etiã ſpali: ſic nõ potuit beata virgo fieri melioꝛ.ſ.qᷓtum ad eſſe gratie ꝙ in ea ociperet᷑ xrpᷣus:⁊ ꝙ etiã ipſa eẽt mater xpᷣi.⁊ H̊ eo modo quo dictũ eſt. ſ.quantũ erat ex ꝑte ſua. lʒ poſſet de po⸗ tentia dei agentis. vñ dicit an.in li.de coceptu virgi⸗ nali. decebat vt illius hoĩs ↄceptio de matre puꝛiſſima fieret.nempe decens erat vt ea puritate qua maioꝛ ne⸗ quit ſub do intelligi virgo illa niteret: cui deus pater vnicũ filium queʒ te coꝛde ſuo equaleʒ ſibi genitũ tãq ſeipſum diligebat. ita dare diſponebat:vt naturalłr eẽt vnus idẽq; cois dei patris 2 virginis filius.⁊ quã ipᷣe filius ſubſtantialit facere ſibi matꝛẽ eligebat: ⁊ de qua ſpuſſanctus volebat 7 opaturus erat: vt cõciꝑet᷑ ⁊ na⸗ ſceret᷑ ille de quo ipſe ꝓcedebat. . Aꝛticulꝰ ſeptim⸗ Onſequẽt᷑ querit᷑ de vniuerſitate. vtꝝ potu erit fieri melioꝛ. Videt᷑ ꝙ nõ.aug.ſuꝑ geñ. dwad lit. vidit deus cũcta ꝗᷓ fecerat? erât val⸗ de bona. ſingka creata ſunt bona. ĩ vniuerſo aũt valde bona. vniuerſitas eſt valde bona ita ñ poſſet eẽ me lioꝛ. Stez vniuerſitas eſt ↄgregatio olm bonoꝝ. ex vniuerſitatẽ nihil ẽ bonũ. ipſa ẽ ſumme bona. Lo⸗ tra. qlibʒ ꝑs vniuerſitatis põt eẽ melioꝛ. 2 ipa p̃t eẽ melioꝛ. ¶ Itẽ hugo in ſuis ſentẽtijs 7 etia mgĩ in pᷣmo xliiij. di. Ab eis rñdere depoſco cur dicãt reʒ eẽ aliquã ſiue etia reꝝ vniuerſitatẽ in q melioꝛ oↄſummatõ expᷣſſa eſt: ñ poſſe eẽ melioꝛẽ q; ẽ. ſiue ideo qꝛ ſumme bona eſt. ita ꝙ nulla oino boni ꝑfectio ei deſii. ſiue ideo qꝛ maiꝰ facere: ſemꝑ potuit facere. nullũ e bonũ qð ei deeſt:cape ipſa ñ valet. Sʒ ſi ita ſumme bo na dicit ꝙ nulla ei pfectio teſit: iam creatura creatori equat᷑.Si do ideo n põt melioꝛ eſſe qꝛ bonũ ampliꝰ qð ei dxeſt caꝑe ipſa valet:iam hocipᷣm ñn poſſe tefectõnis eſt ñ ↄſummatõis.2 p̃t melioꝛ eẽ ſi fiat capax melioꝛis boni. Rnlio.eſt loqui te vniuerſitate ſimpir. vel de hac vniuerſitate. Iteʒ eſt loqui de vniuerſitate ſᷣm ra⸗ tioneʒ. vel m rem. loquẽdo 'm ratõz vel ſimplr:ſic nõ pot intellige aliqð bonũ e vmiuerſitatẽ.loquendo ſᷣm rẽ vel e hac vniuerſitate:põt aliqð bonũ intelligi ext᷑ vniuerſitatẽ 2 põt melioꝛ fieri ĩ toto 2 in ꝑptibo. Nlembruʒ quartum Onſequent᷑ querit᷑ de inuaꝛiabilitate po tentie dimne. Ad qð ponit᷑ queſtio. An ceus poſſit ſꝑ qð aliqn potuit.⁊ cũ ñ va⸗ riet᷑ eiꝰ potẽtia bᷣ̊ ſꝑ ſit vno mõ ſe habẽs: quicqd ſemel potuit ſꝑ potuit.¶ Cõtra. deus potuit ĩ⸗ carnaꝛi 2 mõ ñ põt.̊ n quicꝗd ſemel potuit ſꝑ põt.g a⸗ liq potẽtia in eo fuit q̃ mõ ñ eſt. Rñſio magri. xluij. di. pmi ſniaꝝ eſt.qꝛ hec ẽ diſtinguẽda: ꝗcꝗd ſeł potuit ſemꝑ potuit.qꝛ põt eſſe ſenſus:omiĩs rei cuiꝰ habuit po tentia ſp bʒ.⁊ h mõ vera eſt. Eadeʒ.n. eſt potẽtia qua potuit incarnari ⁊ qua potuit incarnatus fuiſſe. ſicut iſſe hodie poteſt lege: cras dicemꝰ iſte põt legiſſe: vniꝰ rei monſtrat᷑ eſſe potẽtia. ⁊ ideo nõ ſeqtur in predicto ſenſu quicqd potuit põt. aliqua potẽtia in eo fuit que mõ nõ eſt. Item pot eſſe ſenſus:quicꝗd potuit ſemꝑ pt hoc eſt quicqꝗd potuit facere ſemꝑ põt facere.⁊ hoc fal⸗ ſum eſt. nec ꝓpter hoc ſequit᷑ variabilitas potentie:ſed variabilitas effectus. verbigra.quicqd potuit ſol põt ſemꝑ.ſi dicat᷑ cuiuſcũq; potentiã babuit verũ ẽ.ſ ſi di⸗ catuꝛ quicqd potuit facere põt:falſuʒ eſt.qꝛ potuit iſtũ actũ.ſ.illuiare cũ effectu.vel hanc rem qᷓ mõ ñ eſt: a tñ — . mõ ñ põt.nec potẽtia alicuiꝰ in eo fuit que modo ñ fit. Sʒ obijcit.potẽtie dei nõ põt impediꝛi effectus.⁊ iõ veracit dicit᷑ omipotẽs.vt dicit aug. in enche.p̊ poten⸗ tia cuiꝰ nõ põt effectus impediri ſemꝑ põt effectũ ſuuʒ elicere.g potentia dei quicqꝗd pot aliqñ efficẽ: ſemꝑ po teſt efficere. ¶ YItez li ſol haberet ptãtez ꝙ rem quaz il⸗ lumiĩat poſſet ſeruare ⁊ coꝛꝛuptã reficeꝛe:quicqd aliqũ poſſet illuiare ſemꝑ poſſet illuiare. ̊ quicqd deus põt emp p 5 exemplũ de ſole. ¶ Iteʒ obijcit. quicqd potuit mõ põt.i.cuiuſcũq; potẽ tiã habuit hʒ.ſ̊ habuit potentiã creandi mũdũ in pre⸗ ſenti inſtanti. põt creaꝛe mũdũ in pñti inſtanti.¶¶ Itẽ ad quẽcunq; actũ ſe extendit eius potẽtia: aliqñ poteſt ſe extengere.ᷣ potuit ſe extendere ad creandũ munduʒ añ creatõʒ ⁊ ad ſumẽdã carneʒ añ incarnatõʒ. ⁊ po⸗ tentia ſua ſe poteſt extendere ad creandũ mundu. pt modo creare mundũ ? incarneri. Itez ſi dicat᷑ ꝙ in bmõi argumẽtationibo mutatio eſt pdicamẽti. qꝛ mu⸗ tat᷑ quid in qñ.ac ſi dicat᷑.quicqd potuiſti potes. pᷣ po⸗ tuiſti heri currẽ. ſpores hodie currẽ. cũ.n.dicit᷑ poſſe currere:dicit᷑ poſſe quid.ſᷣ cũ aſſumit᷑ potuiſti heri:nõ aſſumitur poſſe quid p̊ poſſe q. Silr cuʒ dicit quicꝗd potuit poteſt:dicitur poſſe quid.ſed cum aſſumitur po tuit creare in hoc inſtanti: dicitur poſſe reſpectu qñ.⁊ ideo non ſequit᷑. Similiter ad conſequẽs cuzʒ aſſumit: potuit eius potentia ſe extendere ad creandũ ante cre ationem. 4 Sed obijcitur.qñcunq; deus aliqꝗd potuit ſemper illud poteſt.ſed potuit mundũ creare in hoc in⸗ ſtanti.ꝗ̊ modo poteſt hic conſtat eſt aſſumptio in eodeʒ genere. 4 Si dicatur ꝙ bec falſa eſt: quadocũq; deus aliquid potuit ⁊c. Contra.ſicut diuina potentia nõ co artatur actu: ita nec tempoꝛe. ſi &̊ in quẽcunq; actũ po tuit modo poteſt.ᷣ ĩ quocũq; temꝑe aliquid potuit:mõ illud poteſt. 4 Item obijcitur. quicꝗd deus potuit mõ poteſt. ſed potuit facere ꝙ mundus non fuiſſet nec ego natus fuiſſem. ꝗl Si dicatur ꝙ poſſe iſta non eſt pote⸗ tie:quia ſunt impoſſibilia.Contra.magis impoſſibile eſt quod eſt impoſſibile per ſe qᷓ quod eſt impoſſibile ꝑ accidens.ſed poſſe impoſſibile per ſe non eſt impoſſibi le deo:quia illud poteſt.vt de trunco facere intellectũ: vt dicit an.ᷓnec poſſe impoſſibile ꝑ accidens eſt im⸗ poſſibile deo. cum ꝙ me natum non fuiſſe 7 mundũ nõ fuiſſe ſunt im poſſibilia ꝑ accidens:quia aliqñ fuerunt poſſibilia.relinquit᷑ ꝙ dro iſta poſſe non eſt impoſſibi⸗ le. 4l Item obijcit᷑. non potuit aliqñ creare quin potue rit creare prius:ita ꝙ prius ⁊ aliqñ determinẽt H ver⸗ bum creare.igit᷑ potuit creare ab eterno: ita ꝙ ab eter no determinet creare.ſicut ſequit᷑ nõ aliqua ſciunt᷑ ab iſto quin pluꝛa ſciant᷑ ab iſto.̊ infinita ſciunt᷑ ab iſto. mRSñlio.ſatendum diuinaʒ potentiã inuariabilez ſi⸗ cut diuinam eſſentiam inmutabileʒ . tamen quia ſubie cta diuine potentie tranſmutant᷑.inde eſt ꝙ ſermones quibus loquimur de diuina potentia variant᷑. 4?o⸗ tandum ꝗᷓ̊. ꝙ ſicut videre accipit᷑ duobo modis.in ba⸗ bitu habeꝛe potentiam videndi. vel in vſu.ſ.vti viſu. p⸗ mo modo doꝛmiens videt. ſecũdo modo vigilans luce pñti videt. Sic nos loquimur de diuino poſſe duobu 3 modis habere potentia vel vti potentia.duobo & mo⸗ dis poteſt intelligi quicqd potuit poteſt.vel qñcũq; vel cuiuſcũq; potentiã habuit habet:vel quicqd potuit po teſt facere. In primo ſenſu ſi diceret᷑: quãcunq; poten⸗ tiam babuit habet. indiſtincte ↄcedendum eſt. ſed ſi di ceret᷑:cuiuſcũq; potentiam habuit habet:vel quicquid potuit facere poteſt. intelligendũ ꝙ ꝑ hoc “y dicit cuiꝰ⸗ cunq;: põt fieri diſtributio ꝓ rebus ᷣm ꝙ abſtrabunt a temꝑe.⁊ hoc modo nõ eſt ↄcedendũ.nam potẽtia dei reſpicit res ſupra tempꝰ.cũ ̊ arguit: potuit incarna⸗ ri.̊ poteſt incarnari. accipit ſub ↄditione tẽꝑis ⁊ mu⸗ tat predicamentũ.ſed deberet aſſumere: ſᷣ potuit incar nationeʒ vel habuit potentiã incamatõnis.&̊ bʒ poten tiain incarnatõnis eiuſdeʒ. Sicut dicit᷑ de lige que eſt rerum ſupra tempus.quantũcunq; ſideʒ habuerũt pa⸗ tres antiqui habuerũt moderni.ᷣ illi fidem de xpᷣo in⸗ carnando. ⁊ moderni de xpo incarnando. nõ ſequit᷑ immo de incarnato.ſ̊ deberet aſſumi:ſed antiꝗ habue⸗ runt fidem incarnatõnis.q̊ ⁊ moderni.In ſecundo ðo ſenſu quo dicit᷑:quicqd potuit facere põt facere:intelli⸗ gendũ eſt ſi illud facere modo potẽtie eſt.nam reſpectu aliquorũ potuiſſe facere dicit qð eſt poſſibile.poſſe vᷣo modo facere dicit qð non eſt poſſibile.verbigratia.po⸗ tuiſſe mundũ creare in inſtanti vel ante creatõeʒ dicit qð eſt potentie.ſᷣ poſſe creare in hoc inſtanti poſtq cꝛe atus eſt nõ eſt poſſibile.ſicut.n.facere nõ eſt facti ſᷣ fa⸗ ciendi.⁊ factum facere nõ eſt facere.ſic poſſe facere fa⸗ ctum non eſt poſſe:ſᷣ poſſe facere faciendũ. Simili mõ poſſe creare mundũ creatũ non eſt poſſe: ſ̊ poſſe creare creandum.ſicut.n.poſſe factum nõ ſit ſed faciendũ: ſic nõ eſt facere fſactum ̊ faciendũ.⸗¶ Ad illud qð obijcit ꝙ; non impedit᷑ eius effectus.ꝗ̊ᷓ quẽcũq; effectum poſſit efficere poteſt.ↄcedo:dũmodo effectus ſit in rõne faciẽ⸗ di:qꝛ ſic dicit᷑ qʒ eſt potentie.nõ in rõne facti: quia ſic dicit᷑ qʒ nullius eſt potẽtie: immo qð eſt caſſum ⁊ va⸗ num. Ad illud ðo quod obijcit᷑.ꝙ ad quẽcũq; actum ſe extendit potẽtia ⁊c.ↄcedendũ eo mõ quo dictum eſt. potẽtia.n.ſe extendit mõ ad creandũ aliuʒ mundum ſi deus vellet qui quidẽ nõ eſt.ſilit ſe extendit potẽtia ad ↄſeruandũ mundũ ꝗ iam eſt. Sʒ dicere ꝙ potentia dei ſe extendat ad faciendũ mũdũ qui faetus eſt ⁊ iam eſt. hoc eſt dicere:ſe extendit ad illud qð nõ eſt facere.nazʒ fieri mũdũ qui factus eſt nõ eſt fieri.nec facere factum eſt facere.i Qam ponamus ꝙ aliꝗs faciat factũ: facien do factuʒ aut facit aliqd aut nihil.ſi aliqd: illð ñ fuit factũ. iaʒ nõ facit factũ.qdð eſt ↄtra poſitũ. Si nihil Sfactũ focere eſt nihil facere.⸗! Ad illud ᷣo qð obijc. potuit facere ꝙ nõ fuerim vel ꝙ mũdus nõ fuerit. Di⸗ cendũ ꝙ qᷓuis illud eſſet potẽtie ante munduʒ factũ vel — — etr, anteqᷓ ego eſſem. eo modo ꝙ liberi aꝛbitrij eſt poſſe re ſpectu faciendi ⁊ nõ faciendi.tñ poſtqꝗᷓ mundus factꝰẽ hoc poſſe nõ eſt poſſe.qꝛ ſicut dicit augꝰ.ↄtra fauſtum li.ij.quiſꝗs ita dicit.ſi om̃ipotẽs eſt deus faciat vt que facta ſunt facta ñ fuerũt.nõ videt h̊ ſe dicere ſi om̃ipo⸗ tens eſt faciat vt ea que vera ſunt eoipſo quo vera ſunt falſa ſint.põt.n.facere vt aliꝗd nõ ſit qð erat. tunc.n. facit ꝙ nõ ſit qñ illud eſſe inuenerit de quo fiat. velut cum aliꝗd qð cepit eſſe naſcendo: faciat nõ eſſe moꝛien do. H. n. factum inuenit de quo fieret.quis aũt dicat vt idem qð iam nõ eſt faciat nõ eſſe.quicꝗd.n.pꝛeteritum eſt iam nõ eſt.ꝙ ſi de ipſo aliꝗd fieri põt adhuc eſt de q̊ fiat.q¶. Ad illud qð obijcit de impoſſibili ꝑ accñs ⁊ per ſe. iam pʒ ſolutio.⸗¶ Ad vltimũ vᷣo dõm. ꝙ iũllud qð dr ab eterno creare vel ab eterno creatum: bʒ repugnan⸗ tiam implicitam.ſi enim ab eterno creatuʒz eſt:ab eteꝛ⸗ no eſt.ꝛ⁊ ſi ab eterno eſt:nõ hʒ eſſe poſt nõ eẽ. increatũ eſt.ec ſequit᷑:nõ potuit aliqñ cꝛeaꝛe ꝗn potuit creaꝛe prius.ꝗᷓ ab eterno.nazʒ quodcũq; crearet᷑ eſſet ſignare aliqð inſtans temꝑis in quo eſt creare.que ſignificatõ prius nõ fiat. Membruʒ quintum Onſequent᷑ querit᷑ de poſſibili diuĩe po⸗ tentie ⁊ in hũc modũ. Primo.n.querit᷑ quid ſit ſimpłr poſſibile ⁊ impoſſibile. Scðdo.an illud qð eſt ↄtra naturã ſit deo poſſibile. Lercio.vtꝝ ꝙ oppoſita ſint ideʒ.qð eſt un⸗ poſſibile ꝑ ſe:ſit deo poſſibile.Quarto.vtꝝ qð ẽ impoſ ſibile ꝑ accñs ſit deo poſſibile.vt de coꝛupta incorꝛu/ ptam. Quinto querendũ.vtꝝ damnare petꝝ ⁊ ſalua⸗ re iudam ſit deo poſſibile. ſed illud deterininatũ ẽ priꝰ qñ queſitũ eſt de immenſitate diuine potẽtie. Articulus pꝛimus DO primũ nota tres opiones:quaꝝ eſt pᷣma dicentiũ.qdð eſt poſſibile ſᷣm inferioꝛes cau⸗ ſas:eſt ſimpłr poſſibile:⁊ ſolũ. Alij dicunt: qð eſt poſſibile ſᷣm ſuꝑioꝛẽ cauſaʒ:eſt ſimpłr poſſibile. Allij dicũt q̃i tenẽtes viam mediã:q; nõ ſolũ dẽ poſſibi⸗ le m inferioꝛes cauſas nec ſolum m ſuꝑioꝛes:p̊ ali⸗ qñ ſᷣm has aliqñ Fm illas dr poſſibile Fᷣm diuerſa ad⸗ iuncta. 4 Contra primũ obijcit᷑ boc mõ. qð põt cauſa inferioꝛ põt ſuꝑioꝛ. ⁊ nõ põt inferioꝛ cauſa ↄtradicẽ ſu ꝑioꝛi.̊ illud eſt ſimpłr poſſibile qð põt cauſa ſuꝑioꝛ. ¶ Item. j. coꝝ. j. Stultã fecit deus ſapiam hbo mundi. MHlo.vbi ſtultũ ⁊ infirmũ dei ↄtemnit᷑ qð eſt ſm rõnes hꝰ mũdi:que impoſſibile indicauit qdð in naturis rerũ nõ reꝑit᷑hanc deus ſtultã fecit poſſibile foꝛe declarũdo ꝙ illa impoſſibile iudicat.̊ poſſibile ſᷣm ſuꝑioꝛeʒ cau⸗ lam eſt poſſibile ſimpłr. ¶ Iteʒ verũ eſt drntia poſſibi lis.omne & verũ eſt poſſibile.ſᷣ virginẽ foꝛe parituram erat verũ qñ ꝓphete illud pdicebãt. eꝛat poſſibile ſim plicit. ſᷣ nõ ſm inferioꝛeʒ cauſam. m ſuꝑioꝛẽ. J Itẽ aĩam creari eſt poſſibile ſimpłr: ̊ n ſm cauſaʒ infeꝛio⸗ rẽ.q̊ ſᷣm cauſam ſuꝑioꝛẽ.⸗ Itẽ deũ eſſe bonũ? trinũ vnũ eſt nccẽiuʒ: ꝗ eſt poſſibile. pᷣ ñ ſᷣm inferioꝛes cauſas & m ſuꝑioꝛes. ¶. Itẽ ſi aliꝗd ſequit᷑ ad aliud: ſi pꝛimũ eſt poſſibile:⁊ ſecũdu.ſᷣ bñ ſequit᷑ ſi deus facit ꝙ vꝛꝛgo manens virgo parit. virgo manẽs vᷣgo parit.ſᷣ primũ eſt poſſibile ſimpłr.ſ.ꝙ deus facit virginẽ parẽ. vꝛgi nẽ parẽ ſimpłr ẽ poſſibile. Relingꝗt᷑ igit᷑ qð po ibileẽ ſm cauſaʒ ſuꝑioꝛẽ:eſt poſſibile ſimpłr. Et hec ẽ opi. ſecũda. Cõtra quã obijcit᷑ matxixoĩa ſunt poſſibilia co. querit᷑ ᷓ: aut fit diſtributio ꝓ poſſibili ſimplicit: aut nõ.ſi ꝓſimpłr poſſibili: nõ eſt magna laus diuine potẽtie ꝙ. ſ. poſſit ea qᷓ ſunt ſimptr poſſibilia.Cuʒ 6 dicat᷑ in laudẽ diuinã: non fit diſtributio ꝓ poſſibilił ſimpłr:b ꝓ impoſſibilibo.ſi Se ĩpoſſibile ẽ poſſibile. Si dicat᷑ ꝙ ñ ſegt᷑. qꝛ er impoſſibili m ad inter? poſſi⸗ bil ur ro ch el N⸗ re li teti tpid cole A geſpaſe undus e ra fulte arigthg Creſioßig⸗ guo er ne enm uoſin in thötſnnin idtithenen gnpunriun Ntached libntinn gdcd rh kepognen tnzeſtcheen nöee gnrri gn potnitcree rekeſeſinn que ſigukkes tum ſibllidiiee rimo. nben zünpoſtnt, ranaturäſten idez. göel n e iin onuptginwn wepeten ſan ternnniien⸗ otite⸗ ie Srgvarcknn infenonsenn blü. Blidion inplrpontti ſolüdiſote ſupiores: d in diuerſuat . gogotcault luli aciciſ cauſalapion jampomnt gdeſkntin innatunonn leſortint mnlupiopzen eltorini cn eſepciur ennpaſſbhin nſpoi nennſgii ſe bonimm nferorzcn eusſnete ppmnt if⸗ Nueſtio bile ſimptr. cũ.n. dicit᷑: oĩa poſſibilia ſunt dro. includi tur qð ẽ poſſibile ᷣm quid. ex h & reliquit᷑ ꝙ poſſibile teo ñ ponit ſimplr poſſibile.ᷓ poſſibile ᷣm cauſam ſu⸗ pioꝛẽ n ẽ poſſibile ſimpłr:̊ ſᷣm cauſaʒ inferioꝛẽ.i¶j Itẽ cũ dicit᷑ virginẽ manentẽ virginẽ parẽ ẽ poſſibile deo. vel cecũ videre.hec poſſibilitas ẽ cũ grio actu mateꝛie. Illa vᷣo poſſibilitas q̃ eſt ſm cãm inferioꝛẽ eſt ſine om̃i trarietate. illud ẽ ſimptr poſſibile qð eſt ſjm cãm in⸗ ferioꝛ? ⁊ naturã.¶. Iteʒ qð ẽ poſſibile ſᷣm oẽm modũ ⁊ ſolũ eſt poſſibile ſimptr.bᷣ qð eſt poſſibile ſm inferiorẽ cãm eſt poſſibile ſm omẽʒ modũ.qꝛ eſt poſſibile reſpe⸗ ctu cauſe inferioꝛis ⁊ ſuꝑioꝛis.qꝛ quicꝗd põt cã inferi⸗ oꝛ põt cã ſuꝑioꝛ.ꝭ illud ẽ poſſibile ſimpłr. poſſibile vᷣo ſolũ ſᷣm cãm ſuꝑioꝛeʒ ñ eſt poſſibile ſm oẽm modũ.re⸗ linquit᷑ ̊ ꝙ ñ eſt poſſibile ſimpłr. ¶ Iez videt᷑ ꝑ ſe op⸗ poſitio in extremis cũ dr virgo parit.ſᷣ vbi ẽ ꝑ ſe oꝑo⸗ ſitio in extremis:eſt impoſſibile ꝑ ſe.vt albũ eẽ nigrũ. § e ſe inpoſſibile eſt virginẽ manẽteʒ virginẽ parẽ.Ex bis ꝗ̊ relinquit᷑ꝙ illud qð eſt poſſibile ſm cãm inferi⸗ oꝛeʒ:eſt poiſibile ſimptr. Propt iſta obiecta tercia opi.eſt.ꝙ poſſibile ẽ:aliqñ dr ſᷣm cauſas ſuꝑioꝛes:ali qñ m cauſas inferioꝛes.qꝛ hec dictio poſſibile ſᷣm di⸗ uerſa adiuncta copulat ꝓ diuerſis poſſibilibo.vñ cum dr:poſſibile ẽ deũ eẽ bonũ.hec dictio bonũ poſſibile co pulat ꝓ poſſibilitate ᷣm cauſas ſuꝑioꝛes: ⁊ iõ vera ẽ. cũ vᷣo dꝛ poſſibile eſt cecũ videre.copulat ꝓ poſſibilita te ᷣm cauſas inferioꝛes:⁊ iõ falſa cẽ.Iſtoꝝ ſnia ẽ ꝙ vir ginẽ peꝑiſſe inõ eſt poſſibile: aliqñ tñ fuit impoſſibile. Et deus de impoſſibili facit poſſibile duobus modis. Vno modo reꝑando naturã.ſicut in ceco illumĩato.⁊ tunc potẽtia miraculoſa ſᷣ actio naturalis. Alio modo dando nouaʒ potentiã.ſicut b.virgini dedit potẽtiam ↄcipiendi ſine viro.⁊ eſt hec potẽtia miraculoſa ⁊ actꝰ miraculoſus.¶ Cont᷑.ſi aliꝗd eſt albũ aliq albedie eſt albũ ſimpłr. & ſi aliꝗd eſt poſſibile aliq poſſibilitate ẽ poſſibile ſimplr. Sᷣ virginẽ manẽtẽ virginẽ parẽ fuit ſꝑ poſſibile aliqua poſſibilitate.̊ ſimplicit fuit poſſibile. vYteʒ auge. ſuꝑ geñ. in coſta erat vt ex ea poſſet fieri mulier. bᷣ nõ vt ex ea fieret mulier. ſilr in ceco ẽ vt poſ⸗ ſit fieri videns. Arguit᷑ ̊ hͥ mõ.In quocũq; eſt poten⸗ tia currendi:in eo ẽ ꝙ curꝛat. ſili rõne in qͥᷣcũq; eſt po tentia videndi:in eo ẽ vt videat. in ceco erit potentia vt videat.⁊ in coſta vt ex ea fiat mulier.qᷓ cecũ videꝛe 2 coſtam fieri muliereʒ ẽ poſſibile ſimpir.4¶ Itẽ loqndo c ceco illuiato ꝓ temꝑe añ illuĩatõeʒ cecus videbit. gᷓ poſſibile eſt cecũ videre.qᷓ iſte cecus põt videre. 4 INeeʒ poſſibile eſt hũc cecũ habere potẽtiam videndi:qꝛ iam erit verũ cũ fiet miraculũ.ᷣ ſi bʒ potentiã videndi:poſ ſibile eſt videꝛe. ᷓ poſſibile eſt hũc cecũ vidẽ. Rñſio. dðm ꝙ intẽtio poſſibilis ſolet dici de dicto 2 de re ſub⸗ iecta.Fm ꝙ dicit᷑ de dicto ꝑtinet ad pñteʒ queſtiõeʒ. qꝛ dictũ poſſibile dicit᷑ reſpectu veritatis nccie vel cõtin⸗ gentis in dicto. que quideʒ fundat᷑ in affirmatõnibo 2 negationibo 2 m om̃e genus cauſalitatis.2 de ̊ intẽ⸗ debant qui erant teꝛcie opionis. Poſſibile pᷣo de re ſb⸗ iecta põt accipi ꝓprie vel apropꝛiate. Agpropate ſm Y aſcendit ſcia theologie que intẽdit in cauſam ſuꝑio⸗ rẽ.⁊ h̊ modo dixerũt poſſibile:qð eſt poſſibile ᷣm cau⸗ ſam ſuꝑioꝛem. qui fuerũt ſecũde opi. ꝓut aſcẽdũt noĩa ſicut aſcendũt ſcie. ſt icut intẽtio totius.in geometricis ꝓ totoↄtinuo.in logicis ꝓ toto vli.in metaphicis pꝛo toto ꝑlecto. Paꝛopꝛie ðdo poſſibile qð ẽ poſſibile ̃ᷣm cau ſaz inferioꝛeʒ:qꝛ illud eſt poſſibile.⁊ ſᷣm ſnꝑioꝛẽ.⁊ iðo eyx ꝑte agentis oĩno poſſibile. Preterea ex pte materie eſt potẽtia ⁊ aptitudo ſeu priuatio.ſicut pʒ in naturali bus ⁊ artificialibo.⁊ poc modo intendebãt ⁊ recte qui ſuerũt prime opi.qꝛ poſſibile ſimplr:⁊ ꝓprie qð ẽ poſ⸗ ſibile ſin cauſam inferioꝛeʒ.4 Ad obiecta vᷣo peꝛ oꝛdi⸗ nem. Ad primũ dom. ꝙ verum eſt ꝙ cauſa inferioꝛ nõ otradicit ſi uꝑioꝛi.ſ̊ diſpoſitio in cauſa infeꝛioꝛi põt cõo⸗ vxj. tradicere actioni que põt elici a cauſa ſuꝑioꝛi.vt patet oculus cecus ñ ↄtradicit cauſe ſuꝑioꝛi: ſ̊ tamẽ cecitas que eſt diſpoſitio in oculo ↄtradicit actui vidẽdi.ꝗ põt elici a cauſa ſuꝑioꝛi. nec dicit᷑ poſſibile ſimptr qð tm ẽ poſſibile deo:ſ qdð eſt poſſibile ſᷣm omẽʒ modũ. videre aũt nõ eſt poſſibile ſm hunc modũ iſti ceco: lʒ ſit poſſi⸗ bile deo. vnde non poſſibile ſimptr. EUlnde notada ẽ dif⸗ ferentia in actionibo naturalibo ⁊ miraculoſis. In mi⸗ raculoſis.n.pᷣcedit actus potẽtiam.ſ̊ in natuꝛalibo pᷣce dit potentia actũ:deinde ſequit᷑ acius.⁊ hinc eſt ꝙ hic ponituꝛ ſimplicit poſſibile:quia potentia pcedit actũ. ibi ᷣo non:quia actus pꝛecedit potentiam. ¶ Ad illud quod obycit᷑.j.coꝝ.j.ſtultam fecit deus ſapientiã ⁊c.ĩ glo. rñdeo.hic loquitur de poſſibili ſᷣm Aprietatẽ theo logie.vnde ſenſus iſtius locutionis eſt talis.ſapientia mundi iudicat impoſſibile non ſolum ſᷣm cauſam infe⸗ rioꝛem ſed etiam pᷣm cauſam ſuꝑioꝛem qð in naturis rerum nõ reperit.ſed deus declarauit ſibi foꝛe poſſibi⸗ le.vnde ſumitur ibi poſſibile ꝓ poſſibili deo pᷣm ꝓpꝛie⸗ tatem theologie:quia loquit᷑ te incarnatõne ⁊ paſſiõe ⁊ potentia incarnationis ⁊ paſſionis.¶j Ad illud quo querit᷑ vtꝝ poſſibile ſit virgineʒ parere. Dicendum ꝙ hec eſt duplex:virginẽ parere eſt poſſibile.põt.n.intel⸗ ligi de retvel de dicto.ſi de re ſubiecta:falſa eſt.⁊ ẽ ſen⸗ ſus.virgo poteſt parere.i.virgo hbʒ potentiam parien di.nulla enim virgo adbuc habuit poſſibilitatẽ donec beate virgini data fuit illa potentia.ſicut dicit dama. ſpũſſanctus ſupueniet purgans ipſam ⁊ virtutem ge⸗ neratiuam verbi dei tribuens. Si intelligat᷑ de dicto: vera eſt. ⁊ eſt ſenſus.hoc dictũ virgineʒ parere eſt poſ/ ſibile.nec notat᷑ potentia reſpectu rei ſubiecte: ſ reſpe/ ctu dicti. ⁊ notatur poſſibilitas 'm cauſam ſuperioꝛẽ. ſicut anteq; mundus eſſet fuit poſſibile mundum foꝛe. ſcilʒ quo ad deum. ⁊ hec poſſibilitas in dicto que fun⸗ datur in cauſa agente:non in materia.4. Quod obijci tur.ſi aliquid ſequitur ad aliud.ſi antecedens eſt poſ⸗ ſibile:⁊ conſequens.non ſequit᷑ generaliter: ſequit᷑ ta⸗ men ſumpto poſſibili in eodeʒ genere. Eſt aũt poſſibili tas ᷣm cauſaʒ inferioꝛeʒ ⁊ ſuꝑioꝛeʒ. nec ſequit᷑ aligd ẽ poſſibile ſm cauſam ſuꝑioꝛem. eꝛgo ⁊ m inferioꝛem. poſſibile aũt determinat᷑ pᷣm adiunctũ.vt q ↄiũgit᷑ cũ dictione notãte cauſaʒ ſu ꝑioꝛẽ notat᷑ poſſibile ſᷣm cãm ſuꝑioꝛeʒ. Sed cũ dicit᷑ virgo poteſi parere.notat poſſi bile ſimpłr ⁊ reſpectu cauſe inferioꝛis.cuʒ vo dr poſſi⸗ bile eſt ꝙ deus faciat virginem pareꝛe:notatur poſſibi litas ſᷣm cauſam ſuꝑioꝛem. IUnde habent quidam pro reguia ꝙ non ſequit᷑.ſi eſt veritas in eſſentia ꝙ ſit poſ ſibilitas in natura.quia veritatem in eẽntia facit cau⸗ ſa ſupioꝛ.vt aſinam loqui vel rirginẽ parere:deficiente poſſibilitate cauſe inferioꝛis. Vel melius vt dicamus omne verum eſt poſſibile.vt ſicut verũ ampliat᷑ ad ea q̃ fiunt ſᷣm ſuꝑioꝛem cauſam:ita poſſibile.veruʒ eſt eniʒ ſpecies poſſibilitatis.i Qon.n.eſt concedendũ ꝙ aligd eſt poſſibile niſi in veritate ſit vel ſᷣm naturã fieri poſ⸗ ſit.vnde non cõcedimus deum facere loqui aſinaʒ ba⸗ laam eſſe poſſibile.qꝛ nec in veritate eſt:nec ſᷣm natuꝛã fieri põt.ſᷣ tamen ↄcedimus deum poſſe h̊ facere.vt au tem fiat ſermo de re nõ de dicto:poſſibile eſt deo facere loqui aſinam balaam.⁊ ſic veruʒ fuit ⁊ poſſibile aſinã balaam loq:b̊ᷣ modo nec eſt verũ nec poſſibile.¶ Ad i lud vo qð obijcit᷑ de creatõe aĩe.Oicenduʒ ꝙ poſſibile Fm natuꝛam dicit᷑ duobo modis. Vno mõ cuiꝰ pᷣncipiũ eſt natura ſiue cuiꝰ principium eſt in natura. Alio mõ qð non eſt a potentia nature:ſed tamen eſt conſuetũ vt fiat in natura a cauſa ſuꝑioꝛi.ſᷣm ꝙ dicitur conſuetu⸗ d eſt altera natura. vt creatio: iuſfificatio ⁊ huiuſ⸗ modi. Simpliciteꝛ ergo poſſibile dicitur quod eſt poſ- ſibile ſm naturam iſtis duobus modis.vnde etiaʒ dif finitur miraculum per arduum 7 inſolitũ.ꝑ arduum: qꝛ eiꝰ principiuʒ non eſt natura.⁊ ꝑ ſolitum:quia non eſt conſuetũ vt fiat in naturalibo nõ a natura.4 Ad il⸗ lud teum eſſe trinum ⁊ vnum eſt poſſibile.pzʒ rñſio.qꝛ nõ dicit᷑ poſſibile reſpectu rei ſubiecte.ſᷣm hoc.n.ſigni ficaret᷑ ꝙ deus eſſet ens in potentia: qd eſt falſum. ſed ſignificat᷑ poteſtas dei que fundat᷑ ſuꝑ veritate rei qua verum eſt deum eſſe trinũ æ vnum. Ad obiecta vo ꝰ ſecũdam opi. Ad illud po qð primo querit ex mat ·xix· omia poſſibilia ſunt credenti. vtꝝ fiat diſtributio pro poſſibilibo vel ꝓ impoſſibilibo?: Dicendũ ꝙ fit diſtri⸗ butio pro poſſibilibo ⁊ impoſſibilibo ſᷣm cauſaʒ inferi oꝛem.nõ tn ex hoc ſequit᷑ ꝙ impoſſibilia ſint poſſibilia ſimplłr:ſed poſſibilia deo.nec ſequit᷑:̊ poſſibilia. vnde in li:de regulis theologie.deus omnipotẽs dicit᷑ quia poteſt nõ ſolum que ſunt vel fieri pñt: ſed etiã que fiẽi nõ pñt.poteſt.n.impoſſibilia.⁊ multa que ſunt impol⸗ ſibilia ſᷣm inferioꝛeʒ cauſaʒ vel ſm naturam:ſunt poſ⸗ ſibilia 'm ſuꝑioꝛeʒ cauſaʒ. Quicqd.n.eſt poſſibile ᷣm inferioꝛeʒ cauſam: eſt poſſibile ſᷣm ſuꝑioꝛezʒ.ſed non cõ uertit᷑.illud aũt eſt poſſibile qð ſᷣm naturaz ſimplrx eſt poſſibile.Quod aũt poſſibile ſᷣm ſuꝑioꝛeʒ cauſam.nõ dicit᷑ ſimplr poſſibile: ſed poſſibile deo.reliqua vᷣo que obijciũt᷑ ↄcedenda ſunt.vt patet ex dictis. Ad obie⸗ cta ↄtra terciam opi.que quodãmodo veritatẽ bʒ. Di⸗ cendũ ad illud qð primo obijcit. ꝙ virginẽ pariturã ? poſſibile aliqua poſſibilitate.̊ eſi poſſibile.dðᷣm ꝙ nõ ſequit᷑:niſi illa poſſibilitas ſit poſſibilitas ſimpꝑłꝛ.̊ pʒ ex dictis ꝙ poſſibilitas ᷣm cauſam ſuꝑioꝛez tm̃. cũ ſit ratione cauſe agentis nõ materie.nõ ponit poſſibilita tem ſim płr ſ̊ ſᷣm quid in re. ſicut eſſe in cauſa non põt eſſe ſimptłr ſ̊ eſſe ſm quid.⸗l! Ad aliud qð erat.qꝙ in co ſta erat ꝙ poſſet fieri mulier.⁊ ſimilit in ceco ꝙ poſſet fieri videns. Dicendũ ꝙ eſt potẽtia actiua ⁊ paſſiua. Actiua duplex eſt:creata ⁊ increata.Paſſiua duplex eſt.reſpectu potentie create:⁊ reſpectu potentie increa te. Dicendũ ꝗ ꝙ in coſta erat potentia paſſiua ſiue ma terialis.vnde poſſet fieri mulier a potentia actiua in⸗ creata:cui ſubiecta eſt ⁊ obediens omĩs materia vr fa⸗ ciat de ea quicqd vult.ſed nõ erat in coſta potẽtia paſ⸗ ſiua vnde poſſet fieri mulier a potentia actiua creata ſine cauſa infeꝛioꝛi.⁊ ideo nõ ſequit᷑ ꝙ in coſta eẽt vnde fieret.⁊ hoc mõ intelligendũ eſt in ceco illuĩato ⁊ in ce⸗ teris miꝛaculis. Ad aliud qð ꝓponit:iſte cecus vide bit. S poſſibile eſt iſtum cecum videre. Diſtinguẽdũ de dicto vero.⁊ hoc modo ſequit᷑ ex pᷣcedenti:quia dictuʒ eſt verum exquo iſte cecus poteſt videre eſt viſurꝰ.de re falſa:quia falſum eſt ꝙ iſte cecus poteſt vidẽ.i Ada⸗ liud dõm.qꝙ poſſibile eſt ꝙ iſte cecus hẽbat potentiã vi dendi.loquendo de potentia paſſiua.ſ̊ ſi arguat᷑q iſte cecus poteſt videre vel poſſibile eſt iſtum cecum videꝛe nõ valet.infert᷑.n. potentia actiua a paſſiua potentia. Sed ſi querat᷑ ſi põt dici poſſibile ᷣm potentiã actiuã poſtꝙᷓ factũ eſt miraculũ? Rñdeo. in aliquibo potẽtia eſt miraculoſa actus naturalis.vt ĩ ceco illumiato.In· alijs potentia miraculoſa eſt actus miraculoſus.vt q aſina loquat᷑quia otra naturã eſt ꝙ aſina hẽat poten tiam loquẽdi:⁊ etiã ꝙ loquat᷑. In bis ̊ dõm. q aſina. 2 nõ põt loqui qᷓuis loquat᷑.ſᷣ ſic ñ eſt ð ceco.ĩmo poſiq videt põt videre. Aticulus ſecũdus. Vnſequẽt querit᷑.vtꝝ qð eſt ð naturam ſit co poſſibile.ad cuiꝰ rei intelligẽtiã queꝛũt . tria.Primo. vtrũ potẽtia dei ad miracula ſit vria nature.Scðo.vtꝝ ſit aliq̃ rõ ĩ materia ad mi⸗ racula.Lercio.cũ potẽtia dei dicat᷑ in oꝑibo mirabili bus ⁊ miraculoſis:quedã facere natura:quedaʒ ſupᷣ naturã:q̃dã pret᷑ naturã.vtꝝ hec ſint eadẽ vł diuerſa. Aaprimumſuper §. . geñ· . Nõ habuit prima rexꝝ ↄditio vt femia ſic fieret: b vt ſic fieri potuiſſet.nec ð cauſas quas deus volunta rio inſtituit voluntate immutabili aliqd facit. ᷓnerat naturã vt ex coſta fieret mulier. 4¶ Iteʒ aug. in de ci. tcei· omia poꝛtenta vident᷑ eſſe ↄ naturã:ſᷣ ñ ſunt.¶ Itẽ ro.xj. Contra natuꝛã inſertus es bone oliue.Glo.deꝰ ↄditoꝛ nature ̊ naturã nihil facit.4! Iteʒ ibideʒ.id na tuꝛe eſt cuiuſqʒ rei:qð de ea facit deus.q̊ deus de re ni⸗ hil facit ↄtra natura. ¶ Item rõ recta nõ eſt zoria rõni recte.ſ̊ natuꝛalis ratio eſt recta.ꝗᷓ diuina rõq ſemꝑ eſt recta:nõ eſt ↄtraria rõni nature.ꝗᷓ nec oꝛdini nature. Cõtra.luc.j.Ecce elyʒabeth cognata tua.lo.ne virgo de partu deſperet.accipit exemplũ anus paritu⸗ re:vt diſcat deo eſſe poſſibilia que oꝛdini nature vidẽt᷑ ria.ꝗ.¶ SItem.ij.coꝛint᷑.xij. On ſignis ꝓdigijs ⁊ virtuti⸗ bus.Glo.ſigna ⁊ ꝓdigia ſunt in his que ↄtra naturã ſunt.virtutes in his que nõ extra naturã ſunt vt ꝑ im⸗ poſitõʒ manus hoĩem a moꝛbo liberare.4 Item Ro. xj.õ naturã inſertus es.Glo. deus ñ incõgrue dicitur aliquid facere ð naturã:qñ facit aligꝗd ↄtra id qð noui mus in natura.hanc appellamꝰ cognitam nobis ſolitũ curſum nature.ↄtra queʒ cum deus facit: magnalia 2 miracula nominant᷑. Rñſio. natura dicit᷑ triplicit᷑. Vno mõ ſolitus curſus natuꝛe.Alio mõ naturalis po teſtas.vt deus faciat ex ea quicqꝗd vult. Leꝛcio mõ lex ſumma nature deus ipſe.ðpbigꝛẽa.aliq̃ actiões ſunt ĩ po tentia nature actiua ⁊ paſſiua.illa que ſunt in poten⸗ tia creature actiua dicũt᷑ eſſe a natura.ſicut ĩ ꝓductõe ſegetuʒ ⁊ hmõi.Alia dᷣo ſunt in ſola potentia paſſiua. vt in coſta erat:vt ex ipſa poſſet fieri eua.qꝛ in coſia nõ erat potentia actiua ad h:ſed potentia paſſiua. õ oꝑ⸗ tuit ꝙ vt potẽtia dei actiua ad h̊ oꝑaret᷑. Alia vdo ſunt que nõ ſunt in potẽtia actiua nec paſſiua.vt ad hoc ꝙ ceus fiat hõ.⁊ in his ſolum eſt deꝰ natura ſiue diſpoſi tio diuina ſiue volũtas. Scoðm h̊ dicendũ.ꝙ deꝰ pᷣmo mõ oꝑat᷑ ̊ naturã.qꝛ oꝑatur ↄtra ſolitũ curſuzʒ nature hoĩbus notũ.Scðo mõ tercio nũqᷓ.ꝙ enĩ pꝛimo mõ oꝑetur ſᷣm naturã qð eſt ↄtra ſolitũ curſuʒ nature ho⸗ minibo notũ.Ro.xj.ↄtra naturaʒ inſertus es.glo.dicẽ hũano moꝛe eẽ ↄtra naturã qð ẽ vſum nature moꝛta libus notũ.⁊ ibideʒ ↄtra naturã dicit apłs qð eſt ʒ cõ⸗ ſuetudinẽ nature. vt ſi ſurculus inſertus ꝑticipet fru⸗ ctũ radicis.Scðo mõ nihil facit ð naturã.qꝛ h̊ͥ mõ na tura dicit᷑ naturalis obediẽtia creature reſpectu poten tie creatoꝛis.ſi h̊ mõ faceret ↄᷣ naturã:faceꝛet ꝙ creatu ra potentie ſue nõ obediret:qð eſt impoſſibile.cũ hoc ſit eis a conditõne.vnde augꝰ. ddit naturis vt ex eis hoc fieri poſſet.non vt hoc ex naturali motu baberẽt. 7 eſt exempluʒ de coſta.geñ.ij.⁊ de virga aaron q fron⸗ duit. vt habet᷑ numeri.xvij. Lercio modo nõ poteſt ſa cere contra naturã. ꝗa nõ põt facere cõtra ſeipᷣm.Ro. xj.glo.Contra illam ſummã legeʒ iuſticie tam deꝰnul⸗ lo modo facit qᷓ; ↄtra ſeipᷣin. enĩ dicit aptitudinẽ ad viſiõʒ· aliq̃ aptitudo ẽ in ceco ad videnduʒ. Cõtra.virginẽ par ere ſiue ꝙ manens virgo pariat. Gẽ ð vſuʒ nature ⁊ ð potẽtiã nature acti uam ⁊ paſſiuã.ꝗ̊ ñ ẽ rõ in oꝑe miraculoſo ex ꝑte crea⸗ ture.¶ Itẽ qᷓdaã miracula fiut in ꝗbo nlia pᷣt eẽ rõi cre⸗ atura. vt ꝙ deꝰ ſit hö. PRñſio. ſunt rõnes naturales ſunt rõnes ſemĩales.ſunt rõnes cauſales.Rõ cauſałlẽ duplex.ſ.creata ⁊ increata. Increata deꝰ. creata potẽ⸗ tia paſſiua. Incꝛeata.ſ.ipᷣa potẽtia ſimplex catuꝛe abſʒ oĩ diſpoſitõe ad h̊ ꝙ faciat deꝰqð vult. Rõ ſemial ẽ po tẽtia paſſiua create.cũ aliq diſpoſitiõe tñ remota.Ro naturalis eſt potentia cũ diſpoſitõe ꝓpingoꝛi. In gno 2 (N pas „„α☚ rrr— f 2 7. . 0°6* „* . Rſπ raiiſl. ſern aud3 ie⸗ rde Nueritur ſecũdo S. ij. Vtꝝ in creatura ſit aliqua ratio ad miracula.Et vide tur ꝙ ſic. augꝰ.in coſta erat vt ex ea poſſet fieri mulier & in creatura ẽ potẽtia ad opꝰ miraculoſuʒ. 4 Iteʒ in ceco eſt potẽtia priuata cũ aptitudine ad viſũ.cecitas Eatnnem, amn hfiimmonn mizumrtt pligenn Sdne Nnn euniſintee re Ient lnncogne dn llpnniche⸗ amn donebe hhat nmti adickni dmönumnen 1. Tenonde zaetöͤesſnin veluneinpen aſicntign Potentiapiſn ene⸗ geinaſt lupaſſiun nt. Aume inn. t alte turaſiuedſe ei. g f irſezen Peni paumns hrſuznatun erms es ge m natmem apksgdetie us peeſuft nuri ahnun Nereſunnſoen ſurngaen Poſſoleüͤte Meuurona li monbari⸗ mgpammift ochnö bmnſefni⸗ kcietan ſ hirante oſetenpi loſt en MAfſi i mimpint⸗ eſvegne ftünmmr perre⸗ D Seonmd Ki, ng Nraunn zeniner oͤſen ztennott zaz, Mneſtio ergo eſt naturalis ratio ad pꝛoductionem ſegetis. VUbi aũt eſt oꝑatio m rationes naturales nõ eſt opus mi⸗ raculoſuʒ ſed ſolum 'm ratõnes ſeminales aut ßm ra tiones cauſales.ſᷣm ſeminales ratõnes vt in virgis de quil facti ſunt ſerpentes. Si enim m naturaʒ ille ſe minales rõnes eſſent pꝛoducte in actũ:tunc ratones ſe minales fierẽt naturales ꝗa eſſent in ꝓpinquioꝛi diſpo ſitione.ſicut ſi piecte eſſent virge in aquã et putreſacte cetera neceſſaria ↄcurꝛerẽt:ſed qð natura facit paula tim: deꝰfacit in inſtanti:et ideo miraculoſum. Sed ſũt alia miracula vbi ſolum ſunt ratõnes cauſales vt in B quod eſt virginẽ parere.etilla ſunt ſimpliciter miracu loſa.que autem ſᷣm rationem ſeminalem ſunt ꝑtim na⸗ turalia et partim miraculoſa. . §. in. Lercio queritur t differentia hoꝝ ſupꝛa naturaʒ.pꝛeter naturã ⁊ con⸗ tra naturã. Et dicendũ eſt.ſupꝛa naturã ſunt quoꝛum non eſt ſimile in natura nec in potentia natuꝛe.vt in h qð eſt virginem parere.Contra naturaʒ. vt que fiunt oↄtrario curſu nature tamen terminãtur ad ↄfoꝛme na⸗ ture:vt hoc quod eſt cecum videre.Preter naturam di cuntur fieri que fiunt oꝛdini ſimile nature:ſed non iu⸗ xta modum natuꝛe.ſicut ex aliquo habente ratõnes ſe minales ſubito pꝛoducitur aliquid in eſſe:quod longa tranſmutatõne ſiue putrefactõne poſſet ſᷣm naturaʒ in eſſe pꝛoduci.que quodãmodo dicuntur mirabilia ſcilʒ ratione modi pꝛoducendi in eſſe.hoc eſt.quia ſubito qͥ⸗ dammodo dicuntur naturalia ſcilicet ꝓpter rationes ſeminales que offerente ſe tempoꝛis opoꝛtunitate in re rum ↄſimiliũ ſpecies naturalr pꝛoꝛumperent. ſicut de virgis Exo.vij.vñ aug.ꝑ omnia mundi elementa inſũt rebus quedam occulte ſeminaticie ratõnes.quibo cum data fuerit opoꝛtunitas tempoꝛis:pꝛoꝛumpũt in ſpeci⸗ es debitas ſuiis modis et finibus. Illud ergo in quo aſ ſunt ſeminales rationes licet per aliquid aliud excite⸗ tur nõ dicitur ↄtra naturam ſed pꝛeter naturam. Articulꝰterciꝰ Onſequẽter querit᷑ vtrũ ꝙ oppoſita ſint idẽ ſit deo poſſibile.et videt᷑ ꝙ non:quia ſi face⸗ ret ꝙ albũ manens albũ eſſet nigrum: facẽt dptr a oꝛdinatõeʒ ſuam et inſtitutõeʒ.Qon põt aũt face⸗ re ↄtra oꝛdinatõeʒ ſuã:̊ nõ põt facere ꝙ albũ manens album ſit nigrum. Ytem auguſt. in de vera religione om̃e coꝛpꝰ in aliud coꝛpꝰ mutari poſſe credibile eſt:ſed qðᷣlibet coꝛpꝰin aĩam rõnaleʒ poſſe ↄuerti credibile ab ſurduʒ eſt:qm̃ deus ſic om̃ipotens ẽ.vt nunqᷓ ſue rõnis inſtituta auellat: ̊ inſtituta ſue rnis ſunt vt oppoſita nõ ſint ſimul in eodẽ: nõ põt facẽ.nec etiã pt hmõi tꝛã ſmutatõnes quas ponit aug.facere.¶¶ Item ſic deo nõ eſt poſſibile facere ↄtra potentiã.ita nec ↄtra veritateʒz vel bonitatẽ:ſed ſue veritati repugnaret ſi eſſe ⁊ nõ eſſe ſimul accipent᷑ de eodẽ.ꝗa ſi hoc faceret ↄtra veritatez faceret. ome aũt verũ eſt verũ veritate pᷣma:g ↄtra ve⸗ ritateʒ ſuã faceret ſi opoſita ſimul eſſe faceret. Con tra. nunqꝗd deus põt de trunco facere vitulũ ⁊ ecõuerſo Sſitr ꝙ albũ ſit nigrũ. ¶ Iez magis dil⸗ crepãt creator et creatura ꝙᷓ albũ et nigrũ.quia album ⁊ nigruʒz ſunt ſub eodẽ genere:̊ nõ creatoꝛ et creatura.ſ̊ deus potu⸗ it facere ꝙ creatoꝛ eſſet creatura: põt facere ꝙ album ſit nigrum. ¶ YIez pᷣme drie entis ſunt ens ab alio ens nõ ab alio: pꝛime dr̃ie entis magis differũt q̃ᷓ album et nigꝛũ:q̊ ſi deus potuit facẽ ꝙ ens nõ ab alio ſcʒ deꝰ: eſſet ens ab alio ſcʒ bono:multofoꝛtius põt facẽ ꝙ al⸗ bum ſit nigrũ. ¶ Iem byllari. v.li. de trini. ꝑfeete po⸗ teſtatis ẽ id naturã poſſe facientis qð ſignificat ſermo dicentis.et ita cũ quiceꝗd põt dici effici poſſit: tenet ve⸗ ritatis naturã ꝙ deo exequat.et vult dicere: ꝙ peꝛfecte potentie eſt.ꝙ teꝰpoſſit facere quicꝗd põt: ſᷣ ſermo di⸗ xxj. centis põt ſignificare ꝙ album ſit nigruũ:ergo illud po/ teſt deus facere.¶ Item ↄmunis animi acceptio eſt. ꝗ virtuoſioꝛ ẽ potentia dei ad faciendũ q; anima ad cogi⸗ tandũ imaginandũ vel hmõi: ꝗ̊ poteſt facere albuʒ eſſe nigrũ chymerã:vel hominẽ eſſe aſinũ.et videt᷑ etiã ſᷣm hoc ꝙ poſſit facere quicꝗd poteſt imaginari. Ad il⸗ lud nil temere aſſerendo cũ om̃i modeſtia.rũdemus ꝙ; ſi potentia dei ↄcipiatur ab aĩa abſolute.nõ poterit aĩ ma determinare nec capere infinituʒ pelagus ſue pote ſiatis:ſ cum aĩa ſpeculat᷑ diuinã potentiã vt oꝛdinatã. Fm ↄditionem pfᷣatis veritatis bonitatis. dicit ꝙ poſſi bile wro eſt qð poſſe poſſibile.et non põt qð impoſſibi⸗ le ſᷣm hoc dixerunt.ſicut habet᷑ in regulis theologie q ↄtradicit ſue potentie vel veritati vel bonitati:potẽtie maieſtatis nõ ↄueniret vt faceret maioꝛẽ ſe. Item veri⸗ tati eius ↄtradiceret facere de eodem ſimul eſſe et non eſſe. IYtem bonitati eius ↄtradiceret damnare petruʒ ſaluare iudam et peccare.ſemꝑ ergo cum debet dici ðdo aliquid poſſibile:exigit᷑ ꝙ nõ detrahat potentie eiꝰ ve⸗ ritati vel bonitati.¶ Quod ergo obijcit.ꝙ poteſt face⸗ re ꝙ album ſit nigrũ ꝙ potuit facere ꝙ creatoꝛ eſſʒ cre⸗ atura:rñſio aliquid incipit eſſe aliud ꝑ contractionem nature vel ꝑ vnionem. Secundo modo dicitur ꝙ deus fecit ꝙ creatoꝛ eſſet creatura.non ꝑ nature ↄtractõneʒ vel conuerſionem.et eodem modo poteſt deus faceꝛe album ſit nigrum.id eſt ꝙ vniatur nigro:ſed nõ ẽ pol⸗ ſibile ꝙ album fiat nigrum per nature ↄtractionem ſi⸗ cut habet a parte altera.Qon eniz hoc eſſet poſſe quia manifeſte natura albedinis et natura nigredinis a ſe facta:non poteſt facere album nigrum. vnde ſi faceret album nigrum:opoꝛteret mutare naturam a ſe factaʒ quod non eſt poſſe quid.pꝛobatur.quia manifeſte na⸗ tura albedinis eſt dicere album non eſt nigrum et econ uerſo: ergo faciens album eſſe nigrum faciet albuʒ nõ album:et hoc conſtat quia non eſt potentie ſiue poſſe. 4 Ad illud quod obijcitur. plus differunt ens ab alio non ens ab alio q;ᷓ duo entia ab alio. Rñſio.deus põt facere ꝙ idem ſit homo et deus.id ẽ ꝙ eadem ꝑſona ſit deus et homo.nõ ꝙ hec natura ſit illa. ſic nõ poteſt fa⸗ cere ꝙ natura albi ſit natura nigri.tamen poteſt face⸗ re ꝙ eadẽ perſona habeat albedinem et nigꝛedinẽ non mutata natura. 4 Ad auẽtem hyllarij dicenduʒ. ꝙ eſt loqui de dictõe dupliciter.vel ſᷣm ꝙ copulatur ad ima ginatõnem: vel fantaſiam. Pꝛimo mõ quicquid poteſt dici ꝙ non diſcoꝛdat a pꝛima veritate:poteſt deus face re.Secũdo modo poſſunt multa dici que deus non po teſt facere:gꝗa ↄtradicerent ſue veritati.Ael aliter dicẽ⸗ dum.ꝙ nõ fuit intentio hillarij de dicente homie z ver bo eius:ſᷣ dicentem appellauit patrem verbum filium. voluit &̊ in hoc dicẽ.ꝙ eq̃lis potentie ſunt pater et filiꝰ quia hnt eandem natura.vt ſit ſermo non ſolum decla ratiuus vel ſignificatiuus:ſ etiam oꝑatiuus. Articulꝰquart Veritur conſequenter.vtrum qð eſt impoſ⸗ ſibile per accidens ſit ðo poſſibile:vt de cor rupta facere incoꝛruptam.Ad quod hiero⸗ nimus.cum deus omnia poſſit:non poteſt de coꝛrupta facere incoꝛruptam:ſed conſtans eſt ꝙ hoc eſt impoſſi⸗ bile per accidens quia aliquando fuit poſſibile relinꝗ tur ergo ꝙ impoſſibile ꝑ accidens non eſt poſſibile ðo Item aug.contra fauſtum.quiſquis ita dicit ſi om̃i⸗ potens eſt deus:faciat vt que facta ſunt facta non fue⸗ rint.non videt hoc ſe diceꝛe ſi omnipotens eſt faciat vt ea que vera ſunt:eoipſo quo vera ſint:falſa ſint. Sen⸗ tentia quippe qua dicimus aliquid fuiſſe ideo vera eſt. quia illud de quo dicimus fuit. et non eſt banc ſenten⸗ tiam deus falſam facere nõ põt:qꝛ nõ eſt ↄtrariꝰ verita ti. Cont᷑.deus pt facẽ vt aliqꝗd nõ ſit qdð eſt.⁊ ꝙ aliꝗd nõ ſit futurũ qdð erit:̊ põt facere ꝙ aliquid non fuerit BeH Lor 9) cecater aca 9 2 R quod fuit pteritum: ergo poteſt facere ꝙ coꝛrupta non fuerit coꝛrupta.¶ Item ſententia qᷓ dicimus aligd fuil⸗ ſe eſt vera veritate creata:ſed de põt facere de omi cre/⸗ ato ꝙ non ſit: poteſt facere de iſto vero aliquid fuiſſe cerů ñ ſit. q ñ fuit: qd eſt ↄ aug.¶¶ Itẽ magis un⸗ poſſibile ẽ qð ẽ ipoſſibile ꝑ ſe.qᷓ; qð ẽ impoſſibile ꝑ ac⸗ cidens.ſi ̊ põt impoſſibile ꝑ ſe:vt de trunco vituluz:er ao põt de pꝛeterito non pᷣteritũ: aut quaꝛe nõ?: Mñ⸗ ſio. ad hoc pie dixerũt quidam. ꝙ deus poſſet faceꝛe ab ſolute de coꝛrupta incoꝛruptam. ? de pᷣterito quod nõ fuit pᷣteritum.et bmõi opinionis fuit gilbertus. ¶ Ao illud vᷣo hieꝛo.rñderunt.ꝙ cũ dicit᷑ deus nõ põt facere. ꝙ cum dicit᷑ nõ poſſe illa ↄſuetudine loquendi in ſepᷣtu ris qua dicit᷑ aliꝗd fieri cũ innoteſcit: ita dicit᷑ nõ poſſe a hiero.quia nõ oñdit ſe poſſe:non em̃ legit᷑ hoc feciſſe ſicut legit moꝛtuos ſuſcitaſſe ⁊c. ¶¶ Ad illud vo auguſ. reſponderũt.ꝙ deus põt facere ꝙ illud qð eſt pᷣterituz non fuit qntum in ſe eſt. non em̃ ſe habet aliter ad res qᷓ ſe haberet ab eterno.vnde pꝛeteritũ pñs et futurum ex ꝑte rerum ſunt.non ex ꝑte dei: ſicut dicit Auguſti. ꝙ non põt facere ꝙ preteritũ non fuerit pᷣteritum. loquit cuʒ ſuxpoſitõne pᷣteriti.hoc eſt:non pot facere ꝙ aligd ſimul ſit pꝛeteritũ et nõ preteritum: quia illud non eſt potentie. tñ de quo enunciatur fuiſſe: poteſt facere ꝙ; ñ fuerit.¶ Ad pꝛimum gobiectum reſpondet aug. cõtra fauſtum ſic.tunc facit deus de aliquo ꝙ non ſit.quãdo illud eſſe inuenerit de quo fiat.velut cum aliquem qui cepit eſſe naſcendo:faciat non eſſe moꝛiendo.hoc enim factum muenit te quo fieret quis.aut dicat vt id ꝙ nõ faciat non eſſe.quicꝗd autem pᷣteritũ eſt iam non eſt.ꝙ ſi de ipſo aliquid fieri poteſt:adhuc eſt de quo ſiat.et ſi eſt.quomodo pꝛeteritum eſt:quaſi diceret.non reling⸗ tur ergo ꝙ de boc quod pᷣteritum eſt:non põt de? facere non fuiſſe.nec eſt ſimile ð hoc quod pñs eſt:ꝙ põt face re non eſſe. quia pñs eſt ens actu.nec de hoc ꝙ futurũ ẽ eſt ꝙ poteſt facere ꝙ non ſit futurum:quia futuruʒ eſt ens in potentia: pꝛeteritum vo nec eſt ens in potentia nec in actu. ¶/ Si vo obijciat᷑.ſi pꝛeteritum eſt non ens in potentia nec ens actu:quõ verum eſt? Ao hoc reſpõ det aug.ideo veruʒ ẽ illud fuiſſe.quia in noſtra ſenten⸗ tia verum eſt. non in ea re que iam non eſt.⸗! Ad ſecun dum reſpondet auguſtinus ↄtra fauſtum mouẽs que⸗ ſtionem. ſi queras vbi ſit hec vera ſententia.pꝛius inue nitur in animo noſtro cum illud verum ſcimus et dici⸗ mus:ſed et ſi de animo noſtro ablata fuerit.cum illud quod ſcimꝰobliti fuerimꝰ:manebit ipſa veritate.ſemꝑ em̃ verum erit illud fuiſſe qð erat et non eſt.et vbi erit verũ iam fuiſſe qʒ erat:ibi verũ erat antejᷓ fieret futu⸗ rum eſſe qð nõ erat.huic veritati deus nõ poteſt adueꝛ ſari. ĩ quo ẽ ſumma ⁊ incommutabilis veritas q̃ illu⸗ ſtratur vt ſint quicqd in quoꝛumcũq; animis et menti⸗ bus verũ eſt.¶¶ Ad illud qð obijcitur. an magis impoſ 2 ſibile eſt qð eſt impoſſibile per ſe: qᷓ; qʒ eſt im poſſibile ꝑ accidens: Reſponſio ꝙ eſt accipere extrema vtriuſq; impoſſibilis dupliciter.vel in eſſe vel ĩ fieri.Si impoſ⸗ ſibile accipitur in eſſe:impoſſibilius eſt qð eſt impoſſi⸗ bile ꝑ ſe. Sed in fieri impoſſibilius eſt qð eſt impoſſibi le ꝑ accidens. Et cauſa huius eſt.quia unpoſſibile ꝑ ſe eſt d illis impoſſibilibo que ſunt impoſſibilia ex oꝛdi⸗ ne nature. vt truncuʒ fieri vitulum ſunt poſſibilia ex oꝛ⸗ dinatõne reuocabili a deo qui eſt ſupꝛa oꝛdinem natu⸗ re vnde ab eo pñt iſte foꝛme ſuccedere in materia ſcili⸗ cet foꝛma trunci et vituli:quia materie in qua ẽ foꝛma trunci.poteſt impꝛimere foꝛmũ vituli:ſed ꝙ pꝛeteritum fiat nõ pꝛeteritũ vel fiat futurũ:eſt oꝛdo irꝛeuocabilis. ga eſt oꝛdo ᷣm incõmutabilitatem pꝛime veritatis. ſic patuit ex verbis bti aug.ↄtra fauſtum. LQueſtio.xxij.de deꝛiua tõne potentiaꝝ creaturaꝝ a potentia pꝛima. Onſequenter re/ ſtat querendũ de deriuatõne potentia rũ creaturaꝝ a potentia pᷣma.et ſub q̃ dam bꝛeuitate. am iſta reqrunti ſu is locis ꝓpꝛiam inquiſitõeʒ · Querit᷑ 8 bic pᷣmo.vtrũ ex diuina potẽtia fluxent potentia pati⸗ endi ſiue ſuſceptiua.Scðo.vtrũ a diuina potẽtia flux erit om̃is potentia agẽdi. Tercio.vtruʒ a deo fluxerit om̃is potentia pᷣſidendi.Quarto incidentałr querit᷑ ð potentia pᷣſidendi q eſt angeli ad angelũ. Quinto ð po tentia pꝛeſidendi q̃ eſt bominis ad animalia. Sexto de potentia q̃ eſt creature coꝛpoꝛee ſuper incoꝛpoꝛeam.et bec amplius diſcutientur in ſuis locis. Membrum prunum D pꝛimũ arguit᷑ cũ om̃is natura ſit a ðo ſicut clamãt om̃es ſcripture.potentia at paſſiua ſine receptiua eſt in natuꝛa mate rie:ꝗᷓ eſt a deo. 4 Iem ꝙ materia ẽ et ꝗ põt recipere totũ eſt a eo:̊ potentia receptiua ẽ a deo Contra.quicqd ẽ a deo exemplar bʒ in ipſo:ſᷣ poten tia receptiua exemplar nõ hʒ in deo:quia nihil eſt rece ptumm in ipſo: potentia receptiua nõ eſta doo. So lutio.dicendũ ꝗꝙ potentia receptiua duo impoꝛtat. ſci⸗ licet capacitatẽ et indigentiazʒ: ratõne indigentie nõ eſt a deo.nec hʒ exemplar in eoipſo ſcʒ ratõne capacitatis q̃ ſcʒ ↄtinet hanc foꝛmã vel illã a ceo eſti. et in ipo erxem plar bʒ.cũ ipſius dei ſit ↄtinere omia ſic materie vł ſoꝛ me foꝛmas.tñ aliter ⁊ aliter dicit᷑ deus ↄtinere omia et materia foꝛmas.nam deꝰↄtinet om̃ia ↄſeruãs nullo in digens:materia ↄtinet foꝛmã tanqᷓ ab ipᷣa ↄpletuʒ eſſe 7 ꝑfectionem recipiens. Membrum ſecunduũ Ecũdo querit᷑ qualiter a diuina poten/ tia flurerit potentia agendi. Ad qð ſic. Ro.xiij. Non eſt ptᷣas niſi a deo:ſᷣ poten tia peccandi vel coꝛrũpendi bona natuꝛa lia eſt potentia: eſt a So.¶ Itẽ iob. j. dicit. ꝓ data eſt ptas dy abolo ad temptandũ iob ⁊ hoc a deo. Et ioh. xix. dicit᷑ pylato.nõ baberes in me ptatem ⁊c.⸗ Item adam in ſtatu innocẽtie habuit hãc potentiã ſcʒ peccã⸗ di. ⁊ nõ a ſe nec a dyabolo:&̊ a deo.¶¶ Item augn. nobi lioꝛ eſt natura ꝗᷓ põt peccare ꝙᷓ illa q nõ põt peccaꝛe: potentia peccãdi ẽ de nobilitate nature: ß̃ quicqꝗd ẽ de nobilitate nature ẽ a deo: ꝗᷓ potentia peccãdi a do eſt. .yItem quicꝗd ẽ de ↄmendatõne nature alicuiꝰ nature a deo ẽ:ſpᷣ ecci.xxxj.cõmendat᷑ bõ ꝗ potuit tranſgredi et nõ eſt trãſgreſſus: poſſe trãſgredi vel peccereẽ a dxeo. Contra anſel.potẽtia peccandi nec ẽ libertas nec ꝑs eiꝰ:ſᷣ ſiitudo quã hʒ hõ ad deumẽ in li.ar.nec ps ei⸗: eſt hõ diſſitis dro:̊ nec a deo ꝓuenit ei pras.ſpeccãdi. Item potẽtia diffinit᷑ ꝑ ſuum actum ⁊ ab illo accipit ſuam perfectionem: ergo potentia peccandi diffinitur per hunc actum peccare.xet ab alio accipit ſuam perfe⸗ ctionem.ſed ſᷣm hoc omnino eſt diſſimilis a primo:er⸗ go potentia peccandi non eſt a o. YItem qrit. cuʒ di catur qui reſiſtit poteſtati dei oꝛdinatõni reſiſtit. vtru qui reſiſtit potentie peccandi: reſiſtat potẽtie diuĩe ſen oꝛdinatõni? ¶ Juxta hoc queritur. vtrum eadem ſit po tentia benefaciendi et malefaciendi: videtur ꝙ nõ.· po⸗ tentia enim benefaciendi pꝛocedit ex beneplacito ci. potentia malefaciendi ex iudicio dei. Fm ꝙy dieit beus auguſtinꝰin ð ſpiritu littera.homo cum accipit pote ſtatẽ malefaciendi ex iudicio dei venit. poteſtas po bñ⸗ faciẽdi er volũtate ⁊ bnplacito: penes cs diffeĩt po⸗ tẽtia bñfaciẽdi ⁊ malefaciẽdi: nõ eſt eadẽ hec potẽtia et illa. 4 Item potentia benefaciendi eſt ad pꝛobatio⸗ ſ.uo⸗ ſu⸗ A Beo ton ergo ſunt let ſop ſen. atate g on ſen in e Aſe ibe Nen fo iai ernd töneheg, nind afegnmſt dez⸗Qleii potentiztg dofient talraueni; ,Onme miaSenn unſume Imon ismtmniteh Mure,pgetri tinmmane e materni hreceptieinn inipoien guianihline eſtao G Nno inpann eincigentrit öne capuitn aſicmateet⸗ ns oinereofn 4 ſeruäsnult b ipa pen uncn Adiuina por mdi. Boc niſia doße endi onanun dickgont boes ao Ein intenti,n pornilzerß (Fenaugnon juͤean ue babieltr Greatinstan onitrunne⸗ Apetcantin giliemut QNueſtio nem bone volũtatis.poteſtas malefaciendi ad damna tionem male voluntatis. ſicut dicit aug. in pꝛedicto . ergo non eſt eadem potentia bec et illa.en enes. ſunt motus qui tendunt ſurſum et qui rendun, act et etiam contrarij: eꝛgo potentie per quas eliciun nta⸗ ſed potentia benefaciendi ſurſum mouetur per ca / tem: potentia vᷣo malefaciendi deoꝛſum trabit ꝑ aern citatem: ergo diuerſe erunt potentie ↄtrarie. o aug. libe. arbi.eſt facultas voluntatis rarionts. bonum eligitur gꝛatia aſſiſtente: malum eadem nlt ſtente. ergo eadem eſt potentia benefaciendi 7 malefac endi ſcilicet libe. arbi. Ad pꝛimum dicẽdum.ꝙ cum dico potentiam peccandi duo dico:ſcilicet potentis fa⸗ ciendi hanc actonem. et bec potentia eſt bonum:⁊ hec actio eſt peccatum. Ende Anſelmus.in libꝛo.de caſu dy aboli.poteſtas volendi non recte⁊ ipſum velle t aliquod bonum. Fm hoc dicimus ꝙ potentia peccandi id eſt potentia faciendi hanc actionem inquãtuʒ acno eſt:a deo eſt. ſed defoꝛmitas illa que in potentia peccan di intelligitur ratione peccati a deo nõ eſt:ſed hui &⸗ ſoꝛmitatis pꝛincipium eſt voluntas noſira ſᷣm ꝙ eſt in actu et non in potentia tm̃. Non enim potentia volen⸗ di malum defoꝛmitatem dicit.voluntatem autem dici⸗ mus non ᷣm ꝙ eſt a ceo:ſed ſᷣm ꝙ eſt ex nibilo.⁊ iõ ver tibilis ſᷣm ꝙ dicit damaſcenus.¶ Ad ſecundum quod obijcitur.ꝙ peccandi potentia non eſt libertas nec ꝑs eius.dicendum ꝙ boc intelligitur ꝙtum ad defoꝛmita tem que eſt in actu peccandi.non qtum ad ipſam acti⸗ onem. vel ꝙ hoc eſt verum ratione libertatis.liberum enim arbitrium eſt quod ſui gratiae eſt ⁊ hoc in deo.in creatura antem libertas eſt. qua ſcilicet habet poteſta⸗ tem faciendi.quelibet auteʒ poteſtas peccandi non eſt poteſtas faciendi aliquid ſed deficiendi.et hoc ratione defoꝛmitatis ſuꝑaddite ad actionem: ᷣm hoc igitur nõ ẽ libertas nec ꝑs libtatis:et ſic nec a deo.¶ Ad terciũ dicendum.qꝙ diſſimilitudo eſt ratione defoꝛmitatis nõ ratione actionis:⁊ ꝑ hoc patet ſolutio ad alia obiecta Ao boc ꝙ querit vtrum qui reſiſtit poteſtati peccan di dei oꝛdinatõni reſiſtit: Rñdet oꝛigenes ſuper predi⸗ ctum locũ Ro.xiij.poteſiaſ ꝑſequendi bonos ſit a deo. Ad hoc inquit bꝛeuit rñũdemus.ꝙ nemo ẽ ꝗ neſciat ꝙ viſus nobis a deo donatus eſt et auditus ⁊ alij ſenſus: tamen in poteſtate noſtra eſt vt ſic vel ſic eis vtamur. ſic igit᷑ huiuſmodi poteſtas a deo eſt:ſ̊ abuſus non.ſᷣm hoc dicimus.ꝙ reſiſtere poteſtati ꝙ.ſ.non ſit poteſtas eſt reſiſtere dei oꝛdinatõni:ſed reſiſtere potentie hec ne ſcʒ exeat in actũ hunc malũ vel in abuſum:bonũ ⁊ẽ. nec ↄtra dei oꝛdinatõnem:ſ̊ potius ofoꝛmare ſe oꝛdinatio⸗ ni ⁊ voluntati diuine.Vnde oꝛige.cum dicitur qui po⸗/ teſtati dei reſiſtit ⁊c.hoc non intelligitur de poteſtati⸗ bus que ꝑſecutionem inferunt ipſis fidelibus. Simili ter ambꝛo.⁊ gꝛego.oꝛdinatio poteſtatis a tro eſt:ſᷣ ab. uſus a malo.Ad hoc quod dicit᷑ vtrum ſit eadem po tentia benefaociendi ⁊ malefaciendi.dicendum ꝙ eadeʒ potentia eſt. et hec eſt potentia li.ar.ſed ꝙ hec potẽtia eſt ad benefacienduʒ hoc habet a natura ꝙ vero eſt ad malefaciendum: hoc habet er defectu. ¶ Ad pꝛimũ ob⸗ iectum dicendum·ꝙ diuerſitas cauſe non attendit᷑ qᷓ; tũ ad potentiam ſed qᷓtuʒ ad exituʒ potentie in actum. Me enim hec potentia exit in actum bonum boc a bene⸗ placito dei eſt. & po in actum malũ hoc er iudicio dei eſt. ¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ motus ſunt contrarij ua potentie contrarie.dicendum ꝙ etiaz intelligitur potentijs naturalibus que ita determinate ſunt ad vnũ ꝙ non poſſunt ad alterum. vt leue ſurſum graue de enin ſe ſic non eſt de rationalibus potentijs in qui⸗ us lunt motus voluntarij. que cum ſint ad contraria vt bonum faciendum et malum.non pꝛopter hoc dicũ⸗ tur ↄtrarie potentie:ſed potius ↄtrariorum. Ic anns O. nte go. NR 4 Or. 7 6, F2 ad 2 77 –o0 51 Membꝛum tercinm Ercio queritur.vtrũ a deo fluxerit om̃is potentia pꝛeſidendi. Circa quod ſic obij citur dominium et ſeruitus ↄuertunt᷑ ga coꝛrelatiua ſunt:ſed ſeruitus habʒ oꝛigi nem ex peccato ergo et dominatio.pꝛobatio medie Nu guſti.xix.d ciui.di.Qullus natura in qua de hoĩem ↄdidit:ſeruus eſt hoĩs aut peccati:ſᷣ pꝛincipiũ ſeruitu tis pctm eſt.¶ Item ibidem dicit᷑.ↄditio ſeruitutis iu⸗ re intelligit᷑ in potentia pctorũ. Contra.om̃is ptᷣas a deo Ro.xiij.ſ̊ poteſtas eſt dominium: ergo eſt a deo. Solutio.dominiuʒ ⁊ ſeruitus in effectu ex pcto ſunt tanq; er cauſa meritoꝛia.ptᷣas ᷣo dominandi a deo eſt tanqᷓ; a cauſa ↄferente.vnde nõ eſt incõueniens idẽ ha- bere diuerſa pꝛincipia diuerſis reſpectibo:ſᷣ de hoc ple nius inquiretur in tractatu de legibus ⁊ preceptis. Membrum quartum Varto querit᷑ de potentia pᷣſidẽdi q̃ ẽ an⸗ geli ad angelũ.Ad qð ſic gre. vbi nõ de⸗ linꝗgmus:om̃s pares ſumꝰ.nõ ſic ẽ in an⸗ gelis:ſunt em̃ ibi thꝛoni ⁊ dominatönes. Querit᷑ ̊ vnde ẽ hoc ꝙ in natura hũana non ſunt oꝛdi nes ſicut in angelis. Et videt᷑ ꝙ in hoĩbo ſit oꝛdo a na⸗ rura.ſi eĩ hõ ſtetiſſet.vnꝰfuiſſet ꝑſpicatioꝛ alio.ᷓ in eis eſt oꝛdo a natura.¶ Item videt᷑ ꝙ dominatõ nõ debeat oꝛdo eſſe in angelis.oꝛdo em̃ non ceſſabit:ſᷣ dominatio ceſſabit:q̊ dominatio nõ debet eſſe oꝛdo. ꝓbatõ medie. in hoĩbo euacuabit᷑ om̃is pᷣncipatꝰet omis ptᷣas.ſic dr j· Coꝛin.xv.q̊ ſiłr in angelis euacuabit᷑ oĩs dominatõ dominatõ in angelis nõ eſt oꝛdo. Solutõ. ſic dicit bẽs dyoniſiꝰin tractatu de dominatõne. dominatõ du⸗ plicem hʒ intelligentiã. VIno mõ dominatio idem eſt ꝙ pᷣeminentia alicuiꝰcreature reſpectu aliquaꝝ ſeu alia⸗ rũ qᷓtum ad naturalia. Alio mõ dominatõ idem eſt ꝙ ptᷣas cohercendi alias creaturas.ſᷣm hanc duplicẽ do⸗ minatõnis acceptõeʒ.rñdendum ẽ ad obiecta.dominiũ igit᷑ ſm ꝙ dĩic pᷣeminentiã in naturalibo reſpectu alteꝛi us:ſic ẽ in angelis.⁊ etiã in hoĩe:ſi ſtetiſſet i ſtatu inno centie.¶ O & obijcit ꝙ vbi nõ delinqmꝰ pares ſumus. dicendũ ꝙ h̊ eſt verũ ᷣm ꝙ dominiũ intelligit᷑ ptas co⸗ bercendi.hoc mõ dominiũ nõ hr̃et locũ in hoĩe niſi pec caſſet. ¶ O aũt dĩc ꝙ dñationes ſunt ĩ angelis.h̊ᷣ intel ligendũ eſt de dñatõne q̃ eſt peminẽtia vniꝰ reſpectu ali oꝛũ qᷓtum ad nat᷑alia.pᷣſunt eĩ alij angti alijs. illnian⸗ do. ꝑficiẽdo.purgãdo vt dic dyoni.¶ e obijcit ꝙ ĩ ho⸗ mine ceſſabit ptas ⁊ p̃latio ̊ et in angelis.dicenduʒ ꝙ H eſt verũ qtum ad miſteriũ qð hñt exercere in creatu⸗ ris ſcʒ angłi:bᷣ ̊ pleniꝰexplicabit᷑ in tractatu ð anglis. Mem brũ quintũ Vinto querit᷑ de potẽtia pᷣſidendi q̃ ẽ ho⸗ minis ad aĩalia.Ad qð ſic.dominaꝛi om ni creature inferioꝛi digtas ẽ: ̊ hec dig⸗ tas magis debẽt dari anglo q; hoĩ:cũ an gelus ſit dignioꝛ creata.ꝙ at᷑ debet᷑ bomĩ hr geñ.j.vbi dz. vt pᷣſit piſcibꝰmaris ⁊c.q¶ Si dicat᷑ ptas dñandi creaturis data ẽ homĩ.qꝛ hõ hʒ indigentiã de ipis. Cõ tra.indigna ẽ in hoie ex ꝑte illa q̃ eſt defectꝰ.in ipſo ſcʒ ex ꝑte coꝛꝑis:łᷣ ptas ineſi illi ex ꝑte illa q̃ ẽ ꝑfectioꝛ ſcʒ ex ꝑte aĩe. Geñ.j.faciamꝰ hoĩem ad imaginẽ ⁊ ſili.⁊c̃. vt pᷣſit piſcibo ⁊c. Hec aũt im ago ex ꝑte anime attendi tur nõ ex ꝑte coꝛꝑis:q̊ᷓ cũ ptas dñandi inſit alicui.rõne illa q̃ eſt ꝑfectiꝰ⁊ nobiliꝰ:nõ erit indigna in hoĩe cã do⸗ minadi alijs creaturis. 4 Item dñium illud cetermiat gen.j. cũ dr p̃ſit piſcibo ⁊c᷑. Geñ.ix. Terꝛoꝛ vr̃ ſuꝑ cun cta aĩantia.queꝛi᷑ ad ꝗd vel q̃ rõne date ſũt hoĩ ille due poteſtates: vel iſta gemiata dominãdi ptas. MKũñſio dñari dicit᷑ aligd alicui inqᷓtuʒ timet᷑ ab illo.vł inqꝙᷓ̃tũ omim 9„ 8 D ☛ ſenſß v) Pfna P ſ Do Sr , O G — wa2 24 14 / 9 † M regitur ab illo.pꝛimo modo collata eſt homini ſoli po⸗ teſtas dominãdi ſuꝑ creaturã ſenſibilem. Enð geñ.ix. ſit terꝛoꝛ veſter ſuꝑ cũcta animantia terꝛe.binc eſt ꝙ ti moꝛ: incutiet᷑ an im alibo ex hominis aſpectu. ad hoc au teʒ ꝙ incutiat᷑ timoꝛ creature ſenſibili neceſſariꝰẽ aſpe ctus rei ſimilis.ſ.creature ſenſibilis. vt patet in leone q ſuo aſpectu timoꝛem incutit minoꝛibo aĩalibo.homo vᷣo a leone et ab alijs aialibo omibo timet᷑. Hanc auteʒ ſimilitudinẽ.i.ſenſibilitatem q̃ alijs creaturis incutẽet timoꝛem nõ eſt reꝑire in angelo:⁊ ideo nõ dicit᷑ ei datũ dominiũ ſuꝑ alias inferioꝛes creaturas:ſ̊ datuʒ eſt ho mini rõne ſenſibilitatis:qͥ aſſimilat᷑ alijso ſenſibilibo cꝛe turis. Scðo modo datum ẽ angelis vnde nũe.xxij.le nit dñs ad balaã glo.oꝛigenis verſus finem. opꝰẽ mun do etia angelis ꝗ ſunt ſuꝑ beſtias et p̃ſunt animalium neceſſitati virgultoꝝ plantationumq; et ceteroꝝ incre mentis.et ꝗ pᷣſunt oꝑbus ſanctis.ꝗq eterne lucis intelle ctum ⁊ occultoꝝ dei agnitõnem rerũ diuinax ſcienti⸗ am doceant. ¶ aũt querit᷑ quare bis collata ẽ homi ni hec poteſtas.dicendũ ꝙ duo ſunt in ipſo homine.ſcʒ natura et ratio.Ratõne igit᷑ nature dictum ẽ ei genev pᷣmo.pᷣſit piſcibo maris ⁊c.ex ꝑte vᷣo rõnis dictum eſt ei geñ.ix.terꝛoꝛ et tremeꝛ veſteꝛ ſit ſuꝑ cuncta animan tia ⁊c.i.ſuꝑom̃es irꝛatõnabiłr ⁊ moꝛe animaliũ viuẽ⸗ tes. Pꝛimo igit᷑ collatũ eſt dminium ratione nature. Secundo vo eo ꝙ rationabiliter viuit. Membꝛum ſextum Exto querit᷑ de potentia que eſt creature coꝛpoꝛee ſuꝑ incoꝛꝑeam. Queritur ergo vtrũ coꝛpoꝛee creature hẽant potẽtiã ſuꝑ incoꝛpoꝛeas:vel ecõuerſo:⁊ videt᷑ ꝙ crea tuꝛe coꝛpoꝛee habeat ptates ſuꝑ ĩcoꝛpꝑeas.ſᷣm ꝙ; dicit Kabi moy ſes ⁊ alij ꝓphete de quibuſdaʒ animalibus que fiũt ex putrefactõne.dicũt em̃. ꝙ; ꝑ ptatem ſementi nam q eſt in coꝛꝑibo ſuꝑceleſtibo fiunt hmõi animalia. ſic igit᷑ coꝛpa ſuꝑceleſtia ptateʒ hñt aiando aliq coꝛpo ra.et ſᷣm h̊ hñt poteſtatẽ ſuꝑ aĩas vt videt᷑. ¶ Contra. Aug.viij.ſuꝑ gen.ad lr̃am.dei ꝓuidentia regẽs atʒ mi niſtras vniueꝛſaʒ creaturã.ſubdidit pᷣmitus om̃ia ſibi deinde creaturã coꝛꝑalem ſpũali.irꝛatõnaleʒ ratõnali inualentioꝛẽ valentioꝛi.De h̊ etiã habet᷑ in eodem.xij. Qðoↄcedimꝰ. Ad illud qð obijcit te poteſtate coꝛpo⸗ rum celeſtiũ reſpectu aĩaliũ q fiunt ex putrefactõne. di cendũ eſt.ꝙ ꝓ ipᷣa coꝛpoꝛa celeſtia ſolumodo fit pꝛeꝑa⸗ tio ⁊ poſtmodũ a deo dat᷑ ipa foꝛma ſcʒ aĩia ſenſibilis. nec ẽ ipſa foꝛma infuſa h̊ impᷣſſa.Eſt em̃ inſeꝑabilis:ſi aũt eẽt infuſa eſſet ſepabiis. 1 Mueritur etiam in/ §S. . cidẽter vtrum ſuba ſpũalis hẽat ptateʒ ſuꝑ oẽm ſubam coꝛꝑalem.⁊ pᷣmo querit᷑ e lucifero. vtrũ ſcʒ hẽat hanc potentiã: Et videt᷑ ꝙ ſic. SJob.xlj. Mon ẽ ptas ſupꝑ ter⸗ ram qᷓ poſſit ei cõꝑari:dr d lucifero.ꝗᷓ eius ptas exce⸗ dit oẽm ptateʒ inferioꝛẽ.¶ Item greg. ⁊ ſi błtitudinem ꝑdidit.tũ magnitudinẽ nature nõ amiſit q̃ oia hiana ſuꝑat.4. Item H̊ ꝓbat᷑ de bonis angelis.ꝙ ſcʒ habeãt hac potentiã ſup creaturaʒ coꝛꝑaleʒ. Aug.ſupꝑ geñ.ad lram. Angelis ſblimibo deo fruentibo ſubdita ẽ om̃is creatuꝛa coꝛpea.ois irꝛatõnabił vita.oĩs volũtas infir ma vel pᷣua: ̊ oℳaß Lont. videt᷑ ꝙ hec ptas tm̃ ſit da⸗ ta xpᷣo homĩ. MMath. vlti.data ẽ mihi ois ptas ĩ celo et in terꝛa.nõ & angelis bonis vel malis. 4 Item ambr. ſuꝑ illud luc. iiij. Omia tibi dabo ꝛc. omia ad tps ſibi eſſe ꝑmiſſa nõ ambigit.qꝗa ꝗ pmiſit:oꝛdinauit.nec ptas mala ẽ:ſ is qui male vtit᷑ ptate. ſᷣm hoc vidi ꝙ malus angelꝰnõ habeat ptateʒ ſuꝑ inferioꝛẽ creatura: licet ei ꝑmittat ad t̃s dominari. Solutio. dicenduz eſt. . mali angeli nullã bnt potentiã niſi ſolũ quando eis p⸗ mittitur coartata eſt eniʒ eoꝝ potentia. qð bene appa 4v AKeT9 atllt ned o 2 Tra f 079 õs Dc 9) * r ſν 9wrpalq ſpedli. ae e ben 2, „l. & ſor⸗ Pα y Yrt ruit math. viij. Abi petierunt a ro vt mitteret eos in gregẽ poꝛcoꝛum.glo.ſuꝑ illũ locum. nihil põt dyabolꝰ⸗ niſi ꝑmiſſus: ſed nõ eſt ita de bomis angelis. Aug. ſu gen. ad litterã hoc de ſubditis vel cum ſubditis creatu ris agũt quia nec oꝛdo poſſit in omibo iubente illo cui ſubiecta ſunt omia.accipiũt em̃ primo in beata trinita te ſᷣn ꝙ poſtea oꝑant᷑ in creaturis. Quõ aũt coartata eſt vel limitata potentia maloꝝ.determinat aug. et ab ipſo accipit DHugo de ſancto victo.dicens: moderatur deus quatuoꝛ modis oꝑationes maloꝝ. termino natu⸗ raliteꝛ collate poteſtatis.miraculo mirabilit illate paſ ſionis.obſtaculo ↄtradicentis occulte difficnltatis vñ Exodi.viij.digitus dei eſt hic:⁊a iudicio oꝑantis intrin ſecus diſpoſitõis.xpᷣo at bomini data eſt poteſtas oĩno libera.nullatenꝰ coartata.nõ in terꝛa tm: ſed etiam in celis ſuꝑ alios homines et alias creaturas. hoc eſt qð ipſe dicit math.vlt.data eſt mihi omnis ptᷣas. Nueſtio.xxi.de ſciẽtia Niunante gratia ſaluatoꝛis.poſt inquiſitõnem de poten tia:inquirendum eſt de ſcientia diuia in hunc modũ. Pꝛimo quid ſit ſm ra tionem intelligentie. Secundo ꝑquid ſciat.Tercio cuius ſit.Quarto qu ſit. Membrum prunum Irca primũ querit᷑ ꝗd ſit ſcia diuina ſᷣm rõneʒ inteiligẽtie.ld qð ſic ꝓcedit᷑ aug. in li.de trini.Scĩa ẽ ipᷣa ſapia.ſapia idẽ qð ipſa eſſentia. qꝛ in illa trinitate nõ elt aliud ſaꝑe qᷓ eſſe: ſcia nature nihil aliud eſt qᷓ ipſa di uina eẽntia. Querit᷑ j̊. vtꝝ aliꝗd ↄnotet᷑ pᷣter rõnem el⸗ ſentie in ſcĩa. Et videt᷑ ꝙ ſic.dic em hugo de ſcto victo. ſcĩa q de nullo ẽ:et ipſa nulla ẽ.oĩs &̊ ſcia de aliq eſt. ꝗa ſi nihil eſſet de q̊ ſcia eſſet:ſcĩa nulla eſſet: &̊ in omi ſcia ↄnotat᷑ reſpectus ad ſcibile.4 Item ſcia eſſi aſſimilatio intellectꝰad rem ſcitã.ſi &̊ aſſimilatõ ↄnotat reſpectum ſiłr ⁊ ſcĩa ↄnotabit. Item hugo de ſctᷣo victo.ſcia ẽ ex iſtentiũ.pᷣſciẽtia futuroꝝ ⁊c. ſcia dĩc reſpectũ ad res exñtes ſic pᷣſciẽtia ad res futuras. Cont.in.j.ſentẽ. xxxv.di.dr.ſi nulla eẽnt futura.nulla eẽt pſcientia eſſet tñ in deo ſcia:ſᷣ ſi res nõ eſſent future:non eſſet dicè re⸗ ſpectũ ad creaturã: & in ſcia nõ reqꝗrit᷑ reſpectꝰad crea⸗ turã.¶¶ Iteʒ cũ dr de ſcire ſe:dr diuina ſcia.nõ tñ ↄno⸗/ tat᷑ reſpectꝰad creatura: ꝗ̊ vᷣtute ſignificatõis noĩs ſcie nõ impoꝛtat᷑ reſpectꝰad creaturã. Iteʒ ad idẽ dyo.in li.de diuis noibo.diuĩa ſapia ↄgnoſcẽs ſeipᷣaʒ:ↄgnoſcit oĩa.nõ igit᷑ alio mõ ↄgnoſcit⁊ ſcit qᷓ ꝑ ſeipᷣaʒ:ſᷣ cũ dico ↄgnoſcit ſe ſiue ſcit:nõ ↄnotat᷑ reſpectꝰad creaturam:g nec ſiłr cũ dr̃ ſcit re.. Ad h̊ pot rñderi ꝙ ſcire qñq; dr abſolute. et tũc nõ ↄnotat᷑ reſpectꝰ.⁊ qũq; dĩ reſpe⸗ ctiue cũ determĩatione:ſ h̊ͥ duptr.qꝛ qq; cũ ctermia⸗ tione eiuſdẽ reſpectu ſui:⁊ ſic nõ impoꝛtat᷑ reſpectꝰqñ⸗ qᷓ pᷣo reſpectu drſi ⁊ ſic impoꝛtat᷑ reſpectꝰ.⁊ B duptr.ſ. q̃ſi ĩ actu vel q̃ſi ĩ habitu.¶ Sʒ ↄtra.deꝰdj ſcire ſe:ſciꝛe creaturã.aut ꝗ̊ vniuoce: aut eqnoce.Si vmuoce: vna eſt rõ intelligẽtie vtrobiq;. ſi &̊ nõ ↄnotat᷑ reſpectꝰ cũ dĩ ſcit ſe: nec ſiłr ↄnotat᷑ cuʒ dr ſcit creaturas. Si equoce GSalia rõne ſcit ſe ⁊ creatuꝛas.Cont᷑.ſciendo ſe ſcit crea turas vt dicit dyo. nõ alia rõne ſcit ſe q creaturas eadẽ.¶ Iteʒ obijcit᷑ ↄtꝛa H qð dr.cũ dicit᷑ de ſcit creatu ras ↄnotat reſpectꝰ.cũ dico desſcit abſolute: nõ ↄnota tur reſpectꝰaliꝗs ſi q̊ nõ ↄnotat᷑ h reſpectꝰ aliꝗs: q ſcia t vᷣtute noĩs nibil ↄnotat. Hoc iteꝝ videt᷑. Eſi ei c ſideraꝛe nomẽ diuinũ ĩ ſe:⁊ i cooꝛdĩatione.ſi nomẽ ali⸗ qð nłonotat ĩ ſe:nec de ſᷣtute noĩs aliꝗd ↄnotat᷑ ĩ cooꝛ dinatõne.pʒ at᷑ ꝙ ĩ omibo nomibo diuĩis ↄnotantibo eſt N.A. go pie, 5 ſan drr 9” ₰ cun di dinrel nekſet Aſſkori Sini penien tnco ſcienti las pel ſecgtcu herſone coq genp zdiuin ſienna rum. Pr Ge ſcge ſn din i i. ſint tntia ſene ſſon ſn ſtorn ſen⸗ Alenti nobi fabin feet fc lnse lomn hobi lureh Die⸗ linae dare linco⸗ ene Nnn nnin r nn Kinn Vin toe dlſe lorn nc er ndt orn ſonee buge ret Rs nnigpigs, delci grn iſtoͤnem dr de entin noquia ſit Gecunco ſi. m itſäin duu cſipetin ſaſcnhick lantniartoc lalollliitnn noiſaninnd bogodſtneen ſchuicte Reſen tzingiitt nſcigelnt nottſtietr rſcioſinſiie die feſein Colt inſſct lgeitilinnr t:nonchtdn rikreſpeetun . ,= vs — = = linaſclanoti nifiatos nint Jezacd iN leoſeiß ⸗ lhnfin ettadatumn fötengin, P. 1cpnie 1gigünnnin lutri Peet inl Ncrfuen Gimluk,ſt Ceninfeti aunas Dig ſuncylſi tſeigenmg ek oſhtann toluenin cwolgsffl lone 4 n. NMueſtio connotatio etiam extra cooꝛdinatõnem. vt ptʒ in h̊ no mine creatoꝛ ⁊ dñs.⁊ hmõi.⁊ ſic de ſingulis. ſi ergo h̊ ver bum ſeit:extra cooꝛdinatõeʒ nihil connotat:nec in cooꝛdinatione connotabit quãtum eſt cæ virtute ſigni⸗ ficationis nominis.4l Item obyicitur cõtra hoc qð di⸗ citur.ꝙ nibil notatur cum dicitur dens ſcit ſe.⁊ pꝛo⸗ batur ꝙ ↄnotatur reſpectus ſed non ad creaturam.na cum dicitur ſcientia:intelligitur eſſentia. aut igit ad⸗ ditur aliquid ſupꝛa eſſentiam in ratõe intelligẽtie cum dicit᷑ ſcientia:aut nõ.Et conſiat ꝙ ſic.quia ſcientia eſt aſſiłatio intellectus ad rem ſcitam ſicut dicit hylarius Similitudo non ſibi eſt:ĩmo ſimilitudo ſem ꝑ dicit cõ⸗ uenientiam aliquoꝝ in aliquo vno. vbi ergo eſt ſimili⸗ tudo:eſ⁊ reſpectus pluralitatis.ergo cuz intelligitur ſcientia: intelligitur reſpectus per quẽ ꝓbatur plurali tas perſonaruʒ. qᷓ;uis ergo diuina ſcientia oicatur ad ſe.vt cum dicitur deus ſcit ſe: tamen ↄnotatur reſpectꝰ perſonarum. quia cõnotatur ſimilitudo vel aſſitatio. Sed queritur vlterius ſi iſta ſimilitudo intelligitur vt exemplar ſᷣm ꝙ dicitur ꝙ diuina ſcientia nihil aliud ẽ ꝙ̈ diuina eſſentia ſignata vt exemplar. Si hoc? contra ſienti non eſt cauſa rerum. quia ſcientia dei eſt ma⸗ orum: non tamen eſt cauſa maloꝛum deus. ſed exem⸗ plar eſt cauſa foꝛmalis. deus enim eſt cauſa formalis exemplaris: ergo ſcientia non dicit diuinam eſſentiam vt exemplar. 4 Item exemplar non eſt rerum non cxi⸗ ſtentium.ſed ſcientia eſt rerum non exiſtentium. ̊ non ſunt idem ſcientia exemplar.¶¶ Item queritur quaꝛe diuerſimode nominetur diuina ſcientia vt patet.xxxv. di.j.li.ſentẽ.ſ Qominat᷑ enim ſcientia.ſapientia.pᷣſcien tia.diſpoſitio.pꝛouidentia.pᷣdeſtinatio. Videtur enim ꝙ pluribus modis deberet nominari. nam ſicut pꝛede ſtinatio eſt p̃ſcientia ſaluandoꝝ.ſic repꝛobatio eſi pſci⸗ entia damnãdoꝛum. ſicut ergo pᷣdeſtinatio dicitur dif ferentia ſcientie:ſic debet dici repꝛobatio.⸗ Itez qua⸗ re non dicitur ſcientia memoria pᷣteritoꝛum. ſicut pꝛe ſcientia futuroꝝ:cum ita ſciantur ab ipſo pᷣterita ſicut futura. Reſponſio.nomen ſcientie ſignificat diuinã eſſentiam pꝛincipaliter. non tamen ſignificat diuinam eſſentiam vt eſſentiam:ſed vt habitum. Scientia eniʒ in nobis eſt habitus ad cognoſcẽdum: ſicut virtus eñt habitus ad oꝑandũ. Eſt auteʒ nihil aliud ſcientia ſiue iſte habitus ꝙ aſſiłatõ intellectꝰad rem. ſed ſimilitudo poteſt eſſe in actu vel ĩ habitu ſicut patet. poſito ꝙ nul lus eſſet coloꝛ.⁊ q lux baberet ſimilitudinẽ omniũ co⸗ loꝛum:lux haberet ſimilitudineʒ ad omnes coloꝛes in habitu. Similitfer remotis ſcibilibo. ſciẽtia que ẽ ſicut lux:habet ſimilitudinẽ ad illa in habitu ſed nõ in actu Dicendum ergo eſi.ꝙ eſt ſimilitudo in actu. z eit ſimi⸗ litudo in habitu. Stem eſt ſimilitudo ad res a eſt ſilitu dwa rebo. ſilitudo ad res vt patet in arte. Item eſt ſimi litudo rei penes intellectum ſpeculatiuũ.2 ſimilitudo rei penes intellectũ pꝛacticũ.que ſi competur ad opus dicitur ars. Scientia ergo dei loquendo m nos: dicit ſimilitudineʒ ſpeculatiuam.non a nobis ſed ad res.in babitu non in actu. ad ſe autem in actu. Dico autem lcire in actu: quado intelligit res exiſtentes in actu ſi⸗ ue in natura ꝓpꝛia: non ſolum in cauſa.in habitu:quã do intelligitur in ſno exemplari vel ĩ arte. Similitudo ergo ſpeculatiua dicitur vt oſtendatur ꝙ pꝛima inten⸗ tio ſcientie non eſt vt intentio artis inqtum huiuſmo⸗ di vel exemplaris vel virtutis:quia eſt bonoꝛnz vel ma lorum. Ad res vo dicitur non m dependentiam: ſed fm cauſom. pt ſeꝑetur ab humana ſcientia que accepit a rebus. vnde dyoniſius de diuinis nominibo. non er entibus entia dicens nouit diuinus intellectus: ſed ex ipſo: in ipſo m canſam omnium noticiam ⁊ ſcientiam pconcepit. Ao res vdo dicitur in habitu. quia ſicut di⸗ eit hugo de ſanct. victo. An dicemus quia omnia ĩ cre⸗ aiore abeterno increata fuerunt, que ab ipſo tempoa — Aα Q=– £ Gare ſn⸗ Z. Xxq. liter creata ſunt ⁊ illic ſciebantur vbi habebantur. et co modo ſciebantur quo habebantur. non cognouit aliquid extra ſe deus qui omnia habebat ĩ ſe. Ao ſe vo in actu dicitur. quia ſemper ? actu ſibi pꝛeſens. Ad illud ergo hugonis quo obijcitur. ꝙ ſcientia eſt de ali⸗ quo. DBicendum eſt. ꝙ; quatum eſt de nomine ſcientie: non dicit reſpectum ad creaturas in actu ſed in babi⸗ tu. ſed cum dicitur ſcit creaturas. qualſi reducitur re⸗ ſpectus ab habitu in actum: tunc enim dicit reſpectuʒ in actu.4¶! Ao illud quo obijcitur.ꝙ ſcientia eſt exiſten tium. Dicendum. ꝙ exiſtentia in telliguntur vel in ſua natura vel in cauſa. Item in cauſa intelliguntur: vlł vt in potentia cauſe vel vt in diſpoſitione ſue cauſe.Cum ergo dicitur ſcientia eſt exiſtentium: debet accipi exiſtẽ tium in potẽtia cauſe ſicut dicit hugo.¶ Similiter di⸗ cendum ꝙ aſſimilatio in habitu debet intelligi non in actu:cum dieituꝛ ſcientia vel vt aſſimilatio intellectus ad rem. 4 Item ad illud cum dicitur. deus ſcit ſe. non cõnotatur reſpectus aliquis. Rñ.verum eſt non cõno tatur reſpectus in actu:ſed ſignatuꝛ diuina eſſentia vt ſimilitudo. Ipſa autem diuina natura de ſua poteſta⸗ te habet ſimilitudinem. non que fit a creaturis:ſed ma gis ad creaturas etiam ſi nuſla ſit creatura. vnde etiã cõnotatur reſpectus in habitu. Conceditur ergo ꝙ ea⸗ dem ratione deus ſcit ſe:x ſcit creaturaʒ. ſed tamen cũ dicitur deus ſcit ſe:cõnotatur reſpectus in habitu.cuzʒ dicitur ſcit creaturam: in actu. ¶ Ad illud quo queri⸗ tur. vtrum notetur reſpectus peꝛſonarum cum dicituꝛ tus ſcit ſe. Dicendum ꝙ quidam dixerunt ꝙ non:im⸗ mo abſtractis perſonis eſſet dicere deus ſcit ſe:intelli⸗ git ſe:meminit ſe.tamen cum dicitur deus ſcit ſe:intel⸗ ligitur diuina eſſentia vt ſimilitudo.nec eſt diuerſitas mniſi Em rationem intelligentie. Vel dicenduʒ vt a qui buſdam dicitur 'm Anſelmum. ꝙ facit ad fideʒ ꝙ ipa ſcientia que eſt ſimilitudo ſignificat eſſentiam. ⁊ cõno tat pluralitatem perſonarum.quia ſimilitudo pluriuʒ eſt.vnde Anſelmus in pꝛoſolog. in hoc ꝙ ſummꝰ ſpũs intelligit ſe.pater generat:⁊2 filius generatur. quia in⸗ telligere ſe ponit ſimilitudinem babere apud ſe. ⁊ ita ponitur relatio vnius alterius:qui tamen ſint ꝑom⸗ nia ſimiles.i. eadem eſſentia.4l Ad illud quod queri⸗ tur.vtrum nomine ſcientie intelligitur ratio exempla⸗ ris.Reſponſio.eſt ſcientia ſimplicis noticie ſiue ſpecu latiua:⁊ eſi ſcientia pꝛactica ſiue cum appꝛobatione.p⸗ mo modo non dicit ſcientia rationem exemplaris: ſed ſcðo modo.l Ad illud quod queritur de diſtinctione illoꝛum vocabuloꝛum quibus nominatur diuina ſcien tia.dixerunt quidam ꝙ diuina intelligentia poteſt cõ⸗ ſiderari ſᷣm ꝙ abſtrabitur reſpectus a rebus que ſunt ſub tempoꝛe:aut yᷣm ꝙ reſpicit res que ſũt ſub tempo⸗ re. ᷣm ꝙ reſpicit res abſtrabendo reſpectum a condi⸗ tione tempoꝛis:ſic dicitur ſapientia 2 ſcientia. ᷣm veꝛo ꝙ reſpicit res ſub conditione tempoꝛis ſic eſt pꝛeſcien⸗ tia diſpoſitio pꝛedeſtinatio ⁊c. Differentia autem ẽ in⸗ ter ſapientiam 2 ſcientiam. nam eſt conſiderare ipſam cauſam: 2 m hoc dicitur ſapientia. vel effectum ĩ cau ſa:⁊ ſic dicitur ſcientia.quia ſcientia eſt compꝛehenſio rei per cauſam. Item m ꝗ diuina intelligentia conſi⸗ derat res ſub conditione tempoꝛis eſt diffeꝛentia. quia aut reſpicit bonnʒ aut malum cõmuniter: ſic eſt pre⸗ ſcientia.aut bonum tm̃:ſm hoc multipliciter. ¶ Lam qᷓ dam reſpiciunt bona tam nature qᷓ; gratie:quedam bo num gratie tm̃.bonuʒ autem nature eſt dupliciter. aut in fieri:aut in facto eſſe.ſi in fieri:ſic eſt diſpoſitio.ſi in facto eſſe:ſic eſt pꝛouidentia.bonum vo gratie reſſ picit pꝛedeſtinatio. Elel aliter m ꝗ; dicit Hugo de ſancto victoꝛe in ſententijs ſuis. Diuina autem ſcientia? ſa⸗ pientia: vocatur ⁊ pꝛeſcientia ⁊ diſpoſitio ⁊ pꝛedeſti⸗ natio ⁊ pꝛouidentia. ſcientia exiſtentium.pꝛeſciẽtia fu⸗ turoꝛum.:diſpoſitio faciendoꝛum. pꝛedeſtinatio ſaluã⸗ J C En. Gh- doꝛũ.¶. M dᷣo querit᷑ quare inter hec nò nominetuꝛ re pꝛobatio? dᷣm ꝙ nibil addit ſupᷣ vł vltra.ã ĩ intel⸗ ſectu repꝛobatõis nõ ſunt niſi duo:pſciẽtia iniꝗtatis et pᷣ̃paratio potẽtie in diſpoſitõe.ſᷣ pdeſtinatio addit qꝛ dicit reſpectũ ad bonũ gre.i¶ Ao illud qð obijcituꝛ quare nõ dr memoꝛia pᷣteritoꝝ ſiẽ pᷣſciẽtia futuroꝛũ dðm ꝙ hoc fit.ne videat᷑ ꝙ res anteceſſiſſent diuinazʒ ſcientiam. Iembrumſecundũ Ecũdo querit᷑ ꝑ quid ſciat ſcia dei.Et pꝛimo queritur vtrũ deus ſciat res ꝑ ſe vel ꝑ aliud. Secũdo vtrũ ꝑ cãm vel nõ cauſam. LTercio vtrũ ꝑ vnũ vel ꝑ mul⸗ ta.Quarto vtrum per exemplar. Articulus pꝛimus D pꝛimũ ſic ꝓcedit᷑.et ꝓbat᷑ ꝙ ꝑ ſe ſciat.qꝛ intelligibile ẽ ꝑfectio intellectus.ſi & illud ꝑ qð intelligimus ẽ pꝛĩcipiũ ꝑfectõis:ſi de us intelligẽt ꝑ aliud ꝙᷓ ꝑ ſe.illud eẽt ꝑfectio ſui intel⸗ lectus.ſᷣ im poſſibile ẽ ꝙ habeat pfectõem extra.̊ nõ pööt intelligere ꝑ aliud ꝙᷓ ꝑ ſe. ¶¶ Itẽ ꝑfectius et nobili us ẽ agere et intelligere ꝑ ſe ꝙᷓ ꝑ aliud.qdð aũt nobili⸗ us ẽ:deo tribuẽdũ ẽ.¶ Itẽ ſi intelligeret res per ip̃as res:vileſceret eius intellectus.qꝛ res eẽt ꝑfectio intel lectus eius.ſᷣ̊ nõ põt vileſcere intellectus eius.& ⁊c̃. Itẽ dyoni.in li.de diuinis noĩbo.deus cognoſcẽdo ſe cognoſcit oĩa.cognoſcit ergo nõ ꝑ aliud. Cõtra. deus dr opari et ſcire.et vtrũqʒ dĩ reſpectu creature. qꝛ oꝑat᷑ et ſcit creaturas.ſi ẽ̊ nõ incõueniẽter dĩ deꝰ oꝑat᷑ ꝑ creaturã:eodẽ mõ no incõueniẽter dicit᷑ deus ſcit ꝑ creaturã.vel dicat᷑ rõ quare dicat᷑ oꝑari ꝑ alið et nõ ſcire ꝑ aliud. Rñſio ſᷣm dyoni.in li.de diuis noĩbus.deus ſcit oĩa tãqᷓ in ſe entia:et in ſe pᷣſubſiſſẽ tia:et nõ ex entibus accipit ſciam ipoꝝ.¶ Ao illud ꝗ̊ qs obijcitur dom.ꝙ differt actio que ſignificatur peꝛ ſcire:ab actione que ſignificat᷑ ꝑ oꝑari.vt patʒ ĩ aĩia. Anim a em̃ ſcit.aĩa oꝑatur.cũ aũt vr aia oꝑaꝛi:ſigni ficat᷑ motus ab aĩa.cũ vᷣo dr ſcire:dr motus ao aiam Similiter in deo cũ dr de oꝑari:ſignificatur motus ab ipᷣo.cũ aũt dr ſcire:dẽ vt motus ad ipᷣm.hec auteʒ ppoſitio ꝑ:dicit rõem pꝛĩcipij quaſi medij.ſicut cũ d ꝑcutio ꝑ baculũ.ſicut ex vel a dicit rõem pꝛimi pꝛinci pij. vñ cuʒ dẽ ab artifice fit domus ꝑ ſecurim:ab dicit pꝛimũ pꝛincipiũ ꝑ rõem pꝛincipij quaſi medij.vbi er⸗ go ſignificatur actio traſiens ab ipᷣo ſupꝛa creaturã. qᷓ.ſ.dicit motũ ab ipᷣo:bene recipitur hec pᷣpoſitio peꝛ quaſi media.ita vt deus ſit in rõe pꝛincipij.medij et p⸗ mi:per vᷣo dicat rõem pꝛincipij quaſi medij.vt cũ dici tuꝛ deus facit domũ ꝑ aꝛtificẽ:bi vᷣo ſignificat᷑ mo⸗ tus ad ipᷣm:nõ debet recipi hec pᷣpoſitio ꝑ.vñ cũ ꝑ h̊ verbũ ſcire dicat᷑ motus ad ipᷣm:non debet recipi ibi hec pᷣpoſitio per:qꝛ ſic ſequeret᷑ ꝙ creatura eẽt pꝛinci⸗ piũ reſpectu dei qð ẽ falſum. tamen poteſt hec diſtin⸗ gui deus oꝑatur ꝑ creaturam.qꝛ ſi hec pᷣpoſitio ꝑ de⸗ terminat verbũ in cõꝑatione ad ſuꝓpoſitum. vt dicat cãm eius qð ſuꝑponit᷑ ꝑ noĩatiuũ:falſa ẽ.et ẽ ſenſus. deus ꝑ creaturã ẽ oꝑans. el põt determinare vᷣbuz in cõꝑatione ad accuſatiuũ:et ſic veꝛa ẽ.et ẽ ſenſus de us ẽ oꝑans mediãte creatura:et ſic patet ſolutio. Articulus ſecundus Ecũdo querit᷑ vtrũ deus ſciat ꝑ cãm? vide tur ꝙ ſic.dyoniſius ĩ li.de diuinis noĩbus ſm vnicã cãm ſciuit oĩa vt ex ipᷣo exiſtẽtia et in ipo ſubſiſtẽtia.q̊ ⁊c.¶ Item nobilioꝛ ẽ ſcia que ẽ cãm ꝙᷓ illa q̃ nõ ẽ ꝑ cãm.ſᷣ̊ qð nobilius ẽ:deo ẽ tꝛibu endum: ergo ſciẽtia dei eſt ꝑ cãm.ſ.ꝑ ſe cauſam. Cõ tra.deus ſcit mala nõ tamẽ eſt cauſa maloꝝ.nõ ergo Xe B.4 Cirar N. „ pS õ pa poαπh ſam:ſcit per ſe cauſam.ſed mala nõ ſcit per ſe cauſam ergo ⁊c̃. ¶ Item ipe ſcit nõ entia.ſed que nõ ſunt exi⸗ ſtẽtia nõ habẽt cãm. vt ea que p̃terierüt et multa con⸗ tingẽtia que nõ erũt:ergo nõ ſcit quicꝗd ſcit per cau ſam. Reſponſio ſᷣm dyoniſiũ in li.ð diuinis nomi nibus.ſi ̃m vnam cãm deus omnibus entibus eẽ im partit:ᷣm eandem cauſam ſingularem qua agnoſcit omnia tãqꝙᷓ in ſe entia et in ſe pᷣſubſiſtentia: et non ex entibus accipiet ſcientiã eoꝝ. Scdᷣm hoc dðᷣm.q ẽ cõ ſiderare id quod eſt cauſa:et ẽ conſideraꝛe cauſam in ratõne cauſe.deus autẽ eſt cauſa omniuʒ:poteſt ergo cõſiderari deus velut id quod eſt cauſa:vel in ratõne cauſe.ſi conſideratuꝛ ipᷣe qui eſt cauſa:omnia ſcit per cauſam.quia omnia ſcit per ſe qui eſt cauſa omnium non autẽ ſcit omnia in ratione cauſe. Nam vbi intel ligens et intellectum ſunt idem:nõ ẽ neceſſarium me diũ cauſa:vt patet cum anima intelligit:ſe nõ intelli⸗ git ſe per cauſam. Itẽ vbi intellectum non habet cau ſam:non opoꝛtet illud intelligi per cauſam. Abi eꝛgo intellectum eſt diuerſum et habet cauſam. Veruzʒ eſt ſcire eſt cauſas cognoſcere.¶ Similiter illud intel ligendum illud nobilioꝛ ẽ ſcientia per cauſam. veruʒ eſt vbi intellectum habet cauſam.ſed vbi non eſt cau⸗ ſa:illud verius ſcitur ſine cauſa qᷓ; aliud per cauſam Itẽ ad illud qð obijcit ꝙ mala nõ ſciunt᷑ peꝛ cauſaʒ dicendum ꝙ illud quod per ſe verum eſt ꝙ mala non ſciuntur per cauſam:tamen per accidens verum eſt. qꝙ mala ſciuntur peꝛ cauſam ſcilicet non pꝛopꝛiam:bᷣ per cauſam bonoꝛum. vt dicetuꝛ infra.¶ Ad illð quo obijcitur deſhis que non ſunt ꝙ non habent cauſam. dicendum ꝙ habent cauſam in potentia ſed nõ ĩ actu dens enim eſt cauſa potens creare que non ſunt.actu vo creans ſolum ea que ſunt. Ad illud quod obijci⸗ tur.ꝙ ſcit ſe non per cauſam in ratione cauſe:cogno⸗ ſcit tamen ſe per ſe qui eſt cauſa. J Articulus tercius Ercio queritur vtrũ cogſcat per vnũ vel plura. ꝑ multa videt᷑ in li.lxxxiij.que⸗ ſtionũ.nihil aliud eſt res eſſe in dei ſciẽtia qᷓ rationes rerum eſſe in dei ſcientia. ſed vt dicit ipſe in eodem.omnia vel ſingula ſunt creata pꝛopꝛijs ra⸗ tionibus. Alia enim ratõne eſt homo: alia eſt equus ergo ſingula pꝛopꝛias habent rationes. ſed ipe ſcit ꝑ rationes.ergo ſeit per multa. Itftem ens ᷣm omnem differentiã babet eſſe in deo. ſed differentie entis ſunt in deo vnum et multa:ergo ibi eſt erxremplar vnitatis et multitudinis.ergo ſicut cognoſcet vnum per vnuʒ exemplar: ita multa per multa exemplaria.R aut cognoſcit vnum per vnum. aut vnum per multa. ſi ꝑ multa:bhabeo broholctum ſiper vnum:ergo cum co⸗ gnoſcat omnia.per modum ſuum. in ipo autem ſunt omnia vnum:ergo non cognoſcit niſi nnum. Con⸗ tra.dyoniſius in te diuinis nominibus.in tota om⸗ nium id eſti perfecta omnium cauſa. omes nature ſin guloꝛum ſunt cõuolute per vnam incõfuſam vnitateè. et ponit exemplum de vnitate et centro.ergo per vni⸗ tatem vnam cognoſcuntur omnes nature ſinguloꝛuʒ Item in li. de diuinis nominibus.cognoſcit vniuer ſaliter multa vno. dicit enim ſic diuina ſapientia co⸗ gnoſcens ſeipam cognoſcit omnia et vniuerſaliter mk ta vno. Reſponſio. cognoſcit ommia ſeipo: cogno ſcit omnia per vnum. et ratio huius eſt. quia perfecti us eſt cognoſcere multa et vnum vno: qᷓ multa ꝑ mul ta et vnum per vnum. et quod eſt perfectius: eſt do tribuendũ.cognoſcit ̊ vnũ et mita ꝑ vnũ.Et ẽ exem⸗ pluʒ ĩ vnitate. detur em intellectus vnitati.intellect lquã ſue eẽntie ? ſue vᷣtutis ⁊ ſui reſpectꝰſilr: centro quecũq; ſcit:ſcit per cãm. quia omnia que ſcit per cau õ — — ſi ſo⸗ heſte tperſegt . heninn dong eetnlſtn ſetprn. dininene HD entibigcin. qoa agnoſet nainng nge dtwann, ſipgatſte glugelin cre framntfign Rtenſtan en Kin enerrfuin n lgitſeſiinie nnonbunen auſam Dhee uſam. Den iliterillodr rcauſann n pbinoneſ iudper eni ſauunt pact, meltgmten tidens ſenni n ſlön Nbabetann⸗ tennutpöican rtmnluntaen lpgdnin oenetee⸗ 4 s rtuer ſekinliluri cgeſein diſiit ti ſoſtie creanpecpibn no luckn vonen ſoſtſt tenensßenn ſmmn genphr mn nun nnin Fun ungrmuf onahd inipumn iſiwnun. ibusinttnc⸗ ounmi 4 itg et mnhee⸗ coglocflir hind ſhent⸗ teniuetii na ſiſent . NMueſtio ſed ſic: vnitas intelligeẽdo ſe intelliget vnitatẽ? etiã ſuã vir tutẽ. ⁊ cũ virtus ſua ſit ꝙ ex eius multiplicatõe ſur⸗ git oĩs numerus: ipa intelligendo ſuã virtutẽ intellige ret omnẽ numeꝝ. Similiter deꝰ intelligẽdo ſe:oĩa intel ligit. eodem modo patet ĩ centro.ſi intelligeret ſe ſu⸗ im virtutem: vno ſimplici intellectu intelligeꝛet infini ias linens que poſſunt duci ab ipo.⸗¶ Qð eꝛgo obijcit. ; ꝓpꝛia ſingula propꝛijs rationibo creata ſunt. Dicen dum ꝗ hec argumẽtatio nõ valet.multe ſunt ratões:et per ratõnes cognoſcit:ergo ꝑ multa cognoſcit.nam ra tiones 2 multe ſunt? vna.ratio em habet comꝑatõem ad illud cuiꝰeſt:⁊ ad alia reſpectu quoꝝ eſt. In ↄꝑatõ⸗ ne aũt ad illa quoꝝ eſt:ratõnes multe ſũt.ſ̊ in comꝑa⸗ tione ad illud cuiꝰeſt:vna eſt tm.ſicut patet in reſpectu pũcti ad lineas.reſpectus em̃ puncti ſᷣm ꝙ pũcti: vn? eſt 2 ſimpler.in com ꝑatõe ad plures lineas multi ſũt. Eſt ergo ſophiſma accidẽtis in argumẽtatione illa.nã Bm ꝙ per illa cognoſcit non ſunt multe rationes ̊ vna tm.¶¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ deus ſe vno cognoſcit vnnʒ 2 multa. vnum aũt eſt exemplar vnitatis 2 multitudis ſed vnum m actum ↄſideratum ẽ exemplar vnitatis: vnum ↄſideratum ᷣm potentiam ẽ exemplar multitu⸗ dinis.¶. Ad aliud quo arguitur ꝙ cognoſcit ſᷣm ꝙ ſũt in ipᷣo.pᷣ ſᷣm ꝙ ſunt in ipᷣo ſunt vnum:ergo non cogno⸗ ſcit niſi vnũ. Dicendũ ꝙ nõ valet ſ̊ deberet inferri. er⸗ go non cognoſcit niſi vt vnum.nec ſequitur vlteriꝰ.er⸗ go non cognoſcit niſi vnum. Articulus quartus Vlarto querit᷑ vtꝝ diuina ſciẽtia ſcit ꝑ erẽ⸗ plar. Ao qð ſic auguſt. in li.lxxxiij. queſtio. ydeas vł ratões vbi eſſe arbitrandũ eſt ni⸗ ſi in mente creatoꝛis.Non em̃ extra poſitum quidq; in tuebatur:vt m id oſtitueret qð ↄſtituebat.cuʒ q̊ ydea non ſit aliud q; exemplar rei:intuetur aũt deꝰ p ydeam rem ſicut ex hac auctoꝛitate relinquit᷑:cognoſcit igituꝛ rem ꝑ exemplar.¶ Item omne agens ꝑ ratõeʒ agit peꝛ exemplar aut ꝑ ydeã rei quã habet apud ſe.ergo⁊ deꝰ ipᷣe qui maxime ꝑ ratõeʒ agit.ſᷣ idem ẽ quo agit rem et quo ↄgnoſcit rem.& pꝛecognoſcit rem ꝑ ydeam. Cõ tra.dyoni.de diuinis nomibo.omniũ noticia ⁊ ſubſtã⸗ tiam ⁊ ſciẽtiã pᷣhabet ⁊ pᷣconcepit.nõ ſᷣm ydeam:q̊ nec bona.ꝗ̊ nõ ↄgnoſcit ꝑ exemplar. Solutio ſi ydea vł exemplar diceret diſferẽs a diuina eẽntia nullo mõ di⸗ uina ſciẽtia eſt ꝑ exemplar vel ꝑ ydeam. vñ in hoc er⸗ rauit plato:qui poſuit tria pꝛincipia.deũ:ydeaʒ:⁊ ma⸗ teriã.⁊ hoc nõ intendit beatꝰdyoni.Si vo ydea dicat ipᷣam eſſentiã initum eſt ars vel ſpẽs ſᷣm quã ſunt res Fm hoc ẽ diuina ſciẽtia ꝑ ydeam.qꝛ ꝑ ſeipᷣam:que ẽ aꝛs 7 exẽplar reꝝx.¶l Et ad illud qð obijcit᷑ de malis. Rñ. qꝛ malũ ↄgnoſcit ꝑ ydeam bomi inqᷓtuʒ deficit ab illo: vt patebit infra.vn dyoni.ponit exeplũ de luce que ſᷣm cauſam in ſe:tenebꝛaꝝ notici ꝑeipit.nõ aliũde ↄgno⸗ ſcens tenebꝛas qᷓ a lucis defectu. Membꝛum tercium Ercio querit᷑ cuiꝰſit diuina ſciẽtia.Et pᷣ⸗ mo qrit᷑ vtꝝ ſit entiũ ⁊ nõ entiũ.Secũdo vtꝑꝝ finitoꝝ vel infinitoꝝ.Tercõ vtx ma ooon 1 bonoꝝ. Quarto vty neceſſarioꝝ 2 ptingentiũ. Quinto vtꝝ enũciabiliũ. Sexto vtꝝ ſingu larium. Septimo vtꝝ oppoſitoꝝ. ð Articul?primꝰ Opmum ſic ꝓpeedit augu. ſi upꝑ geñ. Res ab cterno ſuerũti dei ſciẽtia. cũ tñ nõ eẽnt ĩ ſua natura: ſciẽtia dei ẽ nõ entiũ.ꝗ¶ Item am⸗ bꝛo. in li. de trinitate.ↄgnoſcit ea q nõ ſunt taꝙᷓ ea q̃ ſůũt ⁊c.¶ Itẽ aug. ſuꝑ illud ps. Pulchꝛitudo agꝛi mecũ ẽ. glo. cũ illo habet oĩa futura:2 ab illo nõ detrahũt᷑ pte⸗ 117 xxiij. rita.̊ pᷣterita nõ ſũt vel futura: c. querit᷑ ̊ qualiter ſunt ĩ illo. Cõtra.hugo ð ſanc. victo.ĩ ſentetijs ſuis. ſciẽtia ẽ entiũ vel exiſtẽtiũ.ᷣ nõ eſt nõ entiũ.⸗!. Itẽ vnũ⸗ quocdq; ſicut ſe hʒ ad eſſe ſic ſe hʒ ad veꝝ.ſ̊ᷣ ſciẽtia dei ſo lum ẽ veroꝝ:& ſolũ eſt eoꝝ que habent eſſe. Rñ.ſᷣm augu.ſuꝑ ioha.Nð factũ eſi:in ipᷣo vita erat.ponẽs ex emplũ de archa in oꝑe que nõ eſt vita.⁊ de archa ĩ mẽ⸗ te artificis q̃ eſt vita.⁊ hoc mõ qð factũ eſt:vita ẽ ĩ deo Scðm boc ̊ dicendũ.ꝙ eſſe creature dicit᷑ dupliciter in ſua natura:vel in ſua cauſa. ſciẽtia aũt dei nõ ponit eſſe vel exiſtẽtiam rei in ſua natura:ſᷣ in ſua cauſa.i.in ſeipo ſiue in diſpoſitõe ſua.q OQð ꝗ̊ obijcit᷑ ꝗ ſciẽtia eſt exiſtentiũ.dicendũ ꝙ nõ eſt ſenſus ꝙ ſint exiſſẽtia ĩ ſua natura ſolũ:ſᷣ exiſtẽtia in ſua cauſa. Sciẽtia ̊ dei ẽ en⸗ tium ⁊ nõ entiũ in ſua natura.vt ptʒ in exemplo de ar⸗ tifice ⁊ domo. Artifex em̃ anteqᷓ faceret domuʒ:habuit ſcientiaʒ de domo.latitudinis.longitudinis. materie 2 foꝛme ⁊ hmõi.⁊ poſtmodũ cum facta ẽ habet eandẽ ſci entiam de domo quã habebat pꝛiꝰ anteꝙᷓ fieret.⁊ ſi de⸗ ſtruatur domus: eandẽ tamen habet ſcientiã de domo. nõ valet ergo domus nõ eſt:ergo artiſex nõ habet ſcien tiam de domo. ſimiliter aũt ſunt res in deo ſicut domus in mẽte artificis. Qec valet ſiłꝛ res nõ ſunt: q̊ deus nõ habet ſcientiã de rebo.¶ Ao aliud qð obijcit.ꝙ vnũqð qʒ ſicut ſe habet ad eſſe:ſic ſe habet ad veꝝ.dicenduʒ q; eſt veritas rei in natura ꝓpꝛia:⁊ eſt veritas rei ĩ cauſa ſicut res ſe habet ad eſſe in natura ꝗpꝛia:ſic ſe habʒ ad veꝛitatẽ in natura ꝓpꝛia.⁊ ſicut ſe habʒ ad eſſe in cau⸗ ſa:ſic ſe habʒ ad veritatẽ in cauſa ⁊ nõ aliter. 4 Ad il⸗ lud quo querit᷑ qualiter preterita ⁊ futura ſint in illo: Rñ.patet ꝑ ſilłe in domo.quid em̃ eſt aliud domꝰ in mẽ⸗ te artificis niſi exeplar domꝰvel ydea in mẽte:que non variat᷑ ꝑ pᷣſens pᷣteritũ ⁊ futuꝝ:bᷣ ſem ꝑẽ opud eũ exem plar.ſiłꝛ apud deũ manet exẽplar rei ſiue ſint pᷣſentia pᷣ terita ſiue futura. Ao aliud qð obijcit᷑.ꝙ deꝰlcit mi⸗ ta que nec fuerũt nec erũt.hmõi aũt non ſunt in deo ſi⸗ cut in canſa vel ſicut in exẽplari:⁊ ita videt᷑ ꝗ nõ debet illa ſcire. Rñ. eſt iam patens. Qam eſt caula potens. cauſa diſponens.cauſa operans.deus aũt ſcit quedam vt cauſa potens.⁊ ſᷣm hoc ſcit multa que nũqᷓ; fuerunt vel ſunt vel erunt. Cognoſcendo em̃ ſe vt potenteʒ cau/ ſam:cognoſcit omnia ad que poteſt ſe extendere ſua po tentia.vt diſponens cognoſcit ea que ſunt vel fuerunt vel erunt.ſ̊ per ſe cauſam oꝑantẽ cognoſcit ſolũ entia. ſunt ̊ illa in canſa potente ſiue in potentia cauſe. Articulus ſecũdus Onſequenter querit᷑ vtꝝ ſcientia dei ſit infi nitorum. Et videt᷑ ꝗꝙ ſic.quia ſapientia eiꝰ ſe extendit ad ea quoꝝ nõ eſt numerus.pᷣs. Sapientie eius nõ eſt numerus. ergo ſapientia eiꝰ eſt infinitoꝝ:⁊ ̊⁊ ſciẽtia.vnde augu.xij.de ciui.dei.ſunt quidam qui intantam pꝛorumpũt inſaniam vt dicant ceum non omnium habere noticiam.quia infinita ſũt quod in numeris opoꝛtet cõcedere: ſed apud illum in⸗ finitoꝛum certus eſt numerus: cuius ſapientie non eſt numerus.4 Item infinitũ eſt cuius quantitatem acci⸗ pientibus ſemper eſt aliquid extra ſumere. Infinitum etiam dicit non tot quin plura. ſed non eſi ponere tot ſcita a deo quin plura:ꝗᷓ ſcit infinita. Iteʒ ſciẽtia dei compꝛehẽdit eius potentiã.⁊ ſe extendit ſcientia ad q̃⸗ cũq; ſe extendit potẽtia:ᷣ̊ potẽtia eſt infinitoꝝ.p̃s.ma⸗ gnitudinis eius non eſt finis:ergo ⁊ ſcientia.¶ Itẽ in⸗ finitum potẽtia dicit᷑ duplicit infinitũ diuiſione. vt in quãtitate ↄtinua.infinitũ additõe.vt ĩ quãtitate diſcꝛe ta.ſi ᷓ̊ de?ꝰgnoſcit potẽtiã ↄtinui q̃ ẽ ad diuiſionẽ ĩ in⸗ finitũ:⁊ potentiã diſcreti q̃ ẽ ad multiplicatõeʒz ĩ infini tum. & ſcit infinita.⁊ q́uis iſta potẽtia nõ ſit reducibił ad actũ.tamen exquo ẽ potẽtia.opoꝛtet ꝙ deꝰ ſciat illã bm ſuam extenſionem. cum non extenderit ſe potentia in plua ꝙᷓ ſciẽtia. ¶ Item in deo nõ differt poſſe eſſe. Fidẽ erit ſcire potẽtiã reſpectu diuiſionis ĩ infini tũ ⁊ ſeire infinita.ſᷣ ſcit potentiam reſpectu diuiſionis i in⸗ finitum:ergo habet ſcientiam infiniti.¶ Item infinitũ inſtitutum fuit ad ſignificandũ aliquid.illud ergo fuit cõpꝛehenſibile vel non:? ſi eſt compꝛehenſibile a nobis: ergo ⁊ a co. ſi non eſt compꝛehenſibile: quomodo er⸗ go eſt inſtitutum. Contra. ſcientia eſt exiſtentiuʒ ſi⸗ cut dicit hugo in ſuis ſententijs.exiſtentia autem ſunt finita:ergo ſcientia eſt finitoꝛum ſolum.4l! Itiem omne quod ſcitur compꝛehenditur ſcientis ſcientia. om̃e au⸗ tem quod compꝛehenditur finitur:ergo omne quod ſci tur a deo finitur eius ſcientia. ¶ Item ſcientia dei de re bus eſt per ydeas.̊ᷣ ydee nõ ſunt infinite:ergo nec ſci⸗ entia dei infinitoꝛum eſt. & autem ydee vel rationes non ſint infinite:pꝛobatur. quia aut tot ſunt quot ſunt res:aut plures.ſi tot: ⁊ res ſunt finite.ergo ⁊ ydee. Si plures:ſed ydea eſt exemplar ad aliquam rationem.ſi ergo illa res non eſt ſutura: fruſtra ẽ illa res ydea. Re ſtat ergo ꝙ non ſunt plures.. Item ydea relatiue dĩ⸗ citur ad ydeatum. ſi ergo ydeata finita ſunt: et ydee. Reſponſio.cum queritur an ſcientia dei ſit inſinito rum.dicendum ꝙ ſcientia dei eſt de rebus ⁊ hoc per ſe cauſam.Cauſa autem poteſt conſiderari vt potẽs ope⸗ rari.⁊ ſic ſcientia dei que eſt per cauſam eſt infinitorũ quia ipſa potentia cauſa eſt infinitoꝛum ſed ſi conſide retur cauſa vt diſponens: ſic ſcientia dei de rebus ꝑer ſe cauſa eſt finitoꝛuʒ.qꝛ diſpoſitio eſt finitoꝛum.⸗4! Si⸗ militer ad illud quod obijcit de diuiſione continui.in infinitum ⁊ ad illud ꝙ ſcientia eſt exitentium. verum eſi exiſtentium in cauia:ſed res poteſt exiſtere in cauſa vupliciter.vel in cauſa potente:⁊ ſic exiſtentia ſunt in⸗ finita. vel in cauſa diſponente:⁊ ſic exiſtentia ſunt fi⸗ nita.⁊ ſcientia vt dictum eſt pꝛimo modo eſt infinitoꝝ ſcdᷣo modo finitoꝛum. ¶ Ad illud quod obijcit᷑. omne quod ſcitur:ſcientis ſcientia compꝛehenditur.dicendũ ſm dyoni.de diuinis nominibo.Sapientia diuina ſe⸗ ipᷣ̃am cognoſcens:cognoſcit omnia materialia inmate rialiter.non ꝑtite ꝑtita:finite infinita. non valet ergo li ſunt finita in eius cognitõne:ꝙ ſit finita ſimpliciter nam infinita cognoſcit per finita ſibi.¶ Item ad illud quod obijcitur.ꝙ ſcientia eſi per rationem vel per yde⸗ am.dicendum ꝙ eſt ſcientia ſimplicis noticie que non eſi per rationem vel ydeam.quia illa eſt etiam maloꝛũ que non habent in tro rationem vel ydeam ꝓpꝛiã. Eſt iterum ſcientia apꝛobationis que habet in deo ratõeʒ 7 ydeam.⁊ hec eſi finitoꝛum.Qam cognitio eoꝛũ que debet operari:ſolũmodo dicitur per ydeam.⸗. YIteʒ ad illud quod obijcit.ꝙ infinita poſſunt compꝛehendi ſci⸗ entia humana. dicendum ꝙ inſtitutio nominũ eſt du⸗ pliciter.⁊ quedã accipit intellectus:⁊ quedã nõ. Quã⸗ do enim nomen ſignificat quid eſt res:⁊ imponituꝛ ad ſignificandum quid de re.⁊ hic non deſicit intellectus imponẽtis.Quadoq; ſignificat nomen quid non eſt.et hic deficit intellectus in comp̃ᷣhenſione.⁊ ideo imponi⸗ tur at ſignificandum quid non eſt.ſicut patet in impo ſitione diuinoꝛum nominum. Mon enim poteſt intelle ctus capere quid ſit deus:⁊ ideo imponitur nomen qð ſignificat quio non eſt deus. vt imenſus ⁊ huiuſmodi. Similiter dicendum ꝙ in impoſitione huiꝰ nominis inſinituʒ: de ficit intellectus in compꝛehenſione.⁊ ideo impoſitum fuit ad ſigniſicandum quod non eſi:nõ ꝗd eſſet. nec ſequitur ſi fuit impoſitum: ꝙ compꝛebenſum fuerit ab intellectu inſtituentis. Articulꝰ? terciꝰ Oſtea queritur vtrum ſcientia dei ſit bono⸗ rum ⁊ maloꝛum. Ad quoo ſic.nõ iudicaret deus de bonis ⁊ malis niſi haberet ſciẽtiaʒ rerr Ko⸗ aAae Cenoxf F ſr. 7 5Re re 6. edh o Sn lr Ary te illis. H indicat de illis: ergo illa ſcit. Jtem quieqd capit bumana ſcientia capit diuina. ſᷣ ſcientia buma⸗ na eſt capax maloꝛum:ergo ⁊ diuina. Contra.mgr in ſententijs.xxxvj·di.de abſconditis tuis adimpletus eſt venter eoꝛum. qð exponit auguſt.abſcondita inquit peccata ſunt que a lumine veritatis tue abſconduntur Item ſcientia nihil aliud eſt qᷓ aſſiłatio intellectꝰ ad rem ſcitam. Hᷣ nulla eſt aſſiłatio intellectus dei ad ma⸗ lum. quia nulla eſt comꝑatio rpᷣi ad belial: ⁊c.¶ Itẽ ſcientia eius eſt per cauſam. ipᷣe autẽ non eſi cauſa ma loꝛum: ergo non ſcit mala. Item queritur qualiter ſcit mala vtrum videat illa extra ſe vel in ſe: ſi extra ſe: ergo ſcit per aliud quod eſt extra ſe.⁊ hoc eſi inconue⸗ niens. Si in ſe videt:contra. in ſe non eſt aliquod ma⸗ lum nec aliquis defectus:eꝛgo in ſe non poteſt vidẽ ma la. 4¶ Item augu. in libꝛo de lib.arbi. nature vicioſe in⸗ tantum recte vituꝑantur:inq;tum vituꝑatoꝛ earum ar⸗ tem qua facte ſunt videt. vt hic ita vituꝑet quod ibi nõ viget. ergo vicia naturaꝝ nõ videt deus in arte. Re ſponſio.ad hoc oicendum ſᷣm Caſſiodoꝝ. ꝓphᷣta dicit nec ab oꝛiente nec ab occidente deeſt eus.quod expo⸗ nens Caſſiodoꝛus inquit. nec a bonis nec a malis de⸗ eſt deus:̊ omnibus pꝛeſens ⁊ 2gnitoꝛ eſt. cognoſcit er go deus bona 2 mala per ſcientiaʒ.ſ̊ bona etiam ogno⸗ ſcit per axpꝛobationem ⁊ beneplacitum: mala vo non. vnde Caſſiodo.ſupeꝛ p̃s.dicit peccata abſcondita ſunt deo.quia non nouit.i.non appꝛobat.Et er eo ſenſi an⸗ guſtinꝰdixit ea abſcondita a lumine di.hec veꝛba ſunt xxxvj.di.pᷣmi li.ſententiarum. dicendum ergo ꝙ eſt ſei entia appꝛobationis:⁊ ſcientia ſimplicis noticie.Sciẽ tia appꝛobationis non cognoſcit deus mala: vt babetm xxv.mathł.Qon noui vos ⁊c.⁊ in pᷣs.que ignoꝛabam interrogabant me ⁊c̃. Sed ſcientia ſimplicis noticie ſcit ip̃a mala.⁊ eadem ſcilicet ſeipo ſcit bona et mala. Et eſt exemplum auguſtini in arte. deus enim ua ſcit malum: ſicut ars nouit vicium. Quedam enim ſunt in arte vt apꝛobanda.quedam vt repꝛobanda.ſicut ĩ grã matica congruum a incongruum. Congruum vt apꝛo. bandum:incongruum vt repꝛobandum.ita deus in ſe⸗ ipo arte ſcit malum vt repꝛobandum. bonum vᷣo vt ap⸗ pꝛobandum. exempluz huiꝰ patet in luce.vt ſi lur vi deret ſe ⁊ ſuam operationem: videret bene ꝙ hoc eſſet receptiuum luminis ſui:aliud non.ſcʒ tenebꝛa.⸗ ita ſe ipo videret ſe ⁊ tenebꝛas.vnde dyoniſius.ſicut lux Fm cauſam in ſe tenebꝛarum percipit noticiam:aliundenõ cognoſceret tenebꝛus qᷓ a lucis defectu. Eodem modo rectum eſi pꝛincipium cognoſcendi ſe ⁊ obliquitatem. ſic eſt in ſcientia dei.¶ Quod ergo obijcitur. ꝙ ſcien tia eſt aſſimilatio intellectus ad rem ſcitam. dicendum ꝙ quedam ſunt res que ſciuntur per ſe: ⁊ quedam per accidens. Quedam enim res ſcitur vt poſitio: ⁊ hecſci⸗ tur vt aſſimilatio intellectus ad rem. quedam ſcitur vt pꝛiuatio: hec non ſcitur vt aſſimilatio ſed vt diſſimili iudo. ſimilitudo vo pꝛincipium eſt cognoſcendi ſimile 7 diſſimile. bonum ergo quod eſt ſimile ſcitur a o ꝑ ſimilitudinẽ:malum vo quod eſt diſſimile per eandem ſimilitudinem. ¶¶ Ad aliud quo obijcitur ſcientia &i eſt per cauſam. dicendum ꝙ maloꝛum ſcientia eſt i o non per cauſam maloꝛum: ſed per cauſam bonorum. Muegdam enim ſciuntur per cauſam ſuam. ſicut illa ꝗ habent cauſam vt bona. quedam non per cauſam pro⸗ priam ſed alienam: vt mala que non habent cauſam. non enim cognoſcuntur niſi per defectũ a cauſa. Do aliud quo queritur. vtrum videat in ſe mala ⁊c. Dicen⸗ dum ꝙ mala cognoſcit in ſe.non tamen ſequitur ꝙ ma lum ſit in ipſo: ſed ꝙ bonum vel exemplar boni ſit in ipyſo. per quod cognoſcit bonum ſicut effectum: malum ðo vyt ðficiẽs ab ipo.¶ Itẽ ad illd aug. q obijcit. nate vicõſe ⁊c᷑. dicẽdũ ꝙ mala ñ ſũt ĩ aꝛte diuia qᷓuiſ rpꝛobẽ ———— — — — — —,2- —— — ——— + Nueſtio 7 ſciant᷑:ſunt tamẽ in ſciẽtia.ars em̃ addit ſupꝛa ſcien⸗ tiam cauſalitatem. deus aũt nõ ẽ cauſa m alox: ? ideo non ſunt mala in arte diuina:qᷓuis ſint in ſcientia 7c. Articulus quartꝰ GSnſequenter querit vtꝝ ſcientia dei ſit ne⸗ ceſſarioꝝ vel ↄtingentiũ. Ad qð ſic ꝓcedit᷑. ſi deus p̃ᷣnidit me iturũ romam.ſm canſaʒ ſuꝑioꝛez eſt imutabile: ᷣm cauſaz inferioꝛẽ eſt mutabile: cuʒ deus puiderit diſpoſuerit ꝙ iſte actus eliciat᷑ a mea volũ⸗ tate nõ coacta.nõ ſequit &ᷓ hoc eſt imutabile 'm canſaʒ uꝑioꝛẽ. g eſt imntabile. ĩmo eſi quid ⁊ ſimpliciter. q em dicit Fᷣm cauſazʒ ſuꝑioꝛẽ ĩmutabile ſm ꝗd vicitur.⁊ ideo ſm ad neceſſe eſt euenire. Nam illa canſa ſupioꝛ Giale, certioꝛẽ neceſſarioꝝ cognitio ꝙᷓ ↄtingentiũ nõ eſt terminata cauſa huius:nec cogens inferioꝛeʒ i qꝛ certius ẽ omne rreſtani . rinvenzi s . de⸗ ad hoc res ſit · 69 nerinegee⸗ ius eſt: lbi u. 26. Item prectioꝛ e Mutna ðDU Lic lr Rannr õs Articulus quint 1rqumn ceſſarioꝝ tm̃: ſciẽtia diuina ẽ ſolũ neceſſarioꝝ. ¶ Itẽ Onſequẽter querit an ſciẽtia dei ſit enncia⸗ mndlüinnn, Apoꝛtio ẽ ſcientis ad ſcibile. ſicut neceſſariũ ſcitur ꝑ bilium. ad qð ſic. ſcietia enciabiiũ e wonporſtͤi⸗ cauſaʒ neceſſariã: ita ↄotingẽs ꝑ cauſaʒ ↄtingentẽ.nõ . I,.Poſitione 2 diuiſione. eſ em acceptio ali⸗ W t alindentia, 4 Si dicat otingẽs babet cauſaʒ in- ui de aliquo:vel alicuiꝰab aliquo.& ſi ↄpoſitio ⁊ diui natnkrccen ſcit ↄtingentia.4 Si dicat ꝙtinges he ⸗ ſiol . ſt a ſimplici uine ſciẽtie. relin nutaenng ferioꝛem vt naturã vel voluntatẽ 2 boc ẽ canſa ↄtingẽs akGce a n ere dulteſeztlerrein inagende ⁊ habet cauſaʒ ſuꝑioꝛẽ que ẽ cauſa neceſſaꝛia.Contꝛa. qui? ꝙ nõ erit enũciabiliũ. Ytem anima qm ſimplex nir iniᷓtum habet cauſaʒ neceſſariã neceſſe ẽ euenire. In⸗ eſl ns vorelt niura ſunul uelligere delognaſcele rn de giitt ̈tum babet otingẽtẽ nõ eſt neceſſe euenire: idem ne⸗ phᷣus.ↄtingit ie mu anntelige d pnrtlil wiget . ns ceſſe eſt euenire ⁊2 nõ euenire. qʒ eſt incõueniẽs.¶ Nẽ go cum pꝛimu ſit ſimplieiſſimũ no poteſi multa viceꝛe Rð cus ſcit boc futuꝝ ↄtingẽs.⁊ ſi eſt futuꝑ otingens:ne ſimul. Contra. ipe ſcit res omnes a ſcit omnes act⸗ R ceſſario erit. vt loqmur de neceſſitate ↄſequẽte.¶¶ Pꝛe⸗ anime. ſed res ſunt de quibo ſunt enunciabilia: actꝰ ho neſt. ogi terea ſi eſt ↄtingẽs nõ de neceſſitate euemiret:̊ de ncci⸗ anime eſt enuciare ſiue enũciatio.velinquit᷑ eꝛgo ꝙ ipᷣe bonuting tate eueniet ⁊ nõ de neceſſitate eueniet. Contra.ꝑle⸗ ſcit enũciabilia. Nð ocedendũ eſt. Sed notandũ.q; Wy ctius eſt cognoſcere mutabilia imutabilia ꝑ cauſam ſcientia nõ eſt de enũciabilibo per modũ enuciabiliumn habſnitn neceſſariã ꝙ cognoſcere ſolũ neceſſaria ꝑ caulſaʒ neceſ⸗ ſed per moqũ rerum:de quibo ſunt enunciabilia.⁊ non Qertpiin ſariam.ſᷣ quod pfectius eſt tribuendũ eſli xo.ergo ac. per modũ illum quo ſunt in natura ꝓpꝛiai ſed ꝑ modũ diheefriiil D cedendũ eſt. a dicendũ m dyoniſiũ vt ſupra. illum quo ſunt in cauſalſua.⁊ ita enuciabilia reducun iuneſpogti Ao üllud qð obijcitur. certioꝛ eſt cognitio neceſſa⸗ tur ad res: res autem ad cauſam que quidẽ eſt ſuffici⸗ plics ronet rioꝛum ⁊c. dicendum:.ꝙ eſt ſcientia a reho:⁊ eſt ſciẽtia ens ad eſſe. ¶¶ Ad illnd igitur quo obicitur anima eſt enulnnhie ad res. Scientia noſtra que eſi arebo:eſi ſm aditõnes ſimplex ⁊c. DBicendum ꝙ ſimplicitas nõ impedit quin vgeſgpunn reram. ̊ diuina ſciẽtia que ẽ ad res: nõ ſequit᷑ conditõ plura ſimul ⁊ ſemel intelligstur a ſimplici.i ⁊on enim ſiplus mae nes rerum. ſequitur ergo in noſtra ſcientia neceſſario impedit quin plures habeat reruʒ ſimilitudines.vnde ſitonang. res cognitio neceſſaria. IPem ſi res ſit contingẽs: ↄgni uertẽdo ſe ſuper diuerſas rex ſimilitudines: conferẽ⸗ Nnscnin ai tio contingens eſi de ipᷣa.quia ergo cõſcientia dicit co⸗ do ſiue iudicando de rebo quaꝝ ſunt ſimilitudines: nõ Cdmnenimſunn gnitionem iĩmutabilem: 2 nos nõ poſſumus deotingẽ⸗ põt nõ plura ſimł intelligẽ.¶¶ Ad illð qð obijcit. ꝗ cõ chanchſiontigi tibus habere ĩmutabilem cognitionem: ideo ſciẽtia no tingit intelligẽ vnũ ſolũ Fm phᷣm.dicendũ ꝙ loquit de Cgwonttet ſtra eſt ſolum neceſſarioꝝ. Seo ſcientia dei que eſt ad intellectu ꝓut eſt acceptõ pᷣncipioxꝝ.· vult em oſtẽdẽ dil⸗ Auninduent res.nõ eſt per res ſed ſeipo.vnde cum ipᷣa ſit cauſa im⸗ ferentiã inter ſcientia ⁊ intellectũ. ꝓut ſcientia eſt ac⸗ ,nbonmnirttp mutabilis:per caulaʒ imutabilem 2 neceſſariazʒ ↄgno⸗ ceptio ↄcluſionũ:intellectꝰ pncipiox.ſcʒ ꝙ intelligẽdo etinloggilri ſcit etiam cõtingentia. 4 Ad aliud quod obijcitꝙ nos vncipia nõ ↄtingit intelligè niſi vnicũ ſolu. Seo ſcien⸗ retberytuck cognoſcimꝰneceſſaria neceſſario:cõungentia cõtingen do dcluſionẽ neceſſe eſt ſcire plura:ſcʒ pᷣncipia ⁊ cõclu⸗ ſontirtt ter. Dicendũ ꝙ hoc non eſt de pfectione ſcientie noſtre ſionẽ. videt igit᷑ aia ſimul ⁊ ſemel multas res ꝑ multas miininef ſed de imꝑfectione.quia em ſcientia noſira eſt accepta ſilitudines reꝝ,. vnde videt multa nõ vno ̊ multis: de⸗ Cicininn a rebus: ipa res eſ cõtingens. opoꝛtet ꝙ ognoſcimꝰ ns vo viget multa vno.i:ſeipᷣo.vnde in viſione dei non RRM Ptingenter. led de pfectione diuine ſciẽtie eſt que gno differt qð videt 2 per quod videt. quia videt ſe per ſe: ſenctigemn. ſcit ſeipa quod ↄtingentia ſic ſcit neceſſario. Exemplũ ⁊ in ſe videt omnia.quia eſt cauſa illoꝝ. quẽadmodum ſiimn gt⸗ patet in artifice ⁊ in me.Cognoſcim domum ego ⁊ ar⸗ ponit exemplũ bea.dyoni.in li.ð diuinis nomibo.ã cẽ vo Drd tifex. ſed cognitio mea de domo mutat᷑ em mutationes tro ⁊ vnitate dicẽs.ĩ monade oĩs numerꝰ ſubſiſtit.aut ſunun domus:ſed cognitio artificis nõ mutat᷑.etiã ante edifi iniꝙᷓtuʒ que a monade ꝓcedit diſcernit᷑ ⁊ multiplicat᷑. Erſen r cationem domus ⁊ poſt deſtructõneʒ. etiam ſi fiat ſiune ⁊ in cẽtro omnes linee circuli ſᷣm vnitatẽ pꝛimã conſti⸗ naiun non fiat. ¶ Ad ſlud aobiſettur oꝛtio de bet eẽ ſci⸗ tute ſunt. Oꝛeuiter aũt diſtantes bꝛeuiter diſcernũtur· aunn i entis ad ſcibile: ergo ſicut neceſſariũ ſcitur per ratõeʒ ⁊ que ſcʒ magis ⁊ magis.ſic in tota omniũ natura.i.in ngſeni neceſſariam:ita contingens per canſam cõtingentem. co:oẽs ratões nature ſinguloꝝ ſunt cõuolute ꝑ vnam nanſnn⸗ Dicendum ꝙy eſt ens per ſe.⁊ ens per aliud.⁊ ens per in cõfuſam. Item dyoni.in eodem diuina ſapia ſeip̃aʒ mie u aliud reducitur ad ens per ſe:ita cauſa contingens ad ↄgnoſcẽs:ognoſcit oĩa materialia ĩmaterialit᷑.⁊ nõ ꝑ⸗ limiepln cauſam neceſſariam eſt reducibilis.omne em̃ per acci⸗ tite ꝑtim:2⸗ nite infinita.a multa vniuerſalit᷑ ip̃o vno nunſic dens reducitur per ſe. Ao aliud quod obijcit de du⸗ oĩs ↄgnoſcẽs ⁊ adducẽs. Etem̃ ſi ̃ᷣim vnã cauſam deꝰ nſcientidt plici cauſa ſcʒ inſerioꝛi ⁊ ſuꝑioꝛi. dicenduʒ e eſi cquſa eſſe oibo tradidit:Fm vnicam eandẽ cauſam ſciuit oĩa: auſanm nuc ſuꝑioꝛ us: ⁊2 cauſa inferioꝛ natura vel volutas. Que vt ex ipᷣo exiſtẽtia ⁊ in ipᷣo pꝛius ſubſiſtẽtia. ſuan. ſand dam aũt ſunt immuntabilia fᷣm cauſam ſuꝑioꝛem:vt ce S 3 αι ſe N 9 nperauſn lum moueri vſq; ad finem mundi.deus enim ita diſpo “ rticu us ext babent i ſuit ⁊ etiam natura motrix ad hoc eſt neceſſario diſſ po⸗ Onſequẽter querit᷑ vtꝝ ſcĩa dei ſit ſingłaꝛiũ gisclii ſita: vnde eſt cauſa ĩmutabilis ad hoc:tam ſuperioꝛ q; Ad qð ſic.intellect hũanꝰnõ eſt ſingulariũ enmſid inſerioꝛ. Item quoddã eſt imutabile Fm cauſaʒ inferio 6B ſolu vniuerſaliũ. 2 ratõ buiꝰ ẽ: qm intelle⸗ enſaumm rem: qð tamen eſt mutabile Fm ſuperioꝛem. vt ſolẽ mo ctus ĩmateꝛialis ẽ᷑: a abſtractꝰa loco ⁊ a tempoꝛe.ſingu nplre ueri qui babet cauſaʒ imutabilẽ neceſſariã inferioꝛem lare vᷣo eſt hic ⁊ nũc.Cum ergo diuinꝰ intellect ſit ma⸗ cuummg, quod tamen m cauſaz ſupioꝛem eſt mutabile. vt patzʒ xime imaterialis 2⁊ abſtractus a loco? a tꝑe:nõ poteſt ſeni / in Joſt ne. ix. Yem eſt quoddã imutabile ßm cauſaz ſu⸗ habere ſcientiain ſingulariũ.4l Item oñditur ab Are⸗ juſſn . perioꝛem:tamen mutabile eſt 'm cauſam inferioꝛẽ. vt ſio.ĩ pᷣa phia.ꝙ deus non cognoſcit alia a ſe:’quoniã . — O r Cr e e „ ² daah u Na Acc& n Man 4 1— 1 Dey 95 r . *Vy2* Cr-no — õ rce 0 *. na weN 2 en EX e r. nn s , ſt0 e e Dale ſo de 5 ☚ 9 b dee eer Er ) ο ſhr äl 19 r d. o r ſic intellectꝰeius vileſceret. ¶ Itẽ augu. in Ench. me⸗ te. qꝛ ñ ſciũt᷑ opoſita a deo m modũ ipoꝝ enũciabiliũ i lius eſt quedã neſcire qᷓ ſcire vt vilia.ſi ̊ iſia ſũt vilia h̊ magis ꝑ modũ ↄpꝛehẽſionis reꝝ de quibo ſũt enũcia⸗ ĩ reſpectu diuine bonitatis ⁊ ſcĩe:meliꝰeſt ignoꝛare illa bilia.que quideʒ ↄpꝛehẽſio oĩno abſtracta ẽ a ↄpoſitñe hi⸗ qᷓ ſcire. Contra.augu.xj.de cini.dei.a terrenis vſq; 7 oppoſitõe enũciabiliũ.⁊ dico reꝝ enũciabiliũ.nõ per dit ad celeſtia a viſibili bo vſq; ad inuiſibilia:ſunt aliq̃ bo⸗ modũ illũ quo ſunt in ꝓꝛia natura: ſ̊ ꝑ modũ illum q̊ ſur na aliqua melioꝛa ad h̊ ineq̃lia vt eſſent oĩia. deus aũt ſunt in ſua cauſa vt tactũ eſt ſupꝛa.⸗ Ad illud ꝗ̊ quod ro ita ẽ artifer in magnis:vt minoꝛ nõ ſit in paruis.&̊ ipᷣe pꝛimo obijcit dicendũ ꝙ bec ẽ duplex:vtrũq; einñ oppoſi deus equaliter ẽ artifex magnoꝝ ⁊ paruoꝝ. g in arte toꝛum ſimul videt deus.qꝛ ſi hec dictio ſimul determi⸗ 6 ſua equalit᷑ ↄgnoſcit magna ⁊ parua.4 Itẽ qð poteſt net hoc verbũ videre in ↄꝑatõe adinuicẽ:vera eſt.⁊ eſt ſo ↄgnoſcere creatura non põt ignoꝛare deus.ſi ̊ creatu ſenſus.deus ſimul videt vtrũq; oꝑoſitoꝝ.qꝛ eodẽ pre⸗ ra põt ↄgnoſcere ſingularia:deus nõ põt ignoꝛare ſin⸗ ſenti eternitatis ſimul videt vtrũq;. Si vo determinat gularia. Dð ↄcedẽeduʒ ẽ.4¶! Ad pꝛimũ dicũt quidaʒ hoc verbũ videre in ↄpatõe ad rem viſam:falſa ẽ.⁊ eſt ꝙ hoc ẽ ex imꝑfectõe intellectus noſtri ꝙ nõ põt intel⸗ ſenſus.deus vtrũq; opoſitoꝝ ſimul videt:ſimul ſcʒ eẽ. ligere ſingulare:nõ aũt ex eius ĩmaterialitate.Aliter Et in hoe ſenſu ꝓcedit cũ accipit vtrũq; opoſitoꝝ eſſe tamen dicendũ ⁊ verius.ꝙ intellectꝰhumanꝰintelligit ſimul:eſt falſum.¶ Ad ſcom dicendũ.q; nõ eſi ſimiliis . ſingularia.intellectus em̃ accipit ſpeciẽ rei:⁊ intelligit modus eſſendi cũ dicunt᷑ oppoſita eſſe in rerũ natura: rem ipᷣ̃am. lapis em̃ non eſt in aĩa ſed ſpecies lapidis. ⁊ cum dicunt eſſe in ſciẽtia dei. In rerum em̃ natura i⸗ . qua quidẽ intelligitur ipᷣe lapis. O: ergo inſinuat boe poſſibile eſt ꝙ ſimul ponãtur oppoſita in eodem ſubie n cius ꝙ nõ intelligit᷑ ſingulare ſ̊ vniuerſale:hoc intelli cto:ſᷣ tamen ſimul ſunt in ſcientia.Qotandũ tamen.qꝙ gitur q;tum ad ſpeciẽ acceptã in intellectu qui inqᷓtuʒ etiam in rerũ natura differt cũ dicunt᷑ cõtraria eſſe in hmõi habet ratõez vniuerſalis.qua quidẽ ſpecie intel⸗ aliquo ſᷣm veritatẽ: ⁊ cum dicunt᷑ in aliquo fᷣm ſpecie,ʒ ſi⸗ ligitur res cuiꝰeſt ſpecies ſcʒ ſingulare.Mota igitur ꝙ; ſiue intentõeʒ.i Qam ↄtraria ſᷣm veritatem nõ poſſunt (ſen intellectꝰhumanꝰintelligit ſingulare ꝑ ſpeciẽ ſiue ſimi⸗ eſſe ĩ eodẽ ſubiecto ſimł ꝑ naturã. velut ↄtrarij coloꝛes (en litudineʒ eius acceptam.admiculo ſenſus.angelicꝰin⸗ in eadem ꝑte parietis:⁊ tamen ſimul poſſunt in medio gu⸗ tellectus accipit ſingulare ꝑ ſpeciẽ ſiue ſimilitudinem per intentõeʒ. ſicut patet ꝙ intentões inumerabilium ſor eius nõ acceptã amiculo ſenſus. virtus em̃ intellectus contrarioꝝ coloꝛum poſſunt eſſe:⁊ ſunt in vna⁊ in ea⸗ aun nelietlant põt in ↄgnitõe vniuerſalis ⁊ ngutaris dem parte aeris. ti⸗ per intellectũ.quãtuʒ põt cognitio aĩe ratõnalis diui⸗ leb 4 ſa perſenſum ad cognitõez gularfs per intellectũ R ebꝛum quartu ad cognitõeʒ vniueꝛſalis. Cam igituꝛ humanintelle⸗ Onſequẽter querendũ eſt de modoſcien⸗ d ctus q; angelicus intelligit ſingularia ꝑ ſpeciẽ ſiue ſi⸗ tie dei.⁊ quomõ ſcit.⁊ quomõ cognoſcit 4 militudinẽ que ẽ in ipᷣo que nõ eſt ipe intelligẽs.ſed in res in ſeipo:⁊ per ſeipᷣm. Querit᷑ primo hoc differũt ꝙ hic manuductõe a ſenſu:ille ꝑ ſe.intelle quomõ res ſint in deo.ratõe cuiꝰ querit ſ ctus diuinus intelligit ſingulare non amĩculo ſenſus de ydeis rerum ⁊ ratõnibo ſᷣm quas dicũtur eſſe in dei “ nec ꝑ ſpeciẽ nec ꝑ ſimilitudinẽ que ſit alia ab intelligẽ⸗ ſapia. Secũdo cũ mala nõ habeant eſſe in deo:quomõ gĩ te:Rᷣ ſeipᷣo ſine ſimilitudine que ẽ ipᷣe.¶. Ad hoc igitur cognoſcũtur a deo.Tercõ quõ ſcit omnia p̃ſentialiter. ets qð obijcit.ꝙ intellectꝰhũanꝰ nõ eſi ſingulariũ quia eſt Quarto quomõ ſcit oĩa ſimul. Quinto quomõ ſcit oĩa ee nmalerlaio ea interemptõeʒ 7 naläenein. . pfecte. Sexto quomõ ſcit omnia imutabiliter. natt ĩimaterialitas nõ eſt ratõ quare nõ intelligit᷑ ſingulare 7 J 2 mH 35 qꝛ tũc angelꝰnõ intelligeret bümatertalttos E ela q⸗ Articu uS prim in re ſpẽs ſiue ſiłitudo rei accepta in intellectu vt hmõinñ * . D pꝛimũ querũtur plura.pꝛimo querit᷑ hic ber eſt ſingularis:ſᷣ potiꝰeſt vniuerſalis:inqtuʒ ẽ exẽplar ſi ſic ẽ ꝙ ydea ⁊ ratõ ⁊ ſapia ſũt idẽ ſᷣm ſub⸗ mii ſiue in ſiłlitudine multoꝝ ↄſimiliuʒ.¶¶ AUd ſcdᷣm vo di⸗ ſtantiã que ẽ differẽtia ſᷣm ratõeʒ.· idem glaf cendũ.ꝙ illud qð dicit phus.ꝙ deꝰ nõ põt ↄgnoſcere il ſint ſic oſtẽdit augu.in li.de ciui.dei.ydee ſunt in men luda ſe niſi vileſcat.dicendũ ꝙ nõ intendit ꝑ hoc ꝙ ipᷣe te diuina.quas qui nõ credit infidelẽ eſſe nõ ambigit. nõ ↄgnoſcat alia a ſe:bᷣ ꝙ nõ ↄgnoſcat ea extra ſe: ſ ĩ ſe ſ homo agẽs m artem ſuam Fm eaʒ eſt exemplar ope 6s cauſa ipoꝝ.⁊ ↄgnoſcẽdo ſe cauſaʒ oim: ↄgnoſcat oĩa.⁊ rum que fiunt ab eo:multofoꝛtius deꝰ omniũᷣ creatuꝛa el ideo ſua ognitõ nõ dependet a reboſcibilibo:quẽadmo rum que fiunt ab ipᷣo exemplar eſt. ydea aũt nihil alið in dũ ↄgnitõ hũana.quẽadmodũ pũctꝰvel centꝝ habẽt ĩ⸗ eſt q; exemplar diuinũ: ꝗ̊ idem ẽ exemplar diuinum ⁊⸗ ini tellectũ ſui a qͥ ducerẽt᷑ multe linee.ↄgnoſcẽdo ſe cauſã ydea. :. è aũt ydee ſunt idem qð ratoes:dicit auguſ. anni ⁊ pᷣncipiũ oĩm lineaꝝ:ↄgnoſcẽt oẽs illas lineas.¶ Ad in li.lxxxiij.queſtio. dicit em̃ ꝙ ydee ſunt ratões reruʒ anre terciũ dicendũ. ꝙ augu.in illa auẽte ench.ſumit igno⸗ ſtabiles vel inuariabiles: ⁊ que diuina intelligẽtia ↄti⸗ D rare ꝓ nõ oꝓpꝛobare.ſᷣm quẽ modũ dicit᷑ ĩe deus igno nent᷑.¶ Oè autẽ ſint idem q; ipᷣa ſapiẽtia dei:patet ꝑ H on rare peccata.vnde qð dico hic vilia:ſupponit ibi pecca qð ipe dicit.cuʒ ipᷣe neq; oꝛiant᷑ neq; intereant:ſᷣm eas inn ta:nõ crcaturas infimas vel minus mobiles. tamẽ dicit᷑ foꝛmari eſſe qð oꝛitur ⁊ interire poteſt: ſed E Articulus ſe C ptumꝰ Fm ſapiẽtiã diuina dicit᷑ foꝛmari quicqd ſit. omnia ĩ ſa õ pientia feciſti: ̊ relinquit᷑ ꝙ ſint idem ꝙ ſapiẽtia cei q Hnſequẽter querit᷑ vtꝝ ſciẽtia dei ſit oꝓpo⸗ eſt eterna.⁊ ſᷣm quã foꝛmat᷑ omnis creatura. Mñ.ꝙ gi ſitoꝝ.Ad qð ſic.ſi nibil eſt qð ſem ꝑ videat licet ſint idem ſᷣm rem: differentia tamen eſt inter hec Hi NDeſicut dicit augu.oĩa ſimul videt.quoꝛuʒ ſm nomen.quia ratio reſpicit finem:ydea foꝛmam:ex⸗ ſ⸗ nullũ eſt qð nõ ſemꝑ videat. & cũ ↄtingat vtrũq; omo⸗ emplar efficientem: ſapientia cognitõez:ſicut ars ope ſitoꝝ eſſe.vt ſedere te ⁊ te nõ ſedere:vtrũq; iſtoꝝ videt rationem. Ende inqᷓtum efficiens ſcit qualiter debeat 1 cus.̊ᷣ nõ videt hoc poſt illud: ita vt ſit ſucceſſio ĩ vidẽ operari ᷣm exem plar:dicitur ſapiens.inqꝗᷓ tum vᷣo po⸗ en d: g ſimul videt h illud.ſ̊ vtrũq; iſtoꝝ eſſe ſimul eſt teſt operari cum vult:dicitur artifer.⁊ quia vnũ ⁊ ideʒ ſpe falſuʒ ⁊ ipoſſibile:̊ deꝰ videt vel ſcit falſuʒ. ¶ Itẽ poſi⸗ m rem eſt cauſa exemplaris 2 finis ⁊ cauſa cognoſcẽs e iensetealneire ſbonit leire vnum vnum ? idem m rem eſt ſapientia ydea ⁊ ratio. ſan o ſcire alteꝝ ogoſitoꝝ. Cõtra.o ₰ . faſ poſitoꝝ Zage: viſeiplinatdn eafem ſeattia. ö7 malt⸗ Adhuc queritur . H. . zu⸗ magis etiã ſciẽtia dei poterit eſſe opoſitoꝝ. Rñ. di⸗ cum ſit vna ſapientia dei: quare ſunt rationes plures rſß cẽdũ ꝙ ſcia dei põt eẽ oppoſitoꝝ ſine opoſitõe ⁊ falſita ydee:vna autem ſapientia? autem ſint plures ra e „Bnn- 8 —. a Wwee e eee na rS, Freges r . a be t ſ e Dey ₰ Thr- A 4 ſ. ſi⸗ ℳαρνανα; . ſf re knüchr ſür Cnhen eaopoſe lii odi iln ncheſtchre uüIden, Werg l⸗ gaige, Mdummine nilltineſ eeſmnllgi, optocſe pnocſtüinii⸗ rerümnnn neßinannt’ neodenſne ncüinnen Nrarin eſenn voßin ſig nnö poſin rarijcoloreg untin meci⸗ mnerabilinmn 1nazinca⸗ „ N modoſcien onöcogoſi Queri pin ecudnt turcſend 1 deo:glen Pential omnöſcitei liter. moquribt itidißnſoh eg Acmn Cutinnen enömnbigt⸗ Gengate. Gnidcrenon aürnibl a lr dibinun 6 oietouc tratöcsteng htellgitonn aifint reporeſ⸗ ſtomii ſapietndif ra. Rie veſtiner fornam ſientameſe olicrnden ftumdhfr iucnitt, ſuapniſi rano. K Gni ⸗ / Queſtio tiones:patʒ ꝑ hoc qð dicit᷑ in li. lxxxiij.queſtio.aĩa nõ põt intueri eas niſi ratõnalis ex ea ꝑte qua excellit.i. mẽte ⁊ ratõe.2 hec eſt aĩa ſancta ⁊ pura. Ratõe ꝙ con⸗ dita ſunt. nec ea ratõe homo qua aʒinus:hoc em̃ cẽt ab ſurdũ.ſingula em̃ ſunt ꝓpꝛijs creata ratõibo.has auteʒ ratões nõ eſt arbitrãduzʒ eſſe niſi in mẽte ↄditoꝛis:non em̃ extra ſe quoꝙᷓ poſituʒ intuebat᷑.ex hoc habet᷑ ꝙ ra⸗ tiones ⁊ ydee plures:tamẽ vna eſt xi ſapiẽtia. MKe⸗ ſpondẽ duʒ ꝙ licet idẽ ſint m rem: illa tamẽ in hoc dil⸗ ferunt m dictionis modũ. nam ſapientia exemplar2 ars plus ſe tenẽt ex ꝑte dei ↄgnoſcẽtis qdð oĩno eſt vnũ: ideo illa nõ recipiũt pluralitatẽ. ac dicunt᷑ plura exem plaria:plures ſapie:plures artes. Ratio vo ⁊ ydea ex ꝑte rei cognite.⁊ ꝓpter h̊ ſicut res cognite plures ita et ydee.⁊ ꝓpter hoc quia vnaqueq; res habet ſuũ ꝓpꝛium finẽ:ſũt plures ratões m quas fines determiant᷑.ꝓpt reſpectũ q̊ ydee ad foꝛmã ⁊ ratõnis ad finẽ: cũ ſint foꝛ me rex plures 2 fines:dicũt᷑ ratões ⁊ ydee plures. . TCercio queritur .S. j. ſi tꝑale nõ eſt cauſa coeterni.vnũ em̃ ⁊ multa ↄſequũt᷑ eſſe:nõ videt᷑ determiari multitudo fᷣm nomẽ in eo qð eſt eternũ a tꝑali.⁊ ita nõ debẽt dici ydee aut rationes plures ꝓpter foꝛmas ⁊ fines creaturaꝝ plures. Ke⸗ ſponſio.dicũtur ydee aut ratõnes plures ꝓpter reſpe⸗ ctum creaturaꝝ ad ipᷣas: nõ ꝙ ſint a creaturis vel ab eis accipiãt vnitatẽ aut multitudinẽ. Adhbuc queritur S. iijj. de illo qʒ dicit aug. ꝙ nõ ea ratõne conditꝰ eſt bõ qua equꝰ.ſᷣm hoc em̃ videt᷑ ꝙ plura ſint ab eterno: cum ille ratões ſint eterne.vt in eadẽ auẽte habet᷑.ratões reruʒ ſunt ſtabiles. Rũñdendũ eſt.ꝙ eadẽ eſt ſᷣm rem ratio eterna qua hõ eſt ↄditꝰ ⁊ equꝰ:ſ̊ nõ eadẽ vt ratõ.exem⸗ plũ de B.pũctꝰad quẽ termiant᷑ plures linee:vnꝰ pũctꝰ eſt.̊ tamẽ dicit᷑ plura:qꝛ pluriũ pᷣncipium.hoc aqũt no men ratõ nomĩat ꝑ modũ pᷣncipij.illud aũt idem nomi nat ſapĩa mõ abſoluto. Pꝛetea cũ loqmur in talibo: p poꝛtõnalit᷑ loqmur de xnitate 7 multitudie.quẽadmo⸗ dũ loqmur d ſapia hũana ? ratõibo fiendoꝝ ſm eam ſpeciebo q̃ ſunt i ea. dicimꝰem̃ ꝙ vna ẽ ſapia ediſicato ria q̃ fit multe domꝰ:alia rõe fit hec domꝰ:alia illa.⸗ alia foꝛma exẽplaris hꝰ ꝓpꝛia: ⁊ alia ꝓpꝛia foꝛma illiꝰ. Quinto queritur S. uij. cũ oĩa ſint in ipᷣo vt vita aut lux: q̃re nõ ſũt oiĩa potẽtia vel ſapiẽtia?: . Pꝛetea ſicut habet᷑ actuũ.xvij.in ipo vi numus mouemur ⁊ ſumus. ꝓpter quid q̊ nõ dicunt᷑ oĩa in ipo vna eſſentia aut vnus motus:ſicut oĩa in ipo di cunt᷑ vna vita. Hoc videt᷑ Anſelł.dicereĩ monolog.oĩa anteqꝙᷓ fierẽt 2 cũ facta ſunt ⁊ cũ coꝛrũpunt᷑ ſeu aliqͥ mõ variant᷑:ſemꝑ in ipo ſunt.nõ ꝙ ſint in ſeipis: ̊ quod ẽ idem ipe.⁊ tamen in ſeip̃is ſunt eſſentia mutabilis pᷣm imutabilẽ ratõeʒ creata. In ipᷣo vo deo ſunt ip̃a pᷣma eſſentia.⁊ pꝛima exiſtẽdi veritas.⸗ ꝓut magis ſüt vtri⸗ qꝙᷓ; illi ſimilia: ita veriꝰz p̃ſtantiꝰ exiſtũt. Ex hac auẽte aecipit ꝙ creature in ipo ſunt ipa eẽntia dei.qðᷣ ꝓpin⸗ quiſſimũ ẽ illi hereſi q dicit oia eſſe deũ. Juxta illð. iu⸗ piter ẽ quodcũqʒ vides.4¶ Pꝛetea vnũ multa ſecũt᷑ eſſe ſi oĩa ſunt in co: queſtio eſt. aut vnüũ:aut multa. Si vnn:ergo oĩa ſũt vnu.ſi multa ergo multitudo ẽ ab eteꝛ no:cũ oia ſint in deo ab eterno. q Pꝛeterea omnia di⸗ cuntur eſſe in o. Querit᷑ ſm quẽ modũ eẽndi? Ke ſpondẽdũ. Dicũt omnia in deo eẽ vita aut lux. ꝗpter boc ꝙ viuere ẽ ↄmũe ⁊ rerum coꝛꝑaliũ ⁊ ſpũaliũ.⁊ in⸗ ꝓtum coꝛpoꝛalia ꝑticipant a ſpũalibo.vt coꝛpꝰ diecitur viuere per animã.⁊ ex hac ſilitudine dicunt᷑ in ipo oĩa riuere:quia quo ad ipᷣm non habent eſſe deficiens. ? li cet ipa in ſe cxſiciat: cognitõ tamẽ de eis indeſiciẽs. Di cunt᷑ aũt omia in ipo lux: lux em eſt ſimiliter cõmunis rcetN— B — „ % xxuſ. diſpoſitio in coꝛꝑalibo 2 ſpũalibo.hᷣ̊ in coꝛꝑalibo ꝑ par ticipatõeʒ.⁊ Iꝓpter hoc dicũtur oĩa in ipᷣo lux eſſe:quia oĩa in dei cognitõe relucẽt ⁊ ſunt manifeſta. Sapientia aũt ⁊ cognitõ nomĩant illud qð eſi ꝓpꝛiũ dei cognoſcen tis. nõ em creatura inꝙᷓtuʒ creatura ſapit ant ↄgnoſcit potẽtia aũt eſi ꝓpꝛia diſpoſitõ agentis:quare no dicun tur oĩa in ipᷣo eſſe potẽtia niſi hoc nomẽ potẽtia ablati ue accipiat᷑. ⁊ teneat᷑ ibi potẽtia ꝓ poteſtate:ad diffeꝛẽ tiam potẽtie materialis.¶ Qe incidamꝰin illam bere ſim que dixit deũ omniũ eſſe naturã. dicendũ eſt ad au ctoꝛitatẽ Anſeł.ꝙ aliter vel aliud eſt dicere oĩa eſſe di uinã eſſentiã:aliud ẽ dicere in ipo ſunt oĩa diuina eſſen tia.Cum em̃ dicit᷑ oia ſunt dinina eẽntia:ſupponuntuꝛ creature ꝓut ſunt ĩ ſuo eẽ. Cum aũt dicit᷑ oĩa ſunt ĩ ipo diuina eẽntia:ſupponũt᷑ ratões eterne de rebo iſtis.que ratões eterne ſunt ipᷣa dei ſapiẽtia:⁊ ita ꝑ ↄſequens di⸗ nina eẽntia. NQec ex hoc ſequit᷑ ꝙ ſint in dei eẽntia licet ſint in eius ſapiẽtia. Eſſe em̃ in dei ſapiẽtia nihil aliud eſt qᷓ ↄgnoſci ab eo.eſſe vᷣo in ſua eẽntia: eſt ipam eẽnti⸗ am vere dici de ill qð de nulla creatura ↄuenit.4 Pꝛe⸗ terea ꝙ dicit᷑ in ipo viuimꝰmouemur ⁊c.equoce ſumit᷑ cũ dicit᷑ oĩa in ipᷣo vita erant.iQam cum dicit᷑ in ipſo viuimus:notatur per in.cã efficiẽs.i.ab ipſo eſt viueꝛe noſtrũ.cum dicunt᷑ oĩa vita in ipᷣo:per in. notat᷑ cauſa eremplaris.dicunt᷑ aũt in ipo vita:nõ motus aut eſſen tia.nã motꝰnomẽ a ꝓꝛopꝛiatuʒz eſi de rebo factis.⁊ nõ ẽ ↄmũe ſaciẽti ⁊ facto vel ↄgnoſcẽti ⁊ ↄgnito. eſſentia li⸗ cet ſit ↄmũe nomen:nõ recipit᷑ hic qꝛ vnũquodq; habet Apꝛiã eẽntiã.iQe ᷣ credãt᷑ oia nõ differꝛe in eẽntia:non admittat᷑ in ipo oĩa eſſe eẽntia.hoc tamẽ admittit᷑ oĩa ſunt ĩ ipᷣo.Cum aũt dicunt᷑ oĩa eſſe in ipᷣo:notat᷑ eſſe in cauſa erficiẽte ⁊ ↄgnoſcẽte.dico aũt efficiẽtẽ nõ actu ſed habitu. ¶¶ Ad aliud dicẽdnʒz ꝙ nõ ſequit᷑ ſunt in deo: vnũ vel multa.hec eĩ diuiſio vnũ multa ↄſeqꝗt᷑ ens:po ꝙ in ſeip̃o ẽ ens:nõ aũt ꝓut habʒ eẽ ſᷣm ꝗd.eſſe aũt pᷣm quid ẽ creature eẽ cũ dicit᷑ eẽ in deo: qðᷣ tñ in ſe eẽ eſt eẽ ſimplicit. Qec ſegꝗt᷑ oia ſunt ĩ deo:g homo ẽ in tro.iã eſſe hoĩeʒ eſt eẽ determĩatũ in ſpecie:eſſe ĩ deo aũt eſt eẽ E indiſtinctõeʒ generis ⁊ ſpẽi.¶ Ad aliud dicit᷑.ꝙ eſſe in:accipit᷑ ibi eẽ vt in motiuo.Aotiuũ aũt eſt duplici: ter effectiuũ:vel cognitiuũ.⁊ vtroq; mõ dicunt᷑ eẽ ĩ doo quia in cauſa cognoſcente ⁊ operante. 6 7 — 7 Incidẽter queri· .S. v. tur.cũ oĩa dicũt᷑ eſſe ĩ deo.vtꝝ ſequat᷑.ꝗᷓ oĩa ſut in diui na eẽntia.ilq Rñ.ꝙ nõ.eſſe em̃ in deo dicũt᷑.quia deus ſupponit cauſaʒ ratõe cuiꝰdicũt᷑ eſſe ĩ ipo.eẽntia at di nina licʒ ſit cauſa: tñ nõ dicit reſpectũ ad illud cuiꝰ eſt cauſa ꝓut noĩat᷑ eẽntia.⁊ qꝛ dei eẽntia nõ ẽ creature eſ: ſentia nõ dicũt᷑ oĩa eẽ in eẽntia ꝓpꝛie.licʒ at᷑ dicat᷑ deus uabꝛahà ⁊c.nõ tñ diuina eẽntia abꝛaham. % ⸗ „ IAterum queritur S. vj. eit ne ↄcedẽduʒ. ꝙ oẽs creature ab eterno eẽnt cũ deo. cũ em̃ aſſociatõeʒ notat.aſſociatõ aũt nõ eſt niſi vbi eſt multitudo:q nõ erat ab et᷑no creaturaxꝝ.ꝗᷓ c. ꝗ Cõtra augu . ſuꝑ illð pᷣs.pulchꝛitudo agri mecũ ẽ.ideo inquit mecũẽ:qꝛ apud deũ nihil pterit.nihil ſutuꝝ ẽ. cum illo ſunt oĩa futura.⁊ ei nõ detrahũt᷑ iã p̃ᷣterita: ⁊ cum illo ſunt oĩia. Rñ.ĩpꝛopꝛie ſumit᷑ hec ppoſitio cum.⁊ꝛ in⸗ telligit hoc ratõe ip̃aꝝ rationũ que ſunt in ipᷣa ſapien/ tia diuina de rebo ſiendis.he aũt rationes ſunt ipᷣa dei ſapientia: que eternaliter eſt.⁊ cum ipo dicitur eſſe:nõ ſit aliud in eſſentia. ſed alia ratio dicendi cum dici? cus 2 cum dicitur ſapientia ſiue ratio. RKr Articulus ſecũdus Onſequẽt qrit᷑ cũ mala nõ habeãt eẽ ĩ deo. quõↄjſcũt a deo. Aã dicit ang.cũ peta oĩm ſciat.nũꝗd ĩtelligẽdũ ẽ ea includi cũ illa ge⸗ N lb N ſ A Aa Mreet der ſpen d z3 Buan 229 a £D Orr ſopre . N Er 0 dro Edh 5 ſ 1TFPe CLI .ν 1— Pe nezalitate locutõis qua dicit aplus oia eſſe in wro. Ro. rj er io inquit? pĩm ⁊ in ipo ſunt oia. ſeo auis inſa nus direrit eſſe mala in deo: illa em̃ in ipo eſſe intelli⸗ gunt que ex ipo ⁊ ip̃m ſunt ea vo p ipᷣm ſunta ex ipᷣo quoꝝ auctoꝛ eſt. ̊ no eſt auctoꝛ niſi bonox: nõ ergo ex 1po2 ip̃ᷣm ſunt niſi bona.ita neq; in ipo ſunt niſi bo na:nõ ergo mala in deo ſunt.4· YItẽ augu. in li.de natu ra boni. Cum audimꝰinquit ex deo per ipᷣm 2 in ipo eſſe omnia.omnes vtiq; naturas intelligere debem?: 7 ommia ꝗ; naturalit ſunt: nec em ex ipo ſunt peccata que naturã nõ ſeruant ſ viciant. que ex volũtate peccãtiuz naſcũtur ommia:ex bis ergo relinquitur ꝙ mala nullo modo ſunt in deo. ¶ Scom hoc g obijcit᷑. ſi mala non ſunt in deo nec m ſilitudinem nec ſm cauſalitatẽ:quõ cognolecũtur a deo in ſeipo:nõ videt᷑: ¶ Item cũ mala non dicant᷑ eſſe in deo.queſtio eſt. cum hec ſit ocedenda maia ſunt in ognitõe dei: vtrum ſilr hec:mala ſunt in deo cognoſcẽte.⁊ ſi hoc:tũc mala ſunt in o.¶ Itẽ au gu. in li. de libeꝛo arbi. ature intantũ viciole ſũt:in⸗ Stum ab ei qua facta ſunt arte diſcedunt. intantum recte vitupant᷑: inꝗᷓtum eaꝝ vituꝑatoꝛ arteʒ qua facte ſunt videt. boc ita vituꝑet qð ibi nõ videt: ex quoſi umi⸗ tur ꝙ mala nõ vident᷑ a deo.4 Si dicat aliquis:ꝙ ma la nõ vident᷑ ꝑ appꝛobatõeʒ:vident᷑ tamen ꝑ ſimplicem noticiã. Sed querit᷑ adpuc.quare bona multipłr: ma⸗ la pᷣo tm̃ vno modo dicunt᷑ cognoſci? eum cognitio ad veritatẽ ꝑtineat: verum autem oↄmũe eſt bono 7 malo. Rñ:augu. in libꝛo ↄfeſſionũ/cum deus pᷣnidet vel pᷣ⸗ ſcit mala: nõ eſt viſio in ſilitudine mali vel a ſititudine que ſit in deo:ſicut ſilitudines exẽplares dicunt eſſe in ipᷣo. VUnde notãduʒ. ꝙ; pꝛimo ſũt ſilitudines infecte in aia.ſedo ſũt ſiłitudines ĩ mẽte artificis.nec hac nec il⸗ la ſiłitudine deus pᷣſcit mala. ſᷣ in qu adã diſſilitudine ſicut medicina moꝛbũ nõ qꝛ ei aſſiłat᷑. vnde p̃s.q igno⸗ rabã introgabãt me.glo.deꝰ nouit peccatũ ſicut ars vi ciũ. Et dyoni.in li.de diuinis nomiĩbo.nõ m viſioneʒ ſingulis ſe imittit: hm vnã cauſe ↄtinentiã oĩa ↄtinẽs 2 ſciens.ſicut lumen m cauſazʒ ꝑ ſemetipᷣm tenebꝛarũ pᷣaccepit viſiont᷑.nõ aliũde videns tenebꝛas q; a lumie. ¶Ad ſcom dicendũ/ ꝙ nõ ſequit᷑ mala ſunti dei ↄgni⸗ tione: in deo ↄgnoſcẽte. cum em dicit᷑ mala ſuntĩ deo cognoſcẽte:duplex notat᷑ eſſe in. ſeʒ in deo ꝑ cauſe alita⸗ tem 2 eẽ in deo ꝑ cognitõez. Qma vo mala nõ ſüt ĩ deo P cauſalitatẽ:nõ ocedit᷑ hec:mala funt ĩ deo cognoſcen te. ſiłr nõ ſunt in eo ꝑ exẽplaritatẽ: nõ em̃ eſt exemplar maloꝝ deus. 4 Ao vltimũ dicendũ. ꝙ dupir dicũt bo na ⁊ mala cognoſci.eſt em ognitõ intellectiua cogni⸗ tio pꝛactica. vñ intellectꝰdicit᷑ ↄgnitiuꝰ⸗ pꝛacticꝰ.vtro q; aũt mõ ſũt bona in ſcia xei:mala vo altero mõ tm̃.a malo aũt nõ pᷣuat᷑ veꝝ h bonũ. Sciẽtia aũt pꝛactica re⸗ ſpicit bonũ:ↄgnitiua veꝝ.dicũt᷑ aũt mala eẽ ſimpliciſſi ma ĩ ↄgnitõe dei.nõ ꝙ bona ſint ↄpoſita in eiꝰ ognitõe vel noticia: ß qꝛ ipa ſunt ibi ⁊ ꝑ modũ veri ⁊ ꝑ modum boni. Sed nũgo ↄcedendũ ꝙ; mala ſint in cognitõe dei ꝑ modũ veri. Rñndeo nõ ꝑ modũ veri ꝙ ipa mala ſint. ſed veri in bono cui oꝓponũtur. Articulus terci Onſequẽter q̃rit᷑ quõ ſcit deꝰpᷣſentialit᷑.Ad qð ſic obijcit᷑. ſiẽ dicit᷑ ſuꝑ illð.j. Coꝛin.xj. FFFyt ãgelos.glo.deꝰ nõ ad tpᷣs videt.nec ali⸗ quid noui ẽ in viliõe eiꝰ⁊ ſcia cũ aliqd tꝑalit᷑? trãſito⸗ rie gerit. ſi tñ afficiat᷑ ſenſus vł i caꝛnales hoim vl cele ſies ageloꝝ. ſenſus ẽ auctoꝛitatis ꝗ; nõ eſt aliq̃ innoua tio vel mutatõ ĩ viſiõe dei a mutatõe tꝑaliũ ſic ĩ nobis 7 ĩ ãgelis accidit. Item ſuꝑ illð.ij. petri vlt.qꝛ vnus dies apud ipᷣm ſic mille anni/glo.in agnitõe diuie veri tatis 2 p̃ſentia ⁊ pᷣterita ⁊ futura eq̃lit᷑ pſentia ↄſtant. BStẽ aug . ſup illð Yoh.viij. ſi non credideritis qꝛ ego ſum. nõ ẽ veꝝ eẽ vbi ẽ eẽ ⁊ nõ eẽ. pteritũ ⁊ futuꝝ. inue⸗ nio ĩ omi motu reꝝ.·ĩ veritate q̃ manet pᷣteritũ ? futux nõ inuenio: ſ ſolũ pſens.⁊ Bͥ incoꝛruptũ qð no ẽ̃i crea⸗ tura. ¶ Sʒ qrit᷑ qliter p̃teritũ ⁊ futuꝝ ẽ p̃ᷣſens apud de um. qm̃ videt᷑ ↄtrariũ.qm certiꝰ pᷣſens etnitatis ᷓ pꝛe⸗ ſens tpis.pᷣſens aũt tꝑis ẽ eſſe: pᷣſens aũt et᷑nitatis eſt tm̃ illuo qð eſt. nõ & pᷣteritũ vel futuꝝ ?ẽ pſens in einita te: cũ pᷣſens etnitatis ſit illud qð eſt. pᷣteritũ? fntuʒ nõ lunt pᷣſentia deo. Rñ. dicut᷑ pᷣſentia eo ꝙ ſic ogno ſcũtur ac ſi eẽnt pᷣſentia.ſ̊ hoe nõ ſufficit ad intellectũ huiꝰſpᷣmonis.ſ̊ ideo dicũt᷑ pſentia:qꝛ ratões pᷣteritoꝛuʒ atq; futuꝛoꝝ apud ipᷣm ſpᷣſentes ſunt. Ad alind rñdẽ dum ſm anctoꝛitatẽ Anſeł. xe ↄcoꝛdia pſciẽtie⸗ li. ar. que dicit.qᷓuis in etnitate nõ fuit aut erit aliquio ſᷣ eſt ita ꝙ in et᷑nitate mutari nequit ĩ tꝑe aliqñ ꝑ ſubiectaʒ volũtatẽ anteꝙᷓ ſit mutabile ꝓbat᷑ ec. qᷓuis aĩ nihil ibi ſit niſi pſens: nõ eſt tñ illu pᷣſens ſic tꝑale ſic noſtrũ:ſᷣ eternũ ĩ quo oĩa tꝑa ↄtinẽt᷑ ſiquidẽ quẽadmodũ pſens ptinet oẽm locũ ⁊ que ĩ loco ſunt:ita eterno pᷣſenti ſim! om̃e tpᷣus p̃ſens claudit᷑.⸗ q̃ ſunt ĩ quolibʒ tꝑe. Dicen: dum pᷣteritũ futux licet nõ eterna ſint in ſe:vt tñ ſunt in cauſa nõ tranſeunt. ſicut nec dom? vt ẽ in mente artificis trãſit: licet exieriꝰ recipiat mutatõez. vt em̃ di cit augu.ſuꝑ iobãneʒ in pᷣncipio archa in mente vitg ẽ in oꝑe vbi archa eſt. qð in ſe pᷣteritũ vel futur eſt:p⸗ ſens ẽ in ſua cauſa vel ratõe exeplaris vel ratõe ſilitu⸗ dinis.ſicut ᷓ eſt pᷣſens:ſic eſt ens.ſicut pᷣteritũ vel futun rum: ſic nõ elt. ꝗ Mota ad maioꝛẽ euidẽtiam. Anſek. in eodẽ li.cum aũt res aliter eẽ cognoſcat᷑ in tpe & in eter nitate. vt aliquãdo veꝝ ſit qm aliquid nõ eſt in tꝑe qd eſt i eternitate.⁊ qꝛ fuit in tꝑe qð ibi nõ fuit:⁊ erit tꝑa⸗ liter qð ibi nõ erit: nulla ratõe negari videt᷑ poſſe.ſimi liter ad eẽ in tꝑe mutabile qð ibi eſt imutabile.quippe. nõ magis oſpoſita ſũt mutabile ĩ txe 7 imutabrlei et⸗ nitate ꝙ; non eſſe in aliqͥ tpe? ſꝑ eẽ in etnitate. Siqui⸗ dem nõ dico aliqd nũꝗꝙᷓ eſſe in tꝑe qð ſemꝑẽ in eternita te. ſ tm̃ in aliquo tꝑe nõ eſſe. Nõ em̃ dico actionẽ meaʒ craſtinã nullo in tꝑe eſſe.ſ̊ů hodie tm̃ nego eã eſſe:que ta men ſemꝑ eſt ĩ eternitate.2 quado nega mẽfuiſſe vel fu⸗ turũ eſſe aliquio qð in tpe fuit aut erit:nullo modo ne gamus ibi eẽ qð ibi indeſinẽter ẽ ſuo pᷣſenti mõ. Sʒ adbuc dubitat᷑ de auctoꝛitate Anlſel. dicẽtis. , ſicut ß⸗/ ſens tp̃ᷣus otinet omné locũ:ſic eterno pᷣſenti clauditur ome tpus p̃ſens ⁊ q ſunt in tꝑe.Fm hoe em̃ videt᷑. ꝙ ſi⸗ cut om̃e qð eſt in tꝑe tꝑale eſt: ita ome qʒ eſt in eternita te eternũ. Et que ſunt in tꝑe ſm auctoꝛitatem pdictaʒ ſunt in eternitate: que ſunt tꝑalia ſunt eterna.4 Rñ ſio. nõ ſequit᷑ qᷓ ſunt in tꝑe claudũt eternitate: ſunt in eternitate. dicunt᷑ em̃ claudi eo ꝙ etnitas pᷣcedit tpᷣus 1 erit tᷣus poſt tᷣus a durat dũ tpᷣus eſt. eſſe vo in eter nitate ꝓpꝛie dicũtur que ſuũ babent eſſe durãs cũ eter⸗ nitate. a licet res tꝑales vt ſunt ĩ cauſa eternaliter ſint non tamen ſm ſe ſunt in eternitate. M Articul' quart Hnſequenter queritur quomodo deus ſcit omnia ſimul. Zld quod auguſtinus. xvj. & trinitate. Sciunt ergo inmcez pater? filiꝰ ſed ille gignendo iſie naſcendo. omnia que ſunt in eo rum ſcientia:in eoꝛum ſapientia:in eoꝛũ eſſentia: vnul⸗ quiſq; eoꝛum ſimul videt. non particulatim vel ſigilla⸗ tim velut alternante conſpectu binc illuc? inde huc. ria us huc inde in alind atq; alind: vt aliqua vidẽ non poſſit niſi non videns alia.ſed omnia ſimul videt:quo rum nullum eſt quod non ſemper videat ⁊ ſciat. Eõ tra ſimul videt omnia que ſunt in eoꝛum ſcientig. ſa⸗ pientia.⁊ eſſentia: cum non omnia que ſunt in diuing eſſentia ſint. quia eſſe in cauſa non ponit eſſe ſimpli⸗ citer: ergo poteſt non exiſtens videri · ſed hoc qualiter cum viſus tranſeat ſupeꝛ exiſtens: Et ſi dicatur. ꝙ di citur preſens ratione cauſe.tunc cum nos pꝛeſentialit kpterii Marſchn lidein 4 „. „„ .α& * vide-⸗ . . . „„ .„ RR intelligimus cauſam aliquam.cum ipᷣa cauſa eſt vide⸗ iuſtoꝝ. Alio modo pꝛo ſimplici noticia.ſ̊ hec duobus tnntan mus effectum. quod falſum eſt. ¶ .ꝛeterea cum nos vi modis. vno modo abſolute:nõ ↄnotãdo exiſtẽtiã rei ſej᷑ ait rik, ctum Uum Hꝛete. nnohy. dis vno me olute:nõ ↄnotãdo exiſtẽtiã rei ſci teit temus rem pᷣſentem. nũquid melius videmus ꝙᷓ cu vi⸗ te. ps. ſciẽtie ei? no eſt 15 9notado exite *HR 4 vinn 1 nome giaen 8 pS. ſciẽtie eiꝰ nõ eſt numerꝰ. Alio mõ ↄnotado ſᷣm e eneig det ipe futuram? ¶¶ Item ille ſcit gignedo ille naſcẽdo. dicik in ecco. dño de er Quo mos oſne tipe futurs aneco. 4 Dte dño deo anteq crearẽtur cũcta ſunt cogni Epiefſüti Cõtra.ſcire idem eſt ꝙ eſſe.ᷓ pater eſt gignẽdo.⸗! Iteʒ ta ⁊ poſt ꝑfectũ ⁊c.⁊ hoc modo ſignifi 108 an „ͤ c ſoe . ſquil. ſimul ſt ꝑfectu c. ⁊ hoc modo ſignificat᷑ vt quid dixe aenfte om̃ia que ſunt in eoꝝ eſſentia vnuſquiſq; eoꝛum li runt dinina ſciẽtia vt viſi WNE mia qu neant ibilẽ ciẽtia vt viſio quaſi trãſitus ſuꝑ rem. Pꝛi ſetteenin videt:cõtra.ergo creatura eſt in eſſentia dei ſed nibile mo modo bona d ſubi eE ere N ir. . 16 N n dies, icũtur ſubiecta diuine ſciẽtie.ſecũdo Rracze in dei eſſentia quod nõ ſit duus. Rñ.ad pꝛimũ dicè modo bona 7 mala: entia 7 nõ enti Sen⸗ nntgie „ edo ſe qut libißi ell ao prinb ir 17 mala: entia ⁊ nõ entia. tercõ mõ bona ⁊ „Pic um. ꝙ vidẽdo ſe qui ſibipᷣi eſt pꝛeſens: videt omia no mala. FH entia tiñ pmn aliqdᷣ tõns pſens pteritn 2 Volinſi ſie auiim e ve nolkra riſle inellecti ſenſitina. ala, B entia tm̃ 'm aliqð tp̃us p̃ᷣſens pᷣteritũ ⁊ futuꝛũ ſüöſtiterſa ic autem eſt de noſira viſiõe intellectiua vel ſenſitiua ſm hoc tripliciter dicit ſciẽtia. appꝛobatõis intelligẽ igigignnte opoꝛtet em̃ pᷣſentiã rei apud ſenſum eſſe ⁊ ſimilitudinis tia viſio. Dicequm erao mne, en lige igint zus vel ali nidim cotingetis: . itel⸗ . n ergo ad queſtionẽ. ꝙ ſciẽtia dei nõ N liidſie eius vel alicuiꝰipᷣm cõtingẽtis:cum videtur apud iel⸗ augetur.ſcita tamẽ bene poſſunt augeri. Et ad hoc qð ngirſe lectum. nec eſt noſtra viſio potioꝛ viſiõe ipᷣius: licet rei dicitur deus põt ſcire que nõ ſciui geri. Et ad hocq egngainie crir 1i eer — S põt ſcire que nõ ſciuit.veꝛum eſt de ſciẽtia etgleſirti pᷣſentis ꝙᷓ ea quam videt futuram: quia pñtialiter vi⸗ nꝓpꝛobatõis ⁊ d ſciẽtia viſioms:̊ de ſciẽtia i ☛ xet eam pᷣſentia immutabili.4 Ad aliud dicẽduz. ꝙ H nõ eſt veꝝ quia illi ſubiecta ſi unt: quecũ l i⸗ nnlecta nenmriz verbum ſcire aliquando ſumitur reſpectu creature. vt potẽtie diuine.verũtñ poteſt vllere PBzym nbiecta gvolbznr 8 am ieltuer pater ſcit filium vel ecouerſo.quãdo ergo qua res poteſt eſſe que nõ erit vngeſrientie eree ul Rr babet reſpectum ad creaturam vel ad eãdem perſon: oni bars e nfizr cit vi⸗ ennaſiſte, hec eltſ. l. at iantont l ad esdem p ſionis ⁊ apꝓpꝛobatõis nõ eſt infinitoꝝ:łᷣ ſcientia intelle⸗ cdon i ſt falſa pater ſcit gignẽdo niſi gerũdiuum notet cõ ctiua infinitoꝝ eſt. ¶: Ad illud qͥ obijcit᷑. multipli on alilin comitãtiam.vt ſit ſenſus.pater ſcit dum gignit.prout o relati lripli 8 obiſcit. multiplicato muthliiztii ðdᷣo reſpectus eſt ad aliam perſonam:quodãmodo noti vno kelatinoꝶ mulriplical reliqun. vietan ꝓ, cſtſtigria boinnan onaliter tenetur. ⁊ tũc rech it nortonalern wetermin⸗ ad res:⁊ eſt ſciẽtia a rebo.verbigĩa. artifex babet ſcien riiͤteiſime⸗ Haliker tenctur. 7 tuo recipi ermin. tiam ad domũ faciendam anteqᷓ fiat.qui f. i tionem 2 ſic accipitur hic. Sciunt ergo pater filius: * . qui autem factas insrmt ſed ille ſcit gignendo:ille naſcendo.4. Ao aliud dicen⸗ mus coſicerat:ſietiam habet a winihus vel a rebus nt ertine dum ꝙ cum dicitur oumia que ſunt in eſſentia eoꝛum. eracgaqne e rebus eſt: ſequitur cõditiones ſeibili cicktan e nõ vniuerſaliter intelligitur de creaturis nec de attri⸗ unn. ſeicria vo ad res vel ſcietia artig non. vnde multi⸗ Ncingfie butis eſſentie vt ſunt eſſentia bonitas ⁊ hmnuſmodi:ſed kuentie vel diminutis domibus nõ augetur vel dimi⸗ Cridöſie partim de creaturis: ⁊ partim de attributis eſſentie. tia ei Lientig erleſieis el arfis.· talis autem eſt ſclen binöftttat tunc eſt ſenſus.omnia que ſunt in eoꝛum ſcientia in eo “D be rrc⸗ um ſcz artis vel exemplaris. vnde nõ ſe We rum ſapientia: hoc intelligitur de creaturis. reſiduum nur eſn o nes ſcibilii. Ao aliuo quo obiſcit plu Kimnntſeng dᷣoo te attributis eſſentie.2 ſic oꝛdinatur littera:vnuſqſ⸗ bacbiaw lecta wiccna g verum ell ſatſe apro⸗ terinihtie q; eorurn ſimul videt omnia que ſunt in eoꝛum ſciẽtia 8 vl viſionis: ̊ nõ intelligẽtie q; illa infinitoxꝝ ẽ. ineiſine den ⁊c. Si vᷣo intelligitur de creaturis:tũc exponẽdum eſtĩ ſe göſeninntent eſſentia eoꝛum.i.in ipᷣis entibo. e culu 1 xtus 1. ibaimir . 1 ẽter querit᷑ quomodo deus ſcit oĩa inegoiäcſect⸗ rticn 8 nintu ĩimutabiliter. Ad quod ſic.demõſtrato quo Garkſegt „SD libet cõtingẽte d negan fuſeti Onſequẽter querit᷑ quomodo deus ſcit om⸗ Pmor deus ſeit h gete. vt me cras lectuꝝ vel aliquo irhlltßti nia perfecte. ita ꝙ ſcietia eius non poteſt au neKennetnhetitelhahe g mutabilter aut imutabi⸗ oßſentiti „ 2 S nec minui.Ad quod obijcitur ſic.aligꝗs i mutabiliter: habeo ꝓpoſitũ.ſi imutabiliter: tũc tdictigi elſl qui nõ eſt lecturꝰ hodie:tñ poteſt eſſe vt legat hodie teaa. e3t le me cras lectuꝝ:& nõ põt mutariqn cras noßſeliſulu mnihil aũt poteſt fieri qð nõ poſſit a deo ſciri. poteſſ eꝛgo ſt gã.¶ Iẽ deus ſcit hoc modo futu⁊.cras ſciet illud pᷣ nboreiſalte ceus ſcire hunc lecturũ hodie.poteſt ergo aliquid ſcire i dehoſterna ſcier ud RKerieh. aſeirur ein wiffne hegagfnume. quod nõ ſcit:ergo eius ſciẽtia poteſt augeri.⸗ Itẽ ali⸗ tabilis r. rur mutahulterfegoſeieeia wr eſ inn enmetmfkit quus eſt lecturus hodie quẽ deus ſcit lecturum.ſed po⸗ tabilis. ¶l Itẽ cu eſt res: veſcit eã. c res nõ eſt: non ſcit incenic teſt eſſe ꝙ nõ legat. ergo deus poteſt ſcire huc nõ lectu⸗ iieiter n ſettet falſum. Sſcietia mutat z loqmur x kamriit rum: quẽ tamẽ feit lecturũ. ergo deus poteſt ſcire aliqd „* ſioõe. 4 n de ſcit me lectuxꝝ cras.ſciẽtia hmõi ẽ apð cuuvznii quod ipᷣe nõ ſcit. ergo ſciẽtia eius poteſt minui vel mu⸗ ncr ais cn legero el cũ moꝛtu fueꝛo nõ ſciet me lectu uget hinne tari. ERñ.dicimꝰꝙ ſciẽtia dei nõ poteſt augeꝛi nec mi r: inutabilis ver ſcietia. iẽ ſolet obijei poe mo de neſenitn nui: ſed oĩno eſt imutabilis. vnde aug. ve trini. Scien⸗ us ſeit geao ſcit. ſciuit te naſcitux: ac. Cõtra. Fm entcſe⸗ in tia dei ĩamiſſibilis eſt ꝑ obliuionem ? inuariabili⸗ Moeciũ in li.de ↄſolatõe.qð ↄpꝛehẽdit᷑:eſt in cõpꝛebẽ⸗ Cbſacennun ſtra vo ſciẽtia 7 miſſihili 7 inuariabilis:no dente ꝑ modũ ↄpꝛehẽdentis nõ u rei d̈ÿo ſciẽtia 2 qmiſſibilis eſt recuꝑabilis ꝑ diſcipli Res em pꝛeheqentis no modqu rei ppsepenſe. e. . nam. quia hoc nõ eſt nobis eſſe qd ſeire. er boc patet 4 . es materialis nõ eſt ĩ ſenſu materialit vel ĩ intel⸗ ft xiſciẽtia inuariabilis eſt: ſicut ipᷣa dei eſſentia ĩuaria eciu Hineter ialit. q ̊ ↄpꝛeheqit᷑ a xeo: in ipo eſt m owrhent bilis eſt. Sed obijcitur. ſciẽtia relatiue dicit᷑ ad ſci⸗ meis ſd aut eſt ſaupler innariabilis a eternne: 6 Prte bile. ſeo multiplicatio vnius relatiuoꝛum ponit multi⸗ cit ſimplicit inuariabilit ? eternalit. ¶ Itẽ dyoniſi? dngn plicatõneʒ alterius.ſi ergo angeri poſſunt ſcibilia dei: c diuinis noĩbo.nõ ſciẽtia entium deꝰ ↄgnoſcit:ſᷣ ſua. auntnn ergo augeri põt ſcſẽtia dri. 41 Yez ſcietia deri no rect u etem̃ angelos noſſe dicunt eloquta q̃ ſunt ſuꝑ terram. min falſitate eſt ſoli verox. b udanodz ſeurte bab eu nõ hm ſenſus ea cognoſcẽtes:cum ipᷣa ſint ſennibilia en ncait 86 eſſe: ita ſe habet ad veritatẽ. h plura Poſunt eſſe a tia tia:ſ̊ ſᷣm ꝓꝓꝛiam diuini intellectus potentiam natu nnn i, ſ do: ergo plura vera.eꝛgo 2 plura ſi cita.ergo ⁊ maioꝛ eile er r e induttur: P ciuinus intellectus 2 an: neiliel leiktiaer go aliquo mõ auget᷑ ſciẽtia dei ſaltem quo ad gelicus cognoſcit res ꝑ naturam ſui intellectus:non ꝑ gtiſnt, cibilia. Cõtra. ſcientia dri eſt iufinita. qhia ſcientie modum rerum intellectarũ.⁊ ideo ĩmutabiliter cogno nnſmng/ eisnõ eſt numerus: quia infimtozum eſt intintto vel in ſeit ærus. Q1 cedeédum eſt. 4 Xo illud quod pꝛimo ciker iſit⸗ finitis nihil poteſt addi:ergo nec boteſt n ſen obijcitur dicendũ.ꝙ deus ſcit hoc mutabiliter. duplex orunſick tia nec eſt numerus ſcitoꝛum. & augeri i ie eſt. aduerbium enim poteſt determinare verbum in cõ n i ꝛum. ꝗl Ytem ſciẽtia dei perfe⸗ rati nin mes uaſine ctiſſima eſt. ergo nec qtum ad rationem ſciend n ei ⸗ paratione ad ſuppoſitum:2 ſic falſa.⁊ eſt ſenſus.deus ſud , tum ad ſcita vcel ſcibilia poteſt uterrnen ciendi: ke ⸗ mutabili mõ ſcit hoc.Elel in comꝑatõe ao appoſitũ:et lonß, imperfectionis eſſet. ſed nulla ncriecttong bec ei ſic vera eſt. 7 eſt ſenſus. dæus ſcit me lectuꝝ.qð ẽ muta⸗ Etibinm , in deo. MKReſponſio.ſcientia dei tribus mörhogctipt bile veꝝ vel mutabilit᷑.¶¶ Ad alind dicẽdũ. ꝙ nõ valet. nef tur.vno modo pꝛo appꝛobatione. p̃s. Qonit iss cchr ſicut nõ valet.lur ſolis vel radiꝰilluminat hanc rẽ.mo 1 dus viam do non illuminat cuʒ pertranſit:ergo radius mutatur Nneſtio xxiij. Ges n 2 gl e, / be =) ſrpt erc — BEtt ſpe es P va ſolei 69 hr O nn — n. R Silr nõ valet. mõ ſum dexter ad iſtũ:mõ ſiniſter vłnõ dexter. ponat᷑ ꝗille mutet locũ ſuũ ⁊ ego non:̊ mutoꝛ ego.etiã nümus ſine ſui mutatõe fit de non pᷣcio pcium ßm aug. de trinitate: ſic ſciẽtia xei no ẽ mutabilis hui⸗ rei cũ eſt ⁊ cũ nõ eſt. ſicut nõ mutat᷑ ſciẽtia artificis cũ domeſt 1 cũ domꝰnõ eſt. 4¶ Ad aliud dicẽduʒ· ꝙ bec de termiatio m differẽtias tempoꝝ põt determiare v̈buz ſciendi in ↄꝑatõe ad ſuppoſitũ ſiue ad ſcientẽ: ⁊ ſic falſa eſt. qꝛ nõ eas ſcit m differentias tẽpoꝛis:̊ pᷣncipalit ⁊ Fm eternũ nũc. vel in ↄꝑatõe ad oppoſitũ ſiue ad ſcita:2 ſic vera: qꝛ ſcit res pᷣteritas futuras⸗ pꝛeſentes. 4 Ad aliud dicendum. ꝙ ſciẽtia dicit᷑ dupliciter. ſcʒ actiue ⁊ paſſiue. ſciẽtia paſſiue dicta ẽ aptitudo ĩ ſcibili ad hoc vt ſciatur: bec mutat᷑ ſciẽtia vo actiue ẽ ſciẽtia qua ſcit: hec nõ muta?᷑ ſicut ſciẽtia artificis nõ mutat᷑ mutatõe ſcibili. 4 Ad illud ſophiſma. deus ſcit quicꝗd ſciuit ꝛc. dicendũ ꝙ ẽ fallatia figure dictõis.cum em dicit᷑ deus ſcit quicqꝗd ſciuit.nõ fit diſtributõ ꝓ enũciabilibo:ß rebo.nõ pꝛo rebo vt ſunt in natura ꝓPꝛia:ſᷣ vt ſunt ĩ di⸗ uina ſcientia ſiue in ſuis rationibo vel ydeis vel exem⸗ plaribo. fit ergo diſtributio ꝓ ipßis rationibo reꝝ eter⸗ nis. cum aſſumit me ſciuit te eſſe naſcituꝝ:aſſumit con⸗ ditionẽ tempoꝛalẽ que nõ ẽ eterna. P ſic deberet aſſume re.ſᷣ ſeiuit tuã natiuitatẽ. 4 Item oponit omne enucig bile quodcũq; deeſciuit ſcit. ſeiuit te eſſe naſcituꝝ:S⁊c. Rñ.deſcit enũciabilia nõ ꝑ modũ enũciabiliũ ſ̊ ꝑ mo dum rei in cauſa. Cum aũt aſſumit te eſſe naſciturum: aſſumit enũciabile ꝑ modum enũciabilis: quomõ non fiebat pꝛimo diſtributio. NLueſtio.xxuij. de pᷣſciẽ tia dei. eſito de dmina ſciẽtia abſolute: inquirẽduʒ ẽ in ↄpa⸗ tione.ſᷣm em̃ ↄꝑationẽ ad futura dici tur pᷣſciẽtia ſm ↄꝑationẽ ad facienda diſpoſitõ.ſᷣm ↄꝑatõeʒ ad regẽda ꝓui⸗ dentia.Fᷣm oꝑationẽ ad ſaluãda pᷣdeſtinatõ ſicut dictũ eſt pꝛius.De bis ergo ꝑ oꝛdinẽ inquirẽduʒ eſt.⁊ pꝛimo de pᷣſcientia circa quã plures errauerũt antiqui ? mo⸗ derni:in hũc modũ deducet᷑ inquiſitõ ad intelligẽtiaʒ. Pꝛimo an pᷣſciẽtia ſit tꝑalis vel eterna. Scðo vtrũ ſit cauſa rex. Tercõ vtꝝ ſit cauſata a rebo. Quarto vtrũ inferat neceſſitatẽ rebo. Quinto an ſtet cũ libero ar bi⸗ trio. Sexto vtx ſit infallibił. Septio vtꝝ ſit mutabił. Mlebꝛum prunn Irca pꝛimũ arguit hoc mõ mgfj in ſentẽ⸗ tijs. Si res future eẽnt cauſa pᷣſciẽtie dei tꝑale eẽt cauſa eterni:& pᷣſciẽtia eternaẽ. 4 Itẽ pſciẽtia aut ponit res ĩ ſua natura aut ĩ cauſa.ſiĩ ſua natuꝛa:̊nõ eſſet ante res.ſi ĩ cauſa Hres ĩ cauſa ẽ ab eterno:⁊ reſpectꝰad res ab eterno.q̊ p ſciẽtia eterna.¶ Itẽ cũ dico pᷣſciẽtia duo dico.ſciẽtiã ⁊ anteceſſionẽ qtũ ad pᷣncipale ſigniſficatũ qð ẽ ſciẽtia:ñ eſt dubiũ quin ſit eterna.ſ̊ q̃rit᷑ qᷓ̃tũ ad añceſſionẽ vtrũ ſit tꝑalis vel eterna.ſi tꝑalis: cepit cũ rebo.ſ̊ ↄſtat ꝙ añceſſio ſcie dei ẽ ante creatuta oẽm.ſ̊ ꝗcqd ẽ ante om⸗ nẽ creaturã ẽ eternũ: añceſſio ẽ eterna.⁊ ſcĩa ſiłꝛ:̊ to tum ẽ eternũ.:! Si dicat᷑ ꝙ añceſſio reſpectu futuri in tꝑe.⁊ qꝛ futuꝝ ĩ tꝑe ẽ tꝑale ⁊ põt deſinẽ eẽ: ideo dicit᷑ p⸗ ſciẽtia poſſe deſinẽ eẽ. Sʒ tũc arguit᷑ ab eterno fuit ve⸗ rum dicẽ mũdũ foꝛe.quis illud dicat᷑ reſpectu futu⸗ ri:tñ põt dici ab etno. ꝗ̊ pᷣſcia ſilłꝛ quis dicat᷑ reſpectu futuri:erit tñ ab etꝛno. Contra.nihil qð deſinit ⁊ bʒ poſſibilitatẽ ad nõ eſſe ẽ etnũ.ſ̊ pᷣſcia deſinit ſicut dicit mgr.ꝙ cũ res deſinit eẽ futura:deſinit eẽ pᷣſcia.̊ nõ eſt et᷑na.¶l Idẽ ĩ pᷣmo ſen.di.xxxv.trãſumit vba bii angu. ſiẽ cereatoꝛ dicit᷑ ad creaturã relatiue:ſic pᷣſcia ad futu⸗ -a is i ( — è Bol. KIo B 2 GHa2 rr ſr G 4A r1* C E 2 A rũ. creatoꝛ dicit ad creaturã ex tꝑe ⁊ nõ ab etno: ſi milit᷑ pᷣſcia dicit᷑ ex tꝑe ſiẽ creatoꝛ.ilj Itẽ ſi pᷣſcia dicit ĩ ↄpatõe ad futuꝝ.ſ̊ nibil ẽ deo futuꝝ. ĩmo oĩa pᷣſentia: —„ nõ g dicit᷑ pᷣcia reſpctu futuri ĩ dei ſcia:ſeu reſpectu fu turi ĩ tꝑe. 4 Sſcia dicit᷑ ex tꝑe.¶] Itẽ aliꝗd ẽ carẽs pᷣnci⸗ pio ⁊ fine ſiẽ deꝰ.aliq̃ hñt pᷣncipiũ ⁊ finẽ vt tꝑalia.aliq̃ bñt pᷣncipiũ ⁊ nõ finẽ vt ſempit᷑na: ẽ ponẽ quartũ qð nõ hʒ pᷣncipiũ hᷣ̊ hʒ finẽ.qð videt᷑ eſſe pᷣſcia qdð nõ ince⸗ pit ſ̊ ceſinit vt dicit mgr.vel ſi dicat᷑ ꝙ hoc nõ põt eſſe. querit᷑ ratõ q̃re nõ põt eſſe. MRñ:eſi loqui de re efna multipłꝛ. Quedã em̃ dicũt᷑ de re etna q̃ deꝰ ẽ:vt ſine pᷣn cipio ⁊ ſine fine.vt cũ dicit᷑ deꝰẽ iuſtus.bonꝰ.ſapiẽs:qꝛ ſine initio ⁊ ſine fine bonꝰẽ.Quedã aũt dicũt᷑ vt cũ pn cipio ⁊ cũ fine.vt cũ dicit᷑ deꝰcreat hãc aĩam.deꝰem̃ nõ ab et᷑no creanit hãc aĩam:nec ſꝑ creat eã. Quedaʒ vᷣo Dicũt᷑ de eo vt cũ pᷣncipio:łᷣ tñ ſine fine.vt cũ dicit᷑ deꝰẽ Dñatoꝛ.hoc em̃ nõ dicit᷑ de deo ab eterno:qꝛ anteq eſſʒ creatura nõ potuit h̊ dici. dñatoꝛ em̃ dicit illũ cui ſub⸗ iectus ẽ aliquis.dicit᷑ ̊ dñatoꝛ ex tꝑe.tñ ſine fine:quia creatura cui domĩatur ſine fine ẽ.ſicut & nõ eſt incõue⸗/ niens aliq̃ dici de deo cũ pᷣncipio ⁊ cũ ſine.⁊ quedam vt cũ pᷣncipio:tñ ſine fine: ſic nõ eſt incõueniẽs ponẽ alte⸗ rum ſcʒ q quedã dicũt᷑ de deo vt ſine pᷣncipio tñ cum ſi ne:vt pᷣſcia.Qð q̊ querit᷑ utꝝ pᷣſcĩa ſit eterna nõ tꝑalis Dicendũ ꝙ pᷣſcia dicit eternũ: tñ in reſpectu ad tꝑale. Eſt ᷓ loqui de eterno abſolute vel in comꝑatõe.abſolu te ſcia dicit eternũ:pſcia dicit eternũ in reſpectu vel in comꝑatõe.Dicendũ & ꝙ pᷣſcia ponit res in cauſa tñ in reſpectu ad tꝑale.vnde ponit res q̃ erũt in ſcia dei.Di⸗ cendũ ꝗᷓ ꝙ añnceſſio dicit eternũ. ̊ in reſpectu ad tꝑale ſᷣ ſcĩa dicit eternũ abſolute.¶ Ad illud quo obijcit ni⸗ hil qð deſinit ẽ eternũ ⁊c̃. Dicendũ ꝙ nõ valet.aliquid em̃ dicit᷑ deſinẽ.nõ ꝓpter mutatõeʒ q fit in ipo:ᷣ ꝓpter mutatõeʒz q̃ ẽ in alio.ſicut poſſum eẽ dexter ſiniſier ſi ue deſinẽ eſſe dexter ⁊ inciꝑe eſſe ſiniſter me nõ mutato. vt poſito ꝙ vnꝰ mõ ſit ab vna ꝑte mei mõ ab alia. dicit &g deſitio tm̃ ꝓpter reſpectũ quiẽ ad alteꝝ:nõ ꝓpter mu tationẽ ꝗᷓ facta ſit in me.Sitꝛ dicendũ de pᷣſcia ꝙ dicit deſinẽ nõ ꝓpt ipᷣam ſcĩaʒ:ſ ꝓpt ipᷣm reſpectũ.qꝛ res ipᷣa ad quã ẽ reſpectꝰmutat᷑ vel deſinit. Itẽ ao illud.ſicut creatoꝛ dicit᷑ ad creaturã:ita pᷣſcia ad futuꝝ.dicenduʒ ꝙ nõ eſt ſiłe vſq;quaq;. ſile tñ quo ad h:ꝙ vtrũq; dicit relatiue.pᷣ ab eterno vnũ:alið ex tꝑe.¶ Itẽ qð obijcit᷑ ꝙ nihil ẽ deo futuꝝ.⁊ pᷣſcia dicit᷑ reſpectu futuri ⁊c.di cendũ ꝙ futuꝝ in pᷣſcia dei nihil alind ẽ ꝙᷓ y dea rei fu⸗ ture ĩ deo.ydea aũt deſinit eẽ ydea ꝓut dicit᷑ rei futuꝛe nõ deſinit id qð ẽ ydea: tñ deſinit eſſe ydea huiꝰ.i.futu ri. Siłr id qð eſt pᷣſcia nõ teſinit: tñ eſſe in ratõe pᷣſcie clinit ⁊ G ẽ in ratõe reſpectꝰↄnotati.Siłr dicendũ. veritas futuri nibil aliudẽ ꝙᷓ ratõ mũdi facturi.ꝗ ratõ nõ deſinit eſſe ſimpłꝛ:ſ̊ deſinit eẽ futuri.vñ ſic nümin⸗ cipit ⁊ deſinit eẽ pᷣciũ ſine ſui mutatõe. ita pᷣſcia deſinit elſe pᷣſcia ſine ſui mutatoe.4 Ad aliud dicẽduʒ qͥ q̃rit q̃re nõ põt aliqꝗd eẽ ſine pncipio habẽs ſineʒ? Rñ·ꝙ il⸗ led eſſet increatũ ⁊ ĩimutabile.increatũ autem ⁊ imuta⸗ bile non poteſt habere finem. Mlembꝛum ſecũdum Onſequẽter querit᷑ vtꝝ pᷣſcia ſit cauſa re rũ.Et videt᷑ ꝙ ſic.caula ẽ cuiꝰ eẽ ſeꝗt᷑ ali ud. ſp ſi ſegt ſi de pᷣſcit H: h erit. ᷓ pᷣſcia di erit cauſa futuri.4 Itẽ aug. xv. de tri. nõ qꝛ ſũt ideo nouit deꝰ:ſᷣ qꝛ p̃ſcit vel nouit magis ſunt.S pᷣſcia dei ẽ cã reꝝ. Coõtra.ſi pᷣſcia di ẽ cã. c iße pᷣſci⸗ at mala: ipe eẽt auctoꝛ ⁊ cã mali.qð ẽ incõueniẽs.Im⸗ poſſibile eĩ ẽ. a ſũmo bono ſit aliqð malũ.poſſʒ eĩ me liꝰexcogitari. Aeliꝰeĩ ẽ a q̊ͥ nullũ malũ: ꝙᷓ a qͥ aliquod malũ.4l Itẽ AUnſelmꝰ de ↄcoꝛdia pᷣſcĩe ⁊ li.ar.cum di⸗ co ſi pſcit aliquid: neceſſariũ ẽ illud futur eſſe. idem eſt ac ſi dicam.ſi erit:ex nccitate erit.hic vno non notatuꝛ — e de n Frt 7 ( „ BP⸗ „ pwe 7 1 ein ei ig za peſen enir tgintif ſin fͤck. dnein etineßn inisn üigais nnetfif Qutzi idalv gantez lii ſurffen ſesoiit ſPpiotfonf mapöhs tanci Patdr cbon Gperptti inculgin ſigdid etmed ochigin Prnihni ſufeor linſtaſt HMönnig. baledck ögern kingdii Ceniiit o ſen Nicendttz ſgdiat obiei id W wwee atießſi rdieenei cuiqt ſĩ nnn ſſennfi ſcztft 3eigl emzime Nueſtio babitudo cauſe ad cauſatuʒ: ſed neceſſitas oꝛdinis.& pᷣſciẽtia nõ dicit cãm ſᷣ oꝛdin?ẽ. ERñſio.ſicut dr̃ ſcia ſimplicis noticie ⁊K appꝛobatõnis:ſic pᷣſciẽtia d dupli citer. Dicẽdum ergo ꝙ pᷣſcientia appꝛobatõis põt di⸗ cere cauſam.rõe axpꝛo batõis intellecte:nõ rõne ante⸗ ceſſionis que intelligit᷑ ꝑ añ. Pꝛeſciẽtia vðᷣo ſimplicis noticie nullo mõ dicit cam reſpectu eius quodẽ ſ̃ſci⸗ tum. 4¶ obijcit᷑ ꝙ cã ẽ cui eẽ ſeꝗtur aliud: ſoluitur ꝑ diſtinctõem.aliquid em̃ dicitur ſequi aliud duplici ter. m eẽ:⁊ n rõem cõſequẽtie.Fm ꝙ ſequi aliud ſu mit᷑ ᷣm eẽ:ſic ſumitur in diffinitõe cauſe.Cauſa ẽ cu ius eẽ ſequit aliud.ſed ſᷣm ꝙ ſumitur ſequi aliud ſᷣm rõem vel oꝛdinẽ ↄſequẽtie:nõ requirit cãm eẽndi ſed ſolũ cõſequendi.quia cõcomitat᷑. Ad ſecundũ dicẽ⸗ dum.ꝙ aug.accipit noticiã pꝛactice:nõ ſolũ ſpecula⸗ tiue.ſiue ꝓ appꝛobatione:non pꝛo ſimplici noticia.ſci entia aũt pꝛactica ſiue beneplaciti eſt cã rerum:ſ̊ non ſcientia ſimplicis noticie. Membrum terciũ Onſequẽter querit᷑ vtrũ ſit pᷣſciẽtia a re bus cauſata.qð videt᷑ ꝑ auctoꝛitatẽ oꝛi genis ſuper eplam ao Ro.non ꝓpterea aligd erit quia deus ſcit illud futurum htͤ quia futurũ ẽ.iõ ſcitur a deo anteꝙᷓ fiat.¶ Si dicat ſicut dicit magiſter in ſentẽtijs.q; res ſunt cauſa ſine qua nõ.nõ cã ꝓprie.queritur an ſit concedendũ ꝙ fu tura ſint aliquo mõ cauſa pᷣſcientie dei.¶ Item qͥ poſi to ponitur aliud.quo remoto remouetur aliud.illud ẽ aliquo mõ cauſa illius.ſed re futura poſita ponitur et re futura remota remouetur p̃ſcientia.q̊ res futuꝛa ẽ cauſa p̃ſcientie dei. Cõtra.ſi hoc ẽ veru:tꝑale ẽ cã eterni.ſuturũ em̃ tꝑale ẽ.pᷣſciẽtia vᷣo dei eterna.q Itẽ imꝑfectõis ẽ ĩ mõ ſciẽdi ꝙ ſciẽtia depẽdeat a ſcibili.ᷓ nõ põt in mõ ſciẽtie diuine.łᷣ ſi res futura eẽt aliquo mõ cauſa pᷣſcientie dei:dependeret a ſcibili ſicut cau⸗ ſatum a cauſa.et hoc ẽ incõneniẽs.reſlat ergo q pᷣſciẽ tia dei nullo mõ ẽ cauſata a reoux. Kñ ſio. res futu⸗ ra nullo mõ ẽ cauſa pᷣſciẽtie di ſiue ſcie eius:ſicut nec tꝑale cauſa eterni.¶¶ Quod obijcitur. ꝙ res eſt cã ſine qua nõ.ddm ꝙ cã ſine qua nõ.ſᷣm rem nibil aliud di cit ꝙᷓ rõem cõcomitãtie.vñ licet ↄcedit᷑ ꝙ res futura ſit cauſa ſine qua nõ:tñ ↄcedendũ eſt ꝗ ſit aliquo mõ canſa eterni.quia nec per ſe nec Paccidẽs.⸗l! Ad alið dom . ꝙ cum dicitur qꝛ futurũ ẽ iõ p̃ſcitur ⁊c.dᷣm iõ nõ dicit ibi cauſam ſᷣ ſolũ rõem vel relatõem reſpe etu eius qð dicit᷑ p.vñ futurũ rõ ẽ vel cã quare dicat᷑ p̃ſciẽtia:ᷣ nõ eius qð ẽ pſciẽtia.Vel dõm ꝙ oꝛigenes nõ ponit actiuã ſʒ paſſiuã.vñ nõ ẽ cõcedẽdum qꝛ futu rũ ẽ iõ ſcit deus:ſed iõ ſcitur a deo.ſic em̃ notat᷑ cauſa aptitudinis ad ſciendũ ex ꝑte ſcibilis. In actiua vo magis notatur cã reſpectu alicuiꝰinſciẽte.¶ Ad alið dðm ꝓꝙ ſcia dr abſolute: p̃ſciẽtia in oꝛdine ad rem ſia ci⸗ bilem. dom ꝙ res futura bene dr cã p̃ſciẽtie in diui⸗ dẽdo hoc ẽ q̃re dicat᷑ pᷣſciẽtia:ſed nõ põt dici cã eiꝰ qð pſciẽtia.vł ꝓcedit᷑ a dictõe ad rẽ.res aũt tꝑalis non põt eẽ cã rei eterne vt ſit ſʒ põt eẽ cã vt ſic nominetur a nobis. Membꝛum quartimn Onſequẽter querit᷑ vtrũ pᷣſciẽtia dei im ponat neceſſitateʒ rebo. Ad qð ſic.ſi deꝰ pᷣnidet aliꝗd illud neceſſario eueniet: et ſi neceſſario eueniet: neccio erit. ¶ Si dicat᷑ ꝙ deus pᷣuidet aliquid et tñ nõ neceſſariũ ẽ illud euenire. põt ñ euenire:ꝗ põt falli pᷣſciẽtia.¶¶ Itẽ qð dus ſ̃ſcit de neceſſitate pᷣſcit: ᷣ ſi de aligd neceſſita te preſcit: neceſſe eſt futurum eẽ. et ſi neceſſario erit (Zr 0. ale 9 vel h. e aac, 6h I J8 cueD O- 204 ₰ r. 12 P(B 7 7* .xxuiij. IYtẽ anſelmus in li. cõcoꝛdie pᷣſciẽtie et li.ar.qð pᷣſcit deus:neceſſe ẽ eẽ futura.¶ Iilẽ ſi aligd ſegtur ad alið ſi añcedẽs ẽ neceſſaꝛiũ:⁊ ↄſequẽs:ſ̊ᷣ bene ſequit᷑.hoc ẽ pᷣſcitũ demõſtrato aliquo cõtingẽte: ̊ hoc erit. añce⸗ dẽs ẽ neceſſariũ.ſ.deũ h̊ pᷣſciuiſſe.quia ſemꝑ fuit et ẽ et erit. verũetiam poſtꝗ; res ẽ in actu vel pᷣterijt erit verũ dicere deus pᷣſciuit h.et nõ põt eẽ falſum:q̊ cõſe⸗ quẽs ẽ neceſſariũ.̊ hoc foꝛe ẽ neceſſariũ pari rõne de omni cõtingẽte.ꝭ oĩa de neceſſitate euemũt. Itẽ pꝛe ſcitũ a deo impoſſibile ẽ nõ euenire.ſi em̃ dicat᷑ q poſ ſibile ẽ: ponat᷑.nõ eueniet:etẽ pᷣſcitũ. fallitur pᷣſcien tia.ſed hoc ẽ incõueniens. pᷣſcitum impoſſibile eſt ñ euemre.i¶ Iẽ deus pᷣſciuit h̊ demõſtrato aliquo pᷣſci⸗ to. bec ꝓpoſitio ẽ de pᷣterito vera:& eſt neceſſaria.ᷣ ne ceſſariũ ẽ hoc eẽ pᷣſcitũ.g̊ impoſſibile ẽ nõ euenire.aut ſequit᷑.aut nõ ſequitur.ſi ſequitur:habeo ꝓpoſitũ. ſi deus pᷣſciuit aliquid:im poſſi bile ẽ illud nõ euenire. Spoſſibile ẽ hoc nõ eſſe pᷣſcitũ.ſed iſte due: poſſibile ẽ nõ eẽ p̃ſcitũ.et impoſſibile ẽ eẽ nõ pᷣſcit:nõ pñt ſimul ſtare.q̊ oꝓoſitũ cõcluſionis nõ poteſt ſimul ſtare cuʒ pꝛima.q̊ argumẽtatioẽ neceſſaria. igitur neceſſario ſequitur:im poſſibile ẽ hoc nõ eẽ pᷣſcitum.q impoſſibi le ẽ hoc nõ euenire. Cõtra.aug.in li.de li.ar. ſicut memoꝛia tua nõ cogit facta eẽ que pᷣterierũt.ſic deus nõ cogit pᷣſciẽtia ſua faciẽda que futura ſunt.ſed me⸗ moꝛia nõ cogit facta eẽ pᷣterita.̊ pᷣſciẽtia nõ cogit fu⸗ tura euenize. i¶ Item anſeł. in li.de cõcoꝛdia pᷣſcientie et li.ar.ſi dico neceſſe eſt te eẽ peccatuꝝ ſola volũtate ſi deus p̃ſcit:nõ ẽ intelligẽdum ꝙ aliquid ꝑbibeat vo luntatẽ que nõ erit.aut cogat illã eẽ que erit.hocipᷣm nãq; pᷣcit deus qui pᷣuidet aliquid futurũ ex ſola vo lũtate.ꝙ volũtas nõ cogit aut ꝓhibet. ergo pᷣſcientia ti nõ cogit res foꝛe. Reſponſio.dei pᷣſciẽtia infal⸗ libilis ẽ.vñ infallibiliter pᷣſcit ip̃a contingentia.licet ipᷣa poſſint nõ eẽ.et ẽ neceſſitas ex ꝑte ſcientie et nõ ex parte rei ſcite.nec imponit rebus neceſſitatẽ.¶ Ad p̃⸗ mũ aũt obiectũ dðm ᷣm boetium in libro de cõſola⸗ tione.ꝙ eſt neceſſitas abſoluta.vt eoruʒ que habent cãim determinatã immutabiliter.vt ſolem oꝛiri cras. et ẽ neceſſitas conditionalis.pꝛima neceffitas eſt ne⸗ ceſſitas ſimpliciter. Secunda eſt neceſſitas ſm quid. vel cum conditione.vt te ſedere cum ſedes vł ſi ſedes eſt neceſſarium.nõ tamen ẽ neceſſariuʒ ſimpliciter te ſedere.Ael aliter.Eſt neceſſitas conſequentis.et ne⸗ ceſſitas conſequentie.ſi ergo dicitur ſi deus pꝛeſciuit hoc neceſſario eueniet.ſi neceſſitas referatur ad con⸗ ſequentiam:vera eſt.hec em̃ conſequentia neceſſaria eſt.deus pꝛeſcit.ergo hoc eueniet.Si auteʒ neceſſitas feratur ad conſequens falſa eſt· ¶ Eodem modo ſol⸗ uitur ſecũdũ.ſi pꝛeſcit futurum neceſſario.neceſſe eſi eſſe futurum.eſt neceſſitas antecedena ⁊ neceſſitas cõ ſequens rei pꝛiuationem ſicut dicit anſelmus in li.de cõcoꝛdia pꝛeſcientie.et li.ar.pꝛima eſt neceſſitas ſim⸗ pliciter. ſecunda eſt neceſſitas in conſequendo et ſᷣm quid.vtſi eſt pꝛeteritum:neceſſe eſt eſſe pꝛeterituʒ.⁊ſi eſt futurum: neceſſe eſt eſſe futurum. ¶¶ Ad aliud dicẽ dum. ꝙ eſt neceſſitas abſoluta.de qua non eſt verum que deus pꝛeſcit neceſſe eſt eſſe futura.et eſt neceſſitas oꝛdinis.et de hoc verum eſt que deus pꝛeſciuit necel⸗ ſe eſt eſſe futura.et hec neceſſitas non oꝓponitur con tigentie ipᷣoꝛum que ſunt a lib.ar.ſed neceſſitas ab⸗/ ſoluta opponitur.¶ Ad aliud dicendum eſt.ꝙ verum eſt ſi antecedens eſt neceſſaꝛium ⁊ conſequens.ſed ali quid eſſe pꝛeſcitum vt eſt antecedens:non eſt neceſſa⸗ rium.iQ am m anſelmum ſi dicimus deus pꝛelſcit fu turum.non aſſerimus rem eſſe de neceſſitate futuram ſed rẽ futurã de neceſſitate eẽ ſuturã.Idẽ em̃ ẽ ſenſus eus preſcit aliquid quod deus ſcit aliquid eſie futu⸗ rũ et pꝛeſcitum idem eſt ꝙ ſcitum eſſe futurum. Cum r .n* W.0½ α r n = ae 4 bor „D) 55 — — LfXK —– — 2 v .22 nN „ &E: 3 P ſer D & r WE 5 ergo dicit. antecedẽs eſt neceſſaꝛiũ:neceſſitas põt nota ri reſpectu eiꝰ qð dicitur ſcitum.vt ſit ſenſus. hoc futu⸗/ rum eſſe ẽ ſcitũ neceſſario.⁊ hoc modo verũ eſt hoc pꝛe ſcitum eſſe neceſſariũ.ſed ex hoc non ſequit᷑ ꝙ ſit futu⸗ rum neceſſario. lel põt notari neceſſiras reſpectu eiꝰ quod dico futuꝝ.⁊ eſt ſenſus.boc pᷣſcitum eſſe ẽ neceſſa rium.i.boc ſcitum ẽ futurum neceſſario:ſed hoc eſt fal ſuin:ſi aũt eſſet boc modo neceſſariũ: tunc ⁊ ↄſequens eſſet neceſſariũ.¶ Ao alind dicendũ.qꝙ hec ẽ duplex. p⸗ ſcituʒ nõ euenire ẽ impolſſibile.ſicut hec:ſedentẽ ambu lare eſt impoſſibile. Si em intelligat᷑ de dicto:vera eſt. Motatur em̃ ocomitãtia actus ad actum que impoſſi⸗ bilis eſt. pᷣſcire em ⁊ nõ euenire.ſedere ⁊ ambulaꝛe in⸗ cõpoſſibilia ſunt. Si intelligat᷑ de re:falſa eſt.tunc em̃ notatur ↄcomitãtia actus vnius ad potentiq actus al⸗ terius.⁊ bec ocomitãtia poſſibilis ẽ. In eadem em̃ po teſt eſſe actus ſedendi ⁊ potẽtia ambuladi. ſiłꝛ ⁊ actus pᷣſciendi ſiat cũ potentia nõ eueniẽdi.vnde qð ẽ pᷣſcituʒ põt nõ enenire:licut iſte qui ſedet põt ambulare. Mlembꝛum quintum Onſequenter querit᷑ quõ poſſit pᷣſcientia ſtare cum li.ar.⁊ hoc totũ determinatuʒ fere eſt pꝛius. Sed ꝓpter ſimplices repe tendum ẽ pꝛimo qð dicit Anſeł. quecũq; p̃ſciunt᷑:de neceſſitate eueniũt.quecũq; ſunt a li.ar.nõ ce neceſſitate eueniũt.ergo quecũq; ſunt a li.arbi.non ſunt p̃ſcita.4 Item omne quod ↄpꝛehẽdituꝛ eſt in com pꝛebendẽte per modum ipſius.ergo omne quod ẽ in di uina ſcientia ẽ per modũ ipſius. ſed ipᷣe eſt imutabilis ergo ↄtingentia nõ poſſunt eſſe in ei pſcientia.¶ Item querit᷑.ſi hec eſt vera pᷣſcitũ euenire eſt neceſſariũ.⁊ di⸗ citur vera de dicto:de re auteʒ falſa. Contra.ſi albe⸗ dine exiſtente in ſubiecto aliquo non ſit poſſibilitas in eodem ſubiecto ad foꝛmã oppoſitam ita ſcʒ vt poſſit al⸗ bedini ſuccedẽ nigredo: nũꝙᷓ hec erit vera album poteſt eſſe nigrum. ergo cum ſit ſilꝛ ex illa parte cuʒ dico.pꝛe ſcitum poſſibile eſt nõ euenire:nũꝙ; exiſtẽte pᷣſciẽtia in illo:eſt poſſibilitas ad nõ eueniendũ.hec enim põt eſſe vera pᷣcitum põt non euenire:ergo ⁊c̃. Pꝛobatõ ꝙ nõ ſit potentia ad nõ eueniendũ poſito ꝙ ſit pᷣſcitũ.pᷣſcitii em dicit ſcitũ futuꝝ.bᷣ ſemꝑ poſito ꝙ ſit ſcitũ futurum impoſſibile ẽ non euenire nec ẽ potentia ad nõ euenien dum.ergo omnia de neceſſitate eueniũt. Solutõ om nium iſtoꝝ piʒ ex iam dictis. Qam ſᷣm Anſel.de pᷣſciẽ tia ⁊ li.arbi.eſt neceſſitas antecedẽs que ẽ ſᷣm poꝛdina tas cauſas rei.ſicut videre ſolem oꝛiri cras.⁊ ẽ neceſſi tas ſequens rei poſitionẽ. vt cum dicitur te ſedere cum ſedes ẽ neceſſariũ. Qð ergo dicit᷑ que pᷣſciunt᷑ de ncci⸗ tate eueniũt.hic accipit᷑ neceſſitas ↄſequẽs rei poſiiõʒ Mꝛ dicit᷑ que ſunt a li.ar.nõ de neceſſitate eueniũt:ne⸗ gatur neceſſitas antecedẽs. põt ergo ſimul ſtare ꝙ ſit in illo ↄtingẽtia antecedẽs:⁊ neceſſitas ↄſequẽs.ncci⸗ tas ergo ſequẽs rei poſitionẽ nõ tollit ↄtingẽtiam rei. 4 Ad aliud dicẽduz. ꝙ deꝰ imutabilit ↄpꝛehẽdit qcqd ↄpꝛehẽdit.⁊ nõ ſolũ neceſſaria ↄpꝛehẽdit imutabilit.S etiã ↄtingẽtia. ſcit em̃ ↄtingẽtia ꝑ modũ neceſſariũ.vñ nõ ſequit᷑ ex illa ratõe no ſcit ↄtingẽtia:bᷣ ꝭ̊nõ ſcit cõ tingẽter. ¶ Ad aliud dicẽduzʒ. ꝙ hec ẽ vera.nece ẽ hoc euenire.⁊ hec ẽ falſa:pᷣſcitũ põt nõ euenire.Sed ſi ar⸗ gueret hoc ẽ pᷣſcitũ. h̊ neceſſe ẽ eueniꝛe:nõ valet vt di⸗ ctum ?.q; ex maioꝛi de neceſſario ⁊ minoꝛi de ineſſe vt nũc:nõ ſequit᷑ ↄcluſio de neceſſario:ſᷣ de ineſſe.vñ non valet ſi ſoꝛ.currit neceſſario mouet᷑:ſᷣ ſoꝛ.currit: & ne⸗ ceſſario mouet᷑:bene tamẽ ſequit᷑ ergo mouet᷑. Nlembꝛuũ ſextũ Onſequẽter q̃rit᷑ an dinĩa pᷣſciẽtia poſſit falli.Et videt᷑ ꝙ ſic.pᷣſcit em̃ hoc demon⸗ ſirato aliquo ↄtingeẽte.b poſſibileẽ Hͥ nõ Cν e v . 46 α 7 . 1 eneĩre.ponat᷑ ̊ꝙ nõ cueniat. hoc ẽ pſcitũ:⁊ tñ nõ eue niet. ergo qð pᷣſcit᷑ ñ eueniet. ergo fallit᷑ pſciẽtia. ¶ Ite icitũ poteſt nõ eſſe pcitũ.quia poteſt no eſſe futurum cum ſit ↄtinges.ſᷣ ſi non erit:non ẽ ſcitũ futurũ.nec er⸗ go p̃ſcitum: ergo pᷣſeientia põt falli. ¶¶ Item ſciẽtia dei 2 pcientia ſunt eoꝝ que non ſunt. ſcit enim deus pᷣſen tia p̃terita? futura.ſᷣ vera ſcit vt preſentia:ᷣ pꝛeterita Fm ꝙ ſunt pꝛeterita:nõ ſunt pꝛeſentia.ſimiliter nec fu⸗ tura:.ergo alio modo ſcit res ꝙᷓ ſunt: ergo fallitur pᷣſci⸗ entia. Pulio. non põt lſalli p̃ᷣſcientia.¶ Et ad illuo qð pꝛimo obijcit᷑dicendũ ꝙ pᷣcientia dicitur in oꝛdine relatione ad futuꝝ. ⁊ amoto vno relatiuoꝝ amouet᷑ reliquũ. eoipo quo ponit nõ euenire: ponit non pre⸗ ſcitum fuiſſe.q¶ Ad aliud dicendum. ꝙ hec:pꝛeſcitũ po telt non eſſe pᷣſcitum diſtinguenda eſi:ſicut hec album poteſt eẽ nigrum.poteſt enim pꝛedicatũ attribui ſubie⸗ cto cum ſoꝛma:⁊ ſic eſt falſa.vel ratione ſuꝓpoſiti ſolu: 7 ſic vera. Pꝛimo autem modo falſa eſt. ſicut enim al: bum manens album non poteſt eſſe nigrum: ſic preſci tum inqtum pꝛeſcitum non poteſt non euenire ?⁊ non eſſe pꝛeſcitum. Secũdo modo vera eſt quia id quod eſi album poteſt eſſe nigrum. ⁊ id quod eſt pꝛeſcitum põt non euenire.4 Ad aliud dicendum. ꝙ hec deus nõ ſcit pꝛeterita vt p̃terita: duplex eſt. quia hec determinatio vt p̃terita: poteſt determinare verbum in comꝑatione ad ſcientem.2 ſic vera.quia pᷣteꝛita non ſunt in deo peꝛ⸗ modum p⸗teriti ̊ per modum ſuum. Alel poteſt deter⸗ minare verbum in comꝑatione ad ſcitum:? ſic falſa ẽ. Scit enim deus res pᷣteritas ⁊ que ſunt ſub conditõne p̃teritionis ⁊ futuritionis.ſᷣ̊ non ſcit ſub bis conditio⸗ nibus: eternaliter p̃ſentialiter. ꝗ Similiter ad ills deus ſcit res aliter q ſunt hec ẽ duplex·quia hec deter⸗ minatio aliter: in duplici comꝑatione poteſt determi⸗ nare verbum.ſi in comꝑatione ad ſcitum: falſa ẽ.ſi in comꝑatione ad ſcienteʒ:vera ẽ. Quod enim cõpꝛehen⸗ ditur ẽ in cõpꝛehendẽte ſᷣm modum ipᷣius:non ſᷣm mo dum rei compꝛebenſe. Membꝛum ſeptimum Onſequenter querit᷑ vtrum pᷣſcientia ſit mutabilis. Ad quod ſic arguũt.deus po teſt pᷣſcire que non pᷣſciuit.quia põt face⸗ re aliqð futurum quod non erat futurũ. ergo põt aliquid ſcire de nouo ⁊ tem poꝛaliter: & muta biliter. Ad quod datur rũſio talis in ſentẽtijs. ꝙ pᷣ⸗ ma poſitio diuiſa ẽ vera: compoſita falſa.i Zam iſta duo ſimul non pñt eſſe. deum non ſᷣſciuiſſe ſeu ſciuiſſe aliquid:⁊ illud ſcire vel pᷣſcire:tamen põt facere modo quod ẽ futurum quod tamen non eſi pᷣcitum: ⁊ ſic põt illud pᷣſcire. Alij diſtinguũt iſtam ꝓpoſitionem. nq bee dictio ꝙ põt notare coniũctionem ſiue comꝑationem actus ad actum: vel actus ad potentiam. ſi notet con. iunctionem actus ad actum. videlicet eius quod dico ſcire aliquid: ad hoc quod dico non ſciuiſſe: falſa eſt. quia non ẽ poſſibile deum ſcire aliquio ?⁊ non ſciuiſſe il luo. Si vo notet coniunctionem actus ad potentiam. vt eius quod dico non ſciuiſſe aliquid. Ad boc ꝙ dico poſſe ſeire illud: vera quia bec ſe bene compatiuntur. cum non ſcire aliquid pꝛout ſcientia dicitur viſio: et ceum poſſe ſcire illud quod poteſt facere aliquid quod non faciet.⁊ ita poteſt ſcire quod non ſciuit.i:quod nõ pꝛouidit ſe facturum. Scdᷣm hunc ergo modum vt ac⸗ cipiatur pꝛopoſitio in ſenſu in quo vera ẽ.queritur an ſequatur. deus põt p̃ſcire vł ſcire aligd:qð nõ ſciuit vł pᷣſciuit. ergo põt aliquid ſcire de nouo vel pᷣſcire vel ex tem poꝛe: ꝓbat᷑ ꝙ ſic. qꝛ bene ſequit᷑ deus creat mõ ali⸗ quid qð pꝛius nõ creauit. ꝗᷓ creat aligd de nouo vel ex tpe. ſilꝛ ſequit᷑ de ſcit aliqd vel pᷣſcit mõ qð pꝛiꝰñ ſci⸗ uit. ſcit aliquid vel pſcit de nouo velex tpe. Sſimilit· ſequit᷑ ſi põt aliqd ſcire qdð pꝛius nõ ſciuit: ꝙ pt aligd Prel. W.IS Qa O 4*-c phe.) ₰ 5 P B e d vene 11 — — =P–+ – — —-— — rrrEErrr8-—— li 1t⸗ . * 00 immutabiliter poſt erbum nam hoc nauerhuum inmut vera. vel ad r verbu bi ſi actus ſequitur ad verbum iere et te falſa. quia en ngennn 1 hoe B J e. quia ſi ac 4 Stem in eſſe foꝛe:et ho 1 re non ex parte tur ſcilice ien ſcire enonan ſequitur ueirebocet no p ſcire lita nienn Suiaere ſophiſtica ee dicũt etac m:et potenti leſt verũ pᷣſcire h ru deuz pᷣſc autem eſſe vel foꝛe. ſophil ð ſecundo . Keften actum: bomis ſimul 1 lpoteſt eſſe ve era pdicta videre fnuturum . ſitio. ¶¶ YOtem q um. Doc vi ientia bomis! dei ſimul p on eſt vera pᷣdi lutionem oppoſitio ſt neceſſarium. — nie ſci o in ſcĩa dei illud. ergo none ad aliam dictam ſolut bile verum eſtn ꝛzum nõ po A llud.ergo in ſciuiſſe ill em qtum ad li⸗ — immutabi õtingens ve X. nſceinn nu id et nõ pꝛe tem. 4 It ſt pᷣſcire ali . nõ omne lſum. ¶am cõ im ex eo eſt: ꝙ aliquid e d vnam ꝑ deus potelt pᷣſ Stin anife ſte falſu ingens enim ex eo el i⸗ olutio itu diuiſa e ſciuiſſe:et ita t. mmutabile le ẽ mutabi jeſt hnan in qua dicit. d ſt verum eum p ictũ de pteꝛit teſt eſſe i 6 eſſe. ſed omne ta le. ergo ſi e innei⸗ in od tñ none ijcitur. omne uolibet poteſt eſſe e um eſt veruz mutabil Cum er⸗ uid. qu ſciuiſſe. Obij monſtrato q . potet otingens verume n contingens. C firiͤ 4 ſt euʒ pᷣſciuiſſe. cum de t dictu de pꝛe ne tale cõtinge mnõ eſt verum c. lcõtingens 4 ens e ſſariũ.ergo cun iſſe boc ſit dicrũ de 4 . bile verum: eſſarium pe gen Cdiled 3 eſt nece ſciuiſſe boc ſi teſt nõ pꝛe immuta erum eſt neceſſarin Item cũ oĩs verumn elne nte ven eninebe no poten ne pu ne quod eſt v ſt neceſſariũ. 4 .ſiẽ nſtonin futuro conting ſſariũ. ergo h ſt pꝛeſcire q go ginn bile verum eſt n d eſſe 2 non eẽ. . eſt neceſſart no potelt p· ſt non ſi eſt immuta . bilitatem a ſſitas mämtn terito: verume itur igitur itũ nõ poteſt non n cſ immn onit mutabilitaten non eſſe. neceſſ na ri linquit ſt pꝛeterit 5 eẽ pꝛe ntingentia po bilitatem in iatio qua hipan e ſciri a deo. re quod el P uũ poreſt nõ — cont P.z. lmmutabi a enunciat a uerit. 4/ Contra. ſſe futurũ pe futuꝛũ. impoſſi bilitas ẽ:ſi non eſt ſan „5 a locu⸗ bhntſeie pꝛeſciuerit.⸗ 8 poteſt non e ̃ſcitũ 2 eſſe futuꝛũ imp ilitatem in eẽ: ſi on erit ſana . n pᷣſcitũ immutabilita EE: deo. ergon i non eſt tberg eſſe futurũ.et qð po nt᷑ ſeinuicei ium. um bilitas in deo ud quem non el 113 .— comita ſt neceſſari⸗ „ —— retur muta 8 ia in ceo/ ap 2. cob. j. tmbriſni ritd aula ehe iſſe hoc non e § Diceſetntn contingentia in bꝛatio. Jacob. dl ciuiſſe hocn *ſ. io qua dicituꝛ continge dinis obumb ſſi indif- Koſtnc ergo deum pſe . B⸗ tio q o nec viciſſitudinis obi. on eſt niſi a Acem que run habere kttan enenetson illa an nect wiäernr recte “ m; ſennge . 9 potelnt ſenſu: Stem qꝛ ie puidendi. nidendi qᷓ; potẽtia vi⸗ neſiepre ſſit eſſe vera den k in vno ſenſu: 4 Sten tentie puidendi. idendi ꝙᷓ potẽtia v⸗ hec poſſit eſſe hec concedit ſcientiam ferentia potentie tentia pꝛeu tentia vi⸗ Mirer vtrum hec buit. ſicut ire et habere ſcientiam id eſt aliud po letioꝛi intellectu po r nunqᷓᷓ hab ꝙᷓ ſciuit. cum ſcire teſt habere ſci QAam qui n mpletioꝛi in ſlat ꝙ non di ſdonode qua nu une ſciuit. cum ſei us poteſt habere futurum. vel co ẽ. ſed conſiat ꝙ; Riumdh eſt ſcire qd nunqᷓ 1cõtra.ſi deus pote otuit eius dendi futurum. lfuturum eẽ.ſed co is que non aatuunpi⸗ l u⸗ 253 ſi dieatur 7c0 mẽetari p „2 dendi aliquid foꝛe vel ſone viſioni zi . t. Oð ſi di⸗ t· eꝛgo aug hoc argumẽ tendi aliquid foꝛ tentie ratione viſiom ꝛergo dice ls no ſ idem ſit. O. ni habuit. ſt. ꝙ ad ho i itur indifferentia po videntis: . nol uã nunqᷓ andum eſt. ꝙ nandũ citur indifferen eſt er harte videntt tranſit umihand tihn Circa hoc not t iſtum eſſe dam e ai n eẽ quantum biſionis inquãtum ideo H ientia. iliter pꝛeſcit iſtum ndũ.ergon poteſt no entia ratione viſi eſſe. et ide nharone ſclentia. nmutabiliter ſſe damnandũ ſie indifferentia tt eſſe et non B deus imnm euidit iſtum e n reſpõde bant ſi retur indi ꝛque potel ſubiecta. ſed ſᷣm n dope tum . ſſario pꝛeui . idam reſp ja ſi futuram: q‚ . n eẽ ſubiecta. in ſub⸗ ergo neceſſario ari. Qu idet hec. quia ſuper rem fu ſioni vel non eẽ ſubiec ꝛſed in ſu Uldn ergon ſt ĩm damn iter pꝛeuidet h 5 ſubiecta viſi la in actu viſionis: ce. cellarium eſtip utabilite P hoc verbũ oteſt eẽ ſu igentia in ac „VI inatione ſo⸗ ſiefalti ceſſa do. deꝰ immutab it: determinet h ia P nitur contig lum in illumin inr diſtinguendo. de⸗ mutabilit: luũ: verum ell. qu nulla ponitur cc teſt exemplum in illa non ponituꝛ coniͤ inatio im omiatiuũ:ve ceu . ipſi viſioni. e ingentia i .41Ztẽ gen hec eterm ione ad non ione ad rem a lecto ipſi vil igitur ꝙ conti g idendi.q⸗ Nt⸗ uidere in tio.ſi in co bilitas. Qual lis.relinq ia pꝛeuidendi a ſcientia qᷓ ierconis p lla eſt mutat iſa eſt mutabi ſcut non vt potentia p oꝛz eſt buman 4 55 in xonu la in re viſae tione.ſicut n in teo cunt ꝙ certioꝛe ionem. qᷓis nõ ꝙ; lennn ui: falſa eſt. quia i bare hac ratione. ſicut ꝛe⸗ illud quod dic minationem. ꝙᷓmis zex uem ſolutionem nituntur im liquid quod pꝛius iſum rei fixione Ne 6 videtur dicendũ. a Iahenn olution eſciat aliquid qu odo pᷣuiſum tum ad bilitatẽ. nullo mõ v cedẽt ſcia bũan J deus pꝛ d ſcit m infallibilitatẽ. nullon exrcedẽt ſcia bũan ſn kiuerentenoponfeſre, nngeobkto nrer nlelet õ reach iöa oini renigetin ſciuer it:et ita in tẽ immuta oc le roꝛ. ꝓptere in oibo eentiali . fnmn ð modo non fuerit:et ſt:opoꝛtet auti biliter iuiam. qd eſt er cꝙ̈ bũana: qꝛ in oĩboe xionẽ vel qð mode atu pꝛeuiſa eſt: biũ immuta diuiam. q el a rebo ꝙᷓ hũana:qꝛ d rerũ fixionẽ vel inquatũ p. hoc aduerb ge conce is ſit intima rebo ecti tu ad reru bo. 4 Btẽ pꝛeniſe i puiſe. cum hoc ae ad actum. vnde magie in ipo caliter.e lo mõ ſit a reb. 4 tatem eſſe rei p̃ in com ꝑatõe ad ſequi immu⸗ et omia ſunt in ip ſt: q́uis nullo mõ ſi t wru pſciui niat verbum in E. ũt non ſeq . ertioꝛ eſt: * dici Arin ll dinech wro; modo vera Recenmo puet vel Re kei korſin 1 Neceptio blicerar Peeſiro ſcʒ ſcĩaʒ ſuiſſee dunt ꝙ — B ergo necelſar. m ome unm in hoc utur. vnũ een rie dicto v lr t hoc: „ Etis. on en . „ aſſerütur. u eẽ. et cũ vno — rdn ryo tabiliter pᷣuide acia côſequẽtis. de antixpᷣm ſe aligd: duo tũ futuru eẽ. et cũ vne nõ inqua⸗ ſſe . ſt fallacia in: ſed econtra. vn . . futuro ſcz ſcitũ ja ex pte ſciti qpuis ne —1— tfacr hoc:immo e ſt neceſſariũ: ſe ile: nõ tamẽ neceſſariuzʒ aliud de . tingẽtia ex ꝑ p̃m dictũ cõtigẽter ẽ ſuurd. obile verum eſt necel mutabile: nõ t future ſſerit. Quia gotine uruio ipm dietue anteꝙᷓ ⸗ iine eumntnti und haeniger te an ſiczennen⸗ den ſeini 4 Snquern ſſcia utse iefuanle 4. Puidet eas in neceſſitate. ingens ü. et ſilr cõ . tabilis e: 2 pt bik g Pꝛeterea eſſ. e:uidet ens in ne t contingen verũ.et niat mu ſcĩa ſit muta e te K rie: puidel ſi pꝛeuide . ingẽs futura eue zali: ñ ſegt pᷣſcia ſi . (unſ ſunt. ſi neceſſarie:ß etia. vnde ſi pꝛe illud. Ytez ad⸗ es dtinges futura Hali:ñ ſegt᷑ p̃ llit. hoc tñ uidet in conting Pundiſſe illud. Stez Sdun ſic ĩ pſcia ꝓphali: ñ ſe⸗ mmutabilit. ſuſeun tes: pᷣuidet in ce g eſt deum pᷣuidiſ tia. dicũt no euenire lic i pſcia futurũ ẽ immi Dicendum contingens ent ⸗ lla contingentia. di Eĩ pᷣſcia ipᷣm u ſm quid. r Crentot futurum: c itur i quo ſit ill idendi que ẽ in deo Maz bm ꝗq ſiẽ dixerũt ſ̊ ſolũ m quig. li.ar. de ueritur i quo lit! ꝛeuidendi q a⸗ 2 impkr ſic dixerũ !1 ꝛdia p̃ᷣſcie 2 . ſerſee dunt qðᷣ ſi q . d qᷓ potẽtia p Item a nõ eſt ſimph bel.ĩ li.de ↄco tate ſiue ex . . eſt aliud qᷓ ſita pꝛeuidere.⸗ muit aligd bẽm Anſbek. itats ſiue ex liberta ſtec er en K in deo et nõ duo oppoſita pꝛeu o ſciuit alig igit᷑ ꝙ vᷣm idet niſi veritatẽ ſiu imutabilit. q ſe habet ad duoa iceret. ſi homo ſciuit. tia 5 fallit᷑. nec videt niſi verit. ud ſe imun etu bm ꝙ ſe h aliquis obij tioꝛ ſit ſcientia nõ fallit. nec dicit ↄſtituiſſe ap ñ in deo ꝗ oĩno illud ꝙ n o cum certioꝛ ri R eniat:dicit 9 i pt.non tñ in ſagan/ dunt ad il ſt im ſcimiſſe. ergo cum cen id: neceſſa nccĩtate v fiat mutari pt. non tñ umu. g, ſoſgſ uidit aliqu er11 ies pꝛiꝰ qᷓ fiat 5.4 Rñdet aũt ad p neceſſariu eſt ißm ſe iſj dens pᷣuidit ſcientia q hoĩes pꝛiꝰ ꝙᷓ / mRñdet aũt at Hů verbo e ſcientia bomis: ſi Et reſpondent e ſcien Hbug noie ſt eadẽ mutatõ.4l ſR ſcire. et in h ve ocd der ꝙỹ ſcientia idiſſe illud. Et d infallibilita⸗ imutabilis e in h̊ öbo ſcire vel p̃ ũ in creatuꝛa 1, ſt um pꝛeui ia h nis q;tum a — — 2 6 eſt ſilis ratõ in 4 otat effectũ ij ffe⸗ ſelt umeit o ſt qᷓ ſcientia bon termiatõem. qꝛ nõ eſt ſilis erbü creaꝛe ↄnot õ cõnotat e ertioꝛ eſt qᷓ; ſcien fi ionem vel de ie quia vidẽ Qã hoc ver 1EA 1 ſcire nõ cõ icn⸗ Conar. dei c nõ itum ad rei fixi . entie quia vid creare. rbũ ſcire vel p uis p̃ᷣſcire dica tem: ſed nõ qtu Sed iſte ſent ſſonẽ: in tẽpoꝛe. hoc vo ve er ꝛe: qᷓuis pᷣ 5tẽ eg tem ratur a rebus. doctrinam et confeſſio in tepoꝛe. h ũ ſᷣm actũ in tempo. ille nõ ẽ B encratur idei doctrinam ijjcitur cõ⸗ A1 reſpectũ ſᷣm 1 reſpectu . gfinn ns g e nõ ſanam fidei d biſtice obijcitur . cetũ ſiue uturi in tempoꝛe. nie deo ab eterno: 4 tur inducer ꝛimo. ꝙ ſop immutabilit ſpectu fnturin pſcire dicit᷑ de deo a ſci⸗ anl ideoa dictum ſophiſma, deus in- illoꝝ in⸗ alis. ⁊ inde ẽ ꝙ ſcire ñ notadũ ẽ. ᷓ rã cũ vi V iſtum eſſe dam te rei in⸗ eare vo ex t reſpectu ifferẽter dicunt gin ꝛeuidet hoc:ſcʒ iſtum bilitas ſit ex par creare hec verba dicãt re es: t differeter c nin Pean on eſt dicere. ꝙ inquatum futur ea ereare Pec ſcit res:creat Fm eẽ ĩ potẽtia tentio non eſt ſed ſolum inqu 8 tur ᷣm t. deꝰ ſcit res:̃ l. ctũ ad res ĩi p̃oꝛdia mimn uãtum pꝛemia eſt. ſed idere: ſi reſolua eitede ſcil ſcire dicit reſpectũ es ym eẽ i poꝛ um pꝛeuidere: tur ſen⸗ h qð dico ſcire dicit ſpectũ ad r ſiutc q impoꝛtat ipᷣm verbu Et ſi complea 2 H q . pᷣſcire dicit re pe ette licet videre futurum. ic explicite diceret᷑. hoc qð dico ne Anſhel. Eeſl eer vi eſſe. Si autez ſic er kein ſuturum Nni immu nit Ni Lneſtio U 5 1% xxuij. P P a ene .es ſ F. . H . aln. S H — hinc eſt ꝙ pſciẽtia vel ſciẽtia nõ ponit res in eſſe m tẽ poꝛalẽ exiſtẽtiã: ſed ponit Fſᷣm ꝙ ſunt ꝑ pᷣuiſionẽ in cau ſa. Creatio vᷣo ponit res actu em ꝙ ſunt actualiter. et ideo ſequitur modo aliquid qðᷣ Ru nõ creauit.ergo creat aliquid ex tempoꝛe.nõ tñ ſequitur cũ hoc verbo ſcire.et ſimiliter ſequit᷑ cũ potẽtia. poteſt aligd creare qð pꝛiꝰ nõ creauit:ergo pt aliquid creare ex tẽpoꝛe·no tñ ſegt cũ hoc verbo ſcire vel pᷣſcire. pt ſcire vel ᷣſcire ex tẽpoꝛe.¶ Ad ſcdᷣm dicendũ.ꝙ nõ eſt ſile de pᷣſcientia dei et de pſciẽtia homĩs.nam cũ dicit᷑ pᷣſcire de homiĩe. notatur oꝛdo rei tempoꝛalis ad tẽpus pᷣcedẽs Rᷣ anteceſ — ſio tẽpoꝛis ad tẽpus nõ eſt infinita.et iõ dicendũ. ꝙ n ſequit᷑ hõ pᷣſcit boc.ergo pᷣſciuit pꝛius illud.ſᷣ cũ dicit p̃ſcire de deo:notat᷑ oꝛdo rei temꝑalis ad eternitatem · anteceſſio aũt eternitatis ad tpus eſt infinita: et iõ ſe⸗ gtur deus pᷣ̃ſcit hoc. ergo p̃ſciuit hoc pꝛius.4! Ad terci um dicendũ.cũ dico pᷣſciuiſſe.rõne ipᷣius verbi cõſigni⸗ fico tempꝰ pᷣteritũ.rõone ipᷣius pᷣpoſitõnis pᷣ:cõſignifi⸗ co futurũ. vñ deum pᷣſciuiſſe nibil aliud eſt ꝙᷓ ſciuiſſe B eſſe futurũ.vnde pʒ ꝙ boc dictũ nõ eſt ſimplicit de pꝛe⸗ terito ſed eſt de pꝛeterito reſpectu futuri.et ideo qꝛ fu⸗ turũ eſt cõtingens:reſpectus ipᷣius ſcĩe que ſ ignificat᷑ p̃terite cõtingens ẽ. vnde quis ipᷣa ſcia ſit nccia: tñ ꝗꝛ reſpectus ad futurũ eſt còtingẽs:ideo ipᷣm diciũ de P⸗ terito qð dicit ipᷣm reſpectũ ad futurũ contingẽs: erit cõtingens non neceſſariũ. Lamẽ iſta poſſet diſtingui crũ pſciuiſſe ẽ neceſſariũ.quẽadmodũ et hec in quã re⸗ ſoluit᷑. deũ ſciuiſſe hoc eẽ futurũ eſt neceſſariũ.iAã ne⸗/ ceſſitas poteſt notari reſpectu huiꝰ verbi cẽ.qð intelli gitur cũ dicit᷑.neceſſariũ ẽ deũ ſciuiſſe hocipᷣm futuruʒ ſiue boc foꝛe.et hoc mõ eſt falſa:qꝛ tũc eſt ſenſus.deus ſciuit hoc neceſſario eẽ futurũ ſine neceſſario foꝛe. vel reſpectu huiꝰ vbi p̃ſcire:et ſic eſt vera.et ẽ ſenſus ſcien tia dei que ẽ reſpectu futuri ẽ nccia.¶ Ad quartũ dicẽ dum. ꝙ bmõi locutões nõ ſunt eiuſdem vitutis deꝰ pt ſciꝛe qð nõ ſciuit: et deus pt᷑ hr̃e ſciam quã nũqᷓ habuit ECũ em̃ dẽ deꝰ pr ſcire qð nõ ſcit:potẽtia trãſit in rẽ tẽ⸗ poꝛalem: röne cuiꝰ tꝑalis cõcedit᷑ hec locutõ. ſRes em tpalis licʒ futᷣa ſit pt᷑ tñ nõ eẽ. Cũ aũt dicit᷑ deus pt ha bere ſcĩiam quã nõ hʒ.reſpectus potẽtie notat᷑ ad actũ trã ſeũtem in rem eternã. Scia em dei eterna ẽ. ꝗ nuũꝙ; ab eo ſeꝑat᷑.vñ qꝛ tãgit᷑ ibi tꝑale reſpectu ſcie vel actꝰ — eterni:nõ ẽ cõcedẽda.ql¶ IOtem obijcit᷑.videt᷑ illa negari ſimplicit᷑ a magiſtro de pt aligꝗd ſcire ex tẽpoꝛe. Lon⸗ tra deꝰ ſcit et pt᷑ aliꝗd ſcire qð incipit eẽ:ergo pt aliꝗd ſcire ex tẽpoꝛe.Rñlio.hec determiatio ex tẽpoꝛe pt᷑ de⸗ termĩare h̊ obũ pf.⁊ ſic ẽ falſa.q; ſenſusẽ.deus pt ex tẽ poꝛe ſcire aliqd qð nõ ſciuit ab etno.vel pt᷑ determiaꝛe H vbũ ſcire in comꝑatõe ad actum ſuꝑ quẽ trãſit: ſcilʒ aliqd. et h̊ mõ ẽ vera.⁊ ẽ ſenſus deꝰ pt aligꝗd ſcire quod exiſtit in tempoꝛe. Mueſtio. xxv. de diſpoſi Onſequẽter queei tur xe diſpoſitõe dĩna. Et pꝛio An ſit Scðdo ꝗd ſit. Tercõ cuiꝰ ſit. Quarto qũo ſit. Quinto ᷣm quid ſit: Membrũ primn D pꝛimũ ſic.vidr̃ ꝙ ĩ deo ſit diſpoſitõ re rũ faciẽdaꝝ Sap̃.xj · oia ĩ nũero põdere 7 mẽſura diſpoſuiſti.¶ Contra. Sohᷣ.da . mal. ĩ li.j.xxxv.c.Cõſiliũ ẽ appetitꝰ ingſi tõis de his q̃ ſũt ĩ nob. Scðo ẽ iudiciũ qd bonũ ꝗd ma lũ vel meliꝰ.Lercõ ẽ diſpoſitõ cũ diſpoĩt ⁊ amat qð ex ↄſilio iudicatũ ẽ. Deinde ẽ electõ qꝗ ẽ duobo piacẽti⸗ boalterũ poptare.diſpoſitõ ergo ẽ amoꝛ eiꝰ qdð ex cõſi lio iudicatũ ẽ. ̊ in deo nõ? iudiciũ ex cõſilio:ergo nee diſpoſitio.ꝓbatio medie.ignoꝛãtis em̃ nate ẽ cõſilia⸗ ri.i Aã ſiẽ ipᷣe dicit damaſ.cõſiliũ eſt appetitꝰ inqſitõis. cũ aũt aliꝗs ſcit aliꝗd:nõ q̃rit illud.ſ̊ ĩ deo nõ cadit igꝭ̊ rãtia:̊ in deo nõ eſt cõſilin.ergo nec iudiciũ ex ↄſilio. ergo nec amoꝛ eiꝰ qð ẽ ex cõſilio iudicatũ.ergo nec di⸗ ſpoſitio. Itẽ diſpoſitõ nibil aliud ẽ niſi vniꝰ faciẽdi poſt aliũ excogitatõ. h vbi h ẽꝛeſt volubilis cogitatõ vt dicit aug.̊ nec diſpoſitõ. Itẽ dr diſpoſitõ q̃ſi diuer⸗ ſoꝝ poſitõ.Eſt aũt loꝗ de diſpõne ĩterioꝛi ⁊ exterioꝛi. et in vtraqʒ viqr̃ diuerſoꝝ poſitõ: in iĩtellectu diſpõis ẽ ĩtellectꝰ ſitꝰ.Sitũ at᷑ ⁊ poſitõʒ ñ opoꝛtʒ ĩ deo reqri vt dicit boetiꝰ ĩ li.de tri. diſpoſitõ ñ ẽ ĩ do. Rnſi⸗.i deoðẽ diſpoſitõ:alit tñ accipit᷑ ĩ ðᷣo ⁊ ĩ nob.Qð q̊ obij cit᷑ ꝙ ĩ deo ñ ẽ ↄſiliũ.dm ꝙ ↄſiliũ ẽ vno mõ ĩ deo: alio mõ nõ.ↄſiliũ eĩ pt᷑ dici vel appetitꝰ inqꝗſitõis vel appeti⸗ tus ↄtinuatõis ſic deſideriũ dẽ duplłr.axpetitus rei ha bẽde.vł ↄtinuatõis rei habite.Si ̊ↄſiliũ dicit᷑ axpeti tus rei coãſcẽde:ſic ñ ẽ ↄſiliũ ĩ deo.ſᷣ in nobis:qꝛ ſic eſt ofſiliũ ignoꝛãtis na te. Itẽ ↄſiliũ alio mõ dicit᷑ appetitꝰ ↄtinuatõis habite:2 ſic ẽ ↄſiliũ ĩ deo.ſiẽ etia dẽ deſide⸗ riũ boĩ in ipo.nõ boĩ qð ei deſit:ſᷣ deſideriũ boĩ ꝗð hbʒ. ſic ↄſiliũ ĩ deo ⁊ diſpoſitõ ſᷣm h.et ꝙᷓnis idẽ ſũt ĩ do diſpolitõ ⁊ 9ſiliũ:differũt tñ ym rõz itelligẽtie. illð qð obijcit᷑. vbi ẽ diſpoſitõ:eſi vniꝰ poaliũ excogita tõ.dm ꝙ cũ nos diſponialiꝗd:dupler ẽ ibi ſucceſſio vng eĩ ẽ ſucceſſio ex ꝑte ipiꝰ rei q̃ diſpoĩt᷑.alia ſucceſſio ĩ ipis cogitatõibo.ſᷣm h̊ dõm.ꝙ ſi loq̃mur ⁊æ ſucceſſio⸗ ne que eſt in re faciẽda:ſic eſt in co.ſcʒ vnius faciendi poſt aliũ ſucceſſio excogitatio.diſpoſuit em̃ et cogita⸗ uit facere ynũ poſt aliud.ſed ſi dicatur ſucceſſio in ipᷣo deo cogitãte vel in ipis cogitatõibo.falſũ ẽ.nõ em̃ ĩ ipo p̃cedit cogitatõ cogitatõem: ſed om̃ia ſimul videt ⁊ co gitat. ¶ Ad aliud dicẽdũ ꝙ ĩ eo nõ ẽ poſitio vel ſitus diuerſoꝝ in re.hoc em̃ dicit materialiuʒ ſolũ. et h mõ loquit᷑ boetius:tamẽ in deoẽ ratio politõis diuer ſoꝝ. vñ etiã in deo ẽ ratio collocatõis coꝛpoꝝ.qᷓre celũ ſur⸗ ſum terra droꝛſum et bmõi.2 ſic de alijs rõnibo rerũ qꝗᷓ ponũtur in deo. Mẽbrum ſecundum D lecũdũ ꝗd ſcʒ ſit diſpoſitõ.dicit magr ꝙ diſpoſitõ ẽ pᷣſcĩa faciẽdoꝝ.pð.Om̃ia ĩ ſapiẽtia feciſti.hᷣ ñ ob aliud dicit᷑ hic: ni⸗ ſi qꝛ ſcia faciendoꝝ erat in deo. ſed ſi di⸗ ſpeſitio eſt p̃ſcia faciẽdoꝝ:ergo idem ſũt ſapia diſpo ſitio. ¶ Contꝛa. dicit hugo de ſcto vict.ſapia ẽ eternox. diſpoſitio tẽpoꝛaliũ.eꝛgo nõ ſunt idem lin rõez intelli geẽtie. ſapientia et diſpoſitio. IJItem Sapie. viij. attin git a fine vſq; ad finem . id eſt a termĩo initiali vſq; ad terminum finalem foꝛtiter. et diſponit omnia ſuauite: ergo diſpoſitio eſt eoꝝ que iam facta ſunt. diſpoſitio aüt ſuams eoꝝ que iam facta ſunt eſt ꝓuidẽtia vel gu bernatio rerum: ergo idem eſt diſpoſitio ꝓuidentia. Cõtra.ſapĩe.xj. Om̃ia nũero põdere et mẽſura di⸗ ſpoſuiſti. ᷣ ſic diſpoĩt añꝙᷓ ſũt res. ꝓuidẽtia atẽrer fa⸗ cte:igitur nõ ſunt idẽ. Rñſio.dilpoſitio eſt pſcia fiẽ doꝝ vt fiant. .Oð ergo obijcitur omia in ſopia feciſti Ic.dicẽdum ꝙ ſciẽtia de faciẽdo dicitur dupliciter. vel quoniã dignũ eſi fieri. vel vt fiat. Sa piẽtia ergo dicit ſcientiam faciendi: quia eſi dignum fieri. diſpoſitõ ſciẽ tiam faciendi vt fiat.ſapientia ergo dicit iudiciũ quia bonum eſt vt fiat. diſpoſitio addit intentõem faciendi. Item ꝙ obijcit. ꝙ diſponit omnia ſuauiter: ſed non diſponit ſuauiter niſi poſtqᷓ facta ſunt:ergo diſpoſitio elſt factoꝝ. Reſponſio. diſpoſitio eſt de eſſe rei ſimiliter pꝛouidentia. ſed diſpoſitio reſpicit eſſe rei vt fiat: pꝛo⸗ uidẽtia ipʒʒ eẽ rei pꝰꝙᷓ factũ ẽ vt pficiat᷑ vł vt ꝓꝑmaneat. Ad alið qð obr.dvᷣm ꝙ ẽ fieri ĩ eẽ. ẽ fiẽi ad eẽ fieri ο 442 — — — =, Ct aN Perrie 3 cBr . 39) . ,— .W K 2 R *—. νa α BHikt noſ jpodw ” . ioꝛen keichi inaſis dncf ciüie ſli verhort, hiſpe⸗ wpini cſider 1 etknon, endſo doregi . Pn 4 oioeſn Gyelapet hnins feih deik ape ibigſtei cſtapent⸗ diaſce⸗ iigöß. iceſirid. ite N lercogitn ſeſ iaſweceſſ⸗ R cceſi⸗ n ſeiet fgayen uſſoinin hoefſiſex lacer ſie li abin oinere⸗ eceliſ ilyneni eitnag, Omiai atbiernn pinndi ictennet fotzint tijan ichs ſultuir htin utg inn,⸗ Nind üinſe fſini pſc un n taiſt — * mi⸗ O Nucſtio ad eſſe:cum pꝛimo creatura exit de nõ eẽ ad eẽ fieri in eẽ:qð eſi factum indiget ↄotinuatõne ipᷣius eẽ.dicenduʒ ergo ꝙ diſpoſitio ibi om̃ia in numero pondere ⁊ men/ ſura ⁊c.reſpicit fieri ad eẽ.qð eſt te exitu rei de nõ cẽ ad eẽ. Ibi aũt.diſponit om̃ia ſuauiter:reſpicit fieri in eẽ ſiue fieri quod eſt in cõtinnatõne eẽ.pꝛimo modo di citur idem ꝙ gubernatio.ſcdᷣo modo idem ꝙ pꝛouidẽ⸗ Membꝛum tercium D terciũ cuiꝰſit diſpoſitio.vtrũ ſit malo rũ ꝓceditur ſic.et pꝛimo videt ꝙ non ſit mali culpe.quia diſpoſitio eſi ſaciendoꝝ a co. ſ̊ mala nõ ſunt faciẽda a ceo: ergo diſpoſitio nõ eſt maloꝝ.i¶ Item.iiij.ſuꝑ geñ. Om̃ia in numero pondere et mẽſura diſpoſuiſti.nihil aliud itel ligit᷑ niſi qꝛ omia in te diſpoſuiſti. Sed non poteſt dici ꝓ deus in ſe diſpoſuerit mala:ergo diſpoſitio non eſt maloꝝ culpe.i Ytem nec videt᷑ maloꝝ pene.xv.ſap̃ᷣ.di cit.ꝙ deus in miſericoꝛdia diſpoſuit omia ſed mala pe ne nõ ſunt er miſericoꝛdia ſed er iuſticia:ergo miala pe ne vel malũ nõ eſt in diſpoſitione diuina. Cõtra. vi⸗ dtur eẽ diſpoſitio maloꝝ culpe.Aug.ſuꝑ geñ.ad lẽaʒ cum dicitur.om̃ia diſpoſuiſti ĩ numero pondere 2 mẽ ſura.veraciter deus ita eſt qui termiat om̃ia: foꝛmat om̃ia: oꝛdinat omia.ergo quecũqʒ dens oꝛdinat diſi po⸗ nit. ſed dens oꝛdinat mala:ergo diſponit illa.ꝓbatio medie.iij.ſuꝑ geñ.aug.deus naturarũ optimus crea⸗ toꝛ: peccantiũ vo iuſtiſſimus oꝛdiatoꝛ eſt. Item in En cherið.malũ bene oꝛdiatũ in ſuo loco poſitũ eminẽtiꝰ cõmendat bona.¶ Item videt᷑ malũ pene in diſ poſitio ne. Eccleſia ſti.xxxiij.oẽs vie eiꝰ ᷣm diſpoſitõʒ eiꝰ ⁊c. et ſegt.et reddet illis pᷣm iudiciũ ſunz.ſed vniuerſe vie dñi miſedᷣia eius et veritas.pena aũt eſt ſm viã iuſti⸗ cie vel veꝛitatis:ergo malum pene eſt in diſt poſitõne oi nina. Reſpõſio.malũ eſt duplicit malũ.ſcʒ malum culpe: ⁊ malu pene.ſic̃ dicit aug.in li.de li.ar. Simili ter diſponere dicit᷑ duplicit. vno mõ oꝛdiare. alio mõ excogitare vt res in ſe fiant oꝛdiate.pꝛimo mõ pt dici. deus diſponit mala culpe.i.oꝛdiat. Quedã em̃ oꝛdi nat deꝰ 2 facit vt bona. Quedã vo oꝛdiat H nõ facit vt mala. peccãtes em̃ ſupplitijs oꝛdinant᷑. Scdᷣo mõ nõ di cit᷑ deꝰ diſponere malũ culpe.qꝛ nõ excogitat illud fa⸗ cere:̊ malũ pene vtroq; mõ diſpoĩt deꝰ. et ꝑ hec pʒ ſo⸗ lutio.¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ð malo pene qð ñ ẽ ex miſe ricoꝛdia.dᷣm ꝙ etiã illð diſpoĩt ĩ miſcdia.Sʒ duplex ẽ effectꝰmiſcdie.liberare:2. relarare.pena damnatoꝛũ diſponit᷑ ĩ miſcdia qᷓtũ ad effectũ relaxatõis:nõ libeꝛa Mlembꝛum quartum Oquartũ qũo ſit diſpoſitõ vtrũ tẽꝑalis vel eterna: ꝓcedit᷑ ſic. Sapᷣ.viij. diſ ponit oĩa ſuauit.iſta ſuauis diſpoſitio nõ vr eẽ rrerũ niſi poſtꝙ; facte ſũt.ſ̊ᷣ factio crcatu⸗ rarũ temꝑalis ẽ:ergoet diſpoſitio tꝑalis eſt nõ eterna Itẽ diſpoſitio aut eſt facti et ſic idẽ qð pꝛiꝰ:aut fiẽdi eſt. Sz ſiendũẽ tꝑale:ergo diſpoſitio tpal is ẽ nõ et᷑na q dicit᷑ ad tꝑale.¶Itẽ tria ſũt oꝑa pꝛima. opꝰ creatõ nis. diſtinctõis: et diſpoſitõis ſiue oꝛnatꝰ. Opus autẽ creatois pꝛimo narrat᷑. Deinde opus diſtictois. Ter cio opꝰ diſpoſitõis ſ̊ creatõ et diſſi nctio ſolũ ex tempo⸗ re differũt et nõ ab eterno:ergo ſilr diſpoſitõ.¶ Item ſap.vij. dedit mihi ſciam verã: vt ſ⸗ ciam diſpoſitõez oꝛ⸗ 1s terraꝝ. Cõſtat aũt ꝙ diſpoſitio oꝛbis terraꝝ eſt diſpoſitio dei. diſpoſitio aũt terraꝝ eſt tem ꝑalis:eꝛgo ⁊ diſpoſitio diuĩa. ¶ Ytem aug. in li. de ciui.dei.oꝛdo ẽ parium diſpariumq; ſua cuiq; tribuens loca diſpoſi⸗ tio. Ded tribuere ſua cuiq; loca eſt ex tempoꝛe: ergo et diſpoſitio. Contra. Aug. ſuꝑ geñ. om̃ia in numero a P 9 Or ſPonr apon) —N 2 * 2 WPer ;r ners nRnane Aiy Sr. rE xxv. 2c. nihil aliud itelligit niſi qꝛ omia in te diſpoſuiſt? öS bec diſpoſitio que eit in deo nõ eſi tem ꝑalis.h̊ illa que eſt in creatura:ergo diſpoſitio dei eſt eteꝛna. RKeſpõ ſio. diſpoſitio dei dicit multiplicit. vno mõ diſpoſitio dei dicit᷑ diſpoſitio que eſt a o.alio mõ diſpoſitio que eſt in o.ſicut dicit᷑ diſpoſitio diſponẽtis et diſpoſitõ diſpoſiti.de diſpoſitõne dei que ẽ a deo dicit᷑ illð ſa p. vij. diſpoſitõem oꝛbis terraꝝ ⁊c̃. Diſpoſitio dei diſpo/ nẽtis adhuc dr multipliciter. poteſt em ↄſiderari fieri rei vt faciendum eſt.et vt eſt in fieri:et vt iam factum eſt. Similit diſpoſitio qñʒ reſpicit fieri rei vt in futo ẽ et ſic poteſt accipi illud Sap.xj. omia in numero men⸗ ſura ⁊ pondere diſpoſuiſti.et ſic dicitur diſpoſitio rei uante ſieri.Alio mõ dicitur diſpoſitio rei cũ ipᷣa fieri.2 ſic dicitur tm̃ opus pꝛime cõditõis:qꝛ mola cõcurrũt ad fieri. Tercio modo dicitur diſpoſitio rei vt iam fa cta eſt.et ſic dicitur ſapᷣ.viij.diſponit om̃ia ſuauiter. H huiuſmodi diſpoſitio ſequit᷑ fieri rei ad eẽ. tamen dici tur reſpectu fieri in eẽ ſicut dictum eſi.ſic ergo dicitur diſpoſitio tripliciter. diſpoſitio pꝛimo modo eſt et᷑na: ſecũdo et tercio modis eſt tempoꝛalis. 4 Tlo illud qð pꝛimo obijcitur per illð quod dicitur Sa pᷣ.viij. diſpo⸗ nit omnia ſuauiter. dicendum eſt ꝙ intelligit de diſpo ſitione que eſt rei pᷣim ꝙ eſt in facto eẽ. et tamen tunc ẽ quoddam fieri.et de illa bene conceditur ꝙ ſit tempo⸗ ralis vel eterna. Item ad illud quod obijcitur ꝙ di/ ſpoſitio eſt fiendi.dicendũ ꝙ diſpoſitio quandoq; re⸗ ſpicit fiendum. Sed notandum q quandoq; notatur tem poꝛale intempoꝛaliter:vt cum dicitur pꝛeſcientia ct pꝛedeſtinatio.quandoq; tempoꝛale tempoꝛaliter:vt cum dicitur creatoꝛ dominatoꝛ.in illis ergo vbi conno tatur tempoꝛale intẽpoꝛaliter:nõ ſequit᷑ dicit᷑ ad tꝑale ergo eſt tem ꝑele.¶ Ad illud q tercio ope qð dicit᷑ di/ ſpoſitio.ddᷣm ꝙ verum eſt: ſed illa eſt diſ poſitõ que cõ com itatur ipᷣm fieri:et ſimilit᷑ de illa cõcedit᷑ ꝙ ſit tem ꝑalis.Et ſi querit᷑ differẽtia iſtoꝝ trium. creatio.diſtĩ ctio.diſpoſitio.dicendum.eẽ rei aut conſideratur m ſe:aut in comꝑatione.ſi abſolute:ſic dicitur ens.et cre atio ſm hoc eſt eius. Item ſi conſideratur in com pati one.aut erit ſm differentiam:et ſic diſtinctio.aut vᷣm cõuenientiam: et ſic oꝛdo vel diſpoſitio.et ſᷣm hoc dĩc oug.ꝙ nõ eſt niſi triplex queſtio cuʒ queritur veritas an ſit res: et hec eſt naturalis.quid ſit:et hec eſt ratio⸗ nalis.an oꝛqinata ſit:et hec eſt moꝛalis. Mlẽbrum quintum D quintũ ſm quid ſit diſpoſitio ꝓcedit ſic.xj.ſop.ꝑ illud quod ibi dicitur:videt᷑ eſſe diſpoſitio ſᷣm numerum pondus et menſuram. Et ᷣm hoc queruntur tria. pꝛimum vtrum numerus pondus ct menſura ſit quid creatum rel inereatum. Secundo vtrum res ſpiritua⸗ les ſint create nũero põdere an menſura:an tm coꝛpo⸗ rales.Tercio quid ſint bec tria:vtrum ſubſiantia vł accidens. Articulus pꝛimus Dpꝛimũ ſic ſm aug.ſuꝑ geñ.ſi in illis di⸗ ſpoſuit om̃ia facere:illa ergo vbi diſpoſita. ſi in alijs:quomõ in ipᷣis omia.quin ipᷣo in alijs.non eſt ergo dubitandum illa eſſe extra omnia: quibus omnia diſpoſita ſunt.ergo ſũt increata.⸗! Itẽ auguſtinus.iſie pꝛius veraciter omma eſt.qui termi⸗ nat omnia. ſoꝛmat omnia. oꝛdinat omnia. ſed id quod menſura eſt omnium rei modum pꝛebet: ſᷣm ꝙ nume⸗ rns omni rei ſpeciem pꝛebet. m ꝙ pondus omnem rem ad quietem et ſtabilitatem trabit. Qam menſura qua dæus diſponit omnia:non poteſt dici niſi menſuꝛa qua omnia menſurantur. ſimiliter de numero et pon⸗ dere ſed conſtat ꝙ illud quo omnia terminantur⸗ quo *ſpPui Syypaſe 1 66 2 omnia foꝛmãtur et quo om̃ia mouẽtur ad ſuã inclinati onem vel terminũ elt eus. ergo ſequit ꝙ, deus ẽ nüerꝰ pondꝰ mẽſura. Cõtra Nug. iii· ſup gen. ſate amur Ita dictũ eẽ omia in nũero ⁊c. tanqꝙᷓ dicti eẽt ita diſpo ſita vt habeãt ꝓpꝛias mẽſuras ꝗpꝛios nüeros ꝓpꝛia põ cera. ergo creatũ qd ſunt.¶ Itẽ glo. ſ. uꝑ. rj.ſap·ĩ mẽſu ra quãtitas.in nũero qualitas:in põdere ratio.in his deus om̃ia cõſtituit.ſᷣ qualitas et quãtitas ſũt creata: ergo nüerus mẽſura et põdus ſ ũt creata. SBñſio. cuz dieit᷑. omia nũero põdere 2 mẽſura ⁊c.hec pᷣpoſitõ in: dicit cauſam foꝛmalẽ. cauſa aũt foꝛm alis dicit᷑ duplici ter. cauſa foꝛmalis exẽplaris: vel cauſa ſoꝛmalis exem plata. Si ergo bec pᷣpoſitio in: dicat cauſam ſoꝛmaleʒ exemplarẽ.numerus põdus mẽſura dñt ꝗd increatũ ßm ꝙ dic aug. ꝙ deus dicit mẽſura teꝛminas omia nu merꝰ foꝛmãs oia.põdꝰ oꝛdinãs om̃ia. Sʒ ſi hec p̈poſi tio in: dicat cauſam foꝛmalẽ exẽplata:ſic pondus nuc- rus et meſura dicũt creatũ ſᷣm ꝙ dicit aug. vt habeãt ꝓpꝛias menſuras. Articulus ſecundus D ſecũdũñ vtrũ res ſpũales ſint create nũe⸗ ro põdere et menſura ꝓcedit᷑ ſic.in illis nõ ẽ põdus nec mẽſura que nõ habẽt quãtita tem nec molẽ.in ſpũalibo creaturis nõ ẽ quãtitas nec moles: ergo nec põdus nec mẽſura 4Contra. aug. in aima ẽ mẽſura aliꝗd agẽdi ne ſit imoderata knſgreſſio et ẽ nũerꝰ affectõnũ et vᷣtutũ: q̊ͥ a ſtulticie defoꝛmita⸗ te ad ſapĩe foꝛmã decuſq; colligit᷑: ẽ põdꝰvolũtatis ⁊ amoꝛis vbi apparet quati qdq; ĩ appetẽdo fugiẽdo põ ceratł. KRñſio. ſiẽ quãtitas dẽ duptr: ſic ⁊ menſura. Eſt em̃ quãtitas moł.⁊ quatitas vᷣtutis ſiẽ dĩc aug. in li.de quatitate aie.ĩ coꝛꝑibo ẽ quãtitas molis:ĩ ſpiri tibo quãtitas vᷣtutis.determĩatũ em̃ ẽ quantũ ſe poſſit exiẽaẽ in actõibo.ſiłr ẽ mẽſura molis ⁊ pᷣtutis.⸗ öm 5 ; mẽſura molis ẽ ĩ coꝛꝑibo:mẽſura vᷣtutis in ſi piritibo Item ſiłr põdus dẽ dupir.põdꝰ molis 2 pondꝰ vᷣtutis Vñ aug. vj. ð tꝛi. põdera collocatõnũ coꝛpoꝝ ſũt amo res 7 delectatões aĩaꝝ. amoꝛ ergo põdus ẽ ſpũale.et ꝑ hoc pʒ ſolutõ ad obiecta. Aꝛticulus tercins O terciũ ſcʒ ꝗd ſit nũerꝰ põdꝰ ⁊ mẽſura ꝓ⸗ cedit᷑.et q̃rit᷑ vtrũ ſit ſa vel accidẽs. Et vr ꝙ accñs.glo.ſapᷣ.ri. In mẽſura quãtitas.i nuero qᷓtitas 2c. Cõtꝛa.vidr̃ ꝙ ſba.accidẽs em̃ nõ pẽ dici foꝛina ſbe.ſubſtãtia em de natura ſua bʒ foꝛm q̃ᷓ teꝛmĩat᷑.hʒ foꝛmã q diſtiguit᷑:hʒ foꝛmã q iclinat᷑ vł mo uet. Sʒ illð q res termĩat᷑ ẽ mẽſura. qͥ diſtiguit nũerꝰ q̊ iclinat᷑ vel mouet᷑:põdꝰ.̊ hec tria ſũt alia ipi rei ſiẽ foꝛma. O ↄcedẽdũ ẽ.¶ Ad illð qð obijcit habi⸗ ta ẽ rñſio ſupᷣ qõe ð boĩtate.tñ aduertẽdũ cẽ.ꝙ aliqñ ali gbo viſum eſt ꝙ menſura rei nihil aliu intelligitur qᷓ foꝛma rei menſuꝛans terminans 2 limitans ipſam rem. ſiłr ip̃a foꝛma ẽ numerꝰ inquãtum diſtigiit a re alia. ip̃a etiã dẽ põdꝰ:ꝑ ipaʒ em ẽ inclinatõ ad oꝑatõ nes.4 Qð obijcit᷑ ꝙ mẽſura ẽ q̃litas: nũerꝰ quãtitas: põdus ratio. Dicendũ.ꝙ qdã volebãt hec diſtiguẽ.icʒ mẽſurã n ũerũ põdꝰ vt ſumerẽt᷑ ſm ꝙ ẽ rẽ ↄſiderare in fieri.vnitas.veritas.boĩtas:ſᷣm ꝙ ẽ ipᷣaʒ ↄſiderare ĩ facto eẽ. modꝰ.ſpẽs.oꝛdo.ſᷣm q res ↄſiderat᷑ ĩ bñ eſſe ſuo.voluerũt ̊ dicc.qꝛ ſic ĩ eẽ rei ẽ materia foꝛma cõ⸗ poſitũ et bec de eẽ ſbe.poſt ↄſeqnt accidẽtia ⁊ q̃d ĩtra ſpᷣam vt quãtitas qlitas rlatõ.alia extra ſbam:vt alia ſex pᷣdicamẽta.voluert & hec tria nuerũ põdus ⁊ men⸗/ ſurã ponere vt ↄſeq̃ntia ſbam.vt nũerꝰ acciꝑet᷑ iuẽ q̃li tatẽ:mẽſura iuxia quãtitatẽ.põdus iuxta rõem vel re⸗/ latõem.Et volebãt dieẽ᷑.ꝙ quãtitas ſeqꝗt᷑ ſubſtãtiã rõe materie.nũerus rõe foꝛme.ratõ vel relatõ rõne ↄpoſi⸗ tõis.qꝛ rõ vel relatõ ſemꝑ dicit ĩ comꝑatõe.Diſtiguũt ua Bcnr in Ee ee aine e x unlha nlS ₰ “ auit bec tria meliꝰ.qꝛ foꝛma aut cõſiderat᷑ in eẽ abſolu toꝛet ſic dicit mẽſura dans eẽ rei et limitãs ipam. aut cõſiderat᷑ in comꝑatõe.et hoc dupliciter.ꝑ differẽtiaz et ſic dicit᷑ nũerus dãs eẽ diſtinctũ ipᷣi rei.vel ſᷣm cõue nientiã:et ſic dicit᷑ pondus ſiue oꝛdo. Nueſtio. xxvj. de diui/ na pꝛouidentia. Onſequẽs ẽ mnqui rere de diuĩa ꝓuideẽtia. ẽ at̃ inqſitõis bic modꝰ.qꝛ fuerũt ꝗ negauerũt ꝓui⸗ ntiã eẽ. Pꝛo oñdẽdũ ꝙ ꝓuidentia ſit. Scðo ꝗd ſit. Lercõ qũo ſit.Or̃to quoꝝ ſit. Quĩto ꝑ qꝗd ſit ꝓuidẽtia dei. Sexto q̃rit de modis ꝓuidẽtie. Septio de effectu ꝓuidẽtie. Octauo e ꝓuidẽtia fidei. Mlembꝛum primum D pꝛimũ ſic.xiiij·ſap.tu at p̃᷑ gubernas oĩa ꝓuidẽtia.̊ ꝓuidẽtia ẽ apud pr̃em. Itẽ.xxij.geñ.dns ꝓuidebit ſibi victimã holocauſti.¶ Itẽ ioh.damalſ.ncce ẽ eun dẽ eẽ factoꝛẽ eoꝝ q̃ ſũt et ꝓniſoꝛẽ.neq; eĩ decẽs neq; cõ/ ſeq̃ns ẽ aliũ eẽ factoꝛẽ aliũ ꝓuiſoꝛẽ.qꝛ ſi hoc eẽt ĩ im be cillitate eẽnt viriq;. hic faciẽdi:ille ꝓuidẽdi. deus igit ẽ factoꝛ ⁊ ꝓuiſoꝛ:ex h̊ᷣ pt elici rõũ. Itẽ damal. idẽ ad idẽ.hoĩes ⁊ irrõnabilia ꝓuidẽt ꝓpꝛijs filijs natali et ꝗnõ ꝓuidet expꝛobꝛat.ſi &̊ obpꝛobꝛiũ ẽ nõ ꝓuidet ei qẽ ab ipo:⁊ boitatis ẽ ꝓuidẽ: ̊ ꝓuidẽtia ẽ ĩ do.qꝛ bo nꝰ ?ẽ:et ñ pt᷑ ei obpꝛobꝛiũ obijci.¶¶ Itẽ eccĩ.v.e dicas coꝛã angło nõ ẽ ꝓuidẽtia.ne foꝛte deꝰ iratꝭ ſuꝑ ſmões tuos:diſſipet cũcta oꝑa manuũ tuaꝝ. er qͥ pʒ ꝓᷣ diuia ꝓuidẽtia ẽ.¶ Itẽ h pʒ ex rõe.qm̃ vidẽꝰ res iſtas in vni uerſo hꝛe oꝛdieʒ.ſiẽ elemẽta ⁊ ꝗ ſũt ſuꝑ elemẽta. Qui gᷓſic oꝛdiate currũt:nõ poſſʒ eẽ niſi eẽt aliꝗd nobili il⸗ lis.qꝛ nõ a ſeip̃is ̊ bñt. Silr videmꝰ de creat᷑is ſpũali bo. qm̃ vidẽꝰ oꝛdiatos motꝰangloꝝ· aliꝗd ẽ ſuꝑ illos — — nobiliꝰill.bec ꝙ̊ oꝛdiatõ eoꝝ q̃ ſũt ĩ vniuerſo motuũ rerũ. oñdit aliqd nobiliꝰ om̃i creata cꝰ ẽ oꝛdiare illas cũ a ſeipis nõ habeãt hmõi oꝛdiatõʒ.4 Itẽ ſapiẽtis nõ ẽ facẽ domũ niſi ⁊ ipaʒ factã ↄſeruet.ꝭ et ſũme ſapiẽtis artificis erit nõ timñ ꝓducẽ vniuerſuʒ: ſᷣ et ꝓductũ gu⸗ bernare.qð quidẽ ẽ ꝓuidẽ.¶ Itẽ ioh.v. prĩ meꝰ vſz mõ oꝑat᷑ et ego oꝑoꝛ.ↄſiat ꝙ ĩtelligit de üla gubernatõne q̃ nũqᷓ deſicit.Ex his ̊ pʒ dĩnã ꝓuidetiã eẽ in reꝝ vni uerſitate. Cõtra. damaſ. ncce ẽ oĩa qᷓ ꝓuidẽtia fiũt pm rectã rõeʒ ⁊ optia ⁊ deo decẽtiſſima ſicri: ⁊ vt nõẽ meliꝰ fieri.hᷣ ea q̃ ſũt ĩ mũdo ↄfuſa ſũt.qꝙ ei iferiꝰ ẽ dig tate:ſuꝑiꝰ ẽ loco⁊ ecõuerſo.vñ ecci.x. Elidi q̃i. malũü ſo ſole q̃i ꝑ erroꝛẽ egrediẽs a facie pꝛĩci pis.ſiultũ poſitũ ĩ digtate ſblimi:⁊ diuites ſedẽ ſeoꝛſũ.⁊ dicũt᷑ ibi diui⸗ tes moꝛibo.ſm ꝙ dẽ yſa. xxxij. diuitie ſalutis ſapia et ſcia. Itẽ ĩ eoð ſlati pꝰ illð.vidi fuos ĩ eꝗs ⁊ pꝛicipes ãbulãtes q̃ſi ßuos ſuꝑ tꝛã ⁊c̃.ſi & ſiulticia ẽ ĩ ſu ꝑioꝛi lo co:diuitie ſapĩe ⁊ ſcie i iferioꝛi:⁊ ẽ ↄfuſio ⁊ ĩoꝛdiatio qm ecõtrario erit pꝰ iudiciũ qñ oꝛdiabũt᷑ ⁊ melioꝛabũ tur res.ᷓ nõ ẽ ꝓuidẽtia eoꝝ q ſũtĩ mũdo.⸗ oſtat ꝙ ſi eẽt: illoꝝ eẽt.ꝭ̊ ꝓuidẽtia diuĩa nõ ẽ. ¶ Ao illð idẽ facit qð hẽt ꝓuerb.xxx.ꝑ tria mouet᷑ tra.⁊ q̃rtũ qð ñ pt ſu ſtinẽ.ꝑ vᷣuũ cũ reguerit.ꝑ ſtultũ cũ ſatatꝰ fuerit: ꝑ odi oſã mlierẽ cũ i mrimonio fuerit: ⁊ ꝑ ãcillã cũ beres fu erit dñe ſue.G̊ aũt ẽ:qꝛ ĩoꝛdĩatũ ẽ qð ẽ ĩ terra.S eoꝝ q ſũtĩ mũdo nõ ẽ ꝓuidẽtia.¶ Item ſi eſſet ꝓuidentia eo rum que ſunt in mũdo:ergo bonis bona redderent᷑ et mał mala. nõ ẽ ita.ĩmo malis ꝗbuſdꝗ reddũt᷑ bona a boĩs mala.vñ exclamat ꝗx ha hiere.xij.q̃re via ipioꝝ ꝓpſperat᷑: bñ ẽ oibo ꝗ pᷣuaricãt᷑ vel ꝗ iniq agũt. Et ſilr — abacuk exelamat q̃re ñ ̃ſpicis ſuꝑ iniq agetes ⁊ taces . de uoꝛãte ĩpio iuſtioꝛc. ⁊ ↄſtat ꝙ bec oĩa ſũt ioꝛdĩatões n tn qui naſih Rrar Pi puidennn oſt G troqhi nie Oean Um 1 gbn dpud ffn ſibigtnn Eenctigr tcientgi cetitiine 4dn⸗ Ongl ite snin nöͤpui iigog 6 oi ſofi⸗ Ppyaii HNog Meni Kwdn akaͤſil giſtoln oz Noni ſinre ln peitisni ſeſapidt Ggetüg ned Wn bemneiͦ Cinrern icinuſf trutti iſſeßin iſni ulüͤppfi eütikan hnoſpi orpeefe iiſlhnt orinit 1ion LNueſtio ex his ergo patet. ꝙᷓ non eſt diuina ꝓuidentia eoꝝ que ſunt in mũdo.. Pꝛeterea.cnm deus ſit ꝓnioꝛ ad miſe rendũ qᷓ ad condemnandũ.ſi eſſet ꝓuidẽtia nõ tot crea rentur mali.i Aã ponatur ꝙ aliquis debeat pꝛouidere domui ſue. nõ eſſet bona ꝓuidentia ſi plures baberet ĩ carcere ⁊ paucos ĩ quibo cõfideret in domo ex quo poſ⸗ ſet habere plures. Sed maioꝛ pars mũdi tenet illos ꝗ ſunt xeputati carceri diuino.qꝛ mima eſt paꝛs electoꝝ eoꝝ qui ſunt in mũdo: ergo ñ ẽ ꝓuidentia eoꝝ.¶¶ Iez cum us ſuam imagiem que tampcioſa eſt in malis impꝛeſſit ſiẽ in bonis:nullatenꝰ ſi ꝓuideret vellet aut Ppmitteret ſuã imagiem in tot deturpari et in paucis retfoꝛmari. MKeſpõſio.pᷣm Moetiũ qui eandẽ mouet queſtionẽ in libꝛo de ↄſolatõe dicẽs. Que vo inquiens poteſt eſſe vlla iniqmioꝛ cõfuſio qᷓ vt bonis tũ aduerſa tũ ꝓſpera:malis etiã tũ optata tum odioſa contĩgant Et dicẽs ad hoc ponens ſilłe nõ diſſimile.eſt miraculũ neſcienti cur ſanis his q̃dã dulcia illis ᷣo amara cõ⸗ ueniant.cũ egri quidam etiã leuibus medicinis: ꝗdazʒ ðvᷣo acerbis curãtur.at hoc medicus quidẽ qui ſanita⸗ tis ipᷣiuo atʒ egritudinis modũ temꝑamẽtũq; dinoſcit minime miratur. Quid vo aliud aĩmaꝝ ſalus videtur eſſe q; ꝓbitas.quid egritudo q; vicia.quis aũt alius ẽ vel Fuatoꝛ bonoꝝ vel maloꝝ depulſoꝛ:qꝙᷓ rectoꝛ atʒ me ditatoꝛ mentiũ deus.qui cũ ex alta ꝓuidentie ſi pecula reſpicit:quid ynicuiq; cõueniat agnoſcit:et quod cõue nire cognouit accomodat.¶ Ad pꝛimũ ergo quod obij cit de ecte in cõtrariũ dicendũ.q; ea que ſunt in mũdo illo mõ in ſeipᷣis cõſiderata videantur eſſe inoꝛdinata in mundo.reſpectu tamen ipᷣius ꝓuidentie ſunt bene oꝛdinata.vnde reſpectu ipᷣius nõ eſt ibi cõfuſio nec ĩoꝛ dinatio. et ponit exemplũ aug.ſicut qñ eſt colliſio nu⸗ biũ:videtur ibi eẽ quedã confuſio in ipis vapoꝛibo.qꝛ quod terreſtre ẽ videt᷑ ſuꝑius:et qð ẽ igneũ videt᷑ inſe riꝰ.nihilominꝰ hec qᷓ videt᷑ eẽ cõfuſio:eſt recta oꝛdiatõ him cõſideratõem ipᷣius vniuerſi vñ reſpectu ip̃ius oꝛ⸗ dinatũ eſt:et ipi oꝛdini vniuerſitatis cõgruit.Similit᷑ qñ pluit in aliqua ꝑte mũdi licet noceat illi parti et ſit foꝛte ad malũ ipius:tñ ſᷣm oꝛdinatõem vniuerſi ꝓdeſt vnde nõ eſt hoc malũ ipᷣi vniuerſo:licet ipi parti vide⸗ atur eſſe malum:quia nocet illi et nõ ipᷣi vniuerſo.Eo dem mõ dicimus ꝙ cũ in hoc mũdo ita ſit.q; mali ſur⸗ ſum ſint dignitate et ſtulti ſapientes inferius. licet nõ ſit in ſe bene oꝛdinatũ:tamen reſpectu diuine ꝓuiden tie eſt oꝛdinatum que ſemꝑ oꝛdinat ad bonũ ſiue vt eli ceat ſit bonũ ſiue ſint bona ſiue mala. VUnde ꝙ mali ſint ſurſum:iſtud ꝓdeſt bonis qui ſunt deoꝛſum. ĩmo ptᷣ ꝓdeſſe illis ſcʒ malis.hoc aũt totu facit ꝓuidentia que ſic oꝛdinat.vñ ſemꝑ reſpectu diuie ꝓuidẽtie bene . e inata ſunt et nõ cõfuſa.¶ Ad ſecũdũ de pꝛouerbijs i dine pꝛouidẽtie ſunt oĩa bñ oꝛdiata:q; ſᷣm i p̃am oꝛdi nat ſic:licet videãt᷑ aliqũ hoĩbo ↄfuſa.vñ ps. Auertit faciẽ ſuã ne videat ĩ finẽ.dicit glo.terra finis ẽ et olti . mü elemẽtũ.in quo nil agitur ſine oꝛdie.h̊ hoĩes eũ nõ vident ꝗ ꝑtiet ad occulta filij vel cõſilij. ¶¶ Ao illð ergo quo qꝗ̃rit᷑.ſiẽ pꝛouidẽtia ꝗqre bonis reddũtur mala:di cẽdũ ꝗ; hoc ẽ a dina pꝛouidẽtia qᷓ ſic oꝛdiat. eĩ bois vemit mala pene bocẽ ad ꝓbatõʒ illoꝝ 2 ad meritũ ipoꝝ.vñ thob. xij. dicit. qꝛ acceptus eras dño:neceſſe fuit vt temptatõ ꝓbaret te. vñ ex B elici᷑ maiꝰbonum. ⁊ hoc ẽ qð die Hoetiꝰ. Eſt alijs cuctis vtutibo abſolu tus ſctus ac deo ꝓximꝰ hũc cõtingi quibuſlibet aduer ſis nephas pꝛouidẽtia eẽ iudicat a xeo: vt nec coꝛpeis quidẽ moꝛbis ſinat agitari.et pꝰ dicit.alios duris agi tari hatit yt vtn tes al patĩe vſu atʒ exercitatõne cõfir mnẽt. Sʒ aliꝰ ẽ cui deꝰ nũq; infert mala ſiue aduerſita, tes.⁊ reddit rõʒ boetiꝰ. Si ſit oligs ita bñ moꝛigerat? Palad ſl Gee re (er ſa) Cö 1a eal nY Or ſſla aeh J 2 —— B o* na) Ww Co Jr⸗ ſir 60 j·. wrala/ Gom 2880 zu AN . „0 Ge lis rñſio. vñ po et in eo parauit vaſa moꝛtis. glo. H aũt dine diſpoſitõi.nõ qꝛ ipa peccatoꝛes faciat:ᷣ quia ipa de malis eoꝝ oꝛdiat cu peccauerit. et ſic reſpectu xxvj. vt de es diuinũ iudiciũ ꝑiterq; hũanũ ↄſentiat.ſ̊ ẽ ani mi viribo infirmꝰ. cui ſi qa adueniat aduerſi:deſinet colere foꝛſitan innocẽtiã ꝑ quãẽ nõ potuit retinere foꝛ⸗ tunã. pcit itaqʒ ſapiẽs diſpeſatoꝛ ei quẽ deterioꝛẽ face re poſſit aduerſitas.nec cui nõ cõuenit laboꝛare patit et ſic illud ẽ diuĩe pꝛouidẽtie.q Ad illud aũt qð excla mat ꝗꝓpheta hieremias.q̃re mali pꝛoſperant᷑.doᷣm ꝙ G eſt ab oꝛdine diuĩe pꝛouidẽtie q̃ bonũ intẽdit.ex h̊ em aliqñ cõtingit ꝙ dat ei pꝛoſpera.vt ꝑ hoc reuocent᷑ a malo ſuo.qꝛ cõſiderato beneficõ tei reuocãt᷑ citius.et hoc ẽ magnũ bonũ.vñ ad hoc bonũ oꝛdiat ꝙ ip̃is dat aliqñ pꝛoſpera et hoc eſt qdð dicit Moetius. credo ꝙẽ foꝛſitan alicuiꝰ cã pᷣceps atzʒ impoꝛtũa natura.vt cum in ſcelera potius acerbare poſſit rei familiaris inopia huiꝰ moꝛbi pꝛouidẽtia collate pecunie remedio mede⸗ tur. hic fedatam pꝛobꝛis cõſciam ſpectãs:et ſe cũ foꝛtu na ſua tempoꝛãs foꝛſitan ꝑtimeſcit:ne eius rei cuiꝰvſꝰ iocũdus eſi ſit triſtis ãmiſſio. Mutauit igit᷑ foꝛtuna moꝛes ac dum foꝛtunã metuit amittere:nequiciã dere liquit.¶ IJtem ponat᷑ ꝙ pmaneat adhuc ĩ ſuo malo cũ illis pꝛoſperitatibo.adhuc dñs ponit ibi finem et oꝛdi nat de illis.qꝛ aliqñ cõtingit ꝙ hec bona que ꝑueniũt ipᷣis malis:et q̃ acquirũt ꝑ ſuũ laboꝛẽ:aliqn poſtea vtũ tur illis boni.et redeũt ad vſus et pꝛofectus bonoꝛum Et hoc eſi quod dicitur Job.xxvj.vbi loquit᷑ de i mpio ſi cõpoꝛtauerit q̃ſi terram argentũ.⁊ ſic lutũ pparauit veſtimẽta:pᷣparabis quidẽ ſᷣ iuſtus veſtiet illis:et ar⸗ gentũ innocẽs diuidet.¶ Silr ad illð abacuck q̃re im pius deuoꝛat et ſubijcit iuſtioꝛẽ ſe:dicimꝰ ꝙ hoc eſt ab oꝛdine dĩne pꝛouidentie:que h̊ totũ oꝛdiat ad magnũ bonũ.⁊ hoc ẽ qð dicit boetiꝰ.ꝗbuſdã ꝑmiſſ ñ ẽ puiendi ius:vt exercitijs boĩs ⁊ malis eẽt cã ſupplicij.⁊ ſic dñs nõ ſinit h eẽ inoꝛdĩatũ.ĩmo oꝛdĩat hoc illis ad bonum exercitiũ bonoꝝ ĩ bono:vel ad ſuppliciũ maloꝝ.IJtem nota. ſilr dic boetiꝰ.ꝙ aliqñ ẽ ꝙ deꝰ pmittit inter ma⸗ los iurgia ⁊ diſcoꝛdias.⁊ h̊ totũ oꝛdiat ip̃a dei pꝛoui⸗ dẽtia:qꝛ aliqñ ex h̊ elicit magnũ bonũ ſcʒ ↄuerſiõʒ ma loꝝ.vñ dĩc.nã vt ꝓbis atʒ ĩpꝛobis nullũ fedꝰ ẽ:ꝛita ipi int ſe ipꝛobi nequeũt cõuenire.qð mirũ cũ a ſemetipis diſcrepãtibo ↄſciaʒ vicijs ꝗſq; diſſentiat faciũtq; ſepe qᷓ geſſerint nõ fuiſſe gerẽda decernãt. Ex qͥ ſepe illa ſůma pꝛouidẽtia pꝛotulit inſigne miraculum.vt malos mali bonos facerẽt.nã dũ iniqua ſibi a peſſimis ꝗdã ꝑpeti vident᷑:noxioꝝ odio flagrates ad vᷣtutis frugẽ rediere du ſe eis diſſiles ſtudẽt eẽ q̊s oderãt:¶ Ad illð qð obij cit᷑ Eᷣ multitudie repꝛoboꝝ ⁊ paucitate electoꝝ. diciꝰ ꝙ nõ oẽs ſunt electi nec oẽs ſunt repꝛobi.⁊ G̊ ſᷣm oꝛdi nẽ dĩne pꝛouidẽtie determiat᷑.vñ oꝛdiatõ ẽ ⁊ nõ ↄfuſio et rõ hꝰ hẽt᷑ Ro.ix.deus ſuſtinuit vaſa q̃dã ĩ bonoꝛem ⁊c· dĩc gl.aug.bñ diſpẽſauit dñs vt nec eẽs dãnaẽt nec oẽs liberaret.ſi em oẽs liberarẽt᷑:lateret ꝗd pꝛo pcto ꝑ iuſticiã deberet᷑.ſi ᷣo nili liberarẽt᷑:latẽt ꝗa de gra lar giret᷑.qꝛ pꝛoculdubio qtũ ꝑtiet ad oꝛiginale pctm oẽs pares erant:ſ miſcdia qͥs voluit decreuit liberãdos. Sz iterũ ẽ qſtio.q̃re dei ꝓuiqẽtia ſũt repꝛobi aliqui Itẽ quare plures qᷓelecti. ¶¶ Rñſio.ad pꝛimũ dicẽdũ. ꝙ; aplus h̊ oñdit.ij.thi.ij.ꝑ quãdã ſilitudiem dicẽs.in magna domo nõ ſolũ ſũt vaſa anꝛea ? argẽtea:ſ lignea et fictilia.pꝑ va ſa aurea et argẽtea boĩ ſignificãt᷑.per li gnea ⁊ fictilia mali.⁊ ſicẽ vaſa lignea et fictilia valent vt purgẽt᷑ aurea ⁊ argẽtea:ſic mali pꝛoſũt ad pꝛofectũ bonoꝝ vt dic ps.dum ſuꝑbit impiꝰ accẽdit pauꝑ.glo. dicit ibi. ꝙ ex his pʒ vel liquet ꝙ mire pꝛouidentia dei ð mal oꝑat᷑.Cõpatõe nãq; peccãtiũ boĩ magno ſtudio bone ſpei accẽdũt᷑ ad recte viuẽdũ.⁊ ſic expedit ipis bo nis ꝙ mali ſüt et had bonü eoꝝ. Ad ſecſidũ quare plures ſũt mali ꝙᷓ boĩ. diciꝰ ꝙ h̊ nõẽ a deo ꝙ ples ſint mali ꝙᷓ boĩ in vniuerſo.ĩmo a liſᷣtate li.ar.deficiẽte.qꝛ ſcʒ li.ar.de ſe ſufficiẽs ẽ ad cadẽdũ:ſjnõ ad pꝛoficiẽdũ ſine gra.nã ex ipᷣa coꝛruptõe oꝛigialis culpe trabit ad — — -nr ) dr l) ſ. le dn. ſrzes (aꝛ pr 6* pAP Priter ach 1r,2 . e rleſ d ds , — õü 17 cadendũ:ita de ſe habet hõ ꝙ cadat ꝑ peccatuzʒ ſ̊ nõ ꝗꝙ ꝓficiat ſine gra dei miſerãte. et iõ maioꝛ eſi młtitudo maloꝝ ꝙᷓ bonoꝝ qꝛ de ſe hñt ꝙ ſũt mali: non ſolũ ce ſe ꝙ lint boni vel electi. et hoc eſt qð dicit aug.ſuꝑ illum ſocũ Ro.ix.An nõ hʒ ptateʒ figulus luti ex eadẽ mal⸗ ſa facere aliud ꝗdẽ vas ĩ bonoꝛẽ ⁊c.dicit aug. deus cu om̃es er vna eadẽq; maſſa ſumꝰ ĩ ſubſtãtia: ⁊ cũcti pec catoꝛes.alij miſeret᷑ ex miſericoꝛdia:et alterũ deſpicit nõ ſine iuſticia. In figulo em̃ ſola volũtas ẽ: ĩ deo aũt volũtas cũ iuſticia. Siẽ igit᷑ vas qð fit nõ in bonoꝛe ſi vile eſt: ex ſe luto habet nõ ex figulo:ſic tota maſſa hũa ni generis nõ ex deo ſ ſolo vicio iuſte coꝛrupta ⁊ luto⸗ ſa eſt. IJdeoq; ſi inde vas ſit in bonoꝛẽ:miſericoꝛdia eſt ſi in cõtumeliã iuſtũ eſt.qꝛ hoc erat ex materia tota ei nr̃a nat᷑a in radice ipᷣa viciata diuĩo iudicio debite dã natõi eſt ſubiecta.⁊ merito peccati vniuerſa danata ẽ. Ad exemplũ ſupᷣ poſitũ dicendũ.qꝙ aliud eſi de oꝛdi ne iuſticie: aliud de oꝛdĩe miſericoꝛdie. Si em̃ aligs hõ plures hr̃et hoĩes ĩ ſua ptate.ꝗ ab ipᷣo recederẽt ex ſua Apꝛia ꝑuerſitate et nõ ex ꝑuerſitate dñi et adherẽt ad⸗ uerſario ipius.nunꝗd iuſtũ eẽt ꝙ illos incarceraret:⁊ ſi tñ illos de miſericoꝛdia poſſet dimittere. cõſtat ꝙ ſic Sʒ ſi ex ꝑuerſitate dñi ſui recederẽt.nõ eẽt ita iuſtum ita dicimꝰ hic qꝛ ꝙ hboĩes ſint mali ⁊ recedẽtes a deo:H eſt ex ꝓpꝛa ſua ꝑueꝛſitate et nõ a deo vt dictũ ẽ.cũ miti plicati ſunt in malicia ſua et im pietate:ꝙ ipᷣa dei ꝓui dentia oꝛdinet illoꝝ impietates.et ex illis eliciat bonũ et h̊ ẽ qʒ dicit aug.in li. agone xpᷣiano.oĩs creatura velit nolit vni eo. et dño ſubiecta ẽ. et poſt dĩc. om̃es dine ꝓuidęẽtie ſerniũt. Sʒ alij obediũt tanqꝙᷓ filij.et faciũt qð bonũ eſt. alij vᷣo ligãt᷑ tanqᷓ ſerui:et ſit de ilł qð iuſtũ ẽ.ita deꝰoĩpotẽs dñs vmuerſe creature q̃ fecit ſiẽ̃ ſcriptũ ẽ valde bona:ſic ea oꝛdiat. vt de boĩs et ma lis benefaciat. qdð eĩ iuſte fit: bñ fit. Juſte at boĩ ſũt be⸗ ati: et iuſte mali penas patiũt᷑.ꝗ̊⁊ de boĩs ⁊ de malis bñfacit deꝰ. qm̃ oĩa iuſte facit.boĩ aũt ſũt ꝗ tota vᷣtute deo ſeruiũt vel volũtate.mali vᷣo qui nccitate ſeruiũt. VUd vltimũ dom. ꝙ ipᷣiꝰ ꝓuidẽtie nõ ẽ.nec ab ipᷣa eſt ꝙ deturpet᷑ ip̃a imago dei ĩ malis hoĩbo.ĩmo ab ipᷣis. qm a ſe ẽ ꝙ cadũt.ſ̊ ipiꝰ ꝓuidẽtie ẽ oꝛdiare illð maluʒ et h̊ etiã de oꝛdie iuſticie.et ex illo elicere bonũ. Sic er go pʒ ꝙ diuĩa ꝓuidẽtia ẽ et ꝙ oꝛdo ipᷣiꝰ cũcta cõplecti tur nec ip̃am aliqua euadũt. Mẽbrum ſecundum D ſecũdũ ſcʒ ꝗd ſit dĩna ꝓuidẽtia ꝓcedit᷑ ſic.et vr ꝙ ſit ipᷣa ſapĩa vel qdð ſpectat ad ſapiaʒ ĩ deo.dicit eĩ ioh.damaſ.i ca.ð/p uidẽtia.diffiniẽs ipᷣaʒ dicẽs. ꝙ ꝓuiden tia ẽ q̃ ex deo exñtiũ fit cura.̊ cuꝛa ſᷣm ꝙ ſic ẽ eſt ipius ſapie diſponẽtis.g̊ ꝓuidẽtia ẽ ipᷣiꝰ ſapie diſponentis. ad ißaz igit ſpectat. 4 Iẽ ꝓuidẽ ẽ vidẽ.ſ̊ vidẽ ĩpoꝛtat cogtõz:̊ ꝓuidẽtia dĩc cognitõʒ.quã et᷑ nõ minuit pᷣpo ſitõ addita ſ auget:& ſi cogtio ſpectat vel ꝑtinet ad ſa⸗ pĩam: relinꝗt᷑ q; et ꝓuidẽtia ſiłr.¶ Iẽ tria attribuũt᷑ deo.ſcʒ potẽtia ſapia boĩtas vl volũt as. Potẽtia ei at tribuit᷑ inquãtũ ipe ẽ cã efficiẽs.ſapia inquãtũ ipᷣe ẽ cã foꝛmalis exẽplaris rerũ.volũtas vel boĩtas determĩat᷑ ex ꝑte finis.ſi ꝗ̊ ſᷣm boetiũ de ↄſolatõe ꝓuidẽtia ẽ foꝛ⸗ ma qꝛ poĩt comꝑatõʒ int᷑ ꝓuidẽtiã ⁊ fatũ. Et dic ꝗ ꝑ⸗ uidẽtia ẽ foꝛma ex q̃ diſponũt᷑ res fiẽde:ſub his vðᷣbis. manifeſtũ eſt imobilẽ ſimplicẽq; gerẽdarũ rerũ eẽ ꝓui⸗ dentiã.h̊ foꝛma reducit᷑ ad càm foꝛmalẽ et hec ẽ ſapia ĩ teo:ꝗ̊ᷓ ꝓuidẽtia reducit᷑ ad ſapiam.4¶ Itẽ Hoeciꝰ.ab eterno cũcta ꝓſpiciẽs ꝓuidẽtie cernit intuitꝰ.&ᷓ pꝛoui⸗ Ventie eſt cernere et intueri.ſ̊ iſtud ẽ ipᷣiꝰ dine ſapĩe:q; ꝓuidẽtia eſt dĩne ſapie.¶ aũt reducat᷑ ad volũtatẽ quoniã dicit damaſ.ꝙ pꝛouidẽtia eſi volũtas dei ꝓpter quã omia que ſunt:cõuenientẽ deductõem ſuſcipiunt. — „ Huyr P D . ſ te Pf yC ◻☛ä AN PW vral- Con . . / Sͦ S 2 zLnß⅓ 0 A RMNo (GEA ergo reducit᷑ ad ip̃am volũtatẽ.ꝗ¶ Item damal.factiua eius virtus et cõtentiua et ꝓuiſiua bona eius volũtas eſt. ergo ꝓuiſiua virtus ſiue ꝓuidentia ad volũtatem ꝑtinet IJtem damalſ.ſolus deꝰ bonus eſt natura et ſa⸗ piẽs.vt igit᷑ bonus ꝓuidet:qui em̃ nõ ꝓuidet nõ ẽ bo⸗ nus. ergo ex parte boĩtatis ip̃iꝰ eſt ꝓuidẽtia ſicẽ habet᷑ xxiiij.ſapᷣ.ſed bonitas ſpectat ad volũtatẽ: ergo ⁊ pꝛo⸗ uidentia.q¶ Item gubernare eſt actus ipᷣius ꝓuidẽtie ſicut habetur. Sap.xiiij.tu auteʒ pater gubernas om nia pꝛouidentia.ſed gubernatio et cõſeruatio eſt boni⸗ tatis diuine que conſeruatrix et gubernatrix eſt omni um. et ideo dicitur Sap.xij.ꝙ ipi eſt cura de ommbo. Hec autem cura nihil aliud eſt qᷓ; gubernatio omniũ. Vngde ad hebꝛe.j.ſuper illo verbo.poꝛtans omnia ver bo virtutis ſue dicit glo. continens et gubernans om⸗ nia: ſolo inperio potentie et voluntatis ſue que nõ mi⸗ noꝛ apparet gubernando q; creando.omnia enim con⸗ tinet bonitate.ergo ſi ip̃ᷣius pꝛouidentie eſt guberna⸗ re:continere.conſtlat ꝙ ipſa pertinet ad ipſam bonita tem. et ita ad volu ntatem cui apꝓpꝛopꝛiatur bonitas. 4 YItem Sapiẽtie.xj.quomodo poſſet aliquid perma⸗ nere niſi tu voluiſſes.aut quod a te vocatum non eſſet conſeruaret᷑: quaſi dicẽt. nullomodo.Ex hoc patet.ꝙ; ipſius voluntatis eſt. ꝙ conſeruentur: gubernentur: et permaneant.ergo pꝛouidentia pertinet ad volunta, tem. 4 &. autem pꝛouidentia pertineat ad potentiam videtur quoniam ratio ſubſiſtendi res pertinet ad po tentiam. Vnde pꝛimo hebꝛe.poꝛtans omnia verbo ⁊c̃. glo. creatoꝛis omnipotentia cauſa eſt ſubſiſtendi om⸗ nis creature. ſed pꝛouidentia eſt cauſa ſubſiſtendi creaturis ſicut vult Ooetius.ergo pꝛouidentia redu⸗ citur ad potentiam. Dicit em̃ Hoetius.ꝙ pꝛouidentia eſt illa ratio diuina in ſummo omniũ pꝛincipe cõſtitu ta:que cũcta diſponit.vnde eſt ratio et exiſtendiet per manedi res:et ita ad ptatem ꝑtinet. Ztẽ qrit vtruz pꝛouidẽtia ſit diſpoſitõ. Moetius.v.de ↄſolatõe.pꝛoui dentia eſt ip̃a diuia ratõ in ſummo oĩm pꝛĩcipe conſti⸗ tuta q diſponit:ergo ꝓuidẽtia eſt diſpolſitio. Contra. xxxv.di.j.li.diſpoſitio eſt de faciedis: ꝓuidentia de gu bernãdis.¶ Et reſpondetur ꝙ diſpoſitio dicitur dupli citdiſpoſitio eĩ rſpicit fieri rei.ſᷣ ẽ fieri rei.ad eẽ rei qð fit ad hoc vt res ſit.et eſt fieri in eẽ qð eſt in cõtinuatõ ne. pꝛio ñ dicit᷑ diſpoſitio reſpectu fieri· Sap̃ · xj · omia diſpoſuiſti in numero pondere et mẽſura. Secũdo mõ dicitur diſpoſitio reſpectu fieri in eſſe.Sap̃·viij.diſpo nit omia ſuauiter. Sed ↄtinuatio ip̃ius eẽ nibil aliud videtur ꝙᷓ gubernatio. ergo ꝑmanẽtia ipᷣius eſſe que ẽ pꝛouidentia.ergo pꝛouidẽtia eſt diſpoſitio: ad minus vm ꝙ dicitur fieri in eſſe. YItem querit᷑ vtrũ idem ſit pꝛouidentia quod fatum. ſi ic videtur. boetius.v.de cõſolatõne.quicꝗd aliquolmõ mouetur.cauſas.oꝛdi⸗ nem. foꝛmas.ex diuie mentis ſiabilitate ſoꝛtit᷑ hec in ſue ſimplicitatis arte compoſita: multiplicem geren⸗ di modum ſtatuit.qui modus cum ipſa diuine intelli⸗ gentie puritate conſpicitur: pꝛouidentia nominatur. cum ad ea que mouet aut que diſponit refertur: fa⸗ tum a veteribus appellatur. Idem eꝛgo eſt modus qui dicitur pꝛouidentia et fatum. 4 Contꝛa idem in eo⸗ em. fatum eſt inberens rebus mobilibus diſpoſitio. per quod pꝛouidentia ſuis nectit queq; oꝛdinibus. vult dicere. ꝙ omnia connexa ſunt.et ꝙ connexio cau⸗ ſarum ſit fatum. ergo fatum eſt diſpoſitio in re muta⸗ bili.ſed pꝛouidentia eſt in ipſa re immutabili.non er⸗ go idem ſunt fatum et pꝛouidentia. ¶¶ Item idem ibi⸗ tdem. oꝛdo fatalis ex pꝛouidentie ſimplicitate pꝛocedit. ergo fatum eſt ex pꝛouidentia.quia nec i ntellectus ca⸗ pit nec natura ꝑmittit illũ ꝗ de alio eſt:eſſe illũ de quo eſt. vt dicit Anſhelmus. 4 Stem ibidem. pꝛouidentia ? foꝛma rerũ ogendaꝝ ſumpliciter ⁊ ĩmutabiliter.fatũ vo ẽ eoꝝ que dina ſimplicitas gerẽda diſpoſuit mobi⸗ Q.’G ſpr Ge nun Nie Pn wn t takfui us Wig Voſinn atune ſetnbͤitn aſte lihi e ni. nbengon Nbeſbon⸗ hekonn, donni, Andonni, Vonnnigce Gennnsen 4 Gbenon enin N 4 Abemn pfanbonin tur bonin quidperne um noncſ polen eans ad volun, dpotentien rtinetce na Kerbon⸗ ſiſtencion ſubſſtat dennunn Ppoolten eſroli bſntegt Niifkenn olgiepon iapecaſi lo. Contn. entia d awroupi, Aeieigd counuato j i ecſdo n iz diſ⸗ nibi alul 1seleei ed mmno Drüſcent getino ſoI onkiun . cenn n Hineiſtli onntar. rorkr oosgoi genineo ounitus nerotnn nremon. Dlirc⸗ jitemt eent leeme lünf nid ſiin tmen Queſtio lis nexus atq; oꝛdo tꝑalis.S/ ꝓpuidẽtia ẽ eterna: et fatuʒ tꝑale. 4: NR boetiꝰ. ꝓuidẽtia immobilis: fatũ mobile. nõ ſunt idẽ.¶ Itẽ boetius.ñ quecũq; ſubiecta ſunt ꝓui⸗ dentie:ſubiecta ſunt fato:ſ̊ econuerſo quecũq; fato ſunt ſubiecta:et pꝛonidẽtie ſubiecta ſunt.q̊ nõ ſũt idẽ. So⸗ lutio.ad boc intelligẽdum ẽ. ꝓuidẽtia reducit᷑ et ſpe⸗ ctat ad ſapĩam et bonitatẽ ſm differẽtes rõnes.et Fm HG et᷑ tradunt᷑ eius differẽtes diffinitões ſine deſcriptões a damaſ.ſicut em̃ videmꝰꝙ ſcĩa beneplaciti in deo impoꝛ tat in ſe qdð ẽ ſciẽtie et volũtatis.qꝛ rõe noticie impoꝛtat qð ẽ ſcientie:rõe vᷣo placẽtie vel apꝛꝛobatõnis impoꝛtat qð ẽ voluntatis et ſpectat ad voluntatẽ.Ita dicimus de ꝓuidentia quoniã in ꝓuidentia duo ſunt.ſ.videntia ſi⸗ ue cognitio.quia/puidere ẽ videre.iteꝛũ ẽ ibi ſuꝑadditũ ſcʒ cauſalitas.pꝛouidẽtia em̃ dicit cauſalitatẽ quãdam oꝛdinatõis ſiue gubernatõis et regiminis. Ratõe &̊ vi⸗ dentie impoꝛtat cognitionẽ vel ſciam. Ratõne aũt eius qð ſuꝑadditur ex ppoſitõe que notat cauſalitatẽ guber natõis ſiue oꝛdinatõis: dicit bonã dei voluntateʒ.quia ipa ẽ gubernatrix rerũ.et ſic rõe pꝛimi ꝑtinet ao ſapien tiã:rõe ſecũdi ad voluntatẽ.et ſic differẽter diffinit eaʒ damaſcenꝰcũ dicit.ꝓuidentia ẽ cura.et cũ dr̃ ꝙ ꝓuiden tiaẽ bona volũtas dei.Et hugo dicit.ꝙ ꝓuidẽtia ẽ qua deus curat de oĩbus que fecit.et nihil derelinquit ex oiĩ⸗ bus que ptinent ad ipm et que ſubiecta ſunt ipi.et ꝓui⸗ t ſingulis vt habeat vniᷣquodq; qð ſibi debetur et cõ uenit.et rõe huius cure(quaſi cura impoꝛtat cognitõezʒ et ſciam ſiue circũſpectõein quadam)ſpectant ad ſapiẽ tiam. Sed rõe ſuꝑadditi qð dicit cauſalitatẽ in oꝛdinã do vel gubernãdo.cuʒ hec bonitas oꝛdinis ſit a ſumma voluntate:mota ab ipᷣa ſumma bonitate.hoc modo ſpe ctat ad voluntatem.et ꝓpter boc pꝛima diffinitio datur magis Fᷣm ꝙ ſe trahit ex ꝑte ſapiẽtie:licet foꝛte vtrũq; inſpiciat.Secũda aũt ſᷣm ꝙ reſpicit additũ.et ſic pꝛoui dentia pꝛouidet et oꝛdinat ſiue gubeꝛnat.hoc videre ad ſapientiã ꝑtinet.hic aũt oꝛdo et gubeꝛnatio ẽ a ſumma bonitate et voluntate.vñ dicit aug.in li.lxxxiij.q.om̃ia que ſunt inqtum ſunt bona ſunt.ſumme em̃ illud ẽ bo⸗ num:cuius ꝑticipatione cetera ſunt bona.pone id cuiꝰ ꝑticipatione cetera ſunt bona ꝑ ſeipᷣm eſt.quã diuinaʒ pꝛouidentiã vocamus.et ſic bonitas oꝛdinis ẽ a diuina pꝛouidentia in rebuos.et hoc inqᷓtum dicit᷑ bona volun⸗ tas:et ſic dicit damaſ.¶ Ad illud quo queritur vtrũ ad potentiã reducatur.dm ꝙ non ᷣm ꝓpꝛietatẽ vocabuli ĩimo ꝗꝓpꝛie reſpicit ſapientià et bonitatẽ ſiue voluntatem ſm ꝙ dictũ ẽ. Si aũt reducat᷑ ad potẽtiaz.̊ nõ ẽ ad po⸗ tentiã pꝛout diſtinguit᷑ a ſapiẽtia ⁊ volũtate:ĩmo pꝛout cointelligit ĩ illis.vᷣm ꝙ dictũ ẽ.q ad ſa ꝑe opoꝛtet ꝙ ſit poſſe ſapere. In gubernatõe ẽ ipᷣm gubernare.et virtꝰ ſiue potentia gubernandi: et 'm hoc poſſe ſpectat pꝛoui Entia ad potentiam. Sed iſtud poſſe nõ diſtinguit᷑ ab ipᷣa voluntate et ſapia:ita nec hec potentia ad quam re ducitur.vñ etiam cum apvellat dam̃.pꝛouidentiã virtu tem pꝛouiſiuã. non ſumit᷑ hec virtus pꝛout diſtinguitur ab ipa ſapientia 7 voluntate: ſed pꝛout cointelligitur ĩ illis. Ao aliud dom ꝙ diſpoſito accipitur cõmuniteꝛ ⁊ ſic idẽ ẽ pꝛonidentia.ᷣm ꝙ dicituꝛ ĩ ſentẽtijs.ꝙ pꝛo uidentia eſt gubernandoꝛum. que etiaʒ qñq; dicituꝛ di ſpoſitio. Alio modo ſtricte: vt diſpoſitio reſpiciat fieri: Peouidentia factũ eẽ.ſed duplex eſt eẽ:et duplex ſieri:et dupler pmanentia. Eſt em eẽ nature ſiue pꝛimum eſſe Ftum ad hoc ꝓ puer dicitur bomo perfectus.ſʒ ẽ eẽ ſe⸗ cundum ꝙtum ad quov nõ eſt pfectus. quia non dũ ꝑce ptibilis ſcientie et binõi. Similiter eſt dupler fieri. t ei fieri quo ad ec pꝛimũ:et fieri quo adeſſe ſecũdum. Si⸗ müliter diſ poſitio dei dupliciter dicitur. vno modo ᷣm reſpicit ſieꝛi qᷓtum ad eſſe pꝛrimum. Alio mõ ſᷣm ; re ſpicit fieri quo ad eſſe ſecundũ. Similiter duplex pma, nentia neceſſaria. eſt em neceſſaria ꝑmanentia pꝛimi eſ ſe:et neceſſaria ſecundi eſſe.ſᷣm hoc eſt duplex pꝛouidẽ⸗ — õ ſi LHn xxvſ. tia.nec eſt oppoſitio ꝙ ſit completio pꝛimi eſſe:et ꝙ ſecũ dum eſſe adhuc ſit in ſieri.¶ Ad vltimo queſitum dom hm boetium.ſicut diſpoſitio dicitur dupliciter.diſpoſi tio que eſt in diſponente:et diſpoſitio que ẽ in re diſpo⸗ ſita. Diſpoſitio in diſponente ẽ exemplar. diſpoſitio in diſpoſito ẽ oꝛdo deductus ab ipo exemplari.etẽ foꝛma exemplata in ipᷣa re:ſimiliter eſt ð puidentia. Scðᷣm ꝗ ꝙ exemplaris ratio cõſideratur in arte diuina:dicitur pꝛouidentia.ſᷣm ꝙ cõſideratur in re vel in effectn oꝑis: dicitur fatum.vñ boetius ponit exemplũ in artifice qui cõſpicit opus.et vno aſpectu reſpicit diſpoſitõem totaʒ ſimul.ſed in oꝑe non ſimul:ſed particulariter. Similit in deo oꝛdo ille qui eſt in mente diuina ſimul omnia cõ⸗ ſpicit.ſed opere nõ ſimul.ſed particulatim et tꝑaliter. vñ berba boetij ſunt hec.ſicut artifex faciendi foꝛmã rei menie percipiens mouens oꝑis effectũ.et ꝙ ſimpliciter pñtarieq; pꝛoſpexerat:per tꝑales etiam oꝛdines ducit. ita deus pꝛouidentia quidem ſingulariter ſtabiliterqʒ facienda diſponit. fato vᷣo hecipᷣa que diſpoſuit multi⸗ pliciter et tꝑaliter adminiſtrat.ſicut ergo diſpoſitio in diſponente ⁊ diſpoſitio in diſpoſito non ſunt idem. ſed vnũ exemplar aliud imago vel exemplatũ:ſic eſt de ꝓui dentia et fato.vñ illa relatio cũ dicit qui modus ⁊c̃. fit relatio nõ ꝓ ydemptitate ſimpliciter: ů pꝛo cõueniẽtia ſimilitudinis. dicitur tñ fatum dupliciter. vno mõ lex aſtroꝝ ꝑ quam inducituꝛ neceſſitas rebus ſingulariv⸗ etiã li.ar.ſic nihil eſt fatũ ſed erroꝛ. Alio mõ fatum dici tur diſpoſitio inberens rebus mobilibus ⁊c̃ ſicut dicit boetius. Membrum terciũ Onſequẽter querit᷑ de puidentia quomõ ſit in hbunc modũ. Primo vtruʒ ſit tꝑalis vel eterna. Secũdo mõ vtrũ ſit ſimplex vł multiplex. Tercio vtrũ ſit cã reꝝ et ĩ quo genere cauſe. W Articulꝰpꝛimꝰ D pꝛimũ ſic videt᷑ ꝙ ſit eterna. Poetius in li.de cõſolatõe.ab eterno cũcta ꝓſpiciẽs:pꝛo uidẽtie cernit intuitus.g/ puidẽtia cernit ab eterno ergo ẽ ab eterno.¶ Item in eodẽ.vt ẽ bonus pꝛo uidet.ꝗ em̃ nõ ꝓindet nõ eſt bonus.ſed ab eterno bonꝰ ẽ.ꝗ̊ ab eterno ꝓuidit.q Si dicat᷑ ꝙ nõ valet. Cõtra da oppoſitũ.nõ ꝓuidit ab eterno:̊ nõ ẽ bonꝰab eterno. ꝗa ſicut dic ioh.dameſc.ꝗ nõ pꝛouidet nõ ẽ bonꝰ. Itẽ in eodẽ boetiꝰ.vt ad intellectu ẽ rõcinatõ ad id qð ẽ.ad id qð gignit᷑.ad etnitatẽ tpᷣs:ad pũctũ mediũ ciꝛculꝰ:ita ẽ ſeries fati mobił ad pꝛouidẽtie ſtabilẽ ſimplicitatem.& ſic ſe bʒ fatũ ad puidẽtiã ſiẽ tpᷣs ad et᷑nitatẽ.q̊ pꝛouidẽ: tia ẽ etna:fatũ tꝑale. Cõtra.ꝓuidẽtia ẽ cã q̃ deꝰmini ſtrat ſubditis bona nel mala pene. G̊ at᷑ ẽ ex tꝑe.4 Item ioh̊.dama.pꝛouidẽtia ẽ ad exiſtẽtia cuꝛa.q̊ ſolũ poſitis exiſtẽtibo ẽ pꝛouidẽtia:ᷣ h̊ ẽ ex tꝑe.¶ IR pꝛouidẽtia ẽ gu bernãdoꝝ.gubernãda at᷑ ſũt tꝑalia:̊ pꝛouidẽtia tꝑat. ſi eĩ ñ ſunt gubernãda.ñ ẽ cura gubernãdoꝝ ita nec cu⸗ ra. Rñſio.i intellectu ꝓuidẽtie ſũt duo.ſ.cognitio et cãlitas.ſi reſtringimꝰpꝛouidẽtiã ad cognitõem q̃ guber nãda pᷣcognouit ſicut dic boetiꝰ:ſic ẽ eterna. Si vo di⸗ cat cauſalitatẽ: adhuc h̊ põt eẽ dupliciter.ĩ actu vł i ha⸗ bitu.ſicut dñs põt dicẽ reſpectũ ad creaturã ĩ actu vel ĩ habitu.ſi ĩ habitu:ſic dr duũs ab et᷑no.ẽ eĩ tałꝗ ab etno habilis ẽ dñari.ſi ĩ actu:ſic ex tꝑe ex qͥ fuum habuit in actu. Similiter ſi dicat᷑ pꝛouidẽtia cura ĩ habitu.ſic pt dici ab et᷑no.qꝛ dic diuinã eẽntiã vt habilẽ ad gubernã⸗ dũ creaturã.ᷣ ſi dicat᷑ in actu cura:ſic dẽ ex tꝑe.dðᷣm q̊ ꝙ intuiiꝰpꝛouidẽtie ẽ ab eterno ſic diẽ boetiꝰ:b̊ càlitas Fm ꝙ dr ĩ actu ex tꝑe.q Av illð boetij vlt.dom q fit cõ⸗ Patio ꝓuidẽtie ad fatũ.ñ qꝛtũ ad duratõʒ: h̊ qᷓtũ ad ſim plicitatẽ ⁊ ↄpoſitõʒ.⁊ poĩt exẽplum ĩ materialibo vt in v C ( 2 7 puncto et in circulo.ꝛ exiñ in ĩmaterialibo. vt in intelle ctu ? ĩ rõcinatõe.vult diceꝛe. ſicut intellectꝰſimpler reſpectu rõcinatõis:tñ rõcinatio ẽ ab intellectu. Sili ter et de alijs. ſic ꝓuidentia ſe habet ad fatũ vt ꝓuiden⸗ tia:ſic ia diuina diſpoſitio reꝑ gubeꝛnandaꝝ.fatũ vo ipa deductio gubernatõiset ẽ hec ab illa.et ipa ꝓuidẽ tia immobilis ſtat:fatũ vᷣo mobile.Et ꝑ boc patʒ ſolu⸗ tio ad ſecundo obiectum. Articulus ſecundus Dillud quod ſecudo querit᷑.virum ꝓuidẽtia ſit ſimplex vel nõ: ꝓcedit᷑ ſic. omne cõtenti⸗ uũ multitudinis inqᷓtuʒ hmõi nõ habet ſim .„ x2 - — — plicitatẽ. ̊ ꝓpuidẽtia ẽ cõtentiua młtitudinis.quia ꝓui⸗ — dẽtia tot rerũ ẽ ↄtentiua quot capit ⁊ ecõuerſo. Mul⸗ tas aũt res capit ⁊ amplectit᷑:ĩmo oĩa ſicut dicit boeti us. ꝓuidẽtia nõ habet ſimplicitatem. 4 Ad oppoſituʒz MHoetius in li.de cõſolatõe.illud certe manifeſtum eſt: immodilẽ ſimplicemq; foꝛmã rerũ eẽ ꝓuidentiã.ᷣ ꝓui⸗ dentia ẽ ſimplex. Rñſio.dðm ꝗq; ꝓuidentia ſimplex ẽ omnimoda ſimplicitate. Ad rõem in cõtrariũ dðm q ꝓuidentia cõtinet rerũ ſpecies fiendarũ ſicut cã.nõ ſi cut vniuerſum in quo cõtinẽtur taqᷓ; ꝑtes cõſtituentes ipᷣm.et iõ ponũt ĩ ipo multitudinẽ.nõ ſic aũt ẽ hic de ꝓ⸗ uidentia.ↄtinere aũt vt cã nõ repugnat ſimplicitati can ſe.maxime in deo in quo cõtinent᷑ omnia ſicut in ſna cã vñ boetius.ſicut artifex feciẽdo domũ vel rei foꝛmã mẽ⸗ te ꝑcipiẽs mouet oꝑis effectũ.et ꝙ ſimpliciter pᷣſenter⸗ qʒ ꝑſpexerat:ꝑ tꝑales oꝛdines ducit.ita deus ꝓuidẽtia quidẽ ſingulariter ſtabiliterq; fienda diſponit.et hoc eſt qð dicit aug.ſuꝑ illud Ro.xj.ex ipᷣo et per ipᷣm ⁊c.ars omnipotentis atq; ſapiẽtis dicit᷑ plena oĩm ratõnum et incõmutabiliũ viuẽtiũ:⁊ omnes vnũ in ea.Sunt em̃ in ipᷣa cã Fᷣm modũ cauſe.vñ cũ ſit cã ſimpliciſſima:nec cõ patiẽs młtiplicitatẽ aliquã:ſunt ibi mõ ſimpliciſſimo. Articułtercrꝰ Dillud qð querit᷑.vtrũ ꝓuidẽtia ſit cã.⁊ ĩ q genere cauſe: ꝓceditur ſic. Hoetius ĩ.v.li. cõſolatõe.omniuʒ generatio reꝝ cũctuſq; mutabiliũ naturaꝝ ꝓgreſſus.et quidꝗo aliquo mõ mo uet᷑ cauſas foꝛmas ex diuine mẽtis ſtabilitate ſoꝛtitur. hec in fine ſimplicitatis arte cõpoſita multiplicẽ rebus gerẽdis modũ ſtatuit.qui modus cũ in ipᷣa diuine intel ligẽtie puritate cõſpicit᷑: ꝓuidẽtia nominat᷑.ex hac au⸗ toꝛitate patet.q; ꝓuidẽtia reſpicit res gerẽdas ſiue fien das ab ipo artifice pꝛimo.⁊ ita ẽ cã reruʒ. Sed ꝙ ſit cã foꝛmalis oñditur.quonia dicit boetiꝰĩ eodẽ. manifeſtũ ẽ immobilẽ ſimplicemq; gerendarũ rerũ foꝛmã eẽ ꝓui⸗ dentiã.Ex quo ſic ambro.ꝓuidẽtia ẽ foꝛma rerũ geren darũ.ſed foꝛma rerũ gerendaꝝ ẽ ipᷣa cã foꝛmalis exẽpla ris.g̊ᷓ pꝛouidẽtia ẽ cã foꝛmalis exemplaris rerũ.4. Iteʒ boetius in eodẽ pꝛouidẽtia ẽ ipᷣa illa diuina rõ ĩ ſummo oĩm pꝛicipe ↄſtituta.q̃ cũcta diſponit.⁊ pꝰ dic̃.deꝰ pui⸗ dẽtia ꝗdẽ ſingulariter ſtabiliterq; faciẽda diſponit.ſm ꝙ ẽ hmõi ĩ efficiẽte eſt cꝗã foꝛmalis exẽplaris: ⁊ hmõi rõ ſiue ars ẽ exẽplaris:cã ̊ ⁊ ꝓuidẽtia ĩ deo ẽ cã foꝛmalis exẽplaris reꝛuũ.¶ O at᷑ ſit cã effitiẽs pʒ.qꝛ dicẽ damaſce. ꝓuidẽtia ẽ bona volũtas dei. Sʒ volũtas dei ẽ cã effici ens reꝝ.vñ dicit aug.ſuꝑ geñ.ꝙ volũtas ði ponit neceſ⸗ ſitatẽ rebo. et dicit et ĩ ench.ꝙ volũtas dei ẽ cã oĩm noti onũ et ſpẽrũ.ꝓuidẽtia q̊ ẽ ca efficiẽs reꝝ.¶ Itẽ boetius iĩ.iij. de cõſolatõe dic.ꝙ dedit ꝓuidẽtia a ſe creatis hanc maximã manẽdi cãm vt qͥad poſſint naturalit᷑ deſidẽnt ex hac autoꝛitate babr̃.ꝙ ꝓuidẽtie ſit creare.ſᷣ creare ẽ ipius cãe efficiẽtis:qꝛ creare dic ꝓducẽ res ad eẽ. quod ꝓpꝛiũ ẽ cãe efficiẽtis:q̊ puidẽtia ẽ cã efficiẽs. Oꝛ at᷑ ſit ca finał vidr.quoniã dic̃ aug.in li.lxxxiij.qſtionũ.ſũme illud bonũ ẽ cniꝰ ꝑticipatõe cetera ſũt bona. poꝛro illuo bonũ cuiꝰꝑticipatõe ceta ſũt bona ꝑ ſeip̃m bonũ ẽ᷑: quã diuinã pꝛouidẽtiã vocamꝰ.pꝛouidẽtia ̊ ẽ ſummũ bonũ bſᷣ ſummũ bonũ ẽ finis oĩm ſicut et᷑ pꝛobat boetiꝰ. pꝛo⸗ uidẽtia ẽ finis rerũ.q̊ ⁊ cã finalis rerů. Solutõ.dom ſicut dictũ ẽ ſupᷣ.ꝙ ĩ pꝛouidẽtia ſunt duo ipᷣa cognitõ q̃ determinat᷑ ex ꝑte videntie.et ẽ ibi cãlitas ſuperaddita ipᷣi cognitõi vel videntie q̃ vocat᷑ ꝑ poſitõem additã.cõ cedimus ergo ꝙ pꝛouidẽtia ẽ cã ſ̊ qtum ad cognitõnez vel videntia qua im poꝛtat ẽ cã foꝛmalis exẽplaris.qꝛ ſi cut in ſciẽtia edificãdi in artifice ẽ cã exẽplaꝛis domꝰ:ita in ſcia diuĩa ẽ cã exemplaris foꝛnaꝝ fiendaꝝ.vñ ipᷣa dẽ ydea rerũ.et ꝙ ſe habeat pꝛouidẽtia ad modũ rõnis vel cã exemplaris ĩ artifice dicit boetius.ſicut artifex faciẽ de rei foꝛmã mẽte pꝛoſpiciẽs vel ꝑcipiẽs mouet oꝑis ef⸗ fectũ:pñterq; ꝑſpexerit ꝑ tꝑales oꝛdines ducit: ua deꝰ pꝛouidentia quidẽ ſingulariter faciẽda ſtabiliterq; diſ⸗ ponit.ſ̊ rõe calitatis ſuꝑaddite ſe habet ĩ rõe efficiẽtis. 7 G mõ dr pꝛouidẽtia bona volũtas dei q̃ cũcta guber⸗ nant᷑ atq; regũtur..:Ad illud aũt qð obijcit de cã fina⸗ li.d ᷣm ꝙ pꝛouidẽtia nõ ẽ cã finalis rerũ.Et ad illud qͥ obijcitur ꝙ ip̃a ẽ ſummũ bonũ.dðm ꝙ in fine duo ſunt ſcʒ terminare ⁊ finire ipᷣ̃as res ⁊ oꝛdines rerũ:iterũ fi⸗ nis ẽ mouẽ efficiẽtẽ ſiẽ dicẽ pᷣs.pꝛia tñ rõ inqtũ finis crmĩat᷑ ĩ ̊ ꝙ tmĩat᷑ res:⁊ ꝙ ad ipᷣm velut ad tminũ oꝛ dinant᷑ res:⁊ ſic ſũmũ bonũ habet bas duas rões ĩ pꝛo uidẽtia.ꝗ ẽ illð finis qð ẽ mouẽ efficiẽtẽ:⁊ ſic hʒ ĩ ſe vir tutẽ oꝛdinãdi oẽs res ſicut finis.ſᷣ̊ nõ dr ĩ rõe terminã⸗ tis res.verũ tamẽ ꝑ hoc ꝙ habet de rõe finis magis re fert᷑ ad ip̃m efficiẽtem pꝛouidẽtia:̊ ẽ ſummũ bonum.et ſummũ bonũ babet pᷣdictas duas rões.quarũ vna con uenit pꝛouidentie.de cã aũt materiali nõ hʒ locũ q̃ſtio. Vel põt dici.q ſummũ bonũ dicit᷑ finis⁊ efficiẽs.Ef⸗ ciens aũt dr̃ inꝗꝙᷓtũ ẽ ſui coĩcatiuũ vel diffuſiuũ.⁊ ꝑ hac rõem dẽ pꝛouidentia bonũ.qdð patet ex illo ðᷣbo aug.in li. lxxxiij.q. Sumime illð bonũ ẽ:cuius pᷣticipatõe cete⸗ ra bona ſunt: quã diuinã pꝛouidẽtiâ vocamus.nõ igit᷑ ſequitur pꝛouidẽtia ẽ ſummũ bonũ:ergo ẽ finis b̊ ẽ pec⸗ catũ id ẽ fallacia ſᷣm accidens. G Membꝛum quartum Onſequenter queritur quoꝛum eſt pꝛoui⸗ dentia boc modo. Pꝛimo vtrum bonoꝛuʒ et maloꝛum. Secundo vtrum caſualium Tercio vtrũ voluntarioꝝ.Quarto vtruʒ nobilium et vilium. Articulꝰ?pꝛuimꝰ? HBS pꝛimũ ſic.creatõis actus ẽ fundamentuʒ quaſi ad pꝛoducẽdũ res ĩ eẽ.gubernaꝛe vᷣo ⁊ ↄtinẽ młtiplicare ⁊ ↄſiles actꝰſunt q̃i edi⸗ ficia appoſita ſuꝑ illð fundamẽtũ:bᷣ edificiũ nõ ſe exten dit vltra qᷓ; fundamẽtũ.creaꝛe aũt tm̃ ſe extẽdit ad bona geñ.j. vidit de cũcta ꝗᷓ fecerat æc. ᷓ gubernaẽ. cõtinere. miltiplicare ⁊ bmõi actꝰꝗ ſunt q̃i ſuꝑ edificia: tm̃ ſe extẽ dẽt ad bona.ſ̊ gubernatõ ẽ pꝛouidẽtie.̊ pꝛouidetia erit tm̃ bonoꝝ.¶ IZtẽ aug.i li. lxxxiij.q. pꝛouidẽtia ẽ ſummũ bonũ a qͥ cetera bona ſunt.ſᷣ̊ a ſummo bono nõ deſcẽdũt nec deriuant᷑ niſi tm bona:ꝗᷓ pꝛouidẽtia tm̃ ſe extẽdit ad bona. IJtẽ damalſ.oĩno neceſſe ẽ oĩa q̃ pꝛouidẽtia fiunt Fm rectã diſpoſitõeʒ ⁊ optima ⁊ deo decẽtiſſima fieꝛi. ſ mala nõ ſũt optima nec ðo væcẽtiſſima: ̊ mala nõ ſunt ſub diuĩa pꝛouidẽtia. ¶ It hoc pꝛobat᷑ x ſiłe.ſi ei eẽt ali⸗ qs rex magnꝰ potẽs.nũqd ꝑmittẽt in regno ſuo aliqð malũ qð deſtruet regnũ.i2õ vtiq; ſi ↄgnoſcẽt illð malũ potẽtiã hret expellẽdi vł et deſiruẽdi.ſ̊ deꝰ rex regũẽ oĩpotẽs ⁊ oĩ ciẽs. Si igit᷑ aliq ſũt mala ĩ regno eiꝰ:non fũt ſub ei pꝛouidẽtia. Sʒ Z. hugo ĩ ſuio ſentẽtijs vtꝛü ⸗ qᷓ; oꝑat᷑ pꝛouidẽtia ĩ ſuo ⁊ alieno.ĩ ſuo qð fecit ĩ alieno qð ꝑmiſit:&̊ illð alienũ ẽ malũ: pꝛouidẽtia oꝑat᷑ circa malũ. ſe extẽdit et ad malũ.⸗ Stẽ ſuꝑ illð nueri. xxij. venit at dñns. glo.oꝛigeñ.nos dicemꝰſapia tei.i.pꝛoui⸗ — — =— — eficite cuen Abe⸗ eiaäfin Biſln fiedioſn nerüii fingift todtnini hasföchine ſichike, benmnid hnisnnnen müborune garüpracn tyloiiſt tfftii E lſbirpi ohrugin ſattetes Plu ſdici ſnabiſer Im neNvrn bononz daſualtonn Wrtotrvz ndanene, ernarint untſch jnöͤſean ditedb necöt Atit Cubntmn ſniſummn ſegiten ſinftnt ſmeſciß alenöſn ſiätit oſwwo iloͤnin reyſ nochn itzed inn cnin zünn Cpon „ He QNueſtio dentia dei oĩa eẽ ita diſpoſita:vt nihil ocioſi um ſit apud cxũ nec bonũ nec malũ.maliciã deus nõ fecit.cũ tñ inuẽ taz ab alijs ꝓhibere poſſit nõ ꝓhibuit:bᷣ ea vtitur ao ne ceiſſarias cãs. mala nõ ſunt ſub diuina ꝓuidẽtia. 4 N HMoetius de cõſolatõe.ſola diuina vis ẽ cui mala bona ſunt. mala inquã ip̃ᷣi creature:cũ eis ↄpetẽter vtẽdo ali cuius boni elicit effectum.oꝛdo em̃ in diuinis ita cueta cõplectit.vt qui ab aſſignato oꝛdine Tceſſerit.ſ.miſcðdie in aliũ oꝛdinẽ relabatur.ſ.iuſticie. iur illud ꝓuer.xvj. oĩa ꝓpter ſemetipᷣm oꝑatus ẽ dñs impiũ qͥ ad diẽ ma⸗ lũ ergo mala ſubſunt diuine ꝓuidentie et et bona.·¶INt dyo. de diuinis nominibo. Etenim malũ ad vniueꝛſita tẽ boni ↄfeꝛẽs ẽ.nõ imꝑfecti eẽ ei largiẽs.ſʒ quicqd ẽ cõ ferẽs ad vniuerſitatẽ ẽ oꝛdinatũ.oꝛdinatũ autẽ eẽ e ſub diuina ꝓuidẽtia:q̊ᷓ malũ ẽ ſub ꝓuidentia. Quoo cõ⸗ cedimus. Sed notãdũ.ꝙ dupliciteꝛ dr aliquid eẽ ſub di nina puidẽtia. AUno mõ vt ab ipᷣa creatum vel factũ. et ſic ſunt bona tĩ ſub ꝓuidẽtia.Alio mõ nõ vt ab ipᷣo fa ctũ:ſᷣ̊ cum factũ ẽ ab homine vel angelo malo ab ipᷣa oꝛ dinãdum.et ſic ſunt mala ſub diuina ꝓuidẽtia.ſic ꝗ̊ ſub diuina ꝓuidẽtia ſunt bona tãqᷓ; ab ip̃a facta:et etia ma⸗ la tãqᷓ; ab ip̃a oꝛdinata.vñ hugo ĩ ſentẽtijs.ſᷣm hac vni⸗ uerſalẽ ꝓnidentiam cũctoꝝ nõ ſolum ſuis que bona ſũt ſʒ alienis que mala ipᷣe nõ fecit ſʒ ꝑmiſit:qð debitũ ẽ di ſpẽſat.nihil em̃ ĩ regno ſuo hãc oꝛdinatõem euadet.ſãẽ et ip̃a iniquitas ex hac ꝓuidentia ſtipendia habet.⁊ nõ poterat vel ip̃a malicia in obliuionẽ venire apud ꝓuiſo rẽ omniũ. Scdm boc ergo rñdendum ẽ ad omia qᷓ obij ciunt᷑ ĩ otrariũ.q.ſ.mala nõ ſunt ſub diuina ꝓuidentia qꝛ oẽs ille rões ꝓcedũt illa via q̃ mala nõ ſunt ſub pui⸗ dẽtia diuina taqꝙ; ab ipa cꝛeata vel facta. Ad pꝛimum dðm.qꝙ nõ eſt ſimile de creatõe et gubernatõe.creatio eĩ ẽ de nihbilo.vñ nõ ponit rem exiſtẽtem.ĩmo ẽ de nõ eẽ ad eẽ ſiue de nihilo in aliquid.malũ aũt ecõuerſo.ſ.de aliq̃̊ in nihil ſiue de eẽ in nõ eſſe.et hoc ẽ quia malũ eſt coꝛꝛu⸗ ptio ip̃ᷣius nature que eſt ens et bonum.et iõ contrario modo ꝓcedunt creatio et malicia.vñ nõ poteſt tꝛabi cꝛe utio vt dicatuꝛ mala.ſed malũ nõ ſe habet ecõtrario gu bernatõni:quia gubernatio ponit rem exiſtentem. ma⸗ lũ aũt nõ ẽ de nibilo ſed de aliquo. nec tñ ex hoc ſequiẽ ꝙ ad plus ſe extendat gubernatio qᷓ; creatio. quia ſicut creatio ſemꝑ terminatur ad bonũ cuius eẽ eſt ex nihilo ita gubernatio ſiue reſpiciat bonũ ſiue malũ ſemꝑ teꝛmi nat᷑ ad bonum.quia nõ reſpicit mala ꝓpter ſe: ſʒ vt ex il lis eliciat bonũ. Monũ em̃ ẽ mala oꝛdinari vt nihil ĩ re⸗ gno ꝓuidẽtie maneat inoꝛdinatũ.et h̊ ẽ qð dicit boetiꝰ. ꝙ ſola vis diuina ẽ cui mala bona ſunt.vñ ꝓuidẽtia cõ tra malũ ſemꝑ vxlteꝛius intendit trahere bonũ.⁊ in hoc terminat᷑ eius aſpectus. Itẽ cũ dr ꝙ gubernatio nõ põt ſe plus extendẽ ꝙᷓ creatio que ẽ fundamẽtũ eius. hẽ ita intelligẽdum.ꝙ ipᷣa ꝓuidentia cuius ẽ gubernatio non ſint aliqua que nõ ſubſint creatõi.ab ipᷣa eĩ nõ ſunt ali⸗ qua niſi bona.tñ per hoc nõ pꝛiuat᷑ reſpectus ad aliqua que nõ ſunt creata:ſed per defectum voluntatis educta vt ex ip̃is ſemper vlterius bonuʒ eliciat.¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ a ſummo bono nõ deſcendit niſi bonũ. dom ꝙ verum eſt ſicut ab ipo factum.nec dicimus ꝙ malum ꝓcedat a ꝓuidentia ſicut ab ipᷣa factũ:ſʒ ſubeſt ei tanqᷓ ab ipᷣa oꝛdinatũ.¶¶ Similiter dicimus ꝙ autoꝛitas da⸗ maſc.loquitur ð illis que facta ſunt a diuina ꝓuidẽtia et nõ de illis que reguntur a ꝓuidentia. de illis em que fiunt ab ipᷣa:verũ ẽ illud ꝙ fuit decentiſſima et optima ⁊ vt nõẽ melius fieri.ſupple ᷣm ꝙ ſunt in vniuerſitate. quia ſic pgruentiſſime ſunt ſupple qtum ad cognitõem vniuerſi:licet ſinguli in ſtatu ſuo poſſent melioꝛa fieri. Similiter dðm ẽ ad alias autoꝛitates.¶ Adillð quod obijcit ꝙ aliquis potens nõ ꝑmitteret malum fieri ĩ ter ra ſi ſciret illa. Similiter dom ẽ de deo ꝙ rem illã quazʒ mal pᷣſciret nec crearet nec gubernaret niſi ex ea aliqð bonũ elicere intenderet.et hoc bene determĩat aug. lu⸗ . * .ix ad Ro. Suſtinuit in multa patiẽtia.glo.nullũ de us vel hominum vel angeloꝝ crearet quẽ maluʒ eẽ p̃ſci⸗ ret:niſi ꝑiter noſſet quibo bonis vſibus eos accomoda⸗ ret.ſicut etiã facit rex terrenus cũ habʒ aliquot de filijs qui nolunt comodari ad aliquẽ bonuʒ vſum trãſmittit eos ad alium vſum.et ſic de ipᷣis ſemper elicit bonũ.Et hec ẽ etiam rõ quare dñs ſuſlinet malos. Idem etiã oñ⸗ ditur autoꝛitate Oꝛigeñ.ſuꝑ.xxij.nũeri.Aſdalicia vtit᷑ deus ad neceſſarias cauſas per qu am ꝓbat eos qui ad virtutũ gloꝛiã tendũt.Si em nõ eẽt malicia:nõ eẽt ꝗ cõ trairet virtutibo.virtus aũt ſi cõtrariũ nõ haberet non clareſceret.ſic ergo ad exercitium bonoꝛum et ꝓbatõeʒ virtutum ſuſtinet deus malos. Articulꝰſecundꝰ Onſequenter queritur.an ꝓuidentia ſit ca⸗ ſualiũ. Ad quod ſic boetius.v.de cõſolatõe. oꝛdo ille ineuitabili ↄnexione ꝓcedens. ꝗ de ꝓuidentie fonte deſcẽdens:cũcta ſuis locis tꝑibuſq; di⸗ ſpoſnit.⁊ agit ibi ð caſualibus:ergo caſualia ſunt ad/p uidentiam.¶ Item boetius licet diffinire caſum eẽ ino⸗ pinatũ ex cõfluẽtibus cauſis in his que ob aliud gerun tur euentum.ſicut alius facit domũ.et alius tranſit per illũ locum:cadit lapis ſu ꝑ caput eius et occidit ipᷣm.ne q; hic facit domũ vt lapis cadat ſuper ipᷣm:nec hic tran ſit vt occidatur a lapide.neuter em̃ hoc intẽdit.iſtud at dr̃ caſuale.illud aũt ſubeſt gubernatõi et ꝓuiſioni diui ne.ꝙ em̃ lapis cadit in illũ locũ ſubeſt ꝓuidẽtie ⁊ gubeꝛ natõi diuine.Similiter ꝙ iſte vadat ad foꝛum ꝑ illum locum:et illa hoꝛa.hoc ſubeſt gubernatõi diuine ⁊ oꝛdi natõi.Et ex his duabus cauſis cõſluentibus ẽ caſus.q̊ caſualia ſubſunt diuine puidentie.Similiter iſte abſcõ dit theʒz aurum ⁊ ̊ pᷣter intentõeʒ ꝙ alius inueniat.iſte arat terrã illã pᷣter intentõem ꝙ üllu inueniat:et tñ ipᷣm inuenit iſtũ reponẽ theʒaurũ:h̊ ſubeſt ꝓuidẽtie.et ſimi⸗ liter arare iſtũ.et he ſunt caulſe illius inuẽtõis. ſi q̊ ille cauſe ſubſunt ꝓuidentie diuine.q̊ caſualia ſubſunt ꝓui dentie diuine. ¶ Item boetius.ſiquidẽ aliquis euẽtũ te⸗ merario motu nulla cauſarũ cõnexione ꝓductũ caſum eẽ diffiniat:nihil oĩno caſum eẽ ↄfirmo.j̊ caſus ẽ ex cõ⸗ nexione cauſarũ cũ ſit aliquid.ſed omnis cõnexio canu⸗ ſarum faciens aliquid ſubeſt oꝛdinationi diuine: ergo caſus ſubeſt oꝛdinatõi vel ꝓuiſioni diuine.i Item boe⸗ tius.ꝓuidentie cũcta ꝑiter q́;uis diuerſa qᷓ;uis infini⸗ ta ↄplectitur:ꝗᷓ cõplectitur caſualia.¶ Stem boetiꝰ. hic actus foꝛtunaſq; hoĩim indiſſolubili cãrum connexione ↄſtrigit. Cõt᷑. augiĩi li.lxxxiij.q:ꝗeꝗd caſu fit temẽ fit h̊ ꝗcꝗd temẽ fit nñ ꝓuidẽtia fit.ſi &̊ caſu aliq̃ fiũt ĩ mundo nõ ꝓuidẽtia vniuerſus mũdus adminiſirat.& ſi aliqua caſu fiũt:ẽ aliqua ſubſtatia q̃ ad opus ꝓuidẽtie nõ ꝑti⸗ net:caſualia & non ſubſunt diuine ꝓuidẽtie. Solutõ dðm ꝙ caſualia dicunt᷑ dupliciter.vno mõ põt dici ca⸗ ſus ex aliquibo cõfluentibo cauſis que uõ hñt aliquã oꝛ dinatõem inopinatus euẽtus.et h̊ mõ vult aug.ꝙ nihil caſu fit:qꝛ nihil inoꝛdinate ſiue abſq; omni oꝛdine fit.ĩ⸗ mo ſi fit aliqd a caſu:h̊ mõ temẽ fit. Alio mõ ſᷣm ꝙ diẽ boetiꝰ.Ariſtoteles ingꝗt in phiſicis.quotiẽs aliquid cu iuſpiã rei gra gerit᷑ aliudq; ꝗbuſdã decauſis ꝙᷓ qð inten te bat᷑ obtingit:caſus vocat᷑. vt ſiquis colẽdi agri cã fo diẽs bumũ:defoſſi auri pondꝰinueniat. hoc igit᷑ foꝛtui⸗ tu quidẽ creditur accidiſſe.verũ nõ de nihilo c.nã ꝓpꝛi⸗ as cãs habet.quarũ impꝛouiſus inoꝛdinatuſq; cõcur⸗ ſus caſum videtur oꝑari.ã niſi cultoꝛ agri humũ fo⸗ dẽt.niſi eo loco pecuniã ſuã depoſitoꝛ obruiſſet:auꝝ nõ eẽt inuẽtũ.he igr̃ ſũt foꝛtuiti cauſe cõpẽdij ſibi ↄfiuẽtibo cauſis:nõ ey gerẽtis intẽtõe ꝓuenit.neq; eĩ qꝛ aurũ ob⸗ ruit nec qui agrum exercuit. vt ibi pecunie inueniren⸗ tur intẽdit.ſed vt dixi ꝙ iſte obruit bunc fodiſſe contin⸗ git atq; concurrit. licet igitur diffinire caſum eſſe ino⸗ pinatum ex conſluentibus cauſis in his que ob aliud P rrcHoCr O) 6o gerũtur euentũ. cõcurrere vᷣo atq; ↄſluere caſum fac̃ oꝛ eurren caſum fac o ꝑ coactionẽ ita ꝙ auferat᷑ ei cõſenſus et libertas facien do iſte ineuitabili cõnexione ꝓcedens.qui de ꝓuidentie di quicquid vult nec cogitur a deo ad hoc vel illud faci⸗ npe fonte deſcẽdens:cũcta ſuis locis temporiſq; diſpõit.ex endũ.quidquid tamẽ faciat ſemꝑ ſubeſt diuine pꝛouidẽ c⸗ quo patet ꝙ caſualia ſubiecta ſunt diuine ꝓuidentie.qͥ niã ab ipᷣo ẽ ꝙ cõfluunt cauſe ad talẽ euentum. tie que in bonũ ipᷣm oꝛdinat et adiuuat in bonũ ꝑ gr. tiam:in malo aũt nõ:ſed ſolũ oꝛdinat illud malũ.i Ad ti Articulus tercius auctoꝛitatẽ damaſceni dðᷣm.ꝙ ipemet ſoluit dicẽs. non WNE pꝛedeterminat ea que ſunt in nobis:quia non compellit Onſequẽter querit᷑ vtrũ ꝓuidẽtia ſit volun⸗ ipᷣam virtutem.i.nõ cogit liberũ arbitriũ ad facienduʒ tarioꝛum. Ad ano aer gansene ſmme boc vel illud:tamẽ pᷣnoſcit que qð fient. ſ quod ẽ.inqẽtum ẽ:bonũ ẽ.Illud em̃ ẽ ſumme 1,48 1 44 — . bonũ cuius ꝑticipatõne cetera ſunt bona. Poꝛro illud R rticu us quartus cuius ꝑticipatione cetera ſunt bona per ſeipᷣm bonum Einde queritur vtrũ diuina ꝓuidentia ſit ĩ⸗ eſt:qua diuinã ꝓuidentiam vocamus. Sed aliqua que differenter nobilium et vilium. Ad quod ſic 1 ſunt a libero arbitrio ſunt bona:ergo ſunt a ſummo bo ſapᷣ.vj.equa eſt cura de omnibo. Sed ꝓuidẽ⸗ no quod eſt diuina ꝓuidentia.q Itẽ mala que ſunt a li tia eius eſt cura ſicut dicit hugo et damaſce⸗ 4 bero arbitrio ſunt oꝛdinata a deo:ergo ſubſunt diuine nus:ergo equaliter ẽ de ommbus nobilibus et vilibus ꝓuidentie.ergo voluntaria ſunt a diuina pꝛouidentia. 4 Item. xij.ſapᷣ. Nec eſi alius ꝙᷓ tu cui cura eſt de omni Item boetius.rectoꝛ ac mediatoꝛ mentiũ deus qui cũ bus. Cõtra.j.coꝝ.ix.iſQũquid de bobus cura eſt deo ex alta ꝓuidentie ſpecula reſpicit qð vnicuiq; cõueniat quaſi diceret nõ.¶ Iem dicit aug. et phus.melius ẽ q; agnoſcit:et quod conuenire agnouit: accomodat.ergo dam neſcire q ſcire:ſicut vilia.et hoc eſt ratõe vilitatis tribuit de ꝰ omnibus que ſunt a libero arbitrio ſiue ſint ergo de talibus nõ eſt cura deo.¶ Item hiero.in expoſi bona ſiue ſint mala qð eis cõuenit.ſed omnia talia ſub⸗ tõne ſuper abacuk.abſurdum ẽ ad hoc deduceꝛe dei ma iecta ſunt ꝓuidẽtie. Cõtra.boetius dicit ꝙ oꝛdo iſte ieſlatem.vt ſciat per momẽta ſingula quot culices na⸗ d qui a ꝓuidentie fonte deſcendit: ineuitabili cõnexiõe ꝓ· ſcũtur quotue moriãtur quota pulicũ et muſcarũ mul⸗ di cedit. Sed ea que ꝓcedunt a libero arbitrio nõ ꝓcedũt titudo quotue piſces naſcantur in aquis et ſimilia.i?õ o ineuitabili cõnexione.quoniã volũntarie et libere ꝓce⸗ ſumus tamſfatui adulatoꝛes dei.vt duʒ ꝓuidentiã eius . dunt ab ipᷣo.&̊ nõ ꝓcedunt ab ipo ſᷣm oꝛdinẽ ꝓuidentie etiam ad yma retrudimus in noſipᷣos iniurioſi ſimus. an nõ igitur ꝓuidẽtie ſubiecta ſunt.¶¶ Item damaſ.opoꝛtzʒ eandẽ irratõnabilium et rõnabilium ꝓuidentiã eſſe di i⸗ noſcere ꝙ oĩa quidẽ pᷣnoſcit deus.nõ aũt pᷣdeterminat. centes.hic videtur dicere ꝙ deus illoꝛum minimoꝝ ſci cognoſcit aũt que in nobis ſunt:nõ pᷣ̃determinat aũt ea entiã ſiue pꝛouidentiam nõ habebat.Qã ſi omnia ſub⸗ ſed omnia que ſunt ꝓuidẽtie p̃determinat.quia ſuũ pᷣui ſunt ꝓuidentie dei:nota ſunt ab ipᷣo.ergo nõ ẽ eius ꝓui⸗ ¹ dere ẽ p̃determinare:ergo ea qne ſunt liberi arbitrij nõ dentia reſpectu illoꝛum viliũ. Solutio.dom.ꝙ du⸗ M ſubſunt diuine ꝓuidentie.q Item greg. querit.vñ eſt ꝗ⸗ plex ẽ cura pouidẽtie diuĩe. vna ẽ cura diuine ꝓuidẽtie ſn in faciẽdo hoĩem querit᷑ ⁊ aduocat᷑ ↄſiliũ cũ dr.faciamꝰ que generalis eſt.qua res per tempoꝛa ſibi debito et de lif hoĩem ⁊c.geñ.j.et nõ in faciẽdo alia. Et rñdet ꝙ aliud terminato ↄſernant᷑ in ſuo eẽ a diuina ꝓuidentia.⁊ hoc ſu⸗ ẽ qñ aliquis debet facere aliquã rem magnã. et aliud ẽ mõ verum eſt eſt ei cura de omnibus.Alia ẽ cura ſpe ha qñ dʒ faceꝛe aliquã rem modicã.rẽ em̃m magnã facit cuʒ cialis ꝓuidentie quã ſpecialiter habet de ratõnali crea . magna diligẽtia et circũſpectõe. Similiter quia homo tura.ſᷣm quã erudit ipam.dãdo ei pᷣcepta et legẽ:⁊ fm un⸗ ẽ in quo ẽ impꝛeſſa im ago dei.cũ magna diligẽtia dẽ fa hãc nõ ẽ ei cura de oĩbo.Et de hac loquit᷑ aplus cũ dicit Cor ciamꝰ.vñ dicit.aĩa regale ꝗd ẽ:hinc demonſirat᷑ ꝙ nul⸗ nũquid cura ẽ ei de bobus? vñ glo.nõ de bobus cuꝛa eſt ſep lius ſubdat᷑ im ꝑio hũs in ſe libertatẽ arbitrij:ſuoq; nu vt de eis in lege pᷣcipiat.nõ ꝓ bobus tm̃ hoc dicit ſ̊ ꝓpt nite tu et moderamine diſpẽſans ſe.ergo ñ requiritur diſpẽ- nos tm̃. Sed generali cura ꝓuidet tam nobilibo ꝙᷓ igno irge ſatio diuine ꝓuidẽtie.g ea que ſunt a libero aꝛbitrio nõ bilibus:quia omnia cõſeruat gubernat et hmõi.¶ Ad ſo ſubſunt pꝛouidentie. Solutio.notandũ ꝙ aliter ſſᷣ⸗ illud quod obijcit᷑ ꝑ hiero.habetur ſolutio pꝛimo ſen⸗ cag ſunt diuine ꝓuidẽtie ea que ſunt liberi arbitrij qᷓ natu⸗ tentiaꝝ diſlictionc.xxxix.Scit itaq; deus quata ſit mul we ralia.iã ſic dicit damaſ.duplex ẽ ꝓuidẽtia.vna eſt ſᷣm titudo pulicũ.culicum et muſcarũ ⁊ piſciũ.quot naſcun te acceptõem.alia ſᷣm cõceſſionẽ.Et dic̃ ꝙ ꝓuidentia ſᷣm tur quot moꝛiant᷑:ſed nõ ſcit boc per momenta ſingula ber acceptõem ẽ:vbi nõ cõtingit eẽ reſiſtentiã nec ↄtradictõ ĩmo ſimul.vñ Ro.xj.ſuꝑ illo.ex ipᷣo et per ipᷣm ⁊c. glo. fün nẽ.vñ hec ꝓuidẽtia ẽ de his vbi nõ cõtingit reſiſtẽtia.et ars quedam omnipotẽtis atq; ſapiẽtis dei plena omni bal H mõ ?ẽ ð ipis naturalibo et que ſunt oꝛdinata nec aliter uʒ rõnum viuentiũ et om̃es vnũ in ea:ſicut ipa vnuʒ de pi pfi eẽ.ſiẽ̃ ſolẽ oꝛiturũ cras. Pꝛouidẽtia aũt ſᷣm ↄceſſio vno.cũ quo vnũ vniuit oĩa deus que fecit ꝑ iam.etiðo le⸗ nẽ ẽ de his vbi cõtingit eẽ reſiſtẽtiã et cõtradictõeʒ.⁊ ſic cũ decedãt et ſuccedãt tpa:nõ diſcedit aliquid vel ſuece gui⸗ eſt in libero arbitrio. deus enim dedit libero arbitrio. dit ſcĩe vel ſcĩe dei.Qõ em̃ ea que cꝛeata ſunt iõ ſciuntuꝛ tn vt conſentiat vel non conſentiat. vel non conſentiat bo a deo qꝛ facta ſunt.ac vᷣo potius iõ facta ſunt:qꝛ imuta dun no:et ipᷣi malo conſentiat ſi velit.et quicqnid faciat ſi⸗ biliter ſciunt᷑ a deo.et h̊ ſatis habet᷑ ſuꝑ illud pᷣs.veloci die ue bonum ſiue malum:ſemꝑ oꝛdinat ipᷣm ꝓuidẽtia.vñ ter ſcribẽtis.vbi dicit glo.nõ vnũ poſi alind ſed oĩa ſit ſubſunt ꝓuidẽtie ᷣm oꝛdinationẽ.qꝛ nõ cogit liberũ ar vno vᷣbo eterno pr̃ diſpoſuit:et ſic ſił2 imutabiliter et Ni bitis licet Cißa ſit:ſ miert ei fck aulega vult. ſed ſine ſucceſſione ꝓuidet mutabilibus. 1 in bono ipᷣm adiuuat inſtinctu gre:in malo aũt nõ.ſed 1 „* 4 1 tñ malum pꝑpetratũ ordinat. vſfetbiei⸗ ſuꝑ illud quos Mlem brum quintu tradidi ſathane:dicit aug.nulla creatura ẽ ſiue que ma Equit᷑ queꝛẽ ꝑ ad ſit ꝓuidẽtia.et hoc mõ. P net in veritate dans gliam deo.ſiue que in veritate nõ Pꝛimo querendum an poſſit deus ↄferre . ſtetit querẽs gloꝛiã ſuã.que velit nolit diuine ꝓuidẽtie creature vt ſe gubernet ſine deo.Sccundo D nõ ſeruiat:ſed volẽs facit cũ ea qð bonuʒ ẽ.te illa vᷣo q̃ vtrũ ꝓuideat ꝑ creaturas. Cercio vtruzʒ Ber datl fit uia iuſti e:nõ tñ epenwlur g ð ꝛa in oꝑari per malos ↄueniat. puidentie. l le fit:l 0 aĩo ip̃a facit.qꝛ neq; liberã volnntatẽ ra⸗ -E— 41 tõnali creature deus hegamteettil prᷣateʒ qua iniuſtas Articn us peimus . . iuſte oꝛdinat ſibi retinuit.i¶ Ao illud qð dicit boetius D pꝛimũ ſic.videt᷑ em̃ cũ ſit oĩpotens ꝙ poſ⸗ n patet rñſio ex his que dicta ſuntſupꝛa.queſliõe ðᷣ pᷣſci⸗ ſit oĩa ↄferre.̊ põt creature ↄferre vt guber⸗ ri entia.¶¶ AVd illð qð dicit greg.ꝙ ẽ ſibi liberi arbirij di⸗ net ſe. ¶ Cõtra.deue nõ poſſet dicẽ ereature. ſpenſans inde cadit ſub imꝑio alicuius.dom q; veruz ẽ nõ depẽderet a creatoꝛe yᷣm eẽ.ſiẽ nec poſſz ꝓ eẽt a ſe · 2 ρ (O puR in E (ior An X tagſe ilndr WN nnſi⸗d iedi ontantt d ſang . leniaſte Wnn Segn uset ſſt eſ Non 9 curg⸗ N s, nelleis atoe gltni eroin foceredin Ntenliceg n luſcarüne tſinnilini nigenniien urioſiſinne gentäieſen⸗ mininori ſionnini⸗ höicinn engd/ ne ucere ſahded antanbo⸗ liiaraſpe töneli a etlegiufn blnscäd buscuncl dicith gt lpiigo noi Dd prinoſen⸗ aaſemel gvonaſen cnaſiggt plenaonn ftmmn ſpann. hiorele tiöſeinm Meün is Kie Utgbure ℳ„ u etbarti uon Geun gao irn Nueſtio Sed ſi daret creature ꝙ gubernaret a ſe:daret illi ñ dependeret a creatoꝛe. ⁊c. ¶ Itẽ damal. neceſſe ẽ eüdẽ eẽ factoꝛem eoꝛũ q ſunt ꝓuiſoꝛem. cũ nulla creatura ſit a ſe: nulla creatura poterit ſe reg. Q ↄcedimus dicẽtes. ꝙ nulla creatura põt eẽ ſufficiẽs adſe regendũ Ad id qð obijcit᷑ ꝙ dereſt oiĩpotens.̊ põt creature cõ ferre potentã regendi ſe.dðm ſᷣm aug.ꝙ quodd ẽ nõ poſſe qdð magis eſt poſſe qᷓ nõ poſſe.vn ꝙ deꝰnõ põt pec care.ꝙ nõ pot facẽ aliquã creatura equaleʒ ſibi. ꝙ non põt ↄferre creature ꝙ ſit ſufficiẽs ad regẽdũ ſe:nõ dicũt impotentiã deo ̊ magis potentiam.vñ ſicut derogaret potentie ꝗ ponẽt creaturã aliquã a ſeipᷣ̃a:ita derogat ſa pientie vl bonitati.ꝗ ponit creatuꝛã eẽ ſi ufficientẽ ad re⸗ gimẽ ſui.vñ ꝙ nõ pt creatura ſe regẽ nõẽ de impotetia dei ſed de im potẽtia creature:que tanta virtute no po⸗ teſt capeꝛe. Articulus ſecundus Ecũdo querit᷑.vtrũ deꝰ ꝓuideat ꝑ creaturã Ad qð ſic aug.ſuꝑ geñ.viij.ad litterã.gemi⸗ na oꝑatio ꝓuidẽtie reꝑit᷑.ꝑtim naturalis ꝑ⸗ tim volũtaria.iſ 2aturalis ꝑ occultã dei adminiſtratõʒ ꝑ quaʒ dat lignis et herbis incremẽtũ.volũtaria ꝑon⸗ geloꝝ oꝑa ⁊ hoĩm.̊ ꝓuidẽtia diuĩa explet᷑ ꝑ creatuꝛas Itẽ aug.in eodẽ.Fm pꝛimã ꝓuidentie differẽtiã ẽ quic quid ĩ rebo naturali interioꝛiq; motu ↄgerit᷑.qꝛ Fm aliã ſigna dare. docere. diſcẽ.⁊ quecũq; alia ſiue ĩ hac terrẽa ſine in illa celeſti ſocietate agunt᷑.¶¶ Iez boetiꝰ. v. ð cõ ſolatõe.fato hecipᷣa oꝑa que diſponit multipliciter ac tꝑaliter adminiſtrat.ſiue igit᷑ famulãtido quibuſdã ꝓ⸗ uidẽtie diuine ſpiritido fatũ exercet᷑ ſine aĩa: ſiue tota ĩ ſeruiẽte natura ſeu celeſtibo ſyderũ motibo.ſeu angeli⸗ ca virtute.ſeu demonũ varia ſolertia.ſeu aliquibo hoꝝ ſeu omnibo fatalis ſeries texitur:illud certe manifeſtũ ẽ immobileʒ ſimplicemq; gerẽdarũ rerũ eẽ ꝓuidentiam Cõtra.Hoetius.ꝓuidẽtia ẽ diuina rõ ĩ ſummo om⸗ niũ pꝛicipe cõſtituta:qua cũcta diſponit.ſᷣ oꝛdinatõ cũ⸗ ctoꝝ nõ eſt ꝑ creaturam nec diſpoſitio q̃ eſt Fᷣm illam.S nec ꝓuidẽtia. Item ꝑ ſimile.in rege tpali.ꝙ em̃ nõ ꝓ⸗ uidet ĩ regno ſuo ꝑ ſe ſʒ ꝑ alium:boc eſt ex defectu. Sed ĩ rege eterno nõ ẽ defectꝰ: ꝓuidet ̊ ꝑ ſe nõ ꝑ aliũ. Re ſponſio.ꝓuidentia dei dicitur ꝓpꝛie diuina rõ qua cun⸗ cta gubernãt᷑.et hoc mõ ꝓuidẽtia dei ſeipa ſolũ ẽ. Alio mõ executio /ꝓuidẽtis.ſ.ipᷣa gubernatio.et hec in plłibo ẽ ꝑ creaturã.tñ diſtinguendum.qꝛ cũ dicit ꝓuidere gu⸗ bernare ꝑ creatur:pot dicẽ ſub auctoꝛitate. et h̊ mõ ve rũ eſt.⁊ ſignificatur ꝙ vna creatura gubernat aliã.et B babet a deo.quẽadmodũ diceret᷑.rex gubernat ciuitatẽ ꝑ pᷣpoſitum: hoc ẽ pᷣpoſitus gubernat et hoc habet a re ge. Vel poteſt diceꝛe autoꝛitate et hoc modo falſum eſt. quia eẽt ſenſus ꝙ deus gubernaret et hoc haberet a cre atura.ſ̊ ecõuerſo eẽt verum creatura gubernat aliã ꝑ deum. Simile pᷣpoſitus regit ciuitatẽ ꝑ regezʒ.¶ Quod obijcituꝛ.ꝙ ꝓuidẽtia eſt diuina rõ ĩ ſummo oĩm pꝛicipe cõſtituta.qua cũcta diſponit.dðm ꝙ duo dicun?᷑ ibi.ſ. diuina rõ q;tum ad qð nõ famulat᷑ ibi creatura.⁊ dr di ſpoſitõ cui famulat᷑ creatura:⁊ ꝑ creaturã pt᷑ eſſe diſpo ſitio.i.executio diſpoſitõis et gubernatõis creaturarũ inferioꝛũ ꝑ ſuꝑioꝛes.¶ Ad aliud dõᷣm.qꝙ nõ ꝓuidẽ ꝑ ſe ſʒ ꝑ alium pr eſſe ex tꝛiplici cã.vel ex defectu illiꝰqui de bet ꝓuidere:vł ex defectu illius cui debʒ fieri ꝓuiſio: vł er pte illius ꝑ quem eſt ꝓuiſio.Ex ꝑte ꝓuidentis:vt cũ iſte nõ eſt potens ꝑ ſe expleꝛe quod vult.vt patet in exẽ⸗ plo poſito de rege. Ex ꝑte illius cui debet fieri ꝓuiſio. vt patet quia ꝓuidentia diuina adminiſtrat inferioꝛes creaturas ꝑ ſuꝑioꝛes:quia inferioꝛes ꝓpter ſuum defe⸗ ctum nõ ſunt imediate ſuſceptibiles diuie actõis.ſic pa tet in oculo qui nõ poteſt videre ſolem in rota: videt eũ in medio.ſ.in aqua vel in ſpeculo.Similiter ꝓuidentia dei adminiſtrat inferioꝛes creaturas ꝑ ſuꝑioꝛes.rõna⸗ Ne acatuia ſlEe, t. Do Ere D „or⸗ 4 . . En E xxvſ. les aũt creaturas ꝑ ſe:et etiam quaſdã ꝑ alias.vt homi nes ꝑ angelos et alios angelos ꝑ angelos. Itẽ ꝓpter vti litatem illiꝰ ꝑ quem eſt ꝓuidentia:fit ꝓuiſio ꝑ alium.vt deusvult ãminiſtrari pauperibo a diuitibo ꝓpter vtili⸗ tatẽ diuitũ. dult et quoſda doceri ꝑ alios. iſtis duabus rõibo multis ꝓuidet deus ꝑ alios.nõ ꝓpter pꝛimã:quia H̊ nõ ẽ ex fectu qui ſit ĩ deo:ſʒ ꝓpter defectum creature cui adminiſtratur.vel ꝓpter vtilitatem illius per quam alij ãminiſtratur vel puidetur. Articulus tercius Ercio queritur vtrum oꝑaꝛi ꝑ malos ↄueni at ꝓuidentie.Ad quod ſic aug.in li.lxxxiij. q̃ſti.fieri pt᷑ vt ꝑ bonũ hoiĩem ⁊ malũ diuĩa/p uidẽtia opituletur.¶ Cõtra.melioꝛ ẽ ꝓuidẽtia qua ꝓui⸗ cetur bonũ et ꝑ bonum:qᷓ illa q̃ ꝓuidetur bonũ ⁊ ꝑ ma lũ.quia totuʒ ibi bonum.Sʒ ſicut dic damaſ.ꝙ quecũ⸗ q; fiunt ꝑ ꝓuidentiam fiunt ↄuenientiſſime.ergo diuĩa ꝓuidẽtia ꝓuidet bonum ꝑ bonum nõ ꝑmalum./lItezʒ querit oꝛigenes.qua rõe deus ꝓuideret ꝙ ſpũs ꝓphecie loqueretur ꝑ malos ⁊ infideles et ꝑ gentiles:cũ tñ con⸗ trariũ videat᷑ Sap.j.ſpũs diſcipline effugiet ſictũ:⁊ au fert ſe a cogitatoibo q̃ ſunt ſine intellectu.cũ g̊ infideles 7 gentiles habeant cogitatões ſine intellectu veritatis nõ deberet ſpirituſſanctꝰ ꝑ ipᷣos loqui.quare ergo locu⸗ tus eſt ꝑ balaam.numerixxiij.et ꝑ Caypham. ioh.xj. Solutio.dðm ꝙ deus etiam ꝓuidet ꝑ malos.⸗. Ad hoc quod obijcitur in ↄtrariũ.dm ſᷣm aug. ꝙ melius dr dupliciter. MMelius eĩ dꝛ qtũ ad aliad.vel meliꝰſim pliciteꝛ vel vniuerſaliter.dðm & q etſi melius eẽt qtum ad aliquid ꝓuideꝛe bonum:quia melius q tum ad illũ nõ tamẽ vniuerſaliter.quia malum ĩ vniuerſitate etiaʒ ẽ ad maioꝛem pulchritudinem vniuerſitatis et ad maio rẽ gloꝛiam bonoꝝ.et ponit aug.exemplũ in ſonis ⁊ ĩ co loꝛibus.ſicut dicit᷑ inra de queſtione te ꝑmiſſione volũ tatis diuine.in hoc em̃ magna pulchritudo vniuerſi et magna laus bonitatis diuine: q malos facit pᷣnire bo⸗ nis.:Ad aliud rñdet oꝛigeñ.dicẽs.agebat᷑ ĩ ira diſpo⸗ ſitõe ꝓuidentie diuine.vt ꝓphetaruʒz verba ea que intra iſta heliticam aulam cõtinebãtur ꝑ balaam ad gentes ꝓuenirent.cum eis omnes gentes crederẽt:et natõibus ſecreta de xpᷣo miſteria reuelarent. Ratio ̊ huius ẽ.qꝛ ſpũſſanctus volebat loqui ꝑ illum cui magis crederetuꝛ vnde quia gentes infideles magis credebant Palaam infideli qᷓ; alij licet malus eſſet.ideo ſpũſſanctus ꝑ eum voluit loqui gentibus.AVel etiam ratio poteſt eẽ. vt ve⸗ ritas ab aduerſarijs veritatis nũciaretur.et in hoc ex⸗ cellentioꝛ agarẽt: ꝙ etiam aduerſarij eius eam confi⸗ terentur. Similiter de Caypha qui erat ſummus ſaceꝛ dos cui iudei credebant.vt credẽtes ei inexcuſabiles iu dei fierent.⁊ alij.ſ.electi reuerterentur ad coꝛ. Joh̊.xv. St non veniſſem et eis locutus fuiſſem:peccatum nõ ha berent.nunc aũt nõ habent excuſationẽ de peccato ſuo. ¶ Ad bhoc quod obijcit dðõm ꝙ ſpiꝛituſſanctus longe eſt ab infidelibus et alijs malis.quia non foꝛmat eoꝛuʒz af⸗ fectum.ſed tamen nihilominus illuminat intellectum eoꝛum et inſtituit ad veritatem ꝓferendam. et hoe non pꝛopter ipos ſed pꝛopter vtilitatem alioꝛum.vnde phi⸗ lippᷣ.j.ſiue per occaſionem ſiue per veritatem chriſtus annuncietur in hoc gaudeo. Similiter ſiue per iuſtos ſiue per iniuſtos chriſtus annuncietur ſemper gauden⸗ dum eſt. Mẽbrum ſextum Oſt hoc queritur de modis pꝛouidẽtie di⸗ uine.ſcilicet quot modis. Ad quod nota quod dicit damaſcenus ꝙ pꝛouidẽtia hec quidem ſᷣm acceptionem hec quidem ſᷣm conceſſionem. Scm acceptionem. vt eoꝛum que per ſe bona. ſiue etiam que in contradictione ſunt bona. pm cõceſſionẽ quã ipᷣe vocat derelictionẽ reſpectu eoꝛũ que ſunt mala.Oiſtinguit aũt derelictõem in duas ſpe⸗ cies.vna ẽ derelictio diſpẽſatiua.i.caſtigatiua ſiue eru⸗ ditiua. Alia ẽ finalis deſperatiua. Diſpenſatina vᷣo eſt que ad directõem et gliam et ſalutẽ paciẽtis fit ſiue ad alterius zelũ:et imitatõnem et głiam dei.Deſperatiua ðo derelictio ẽ qũ deo omnia que ad ſalutẽ faciente bõ inſenſibilis et incurabilis ex ꝓpꝛio ꝓpoſito permanet:et tũc traditur ĩ finalẽ ꝑditõem.(¶¶ Itẽ derelictõem diſpen ſatiuã ſiue eruditiuã diuidit in ſeptẽ ſpẽs.quarũ pᷣma ẽ.cũ cõcedit iuſtũ incidere in calamitates:vt in eo laten tẽ virtutẽ alijs manifeſtã faciet:vt in Sob. Secunda ẽ cũ cõcedit incõuenientiũ quid agi.vt ꝑ oꝑatõeʒ eſtima tam cõuenienteʒ:magnum quid et mirabile dirigatur. vt ꝑ crucẽ ſalutẽ hominũ.Leꝛcia cũ cõcedit pati ſanctũ vt nõ ex recta cõſcientia vel ex data ſibi virtute in ſupeꝛ biã incidat.vt in panulo.ij.ro.xij. Quarta qñ derelingt quis ad tpᷣus in directõem alioꝝ.vt ꝙ ſᷣm ipᷣm intuen⸗ tes alij inſtruant᷑.vt in laʒ aro. Quinta ẽ qn derelinqui tur quis in alterius głiam:nõ ꝓpter ꝓpꝛium vel parẽtuʒ peccatũ.vt in ceco nato ꝓpter gliam xpᷣi Joh.ix.Sexta ẽ cum cõceditur quis pati in alterius ʒelũ.vt gratia eiꝰ qui paſſus ẽ cõſiderata: im pigra alijs paſſio fiat vt in martiribus. Septima ẽ quia cõceditur quis in nepha⸗ riã incidere oꝑatõem: in directionẽ alterius deterioꝛis paſſionis.vt elatus in virtutibus incidere in adulteri⸗ um:vt ex caſu humilietur.q¶l Seo queritur multiplicit cum em̃ ſit duplex ꝓuidentia vt dictũ eſt.ᷣm acceptõem et ſm cõceſſionẽ:ſimiliter poſſumus cõſiderare duplici ter voluntatem beneplaciti.vno mõ ſᷣm ſe:et ſic eadem — 20 ẽ ꝓuidentia.¶¶ Itẽ qtuʒ ad ſua ſigna que ſunt quinq;· ſ. p̃ceptio. ꝓhibitio.ꝑmiſſio.cõſiliuʒ.impletio.Si igitur ꝓuidentia ſit eadẽ cũ voluntate beneplaciti:ſigna eiuſ⸗ dem erant eadem:ergo ꝓuidẽtia ᷣm cõceſſionẽ ſe exten dit ad hec quinq; ſigna.Contra.ꝓuidentia ſᷣm cõceſſi⸗ onẽ totaliter cõtinetur in.vij.diſſerentijs que dicte ſůt ſed omnes iſte ſeptẽ differẽtie:aut reſpiciũt malũ cuſlpe vel pence.que vtraq; ſunt in ꝑmiſſione dei et in plenitu⸗ dine tm̃.nõ ergo eli eadem ꝓuidentia ſᷣm cõceſſionem cũ ſignis voluntatis dei:cum totaliter impletioni ade⸗ quetur et ꝑmiſſioni.ergo nec ꝓuidentia ᷣm acceptõem erit eadem cũ volũtate beneplaciti.q Itez cum duplex ſit voluntas in deo fᷣm ꝙ diſtinguit damaſce.vna ante cedẽs qua vult omnes homines ſaluos fieri: et alia cõ⸗ ſequẽs qua vult electos eẽ in głia et repꝛobus in pena. NQucritur de pꝛima voluntate.vtrũ ad ꝓuidentiam re⸗ ducatur et videt᷑ ꝙ nõ reducat᷑ ſᷣm acceptõeʒ. Mã dicit damaſce.ꝙ volũtas antecedens eſt ſᷣm acceptõneʒ. dᷣ q̃⸗ cũq; ſunt ſub hmõi ꝓuidentia in cõtradictõe ſunt.ergo neceſſariũ ẽ omnes homines ſaluos fieri:ſed hoc falſuʒ quia quidam pᷣdeſtiati ſunt ad gloꝛiã.quidã ad penam pſciti:ergo illa qua vult omnes homines ſaluos fieri ñ reducitur ad ꝓuidentiã ᷣm acceptõem:reducetur ergo ad ꝓuidentiam ᷣm cõceſſionẽ.ſed talis ꝓuidentia ẽ re⸗/ ſpectu eoꝝ que ſunt a libero arbitrio.et requiritur ibi ſemper aliquid de noſtra voluntate.ergo voluntas dei Fm hoc dependeret a noſtra voluntate.qð ẽ incõueniẽs ergo voluntas qua vult omnes ſaluos fieri nõ erit a p uidentia ſᷣm acceptõem:nec a ꝓuidentia ſᷣm cõceſſionẽ ¶ Itẽ queritur que eſt ratio quare ꝓuidentia que ẽ m aeceptõem ſᷣm ꝙ ꝓpꝛie ſumitur manet indiuiſa: ꝓuidẽ⸗ tia vᷣo que eſt ſᷣm cõceſſionem diuiditur in ſeptem. Si⸗ milis queſtio eſt de voluntate beneplaciti que nõ diuidi tur: voluntas vᷣo ſigni diuiditur in quinq; vt dictum ẽ. Keſponſio.ꝓuidentia ſemper reſpicit bonuʒ.ſed eſt bonũ ĩ cõtradictõe et illud ẽ bonũ abſolute et ſimplicit᷑ et eſt bonum in cõparatõne hoc eſt qtum ad aliquid de bono abſolute et ſimpliciter eſt puident ia 'ᷣm acceptõ⸗ neʒz. de bono in com ꝑation ẽ ꝓuidentia ↄceſſionis.ſᷣm ꝙ diſtinguitur voluntas beneplaciti et peꝛmiſſiõis.Eſt em̃ bonuz quod elicitur ex bono cuiuo ẽ acceptio. et eſt bonum quod elicitur ex malo cuius eſt cõceſſio. Ite bo⸗ num elicitur ex malo caſtigatiuo vel ex malo deſperati⸗ uo.Nalum caſtigatiuum eſt pꝛeſens malũ: deſperati⸗ uum eſt malum eterne damnatiõis.poteſt ergo elici bo⸗ num ex malo tempoꝛali.quod reſpicit ꝓuidentia queẽ Fm dxrelictionem. diſpenſationẽ et eruditionẽ. Itẽ bo⸗ num poteſt elici ex malo eterno.ſ.iuſticia dei et leticia ſanctoꝛum. et illud reſpicit puidentia que eſt ᷣm dereli ctionem et deſperationem. IJtem bonũ quod elicitur er malo tempoꝛali aut eſt bonum ꝓpꝛij vel bonuʒ ꝓximi vł gloꝛia dei.et ex verbis damaſceni accipiuntur be diffe⸗ rẽtie.Si eſt bonum quod celicitur ad gloꝛiam dei:ſic eſt quinta differentia.ſ.qn derelinquitur quis in alterius gloꝛiaʒ vt in ceco nato:Si elicitur bonum ex malo.aut hoc eſt ꝓpter bonum alteꝛius generale.vt derelictõ xpᷣi in cruce:aut ꝓpter bonum alterius ſpeciale quod eſt du plex.ſ.in declinando malũ vel faciendo bonum.vel ali⸗ ter in agendo et ĩ patiendo.ſi bonum in agendo:ſic fu⸗ it derelictio in laʒaro.ſi bonuʒ in ſuſtinendo hoc modo derelicti ſunt martires. IJtem bonum ꝓpꝛium eſt tripli⸗ citer:et ita ꝓpter bonum ꝗꝓpꝛium eſt derelictio vel in ma lum pene vt in Job. vel in malo temptatõnis vt in pau lo.vel in malo culpe vt in illo qui permittitur cadere in adulterium vt de caſu humilietur.et ſic patet ratio ĩ li⸗ bro differentiarum ꝓuidentie quas ponit damaſcenus Ad pꝛimo queſitum dõm.qꝙ ꝓuidentia ſᷣm acceptio⸗ nem tripliciter dicitur.vno modo ſᷣm ꝙ eſt aliquoꝛum que incõtradictiue bona ſunt nec ſubſunt li.aꝛ.ſicut ſũt illa que ipᷣe deus per ſe et immediate oꝑatur et etiaʒ na turalia.Alio modo ſubſunt aliqua diuine ꝓuidentie qꝗᷓ egrediuntur non tm̃ a diuina ꝓuidentia: ſed ad hoc vt ſint:requiritur alterius conſenſus vel nõ reſiſtentia:vt eſt virginem parere.Tercio ſubſunt aliqua diuine pꝛo⸗ uidentie que egrediuntur in eſſe non tm̃ a doo ſed etiaʒ alio oꝑante vel cooꝑante.vt ſunt boni actus qui ſunt a li.ar.tribus iſtis modis ſe habet ad res ꝓuidentia ſᷣm acceptõeʒ. et ſimiliter illa voluntas beneplaciti.Qihil⸗ ominus tamẽ ipᷣa/ ꝓuidentia ſe extendit ad aliqua ad qᷓ ſe non extendit voluntas beneplaciti.vt patet de aliqui bus pceptis.ꝙ em̃ abraham ymolaret filium ſuũ:iſtud datum fuit ei a diuina ꝓuidentia.nec tamẽ fuit volun⸗ tas beneplaciti ꝙ ipᷣm ymolaret.Similiteꝛ ð libello re pudij qᷓis a diuina ꝓuidentia ꝑmitteretur: non tame fuit voluntas benepiaciti.ſic igitur aliqua ſubſunt ꝓ⸗ uidentie pᷣm acceptõnem que non ſubſunt voluntati be neplaciti.cum tamen bec duo cadem ſunt.et boc ideo ẽ quia voluntas beneplaciti ſe habet ad res vt creans.ꝓ uidentia pᷣo non tm̃ vt creans ſed aliquãdo vt oꝛdinão Ad illud quod obijcituꝛ.ꝙ pꝛouidentia ſᷣm concefſio/ nem ſe extendit tm̃ aut ad malum culpe aut pene: ergo tm̃ eſt ſub permiſſione et adimpletione. Dicendum 8 conceſſio dicitur dupliciter. vno modo pꝛout eſt idẽ qdð permiſſio:et ſic veruʒ eſt quod obijcitur. Alio modo di citur conceſſio illa libertas que concedituꝛ libero arbi⸗ trio faciendi quod vult ſiue bonuz ſiue malũ.⁊ h mõ li⸗ berũ arbitriũ ſe extẽdit ad oĩa illa quinq; q dicta ſunt: ita ad oinnia illa ſe extendit puidentia 'm conceſſionẽ Sed notandum eſt.q; ꝓuidentia ipᷣa ſe habet ad reoꝓ ut iã ſunt in eſſe cõſtitute:et ſic reſpicit impletõem et ꝑ⸗ miſſionẽ inqᷓtum ſic ſunt.qꝛ dicũt rẽ in eẽ. Alia poo tria ſigna dicuntur reſpectu eoꝛum que fiẽda ſunt nõ vt isʒ facta:ſicut pᷣceptũ.ↄſiliũ et ꝓhibitio:et iõ in rõe qua ſic ſunt nõdum ſunt ſub pꝛouidentia. ſed illa eedem cũ ad eẽ vel completõnem venerint:tunc ſub ꝓuidentia ſunt. Ad alind dðm q; ꝓuidentia qua vnlt omnes bomies ſaluos fieri reducitur ad ꝓuidentiam ᷣm acceptõem.ß hec ꝓuidentia multipliciter com patur eo res vt dietñ eſt.vno modo comparatur ad res quarum ipᷣe dens eſt tota cauſa. nec ad eſſe hmõi rerum coexigitur aliqua õ — S — — — — — — — „ — — , -— ſeqodeh Genco.ſie in Oboc noch uneſt wipi no inm nisttin ſu ltur cadereſn datet dato⸗ danaſenmn mnaacpt⸗ ſtelignon gtlinſen aturerenizt ine Pritenef ſocptr/ tſnntt guadoer 9 doſddeni tuoviſne poidentaft laiti⸗b gligvacdi Net woligni hin ſuiͦituo fuit wlun⸗ nöͤlibelote Irnontan aſubſunt, 4chontngt net bor an t o torli fnecn Aut penetn Deenn⸗ wircekif Donohe nlhenni nelithno⸗ giainſen n N inann , etend nn ſontört, nneci eeden in ertw angib⸗ utn Fean ihn 4 Nueſtio concauſa.ſieut li.ar. vel hmõi.⁊ in hmõi indueit ꝓni⸗ dentia necitateʒ. ſimilit ip̃a volũtas. talia ſunt in ↄtradictõne.vñn.ix.ro. voluntati eius ꝗs reſiſtet. q. d. nullus. Sed de hac ꝓuidẽtia vel volũtate nõ intelligi tur illud:vult omẽs hoĩes ſaluos ſieri. Iſtud eniz Fᷣm aliquẽ ſaluũ fieri:nõ eſt tale qd babeat tm̃ eſſe a diuĩa ꝓuidentia vel voluntate: pᷣ etiã a li:ar. cooꝑante vl co adiuuante. in talibo nõ inducit ꝓuidentia vel volun tas nccitateʒ. vnde nõ ſequit᷑: vult omẽs hoĩes ſaluos fieri. omnes ſaluabunt᷑. nibilomin tñ vult H̊ voluta⸗ te bñplaciti.i.paratus eſt omĩbo dare gratiã etiam ñ⸗ nalem qua ſaluabunt᷑: dũmodo libeꝝ arbitriuʒ prout tebet coopetur. que ideo volũtas antecedens dicit᷑: ꝓ⸗ pter gratia bñ faciendi quẽ preꝑat nobis dñs ⁊ pretẽ⸗ dit. Et eſt ſimile de luce.que quantũ in ſe omẽs illuiat nec tñ illuiant᷑ ꝓpter aliqd impedimentũ ey ꝑte ipoꝝ. ¶ Ad aliud doᷣm.ꝙ ꝓuidentia ſᷣm acceptatõʒ 7 etiaʒ voluntas bñnplaciti referunt᷑ ⁊ creant᷑ in ipſo ceo. vnð bec eſt voluntas qua quieſcit in ſe deus. dæ q̃ͥ.xij.ro.vt ꝓbetis que ſit voluntas dei bona bñplacẽs 2 pfecta. ve bac ꝓuideniia dicit᷑ ꝓuer.xvj.vniuerſa pt ſemet⸗ ipſum oꝑatus eſt dñs. qꝛ igit᷑ hec duo referũt᷑ ⁊ dicũt terminari in deum qui in ſe manet indiuiſus. ido ipſa indiuiſa manet.voluntas vo ſigni ꝓuidentia ſᷣm cõ ceſſionẽ referunt᷑ ad cꝛeatuꝛas.ſicut patet de pᷣceptis,ꝓ bibitionibo ⁊ hmõi.⁊ ideo diuidũt᷑. Membrũſeptunũ Onſequent᷑ querit᷑ de effectu ꝓuiden:ie. 7 querũt᷑ duo. Primo.quis ſit eſfectꝰ ꝓ⸗ uidentie.Secũdo.vtrum effectus proui⸗ ntie inferat nccitateʒ rebus. Articulus peaum? Ad primũ quo querit᷑.vtꝝ effectus ꝓuidẽ⸗ tie ſit ꝙ ꝓducant᷑ res in eſſe.vel ꝙ ꝑmaneãt res in eſſe.aut ꝙ gubernent vel ſe extẽdant ad omiĩa iſta. aũt ad effectũ ꝓuidenne ꝑtineat ꝓ⸗ ductio rerũ in eſſe:ꝓbat᷑ ꝑ Hoe.de ↄſo.qui loquẽs de drñtia ꝓuidentie dicit.ꝙ ꝓuidentia eſt rerum vt ſint. Item aug.ſuꝑ geñ.ad lit. Gemina eſt ꝓuidẽtie oꝑa tio: naturalis ⁊ voluntaria ꝑ angeloꝝ hoĩm admini ſtratõz. Fᷣm pꝛimã arbuſta ⁊ aialia hñt concipi ⁊ naſci: celeſtia ⁊ terreſtria oꝛdin ari.̊ puidentia naſcũt᷑ res ⁊ ꝓducunt᷑ in eſſe.¶ Ieeʒ ꝙ ad eſſectum ꝓnidentie perti neat pmanentia vel ſubſiſtentia:iam ꝓbatuʒ eſt auẽte auguſti.ſuꝑ illud:requieuit deꝰ. ¶ Item ꝙ ſe extendit ad gubernatõʒ ꝓbatur ꝑ dama. Generatio noſtra eſt virtutis conditiue.pmanentia virtutis ↄtentiue.gub⸗ natio ⁊ ſalus virtutis ꝓuiſiue. Sic ̊ ꝓuidentie eſfe⸗ ctus ſe extendit ad eſſe reꝝ ⁊ ꝑmanentia ⁊ gubernatio⸗ nem. Contra. penes eſſe reꝝ ⁊ gubernatõʒ 2 proui⸗ ſioneʒ diſtinguit᷑ viꝛtus ↄditiua.ↄtentiua.2⸗ ꝓuiſiua a Johane dam̃.in predicta auẽte. cũ virtuti ꝓuiſiue at tribuit᷑ reꝝ gubernatio:tm̃ ſe extendit ꝓuidẽtia ad re⸗ rũ gubernatõʒ. Solo. ꝓuidentia aliqñ accipit᷑ cõ⸗ munit᷑:⁊ ſic ꝑtinet ad virtuteʒ ↄditiuã.ↄtentiuò.⁊ pro uiſiuã. ? ſic ꝑtinet ad virtineʒ. ſm hoc res ab ipᷣa ſunt ꝑmanent ⁊ gubeꝛnant᷑.⁊ ſic accipit᷑ a Hoe.in li.ↄſola. cuũ determĩat de puidentia ꝑ comꝑatõʒ ad fatũ.Aliqñ autẽ ſumit᷑ ꝓprie.⁊ ſjm H̊ attribuit᷑ ei gubernatio tm̃.⁊ tũc etiã diſtiguit᷑ viꝛtꝰ ꝓuiſiua a ↄditiua ⁊ a ↄtẽtiua. Aticulus ſecũdus. Onſequent querit᷑. vtꝝ ꝓuidentia inducat ncciĩtatẽ ipſis ren ꝓuiſis. Ad qð ſic. Hoe. Otꝛdo iſte ineuitabili ↄnerione ꝓcedẽs a fon te ꝓuidẽtie defendẽs cũcta ſuis locis tꝑiboq; diſponit. Exr hac auẽte pʒ.ꝙ ineuitabilis ↄuexio ẽ in i p̃is pui⸗ ſis a ꝓpuidentia. 4! Itez boe. dicit. H acius ſoꝛtüag bo⸗ xxvj. minũ indiſſolubili cauſaꝝ anerione oſtringit.qui eum ab immobilis puidentie ꝓficiſcant᷑ erxoꝛdijs:ipos q; ĩ⸗ mutabiles eẽ ncce eſt. Ex hac auẽte plane apparẽt ꝙ uidentia inducat rebo nccitatẽ. 4 Ztez qr cae ſunt im⸗ mutabiles ⁊ nccie:ipſa q; ſunt immutabilia ? neceſſa⸗ ria.ob h.n.dicit᷑ cã ncc̃ia ꝙ ꝓducit effectũ ncẽiuzʒ. ſed ꝓuidentia eſt cauſa immutabilis ⁊ nccia. res q̃ ab ipa ſunt:ſunt nccie ⁊ immutabiles. Contra. ea que ſunt liberi ar. ſubſunt diuine ꝓudentic. p̊ ea q̃ ſunt li. ar.nõ ſunt ex neciĩtate. ᷣ puidẽtia nõ inducit nccĩtatem eis que puidet. aũt illa q̃ ſunt li.ar.nõ ſunt ex ncci tate pʒ.qm ſi eẽnt ex nccĩtate:tũc pcẽm nõ imputaretuꝛ ipſi libero ar. ⁊ hec rõ ſumit᷑ er dictis ip̃ius boetij. Si apud illũ oĩm reꝝ certiſſimũ fonteʒ nihil incerti eẽ p̃t: certus eſt eoꝝ euentus q futura illi firmit᷑ p̃ſcieꝛũt.qꝛe nulla eſt hũanis ↄſilijs actõibuſqʒ libertas:q̃ s diuina mens ſine falſitatis erroꝛe cũcta ꝓſpiciens ad vnũ alli gat ⁊ ↄſtringit euentũ. fruſtra.n. bonis maliſqʒ pᷣmia peneue ꝓponũt᷑ que nullus meruit liber ⁊ volũtarius motus aioꝝ.idqʒ oĩm videbit᷑ iniquiſſimũ:qð nũc eqꝗſ imũ iudicat᷑.vel puniri improbos vel remunerari ꝓ⸗ bos quos ad alterutꝝ ꝓpria nõ mittit volũtas: ſ̊ futu ri cogit ceꝛta nccĩtas. Erx bis incõueniẽtibo videtuꝛ. q; diuina ꝓuidentia nõ imponat rebo ſibi ſubiectis ncc̃i⸗ tateʒ. Solo. dom ꝙ diuina ꝓuidẽtia ᷣm ꝙ hmõi ĩ⸗ ducit rebus neceſſitateʒ oꝛdinis.nec dico nccitatem q; hec res ſit vel illa:ſᷣ nccitatẽ ꝙ oꝛdinet᷑ poſtqᷓ eſt.⁊ hoc etiã facit in his que ſunt a li.ar.lʒ mutabilit ꝓcedant ĩ eſſe a li.aꝛ.tñ indueit nccitatẽ oꝛdinis poſtqᷓ ſunt ab il lo:nõ ncciĩtatẽ ad h̊ ꝙ ſint.¶ Circa qð notandũ ꝙ; mul tiplex eſt neciuʒ. Ino modo dicit᷑ neceſſariũ quod im⸗ poſſi bile eſt aliter ſe habere vel eſſe:⁊ hoc ẽ neceſſariũ ſimpłr. ⁊ hoc modo dicit᷑ deus nccio eſſe ⁊ ea q̃ ſempeꝛ ſunt ⁊ principia phie.t iſtud eſt ncciuʒ abſolute. Iteʒ alit dicit᷑ neceſſariuʒ reſpectiue.⁊ hoc dicit᷑ multipłr: quia eſt ncciuʒ ab h.X ſic dicit᷑ ncciuʒ qð ꝑ violentiam inducit᷑.ſicut ꝙ graue aſcendit ſurſuʒ ẽ ncciuʒ: ſed h̊ ꝑ violentiã. vnde ab illo qui eleuat ipſuʒ ſurſum eſt ipſa nccitas. Iteʒ eſt nccẽiuʒ cũ h.ſicut ncẽiuzʒ ẽ ſpiraꝛe aiali hñti coꝛ ⁊ pulmonẽ. Iteʒ eſt nccium ad h̊.⁊ h̊ mõ dicit᷑ medicina nccia ad ſanitatẽ. nõ quia ſine ipſa nõ poſſit eẽ ſanitas:h̊ nccia eſt ad illãs bñdam. In bhis &q fiunt a ꝓuidẽtia ẽ ncciũ ad h: ñ ab h.qm̃ ꝓuidẽtia n cogit li beꝝ ar.vñ nõ poſſum ibi dicere nccitatẽ ab h:queẽ ne⸗ ceſſitas ꝑ violentiã vel coactõz. VUnde dicit dam̃.pꝛeco gnoſcit que in nobis ſunt:ſ̊ nõ p̃determĩiat.nõ.n.ↄpel/⸗ lit virtutẽ.i.nõ ꝓuidet cũ coactõne faciẽdi.vñ nccium ab h̊ nõ eſt in his q ꝓuident᷑ ab ipſa ꝓuidẽtia qᷓtũ ad volũtaria dico:h̊ ncciuʒ a i h.qꝛ cũ res eſt a li.ar.ſiue bonũ fuerit ſiue mali:oꝛdinat᷑ nccio ab ipſa ꝓuidẽtia ad aliqð bonũ.nõ dico ad iſtud determinatũ vel ad il⸗ lud:v̊ infinite ad aliqdᷣ.Et dico ꝙ iſte auẽtes boetij nõ ponũt ncciuʒ euentũ ipſius rei mutabilis que mutabi liter ꝓcedit ſiue ſicut inuolũtarijs:ſᷣ ſoiũ ponit᷑ ꝑ h̊ im mutabilitas ex paꝛte diuine ꝓuidẽtie:que ſingulariter ſtabilitq; facienda diſponit.4. Ad illud qdð obijcit᷑ di⸗ cendũ.ꝙ nõ ſequit᷑ ſi ꝓuidẽtia eſt cauſa nccia ⁊ immu tabilis:q; ꝓpter h̊ res omẽs ſint immutabiles.qm̃ ñ ſo lum dependent res ex hac cauſa immutabili: immo ex cã mu tabili ſibi immediata ⁊ ꝓpinqua ſicut a libe.ar. Fm cuiꝰ diſpoſitõʒ exeũt:cũ immediate ab ipſa ⁊ a pri⸗ ma cã mediante ipſa.⁊ ideo trahũt mutabilitatem ab ipſa vt dicat᷑ mutabiles.q¶ Si obijciat᷑.ꝙ pꝛima cã plꝰ influat qᷓ ſecũda.q̊ᷓ plus debet trahi ad immutabilita⸗ tem pꝛime caulſe.verũ eſt plus inſfluit qtũ ad cẽ. qꝛ illa non ſine iſta:immo ab iſta.ſ̊ nõ plus ꝙᷓtum ad diſpo⸗ ſitõʒ eſſe.qm etſi pᷣma cã plꝰ influat qᷓ; alia:ſecũda tñ ĩ⸗ fluit plꝰ.i.amplioꝛi ↄfoꝛmitate.ideo ei .ſ.ſecũde ciẽtie oↄfoꝛmat᷑ res in diſpoſitõne. — ena Du⸗ 20(.; ο n 0o1. O — Phre Teſhs & h e er r Membꝛum octauũ Eſtat querere de fidei ꝓuidentia.⁊ que⸗ runt᷑ duo.Primo querit᷑.quare nõ poni tur in ſymbolo ꝓ articulo.Scðo.de erꝛo re circa ꝓuidentiã. . 9 2 Aꝛticulꝰ pꝛimus D primũ 1, Pann. Cũ ĩ ſymboloſit vnꝰ articulus deũ eſſe oĩm creatoꝛẽ: quare ñ po nitur ſimilit᷑ vnus aꝛticulus deũ eẽ oĩm gu bernatoꝛẽ? Et videt᷑ ꝙ deberet eẽ.qꝛ ſicut fides ſupoĩt ꝙ deus ſit oĩm creatoꝛ:ita tenet ꝙ eſt oim gubernatoꝛ ⁊ ↄſeruatoꝛ.¶ Iteʒ querit᷑.cũ in ſymbolo ſint diuerſi articuli vt excludant᷑ ꝑ ipſos hereſes incidentes ð veri tatem fidei.ſ̊ ſicut erant hereſes incidẽtes circa creati oneʒ.ſ.manicheoꝝ:qui ponebant duplerx eſſe reꝝ prin cipiũ.ſ.æum lucis:⁊ tenebraꝝ deũ.ita errabant aliꝗ cirea gubernatõneʒ ſeu ꝓuidentiã.ſicut epicuri:ꝗ po⸗ nebant omia eſſe a caſu? nihil eſſe ꝓuidentiã. ſicut g̊ fuit articulus excludens erroꝛeʒ manicheoꝝ ciꝛca crea tioneʒ:ita debuiſſet articulꝰ eſſe excludens erroꝛẽ epi⸗ curoꝝ ↄtra ꝓuidentiam. Solutio. dicimꝰ ꝙ verũ ẽ ꝙ ꝑ articulos poſitos in ſymbolo debent excludi here ſes.inter articulos igit᷑ quidã ſunt qui ꝑtinent ad oꝑa creationis.quidam ad opa recreatõis: ſicut illi ꝗ ſunt cx incarnatõe ⁊ paſſione.quidam vᷣo ad oꝑa iuſſifica⸗ tionis ⁊ gloꝛificatõnis:ſicut vltimi articuli ſym boli. Quoniaʒ aũt circa articulũ creationis ab initio erroꝛ erat circa principiuʒ creatõis.qm̃ quidam ponebãt ꝙ vnum principiũ boni ⁊ aliud mali.Alij ꝙ vnũ erat pᷣn cipiũᷣ ſuꝑioꝝ:aliud inferioꝝ. Iteʒ alij.ꝙ vnus erat cre atoꝛ ſpũaliũ:alius coꝛꝑaliuʒ. Iſtis ̊ erroꝛibo qꝛ vige⸗ bant q̃i a principio:opoꝛtuit oꝓponi articulos explici⸗ te ꝑ quos excluderent᷑. Sed quia hereſis circa ꝓuidẽ⸗ tiam vel gubernatõʒ nõ erat ita a principio: ſufficit ꝗꝙ hmõi erroꝛ excludat᷑ implicite ꝑ aliquezʒ articuloꝝ.vñ dicimus ꝙ bñ excludit᷑ cũ ponimꝰ cũ creatoꝛeʒ.Cum enim dicimꝰ eũ creatoꝛẽ:ſiłr dicimꝰ eũ gubernatoꝛem ⁊2 ꝓuiſoꝛeʒ.ſicut dicit dam̃.Et eſt ſimile ꝙ deꝰ ſex die⸗ bus creauit vniueꝛſuʒ.ibi ꝑ creatõʒ intelligit᷑ diſtinctõ ꝑiter ⁊ oꝛnatus. Similit᷑ cũ dicimꝰ deũ cꝛeatoꝛẽ:innu⸗ imus ſimul creatõʒ. gubernatõʒ. ⁊ ꝓuidentiã.⁊ ſic pʒ rñſio ad illud quo querebat᷑. ad exciudendũ aũt erꝛoꝛẽ illoꝝ qui ponebant vnũ principiuʒ boni ⁊ aliud mali: dicimus ſufficere articulũ de creatoꝛe.Cũ.n.dicimꝰ eũ eſſe creatoꝛeʒ: intelligimus ꝑ hoc eſſe principiũ oĩm q̃ P creatõʒ in ſe ꝓducũt᷑.ſᷣm ꝙ dicit᷑ ecci.xviij. Qui viuit ineternũ creauit oĩa ſimul. ðI Articulꝰ ſecundꝰ Hnſequẽt᷑ querit᷑ de erroꝛe cirea diuinã ꝓ⸗ uidentiã.Et querit᷑ qui magis peccãt: an ꝗ negant diuinã ꝓuidentiã eſſe: an illi ꝗ ip̃aʒ ponũt:ſ̊ ipſum auctoꝛẽ.ſ.deũ accuſant ſcʒ de malis. di cendo ꝙ nõ bñ regit ꝑmittendo mala fieri.¶ Ad quod ſic obijcit᷑.ꝙ illi ꝗq negant ꝓuidentiã deterius peccant: quia tales ſunt infideles.qꝛ credũt deuʒ nõ omĩa ſcire vel gubernare. ſi infidelitas eſt maximũ pcẽm qð ẽ ʒ fundamẽtuʒ totius boni. lanes deteꝛius peccãt.¶ Itẽ j · coꝝ.iij.ſi cuiꝰ opus manſerit qð ſuperedificauit ⁊c. dicit glo.ꝙ ſi ꝑfidi ineternũ pereant ꝓdeſt illis ex ꝑte credidiſſe xpᷣm. illis ꝓdeſt ꝙ credũt ponũt ꝓuiden⸗ tiã. illi magis peccãt qui negant illam ꝓuidentiaʒ. õtra.eſa.xviij.ve terre cimbolo alaꝝ. Glo.hiero. dicit epicurus nõ eſſe ꝓuidentiã: ⁊ voluptatẽ eẽ ſũmuʒ bonũ.pᷣ illi peioꝛes qui ꝓuidentiã recipiũt ſ auctoꝛem accuſant qᷓ inutilia fecerit dñs. ꝗ iſti ſecũdi peius pec cant qᷓ; alij. Rũñſio.dðm ꝙ illi peius peccãt ⁊ deteriꝰ ꝗponũt puidentiã h̊ accuſant auctoꝛeʒ.⁊ qdð obijcitur deſt illis credidiſſe:dicimus q; hec glo.xvult dicere ꝓ illo ꝓꝙ credideꝛũt nõ punient᷑:p̊ alij punien ꝗq non crediderũt.iſti aũt nõ puniẽt᷑ ꝓ illo.tñ grauius ? acer bius punient᷑ ſimplicit:quia ſcientia fidei in ipᷣis agz uat peccatũ ſuũ rõne ↄtemptus.vnde Jaco.iiij.ſcienti bonũ ⁊ nõ facienti peccatũ eſt illi.Et luce.xij.dr. Ser⸗ uus qui ſcit voluntateʒ dñi ſui ⁊ nõ facit: plagis vapu labit multis.qui aũt ñ cognouit rapulabit paucis.vñ pʒ ꝙꝓỹ grauius eſt peccatũ illud.quia gꝛauiꝰpuniet᷑.⁊ H pter ↄtemptũ.iAihilominꝰ tñ alius puniet᷑ rõne igno rantie eoꝝ que ſunt nccia ad ſaluteʒ: ꝓ qua nõ alius. vnde.j.coꝝ.xiiij.ignoꝛans ignoꝛabit᷑. quia cũ poſſz ſei re que ſunt neceſſaꝛia ad ſaluteʒ: ignoꝛauit tamen illa exquo puniet᷑. Alius aũt rõne ↄtẽptus qui occaſiona⸗ liter ex ſcientia generat᷑. Nueſtio. xxvij. de fato. Onſequẽter queꝛẽ dum eſt de fato. Primo.an ſit. Secũ⸗ do. quid ſit. Lercio.quoꝛũ ſit. Quar⸗ to.in quibus radicaliter ſit. Altimo. de coꝛdantia liberi arbitrij cũ fato. Membrum primũ Irca primũ ſic procedit᷑.Hoetius in li. de conſolat. Iatum eſt rebus mobilibus inherens diſpoſitio. ꝑ quam ꝓuidentia ſuis queqʒ nectit oꝛdinibo.ł̊ diſpoſitõ ex iſtens in rebus mobilibus aliquid eſt. ̊ fatum aliꝗd eſt.¶ Contra. Greg. in omeł.epiphaĩe.Abſit hᷣ a fide liũ coꝛdibo vt fatum aliꝗd eſſe dicant.̊ fatum nibilẽ. 4l Iem ꝓuidentia diuina eſt cognoſcitiua eoꝝ que fu tura ſunt.precognitio aũt dei nihil relinꝗt in rebo fu⸗ turis.qm̃ ſi relinqueret cũ ipſa ſit ab eteꝛno:eſſet aliqd in reb futuris ab eteꝛno.q̊ ex ꝓuidẽtia nihil relinqui in rebb ꝓuiſis.quare ſi fatũ ſicut dicit boe.eſt diſpoſi⸗ tio ĩ mobilibo relicta ex diuina ꝓuidẽtia: cũ nihil alið a ꝓuidẽtia diuina relinquat᷑ in rebo futuris.aut fatuʒ ſimptr nihil erit:vel nõ erit aliud a diuina ꝓuidentia. Ad qð dðm.ꝙ fati duplex eſt acceptõ.na ſᷣm quã dicit᷑ ex aſtꝛoꝛum:que rebus ſingularibo dicit᷑ indu ceꝛe neceſſitateʒ ⁊ etiã li.ar. ⁊ ſᷣm hanc acceptionem dicit auguſti.ꝙ fatum eſt ius poſitõnis ſiderũ qua exiſten⸗ te qñ quis concipit᷑ vel naſcituꝛ:cognoſcit᷑ qualis futu rus ſit.⁊ ſic acceptum nihil eſt vt dicit greg. Alia ẽ ac⸗ ceptio fati ſᷣm quam dicit᷑ quedam diſpoſitio ſiue ↄne⸗ xio relieta in rebus temꝑalibus a ſummo artifice ſiue a diuina ꝓuidentia.⁊ ſᷣm hoc ſic diffinit᷑ a Hoe. atũ eſt eoꝝ que diuina ſimplicitas geꝛenda diſpoſuit mo⸗ bilis nexus atq; oꝛdo tem ꝑalis.Et ſic ſumptũ aliquid eſt.⁊ diffinituꝛ a boe.ſicut dictum eſt. JFatum eſt rebus mobilibus inherens diſpoſitio. Ad hoc quod obij⸗ citur.ꝙ ꝓuidentia nihil relinquit in rebus prouilis ſi cut nec pcognitio.DOicendum ꝙ ꝓuidentia ⁊ babet ra tioneʒ cognoſcitiue:⁊ rationeʒ factiue.q̊ qtum ad rati ones cognoſcitiue nibil relinquit᷑.nec ſic ab ea dicitur relinqui fatum: ſ̊ vlterius habet rationeʒ faciẽdi. vir⸗ tus aut factiua relinquit aliquid in factis. vnde etiam boe.dicit.ꝙ non dicit᷑ preuidentia ᷣ ꝓuidentia.Et da maſcenꝰetiaz dicit.ꝙ eſt volũtas:⁊ nõ ponit eam tm̃ in cognitiua. Ab hac prout eſt factiua ⁊ nõ entiuz tm̃ ſᷣ mobiliũ ſupra.⁊ non factiua tm̃ ̊ etiam gubernatiua relinquit᷑ fatum. ⁊ ideo fatum eſt aliquid.ſ.ipſa diſpo ſitio relicta in rebbo mobilibus.non ſolum rõne eius ꝓ erat factiua prouidentia: ſ̊ rõne eius ꝙ erat guberna- tiua.in gubernatiõe enim ſonat hoc verbum nectit qð ponit᷑ in oiffinitõne boetij.S.poſita. na ο ) arhl flx Or ehatol as N nini gudgt cnſihe ige pe balcg t nntiab ſctörei funalus WE uttummſ Mloctaſinn . fnn quene nnſit. Secß iſit Qun⸗ ſit Bline⸗ riciſno⸗ Ntins inl, mobdlibee npoidentie dihoſtit fatunaige Vorhafe tunnei Uachrge günhfn noreſdig bilfeingns eeſ diſ ai nibilald s,gt fann; puucenno. naFmqui ſtinducee onen dicit mneriſen goalisfun 6 Dlai ſtio ſinen annſteſi Gee i ſpolin⸗ nptücln⸗ Gunct NCohen eentc⸗ S . Nueſtio Nlembꝛum ſecũdũ Ecundo querit᷑ quid ſit fatum. ⁊ habet duos articulos. Primo querit᷑ quid ſit fatum ᷣm rem. deinde quid ſit ſᷣm diffi⸗ nitionem. Aꝛticulus pꝛimꝰ D pꝛimũ quo querit᷑ quid ſit fatũ ꝑ eẽntiã. vtꝝ ſit quid creatũ vel incꝛeatũ. ſit quid increatũ videt᷑ ſic.augꝰ.ꝗnto de ci.dei.diui na ꝓuidentia regna conſtituũt᷑ bumana que ſi quiſeᷓ Apteꝛea fato tribnit:quia ipſam dei volũtateʒ fati noie appellat:ſententiã: teneat:linguã coꝛigat.Ex bis ver⸗ bis videt᷑ꝙ ſm veritateʒ fatum nihil aliud eſt ᷓ diui⸗ na voluntas.hec aũt eſt increata.⸗ Itez in eodẽ.oꝛdi⸗ nem cauſaꝝ vbi voluntas txi plurimũ põt nõ negamꝰ neqʒ fati vocabulo aꝑellamꝰ: niſi foꝛte fatũ a fado di ctum intelligamꝰ.i.a loquẽdo.nõ.n. abnuimꝰ ſcriptuʒ eſſe:ſemel locutus ẽ deꝰ.i.incõmutabilłr locutus eſt.ſiẽ nouit omia q̃ ſunt futura vel que ipſe facturus eſt. hac itaq; ratione poſſemus a fato fatũ alpellare:niſi H no⸗ men iaz in alia re ſoleret intelligi. ̊ ſi fatũ eſt aliꝗd:il⸗ lud eſt verbũ quo deus immutabilir dicit creaturas. Ex his verbis videt᷑.ꝙ ſᷣm veritatẽ fatũ nihil aliud eſt q̃ diuina voluntas hec.ſ.increata. Cõtra. ſᷣm boe. fatum eſt rebus mobilibo inberens diſpoſitio. diſpo⸗/ ſitio rebo inberens mobilibo ẽ quid creatũ.ᷓ fatum eſt ad creatũ. Rñſio.ꝙ fatum ſumptũ in ꝓpria ſignifi⸗ catione dicit᷑ qd creatũ.¶. Ad illa que obijciũt᷑ in ↄtra riũ dðᷣm. ꝙ augꝰ.nõ dicit ea q̃ dicit determinãdo ſiue aſſerendo:̊ potius interpᷣtãdo ſiue illumĩando que ex dictis loquentiũ tæ creato intelligunt᷑. Dicenduʒ igit ud primũ.ꝙ nõ intendit augꝰ. dicere ꝙ fatum ſit diui⸗ na voluntas.̊ ꝙ ille qui ꝓductõʒ reꝝ in eſſe fato tri⸗ buit. quia dicit fatum eſſe diuinã voluntatẽ.veruʒ diẽ referendo intellectũ ad rem: quia diuina volũtas ẽ cã reꝑꝝ. errat in noĩe. vnde ſubiũgit. ſentẽtiã teneat: lin⸗ guam coꝛꝛigat. 4 Ad aliud ſimilit᷑ dom. ꝙ ñ vult dicẽ ỹ fatum vſualit dictũ ſit illud veꝛbũ diuinũ quo omĩa dicũt᷑ ⁊ omĩa oꝛdinant᷑. ſᷣ intendit dicere ꝙ; fatũ nõ de⸗ bere dici ↄnexione ſiue oꝛdinatõe cauſaꝝ oĩm: niſi mõ inconſueto ethymologiʒando diceret᷑ a fando oꝛdine creatũ vbi volũtas dei plurimũ põt. Nꝛticulꝰ ſecundꝰ Einde querit᷑ quid ſit fatum ſᷣm diffinitõz. Ad quod ſic boe.in li.de ↄſo. fatũ eſt rebus immobilibo inherens diſpoſitio ꝑ quã ꝓui dentia ſuis queq; nectit oꝛdinibo. 4 Ytez idez in eodẽ. Aatum eſt eoe que diuina ſimplicitas gerenda diſpo⸗ ſuit mobilis nexus atq; oꝛdo tempalis. Itez aug. v. c ci. dei. Jatuʒ eſt vis poſitõis ſideꝝ qua exñte qñ ꝗs eipit᷑ vel naſcit᷑ cognoſcit᷑ qualis futurus ſit. Cũᷣ igit᷑ dicat diffinitio eſſe rei. ſicut vnius rei vnũ eſt eẽ: ita ? diffini tio vna. Querit᷑ ̊ qualit iſte tres diffinitões dif feꝛent habeant aſſignari. Ad qð doõm.ꝙ eẽ ñ ſolum dicit eẽntiam ſiue naturam rei abſolute:ſ etiã oꝛdineʒ ſine relatõz. vnde boe. eſſe eſt qð oꝛdinẽ retinet ſᷣuatq; naturã. fatum aut eſt diſpoſitio ſiue nexus quidã reli⸗ ctus in rebo fatalibo ex diuina ꝓuidentia oꝛdinante 2 ↄnectente fatalia adinuiceʒ. põt ̊ fatum deſcribi vłre latione ad fatalia tm̃.ſ. vt eſt diſpoſitio eoꝝ 7 nexus. ⁊ ſic deſcri bit᷑ a boetio:fatũ eſt eoꝝ que diuina ſimpli⸗ citas ⁊c. Vel in relatione nõ ad fatalia tm̃: ſ etiam ad cauſam ſ uã. ſ.diuinaʒ ꝓuidentiaʒ. vt ſit diſpoſitio per quam diuina ꝓuidentia fatalia nectit adinuiceʒz ⁊ or⸗ dinat. Prout igit᷑ conſiderat᷑ in iſta duplici relatione: diſſinſt boe. cu dicit᷑ fatum rebo mobilibus inherens diſpoſitio ⁊c. vnde vna deſcribit fatum vt eſt nexus ab and ρνσ2 Oem voleen S altero: altera vt eſt nexus ſimplr. Zercia vo ꝗqᷓ ponit᷑ ĩ quinto d ci.dei.ſ.fatum eſt vis poſitõis ſiderum ⁊c.ñ eſt ſati Fm acceptõʒz fideleʒ: H̊ potius erroneã.ſ.eoꝛum qui ponebant a lege ſideꝝ nccĩtateʒ eſſe in rebo. vñ au⸗ guſti. diffinit ibi fatum ſᷣm poſitõʒ quoꝛundã errãtiũ. ¶ Item obijcit᷑ ↄtra iſtas diffinitõnes:⁊ primo ʒ pri⸗ mam parteʒ prime diffinitiõis qua dicit᷑:fatum ẽ rebo mobiſibo ⁊c.naʒ ſi ex diuina ꝓuidentia eſt relicta dil⸗ poſitio tam in immobilibo qᷓ mobilibo:quare nõ dicit diſpoſitio relicta in immobilibo fatum ſicut ⁊ in mobi libus. 4 Iteʒ ↄtra ſecũdam ꝑteʒ eiuſdeʒ diffinitiõis q̃ dicit᷑.ꝑ quaʒ ꝓuidentia ⁊c̃.obijcit. naʒ ſicut diuĩa po tentia vel voluntas ſine medio aliqͥ ꝓducit res de non eſſe in eſſe:ita ſine medio vt videt cebet ↄſernare in eẽ. eſſe eſt qð oꝛdineʒ retinet:oꝛdo aũt dicii nexũ oꝛdina⸗ toꝝ. vt videt᷑ ſine medio res cõnectit. Snõ exigit᷑ diſ⸗ poſitio media. & ſi fatum eſt aliquid: non eſi diſ poſitõ per quam dimna prouidẽtia ſuis queqʒ nectat oꝛdini bus. 4 Item contꝛa ſecũdaʒ diffinitõʒ obijcit᷑ rõne eiꝰ ꝙ dicit᷑ mobilis nexus atq; oꝛdo tempꝑalis. naʒ nexus iſte ſiue oꝛdo videt᷑ eẽ immobilis.naʒ poſtmodũ loqns de lato dicit. hec ſcʒ ſeries fatalis actus foꝛtunaſq; ho⸗ minũ indiſſolubili cauſaꝝ connexione ↄſtringit.q̃ cum ꝓuidentie ꝓficiſcũtur exoꝛdijs: ipſas q; immutabiles eſſe neceſſe eſt.ᷓ iſte nexus qui dicit᷑ fatum eꝛit immobi lis.¶ Iem obijcit᷑ de tercia diffinitõe. quia videt᷑ ꝙ ülle ſubſit veritas.nam vis poſitõnis ſidex oꝑatur aligd in natiuitate ⁊ conceptõne hoĩm. vnde ex influẽtia coꝛ⸗ poꝛum ſuꝑceleſtiũ relinquũt᷑ diſpoſitõnes in coꝛꝑibus hoĩm: in quibo poſſet cognoſci qualis ille in quo relin⸗ quit᷑ ſit futurus.ſ.ingemioſus vel ebes.naʒ molles caꝛ ne apti mente.vt dicit pᷣus. Qam ꝑ mollicieʒ carnis vel aliud ſignum ſciꝛet erꝑptus in aſtronomia q̃lis natꝰ poſtea ſit futurus. poſitio fati m intentionem qua diffinitur ab auguſſi.nõ eſt erꝛoꝛ. ¶ Item videt᷑ fatũ Fim ꝙ diffinitur ab aug.contineat᷑ ſub fato Fᷣm diffi⸗ nitur a boetio.Qam qugꝰ. diffinit fatum vim poſitõis ſiderum. Hoetius vᷣo loquẽs de fato dicit. ꝓ ea ſeries celum ac ſidera mouet.qᷓ fatum acceptum in diffiniti⸗ one auguſtini:continet᷑ ſub fato accepto in diffinitõne boetij.ergo illa diffinitio fati non eſt erronea.¶ Ad p⸗ mũ dicendũ. ꝙ hec eſt diſſerentia inter prouidentiam ⁊ fatum.ꝙ pꝛouidentia indiuiſione quadam 2 immu/ tabilitate res connectit: fatum auteʒz connectit eas vt ſunt diſtincte ⁊ mutabiles.vnde de eius eſſe 2 poſitiõe eſt nerus mobilium: ſicut prouidentia immobilium. vnde boe.prouidentia cuncta pariter ̈uis diuerſa qᷓ⸗ uis infinita cõplectitur. fatum vᷣo ſingula digerit ĩ mo⸗ tu in locis foꝛmis ac tempoꝛibus diſtꝛibuta. vt bec tem poꝛalis oꝛdinis explicatio ĩ diuine mentis adunata ꝓP⸗ ſpectu prouidentia ſit. eadeʒ ᷣo adunatio digeſta atq; explicata tempoꝛibo vocetur fatum. 4 Ad hoc quod queritur.quaꝛe diſpoſitio relicta in immobilibus non dicitur fatum. Reſponſio.ꝙ hoc debetur eſſe rei ipᷣius fati:quod eſt determinatum ad motum. vt.j. patebit. ¶ Ad hoc quod obijcitur. ꝙ ſicut diuina prouidentia ſine medio producit rẽ in eẽ:ita ſine medio debet ea cõ nectere 2 oꝛdinare, Dicendũ ꝙ non ſequitur. non eniz ſimiliter ſe habet vniuerſum que vniuerſi ſunt qtum ad eſſe quod primo ſortiuntur: 2 qᷓtum ad eſſe quod ſe cundo ſcilʒ eſſe in oꝛdine.eſſe enim in oꝛdine connexio⸗ nem oꝛdinatoꝝ dicit. ꝓpter quod nõ eſt ex indifferenti relatione ad cauſam primã: ſed ex eaꝝ relatõne adin⸗ uicem. i¶ Ad hoc quod obijcit᷑ ↄtra ſecũdam dimniti⸗ onemn. quia videt᷑ fatum ſit nerus immobilis: ꝑ illð boe. hic actus foꝛtunaſqʒ boĩm indiſſolubili cauſaꝛum connexione conſtringit 7c. Dicendũ ꝙ nõ loquitur ibi x ſerie fatali:̊ de diuina pꝛouidentia. vnde dom. ꝙ H ꝓnomen demõſtratiuũ hic:nõ refert᷑ ad immediate di/ ctum ̊ mediate.Aliter tñ poteſt dici iuxta opinionem quoꝛundã expoſitoꝝ ·q; hoc ꝓnomen hic demonſtꝛat ſe riem fataleʒ que dicit᷑ ↄſtringeꝛe res indiſſolubili cau ſaꝝ ↄnexione.q; ↄtinet res indiſſolubiłr ſub periodo a diuina ꝓuidentia oꝛdinata.qð pʒ ex lr̃a ſequenti:q̃ di⸗ cit. Que cũ ab immobilis ꝓuidentie ꝓficiſcant᷑ exor⸗ Dijs:ipſas qͥ; immutabiles eſſe ncce eſt. vnde ⁊ hec in⸗ diſſolubilitas ↄnexionis canſaꝝ:ẽ incõmũicatio ſua⸗ rum virtutũ reſpectu ſuoꝝ effectuũ.ꝓut prouiſuʒ eſt a diuina ꝓuidentia.dicit᷑ igit᷑ fatum ↄſtringẽ res immu tabili connexione cauſaꝝ: quia coercet illa vt vna no babeat qð alterius eſt. nec poteſt euagari er illud qð oꝛdinatum eſt ſiue ꝓuiſum ẽ a diuina ꝓuidentia. Hec igit᷑ indiſſolubilitas omĩs nõ eſt ↄtraria mobilitati ne rus ſ̃m quam fatum res ↄnectit.4! Ad iltud quod obij cit᷑ de tercia diffinitõne.ꝙ illi ſubſit veritas.eo ꝙ ex vi poſitõnis ſideꝝ relinquũt᷑ diſpoſitõnes in rebo.Oncen duʒz ꝙ ſunt tria genera diſpoſitionũ in bomĩbo. Sunt enim quedaʒ que ita pure ſunt: ꝙ nõ ſunt ſub lib. ar.ſi cut ꝙ aliquis ſit longus vel breuis:albus vel niger. ⁊ in bis bene pñt poſitiones ſideꝝ. Sunt etiã alie poſiti ones que lzʒ lint naturales: in his tiñ põt iuuare liberũ ar. ſicut ſanitas vel egritudo.poteſt.n.ꝑ li.ar.adiuua⸗ ri regi natura. in his etiã poteſt vis poſitõis ſideꝝ quatenꝰ naturales ſunt. Sunt pꝛeter has etiã alie que nõ ſunt naturales:ſ̊̊ ſubſunt libero ar.vel ipſius hoĩs vel quibuſdaʒ ſpiritibo: vel etiam cauſe pᷣme. vt ꝙ ali⸗ quis ſit fur.hoc.n.ſubeſt voluntati hoĩs vel etiam ma⸗ ligno ſpiritui ſuggerẽte ⁊ nõ nature. Similit᷑ ꝙ aligꝗs ſit religioſus: hoc.n.nõ ſubeſt nature: ſ̊ voluntati dei gratiã infundentis.⁊ in his ſimpłr loquẽdo non babz poſſe vis poſitõnis ſideꝝ. Cum & dicebant illi phi: fa⸗ tum eſt vis poſitionis ſideꝝ.intelligebãt ꝙ ꝑ fatũ poſ ſet cognoſci nõ ſolum qualis quis eſſet ſuturus pꝛimo genere diſpoſitionũ aut ſecũdo:ſᷣ etiã tercio. Poc autẽ nõ eſt veꝛum.quia in illas nõ poteſt vis poſitõis ſideꝝ ſimpłr loquendo. nõ negamus tñ quin aliquo mõ ibi haberet vim ad inclinatõz ipſius aie ex diſpoſitionibo coꝛꝑis: pter colligatõeʒ aĩe ad coꝛpus. vtpote ſi natꝰ eſt ſub marte: relinquit᷑ quedam diſpoſitio in coꝛpoꝛe vt ſit calidus vel alicuiꝰ qualitatis.que exñs in coꝛꝑe: apta eſſet ad inclinandũ aĩam eius ſiue voluntateʒ ad hoc. vt eſſe iracũdus.ſ̊ iſta vis nullo mõ neceſſitatẽ in⸗ ducit.hoc aũt putabant ipſi:vnde fallebant᷑. Vñ cõtra tales opponit b.grego.in omeł.math.ij.ſuꝑ illð.Cum natus eſſet ihs ⁊c.Et dicit ſic.Abſit hoc a coꝛdibus fi eliũ vt fatum aliquid eſſe dicant. vitam quippe hoĩm ſolus qui creauit cõditoꝛ adminiſtrat.neqʒ.n. ꝗpt ſtel las homo:&bᷣ ſtelle ꝓpter hoĩeʒ facte ſunt. Obijcit etiam ipſe b.grego.⁊ augꝰ.de duobo gemĩs qui ſimul ↄcepti ⁊ ſimul nati ſunt:quoꝝ alter bonus alter malꝰ.vt ia⸗ cob ⁊ eſau.alter ſeruus alter liber. vt in filio ancille ⁊ filio regis ſimul ↄceptis ⁊ natis.⁊ ꝙ poſſent rñdẽ gꝗdã ꝙ virtus ↄſtellatõnis q̃i in inſtanti mutat᷑.iacob aũt 2 eſau nõ in eodeʒ inſtanti nati ſunt.opponit gg.ſi ꝓpter diuerſitateʒ inſtantiũ diuerſuʒ eſt fatũ iacob ⁊ eſau.ſ& cũ nec in eodeʒ inſtanti egrediat᷑ nnũ membꝝ ⁊ alterũ neceſſe iam erit:vt tot dicant fata quot mẽbra naſcen⸗ tis ſunt.qð nõ dicit᷑. Obijcit etiaʒ aliter grego.ſic. Ia teri mathematici ſolent:ꝙ quiſꝗs ſub ſigno aquarij na ſcitur.in hac vita piſcatoꝛis miſteriuʒ ſoꝛtiat᷑.piſcato⸗ res vᷣo vt fert᷑ gethulia nõ habet. Quis &̊ dicat quia ne mo illic in ſtella aquarij naſcit᷑ vbi piſcatoꝛ om̃i modo nõ habet᷑. Similit etiam obijcit qð dicit᷑. ꝙ qui ſub ſi⸗ gno libre naſcũt᷑ trapazete ſunt futuri. in inultis autẽ locis ſub libra multi naſcũt᷑ vbi trapaʒete pemitꝰ igno rant᷑.Refert tñ aug.de ciui.dei.de duobo de quibo di⸗ xerat Ypocras.ꝙ eodeʒ temꝑe infirmabant᷑ ⁊ eodẽ tẽ poꝛe ingraueſcebãt ⁊ eodeʒ temꝑe alleuiabant᷑. q̃ſituʒ fuit ab aſtrologo Poſſidonio: quare h̊ eẽt: qui rñdit. quia in eadeʒz conſtellatõne nati eſſent. Ypocras auteʒ „ 4 60 )opʒCGE 99 9 en ſe 2 er n Biſm D .1 c) õ — G Dan naten5 H dixit ꝙ hoc erat:quia ab eildeʒ parentibo ⁊ eodeʒ cõce. ptu ⁊ eodeʒ partu erant editi. Et tũc opponit ð aſtro⸗ logum augꝰ. ⁊ dicit.ꝙ ſi cauſa huiꝰrequirẽda erat:ma gis debuit cauſa intriſeca ſiue minus remota. ſicut er pte humoꝝ complexionis ⁊ alimentoꝝ ⁊ alioꝝ medi⸗ analiß cauſa remota ⁊ extrinſeca ſicut ipſe ſtelle.ꝓ pter h̊ &̊ ᷣm illam acceptioneʒ ↄtra quam diſputat au⸗ guſti.recte fatum nõ eſt.ql Ad aliud quod obijc.ꝙ fa/ tum ſᷣm ꝙ accipit᷑ ab au.continet᷑ ſub fato ſᷣm ꝙ acci pit᷑ a boetio.Dicendũ ꝙ aliter ⁊ aliter accipit᷑ ſᷣm intẽ tioneʒ boetij ⁊ auguſtini.ſicut.n.vult boe.quemadmo dũ eſt quidam oꝛdo a deo ⁊ hic eſt diuina ꝓuidẽtia:ita eſt ab illa ꝓuidentia relictus quidam oꝛdo ipſaꝝ cauſa rum ad ſuos effectus in ipſis rebo cauſaꝝ.dico poten⸗ tiuʒ per ſe ad ponendũ ſuos effectus.⁊ intelligimus h̊ per ſe.i.ſufficient.vt ſit per ſe voluntas cauſa volunta rioꝝ:ſic ⁊ natura naturaliũ. Sed intelligendũ ꝙ ad⸗ huc ex diuina ꝓuidentia relinquit᷑ in rebus duplex oꝛ do ſiue oꝛdo quo ad duo.ſcʒ quo ad eſſentiã: ⁊ quo ad mouendũ.non ꝗᷓ quilibʒ oꝛdo a diuina ꝓuidentia reli ctus in rebus cæbet dici fatum m boe. ſed tñ ille ordo ſiue diſpoſitio illa que eſt qtum ad mouendũ.⁊ h̊ er di ſtinctione boetij cũ dicit.fatum eſt rebus mobilibus ĩ⸗ herens diſpoſitio ⁊c̃.nõ dicit entibo. Et ſimilit in alia eſcriptione dicit.ꝙ eſt mobilis nexus.ſᷣm bhanc ꝗᷣra⸗ tioneʒ fati:cuʒ nullus motus immobilibo accidat ſine cauſa oꝛdinata ad illum effectum: recte pñt dici omẽs motus reꝝ iſtaꝝ mobiliuʒ eſſe ſub diſpoſitõne fati Fᷣm boe.Scðʒ aũt acceptõʒ auguſtini:que ſua nõ eſt:h̊ ac⸗ cipit illam a phᷣis:vt ↄtra illam diſputet.nõ ↄtinet᷑ fa⸗ tum ſub fato ᷣm ꝓꝙ accipit boe.qð patet.qꝛ philoſophi illi nõ accipiebãt fatum niſi circa hoĩes ⁊ in vi poſiti⸗ onis ſideꝝ.⁊ in hoc errabant ꝙ ipſi ponebant nccitatẽ ſiue certitudineʒ ineuitabilitatis in ipſis effectibo re⸗ linquẽdis in hominibo.vnde ipſi volebãt dicere.ꝙ iſte ſi naſcit᷑ ſub tali poſitõne ſideꝝ vel concipit᷑: ineuitabi liter erit fur vel religioſus ⁊ hmõi.ſic aũt ñ eſt.vnð pʒ ꝙ h̊ mõ nõ eſt creatũ ↄtentũ ſub fato Fm boe.nam boe⸗ tius nõ intendebat aliqueʒ effectũ neceſſaꝛio relinꝗ in homĩbus: per quem ineuitabilit eſſet bonus vel ma⸗ lus. Membꝛũ terciũ Onſequenter querit᷑ quoꝝ ſit fatuʒ hoc modo. Primo.an fatum ſit oĩm qnoꝛũẽ diuina ꝓuidentia: Secũdo.vtꝝ natura⸗ lia omĩa infeꝛioꝛa:vt coꝛꝑalia:ſu biaceat fato. Tercio.vtꝝ coꝛpꝰ rp̃i in ſuo ↄcepiu vel partu ali quo mõ ſubſuerit fato. Articułꝰ primꝰ 3 D primũ quo querit᷑ an oĩm quoꝝ eſt diui na ꝓuidentia ſit fatum. Et videt᷑ ꝙ ſie. Do etius.fatũ eſt rebꝰ mobilibo inheꝛes diſpo/ ſitio ꝑ quẽ ꝓuidẽtia ſuis qᷓq; nectit oꝛdinibo.Si aũtp⸗ uidentia queqʒ nectit per diſpoſitionem que eſt fatuzʒ. 2 quecunq;ʒ diſpoſitione que eſt fatum nectuntur:ſunt fatalia.ergo quecunq; nectit prouidentia nectuntur ꝑ fatum. 4¶. Ytem idem m Moetium. JFatum eſt eorum que diuina ſimplicitas gerenda diſpoſuit mobilis ne⸗ xus.ergo fatum eſt eoꝛum que cadunt ſub diuina diſ⸗ poſitione.ſed quecunq; ſubſunt diuine prouidẽtie ſub⸗ ſunt diuine diſpoſitioni. ergo fatum eſt omnium eo⸗ rum quoꝛum eſi prouidentia. 4¶l Stem in boc videtur eſſe differentia inter prouidentiam 2 fatum ꝙᷓtum ad illa que in illis ſubſunt. ꝙ prouidentia eſt diſpoſitio ſimul omnia diſponens. fatum eſt per quod vnum⸗ quodq; ad effectum producit. Sicut artiſex dige⸗ rit mente omnia quecunqʒ vult ad effectum ducere. ijpo M.etn Mycanhg- SRno 9. fa 1o:. gue l Dic G P 1o mnotn Ne iek, ndſn Kahii, uſikun tihkfnin Nahenain gpuictin koſſthen de er Unrlighmns atſtclnn lignigt, ebug be ntiitge Poicniur ſeatileen tendigde, mobite tſimiliige Fnbexe, bpaceit,ſ pitbicn olicͤneſtii ſuanöͤcher 1oͦgintt Gepoee 1 int ebantin igefickr Nentg ble:nenn tüich md oe anbo⸗ ſoſeligi 1s rel n/ ifatnn dimnqront iaſubin felpan Nueſtio 7 poſt opatur vnũquodqʒ ſᷣm ꝙ pꝛimo in mente geſſit. 2 hoc eſt quod dicit boe.ꝓnidentia cũcta parit ꝙᷓuis . .„ . „ „ . 2 * di diuerſa qᷓuis inſinita complectit᷑fatum vo ſingula gerit in Rons locis foꝛmis ⁊ temꝑibo diſtꝛibuta.vt hec is oꝛdini⸗ catio in diuine mẽtis adunata temꝑalis oꝛdinis explicatio in diuine mẽtis ad ꝓſpectu prouidẽtia ſit.eadeʒ pᷣo adunatio digeſta atq; explicata temꝑibo:fatum vocet᷑.ex his pʒ ꝙ ñẽ dꝛñtia i. hfer hec in numero eoꝝ que illis ſubſunt.¶ Pretea. nonne dicit boe.ꝙ fatum ſingula digeꝛit que.ſcadunt ſub ꝓuidentia.ꝗ̊ fatũ eſt oim quoꝝ eſt ꝓuidẽtia. Itẽ dicit boe. ꝙ deus omne maluʒz de reipublice ſue termis ꝑ fatalis ſerieʒ neceſſitatis elimiat. vt videt᷑ nihil ex cludit᷑ a ſerie fatali niſi malũ.ꝙ̊ omne bonũ cadit ſb fa⸗ to ſicut ꝓuidentia.g̊ 2c. Contra.Moe.manifeſtum eſt immobileʒ ſimplicẽq; gerendarũq; ſoꝛmã rerum eẽ ꝓuidentiã.fatum po eoꝝ que diuina ſimplicitas geꝛen da diſpoſuit mobileʒ nexũ atq; oꝛdineʒ tpaleʒ. quo fit vt omia que fato ſubſunt prouidentie q; ſubiecta ſunt. cui ipſum etiã ſubiacet fatum. Quedã vo que ſub ꝓui⸗ dentia locata ſunt fati ſeriem ſuꝑent. Et dicit expoſi⸗ toꝛ.ꝙ fatum ſubeſt ꝓuidentie ſicut ſpecies generi.vnð quecũq; ſunt ſub fato:ſunt ſub ꝓuidentia ⁊ nõ ecõuer⸗ ſo.̊ nõ oim eſt fſatum quoꝝ eſt ꝓuidentia. Dð oce⸗ dimus dicentes. ꝙ quedã exeunt ſimpłr de nõ eẽ in eẽ: quoꝝ deus eſt tota cauſa. quedam de nõ eſſe ad eẽ ſim⸗ pliciter:quoꝝ dveus nõ eſt tota cauſa ̊ ↄcurrẽtibo cau⸗ lis inferioꝛibus illa ꝓducit in eſſe.ſicut eſt de omibus illis que mediantibo cauſis inferioꝛibo ꝓducant᷑ iĩ eſſe que primo modo ſunt q;tum ad eſſe ꝙ ſunt nõ ſi ubiacẽt fato.ſubiacẽt tñ qᷓtum ad actus ⁊ oꝑatõnes conſequẽ⸗ tes:quoꝝ ipſa ſunt cauſe vel ↄcauſe.vñ generalit oꝑa⸗ tiones ⁊ oꝑata que ſunt immediate a dinina niden⸗ tia ſiue a cæo vt a tota cauſa nõ ſubiacẽt fato. Alia vᷣo ſiue ſint oꝑata ſiue oꝑationes aliquo mõ ſubiacẽt.ſ.ſᷣm ꝙ eſſe vel oꝑatio eoꝝ motione vel motu decernit᷑.⁊ hẽ qð dicit boe.ꝙ ea que primo ꝓpinqua diuinitati ſtabi liter ſixa ſunt:fatalis oꝛdineʒ mobilitatis excedũt.illa aũt ſunt ditati ſtabiliter fixa:que ab eo ſunt vt a tota cauſa.vt ſunt angeli ⁊ aĩe.qtum ad eſſe dico.⁊ hec ex⸗ cedũt oꝛdineʒ mobilitatis fatalis.vnde dicit expoſitoꝛ boetij:exponẽs illud.quedam que ſub ꝓuidẽtia locata ſunt:ſati ſerieʒ ſuꝑant.dicit quedaʒ ſunt ſub ꝓuiden⸗ tia que nõ ſunt ſub fato.ſicut angelici ſpũs alia que ſimplicitateʒ diuinitatis circũſunt.iſtud pʒ exẽplo boe tij de oꝛdinibo vertentibo circa eundeʒ cardinẽ. diẽ̃ enĩ ſic· vt oꝛbium circa eundeʒ cardineʒ ſeſe vertentiũ qui eſt intimus ad ſimplicitatẽ medietatis accedit: cet᷑ aq; extra locatoꝝ velut cardo quidam circa quem veꝛlent᷑ exiſtit.extimus vpᷣo maioꝛi ambitu rotatus:quãti a pũ⸗ cti medio indiuiduitate diſcedit᷑:tanto amplioꝛibo ſpa cijs erplicat᷑. Si ꝗd vo illi ſe medio ↄnectat ⁊ ſociet: in ſimplicitate cogit diffundi atq; diffluere ceſſat. Simi⸗ li rõne qð longius a primo mente diſcedit: maioꝛibus fati nexibo inplicat.⁊ tanto aliquid a fato libeꝝ ẽ:q̃n⸗ to illum reꝝ oꝛdineʒ intinus petit. ꝙ ſi ſuꝑne mentis heſerit firmitati motn carens:fati q; ſuꝑgꝛedit᷑ neceſſi tateʒ · Concedimꝰ igit᷑ ; nõ omĩa que ſubſunt diuĩe ꝓ uidentie:ſubſunt fato. vt ſunt illa que ülli ↄiũcta ſunt viciniſſime.cuiuſmodi ſunt illa que ſunt ab illo vt a to ta cauſa.⁊ h dico inqtum hmõi.4¶. Ad boc qð obijcit. ꝓnidentia diſpoſitõne que eſt fatum ſuis queqʒ ne⸗ ctit oꝛdinibo.Dicendũ ꝙ boe ꝙ dico queqʒ nõ hʒ ꝓnũ ciationeʒ generalit ſimpłr: H ꝓ illis que ꝓducunt᷑ in eſſe cooꝑatione cauſe create. eaꝝ.n.oꝑationũ 2⸗ oꝑato rum fatum eſt nexus. ¶ Ad aliud quod obijcit. ꝙ; fatũ eſt eoꝛum que diuina ſimplicitas gerẽda diſpoſuit ⁊c. Dicendũ ꝙ hec anẽtas eſt potius ad ↄtrariũ qᷓ; ad ꝓpo⸗ ſitum. ponit. n. autoꝛ ibideʒ drñtiaʒ int ꝓuidentiam 2 fatum. ꝙ ꝓuidentia quadaʒ ſimplicitate 2 immobili⸗ tate omẽs foꝛmas rex ↄtinet ſiue complectit᷑: ſᷣ fatuʒ ẽ — Pmagn xxvij. ceoꝛum que multiptr a tꝑaliter dirigunt᷑. vnde 2 diuĩa ꝓuidentia foꝛmas reꝝ complectit quocũq; mõ produ cendaꝝ in eſſe. ů̊ fatum ſolũ illoꝝ que mobilit᷑ ⁊ tꝑałr ꝓductura ſunt in eſſe.vnde cũ dicit: fatuz eſt eoꝝ ⁊c. H dico eoꝑ:eſt ibi ꝑtitiue intellectum. fatum eſt aliqrũ coꝛum nexus que diuina ſimplicitas eſt.vnde ex boc ⁊ ex predictis ↄcludit boe. ꝙ ſatum nõ complectit᷑ omĩa que complectit᷑ ꝓpuidentia.l Ad aliud dᷣm.qꝙ cuʒ dẽ hm boe. ꝙ hec eſt drñtia inter ꝓuidentiã ⁊ fatũ.ꝙ pro uidentia eſt diſpoſitio diſponens omĩa ſimul. fatuʒ eſt ꝑ qð vnũquodqʒ ad effectũ ꝓducit᷑. Dicendũ ꝙ hec dil ferentia intelligenda eſi qᷓtum ad illa que cooꝑatione cauſaꝝ creataꝝ ꝓducũtur in eſſe.⁊ G̊ pʒ ꝑ verba expo⸗ ſitoꝛis verba boetij que ſunt:fatum ſi ingula digerit. diẽ enim exponendo.fatum eſt ꝑ qdð deus vnâquanqʒ rem ad effectum ꝓducit ſuis locis 7 tꝑibus. Ex his patʒ ꝙ; verbũ boetij intelligi hʒ de his que aliquo mõ mediate ſunt a co.nõ.n.dom ꝙ; que oĩno immediate exeunt in eſſe a xo. ſicut ſunt illa que ſunt a tro vt a tota cã: p⸗ ducunt᷑ in eſſe ꝑ fatum.nõ enim ꝓducũt᷑ in eẽ ꝑ fatum: mſi illa inter que ⁊ cauſaʒ prima aliquo mõ cadit fa⸗ tum. Ex bis pʒ qualiter rñdet᷑ ad illud boe. fatum ſin⸗ gula digerit. ꝓ. n. dico ſingula:diſtribuit ꝓ his que ex⸗ eunt in eſſe cooꝑatione cauſe cauſate.4¶. Ad üũllud boe. xus malũ ome te reipublice ſue termis ꝑ fatalis ſeri⸗ em ncciĩtatis elimiat.Oicendũ ꝙ h̊ põt dici rõne multi plici.ſ.qꝛ fatum nibil male intendit:ſine cã mali agit. ſicut habeð a boe.dicente. bic oꝛdo.ſ.ſatalis res muta⸗ biles ⁊ aliqñ temere fluituras pria incõmutabilitate coercet.quo fit vt tametſi nobis hunc oꝛdineʒ minime ↄſiderare valentibo: confnſa omĩa ꝑturbataq; videãt᷑. nihilominꝰ ſuus modus ad bona dirigẽs cũcta dilpo⸗ nat.nihil eſt.n.qð mali cauſa nec ab ipſis quidẽ etiaʒ ꝓbis ſiat. Alia rõne põt illud dici.ſ.qꝛ nccitateʒ mali cie fiende nõ imponit: ſicut ponebant quidã dicentes. malicie humane cauſam eſſe ſerieʒ fataleʒ ex neciĩtate. ponebant.n.ꝙ ſi aligs eẽt fuꝛ vel religioſus:q; talis eẽt a necitate fati.cuiꝰotrariũ ponẽs boetius dic.ꝙ; malu om̃e c reip.ſue termis ꝑ fatalis ſerieʒ nccitatis elimi⸗ nat.i.elimĩat malũ nccio ↄtingere ꝑ ſerieʒ fatalis ncci tatis.ey hoc aũt nõ ſegt᷑ aliquo modo ꝙ omia que ſunt mala ſubſunt fato.Alia etiã rõne põt iſtud dici.ſ.quia fatalia ꝓut oꝛdinant᷑ a diuina puidentia bona ſunt.i. ex illis elicit᷑ bonũ.vñ boe.deus malũ om̃e de reip.ſue termis ꝑ fatalis ſerieʒ nccitatis elimiat. Quo fit vtea que in terris abundare credunt᷑:ſi diſponentẽ ꝓuiden tiam ſpectes:nihil vſꝙ; mali eẽ ꝑpendas. Nꝛticnlus ſecũdus. Onſequent᷑ querit᷑.vtꝝ naturalia omĩa in⸗ ferioꝛa vt coꝛpalia ſubiacẽt fato: ſm ꝙ fatũ dicit᷑ vis poſitõis ſideꝝ. ð videt᷑.naʒ ſi il la que inter naturalia ſunt nobiliſſima: vt coꝛꝑa hũa⸗ na: ſu biacent poſitioni ſideꝝ 2 motui coꝛpoꝝ ſuꝑcele⸗ ſtiũ:nam homo generat hoiez 2 ſol. q̊ multofoꝛtiꝰ alia naturalia.Si hmõi poſitio ſiue ↄſſellatio hbʒ effectuʒ in ↄceptu ⁊ partu hoĩm. bʒ effectũ reſpectu brutoꝛuz vegetabiliũ ⁊ oĩm etiã naturaliũ:⁊ maxime reſpectu naturaliũ coꝛpalium.4 Contra aug. v. de ci. dei. ga taz ad coꝛpus ꝑtinẽs ꝙ; coꝛpis ſexus.a tñ ſub eadeʒ poſiti one ſideꝝ:diuerſi ſexus gemi ↄcipi potuerũt.ſi SFillud qð eſt maxime ꝑtinens ad coꝛpus no ſubiacet fato: vi⸗ detur ꝙ nec alia debeant ſubiacere.vel ad minꝰ nõ oĩa naturalia ſeu coꝛꝑalia debeãt dici ſubiacere poſitioni ſideꝝ. Ad ̊ dᷣm.qꝙ omiĩa naturalia inferiora ſubia cent fato:ſᷣm ꝙ fatum dicit᷑ vis poſitiõis ſideꝝ.vñ ſᷣm ↄſiderat᷑ radicatio quedaʒ in vi poſitõnis ſidex ex q̃ apta nata ſunt quedaʒ teꝛelinqui in inferioꝛibo: nõ ſo⸗ luʒ poſita eſt reſpectu hoĩm:ſ̊ etiã reſi pectu alioꝝ infe⸗ rioꝝ.tñ ſᷣm ꝙ phᷣi ponebãt fatũ radicari in ſtellis.ſcʒ ia valis eaehe ſaEaaα Vtup A —,— eo modo quo dictũ eſt.S.nec fatuz aliꝗd eſt nec vſq; ẽ. l Ad hoc quo obijcit᷑.ꝙ ſᷣm aug.nõ omĩa coꝛꝑalia ſeu naturalia ſubiacent conſtellationi vt coꝛꝑis ſexus. Di cendũ ꝙ augꝰ.nõ intendit dicere quin ſexus ſubiaceat oꝑationi coꝛpoꝝ ſuꝑceleſtiuʒ:ſed intendit dicere ꝙ cõ ſtellatio nõ eſt tota cauſa diueꝛſitatis ſexus:ſ̊ etiã alia que concurrit ad hoc.nec optet quin ſi diuerſiſſexꝰ na⸗ ſcũtur vel concipiũt᷑ ſub eadeʒ ↄſtellatõne:quin ↄſtella tio ibideʒ aliquid oꝑetur.Nam eadeʒ virtute impᷣmũ tur diuerſi effectꝰ ſᷣm ꝙ ſunt diuerſa receptibilia.⁊ iõ quia alio modo diſpoſita eſt materia hꝰ ꝙᷓ ſit illa: aliũ effectum recipiẽs a coꝛpe ſuꝑceleſti qᷓ illa. vñ eadẽ vis poteſt comꝑari ad diueꝛſum ſexũ. AIcticulꝰ teꝛciꝰ Einde querit᷑.vtꝝ coꝛpus xp̃ᷣi in ſuo ↄceptu vel paꝛtu aliquo mõ ſubfuerit fato.Et ap⸗ pello fatum vim poſitõnis ſideꝝ.nõ ſicẽ ac⸗ cipiebant phᷣi:h̊ ſᷣm ꝙ; illa vis hʒ potentiaʒ aliquo mõ diſponendi vel habilitandi coꝛpꝰ humanũ.naʒ ſic ali⸗ quo modo hʒ intentioneʒ entis. O ſic:aꝛguũt quidaʒ ex ſtella illa que apaꝛuit MMagis.⁊ ex illis verbis Jo. ij. Nondũ venit hoꝛa mea.Et Jo.viij.ſimilit᷑. Mondũ venerat hoꝛa eius.j Pretea.hocipſum videt᷑ ꝑ ratõʒ. Alſſumpſit.n.xpᷣus omẽs defectus noſtros ⁊ miſeriaʒ pret ignoꝛãti ⁊ peccatũ.ſicut laſſitudinẽ.famẽ.ſitim. ⁊ hmõi.Si & in iſtis hʒ vim poſitio ſiderũ: videtur ꝙ; xpᷣus quantũ fuit ex ꝑte coꝛꝑis q;tum ad aliꝗd ſnbiectꝰ fuit poſitioni ſidex. Cont᷑.augꝰ.ĩ ſᷣmone de epipha nia.de xpᷣo verum nõ eſſet:etiaʒ ſi ſub decreto ſtelle alij boĩes naſcerent᷑.nã xpᷣus dei filius ꝓpꝛia volũtate: ho mines moꝛtales ↄditione nature naſcũt᷑. ¶ SYIteʒ ſuper illud So.ij.i Aonduʒ venit hoꝛa mea.augꝰ.ſi fatũ ẽ ſub ſideribo nõ pot erat eſſe ſub ncciĩtate ſideꝝ conditoꝛ ſi⸗ derũ.xp̃us & nõ fuit ſub vi poſitõis ſideꝝ. 4¶ Item ſuꝑ illud Yo.viij.ondũ venit hoꝛa eius.augꝰ.nõ dicimꝰ ſub fato natus eſt.hoc nec de te cꝛedẽdũ eſt.qomagis de illo ꝑ quẽ factus es.ᷓ vxpᷣus non fuit ſubiectus poſi⸗ tioni ſideꝝ. Nð ↄcedimus.dicimus ꝙ ꝙ nõ idðo ꝗqa ſtella in eius oꝛtu appaꝛuit dicendus ẽ natus ſub decꝛe to ſtelle.immo ſicut dicit ibi glo.ſtella anteqᷓ ibi naſce⸗ retur nõ erat.immo ꝗpter miniſteriũ eius facta.mini⸗ ſterio expleto ſtatim deſijt eſſe. Silłr aũt qð dicit᷑ Joh. viij.nondũ venerat hoꝛa eius:reſeꝛendũ nẽ ad fatũ.xñ ibidẽ dicit glo.interlinearis.hoꝛa eiꝰñ fatalis.Et ſuꝑ illud dicit augꝰ.ſi tua hoꝛa voluntas illius.i.xpᷣi fuit: illius hoꝛa que eſt niſi voluntas ſua.Qon ꝗ̊ horã dixit qua cogeret᷑ moꝛi:̊ qua dignaret᷑ occidi.tempꝰ.n.ex⸗ keerant quo moreret᷑:quia tempꝰ expectauit quo na⸗ ceꝛet. nec hoꝛa cogebat᷑ moꝛi:p̊ hoꝛam expectabat qua opoꝛtune fieret voluntas.nõ qua inuiti expelleret᷑ ne⸗ ceſſitas.Et ſimilit᷑ intelligendũ eſt illud Jo.ij.nonduzʒ venit hoꝛa mea.nõ fatalis: p̊ qua faceꝛe volebat aliq qᷓ facturus erat.¶! Ad illud aũt qð obijcit᷑. ꝙ aſſumplit miſerias noſtras. poſitio autẽ ſiderũ bʒ vim ĩ noſtras miſerias.̊ eſt verum qñ miſerie naturalr ſunt cõtra⸗ cte.Silr ⁊ diſpoſitõnes fatales dicũt᷑ eſſe in aliq̃. ẽ ꝑ relatõʒ ad ↄceptum vel natiuitateʒ. In xpᷣo aũt nec oce⸗ ptio fuit ꝑ naturã:immo de ſpũſancto ↄceptꝰ ẽ.nec na⸗ tiuitas oĩno ꝑ naturã:qꝛ clauſo vtero exiuit.vnð talis ↄceptus vel paꝛtus nõ fit ſubiectus poſitõni ſideꝝ.Si milit aũt ſi babiit defectus nr̃os? miſerias.ñ eas na turalit ↄtraxit: ̊ voluntarie aſſumpſit. In volũtarija aũt nõ ſequit᷑.ꝙ ſi voluit aſſumeꝛe illos vefectus qui in alijs aliquo mõ ſubijciebant᷑ poſitioni ſtellax:q/ iõ ſub ijftiebat᷑ poſitioni ſideꝝ. vnde etſi nos aliquo mõ ſubij⸗ ciamuꝛ qᷓtum ad ↄceptum ? natiuitateʒ eo mõ quo eſt eypoſitũ S.ipſe tñ nullatenꝰ fuit ſubiectus. C ad n , 3) * ⸗ Achod ſyda . mA ſh 24 GenO b afß P Nlembꝛũ quartũ Onſequent querit᷑.in quibo tñ cauſis ra dicet᷑ fatum. Et videt᷑ ꝙ in aſtꝛis. ſi.n.ex impreſſione ſideꝝ relinquit᷑ effectus ĩ in⸗ ferioꝛibo.impᷣſſio aũt effectꝰtauq in cã ra dicet᷑ in impᷣmente.g̊ fatum qdð ↄſiſtit in vi poſitõis ſi⸗ terũ:radicat᷑ in aſtris.ql IOtẽ hoc videt᷑ ſonare auẽtas aug.ſuꝑ illud Jo.viij.nondũ venit hoꝛa mea.ſi fatuʒ ẽ ſub ſideribo: nõ poterat eſſe ſub ncciĩtate ſideꝝ cõditor ſideꝝ. Ad qð dõm.ꝙ plus intelligebant phi ſub no mine fati q; ratõz imprimendi.videlʒ ratõʒ ineuitabi⸗ litatis. Et ꝙᷓtuʒ ad h nuſqᷓ radicant᷑ ſicut in cã. ſideꝛa enim nõ ſunt cã tota euentus inferioꝝ.immo ſunt mul te alie cauſe infeꝛioꝛes:ex quibo dependet rõ effectuum inferioꝝ. ſicut ex ſideribo vel Magis. Preterea. ꝗ vel⸗ let vim faceꝛe in hᷣ ꝙ dico cã efficiẽs: coꝛꝑa ſuꝑioꝛa ñ ꝓ pꝛie poſſent dici cã efficiens reſpectu inſerioꝝ. Dic.n. aug.xv.de ciui.dei.ca.ix.ꝙ quedaʒ eſt cã que facit 2 nõ fit:ſicut deus.Sunt alie cauſe faciẽtes ⁊ facte: ſiẽ cre⸗ ati ſpũs.⁊ maxime rõnabiles.ſunt aũt alie que magis fiunt vel faciunt: ſicut ſunt coꝛꝑales canſe. vnde dic ꝙ iam nõ ſunt inter cauſas efficientes ãnunciande hmõi. vnde coꝛꝑa ſuꝑioꝛa cũ ꝑ ſuũ motum relinquat᷑ aliquis effectus in inferioꝛibo:ipſa aũt nõ a ſe mouean᷑ ſed ab alijs.etſi dicant᷑ cauſe inferioꝝ:nõ tñ hoc eſt ſᷣm ꝓpriã totam ratõʒ cauſe efficientis. Tamen intelligendum ꝙ; cum dicũtur ſuꝑioꝛa q;tum ad ſuum motũ eſſe cauſa inferioꝝ:nõ eſt ſimilis ratio iſtius cauſalitatis reſpe⸗ ctu oĩm inferioꝝ. Aliter.n.poteſt dici.ꝙ actio elemen toꝝ cauſat᷑ ex motu ſuꝑioꝛuʒ:⁊ aliter mutatõnes circa iſta inferioꝛa coꝛꝛuptibilia.Cõꝑatio.n.motus coꝛpo⸗ rũ ſuꝑioꝝ ad elementa immediatioꝛ eſt ſiue minus me diata. vnde frequẽtius relinquũt᷑ diſpoſitõnes in ipᷣis elementis ſᷣm motũ coꝛpoꝝ ſuꝑioꝝ qᷓ in iſtis inferioꝛi bus.Et exr hoc væcipiebant᷑ ipſi phi.qꝛ putabant ſic vi cebant ibi eſſe:ſic debere eſſe ĩ nobis. i2õ aũt ſic ẽ.qm̃ longe remotioꝛ eſt ↄpoſitio iſia qᷓ illa.ſicut ̊ ipſi acci⸗ piebãt fatum nuſq; radicat᷑. Scdm aũt id qð bʒ de en⸗ te bñ põt radicari in aſtris.ſᷣm illã acceptõʒ fati quaz accipit augꝰ.hoc tñ ſemꝑ intellecto ꝙ illa radicatio fa ti nullaʒ ineuitabilitatẽ dicat reſpectu inferioꝝ. Membꝛũ quintum Snſequent querit᷑ de coꝛdia liberi ar. fati.⁊ eſt opoſitio Lullij ciceronis:quã recitat augꝰ.v.de ci.dei.talis.Si preſci⸗ ta ſunt omĩa futura: h̊ oꝛdine euenient qͥ futura eẽ preſcita ſunt.a ſi Hͥ oꝛdine eueniẽt: certꝰ ẽor⸗ do rexꝝ preſciẽte deo.⁊ ſi certus ẽ oꝛdo reꝝ:certus ẽ or⸗ do cauſaꝝ.iQõ.n.fieꝛi aliqd põt: qð non efficiens ali⸗ qua cã pceſſerit.Si aũt certꝰ eſt oꝛdo cauſoꝝ qͥ fit om̃e qð fit:ſato fiũt omĩa que fiũt.Qð ſi ita ẽ:nihilẽ ĩ nr̃a ptãte:nullũq; ẽ libeꝝ arbitriũ volũtatis. Mð ſi ita eſt fruſtra leges dant᷑:fruſtra obiurgatões laudes vitupe ratões adhibent᷑:⁊ fruſitra bonis pᷣmia malis ſuplicia cõſtituta ſunt. Qũo & ſtabunt ſimul:fatũ ⁊ libeꝝ arbi⸗ triũ? ⁊ currit iſta oꝑpoſitio nõ ſᷣm acceptõʒ phoꝝ:ſed Fm acceptõʒ boetij. Sic.n.omĩa mobilia fato regunt᷑ neq; poteſt dici ꝙ fatũ illo mõ acceptuz nõ ſit.¶ Item Hoe . hec ſcʒ ſeries fatalis actus foꝛtunaſqʒ hoim in⸗ diſſolubili cauſaꝝ ↄnexione ↄſtringit.⁊ ſᷣm expoſitorẽ actus ↄcernit actus coꝛꝑis.ſ.bellũ.agriculturã.⁊ actꝰ animi vt actꝰquibo exercitamur circa liberales aꝛtes. hᷣ ↄſtat ꝙ hmõi oꝑa ſunt liberi ar.Si q̊ hmõi actus ho minũ ↄſtringit indiſſolubili ↄnexiõe: videt᷑ ꝙ ñ pᷣt libẽ exiꝛe in actũ aliquẽ ſ̊ nccĩtate coercet᷑ ad illð.¶ Ad pꝛi mũ rñdẽdũ m aug.v.de ci.œi.q cũ dẽ certꝰ oꝛdo cau-⸗ ſaꝝ:dupłr põt illa ceꝛtitudo accipi.ſiẽ ẽ dupler neceſſi⸗ tas.Eſt.n.quedã nccĩtas q ñ ẽ ĩ nra ptãte:vᷣ en ſi no/ liſt no⸗ U ſe. nee nciantebee inquakeſien noneaneſetg veclingi inteligone noͤeſten ſalimnanir Factioknn utatähssere motetp ſiuemen ſtötani⸗ iſkisinſert vtäbuntſi buͦtſicii ipſten/ gohy etn lan guaz radicunoſ nior. m alberi er. eronighi is Hipih mneevenien ien cerpin ncentubit eſficenet ſaniftwn enbtläinn Girck Glcksſinſe jalslltin 7lberatin gborſl * ſczbolnn, 4 Opoinn uninn glesantin innen koiſtli a owan enc niſiin Nueſtio lumus eſficit qð põt. ſicut ẽ necĩtas moꝛtis.⁊ hbec ẽ ine⸗ uitabilitatis.⁊ talis oꝛdo cauſaꝝ ñ ẽ in omĩboqᷓ ſunt. Si aũt ita eẽt tũc poſſet aliqd valere obiectio prius ſa cta.ſub tali.n.nccitate nõ ſunt ea qᷓ ſunt a volũtate no⸗ ſtra.Eſt aũt alia nccitas ſᷣm quã dicimꝰ ĩ volũtarijs ꝙ ſi nolumus nece eſt illa fieri.2⁊ intelligimꝰ de actu inte rioꝛi:qui ñ põt impediri.⁊ ceꝛtitudo ab iſta neceſſitate ſumpta bñ ſufficit in oꝛdie cauſaꝝ oꝛdinataꝝ ſub ſerie fati.ᷣ tũc nõ ſequit᷑:certus ẽ oꝛdo cauſaꝝ. nihil pᷣt li beꝝ ar.G.n.mõ fatũ ⁊ li.ar.nõ ogponũt᷑. immo ipᷣm li. ar.noſtrũ ẽ vna cauſaꝝ:Fſᷣm cuiꝰ oꝛdinatõʒ ad ſuos eſ⸗ fectus currit ſeries fati ſicut currebat.Siłr ſᷣm oꝛdia⸗ tioneʒ cauſaꝝ naturaliũ ad ſuos effectꝰ ⁊ hmõi.4¶! Ad aliud dom.ꝙ nõ dicit᷑ oſtringi niſi ꝑ fatũ ↄnexiõe indiſ ſolubili.qꝛ ncce bʒ exiꝛe in actus ſuos vel nõ exire.⁊ Gq inꝙᷓtũ actus liberi ar.ſᷣ qꝛ cõnerione fatali coercet᷑ ab euagatõe limitũ dine ꝓuidẽtie.ſ.determĩatoꝝ a diuĩa ꝓuidentia. deſtinatione · Nueſtio. xxviij. ge pre / Raine conſequẽti adiuuãte dño querẽdũ eſt de pdeſtina⸗ tione ⁊ eius oꝓpoſito.ſ.reprobatõe: ſi⸗ mulqʒ; de dĩna electõe ⁊ dilectõe.pᷣde⸗ ſtinatio.n. diĩna ponit electõʒ 2 dilecti oneʒ.omĩs.n.pᷣdeſtinatus a deo eſt electꝰ ⁊2 dilectꝰ.̊ ñ ↄuertit᷑.electus.n.aligꝗs dr tm̃ qᷓtũ ad pñteʒ iuſticiã.ſi cut Judas qᷓuis ſit reprobo. Iteʒ omis electus ẽ dile⸗ ctus.hec ñ ↄuertit᷑electio.n.reſpicit grãm.dilectio vᷣo nõ ſolũ grãm ſ̊ naturã. gratia aut poit naturã: ſ̊ natu ra n ponit grãm.vñ dilectꝰ adhuc dẽ ꝗ malꝰ ẽ rõne na ture.pᷣdeſtinatio &̊ ſꝑ reſpicit głaʒ:electio ñ ſꝑ reſpicit glam ſᷣ ſy gram. dilectio ñ ſꝑ graãm vel glaʒ:ᷣ ſp natu rã. Querendũ eſt igit᷑ primo de p̃deſtiatõe dina. Scðo de repꝛobatõne.Teꝛcio.de electõe. Quaꝛto.de dilecti⸗ one. Primo igit᷑ querit᷑ de pdeſtinatõe ꝗd ſit. Secũ do. quoꝝ ſit. Tercio.ſi cã vel rõ eiꝰ ſit. Quarto.q̃ cau⸗ utas een. Alembrũ primũ Verit᷑ igit᷑ in pᷣmis de pdeſtiatiõe ꝗd ſit ĩ bũc modũ.Primo.ꝗqd ſit ſᷣm nomẽ.Se⸗ cũdo.ꝗd ſit pdeſtiatio ᷣm ratõʒ. Lercõ. gd ſit km reʒ. ANeticulꝰ? pꝛimus Dprimũ ſic dr.ꝙ ſaluãdi ſũt pᷣdeſtĩati 2 di lecti.malach̊. Jacob dilexi ⁊c.XK ſunt electi. Vnnññ ad ro.xj.ᷣm electõezʒ relige ſalue fiẽt.Et et ſũt vocati.iuſtiſicati.magnificati.ad ro.rij. Quos pᷣdeſtiauit ⁊c. Pꝛedeſtiatio ẽ ab etno.vocatio.iuſtifica tio.⁊ magnificatio ex tpe.Dilectõ dẽ ab etno malach. .ꝛ ex tꝑe. Jo. xiiij.q diligit me diliget᷑ a pꝛe meo.Si⸗ milit electio etna.math.ᷣxx. pauci electi.2 ex tẽꝑe. Jo. V.none.xij.vos elegi ⁊c.ſic.n. Judas electꝰfuit. Que⸗ rit᷑ vñ h.ſ.qꝙ pᷣdeſtinatio ſꝑ ẽ etna. dilectõ 2 electõ etna tꝑalis.vocatõ pᷣo ⁊ iuſtiſicatõ ⁊ magnificatõ tm̃ tpa⸗ lis. Bñſio.in noĩe pdeſtinatõis duo ſunt.añceſſio ⸗ eſtinatio. ĩ deſtinatõne tria.oꝑtet.n. ꝙ ſit alicꝰ:2 de aliqͥ: ad aliud. iõ ĩ pdeſtinatõe ſunt tria. vnũ vt pri⸗ cipiũ.ſ.ppatio a qͥẽ.qd dr gle ĩ ſuturo diẽ vt terminũ ad quẽ. ⁊ qð d eĩ pñti:dic vt mediũ ꝑ quẽ ẽ p̃deſtĩa tio. dẽ ex tpe. h̊ pdeſtinatõ rõne añceſſioõis ẽ etna.hec cni ppoſitio p:dic añceſſiõʒ enitatis ad tp̃us.Notan da ẽ drũñjtia alit ꝙᷓ priꝰ.ſᷣm ꝙ hec noĩa reſi piciũt gꝛaʒ na ſaluãdi ab etno dicũt᷑ pdeſſiati:ſily di lecti.naʒ p̃de ſtiatõ ẽ gee ſil dilectõ ? electõ. gia af p̃ᷣmo dat᷑:poſtea babet᷑: poſtea ipa aliqs vtit᷑. pdeſtinatõ at reſpic ꝙ ofe rat᷑ gia. qd notar cũ dẽ ppatio gre. dilectio relpiẽ Gaz bitã. bonũ.n.ẽ rõ dilectiois.cũ ͤ de diligit hüc: videt — 2) Xl Den PW eErαο dv pWα S xxviuij. aliqð bonũ ĩ eo rõne cꝰ deꝰ diligit ip̃m. vñ eĩ dꝛ gꝛa ꝗ⸗ tũfaciẽs.Electõ vᷣo dẽ ᷣm duos modos. Vno mò vt cõ notet effectũ ſeꝑatõis boni a malo.⁊ G̊ mõ pᷣoꝛẽ intẽtõ electõis intẽtõe dilectõis. Alio mõ vt ↄnotet effectũ aſ⸗ ſumptõis animꝰ bono ad meliꝰ. ⁊ ̊ mõ ſegꝗt᷑ intẽtõ ele ctõis electõʒ dilectõis.Electio vᷣo ↄnotat vluzʒ gre. ele⸗ ctio.n.ẽ de duobo oppoſitis alteꝝ poptare. vñ et reſpicẽ vſuʒ liberi ar. tẽ differũt vocano.iuſtificatõ ⁊ magſi cato.qꝛ ñ ẽ niſi bonũ gr̃e ge. Aſdagficatio ẽ reſpectu gle. vocatio iuſtificatõ reſpectu gr̃e. Sʒ gr̃a bʒ duos effectꝰ. vnũ reuocare a malo qð dr vocatio.aliũ oꝛdia⸗ re ad bonũ qð dẽ iuſtificatio.i¶ Si ꝗ q̃rit᷑q̃re pᷣdeſtia⸗ tio ſolũ et᷑na: dilectio ⁊ electio tꝑalis:vocatio ⁊ iuſti⸗ ſicatio ex tpe: SDico ꝙ pᷣdeſtinatõ diẽ approbatõez dei etnã ſm ꝙ ẽ reſpeciu boni:et᷑ añ om̃e tpᷣs. dilectõ at ⁊ electõ dicut dĩnaʒ appꝛobatõzʒ:ᷣ ñ derminãt eã vtx bo ni ab et᷑no vel ex tꝑe.vocatõ ⁊ iuſtificatõ derminãt di⸗ — uinã appꝛobatõʒ vel volũtatẽ reſpectu bom:ſᷣm ꝙ ofer⸗ nict. Aꝛticul? ſecudꝰ? Onſeq̃nt᷑ qrit᷑.qd ſit pᷣdeſtiatio ſᷣm ratõʒ ĩ⸗ telligẽtie. Et videt᷑ ꝙ ſit ĩ genẽ ſcie.dicit᷑.n. xxxv.di.j.ſent᷑.ꝙ ſcia dei ꝓpt᷑ vaꝛios effectus diueꝛſa ſoꝛtit noĩa.dẽ.n.ñ tm̃ ſcia:ſᷣ ſapia.ꝓuidẽtia.pᷣ ſcia.diſpoſitio.pᷣdeſtiatio.ex qͥ videt᷑ pᷣdeſtiatio ſit in genẽ ſcie. ¶¶ Itẽ niſi pᷣdeſtiatio eẽt ĩ genẽ ſcĩe:male diffi nit᷑ ab aus.pᷣdeſtiatio ẽ pᷣcia bñficioꝝ dei.¶ Itẽ pᷣdeſti natio ẽ pᷣꝑatio gẽe:ſ̊ pᷣpatõ ꝑtĩet ad potẽtiã:ñ ad ſciazʒ vel volũtatẽ.&̊ pᷣdeſtiatio ẽ ĩ genẽ potẽtie. Itẽ ad hoc obijcit᷑ ĩ riũ.qꝛ pᷣdeſtiatio diffinit᷑ ꝓpoſitũ miſerẽdi.hᷣ ꝓpoſitũ ẽ volũtas.̊ pᷣdeſtiatio ẽ ĩ genẽ volũtatis.vteʒ ſcia ñ ẽ cã rei ſcite.pᷣdeſtiatõ ẽ cã gre pᷣꝑate.cã at᷑ ñ ẽ po nẽda ĩ genẽ eiꝰqð n ẽ cã.ꝗᷓ pᷣdeſtiatõ n ẽ ponẽda ĩ genẽ ſcie.¶ Itẽ ſcia poꝛ ẽ rõne ipa volũtate.pᷣdeſtiatio vᷣo eſt poſterioꝛ rõne ipᷣa volũtate.q̊ ñ ẽ ĩ genẽ ſcie.¶¶ Itẽ ñ pᷣ⸗ æſtiat deꝰ aliqͥs niſi qs ꝓpoĩt volũtate foꝛe ſaluãdos.qᷓ p̃deſtiatõ ẽ volũtas vel ĩ genẽ volũtatis. Itẽ q̃rit᷑ cuʒ aſſignẽt᷑ qᷓtuoꝛ diffinitões p̃deſtinatõis.qᷓꝝ vna ẽ.pᷣde⸗ ſtinatõ ẽ pᷣſcia bñficõꝝ dei.Alia.p̃deſtiatio ẽ poꝛdiatõ alicꝰad głaʒ. Lercia pᷣdeſtinatio ẽ ꝓoſitũ miſerendi. NQuaꝛta pᷣdeſtiatõ ẽ pᷣꝑatõ gꝛe ĩ pñti ⁊ głe ĩ futuꝛo.qũo diffeꝛt iſte diffinitöes. Ad h̊ dom.q; pdeſtiatõ ẽ ĩ ge nẽ ſcie bnplaciti ſiue apꝛobatiõis. Eſt.n.ſcia ſicẽ dicit xxxv.di.j.ſent. Scia at᷑ dꝛ dupłr.ſcia ſimplex:⁊ ſcia cũ appꝛobatõe ſiue apꝛobatõis.Sciĩa at᷑ ſimplex ñ ẽ ca ſei toꝝ.ſᷣ̊ ſcia apꝛobatõis ẽ cã ſcitoꝝ.i.appꝛobatoꝝ.In ſci entia bñplaciti vel apꝛobatõis itelligẽ ſcia ĩ rectitudi ne:⁊ volũtas ſiue aꝑpꝛobatõ ĩ obliꝗtate.⁊ qꝛ voluntas dina ẽ ſufficiẽs cã eoꝝ q̃ ei ſſũt: cointelligit᷑ potentia. Scðʒz h̊ ̊ dðᷣʒ. ꝙ p̃deſtiatõ ẽ ſᷣm rectitudieʒ ĩ genẽ ſcĩe ñ ſciĩe q̃ ẽ ꝑ modũ ſpecłatm̃ q ẽ ſimpłx noticia.ᷣ ſcie p⸗ ctice q̃ ẽ ꝑ modũ pᷣcticũ.q̃ ↄincta ẽ volũtati ⁊ cã oꝑatõ nis.⁊ inð ẽ ꝙ qñq; ĩ re pᷣdeſtiatõis poĩt᷑ pᷣſcia:qñq; ꝓ poſitũ:qñq; pᷣpato.⁊ ſic pʒ ſoło ad oba.⸗. Ad ſedm q qᷓ rit᷑ ð dꝛntia diffinitõnũ.dðm ꝙ cũ pᷣdeſtiatõ põat᷑ ĩ ge⸗ nẽ ſcĩe pᷣctice ſiue appꝛobatõis.q̃tuoꝛ at᷑ actꝰdꝛñtes ſᷣm ratõʒ ĩtelligẽtie ĩtelligũt᷑ ĩ rõe p̃deſtiatõis:lʒ ñ differãt Fm actũ. Pꝛimꝰ ẽ ↄᷣſcẽ ſiue iudicare. Scðs eligẽ ſiue diſponẽ h̊ ⁊ cogitaẽ ad faciẽdũ. Terciꝰẽ velle ſiue o ponẽ facẽ.Quaꝛtꝰ ẽ volũtate firma ĩ finẽ diꝛigẽ. Scð pᷣmũ actũ data ẽ hec diffinitõ.pᷣdeſtiatõ ẽ pᷣſcia.Fʒ actũ ſecũdũ pᷣdeſtĩatõ ẽ poꝛdiatõ.poꝛdiatõ.n.pᷣm rõeʒ ĩtelli geẽtie pᷣcedit volũtatẽ ⁊ ſeꝗt᷑ ſciaʒ.⁊ attẽdr̃ ĩ diſpõne ↄñ te ſcĩiaʒ. Scðʒ at actũ tci dat᷑ iſta:pᷣdeſtiatõ ẽ ꝗꝓpoſitũ ⁊c̃.ꝓpoſitũ.n.iĩ nobᷣ nihil alið ẽ qᷓ volutas fiꝛmata deli⸗ beꝛatõe. hᷣ qꝛ ĩ deo ñ ẽ delibatõ ꝗꝛ nec igrãtia:iõ ꝓpolſitũ deoẽ firma eiꝰvolũtas.Scðʒ actũ vltimũ dat᷑ iſta.pᷣ⸗ eſtiatõ ẽ ppatõ ⁊c.pᷣꝑatõ.n.ẽ velut ĩ finem directõ. ¶ AUlr ſuit᷑ iſtoꝝ drñtia: ⁊ foꝛte meliꝰvt dicat᷑ ꝙ ſcia in nob dẽ dupłr. ſcia ſpecłatia ⁊ pᷣctica. Silr in veo dicit ſeientia ſimplicis noticie:2 ſcientia axprobatõis.doᷣm ze predeſtinatio eſt in genere ſcie approbatõis. ꝓpter. dicit᷑ rõ predeſtinatõis rõne ſcie vel rõne appꝛobati⸗ onis: 2 vtrobiq; duptr. Sciĩa. n. opandoꝝ põt eſſe du⸗ plicit. vt ſint opanda: vel vt fiat. Koõne & ſcie duplicit ſumit᷑ rõ predeſtinatiõis.rõne ſcie ſimpłr:vel rõne ſcie inclinate ad opus: ſiue cũ inclinatõne ad opꝰ.pᷣino mo dicit᷑ predeſtinatõ preſcia ⁊c.ſcðᷣo mõ pꝛeoꝛdinatõ ⁊c. Rõne volũtatis duplex eſt ſilr.eſt.n. volũtas ꝓponẽs: 2 voluntas exequẽs. Rõne volũtatis ponẽtis dicit pᷣ⸗ cxſtinatio ꝓpoſitũ miſerendi.rõne volũtatis exequen⸗ tis dicit᷑ predeſtinatio preꝑatio gratie. Aꝛticulꝰ? teꝛciꝰ Onſequent᷑ querit᷑.quid ſit pᷣdeſtinatio ſᷣm rem. Zld qð ſic aug.in li.de vocatõe ſctoꝝ. predeſtinatio eſt ppatio gre in pnti:⁊ glie iĩ futuro. In hac diffinitõe tangit᷑ qð eſt ante tp̃us.ſ.pre patio eterna: æ qð eſt poſt tempꝰ.ſ. gloꝛia futura: qð comitat᷑ tempꝰ pnᷣs.ſ.gratis in pñti. Scoᷣm h ̊ querit an predeſtinatio ſit eterna aut tꝑalis.naʒ cũ predeſti⸗ natio ſit preꝑatio in pñti.gꝛatia aũt in pñti non eſt ab eterno.q̊ nec pꝑatio gratie in pñti erit ab eterno.s & nec predeſtinatio. 4 Ytez artifex domus nõ diceret᷑ pꝑare domũ:niſi baberet aliqð qð ad ipſam faciendaʒ vel ad ipſius eſſe ꝑtineret. vt ligna lapides ⁊ hmõi. & ſi pꝛede ſiinatio eſt preꝑatio gratie ab eterno: oꝑtet ꝙ ab eter⸗ no ſit aliꝗd de re preꝑanda.̊ nibil de gꝛatia dꝛ ab eteꝛ no fuiſſe.ᷓ preꝑatio bꝰ nõ fuit ab eterno. Itẽ querit᷑ quid ſubeſt preꝑationi ꝓpter qð preꝑatio ab eternoẽ. qꝛ iʒ artifer faciendi domũ ſciam habeat? voluntatẽ: nõ tñ dicit᷑ preꝑatio domus eſſe.ꝗ̊ ſi volũtas dei ⁊ ſcia ſit reſpectu alicuiꝰ cui daturus ſit gratiã in pñti:quia finaliter bñ vſurus eſt.nõ ꝓpter h̊ dicet᷑ preꝑatio gra⸗ tie ab eterno.p. MRñſio.preꝑatio dicit᷑ dupłr.preꝑatõ enim dicit᷑ cũ datur gratia 2⁊ añqᷓ ctur.ſ.cũ eſt ſcietia ꝙ aligs bñ vſurus eſſ finalit.⁊ eſt volũtas dãdi ei.ſᷣm primũ modũ quantũ eſt ex ꝑte preꝑate gr̃e qð eſt cõno tatuz: dicit᷑ preꝑatio temꝑalis.ſᷣm modũ ſecũdũ dicit᷑ eterna preꝑatio:quia h̊ mõ impoꝛtat voluntatẽ ab eteꝛ no.voluntatẽ.ſ.dandi iſti gratiã cũ pꝛeſcia ꝙ bñ ſit vſu rus ea finaliter.⁊ ꝑ boc pʒ ſolutio ad primu.4! Ad ſe⸗ cundũ doᷣm.ꝙ nõ eſt ſimile de aꝛtifice hoĩe 2⁊ de ceo. qꝛ artifer bomo nõ eſt ſibi ſuſficiens ad totã ſuã oꝑatiõz: 2 ideo requirit uateriã ſu bicctaʒ.artifex deus ſibi per omiĩa eſt ſufficiẽs:nec indiget materia ſubiecta.vñ ar⸗ tiſex ſummꝰ bʒ vim agentis ſine materia. agit.n. ac ſi materia ſue actõis ſit.ſiue ſit ſiue ñ ſit.⁊ iõ qð eſt ex ꝑ⸗ te eiꝰ dicit᷑ oꝑatio:dũmodo ↄcurrat ſapĩa ſcia ⁊ volun tas.qð nõ eſi er paꝛte hois.Et ad illud qð dicit᷑:nibil eſt ab eterno gratie.dico ꝙ nihil eſt gꝛatie ĩ effectu:ſed tñ eſt gratia in ſua cã ſiuè in principio ſuo? ↄpleto.⁊? h̊ pʒ ſolutio ad tercio obiectũ. ine Membꝛum ſecuũdum Onſequent᷑ querit᷑ quoꝝ ſit pᷣdeſtinatõ hᷣ mõ. Primo.an ſit entis vel ñ entis.Se⸗ cũdo.vtꝝ ſit oim reproboꝝ⁊ electoꝛum. Tercio.an poſſit eẽ repꝛioboꝝ.Quaꝛto. vtxꝝ ſit angeloꝝ.Quinto.vtꝝ ſit błoꝝ in glia. Serto. quo ſit xpᷣi.ſᷣ illð etermĩabit᷑.j.de incarnatõe xp̃ᷣi. Articulus pꝛimꝰ D primũ ſic.pᷣdeſtinatio ẽ ab eterno.⁊ pᷣde ſtinatio ẽ creature.ſ̊ creatuꝛa ñẽ ens ab et⸗ no.̊ pᷣdeſtinatio ẽ ñ entis.¶ Cont᷑.ſuꝑ illð ad ro.j.ꝗ pᷣdeſtinatꝰ ẽ ⁊c.dic Orige· Deſtiatio ẽ eiꝰ ꝗẽ ſ dic aug.in li.de vocatiõe ſccoꝝ.ꝗd ẽ pᷣdeſtinatio: niſi veſtinatio alicꝰ.̊ pᷣdeſtinatõ ñ ẽ miſi eiꝰ ꝗ eſt. pᷣdeſtia tio ſolu eſt entis. ¶ Itẽ pdeſtinatio qᷓ deꝰ pdeſtinat dr fFane- A 28 ad p̃deſtinatõz q̃ res p̃deſtinat᷑ ſiẽ̃ relatõ ⁊ conelatõ.ſᷣ due relatões ñ pnt eẽ in eodezʒ ſuppoſito. ſi pᷣdeſtiatio pᷣdeſtinãtis ẽ ĩ co:ſua coꝛꝛelatio ñ erit ĩ ceo ſ̊ ĩ creatu ra.ſ̊ creatura ñ ẽ ab eterno: nec pᷣdeſtinatio q̃ ile p⸗ deſtinatus ẽ:ẽ ab eteꝛno.j̊ pᷣdeſtinatio ẽ ſolũ entis actu vel in tꝑe. Rñſio.res dẽ ens dupłr.in ſua nat᷑a:⁊ in ci pᷣſcia ſiue poꝛdinatõe.eẽ rei ĩ ꝓpria nata ñ ẽ eternũ ſ tpale.ſᷣ eẽ rei ĩ pᷣſcia ſiue ĩ poꝛdinatiõe ẽ eternũ:⁊ nõ diſterẽs ab eẽ dino:qꝛ eẽ rei hmõi ñ ẽ alið ꝙᷓ eẽ ydee ſi⸗ ue rõnis eterne ĩ deo.eẽ rei ĩ ſua nata ẽ eẽ ſunptr.eẽ rei ĩ cã ſiue ĩ pᷣſcia ẽ eẽ rei ᷣm ꝗd. Scðʒ H̊ ꝭ̊ dm.ꝙ pᷣdeſti⸗ natio dẽ reſpectu rei entis in cã ſiue ĩ pᷣſcia. ñ reſpectu rei exñtis in ſua nata ꝓpria.⁊ ita pᷣdeſtinatio pᷣt eſſe re ſpectu rei entis Fᷣm ꝗqd:⁊a reſpectu rei ñ entis ſimptr. Ad illð qð obijcit e aucte oꝛige.dðm ꝙ oꝛig.loq bat᷑ de pdeſlinatõe ſiue deſtinatõe xpᷣi:cui ↄuenit eẽ ab eteꝛno rõne ꝑſone:lʒ ñ rõne hũane nat᷑e.⁊ ſic deſtinatõ xp̃i ẽ eius ꝗ ẽ.ñ ſic aüt ẽ de nobis ꝗbo ñ ↄueit eẽ ab eter no nec rõne ꝑſone nec rõne nat᷑e.¶ Ad ſecũdũ ddm.q; ſiẽ ẽ ideʒ ĩ re qᷓtũ ẽ ex ꝑte pꝛincipał ſignificatõis.deus pᷣſcit iſtů ⁊ ine pᷣſcit᷑ a o: tñ diuerſus ẽ modꝰ ĩ dicẽdo rõne ↄnotati ĩ creatura.qꝛ eadẽ ẽ pᷣuiſio vel pᷣſcia q̃ ſö⸗ eſt ei qð dẽ actiue:⁊ qð dẽ paſſiue ⁊ actiue.⁊ h ẽ ex ꝑte creature ↄnotate q̃ ↄſiderat᷑ ĩ hitudine ad diĩnaʒ pᷣſciaʒ aut vt ſubiectũ illi.⁊ ſᷣm h̊ deſignat᷑ actiue.vt cũ dẽ deꝰ p̃ſcit iſtũ.aut vt ẽ in illa:a ſic deſignat᷑ paſſiue.vt cũ dĩ iſte ẽ pᷣſcitus a deo.Silłr pᷣdeſtinatiõi ſiue dicat᷑ acnue vel paſſiue ideʒ ſubeſt qꝙᷓtũ ad principale ſigniſicatũ:ſ ſolũ differt qᷓtũ ad ↄnotatũ.Eñ ad illð qð obijc.ꝙ pꝛe deſtinatio pᷣdeſtinati ñẽ in o.rñdenqũ ẽ.ꝙ ſi loqt᷑ de principali ſignificatõe falſuʒ ẽ:qꝛ ẽ ĩ doo.pᷣdeſtinatõ ei p̃deſtinati idẽ ẽ qdð pᷣdeſtinatio pdeſtinãtis. Aticul? ſecud? D ſecũdũ.vtꝝ ſit pᷣdeſtinatio oĩm tazʒ repꝛo boꝝ ꝙᷓ electoꝝ: ꝓeedit᷑ ſic.nihil alið c prede ſtinatio niſi pᷣſcia cũ apꝛobatõe.vñ ibiẽ ſei entia dei ⁊ volũtas.ſᷣ ſcia dei ẽ reſpectu oĩm: ⁊ volũtas ſalutis reſpectu oĩm.ꝗ̊ pᷣdeſtinatio ẽ reſpectu oĩm:pro batio medie.ſcit.n.deꝰ ⁊ bona ⁊ mala.ſilr deꝰ vult oẽs hoĩes ſaluos fieri.ij.thi.j.ᷓ reſpectu ſalutis oim ẽ vo⸗ lütas dei 2 lei. pdeſtinatio.q̊ omẽs ſunt pᷣdeſtinati. Itẽ de pfectõe ſolis ẽ ꝙ illuiat eq cecũ ⁊ vidẽtẽ.eq enĩ irradiat ſuꝑ vtrũq;. ſᷣ ſiẽ dicit dyoꝰ.bonũ ſuꝑ fummũ magis diffundit ſuã bonitatẽ ꝙᷓ ſol ſuũ lumẽ. Si Sqn⸗ tũ ẽ de ſe ſol coĩcat ſuũ lumẽ oibo: 7 &? ſuã bomitat- ſcʒ grãm 2 glaz. ſunt pdeſtinati. ¶¶ IYtẽ pPma cã eqlit ſe bʒ ad oẽs:ñ tñ oẽs ſilr vel equałr ſe hñt ad eã.vnde aug.ſicut luxr pns ? ceco tñ cecꝰ abſens ? luci:ita gra⸗ tia dei pᷣs ẽ oibo.ñ tñ mali pñtes ſunt ei.tota at cau⸗ ſalitas ẽ penes deũ.ſi & ſcia dei ẽ reſpectu oim⸗ cauſa⸗ litas ſilr: oẽs ſunt pᷣdeſtinatit. Cont᷑ nõ oẽs ſalua⸗ bunt᷑. ñ oẽs ſunt pdeſtinati. Rñſio.ſcia ſe hʒ eqlit ad oẽs.volũtas ſilr vno mõ ſe bʒ ad oẽs. ſᷣ volũtas ch Hlcia ñ ſe bʒ equalr ad oẽs.ñ tñ h ẽ ipt diuerlitateʒ ꝗ lit ĩ p̃ſcia.ſᷣ qꝛ nos ñ babemꝰ nos equalr ad ipazʒ. vñ pᷣ teſtinatio nõ ſolũ dic volũtatẽ cæi:bᷣ volũtatẽ cũᷣ pſcien tia qᷓ bñ ſunt vſuri dono ſuo. Uñ ᷣm Yo. dam̃. doõm. ꝙ eſt duplex volũtas.eſt. n. volũtas añcedẽs:⁊ voluntas ↄſequẽs.polũtate añcedẽte vult deꝰoẽs hoĩes laluos fi eri. bec.n.ẽ volũtas q reſpicit creaturã rõnalez ſalua⸗ bilẽ. voluntas ↄſequẽs cũ p̃ſcia ꝗ bñ vſurus ẽ dono dei ſic ñ vult oẽs hoĩes ſaluos fieri:p̊ electos ſolũ.x ſic dr voluntas cxi rõnalis.ſi. n. vellet alicui finalr ſaluteʒq male vſus eſt ꝑ li.ar. nõ eẽt iuſta. ¶ Oð obijcit᷑ ꝙ ſol equalit ſe hʒ ad oẽs.Dicendũ ꝙ equalit᷑ ſe hʒ ad oes B non omẽs equalit ad ip̃m. ⁊ m hoc nõ eſt predeſtina- tio oĩm: quia predeſtinatio ponit preſcientiã ꝙ iſte ſit bene vſurus.⁊? ideo nõ eſt ſimile. ¶ Ad aliud dom. ꝙ bec eſt duplex tota cauſa ſalutis eſi opud deuʒ. n tots ono 2) fard Pſtciceſ „ eicehie⸗ bcief N hinagiet ſäriirſt elintoftet, neſtisſinge döngael ichi uati tenſiedhn nucttihe d ſeölici gnificndgr e mochii ſohelffini Nctine.zhig eaddig Ntiue cide k peſſtenti⸗ ſiveditln prleſſgrſri ilsccbe mnciel 1No. ceſine lnis. tatocinttn Cnblaldiert wblide ibi eelnoinereie ntpuwein⸗ alkos tueini ſo⸗ Prſcdelinn. tingliitien riſthfunni atſtüboi Ni muncick hirodeic geluciting el⸗tota gtet tuoimta oſchtheit is loind nnninez Nulſtz inr gintaen Ooſt lign chln toſtts⸗ ſonhe ecnn⸗ V ftutſei iteſ,i Mueſtio cauſa effectiua principalit eſt apud deũ:ſᷣ tota cã ſuſce ptiua nõ eſt apud cũ.nõ. n. cogit nos ſaluari. 2 B̃ eſt qð dicit. xlj. di.j.ſent.totũ ẽ dei:totũ eſt noſtꝝ. Aꝛticulus teꝛcins Onſequent᷑ ad terciũ.vtꝝ poſſit eſſe aliorũ q̃ electoꝝ predeſtinatio:ꝓcedit᷑ ſic. Luẽ.v. rumpebat᷑ rethe. Glo.nõ tot intꝛant de iu⸗ cis quot ſunt predeſtinati.̊ minui põt numerꝰ ⁊ au⸗ geri. ¶ Itez deutro.j. addat deus ad hũc numeꝝ mul⸗ ta milia.Glo. ad hunc numeꝝ diffinitũ in preſcia dei qui nouit qui ſunt eius.̊ ⁊c.¶ʒ Steʒ.xxxiiij. Job. cõte⸗ ret multos ⁊c. Glo.locũ vite alijs cadentibo alij ſoꝛtiũ tur. Iteʒ apoc.iij. Tene qð habes ne alius accipiat co ronaʒ tua. põt predeſtinari qui nõ eſt p̃ᷣdeſtinatus. IZtem iſte preſcitus põt facere qð in ſe eſt. ⁊ ſi fecerit deus dabit gratiã.põt etiã ꝑſeuerare in gratia: qꝛ nec deus aufert graãm nec dyabolus põt auferre.q̊ᷓ põt ꝑſe⸗ uerare. a poteſt ſaluari.̊ᷓ põt eẽ p̃deſtinat?. Con⸗ tra.eſt numerus numerãs ⁊ numerꝰ numeratus.ſi qᷓ⸗ ritur de numero numerato: vel de numero numeꝛante videt᷑ vrerum vtrunq;. quia deus ſcit qui ſaluabũt᷑ ⁊ q̃t ſaluabunt᷑. certus eſt numerꝰ.ᷓ nõ pñt augeri vel mi nui.ſic.n.augeꝛet᷑ diuina ſcia vel minueret. Gñſio. certus eſt numeꝛus electoꝝ apud deũ.Et ad obiecta di cendũ.ꝙ auẽtes intelligũt᷑ de ſtatu gratie ĩ pñti.q Sʒ ad primũ dõᷣm.ꝙ intelligit᷑ glo. ᷣm ꝙ refert᷑ ad diuer ſos ſtatus.fuerũt.n.quidam predeſtinati vt crederent in primo aduentu: quidam in fine. vult ̊ diceꝛe ꝙ non tot de iudeis intrauerũt ad fideʒ in primitiua eccia qͥt ſunt predeſtinati: Hᷣ alij intrabunt in fine.Vleljlalit.nõ tot intrant in ſtatu iudaiſmi:quot ſunt predeſtinati.ſᷣ intrant facti xrpᷣiani.⸗¶ Ad aliud deutro.j.ddᷣm.ꝙ nũe⸗ rus diffinitus eſt apud deũ ⁊ illoꝝ qui habent in pre⸗ ſenti gratiã ſ̊ nõ finaliter:F̊ numerus illoꝝ ꝗ ſinalit. Nuod jg dicit᷑ eutro.j.intelligi᷑ de numero qtum ad pñtem inſticiam. ¶ Iem ad illud.locum vite alij ſoꝛti unt᷑. Dicendũ ꝙ locus iuſticie vel vite dicit᷑ ſtatꝰ pñtis iuſticie.⁊ de vita gratie:ñ de vita gloꝛie.¶. Itez ad ali nd dðm. ꝙ iſte põt ſaluari ⁊ põt eſſe predeſtinatꝰ. p ſi fiat argumentatio.iſle põt eſſe predeſtinatus.⁊ iſte eſt preſcitus.ꝗᷓ preſcitue põt eſſe predeſtinatus.nõ valet: hſ̊ eſt fallacia ſᷣm aceñs.qm aliud eſt loqui de iſto: alið & iſto.Fᷣm ꝙ preſcitus vel predeſtinatus.cũ.n.dicit᷑ p veſtinatus:notat᷑ diuina ꝓuiſio immutabilis ſiue pfi⸗ nitio.⁊ ideo nõ debet ↄcedi:predeſtinatus nõ põt dam nari vel preſcitus põt ſaluari.tñ põt ↄcedi:iſte põt ſal⸗ uari ? iſte p̃ᷣt dãnari. Articulus quartꝰ Onſequent᷑ querit᷑.vtꝝ predeſtinatio ſit re⸗ ſpectu bonoꝝ angeloꝝ.Cũ.n.pꝛedeſtinatio ſit ꝓpoſitũ miſerendi.in btis aũt angelis nõ eſt miſeria nec fuit.ᷓ reſpectu eoꝝ nõ eſt predeſtinatõ. Itez predeſtinatio eſt pꝑatio gratie in pñii:⁊ gloꝛie in futuro.ſ̊ in angelis beatis ſimulẽ gꝛatia 2 gla.eꝛgo ipſi ñ ſunt pᷣdeſtinati. Rñſio.cum diuerſe ſint rati⸗ ones predeſtinatõis a ſanctis:oſideratõis reſpectꝰ ha⸗ bitus eſt differẽs. naʒ cũ predeſtinatio ſit rénalis nat᷑e rationalis aũt natura eſt angelica?2 hũana.põt acci pi coĩter 'm ꝙ ↄuenit angelice nature ⁊ hũane.vel ſpe cialit bm ꝙ duenit hũane.ſᷣm coĩter accipit᷑:dr pᷣde⸗ ſtinatio pᷣſcia bñficioꝝ dei preoꝛdinatio alicuiꝰad glo riã.ſm ꝙ ↄuenit humane:dicit᷑ poſitũ miſerẽdi⁊ eti⸗ am preꝑatio gratie in pñti ⁊ głe in futuro.qꝛ in angeł beatis nõ fuit miſeria: ideo nec ꝓpoſitũ miſerẽdi dicit reſpectu illoꝝ.nec etiã in ipſis anteceſſit gratia glaz. B̊ ſlatus hũanus fuit duplex. ante pctm: poſt peccatũ. ſm ꝙ ante peccatũ dicit᷑ predeſtinatio preꝑatio gre in pñti ⁊c.ᷣ poſt peccatũ dicit ꝓpoſituʒ miſerendi. Item Nc; ſe an N ae, Er l * W.- A/ Au . . Bo 1 %7 XvXxv. alie due differũt. naʒ bñficiũ dicit᷑ magis coĩter qᷓ; gla. vñ vna eſt magis coĩis alia.vñ illa q̃ dicit ꝙ pᷣdeſtinatio eſt poꝛdinatio alicuiꝰ ad gloꝛiã:datur ꝑ drñtiã ꝓriã. altera ꝑ drñtiaʒ coẽm. Et dicit᷑ drñtia ꝓpria que ꝑ ſe ẽ p̃deſtinatõis ꝓprie ſumpte.hec aũt drñtia.ſ.bñſicioꝝ nõ eſt ꝓpria.alijs.n.ↄuenit q; predeſtinatis ꝓprie ſum⸗ pta pᷣdeſtinatõne.vñ nõ dat᷑ ꝑ ↄuertentiaʒ. Aꝛticulus quintꝰ Onſequent querit᷑.vtꝝ predeſtinatio ſit il⸗ loꝝ ꝗ ſunt in gła.Et videt᷑ ꝙ nõ.iAon enim illis eſt gła futura.¶ Pretea.nõ ſunt ĩ mi⸗ ſeria:vnde nec de illis ẽ ꝓoſitũ miſerẽdi. Rũderũt aliqui.ꝙ pᷣdeſtinatus põt ſumi noialit᷑:vel ꝑticipialit. Momĩaliter ſumẽdo nõ ſunt pᷣdeſtinati.ſic.n.eſt ppatõ gratie pñtis ⁊ gloꝛie future.qꝛ non eſt illis gła futura. Sed ꝑticipialit verũ eſt.vt ſit ſenſus.qꝛ aliqñ fuit veꝝ dicere ꝙ iſti p̃deſtinati ſunt:qꝛ pᷣteriti tꝑis eſt pᷣdeſtina tus.el alit.ꝗa gła eſt infinita: vnde ſꝑ ſunt in gła:⁊ ſꝑ ẽ in eis gła futura. Mlem bruʒ tercinz Onſequẽt᷑ querit᷑.an predeſtinatõnis ſit cã vel rõ.⁊ querũt᷑ tria coĩter qtuʒ ad p⸗ deſtinatõʒz ⁊ reprobatõʒ. Pꝛimo.vtrum cauſaʒ hẽat ex meritis ꝓprijs. Scðo.an cauſam habeat ex meritis alienis. LZercio.an cauſam habeat ex ꝑte dei. Aꝛticnlus pꝛimꝰ Dprimũ obijcit᷑ ſic.oↄſtans eſt ꝙ aligꝗs pᷣt fa cere ꝙ habeat grazʒ.quia ſi facit qð in ſe eſt: haꝛ abebit gram. 2 hñs grãm põt facere ꝙ; fi⸗ nalit᷑ hẽat grãm. ſi finalit᷑ hʒ grazʒ pᷣdeſtinatus eſt.g põt aliquis facere ꝙ ſit pᷣdeſtinatus.4 Item ad ro.ix. Eſau ſubtracta gratia eſt reprobatus.ſ̊ ſubtractõ gr̃e eſt ex meritis.q̊ reprobatio eſt ex meritis.⸗ Itẽ ad ro. ix.ſuꝑ illud.nüuꝗd inigtas apud deũ.Glo.eſau ꝑ iuſti⸗ ciã ẽ reprobatꝰ.ꝗᷓ ex meritis. ¶¶ Itẽ ſuꝑ illð malach.j. cuiꝰ vult miſeret᷑ ⁊c. Nugꝰ. hec voluntas iniuſta eſſe ñ põt:qꝛ venit de occultiſſimis meritis.¶¶ Itẽ ad rom̃.ix. miſereboꝛ cui miſereboꝛ.glo.ambꝛo.dabo illi gꝛatiam quẽ ſcio toto coꝛde ad me poſt erroꝛẽ reueꝛſuꝝ.⁊ h ẽ da re cui dandũ.gᷓ ꝓgt᷑ futuꝝ ſᷣuitiũ dat᷑ miſcoia. Con tra.eẽ pᷣdeſtinatũ eſt eẽ ab eterno.merita nꝛa hñt eẽ tẽ⸗ ꝑale.⁊ tꝑale ñ eſt cã eterni.&̊ nec meꝛita cã pᷣdeſtinatõ⸗ nis.Itez ad thim̃.nõ ex oꝑibo iuſticie q̃ fecimꝰnos:ſᷣ Fᷣm ſus miſcdiaʒ ſaluos nos fecit.⸗ Iteʒ ad ro.ix.pꝛo bat apls ꝙ gratia nõ põt eẽ ex meritis:alioꝗn gra nõ eẽt gratia.Si & infuſio gratie que eſt temꝑalis nõ põt eẽ ex meritis.̊ nec predeſtinatio que ẽ eterna.¶¶ Item ad ro.ix. Jacob dilexi ⁊c.glo.ſine meritis vnũ dilexi: aliũ reprobaui. Rñũſio. in noĩe pdeſtinatõnis 2 re⸗ pꝛobatõis intelligũt᷑ plura.In p̃deſtinatõe.n.intelligi tur preſcia ⁊ gr̃a ⁊ gla reſpectu aliquoꝝ eſt pᷣdeſſiatio. Similit in reprobatõe ſunt tria.preſcia.⁊ pñs iniqui tas.⁊ pena futura.cum ꝗ̊ inuenit᷑ in auẽtibo ſanctorũ ꝙ predeſtinatio vel reprobatio fit ex meritis:rñdẽdũ. ꝙ ſi hoc dicat᷑ ᷓtũ ad prĩcipale ſignificatũ.ſic nõ ſunt ex meritis.ſi qꝙtũ ad ↄnotatũ:ſic ſunt ex meritis:pᷣ diſ⸗ ferẽt ex ꝑte p̃ᷣdeſtinatõis ⁊ repꝛobatõis.nã ex ꝑte pꝛede ſtinatõis nec pᷣncipale ſignificatũ ẽ ex meritis nec etiã primũ ↄnotatũ qðẽ infuſio gre:ſ collatio głe ex meri⸗ tis ẽ.ex ꝑte aũt repꝛobatõis alit ẽ.nã principale ſigni⸗ ficatũ eſt preſcia ⁊ pꝑatio:oↄnotatũ pñs inigtas ⁊ futu ra pena.patet ꝙ reprobatio qᷓ;tũ ad principale ſigni ficatũ nõ ẽ ex meritis.ᷣ qtũ ad ↄnotata põt dici ꝙ ẽ ex meritis.Si q̊ inueniant᷑ auẽtes que dicant ꝙ predeſti⸗ natio ⁊ reprobatio ſint ex meritis:nõ ẽ referendum ad principale ſignatum ſed ad connotatũ. ſᷣ̊ drñt ĩ prede⸗ Srr in e 6,* 1 reur ” ſtinatione 2 reprobatõne.vt dictũ eſt. ¶ Oð obycit iſte pot ſacere ꝙ habeat gratiã dei. doõᷣm ꝙ H intelligit ſic. ꝙ facere aliquid quo facto habeat gratiã · ſicut iſte aꝑiendo feneſtꝛã facit ꝙ illumiat᷑ domus.nõ eã illuiet ſᷣ aliquid facit quo facto illumĩat᷑.eodeʒ etiã ſenſu in⸗ telligit᷑.poteſt facere ꝙ ꝑſeueret in gratia. Qec ex hoc ſequit᷑. ꝙ hic ſit predeſtinatus.quia prime ſunt impro prie:ſᷣ vltima nullo mõ eſt vera.nam babere gratiaʒ ẽ temꝑale:⁊ ideo poſſumꝰ aliꝗd facere añcedens ad gᷣa tiã.ſ̊ predeſtinatio eterna:⁊ ideo nibil poſſumꝰ faceꝛe antecedẽs. 4j Ad illaʒ roax. glo. ſubtractio gꝛatie eſt ex meritis. ⁊ repꝛobatio.pʒ ſolutio ꝑ predicta.Ael põt dici ꝙ ſubtractio gratie nõ eſt cã reprobatõis.vñ ſi ab latiuus notat cãm:falſa eſt.ſ̊ ſi notat ↄcomitantiã:ve⸗ ra eſt. Itez ad illud. eſau ꝑ iuſticiã eſt repꝛobatus vł iuſte ⁊c. Dicẽdũ ſᷣm ꝙ. S.q notat᷑ iuſticia nõ reſpectu pꝛincipalis ſignificati: ̊ reſpectu ↄnotati. Exponatur qsð dicit᷑: deus preꝑat alicui penam ex meritisquod dicit᷑ ex merins põt referri ad preꝑatõʒ abſolute: 2 ſic falſa.vel in cõpatione ad pena:⁊ ſic vera.qꝛ pena pro meritis infligit. Olel alit.vno mõ dicit᷑ iuſticia diuina equitas reddens vnicuiqʒ qð ſuũ eſt.alio mõ exigetia meritoꝝ.primo mõ ſumit᷑ hic iuſticia.rõ.n.reproba⸗ tionis eſt iuſticia.rõ pꝛedeſtinatõis eſt miſcdia.hñt.n. predeſtinatio ⁊ repꝛobatio ratõz:etſi ñ cauſaʒ.4/ Item ad illud ꝙ voluntas venit ex occultiſſimis meꝛitis ⁊c. f. ñſio.ꝙ de: põt dicere cãm oꝛiginalem: ⁊ ſic falſa.vel materialeʒ: ⁊ ſic vera.vnde ꝑ h̊ ſignificat᷑ ꝙ reprobati onis effectus q̃i materialis exigentia: ſint mala meri⸗ ta.4 Itez ad illud ambꝛo.dom. ꝙ amb.nõ vult dicere ꝙ merita ſunt cauſa quare dat᷑ gratia:hᷣ qꝛ ſint congru entia vt illi detur gratia. vnde nõ poſuit veꝛbũ notans cãm ſ̊ ↄgruentiã. vnde dixit: dabo gratiã ei quẽ ſcio ad me reuerſuꝝ.nõ quia ſcio ad me reuerſuꝝ. Aeꝛticulꝰ ſecũdꝰ Onſequent᷑ querit᷑ vtrũ aliena merita ſint cã ip̃ius pᷣdeſlinatõis.Et arguit᷑ ſic.ꝑ meri⸗ ta ſanctoꝝ impetrat᷑ gratia prima.⁊ poteſt etiã impetrari ꝑſeuerantia ⁊ etiã merita eterna.g ? po teſt impetrari predeſtinatio.¶ Item amb. pꝛedeſtina⸗ tio oꝛ»onibo iuuat᷑ ſanctoꝝ.ſᷣ̊qua rõne iuuat᷑:põt impe trari.¶¶ Item Greg.in yſaac facta ẽ ꝓmiſſio.ſ̊ ſancto rũ precibo adiuuanda eſt pꝛefinitio dei.¶ Iteʒz aug. in li.de ꝑſeuerãtia.ſi ꝗ nondũ vocati ſunt: illis vt vocẽ tur oꝛemus.foꝛtaſſe.n.predeſtinata ſunt vt nr̃is oꝛatio nibo ocedant᷑.q̊ 7. MRñſio.ĩ verbo pᷣdeſtinatõis ſunt duo.vnũ:qꝛ eſt ibi dei pᷣſciẽtia vel preꝑatio vel preoꝛdi natio.aliud eſt collatio gratie vel gloꝛie.Ad primuʒ ñ eſt referendũ ꝙ adiuuet᷑ pꝛedeſtinatio ſanctoꝝ pᷣcibo:ſᷣ ad ſecũduzʒ.qꝛ effectus pᷣdeſtinatõis ꝗ ẽ collatio gꝛatie in pñti ⁊ gloꝛie in futuro:implet᷑ pᷣcibo ſanctoꝝ.¶¶ Qð obijcit᷑.ꝙ ſancti impetrent grãm ꝑſeuerantiã ⁊ gloꝛiaʒ nõ ſequit᷑ ̊ predeſtinatõʒ.qꝛ reſpectu gratie ꝑſeueꝛãtie gloꝛie põt aliqꝗd eſſe antecedẽs.qꝛ temꝑalia ſunt:ſ p⸗ deſtinatio eterna.⁊ ideo nihil põt eẽ añceædẽs.⁊ ꝑ h̊ pʒ rñſio ad duo alia que ſequũt᷑. ¶¶ Ad illud aug.vltimũ dðm . ꝙ vocatio interioꝛ ſemꝑ eſt temꝑalis.ad ro.viij. Quos ſᷣdeſtinauit hos ⁊ vocauit·ad hanc vocatõʒ ſcʒ gre infuſioneʒ pñt nuare oꝛões ſanctoꝝ:nõ ad prede⸗ ſtinatõʒ que eſt eterna. MNeticulꝰ terciꝰ Onſequent᷑ querit᷑.vtꝝ reprobatio ⁊ pꝛede ſtinatio hẽant cãm ex ꝑte dei.ſ.pᷣſciaʒ.i.vtꝝ . pᷣſcia q̃ ſcit iſtũ bñ vſuꝝ gra:ſit cã p̃deſtina⸗ tionis.⁊ pᷣſcia q̃ ſcit illũ male vſuꝝ ſit cã reprobatõis. 4 Ad hec aug.volũtas dei ex rõne ẽ.Silr Jo.dam̃.vo luntas eſt rõnalis appetitus.g̊ maxie voluntas dei.ſꝑ enĩ qð nobilius eſt deo tribuendũ.ſᷣ̊ voluntas oꝑãs ex . rn N de ea O ſpna! ſes ₰G ATan Jun pl ſlr⸗ rone pᷣferenda ẽ illi q̃ oꝑat᷑ ſine rõne.Querit ̊ q̃ ſitrõ volũtatis diuine.videt᷑ ꝙ pᷣſcia. volũtatis·n.q ex ra⸗ tione ſcia pᷣcedens ratio eſt. Cũ & in pᷣdeſtinatõe intel⸗ igaʒ voluntatẽ.ſ.pᷣparatiuã:erit eiꝰ rõ pᷣſcia.¶ Ad h̊ facit illud ro.viij.qͥs pᷣſciuit hos pᷣdeſtinauit.Ad h̊ et ẽ rõ: qꝛ ſciĩa ſꝑ eſt rõ voluntatis oꝑantis ex rõne. Itẽ ad ideʒ pʒ rõ.gꝗa ſi eẽt aligꝗs laꝛgitoꝛ bonoꝝ ⁊ ſciret ꝙ iſte nõ vteret᷑ bn dono ſuo ̊ male: nõ eẽt bonus ⁊ rõnalis Diſpẽſatoꝛ ſi daret illi ꝗ male eẽt vſurꝰ: ⁊ ñ illi ꝗ bene eſſet vſurus.ſ̊ ipſe deus preſcit omĩa.rõ & eſt vt det illi qui bñ vſurus eſt:⁊ nõ illi q male. Contra.aug.ĩ li. de predeſtinatõne ſanctoꝝ.nõ qꝛ nos tales futuros eẽ preſciuit ideo elegit.¶ Iteʒ ſi dicat᷑ ꝙ meritũ in pᷣſcia ſit cã p̃ᷣdeſtinatõis ⁊ reprobatõis.aut &̊ meꝛita in pᷣſci⸗ entia ſunt ideʒ qð deus:aut nõ.Si ideʒ: g ideʒ eſt cau ſa ſui.naʒ predeſtinatio etiã ideʒ eſt qð deꝰ. Sed meri ta in preſcia vel in cauſa nõ ſunt idem qð deꝰ.⁊ meꝛita in ſuo eſſe ſunt temꝑalia.qᷓ tꝑale eſt cauſa eterni. Itẽ deus dat grãam illi queʒ ſcit male vſuꝝ:vt iude ꝓdito⸗ ri.nec tñ ex h̊ dicit᷑ irrõnabiłr ageꝛe. a ſili nõ eſt ratõ quare dicat᷑ agere irrõnabiłr:quia nõ dat illi ꝗ beneẽ vſurus.gratia ꝗ̊ nõ eſt cauſa vel ratio predeſtinatõis. Ztem voluntas dei eſt prima cauſa ⁊ rõ oĩm. ſᷣ pᷣme rõnis vel cauſe non eſt cauſa vel ratio. ᷓ volũtatis di⸗ uine nõ eſt querenda ratio vel cauſa. Rñlio.ſᷣm reʒ idem eſt in deo preſcĩa predeſtinatio pm principale ſi⸗ gnificatũ:tñ ſᷣm ratõʒ intelligẽtie diffeꝛũt.⁊ ideo vnuʒ põt dici ratio alteriꝰ: nõ cauſa.⁊ Gᷓ voluit dicẽ augꝰ.cũ dixit: voluntas dei ex rõne eſt.¶ ꝗ obijcit᷑ ñ ido ele git ⁊c.ſi ideo dicit cãm verum eſt:ſi ratõʒ ſalſum ẽ.qa pꝛeſcia meritoꝝ dicit ratõz voluntatis.nõ tñ ex h̊ ſeꝗt᷑ ꝙ ipſa merita ſint ratio ſiue cauſa volũtatis.. Ad il⸗ lud dom.qꝙ nihil aliud ſunt merita in preſcĩa ꝙᷓ preſci⸗ entia meritoꝝ.preſcia aũt meritoꝝ ideʒ eſt qð &ꝰ. nõ eſt aũt ideʒ ratio ſui.nam etſi qtũ ad principale ſiqtũ ſint idem preſcia ? voluntas: differũt tñ ſᷣm ratõz itel ligentie q;ẽtum ad connotata.nã collatõis gratie ⁊ glo⸗ rie põt eſſe ratio preſcia meritoꝝ.4l Ad illud qð obij⸗ cit᷑.ꝙ dñs dat illi qui nõ bñ eſt vſurus. Dicendũ ꝙ hẽ ex rõne bonitatis.qꝛ dat illi ꝗ facit qð in ſe eſt:ſᷣ ratõe equitatis eſt ꝙ dat illi queʒ ſcit bñ vſux. Mlembruʒ quaꝛtum Onſequent᷑ queꝛit᷑ de cauſalitate pdeſti⸗ nationis. querunt᷑ tria. Primo. cuiuſ⸗ modi cauſa ſit. Scðo.ſi ponat aliquẽ ef⸗ fectũ in predeſtinato.Tercio.ſi effectus eius poſſit caſſari. Aꝛticulꝰ? p̃ᷣmꝰ Dprimũ. Ro.viij.quos predeſſĩauit.glo. predeſtinatio eſt cã cuiꝰ effectus eſt gratia. MNuerit᷑ g̊. vtꝝ ſit cauſa nccia vel otingens. nõ ↄtingens:qꝛ nibil ↄtingẽs cadit in deo. Si nccia. H cauſa nccia poſita ponit᷑ effectus.ſᷣ predeſtinatõ ẽ eter na. a gratia. ¶ Item eſt cauſa ꝓpria 2 coĩs. ſi pde⸗ ſtinatio eſt cauſa gratie:querit᷑ an ſit cã ꝓpꝛia vel com munis. Si coĩs: ꝑ aliqð additũ efficiet ꝓꝛia. Illud additum aut eſt temꝑale:aut eternũ. ſi tꝑale: ꝗ̊ adhuc illius temꝑalis eẽt cauſa predeſtinatio. Sed queritur vt prius:eius cauſa vel ꝓpria vel coĩs.⁊ ſic ĩ infinitů. velillud addituz erit eternum: totum eternũ.cauſa g ꝓpria erit eterna.ᷣ effectus eternus. Si eſt cã ꝓpria:g ipſa poſita ponit᷑ effectus.ſ.gratia. Iteʒ queꝛit᷑in quo genere cauſe ſit poſita pꝛedeſtinatio.nõ in genẽ matert alis cauſe: quia illa nõ cadit ĩ deo.nec in genẽ cauſe fi⸗ nalis:quia predeſtinatio nõ eſt finis gratie. Item nec in genere cauſe efficiẽtis: qa predeſtinatio eſt preſcien⸗ tia bñficioꝝ dei.preſciĩa vo nõ eſt ĩ genere efficiẽtis cae potius in genere cauſe foꝛmalis exemplarig · Iẽ nec . — Gn uſee F SS enifi⸗ elgien llingiiie „ r none i aſainſe Onngr en. Mnus 1 lis fllitn Picknari uundu igfmndt nentjinfi Smenn giige f N. Iln gö Uein uſactent igkiuceg aſilinoe datiligne predeſtim; 1oin fn Ppolanne, Rüſofnr enpriu ſeuitritbtn litdieing⸗ zobictiiht ſaözſclinig is nötiehi Mütano N 1preſngn ezeſgödi⸗ ipninepuefi Nüfnnni tosgeatric⸗ Ntiiulgsa iemighi nlechktaie n Alnnrſdchi lpinoatl ſemmiigit reoicken geſliauit us eſt n veloeingen 0 G eh eſtuntziel cois giſt tianddn agrog glerg in Set unii ſeinſmmn emcͤ elcign Auent in nging U oeſtin efien nN 8 ſin N LQueſtio in genere cauſe ſoꝛmalis.quia eſt prepatio gratie in . ſenti ſiue ꝓoſitum miſerendi. hec eſi in genere cauſe efficientis. Rñſio. predeſtinatõ eſt cauſa neceſt⸗ aria non contingens.cauſa.n.cõtingens dicit᷑ cui effectus poteſt prohiberi. vel que exigit cauſam aliam vt exeat in actum. vel que de ſe eſt mutabilis vt voluntas crea⸗ ture.nullo iſtoꝛuz modoꝝ poteſt poni contingentia in deo vel cauſalitas ↄtingens. ¶ Quod ꝗ obijcit. cauſa eſt neceſſaria. effectus neceſſarius. Rnſio. non ſequi tur ꝙ poſita cauſa quacũqʒ; neceſſaria: ꝙ ponitur effe⸗ ctus.quia cum dicit᷑ predeſtinatio ſiue deus cauſa ne⸗ ceſſaria: non refertur neceſſitas ad actum cauſ andi: B ad effectuʒ cauſe. Dicendũ q̊ q eſt cauſa dicta m actũ 2m habitum. Cauſa dicta 'm habitum nõ ponit effe ctum: ſed cauſa dicta ſm actum. Oe ꝗᷓ deus dicit᷑ cau⸗ ſa neceſſaria:non refertur neceſſitas ad actum cauſan di.quia ex defectu ſuſceptibilis eſt: quia non ſemꝑ cau ſatur.ſicut pʒ in ſole qui eſt cauſa neceſſaria illumina⸗ tionis. vnde ꝙ non illuminet non eſt ex eo ſed ex deſe⸗ ctu ſuſceptibilis.ita bic ex defectu ſuſceptibilis gratie. ꝙ predeſtinatio non ſemꝑ eſt actualiter creans gram. Ad aliud doᷣm.ꝙ predeſtinatio eſt cauſa ꝓpria.ſ̊ nõ ſemꝑ opoꝛtet ꝙ poſita cauſa ꝓpria ponatur effectꝰ. ꝗa caula poteſt eſſe dña ſui actus.vt patet in voluntate:q̃ poſita non opoꝛtet ſemꝑ poni actum.ſed ſufficit ꝙ po⸗ natur in aliquo temꝑe alio. 4 Ad illud quo querit᷑ ad quam cauſazʒ reduci hbabeat. Dicendũ ꝙ predeſtinatõ dicit preſcientiam ⁊ voluntateʒ. ratione preſciẽtie po⸗ teſt predeſtinatio dici eſſe in genere cauſe foꝛmalis.ra tione voluntatis in genere cauſe efficientis. Sed quia voluntas immediatius ſe habet ad opus ꝙᷓ potẽtia vel preſcientia:ideo magis ꝓprie poni debet in genẽ cauſe neiemte. Meticul? ſecud D ſecũdum ſic ꝓcedit᷑. Augiſuꝑ Jo.j.¶NPe lius fuit nathanaeli cognoſcere vtranq; na turam in xpᷣo:qᷓ eſſe predeſtinatum.ſed non fieret comꝑatio niſi aliq; bonum eſſet predeſtinatio ĩ predeſtinato.ergo ⁊c.¶ Item augꝰ.predeſtinatõ mul tis fuit cauſa ſtandi.ꝗ Item luce.x. Gaudete quia no mina veſtra ⁊c.ſed gaudium nõ eſt niſi de bono. & pre⸗ deſtinatio eſt aliqd bonum in predeſtinato. Cõtra. predeſtinatio eſt non entis. in non ente nihil ponitur. predeſtinatio nihil ponit in predeſtinato. 4 Itẽ Au guſti.in li.de fide ad pe.niſi nõ eſſes nõ predeſtinare⸗ ris.ᷓ predeſtinatio eſt nõ entis.¶ Item ſi predeſtina⸗ tio ponit aliquod bonum:g reprobatio ponit aliquod malũ.ꝗ in eſau fuit aliqd malũ anteqᷓ eſſet.ſᷣ h̊ eſt fal⸗ ſum. EKñſio.predeſtinatio nullũ bonũ poĩt ſᷣm actũ hᷣ ᷣm habitũ tm̃.̊ eſt ſᷣm aliqd tempꝰ.ij õ.n.ſequit᷑.ẽ p̃deſtinatus:& eſt.ſᷣ ſequit᷑:s erit his grãm ⁊ glłaʒ.vñ ponit᷑ potentia ad gratiã ⁊ glam. potẽtiã dico ñ in re⸗ cipiente:hᷣ in agente.ſᷣm actũ g̊ pᷣdeſtinatio nihil poĩt ĩ pᷣdeſtinato:hᷣ in deo ponit m actũ pᷣpatõʒ.ſic cũ dꝛ ce⸗ ſar laudat᷑:nihil ponit᷑ in ceſare:̊ ĩ laudãte. Ad illð de nathanaele volũt qꝗdaʒ dicere ꝙ impropria ſit ↄpa⸗ tio.p̊ meliꝰ dom ſm illdð qð ſeqꝗt᷑ in illa glo. melius ſit nathanaeli ꝙ; eẽ pdeſtinatũ eẽ i vmbra moꝛtis.VInde vult ꝑare electos añ incarnatõʒ:electis poſt incarna⸗ tionẽ.⁊ multomeliꝰ ẽ electis poſt incarnatõʒ:qꝛ ñ ſũt ĩ vmbra moꝛtis.. Ad illð aug.pᷣdeſtinatio młtis fit cã ſtãdi. Rñſio.q ita dʒ intelligi.pᷣdeſtinatio.i.deꝰ pꝛede ſtinãs.vel pᷣdeſtinatio.i.gr̃a qẽ ex pᷣdeſtiatõe.⸗ Ad a⸗ liud dom. ꝙ gaudiũ ñ ſolũ ẽ de bono hĩto ſ̊ hñdo.vnð nõ ſeꝗt᷑:ſi gaudendũ ẽ de pdeſtin atõe:qꝙ pᷣ̃deſtinatõ ali ad ponat coexñs pᷣdeſtiato:ßᷣ ꝙ aliqͥ tpe ponat aligd. NAꝛticnlꝰ? teꝛciꝰ Onſequẽt querit᷑vtꝝ effectus pᷣdeſtinatõis poſſit caſſari.hᷣ eſt.vtꝝ aliꝗs predeſtinatus EK t . xxvu. poſſit damnari.Ad qð ſic aug.de coꝛectõne ? gratia. Certus eſt numerꝰ electoꝝ. certũ ẽ de pᷣdeſtinato ꝙ' ẽ pᷣdeſtinatꝰ.̊ ñ põt ñ ſaluari: ¶¶ Cont᷑.deꝰ põt apponẽ grãm quibo n apponit:⁊ ſubtrabẽ quibo ñ ſubtrabit. ſᷣ ſi ſubtraberet damnarent᷑.poſſent igit᷑ iſti danari ꝗ tñ ſaluabũt᷑.̊ pᷣdeſtinati pũñt danari. Ad h rñdet mę in ſent.ꝑ diſtinctõʒ illiꝰ ꝓpoſitõis: pᷣdeſtinatũ impoſſi⸗ bile ẽ danari.qꝛ põt eẽ ↄincta vel diuiſa. Scðm ꝙ itel⸗ ligit᷑ ↄiũcta:ſic fit ſeꝛmo de ſuppoſito cũ foꝛma.⁊ H̊ mõ ẽ vera.quẽadmodũ hec eſt vera: albũ ñ põt eſſe nigrũ.i. nõ põt eſſe vt albũ ſit ⁊ nigꝝ ſimul.⁊ ita hec ẽ vera ↄpo ſita:pᷣdeſtinatus ñ põt dãnari.qꝛ nõ põt eſſe ꝙ pᷣdeſtia⸗ tus ſit ⁊ damnet᷑. Scðm dᷣo ꝙ intelligit diuila: ſit ſer⸗ mo de ſuppoſito tm̃.Fm h̊ ſicut hec eſt vera:albũ põt eẽ nigrũ.qꝛ hoc qð eſt albũ põt eſſe nigrũ: ita hec ẽ vera. qꝛ p̃deſtinatus põt damnari.qꝛ ille pt damnari quiẽ pᷣdeſtinatus.4 Cõtra.ſcðᷣm ꝙ ↄpoſita intelligũt᷑ illa. verũ eſt ꝙ nõ põt eſſe ſimul vt aliꝗs pᷣdeſtinatꝰ ſit ⁊ dã natus.ſ̊ alteꝝ iſtoꝝ nõ põt ñ eſſe.ſ.qn iſte ſit pᷣdeſtina tus.qꝛ ab eterno ẽ pᷣdeſtinatꝰ. ꝙ̊ᷓ impoſſibile ẽ alterũ eẽ ſcʒ ꝙ iſte damnet᷑:qꝛ ab eterno ẽ ⁊ n põt nõ eẽ pᷣdeſtina tus.¶ Ed h̊ rñdet magr in ſent᷑. diſtinguẽs iſtaʒ ex cõ poſitõne ⁊ diuiſiõe.nõ põt eẽ ꝗn iſte mõ ſit pᷣdeſtinatꝰ: qui ab eterno ẽ pᷣdeſtinatus.Quia ſi intelligit᷑ ↄpoſita vera ẽ.⁊ ẽ ſenſus:nõ põt ſimul eẽ ꝙ iſte mõ nõ ſit pꝛede ſtinatus ⁊ ab eterno ſit pᷣdeſtinatus. ſi vᷣo intelligat᷑ di uiſa:falſa eſt.⁊ eſt ſenſus:nõ põt eẽ ñ pᷣdeſtinatꝰ:ꝗ ẽ ab eterno pᷣdeſtiatus.qꝛ accidit iſtũ eẽ pᷣdeſtinatũ. accidit enĩ ꝙ iſte pᷣniſus ſit futurꝰ ſaluari.qð intelligit᷑ cuʒ di co pᷣdeſtinatũ.Si opponit᷑.eſt dictũ de pᷣterito veruʒz: g̊ eſt neceſſariũ.dico ꝙ nõ valet:qꝛ nõ eſt ſimile in dictis ⁊ factis hoĩm:⁊a pᷣſciẽtia ⁊ p̃deſtinatiõe dei.qꝛ in dictis vel factis hoĩm impoſſibilitas refert᷑ ad naturã rei.in preſcia ⁊ predeſtinatõe refert᷑ poſſibilitas vel impoſſi⸗ bilitas ad potẽtiaʒ dei:que eadẽ ſemꝑ fuit ⁊ erit.pꝛede ſtinatio.n.⁊ preſciẽtia in deo ideʒ ſunt.¶ Sʒ oꝓponit᷑ hac ꝓpoſitõne:predeſtinatũ impoſſibile eſt danari. Fm ꝙ intelligit᷑ ↄpoſita ⁊ Fᷣm ꝙ intelligit᷑ diuiſa.dic eĩ magẽ in ſent᷑.ꝙ cõpoſita vera:diuiſa falſa. Sʒ videt᷑ ꝙ vera ſit etiã diuiſa.qꝛ cauſa ⁊ cauſatũ dicũt᷑ relatiue. poſita ſe ponũt.& ſi cã eſt immutabilis: ⁊ effectus. ̊ ſi pdeſtinatio eſt ca ſalutis ⁊ immutabilis:q̊ nccio ↄſe⸗ quit᷑ effectus ſalutis.4 Itez vid et᷑ rõ ſylogiſtica.om̃e. 2 predeſtinatũ neceſſe eſt ſaluari. iſte eſt predeſtinatꝰ.g iſtũ neceſſe eſt ſaluari.ꝓbatio prime. in h̊ ꝙ dicit᷑ pae⸗ ſtinatus intelligit᷑ futurus ſaluandus.ſ̊̊ omne futnꝛuʒ ſaluandũ neceſſe eſt ſaluari.g̊ omẽzʒ pꝛedeſtinatuʒ nece eſt ſaluari.¶ IReʒ omẽʒz immutabilit ſaluãdũ nece eſt ſaluari.iſte immutabiłr ẽ ſaluãdus.q̊ ncce ẽ iſtũ ſalua⸗ ri.ꝓbatio pᷣme.immutabilis ẽ pᷣdeſtinatꝰ qꝛ ab eterno fuit pᷣdeſtinatꝰ.⁊ ſꝑ erit pᷣdeſtinatꝰ.⁊ ñ põt ñ eẽ ñ pᷣde⸗ ſſinatꝰ.q̊ immutabiłr ẽ pᷣdeſtinatꝰ.g imutabilr ſaluan dus./l Itẽ obijcit᷑ qꝛ videt᷑ ſalſa ↄpoſita.qꝛ ſi foꝛma al⸗ bedis ñ poſſʒ ſuccedẽ nigredini: nũqᷓ aliqͥ ſenſu eẽt hec vera:albũ poſſibile ẽ eẽ nigꝝ.vᷣ ĩ ꝑte iſta n pᷣt ſoꝛa ſuc⸗ cedẽ foꝛme.q̊ nlło mõ pᷣt eẽ veꝛa.qꝛ pᷣdeſtinatõi ñ pᷣt ſuc cedẽ dãnatio.qꝛ pᷣdeſtinatõ poit futurã ſaluatõʒ.&̊ᷓ bec ẽ falſa:ſiue intelligat᷑ ↄpoſita ſiue diuiſa. Itẽ ad h̊ ꝙ hec ſit veꝛa:albũ poſſibile ẽ eẽ nigꝝ.exigit᷑ ꝙ exñte vna foꝛma:alta poſſit ineſſe.Si & hec eẽt veꝛa aliqͥ mõ:pᷣde ſtinatũ poſſibile ẽ dãnari: ſeqret᷑ ꝙ exñte pᷣdeſtinatiõe hꝰ poſſz eẽ dãnatio.qð ẽ falſuzʒ.qꝛ exñte imuta bili ordi natõe ſalutis hꝰ:impoſſibilis ẽ oãnatio hꝰ.¶ Itẽ poſi to poſſibili nullum accidit impoſſibile.ſi ergo predeſti natum eſt poſſibile damnari:ſi poneretur in eſſe: nul⸗ lum accidit inconueniens.ſicut ſi poneret᷑ in eſſe albe⸗ do cui ineſt nigredo:nullum erit incõueniẽs.q; ſenſus erit:h̊ eſt nigrum quod fit album. ergo ſimiliter ſi po⸗ nitur in eſſe predeſtinatum damnari.iſte damnabituꝛ qui fuit predeſtinatus.⁊ oſtat ꝙ hoc eſt falſuʒ. Iſta.n. ſhr a fpapyex 1 Pofurr ners Rſpe) “ ſunt impoſſibilia iſtuʒ damnari 2 fuiſſe predeſtina tũ. T prepatio ſunt diuerſa genera Zn ſubalternatim po relinquit᷑ ̊ ꝙ hec eſt falſa vtroq; modo:poſſibile ẽ pꝛe⸗ ſita. ergo eoꝛũ diuerſe ſunt ſpecies ⁊ differentie.¶j IJtẽ deſtinatũ damnari. Q cedendũ eſi reſpondendo.- ſi diceret᷑ ꝙ ponitur in genere preꝑationis.Contra.p⸗ in bmõi locutionibo aliter eſt cum fit ſermo de ſuppoli⸗ paratio non continet totum eſſe reprobationis.qa re⸗ to tm̃: ⁊ cum fit de ſuppoſito cum foꝛma. cum n. fit ſer⸗ probatio eſt reſpectu iniquitatis:pꝛeꝑatio autẽ nõ.xre⸗ mo de ſuppoſito cum foꝛma: ſiue intelligatuꝛ compoſi⸗ linquit᷑ &̊ ꝙ preꝑatio nõ eſt genus reprobatõis.¶¶ Ite ta ſiue diuiſa:omẽs ſunt falſe.ᷣ ſi fit ſermo de ſuppoſi ⸗/ ſi diceretur ꝙ; preſcientia eſi genus.aut & preſcientia to tm:vere ſunt.vt hec.iſtum poſſibile eſt damnaꝛi qui ſimplicis noticie ſiuẽ ſpeculatiua: aut preſcientia ap⸗ tamen predeſtinatus eſl. ſi obijcit.ſi cauſa immu⸗ probationis ſiue practica. Prima non:quia preſcien- tabilis: a effectus conſequit᷑ immutabilis. Dicendum tia primo modo dicta nullam impoꝛtat cauſalitatem: ꝙ aliter eſt in cauſa ſuprema: ? cauſis inferioꝛibo.cau⸗ reprobatio auteʒ impoꝛtat. Mñſio.ipſa eſt in gene⸗ ſe. n. inferioꝛes ꝑficiunt᷑ ex ſuis effectibus: ⁊ ideo alli⸗ re preſcientie practice.⁊ non in genere ſimplicis noti⸗ gate ſunt effectibo.ſed cauſa ſuperioꝛ nulli effectui Eal⸗ cie:ſed in genere preſcientie.non cum approbatõne ſo⸗ ligata:quia non perficit᷑ ex ſuo effectu.vnde ſicut neceſ lum:ſed etiam cum æteſtatione. Eſt. n. ſcientia cuʒ ap ſitas in effectu non ponit neceſſitateʒ in cauſa ſupma: ꝓbatione pene:⁊ cũ deteſtatione iniquitatis.in pꝛede⸗ ot ſoleimn moueri cum ſit ncẽium. non tamen eſt ncciuʒ ſiinatione ſolum eſt ſcientia cum approbatione. Item qtum ad caulſam ſi upremam. quia cauſa ſuprema po⸗ in predeſtinatione ſunt tria.primũ eſt cauſa ſecũdi: ß teſi eum facere ſtare. vt patet in Yoſue.ſic nccitas in ca primũ ⁊ ſecundum cauſa tercij. Querit᷑ vnde hoc.⁊ ra⸗ ſuprema non ponit necitatem in effectu inferioꝛi. ¶ Itẽ tio eſt:quia deus non eſt cauſa maloꝝ. prumũ non põt ꝙ videt᷑ ſy logiſtica ratio.dvᷣm ꝙ non eſt cõiugatio in⸗ eẽ cauſa ſecundi.ſed pena cadit in genere boni: ⁊ ideo utilis. quia ex maioꝛi de nccio ⁊ minoꝛi de ineſſe: nõ ſe deus poteſt eſſe cauſa effectiua illius.culpa autem eſt quitur concluſio de nccio ſed de ineſſe.vnde non ſegtuꝛ cauſa interioꝛ illius.ſed in predeſtinatione ſecũdum 2 omĩs rren mokno moverur ie curꝛit 5 nerio moe tercium bona ſunt:⁊ ideo deus eſt cauſa illoꝝ. tur. 4 Item qð obijcit᷑ꝙ iſte eſt immuta iliter prede⸗ Al ſtinatus vel erio eſt prtdeſtinatus: quia ſemꝑ fuit ve embꝛum ceꝛcmi rum ⁊ erit verum.quia eſt dictum de preterito verum: Gnſequenter querit᷑ de effectu reproba⸗ ergo eſt ncẽium. Dicendũ ꝙ hec eſt duplex. iſte ẽ necel⸗ tionis qui eſt ſubtractio gratie. Queꝛit ſario predeſtinatus:ſicut hec in quam reſoluitur: iſte ergo vtꝝ ſit a deo. Et videt ꝙ ſic. Omne eſt neceſſario preuiſus ſaluandus.ſi nccitas referatur . iuſtum eſt a co.ſed iuſtum eſt vt pecca⸗ ad preuiſioneʒ:vera eſt.ſi ad ſie aluationeʒ: falſa eſt. nec toꝛi ſubtrahat᷑ gratia.4¶l Item augꝰ. in li. gratia⸗ li eſt dictum ſimpłr de preterito: ⁊ ideo non ſimplicit no bero ar. deus obdurauit pharaoneʒ iuſio iudicio: ipſe eſt ncẽium niſi dictum qᷓtum ad preteritũ. pparao her li. ar. ¶¶ Item ad ro ire bacigut exceca ui te ⁊c. ¶ Item ro.j.obſcuratum eſt coꝛ inſipiens eo⸗ . Nueſtio .xix. de repro ruʒ. Augꝰ. iſta obſcuratio pena 2 vindicta ſunt. ꝑ quã batione. penam. i:coꝛdis cecitatem que fit deſerente luce ſapien Onſe unens E bre tie:in plura peccata lapſi ſunt. ¶ IAtem aug otra feli⸗ 1 2 cianũ.vna lucis ſubſtantia nocteʒ facere videt᷑ ⁊ diez. niter inquirere de reprobatõne.⁊ boc ergo ſimiliter lux ſpũalis deus:erit cauſa noctis ſpũa⸗ modo. Primo.qo intentio preſciẽtie lis.i.obduratõnis:⁊ diei.i.illumĩatõis gratie. Cõ⸗ atppꝛopriat᷑ reprobationi. Secundo. tra. Dyoni.optimi eſt optima facere.bᷣ obduꝛatõ nũqᷓ AAAuid ſit repꝛobatio. Tercio.de effectu eſt bona rationali creature. non eſt ab optimo. 4¶ Itẽ reprobatõnis:qui eſt ſubtractio gꝛatie.Quarto.de ef⸗ Anb.homo non habet gratiam. non quia deus ñ dat: ſectu qui eſt excecatio.Quinto.de effectu qui eſt obdu⸗ ſed quia bomo non accipit. ipſe enim ſtat ad oſtium ? ratio. H pulſat. 4 Iem auge. JZo. . lux in tenebris lucet. ſiẽ ce⸗ Membrũ rimũu co poſito in ſole preſens eſt ei lur⸗ ipſe abſens ẽ ab il⸗ Leiner. P 4 la:ita omis iniquus cecus coꝛde.pnᷣs eſt ei ſapientia:2 Irca primũ proceditur ſic.cum.n.h̊ no⸗ ipſe abſens eſt ab illa.4 Item augꝰ. in ſoliloquijs. d⸗ men preſcientia ita extendatur: vt aliqñ mine ſi deſeris periturus ſum.ſed non væſeris: quia tu ſumatur cõmuniter reſpectu bonorum ⁊ es ſummũ bonum. 4¶ Item Eſa.lix.iniquitates veſtre 2 maloꝛũ.aliqñ vᷣo agpropriet᷑ reſpectu ma diuiſerũt inter vos? deum. MRñſio.quidam dixerũt loꝝ. Queritur quare non ſimilit appropꝛiet᷑ reſpectu ꝙ ſicut natura eſt principium motus? quietis.ſed mo bonoꝛum. NRñſio.ꝙ diuina noticia reſpectu bonorũ tus per ſe:quietis peꝛ ceſſationex· ita deus eſt cauſa ap non tm̃ ſcientiam habet:ſed etiam cauſam. plus auteʒ probationis gratie 2 non ſubtractionis niſi ceſſando eſt eẽ cauſam ꝗᷓ preſcire.Eſt autem impoſitum nomen ab appolitione. Alij dixerũt ꝙ de iſtis non eſt cauſa ꝗᷓ⸗ Taea continei vtrunq; in ſe. ſcilʒ predeſtinatio.prede⸗ renda niſi cæfectus. nullus autez defectus ex parte det inatio enim eſi preſcientia bonoꝛum cum caulalitate ponendus eſt:ſed ſolum er parte noſtra. Alij dicunt ꝗꝙ eoꝛundem.reſpectu auteʒ maloꝛum non ſic eſt.quia ſo⸗ non appoſito gratie poteſi conſiderari duplr.in eẽ ab⸗ lum precognitionem habet reſpectu eoꝛum non cauſa⸗ ſoluto:⁊ in eẽ oꝛdinato. Si conſiderat᷑ in eẽ abſoluto: litatem.cauſalitas auteʒ reſidet penes hibeꝝ aꝛb.quia obduratio non eſt a deo. ſ̊ ſᷣm ꝙ habet eſſe in oꝛdine ergo nihil ſuꝑadditur ſcientie vltra cognitionem ĩ ma hʒ eſſe pene:ſic eſt a deo ex iuſticia.n.ſua oꝛdinat hane lis:nomen generis appropriatur reſpectu maloꝛuʒ.qꝛ priuationez que pena eſt. do ſcientie ſuꝑadditur cauſalitatis ratio in bonis: iõ 1 nomen ꝓprium dicit᷑ reſpectu bonoꝝ. Membru qua rtu Membꝛumſecũdum leneneait e rcnc,tun ſic. ij. cox. iiij. deus buius ſeculi excecauit Onſequenter querit᷑ quid ſit reprobatõ. mentes infidelium. Glo. buiꝰ ſeculi æ?: Ad quod augꝰ.dicit.⁊ babet᷑ in ſentent᷑. igdeſt deus qui non ſolum bonos regit: VVꝛ eil preſcientia iniquitatis quoꝛũdaʒ malos pro merito precipitat.excecauit mentes infide 11 prepatio damnationis eoꝛundeʒ. m B lium.ſed huiuſinodi deus eſt verus deus. excecatio⸗ videtur poni in duplici genere.q Contra. preſcientia a ſummo ipſo deo.a ita a diuina puidẽtia. ſic effect C mc ſt Po per „ „OE BE mise bs/ 65 N 0 —– Caw “D C NR 24 Bo WPv pbrſt“α Qybe . r 39 2 po 30 Ve) ſr ſbrctes ge⸗ ſhltmrſitn Aauſlinen dfichingn, „ h,fnpſcene anhrir nſcintnan⸗ lulmigingre ſobatone, N auliſciß tmktenm hehrmnizne⸗ Nerebanette ihnunn atiotſtin uſulin * cl deftenmnen ſogens An ſigſen lumeſten. inliagenn ſpinlcußt Hwopinern nitvn⸗ tntngi ſenthurſcpen naNgeerfin renntei ddi ſanocnsfi Grolte. ſi umntͦi dptino.9i ndsnide Atadoſtiun Sucerſin Wensich Reiſapeenn ſſollogots⸗ dſens iienunt icmonm jgliensb⸗ Nlschenp ontinh nmktenng cmscoren Mang ouplendin niiit⸗ teſennethaan gantinn ℳ cine N ſatanin uclend roenhl/ Nueſtio eius. 4I Iẽ ibidem dicit gloſa deus verus ⁊ iuſt exce⸗ cauit mẽtes infideliũ bui ſeculi. Adoppoſitũ ſapie. ij. excecauit eos malicia eoꝝ.nõ ergo veus.4 Itẽ aug. in li.lxxxiij.queſtio.dicit.ꝙ opꝰ dei ẽ illumĩare. ipᷣe em oſtendit ibi opera dñi.2 dicit.ꝙ quedã ſunt que ipᷣe ꝑ ſe facit. que ab illo ſolo ſunt:⁊ illi ſoli ↄueniũt.ſicut il⸗ luminare aias:⁊ ſeipᷣm ad ꝑfruendũ pᷣſtare.ſᷣ illumĩa re ⁊ excecare ſunt ↄtraria:q; illumĩare eſt lumẽ ĩ alijs impmere: ↄtrariũ aũt dicit excecatio ᷓ excecare nõ eſt opus dei·igit᷑ excecatõ nõ eſt effect diuine ꝓuidentie. Pꝛetea ſi de excecat ⁊ dy abolꝰexcecat ⁊ ſuꝑbia exce cat.qᷓ differẽtia qualit᷑ differẽter.¶ Itẽ cui debemꝰiſto rum excecatõeʒ dare tãꝙ;ᷓ cauſe.nũquid qðlibet iſtoꝝ ẽ ꝑſe cauſa. Solutio.dicẽduʒ ꝙ duobo modis eſt loq de excecatõe.vno mõ vt eſt culpa.alio mõ ꝓut eſt pena inſte inflicta ꝓpter culpã.pꝛimo mõ nullo mõ ẽ a deo ̊ ab homie deficiẽte. ð de iſta nõ loqmur.Si aũt loqᷓmuꝛ te excecatoe ꝓut ẽ pena ꝓpter peccatũ inflicta.hoc ẽ du pliciter.qꝛ ↄtingit loqui de ipᷣa abſolute:alio mõ ꝓut ẽ in ratõe pene iuſte ſequẽtis expectatõeʒ.i Lotanduʒ ꝗ; duplex ẽ pena.vna ẽ pena illata vt pena iehenne.⁊ bec ablolute dicit᷑ eſſe a deo.qꝛ deus punit illa pena vñ ab⸗ ſolute dicit᷑ eſſe a deo qꝛ iſte dãnabit᷑ ꝓut nomĩat᷑ pena illata. Alia aũt eſt pena que dicit᷑ pena ↄtracta. hec eſi illa que ↄtrabit᷑ cũ peccato.⁊ talis pena ẽ excecatõ.ipᷣa em̃ cũ peccato moꝛtali ↄtrabit᷑.qꝛ peccatũ eſt in volun tate:excecatõ vo in ratõe que comes eſt volũtatis.qꝛ li berũ arbitriũ facultas eſt volũtatis ⁊ ratõis.⁊ de tali pena nõ dicit᷑ ꝙ ſit a deo abſolute: ſᷣ a deo ꝑmittẽte vel a dei ꝑmiſſione qꝛ vt eſt ↄtracta ẽ cauſalit a pcto.deo qʒ ſcriptura ſic ↄſueuit loqui.excecauit eos deus.i.per miſit excecari.q Ad aliud qdð q̃rit de diuerſitate cauſe quõ differẽter a deo a dy abolo ⁊ ſuꝑbia?ptʒ reſpõlſio. qꝛ eſt a pcto a cauſa ſimpłꝛ meritoꝛia.a dyabolo tanqᷓ ſuggerẽte illud vñ venit excecatõ.a deo aũt eſt vt eſt pe na iuſta tãq; a iuſto puniente vel ꝑmittente. Mlembꝛmm quintum Onſequẽter qrit᷑ de effectu qui ẽ obdura tio H̊ mõ. Pꝛimo qrit᷑ go ſit obduratio. Scðo cui ꝑ ſe oponit᷑ obduratõ.Tercõ ſi ſit geneꝛalis oibo tã puulis ꝙᷓ aduliis. Articulꝰ? prim Dpꝛimũ quo q̃rit᷑ quid ſit obduratõ.videt᷑ ꝙ obduratõ ſit repꝛobatio.Ro.ix.cuiꝰvult miſeret᷑ ⁊ quẽ vult indurat. dicit glo.obdu⸗ ratio ẽ nolle miſereri.ſᷣ hec ẽ repꝛobatõ:q̊ obduratõ eſt repꝛobatõ.minoꝛ ptʒ:qm̃ ſicut dicit aug.repꝛobatõ eſt ꝓoſitũ nõ miſerẽdi:pᷣ hoc ẽ nolle miſereri.ql Ad oppo⸗ ſitum. repꝛobatõ ẽ eterna:̊ obduratio ſolũ eſt tꝑalis. nullũ aũt tꝑale ẽ eternũ.q̊ obduratõ nõ eſt repꝛobatõ. 4 Itẽ Ro.ix. ᷣ cuiꝰvult miſeret᷑ ⁊c. Gloſa.miſeret᷑ vti qᷓ; ̃m grazʒ que gratis dat᷑.obdurat aũt ſᷣm iudiciũ qð meritis reddit᷑.obduratõ & eſt ex meritis.ſᷣ̊ repꝛobatio nõ eſt ex meritis.ꝙᷓ vnũ nõ eſt aliud. Rñ.dicẽdũ ſicẽ babet᷑ ĩ glo.Ro.ix.Qotãdũ em̃ eſt.qꝙ obduratõ dei tm tꝑalis ẽ.obdurat em̃ tꝑalit nõ ab eterno.repꝛobatõ vo alia ẽ ab et᷑no alia tꝑalit.q̃ aũt tꝑalit ẽ:ꝛideʒ ẽ qð obdu ratio.i.deſtio a deo.q aũt ab et᷑no ẽ:eſt pᷣſcientia q̃ deꝰ pſcit aliquẽ dãnãdũ.vᷣm g ꝙ accipit᷑ repꝛobatõ ꝓ rpꝛo batõe tꝑali:hoc mõ idẽ ſut repꝛobatõ obduratio. m aũt ꝙ ſumit᷑ ꝓ repꝛobatõe eterna nõ ſunt idem: ĩmo ſe⸗ quitur obduratõ ſolũ ſinalis ex ipa repꝛobatõne. Ad maioꝛẽ declara/ .S.j. tionẽ de obduratõne qrit᷑vtꝝ ſit culpa vel pena. ſi obdqurato nit⸗ vtꝝ . . 1t culpa videt᷑ Ro. ij.ſ uꝑ illuo m duriciã aũt tuã ⁊c. di⸗ cit glo. obduratõ ẽ indurate ĩ malicia mẽtis ꝑtinacia. quã fit hõ ĩpenitẽs.ᷓ idẽ ſunt obduratõ ? obſtinatõ. CGat E nBeH xxix. Sed obſtinatõ eſt pcẽᷣm in ſpm̃ſcẽm ſicut dicit ibi gloſa ꝙ hec ipenitẽtia ẽ blaſphemia ĩ ſpm̃ſctm.ſ̊ blaſphemia in ſpm̃ſcem eſt petmn in ſpm̃ſctm.ſicut habet᷑ Nath. xij ergo obduratõ eſt pcẽm in ſpm̃ſctm.¶ Cõtra.augu.in li.de gra.⁊ li.ar.deus indurat ꝑ iuſtũ iudiciũ.ſᷣ iuſiuʒ iudiciũ reſpicit penã nõ culpã:q obduratõ eſt pena nõ culpa.Si dicat᷑ ꝙ ſit culpa ⁊ pena:obijcit᷑.ſi obduratõ eſt culpa.ↄſtat q ẽ quid malũ.ↄſiat aũt ꝙ ſi ipᷣa eſt pe⸗ na:qð ẽ quid iuſtũ ⁊ ita bonũ. ita idem ſimul bonũ ⁊ malũ.qð eſt incõueniẽs.qᷓ vel nõ ẽ culpa vel nõ ẽ pena. Solutio.obduratõ accipit᷑ duplicit᷑.vno mõ ꝓut ẽ affectio volũtaria.⁊ ſic obduratõ eſt volũtas reſiſtendi mandatis dei? ꝑſiſtendi in ſuo pctẽo.⁊ hoc mõ obdura tio eſt pcẽm ſiue culpa ponẽs in numeꝝ q;tum ad ſpẽm peccati vel genꝰcũ peccato pᷣcedẽti.qꝛ ſicut ipᷣa eſt pcẽ᷑m in ſpm̃ſcẽm.Aliter accipit᷑ obduratõ ꝓut eſt paſſio no VS.. lej Nr ciua libero arbitrio.⁊ hoc mõ dicit paſſioneʒ relictam peccato q̃ eſt coꝛruptõ bonoꝝ naturaliũ.⁊ hoc mõ ob⸗ duratõ eſt affectõ inuolũtaria:qꝛ nullꝰ vult obdurari. ⁊ de hac loquit᷑ aug.cũ dicit.ꝙ deꝰ indurat ꝑ iuſtũ iudi cium:qꝛ nõ dimittit pctẽᷣm ĩpunitũ.⁊ hoc mõ obduratõ Apꝛie ẽ pena ⁊ nõ culpa. Nẽ ſᷣm ꝙ eſt culpa:duobo mo⸗ dis ẽ loqui de ipᷣa obduratõe.vno mõ ſᷣm ꝙ ẽ diſpoſitõ pet᷑i pᷣcedẽtis:ſcʒ relicta ex pcẽo pᷣcedẽti.alio mõ ſᷣm ꝙ eſt quoddã ſpeciale ꝑ ſe:⁊ ſu eſt dicẽdũ de obfirmatõe ⁊ hmõi que ſatis ꝓ eodẽ accipiũt. Scoᷣm aũt ꝙ accipi tur obduratõ ꝓut ẽ diſpoſitõ pct᷑i pcedẽtis.hoc mõ ſᷣm aug.in li.de pᷣdeſtinatoe ſctoꝝ obduratõ nihil aliuo ẽ qᷓ dei obuiare mãdatis.vñ.vij.actuũ dura ceruice⁊ in⸗ circũciſi coꝛde vos ſꝑ ſpũiſcto reſtitiſtis. Alio mõ põt dici obduratõ qñ hõ nõ ſolũ fit durꝰex pcto ⁊ reſiſiens bonis:ĩmo cũ hoc vlteriꝰhabet ſpãlẽ volũtatẽ reſiſtẽdi mãdatis i.⁊ bonis ꝑ q̃ põt ad penitẽtiã duci.⁊ pugt ↄtra illa ita ꝙ placet ei ſuũ pctẽm vt habeat ꝓpoſitũ per⸗ manẽdi ĩ ipo ⁊ nõ penitẽdi.vel obduratõ nõ eſt ſolũ di ſpoſitõ pcti pᷣcedẽtis.ĩmo ẽ ſpãle pcẽm ponẽs in nume⸗ rũ ꝙᷓtũ ad genꝰpct᷑i cũ pcto pᷣcedẽti. obduratõ q̊ primo mõ ſcʒ ꝓut dic duriciã quãdã ⁊ reſiſtẽti eis ꝑ qᷓ hõ du⸗ cit᷑ ad penitẽtiã:ſic nõ mutat genꝰ pct᷑i reſpectu pcti p⸗ cedẽtis cuiꝰẽ diſpoſitõ.vᷣm aũt ꝙ ẽ ſpãlis volũtas reſi⸗ ſtẽdi ꝑ ſe ſpũiſcto p̃cipiẽti.ſiue diuis mãdatis:̊ mõ eſt ſpãle pctm.⁊ ſic eſt pcẽm in ſpm̃ſctẽm. Articulus ſecund⸗ Onſequẽter q̃rit᷑ cui ꝑ ſe oꝑponit᷑ obduratõ qꝛ ex ſcriptura videt᷑ ꝙ obduratõ nihil aliõ ſit qᷓ; elõgatõ gre.qꝛ obduratõ ẽ nõ appoſitõ gre. dicit em h̊ mõ de indurare ſcʒ qꝛ graʒ nõ apponit. hᷣ elõgatõ ſiue nõ appoſitõ gre oꝑonit᷑ ꝑ ſe ipi pntie q⸗ tie &̊ ⁊ obduratõ.¶. Sʒ ad oppoſituʒ obijcit᷑ ſic.pcm 2 pñtia gre ꝑ ſe ⁊ directe hñt oppoſitõʒ.ſᷣ̊ obduratõ ẽ di ſpoſitõ ſequẽs ad pctm moꝛtale:ꝗ̊ obduratõ nõ oꝓponi tur directe pñtie gre. Solutõ.dicẽduʒ ſicẽ̃ dic aug.q; ed delinquẽtes deſerit:reſiſtẽtes indurat:otẽnentes cõ dẽnat. YIea em̃ eſt ꝓgreſſus in pctis ꝙ hõ pꝛimo delin⸗ ꝗt.poſtea indurat᷑ ↄ bona:tercõ ↄtẽnit facẽ ipᷣa bona. Eodẽ mõ ẽ ꝓgreſſus ex ꝑte dei qm̃ ipos delinquẽtes de ſerit.i.nõ axponit eis graʒ.h̊ h̊ non ẽ ex ꝑte ſui:ᷣ ex ꝑte ipᷣi pctoꝛis.ſ̊ poſtea pena indurat illos.vlteriꝰipos cõ teẽnentes finalit ↄtẽnat.vñ ſic eſt ꝓgreſſus ĩ diſpoſitio⸗ nibo pcti:ita ẽ ⁊ ĩ penis.Induratõ &ẽ ex ꝑte ipiꝰ reliſtẽ tie qn reſiſtit peccatoꝛ mãdatis dei. Et dicẽdum ꝙ ipᷣa opponit᷑ ꝑ ſe emollitõi.qꝛ deꝰdicit᷑ indurare ⁊ emolliꝛe Indurare dicit᷑ ñ apponẽdo aliquã malã diſpoſitõʒ:Rᷣ qꝛ ↄhit᷑ hec pena cũ ipᷣo pcto moꝛtali.cũ deꝰſubtrahit gᷓ tiã vł ñ apponit. Itẽ ipe de emollit coꝛ ad pniam.vnde Eʒech.xj.auferã a vobᷣ coꝛ lapideũ.i.coꝛ duꝝ ad pñiaʒ dabo vobᷣ coꝛ carneũ.i.molle ⁊ habile ad pñiazʒ.ſic ꝗ petᷣm ꝑ ſe ⁊ directe ogonit᷑ pᷣſentie gre.qꝛ deꝰ delinquẽ tes deſerit ſcʒ nõ aponẽdo gr̃aʒ:ita obduratio directe — (GNeiza* N 2* Vr. ſpa S 28 8 — 02020* opponit᷑ ipi emollitõi.qꝛ deꝰreſiſtẽtes ĩdurat.bhec a re⸗ ſiſtẽtia ⁊ obduratõ vł iduratõ ẽ ð emollitõeʒ gr̃e. Vñ aug.ĩ libꝛo ð pᷣdeſtinatõe ſctoꝝ.indurare dẽ de eũ quẽ emollire noluerit.ſic etiã excecare dicẽdꝰẽ eũ quẽ voca re noluerit.⁊ ſic ptz rñſio cui ꝑ ſe oꝑponit᷑ obduratio. Articulus terciꝰ Onſequẽter q̃rit᷑. vtꝝ obduratõ ſit generał oĩbo tã ꝑuulis ꝙᷓ adultis pctoꝛibo.ix.Ro. cuiꝰvult miſeꝛet᷑ ⁊ quẽ vult ĩdurat.Dicit au gu. ĩ glo. ꝙ meritũ obduratõis ẽ perjm totiꝰmaſſe dãna⸗ te.coꝛruptõ ̊ oꝛigialis pcti ẽ meritũ obduratõnis. ſ̊ hᷣ meritũ ẽ vniuerſalit᷑ ĩ ꝑuulis ⁊ adultis.ꝗ̊ obduratõ eſt pena ↄſequẽs vniuerſalit quẽlibet.q. Cõtraꝛiũ videtuꝛ qꝛ ſi ſic.ad ꝗd dicẽt dñs exodi.ix.Ego ĩduꝛaui coꝛ pha raonis. Itẽ deutro.ij.ĩdurauit dñs ſpm̃ ſeoꝛ. Sol. dicẽdũ ꝙ duplex ẽ obduꝛatõ vna ẽ geneal oĩm ꝗ ab adã ꝑoↄcupiaʒ ſemialẽ deſcẽdũt.⁊ hec ſeꝗt pcim oꝛigiĩale.⁊ d hac loqꝗt᷑ apłs Ro.ix.⁊ glo.aug.ſuꝑ illũ locũ. Alia eſt ſpãlis qᷓ inquã ẽ ĩ adultis ꝗ hnt volũtatẽ ⁊ ꝓpoſituʒ reſiſtẽdi bñficijs dei ꝓpuocãtibo ad pnñiaʒ.⁊ ꝑmanẽt in pct᷑o ſuo.⁊ de hac dꝛ ꝙ ĩdurauerat coꝛ pharaonis dñs id ẽ indurare ꝑmiſit.G̊ nõ ẽ ĩ ꝑuulis:p i adultis ſolũ ꝗ hñt hãc volũtatẽ.⁊ G ẽ pctm ĩ ſpmſctᷣm. Alia at᷑ ẽ pena ſequẽs ex oꝛigiali pcto.⁊ ð hac loqꝗt᷑ aug.⁊ hec oẽs ↄco mitat᷑ ꝗ ſũt ab ada ꝑ ↄcupiſcẽtiã ſemĩalẽ vt dictũ eſt. Nueſtõ. xxx. de diuina electione. Radine cõſequenti — 2– — vt ſupᷣ dictũ ẽ q̃rẽdũ ẽ de diuĩa electõe ⁊ĩ hũc modũ. Pꝛio an ĩ deo electõ po nẽda ſit. Scðo ad ꝗd ſit electõ diuina ex ꝑte nr̃a. Lercõ ad quid ſit ex ꝑte di uina.Quarto ᷣm quid ſit ex parte dei. Quinto cunꝰſit ex paꝛte noſtra. Sexto ᷣm quid. Membrũ primũ Irca pᷣmũ ſic.electio ẽ diſſiłꝛ entiũ.ſᷣ de ſilꝛ ſꝑ ẽ ens: ad ipᷣm non ptinet electio. : Itẽ ſi affect? hois ſiłꝛ ſe hʒ ⁊ eq̃lit ad H ⁊ illud:neutri erit electõ.ſ eque ẽ volun tas dei rſpctu oĩm vt ſaluent᷑.qꝛ vult oẽs hoĩes ſaluos fieri.⁊ eqͥ ↄſtat ratõ r̃ſpctẽu oĩm:ꝗ reſtat ꝙ apud ipᷣm ñ ⁊ electõ.q¶] Itẽ dama.ñ cadit electõ i deũ qꝛ electõeʒ pᷣce dit ↄſiliũ.ↄſiliũ at ẽ igrãtis.deꝰat᷑ ñ ẽ poſſibił ad igran tiã:g̊ ĩ deo ñ ẽ electõ.ql Itẽ ſi ſtetiſſʒ adã:oẽs eẽnt boni ⁊ ſic ñ eẽt boni a malo ſeꝑatõ.ſ̊ electõ ẽ boni⁊ mali ſe⸗ paratõ:q ñ eẽt electõ &̊ ſi mõ ẽ electõ ĩ deo:ex aliq̃ euen tu tꝑali cẽ etna ſi adã ſietiſſʒ. Contra.pᷣmo eph.Ele git nos at᷑ añ mũdi ↄſtitutõeʒ vt eſſemꝰ ſcti. Itẽ ibidẽ. vocati ſumꝰ.glo.diuĩa electõe.Itẽ ioh.xv.i2õ vos me elegiſtis ſᷣ ego elegi vos. Itẽ ioh. xiij. Ego ſcio q̊s elege rim. MRñ.electõ eſi duobo p̃iacẽtibo alteꝝ p̃optare.ſᷣ Hᷣ pr eẽ dupłꝛ.pᷣcedẽte deliberatõe:vł pᷣcedẽte certa ↄti one.pmo mõ ẽ electõ ĩ nob.ſcðᷣo mõ ĩ deo.dicẽdũ qꝙ di lectõ ñ cadit ĩ deo eo mõ qͥĩ nob. Qð obijcit᷑ ꝙ electõ ẽ effectꝰdiſſilꝛ ſe habẽtiũ ⁊c.dicẽdũ q; volũtas dei eq̃li ter ſe hʒ ad oẽs:ſ̊ ñ oẽs eq̃lit᷑ ſe hũt ad ipᷣm.diſſilłitudo nõ notat᷑ rſpctu pᷣncipał ſigficati ſ̊ rſpct᷑u ↄnotati qꝛ iſte finalit manet ĩ gra.iſte no.⁊ iõ iſte eligit᷑ ille nõ. Ad aliud dicẽdũ. ꝙ nõ ſolũ ẽ electõ ſe ꝑatõ bonoꝝ a malis h̊ etiã ſeꝑatõ melioꝝ a minꝰbonis.cuiuſmõi ele ctio fui qʒ ſi ada ñ beccaſſʒ. Et P hB; ptʒ ſolutõ ad alia. Mẽbꝛum ſecũdũ Equit᷑ ad ꝗd ſit electõ ex ꝑte nr̃a: Jo.xv. Ego elegi vos vt eatis ⁊ fructũ afferatis 12 fructꝰc. Itẽ pᷣmo ad Eph. Elegit vos vt eſſetis ſcti.ꝗ electõ ẽ vel ad faciẽdũ fructũ vel alið eẽ iN& Gqge „ AA. Kου deS re 49 7 Plno ſeis r . ro / 4 ſctm. ¶¶ Sʒ obijcit Jopᷣ.vj. Qõne duodeci elegi: ? dnꝰ er vobis dyabolꝰẽ.⁊ loqt᷑ de iuda.de q̊ ↄſiat ꝙ ad neu⸗ trũ iſtoꝝ fuit electꝰ:ſcʒ vt facẽt fructuʒ ꝗ manẽt: vel vt eẽt ſctus.ᷓ nõ fuit electꝰiudas. Rñ. duplex ẽ electio. ſcʒ pᷣſentis iuſticie:⁊ G ẽ ad faciẽdũ fructũ.⁊ electõ fina lis iuſticie:⁊ G̊ ẽ ad eẽ ſctẽm.⁊ ſic differẽtes ſũt fines dif⸗ ferẽtis electõnis.¶. Ad h̊ qð obijcit᷑ de iuda: rñſio iu⸗ das dicebat᷑ electꝰvel ratõe pᷣſentis iuſticie quã aliquã do habuit:vł ratõe illiꝰoptimi qð de eo diſpoſiturꝰfuit dñs.⁊ ratõe huiꝰa multitudie maloꝝ fuit kpar⸗ a ↄſoꝛ tio dñi vt ꝑ ipᷣm ↄueniẽtiꝰ tradẽt᷑ dñs ⁊ ad inſtructõeʒ eccłie.Añ mar᷑.iij.vbi enumerat᷑ electõ apkoꝝ ſuꝑ illð ⁊ iuda ſcarioth ꝗ tradidit eũ.glo. Hic inter aplos eli gitur.qꝛ magna ẽ veritas quã nec aduerſariꝰmiſter in firmat.voluit dñs tradi a diſcipulo.vt tu a ſocio ꝓdit modeſte feras tuũ erraſſe iudiciũ:ꝑiſſe beneficiũ. Mlembrum tercriü Equit᷑ ad ꝗd ſit diuina electõ.vtꝝ ſcʒ ad maniſeſtatoeʒ bonitatis diuine. electõe em̃ dei fit ſeꝑatõ bonoꝝ a maſſa perdito⸗ rum.que nõ fieret ſi adã ſtetiſſet. Queri᷑ ergo vtꝝ electõe dei eque maĩfeſtata eẽt diuia bonitas ſi ſtetiſſet ada ⁊ mõ. Obijcit᷑ q; nõ eque maifeſtaret᷑.vi⸗ detur ꝙ maioꝛẽ gra que dat᷑ homĩ qui demeruit qᷓ qui nõ demeruit.ꝗ̊ maioꝛ ẽ gr̃a data homĩ poſt maſſazʒ coꝛ⸗ ruptõnis q; que daret᷑ in tꝑe innocẽtie.Sed in collatõ ne maioꝛis gr̃e magis oſtedit᷑ ꝑfectio diuine bonitatis ergo magis nũc oſtendit᷑ qᷓ ſi adam ſtetiſſet.q¶ Itẽ au⸗ gu.bene diſpenſauit dñs vt nec om̃es dãnaret nec oẽs liberaret ſi em̃ om̃es ſaluarẽt᷑:lateret quid pctᷣo ꝑ iuſti ciam debeꝛet.ſi nemo lateret quid gr̃e largiret᷑.ergo cũ manifeſtatõ bonitatis ſit in maniteſtatõe iuſticie? gre ⁊ maioꝛ gr̃a vel iuſtiſicatõ oſtendit᷑ nũc qᷓ ſi ſietiſſet bõ relinquit᷑ &̊ ꝙ iſte eſt ad maioꝛẽ manifeſiatõneʒ diuine gre ⁊ bonitatis.Sed tunc videt᷑ ꝙ ratõnalis creatura repoꝛtet ↄmodũ ex peccato qð etiam videt᷑ ad Ro.viij. Omnia cooꝑant᷑ in bonũ his qui ſᷣm ꝓpoſitum vocati ſunt ſancti.glo.ibi dicit.ꝙ lapſus cooꝑat᷑ ipis in bonũ Mũgd & ex peccato repoꝛtabat᷑ moduʒ?⸗ Rñ.ex pec⸗ cato nõ repoꝛtat᷑ omodum ſed ex miſericoꝛdia dei:licet peccatũ ſit occaſio ad hoc ↄmoduʒ.vnde ſequit᷑ in glo. ꝙ vocati ſunt ſancti nõ aliũde eſt qᷓ dei p̃deſtinatõne.⁊ ideo om̃ia eis cooꝑant᷑ in bonũ.vnde ex pᷣdeſtinatõe di eſt.q om̃ia cooꝑant᷑ eis in bonũ.elieiẽte de quolibʒ ma lo bonũ.Cõcedẽduʒ ẽ ergo ꝙ ad ꝑfectã manifeſtatõem bonitatis dei ẽ electio. Sed nũquid infecta eẽt hec ma nifeſtatõ ſi adam ſtetiſſet.dicendũ ꝙ nõ.ĩmo ſᷣm ſtatũ illum eſſet ꝑfecta. Membrũ quartũ Onſequẽter q̃rit᷑ im qd ẽ electõ ex ꝑte di Ad qð ſic.j.ad eph̊.pdeſtiauit ſᷣm ꝓpoſi⸗ tũ volũtatis.ſᷣ̊ pᷣdeſtiare ẽ peligẽ: pele⸗ git ſᷣm ppoſitũ volũtatis. poſitum ẽ rõ electõis. Sʒ oppoſitũ hꝰdẽ.ix.ro.vbi dẽ vt ᷣm electõ nẽ ꝓpoſitũ di manẽt. electõ ẽ rõ ꝓpoſiti ꝑmanẽdi. .⸗õ ̊ m ꝓppooſitũ ẽ electö. Rñ.alit ſumit᷑ electio h ⁊ ibi.ẽ eĩi ſenſus ei dẽ ad ro.ix.vt ſᷣm electõeʒ di ⁊c̃.i.vt ſᷣi graz q elegit manẽt ꝓpoſitũ ĩ effectu ſuo. ꝓpoſitũ ei dei manet ĩ effectu ſᷣm gꝛaz q̃ elegit.cũ at d pdeſtiauit ſᷣi ꝓoſitũ volũtatis.hec deſtiatõ ẽ a ppoſito etno. vñ ꝓpo ſitũ dicit ratõeʒ electõis pᷣmo ad ephᷣ.ad MRo.o dicit effectũ ꝓpoſiti qui cauſat᷑ a gra eligente. Membꝛu quintũ Einde q̃rit᷑ ᷣm ꝗd ſit electio ex ꝑtenr̃a. nã dꝛ mat. xxv.vnicuiq; ſᷣm rꝛiã diſtri⸗ buit ðᷣtutẽ. electõ vr eẽ ſʒ capacitate e ꝗ eligit᷑ ĩ pñti.¶ Itẽ hylariꝰmunꝰ qð ĩ xro cẽ oĩb patet vnũ qð vbiq; ñ deeſt.tantũ datur quãtum ꝗs valet.⁊ RBr„ ₰° 2 è Nueſtio xxxf. ace intantũ reſidet quãtuʒ ꝗs valet ꝓmereri. ſᷣm capaci⸗ i noeſ nõ:ergo aliqd bonũ irremuneratũ.4 Itẽ in⸗ lng er tatẽ recipiẽtis erit iſtud. ratõ electõis videt᷑ eſſe ex ꝑ⸗ is eſi gra iſta. vel gra iſta data ẽ fruſtra.4! INtẽ ſaul nmnine te creature.i¶¶ Si dicat᷑ ꝙ capacitas hec ſuſcipiẽtis nõ abens gram põt moꝛi.ponat᷑ iſte moꝛit᷑?⁊ habzʒ gram D dicit reſpectu gre gratũſacientis ſ̊ gr̃e gratiſoate.Cõ⸗ ergo remunerabit᷑ ĩ eternitate. ̊ nõ põt finaliter ꝑma⸗ * tra. deus creauit aiam ratöõnalẽ ad gloꝛiã 2 vt eſſet ca⸗ nere in iſta gra niſi pdeſtinatꝰ: pᷣcitus põt eſſe pᷣde⸗ ſen par gloꝛie. ᷣ ad gloꝛiã nõ ꝑtingit niſi ꝑ gram gratũfa⸗ ſtinatus. 4 Pꝛetea.iacob eligit᷑:alter ſcʒ Eſau repꝛo⸗ iie in cientẽ: capax ẽ pꝛincipalit᷑ grẽe gratũſaciẽtis.¶i Item batur. vñ eſt hoc? cum gra ſe offerat omibo eỹtuz eſt de ſeanii aug.ſuꝑ illuo pmo malach.Jacob dilexi ⁊c̃.glo.venit ſe. quare nõ eligit Eſau ĩmo repꝛobat. mERñ.nullũ lgi de occultiſſimis meritis ⁊c.hec aũt occultatõ nõ conſi bonũ irremuneratũ digne deo oblatũ. p̊ digne deo obla i urn ſtit niſi in ratõnibo inſertis creature. merita em̃ ſuntĩ tum nõ eſt ſine pſeuerãtia. p̃terea nõ ẽ fruſſꝛa:qꝛ ⁊ ſi nõ en mente. ratões electõis tꝑalis vel eterne ſunt ĩ creatu ſit ad ſalutẽ accipiẽtis:eſt tñ ad oſtẽſionẽ diuine largi⸗ anr i⸗ ris.: Item ſi iſte ratões eſſent in deo: eſſent eterne.ra tatis. 7 eruditõeʒ bumilitatis qᷓtuʒ ad pdeſtinatos vt tinm bi tiones aũt eterne eq̃liter ſe babẽt ad deũ:qꝛ quelibʒ eſt nõ ſuꝑbiant de meritis.¶ Ao hoc qð obijcit᷑. ꝙ poſſibi ſr W deus. 2 eq̃liter ſe habet hee ratõ ad ſuũ actum ſicut illa le ẽ ipᷣm moꝛi in pᷣſenti iuſticia.⁊ tũc gr̃a eſt ĩ aĩa. nec p iſre ad ſuũ. ſi eqliter ſe habʒ ad deũ a ad electa relinꝗt᷑ ꝗ; pter ſeꝑatõeʒ aie a coꝛꝑe ſeꝑat᷑ gr̃a ab aĩa. finalit ma aſen eq̃liter ẽ oĩm electoꝝ electio ⁊ ita nõ ẽ oꝛdo in electõne net in gra. 7 ita decidit in gra finali:ergo ẽ pdeſtinatꝰ. benſci⸗ Si dicat᷑ ꝙ ẽ p̃eminẽtia in ratõibo ſicut ẽ pᷣeminẽtia dicendũ ꝙ cũ dico poſſibile ẽ iſtũ decedere in finali gẽa in electis.̊ tũc de multiplex eſſet nõ ſimplex. hec eĩ nõ dico totũ qð eſt er li.arbi. Sed quãdo dico pᷣdeſtinatꝰ poſſet eẽ a rebo cũ eterna ſit: ⁊ eternũ nõ accipit a tꝑa⸗ dico qꝗð eſt ex ꝑte pᷣdeſtinatõis dei. vñ licet hec ſit vera eci li.ᷓ a ſolo teo. in ioẽ multiplicitas cũ in eo ſit plus iſte põt decedere in gra finali: tñ nõ eſt vera pſcitꝰpõt dinmine. ech 2 minus. Coͤttra. augu. ſuꝑ Geñ.ad FFam. habʒ deꝰ decedeꝛe in gra finali.qꝛ ſenſus ẽpᷣuiſus nõ cedeꝛe in maſſapent⸗ abſcõditas in ſemetipᷣo quoꝛũdã ſctoꝝ cauſas.q̃s rebo gra finali dcedit ĩ finali gra.hic aũt ẽ opoſitõ. vñ hec ktiſer n ↄditis nõ inſermit.eaſq; implet nõ eo oꝑe ꝓuidentie q̊ nõ poſſunt ſimul ſtare.ſcʒ ꝗ ſit p̃ſcitꝰ:ꝛ⁊ ꝙ decedit ĩ gr̃a tdiniabenie naturas oſtituit vt ſint:ſ̊ eo qͥ illas admiĩſtrat vt volue finali.vñ aliud ẽ bñ poſſibile:bᷣ nõ ↄpoſſibile ſicut dicit maifeſtereg rit.vñ ſequit᷑ ibi ẽ gr̃a ꝑ quaʒ ſalui fiãt pctoꝛes: ratõe mgf in ſenten.q; cũ ponit᷑ ipᷣm pᷣſcitũ eſſe ponit᷑ ipſum Anentiei gre ẽ in abſcõditis ratoibo q̃ ſunt ab etno abſcõdite in nõ habere gr̃am finalẽ.cuʒ aũt ponit᷑ ijm moꝛi in gra Olnigt deo.nõ ẽ eſt ĩ ratõibo creatis. Rñ.q; auſ electõis tia finali:hoc repugnat. , ⸗R Jedinclu eſt ex ꝑte dei:nõ ex ꝑte noſtra. ratõ aũt electõis põt eẽ J ſt £ ANe 1 P digehpiti ex Revonns ſcz cobgaigliberi arbitrij: ſiẽ ſup dictũ ẽ . neſlto. Xxxv] de 4 1 ectio tiſetge in q̃ſtione N p̃deſtinatõe.¶ Ad illud 8 gbier reni⸗ ne dei ad creaturas in generali. —„ Dinuntgtoi cuiq; dedit ſᷣm ſuã ꝓpꝛiã virtutẽ.dicẽduʒ ꝙ nõ dicit᷑ ibi D ſe P255 pewbpunc virtca pacitas creature:vᷣ potiꝰexit virtutis ĩ opꝰ gr̃e n ꝗᷣ neteꝛ que?⸗ 1 hntei collate.qui aũt emicatiꝰ cooꝑat᷑ gredate:affluẽtiꝰei cõ⸗ tur de dilectõne dei qua diligit creatu itſicrtgf fer᷑ a doo. lel põt dici.ꝙ virtꝰ ꝓpꝛia dicit᷑ oꝛdinatõ re ram.cũ hic q̃ſtio ſuponit volũtatẽ dei czikiſehs ſpectu gre gratiſoate:nõ gratũfaciẽtis. Ad illud qð tñ ꝓpter coherẽtiã pcedentiũ ?⁊ manife uirdine obijcit᷑ ꝑ glo.malach.q; venit de occultiſſimis meritis: ſtationẽ hic anticipabit᷑.Et pᷣmo qrit alisctckure ſᷣ merita ſunt merẽtiũ ⁊c. Dicẽduzʒ.qꝙ alind ẽ dicẽ meri de dilectõe qua generalit diligit qualibʒ creaturs. Se etad hori⸗ ta occultiſſima merita. merita aũt occultiſſima dicũt᷑ cũdo de dilectõe qua ſpaliter diligit ratõnalẽ creaturã wſitunm en merita ĩ i pſciẽtia: merita vo ſimpłꝛ ſũt ĩ mẽte.¶ Ad Circa pᷣmũ q̃tuoꝛ querũt᷑. OPꝛimo q̃rit᷑ vtꝝ eadẽ ſit di⸗ kijonbi boc qð obijcit᷑ ꝙ capacitas homiĩs ẽ reſpectu gre gratũ lectio reſpectu creature ⁊ ꝑſonaꝝ adinuict. Secundo Riere faciẽtis.Rñ.gra gratũfaciẽs excedit oẽm nature capa vtꝝ dilectio dei q ẽ reſpectu creature ſit ſũma.Tercio Nal wieliet citatẽ qᷓ eſt er natura vñ capacitas gre ẽ a gr̃a. eĩ na vtꝝ deus omnẽ creatuꝛã eque diligat.Quarto quid ſit ſanttingo⸗ tura — up ſe 2 diligat ſuß ſe 2 ſeitia abnoge⸗ B dictum deum diligere creaturam. — atsne. nõ ẽ ex natura imo ex gra. vñ ſupꝛa naturã ẽ capacitas J rms ncde que capit gram gratũaciẽteʒ. capacitas ̊ homis eſt re Membruũ brunn Nchclihn ſpectu gre gratiſoate.Ex cõplexione em̃ oꝛdinat᷑ aligs Irca pᷣmũ qrit᷑ vtꝝ eadem ſit dilectõ dei unſckniin magis ad vna virtutẽ moꝛalẽ ꝙᷓ ad alia: ̊ ad graʒ gra⸗ reſpectu creaturaꝝ cũ ea q eſt vni pꝑſone Ctneithen tüfaciẽtez nullꝰex natura oꝛdinat. Ad illud qð dicit reſpectu alteriꝰ. Et videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ gead ẽ imnofnſi bylariꝰquatũ valet accipiet.dicẽduʒ ꝙ; nõ ↄnotat᷑ can⸗ in diuinis eẽntiale:vnũ ẽ.qꝛ vna ẽ eẽntia ſa ꝑ hꝙ dicit quatũ ꝛ⁊c. ̊ͥ ↄcomitatia gr̃e adueniẽtis ⁊ Et h̊ eſi qd dicit dama. oĩa vnũ ſunt pᷣter generatõeʒ ĩ . liberi arbitrij capiẽtis gram adueniẽtẽ.pᷣmo ecci. Ipſe generatõe ⁊ ꝓceſſionẽ.ſ̊ geqd ↄuenit oĩbo ꝑſonis ꝑ ſe ⁊ creauit illã ⁊ ſeqꝗt ſm datũ ſuũ pᷣbet illã diligentibo ſe. diuiſim ⁊ ĩ ſũma oĩbo ᷣm augu.ẽ eẽntiale: qꝛ nõ habẽt . vñ ly ſm notat ratõem ex ꝑte ſui 2 nõ ex ꝑte creature. 2ↄmũe niſi eẽntiã.̊ qcꝗd ↄuenit oĩbo ꝑſonis ẽ vnũ.inde eniane Ao illud qdð obijcit᷑.q; paritas ẽ ratõnũ eternaꝝ ⁊c̃. ſic.ꝗeqd oĩbo ꝑſonis ↄuenit ẽ vnũ:p diligẽ quãlibʒ cre⸗ unift 4 dicendũ ꝙ vno mõ ẽ ibi oꝛdo.Alio mõ eſt ibi paritas. aturã oĩbo ꝑſonis ↄuenit.ſiłꝛ diligẽ qð ẽ rſpectu ꝑſone ß ii EFim ꝙ ratões ſunt etne:ſic paritas. inqᷓtum vo ratões oĩbo ↄueiĩt.ſic̃ ptʒ.qꝛ pr diligit:filiꝰdiligit:ſpũſſet᷑s di⸗ nin tꝑaliũ in ſe oꝛdinatoꝝ:dicit᷑ ibi oꝛdo eſſe.ſic poſſuʒ di⸗ ligit. ̊ hec dilectõ ⁊ illa idẽ fũt. Cõtra.deꝰdiligit cꝛe Ariniel cere ꝙ multe ſũt ratõnes ⁊ tñ vna eẽntia dei que ẽ oĩm. atura diligẽdo bonũ qð ẽ i creata.vñ diligit aliqð bo⸗ mmitil ꝙ & multe ſunt: dicit ratõe reꝝ q̃ multe ſũt.⁊ ſic oꝛdo nũ creatũ qð ẽ ĩ ea:qꝛ ñ diligit ĩ ea niſi qð ĩ ea poſuit ſᷣ ſenbtki dicit in electõe ꝓpter relatõez rey oꝛdinataꝝ q̃ refeꝛunt nò poſuit ibi niſi ens creatũ.q̊ ñ diligit ibi niſi ens cre dinitſen ad electõeʒ.licet em ratõ in ſe ſit vna.⁊ ſic non peminet atũ.ſᷣ om̃e ens creatũ ĩcipit cũ tꝑe vł ĩ tꝑe:ꝗ dilectio hꝰ fſie⸗ rato roni:ẽ tñ ratõ vna rei p̃eminẽtis alteri rei. inqtũ hꝰicipit cũ tꝑe.alia at᷑ dilectõ q̃ ẽ rſpctu ꝑſonaꝛũ acfimimn Mẽbꝛum ſe 63 et᷑na ⁊.inde ſic.nullũ tꝑale ẽ idẽ cũ et᷑no: ̊ hec dilectio vein i Y ex nõ ẽ eadẽ cũ illa. Sol.cũ dico deꝰdiligit creatuꝛã ĩ BG otd Onſequẽter querit᷑ cuioſit electio pᷣdeſti⸗ vᷣbo diligit duo ĩtelligũt᷑.ſ.pᷣncipale ſiãtũ:⁊ ↄnotatum . nationis. vtꝝ ſcʒ repꝛoboꝝ? Ad qð ꝓce⸗ pncipale ſigtũ ẽ ði volũtas vł affectꝰ ſiue q̃i affectꝰ.⁊ q̊ Puven ditur ſic. Saul iudas aliquãdo habue ad h ẽ hec dilectõ eadẽ cũñ dilectõe illa qᷓ ẽ rſpctu ꝑſona . Iunt gram. nullũ aũt bonũ irremunera/ rũ.qꝛ di volũtas ẽ ſua eẽntia.ↄnotatũ at᷑ ẽ aligs effectꝰ bahnnt⸗ tum.omnis aũt motꝰ ꝓcedẽs a caritate ꝑ ſe oꝛdinat ad ĩ creat᷑a ⁊ qͥ ad h̊ ñ ẽ eadẽ hec dilectõ cũ illa q ereſpectu mi vitam eternã.aut & iſti qui agũt illuo opꝰ p̃miabũtur: ꝑſone ⁊ hac via ꝓcedit ſcdᷣa obiectõ.pᷣmo mõ ꝓceditpᷣ⸗ pon = lene g . y 5 αS Ne a 65 6 a o; N.dl. Gone A X bre . r- gonuit V —r Ni 9¾ G . J.* P/Car 12. = C41 e . PO N e O. CE ,%½% αραα ρνμhH J P „tn ma obiectõ ſcʒ ratõe volũtatis diuĩe qᷓ ꝓcedit oẽm effe⸗ etũ ĩ creata. Oꝛeter h̊ at notãdũ.q; alio mõ ↄnotat hoc vᷣbũ diligit Iᷣm ꝙ dꝛ mõ qñ res ſũt ꝙ diligit creatura.⁊ ſm ꝙ dẽ ꝙ diligebat anteq; eẽnt. qꝛ cũ dꝛ nuc diligit cꝛe di dilectõ q̃ ẽ ĩa edeẽntia:⁊ ↄnotatũ ex ꝑte creake. Cõ I— 1—— ſtat at ꝙ ex ꝑte eẽntie ẽ eqlitas vł paꝛitas:ĩmo oĩno vni tas.cũ dico diligit hãc creataʒ:diligit illã vł illã. tũ ex ꝑte ↄnotati ꝓbat᷑ ibi eẽ eqͥlitas ſic.Yllud ↄnotatũ aturã: notat᷑ aliqd ſimł actu ens.cũ ip̃a dilectõe. cũ at videt᷑ eẽ ↄuatõ vł cura ↄfuãdi creatas.ſᷣ̊ hec cura eq̃t ge accipit᷑ diligit creaturã ꝓ dilectõne q̃ fuit añ oẽm crea ẽ oĩm ᷣm illð Sapie.vj.eq̃lit ẽ illi cura de oibj.qᷓ tum turã:ſᷣm qð dici pt᷑ ꝙ ab et᷑no dilexit creaturã.ſilꝛ ↄno ex ꝑte pᷣncipał ſigti:tũ ex ꝑte ↄnotati ẽ ibi eq̃litas.⁊ nõ tat᷑ aliqꝗd ſ̊ nõ ſimł actu ens cũ ipᷣa dilectõe:ſ̊ poſtea fu ſut ibi plura: vere pt᷑ dici ꝙ deꝰeq̃lit diligit oẽm crea ſcn turũ.Vñ ſꝑ cũ dicit᷑ deꝰdiligit creaturã: ↄnotat᷑ aligd turã. ¶ Iẽ m rõeʒ ↄgnitõis vł noticie ẽ dilectõ.m il⸗ ni gm aliquã differẽtiã tꝑis ſcʒ vel p̃ᷣſens vel futuꝝ:aliter lud quãatũ aliꝗs ↄgnoſcit tãtũ diligit.ᷣ ↄſtat ꝙ de eq̃li⸗ deo dicit᷑ ꝑ alia vᷣba:ſ̊ eadẽ ẽ ſentẽtia. Ad pmũ ſcʒ ꝙ dile ter nouit oĩa e.lit diligit oĩia. Cõtra.bonũ rõne bo di ctio põt ↄſiderari ex ꝑte diligẽtis:⁊ ſicẽ eadẽ hec⁊ il⸗ ni diligibile ?. ᷓ quãtũ ẽ ĩ qtibʒ creata de bono:tãtũ di⸗ la.vel ex ꝑte dilecti:2 ſic nõ eſi eadem.quia hoc eſt tem ligibilis ?.h plẽẽ ĩ vna de bono ĩ ĩ alia:q̊ vna plꝰẽ dili⸗ poꝛale ⁊ illud eternum ſicut obijciebatur. gibilis ꝙ;ᷓ alia. ̊ plꝰdiligit᷑ ab eo ꝗ bʒ volũtatẽ bñ mẽſu b ſ L d m ratã ⁊ oꝛdinata.ſic at ẽĩ deo ̊ pl diligit deꝰ vnã qᷓ aliã em ꝛum iecundu ¶ MPꝛetea.nõ eẽt bñ mẽſurata hoĩs volũtas ſi eq dilige . Onſequẽter q̃rit᷑ vtꝝ dilectõ dei reſpectu ret qð plꝰeẽt diligẽdũ.ᷓ ſilꝛ nec volũtas vi.g̊ 77. Qð creat᷑e ſit ſũma:ſiẽ illa q̃ eſt reſpectu ꝑſo⸗ ↄcedimꝰdicẽtes ꝙ ſᷣm ꝙ melioꝛes ſũt creat᷑e ĩ oꝛdie ſuo it naꝝ adinuicẽ.qꝛ dicit᷑ ꝙ ſũme diligit ſe. gradu:Fm h̊ magis ⁊ magis diligit eos deus.ꝓut ly gi Et videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ ſũmũ dicit᷑ qð nõ pt᷑ eẽ magis dic opatõeʒ reſpctu eoꝝ qᷓ ↄnotãt᷑ in creaturis. ſdi manꝰ:vel quo nõ põt eẽ maiꝰ.ſ̊ dilectõ q̃ de diligit cꝛea Ad h̊ qð obijcit᷑.ꝙ eq̃lit ẽ ei cura de om̃ibo.dicim?⸗ “ turã nõ põt eẽ maioꝛ:qꝛ dei dilectõ nõ põt intẽdi ꝗ̊ẽ ſũů⸗ quãtũ ẽ ex ꝑte di:ipᷣe eq oĩa ↄ uat.oĩa:qꝛ inqtũ ſe eſt con ma. Silꝛ nõ põt aliq̃ maioꝛ eẽ illa.¶! Cõtra.dilectõ eſt 7 oĩbo dat vl offert effectũ ↄpᷣuatõis.ſ̊ nõ oĩa eq̃ recipi⸗ G reſpetu boni ꝓpꝛie. maioꝛ dilectio eſi maioꝛis boni:⁊ unt iſtũ effectũ.nec eqᷓ oĩa capacia ſũt illiꝰ:qꝛ res qdaʒ i marĩa ſiue fũma reſpet᷑u marimi ſũmi ſiue boni.⁊ ñ ſũ hũñt eẽ defectibile de ſe vt res coꝛruptibiles.alie vᷣo res eb ma reſpctu nõ ſũmi.ᷣ deꝰẽ ſũmũ bonũ:cꝛeata nõ ſũmũ qᷓuis ĩ eo ꝙ creature ſũt defectibiles ſũt:tñ ex volũtate aſ⸗ reſpetu dei ſũma ẽ dilectõ nõ reſpct᷑u creatfe. Sok. creatoꝛis idefectibile eẽ hñt vt res ĩcoꝛꝑales. ita ei oꝛ 4 iaẽ ẽ diligẽ aliqꝗd ꝙ velle bonũ illi.dicẽdũ q̊ ꝗ diligẽ di dinauit deꝰ vt ptꝰeẽntiã q nñ hʒ pᷣncipiũ nec finẽ.ſ.deũ: 5 habʒ duplicẽ ↄpatõeʒ.vnã ad ipᷣaʒ volũtatẽ cei.aliam ſit eẽntia hñs pᷣncipiũ ⁊ ñ finẽ.ſ.eẽntia reꝝ ĩmutabiliũ ad ipᷣm volitũ.Cũ dicit᷑ pĩ̃ diligit filiũ vł ecõuerſo:ibi ⁊ ptꝰhãc ſit eẽntia hñs pᷣncipiũ ⁊ finẽ.ſ.eẽntia reꝝ coꝛ ẽ ſũmũ bonũ ex ꝑte volũtatis ⁊ ex pte voliti: q;ꝛ pr filio ruptibiliũ. Lercia at᷑ ↄinñctio ẽ irꝛitabił:qꝛ non pt eẽ ꝙ nõ pt᷑ velle maiꝰ bonũ qᷓ vult.h̊ ei eẽt ĩpoſſibile ꝙ maiꝰ aliq eẽntia ñ habeat pᷣncipiũ ⁊ habeat finẽ.ꝗcqd em̃ ca bonũ vellet filio ſiẽ ꝓbatũ ẽ alubi.Cũ vo dẽ deꝰ diligit ret pᷣncipio caret fine.er ꝑte &̊ reꝝ q̃ nõ eq capaces ſũt i creaturã. hec dilectõ ẽ ſũma ꝑ ↄꝑatõezʒ ad volũtatẽ dili ↄfᷣuatõis ẽ.ꝙ ñ eq̃ ↄouãt᷑:tñ ex ꝑte dei ĩdifferẽtia ẽ. ſic gẽtis.qꝛnõ pt᷑ maioꝛ eẽ nec intẽdi nec remitti.̊ ꝑ ↄꝑatõ pt᷑ ĩtelligi illð Sapiĩe.vj.eq̃lit ẽ illi cura de oibo.ſ.inq⸗ V nẽ ad volitũ ñ eſt ſũma:ſ̊ pt᷑ maioꝛ eẽ:qꝛ pt᷑ huic creato tũ ĩ ſeẽ. Tamẽ illð poſſz exponi bꝛeuit vt ly eq dicat ſi in velle maiꝰbonũ ſic pt᷑ ipᷣm facẽ meliꝰqᷓ ſit.ᷣm ꝙ ly me⸗ militudinẽ ñ mẽſurã ſub h̊ ſenſu.eq̃ eſt illi cura de oib liꝰnoĩalit᷑ accipit᷑. AUñ dicimꝰꝙ dilectõ dei q̃ diligit cre id ẽ ſiłꝛ ẽ illi cura de oĩbo de h.ſ.⁊ ð illo.qꝛ de oĩibo hʒ cu aturã:ſi ↄpꝑet᷑ ad deũ diligentem ſiue ad volũtatem dei rã.ñ tñ tãta ẽ ei de G:quãta de illo.Sile ẽ demõſtratis diligẽtis:ſũma ? ⁊ ĩ termio.Si at᷑ ad creaturã dilectazʒ duobo pãnis bonis:alio tñ melioꝛe alto.põt dici.ꝙ ſic ſiue ad ipᷣm volitũ qð ex dilectõe deꝰefficit ĩ cereata:vel iſte pãnꝰẽ bonꝰſiłꝛ iſte.nõ tñ tantũ ẽ bonꝰiſte:qutũ eſi qð iã factũ ei placʒ:ſic ñ ẽ ſũma. Sʒ ð h obijcit᷑.ſi q̃n ille.Dicimꝰ ̊ exponẽdo ꝙ nõ ſequit᷑ equè ↄſeruat quã⸗ tũ ẽ ex ꝑte diligẽtis ſũma ẽ dilectõ reſpet᷑u create:⁊ ſiłꝛ tum eſt de ſe: g eque diligit.qꝛ diligere vltra hmõi con⸗ reſpctu ꝑſonaꝝ ſũmaẽ. pr eĩ ſũme diligit filiũ: eq di⸗ ſeruare addit 2 znotat bonũ quod eſt in creatura. ⁊ iõ Noi ligit cereaturã ⁊ filiũ:qð videt᷑ falſũ.cũ nulla ſit ꝓpoꝛtõ Fm ꝙ plꝰ vel minus ꝑticipat e bono:ſᷣm hoc plus vel T. dilectõis dei rſpctu creat᷑e ĩ aliqͥ ſenſu.¶ Ad qð dicẽdũ minꝰ diligit. ¶ Ad hoc qð obijcit᷑.ſi eque nouit omia dit ꝙ nulla ẽ ꝓoꝛtõ dilectõis rᷣſpctu create vł reſpct᷑u ꝑſo ergo eque diligit omnia. Dicendũ ꝙ duplex eſt ↄgnitõ ſtd⸗ naꝝ.qꝛ quãtũ ẽ ex ꝑte diligẽtis ⁊ etiã volẽtis: idẽ oĩno ci vł noticia.eſt em̃ noticia ſimplex ⁊ eſi noticia bene⸗ ẽ vtrobiq; cũ dico pr̃ diligit creaturã ⁊ cũ dico pr dili⸗ placiti. oticia ſimplex dicitur ꝑ modũ intellect ſpe⸗ git filiũ.qꝛ vna ẽ eẽntia diligẽs ĩ ſe.⁊ qꝛ idẽ ñ ẽ ſibi ꝓpoꝛ culatiui.⁊ de hac verũ eſt ꝙ eque nouit omnia.quia no tionale:iõ ĩ hac via ñ ꝓpoꝛtõnant᷑. Itẽ nec ꝓpoꝛtõnales nit ea ꝓnt in ipᷣo relucent.⁊ de hoc non eſt verũ ꝗ qua ſũt ex ꝑte dilectoꝝ.bonũ em̃ creatũ ĩpꝛopoꝛtõnale ẽ bo tum quis nouit ꝙ tantũ diligit. Secunda autem vgni no iĩicreato.nec vnq pt᷑ creatũ aſcẽdẽ ꝙ ſit vnũ ĩ eſſentia tio eſt beneplaciti.⁊ hec eſt per modũ intellectus pꝛacti cũ bono ĩcreato:⁊ ſi poſſit vniri ĩ ꝑſona ſic fuit ĩ xpᷣo.⁊ ci.⁊ de hac que ẽ ↄiuncta cũ actu bñplaciti:intelligit il i iõ ex ꝑte dilecti ſiłꝛ ſũt ĩpꝛopoꝛtõnales.q¶ Sʒ obijcit᷑ Z lud quãtũ ↄgnoſcit ꝗs tãtuʒ diligit.ſᷣ de hoc nõ ẽ veruʒ doo h̊ ſic.bonũ ĩ rõe boni ẽ diligibile.ꝗ̊ maiꝰbonũ magis di ꝙ dedeque nouit oĩa.ſicut non eque diligit oĩa.imo me diee ligibile.ſ̊ bonũ ĩcreatũ eſt magis bonũ q; creatũ:g ma⸗ lioꝛa magis nouit.i.magis aꝓpꝛobat.minꝰ bona minꝰ gio diligi debz. ⁊ de facit gcqd dz: magis diligit bo⸗ intelligat᷑ iſtud maiꝰ⁊ minnõ ad pᷣncipale ſiqtũ ĩ cõ ſe⸗ nũ ĩcreatũ qᷓ creatũ.Dicẽdũ ꝙ veꝝ ẽ ꝙ deꝰ magis dili⸗ paratõe.qꝛ ex alia ꝑte ẽ eq̃litas:bᷣ ĩ ↄꝑatoe ad onotatu. wuit git bonũ ĩcreatũ ꝙᷓ creatũ.ſic pr̃ plꝰ diligit filiũ qᷓ crea 7 hoc mõ dicit᷑ eꝰneſcire mala ſᷣm ꝗy dicturꝰeſt in iudi un W“ uſs agts Ei atezetre geng ner vnqᷓ; poae cio quibuſdã neſcio vos Math.xxv. — 1 ecↄpatõ ad genꝰaliqð accedẽ.vnde cũ ꝗꝓpoſito reꝝ ſit ſis eiuſdẽ generis.ſic duoꝝ alboꝝ aut Boeroneens Mem bꝛum qua rtu lit ſit ↄꝑatõ reꝝ diueꝛſoꝝ geneꝝ:maifeſiũ ẽ ꝙ n ẽ oꝛtõ ĩ Onſequẽter q̃rit᷑ ꝗd ſit dictũ deũ diligeꝛe eſn ꝓPoſito ex ꝑte dilectoꝝ quecũq; ſit illoꝝ habitudo. creaturã. videt᷑ eĩ ꝙ ñ ſit alis dieru t⸗ Mem brüũ terc u diligẽ ſeip̃m. Et loqmuꝛ ð dilectõe ſm ꝙ di, 70 1 pceſſit oẽm effectũ ᷣm qð diciꝰ ꝙ deddile⸗ tur⸗ Onſeqnt q̃rit᷑ vtʒ deꝰeq diligat oẽm cre rit ab e᷑no cꝛeatas. loqᷓmuꝛ illo ſiatu añ mdi crea⸗ nat aturã.Et videt᷑ ꝙ ſic.Cu eĩ dico deꝰ dili⸗ tõʒ de viligit cꝛeataz. ↄſtat q; nullꝰði effectꝰ ẽ. vñ nibil hoti git creatas · ĩ ͥ ᷣbo diligit duo notãt᷑.ſcʒ eſi niſi ipe deꝰ. g vt videtur nihil eſt diligibile niſi ipſe. in „ 52„ —- = 2 DU;— e⸗ Se 9 245 Gen Br . — Aa& . 2 Wle czaa * 2 & 4„3 — 8 – ⁸° * h. acbS, hew o. ⁵7 aer⸗ r, 2316) 77 N Ce ſl. V g. Cdce dſ Peſſt aakrr Sle 9. od . rſrr J. reſr. ſ „ YV- † ſſ. er Cuaa n-re“ Orn) ot * 4 S N 1e puth, featuris Djcinig = tiſe ſteapi⸗ eqcez iores NMtte . ſtae 09 melei Hnutabti hünren tti⸗ teie gueit tirſe hli⸗ ſderſ edchn ſhzan höſfnrs iigſi giniel nni⸗ icon nna,105 eſleft oonoß koi neigbene llechſe⸗ ncpin rüggin neng nsrae ligeil ziſennz inome Mumin ſgiics olatn. liniuci 7 Galrn eifn beſng oe jnhl ſiſe „† G — ) Dlaxa⸗ c fay al. .„ ) Dportar — — Nueſtio ergo ꝓp illa duratõe añ creatõeʒ reꝝ nõ videt᷑ aliud di⸗ cere deũ diligere creaturã q; deũ amantẽ eſſe talẽ qua⸗ le eſt id qdð amat. ſi de diligẽt creaturã in eẽ pꝛio: ne ceſſe eẽt illũ traſſoꝛmari in creaturã vel in ſilitudinem create. qdð cũ ſit ĩpoſſibile:ñ diligit cꝛxeatuꝛã niſi m ꝙ eſt in ſemetipo. Ytẽ ſi aliud ↄnotat᷑ querit᷑ qꝗd ſit illð. Solutõ.dicim? ꝙ ab eterno de diligebat creatura: ſicut ab eterno ↄgnoſcebat anteꝙᷓ fierẽt. ſm illud ecci. xxiij. domino deo anteq; crearẽt᷑ oĩa ſunt ↄgnita.⁊ ſic ĩ deo ẽ ratõ exẽplaris oim ⁊ hec erat qᷓi ratõ ↄgnitionis eius:ita in ipo erat ratõ cauſalis oim.⁊ bec erat qua⸗ ſi ratõ dilectõis eiꝰ.Cum &̊ dicit᷑ deꝰ diligebat creatu⸗ ram ab et᷑no.vltra H̊ qð eũl deũ viligẽ ſe:cõnotat᷑ crea⸗ turas eẽ in deo ꝑ ratõeʒ cauſe. vnde h̊ qð eſt deũ diligẽ creatura:põt ſic intelligi.i.deũ diligẽ creaturã ĩ ſeipo: T ſic fuit ab eterno.vel deũ ſe diligẽ in creatura vel etia creaturã in ſeipᷣa:⁊ hec dilectõ eſt ĩ tꝑe vel cũ tꝑe.No⸗ ta tñ ꝗ' aliter ẽ de ↄgnitõe dei:⁊ de dilectõe dei ab etno qꝛ ipe nouit ab e᷑no tam bona qᷓ; mala ſimplici noticia Hpᷣ dilerit tm bona.qꝛ tm̃ bonoꝝ ipᷣe eſt caula.ꝑ h̊ ptʒ ſo lutio ad pᷣmũ obiectũ.⸗ Ao ſecũduʒ dicimꝰ.ꝙ illa au⸗ cioꝛitas bugonis.ea ẽ vis amoꝛis: ꝓpꝛie intelligit᷑ vbi amans ẽ minꝰ nobile amato vel ſimpl? vel m ꝗd ſicut eſt ĩ homĩbo. Aliꝗs em̃ hõ amãs aliud.qᷓuis ſit minus nobile ſimplꝛ⁊ ſicut ẽ nümꝰvel aliqd tale:tñ ĩ eo ꝙ illud affectat. ? circa illð afficit᷑:ſupponit ſeipᷣm amato.⁊ ſic quodãmõ trãſfoꝛmat᷑ ĩ illud.Sic autẽ nõ in deo. vñ ñ oꝑtet ꝗ trãſfoꝛmet᷑ ĩ amatũ.vel alit põt dici.q vbũ hu gonis itelligit de dilectõe qᷓ eſt affectõ: nõ de illa q ẽ vo lũtas boni:qlis ẽ dilectõ xei.amoꝛ em̃ q eſt affectõ traſ ſoꝛmat quodãmõ amãtẽ in amatũ.¶ Ad illð qᷣ qrit᷑ de ↄnotato iam ptʒ reſponſio.quia ↄnotatũ eſt cauſalitas in dro reſpectu creature. Queſtio. xxxij.de dile/ ctione dei ſpali reſpectu ratõnalis creature. Onſequẽter queri tur de dilectõe eiꝰq̃ ſpalis ẽ reſpctu ra tionał create. Et circa h̊ q̃rũt᷑ q̃tuoꝛ. Pꝛio vtx de plꝰdiligat ãgelos ꝙᷓ ho⸗ miĩes vlł ecõueꝛſo. Scðo vtꝝ int hoĩes plodiligat p̃ſcitũ ꝗ nũc iuſtꝰ ẽ ꝙᷓ p̃deſtinatũ q nũc pctoꝛ c. Tercõ vtꝝ int pᷣdeſtiatos plꝰdiligat eũ qui nũqꝙᷓ ceci dit. ſ. iuſtũ aut eũ ꝗ cecidit ⁊ ſurꝛexit.Quarto vtꝝ ncc̃e ſit ð ↄgruo ꝙ deꝰ plꝰdiligat diligentẽ ſe vel nõ. Miembꝛũ pꝛimũ Irca pᷣmum vtʒꝝ ded diligat plꝰãgelos q; boĩes vl ecõuerſo ꝓcedit᷑ ſic.⁊ ꝙ plꝰdili⸗ gat ãgelũ ꝓbat᷑ ſic.dilectõ ẽ ꝑ couemiẽtiã amati cũ amãte.ᷣ̊ plꝰↄueĩt ⁊ minꝰdiſtat agelꝰa deo qᷓ hõ:qᷓ dedeũ magis diligit.ſi em̃ dilectio ẽ cõueniẽtia: ꝗ̊ maioꝛ dilectõ ꝑ maioꝛẽ ↄueniẽtiã.⸗ Itẽ dilectõ dꝛ maioꝛ vł mioꝛ ꝓpt maioꝛẽ effectũ vel minoꝛẽ qꝛ quãtũ in ſe ẽ nõ intẽdit᷑ nec remittit᷑. ꝗᷓ vbi eſt maioꝛ effectꝰeiꝰ⁊ maioꝛ dilectõ.F̊ maioꝛẽ effectũ ofert vel con tulit angelo ꝙᷓ; homini qꝛ angelo ↄtulit gram.qua habi ta ſtatim mouebat᷑ in im ⁊ ↄfirmabat᷑.nõ ſic homini: ergo ploangelos diligit. Cotra. hũana natura vnibi⸗ lis fuit diuine.⁊ hoc q; dico vnibile nõ dicit tim̃ poſſibi litatẽ obediẽtie.qꝛ hac poſſibilitatẽ habebat azinꝰ ſic eſſet vnibilis qð falſuʒ eſt: dicit ẽ̊ poſſibilitatẽ ↄgruita tis vel ↄgruẽtie.hec aũt poſſibilitas pcedit actũ vnien⸗ di ſicut ptʒ quia anteqᷓ vniret᷑:dici poterat humana na tura vnibilis eſt. cepit ergo bec potẽtia eſſe cũ humana natura ⁊ collata ei ⁊ nõ nature angelice. actꝰ em̃ huiꝰ potẽtie. i. vnio ipᷣa:fint bñficiũ ſũmũ creature collatũ. ᷣ maioꝛ ẽ effectꝰ dilectõis collatꝰ homi q; angelo.ᷓ per hac viã ptʒ ꝙ magis diligit᷑ a deo hõ ꝙᷓ Sgelꝰv. Solu pr. » Eo - P xxxij. tio.dicẽduz ꝗꝙ; natura hũana põt dupl? cõſiderari.vno mõ in ſua ſpalitate ꝓut nõ deſcedit ad indiuiduũ. Alio mõ /put deſcẽdit ad indiuiduũ.⁊ ꝓpꝛie ad indiuiduum qð eſt rpᷣe ſiue qð eſt natura xp̃i vel in xpᷣo.Cũ ꝗ̊ dicit ꝙ potẽtia ↄgruitatis ad vniẽduʒ collata ẽ hũane natu⸗ re.ſi loqmur de natura hũana /ꝓut nõ deſcẽdit ad indi⸗ uiduũ nature xp̃ᷣi:ſic dicimꝰ ꝙ illa potẽtia nibil addit vltra illã naturã.õ em̃ poſſum dicere ꝙ; de? ita crea⸗ uit hoĩeʒ ꝙ vltra naturã ſuã daret ei hãc potentiã. VUn e nõ ꝓpter hanc potentiã dicet᷑ hõ nobilioꝛ nec magis Diligi: pᷣ ecõuerſo.ſicut ꝓbant pᷣme ratões.Si aũt loq mur d ipa hũana natura ꝓut deſcẽdit ad indiuiduum nature xpi.ſic dicimꝰꝙ illa potentia ↄgruitatis addit aliquid vltra naturã hũanã. ⁊ in hac ↄſideratõe conce diimus ꝙ nobilioꝛ eſt ⁊ magis dilecta a deo.qꝛ ſic nõ tã⸗ go naturã purã ſed cũ ↄditõnibo indmidui qð ſcʒ indi uiduũ nobiliꝰeſt omi indiuiduo angelice nature. Itez notanda eſt alia diſtinctõ qꝛ angelica natura ⁊ huma⸗ na poſſunt ↄſiderari dupłꝛ.pꝛimo mõ in ſtatu creatio⸗ nis. ſic nobilioꝛ ẽ angelica natura 2 pdicta potẽtia cõ gruitatis nõ addit vltra naturã hũanã vt dictũ eſt. Se cundo mõ in ſtatu recreatõis ⁊ ſic qᷓuis angelica natu⸗ ra receꝑit ſtatim ↄfirmatõeʒ ſuã ſicut obijcit᷑:tñ huma na natura in quodã ſui indiuiduo ſuꝑexcellit ſceʒ xpᷣo. qꝛ oino ſimul habuit naturã 2 gr̃am ↄfirmatõis.ange li ᷣo nõ.ſ̊ pᷣmo naturã:deinde gram.hmòi aũt excellen tia qᷓ ẽ ꝓpt᷑ xpᷣm ñ fuit ĩ ſtatu creatõis ̊ recreatoõis. Membꝛum ſecundum Onſequẽter querit᷑ vtꝝ inter boĩes plus diligat deꝰ p̃ſcitũ qui ẽ in pᷣſenti iuſticia. q p̃deſtinatũ nũc exiſtentẽ peccatoꝛẽ. Et videt᷑ ꝙ plꝰdiligat pᷣdeſtinatũ.pᷣdeſtinatõ em̃ eſt pparatõ gr̃e finalis. ſed nullũ dictũ nullaq; gra tia in preſenti eſt comꝑabilis finali in bonitate:multo aũt magis nec gloꝛie. Cum ergo deus magis bonũ ſim pliciter magis diligat. magis diligit pꝛedeſtinatum qᷓ pꝛeſcitum.non enim deus cæcipitur vt credat minꝰbo⸗ num maius eſſe:vel maius minus. ſicut homo aliquã⸗ do credit qᷓuis ſanctus ſit.⁊ ideo magis bonum minꝰ diligit.¶ Contra.in preſcito nunc iuſto eſt tam bonuzʒ nature q; bonum gratie.quoꝛum vtrũq; deus diligit. nihil eſt in ipo quod odit:quia deus nihil odit niſi pec catum. In pꝛedeſtinato auteʒ peccatoꝛe eſt tm bonum nature quod reuera deus diligit. ſed non eſt bonũ gra⸗ tie quod diligit vt nũc in eo exiſtens. pꝛedeſtinatio em̃ non ponit bonum in actu circa pꝛedeſtinatum. Eſt au⸗ tem peccatum qð odit in eo:ergo minus debet diligeꝛe hunc pꝛedeſtinatũ. Solutio.vterq; diligitur a deo. differẽter tamẽ:quia p̃deſtinatꝰſimpl? magis diligit᷑:pᷣ ſcitꝰaũt vt nunc magis diligit᷑. p̃deſtinatio em̃ reſpicit tempꝰ ſimplłꝛ nõ tempꝰ vt nũc vnde bonũ pᷣdeſtinati nõ eſt bonũ nõ vt nũc:ſ̊ ſimplꝛ. ⁊ ideo ſimpłꝛ a deo diligi bile.bonũ aũt qð ẽ in pᷣſcito ẽ bonũ vt nuc.nõ ſimplicit᷑ illo mõ qͥ bonũ pdeſtinatõis ẽ bonũ vt nũc.vñ hec diffe rẽtia maioꝛis dilectõis ⁊ mĩoꝛis ẽ ex ꝑte dilecti non ex ꝑte diligẽtis ⁊ m hãc diuerſitatẽ pcedũt rões ↄtrarie. Membrũ terciũ Onſequẽter querit᷑ vtꝝ inter pᷣdeſtĩatos plus diligat illũ qui nũꝙᷓ cecidit:an ꝑeni tentẽ poſt caſuʒ alijs paribo: videt᷑ ꝙ plꝰ diligat iuſtũ ꝗ nunq peccauit.qꝛ qð diu⸗ turniꝰẽ:magis ẽ eligẽdũ.q̊ magis diligibile. Sʒ bonũ gre diuturniꝰẽ in iuſto iſto qᷓ ĩ penitẽte illo.qꝛ h ſꝑ per ſeuerauit:ille aũt aliq cecidit.̊ ⁊c.¶ Cõtra.luce.xv. Alaiꝰẽ gaudiuʒ ſuꝑ vno pctoꝛe pniam agẽte ⁊c.iuſtos vocat illos qui ſemꝑ ſteterũt.⁊ locjuitur de gaudio ec⸗ cleſie triüphantis quod omnino eſt confoꝛme gaudio ci.ergo ⁊ plus deus gaudet ⁊c. Solutio.dicimus —ο. Ga „X 2or R n . — 2 17 — 1 Prſtniny „ . 3 R 6 At ꝙ oĩbo alijs paribo deoplꝰdiligit euz g ſemp ſtetit ſicut obijcit. Sed plerũq; ↄtingit.; petoꝛes ↄuerſi ploſeꝛuẽt in bono ꝙᷓ qui ſteterũt ſemꝑ.⁊ ſic iã nõ ſũt pares in ce⸗ teris. iõ dz illꝰ Luẽ. xv. ⁊ plane dicit᷑ ĩ gloſa Hege. ponit exẽplũ dicẽs.dux in pᷣlio eũ militẽ ple diligit: poſi fugaz ↄuerſus hoſtẽ foꝛtiter pꝛemit:q; qui nuꝗꝙ; fu⸗ it nec vnqᷓ foꝛtiter egit. Aliud exẽplũ eſt de igne. quia apponit᷑ in illuʒ aqua ⁊ ipe eam ſuperat: magis poſt feruet qᷓ; pꝛius.vñ quo ad h̊ melioꝛẽ iſte penitẽs qᷓ ille iuſtus.⁊ magis a deo diligit᷑. bᷣ ſi pares eſſent i 2 in alijs: pterqᷓ in H ꝙ ille ẽ penitẽs ille iuſtꝰ. dicimꝰ pᷣpo nitur iuſtpenitẽti ſimplꝛ. ſtatꝰ iuſti potioꝛ ? ᷓᷓ ſtatus penitẽtis. deſcẽdendo ad ꝑſonas ↄtingit eſſe ſic econ uerſo. vñ Meda in eiꝰgloſa.ſunt iuſti de ꝗbo tantuʒ eſt gaudiũ vt eis nullꝰpenitẽs pponi poſſit. qui ⁊ ſi ñ ſint filij ↄſeij maloꝝ:tñ bona reſpiciũt oĩho ſe huiliant. Membrũ quartu Onſequẽter q̃rit.vtꝝ neceſſe ſit de ↄgruo ꝙ plus diligat plꝰ diligẽteʒ eũ. Et videt᷑ ſic. qa ꝓpuerb. viij. ego diligẽtes me dili o. ſi ſimpl? ad ſimptꝛ: 2 magis ad ma gis. videt᷑ ꝙ magis diligẽtes magis diligat. ¶ Pꝛe⸗ terea h̊ eſſet culpãduz ĩ homĩe ꝙ magis diligẽtes ſe mi nus diliget ⁊ ecõueꝛſo.̊ᷓ hoc nõ ẽ in deo in qͥ nõ ẽ aligd culpabile vel repᷣhenſibile. Cõtra.in euãgelio Johᷣ· ſepe dicit ꝙ diligebat eũ ihs in q inuitur ꝙ ille magis diligebat eũ qᷓ alios.⁊ ita magis ꝙᷓ petrũ.? H plane di cit augu. ſuꝑ illud Yoh.xxj. hic ẽ diſcipulꝰ ille quẽ dili gebat ihs. glo. tacito nomĩe hoc ſigno diſcernit iohes a ceteris. nõ qꝛ ſolũ eũ: ̊ ⁊ ploceteris diligebat eñ. Cuz igit᷑ petroplꝰdiligat illũ ſcʒ xpᷣm qᷓ iohes ſicut dicit glo ſa ſuꝑ illud. Symon ioh.diligis me plꝰbis ⁊c̃.glo.au gu. qð ſcit introgat. ̊ xp̃c plꝰdiligebat minꝰdiligẽtem ſe 1 econuerſo. ¶ Sʒ ↄtra hoc videt᷑ q iohes pl dilige⸗ bat rp̃m qᷓ; petrꝰvel alij.ſicut em dicit augu. in libꝛo de trinitate. m ratõeʒ noticie: eſt ratõ dilectõis. ſᷣ iohes plꝰↄgnolcebat ꝙ; alij. qꝛ de ipo dominici pectoꝛis fonte potauit. ⁊ plodilexit. ita reſiat qð pꝛius.ſcqʒ ꝙ plꝰdi ligentẽ ſe magis diligit deus. Sol. m l̃am reuera diligebat petrũ ſᷣ plus diligebat ioheʒ.qꝛ plura ſigna Dilectõis ei oſlẽdit. ⁊ maioꝛẽ familiaritatẽ ei exhibuit 7 H videt᷑ plane dicẽ aug.ſuꝑ finẽ Johis ĩ magna glo. poſi ᷣbũ ſupᷣdictũ dicẽs.puiꝰ maioꝛis dilectõis indici⸗ um ?ẽ.ꝙ ſolꝰſupꝛa pectꝰ ihu recubuit.poꝛro petrus pl? alijs dilexit. Vñ hoc ſciẽs intꝛogabat dicẽs· diligis ime plꝰhis: Aliter pt dici ⁊ ſubtiliꝰſic.dilectõ põt dici ma⸗ ioꝛ vel minoꝛ ſimplłꝛ:vel ꝙtũ ad eiꝰeffectꝰ.Eſt aũt mul tiplex dilectõis dei.qꝛ eiꝰeffectꝰ ſunt quedã donata iß⸗ ſenti excellẽtia ꝑ que ↄtigit mereri. vt ẽ excellẽtia ogni⸗ tionis ⁊ bmõi.de qbo.j.Coꝛin xij.diuiſiones graꝝ ſũt Eſt aũt aliud donũ in pᷣſenti excellẽtiſſimũ in ſuo genẽ. ſcʒ caritas. de q̊ͥ.j. Coꝛin. xij. adhuc excellẽtioꝛẽ viã ⁊c. Eſt autẽ effectꝰ dilectõis dei ĩ futuro ſcʒ vita eterna·qð maximũ donũ ẽ.ꝓ caritatẽ aũt que ẽ maximũ donũ ĩ pᷣ⸗ ſenti eẽntialit meremur vitã eternã qᷓ maximũ eſt donũ ſimpłꝛ. Polſſumꝰ loq de dilectõe deidupłꝛ. vel m ꝙ reſpicit effectũ vite etne ⁊ caritatis ꝑ quã ẽ meritũ illiꝰ vite:⁊ ſic veꝝ eſt ꝙ xpᷣc plꝰdilexit petrũ q; iohem:qꝛ ad maius.q; maioꝛẽ caritatẽ ↄtulit ei ⁊ maioꝛẽ gloꝛiã pᷣpa rauit.⁊ ſic dicit᷑ illud ꝓuerbᷣ.viij.ego diligẽtes me dili⸗ go. Aut poſſumꝰloqui de dilectõe dei Fᷣm ꝙ reſpicit do⸗ na bmõi excellẽtia in pᷣſenti: vt ↄgnitõneʒ ⁊ hmõi.⁊ ſic plodilexit ioheʒ: qꝛ hec dona ei ↄtulit in maioꝛi excellẽ⸗ tia qᷓ; petro vel alijs vt obijcit.¶. Ad illud qð obijcit᷑. ꝗ; ſimpłꝛ plꝰdiligebat ioheʒ:qꝛ plłꝰognouit.dicendũ vt ſu pra.ꝙ duplex eſi cognitõ.vna ſpeculatiua ⁊ qͥ ad hanc ſuit iohes excellẽs reſpectu petri ⁊ alioꝝ.ſᷣ de hac nõ ĩ⸗ telligit᷑ illud quãto plꝰiligit plꝰ ↄgnouit.Eſt alia co⸗ gnitio pꝛactica.⁊ hec duplex.queda ante actũ:⁊ de hac n Trrr Ti AA.) pV* l. 2 Q D e laat Pet.α Pen P e ed Dd vr Th bect pen P e e adhuc nõ intelligit᷑ illud.quedã ↄiuncta cũ ipᷣo actu:et de hac intelligit᷑.ᷣ qᷓtum ad hanc nõ excellebat Johes petrum ſed potius ecõuerſo. “ MNueſtio.xxxiij.de libꝛo vite. NNſt queſtionez de . fpgeſtinatõe electõe dilectõe diuina: qᷓ rendũ eſt de libꝛo vite in quo ſeribun pᷣdeſtinati electi ⁊ dilecti ab etno.iAã lfſicut dilect eſt oĩm futuroꝝ bonoꝛuʒ pdeſtinatõ ſaluãdoꝝ. electio eoꝛũdem inqtuʒ ſeꝑant a malis: ita liber vite eſt ioꝝ remunerãdoꝝ. Querit ergo in hũc modũ.Pꝛimo quid ſit liber vite. Secundeo quid dicat᷑ liber vite. Lercõ quoꝝ ſit liber vite.Quar to quomõ ſe habeat liber vite. —d mü Membrũü pr B Kimo videndum eſt quid ſit liber vite.⁊ de hoc queruntur duo. Pꝛimo vtꝝ liber vite ſit quid creatũ vel increatũ. Secũdo ſuppoſito ꝙ increatum:vtrum vna perſo na vel omnes. Articulus primꝰ Irca pᷣmũ ſic obijcit᷑ ecci.xxiij.hec oĩa li vi te. glo. hẽ lib vite:nouũ.ſ.⁊ vetteſtamẽtũ.ĩ ẽ agnitõ veritatis. ↄſtat ꝙ lib noui ⁊ ve⸗ teris teſtamẽti ẽ qd creatũ:ꝗ lipᷣ vite ẽ qd creatũ.4. Si dicat᷑ ꝙ lib vite dꝛ duplꝛ. l. dei filiꝰꝛꝛ ſcpᷣtura veteris ⁊ noui teſlamẽti. lib eĩ vite dẽ iĩ qͥẽ ↄgnitio vite:⁊ ſic fili⸗ dei dẽ lib vite. lib etiã vite dẽ qd ẽ oꝛdinãs vl iſtꝛuẽs ad vit: ſic dẽ lib vite nouũ ⁊ vetꝰteſtamẽtũ.Cõtra.vide tur ꝙ xpc etiã ᷣm hũanã naturã ⁊ nõ tm bm diuinã di cat᷑ libᷣ vite.apoẽ.xxj. Aliꝰlib aptꝰẽ qẽ vite.i. xpᷣc q tũc apparebit patẽs oibo. h erit hm hũanitatẽ.nõ eĩ tunc mali videbũt dĩnitatẽ: xp̃c ᷣm hũanitatrẽ ẽ lib vite. lib vite ẽ qd creatũ ⁊ ñ ſolũ gqo ĩcreatũ. ¶¶ Itẽ lib vite dẽ in qͥẽ ſcpᷣtura. ibi ẽ intẽtõ cauſe matiabł. q;uis at᷑ tres cauſe poſſunt inueĩri ĩ deo. rõ efficiẽtis: foꝛmal exem plaris:⁊ finał.nũqᷓ tñ in eo cadit rõ cauſe matial. Si Sĩ libꝛo ẽ intẽtõ ſiue rõ cauſe matial:nõ poterit lib vi⸗ te dici pꝛie qd creatũ. Cõtra. ſup̃ ill pᷣs. deleãt de libꝛo viuẽtiũ · glo. lib iſte ẽ noticia dði q paeſtiauit ad vi tã q̊s pᷣciuit ↄfoꝛmes fieri imagis filij ſui. noticia di ẽ ĩcreata:q& libᷣ vite ẽ ꝗd ĩcreatũ. Ad h̊ dicẽdũ.q; libe? vite dẽ tripłꝛ.vno moõ libᷣ vite dẽ exẽplar vite. Alio mõ dẽ lib vite exẽplũ vite. Tercõ mõ dẽ lib vite ſignũ vk ſi⸗ gnatõ vite. Pꝛzi mõ dẽ noticia dei lib vite. ſic dĩc glo. ſuꝑ illð pᷣs. deleãt᷑ ð libꝛo viuẽtiũ. Scõo mõ dẽ fili ei ßm hñanitatẽ lib vite. qꝛ fuit exẽplũ expſſiſſimũ ad exẽ plar dinũ. vñ ĩ ps. In libꝛo tuo oẽs ſcꝛibẽt. logt fili ad prez. glo.i.ĩ me ꝗ dedi foꝛinã iuſticie hoibo ſeribet. i· in ſtrut᷑ oẽs ñ mõ pfecti ⁊ ĩpfecti. Lercõ mõ dẽ lib vi⸗ te ſacẽ ſepᷣtuꝛa.ſiẽ dĩc glo.ecci.xxiij.hec oĩa e lib vite lib ille ẽ Fmo no.⁊ ve.teſia.dicẽdũ ꝙ lib vite ſm ꝙ dẽ pꝛi moð? ĩcreatũ. ꝓut vo ſcðᷣo tercõ ẽ ꝗd creatũ.4 Ad il⸗ lud ꝗ̊ qdð obicit᷑. ꝙ ĩ intẽtõe libꝛi ẽ intẽtõ cauſe m atial q̃ nullo mõ cadit ĩ do.dicẽdũ ꝙ lib vite ñ d 'm intetõ nẽ cauſe matiał.imo m rõeʒ cauſe exẽplaris.i õ em trãſfert᷑ rõ libꝛi ctũ ad h̊ ꝙ ĩ eo fit aligd: qtũ ad H in eo ẽ aliqꝗꝗ.ſiẽ libꝛi exẽplaꝛes iuxta qͥs fiunt alij libꝛi. Articulus ſecundꝰ Ecũdo q̃rit᷑ cũ libᷣ vite ſit vno mõ ꝗdᷣ icrea⸗ tũ:vtꝝ vna pſona ſit tm̃ libᷣ vite an plures. Et videt᷑ ꝙ ſolꝰfiliꝰſit lið vite.pᷣs. In capite libꝛi ſcptũ ẽ de me. glo. ſeptũ ẽ de me. i. pfinitũ ĩ capite libꝛi.i · apðᷣ preʒ q ẽ caput meum. Sʒ cũ dẽ caput xpᷣi dꝛ notõ pr̃is 1. l 3 — nqu⸗ ſitt itt 0,4. züta ſberine ſota eß Plft orſi Netgod Gtotitn gitgtid ſioi⸗ cemegte gpertli⸗ ijdici ſanau⸗ cenn Möictt Citn Niiadt ninias sdictl qlpi lberin ſcvape⸗ lite wben propin oiin 1W. nos icglte Miepcnan ſiſenekl Nitfliog ginmagr hildde ſltertin znoͤpen⸗ mingßpe yenen rpo Parſin unmnis unihen Eßhie ſiiiaeo (lätan mniſgt⸗ nikori nin; znetlhen Nliudire 4 e e i cũ ſolꝰſit nota expiſa ab alio. Coõtra.cũ dẽ liber vite relucet ydolũ obiecti ex oꝑpoſitoe obiecti. non ergo di⸗ dicit᷑ go diuinũ ⁊ effectꝰĩ creat᷑a. effectꝰĩ ereata vmũis citur liber vite ꝓut eſt in deo ad ſimilitudineʒ ſpeculi. Morng ell toti trinitati.qꝛ indiuiſa ſũt oꝑa trinitatis:& toti tꝛi Item mens diuina eſt exemplar in quo ſunt ratõnes ſepant nitati ↄueit ꝙ ſit liber. ¶ Itẽ liber vite nihil aliud ẽ ꝙᷓ ommii creaturaꝝ. ille autem ratõnes ſunt eterne ß qð Aei viſio iudicis. iẽ dĩc geeg. F tota trinitas facit vie iudt ſcribitur nouo a duenit vel impꝛimitur. imo omnia Cnden cem: tota trinitas ẽ liber vite. ¶ Itẽ apoc. xx. Ali libᷣ in eo relucent ab eternot ergoi. ntentio ſeripture ſen li⸗ Qunr apertꝰẽ qui ẽ vite.qð exponẽs augu.xx. de ciui.di.ca. bꝛi repugnat do. Item queritur quare liber iſte dici riiij. dicẽs.liber ille quedã vis eſt intelligẽda diuina. qᷓ tur liber vite. cum enim liber iſte pertineat ad ſapienti⸗ fiet vt cuiq; oꝑa ſua vel bona vel mala ĩ mẽoꝛiã reuocẽ? am poti cebet dici liber ſapientie ꝙᷓ liber vite. IYtem tur.que nimirũ libꝛi nomẽ accepit.in ea quippe quoda nos dicimur in deo viuere tripliciter. ꝓpꝛie:vita gloꝛie itee mõ legi ea faciẽte recolit᷑. Sʒ vis diuina ↄuenit toti Soh. xvij. hec eſt vita eterna vt cognoſcant te ſolũ deuʒ lber trinitati:g eſſe libꝛi ↄueit toti trinitati.¶ Itẽ.xx. c ci⸗ ⁊ quem miſiſti ihᷣim ßm. YNem omuniter: vita nature. cid⸗ ui. ci. ca. xy. p̃ſcia dei q falli nõ pt tota trinitas ẽ. ̊ to Actuũ.xvij. In ipo viuim mouemur 2 ſumus. Yet teꝛ i ta trinitas liber vite ẽ.¶ Si dicat᷑ km rem tota trini cio mõ cõmũiſſime: ſcʒ vita exẽplaꝛi ſiue cauſali.Yohᷣ. tas dicit᷑ liber vite:ſᷣ filiꝰꝑ apꝛopꝛiatõeʒ. Cõtra.vide⸗ pᷣmo.qð factũ eſt in ipo vita erat.q̃rit᷑ ſim quã rõeʒ ſeu tur ꝙ ſpũiſcto potiꝰ debeat appꝛopꝛiari. qꝛ liber iſte dĩr intentõeʒ vite dicit liber vite. Item querit᷑ vtruʒ iſte liber vite.vita ar̃ ꝑtinet ad bonitatẽ.bonitas aũt ſpũi⸗ liber poſſit dici liber moꝛtis ſicut dicit liber vite. ⁊ vi⸗ 6 ſcẽo appꝛopꝛiat᷑ qꝛ ſpũs ? qui viuiſicat Joh. vj. S liber der ꝙ ſic. qꝛ liber vite eſt pᷣſciẽtia dei. ß pſciẽtia eque eſt niii vite debet appꝛopꝛiari ſpũiſcto.¶ Silꝛ videt ꝙ debeat reſpectu moꝛtis ſicut reſpectu vite:q liber ille pt dici li ig aſpꝛopꝛiari pr̃i. ꝓpꝛiũ em̃ ẽ libꝛi ptinẽ ſcripturã ad me⸗ ber moꝛtis ſĩ icut dicit liber vite. Ytẽ liber iſte lucidiſ⸗ N moꝛis.h̊ mẽoꝛia aſpꝛopꝛiat᷑ pri:ꝗ̊ ei debʒ lib apꝑpꝛopꝛia⸗ ſime mõſtrat vitã. ſimul ex oppoſito mõſtrat moꝛtẽ. ß 560 ri. ERñ.liber pt᷑ duobo modis ↄſiderari.⁊ eiꝰ intẽtio qꝛ mõſtrat vitã dicit᷑ liber vite:̊ qꝛ mõſtrat moꝛtẽ dici ta duobo modis ad diuia trãſferri qtũ ad ſcriptõeʒ: 7 qᷓ;⸗ tur liber moꝛtis. ꝗl Item ↄtrarioꝝ eadem eſt ars di⸗ ſeſii tũ ad lectõeʒ. Si ↄſiderat᷑ qᷓtũ ad ſcriptõeʒ: dicit᷑ liber ſciplina.vnde eodẽ modo ↄgnoſcit᷑ ſanũ ⁊ egrũ rectũ et ioht vite noticia expſſa ab alio.ſi ᷣo ↄſiderat᷑ qtũ ad lectio obliquũ.vnde etiam rectũ eſt index ſui ⁊ obliqui.ꝗᷓ ſil?- nie nẽ: ſic dicit᷑ libeꝛ vite noticia expſſa ad aliũ.ODꝛimo mõ eodem modo ↄgnoſcit᷑ moꝛs ⁊ vita. Sʒ dicit liber: eo ꝙ imdi oueit filio ꝙ ſit liber vite.qꝛ filiꝰẽ noticia expſſa ab alio in eo legit᷑ ⁊ cognoſcit᷑.⁊ dicit᷑ liber vite: quia in eo co⸗ gtue q; ẽ imago pr̃is ⁊ ſilitudo expᷣ̃ſſa.2 H̊ mõ loꝗt᷑ illa. glo. gnoſcitur vita.ergo ſimiliter dicet᷑ liber moꝛtis:cuʒ in une ſuꝑ illuo p̃s.In capite libꝛi.ↄuenit ̊ h̊ mõ ſoli ſilio ꝙ eo moꝛs ↄgnoſcat᷑. Si dicat᷑ qꝛ liber vite dici᷑⁊ non in9 ſit liber vite. Alio mõ dʒ liber noticia expᷣſſa ad alium. moꝛtis:qꝛ cauſa ẽ vite ⁊ nõ moꝛtis.liber aũt nõ ſolum Eekr H mõ tota trinitas dẽ li vite:qꝛ ↄnotat rſpctuʒ ad cꝛea impoꝛtat noticiã ſ̊ cũ noticia ſonat ĩ cauſã.Cõtra.ro. Aetrs turã 7 Hptz rñſt io ad obiecta. Ad illð tñ qð obijcit ix.ſuꝑ illud vt oſtẽderet diuitias gloꝛie ſue. gloſa. ð in⸗ kean x appꝛopꝛiatõe.dicẽdũ ꝙ ſpũſſets dꝛ donũ vite.qꝛ ẽᷓ lib ſticia iudicat deꝰ:nõ de pᷣſciẽtia.quia iuſticia nõ pᷣſciẽ⸗ Si vite die potiꝰnoticiã q̃ donũ vite:potiꝰ debʒ axꝓpꝛopꝛiaꝛi tia cauſa eſt quare aliquis apud deum dignus ſit vita. lbi lib vite filio ꝙᷓ ſpũiſcto.ꝗ. Ad illud q̊ obijcit ꝙ debz ap⸗ ergo pᷣſciẽtia nõ dĩc cauſazʒ.p̊ liber vite eſt pᷣſcientia dei “ Mꝛiari pri roõne mẽoꝛie.dicẽdũ ꝙ; duplex ẽ mẽoꝛia.ẽ eĩ ergo liber vite nõ dicit cauſam. ergo eque poteſt dici ꝗ; talti mẽoꝛia n facta qẽ pncipiũ noticie.pᷣma.ſ.ſilitudo veri⸗ ſit liber moꝛtis ſicut vite.nec remanet pꝛopter ratõem nchi tatis ĩpſſa ĩ aĩa.ex q̃ generat᷑ noticia.⁊ ñ ẽ ab alio alich cauſe. Meſponſio.ad pꝛimuʒ quod querit ſᷣm quam gle y ſit ĩ aia eo mõ eẽndi qͥ d ꝙ noticia ẽ a mẽoꝛia:⁊ amoꝛ ratõeʒ tranſferat᷑ ad diuina. Sicenduʒ ꝙ liber in diui om ſine volũtas a noticia ſiue mẽoꝛia. Alio mõ dꝛ mẽoꝛia nis dicitur ⁊ ratõe ſcripture:⁊ ratõe lectõnis. Ratõne hiſti facta q ſegt ad noticiã. MMemoꝛia gpᷣmo mõ dicta ap⸗ ſeripture nõ que fit tꝑaliter ſ̊ que ſtat eternaliteꝛ. Nec pege⸗ pꝛopꝛiat᷑ pr̃i:nõ ſcðᷣo mõ.liber aũt vite dẽ ad ſilitudinẽ dicitur hoc penes ſimilitudinẽ exterioꝛẽ alic?ſcripture tn illiꝰ mẽoꝛie q̃ᷓ fit ex noticia.⁊ iõ nõ ↄueit pr̃i ei appꝛo⸗ exterioꝛis:łᷣ penes ſiłitudinẽ ſcriptuꝛe interioꝛis.ſ.ſpe igt pꝛiet᷑ liber ratoe memoꝛie.quia illa memoꝛia ad cuiꝰ ſi culi ſiue imaginis.hoc ẽ penes imaginẽ in aĩa.vt dicat᷑ u militudinẽ dicit libeꝛ:nõ aꝛopꝛiat illi. 1 potentia in aĩa in qua pᷣmo eſt filitudo dei indita. fin b . ſe 1α11 cʒ mẽoꝛia.2 ex ipᷣa generat᷑ intelligẽtia: 7 er iſtis duo ſ Al el ꝛum ecud i bus pᷣcedit amoꝛ.vnde nõ dicit᷑ libe. in deo m ſilitudi tli Einde qrit᷑ ꝗd dicat᷑ liber vite.⁊ꝛ iſta ẽ q̃⸗ nẽ ſcripture q̃ fit in cera velĩ ꝑoameno. ad ſilitudinẽ eini ſtio de intẽtione nomis libꝛi. ſᷣm ꝙ dicit illã qᷓ fit ĩ ſpeculo.filiꝰem̃ di ſpeculũ dẽ. Sapie. vij. Cã t⸗ liber vite i deo. Circa hoc ſic obijcit᷑.oẽs doꝛ ẽ ei lucis etne ⁊ ſpeculũ ſine macula.Et dẽ ſpeculũ nnin .R trãſferẽtes ᷣm aliquã ſiłitudinẽ tranſfe⸗ nõ ad ſiłitudinẽ ſpeculi extioꝛis ſᷣ intioꝛis.ſ.imagĩs q̃ fne runt. liber autẽ materialis dicit᷑ a ſeriptura. ſcriptura eſt ĩ aĩa. h̊ mõ vt intelligat᷑ p pᷣmꝰ fons foꝛmaꝝ in ſua ſn autẽ fit triptꝛ in cera.in libꝛo.in ſpeculo.⁊ dicat᷑ large eẽntia. Iſta eadẽ pt ↄſiqerari vt ẽ in filio habente iſtas l ſcriptura qꝛ hm oſuetů modũ loquẽdi nõ dicimꝰ ꝙ ſcri foꝛmas a pr̃e ⁊ vt a pre reſultãt ĩ filio. Et ſm h̊ põt fili ihti baturiſi peculo ß liceat ita loqui. Querit g ad cuiꝰſili⸗ us dici ſpeculum. nõ qꝛ aligd reſultet ĩ eo a creata: q2 6 tudinẽ dicat aligd ſcribi ĩ ſpeculo vite ſiue in deo.nõ eĩ reſultãt i eo rõnes ef᷑ne a pr̃e.⁊ ita ptʒ quõ libᷣ dicatur viget poſſe traſterri ꝑ ſi litudinẽ que eſt cera: qꝛ illa eſt· ratõe ſcripte q ẽ in ſy peculo. 4 Itẽ dẽ liber rõne lectõis inch m diuiſionẽ ptiũ. in ceo aut nõ cadit ratõ ꝑtis ⁊ totiꝰ· qẽ ĩ libꝛo.qꝛ ibi legũt ⁊ repᷣſentãt᷑ oẽs foꝛme ſiue rones Silꝛ nec videt fieri ꝑ ſilitudinẽ ſcripture que fit ĩ libꝛo viuẽtes ⁊ etne.Et notãdũ ꝙ dei noticia dẽ pluribo mo ſiin dun⸗ illa ẽ ꝑ receptõeʒ 2 ppoſitõeʒ. nihil aut do pt ad dis. dicit eĩ ſcia. ⁊ pſcia.⁊ ſapiẽtia.ð dicitur etiam ꝓni⸗ 6 lmec aligo de nono põt recipe. Itẽ nec hm ſil itudinez vẽtia diſpoſitõ. ⁊ etiã idẽ ẽ qʒ ſubeſt diuia eẽntia vt no f LNueſtio ſm quã ẽ pᷣncipiũ filij.Erx h igit᷑ videt᷑.ꝙ ſolꝰfiliꝰ ſit lib vite ĩ trinitate.¶¶ Ytẽ lib dr ĩ habitudine eiꝰqð ẽ eſſe ab alio.qꝛ oĩs lib ab alio ẽ ſcriptꝰ.ſ̊ nihil ꝗð ſit ab alio in⸗ qtũ tale pt᷑ ↄueire pri:&̊ pr nullo mõ pt᷑ lib dici.¶ Iteʒ liber ineꝙtuʒ hmõi dic noticiã expᷣſſaʒ ab alio.pꝑ h̊ qð ẽ nota expᷣſſo nõ pt ↄueĩre ſpũiſcto:qꝛ ſpũſſcts nõ eſt ima⸗ go vel ſilitudo expᷣſſa pr̃is:q̊ ſolũ ↄueit filio ꝙ ſit liber. illiꝰſcripture ſiue repᷣſentatõnis q fit in ſpeculo.qꝛ qð quadoq; apparet ĩ ſpeculo poſtea diſ paret. nõ aũt ſic eſt xxxüij. in deo:qꝛ apud dxũ nõ ẽ trãſmutatõ.⸗. Pꝛetea de illoẽ de qͥ magis videt᷑.ſcʒ ꝙ legat᷑ ĩ libꝛo vite ſt icut ĩ ſpeculo: oſtẽdit᷑ ꝙ nõ pt᷑ eſſe.quis ei veſtigiũ creatoꝛis reluceat in creatura:.qꝛ creatoꝛ impᷣmit aliꝗd qð ipᷣm repᷣſentat non tñ põt dici ecõuerſo ꝙ ſcʒ a creatura aliquid relu⸗ ceat in creatoꝛẽ.nullã em̃ actiuam põt habere creatura in creatoꝛẽ:nec aliquã faceꝛe impᷣſſionẽ. In ſpeculo vᷣo ticia. Sʒ ſcĩa oĩc diuinã noticisã abſolute:xvt ẽ pᷣſentiuʒ 2 abſentiũ bonoꝝ 2 maloꝝ. Pꝛeſcĩa vᷣo rõne pᷣpoſitio⸗ AALN„ . DHͤ, .. 3 eE 99 t 4 D — 1 — * BDr. Oaa 2Fec — —— — 3 M . 81* — n . 4 „ . 8S 2 N 5 A 19 nis pꝛe:dicit noticiã futuroꝝ tm̃. Sapiẽtia vᷣo dic no⸗ ticia bonoꝝ tm̃.qꝛ deꝰ nõ ſapit.i.nõ appꝛobat mala.ſu⸗ um aũt ſapere ẽ ſuũ appꝛobare. Diſpoſitõ aũt dic noti⸗ ciam vt ẽ ars faciẽdoꝝ· Pꝛouidẽtia vt ẽ gubernãdoꝛuʒ eoꝝ q̃ facta ſunt ratõnaliũ ⁊ irratõnaliũ generalit᷑ om niũ. Pꝛedeſtinatõ vo dicit noticiã ratõnũ tm̃:oꝛdinan doꝝ ad gram in pᷣſenti ⁊ gloꝛiã in futuro. Liber vite di cit noticiã remunerãdoꝝ in głia.⁊ differt a p̃deſtinatõ⸗ ne:qꝛ pᷣdeſtinatõ eſt pᷣſciẽtia bñſicioꝝ dei:liber vite me ritoꝝ vite eterne.vñ liber vite eterne ꝓpꝛie reſpicit qð ẽ in nobis vt merita noſtra:pᷣdeſtinatõ rſpicit magis qð eſt in deo.uvnde philip.iiij.quoꝝ noĩa ſunt in celis.glo. id eſt merita.⁊ ꝑ hoc ptz ſolutõ ad ea q̃ oponũt᷑ quare quomõ dicit᷑ liber:⁊ Fm quã ratõeʒz vite dicit᷑ vita.qꝛ vita accipit᷑ ibi ꝓ vita gloꝛie ad quã oꝛdinãt᷑ ſcripta in boc libꝛo ſicut poſtea videbit᷑. ꝗ¶ Ad illud quo obijcit᷑ quare nõ dicit᷑ liber ſapiẽtie ſ̊ liber vite: dicendũ ꝙ li⸗ ber vite dicit᷑.qꝛ in eo ſcꝛipta ſunt merita vite eterne.qꝛ ergo non ſolũ dicit noticiã h̊ reſpectũ etiã ad vitã:ideo nõ dicit᷑ liber ſapiẽtie ſ̊D liber vite.i Ad illud quo que⸗ ritur vtꝝ debeat dici liber moꝛtis.dicendũ ꝙ nõ: q; in illo libꝛo nõ ẽ ſcripta moꝛs.nec legit᷑ ibi aliquid niſi vi ta.qꝛ liber vite dicit᷑ inqᷓtum exẽplaꝛ ſᷣm ꝙ dicit᷑ in pᷣs. In capite libꝛi ſcriptũ eſt de me.i.in deo pr̃e qui eſt ca⸗ put xpᷣi ꝗ fuit foꝛma iuſticie homĩbo.qꝛ ergo liber iſte ñ eſt exẽplar niſi vite:nõ debet dici liber moꝛtis ſed vite. 4l Et ſi obijciat᷑ ex eo ꝙ dicit᷑ apoẽ · xx. Ahus liber apeꝛ tus ẽ qui eſi vite ⁊c. Gloſa liber iſte ẽ pᷣſciẽtia. quia tũc ſcient mali ſe nõ eſſe pdeſtinatos ad vitã.ꝗ̊ in illo libꝛo legent mali ꝙ nõ ſunt pdeſtinati.&ᷓ legent ibi ſuã dãna tionẽ ſiue moꝛtẽ. Dicẽdũ ꝙ ſicut luce ↄgnoſcũt᷑ tenebre nõ iñ ibi vident᷑: ſic in libꝛo vite ↄgnoſcet᷑ moꝛs.nõ tñ ibi videbit᷑ vel leget᷑.qꝛ nõ ↄgnoſcet᷑ ibi moꝛs ꝑ eẽntiã ſᷣ ꝑ pᷣuatõeʒ. qꝛ em̃ nõ videbũt ſe ibi ſcriptos ad vita: ſci⸗ ent ſe pᷣcitos ao moꝛtẽ.⁊ ita non põt dici ꝑ ſe necpꝛie liber moꝛtis ſᷣ vite.¶ Ad illud qͥ obijcit᷑ ꝑ illaʒ gloſam apoc̃.xx.Liber vite ẽ pᷣſciẽtia dei ⁊c.dicẽdũ ꝙ liber vite dicit᷑ p̃ſciẽtia ratõe noticie vite ⁊ nõ moꝛtis.vñ ĩ illa ar gumẽtatõe ẽ falſa ↄſequẽtia.tñ ocedi põt ſicut dictũ eſt. ꝙ ĩ libꝛo vite ↄgnoſcũt᷑ mali pᷣciti ad moꝛtẽ.ſᷣ hoc nõ ẽ Ipꝛie ſe:ſᷣ ꝑ pᷣuatõneʒ.ſic rectum ẽ ratõ ↄgnoſcendi ſeipᷣm ⁊ obliquũ.⸗:! Sil⁊ dicẽdũ ad illð ꝙ otrarioꝝ ea⸗ em ẽ diſciplia ⁊c.ꝙ ex libꝛo vite intelligit᷑ moꝛs ex op poſito.nõ tñ ibi videt᷑:qꝛ ñ ẽ ibi ſcripta:ſᷣ ꝑ pᷣuatõʒ ĩtel ligit᷑ ſolũ.⁊ ꝑ ̊ ptz reſpõſio ad ſequẽs obiectũ. Mlembꝛum terciũn Einge qrit᷑ q̃ꝝ ſit liber vite.Et circa hqᷓ rũt᷑ iſta.ꝛĩo vtꝝ liber vite ſit rſpct᷑u dei 7 ĩ̃ſpctu creataꝝ. aut ſpct᷑u creataꝝ ſo⸗ lũ.Scðo ſi rſpctu creataꝝ.vtꝝ reſpectu oĩm:vł rõnabiliũ ſolũ.Tercõ ſi rſpct᷑u rõnabiliũ ſolũ. vtꝝ r̃ſpctu bonoꝝ ⁊ maloꝝ. Quarto ſi reſi pctu bonoꝝ tm.vtꝝ bonoꝝ tm̃ Fm electõezʒ:aut etiã bonoꝝ Fm pre ſentem iuſticiam. Articulꝰ* primꝰ Rimo igit᷑ q̃rit᷑ vtꝝ liber vite dicat᷑ reſpct᷑u tei.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ liber vite ẽ noticia di ſic habet᷑ ĩ glo.ſuꝑ illð pᷣs.deleãt᷑ de libꝛo viuẽ tiũ ſ̊ noticia dei dẽ rſpctu ſui.qꝛ deꝰↄqſcit ſe. libeꝛ iſte dẽ reſpctu dei qꝛ ĩ eo legit ſe. ¶ Itẽ liber dꝛ inẽtũ repre ſentat ſe. b̊ deỹ maxie rpᷣſentat ſe ſibi.⁊ pꝛiꝰrepñtat le ꝙᷓ alia qᷓ ſũt iĩ ipo:̊ liber iſte dꝛ r̃ſpceu dei. Cõtra.phi⸗ lip.iiij.ſuꝑ illð.q̃ꝝ noĩa ſũt ĩ libꝛo vite.glo.⁊ ĩ pᷣdeſtia⸗ tõne dei. ̊ pᷣdeſtiatõ ñ dẽ r̃ſpctu dei ita ꝙ pᷣdeſtiet᷑:q̊ nec liber vite d rſpetu dei. MRñ.liber vite dic diuinã noti ciã.nõ tñ ſᷣm quãcũq; rõneʒ:ſ̊ dĩc noticiã meritoꝝ vite et᷑ne.ſic̃ hẽ ex glo.philip.iiij.q̊ꝝ noĩa.i.merita ⁊ pᷣmia qꝛ veritatẽ tenẽt:ſũt ſcꝛipta i libꝛo vite.i.ĩ pᷣdeſliatõe di N Güce enl Pſan . en t Bn deh, Po 7 Gd-: Me. A /ha qꝛ ꝙ diuerſitate meritoꝝ:diuerſas habebũt mãſiões ĩ et᷑na domo. Qu ia deder meritis ñ bz vitaz ßͦ ex ſeio nõ põt dici reſpctiu eiꝰliber vite.ſᷣ ſi extẽſo noĩe dicẽt li ber vite ĩ qͥ legit vita.vt nõ ſolũ dicat᷑ vita ex meritis gᷣ vita qᷓ deèe:ſic põt dici liber reſpctu dei:qꝛ ĩ eo legit᷑ vi ta qꝗ ipe ẽ.¶¶ Ao illð qͥ obijcit᷑.ꝙ liber vite ẽ noticia di dicẽdũ ꝙ liber vite nõ dẽ noticia abſolute:pᷣ dẽ noticia reſpectu meritoꝝ vite reſpctu dei. ¶ Ad illð qð obijcit ; liber vite repſentat ſe ⁊c᷑.dicẽdũ ꝙ deꝰ repᷣſentat ſe ſi bi ⁊ ſibi maxĩe notꝰẽ. x ipᷣe eſt vita:nõ tñ ꝓpt h̊ dẽ liber vite qꝛ liber vite ẽ noticia meritoꝝ vite.vñn potiꝰrepᷣſen tat liber iſte merita vite qᷓ; ijm deũ. Vñ augu.xx. ci. i · capi.xv.exponẽs illð apoc.qui nõ ſunt inuẽti in li bꝛo vite miſſi ſunt ĩ ſtagnũ ignis ⁊ ſulphuris: dĩc.non cxũ liber iſte ↄmemoꝛat᷑ ne obliuione fallat᷑:ſᷣ p̃deſtina tionẽ eoꝝ ſignificat ꝗbo et᷑na dabit᷑ vita.neq; em eos ñ noſcit deꝰ.⁊ in h̊ libꝛo legit vt ſciat: ſ̊ potiꝰ eiꝰ pᷣſciẽtia dæ illis que falli non poteſt liber vite eſt in quo ſũt ſcri⸗ pta:id eſt ante pꝛecognita. . Articulus ſecundꝰ Einde querit᷑ vtꝝ liber iſſe ſit oĩm: aut ſolũ ratõnabiliũ.Ad qð ſic Joh.j.qð factũ ẽ:in ißo vita erat. qꝛ ratões oĩm viuẽtiũ ſũt ĩ ĩo ſicut eĩ archa ĩ mẽte artificis viuit vita artificis.archa tñ in oꝑe nõ viuit: ita oĩa viuũt in deo⁊ ſũt vita in ipᷣo q; ratões oim viuũt in ipo. poſſunt legi illa in ipᷣo.g̊ põt dici liber vite reſpetu oĩm.¶: Itẽ apoc̃.iij.ſuꝑ illud qui vicerit nõ &lebo eũ de libꝛo vite. glo. liber vite ẽ p⸗ ſcia dei ĩ q oĩa ſũt ↄſtatia. liber vite ẽ reſpectu oĩm:qꝛ oĩa oſtt i iſßo. Cõtra.aug.xx.de ciui.dei.liber vite ẽ p̃ᷣdeſtiatõ eoꝝ ꝗho et᷑na dabit᷑ vita.ſᷣ̊ vita etna nõ oĩbo dabit᷑ bᷣ ſolũ electis hoĩbo:nõ & liber vite dẽ rſpctu oim creataꝝ bᷣ ſolũ rõnabiliũ. Rñ.liber vite ñ dẽ reſpctu cuiuſcũq; cꝛeat᷑e:b rſpct᷑u rõnabiliũ tm̃.Et notãdũ ꝙ qᷓ dã dicũt᷑ viuẽ ĩ ſe:qdã ĩ alio.res em̃ inaiĩate nõ vinuti ſe b ſolũ ĩ alio:qꝛ nõ hñt pᷣncipiuʒ vite ſe h̊ ſolũ i deo.pᷣ cũ dicũt᷑ res viuẽ ĩ deo.nõ dicũt᷑ viuẽ ĩ ꝓpꝛia natura ſeu in ſuo genẽ:łᷣ ĩ mẽte diuina.aiata vo viuũt ĩ ſe ſeu in ꝓ⸗ pꝛio genẽ. ̊ iſloꝝ q̃dã viuũt vita nõ libera:q̃dã vo libe ra vita.vita ñ libera viuũt vegetabilia: qꝛ vegetabilia de nccitate oꝛdinãt᷑ ad qͥſdã actꝰ.ſenſibilia etiã n monẽ tur ſm lipᷣtatẽ:ſ̊ ſᷣm ĩpetũ.⁊ iõ nec aĩa vegetabilis nec ſenſibil hʒ vitã liberã:qꝛ nõ eſt dña ſui actꝰ.ſola ei aia rõnalis hʒ liberã vitã qꝛ ẽ dña ſui actꝰ.⁊ iõ actꝰ eiꝰſunt laudabiles ⁊ vituꝑabiles.⁊ circa hos ↄſiſtit meritũ vł demeritũ. lib ̊ vite ñ dꝛ reſpctu cuiuſcũq;ʒ vite:ſᷣ rſpetu vite qẽ meritoꝛia pt eẽ vite et᷑ne.⁊ ꝑ h̊ pꝑtʒ ſolutõ ad p⸗ mũ.q Ad ſcõᷣm dicẽdũ.q; oĩa q ſũt ĩ pᷣcia dei ſunt ĩ iſa ↄſtãtia:ſic dĩc glo.apoc.iij.nec ꝓpt h̊ ſegꝗt᷑ ꝙ oia ſt i li⸗ bꝛo vite:qꝛ licʒ idẽ ſint ĩ ecntia lidᷣ vite ⁊ pᷣſcia:tñ ñ qᷣcũ q; ſũt ĩ pcia ſut ĩ libꝛo vite.qꝛ pᷣſcia ẽ reſpctu futoꝝ:lib vite tm̃ rſpctu electoꝝ ⁊ iõ nõ tenet argumẽtatõ. Articulus terciꝰ Ercõ qrit᷑ vtꝝ liber vite ſit ſpec᷑u bonoꝝꝛ 2 maloꝝ. Et videt᷑ ꝙ ñ dicat᷑ reſpct᷑u maloꝝ. NKo.ix.ſuꝑ illð.vt oñdẽt diuitias glie ſue. glo. de iuſticia indicat deꝰ ñ de pᷣſcia.qꝛ iuſlicia ñ pᷣſci entia ẽ cù q̃re aligs ſit dignꝰvita apð deũ.vñ moy ſi di⸗ xit. xxxiij. exo.ſigs peccauerit in me delebo eũ de libꝛo meo ⁊c̃. vt ſᷣm iuſticiã iudicis videat᷑ deleri cũ peccat. Ex hac auẽte obijcit᷑ ſic.Si iuſticia ñ ẽ pᷣſcia:eſt cã q̃ꝛe aligs ſit dignꝰvita apud deũ.⁊ oĩs ꝗ ſcriptꝰẽ ĩ libꝛo in⸗ qᷓtũ hmõi dignꝰẽ vita:qꝛ libᷣ vite ẽ noticia digtatis vi⸗ ie:ꝗ̊ ſolũ boni⁊ iuſti ſepᷣti ſũt ĩ libꝛo vite.¶ Iẽ g pecegt celet᷑ ð libꝛo illo. g delet ñ ẽ ibi ſept?: nullꝰ pctoꝛ eſt ibi ſepᷣtꝰ.glo.lib vite ñ ẽ ĩſpetu maloꝝ. Cõtra.ſuꝑil: lud luẽ.x. Qoĩa vꝛa ſcpta ſũt ĩ ceł.glo.ſi gs treſtria ſi⸗ ue celeſtia oꝑa geſſerit. ꝑ h ꝙ ̃is qnotat :apð di me⸗ — enn ſe 2 K.r An Cn ix . 4 * Oe 5 . AGer V. ſ Bce Saed cate ae r. K NA 2 .1 Juſha . dα aAPt 90 rüel ſapor ſer nliſer nnuſt pbonie rltbo ſſnt ſed⸗ idic⸗ wohind Halino eſtne gligs in eplir wnor ana itch Nüffnn Micr. fſog letei ciſewido ſvoicipn ſtprinee icoeni Uinpolie Cbicit de dreri die Nlenizni pecriuent rluchas ibilenpr⸗ chrotic⸗ llgei Wlte Rnoir Räfiil lgiei linugen ſitmnjn Mepentüͤ Mlvelme ittneni ſſoete⸗ knarzer nnignood (hol rerrt mngfeſi iniefint lei eſnä mgſo⸗ Ppſrarn ſiſitini kine die fkonlinare lintdicon n in ne eſgegtn An ſaimnn un ci in atb unifſin Minepn N dime gpi cſarii ſbiniſii Ulfingentn tſitfinſri⸗ Plainihdg iiiinilel oſchenteiz eſpenneing dilbatit neinanuh ediſſpnin ſeitithen Einaßäh ineſoͤiu ſegſolinng mianumnſe Hitibtunp nuſticnlbe Pegrobli ltminwi gabſtenee Phäd ötbkſn ſilinneni nirfffi ſolotn wiſümtif poinſiſt cigttiifi infuzt nin vinboor! peinmwor⸗ nusgeſe, tinſt fünoßſn o 5 niſüpen ackaͤft Keiſton⸗ niͤtnen ſihn iftoc ithrf Ppün ) 86 ur 9 5 4 60 4e Nueſtio oꝛiã etnalit᷑ ẽ affirus. Sʒ nihil ẽ aliud qᷓ lr̃is ãnota na Beel mẽoꝛiã:qᷓ ſcribi ĩ libꝛo vite: ꝙg facit treſtria oꝑa ſcriptꝰẽ ĩ libꝛo vite.ſ ꝗ facit treſiria oꝑa malꝰ ẽc:g mali ſcripti ſũt ĩ libꝛo vite.⸗ INẽ philip · iij · Quoꝝ no⸗ mina ſũt i libꝛo vite. liber vite ẽ pᷣdeſtiatõ.ł p̃deſtiatõ te bonis ⁊ malis.i. Itẽ apoc.iij.ſuꝑ illð.nõ delebo eũ te libꝛo vite. gloſa. delet repꝛobos ſᷣ quicũqʒ delent᷑ fue rũt ſcripti:̊ repꝛobi aliqñ ſcripti ſũt ĩ libꝛo vite. So lutõ dicẽdũ.ꝙ liber vite dicit᷑ reſpectu bonoꝝ.illud em ſolũ dicit᷑ ſcriptũ ĩ libꝛo vite qð hʒ noticiã ⁊ exẽplar in do.ᷣ mali inꝙ̃tuʒ mali nõ hnt noticiã ⁊ exẽplar 780 mali nõ poſſunt dici ſcriptiiĩ libꝛo vite.q; liber vite eſt p̃deſtinatõ ſicut dic glo.philip.iiij. Sʒ quãdoq; ↄtigit ꝙ aligs pᷣdeſtinatꝰẽ malꝰ vt ptʒ de magdalena in ſtatu pct᷑i. ⁊ ita aliqui mali ſcripti ſũt ibi: nõ ẽ vniuerſaliteꝛ verꝝ ꝙ liber vite ſit reſpcẽu bonoꝝ tiũÿ. Ad h̊ dicẽdũ ꝙ maloꝝ alij ſũt electi:alij repꝛobi.⁊ aliter ẽ in his ⁊ in illis.qꝛ mali ꝗ ſũt repꝛobi:nullo mõ ſũt ſcripti in libro vite. Aldali vᷣo electi 2 ſi qñq; cadũt a iuſticia:adhuc tñ dicũt᷑ ſcripti ĩ libꝛo vite.qꝛ etiã ille caſus oꝛdiat eos ad pitã.⁊ ſi nõ cauſalit᷑:materialit᷑ tũ ſiue occaſionaliter. vñ Ro.viij.oĩa cooꝑant᷑ ĩ bonũ his ꝗ ſᷣm ꝓpoſitum vo⸗ cati ſũt ſcti.Glo.etiaʒ caſus qꝛ ptꝰ pcta ſũt hũilioꝛes ⁊ etiã feruẽtioꝛes aliqñ.vt ptʒ ĩ magdalena.q etiã recedẽ ti bo diſcipuł nõ recedebat.vñ ſuꝑ illð.j.Eſdre.ij. ꝙ hi ſũt ꝓnincie filij.glo.nullꝰpᷣdeſtinatꝰ ꝑire ĩppetuũ pt.ſi quãdo em̃ ĩ babilonẽ.i.in ofuſionẽ pctoꝝ abducũt᷑: di⸗ uina ꝓuiſione ad pacẽ ecclłie reducũt᷑.¶ Ad aliud quo obijcit᷑ de malo pᷣaeſtinato.ꝙ ſᷣm iuſticiã iudicis videt teleri.dicẽdũ ꝙ ẽ faciẽda vis ĩ ꝙ dico videt᷑:videt᷑ em̃ deleri ſ̊ nõ delet. vñ dicit gloſa ibidem ſic.dĩc dñs. Si peccauerit ꝗs ĩ me:delebo eũ de libꝛo meo vt ſᷣm iuſtici am iudicis videat᷑ teleri cũ peccat.iuxta pᷣſciẽtiã at᷑ nũ ꝙᷓ ibi ſcriptꝰfuit.ĩtellige de peccãte finalit.⁊ ſeqꝗt᷑.econ uerſo vᷣo tũc aligs videt᷑ ſcribi ꝗ ſᷣm pᷣſciam nunq fuit intellige de p̃ſcitis.ꝗn tñ ſm p̃ſentẽ iuſticiã aliqñ ſunt boni.vult ꝙ p̃ſciti ſiue repꝛobi cũ a pᷣſenti iuſticia ca⸗ dũt: vident᷑ deleri de libꝛo vite.cum tñ nũqᷓ ibi fuerũt. Siłꝛ cũ ſũt ĩ ſtatu pᷣſentis iuſticie.vidẽt᷑ ibi ſcribi:⁊ tñ apud dei p̃ᷣſciam nuũꝙᷓ ibi fuerũt.¶ Silꝛ dicẽdũ de pᷣde⸗ / . . S 402 l B& A. 9 2 ſibe Olala, ſtinatis qꝛ ſemꝑ ſcripti ſũt.⁊ ſi aliqñ cadãt ita deleri videat᷑:nũqᷓ; tñ ſimpłꝛ nec ĩ veritate delent.Eſt em̃ cõſi derare meritũ iſtiꝰ pᷣdeſtinati vt nũc.ſcʒ dũ ẽ in peccato moꝛtali:vel meritũ ſimpłꝛ vt ẽ in pᷣdeſſiatõe diuĩa. Si oſiderat᷑ meritũ illiꝰ vt nũc:ſᷣm h̊ ñ p dici ꝙ ſit ſcriptꝰ in libꝛo vite. h̊ ſi ↄſideret᷑ meritũ iſtiꝰ ſimpłꝛ ſiue vt ẽ in p̃deſtinatõe diuia:ſic pt᷑ dici ſeriptꝰĩ libꝛo vite.nec põt deleri quo ad meritũ. ergo vt nunc videtur deleri: vᷣ tũñ quo ad meritũ ſimpliciter nõ deletur.¶. Ad aliud dicẽ⸗ dum.qꝙ pᷣdeſtinatõ eſt ſolũ de bonis finaliter.quoꝝ tñ aliqui poſſunt eẽ mali vt nũc ⁊ cadere a iuſticia pᷣſenti: ſed tñ reſurgũt ⁊ finaliter erũt boni.q¶ Ad vltimũ dicẽ dum. ꝙ nõ poſſunt dici ꝓpꝛie ꝙ repꝛobi ſcriptiſunt in li bꝛo vite.⁊ ratõ huiꝰeſt.quia in libꝛo vite nõ dicitur ali quid ſcribi niſi qð cum effectu oꝛdinat ad vitam:a ideo pᷣdeſtinati dicũtur ſcripti in libꝛo vite.quia tota eoꝛuʒ vita oꝛdinat ad vitam. etiaʒ peccata vt dicitur Ro. viij oꝛdinat dico nõ vt cauſa:& vt occaſio vel materia. Eo⸗ dem mõ in repꝛobis tota vita eoꝝ oꝛdinat ad penam. M em creatus eſt poſſibilis ad ſalutẽ.⁊ q habuit gra⸗ tiam: totum cedit eis ad penam ꝓpter ingratitudinem Yllud autem qð oꝛdinatur ad penam: de ſe nõ poteſl di ci oꝛdinari ad vitam. ſolum autem illud quod oꝛdinat ad vitam dicitur ſcribi in libꝛo vite.⁊ ideo repꝛobi non poſſunt ſcꝛibi in libꝛo vite licet ſint in pᷣſcĩia diuina.le rũtamẽ pᷣſens iuſticia poteſt dupliciter oliderari pᷣm ſe vel ſm ſuũ exitũ.ſᷣm ꝙ ↄſiderat᷑ p̃ᷣm ſe:quo ad quid po⸗ teſt dici repꝛobus ſcriptꝰin libꝛo vite:quo ad quid o nõ ſimplꝝ dico.i.quo ad nũc:nõ ſimplꝰ. qꝛ gra nõ facit ſimpli dignũ vita eterna: niſi ſit gra finalis. Si vo pſi AAᷓ Vr 4 GonS ian?; P 2 en ed, e ten dee en, „ N ” „2 ι⅝ 1 d De, es Bl en e wen u E , -ee , AG. u S en — P n. * Len. . o Rne 4 Wmune )n xxxiij. derat᷑ ſm ſuũ exitũ.i.qᷓtũ ad abuſuʒ habentis gratiam no dicetur ꝓpter illuʒ ſcriptus quia ſequit᷑ calus. Articulus quortꝰ Vartto querit᷑ vtꝝ liber vite ſit bonoꝛuzʒ tm Fm electõeʒ:aut etiã bonoꝝ ſm pᷣſentẽ iuſti ciã.Ad qð ſie.ſuꝑ illð Ro.ix.vt oñdẽt diui cias glie ſue dĩc glo.ſũt ꝗdã ꝗho data ẽ gra ĩ vſũ. vt iu⸗ de ⁊ ſauli:at illis diſcipulis quibo dñs ĩ euãgelio dixit Baudete ⁊ exultate qꝛ noĩa veſira ſcripta ſunt in celis Luc.x.⁊ poſtea abierũt retro Joh.vj. Sed bec dñs de iſtis dirit ꝓpter iuſliciaʒ cui deſeruiebant.ac ſi diceret. digni eſtis vita eterna:quia erant tunc boni.ergoꝛ illi qui ſunt repꝛobi cum ſunt in ſtatu iuſticie ſunt ibi ſcri⸗ pti.¶¶ Cõtra.ſuꝑ illud p̃s. deleãt᷑ de libꝛo viuẽtiũ.glo. nõ ſic accipiẽdũ eſt tanꝙᷓ in hoc libꝛo aliquẽ ſcribat de⸗ us quẽ poſtea deꝰdeleat:pᷣ ſic accipiendũ eſt de libꝛo vi⸗ te viuẽtiuʒ ᷣm ſpem illoꝝ ꝗ ſcriptos ſe putãt.i.conſtet illis nõ eſſe ſcriptos ibi.ex hoc arguit᷑ quicꝗd ſcꝛibit᷑ in libꝛo vite:ſcribit᷑ ibi ſᷣm veritatẽ.repꝛobi aut nõ ſũt ibi ſcripti ſᷣm veꝛitatẽ ſ̊ ſᷣim ſuã opinionẽ ſicut diĩc illa glo. repꝛobi nõ ſũt ibi ſcꝛipti.¶ Itẽ apoc̃.xiij. Quoꝝ noĩa nõ ſunt ſcripta in libꝛo vite ⁊c. Intlinearis repꝛobi tm̃ l Itẽ apoc.xx.ꝗ ñ ẽ inuẽtus ĩ libꝛo vite ſcriptꝰ:miſſus eſt in ſtagnũ ignis ⁊ ſulphuris.Glo.ihi ad vitã pᷣdeſti⸗ natu s.ẽ eſſe ſcriptũ ẽ eſſe pᷣdeſtinatũ. ſolũ pᷣdeſtinati ſunt ſcripti:nõ ergo repꝛobi. Sol.dicẽdũ ᷣm glo.ix Ro. dicit᷑ aliquid ſcribi in libꝛo vite dupłꝛ.ſim pliter ⁊ ſm ꝗd. Simptꝛ ibi ſcribũt᷑ illi qui habent ꝑſeuerãtiaʒ finalẽ in gratia.ſᷣm quid vo dicuntur ibi ſcꝛibi repꝛobi cum habent pᷣſentem iuſticiaʒ.quia ſunt ibi ſcripti ſᷣm ſuam ⁊ alioꝝ opinionem ſicut patet ex glo.ix.Ro.que etiam poſita eſt in ꝓbleumate pᷣcedenti.dicenduz ergo eſt.ꝙ aliqui dicunt᷑ ſcribi in libꝛo vite ſᷣm pᷣſentẽ iuſſi⸗ ciam aliqui ſm pᷣſcientiaʒ.illi em̃ qui dicunt᷑ ſcribi ſᷣm pᷣſcientiã: ſcripti ſunt ſimpliciter.qui vpo ſᷣm pᷣſentẽ iu⸗ ſticiã pᷣm quid ſolum:ſcʒ ſᷣm ſuã opinionẽ. ſicut dicit᷑ ĩ glo. ſuꝑ illud pᷣs.Oeleant᷑ ⁊c. Si ᷣo opponatur ꝙ ĩ deo eſt pᷣſciẽtia iuſticie pᷣſentis ſicut eſt finalis.ergo ſimpli⸗ citer poſſunt dici ſeripti in libꝛo ꝓpter iuſticiam pꝛeſen⸗ tem.ibi etiam eſt pᷣcientia penarum. nunqd etiã iuxta boc dicũtur ſcripti: dicendu iuxta illud qð dicit᷑ apoc. xx.Et alius liber aꝑtus eſt qui eſt vite ⁊ iudicati ſunt moꝛtui.ex his q̃ ſcripta erant in libꝛis.vnde pꝛie dici⸗ tur liber iſte liber vite. deus enim habet pꝛopꝛiũ quod ipſum eſt ſcilicet ſaluare ⁊ pꝛemiare.ex ipſo vᷣo pꝛopꝛie ſiue ſᷣm ipᷣm non eſt punire ſed ex nobis ⁊ meritis no⸗ ſtris.nõ em̃ in coꝛde hũiliauit deus 2 abiecit filios ho⸗ minũ. Sʒ qꝛ nihil rlinꝗt ĩoꝛdiatũ qꝛ mali nolũt eẽ ſub oꝛdie miſcðie ſaluãtis:cadũt ſub oꝛdie iuſticie punien⸗ tis.vñ Hocciꝰoꝛdo quidazʒ oĩa ↄplectit᷑.vt ſi ꝗs ab aſſi⸗ gnato oꝛdie receſſerit: in aliũ oꝛdinẽ relabat᷑.i20 ẽ ſi⸗ mile de pena ⁊ p̃mio.nec dicit᷑ ita liber penaꝝ ſiẽ pᷣmio rũ.⸗¶ Ad aliud dicẽdũ ꝙ eſt ĩ deo pᷣſcia pᷣſentis iuſticie nec dicit᷑ ſeribi ĩ libꝛo vite qꝛ nõẽ finalis ſ̊ ad tps.ꝗcqd at᷑ ſcribit᷑ iuiolabilit ibi dꝛ.¶¶ Ad aliud qð obijcit᷑ ex au ctoꝛitate luc.x.dicẽduʒ ꝙ aliud ẽ ſcꝛibi ĩ celo:alið in li. vite ſcribi.iQã ĩ celo bñ dicũt᷑ ſeribi gcũq; hñt iuſticiã ⁊ graz ſicut dicit glo.illa Ro.ix.in libꝛo aũt vite ſolu,ʒ ſcribũtur qui habent iuſticiam finalem. Mlembꝛũ quartũ Onſequẽter querit᷑ quõ ſe hʒ liber vite. 2 . Aruũt᷑ tria. Pꝛio mõ quõ ſe habeat ad ſcri ptoʒ . Scðo mõ quõ ad deletõʒ. Tercõ quõ ad lectõeʒ. Articulꝰ? primꝰ Opꝛimum queritur.vtrum aliquis qni nõ eſt ſcriptus poſſit facere ꝙ ſit ſcriptꝰ.Et vi⸗ &t᷑ ꝗ ſic:qꝛ pt facẽ qð ĩ ſe ẽ.ſed ſi facit quod .RAZX 2 Au 60 IuNe) 6 v N G een in ſe ẽ: de dabit ſibi gr̃am.⁊ ſi habʒ gr̃am: põt eã cuſto dire ? ita ꝑſeuerare.· ⁊ ſi ꝑſeuerare: habebit vitã eteꝛnã upſcitꝰpõt habeẽ vitã eternã.̊ oĩs ꝗ babebit vitã eter⸗ nam ſcriptꝰ? in libꝛo vite.⁊ iſte põt habẽ vitã eternã:& põt ſcribi ĩ libꝛo vite qui nõ ẽ ſcriptꝰ.¶ Iẽ apoc.iij · te ne qð babes ne aliꝰaccipiat coꝛonã tuã. Coꝛona d vi⸗ ta eterna. põt aliꝗs qui nõ ẽ ſcriptꝰ acciꝑe coꝛonã al⸗ teriꝰ. S põt pᷣſcribi. õtra.p̃ſcitꝰ nõ põt ſaluari:q̊ñ põt ſcribi.Si dicat᷑ ꝙ hec eſt duplex pᷣſcitꝰpõt ſaluari ſicut hec albũ poſſibile ẽ eſſe nigrũ nã ſi dicat᷑ de re:tũc vera ẽ. ſᷣ ſi de dicto:falſa ẽ. Cõtra.hec diſtinctõ ſolũ ve⸗ ra ẽ vbi foꝛme cõtrarie ſibi poſſunt ſuccedẽ. Si em̃ iſte foꝛme albedo ⁊ nigredo nõ ſibi poſſent circa idẽ ſubie⸗ ctũ ſuccedẽ:nũqᷓ eſſet iſta vera.albũ põt eẽ nigrũ.nec ð re nec de dicto.bᷣ eſſe pᷣſcitũ ⁊ eſſe p̃deſtinatũ nõ poſſunt ſibi ſuccedẽ circa idẽ ſubiectũ:q̊ iſia nullo mõ põt eẽ ve ra.pᷣſeitꝰ põt eſſe pᷣdeſtinatꝰ ſiue ſaluari.̊ pᷣſcitꝰ nullo mõ põt facẽ vt ſit ſcriptꝰin libꝛo vite.ql Stẽ ſi aliq ↄdi⸗ tionalis ẽ vera.ſi añcedẽs ẽ neceſſarium:g̊ ⁊ ↄſequẽs.ſᷣ iſta ↄditõnalis ẽ vera ſi iſte ẽ pᷣſcitꝰdãnabit᷑:⁊ ancedẽs eſt neceſſariuʒ.ſczʒ ꝙ iſte ſit pᷣdeſtinatꝰ.qui em̃ pᷣſcitꝰ eſt nõ põt nõ eſſe pᷣſcitꝰ.iſta em ẽ de pᷣterito vera. ẽ necel⸗ ſaria.ſiłꝛ ⁊ ↄſequẽs erit neceſſariũ:ſeʒ ꝙ iſte danabit᷑.q nullo mõ põt ſaluari.̊ nullo mõ põt ĩ libꝛo vite ſcribi 4 YItem. j. Eſdre.ij.ſuꝑ illud.bi ſũt ꝓuicie filij ⁊c.glo. nullꝰpᷣdeſtinatꝰpõt ꝑiꝛe ĩꝑpetuũ.qñ em̃ ĩ babilonẽ.i.in ↄſuſionẽ pcti abdnucut᷑:ꝑ ſocietatẽ iuſloꝝ ad pacẽ ecclie reducũt᷑.Si ̊ nullꝰpᷣdeſtinatꝰ ꝑire põt:q̊ ſiłꝛ nullꝰpᷣſci⸗ tus ſaluari. nec ſcribi ĩ libꝛo vite. Rñ.nullꝰrepꝛo⸗ bus ſᷣm veritatẽ põt ſcribi ĩ libꝛo vite:nec pt᷑ facẽ ꝙ ſcꝛi bat᷑ ibi.tñ ſᷣm ſuaʒ opĩonẽ põt ibi eẽ ſcriptꝰſicẽ̃ dicit᷑ in glo. Deleãt᷑ ⁊c.¶¶ Av illud qͥ obijcit᷑.ꝙ iſſe pᷣſcitꝰ pt ſal⸗ uari:̊ põt ſcribi ĩ libꝛo vite.dicẽduzʒ ꝙ hec ẽ dupler iſte pᷣſcitꝰpõt ſaluari.Si em̃ ↄpoſita intelligat᷑:falla ẽ.ſi di uiſa:vera.ſic hec albũ põt eſſe nigꝝ. na in iſto pᷣſcito ẽ potẽtia vt ſaluet᷑.qꝛ quatũ ẽ de ſe:ſaluabilis ẽ.ſ̊ ſi poni tur ꝙ ſaluet᷑:iã ponit᷑ nõ eſſe pᷣſcitꝰ⁊ ita ponit᷑ ꝙ ſit ſcꝛi ptus.4 Ad illud ꝙ iſte foꝛme eẽ pᷣſcitũ ⁊ eẽ pᷣdeſtinatũ nõ ſibi inuicẽ poſſunt ſuccedẽ᷑.dicendũ ꝙ pᷣſciẽtia vel pᷣ deſtinatõ nihil ponit ĩ pᷣſcito vł ĩ pᷣdeſtinato.ſic lauda⸗ tum nõ ponit aliꝗd ĩ eo ꝗ laudat᷑: in eo ꝗ laudat.cũ g dicit᷑ iſte ẽ pᷣſcitꝰ:nõ ponit᷑ aligdĩ iſio ̊ ĩ deo.vñ pᷣſcien tia nõ ẽ cauſa aliq̃ in dãnandis q̃re dãnant᷑.ſic em me⸗ moꝛia nõ cogit ea q̃ pᷣterierũt:ſic nec pᷣſciẽtia ea q̃ ſutu ra ſũt.de ꝰtñ neceſſario ſcit iſtũ dãnandũ.qꝛ oĩa ſunt in ſcĩa vi imutabilit.ſ̊ tñ iſte nõ ẽ neceſſario dãnãdꝰ:im⸗ mo ↄtingẽt.qꝛ a ſuo li.ar. Mec ẽ ſiłe de iſtis ſoꝛmis al⸗ bedo nigredo.qꝛ aliꝗd ponũt ĩ ſubo:pᷣdeſtinatõ ⁊ pᷣſcia nihil ponũt.iõ ſi iſte ſoꝛme ñ ſuccederẽt albedo ⁊ nigre do: nõ poſſʒ hec eẽ vera albũ pt᷑ eẽ nigꝝ. hec at᷑ pr eẽ ve⸗ ra iſte ꝗ ẽ pᷣſcitꝰpt᷑ ſaluari:licʒ foꝛme ille ñ ſibi ſuccedãt in ſubo.qꝛ ille nihil ponũt ĩ ſubo ſ̊ ĩ deo.¶ Ad alið qð obijcit᷑.ꝙ ñ ẽ neceſſaria iſte ẽ pᷣſcitꝰ.dicẽduʒ. ꝙ ſi neceſ⸗ ſitas ferat᷑ ad pᷣciam ĩ ↄꝑatõe vel relatõe ad pᷣſciẽtẽ ſi⸗ ne ad illũ cuiꝰẽ pᷣſcia:veꝝ ẽ.ſiĩ ↄꝑatõe ad pᷣſcitũ ſiue de quo ẽ pᷣſcia:falſa ẽ.pᷣſcia em̃ vna ẽ ⁊ ſꝑ ĩuariabilis quã tum i ſe ẽ: ſiẽ ipe ẽ.tñ pᷣſcitũ de ↄtingẽtibo ẽ.vñ aꝑte iſtiꝰ c q̊ẽ pᷣſcia nõ ẽ nccitas.qꝛ iſte oꝑat᷑ ſm libeꝝ arbitriũ 7oꝑat᷑ ↄtingẽter. ⁊ ↄtingẽtia ſunt merita ⁊ demerita.⁊ põt ſi vult facẽ oꝑa ꝓ ꝗbo dãnabit᷑: oꝑa ꝓ ꝗło ſaluabi tur.vñ hec duplex eſt:iſte pᷣſcitꝰneceſſario ſaluat᷑.⁊ ſiła hec:iſte pᷣſcitꝰneceſſario dãnabit᷑.opoſite em̃ falſe ſunt: diuiſe vere vt habitũ ẽ ſupꝛa. Ad illð qͥ obijcit᷑ ꝙ hec ↄditõnalis ẽ vera ſi deꝰ p̃uidet iſtũ dãnandũ ipᷣe dãnat᷑ p ancedẽs ẽ neceſſariũ: ⁊ ↄſequẽs.dicendũ ꝙ iſte ẽ ſen ſus huiꝰ ꝓpoſitõnis despᷣſcit iſiũ dãnãdũ.i.deꝰ ſcit iſtũ futuꝝ danandũ.⁊ ex h̊ bñ ſeꝗt᷑ ̊ danabit᷑. h̊ aũt nõ ẽ ra tione ſcĩe:qꝛ ipe ſcit ea q̃ nõ ſũt.ſic ea q̃ ſũt.ſeꝗt᷑ tñ ratõ ne futuritõis:qꝛ ſi ẽ fnturꝰãnanddanat᷑.bec aũt intẽ tio impoꝛtat᷑ ꝑ ppoſitõeʒ pᷣ:cũ dicit᷑ pᷣſcit iſtũ dãnandũ. . J. 4* —„P „22 40 aarr) * ſn ſ n P E. -A Pe P ſer Pſhey V Pſpn- +£π * * Perr P* „ Nacte Ee n ſa rda PRr „ G. Pz P * - Qo eſ 2) P po prrſſ „ Ale . ſtat y; Cũ ẽ dicit añcedẽs ẽ neceſſariñ ̊ ↄſequẽs. dicẽdũ diſiñ uẽdo.qꝛ cũ dicit᷑ añcedẽs ẽ neceſſariũ:ſcʒ teꝰſcit iſtuz ntuꝝ dãn andũ: neceſſitas põt referri ad h̊ vᷣbuʒ ſcit. ſic eſt vera qꝛ de imutabilit ſcit illũ eſſe dãnandũ. lel põt referri ad h̊ ᷣbũ ſoꝛe ſiue ad h̊D participiũ futurũ.⸗ ſic ẽ falſa:qꝛ tũc is ẽ ſenſus.deꝰ ſcit iſtũ neceſſario ſutu⸗ rum ſiue foꝛe dãnandũ.ↄſequẽtia vᷣo vniꝰ ꝓpoſitõis ad alterã nõ erat ratõe ſcĩe ſ̊ ratõe futuritõnis. neceſſitas ðo ẽ in ſcia nõ in futuritõe.⁊ ideo nõ tenet cñ neceſſita⸗ te illa ↄſequẽtia ſiẽ ſine ideo nõ valet ills argumẽtatio Sitꝛ diſtinguẽda ẽ paſſiua hec ſcz iſie ẽ neceſſario ſcitꝰ futurꝰ damnandꝰ. Aliter aũt põt diſtingni:ſed foꝛte in idem redit.deus ſcit neceſſario iſtũ futurũ dãnandum. quia ſi hec dictio neceſſario deteꝛmĩet hoc verbũ ſcire ꝑ comꝑatõeʒ ad ſcientẽ:ſic eſt vera.ſi per comꝑatõeʒ ad ſcitum:falſa.Similiter poteſt diſtingui in omnibo con tingentibo que expᷣmunt᷑ ſciri ſcientia dei. Similit di⸗ ſtinguenda eſt hec.iſtum pᷣſcitum eſt neceſſarium dam nari.quia cum dico iſte pᷣſcitus neceſſario damnabit᷑: poteſt de iſto neceſſario affirmari quod dicitur de pre⸗ terito vel quod dicitur de futuro? neceſſitas ad hoc vł ad illud referri.Si enim referatur neceſſitas ad id qð dicitur pꝛe terito:vera eſt.ſi ad id quod dicitur de ſn turo:falſa eſt. Articulus ſecũdus Einde querit᷑ quomodo ſe habet libeꝛ vite ̈tum ad deletionem. 2 queritur ſi aliquio quod ſit ſcriptum in libꝛo vite poſſit deleri de illo. Et videtur ꝙ ſic.exodi.xxj.qui peccauerit ĩ me: delebo eum de libꝛo meo.ſed multi peccant:ergo multi clentur. Item pᷣs.deleantur de libꝛo viuentiũ.¶ IJtẽ Apoc.iij. Qui vicerit non delebo eũ de libꝛo meo.glo. delet ĩpꝛobos ᷣm illud.idurauit coꝛ pharaonis. Itẽ hoc idem videtur per ratõnem.quia pꝛedeſtinatus po⸗ teſt peccare:a non eſt neceſſitate bonus.⁊ poteſt in pec: cato perſeuerare:ergo poteſt damnari.ergo poteſt non eſſe ſcriptus ĩ libꝛo vite.ſed fuit ſcriptus:ergo aliquis ſcriptus poteſt deleri. Contra.apoc̃.ij.ſuper illlud non delebo eum de libꝛo vite. glo. liber vite eſt pꝛeſcien⸗ tia dei in quo omnia ſunt conſtantia. ergo nihil poteſt celeri de illo. Item Jaco.j.apud quem nõ eſt trãſmu⸗ tatio:ergo nullus ſeriptus ĩ eo poteſt deleri. Reſpõ ſio.dicendum ꝙ aliquid dupliciter poteſt dici deleri ð libꝛo vite.vel qᷓtum ad oꝛdinem ſubiectum diuine pre⸗ ſcientie:vel qtum ad noticiam diuine pꝛeſcientie.qᷓtuʒ ad noticiam diuine pꝛeſcientie nunꝙᷓ contingit aliquẽ teleri de libꝛo vite.quia diuina ſcientia non poteſi mu tari.qtum dᷣo ad oꝛdinem ſubiectum diuine pꝛeſciẽtie ſic contingit deleri ⁊ non dleri.in diuina enim pꝛeſciẽ tia eſt ꝙ quilibet homo ex conditione ſua eſt poſſibilis ad vitam.non enim in puniendo plaſmauit nos dus. ſicut dicit dam aſcenꝰ. In natura ergo eſt quidam oꝛ/ doad vitam beatam. ſed in multis iſtia poſſibilitas nũ⸗ q̃ diſponitur. vt in illis qui nunꝙᷓ habent gratiam. in quibuſdam vo diſponetur. in illis ſcilicet quibus di⸗ ſpoſitio datur ſcilicet gratia qua digni ſunt vita bea⸗ ta. ſed vlterius in aliquibus ponitur quaſi neceſſitas ad vitam ſcilicet in illis qui habent perſeuerantiam ſi nalem.vnde ſic ponitur materie triplex ſtatus.quo pꝛi mo eſt vt ponatur: æinde vt diſpoſitio: tercio vt neceſ/ ſitas ad foꝛmam. Similiter eſt in parte illa ꝙ ex condi tione nature eſt potentia ad vitam. ex ſuper additione gratie eſt diſpoſitio.ex perſeuerantia finali eſt neceſſi⸗ tas ad vitam. pꝛimus ergo oꝛdo fruſtratur in repꝛobis oſtꝙᷓ ſunt damnati iam non ſunt ponibiles ad vitam cdᷣus vᷣo oꝛdo fruſtratur in illis qui nunq; habẽt gra⸗ tiam:⁊ in his qui cadunt a gratia quam habuerunt.ca dunt ergo ab oꝛdine quo diſpoſiti erant ad vitam.: qᷓ; tum ad hoc delẽtur. In ratione enim eterna erat ꝙ fa⸗ . D . . ZXEſton 6e 19 2 ) A0α 8 Cal ſoyf goſ⸗ ſſeo Aun ibe ſien ant ſe⸗ rin nen ire nale nurg⸗ obor erarol lole Ctörch fnpun dſäin entia ſant dine ſob pea llo dit er⸗ g Mutat ſegn S do rſi a erg ctio ecen ince tc is dr han lnita ſinge nenge taͤſcet Mesme Geſec chann elee Sin tam choſ turin gpia⸗ ciſin nunm ntro Jae R teiſetſin hugninn neſiidſis nitine güdiſchin Nſkifn ſontdbe innninn hi,Jinſin teſtnimen niodunniß diaimen, ſiagatte flasattf ddicinre, s berlibeg kurſicinn poſtni Cenertine Meehpnntf ſvnni tuenugb fmid Ze ſinnsdo portnden hoporſon ergoaligs hri ſtperſinn ibllpo ttriſnn eſe icidelen ditinepr gentſeft ſngrtig notft peeſtet ninptti tpoſfpi nopans⸗ itn e hlinsni⸗ loni ebusd fnhen innſt nuini 1ecefl d gon datinne nd gne phen in⸗ m 4NN 1) —— elra l. bs bute) Mueſtio ceret iſtũ poſſibilẽ ad vitã. ⁊ ꝙ, addẽt eti vlteri gfe i ſpoſitõneʒ.⁊ iſta duo poſſunt fruſtrari:i Aã terciꝰoꝛdo nuꝙᷓ fruſtrat qn ſcʒ iſte q habz ꝑſeuerãtis pabege iss⸗ 1 ideo qᷓtuz ad iſtũ oꝛdinẽ nõ põt dici ꝙ fiat Sacem , qꝛ alij duo oꝛdines fꝛuſtrat᷑: ideo qᷓ̃tuʒ ad illos fit * tio vñ qᷓtuʒ ad iſtos eſi quedã deletõ gr̃e ᷣm ꝙ Neiti glo. ſup illud apoc. iij. Qui vicerit ñ delebo eu de libꝛo meo.i.nõ ſubtrahã gram. Silꝛ dãnatio ẽ quedã iels qꝛ tunc fruſtrat᷑ poſſibilitas ad vitã que ſemꝑ fuit ĩ b mine dũ viueret. qꝛ de nemine deſt pandũ eſt dũ ẽ in Ma ſicut dicit augu.⁊ ita accipit᷑ deletõ in ps.cũ dicit᷑dele antur t libꝛo viuentiũ.glo. m ſpem illoꝝ ꝗ ſcriptos ſe putant.i.conſtet ipis nõ ibi eſſe ſ· criptos tũc em vlte⸗ rius nõ habet ſpem de ſalute. Sed ꝙᷓ̃tuʒ ad terciũ ach⸗ nem nũqꝙᷓ eſt veletõ: ⁊ ideo dicit᷑ ꝙ nullꝰ pdeſtinatꝰ põt pire iperpetuũ.hoc qð dico pdeſtinatũ ĩpoꝛtat gram fi nalem. Av obiecta reſpodendũ. Ad pᷣmũ qð obijci tur. ꝑ illud ꝗ peccauerit in me velebo euʒ c. Dicendũ. hoc veꝝ eſi qᷓtuʒ ad ſedᷣm oꝛdinẽ diuine noticie:quia erat diſpoſitꝰ ad vitã. nec etiã mutat᷑ diuia noticia cui hoc ſemꝑ fit notũ.¶ Sitꝛ ptz reſpõſio ad ſcdᷣm qð obij citur cũ em̃ dicit᷑ deleant᷑ de libꝛo viuentiũ.hoc dicitur ſm pꝛimũ oꝛdinẽ.qꝛ ſaluabiles facti erãt.⁊ ideo ſpem & ſalute habere poterãt.ſed dũ dãnat᷑: fruſtrat᷑ illa po tentia:⁊ ſpe ꝑ ↄſequẽs.vnde dicit gloſa ſuꝑ illud p̃s· de leant᷑.glo.qtuʒ ad ſpem ſuã.¶ Silꝛ ad terciũ qð dicit glo.apoc.iij.delet repꝛobos. veꝝ eſt qᷓtuʒ ad pꝛimũ oꝛ⸗ dinem vel qtuʒ ad ſcõm. cũ meritis eoꝝ exrigẽtibo gr̃a ſubtrahit᷑.¶ Ao quartũ qð obijcit. ꝙ pᷣdeſtinat? poteſt peccare põt væleri. Dicendũ eſt ꝙ eſt loqui de iſto qui eſt pdeſtinatꝰ:vel de iſto rt eſt pdeſlinatꝰ.Coquẽdo em̃ x iſto ꝗ eſt p̃deſtinatꝰ: veꝝ eſt põt peccare.tñ loquẽ⸗ d de iſto vt eſt pᷣdeſtinatꝰ:nõ pot ſinalit peccaꝛe.2 dicẽ duz ꝙ ſcᷣm pᷣmũ modũ põt nõ eẽ ſcriptꝰ ĩ li. vite.nõ tñ mutat ſcia ſiue noticia:ß mutãt᷑ ſubet᷑a diuie ſcĩe ſiue pᷣ ſcie. quia pᷣcientia nõ eſt cã reꝝ nec etiã cauſata rebo. Articulus terciꝰ Onſequẽter queritur quõ ſe habʒ liber vite ad lectõeʒ. Circa hoc aũt querũt᷑ duo. pᷣmo vtꝝ vnifoꝛmiteꝛ legat᷑ in eo Z indiſticte.Se cũdo vtꝝ repꝛobi legãt in libꝛo vite. Ad pmũ obijci⸗ tur ſic.liber vite ẽ dei noticia vel ſapiẽtia eiꝰ.ſ̊ in noti⸗ cia vel ſapiẽtia dei vnifoꝛmiter ſunt ↄtraria:̊ ſᷣm vnũ modũ nõ põt ibi videri multiplicitas vł diuerſitas.nõ ergo in libꝛo vite poſſunt videri diuerſitates ſiue diſti⸗ ctiones meritoꝝ. ⁊ ponit᷑ exẽplũ beati dyoni. de lineis ecentꝛo.qꝛ om̃es linee ſiue finite ſiue infinite inuuntu in centro.ſila oĩa ↄſiderant᷑ vt vnũ ĩ tei ſ apiẽtia. Cõ tra.aug.xx.de ciui.dei.capi.xiiij.liber vite eſt quedam vis diuina qua fiet vt vnicuiq; oꝑa ſua vel bona vyma la cuncta ĩ memoꝛiã reuocent᷑.⁊ mẽtis intuitu mira ce⸗ leritate cernũtur vt accuſet ſciẽtia ↄſciẽtiã:atq; ita oẽs ⁊ ſinguli ita iudicent᷑ Que nimirũ vis diuina libꝛi no⸗ men accepit. In ea quippe quodãmodo legituꝛ quicqd ea faciente recolit᷑.ergo in libꝛo vite videbũt diſtinctio nes meritoꝝ. nõ ergo ibi legit᷑ vnifoꝛmiter vel indiſtin cte ſed potius diſtincte. Solutõ. dicendũ ꝙ vnũqð⸗ ꝙ; quãto ſimpliciꝰ in natura tanto multipliciꝰin virtu⸗ te. vnde vbi eſt ſũma ſimplicitas ĩ natura: bene poteſt eſſe multiplicitas ſcʒ virtutis in deo. vnde potẽtia dei ſumpliciſſima eſt ſicut ſubſtatia: tamẽ ad infinita poteſt Similiter 2 ſua ſapiẽtia cuʒ ſimpliciſſima ſit:inſinita tamẽ ↄgnoſcit. Similiter eſt de libꝛo vite. quis g̊ vni⸗ cus ſit liber vite ſimpliciſſimus⸗ vnifoꝛmis vnus dica tur in eſſentia z natura:tamẽ multiplex eſt in virtute. quia ad multa eſt.⁊ ex hoc eſt videre in ipᷣo om̃ia diſſi⸗ ctiſſime ſicut ipe oꝑatur di ſtinctiſſime. eſt ſimile opti mum ad hoc qð adducebat᷑ ad otrariuzʒ. ſcʒ de lineis centroponatur ꝙ aliquod centrum intelligat ſe totuz E ſpPæ G „2 Peren ₰ Q ſone P) P Pcan: A 7 ſuã eſſentiã ⁊ ſuã virtutẽ:in eẽntia ſua videbit ſimpli citatem: in virtute aũt multiplicitatẽ. in lineis etiã eẽt videre vnitatẽ ⁊ multiplicitatẽ.vnitatẽ ſᷣm ſũt ad cẽ⸗ trum ⁊ vniũtur ⁊ reducũtur ad ip̃am: multiplicitateʒ Em ꝙ lunt ab ipo. Silꝛ eſt in deo creaturis. deus em eſt quaſi centrũ.creature quaſi linee exeũtes ab ipo. vi vt ergo in ſe vnitatem eſſentie ⁊ multiplicitatẽ virtu⸗ tis qua omnes creature exeunt ab ipᷣo. Deinde queritux S.j. vtrum mali legant in libꝛo vite.Et videtur ꝙ nõ. liber em̃ vite eſt noticia dei. dei autem noticia eſt ſua eẽntia ſed mali non videbunt diuinã eſſentiã. yſe aie. xxvj. tolla tur impius ne videat gloꝛiaʒ dei. Fm aliam lr̃am. ergo mali nõ videbunt in li.vite.ꝗ⸗ Cõtra.apoẽ.xx.aliꝰlibeꝛ apertꝰeſt qui ẽ vite.glo.i.xpᷣc:qui tunc omnibo appare⸗ bit. ergo 2⁊ malis.ergo mali legẽt in libꝛo vite. ¶ Item ibidẽ alia glo.liber.i.pᷣſciẽtia dei.qꝛ tunc apte ſciẽt ma li ſe nõ eſſe pᷣdeſtinatos ad vitã.ᷓ in libꝛo vite videbũt ſe nõ eſſe pdeſtinatos ꝗ̊ legẽt ibi. Rñ. liber vite dicit multiptꝛz.ſcʒ diuia p̃ᷣſcia.apoc̃.iij.dicit᷑ etiam liber vite xpe m hũanitateʒ. in ps. in libꝛo tno oẽs ſcribẽt᷑. loqt᷑ filivad pr̃em ĩ libꝛo tuo.i.in me quẽ dediſti foꝛmã iuſii. cie hoĩbo. Ytẽ liber vite dẽ vis diuina in iudicõ.qᷓ fiet vt vnicuiq; oꝑa ſua vel mala ĩ memoꝛiã reuocẽt᷑.dicẽdũ ꝗᷓ ꝙ pᷣmo mõ ſumẽdo libʒ vite nũqᷓ legent ibi mali ſcz in Diuia ſapia q idẽ eſt qð diuia eẽntia.m ꝙ dẽ yſa.xxvj. nõ videbũt gloꝛiã dei. ꝓpꝛie em legẽ in libꝛo vite eſt in diuina pſciẽtia merita ſua bona aſpicẽ. Scðo mõ legẽt videbuũt in libꝛo vite.qꝛ videbũt mali in iudicõ xpᷣm ſᷣ hũanitatẽ. gloꝛiaʒ tñ ſue diuinitatis nõ videbũt.m ꝙ dicit᷑ yſaie vt diciũ eſi. Lercõ ᷣo mõ ſumẽdo libeꝝ vi⸗ te m ꝗy dicit aug. ꝓ illa vᷣtute diuĩa que erit in iudicio quã ſinguli legẽt in ↄſciẽtijs ſi uis bona vel mala me⸗ rita.ſic dicent᷑ mali eligẽ in libꝛo vite. b h non eſt ꝓpꝛie legẽ in libꝛo vite:ſᷣ eſt ᷣtute diuĩa in mente ſua merita ſua legẽ.ij Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſie cient ſe non eſſe p̃de ſtinatos ꝑ librũ vite.dicendũ q; eſt ſcire ſcĩia pꝛiuatiua ſcia poſitiuo.ſiẽ alit ↄgnoſcit vidẽs ſe vidẽ lumẽ:⁊ a⸗ liteꝛ ſeit cec ſe nõ vidẽ immẽ.ille ſcia poſitiua ſen exꝑgẽ tie: iſte ſcia pꝛiuatiua.Silꝛ mali ſciẽt ſe nõ eſſe pᷣdeſſia⸗ tos:ſicut cecus ſcit ſe nõ videre lumen. NMueſtio. xxxuij. de vo/ luntatis diuine intentõne. , d YVpeditis ꝓꝑdeigꝛa tiã qſtionibo de potetia ⁊ ſcĩa dei. Re ſtat cũ dei adiutoꝛio inꝗrẽ de volũtate qð ẽ vltimũ ĩ inqſitõne buiꝰꝑtis.Erit at inqſitõis talis modꝰ. Pꝛio de intẽ⸗ tõne diuie volũtatis. Scðo de cauſalitate diuie volũta tis. Cercõ ð differẽtijs volũtatis.Quarto ð ſubiectis diuĩe volũtatis. Quĩto ð ĩpletõe diuie volũtatis.Sex. to òᷣ ↄſirmatõe rolũtatis create ad diuinã volũtatem. Etũ ad pᷣmũ qrũt᷑ plura.ꝛio an intẽtõ volũtatis ↄueniat dro. Scdo ꝗd ſit volutas m ratõnez dicendi. Tercõ que ſit ↄꝑato intẽtõis volũtatis:ad intẽtiones potẽtie ⁊ ſcie ſm ↄꝑatõeʒ ⁊ oꝛdinẽ. Membrũ pꝛimũ Dpmũ arguũt ſic. Honũ ⁊ finis idẽ ſũt vñ ꝗ rmouet naturã finis:r̃mouet nat᷑aʒ boni. vbi ñ eſt ponẽ ſinẽ:nec bonũ. p ſiẽ peꝝ ẽ ↄgnitũ ita bonũ ? volitũ. ĩ deo ñ ẽ ponẽ finẽ qꝛ ñ hʒ finẽ:̊n ẽ ĩ ðᷣo ponẽ volũtatẽ. Itẽ aug. li. ð li. ar. volũtas ẽ rõnal motꝰſenſui pᷣſidẽs 2 appetitui. ß ĩ ð0 ñ ẽ ponẽ motũ nec ſenſuʒ nec apetitũ ſenſibilẽ: ᷓ ñ ẽ hic ponẽ volũtatẽ. Cõtra. volutas ẽ vis ↄgſcens.dña ſui actꝰſuꝑ bꝛuta aialia que mouentur ſᷣm impetũ.⁊ licet — — al. C. rnp eEV . l* — O n—.— en 6 Wal. ſer ‚hla ſe ſmeier habeãt ſenſitiuã ognitões:nõ tamẽ ẽ domina ſui actus qꝛ nõ poſſunt ꝓpibere ſuos actus. Seo melioꝛ eſt vis ↄgnoſcẽs ⁊ do nina ſui actꝰ q́¶ natura ignoꝛãs nec domi na ſui actꝰ. p̊ qd meliꝰeſt ſemꝑ ẽ deo tribuẽdũ: ꝗ̊ volun⸗ tas ẽ in deo. ð ocededuʒ eſt. ⁊ dicẽduʒ ꝙ ẽ volũtas qua volumꝰ. ⁊ ẽ volũtas ꝙ' volumꝰliczʒ iĩpꝛopꝛie. Sʒ vo lũtas qua volumꝰadhuc triplicit.ſubſtatia.virtꝰ.ope⸗ ratio ſiue motꝰſui actꝰ ęlicitꝰa potẽtia.ſᷣm ꝙ dicit au⸗ gu. ꝙ volũtas ratõnalis ẽ motus ⁊c. Dicit᷑ etiã volun⸗ tas virtꝰ ſiue potẽtia qua volumꝰ. volũtas etiã dicitur ſubſlãtia.⁊ iſto vltimo mõ dicit᷑ volũtas in deo:nec pri mo nec ſecũdo modo.vt ſcz ſit differẽs vis vel operatio a ſubſtãtia. ¶ ð obijcit᷑ q in deo nõ eſt finis:g nec bo num nec volũtas. Rñ.qꝙ hec ẽ falſa in deo nõ eſt finis. quia ipe eſt finis omniũ nõ habens finẽ: ſicut ⁊ pꝛinci⸗ pium omniũ nõ habẽs pꝛincipiũ. Eſt aũt voluntas fi⸗ nis 2 eoꝝ que ſunt ad finẽ.Cu gᷓ dicit᷑ de vult ſe:ſigni⸗ ficat᷑ volũtas finis.nõ qui ſit alius a ſe: ſᷣ qui ſit idẽ qð ipᷣe. Cum dicit᷑ deus vult omnia.dicit᷑ voluntas in deo eoꝝ q̃ ſunt ad finem qui eſt iſfſe. Membꝛum ſecundum Ecũdo querit᷑ quid ſit volũtas ᷣm ratõʒ dicẽdi.vñ querit᷑ ꝗd addit voluntas ſuꝑ eſſentis.ſi em̃ penitꝰidẽ ſunt velle⁊ eſſe:g eodẽ addito vtrobiq; adhuc erũt idẽ.̊ᷣſi cut dicit᷑ oĩa vult: poterit dici oĩa ẽ. ¶¶ Itẽ volũtas aut dicit relatiue:aut m eſſentiã.dicit męr̃ q non dicit᷑ re latiue.ſ̊ videt᷑ ꝙ ĩmo.qꝛ ſicut creatoꝛ dicit᷑ ad creaturã ita volũtas ad volitũ.¶ Itẽ querit᷑ vtꝝ volẽdo ſe velit oĩa:ſicut ſciẽdo ſe ſcit oĩia.4¶! Itẽ quare dicit᷑ de om̃ipo tẽs.omiſciẽs:⁊ nõ om̃iuolẽs. Rñ.dicũt quidã ꝗ di⸗ — — nY vol O ( nina eẽntia ſignificat᷑ multiplꝛ. quãdoq; em ſigniſicat vt ſubſtãtia:ꝑ hoc nomẽ deꝰ ⁊ deitas. Silꝛ quadoq; ſi⸗ gnificat᷑ vt potẽtia:ꝑ ̊ nomẽ potẽtia.quãdoq; vt habi tus:ꝑ H̊ nomẽ ſcia.quãdoq; vt actꝰ:ꝑ h̊ nomẽ voluntas ꝑ qð ſignificat᷑ eẽntia vt actꝰliber ab om̃i coactõe ĩ om ne qð libet.vñ cũ idẽ ſit velle ⁊ eſſe.ſi vult oĩa:& eſt oĩa nõ valet.Eſt em ↄiunctõ pᷣdicamẽti ĩ ratõe dicẽdi.nam cũ dico vult oĩia:dico diuinã eẽntiã vt actuz. cũ dico eſt oĩa:dico diuinã eẽntiã vt ſubſtãtiã. Ael alit᷑ põt dici.q; licʒ ĩ deo ſit idẽ eẽntia qð volũtas:tñ qꝛ volũtas dei ꝓ⸗ ut expᷣmit᷑ ĩ öbo volẽdi.oↄnotat quãdoq; effectũ iĩ creatu ra.vt qñ expᷣmit᷑ reſpectu create:eẽntia dei ꝓut expᷣmit᷑ vᷣbo eẽndi:nihil ↄnotat.vñ nõ valet argumẽtũ idẽ ẽ eẽn⸗ tia qð volũtas. ſi vult oĩa:eſt oĩa.¶. Ad aliud dicẽdũ ꝙ dici relatiue ĩ diuĩs ẽ dupłꝛ.ã dicit᷑ relatiue ꝑſona ad ꝑſonã:vt pr ad filiũ.dicit᷑ eẽntia relatiue ad creatu⸗ rã:vt dñs ad Pᷣuũ creatoꝛ ad creaturã.dicẽdũ ̊ ꝙ vbi eſt relatõ ao ꝑſonã nihil dꝛ ᷣm ſubaʒ.ſ̊ vbi ẽ relatõ ad creaturã:ſigficat᷑ eẽntia ſ̊ ↄnotat᷑ rſpectꝰĩ creata.vt cũ dꝛ dñs creatoꝛ ⁊ hmõi.Cũ ᷣ qrit᷑.vtꝝ volũtas dicatur relatiue de teo.dicẽdũ ꝙ volũtas quadoq; dicit᷑ abſolu te.quãdoq; in ↄꝑatõe.Abſolute cũ dẽ de vult ſe vel deꝰ vult.nõ ĩpoꝛtat᷑ aligs reſpectꝰad creaturã niſi ĩ potẽtia ſᷣ cũ dꝛ deꝰvult oĩa ſic d ĩ ꝑatõe.⁊ oꝛ ĩ relatõe ad cꝛea turã. g hic negat᷑ ꝙ nũꝙ; dẽ relatiue.dicẽdũ ꝙ ñ dẽ relatiue.i.vt ſigficet rlatõeʒ:ſ̊ tñ dẽ in reſpectu. Ao alið dicẽdũ.ꝙ alit ĩ ſcia ⁊ alit᷑ ĩ volũtate ↄnotatł᷑ reſpe⸗ ctꝰad creatas.nã cum dẽ vult res eẽ:ſeꝗt᷑ res eẽ.⁊ h:qꝛ reſpectꝰẽ ad res entes ĩ actu.Cũ ꝗ̊ dĩ deꝰ vult ſe:nõ ↄno tat᷑ reſpectꝰreꝝ entiũ i actu ⁊ iõ volẽdo ſe:nõ vult oĩa. qꝛ et᷑nalit᷑ ſe vult:tꝑalit᷑ vult eẽ oĩa.Sʒ cũ dẽ ſcit res:ñ ſegt᷑ res eẽ.qꝛ ꝑ h̊ res ſciũt᷑ a xo ñ ſm eẽ i reꝝ nata ſi⸗ ue ĩ actu:ᷣ ĩ ca.⁊ G ñ ẽ aliud qᷓ ipaʒ cam eẽ ⁊ iõ ſciendo ſe ſcit omnia. Ad aliud vo qð querit patet ſolutio ex p̃dictis de potentia. MNlembrũ terci ☛☚ 2 2 3 0 rfe eA (9 2. 6 SG = ſt Gar zeos S & 15 S (Dolenso ſt o wor o ſpose ſt ſr e. „ „ W R 6., ſe r 2c6 e Ercio q̃rit᷑ de ↄpꝑatõe intẽtõis volũtatis ad intẽtionẽ potẽtie ⁊ ſcie ſᷣm extẽſionẽ ⁊ oꝛdinẽ. Querit᷑ ̊ vtꝝ volũtas ſit rſpectu dim eoꝝ reſpectu quoꝝ ẽ ſcia potẽtia.⁊ vi det ꝗ; ſic. volũtas eĩ bonoꝝ ẽ ⁊ om̃e qð põt vult ſe poſ⸗ ſe. Silꝛ eſſe qð ſcit vult ſe ſcire:ᷓ ad eadẽ ſe extendit vo lũtas ad q̃ ſcia ⁊ potẽtia.ql Stẽ veꝝ⁊ bonũ ↄuertũt᷑.ſᷣ ſicut ſe habʒ veꝝ ad ſciẽtiã:ita ſe habʒ bonũ ad volũta tem. ſicut om̃e verũ ẽ ſcibile: ita om̃e bonũ eſt volitũ. Cõtra.volũtas ẽ reſpectu bonoꝝ entiũ tm.ſcia rſpe⸗ ctu bonoꝝ ⁊ maloꝝ. potẽtia rſpectu bonoꝝ entiũ ⁊ nõ entiũ:& nõ ad oĩa ſe extẽdit volũtas ad q ſcia ⁊ potẽtia 4l Item qrit᷑ de oꝛdine volũtatis ſcĩe ⁊ ſapie ſcʒ qð ſit pꝛius intentõe.⁊ videt᷑ ꝙ volũtas. qꝛ ſicut dicit hugo. ꝙ hec tria potẽtia.ſciẽtia.⁊ volũtas.ad oẽm effectũ cõ currũt.Sed volũtas mouet: ſapiẽtia diſponit:potẽtia oꝑat᷑:̊ volũtas pᷣcedit ſciam ⁊ potẽtiã.¶ Itẽ idem.bo⸗ nitate voluit.ſapia diſpoſuit.potẽtia fecit. Contra. Richar.in li.de trinitate.ꝗbo ineſt ſapiẽtia:ineſt potẽ tia.ſ̊ nõ ↄuertit᷑.vt ptʒ in plãtis in ꝗbo ẽ potẽtia:ſᷣ non ſciẽtia.ſ̊ vbi ẽ ſciẽtia ẽ potẽtia:qꝛ oĩs ſciẽtia egredit᷑ ab aliqua potẽtia.Silr vbi ẽ volũtas ẽ ſciẽtia ⁊ potẽtia:b nõ ↄueꝛtũt᷑. In aliꝗbo eĩ ẽ potẽtia ſciẽtia ſᷣ̊ nõ volũtas potẽtia ⁊ ſapia pᷣcedũt volũtatt. Solutõ.hugo in aĩa ratõnali pᷣmo ẽ potẽtia.ſecũdo ſapia.teꝛcio amoꝛ.⁊ hic ẽ oꝛdo naturalis. potẽtia nõ ẽ ab alio: ſ̊ ſapiẽtia eſt ab alio:amoꝛ vo eſt a ſapia ⁊ potẽtia.⁊ ſᷣm hec tria aĩa ẽ ad ſiłitudinẽ trinitatis pr̃is ꝑ potẽtiã: filij ꝑ ſapi entiã ſpũſſeti ꝑ amoꝛẽ.q̊ idẽ qð pꝛiꝰ.q Ad h̊ ptʒ ꝙ ſo⸗ lutõ ĩ tractatu de potẽtia.nã volũtas ẽ vno mõ r̃ſpectu actuũ tꝑaliũ ⁊ et᷑noꝝ vt cũ oꝛ deꝰvult ⁊c.⁊ ſic ẽ rſpectu eoꝝ qͥꝝ ẽ ſcia:qꝛ vult ſe ſcire ꝗcꝗd ſcit.ſilꝛ ⁊ poſſe. alio mõ dẽ reſpectu tꝑaliũ tm̃ ⁊ ſic ſe nõ extẽdit volũtas ad oĩa ad q̃ ſcia ⁊ potẽtia.q Ad illð qð q̃rit de oꝛdine:ptʒ reſpõſio ex dictis in tractatu de poteẽtia. Nueſtio. vxxv.de cauſa litate diuine voluntatis. Onſequẽter queri tur de cauſalitate diuĩe volũtatis.Qã dĩc aug.ĩ tercõ de trini.volũtas dei eſt pᷣma ⁊ fſũma cã oĩm ſpẽꝝ ⁊ notõnũ.Et ſWuubdit᷑. hec ẽ vñ oꝛtũ hʒ ꝗcqdẽ ? ipᷣa ñ eſt oꝛta.Circa quã qrũt᷑ tria. Pꝛio qrit᷑ qre magis dił finiat᷑ diuĩa volũtas ꝑ cãm q; potẽtia vel ſapiẽtia.Se⸗/ cũdo cuiꝰcauſa ſit. Lercõ an habeat ratõez. Mlembꝛũ pꝛimũ O pmũ ſic.dẽ de cã ĩ triplici genẽ cauſe. ſcʒ efficiẽtis.foꝛmał exẽplaris.⁊ finalis. Cauſa finalis dẽ ratõe bonitatis.foꝛma⸗ lis exẽplaris ratõe ſapĩe. cã efficiens dẽ ratõe potẽtie:nõ rõe bonitatis vł volũtatis.̊ volũtas nõ magis debet diffiniri in ratõe cauſe efficiẽtis ꝙᷓ po⸗/ tentia. Item augu.de ciui.dei.capi.vij.omendat plato/ nem quia dixit ꝙ in deo intelligit᷑ cauſa ſubſiſtendi:ra tio intelligẽdi:oꝛdo viuendi.ſᷣm que tria ſunt tres paꝛ⸗ tes phie.nam oꝛdo viuẽdi ad moꝛalem.ratio intelligen di ad ratõnalẽ:cauſa ſubſiſtẽdi ad nat᷑alẽ. Sʒ oꝛdo vi⸗ uẽdi ad bonitatẽ.ratõ ĩtelligẽdi ad ſapĩaʒ: cauſa ſub⸗ ſiſtendi ad potẽtiã potiꝰ ꝑtinet qᷓ; ad volũtatẽ vel boni⸗ tatem. ⁊ ita volũtas nõ magis debet diffiniri in ratio⸗ ne cauſe qᷓ; potentia.⸗ Item auguſtinꝰ in eodeʒ. IJllos qui de teo ſenſerũt ꝙ reꝝ creataꝝ ſit effectoꝛ.q lumen ↄgnoſcẽdoꝝ.⁊ bonum agẽdoꝝ.⁊ ꝙ ab illo in nobis fit pꝛincipiũ nature ⁊ veritas doctrine felicitas vite:cete⸗ ris anteponimꝰ.ſ̊ bonũ agẽdoꝝ dicit᷑ ratõe volũtatis lumen ↄgnoſcendoꝝ ratõe ſapie: effectoꝛ dicit᷑ ratõe potẽtie · ¶ Reſpõſio ad agendũ vł opꝑandu cõcurrunt Vyra5* . r ma 7 †ρ ſef s* , ater ctien fint ctus einn aĩ align o ts potitiazin tigegregſin 1,7 poliſt Bnoolin lutöhint enio an io: ſapiil nii fiioin W vnofſpenn zſifſpenn 1poſe. o pſätnsed Lannepe, ccht rqn lütnoti olimmi ii ei Greſmes ſpiud⸗ . necn 69.1 filts nntsene ieſtinen ditnn ſeinsif nffd ,bſnin Unrtteße io nu Ge eaten minfar Nueſtio tria poſſe. ire. et velle: ſed de potentia eſt loqui dupli citeꝛ. vel ſm ꝗ; eſt ad actu interioꝛẽ vel 'm ꝙ E ud actu exierioꝛem. Actointerioꝛ velle ſeire et hmoi.actus exte rioꝛ ipa oꝑatio. Si ergo accipiat᷑ potentia coiter ad a⸗ ctus interioꝛes: ſic em dicit᷑ potentia in cauſolitate. ſic enim eſt eterna. Seo ſi referat poſſe ad facere:ſic dicit potentia eanſam.2 eſt poſterioꝛ ſcientia et voluntate i ratõne intelligentie:ſ m aliũ modũ prioꝛ eſt IYtem in aliquibo eſt potentia vbi nõ eſt ſcia.et in aliquibo ſcien tia vbi nõ eſi voluntas ſine bonitae:ſed vbi eſt volun⸗ tas:neceſſaria ſunt ſcia et potentia. pꝛopter hoc volun tas dicit cãm totam nõ potentia vel ſcia. ꝗa ad ipſam curꝛunt ſcia et potentia. Ideo potius diffinitur volũ tas per cauſalitatem ꝙᷓ potentia vel ſcientia. Membrũü ſecunduũ Hnſequẽter qnerit᷑ cuiuſmodi cauſa ſit diuina volũtas. Queꝛit᷑ eꝛgo pᷣmo.an ſit cauſa vniueꝛſalis oĩm q̃ fint.ad qð intro ducit auẽtas aug.ex.iij. de trinitate.xlv. di.j. libꝛi ſententia ꝝ.nihil fit qdð nõ de intelligibili atʒ interioꝛi aula ſummi imꝑatoꝛis egꝛediat᷑ ſᷣm ineffabi⸗ leʒ inſticiã. aulẽ vᷣo intelligibilẽ appellat dininà volun tatẽ. vłr ommiũ que ſunt cã eſt diuina volũtas.¶ Cõ tra.mala ſiũt ⁊ tñ non egrediunt᷑ de aula ſummi imꝑa toꝛis. on em̃ maloꝝ eſi cauſa diuina volũtas. mKRe ſponſio.dicendũ ꝙ coꝛrupte accipit᷑ auẽtas libꝛi ſentẽ⸗ tiaꝝ. am ita ẽ in oꝛiginali. nihil fit viſibiliter 2 ſenſi⸗ biliter qð nõ de interioꝛi atʒ inniſibili aula ſummi im ꝑatoꝛis aut iubeat᷑ aut ꝑmittat᷑ m ineffabilẽ iuſticiaʒ pᷣmioꝝ atq; penaꝝ gratiaꝝ ⁊ retributionũ.i ipſa toriꝰ creature ampliſſimà quadã immẽſaq; republica.26 5Soↄcedendũ ꝙ nihil fit qdð nõ egrediat᷑ de aula ſũmi im⸗ patoꝛis.gꝗa ex h̊ ſequeret᷑ ꝙ malũ egrederet᷑ de aula qð eſſet dicere.q malũ culpe br̃et exemplar in ceo.⁊ ꝙ de us eſſet eiꝰcauſa:ſ̊ ſᷣm aug.dicendũ ꝙ nihil fit quoꝗ ñ c intelligibili aut iubeat᷑ qᷓtum ad bona aut ꝑmittat᷑ ĩtum ad mala.lAdillud & quo querit᷑.vtruʒ ſit vlis cauſa reſpectu oĩm ↄcedendũ eſt ꝙ vlłis cauſa reſpectu oĩm q̃ fiũt ex cauſa efficiente.et hec ſunt tm bona.naʒ maloꝝ nõ ꝗꝓprie eſt cauſa efficiens ſ̊ deficiens. ſicut oñ dit aug xij.de ciui.dei et dyoni.in li.de diuis nomĩbo. Atem queritu F. f. vtrũ ſit cauſa ↄiucta ſiue imediata.ad qð ſic obijcitur. aug.in li.ↄfeſſionũ.ij 2õ tꝑibo variat᷑ voluntas tua do⸗ mine: g idem ẽ in teo velle ⁊2 voluiſſe. velle ceſareʒ eẽ et voluiſſe ceſarem eẽ idem erit deo.ſi &̊ voluntas ẽ cã ↄiuncta rei vt ſit:g̊ modo ceſar eſt ſicut fuit: qdð eſt fal⸗ ſum..: Item aug.xij.ↄfeſſionum.non vult qð pꝛius vo lebat.quia talis volũtas eſſet mutabilis.g ab et᷑no vo⸗ luit qð aliquando voluit.Cum gꝙ cauſa ↄiuncta poſita ponat᷑ effectus:cũ velit mundũ eſſe:⁊ ab eterno voluit mundũ eſſe:ab eterno mũdus eſt:ꝗ̊ nõ eſt cauſa cõiun cta. Contra.ſi nõ eſt ↄiuncta erit mediata.querit᷑ er go tv illo medio.aut eſt creatũ:aut increatũ. qꝛ ſi eſt ĩ⸗ creatũ:eſt idem qð deus.⁊ ita qð diuina volũtas:⁊ ita nõ eſt mediũ inter diuinã voluntatẽ 2 effectum. Si cꝛe atum: illud ẽ mediũ inter effectũ ⁊ diuinã voluntatẽ. 2 iterũ ꝗrit᷑ gꝗa de illo medio. Iteʒ ſiłr querit᷑ vtrũ ſit cã Apꝛia vel cois.ſi ꝗꝓpꝛia: illa poſita poneret᷑ effectꝰ. Si omunise:querit᷑ de illo ſuꝑaddito vtrũ creatũ vel inere⸗ atum:⁊ ita vt pꝛius. Item aug. Idem ẽ ceo actoꝛe fi eri et deo volente:̊ diuina volũtas dic actõeʒ:q̊ ipᷣa po ſita poneret᷑ effectꝰ ita vt pꝛiꝰ ¶¶ Item volũtati dei ni⸗ bil reſiſtit.voluit munduʒ foꝛe:aut ab eterno aut ex tꝑe.Si ex tꝑe:&̊ aliqñ voluit.qᷓ volũtas cei eſt tempo⸗ ralis nõ eterna. Si ab eterno voluit. ⁊ nihil reſiſtit vo lutati eius: volũtas eins fuit ab eterno. Rſſſio. vo luntas dei eſt cã imediata rerũ. nec intercidit medium NW N ℳ₰ Jiina vo li O ſ Xxxv. inter voluntatez dei et effectũ. ¶ Ad illud ergo qð obij citur. dicendũ ꝙ licet volũtas dei ſit cauſa ↄiuncta.non tñ ſequit᷑ ꝙ ſi voluntas ab eterno ſit:ꝙ res ab eterno. quia volũtas nõ dicit ratiõeʒ cauſe piuncte ̊ voluntas faciendi tũc cum facit.bene &̊ ſequit.vult facere nũc: er go nüc fit. licet g ſit eterna volũtas:volitũ tamẽ eſt tꝑa le. 4¶ Ad illud aug.dicendũ ꝙ voluntas dei dĩ dupłir quo vult:⁊ hoc mõ intelligit ꝙ nõ variat᷑ tꝑibo,⁊ quod vult ſcʒ ipᷣm volitnz qdð variat᷑:⁊ ideo nõ ſequit᷑ qð obij citur. Sed ſi argueret᷑ vult aliquid eẽ nunc qð non ab eterno voluit eẽ nũc:q̊ voluntas eſt mutabilis bene ſeꝗ tur:ſᷣ ſimul et ſemel bene vult omia que vult ab eterno. Vñ augꝰ.in libꝛo contfeſ.eadem dei voluntas nõ eſt ex tra dei ſubam ſed ſimul et ſemel vult omnia que vult.⁊ ibi dicitur ſemel eternitatis quemadmoduz dicitur ſe⸗ mel genuit filiũ. ¶ Quod obijcit ꝙᷓ cauſe a ꝓrima ⁊ im⸗ mediata poſita ponit᷑ effectus.dicendũ ꝙ cauſa quedã incompleta eſt et dependet ab effectu. ↄpletur enim in effectu et habet dependentiã ad illum. et ideo de ipᷣa te⸗ net ꝙ poſita ipſa ponit᷑ effectus:ſed non eſt ita in cau⸗ ſa ↄpleta que nõ habet tependentiã ad effectũ. vt ĩ cau ſis voluntarijs.quẽ poteſlate ſua hñt cobibere actum ſuũ.vñ immediata cauſa nullo mõ dependens ab effe⸗ ctu añs erat m natuꝛã et ᷣm actum exiſtendi: quem⸗ admodũ eternitas tp̃s. Sʒ cauſa independens imme⸗ diata nõ eſt ancedens actũ ſᷣm actũ exiſtendi ̊ ſm na⸗ turam. 4 Ad aliud dicendũ. ꝙ nõ ſequit᷑ ꝙ cauſa pꝛo⸗ pꝛia poſita ponit᷑ effectus.ſicut pʒ in ſoleq eſt cauſa ꝓp⸗ pꝛia illnĩatonis.nõ tñ ſemꝑ illumiat:vt ſi ſubtrabatur illumiabile. Silr diuina voluntas irꝛadiat ſuꝑ creatu⸗ ras vñ quod nõ irꝛadiat eſt:qꝛ nõ ſunt creature.⸗ Ad aliud dicendũ.ꝙ volũtas dei dicit᷑ dupłr.ſcʒ voluntas beneplaciti:et voluntas ſigni. ergo dicit᷑ idẽ eſt ðo volente 2 deo actoꝛe.dicendum ꝙ ſumitur ibi volũtas pꝓ voluntate ſigni que eſt impletio. ¶ Wd aliud dicen⸗ dum. ꝙ bec eſt duplex voluit ab eterno mundũ fieri:qꝛ hec determĩatõ ab eterno:põt determĩare hoc verbum voluit:et ſic vera.vel hoc verbuʒ ſieri: et ſic falſa.Sed ſi querit᷑ q̃re ñ fuit mundus ab eterno.cũ voluntas ſit cauſa ꝓxima ⁊ ſufficiens:⁊ ab eterno voluit mundum fieri. Rñſio.ꝙ in intellectu creature ẽ ens ab alio ð ni hilo.⁊ eſſe ens de nibilo:bʒ eſſe poſt nõ eſſe.vñ in intel lectu creature eſt aliꝗd qð repugnat eternitati.⁊ ratio eſt.qꝛ ſicut creatura nõ põt equari creatoꝛi in potentia vel eſſentia: ſic nec in duratõne.eſſet aũt equalis in du ratõne ſi eſſet eterna.et ſic in ſole ſunt duo actus.vnus in ſe ꝗ eſt lucere:aliꝰin alio qui eſt illumĩare. et poſito ſole nõ eſt intelligere ſine actu pᷣmo:ſed bene ſine alio. ſic in deo ſunt actus eterni vt generaꝛe et huiuſmodi. ſine quibo nõ eſt bhmõi bonitas ſumma.ſunt alij vt cre⸗ are et hmõi ſine quibo põt intelligi. MWembrum tercium DOnſequenter queritur. vtrum volunta⸗ tis diuine ſit cauſa vel ratio.Ad qð Nu⸗ guſtinus in libꝛo.lxxxiij.queſtionũ.Qui gquerit quare voluit dominus munduʒz fa cere:cauſam querit voluntatis xi. Omnis auteʒ cau⸗ ſa efficiens maioꝛ eſt illo quod efficitur.nil autem ma⸗ ins voluntate non ergo cauſa eius querenda eſt. Ex q̊ relinquitur.qꝙ voluntatis diuine non eſt cauſa.¶.q Ad hoe fuerunt qui dixerunt ꝙ voluntatis diuine non eſt cauſa efficiens ſeo finalis.Conitra.cauſa finalis alicu ius melioꝛ eſt eo cuins eſt cauſa vel ratio:ſed nibil me/ lius eſt voluntate diuina: ergo voluntatis diuine non eſt cauſa finalis. Quod indiſtincte concedendũ. Sʒ queritur vtrum voluntatis diuine ſit aliqua ratio.Ad quod ſic.ſnper illnd ephe.ij. poſitum voluntatis eius glo. voluntas diuina ex ratione eſt:ergo voluntas diui hia habet rationem nec eſt ſine ratione.4 Item cuz no⸗ Bolod ne A „d Jol. Q e 3) e r. mz 2 ½ „ ole Qc SSE aRd — . YaA Sel. ) 7 — —— 6 ca atn V. O e p oſſit E A4Le „ bilioꝛ: melioꝛ ſit volũtas cum rõne q; ſine rõne.qð aũt nobilius eſt ſemꝑ eſt deo tribuendũ:eꝛgo volũtas dei hʒ ratöõnem. Contra.ratio et volũtas idem ſicut dictum eſt ſupᷣ.ratio ꝓhibuit.i.dinina volũtas:ergo diuina vo luntas nõ eſt ex ratõne.¶ Item ratio ẽ finis. ſinis aũt ẽ meliꝰqᷓ id quod ẽ ad finem:nihil aũt dimia volũtate me⸗ lius. Rñnſio m anſel. volũtas diuina ꝗprie nõ eſt ex rõne:ne aliquid ſit ei ꝓgꝛiũ pᷣncipiũ.ſec pᷣter rõnem: ne ratõnalis eſſe videat᷑.dicitur tñ hre ratõem: ſic ideʒ dic habere ſeipᷣm. IJdem em̃ eſt volũtas ⁊ ratio. ſ̊ ſi dicatur ratio aligꝗs finis extra:nullo modo bʒ ratõneʒ.¶ AVd il⸗ lud quod obijcit᷑.dicendũ ꝙ ratio dĩc diuinã voluntateʒ ↄnotando reſpectũ ad creaturã.ꝙ ergo dr diuina volũ⸗ tas eſt ex rõne.nõ dr hoc qtum ad pᷣncipale ſignatuzʒ:ᷣ q́tum ad ↄnotatũ.vñ ſenſus eſt:volũtas diuĩa eſt ex ra⸗ tione:id ẽ volitũ ẽ ex rõne.i.eſt ad bonitatem ſummam. LNueſtio. xxxvj. de diffe rentijs voluntatis diuine. DOnſequenter que ritur de differentijs volũtatis.que qui⸗ dem differentie non accipiunt᷑ ſm rem: ſed ſᷣm denominatõneʒ. Queritur ergo ce differentijs pꝛimo in generali.ſecũdo in ſpecieli. Nlembrum primum Rimo querit᷑ q̃ ſint dr̃ie diuine volũtatis Ad qð hug. in ſuis ſentẽtijs et lůbardus ĩ ſuis. volũtas dr ꝓprie.q̃ in ipᷣo eſt ⁊ ip ſins eſſentia. et dr volũtas bñplaciti de q̃ in pᷣs.om̃ia q̃cunq; voluit fecit:et.ix.Ro.volũtati eiꝰꝗs reſiſtit.⁊.xij. Ro.vt/pbetis q̃ ſit volũtas dei bona bñpla cieno ⁊ ꝑfecta.et hec nõ recipit multiplicitatẽ mutabi litatẽ.ſicut dr.xlv.di.pᷣmi li.ſniaꝝ.Iteʒ dr volũtas im⸗ pꝛoprie liue figuralr.⁊ hoc mõ voluᷣtatis diuĩe ſig dicũt eiꝰvolũtas.⁊ hec recipit multiplicitatẽ in ꝗqnq;.lolũtas em̃ dei drĩ ꝑmiſſio.oꝑatio.pᷣceptũ.ꝓꝓhibitõ ⁊ ↄſilium.de quibo intelligit᷑ illud pᷣs.Aldagna oꝑa dñi:ergꝗſita ĩ oẽs volũtates eiꝰ. ꝑmiſſio dei ⁊ ei ꝰoꝑatõ dicant᷑ volũtas dei.dic aug.in enchᷣ.nõ fit niſi oĩpotens ſieꝛi velit.vxł ſi⸗ nendo vt fiat:vel ipᷣe faciẽdo.⁊ de h̊ accipit᷑ illud.ix.ro. cinꝰvult miſeret᷑ ⁊ quẽ vult indurat. SIteʒ ꝙ volũtas dei dicat᷑ eiꝰ pᷣceptum. ꝓhibitio.⁊ ↄſiliũ:hr̃ ex.vj.math.fiat volũtas tua ſicut in celo ⁊ 7. Circa has at᷑ dr̃ias poli⸗ tas dubitat᷑ multipłr. Pꝛimo cũ ſcia ſit reſpectu veri ſi⸗ cut volũtas reſpectu boni.et ponunt᷑ ſubiecta diuĩie ſcĩe ſic ſubiecta volũtati:q̃re ex ꝑte ſcĩe nõ ẽ talis dria vt di⸗ uidet᷑ ꝑ ſciaʒ ꝓprie ⁊ ꝑ ſe:⁊ ꝑ ſciaʒ ſigni.ſicut dr̃ volũtas bñplaciti q̃ eſt volũtas ꝓprie:⁊ volũtas ſigni.⸗! Iteʒ cuʒ diffiniat aug.de doctria xpᷣiana ſignũ.ꝙ pᷣter id qð inge⸗ rit᷑ ſenſibo:aliud facit in ↄgnitõeʒ venire.cũ pᷣceptõ. ꝓbi bitio.nõ ſint ſigficabilia ſᷣ intelligibilia:nõ erũt ſig vo⸗ luntatis diuĩe.Itẽ ſignũ eſt młtiplex ⁊ ſigtuʒ:bſᷣ ſig ſunt multiplicia:g ⁊ ipᷣa volũtae bñplaciti.⁊ cũ nõ ſint ſenſi bilia ᷣ potiꝰintelligibilia:nõ dicent᷑ eſſe ſiã.¶ Iteʒ qrit que ẽ ratio dicẽdi volũtatẽ bñplaciti.Qã ꝙ recipit et ꝓhibet ⁊ ꝙ oꝑat᷑:vident᷑ eſſe bñplacita.q¶ Jiẽ querit᷑ an volũtas bñplaciti recipiat mitiplicatões.iQaʒ ſapia dei dr multe ydee vel rõnes ſm multitudinẽ reꝝx ↄgnitax:q̊ ſilr volũtas bñplaciti dicet᷑ eſſe młte volũtates ᷣm draʒ meritoꝝ. Iteʒ qrit᷑ cũ dicat᷑ in p̃s.exꝗſita in oẽs volun tates eiꝰ.⁊ dicunt᷑ volũtates pluralr reſpectu diuerſoꝝ volitoꝝ.q̃ ſunt ſigna diuine volũtatis ⁊ ita voluntas dei dicet᷑ multiplex.querit᷑ quare nõ dicitur mutabilis pᷣm mutationẽ volitoꝛum. ¶ Iem ſi dicat᷑ ſᷣm grego.ꝙ deus mutat ſententiam ſed nõ conſiliũ:et ita voluntas diuĩa in ſententia dicitur mutabilis non in cõſilio. Queritur quare dicitur mutari ſententia et non conſilium. 4 Ytez queritur de illis quinq; differentijs.pꝛimo enim ꝙ debe ant eſſe piures.Qam pꝛeceptum et conſilium ſunt reſpe ctu boni vt fiat.ſed pꝛeceptuʒ eſt reſpectu boni neceſſarij ad ſalutem:conſilium reſpectu boni non neceſſarij. qua: re ergo non ponunt᷑ duo ey oppoſito reſpectu malicie.vt ſicut ponitur inter ſigna phibitio que eſt contraꝛia ei qd pꝛecipitur: ponẽtur differentia ↄtraria ei quod ↄſulitur. Item tres ſunt differentie reſpectu boni.pꝛeceptũ:con ſilium:operatio:pꝛohibitio:ꝑmiſſio:reſpectu mali.pro⸗/ hibitio mali ne fiat.cum pluris diuiſionis ſit malum qᷓ bonum.quia bonum vno modo:malum multiphariam ergo debent poni plures differẽtie reſpectu mali ꝙᷓ reſpe ctu boni.¶ Item videtur ꝙ deberent aſſignari pautioes nam cum dicat auguſti.in ench.non fit aliquid niſi om⸗ nipotens fieri velit vel ſinendo vt fiat:vel ipſe faciendo. ergo vniuerſaliter nõ ſunt niſi duo ſigna voluntatis di⸗ uine.ſcilicet ꝑmiſſio et operatio.¶ Item hug. in ſuis ſen tentijs.voluntatem beneplaciti duo ſecũtur volũtates ſi cut ſigna harum voluntatũ.vna permittens vocat᷑: alia faciens.et duo iſta ſunt quaſi ↄſequentia volũtatis ſum⸗ me:et quaſi explicatio eius et effectꝰ illius. et paria illi: nunq coeterna. Quicꝗqd enim in illa ſemꝑ eſt:in iſtis a⸗ liquado eſt.et quicꝗd in iſtis aliquando n eſt: in illa nũ⸗ qᷓᷓ eſt.ex hoc relinꝗtur ꝙ vniuerſaliter ſigna diuine volũ tatis ſunt oꝑatio et permiſſio.q¶ Item hugo in eodeʒ. be neplacitum vniuerſale quod eternũ eſt: ꝑficitur 2 conſũ⸗ matur et maniſe ſtat᷑ his duobo que ſublecuntur.in tẽpo re permiſſione: et opatione diuina.¶ YItem pᷣceptum ⁊. p hibitio non vidẽtur facere differentiam.nan in pceptis calogi annumerant᷑ octo ꝓhibitõnes pꝛo octo pᷣceptis Item nõ faciũt differentia motus a:⁊ motus ad.łᷣ ꝓhi bitio eſt motus a malo:pᷣceptum motus ad bonũ.nõ diſ ferent ̊ pꝛeceptũ et ꝓbibitio Item pᷣceptuʒ et ꝑmiſſum ↄcurꝛunt in eodeʒ.quia ſicut dr ſuꝑ illud.eduxit eos cũ argento et auro.glo.aſpoꝛtare vaſa egiptioꝝ fuit prece⸗ ptum et ꝑmiſſum:ergo non debent diſtingui in ſignis di uine voluntatis. ¶¶ Item cũ permiſſio non ſemꝑ ſit mali vt patet.j.coꝛĩ.vij.ſuꝑ illud.de virginibo autem ⁊c. glo. virginibo ꝑmittit nubere.nubeꝛe autẽ non eſt malũ.quõ diſtinguit᷑ a ſignis ceteris.¶ IJtem ſᷣm ꝙ permiſſio dicit᷑ mali.cuʒ diuina volũtas nunqᷓ ſit mali: nõ ſignificabit quod eſt in diuina volũtate: ̊ magis quod non eſt ĩ ipᷣa. ſimili modo opponitur de ꝓhibitõne nam cũ prohibitio ſit eius qð deus non vult: ꝓbibitio magis eſt ſignum di uine voluntatis qᷓ; voluntatis.¶ Item dicit damal.qꝙ in co non eſt ↄſilium.ignoꝛantis em̃ nature eſt conſiliari. ergo dr̃ia ſignoꝝ diuine volũtatis non debet poni conſi⸗ lium.ergo hec querent᷑ circa numeꝝ differentiaꝝ. Nueꝛitur etiam quid pꝛedi catur cuʒ dicitur deus ꝑmittere mala fieri. vel precipit bona fieri.aut creatũ aut increatũ.ſi creatũ: ̊ creatura p̃dicaret᷑ de creatoꝛe. Si increatum. Contra. Auguſti. mala ſunt pᷣter eiꝰvoluntatẽ que ipſe eſt:ſᷣ non pᷣter eiꝰ ꝑ/ miſſionẽ que ipᷣe nõ eſt.ꝑmiſſio ergo nõ eſt diuia eẽntia. g̊ non pᷣdicat᷑ increatũ. Item nihil eſt ſignũ ſui.ſi eꝛgo pᷣceptio ꝓhibitio ⁊c.ſunt ſigna diuĩe volũtatis: nõ ſunt diuia volũtas. Item querit᷑ cũ diuerſa ſint ſigna.nun quid ideʒ hñt ſignificatũ aut diuerſa?⁊ cũ om̃is ſunt ſiãꝗ volũtatis bñplaciti:volũtas aũt bñplaciti ꝑ om̃ia t ea⸗ dem ⁊ vna:ergo idem ſignificatum. ¶ Contra.um aliud ſit volitum a deo voluntate operationis et volũtate peꝛ/ miſſionis et ceteris.et ipſa volita a deo ſunt ſignificata Ris ſignis:operatione permiſſione ⁊c. ergo plura ſigni⸗ icata. Reſponſio ſicut dicitur Rom ano.xij.ſuper illud vt pꝛobetis potioꝛa.glo.ꝙ vo⸗ luntas dei dicitur ſiue ipſa qua vult que in deo dens eſt: ſiue illud quod vult.hic vᷣo accipit᷑ voluntas qua vult·q int l⸗ 4 gun ſag ſ⸗ ſen el ſ — -— — aoo 4) pen eee e boe e Bin — — àa— — 6 nn Bel.n R 3 . e PS . Vy' ſ h- 2 8’* volidN ſner Nueſtio xxxvf. nene H ale ſemꝑ ſnpletur ee beneplacitnn⸗ i et diſt – zi ti:et voluntatem ſigni. „. ubonin ee interdũ appellat᷑. Dicendũ ergo ᷣm hoc · ꝙ volũtas bñ b . .G nurinti placiti eſt vwiitas qua vult: Wütao ſigni eſt id quod d 0 lecta v0 circa dim/ unnſe vult. qꝛ quo vult 1 qd vult dicunt᷑ volũtas. p quo vult ſionem volũtatis ſigni qtum ad numerũ reſpondẽduʒ ſtonmtiein 1 Apꝛie:qd vult impꝛoprie.ſm illũ modũ qͥ dic hugo. ꝙ ſm quoſdã accipit᷑ h modo numerus ſignorũ benepla/ igutnin ſigna ire dicunt᷑ ira ⁊ dilectõnis dilectio appellat. ſic ſi citi que ſunt.oꝑatio.ꝑmiſſio.pᷣceptio. phitio. conſiliũ. penin gnum volũtatis rei dicet voluntas. Et p hoc ptz re⸗ Qam volũtas diuina aut reſpicit actũ dum fit: aut ou Reeuuna 0 ſponſio ad pꝛimũ.ſcia em nõ dicitur bis duobo modis eſt faciendũ. Si dum fit: aut igit iſte eſt bonꝰ actus aut hiftmiind magis em abſtracta eſt ab actu ſcientia qᷓ voluntas. et malus.ſi bonus:eiꝰoꝑatio eſt ſignũ volũtatis diuine. nntih ideo actquii eſt ſignũ ſcie nõ dicitur ſcia:quis actusꝗ ſi malus:eiꝰ ꝑmiſſio ẽ ſignuʒ voluntatis diuine. Si 30 mumli eſt ſignũ volũta tis Dicatur voluntas ꝓpter immediatõ dum eſt faciendũ.aut igituꝛ ẽbonꝰ: aut malus ſi mal ſignn e nem act'ad voluntatẽ. ¶ Ad ſecundũ dicendũ.ꝙ volũ⸗ ſic ꝓhibitio illiꝰeſt ſignuʒ volũtatis diuine. ſi bonꝰ? aut tgigitie tas ſigni dicitur Fm illã ratõnem aug.de doctria xp̃ia⸗ Feſt neceſſariꝰad ſalutẽ: ſic ceptũ illĩeſt voluntatis Nigeft 6 na. Signũ eſt qð pꝛeter illud qð ſenſibus ingerit ⁊c̃ · b diuine ſignũ.aut nõ eſt neceſſariꝰſed tñ oferens ſaluti. n lnan⸗ L ſenſus non tm̃ accipitur vis exterioꝛ ſed etiaz interioꝛ ⁊ ſic ↄſiliũ illiꝰeſt ſignũ volũtatis diuine. Elel ſicut qui n güien que dicit intellectus. hec at dicutur ſigna ratione co⸗ dam coꝛrexerunt.ſi eſt actꝰſaciendi:aut igitur eſt abſo m au intellectoꝝ que indicant aliquid eſſe volitum volũtate lute faciendus:et ſᷣm hoc eſt pceptum.aut abſolute vi⸗ innn bñplaciti.in quo volito ſicut in effectu volũtas i que tandus:et ſm hoc ꝓhitio.aut eſt in ppatione faciendꝰ nainn eterna eſt:q eſt eiꝰ cauſa indicatur. et ita ꝑ mediũ ſunt vel vitandus: 2 ſic eſt oſilium. qꝛ oſiliũ non ſolũ eſt re⸗ lise ,etn iſta ſigna bnplaciti ſcʒ ꝑ ipſa volita a deo: circa qᷓ ſunt ſpectu melioꝛis boni faciendi: ̊ minoꝛis mali declinan ndelni ſceptio ꝓhibitio ⁊c. ¶ Ad terciũ quod qrit.Fm quã in⸗ di ſicut reſpectu culpe venialis: æ hoc mõ accipitur di ſo rni tentõez dicatur volütas bñplaciti.dicendũ ſᷣm aug.de uinũ cõſilium in ſcriptura. Aliter viſum eſt alijs vt ichnt trini.bñplacitũ eſt quieta volũtas.Cum & dicit apłus accipiant᷑ differentie.pꝛimo ſᷣm dr̃iam boni ⁊ mali.ſi⸗ ſennmni KRo. xij. voluntatẽ dei bonã:ſignificat qð bonũ eſt ſem⸗ gnum igitur diuie volũtatis aut ẽ reſpectu boni.aut re bugoint per volitũ voluntate diuina. Cum vo dicit bñplacens ſpectu mali.Si reſpectu boni:hoc eſi duptłr.in dictan⸗ pfiinrez ſignificat ĩmobilitatẽ ſiue quietem ex ꝑte volũtatis.cũ d.in exequendo.ſi in exequẽdo:ſic ſignũ volũtatis di⸗ bleunmnit dicit ꝑfecta:ſignificat ↄplementũ er ꝑte vtriuſq;· ſ.vo⸗ uine eſt oꝑatio.ſi in dictando:aut igi dictat᷑ neceſſari⸗ Nenzenmn, lũtatis ⁊ voliti.vt nihil deſit ꝗn fiat qð vult ⁊ ꝓut vult um ſaluti:⁊ ſic pceptum. aut nõ nccium ſaluti ſ̊ expedi Mnanthnn Ad quartũ vo qð querit de multiplicitate.dicenduzʒ ens:⁊ ſic ↄſilium. Aliter dicendũ et meliꝰſᷣm Hug. fwatdfn ꝙ volũtas q vult nõ eſt multiplex: qᷓuis dici poſſit mul æ ſctᷣo victo.in ſententijs ſuis.O ſignuʒz volũtatis di⸗ rnonbatiſt tipler in effectu. ſicut ſpũſſctus vnicꝰdicitur muitiplex uine aut accipit᷑ generatr. aut ſpãliteꝛ. Si generaliteꝛ: Pisſoiſifi yla.xj.¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ ſapia dicit multe ydee ſm hoc ſigna ſunt ꝑmiſſio ⁊ oꝑatio.ſ̊ oꝑatio bonoꝛuʒ cen etoniſin ratones.Qotandũ.ꝙ in his rõnibo cauſa pᷣncipium ꝑmiſſio maloꝝ. Si ſpãliter videlʒ reſpectu rõnalis cꝛe Nlelyrt we volũtas ⁊ ceteris eſſentialibo nõ impoꝛtatur aliq młti⸗ ature:ſᷣm hoc eſt pᷣceptũ ⁊ ꝓhibitio:ſᷣ pceptio bonoꝛuʒ Phickſatgfte⸗ plicitas ex ꝑte pᷣncipalis ſignificati q eſt dinina eſſen⸗ ꝓhibitio maloꝝ et hoc eſi qð dic.nam ſicut oꝑatio di ninſcns tia:ſᷣ er ꝑte ↄnotati.ↄnotant᷑ antem in hmõi intentõni et ꝑmiſſio ei ꝰꝓ omia tendunt᷑.qꝛ ſine his nõ fit aliquid onſennſtnl bus aliqñ eſſe abſolutũ.aliqñ eſſe diſtinctuʒ.aliqñ eſſe ſic ⁊ pᷣceptũ eiꝰet ꝓhibitio. Sʒ ad rõnalem creaturam voltenni oꝛdinatũ ad/ ꝓpriũ nature terminũ.aliqñn vo eſſe oꝛdia⸗ dirigũtur hec duo.ↄſiliũ pᷣo nõ ponit᷑ inteꝛ ſigna ab bu nelenali tum ad finẽ vltimũ. Qñ ergo ↄnotatur eſſe abſolutum gone:ſ̊ addit᷑ a mgro petꝛo in ſententijs.ſcʒ velut medi penniſtodi cũ in eſſe abſoluto nõ differũt res:intentio illa que co⸗ um inter pᷣceptũ et ꝓhibitõeʒ ſicut ſup dictuʒ eſt. Ao nöͤſgnſici notabit eſſe abſolutũ nõ poterit dici pluraliter. hinc ẽ illud ergo qð pᷣmo obijcit.dicenduʒ ꝙ ſic ex ꝑte vᷣtutis Anonclli nõ poſſunt dici plures cauſe vel plura rerũ pᷣncipia aie ↄgnitiue ponitur duplex acceptio.vna in aſſeꝛtiõne cügrohit ga vᷣncipiũ ⁊ cauſa nec ex pꝑie ſignificati qꝗ eſt diuĩa eẽn vni ꝑtis ↄtradictõis cũ negatione alteriꝰet or ſcia cuʒ isckſigun tia: nec ex ꝑte ↄnotati qð eſt eſſe abſolutũ: non eſſe tale eſt acceptio recta. alia qᷓ ẽ in aſſeꝛtõne vniꝰꝑtis.nõ tam̃ ſcndanuſt vel tale dicũt pluralitatẽ. OQñ do 2notat eſſe diſtinctuz cũ negatõne alteriꝰß magis inclinãs ad alterã. 2 di cit re eſtcoſin xel eſſe oꝛdinatũ ad ꝓpriũ terminũ nature dicet᷑ plura⸗ opinio. Sta ex ꝑte oᷣtutis aie motiue ẽ duplex inclinatõ W liter n reſpectu ſigficati ſ̊ ↄnotati qð eſt in pluralita⸗ vna q̃ eſt in apꝛobatõe vniꝰ ptis cũ repꝛobatõne ↄtraꝛi finmmmn te ⁊ diſtinctõne hinc eſt dicunt᷑ ydee:gꝗa ydea ↄnotat hãc reſpicit pᷣceptũ.alia qᷓ eſt in atpꝛobatiõe vmꝑtis . eſſe diſtinctů 2 plures rõnes ꝗa ratio ↄnotat eſſe oꝛdi⸗ nõ cũ repꝛobatõe alteriꝰ:a hanc reoꝛdinat ↄſiliũ. Sic id pn natu : ũ nature terminũ.vñ dicit aug.in li. lxxx⸗ ergo ex pte ↄgnitiue acceptũ determiate qẽ ſcia:ẽ ſpẽs enreigni minetnaſe oygen ctienstt bomo q equus. Qñ dðo acceptõis ↄtrariaſ.erꝛoꝛ ↄtrariorecte ſcĩe. acceptiõi vo cati gaum don⸗ i eoꝛ ine ad finẽ vltimũ qð eſt ſummum indetermĩate q ẽ opinio nõ eſt ſpẽs acceptõnis ↄtraria onn An⸗ ruͦr ue omo due lurailed in fine vltimo nõ diffe qꝛ erꝛoꝛ non eſt ↄtrariꝰopinioni ſ̊ opinio opioni: ita ex mini „: inamr n ſne ulen cũ dicetur eſſe rerum: onotat ꝑte motiue inclinatõi etermĩate ĩ bonũ in qua oꝛchat nenin antanten Eetn ad finẽ vltimũ. nõ dicetur ꝓprie ples vo⸗ ſceptũ eſt inclinatõ ↄtraria q eſt ĩ malũ quã reſpicit - nideg untates h ꝓprie dicitur volũtas q deus vult.Ad qn bibitõ. Inclinatõi vᷣo indeteꝛmĩate in bonũ qua oꝛdiat in er tum qð obijcit᷑.ſi ſignu multiplex:et ſignatũ.dicenduʒ oↄſiliũ.nõ ẽ inclinatõ ↄtraria ⁊ iõ nõ ẽ ponẽ ↄriuzʒ ↄlilio — ꝙ de volutate qð deus vult tenet: nõ ð voluntate qua ſ̃ pcepto.¶ Ao ſcᷣm dicendũ ꝙ; ſi reſpiciatñ bonũ⁊ ma ſſe vult vt dictũ eſt. ¶ Ao ſextũ qdð querit de mutabilitate. lũ ſm ſe.plis diuiſiõis ẽ malu ꝙ bonũ.Qam bonuʒ ex chchene⸗ dieena ꝙ multiplicitas ſm ꝙ ſe extendit ad quacũq; vna cã.malũ at er młtis defectibo.ſ̊ pᷣm ꝙ bonũ ⁊ ma⸗ eiden pluralitatẽ: nõ repugnat ſimplicitati dinie in qᷓ eſt plu lũ rfeꝛũt᷑ ad dĩnã volũtatẽ płis dĩſiõis ẽ bonũ qᷓ; malũ. nrue ralitas pſonaꝝ in vna eſſentia: ̊ mutabilitas reput ã bonũ qð ſigficat diuinã volũtatẽ. aut attẽdit᷑ qtũ bn ril emcreoture emurari. inq̃tum cedit e non eſſe ad id ad qð oẽs tenemur et ẽ ncẽitatis aut attẽdit᷑ tũ utſl a el de eſſe in nõ eſſe vel ſimpkr vel aliquo modo. ad id ad qꝗð nõ oẽs tenemur: et ẽ vtilitatis ⁊ 9ↄſilij.⁊ eti wzug .7 n eptimũ dicendũ. ꝙ ſnia dicitur mutabilis non am vtrũq; pt᷑ ↄſiderari vel vt faciẽdũ:vel vt ia factũ. vt ſtor the ſma mntabrlts hor era en⸗ tpalem. Cu ergo dici⸗ nẽ. Exr ꝑte vo mali m ꝙ reſpicit nõ faciẽdũ:ẽ vna ſola ot renc volgtart wſmnhe igz henne executionis tꝑalis:non of̃ia. qꝛ ſiẽ dictũ ẽ.ↄſilio nõ ẽ opoſitũ aliqd vt maluʒ. n u ſeclutan diuine in illa. qꝛ Do ↄſiliũ nõ reſpicit tẽ⸗ ſcdᷣm vᷣo ꝙ reſpicit malũ factũ:ſic ẽ ꝑmiſſio.plibo ergo 1 H Pporꝛalet leo dr irmnutahle ergo mõ ſoluunt᷑ obiecta modis ſigficat᷑ volũtas diuia ĩ bonis qᷓ ĩ malis. Ad npgluft dtra polita dinl lonezʒ volũtatis:in voluntatẽ bñplaci q̃rtũ ⁊ ꝗntũ obm ex auẽte aug·⁊ hug.ꝙ ſolũ erunt duo 9 —„be — — —R . , 6 (20L.n , 6 141 2.2 Er ſc. 5 = J. Re vol S e— 44 1 1 (Woolin aE ℳ c 6 ℳ₰ℳ₰ F= AA * — „ s e r eſt en e gh n ‚ =— — ſigna ſcʒ permiſſio et operatõ: patet reſponſio ſᷣm bug. eſt ignoꝛanter ſed ſcienter. Tercio modo dicitur conſili guos ; duo ſunt ſigna gener alia q̃ reſpiciũt omnẽ creaturaʒ um ipſa diſpoſitõ ſiue pꝛeoꝛdinatõ de agendis.⁊ pᷣm hoc nwul icʒ oꝑatio et ꝑmiſſio.⁊ hoc intendũt aug.⁊ hug. Sʒ pꝛe conſiliuʒ non dicitur ſignum diuine voluntatis: ſed eter Ses ter hoc adduntur alia ſplia q̃ reſpiciũt rõnalem creatu na dei diſpoſitio.ſᷣm quem modum dicit gregoꝛius mu⸗ pini n d feepenm. neleiee ↄſilium.ſignũ a aine tat ſententiã:ſed non mutat ↄſilium. mniß volũtatis de bet multiplicari ſᷣm actũ in quo ſignificat᷑. N G . . ſiti et ſᷣm hoc generaliter ſigna ſunt opator nlſſo:⸗ ßm d obiccta v0 circa predi/ nr⸗ reſpectũ actus ad illũ cui ſigniticat᷑.et ſᷣm hoc multipli⸗ catõem et deſignatõnem ſignoꝛum voluntatis. Rñſio ad Cture catur ſignũ per ↄſiliũ.ꝓhibitõneʒ ⁊ pᷣceptioneʒ.his eniʒ pꝛimum.ꝙ ꝑmiſſio et pꝛeceptio dei ⁊c. poſſunt dici duo⸗ damne modis ſignificat᷑ rõnali creature diuina volũtas.in om⸗ bus modis actiue:⁊ ſᷣm hoc permiſſio tei nihil aliud eſt is. ni ᷓ creatura ligniicn: ꝑmiſſione ⁊ oꝑatione:ſᷣ ratõna⸗ ꝙ voluntas permittens. nec pꝛeceptio ꝙᷓ voluntas preci⸗ cgklin li creature ſoli ſignat᷑ pcepto phibitõne ↄſilio diuina vo piens et ſic de alijs.et ſic idem ſignifict qtum ad pꝛinci N luntas.de fugiendo:ꝑ pꝛobibitõneʒ. de opando:ꝑ prece pale ſignificatum ſcʒ diuinã eſſentiam: tamen ↄnotat in ſeſen ptum.de eligendo:ꝑↄſilium.¶ Ad ſextũ dicendũ. ꝙ pᷣce ereatura vel ᷣm poſitionẽ vt oꝑatioↄnotat effectuʒ: pꝛe⸗ ſond ptum dicit᷑ coĩter et ꝓprie.coĩter appꝛebendit iuſſioneʒ ð ceptio iuſſum.et ſᷣm pꝛiuationẽ ſicut permiſſio non cobi nure faciendo:et ꝓbibitõneʒ de nõ faciendo. ꝓprie vo accipi⸗ bitionem. pꝛohibitio fugam aut non ſectatõnem. IJteꝛuʒ oft tur ꝓ iuſſione qᷓ eſt de bono faciendo:et er oppoſito pꝛohi dicuntur paſſiue.et ſᷣm hoc pꝛeceptio accipitur pro rep⸗ ſie bitio de malo vitando. Hic aũt accipit ꝓprie ſᷣm ꝗꝙ diui⸗ cepta:pꝛohibitio pꝛo re habita: ꝑmiſſio pꝛo re permiſſa. gnt ditur ↄtra ꝓhibitõneʒ. ¶ Ad ſeptimum dicendũ. ꝙ mo⸗ Et ᷣm hoc non ſignificatur diuina eſſentia ſ̊ ſignifica enal tus a:et motus ad:Fᷣm ꝙ dicunt᷑ reſpectu eiuſdẽ termini ſignum voluntatis vel in ipo actu vt in opatione ꝛ pꝛece Ni nõ faeiũt diffinitõeʒ in motu ᷣm ſpeciem:ſᷣ cũ dicuntur ptione et ↄſilio.vel in oꝑoſito vt in pꝛohibitõne: velĩ eo u ni reſpectu diuerſoꝝ intrdoucũt dr̃iam m ſpecieʒ ſᷣm quẽ quod elicitur vt permiſſione.¶ Ad illud ergo quod obiij⸗ wbone⸗ moaũ ſunt differentes motꝰᷣm ſpẽm motus timoꝛis ⁊2 ⸗ citur er auctoꝛitate auguſtini.ꝙ ꝑmiſſio xei non eſt ipſe eipe moꝛis.qnis amoꝛ dicat vt motũ ad:timoꝛ pᷣo vt motum deus hm rem ſi ꝑmiſſio accipiatur paſſiue.verum eſt ᷣm enat a:differens tñ eſt terminꝰet motiuũ ꝓximum timoꝛis et vero rõnem intelligentie:non m rem.ſi ꝑmiſſio accipia funme amoꝛis.quẽadmodũ dicit᷑ bonũ differens poſitiuũ vt vi⸗ tur actiue. adhuc iterum verum eſt ꝙ ꝑmiſſio non eſt de⸗ idef uere:pꝛiuatm̃ vt nõ moꝛi.Aldotus aũt amoꝛis terminuʒ us.id eſt ratio ꝑmiſſionis non dicit idem oĩnoꝙ deus: nmin hʒ bonũ poſitiuũ vt viuere. Motus vᷣo timoꝛis et fuge: h diuina voluntas imo addit intentõnem voluntatis nõ en terminũ habet bonũ pꝛiuatm̃.vt nõ moꝛi:ideo aliꝗs ex ti cohibere malum.¶ Ad aliud vᷣo quod obijcit nihil eſt ſi⸗ ſin moꝛe fugit gladiũ vt nõ moꝛiat᷑. Scm boc ꝗᷓ dicenduʒ. gnum ſui iam patet reſponſio.nam voluntas ſigni dicit hw⸗ ꝙ ſimilis ẽ differentia p̃cepti et ꝓhibitõnis.i Iam prece in eo quod deus vult.quod ſcilicet eſt ſignuʒ voluntatis Netn ptum reſpicit bonũ poſitiuũ vt facere bonũ:ꝓhibitio vᷣo beneplaciti: quia deus vult quicquid vult.¶¶ Ad illð qð uten bonũ pꝛiuatiuũ vt declinare a malo.¶¶ Ad octauũ dicen⸗ obijcit vtrum ſint ſigna eiuſdem ſignati id eſt eiuſdẽ ro⸗ wli dum. ꝙ in eodẽ actu in genere põt ↄcurrere pꝛeceptuʒ ⁊ ꝑ luntatis. Rñſio volũtas aut accipit᷑ pꝛo eo quo cesvult. ““ miſſum.ſ̊ in eodem actu in numero nõ põt eſſe.vñ aſpoꝛ aut pꝛo volito ſcʒ pꝛo eo qdð deus vult ſi ꝓ eo quo deꝰvult ntar⸗ taꝛe vaſa egiptioꝝ quo ad illos qui aſpoꝛtauerũt ex cupi eſt idem ſignatũ.ſi pꝛo eo quod deus vult: non eſt idem. rcoli⸗ . ditate:fuit ꝑmiſſuʒ/quo ad illos vo ꝗ ex obediẽtia fuit pᷣ NQam aliud placet deo in ↄſilijs aut in pᷣceptis.aliud ĩ ꝑ⸗ men ceptum.pᷣterea aſpoꝛtare ſimplir fuit pᷣceptũ:ſᷣ aſpoꝛtaꝛe miſſis hoc igitur modo abſoluitur queſtio de differẽtijs 6. ſcʒ ex cupiditate:nõ pꝛeceptũ h̊ ꝑmiſſum fuit. qtum S voluntatis in geneꝛali. ni ad genꝰactus ↄcurꝛunt in eodẽ pꝛeceptũ et ꝑmiſſum:ſed b ſe d nunqꝙᷓ q;tum ad circũſtantias dtut. Ro ſeno rñſio. Mem rumiecundu nnd verbũ ꝑmiſſionis dr multipłr. poſitiue et priuatĩe.po Onſequẽter querit᷑ de differentijs rolũta⸗ 1 ſitiue dicit ꝓ indulgentia q eſt minoꝛis boni.et hoc mo⸗ tis in ſpeciali.pꝛimo igitur querituꝛ an vo a do accipit᷑ in glo.j.coꝛin.vij.virginibus ꝑmittit nubere. luntas beneplaciti poſſit fruſtrari.Adqð ſendt MPꝛiuatiue ⁊ h̊ tribo modis.Vno mõ ꝑ priuatiõeʒ pene ſic.In pᷣs.omia qᷓcunq; voluit fecit.et con nünn tꝑalis.ſᷣm quẽ modũ dicit᷑ moyſes ꝑmiſiſſe repudiũ. ꝗqa ſtat ꝙ intelligit᷑ de voluntate bnplaciti:ergo nõ põt fru⸗ Wünd nõ puniebat tꝑaliter licet peccarẽt mortałr. Alio modo ſtrari.¶ Item ad romanos.ix. voluntati eius quis reſi⸗ ſn ꝓ pꝛiuatõeʒ ꝓhibitõnis.ſᷣm ꝙ dicit᷑ in pᷣs. Jraſcimĩ ⁊c. ſtet:quaſi diceret nihil.¶ Pꝛeterea.ſi fruſtraret᷑ diuina Kae glo.ꝙ neceſſitas ꝑmittit ſcʒ venialẽ motũ ire.i.nõ phibʒ voluntas.hoc nõ poſſet eſſe niſi aut ratõne ignoꝛãtie: vł ns Quaꝛto mõ dicit᷑ ꝑ pꝛiuatõeʒ cohibitõis et hoc mõ dicit impotentie.quoꝝ vtrũq; longe relegatur a deo et diuia lne ꝓPrie.et ſic accipit᷑ cũ dicit᷑ permiſſio eſſe ſignũ diuĩe vo⸗ volũtate. Cont᷑.ij.thimo.j.vult om̃es hoĩes ſaluos ſi⸗ antor luntatis vt dixit aug.in ench.vt ſupꝛa dictũ eſt. Quatu⸗ eri: ſed ↄſtat ꝙ nõ omes ſalui fiũt: imo plures damnant᷑ upi oꝛ ̊ modis dicit᷑ aligd ꝑmitti ſcʒ cũ indulget᷑.cũ non pu ergo fruſtrat᷑ ⁊ quaſſat᷑ diuma volũtas.¶ Itẽ in math. Pen nitur.cũ nõ ꝓhibet᷑:cũ non cohibet᷑.q Ad decimũ et en⸗ xxiij.et luc.xix.Quotiẽs volui ↄgꝛegare filios tuos quẽ⸗ fadeſf ccimũ quibo obijcit de ꝓhibitõne et ꝑmiſſione.dicendũ admodũ gallina ↄgregat pullos ſuos ſbᷣ alas ⁊ noluiſti. ſtume wꝙ ꝓhibitio et permiſſio non indicãt voluntateʒ dei circa ex qͥ̊ videt diuĩa volũtas impedita ſit hoim volũtate. ſchtk illud qð permittit᷑ et ꝓhibetur:ſed circa cppoſitum eius Ad hec ẽ rñſio mgroꝝ.qꝙ ẽ volũtas bñplaciti:⁊ volũ⸗ ntirn ſicut patet in ꝓhibitione cum ſcilicet deus ꝓhibet falſuʒ tas ſigni.volũtate bnplaciti ñ vult oẽs hoĩes ſaluos fiẽi nhhne teſtimonium dicere:ſigniſficat ꝙ vult nos verum dicere. nec irlin ↄgꝛegac̃.volũtate vᷣo ſigni vult oẽs hoĩes ſalnos ndch vł ſigniſicatur circa aſiquid quod ex ꝑmiſſo vel ꝓhibito ſieri.qꝛ pᷣcepit ⁊ ↄſulit oĩbo oĩa qᷓ ꝑtinent ad eoꝝ ſalutẽ. d elicitur ſicut patet in ꝑmiſſione.verbigratia.deus ꝑmit Contra.dam̃.diſtinguit volũtatẽ bñplaciti in añceden mn⸗ tit im alos perſequi bonos.et ex ꝑſecutione elicitur ꝙ bo⸗ tem ⁊ ↄſequentem.dicit ̊ ꝙ opoꝛtet ſcire ꝙ volũtate an⸗ ni ſunt patientioꝛes vel aliquod aliud bonum. vult ergo tecedenti vult deus om̃es hoĩes ſaluos fieri et regno ei in deus non ipᷣm perſequi:ſed patientiam que ex ꝑſecutiõe potiri.Non em̃ in puniẽdo plaſmanit nos bᷣ ad pꝑticipa⸗ Au elicitur. ¶ No vltimum dicendum. ꝙ conſi lium dicitur tionẽ bonitatis eiꝰvt bonus.Si &̊ volũtas añcedens eſt ugi dupliciter. Vno modo appetitus inquiſitiõis eius quod voluntas beneplaciti:voluntate beneplaciti vult omnes Nvl ignoꝛatur ſicut dicit damaſcenus.et ſᷣm hoc conſulere ẽ homines ſaluari:ergo voluntas beneplaciti qᷓtuʒ ad ali luc conſilium quereꝛe quomodo dicit damaſcenus conſiliũ quid fruſtrat᷑.¶ OPꝛeterea fuerũt qui diſtinxerũt volũta: Pſe⸗ non eſſe in deo.Alio medo dicitur conſulere conſiliũ da teʒ bnplaciti duplr. Eſt em volũtas abſoluta:⁊ volũtas nan re.et hoc modo dicitur conſilium diuine voluntatis et ñ ↄditõał.volũtate ̊ abſoluta vult ſolũ p̃deſtĩatos ſaluani ſnd 4 . . — — 2 4 . G 3 2 . n. , oE KniAT Ke⸗ ſe; ni ₰ 6 4 e 0 () Py bA.* Poniſto ſen auz 4**7 va (. O 9 enßpo ) ſl., 3 2 * „ „„„ E16 1* QA“ ſ 3 PH N1/ = ST = rrr,res, patioeng gtiire ergohat ddl hancke Me Kenn lpeniſibtgz nſung n diſog en tolnnet Pittnti nnsſinie nz wien le D ſiteſtene⸗ togtoih peogog lleponeſ. tisaini ſondſſin i nnſsfolin Peimmend ron Docs utfeet etcn ppnpeft enscnint Uſrmeido neigeut ,Aoti wwiglien ores dunn Nnnt ſlos orgt onnd vin M lianirth ſesſlorft boſeſun devr ſli tintcn winen jerrehe aa grßr tinini wultomne ie ſitcg inir Nueſtio quos ſcit bene vſuros ſua gratia.voluntate vᷣo ↄditõna⸗ ta vult oms ſaluari:ꝗa vult ſub hac ↄditõne ſi ipſi volũt Sed ↄtra hoc obijcit᷑ de ꝑuulis ñ baptiʒatis.nã cõſtat ꝙ in ipis nõ eſt voluntas ↄtradicens diuine voluntati:g Fm ipᷣos vult ſaluari omes puulos.qð ↄſtat eſſe falſum. niſi tm̃ regeneratos.ij Lon ẽ igit᷑ñ verum ꝙ ↄditõne cepen dente a ꝑte noſtri arbitrij velit oms ſaluari.4 Itez obij⸗ citur cũ paruuli non baptiʒati damnent᷑.aut igit᷑ cauſa damnatois ẽ ex ꝑte paruuloꝝ:vel ex ꝑte diuine volunta tis. nõ põt poni ex ꝑte paruuloꝛũ:cũ nihil boni vel mali egerint:ᷓ ponetur er parte diuine voluntatis.ſ̊ hoc quõ cũ velit omes hoĩes ſalnos fieri.¶¶ Item.ij.thi.ij. Mega re ſeipᷣm nõ põt:ᷣ ipſe ẽ ſumma bonitas et ſumma ſalus rõnalis creature:q̊ ſummã bonitatẽ ⁊ ſalutẽ rõnali crea ture negari nõ põt. Sed te ſumma bonitate ẽ coĩcare ſe om̃ibo: qᷓtum eſt ſe paratꝰeſt omibo coĩcaꝛe ſuaʒ bo⸗ nitatẽ et ſalutẽ.¶ Ad hoc rñdet᷑ ſin dam̃.li:ij.⁊ tamẽ in⸗ gerit difficultatẽ dicit em̃.opoꝛtet ſcire ꝙ deꝰvolũtate an tecedenti vult omes ſaluari.non em̃ impuniẽdo plaſma⸗ nit nos:ſᷣ ad participatõeʒ bonitatis ſue vt bonꝰ:peccã⸗ tes aũt vult puniri vt iuſtus. Scdm boc ergo diſtinguit voluntatẽ diuinã.in ancedetẽ: de q̃ dicit ꝙ ẽ acceptatio ex ipſo excõſiſtẽs.⁊ ↄſeqᷓntem:de qua dicit qð eſt ceſſio ex nr̃a canſa.Et hac ſubdiuidit in diſpenſatiuã:⁊ erudi tiuam ad ſaluteʒ q̃ ſcʒ vult ⁊ ↄcedit bonos puniri vt iob xij. deſperatiuã finalẽ ꝑditõeʒ ?ᷣm quam vult damnatos puniri. ¶ Item nota ꝙ dic. ꝙ voluntas ↄſequẽs eſt eorũ que nõ ſunt in nob.eoꝝ aũt q̃ᷓ ſunt in nob.i.in ptate no ſtri arbitrij qᷓ qnidẽ ſunt bona: añcedẽter vult ⁊ acceptat hoc ẽ vult volũtate ancedenti.q̃ o ſunt ꝑnitioſa ⁊ mala nec añcedenter nec ↄnter vult hoc ẽ nec vult volũtate añ cedenti nec oↄſequenti. Scm g̊ dam̃.dicenduʒ.ꝙ volun⸗ tas bñnplaciti vno mõ dr̃ reſpectu natuꝛe rõnalis poſſibi lis ad btitudinẽ quantũ eſt de ſua ↄditõne.⁊ hãc dic vo⸗ luntatẽe ancedentẽ:qᷓ ſcʒ vult om̃es hoĩes ſaluos fieri. ꝗa volũtate eiꝰeſt vt de natura ↄditõis eiꝰſit homo ordi⸗ natus ad britudineʒ. Alio mõ eſt reſpectu nr̃i meriti qð ? ex nob.⁊ hec dr ↄſequẽs volũtas:q ſcʒ nõ vult om̃es ſal nari. niſi ſolum illos quoꝝ merita exigunt ſalutt. Sʒ ↄtra poſita ᷣba dam̃.dubitat᷑ multipłr. Pꝛimo cũ in di⸗ nuina volũtate nõ ſit pꝛiꝰaut poſterius: incõueniẽter al ſignant᷑ drie volũtatis in ancedentẽ 2 pſeq̃ntem. IYtem quare ponit ipe eoꝝ q̃ ſunt in noũᷣ et eoꝝ q̃ nõ ſunt in no bis voluntatèe dei añcedentẽ. eorũ pᷣo q̃ nõ ſunt in nobis ſolũ voluntatẽ ↄſequentẽ.¶¶ Item cuʒ volũtas añcedens ⁊ ↄſequens videat᷑ eſſe reſpectu bonoꝝ quoꝝ teꝰẽ initiũ. 8g videtur ꝙ vtraq; ſit volũtas añcedens. ¶ Item cuz vo⸗ luntas ſequẽs ſit ↄceſſio ex nr̃a cã ſicut ipſe dic: ſ̊ nr̃a cãẽ —— eſt reſpectu eoꝝ qᷓ ſunt in nob:ꝗᷓ voluntas ſequẽs ẽ reſpe ctu eoꝝ qᷓ ſunt in nobᷣ qliter & ſtabit illud qdð dicit poſt⸗ ea ꝙ volũtas ſequẽs eſt reſpectu eoꝝ q̃ nõ ſunt in nobis. Item in nob eſt bñfacere ꝗ̊ aſſiſtẽte gẽa aſſiſtente male gra teſiſtente:ſ̊ ad h̊ ſegtur pena aut pᷣmiũ. & in nobᷣ eſt ſaluari aut pᷣmiaꝛi. in q́ em̃ eſt cꝗ ꝓrima añcedens in eo eſt effectꝰ ꝓrimꝰↄſequẽs: volũtas ↄſequẽs eſt eoꝝ que ſunt in nob. ¶ Item dubitat᷑ de H ꝙ dic. qd eoꝝ q̃ ſunt in nobᷣ nõ eſt volũtas añcedens vel ↄſeq̃ns. Qaʒ dic a uge. in ench. nihil fit ſiue bonũ ſiue malũ qdð oĩpotens fieri ñ velit. Cũ g hec diſio ſit ſufficiẽs volũtatis diuĩe ĩ ancedẽ tem ⁊ ontem: vult mala fieri volũtate añcedẽti vel ↄſeq̃n ti. Rñ.ꝙ volũtas bñplaciti nunqᷓ fruſtrat᷑ ſiẽ dic iuy aplim beatꝰ aug. 4 Ad illud qð obijcit er auẽte apti. vult om̃s hoĩes ſaluos fieri.rñdet᷑ multiplr. vno mõ ᷣm aug. in ench. vt ſic itelligat᷑ vult oẽs hoĩes ſaluos fieri.i. nulloſaluat᷑ miſi quẽ vult ſaluari.in quẽ modi accipitur illud Yoh.j. illumiat oẽm hoĩem venientẽ in bhũc mundũ qð ſic intelligit᷑ nõ ꝗa nullus hoim eſt q nõ illuminet᷑:h quia nullus niſi ab ipo illumiatur vt er parte iſta intel⸗ ligenum eſt. et eſt exemplũ beati aug. in li. de vocatione ſanctoꝝ. ſi eſſet vnus ſolꝰmagiſter in äna ciuitate g doce B nrt / 9o/ ſp’/ ſoi pyſ &ο NνρÿYull. Xvj. ret pueros poſſet dici ꝙ iſte magiſter doceret om̃es pue⸗ ros iſtius ciuitatis.nõ ꝙ om̃es doceant᷑:ſ̊ ꝙ nullus doce tur niſi qui docetur ab ipſo. ſic ex ꝑte iſta vnus eſt ꝗ vult om̃es ſaluos fieri.nec tn om̃es ſalui fiũt.ſed ꝗqſalui fiũt per ipſum ſaluant᷑. Aliter rñdet aug in ench.diſlinguẽs hãc.vult omnes bomines ſaluos fieri quia põt fieri di⸗ ſtributio ꝓ ſingulis geneꝝ:et ſic diſtributio ẽ falſa.non eĩ pult ſingłos hoĩes ſaluos ſieꝛi. Vel pt fieꝛi diſtributõ ꝓꝙ generibo ſinguloꝝ: et hoc mõ vera eſt ⁊ intelligenda vt lenſus ſit.vult de om̃i genere homies ſaluos fieri.Et habetuꝛ ſimile in math.xxiij. deeimatis om̃e olus.i.om̃e olerum genꝰ.on em̃ ſingula olera cecimabãt que ĩ di⸗/ uerſis mundi partibo oꝛiũtur. Aliter ſᷣm dama.ſicut ſu⸗ pꝛa tactũ eſt. voluntate añcedenti vult om̃es ſaluari:vo⸗/ luntate vᷣo ↄſequenti nõ.¶ Et ad queſtionẽ qna queritur vtrum volũtate beneplaciti velit om̃es ſaluari per h̊ eſt rñſio.iQam volũtas beneplaciti põt dici reſpectu poſſibi litatis rõnalis creature ad ſalutem.que quidẽ poſſibili⸗ tas eſt in ipſa a deo.et hoc modo volũtate bñplaciti vult om̃es ſaluos fieri. Alio modo volũtas hñplaciti dicitur reſpectu effectus ꝗ redditur a deo ratõnali creature pro meritis. et ſic volũtate bñplaciti nõ vult om̃es hoĩes ſal⸗ uos fieri:ſᷣ ſolum pᷣdeſtinatos.OPꝛimo mõ dicit damal. voluntatẽ añcedentẽ:et hec eſt rõne bonitatis qᷓ ẽ in deo Scðdðo mõ dicit voluntatẽ cõſequentẽ.Fᷣm rõnem iuſticie que reſpicit merita q̃ ſunt in nobis vel a nobis:patʒ igit᷑ ſempꝑ impletur volũtas dei bñplaciti ſiue dicatur ante cedens ſiue ↄſequẽs.4¶. Simili modo rñdetuꝛ ad illã ou⸗ ctoꝛitateʒ quotiẽs volui ↄgregaꝛe filios tuos ⁊c. Scðm aũt aug.in ench.exponitur ſic.quotiẽs volui cõgregare filios tuos et noluiſti.i.quotqͥt ↄgregaui voluntate mea ſemꝑ efficaci:ſemꝑ te nolente feci.non em̃ ex eo ſenſu di⸗ ctum eſt quaſi dominꝰvoluerit cõgregare filios hirłin et nõ ſit factũ quod voluit ip̃a noluerit:ſed potuit illa qui⸗ dem ab ipᷣo filios ſuos colligi ſed noluit.qua tamẽ nolen te filios eius collegit omnes quos voluit.de voluntate eꝛ go beneplaciti illa intelligunt᷑ ſicut iam patʒ. non de vo luntate ſigni ſicut illi dixrerũt.⸗ Ad illud vo qð dixerũt alij.ꝙ de voluntate conditõnali eſſet intelligendũ nõ de volũtate abſoluta.dicenduʒ ꝙ; ſic põt dici:pᷣ ↄditio talis nõ debet aponi.vult om̃es homies ſaluos fieri ſi ipſi vo lunt ꝓpter puulos:ſed dʒ aꝓponi vult om̃es homies ſal⸗ uos fieri inꝙᷓtũ in ſe ẽ.vel ſi nõ ſunt digni vel ſuſceptibi⸗ les ſalutis.quẽadmodũ illumiat omeʒ hoĩem quantuʒ ẽ Cc ſe qui ẽ illumĩabilis vel ſuſceptibilis illumĩatõnis.ſic vult hoĩes ſaluare quantũ in ſe et qui ſunt ſuſceptibiles ſalutis:ſ̊ ꝑuuli nõ ſunt ſuſceptibiles ꝓpter culpã oꝛigĩa⸗ lem.ꝗa & in illis nõ ſeruat᷑ ↄditio:ideo non ↄſecunt᷑ effe⸗ ctũ ſalutis ⁊ ꝑ hoc pʒ rñſio. Ad illud qð querebat que eſt cauſa damnatõis puuloꝝ.cauſa em̃ nõ eſt ex ꝑte vo⸗ luntatis:h̊ ex ꝑte coꝛruptõis anime que ↄtrahit᷑ ex maſ⸗ ſa peccatrice.¶ Zid illud qð obijcitur.ꝙ negare ſeipſum nõ põt.ſic intelligenduʒ eſt:vt qdð dicit nõ poſſe.nõ dicat neceſſitatẽ qua aſtringit᷑ ſuã bonitatẽ coĩcaꝛe:ſed iĩmuta bilitatem ſue liberalitatis qua quantũ in ſe eſt:paꝛatus eſt coicare niſi impedimentuʒ ey paꝛte ſuſcipientis inue⸗ nerit. Ao illa vᷣo que querunt᷑ circa verba ioh.dama. ꝑoꝛdinẽ rñdendum.Ad pꝛimũ qð obijcit᷑.ꝙ nõ debẽt eẽ bmõi differentie volũtatis añcedens et ↄſequens. dicen dum ꝙ añncedere et ſequi non dicũtur in diuina volunta te reſpectu pꝛioꝛitatis ⁊ poſterioꝛitatis in ipᷣa:ſᷣ reſpctᷣu pꝛioꝛitatis ⁊ poſterioꝛitatis in nobis.voluntas em̃ ante cedens dr reſpectu boni añcedentis collati nobis non ex merito nr̃o.volũtas vᷣo ↄſequens reſpectu boni quod eſi nobis ↄferendũ ex merito noſtro.q⸗! Zid illud quod que⸗ ritur.quare ponit eoꝝ que ſunt in nobis et eoꝝ que non ſunt in nobis voluntatem añcedentem: eorũ vo que non ſunt in nobis voluntatẽ ↄſequentem. Reſponſio primo creatura ratõnalis exit in eſſe oꝛdinabilis ad ſaluteʒ peꝛ vſum liberi arbitrij.deinde eſt vſus liberi arbitij.tercio Bnd volen 6en n Sr Buan „‚/, ſtn.d1 Ban ele Gh, n. —pNͤ äsl eſt remuneratio liberi arbitrij. in nobis aũt non eſt con ſtitutõ noſtii arbitrij ſ̊ a teo eſt.ſimiliter remũeratõ nr̃i arbitrij ſeʒ gloꝛia a deo mediũ eſt in nobis ſcʒ vſus li.aꝛ voluntas gᷓ añcedens eſt reſpectu ↄſtitutionis libe.arbi. voluntas ↄſequẽs reſpectu remuneratõnis lihᷣ.ar. IJtem ꝓſus li.ar.aut erit bonus aut malꝰ.ſi bonus:illum reſpi cit diuina volũtas.ſi malus:illũ non reſpicit diuina vo luntas ꝗa illius nõ ẽ cauſa. voluntas & ancedens ẽ reſpe ctu vſus illius boni.voluntas qᷓ dei ſᷣm ꝙ eſt cã eoꝝ que nõ ſunt in nobis:dicit᷑ duplr. ancedens 7 ↄſequẽs.ſᷣim ꝙ eſt eoꝝ que nõ ſunt in nobis: ſolũ vno mõ.ſ.añns.: Ao illud qð dicit quare non dicit᷑ vtraq; añcedens iam appa ret rnſio qm̃ ancedens dicit᷑ reſpecin boni cõditõnis qð p̃cedit.et etiã ꝑfectiõis volũtatis ad merendũ.ↄſequens vo ratõne retributõnis qð ↄſeꝗtuꝛ ↄditõem ⁊ meritum. Ad illud qð obijcit.qꝙ volũtas ſequẽs ðbebat dici eoꝝ q̃ ſũt ĩ nob. ꝗpt h̊ qꝛ ẽ ↄceſſio ex nr̃a cã.dðm ꝙ ↄceſſio ex nr̃a cã dr voluntas ↄſequens.que reſpicit retributioneʒ et pꝛemiũ.nõ quia ſumus cauſa illius:ſed ſolũ in h̊ no⸗ tat᷑ oꝛdo vt dicatur volũtas ſequens que eſt reſpectu bo ni ſequentis meritum noſtruʒ. quis autem nos ſumus noſtri meriti cauſa: non tamen gloꝛie que cõſequitur ad noſtrum meritum:noſtram ergo cauſam ibi dicit noſtrũ meritum. 4 Item nota ꝙ voluntas antecedens dicit re⸗ ſpectu boni quod antecedit noſtrum meritum. antecedit autem noſtrum meritum bonum dupler. vnum quod nõ eſt in nobis:ſcilicet conſtitutio noſtri liberi arbitrij. ali⸗ ud quod eſt in nobis: ſcilicet conſenſus libeꝛi aꝛbitrij ad gratiam. ideo gratia dicitur voluntas añcedẽs reſpectu eoꝛum que ſunt in nobis:⁊ reſpectu eoꝛum que non ſunt in nobis.voluntas vᷣo conſequens dicitur reſpectu boni quod ↄſequit noſirũ meritum:qð eſt bonum retributio⸗ nis:et ideo dicit᷑ eoꝝ q non ſunt in nobis.⸗ Ad illud qð obijcitur. ꝙ in nobis eſt bñfacere ⁊ male:et ita ſaluaꝛi ⁊ damnari.Rñſio.in nobis eſt ſaluari vt in cauſa merito⸗ ria vel diſponente: nõ vt in cauſa agente vel efficiẽte. vn⸗ cæ nõ valet aꝛgumẽtatõ ſi nos ſumus cauſa pꝛimi:ꝙ nos ſumꝰcauſa ſcdᷣi.ꝗa quis oꝛdinemur ad nr̃m meꝛitũ ſicut cauſa efficiẽe:meriiũ tñ nr̃m non oꝛdinat᷑ ad premiũ vt cauſa efficiẽs:ſᷣ vt aligꝗ ad ſuã cãm finalẽ.hoc ẽ in rõne diſpoſitõis vel meritoꝛij:ſᷣ ipᷣm pᷣmiuʒ ẽ finis meriti nr̃i. 4 Ad vltimũ dicendũ.qꝙ volũtas dei ſᷣm ꝙ dr̃ maloꝛum nõ dĩ̃ volũtas bñpiaciti:vᷣ ſolũ ſigni q̃ dicit᷑ peꝛmiſſio.⁊ ideo nec fiũt volũtate ancedẽti nec voluntate ↄſeq̃nti ꝗa hec noĩant volũtatẽ bñplaciti.ANulta alia qrẽda ſunt ð volũtate bñplaciti ſpᷣm ↄꝑatõʒ ad reprobatoʒ excecatõzʒ adduratõʒ:q̃ ↄpetẽtiꝰĩ qõe ð reprobatõe demiata ſũt. QNueſtio. xxxvyij. de ſu gnis voluntatis diuine. Onſequenter que rendũ de ſignis volũtatis diuĩe in ſpãli Et pꝛimo de pᷣceptõne et ꝓhibitõe. Se⸗ cundo de ꝑmiſſione. Lercio de oꝑatiõe nam d conſilio ſatis patebit his ter⸗ minatis.¶ In pᷣmis igit᷑ inſimul q̃rit᷑ de pceptõne ⁊ ꝓhi⸗ bitõne diuia:⁊ qrenda ſunt tria. Pꝛĩo an poſſit pᷣcipere qð nõ vult vel ꝓhibere qð vult. Scðo an poſſit pᷣcipere ↄtra ius naturale.Tercio an poſſit pᷣcipere aut,phbibere ↄtra ius moꝛale decalogi. Membrum primum D pꝛimũ obijcit᷑ ſi Geñ.xxij.pᷣcepit domi⸗ nus abꝛabe ꝙ iĩmolaꝛet filium:et tñ noluit qᷓ; imolaret᷑:igit᷑ pᷣcepit qð noluit. Si di cat᷑ ꝙ non pᷣcepit imolare ſ᷑R ꝙ pᷣparaꝛet ad iĩmolandũ et vt ad offerendũ tolleret ⁊ hec bñ volebat do minꝰ. Contra h̊ obijcit᷑ ad hebꝛe.xj.in glo. ꝓmiſſionẽ pi us pater teneno quẽ ꝑ hũc opoꝛtebat impleri quẽ deꝰ iu⸗ bebat occidi non beſitabat ꝙ ſibi reddi poterat ĩmola⸗ l — .⸗ — — I Qiiaz „R voli AMWι )* E l.ad + aE5 tus:que dari potuit nõ ſperatꝰ. ergo pᷣcepit dñs abꝛahe y ſaac imolart qð tñ ipᷣe nolebat. Contra. aut dno p⸗ cepit abꝛabe qð volui: aut qð noluit.nõ qð voluit:quia reuocauit:ꝗᷓ qð noluit.g aliud fuit in ſigno aliud in vo⸗ luntate.ſiue aliud in oꝛe:aliud in mente. Sʒ qñ ſic ẽ: eſt duplicitas. in deo fuit duplicitas:̊ hoc ẽ inconueniẽs 4l Item imperiũ ſiue pꝛeceptũ eſt ſignũ volũtatis dei cir ca illud qð pᷣcipit᷑:ſ̊ imperiũ fuit de imolando yſaac:er⸗ go ſi nõ vellet ꝙ ĩmolaꝛet᷑:eſſet falſitas ſigni ⁊ mendaciũ in deo:hoc aũt ẽ incõueniens &̊ pᷣcepit qð noluit. So⸗ lutio.dicendũ ꝙ ſicut dĩc ambꝛo. in li.ð pr̃iarchis qñq; aliꝗd iubendo ſignificamꝰvelle fieri qð tñ nolumꝰ: p ta⸗ men exꝑimentũ obediẽtie querimꝰ.ſicut abꝛabam a dño temptatꝰlegit᷑ ⁊ iuſſus ſiliũ imolare quẽ dñs ab eo nole/ bat occidi et h̊ ꝓbat am bꝛ.qꝛ dixit ei dñs nõ mittas ma⸗ num in pueꝝ ⁊c.affectuzʒ ingꝗſiui nõ factũ exegi.tẽptabat affectũ patris ſi dei pcepta pferꝛet filio. ex qͥ accipit᷑ hec diſtinctõ.q eſt pꝛeceptũ ꝓbatõnis:⁊ ẽ pᷣceptũ executõis. 2 vult ꝙ in p̃cepto ꝓbatoònis ſigniſicamꝰfieri qð fieri no lumꝰſ̊ tm̃ erꝑimentũ querimꝰ.in ſcepto executõis ſigni ficamus fieri qð fieri volumꝰ. vñ in pᷣcepto ꝓbationis ? volũtas de pꝛeꝑatõne ad actũ ſolũ: ⁊ nõ de actꝰ impletõ⸗ ne. in pᷣcepto erecutõis eſt volũtas de impletõne actꝰ:pꝛe cepiuin ꝗᷓ̊ qð fecit dnñs abꝛahe fuit ꝓbatõnis nõ executio nis.vñ nole bat niſi ꝙ pᷣꝑaret filiũ ad ĩmolandũ:ſicut et fecit. ꝓpter hoc dicit ambꝛo. affectuʒ inꝗſiuit nõ factum exegit:⁊ ſic nõ pᷣcepit niſi qdð voluit.¶ Ad illud qð obici tur de duplicitate rñdet diſtinguẽdo.·ꝙ eſt quedã dupli⸗ citas in intellectu vt large accipiat᷑ intellectꝰetiã ꝓ inter pꝛetiua et hec eſt in indicatiuis locutõnibo.verbigra.qñ cogito ĩ intellectu de aliq̃ re ꝙ ſit.⁊ dico ꝙ nõ eſt vel eõ uerſo ꝗa ↄtrariũ dico ei qdð cogito.⁊ ideo qꝛ ad eandẽ vi ꝑtinet:hmõi ↄtrarietas facit duplicitatẽ. Ytem ẽ quedaʒ vuplicitas in affectu vt in optatiuis locutõnibo. vt ſi di⸗ cam vtinã legerẽ. ⁊ ꝑ hanc locutõeʒ deſignat᷑ veſideriñ le gendi ſiue volũtas.vñ ſi nõ eſt volũtas legendi.ↄpatõne eiuſdeʒ vio ſcʒ aſfectꝰerit ↄtrarietas ⁊ ita duplicitas. ſic aũt nõ eſt in diuia volütate. Iieʒz ſiẽ optatiuũ ſignat de⸗ ſideriũ:ita imꝑgatiuũ ſignificat imperiũ ex ꝑte pcipiẽtis vt cũ dico occide illũ. Ipm aũt verbũ ſignificat ex natu⸗ ra ſui occiſionẽ. modꝰaut ſigniſicat imperiũ er ꝑte pᷣcipi entis. ita ſignificat᷑ me im ꝑare de occiſione illiꝰ. Pꝛete rea notandẽ oꝛdo iſte pꝛiꝰaut ẽ opus rõnalis ⁊ pꝰvolũ/ tatis ⁊ tercio iraſcibił.ↄgnoſcit em qð optat.⁊ pꝰ ↄñter volũtatẽ ſeqtur imperiuz.nullꝰ em̃ recte imperat niſi ad aliqð volitũ.⁊ ideo imperiũ qð eſt vᷣtutis im ꝑatiue:ſig⸗ ficat volũtatẽ pꝛeambulã imꝑantis.⁊ volũtae ſemꝑ ẽ cir ca actũ impandi ⁊ nõ ſemꝑ circa im ꝑatũ.qꝛ nõ ſempꝑẽ il lius qdð imꝑat᷑: lʒ ita accipiat ille cui fit imperiũ.Dicen⸗ dum volũtas dñi fit vt pꝑaret occidẽ: nõ vt occidet. 4Ad alið dom. ꝙ vᷣba duplicẽ hñt ſenſũ.ſ.quẽ faciũt ⁊ i q̊ fint.ĩ pcepto & ſꝑ dʒz attẽdi ſenſus in qͥ fit:ſᷣ ñ ſꝑ ſenſus quẽ facit. vñ obediendũ ẽ ſꝑ pᷣcepto in ſenſu in qͥ fit:⁊ nõ iꝑ in ſenſu quẽ facit. vñ iuxta hᷣ ſumit᷑ quedaʒ ccretalis q in omi pcepto qtumcũq; legittime exceptones ſũt ad⸗ mittende. Sic in voluntate dñi erat ꝙ abꝛaha pparet ſe ad imolandũ filiũ:ita in ̊ ſenſu erat ei pceptũ ⁊ nõ in ſenſu qͥ faciebat.et ſic nõ fuit falſitas nec mendaciñ ĩ ipo nec in ſigno ſue volũtatis. ¶ Sed adhuc obijcit. lic ons pꝛius pcepit ꝙ abꝛabã occideret 2 vᷣbo p̃cipiẽdi ſignifica vit ſe velle hoc:pᷣceptum em ſignum ẽ voluntatis eiqui pᷣcepit.et nõ voluit bec:̊ duplex fuit.q IJtem cũ vires oꝛ dinate ſunt. pᷣus eſt opus rõnis ĩ cognoſcẽdo.deinde opꝰ voluntatis in optando. texcio opus iraſcibilis in imꝑan do. nullꝰꝗᷓ im ꝑat niſi ob aliquod volitum: ergo imperiu eſi ſignum voluntatis circa aliquod volitum.2⸗ videt ꝙ potius de ipſo imperato qꝙᷓ de alio:ergo imꝑando ſigna⸗ uerat ſe velle aliꝗd quod im ꝑabat ⁊ nõ volebat · ergo ei⸗ tetur duplicitas. Ruſio. dicendũ ꝙ imperiũ ſignum eſt voluntatis eius qui imperat.⁊ non ſemper ſignuz eſt volũtatis ðᷣ ipſo imperato. vñ dicimꝰꝙ bec eſt falſa. ver DBaole wmiyear au aAG wp o RlN Ppnen hoß imno tate gtſi ige nu ſoli⸗ ſnin ſoͤſe telln imol lore ſace ra nus:l ho fſa Prort aen ſd fubo ſſne icgn Ne⸗ ad ee an In Nn frl. pie od üti Pifie ſiſ hunin ⸗ dol dee ; W nunſigs iudi 0 konncni⸗ Nns dicr pſohrer⸗ nghei t⸗ O ſchis unden anad⸗ iheonce nitkngnn cthae ierupihe ucgeenii nigfein tutiß ſe phatine en ine Söneocben gnöcnentn nciſt ntnöfuon ludor gedidupt enäppe ekbigiugi nöck tei NN ancifi mighetg onN nceie mtir⸗ gettsſe iſgnu⸗ ſefepin 1t ernan rgeen lis Peet woli iPhü erurnin Naneſf olenpi jö ſennil erii Din⸗ vr aatti giſweirt heis niunn amrtitis eoit hiſtone tignon i iiß fichfa iste hitet Nincech nſt oſnt ſpen ſſu , ie — . Nueſtio bo pcipiẽdi ſignificauit ſe velle qd pcipiebat: ſcʒ abꝛahã imolare y ſaac.Qñq; em̃ verbũ im ꝑandi ſignificat volũ⸗ tatem imꝑantis de ipo imꝑato.vt in pᷣcepto executionis vt ſi dicat᷑ ſeruo.fac ignem.et reuera volo ꝙ aliqñ faciat ignem.aliqñ ſignificat voluntatẽ im ꝑantis nõ de ipſo ĩ⸗ ꝑato ſed de aliquo in imꝑato.et tũc nõ eſt ipᷣm imꝑatum volitũ ſm ſe:ſeð aliꝗd in im ꝑato. In pñti aũt caſu ita ẽ ꝓ voluntas imꝑantis non fuit de ipo imꝑato ſed de aliqᷣ in imꝑato.⁊ hoc ꝓprium eſt in pᷣcepto ꝓbationis.ſci. lz vt nõ velit quod pcipit ſᷣm ſe:ſ̊ velit aliquid in illo.dicitur autẽ aliqꝗd eſſe in illo qð pꝛecipit᷑:qdð ita eſt in illo qð ne⸗ ceſſario eſt in illo.vnde differentia eſt inter bec duo velle imolare y ſaac:et p̃paraꝛe ſe ad imolandũ. on eĩ imo⸗ lare yſaac nccio ↄtinet᷑ velle imolare yſaac nam poſſet h facere aliquis ↄpulſus:ſed imolare yſaac neceſſario ẽ p pharaꝛe ſe ad imolandũ.et hanc pᷣparationẽ voluit domi/ nus:licet nõ voluerit actum imolandi. vnde fuerunt ibi duo d quibo ſuit voluntatis.pꝛimũ eſt imperiuʒ imolã⸗ di yſaac.voluit em̃ imꝑare quod imꝑauit.alterũ eſt pꝛe⸗ ratio ad imolandũ.terciũ eſt qð nõ fuit volituʒ pᷣm ſe cʒ actus imolandi. m ſe dico:qꝛ in illo aliqꝗd voluit:nõ illud quod fuit imꝑatũ.et eſt queſtio inter pᷣdicta duo.et Fm hoc non valet illa argumentatõ. pᷣcepit imolatõnem yſaac et nõ voluit:ergo fuit duplex.a hoc quia voluit a⸗ liqd in illa ſeʒ preꝑatõnem. Et ſi addat᷑ ꝙ ſignificauit ſe velle imolatoneʒ: illa neganda eſt.ꝗa nõ ſignificauit boc tñ bene ↄcedim ꝙ abꝛaham credidit ꝙ dñs vellet iſtum terciũ ſcʒ actum imolandi yſaac.et ita plus fuit in volũ tate recipientis q; pꝛecipiẽtis.et ꝑ hoc ptz ſolutio ad ſe⸗ quentẽ obiectõnem ſcʒ qua oñdit ꝙ in pcepto illo fuit ſi⸗ gnum falſi.vnde nota ꝙ aliter ẽ in optatiuis locutõibo. vt ſi diceret vtinã occideꝛes yſaac.verbũ em̃ optandi pꝛo pꝛie ⁊ directe ſigniſicat optatõnem ſiue voluntatẽ de illo q dicit᷑ optari:et ſi nõ optatur eſt ibi duplicitas. vᷣbuʒ aũt imꝑandi ſᷣm ſe⁊ directe:non ſignificat voluntatẽ:ſᷣ er ꝓpꝛia ſignificatõne ſignificat imperiũ:ſicut ex ꝗꝓpꝛia ſi gnificatõne optatiuũ voluntatẽ.et ideo ſiẽ optatiuũ non põt ſignificare volũtatẽ niſi de eo qð dicit᷑ optari:ita ver bum imꝑandi nõ põt ſignificare imꝑium tæ alio qᷓ de il⸗ lo qð imꝑat᷑.ſᷣ̊ cũ eius ſ ignificatõ non ſit ꝓpꝛia ⁊ directa e volũtate:nõ eſt mirũ ſi ſignificare põt voluntatẽ.non de eo qð imꝑatur:ſed de alio. Deinde queritur .S. j. de ꝓbibitõne. videt᷑ aũt ꝙ dñs pᷣceperit qð nõ voluit ma the.viij.ſuꝑ illud. Ylide nemĩ dixeris.glo.tacẽ iuſſit:nec tn taceꝛe potuit. Non qꝛ voluit qð nõ potuit:pᷣ dat exem piũ vt ſin in magnis qͥ faciũt latere velint: et tñ nõ dicit Aldath. viij. illud ꝓmulgauerit: B marci. j. dr ꝙ egreſ⸗ ſus cepit p̃ᷣdicare ⁊ dinuigare ſermonẽ. dic ibi glo.non ga voluit qð nõ potuit:qa om̃ia q̃cunq; voluit fecit: ſᷣ do cet nra bñficia repꝛimi nõ tam a mercede pecunie vᷣ etiã gre. Ex glo. etiã videt᷑ ꝙ pcepit qð nõ voluit. ga ex qͥ om⸗ ma qcũq; voluit fecit.⁊ iſiud ſecutuʒ eſt nõ tacuit:q̊ nõ voluit q taceret. ¶ Itez pcepit taceri. aut Ovoluit taceri. aut nõ voluit:ſi voluit taceri et effectꝰnõ eſt ſecutꝰga iſte nõ tacuit:g voluit qdð nõ potuit:ſ hoc eẽ nõ põt g̊ in veri tate nõ voluit taceri. et pᷣcepit taceri:ꝗ̊ pᷣcepit quod non voluit: ̊ duplex fint. Si pcepit qð nõ voluit hr ꝓpoſituʒ [Btem querit᷑ qualtr intelligit᷑ glo.illa ſu ꝑ mathᷣ.taceri iuſſit ⁊c.ſi em iuſſit taceri 2 nõ potuit taceri:&ᷓ pᷣcepit qð nõ potuit fieri? ita im poſſibile. Sʒ ↄtra h eſt ſeqns gl. q dicit. nõ ꝙ aliꝗd voluit 2 nõ potuit:gᷓ pᷣcepit qð poiu⸗ it 1 ita poſſibile. Ruſio ex fine glo. patʒ ſolutõ vbi di citur. Dat exem plũ vt ſui in magnis q̃ faciũt latẽ velint: bᷣ vt. pſint alijs ꝓdant᷑ inuiti. ꝑ hoc ptʒ ꝙ fuit ibi aliquid qð voluit ſcʒ taceri q;tum ad laudẽ ſuã ptinebat inq tum erat hõ.et h̊ alijs dabat exemplum. et hoc dicit illa pars vt ſin in magnis que faciunt latere velint et fuit ibi qð noluit ſcilicet non taceri:ſed pꝛedicari ſcilicʒ ad pꝛoximi vtilitatem ⁊ dei honoꝛem. hoc dicit illa paꝛs:ſed vt pſint S X.0 a. 7 fna--- xxxvij. alijs ꝓdant᷑ inuiti.pꝛimũ dicit qtum ad ſuã laudem ſecũ dum qtum ad ꝓrximoꝝ vtilitatem quã querebat. 4 Ad boc ꝗ̊ quod obiccit᷑ taceri iuſſit ⁊ ita taceri non potuit: iuſſit impoſſibile.Rñſio ꝙ nõ ſeqtur.quia is eſt ſenſus: iuſſit taceri fugiendo ꝓpꝛiaʒ landem quod nõ potuit vti liter fieri q;tum ad ꝓximoꝝ vtilitatẽ.et quod nõ põt vti⸗ liter fieri dicit m ius nõ poſſe fieri:licet als eſſet poſſibi le. vñ dicit᷑ poſtea:nõ aliquid voluit qð ñ potuit. voluit em̃ hoc pᷣdicari ad ꝓximi vtilitatem et dei laudem. ¶ Itẽ querit᷑ pꝛecepit taceri ergo pᷣceptum fuit ſignum ꝙ volu it illud taceꝛi.et voluit opoſitũ eius qð ẽ taceri quia vo luit clamari:̊ fuit ibi duplicitas. Rñ.iam dirimus ſu⸗ pꝛa.ꝙ pᷣceptum licet ſit ſignum volũtatis:non tamen eſt ſignũ eius ſemꝑ quod precipitur:ſ ſignuʒ eius ꝙ ſubeſt aliquod volitũ circa iilud. vnde quodãmodo ſiue ſᷣm gd eſt volitũ.ſcilʒ qtum ad hoc ꝙ aliquid in illo vel contꝛa illud eſt volitũ.ſimpliciter aũt non:⁊ ita eſt hic. MQaz ta ceri fuit volitum bhoc eſt ᷣm quid ſcʒ qtum ad ꝗꝓprie lau: dis vitatõneʒ.oppoſitum eius ſclicʒ non taceriet pᷣdicaꝛi volituʒ fuit ſimplr: ꝗpter ꝓximi vtilitatem et dei gloꝛia. Item pꝛeceptuʒ fuit lepꝛoſo vt taceret.et fuit pᷣceptum obligatoꝛium marime cũ eſſet licitum qð pꝛeciperet᷑ qð patet abꝛaham tenebat᷑ occidere filium ex p̃cepto domi⸗ ni qꝛ pceptum erat obligatoꝛiũ et etiã quia credebat deũ velle illud:nõ tm̃ ex pcepto ſed ex cõſcia ſua tenebatur ſᷣ boc malũ erat in genere.ᷓ ſi ad illud tenebat᷑ abꝛabã ex pᷣcepto:gꝙ̊ multomagis leproſus tenebat. Cont. tene⸗ batur ex illo pcepto tacere et nõ tacuit:q& tran ſgreſſoꝛ fu⸗ it pᷣcepti.ergo peccauit moꝛtatr. pari rõne ita eꝛit in cete ris.hoc autem eſt ↄotra glo.que dicit.ꝙ pꝛecepit taceri et tacere nõ potuit.ergo ei imputandũ nõ fuit.et etiam cũ maius bonum ꝓueniret ex manifeſtatõne qᷓ ex taciturni tate. Item inſtinctu caritatis hoc fecerunt ceci vnð ſi u per illum locum. Math.ix.egreſſi ceperũt p̃dicare non potuerũt tacere memoꝛes pꝛioꝛis gre:reſtat ꝙ nõ pec⸗ cauerũt.¶¶ Item volũtas dei fuit ꝙ nõ tacerent clama rent.obedire aũt eſt volũtati ſuꝑioꝛis ſatiſfaceꝛe nõ fu erũt inobediẽtes ̊ nõ peccauerũt. Rñſi io a pᷣncipio ex pᷣcepto tenebant᷑ tacẽ:ſᷣ poſtea dño inſpirante intellexert cãm pᷣcipiendi ſcʒ vitatõeʒ.intellexerũt etiã vtilitatez fu turã alijs ex p̃dicatõne ſiue manifeſtatõne. ⁊pt᷑ maiorẽ fructũ ꝑceperũt h̊ dominũ velle lʒ nõ deceret en dicẽ. ml⸗ ta em̃ volumꝰdicere tñ erubeſcimꝰ: etiã diceꝛe nos non decet.⁊ iõ dicimꝰnec lepꝛoſuʒ nec cecos peccaſſe.⁊ nõ va let p̃dicta argumẽtatõ tenebat᷑ facẽ ex pcepto ⁊ nõ tacue rũt:̊ traſgreſſi ſunt.qꝛ addendũ eẽt ⁊ volũtatẽ dñi no in tellexerũt.tandiu gᷓ tenebant᷑ tacẽ qᷓdiu nõ aduerterunt dni volũtatẽ.vñ elegant᷑ dictuʒ ẽ iuſlũ iuſto Zriũ eſt. qm̃ iuſtũ ẽ tacẽ qð pᷣceptũ eſt:⁊ iuſtũ ẽ illud p̃dicare ad lau⸗ dez dei. ¶ Ytez ſiẽ veritas tenuit duplicitatẽ in bo:ita 2 in facto ⁊ ĩ ſigno.qꝛ ĩ factis loqmur ſuo mõ ſiẽ ex veꝛbis Queꝛit᷑ ̊ de ů̊ ꝙ dñs viget᷑ fuilſe duplex ĩ facto Luc. vlt. vbi finxit ſe longiꝰire.Rñ.nulla fictõ dicẽda ẽ er pte eiꝰ ß er ꝑte decipiẽtis.in h̊ eĩ ꝙ oñdit ſe longi? ire: oñdit ve⸗ rũ.qꝛ ita fuit poſtea.ſ.ꝙ lõge iuit ab eis ſ̊ non tũc. Ipſi aũt accipiebãt ꝙ tunc eẽt longe iturꝰab eis:ſ h̊ falſi nz. et ita ex ꝑte accipiẽtiũ.Et attẽde ꝙ hec eſt duplex. oñdit ſe tũc longiꝰire ab eis.qꝛ li tũc pt determiare li ituꝝ ⁊ ſic ẽ falſa.vel pt᷑ determĩare li ondit: ⁊ ſic vera.vñ dom ꝙ ſig ficauit ſe hr̃e in ꝓpoſito iter vlteriꝰ. vt ſigficaꝛet ꝙ in re⸗ ſurꝛectõe nõ eẽt ↄpletõ:ſ oꝑtint ſeg aſcẽſionẽ vt dic ang. ita ſit veꝝ ſignu ſcʒ alicꝰ vlteriꝰ. vñ ipᷣe ptꝰ euanuit ab oculis eoꝝ:ad h̊ deſignandũ ꝙ non eſſet diu cum eis q;⸗ tum ad ↄuerſationem coꝛꝑpalem. Mem brũ ſecundũ; Cðo qꝛit᷑.an poſſit deꝰpᷣciꝑe õ legẽ natalẽ. Ad qð ſic Ro.xiij.oĩs aĩa pt̃atibo ſublimi oꝛibo ⁊c.gl.mãdaiũ ſuꝑioꝛis ſoluit manda tiũ inferioꝛis: ̊ lex etna ſupioꝛ ẽ lege naturali igit᷑ ſoluit mãdatũ legis natał:q̊ᷓ deꝰ pr pᷣeiꝑe ʒ legem naturalem. 4 1 J = „9 N* Zuando Lu PN.oy r ſh Por νd .“△½ F n WEr .ρdhs ene e Item anſel. in li. Cur deus homo. nihil decens eſt aut iuſium:niſi qð deus vult.ergo ſi vult aliquid illud eſt iu ſium. ſi pcipit ↄtra legem naturaleʒ: illud eſt iuſtũ. ſea quicqꝗd eſt iuſtũ illud põt p̃cipere: ↄtra legẽ naturalem põt pᷣcipere. Contra.ꝗcunqʒ pcipit ſu inbonoꝛatiõeʒ pcipit ↄtra ſe.ſi ꝗ̊ᷣ dens nõ põt pᷣcipere ↄtra ſe:nõ põt pꝛe cipere ſuã inhonoꝛatõeʒ:ſed inhonoꝛatio dei eſſet vt crea tura nõ ſu bijceret᷑ creatoꝛi:̊ non põt iſtud pᷣcipere ↄtra legem naturalẽ. ¶ Iem in li. de regulis theologie ſi umit quedã ꝓpoſitio ab aug:ꝙ creatoꝛ nature nibil facit ↄtra natuꝛam. ga ſi ſic: faceret ↄtra ſe.⁊ ſic ſe bʒ creatoꝛ ad na turaz: ſic ſex eterna creatoꝛis ad legeʒ nature: ᷓ creatoꝛ ꝑ legẽ eternã nõ põt pᷣcipere ð legem nature. Solutio dicendũ ſicut b Ro.xj. naturã inſertus es ibi ð natu⸗ ram tripłr.et ſumit᷑ diſtinctõ illa ab aug. ð fauſtuʒ id eẽ ↄtra naturã dicit apłs qð eſt ð cõſuetudinẽ nature quaʒ noticia hũana cõpꝛehẽdit.xvt ꝙ ſurculus fructũ ferat ra/ dicis. In oꝛiginali hr vt oleaſter inſertus in oleo nõ ole aſtri baccas ſed oliue pinguedinẽ ferat.hoc modo 5 na⸗ turã eſt facere ð vim inſita nature ſᷣm ꝙ natura appellat᷑ natuꝛalis vis vel pᷣncipiũ natuꝛale inditũ a cꝛeatõe· qð ẽ pᷣncipiũ motus vel getis.ſicut ignis ꝙ ferat᷑ ſurſuʒ ad H bʒ naturalẽ vim ſibi inditam. Alio modo dr ↄtra natu⸗ ram ʒ naturalẽ poſſibilitatẽ inditã.vt de illa poſſit deus facere quicꝗd vult et q;ẽtum ad hãc dicit aug. ii. de? crea toꝛ et ↄditoꝛ omniũ naturaꝝ nil g naturain facit.id eniʒ erit cuiq; naturale qð ille fecerit:a qͥ om̃is modus nume rus et oꝛdo nature. Alio mõ dr ↄtra natura.i.ð ſumme nature legem ⁊ hec ẽ ſumma natura q eſt in deo regulãs alias naturas. 7 de hac dic. Cont illã vo legem ſumme nature a noticia bũana ſemotam tam deꝰ nuſlo mõ facit ꝙᷓ ↄtra ſeipᷣm nõ facit.lex igit naturalis põt dici fm illã ſummã naturã in deo q̃ regulat alias.⁊ ſic ð legem natu re nõ põt deꝰ:ꝗa hec natura ſumma idem ẽ qð ipſe. Vel lex nature põt dici ſm oꝛdinẽ creature ad creatoꝛem ᷣm ſubiectõeʒ. vt de ea faciat creatoꝛ quicqd vnlt.⁊ ei obedi at natura:vel naturałr vt irꝛõnalis: vel volũtarie vt rõ⸗ nalis. Et ↄ hanc ſilr nõ põt ſicut nec ↄ ſe.vel põt dici lex nature lex ᷣm oꝛdinẽ curſus nat᷑e inditi ⁊ modo legẽ nature pt pᷣcipere.¶ Ad pᷣmo obm intelligendũ äᷣm bim berñ.q diſtinguit ncciuʒ tripłr et ibi idẽ ncciuʒ ẽ qð pᷣce ptũ dicẽs.ncẽium in hec tria ſbdiuidit᷑.ſtabile: ĩuiolabi le ſiue ĩmobile:incõmutabile.Stabile qð ita ẽ nccẽ̃inʒ vt nõ cuilibet hoĩm mutare illud fas ſit niſi ſolis diſpenſa toꝛibo mĩſtroꝝ dei.vt regule ſcẽoꝝ ⁊ eccliaſtica inſtituta eceſſariũ inuiolabile intelligo.nõ ab hoĩe inſtitutum ſ̊ diuimtꝰ ꝓmulgatũ. niſi ab eo ꝗ tradidit:mutari oĩno nõ patit᷑.vt nõ occides.nõ mechaberis nõ furtũ facies. Mcciuʒ imutabile vidr̃ ↄgꝛuentiꝰqᷓ; qð ita ↄſtat diuĩa ra tõne firmatũ vt nulla ex cã poſſit ab ipſo deo aliq̃tenus imutari.vt mandatũ caritatis:⁊ mãdatuʒ pᷣme tabule. Pꝛeciꝑe ꝗ̊ caritatẽ vel fideʒ:ẽ pꝛeciꝑe ð legẽ nature q̃ ẽ ipᷣe.⁊ ideo ad talia nõ pt᷑ ſe extendẽ diuinũ pᷣceptũ vel ꝓ⸗ bibitõ vt ſcʒ pᷣcipiat iſta vel ꝓhibeat illa.¶¶ Ad ſcvðᷣam rõneʒ dicendũ. ꝙ nõ ꝓcedit rõ illa: ſic nec iſta.ſi eſt hõ:ẽ Srõnalis.j ſi ẽ hõ moꝛtuꝰ:ẽ rõnalis lʒ em̃ rõnale ſequa⸗ tur ad hoĩem:nõ tñ ſeꝗtur ad ipᷣm terciũ extra ꝓpꝛiã rati onẽ.moꝛtuũ aũt trahit hoĩem extra ꝓpꝛiã ratõeʒ. Eodeʒ mõ dicim?ꝰꝙ ad diuinã volũtateʒ ſeꝗtur iuſtũ eſſe:qñ nõ addit᷑ ei aliꝗd qð trahat ipᷣm extra pꝛiã ratõeʒ: ſ̊ cũ dr edvult pᷣcipere ð legẽ nature:ſi lex natuꝛe accipiat᷑ ſcðo ⁊ tercio mõ:iam trabit᷑ extra ratonem ꝓpriam. Membrum teꝛcium Onſeq̃nter q̃rit᷑.an deꝰpoſſit pᷣcipere an ꝓ hibere d ius moꝛale decalogi.⁊ maxie qtũ ad pᷣcepta ſcde tabule. Ad qð ſic anſel. in li. cur deꝰhõ.et aug.in li.de lib.ar. Liber⸗ tas nõ eſt niſi ad id qð expedit vel decet:q̊ ſi nõ decet deũ aliqd inoꝛdinate:nõ faciet h̊ ex libertate: ſᷣ ſiłr nõ decet ipſuʒ pᷣcipere inoꝛdinate: ſi nõ põt faceꝛe niſi qð libeꝝ eſt et decens:ↄſtat ꝙ nõ põt malũ pᷣcipere.cũ nõ poſſit pᷣ cipi niſi inoꝛdinate:ꝗ̊ iſia foꝛnicari occidere furtũ facere cuz ſint mala de ſe.nõ põt illa pcipere ð pᷣcepta cecalogi q̃ ſunt.nõ foꝛnicaueris nõ furtũ facies ⁊c.¶ Item videt᷑ ꝙ nõ poſſit facere ↄ illud.nõ falſum teſtimoniũ dices.qͥ⸗ niam deꝰnõ põt pᷣcipeꝛe ↄtra ſuã voluntatẽ:ſed ipᷣe nõ pt velle falſum ſiẽ̃ dicit aug.ↄtra fauſtũ.qm̃ nõ eſt in dei vo luntate vt in eo ſit aliqð falſum qð veꝛũ eſt ⁊c.̊ non põt p̃cipere ðↄ hoc pᷣceptũ nõ falſum teſtimoniũ dices. Ite videt᷑ ꝙ nõ poſſit ð hoc pᷣceptuʒ nõ occides.ſiẽ nec pote pᷣcipere foꝛnicari nec mechari.qm̃ occidere dĩic defoꝛmi⸗ tatem. ſi nõ põt illa pᷣcipere:nec iſtud.qꝛ deꝰ nõ põt pᷣci pere defoꝛmitatẽ. Itẽ ↄcupĩa auertit animũ a bono in⸗ cõmutabili:ſ̊ deꝰnõ põt pᷣcipere vt aliq̃ creatura auerta tur ab eo:ꝗ̊ nõ põt pᷣcipere ↄtra hoc nõ ↄcupiſces. IJteʒ ſimilis ẽ defoꝛmitas in furtu⁊ in coitu cũ aliq virgie.qa in vtroq; vſurpat᷑ res nõ ſua. ſicut nõ põt pᷣcipere coꝛe cũ virgine:ita nec furtũ facere. Contra.furtũ dic con trectatõeʒ rei aliene.ſi aũt dñs cniꝰres ſunt vellet ꝙ nõ eſſet ibi ↄtrectatõ rei aliene ſed ꝓpꝛie:nõ eſſet ibi peim in cõtrectando:&ᷓ ſitr videt᷑ ꝙ de volũtate dñi ꝑmittente poſ ſim coire cũ virgine.qdð eſt incõueniẽs:q̊ nullo modo ⁊c̃. Itẽ deveſt ſup ius nature.ſuꝑioꝛ aũt n alligat᷑ iure in⸗ ferioꝛis:̊ nõ artat᷑ deus ad iſta:q̊ põt pᷣcipere ð hec oĩa. Item exo.xij.pᷣcepit hebꝛeis expoliatõneʒ egiptioꝝ. er go pcepit ↄtrectare rem alienaʒ inuito dño. tra illud pᷣceptũ nõ furtũ facies:g ſiłr põt pᷣcipere ð alia. Item berñn.in li.de diſpenſatõe ⁊ pᷣcepto dic.inuiolabile neceſ ſariũ intelligo qð nõ ab hoie inſtitutuʒ pᷣ diuinitꝰ ꝓmul⸗ gatũ niſi a deo ꝗ tradidit.mutari oĩno nõ patit᷑.vt ñ oc⸗ cides.nõ mechaberis vł reliqua p̃cepta ſcde tabule.nec cuiqᷓ; hoĩm ex aliq̊ͥ aliquid ex aliquo pᷣcepto hoꝝ ſoluere licuit aut licebit.deꝰtñ hoꝝ aliquod qñ voluit ſoluit.ſiẽ cũ hebꝛeis egiptios ſpoliari ſiue qũ ꝓphaz cũ mliere ſoꝛ nicaria miſceri p̃cepit.ex qͥ patʒ ꝙ pt᷑ pᷣciꝑe ð oĩa pᷣcepta ſcde tabule.¶ Itez aug.in q̃ſtõibo ſuꝑ exo.xxiiij· lex eter na ĩ medio quedã poſuit.vt ĩ eis vſurpãdis merito repᷣ⸗ hendat᷑ audacia.in exeqᷓndis iuſte laudet᷑ obia.et ponit exemplũ de abꝛabã imolante filiũ ſuũ er ci obia. Que⸗ daz el ſunt mala m ſe q̃ nullo mõ pñt bñ fieri. Quedaʒ at᷑ ſunt indr̃ia.quedã media ſic occidẽ. qð bñ pi fieri ſiẽ abꝛahã bñ potuiſſet imolaſſe filiũ ſuũ:ſᷣ eiuſdem auẽtis ſũt oĩa pcepta ſede tabule:ſiẽ pt᷑ pciꝑe ð illð ñ occides. q; poſuit occidẽ in medio:ita pt circa alia. Quidã aũt diſtinguũt h dicũt ꝙ ẽ nat᷑a vt nata.q dictat aliquẽ co gnoſcè aliquã ad ↄpuandã ſpẽʒ. vñ hec nata dictat aſer⸗ uatõeʒ ſpẽi ⁊ ſingtaꝛis.Et ẽ nat᷑a vt rõ q dictat agnolce· re vnd ſue ſpẽi ⁊ nõ płes.Et eſt rõ vt rõ ꝗᷓ dictat ↄgnoſcẽ vnã ſibi ↄiugatã.Cont᷑ naturã pᷣmo mõ ẽ pᷣceptũ occidẽ di. naturã lcdðᷣo mõ fuit ꝗ iacob habuit q̃tuoꝛ vxoꝛes. ʒ naturã tercio mõ fuit ꝙ abꝛabã ↄgnouit ogar. dicũt ꝙ ↄ naturam pᷣmo mõ nõ pĩ opciꝑe. ʒ illa ẽ mechari qꝛ nõ ẽ ꝓpt ↄſeruatõeʒ ſpẽi vel indiuidui ſᷣ ꝓxt delectatõ⸗ nẽ ſolã.⁊ iõ nõ pt᷑ pciꝑe mechiam:bᷣ ð naturã ſcðo mõ et tercio pr᷑ pꝛeciꝑe.ſq iacob ples vxoꝛes bũit.⁊ ꝙ abꝛahã ↄcubuerit cũ agar.⁊ ſic ð pcepta ꝓut emanant a iue na turali.ſco mõ ⁊ tercio mõ pt᷑ pcipere nõ ꝓut pᷣmo modo Cont᷑ occidẽ eſt ð ↄſeruatõeʒ ſpẽi⁊ indiuidui.ſi ̊ pot pcipere occidẽ ſiẽ pizʒ ex dictis:& põt pᷣcipere z naturam pmo mõet ð pᷣcepta emanãtia ab illa.Et bhoc etia cõfir⸗ mat᷑ qm in euãgelio ↄſulit dñs ꝙ ſe caſtrenti hoĩes ꝓpter regnũ celoꝝ:ſed hoc eſt cõtra ↄſeruatiõem ſpeciei: põt p̃cipere cõtra naturã pꝛimo modo.et ſic vniuerſalr con⸗ tra pcepta ſcðᷣe tabule. Alij dicunt ꝗ eſt quoddaʒ ma⸗ lum qð deo non conuenit pᷣcipere: ꝓpter illam que in ipo eſt cefoꝛmitatez. 7 tale eſt mechaꝛi. Et eſt aliquod bonũ contra quod deo nõ ↄuenit pᷣcipere. quia tale bonum eſt et tantum: ꝙ non recipit compenſationem. vnde dicunt ꝙ abꝛabe non potuiſſet dominus pꝛecepiſſe ꝙ nen crede⸗ cun penſu enere: temn t. giinp nanſ vn oſin niafee⸗ sfuit lus nen poſtun ſetantich fibaberi nphui onec rtob curonch nſe pong covetiog ſeribona waep wöpen ſidona moſue aume nn nntnt⸗ glurofn yo mn Nton. Noſibje Ulemriſ ſeſtſ ſötoli heett⸗ hunfre Mmenqre fetſſe⸗ liiuon⸗ ceatore⸗ iaſie mnſe Noͤnnd inponi ſummnol Mhutabie Anente Naenn ſoeze hnetb Ai efſon nſtm Pin fne gihen rn nli Nen ſem nhan N Mone Emund — N4 ſil Nueſtio ret deum incarnandum:eo ꝙ tale erat quod non recipit ↄpenſationem.occidere aũt hominem licet ſit malum in genere: tamen in ſe non habet defoꝛmitatẽ ſicut mechari Item tale eſt quod recipit dei ↄpenſationẽ ſicut pacẽ rei publice:qᷓtum ad interfectõʒ furũ et maleficioꝝ. et mul⸗ tiplicatõeʒ eccłie:qtum ad interfectõeʒ hereticoꝝ eoꝛuʒ qui impediũt multiplicari eccłiam. 1 nõ eſt ſumile ð iſto actu ſcʒ mechari et de iſto. Sed non videtur hoc eſſe ve⸗ rum. ſ.quia iſtud deum nõ eſſe incarnandum nõ recipit openſatõneʒ ꝙ deus nõ poſſit pᷣcipere oppoſitum iſtius. quia recipit ↄpenſatõnem vt dicit oug.ꝙ alius modꝰſa lutis fuit poſſibilis ſed nullus ↄuenientioꝛ et inqtũ nul⸗ lus ↄnenientioꝛ nõ recipit ↄpenſatõnem: ſed tamen reci⸗ pere poterat ↄmutatõnẽ.et ſic dñs potuiſſet pcepiſſe op⸗ poſitum: et tũc illud ſcʒ deum fuiſſe incarnandũ nõ fuiſ⸗ ſet articulus.¶¶ Item ad hoc quod dicũt.ꝙ iſtud mecha⸗ ri habet in ſe cfoꝛmitatem. et non conuenit precipere eo: ꝓ quanto dicatur habere defoꝛmitatem. Mam pa⸗ ri ratõne cum yſaac eſſet innocens.yſaac innocenteʒ oc⸗ cidere:habebat in ſe defoꝛmitatem: ergo cum eſſet inno⸗ cens non cõueniebat deo pꝛecipere yſaac occidi.⸗ Item quod in ſe non eſt malum ſed indifferens vel licitum:peꝛ pᷣceptum potuerit fieri malũ.vt comedere pomum. ergo ecõuerſo quod in ſe eſt malum:ꝑ pꝛeceptum ſcilʒ dei põt fieri bonum:ergo tam mechari qᷓ; occidere ⁊ hbuiuſmodi ꝑ pꝛeceptum poſſunt fieri bona.¶ Sed contra. licet deꝰ pꝛeciperet ꝙ abꝛabam imolaret yſaac:et non volebat ni ſi bonum:ergo illud erat bonum.eꝛgo eius oꝓpoſitũ erat malum ſcilicʒ imolare yſaac:non eꝛgo ex pꝛecepto dei fa ctum eſt bonum: multomagis nec alia. Solutio.dicẽ⸗ dum.ꝙ ius decalogi emanat a iure naturali.ius autem natnrale reſpicit oꝛdinem creature de ſe vel ad aliaʒ cre⸗ aturam. Item reſpicit oꝛdinem creatuꝛe ad deum.ſupꝛa ius nature pꝛimo modo dictum eſt lex eterna:que reſpi⸗ cit oꝛdinem creature ad œum. vt ſcilicet quelibet creata xo ſubijciatur ⁊ ad deum tendat tanqꝙᷓ ad fineʒ. Supꝛa autem iſtud ius nõ eſt aliud.quia hoc eſt quod dictatur vt deꝰ ſit finis om̃is creature et dñs ·et ſic ↄtra iſtud ius nõ põt aliquo mõ p̃cipeꝛe nec ↄtra pᷣcepta emanantia ab eo.hoc eſt q reſpiciũt oꝛdinẽ in rõne ſubiectiõis vel finis ſᷣ ↄtra pᷣcepta emanãtia a pᷣmo iure põt pᷣcipere h̊ eſt con tra ea q̃ reſpiciũt oꝛdinẽ ad ſe vel ad aliã creaturaʒ.ſicut ipe eſt ſupᷣ creaturã.¶ Ad pꝛimũ ꝗ qð obijcit᷑.ꝙ deus eſt ſupᷣ ius naturale.dm ꝙ verũ eſt ſᷣm ꝙ reſpicit oꝛdinem creature ad creaturã vel creature ad ſe:ᷣ̊ nõ eſt ſupᷣ ius aliud ſic nec ſup ſe.¶ Ad ſcᷣm dom ᷣm phᷣm.ꝙ qdam ſunt q̃ ſtatim dicta ſonant in malũ. ſiẽ illa qᷓ imponũtur a pᷣuatõne oꝛdis creature ad teũ.ſic mechari foꝛnicaꝛi q̃ imponũtur in oꝛdinatiõe q̃ creatura rõnalis auertit ſe a ſummo bono qð eſt finis eius.⁊ ↄuertit ſe ad bonũ com⸗ mutabile:ſed ſpoliatõ nõ pꝛiuat oꝛdinẽ ad deuʒ ſ ſolum ad creaturaʒʒ.ſimiliter ↄcubinatꝰdicit defectum oꝛdinis ad creaturã et nõ ad deũ. et ideo licet poſſit pᷣcipere ſpo⸗ liatõneʒ et coitum ſicut fecit ꝓphe:non tamen foꝛnicatõʒ neq; mechiaʒ. ¶q Ad terciũ dicendũ.ꝙ non ſ. egtur ſi pꝛe⸗ cepit ꝓphe miſceri mulieri foꝛnicarie.q pꝛopier hoc pꝛe ciperet foꝛmcari.nec pᷣcepit ſurtum q hebꝛeis ſpoliatõ⸗ nem pꝛecepit:quia non pcepit vt hoc facerent ex libidine qua impoꝛtant foꝛnicari et furaꝛi.vnde hoc fuit er obedi entia dei. et ſic non fit cõtra oꝛdinem ad deum. In furto enim et foꝛnicatõne ſimilis eſt defoꝛmitas.quia in vtro⸗ qᷓ eſt vſurpatio rei aliene.quia foꝛnicari dicit coire cum non ſua ex libidine:et ſimiliter mechari.cum dico coire cum non ſua: hic pꝛiuo oꝛdinem ad creaturam: ſed dicen do ex libidine: pꝛiuo oꝛdinem ad deum. ſimiliter furtum dicit ꝙ accipiat rem alienam ex cupiditate. cum dico ac elpere rem alienam.pꝛiuo oꝛdinem ad creaturam: ſed di cendo ex cupiditate: pꝛiuo oꝛdinem ad teum. et pꝛopter hoc licet potuerit pcipere coitum ſiue concubitum et er⸗ pouationem:non tamen fornicationem et furtuʒ. 4 Ad quartum dicendum.ꝙ ſunt quedam diſpoſitiones actu⸗ — xxxvujj. um humanoꝛum reſpectu finis prorimi.quedam reſpe⸗ ctu finis vltimi.finis pꝛoximus eſt in creatura.vt ꝙ ali⸗ quis coeat ꝓpter muſtiplicatõeʒ ſpeciei ⁊ ↄſeruatõnem. finis vltimꝰẽ ipᷣe deꝰ. Quedã pꝛiuant ordinẽ ad finẽ pꝛo⸗ ximum et ↄtra illa generaliter põt pᷣcipere.quedaʒ autẽ pꝛiuant oꝛdinẽ ad finem vltimũ.⁊ ↄtra illa nõ:ſicut nec ↄtra ſe.media aũt appellant᷑ ab aug.que dicũt diſpoſitio nem reſpectu finis pꝛimi.vt occiſio ⁊ ↄcubinatio: ſed il⸗ la que ſunt mala de ſe vt mechia et fornicatio et furtum reſpectu vltimi.et ideo illa põt pᷣcipere:iſta nõ.Si auteʒ querit᷑.an poſſit pᷣcipere ↄtra hoc nõ ↄcupiſces.dicendũ ꝙ non.ſi ↄcupiſcere dicat actum ↄcupie interioꝛis.ea em̃ a deo auertit:ſed ſi ſolum dicat actum exterioꝛem: iſtud non eſſet incõueniens.¶j Ad intelligendã rñſionem poſi⸗ tam vltimo et obiectõeʒ dicendũ.ꝙ natura dicit᷑ princi⸗ pium naturale motus et getis creature.vel natura dicit᷑ ipᷣa naturalis poſſibilitas ſiue obedientia creature reſpe ctu creatoꝛis vt de ea faciat creatoꝛ quicꝗd vult. Cont᷑ ius naturale pꝛimo mõ põt.ſcõðo modo non.et ſic contra ius nature pꝛimo modo põt:dummõ non pꝛiuetur ordo creatuꝛe ad creatorem ſᷣm ſubiectõnem debitam. ſimilit dicendũ de natura vt rõne:et ratõne vt rõne.ratio em̃ poteſt reſpicere oꝛdinẽ pꝛimũ ſcʒ creature ad creaturã 2 ſcm.ſ.creat᷑e ad deum. Si ſcõᷣm: hoc modo reſpicit oꝛ⸗ dinem vt nõ coeat aliquis cum nõ ſua.⁊ vt non propter voluptatẽ vel ex libidine.et hoc modo ↄ ipᷣaʒ nõ põt pci⸗ ꝑe ſ̊ pꝛio mõ ſcʒ ꝓut dĩc oꝛdinẽ ad finẽ ꝓximũ vt viſuʒ ẽ. Nueſtio. xxxvuj. de pe? miſſione diuine voluntatis. Onſequenter que ritur de ꝑmiſſione diuine voluntatis.et querũtur tria. Pꝛimo an ↄueniat diuie volũtati ꝑmittere mala. Scðo an iuſte ꝑmittat mala fieri.Tercio qua ratõne ꝑmittat mala fieri. Membrum primũ D pꝛimũ ſic obijcit᷑.augu.xvj.de ci.dei.ſiẽ nõ eſt bñſicentie et bonũ qð maiꝰ ẽ dimit⸗ tat᷑:ita nõ ẽ innocẽtie ꝑcendo ſinẽ ne in g⸗ uiꝰmalũ incidat᷑. Sʒ ꝑmiſſio ẽ reſpctu ma li vt nõ incidat᷑ in malũ guiꝰ:ꝗ̊ nõ ꝑtinet ad innocẽtiam mala ꝑmittẽ.¶ Iteʒ ibidẽ dr.ꝑtinʒ ad innocẽtis officiũ nõſolũ nemini malũ inferꝛe:veꝝ etiaʒ cohibẽ a pctᷣo.ſi g̊ lex et᷑na ẽ lex innocẽtie:&̊ ad ipᷣam ꝑtinet nõ ꝑmittẽ ma⸗ lũ ſiue pctm pᷣ cohibẽ:&̊ nõ pt᷑ mala ꝑmittẽ.⸗ Itẽ Ro.j. 26 ſolũ ꝗ talia agũt digni ſũt moꝛte.glo.ↄſentire ẽ tacẽ cũ poſſit arguẽ:vᷣ deꝰꝑmittẽdo mala tacet cum poſſit ar⸗ guere:g ↄſentit malo:ſ̊ h̊ eſt incõueniẽs. Si &̊ lex eterna nõ ꝑmittit ad q̃ nõ ↄſentit deꝰ. patʒ ꝙ nõ ꝑmittit mala. Cont᷑.ſũma rõ dictat vt creatoꝛ nate ñ diſſoluat oꝛdĩeʒ a do ĩſtitutũ ĩ nata:ſᷣ ſi li.ar.cogeret᷑ ad bonũ vł phibet᷑ a malo:diſſoluẽt᷑ oꝛdo inſtitutꝰĩ rõnali creata. Si q̊ lex etna ẽ ſũma rõ:ex lege ẽ ꝙ ꝑmittãt᷑ mala ⁊ nõ ꝓhibeant᷑ 4l Itẽ nlla creat᷑a q̃ nccitate cogit᷑ ad bonũ ẽ aꝛbitrio li⸗ bera.Si &̊ ſũma rõ dictat ꝙ ſtet libᷣtas aꝛbitrij ĩ creat᷑a rõnali: cũ rõnał creat᷑a creata ſit aꝛbitrio liba.&̊ dictat ſũma rõ q̃ ẽ lex etna: ꝙ ꝑmittãt᷑ mala fieri nec cogat᷑ de ncc̃itate ad bonũ oꝑãdũ. Solo ad h̊ rñdet aug. fau ſtũ.ij.li.dicẽs.ad nat᷑alẽ iuſtĩe oꝛdinẽ ꝑtiet.vt aut pcta ñ fiãt:aut ĩpuĩta eẽ nõ valeãt.qð licʒ eoꝝ ſit:natalis oꝛdo Fᷣuat᷑.⁊ ſi ñ ab aĩa certe a deo·ex qͥ pʒ ꝙ lex et᷑na ſi ꝑmit⸗ tat mala fieꝛi:ñ tñ ꝑmittit ea eẽ ĩpuita. Ad pᷣmũ quod obijcit.ꝙ nõ ẽ ĩnocẽtie ſinẽ ⁊c᷑.dðm ꝙ illa rõ ñ ꝓcedit:ſᷣ iſtud ſeqᷓret᷑.deꝰſinit malũ ⁊ ñ puit ipᷣm: q̊ nõ ẽ innocens Hſ̃ ſic nõ ẽ:ñ eĩ ꝑmittit mala fieri ſine puitiõe.q Ad ſcðᷣm ſoluit᷑ ꝑ illud qdð ſeqꝗtur in illa auẽte quia dicit ꝑtinet ad innocentis officium nõ ſolum malum inferꝛe: verum et cohibere a peccato. et poſt dicit. aut punire peccatum: oo †+ raſue 99 Ppo fa en ſe Poy. wafe ot iſte ꝗ plectitur coꝛrigat᷑ ex ꝑimento aut alij coꝛrigãtuꝛ exemplo.vñ aut cobibet a malo:aut ſi peccat puĩt/ꝓ ipᷣo Ad terciũ dõᷣm.ꝙ ẽ pena in pñti ⁊ pena in futuro.pe⸗ na in pñti ẽ remoꝛſus ↄſcie.⁊ bec ſtatim ↄcomitat᷑ pctm ß nõ pena in futuro.vñ aug.ð fauſtũ ſco li.verant eniz pcetᷣa ↄſcientiaʒ ipſiq; aĩo nocent:cu luce iuſticie peccan⸗ do pᷣuat᷑.et ſi ñ ↄſeqnt doloꝛes ꝗ vel coꝛrigẽdis inferũtuꝛ vpel nõ coꝛrectis vltimi reſeruant᷑.⁊ ſic dom ꝙ dñs ñ cel⸗ ſat aꝛguẽ ꝓ pctᷣo et puĩre ſcʒ in ↄſcĩa:lʒ ñ ſemꝑ arguat do loꝛibo exterioꝛibus.et ſic pʒ ſolutio iſtiꝰ qõnis et qᷣmodo voluntas diuina ꝑmittit mala. Nlembrum ſecundũ Onſeqnt q̃rit. vtꝝ deꝰ iuſte ꝑmittat mala fieri.ad qð ſic Job.xij.habũdant tabnacu la p̃ſfonũ. Greg. oĩpotẽs deꝰ qð iuſte fieri ꝓhibet:iuſtũ eſi vt fieri ſinat. Sʒ iuſticia dei nõ dr niſi duptr. aut iuſticia q ẽ veritas dei: vel iuſti cia q̃ eſt exigẽtia meritoꝝ.nõ iuſticia q̃ eſt exigẽtia meri toꝝ inſtũ ẽ mala ꝑmittẽ· ꝗa pctoꝛ nõ ẽ dignꝰtali ꝑmiſſio ne.nec iuſticia qᷓ eſt vitas dei: qꝛ illa exigit vt ſtati pecca toꝛi reddat᷑ pena. Rñ. iuſtũ eſt ſinere mala fieri. H̊ nõ bñ põt dici de iuſticia q eſt exigentia meritoꝝ. nec & iu ſticia qᷓ eſt vᷣitas dei ſic oñſum ẽ:hᷣ de iuſticia q eſt o.decen tia bonitatis dei. de qᷓ anſel.ſi parcis iuſte: iuſte parcis. qa Hh̊ ↄdecet tuã bonitatẽ·ↄdecet em̃ ſuã bonitatem vt nõ mutet oꝛdinẽ a ſe ↄſtitutũ.ↄſtituit aũt naturã rõnaleʒ li⸗ beram vt faciat qð vult.vnð glo.ad thi.libertatẽ rõnali creature nõ negauit. ptateʒ qᷓ iuſte malos oꝛdinaret ſibi retinuit. lel põt dici ꝙ pctoꝛ ẽ digntali ꝑmiſſione vt.ſ. in ſordibo exñs ſoꝛdeſcat adhuc Apoc.vlt. Membꝛũ teꝛcium Verit᷑ poſtea q̃ rõne ꝑmittat mala fieri de us. Zld ̊ at triplex rõ aſſignat᷑. Pꝛima eſt oↄmendatõ bonoꝝ.vñ aug.in ench. Malũ bñ ordinatũ ? ſuo loco poſitũ: eminẽtiꝰcõ⸗ mẽdat bona. vt magis placeãt et laudabilioꝛa ſint:dum oↄpant᷑ malis. Scoa ẽ eruditio electoꝝ. vñ aug. de coꝛre⸗ ctõne 1 gra. vſq; aveo deus cooꝑat in bonũ.vt ſi qui ho⸗ rũ cuient et exoꝛbitent᷑:et hocipᷣm faciat eis ꝓficẽ in bo num. ga huilioꝛes redeũt atʒ doctioꝛes vt petrꝰ. Tercia eſi exercitatõ 2 ꝓbatio bonoꝝ. vñ aug.in li.de trinitate. boĩs vtiq; ꝓſunt mala vel addendo pctᷣa:vel ad exercen⸗ dam ꝓbandq; iuſticiã. vel ad euita ndũ hꝰvite miſeriazʒ Juxta ̊ querũtur duo.prunũ eſt de oꝛdine maloꝝ.i⸗ uis tactũ ſit ſuperiꝰſcʒ in tractatu de bono.ſcom de coo⸗ peratõne maloꝝ in bonum. Articulpꝛimus D pmũ ſic ꝓcedit᷑.aug.xj.de ci.dei. deꝰ ſm ꝗ⸗ buſdã antitheſis q̃ſi carmẽ pulcerꝛimũ hone⸗/ ſtauit qᷓ latie appellant᷑ opoſita:qð expᷣſſi dĩ vpoſita.Siẽ ̊ vria vrijs axpoſita ſᷣmoĩs pulcritudinem reddũt. vt. ij. coꝛ. vj. p gliaʒ 2 igbilitatẽ ⁊c. ita qdã nõ v⸗ boꝝ ſᷣ rerũ eloqᷓntia ſclłi pulcritudo oponit᷑.vñ ecci.xxx⸗ iij. Intueꝛe ĩ oĩibo oꝑibo altiſſimi vnũ õ vnũ ⁊ duo ð duo Itẽ aug.in li.de na.bo.ſic nos ↄtinẽdo vocẽ decẽter in terponimꝰloqndo ſilentiũ:q̃nto magis ed q̃rũdã reꝝ pᷣ⸗ uatoes decent eſſe facit: ſiẽ reꝝ oĩm ꝑfect? artifex. IYtez aug. rj. de ci. dei. poĩt alið exemplũ in coloꝛibo. ſicẽ picta pulcra cũ coloꝛe nigꝛo ſuo loco poſita: ita vniuerſitas re rũ etiã cũ pctoꝛibo pulcra ẽ.qᷓuis ꝑ ſeipos ↄſidẽatos ſua tefoꝛmitas turpet.¶¶ Itẽ pᷣs. de me ĩ te ſꝑaui.gl.ꝗ videt merita aĩaꝝ ſic oꝛdiaꝛi a ðo.vt pulcritudo vniuerſitatis nulla ex ſui ꝑte violet᷑.in oĩbo laudat deum diſtinguens aliud deũ feciſſe et oꝛdĩaſſe.ſ.vniuerſuʒ bonuʒ: aliud vᷣo nõ feciſſe ̊ oꝛdiaſſe vt malũ. Itẽ aug.in li.de na.boni. peccãtes in ſupplicijs er his oĩbo relinqꝗt᷑ ꝙ malũ ẽ ordia —— natũ. Cont᷑. Aug.in lib.de nata bo.maluʒ eſt puatio modi ſpẽi ⁊ oꝛdis: ẽ inoꝛdinatũ.¶. IOteʒ om̃e oꝛdinatuʒ inqᷓtum hmõi eſt bonũ.i ſi malũ eſt ordinatũ: maluʒ eſt bonũ. Item querit᷑ de ꝙ dicit aug.xj.de ci.dei. vni uerſitas etiã cũ pctoꝛibo pulcra eſt. Querit᷑ vtrũ ſilr pol ſit dici ꝙ vniuerſitas etiã cũ pctis pulcra ſit. Rñ.or⸗ dinatũ dr̃ dupłr. ꝑ ſe:et ꝑ accidẽs ſiue ꝑ aliud. Honum aũt ẽ oꝛdinatuũ vel oꝛdinabile rõne eiꝰad qð eſt:et ratiõe eius in qͥ eſt.⁊ rõe erꝰpᷣm ꝙ ẽ:et in rõne ei qð ex eo eſt. et hoc ſᷣm q̃tuoꝛ cãs.i Qam pᷣmũ ad finalẽ.ſcõm ad materi⸗ alem. terciũ ad foꝛmalẽ. quartũ ad efficientẽ.malũ do oꝛ dĩabile ẽ rõne eiꝰin qͥ eſt.qꝛ malũ ſꝑ eſt in bono.ſic oñdit aug. in ench. et in li.de nat᷑a boni.qꝛ nata in q̃eſt ſꝑeſt bona.et rõne hꝰboni malũ oꝛdinabile ẽ.et hac rõne dici tur malũ oꝛdinabile.dr etiã malũ oꝛdinabile rõne eiꝰſcʒ rõe boni ppoſiti.dr etiã oꝛdiabile rõe boni qð ex ipo eli citur. Quia malũ oꝛdiabile ẽ in rõe eiꝰin qͥ eſt:dic augꝰ. ꝙ peccãtes ĩ ſupplicijs oꝛdiant᷑.qa nullo oꝛdiabile ẽ rone boni qð ex ipo elicit᷑:dic aug.ꝙ deꝰnunq; ꝑmittẽt malũ fieri niſi ex ipſo eliceret᷑ bonũ.¶ Oð ̊ obijcit. ꝙ malü ẽ pᷣuatio oꝛdis.ddᷣm ꝙ ẽ oꝛdo nate ꝑticularis et vlis. ſiue oꝛdo nate:et ꝓuidentie.ANalũ at eſt puatõ oꝛdis pticla⸗ ris ſiue oꝛdis nate.nõ oꝛdinis vtis ſiue ordis ꝓuidłtie. Itẽ ad aliud dõm.ꝙ; oꝛdiatũ d dupłr.aut oꝛdie ꝗẽ in ſe: aut oꝛdie qui eſt in malo.ſicut figuratum dicitur du⸗ pliciter. ANQdalum ergo eſt oꝛdinatum oꝛdine qui eſt in a⸗ lio:cum oꝛdine ꝗẽ in ſe.bonũ at᷑ eſt oꝛdinatũ oꝛdie qẽ in — ipo.¶ Ad aliud dðᷣm.ꝙ cũ dico pctm: dico ſolũ pᷣuatõeʒ vel defoꝛmitatẽ. cũ dico pctoꝛem: dico nataʒ bonã cũ pꝛi uatõne. Rõne ipiꝰnat᷑e cũ puatõne ẽ oꝛdo:nõ rõe ipiꝰ pᷣuatõnis ſolũ.vñ nõ pt dici ꝙ vniuerſitas cum pctis ſit — dr cũ pctoꝛibo.qꝛ nata quis pꝛinata:eſt oꝛdi⸗ nabilis. Articulus ſecundus Onſeqnter q̃rit᷑ de cooꝑatõne maloꝝ ĩ bonũ Querit᷑ ẽᷓ vtrũ mala coopꝑent᷑·et vr ꝙ lic . ꝑ ſu pᷣdictã auẽ teʒ aug · in li.de coꝛrectõne et gra. Cont᷑.xlvij.di.pᷣmi li.ſnĩaꝝ. Eſt aliqd qð ĩ ſe bonũ et cui fit: ̊ nõ ẽ bonũ faciẽti.vt cũ ſpuenit᷑ pauꝑi ᷣ̊ nõ ꝓt deũ. Aliꝗd bonũ ĩ ſe⁊ faciẽti ſᷣ nõ cui fit. vt cũ vitas ꝓyt deum alicui nõ obediẽti p̃dicat᷑. Eſt aliqd ĩ ſe? faciẽti ⁊ cui fit bonũ. vt cũ dᷣitas pᷣdicat t᷑ deũ credẽti.Eſt ali ud qð nec ĩ ſe bonũ ẽ.x faciẽti nocet:⁊ dãnat niſi peiteat vt malũ.ð valet tñ ad aliqd: vr ꝙ malũ faciẽti ñ coopat in bonũ. Itẽ opat᷑ malũ ad dãnatõeʒ: nõ ꝙ coopat᷑ ĩ bo nũ. MRñ.aliꝗd dr̃ cooꝑari ĩ bonũ tripłr. pᷣmo mo vt ꝑ ſe oꝛdiatũ in bonũ vt virtꝰ: gra. Alio mõ ꝙ veloci facit moueri ĩ bonũ.vt pauꝑtas ? inſirmitas. tercio mo ſicut oppoſitũ recedẽs ofert ad intentõeʒ ſui oppoſiti · ſit vehe⸗ mẽtia frigoris ad caloꝛẽ.vt frigꝰniuis recedẽs ad caloꝛẽ HGq̊ mõ pct᷑ʒ recedẽs ĩducit vebemẽtiã doloꝛis ? aꝛdoꝛẽ ma ioꝛẽ bñ oꝑandi.et h̊ ẽ ꝑ ↄñs:ſic cooꝑat᷑ malũ in bonuʒ Ad oba dom. ꝙ maluz nõ cooꝑat᷑ cooꝑonti ſi ꝑſeuẽt ſi recedat.⁊ G̊ ptʒ cũ dr:oĩa cooꝑant᷑ in bonũ his ꝗ Fᷣm ꝓoſitum ⁊c.· Ro.viij.⁊c. Nueſtio. xxxix. de implc tione diuĩe volũtatis ꝑ oꝑa miſcdie et iuſticie. Onſequenter qaue rit᷑ de impletòe ſeu oꝑatõe dimĩa.⁊ ẽ qr⸗ tũ ſignũ volũtatis diuie.Cũ at ponan oↄditoes diuie oꝑatõis miſcðia ⁊ iuſticia 7 detmiatio fit eꝙtũ ad oꝑatõeʒ bonoꝝ eſt inglitio pꝛĩo de oditõibo miſcðdie iuſtie ßm ꝙ dr vm uerſe vie dñi miſcðia vitas. Deinde vo. an ſit detmia tio opatõis diuĩe reſpectu bonoꝝ tm̃. hͦ eſt qrere an o actoꝛe fiãt mala 1c. Mtuz ad pᷣmũ queꝛit iĩ hũc modũ Sriĩo. an ĩ vo ſit ponẽda intẽt õmiſcdie iuſtie. Scðoꝗ4 rit᷑ qᷓ ſit poꝛ intẽtio ĩ deo miſcðie an iuſtie. Tercio vtrũ ĩ om̃ibo oꝑibo dei ſit inuenire iuſticiã 2 miſcdiam. PBond 0: al⸗ GW M„ι —..ο 51.6 1a wo Por . ſen ** 6 nrxß we e dali G „ T “ Af. Lurde⸗ Gol⸗ laun iſ niſc⸗ ſie in dop in dos haloet ſolieſt hvu ſeros! femtſe ſomo Ami nurht eiuſt ſicgi⸗ “ iitee⸗ ſenden hihn lihiſ. ſulie ſix ſiiß Niinde ſonin⸗ ſakpr nne berſ⸗ etg Pr wii Pniue ſong ſalve ta 1uo.G laei ſte⸗ 1Gp fni. ſpe ſeine kiem⸗ Riſin e⸗ n Cd Gnn Alis eſhi Poni ſͤn ſcn innn ſe in ⸗ e n 8 Benn Ghele fatert ſoßti lſpek ded ſarcch aſd kenc dbleitce titni tenli; tſkae eich plicht. oldſeſit dieiuncn fuickin Naiei üpbai noref untit ucten iwi igſepe ugn ſhniidt „ ifng sg teſtt Chen hin ohe⸗ tio⸗ noc, cſ öſe Ctert in 6 . olh Hugmn N ii⸗ it leni Nneſtio Membrum primum B pꝛiinuz ſic obijcit. dam. Mia ẽ triſticia te alieis malis:̊ in eo nõ cadit paſſio:& nec intentõ mie.Silr vr de iuſticia.qꝛ intẽ᷑ tio iuſlie ẽ reddẽ vebitũ:ſᷣ dĩc anſel.in lib. Cur deꝰhõ.ꝙ deꝰnulli dʒ:& in ipſo nõ ẽ intẽtio iuſticie. Solo.dðm ꝙ cũ mia dicat᷑ multipłr.pᷣma tñ rõ hꝰeſt releuatõ miſerie.pt᷑ aũt releuatõ miſerie eẽ duptr.qꝛ vłẽ cũ ↄpaſſiõe releuãtis vel ſine eiꝰↄpaſſiõe.Si 3 dicat᷑ cuʒ ↄpaſſiõe releuãtis:ſic ñ cadit in eo.qꝛ mia h̊ mõ ponit ↄpaſſiõeʒ ⁊ doloꝛẽ de alieĩis mał.nulla at᷑ affectio vł doloꝛ in deo pt᷑ poni.iõ nec mĩa h̊ mõ.⁊ hec ẽ mĩa ᷣm affectuz in deo at nulla cadit affectio. Scõm at᷑ ꝙ mia dj in rele⸗ natõe miſerie ſolũ.ſine ↄpaſſiõe relenãtis: ſic notat mia ſolũ effectũ miſerẽtis ñ affectũ in releuate vel paſſiõeʒ a⸗ liquã.⁊ ſic ẽ in ðo.vñ anſel.ĩ monoł. miſericoꝛs es quia miſeros ſaluas ⁊ pctoꝛibo tuis ꝑcis.mipᷣicoꝛs non es:qꝛ niła miſerie ↄpaſſiõe afficeris.¶ Siłr ce iuſtia dõm.ꝙ; inſtia vno mõ imꝑtat debitũ nccitatis. Alio mõ imꝑtat ↄdecentiã ↄgꝛuitatis.Pꝛio mõ ñ ẽ in deo ſ in nob ꝗobli gamur h̊ debito qͥ ad deñ qͥ ad ꝓximũ. Scðo mõ ẽ ĩ ðo ⁊ hec iuſtia nł aliud dicet᷑ ĩ ipᷣo qꝙᷓ ↄdecẽtia ſue boĩtatis. vñ aug.ĩ monol.cũ punis malos iuſtũ ẽ.qꝛ illoꝝ mẽitis ↄueit.cũ vᷣo ꝑcis mał iuſtũ ẽ ñ qꝛ illoꝝ meritis ̊ qꝛ boni tati tue ↄdecẽs ẽ.⁊ ſic mia ⁊ iuſtia ſᷣm vnã intentõeʒ po⸗/ nende ſunt in deo:ſᷣm aliam non. NMlembrũ ſecundũ „—— Eide q̃rit᷑ q̃ ſit por ĩ dro itẽtio miĩe an iuſti cie.ad quod ſic.pᷣs.vniuerſe vie dñi mia ⁊2 veritas.et apellatur hic veritas iuſticia: quia vnum pꝛo alio ſumitur in ſcriptura lʒ ĩ ̊ differ̃t.ꝙ veritas ĩ dictãdo iuſtia in exeqndo vł ex⸗ hbibẽdo.pꝛiꝰg oꝛdiat mĩaʒ ↄ iuſtiaʒ: poꝛ ẽ in eo rõ mĩe F iuſtie.¶ Itẽ pᷣs.Mĩaʒ ⁊ iudiciũ ⁊c.ſᷣ iudiciũ ꝑtĩet ad iuſtiaʒ:q̊ poꝛ ẽ intẽtio mĩe q; iuſtĩe.¶ Itẽ.ij.coꝛĩ.ij.d pr mĩaꝝ:ſᷣ ñ inuenit᷑ in ſepᷣtura pr̃ iuſtiaꝝ.& intẽtio mie pᷣ⸗ oꝛ ẽ in deo qᷓ intẽtio inſtie.¶ Itẽ ꝙ deꝰ ꝓmittit ẽ ex mia. oꝓminat᷑ ex iuſtia:ſᷣ pꝓmiſſiões di ſũt imutabiles.ij.coꝛ. get pmiſföes ſunt:ĩ illo ẽ.i.ĩmutabiles.ↄminatõnes at᷑ mutabiles.vñ hiere.xviij.repẽte loq̃r aduerſꝰ gentẽ 2 aduerſꝰregnũ.vt eradicẽ ⁊ deſtruã et diſꝑdã.Si pniĩiam egerit gẽs illa a malo ſuo qͥ locutꝰſum aduerſ deã agã et ego pniaʒ:ᷣ qð ꝑtiet ad ĩmutabilitatẽ ꝑ pꝛiꝰeſt in deo:q poꝛ ẽ in deo intẽtio miĩe qᷓ; iuſie. Cont.anſ.in mono. vniuerſe vie dñi mĩa ⁊ vitas.a tñ iuſtꝰ oñs ĩ oĩbo vijs ſu is:⁊ vtiq; ſine repuẽntia. Quia qͥs vis puĩre:ñ ẽ iuſtum ſaluaꝛi.⁊ qbo vis ꝑce:nõ ẽ iuſlũ dãnari.iAã id ſolũ iuſtũ eſt qð vis:⁊ nõ iuſtũ qð nõ vis. ſic ̊ naſcit᷑ de iuſtia mĩa tua. Si & in deo ex iuſtia naſcit᷑ mĩa:ꝗᷓ prioꝛ ẽ intẽtio iu⸗ ſticie ĩ deo ꝙᷓ; mie.¶ Iteʒ anſel.ĩ monol.parcẽdo matł ita iuſtꝰes ſm te ⁊ nõ ſᷣm nos:ſic miſeꝛtꝰes ſᷣm nos ⁊ ñ ſᷣm te. Sʒ pꝛiꝰẽ intẽtio q̃ ẽ fm ipᷣm q ẽ ſᷣm nos:ꝗ̊ ꝑ pꝛiꝰiuſlia ꝙᷓ mia.¶ Iteʒz iuſtia ẽ nõ ſolũ reddẽ qð debitũ ẽ:ſ etiam ſuxꝑplẽ defectũ ⁊ indigentiã.Si qᷓ intẽtio mĩe ẽ in relena⸗/ tõne indigẽtie: ̊ intẽtio iuſtie includit in ſe intẽtionẽ mi ſericoꝛdie: ̊ ꝑ pꝛiꝰdr̃ de deo. Jux h̊ oñdit᷑ ꝙ neutra dʒ dici ſimpłr pꝛioꝛ altera ĩmo ĩ diuer oꝛcĩbo vna? p̈oꝛ al tera ⁊ ecõuerſo.videmeniʒq; ꝙ cã efficits vno mõ pᷣoꝛ ẽ cã finali alio mõ ecõuerſo.qꝛ finał intentio poꝛ ẽ ceteris cauß:in exeqᷓndo vo efficiẽs. Si ᷓ mia pᷣoꝛ ẽ intentõe dei q; mĩaʒ ſꝑ intẽdit iuſtia.pᷣmũ ẽ in executiõe.g̊ᷓ nulla por alta ſimplr:b̊ in diuerſis vijs vna poꝛ alta et econuerſo. Solutio.dᷣm ꝙ iuſtia 2 mia dei multiplr dicunt᷑. dĩ em iuſtia large.ſ.coĩſſime.r ſic iuſtia dei ẽ ↄdecentia ſue bonitatis. Ine iuſtũ ẽgcad decet ſuã bonitatẽ.t iſſe eſt ſupᷣmꝰ gradiuſtie ⁊ m bᷣ loqtur anſel.in monolo. de in⸗ ſticia dicẽs.cũ parcis m alis iuſtũ eſt nõ qꝛ illoꝝ malis. b ga tue bonitati ↄdeceno ẽ. Scdvᷣo mõ dicit᷑ iuſſia coĩter et ſic iuſticia appellat᷑ retributõ ßᷣm erigentiã meritoꝛuʒ. – Nyd . NRe „ 2 * Er 2) 40 Gen S ne een OhE N 7 SDS . 3 7 jn 42 an 2 4 46. Mria xxxix. et jm hoc dicit anſel.in monolo.Juſtum quipee eſt te ſic eſſe iuſtum. vt iuſtioꝛ nequeas cogitari:quod nequaqᷓ eſ ſes:ſi tm̃ bonis et nõ malis merita redderes. Juſtioꝛ em̃ eſt qui bonis ⁊ malis:q qui bonis tm̃ merita retribuit. ſic ex iuſticia naſcit᷑ miſcdia ⁊ ſeueꝛitas.miſcia ẽ in pᷣ miando bonos: ſeueritas in puniendo malos. vnð iuſti cia ſic reſpicit illud qð eſt m pmiando ⁊ puniẽdo.Ter⸗ cio mõ dicit᷑ iuſticia dei ſtricte et ſic accipit᷑ ꝓ ſeueritate que eſt in pumiendo malos. Ande ſic ſe babet ſolum ad puniendũ.⁊ hec iuſticia ẽ ſub iuſticia ↄmuiniter dicta.et de hac dicit.cuʒ punis malos iuſtũ eſt.quia illoꝝ meri: tis ↄuenit.¶. Similit᷑ ex ꝑte miſcdie eſt diſtinguendum dicit multipłr. Uno mõ large ſiue cõmuniſſime. et ſic miſcðia dei apellat᷑ ſuꝑbabũdantia ſue bonitatis ⁊ pie⸗ tatis in erogatõne bonoꝝ.Scðo modo miſcðia dei dici tur coĩter q̃ eſt in erogatõne bonoꝝ ſupᷣ exigentiã meriti Fm ꝙ diuis.ꝙ bonis dat ſupᷣ ↄdignũ malis penaʒ citra ↄdignũ. Lercio mõ dicit᷑ diuĩa miſcðia ſtricte.q̃ ſcʒ eſt in erꝛogatõne liberali boni debiti ſic dicimꝰ ꝙ dñs quẽ⸗ cũq; ſaluat etiã quãtũcunq; meruerit:adhuc tñ liberali⸗ ter ⁊ miſericoꝛdit ſaluat.⁊ bec miſcðia ſolũ eſt in pᷣmiã⸗/ do bonos ⁊ diuidit᷑ hec ex oꝓpoſito ↄ iuſticiã ſtricte ſum⸗ ptam q̃ ecõtrario ſolũ eſt in puniẽdo.¶ Dicendũ q̊.ꝙ cõ tingit ↄpaꝛe miſcdiaʒ ⁊ iuſticiã ſᷣm latitudinẽ ſuã ⁊ gene ralitatẽ.vt.ſ.ſunt ĩ eodẽ gdu.vt iuſtia large ↄꝑat᷑ ad mi⸗/ ſericoꝛdiã large:⁊ iuſtia coĩter ad miaʒ coĩter: ⁊ iuſticia ſtricte ad miĩaʒ ſtricte.et ſic ſꝑ in deo poꝛ ẽ intentõ mĩe qᷓ iuſticie.OQð pʒ.iuſtia em large ſumpta ẽ ↄdecentia boni⸗ tatis diuie:mia large ẽ ſuꝑhabũdatia pietatis diuĩe:ſᷣ poꝛ ẽ ipᷣa boĩtas ꝙᷓ ↄdecẽtia boĩtatis.q;ꝛ ei bonꝰſumme: ideo decet eũ facẽ qð facit ⁊ cũ iuſticia ⁊ nõ ecõuerſo.nã ex eo ꝙ ſũma ẽ bonitas ⁊ ſuꝑ excellẽs:ex h̊ venit ↄdecen⸗ tia.vñ dic anſel.Juſtꝰes.ñ qꝛ nob reddas debitũ:łᷣ qꝛ fa cis qdð decet te ſummũ bonũ:⁊ ita iuſticia large naſcitur ex mĩa large.Silr ↄꝑando diuinaʒ mĩaʒ ſumptã coĩter ad iuſticiã ſumptã coiter:poꝛ eſt intẽtio mĩe.qꝛ ꝙ deꝰ re⸗ muneret ſupᷣ meritũ:h̊ eſt ex ꝑte ſua.ſ.ex ↄdecẽtia ſue bo nitatis ſuꝑercellẽtis ⁊ iſtud ẽ mĩe in deo coĩter dẽe.Qð aũt retribuat ſᷣm merita h̊ eſt er ꝑte nr̃a. Silr cõpando mĩaʒ ſtricte ſumptã ad iuſticiain ſtricte ſumptaʒ. pᷣoꝛ eſt intẽtio mĩe q̃ eſt in pᷣmiando:qᷓ iuſticie qᷓ eſt in puniẽdo. qꝛ om̃e punire in deo oꝛdinat᷑ ad pᷣmiari.qꝛ punitio ma⸗ loꝛũ oꝛdinat᷑ ad pᷣmiuʒ electoꝝ augmẽtandũ.4¶ Si autẽ ↄꝑemꝰmĩaʒ et iuſticiã nõ ſm eqlitatẽ qduuʒ.vt ſi ↄꝑemꝰ miaʒ ad iuſticiã ꝓut eſt ſuꝑioꝛ ſiue in ſupᷣmo gdu q̊ dicit᷑ large ⁊ mĩaʒ coĩter: ſic ſemꝑ iuſlia pᷣoꝛ eſt. ex iuſticia em̃ large ſumpta naſcit᷑ mĩa coĩter ſumpta. decet eĩ ſus boĩ⸗ tatẽ ꝙ puniat malos citra ↄdignũ.⁊ ſic intelligit᷑ auẽtas anſel.ſupᷣpoſita.vñ ex iuſtia large ſũpta naſcit᷑ mia? iu⸗ ſticia coiter ſũpta.ſiłr ex iuſtia coĩter ſũpta naſcit᷑ mĩa ⁊ iuſtia ſᷣm ꝙ ſumit᷑ ſtꝛicte.q̊ꝝ pᷣmuʒ ſcʒ mia ẽ in pᷣmiando bonos:altm.ſ.iuſticia q̃ dẽ ſeueritas in puniẽdo malos ex h em̃ ꝙ retribuit ſᷣm erigentiã meritoꝝ ꝓuenit: ꝙ bo⸗ nis bona ⁊ mał mala retribuat.et ꝑ hoc patet ſolutõ ad omnia obiecta. Mlembrum tercium Eide q̃rit᷑ſi ĩ vniuerſ᷑ oꝑibo dñi ſit iueĩre iuſtiaʒ ⁊ mĩaʒ ĩ hũc modũ.pꝛĩo vtꝝ ĩ oĩbo oꝑibo creatiõis.Scðdo vtꝝ ĩ oibo oꝑibo re⸗ creatõis. Tercõ vtꝝ ĩ oĩbo oꝑibo r̃tributõ nis qtũ ad bñficiẽtiã. Or̃to vtꝝ ĩ oĩbo oꝑibo retꝛibutõis ïtuʒ ad punitõeʒ. Quĩto vtꝝ deꝰmiſericoꝛdiꝰagat cum vno ꝙᷓ cum alio. Articulꝰ?pꝛimus D pmũ ſic. pᷣs.vniuerſe vie d.mi.⁊ vitas.vie at᷑ dicũt᷑ oꝑa.̊ ĩ vniuerſ oꝑibo ẽ ĩueĩre mĩaʒ ſtalk: ĩ oꝑibo creationis.¶ Itẽ glo. ibi mĩaʒ 7 vitatẽ maifeſie nob exhibet.q̃ duo tñ ĩ oĩ oꝑe dñi ſił ſũt et ſi nõ nob maĩſeſte apꝑeãst. Cont᷑.iuſtia dei ) —5 CaZe . — ꝛ c4 Punv.v nialv 2na A 9ee P+ W Cτͤα “ dicitur tripliciter. Vno modo reſpectu exigentie meri⸗ toꝝ.ſ.ſim ꝙ tribuit vnicui; Fm meritum. Alio mõ re ſpectu impletionis ꝓmiſſoꝝ:⁊ ſic dr facere de iuſticia. qñ implet qð.pmiſit. Cercio mõ reſpectu exigentie ꝑ⸗ fectõnis cũ ſcʒ dat vnicuiq; ꝑfectõeʒ ſᷣm ꝓpꝛiã exigenti am ↄſeruatõeʒ ⁊ regimẽ. Scðm h̊ dĩ iuſticia dei reſpe etu ꝑfectõnis creaturaꝝ ⁊ regimis ⁊ ↄſeruatõis eaꝛun demeß in ope creatõnis nullo iſtoꝝ modoꝝ eſt inſticia dei: cũ creatõ ſit eductio de nõ eſſe ad eſſe: in oꝑibus creatõnis nõ eſt iuſticia dei.¶¶ Ieem gꝛeg. ſup iob. miſe ricoꝛdia refert᷑ ad miſeriã.ſed vbi ponit᷑ ſimpłr nõ ens nõ eſt bem nec miſerũ: &ᷓ in oꝑiba creatonis nõ eſt bim — nec miſerũ ergo nec mg 9 Articul?ſecund- Veri iterũ de oꝑibo recreatõnis. vtꝝ in ilł ponẽda ſint ſimul miſcdia et iuſticia. ſiẽ in incarnatõne ꝗ eſt oporecreatõis. Ad quod ſic Ro.xv.dico ihm xpᷣm miſtrũ fuiſſe circũciſiõis ad pfirmãdas pmiſſiones pr̃jm. gentes at᷑ ſup miſcðia ho⸗ noꝛate deũ. vult dicẽ.ꝙ xpᷣc iudeis fecit iuſticiã ga ipᷣis erat pmiſſa.vñ in impletone fecit iuſticiã. Iteʒ fecit eis miſcðiaʒ qꝛ ꝓmiſit incaꝛnatõeʒ. Sʒ gẽtibo nõ fuit pꝛo⸗ miſſa ĩcaꝛnatio:q̊ᷓ ex miſcdia fuit illis exhibita et nõ ex iuſticia:̊ ſimpłr qtum ad om̃s nõ fuit ſimł miſcðia et inſticia in oꝑe recreatõnis. Cont᷑.j.coꝛi.j. loqt apłs tæ rpᷣo.factꝰ? nobᷣ ſapia a co ⁊ iuſticia ⁊ ſctificatõ ⁊ re demptio.⁊ loꝗt᷑ generałr ꝙᷓtum ad om̃s iudeos ⁊ gẽti⸗ les de fructu incarnatõnis: in ↄꝑatione ad gentes fit miſcðia ⁊ iuſticia in oꝑe recreatõnis. Articulꝰ tercius Ercio querit᷑ vtrũ in oꝑibo retributõnis ſi mul fuẽit miſcdia ⁊ iuſticia.Pꝛio de oꝑibo bulſicentie. Scðᷣo de oꝑibo punitõis.de oꝑi⸗ bus bñficentie.an ſit miſcdᷣia⁊ iuſticia in eis. Primo qtum ad delectõeʒ.ſcðᷣo ꝙᷓtum ad bñficiũ tꝑale. tercio qtum ad ſcłificatõeʒ. quarto qᷓtum ad btificatõnem. Etum ad pꝛimũ ſic obijcit᷑.dñs eligit iacob et eſau repꝛobauit.⁊ tñ tantũ erat in vno quantũ in alio.et de pari ſe habebãt:ᷓ ſine iuſticia egit cũ iacob elegit:⁊ ſi ne miſcðia cũ eſau repꝛobanit. 4¶¶ Item młta beneficia dat gbuſdã q̃ nõ dat alijs ꝗ ex equo ſe hñt:̊ ⁊c.¶¶ Iteʒ querit᷑ de oꝑe bñficentie tꝑalis.ſcʒ vtrũ deus de iuſti⸗ cia ↄferat bonũ tꝑale malis hoĩbo.qꝛ dic aug.ꝙ pctor nõ eſt dignꝰpane quo veſcit᷑.ſ̊ iuſiicia reſpicit exigenti am meritoꝝ vel ꝓmiſſionẽ:q̊ nõ eſt iuſticia ꝙ faciat bo num tꝑale pctoꝛibo. Item queꝛit vtꝝ in iuſtificatõe impij ſit miſcvᷣia vel iuſticia.Ad qð ſic. ſic ſe hʒ miſeri coꝛdia ad miſereri:uᷣa inſticia ad iuſtificare:łᷣ miſereri eſt opꝰmiſcdie:qᷓ inſtiſicare ẽ opꝰiuſticie.¶ Contra.de miſcdᷣia ſua iuſiificat deꝰ.nõ ꝗ̊ de iuſticia.¶¶ Iteʒ pctor nõ eſt dignꝰfacẽ opꝰvñ ſit Frat nec pt facere opꝰdignũ ¶ Item. nij.ſniaꝝ opꝰmiſcðie ẽ remittẽ pcta.¶ Itẽ que⸗ ritur de oꝑe btificatiõis pᷣs.miſcðia dñi plena ẽ terꝛa. glo.terꝛa dic nõ celi:qꝛ celi nõ indigẽt miſcðia vbi nul⸗ la ẽ miſeria. In terꝛa boĩs habũdat miſeria. ſuꝑhabũ/ dat dñi miſcdia:& in illa illuſtratõe ſctoꝝ in celis que erit in brificatõne:nõ erit opus miſcðie. Articułꝰ quartus Varto querit᷑ vtꝑ in oꝑibo punitõis ſit mi⸗ ſericoꝛdia ⁊ iuſticia pᷣmo q;tum ad punitõʒ tꝑalem.ſcðo qtum ad punitõneʒ eternam. Itez de punitõe tꝑali ꝙᷓtuʒ ad ꝑuulos ꝙtũ ad adultos Etum ad pꝛimũ querit᷑ de puĩtione tꝑali.ꝗa punit in pñti ꝑuulos de q̃ mouet aug.queſtõeʒ ſic.i¶ ZJos vide mus młtos ſubiectos febꝛibus et penis tꝑalibo poſtqᷓ baptiʒ ati ſunt:ᷣ nõ remanet in eis culpa oꝛiginalis pꝰ baptiſmũ: ꝙ nõ eſt iuſtum eos puniri. ¶ Item poſito ꝙ tales decedat anteꝙᷓ ſint adulti.ad nullã igit᷑ vtilitateʒ eſpn Ni 2* puniunt᷑:nec ꝓyter boc ꝙ meruerũt.qᷓ nõ de iuſticig pu niunt᷑. ¶ Item querit᷑ de penis tꝑalibo quibo puniũtur adulti. maxime de illis quibus vnꝰ punit᷑ pro alio vel maledicit᷑ſiẽ fuit canaan.iſte em chanaan nihil pec⸗ cauerat.vñ deberet hr̃e maledictõeʒ:ſᷣ pater eiꝰtm:ſed illa fuit maledictõ diuia ſiue ꝑ inſpiratoneʒ diuinaʒ vt ſuſponimꝰ: nõ videt᷑ ibi eẽ iuſticia.¶¶ Item ꝓ pctis pa trum filios punit: ꝓ pctis aliorũ punit innocẽtes hᷣ h nõ eſt iuſticia:qꝛ iuſiũ eſt vt ſolũ qii peccaueꝛit puniat᷑ 6 77. ¶¶ Item ezech. xviij. filinõ moꝛiet᷑ inigtatem pr̃is bei ta viuet. et ibidẽ. filiꝰnõ poꝛtabit iniqtatem pꝛis:g̊ nõ iudicat dñs iuſte inigtatem patꝝ in filios. Item ezech.iiij · coꝛruet vnuſqſq; et ↄtabeſcet inigtatibo ſuis. hanc etiã queſtõcʒ q̃rit aug.ioſue vij.filij irael vſurpa uerũt de anathemate ⁊c.vnð dicit ſic.Queri ſolet quõ pctm alteriꝰin alios vindicet᷑.cũ in lege dictum ſit:nec pfes ꝓ filioꝝ nec filij ꝓ patꝝ iniqꝗtatibo eẽ puniendos. Ex q̊ͥ vidr̃ ſᷣim ipᷣm.ꝙ nõ puniat deꝰ iuſte ſilios ꝓ patri bus.¶¶ Item exo.xxxij.nõ fuit aaron punitꝰ ꝓ vitulo cõ flatili:pᷣ ſolũ aꝛgutus.ppłs aũt punitꝰeſt: iniuſte fecit dominus. . Atem queritur de .S. . punitõne eterna q̃ punit deꝰin inferno. primo qtuz ad adultos.ſcᷣo qᷓtum ad ꝑuulos.Circa pꝛimũ queriti an deus poſſit aliquẽ punire in inferno abſq; miſedia. h ẽ punire q̊ntuʒ meruit.ſcdᷣo an aliquẽ punit ibi ablſch milcdia.ſ.quantũ meruit. Etum ad pꝛimũ ſic obijcit᷑ deus põt geꝗd iuſtũ eſt. Sʒ iſie foꝛnicatoꝛ meruit puni ri tanta pena: iuſtũ eſt ꝙ puniat᷑ tanta pena. deꝰ pi illud:ſᷣ ſi punit eũ tanta pena:ſine miſcdia punit. deꝰ põt punire aliquẽ pena eterna abſq; miſcðia.⸗ Cotra ij. ad tbimo.ij.negaꝛe ſeipᷣm nõ põt. ſicut ̊nõ pt nõ pu nire malos qð eſt opꝰiuſticie: ita nõ põt nõ relaxare de pena qð ẽ opꝰmiſcdie.qꝛ ſic negaret ſuã miſcðiaʒ qᷓ ipe eſt: ̊ nõ põt aliquẽ punire in inferno abſq; miſcdia li⸗ ne nõ qntũ meruit. Ytez querit᷑ de actu punitõis eter ne.ſ. an ſine miſcdia puniat aliquẽ aut ſine iuſticia. ad qð ſic.apo.xviij.quantũ glificauit ſe et in delicijs fuit: tantũ date ei toꝛmentũ ⁊ luctũ:ex qͥ ptʒ ꝙ punit qᷓntum meruit. Iez math. vij. in qᷓ menſura meſi fueritis r̃ᷣme tiet᷑ vob · et hᷣ eſt ꝓ tãta culpa tãta pena.et in yſa.xxvij. in menſura ↄtra menſurã cũ abiecta fuerit vindicabis eã. ſ. in mẽſura pene ðↄ menſurã culpe.ex ꝗbo vidr ꝙ de⸗ puniat q̃ntũ meruit. ¶¶ Itez apoc xviij. Reddite ũli ſiẽ illa reddidit vob.⁊ duplicate illi duplicia fm oꝑa eius in poculo qð miſcuit miſcere illi duplũ.⁊ vocat poculũ penaʒ q̃ babilõ afflixit ſctos ſic in biere.xxv. Sume ca liceʒ vini furoꝛis eiꝰ. vocat᷑ calix pena: ̊ magis punit de babilõ qᷓ; meruit puniri ĩ afflictõe ſctoꝝ: pumit pu nitõne et᷑na ſine miſcdᷣia.¶¶ Iẽ yſa.xl. Suſcepit ð ma nu dñi duplicia ⁊c. berñ.ſuꝑ illud ex vſuris ⁊c.ꝗᷓ plus exigit᷑ in penis qᷓ ↄmiſſuʒ ſit in culpis.⸗ Iteʒ plꝰpuni⸗ uit de iob pena tꝑali qᷓ; meruerat.vñ.xvij.ñ peccaui. ſ. tantũ.ᷓ eadẽ rõne plłꝰpuĩt aliqñ aliquem pena etna q; meruit. ¶ Itez cũ puĩt aliquẽ in inferno culpa. ↄſtat ꝙ culpa ẽ tꝑalis:ſ̊ pena etna.ꝭ płꝰpuĩt ipſuʒ qᷓ pecca⸗ uerit. ¶ Itez reatꝰ culpe veĩalis ẽ tꝑalis: mniuſte puit deꝰaliquẽ pena et᷑na/p culpa veĩali.¶¶ Itez ſint duo au vnoin duplo ſit magis pctoꝛ ꝙᷓ aliꝰ. ⁊ ſic vteꝛq; &cedat culpa vniꝰẽ dupla ad culpã alteriꝰ: pena ↄdig vniꝰ eſt dupla ad pens ↄdigna alteriꝰ. vnꝰin inferno puĩ⸗ tur in duplo ꝙᷓ aliꝰ. Sʒ ↄtinget ꝙ vtriq; & aliqꝗd rela xet de ↄdigna pena: magis in qntitate ibtꝛabit c pe⸗ na ↄdigna vniꝰqᷓ; de pena ↄdigna alteriꝰqð patz in nu⸗ meris.ſi em vnsnũerꝰſit duplꝰad aliũ.⁊ de vtroq; fiat ſptractio.ita ꝙ ĩ reſiduis ſit dupla ꝓpoꝛtio:plꝰſubtra⸗ hit᷑ de duplo de ſhduplo: plorelaxat iſti qui magis peccauit de pena ꝙᷓ alij ꝗq minꝰpeccauit qð iniuſtũ eſt. qꝛ magis peccauit qᷓ ille: deꝰ in punitõe cterna aliqñ agit iniuſie: ⁊ ita ſine iuſticia ⁊ miſcdia ſil punit deus er⸗ quos tur po el vapy onai⸗ t o ig̃ nisar hop irl “H nin wsute ſhemie mpen woli⸗ Eftlon dlismen Erbise (ollia. nnic nesl „ d diili tayai orel bonltt⸗ holoa lis oven nnof apeino Gienne mnptain ngeti Nkentis Ulign (eſtiadin bechas notamfe aſaire Pnia Ngoi facietis lſncĩn litq⸗ Tiben dnspon teigbo kragte Plleti Jhte lune⸗ ſa wu ſbin⸗ cnin enie nui Mtup. ſſof detgii Muceno wriin ſe Queſtio vxxxix. Pilann ma P peccatoꝛes eternalif. Iez querit᷑ de punitõe eterna diſpoſitõis:ſic eſt iuſticia in creatiõe.qꝛ iuſtũ eſt vt qð N quo ad puulos.vtꝝ iuſte ⁊ miſcditer puiat eos. Et vi us diſpoſuit ⁊ oꝛdinauit: impleat. ſi creatio crat ĩ 4 hl 6 cetur ꝙ ſine miſcdðia puĩt eos decedẽtes ſine baptiſmo eterna diſpoſitõne: iuſticia erat ꝙ exequen et ab ipo.qꝛ Cinie qꝛ punit eos pena ↄdigna peccato oꝛiginali ĩ qͥ decedũt hoc ſue diſpoſitioni ↄdecebat.ſicut iuſticia eſt vt qð ꝓ⸗ W nihil relaxãdo de pena.g̊ punit eos e miſcðia. ma⸗ miſit impleat. Si aut appellet᷑ iuſticia diuina ↄdecẽtia ſbhiszr ioꝛ pʒ.qꝛ punit eos carentia viſionis que eſt potentia equitatis:ſic reſpicit opus retributõnis.qua retribuit ngitüb condigna peccato oꝛiginali.ſ̊ de hac pena nihil rela ſim merita:bonis bona malis mala.vnde hu. de s. vic. ſetpmti rat.q; aut relaxaret qͥ ad diuturnitateʒ pene iſtiꝰ: out Juſticia equitatis eſt qua retribuit᷑ patienti qð eiꝰme⸗ Nnmnpri quo ad acerbitateʒ. nõ relarat te ea quo ad diuturni⸗ rito debet᷑. Et anß.in monolo.oñe iuſium elt te ſic eſſe nanſitss tateʒ:qꝛ pena iſta eſt infinita quo ad dinturnitatẽ 2 ꝑ⸗ iuſtum: vt iuſtioꝛ nequeas cogitari.qð nequaqᷓ eẽs: ſi ſonggen petua.ſiłr mihil relaxat de acerbitate:qꝛ carentia viſi⸗ tm bonis bona ⁊ nõ malis mala redderes. Juſtioꝛ.n. gurſſtis onis dei cũ ſit priuatio:nõ recipit magis ⁊ minꝰ. et᷑ ĩ eſt q ⁊ bonis ⁊ malis:q; qui boĩs tm merita retribuit. ltaclf oĩbus ꝑuulis eſt equalis reatus rõne cuiꝰ nõ punitur Si aũt axpellat᷑ iuſticia dei Fm ↄdecentiã miſeratõis. nenſcnge minus vnus ꝙᷓ alius.ꝗ̊ ſine miſcðia puniũt᷑ ꝑuuli pe⸗ Heſt vt ſp puniat citra ↄdignũ remunẽt ſupᷣ cõdignũ. Netunſtne na ↄdigna.4 Itez aug. dicit. ꝙ carentia viſionis dei ẽ vnge ro. viij. Qõ ſunt ↄdigne paſſiones hꝰ tꝑis ad futu ſpnigte maxima pena.⁊ peccatũ oꝛiginale minimũ peccatũ ẽ. ram głam 7c. 4 Silr aũt intentio mil. cðie multiplrẽ. ſlo⸗ prn ̊ꝑuuli ꝓ minimo peccato puniũt᷑ maxima pena. ergo VUno modo dicit᷑ miſcðia reſſ pectu releuatõnis mißie. ppnſ⸗ deus iniuſte ⁊ immiſciter agit cũ illis.¶ Item in vi⸗ Alio mõ dicit᷑ reſpectu ſupplemẽti defectus. Itez ĩmi⸗ giniurſet ſione dei eſt maxima gła.q̊ᷓ in carentia viſionis dei ma ſericoꝛdia primo mõ ſumpta.ſ.affectus ⁊ ↄpaſſio ĩ re⸗ xima pena.qꝛ maxima pena 1 maxima gła ſunt oria. leuante. 7 ꝙ̈tum ad h̊ nõ eſt miſcdia in doo. Miſcdia Sꝑuuli ꝓ peccato oꝛiginali puniũt᷑ maxia pena. IYtẽ aüt quia eſt ĩ ſupplementũ defectus: multiplr eſt. m ꝙ „N er viſione dei eſt maxrima delectatio. q̊ᷓ ex carentia viſi defectus multipir eſt. Eſt. n. defectus qtum ad eẽ.⁊ B finognd onis maxima triſticia.ꝗ̊ maxima pena.⁊ inde vt pus. eſt in re qᷓ non eſt. qꝛ iſte defectus eſt ñ eſſe. ſupplemen⸗ imüefn Ex his omnibo videt᷑ ꝙ nõ in omnibo oꝑibo ẽ mileri⸗ tũ aũt h⸗ defectus eſt in creatiõe:que eſt exitus de non bicznſ coꝛdia. Solo. dom ad omiq iſta. ꝙ intentio iuſticie eſſe in eſſe. ſic ͤ in oꝑe creatõis ẽ miſcdia: que ẽ ad ſup unitſbicke miſcðie multiplłr accipit᷑. Si accipiant᷑ eoꝝ intentio⸗ plementũ defectus qtum ad eſſe.⁊ m h̊ dicit᷑ ĩ p̃s.mi⸗ imüͤſtchie nes large:ſic ſunt in opibus dei miſcdia ⁊ veritas.vnð ſeratõnes eius ſuꝑ omia opa eius.Eſt alius defectus ꝛnentn pᷣs.vniuerſe vie dñi miſcdia ⁊ veritas. Glo.in oĩ oꝑe qui eſt qtum ad bñ eſſe. ⁊ ſic eſt miſcdia ſemꝑ in celis. anngoig dñni ſimul ſunt:etſi nõ nobis manifeſte appareant. o creatura.n. nulla põt ꝑ ſe ſubſiſtere ſine regente.quia Cpung tandũ q̊ ꝙ iuſticia dei dici᷑ multipłr. vno mõ dicit᷑ vt dicit aug. ꝙ omis creatura ſub vicio eſt. nõ vicio culpe a An ↄnotet᷑ erigentia meritoꝝ.alio mõ vt cõnotet᷑ ↄd ecẽtia aut penalitatis: ̊ vicio deſectus. qꝛ nulla ꝑ ſe põt eſſe ͤrtin bonitatis diuine. hec diſtinctio ſumit᷑ ab anſ.in mo⸗ ſine ↄſeruatoꝛe.̊ᷣ etià mõ eſt miſcðia in beatificatõe.ñ lhorer nolo. dicẽte. Cũ punis malos iuſtum eſt: qꝛ illoꝝ meri qꝛ ſit ibi defectus vicij vel penali tatis: ſ̊ quia ſꝑ ↄFuat RlR tis ouenit.cũ po parcis malis iuſtũ eſt. nõ qꝛ illoꝝ me ipſas aĩas in ſua gka.⁊ hoc eſt qð dicit glo.ſuꝑ illð pᷣs. Gnſcheſt ritis:b qꝛ bonitati tue condecẽs ẽ. Prout ꝗdicit᷑ iuſti⸗ MWiſcðia dñi plena terra. oĩa indigent dno ⁊ mi zmine cia pꝛimo mõ:ſic nõ inuenit᷑ in omni oꝑe dei.quia nec ſeria 2 felicitas.qꝛ ſine illo miſer nõ ſubleuat᷑: felix nõ e iüſicn, exigentia meriti inuenit᷑ in omni oꝑe eiꝰ. Scðdo vo mõ regit᷑.ſic ̊ in oꝑe creatõis eſt opus miſcðie qʒ ẽ ibi in⸗ alihpſit ſumpta in omni ope dei inuenit᷑: p diuerſ imode. vñ di⸗ tentio ſupplementi defectus qui ẽ nõ eſſe.⁊ eſt ibi opus vmntiun ſtinguẽdũ eſt. qꝛ in deo eſt odecentia ptãtis. eſt in eo iuſticie.ſ.odecentia bonitatis in oꝑe diſpoſitõis. vt vi⸗ ventis ine ↄdecentia ſapie:2 ↄdecentia diſpoſitõis: 2 ↄdecẽtia eꝗ ſum eſt. 4 Sʒ tunc querit᷑ qũo ibi diſtinguũt᷑.⁊ doᷣm ifſarri tatis: 2 odecentia miſeratõis. hec. n. omĩa oplectit᷑ ↄde P creatura erat in poꝛdinatiõe diuine diſpoſitõis.ita nnicahe centia diuine bonitatis. ſi & dicat᷑ iuſticia ↄdecẽtia ſue ipſa nõ erat:ſiue erat nõ ens in ſe. Juſticia ̊ᷓ reſpiẽ icf ptãtis: hec prie apparet ⁊ ponit᷑ in oꝑe iuſtificatiõis. poꝛdinatõʒ que erat in diuina diſpoſitõe.qꝛ ita pᷣoꝛdi⸗ ecieiif 2 eſt qð dicit᷑ ro.ix. ſi deus volens oñdere iraʒ 2 nauerat deus ⁊ diſpoſuerat.iuſtum eꝛat ꝙ creaturã ꝓ⸗ fnogee⸗ notam facere potentiã ſuã: ſuſtinuit in multa patiẽtia vuceret. miſcdia aut reſpicit ñ eſſe ex pte creature. exqᷓ Crntti vaſa ire apta in interitũ. vt oñderet vaſa gle ſue. EUnð eniʒ creatura erat nõ ens de ſe:nec de ſe poterat in eſſe R vnũ iuſtificat alium nõ: B facit iuſticia ptãtis. vnde ꝓgredi:dĩne fuit miſcdie ꝙ ip̃aʒ ꝓduxit ad eẽ.¶ Scðzʒ D Hugo in li. c ſacramẽtis. Juſticia alia eſt ym de bitũ &pdicta pʒ rñſio ad rõnes ꝓbantes ꝙ in oꝑe creatõis Pepnt faciẽtis. alia eſt m mer itũ patiẽtis. Juſticia 'm debi nõ ſit miſcdia ⁊ iuſticia. Eſt.n. ibi iuſticia ſicut dictuʒ 8 ſtta tũ faciẽtis eſt ptãtis: quia ſine imiuſticia licet faciẽti ſi eſt:que eſt ↄdecentia bonitatis diuine.⁊ illa reducituꝛ ſch velit qð eius ptati debet. Juſticia equitatis eſi qua re ad illũ predictũ modũ iuſticie qui eſt in impletõe pro⸗ fonl 4 tribuit patienti etiã ſi nolit qd eius merito debet.cũ 5 miſſi. Silr de micdia pʒ ſolo.qꝛ nõ eſt ibi miſcdia re⸗ ur cxus punit peccatoꝛẽ iuſte facit: quia eins equitati de⸗ leuatõis miſerie: h̊ que eſt in ſupllemẽtũ defectꝰ ꝗᷓtum icu bet vt hoc poſſit ſi velit. cũ ðo deus iuſtificat pcr̃oꝛẽ iu⸗ ad eſſe.¶ Aꝗ ſecũdũ pʒ ſolutio. Sʒ ad obiectõʒ q obij ſt ſte agit ? iuſtus eſt inſticia ptãtis:quia h̊ ei licet.Si at cit᷑.ꝙ quo ad gentes nõ ſi it iuſticia in oꝑe recꝛeatõnis. hap 8 appellet iuſticia dei odecentia ſue ſapie: ſic eſt iuſticia dom ꝙ iuſticia dei põt dici ↄdecẽtia boitatis ſue.⁊ ſic ie 4 di in electione 2 reprobatiõe. ſic iuſte elegit iacob 2 fuit in incarnatione iuſticia quo ad gẽtes. qꝛ ſicut diẽ int eſau reprobauit. ↄdecens. n. eſt ſapie vt det illi gatiaz anß. nõ eſt iuſtum vt deus creaturã rõnaleʒ quaʒ fecit * queʒ ſcit bñ vti gratia: 2 illi n quẽ ſcit male vti.ad mi⸗ ad beatitudineʒ:oĩno ꝑire ſinat.i.nõ odecet ſuã bonita nie nus ̈tum ad radicatõeʒ ⁊ G eſt qʒ dicit ambꝛo. deus teʒ · Alio mõ dicit᷑ iuſſicia que ẽ ↄdecentia veritatis in n s Rmeuti gratia quez ſcit ſibi leruitux : 2 illi ñ quem ſcit deo. ⁊ hec eſt in implendo ꝓmiſſuʒ.ꝛ iſia ñ fuit ibi quo 8 ibi nõ ſeruitux. 2 hoc eſt dare cui dandu eſt: 2 ñ dare ad gẽtes.⁊ ita lʒ ñ fuit ibi iuſticia que reſpicit ꝓmilſio e enen⸗ dandu eſt. H eſt de ↄdecentia ſapie. In ſapiẽtia nẽ que eſt ↄdecẽtia veritatis: fuit tñ ibi iuſticia q ẽ con uti e em e lpreltia nõ ſolũ ſtatus qui nũc eſt:pᷣ etiã qui futu ccentia ſue bonitatis.4! Ad alia & que queruntur de ſh 4 rus elt. igeo bñ dicit. ꝙ dat illi gram quez ſcit ſibi ſeꝛ ope retributõis qtũ ad bñficentiaʒ:pʒ ſolło.Ad illð rne enoſt auia n eſt pññs ſapie ſue.ꝛ ideo iuſtum 2 odecẽs qð obicit e iuſtificatõe. dom ꝙ; nõ ſic ſe hzʒ iuſtificaꝛe p .* P ſic aciat. Eñ etli ſint duo eque diſpoſiti cũ deus ad iuſticiã ſicut miſereri ad miſcdiaʒ. qꝛ iuſtificare nõ ui 4 at gram vni:alij nõ. qꝛ lʒ ſint diſpoſiti ex equo qtũ ad dicit iuſte facere:pᷣ de iniuſto iuſtũ facere.⁊ hoc ñ ſolũ wi, ter iniuſte an en bimmo ynus vtet iuſte al⸗ eſt opus iuſticie ſ miſcdie. Sed dom ſic. ſicut ſe habet . . ter iniuſte.Si aũt appelletur diuina iuſticia ↄdecentia iuſte facere ad inſticiã:ita miſereri ad miſcdiam.quia * — „ „9n Coam Qd A5 p. 0 ope 9 r4 „ „. h Juna 2 — 2 . 7 gJ.) ueſR * 9e.* 6or e ſpoicml p'nr nes; een △ 1Lα ⸗ rere Cas⸗ — Ae Aen ſ arn e i ſhe — G. fhabcn cſr hſha pin As gReen ſtasw E R drd e e . Aca) s A Ee e e. etng N. wa pgr d ſrrir Ah. . e e n ee e ern er. Ae reee d Ffe Sem „dren vor. He ve ve rnen Hirid ſn⸗ an or. iuſte facere eſt opus iuſticie:nõ iuſtificare.qꝛ iuſtifica re eſt ñ debitũ reddere.4l Ad ſecũdã ratõʒ dom.ꝙ ipᷣa ꝓcedit de iuſticia que eſt ↄdecẽtia dĩne bonitatis·quia hec ſp eſt in iuſtificatõe pctoꝛis.qꝛ ñ decet ſummã boni tateʒ:vt rõnalez creaturã quã fecit ad btitudineʒ:oĩno pire ſinat.vt dicit anp.h̊ nõ ꝓcedit de iuſticia q̃ reſpic exigentiã meritoꝝ.¶l Ad illð qð obijcit᷑ de ꝑuulis.di⸗ cendũ ſicut dicit Yꝓo.dam̃.ꝙ diuina ꝓuidẽtia concedit multotiẽs iuſtũ incidere in calamitates:vt eã q in ipſo latet virtutẽ alijs manifeſtã faciat.vt in Yob.aliqñ co⸗ cedit incõuenientiũ quid agi:vt ꝑ oꝑatõʒ eſtimatã in⸗ cõuenienteʒ magnũ ꝗd ⁊ mirabile dirigat᷑.vt ꝑ cruceʒ ſaluteʒ hoim.⁊ pᷣm aliũ modũ ↄcedit pati ſcẽm male vt nõ ex recta conſcia excidat:vel ex data virtute ⁊ gatia in ſuꝑbiam erigat.vt in paulo. Derelinquit᷑ ꝗs ad tpᷣs in directõʒ alioꝝ:vt ꝙ ſᷣm ipſum intẽdentes alij erudi ant᷑.vt in laʒaro ⁊ diuite. naturaliter.n.vidẽtes qͥſdaʒ patientes cruciamur. Derelinꝗt᷑ quis in alteriꝰ głam nõ ꝓpter ꝓpriũ vel parentũ peccatũ.vt ꝗ a natiuitate ce cus in głam filij boĩs. Jo.ix.neqʒ G̊ peccauit neqʒ pa⸗ rentes eius:ł̊ vt maniieſtẽt᷑ oꝑa ci in illo.rurſus cõ⸗ cedit᷑ ꝗgs pati in alterius zelũ.vt głia eius qui paſſus ẽ magnificata: impiꝗ alijs paſſio fiat ſpe futuꝛe gle ⁊ et⸗ noꝝ bonoꝝ deſiderio.vt in martiribo.Cõcedit᷑ ꝗs ĩ ne phaꝛiã incidere oꝑationeʒ qñq; in directõz alteriꝰ de⸗ terioꝛis paſſionis.vtputa eſt quis elatus ĩ virtutibo 2 directionibo eius.ↄcedit hũc deus in adulteꝛiũ incidẽ: vt ex caſu in ſenſuʒ vemẽs ꝓprie infirmitatis hũiliet᷑. 2 adueniẽs confiteat᷑ dño.punitio nõ reſpicit ſꝑ me⸗ ritum patiẽtis:ſ̊ aliqñ głam dei.ſicut de ceco nato.ali qñ vtilitateʒ alioꝝ:vt.ſ.attendat ʒelum tei in alijs ⁊ ꝓ fectum ad virtutes:⁊ incutiat timoꝛẽ in pctoꝛibo.ꝑuu⸗ lis ꝗ̊ nõ eſt punitio ꝓpter meritũ exqͥ baptizati ſunt: hᷣ Apter alias cauſas.ſ.ꝗpter alioꝝ vtilitatem. In bac g punitõe nõ eſt iuſticia pſonalis que reſpicit meritũ ꝑ⸗ ſone patientis:̊ᷣ iuſticia generalis que reſpicit vtilita teʒ 2⁊ coꝛꝛectionẽ in alijs.¶. Ad illud qð querit de peis tꝑalibus quibo puniũt᷑ adulti.ſ.vnus /ꝓ alio.ſicut cha naan ꝓ patre ſuo.dom ſᷣm aug:.ꝙ cuʒ duplex ſit pena. ſcʒ eterna ⁊? temꝑalis.nũqᷓ; vnus punit᷑ ꝓ alio.ſ.pena eterna:tñ tꝑali ↄtingit ꝙ vnus ꝓ alio punit᷑.vñ augꝰ. Joſue.vij.ſuꝑ illð.filij iſrł pꝛeuaricati ſunt ⁊c.nõ ẽ cre endũ in penis que poſi moꝛteʒ irrogant᷑: aliũ dãnari poſſe ꝓ alio.ſ̊ in his tm̃ rebo hanc irrogari penã:q̃ fi⸗ nem fuerüt habiture.⁊ ſic pena temꝑali bñ punit᷑ vn⸗ ꝓ peccato alteriꝰ.⁊ reddit ibi aug.cauſaʒ volens dicẽ ꝙ pena eterna non oↄfert:ſᷣ pena tꝑalis eſt ad ſalutẽ.va let.n.primo ad cautelam in declinãdis ⁊ vitãdis ma⸗ lis.qꝛ in G̊ oñdit᷑ quantũ peccatũ eſſet ſi omẽs peccaꝛẽt ⁊ quantũ mali ꝓ vnius peccato infligat᷑.ſ.vt ñ ſint alij ſecuri.⁊ h̊ eſt qð dicit augꝰ.in illa glo.ſimul ſigtũ ẽ q̃n tũ mali eẽt ſi vniuerſa multitudo vel ↄgregatio peccaſ⸗ ſet.qñ vnus ita quideʒ potuit vindicari: vt ab eo poſ⸗ ſent ceteri eſſe ſecuri.⁊ loquit᷑ ibi de achoꝛ.ſic fuit cha/ naan punitus ꝓ patre ſuo.ad Hh.n.ↄferebat pena iſta: vt omẽs filij ſemꝑ eẽnt in bonoꝛe pris. Valet etiam ⁊ ↄfert pena ad remouendã negligẽtiã in faciẽdis boĩs. 7 in h̊ oñdit᷑ ꝙ ſic dʒ eẽ in ſocietate hũana: ſic eſt ĩ mẽ⸗ bris coꝛꝑis.vt vnus ſit ſolicitus de alio ſicẽ vnũ mẽbrũ de alijs mẽbris.ñ ſicut cayn dixit.nũqꝗd cuſtos fratris mei ſum geñ.iiij.vñ.j.coxꝝ.xiiij. ꝓinuicem ſolicita ſunt mẽbra.⁊ ſi ꝗdeʒ patit᷑ vnũ membꝝ:ↄpatiũt᷑ omĩa mẽ⸗ bra.ideo ꝗ̊ ꝓ achoꝛ punit alios Joſue.vij.vt tollat ne⸗ gligentiã ⁊ vnꝰ ſit ſolicitꝰ ꝓ alio.⁊ G eſt qð dicit aug.ĩ eadeʒ glo.Oñdit᷑ quantũ ↄnera ſit in ꝓpli ſocietate ipᷣa vniuerſitas.vt nõ ſolũ in ſeipſis ſinguli: ſ̊ tanq; ꝑtes ĩ toto exiſtiment᷑.⁊ ſic pʒ qũo eſt iuſticia qũ vnꝰpunit᷑ ꝓ peccato alterius pena tꝑali.¶ Oð obijcit᷑ꝙ ſilius nõ poꝛtabit iniquitatẽ patris.DPicendũ ꝙ penã pr̃is et᷑nã nõ poꝛtat:niſi ſit imitatoꝛ paterne malicie.ſ̊ tũc etiã ñ P 0 r X) ne, . Poat J H*τια Pel. Lapf Jane A – P nu LN N Del pan v alio na ſ yn Fa, „ poꝛtat penã eternaz patris: ſuã quã meruit. penaʒ tñ tꝑaleʒ patris bñ poꝛtat de iuſticia.ꝗ¶ Ad obiectõeʒ au guſti. ſoluit ipſe augꝰ.in illa glo. dicẽs. An illud iudi⸗ cantibo homibus preceptũ eſt nequaqᷓ ꝓ alio puniant. ci aũt iudicia nõ ſunt hmõi.quia alto ⁊ inuilibili ſuo ↄſilio nouit.quatenꝰ extendat etiã hoĩm tꝑaleʒ penaʒ ſalubꝛẽq; terroꝛẽ.vt nõ ſolum ſe quiſqʒ cuꝛet in ppło:pᷣ inuiceʒ ſibi adhibeãt diligentiã.⁊ tanq; vniꝰ coꝛpoꝛis 7 vnius hoĩs alia ꝓ alijs ſint membra ſolicita.q Ad il lud qð obijcit de aaron.qui ñ fuit punitus ⁊ tñ ppłs fu it punitus.DOicendũ ꝙ immo punitꝰ fuit.ſ̊ ñ pena ma⸗ nifeſta ſed occulta.punitus.n.fuit illa pena q̃ eſt in ſa⸗ crificio vitule rufe ꝙdiu vixit.⁊ ꝓ eo omẽs ſaceꝛdotes. pena illa erat:ꝙ iſte qui imolabat immũdus erat.nu⸗ meri.xix.⁊ pena in omẽs ſacerdotes immolãtes iſtaʒ victimã tranſiuit.qui dum alios mũdabãt ꝑ hoc ſacri ficiũ:ipſimet inficiebant᷑. Nõ fuit aũt aaron punitus pena manifeſta. inſignũ ꝙ prelati delinquẽtes ñ debẽt puniri manifeſte ſ̊ occulte.⁊ ſuꝑ h̊ etiam quidã cano⸗ nes fundãt᷑. Ad illð qð querit᷑ de punitiõe ef᷑na.an ſcʒ deus aliquẽ poſſit punire in inferno quantũ meru⸗ it. Dicẽdũ ꝙ dupłꝛ ↄtingit loꝗ de potẽtia dei.aut de po tẽtia abſoluta: aut de potẽtia ᷣm ↄdecẽtiã boĩtatis.lo⸗ qndo ꝗ̊ de potẽtia abſoluta:dðm ꝙ poſſet.ſ̊ nõ de potẽ tia que eſ m ↄdecentiã bonitatis.qꝛ ñ decet ſuã boni tateʒ que eſt ſuꝑabundans:ꝙ ipſe puniat abſqʒ iniſeꝛi coꝛdia.Et ꝑ hoc pʒ rñſio ad obiectũ in ↄriũ.qꝛ pꝛoce⸗ dit referendo potentiã ad eum qui meruit. verũ eſt eni qꝙ; ex paꝛte illius iuſtum eſt.ſᷣ̊ cũ infert vltra.deus põt qð iuſtum eſt. diſtinguẽdũ potentiã vt dictũ eſt. Ad illud qð ſexto querit᷑ de actu punitõnis eterne.dom ꝙ; triplerx eſt ibi taxatio. Prima.ſᷣm exigentiã meritoꝝ. 2 hᷓ̊ ſᷣm naturã generis nõ deſeẽdendo ad aliqͥtaʒ inten ſionis.verbigr̃a.taxauit dñs aceꝛbitateʒ pene debite p moꝛtali peccato.diffiniẽs ꝙ ei debet᷑ gebennalis: ſicut merito virtutũ tebet᷑ ſuauitas celeſtis.⁊ maxio marĩa ⁊ maioꝛi maioꝛ.Scða taxatio eſt ᷣm exigentiaʒ meri toꝝ deſcendẽdo ad aliquotã intenſionis. vt tanto pcto tanta pena ⁊ nõ maioꝛ debet᷑.⁊ hec taxatio iuſticie ẽ ſi⸗ cut ⁊ prima.Tercia taxatio eſt miſcðie deſcẽdẽdo iteꝛũ ag aliqͥtaʒ intẽſionis taxãdo quãta reddet᷑ ñ qnta debe tur. Dicimus ꝙ pꝛimo mõ ſꝑ punit᷑ peccatũ pena cõ digna ⁊c opꝰ iuſticie.Scðo mõ nũꝙ pẽa ↄdigna.Ceꝛ cio mõ ſꝑ ẽ opꝰmiſcðie ↄiũctũ operi iuſſicie.vt iuſticia ad q̃litatẽ pene ⁊ quãtitatẽ generis.miſcðia vo ad qͥn⸗ titatẽ ſpãlit eiuſdẽ acerbitatis inſlictã. 4 Ad primũ &̊ᷣ dðm. ꝙ eq̃litas pene ⁊ culpe pᷣt eẽ Fm genꝰ.vt ſi mltuʒ peccauit młtũ puĩat᷑.vel p̃ᷣt eẽ ̃m det᷑natã rõʒ. Qñ . dr q̃ntũ głificauit ſe tãtũ puniat᷑.loꝗt᷑ de eqᷣlitate pene ad culpa ſm genꝰ.q.d.qꝛ młtũ peccaueꝛit młtũ puiat᷑ ñ cæ eqᷣlitate ſᷣm rõeʒ detmĩatã.⸗¶ Ad ſecũdũ ꝑ idem pʒ ſolo.¶ Ad tciũ qð dic duplicate illi duplicia.dõᷣm ñ dr̃ h̊ m qᷓntitatẽ potẽtie. vt.ſ.ĩ duplo reddat᷑ ma⸗ 4oꝛ pẽa.ſ̊ hͥ dr ſᷣm ꝓpoꝛtõeʒ.vt ſic peccauit hõ ĩ ai ⁊ in coꝛꝑe: ita puĩat᷑ pea ĩ aĩa ⁊ ĩ coꝛꝑe. vñ dʒ ei duplicari pẽa.q;ꝛ dupler dʒ pẽa eẽ.ſ.ĩ coꝛꝑe ⁊ aĩa.⸗ Ad qrtuʒ pʒᷣ ſoto ꝑ G̊ idẽ.¶¶ Ad ꝗntũ dðʒ.ꝙ ĩ cłpa ẽ delectatõ t᷑nſito ria ⁊ ẽ ibi intẽtõ delectatõis:q ẽ ĩ infinitũ ⁊ ꝑpetua.qa pctoꝛ hʒ volũtatẽ ſꝑ peccãdi.Mtũ ad pᷣmũ veꝝ t᷑.quia ploexigit᷑ i peĩs qᷓ ↄmiſſuʒ ſit ĩ culpis. qꝛ delectatio vel culpa ẽ tnſitoꝛia:pẽa at ñ ̊ ꝑpetua. Oꝛtũ po ad volun tatẽ delectãdi qᷓ erat ĩ ĩfinitũ n ẽ illð ĩtelligẽdũ.ĩmo cit ↄdignũ puĩt᷑.¶. Ad ſextũ doᷣm.ꝙ ẽ pẽa ad cautelã.⁊ eſt pẽa ad vindicatõz.pẽa ad cautelaʒ ẽ ad augmtũ ⁊ exeꝛ citiũ virtutuʒ ⁊ ad ipſoꝛum eſtimationẽ.ſicut ad demõ ſtrationeʒ patientie.⁊ tali pena fuit Job punitus: ſed non pena que eſt ad vindictã.de qua ꝓcedit rõ.⸗ Vd ſeptimũ dicendũ.q de iuſlicia punitur culpa wonal pena eterna.in peccato.n.ſunt duo.primũ ẽ auerſio a bono eterno incõmutabili.ſcdᷣm ẽ ↄuerſio ad bonũ co Pus De 1460) nutul niak .tüt l an 19 y ſice⸗ eel, ſoppe ſeurp yne iez ſodie in hona atol jop kan g. ſen e Kro ucte jlidr⸗ nic Penün goſer⸗ npe namg wiel oclay nimnt no ltincu ſnpera reciabi ſoreſciſ Grdbilis dngen Neſeosen ſhreſive otzec Mobere llo ſelſte eonoſin Ppenn Ullue ſitn Uockan ſiheene nllin. ſne⸗ rſae ſntgig figt nelen giin men fnte ſien rte ſcſen Inu corg llin ſhn tnsnun nciimiz itgheſng Nron pnin ers nqeicicnd⸗ itöeeinn guantünen iandf ibointel .Snö derſuüin Nabſchnin ri gpor il ferüclen nn o ſcick N hnne ing tinmnir. Uitziren gbiep nnligſon mmnionain goannen Ktmnofn oiſtctiß lilciri kiinun ecenigend aige Hare tſi diwwuiin Ammi e, Nſnie d eilut tnhitin tcicigin uplcu onntlinn binnn iniß⸗ ctnonit⸗ 1ppetng iſtziaun Tlakroſt jipulen fiinen cuntlike — DPen Pr e In Ir Nueſtio mutabile.ex ꝑte auerſionis vult aug.ꝙ iuſtũ ſit vt pu/ niat᷑ pena eterna. vñ dicit.nõ circũſtantia facit vt pec⸗ catũ eternaliter puniat᷑: ſ̊ circũſtantia illiꝰ in queʒ pec cat᷑.qui cũ ſit eternus:⁊ implentibo mandata et᷑na bo⸗ na ꝓmittit:tranſgreſſoꝛibo ᷣo ↄminat᷑ penas eternas eoipſo ꝙ dignũ ⁊ bonũ eſt. vt qui in ſuo eterno eternũ iudiceʒ offenderũt:in eius eterno eternalit cruciẽtur. hec eſt ratio ex ꝑte boni cõmutabilis a quo ſit auer⸗ ſio ꝑ peccatum ſiue in quẽ peccat᷑.q ſic pʒ exemplo me⸗ retur penã magnã qui offendit militẽ: maioꝛeʒ ꝗ comi teʒ:maximã qui regeʒ.⁊ h̊ temꝑaleʒ qui regeʒ tempo⸗ raleʒ.̊ eternã qui eternũ regeʒ. Iteʒ in peccato ẽ ↄuer ſio aĩe ad bonũ ↄmutabile qð vellet ſibi eſſe eternũ 2 ĩ infinitum durare.⁊ ex hac ꝑte ſimilit iuſtuʒ q; debeat homo puniri ꝓ moꝛtali ⁊ eternalit.vñ gꝛeg. Qui ĩ pec cato moꝛit᷑ in infinitũ peccaſſet ſi ĩ infinitũ vixiſſet. vñ nõ ꝓ affectione peccandi punit᷑ eternalit: ſᷣ p volunta te peccandi.que q̃ntũ in ſe erat eterna erat.⁊ ̊ ſcit᷑ peꝛ hoc:ꝙ in peccato moꝛit᷑. Et alibi dicit. hõ peccatĩ ſuo eterno:hoc eſt in ſua delectatiõe quã ſibi vellet eſſe eternã.ideo deus punit eum in ſuo eterno.hec ẽ & iuſti⸗ cia:vt voluntati male eterne qualiter in ſe eſt: reddat᷑ pena cterna. Item ex pte auertẽtis iuſtũ eſt. vñ augꝰ. in li.de ci.dei.dignus eſt malo eterno qui ĩ ſe ꝑimit bo nũ qð poſſet eſſe eteꝛnũ.⁊ hoc pʒ.de iuſticia.n.meretuꝛ penã aliquã qui aufert cappam: ⁊ maioꝛem qui magis aufert ⁊2 vult reſtitutõʒ rei ablate. cum reʒz abſtulerit temꝑaleʒ: penam meret᷑ tem ꝑaleʒ.qui rem ꝑpetuã: pe nam ꝑpetuam.Cum igit᷑ aĩa ſit ꝑpetua.qui aĩiam que ei eſt deo aufeꝛt:iuſtũ eſt vt pena ꝑpetua feꝛiat᷑ ¶ͥ Ad octauũ qð obijcit᷑ dm.ꝙ illud eſt rõne ſui ſubiecti.ſic enim videmus ꝙ in oſſe fꝛacto leſura eſt irremediabilł. nõ dæ ſetſ rõne ſui ſubiecti.ſ. ꝓpteꝛ os qð fractũ ẽ 1 qd eſt incurabile:ſic in aĩa que q̃i fracta eſt in inferno per ſua peccata moꝛtalia ⁊ ipſa leſura culpe venialis irre⸗ mediabilis.nõ quia de ſe ſit culpa irremediabilis: ſed rõne ſui ſubiecti in quo eſt. quelibet leſura dũ ſic ẽ in⸗ curabilis eſt. ideo punit᷑ irremediabilit᷑.¶ Ad nonum dom.ꝙ equalitas pene dicit᷑ dupłr. aut ſᷣm ꝓoꝛtõneʒ pene ad culpam: aut m genꝰ ſiue abſolute. In ſe g̊ ab⸗ ſolute ſiue 'm genus:nõ eſt hic equalitas pene.ſed ſᷣm ꝓoꝛtõʒ ad culpam eſt ibi equalitas. ſicut aligs q ẽ in duplo ſoꝛtioꝛ alio equalis eſi ad poꝛtandũ h̊ onus gꝛa⸗ uius.ſic iſte ad poꝛtandũ hoc onus in duplo leuiꝰ. ſᷣm gͤgenus ſiue m quantitateʒ nõ eſt equalitas pene ĩ il⸗ lis.qꝛ pena in ſe nõ eſt equalis pene.ł̊ ꝓut dictum eſt. Ad illud qð querit᷑ de punitõne eterna ꝑuuloꝝ.Di cendũ ꝙ ꝑuuli in inferno pumũt᷑ cum miſcdia. Qaʒ ſi cut dicit augꝰ.in li.ſolilogoꝝ.deus eſt ꝙ eſt. qdð intelli git: ꝙ cetera intelligere facit.ſicut ſol qui fulget ⁊ g ce⸗ tera illuiat. ſicut aũt ↄtingit ꝙ aliꝗs videat ipſo ſole: tñ nõ videat ipſum ſoleʒ qui eſ fons lucis.⁊ aliꝰ ꝗ nec videat ſoleʒ nec ipſo ſole:⁊ iſte bʒ maioꝛeʒ carentiã vi⸗ ſionis qᷓ; primus.ſic dicimꝰ de ſole ſpũali qui eſt deus. Em boc dom in puulis. ꝙ in omni eo qð ↄprehendũt ꝑ intellectũ ſemꝑ diuina lux eſt ad illuiandũ vel intel⸗ ligendũ: quia cetera intelligeꝛe facit.vnde lʒ nõ videãt ipſum fonteʒ lucis dñi: tñ vident ⁊ intelligũt cetera ꝑ ipſum. ſed ſi nullus eſſet intellectus in ipſis: eẽt in eis priuatio lucis vtroq; mõ.ſed nõ ita credendũ. vñ lʒ ñ videant nec intelligant primã luceʒ: tamẽ pꝓ ipſaʒ ceta intelligũt. ⁊ ſic cũ miſcdia puniũt᷑:qꝛ nõ hnt oiĩmodaʒ carentiã. Ad boc qð obijcit᷑. ꝙ in viſione dei eſt ma⸗ rima gloꝛia. in ſepatione illius viſionis marxĩa pena. 2 cñ oꝛiginale eſt minimũ peccatũ. Dicẽdũ ꝙ ſeꝑatio po teſt intelligi otrarie: vt ſit nomen verbale. vt intelligatk ſeꝑatio ↄinctionis vel ↄicti prius. ſic verum eſt ꝙ ſi cut maxima delectio vel gla eſt in ↄiũctione:ſic maxĩa eſt triſticia vel pena in ſegꝑatione.ſumẽdo aũt ſeꝑatõeʒ negatiue.i.nõ ↄiunctõz:ſic nõ eſt verũ.Iñ nõ valʒ ar⸗ S 4 *rne P een. P-. „ eN O wai Peran 2 9.6-— xl. gumentũ ſi ſit delectatio maxima in ↄiũctõne: ꝙ; ꝓpter hoc ſit triſticia maxima in ſeꝑatõne.qꝛ ſᷣm phᷣm alicui tclectationi opponit᷑ triſticia alicui nõ:ꝗa delectatiõi qᷓ eſia potu opponit᷑ triſticia que eſt ᷣm ſitim. delectõi au tez que eſt ex ſcia ꝙ dyameter eſt aſſimeteꝛ.i.incõmen⸗ ſurabilis coſte:nõ oꝓponit᷑ triſticia que eſt ex ignoꝛan⸗ tia illius.quia qui hoc ſcit delectat᷑. qui aũt hoc igno⸗ rat vt ruſticus ñ inde triſtat. Similit in ꝓpoſito ſi er ↄiunctione ſiue ex viſione dei eſt electio maxima: non oꝑtet ꝙ in ſeꝑatõne ſᷣm ꝙ accipit᷑ negatiue ſit tꝛiſticia maxima.Fm tñ ꝙ accipit᷑ ↄrie eſt maxria pena.⁊ eo mõ intelligit augꝰ.cũ dicit ꝙ eſt maxima pena.⁊ ꝑ boc pʒ rñſio ad alia. NAꝛticulꝰ quintꝰ Ltimo querit᷑.vtꝝ deꝰ miſeiicoꝛdiꝰ agat cũ vno qꝙᷓ; cũ alio.qꝛ cum iacob eligit ⁊ eſau re/ probauit:&̊ miſcdius egit cũ vno ꝙᷓ; cũ alio. Soblo.dðm.q ex ꝑte agentis.ſ.dei nõ agit iuſtiꝰ cũ vno iꝙᷓ cũ alio.ſilłr nec ex ꝑte noſtra referẽdo ad noſtra merita:qꝛ equali affectu iuſticie retribuit iſti maius 2 iſti minus:Fᷣm ꝙ meruerũt.De miſcðia aũt dðm.ꝙ ſi milit ex ꝑte ſua nõ miſcdius agit cũ vno qꝙᷓᷓ cũ alio.ꝗa ex ꝑte dei nõ eſt magis nee minꝰ.ſua aũt miſcdia ⁊ iu⸗ ſticia ex ꝑte ipſius ſunt idem qð ipſe.ſ̊ referendo miſe ricoꝛdiã dei ad effectũ ĩ nobis:dico ꝙ plus relaxat vni q alij.⁊ ſic miſcðᷣius agit cũ vno qᷓ cᷣ alio.ſᷣ̊ h̊ nõ facit ꝙ ſua miſcðia ex ꝑte ipſius recipiat magis ⁊ minꝰ:ſed ꝙ ſit maioꝛ effectus ſue miſcdie in vno qᷓ in alio. . Nnueſtio.xl.de ſubiectis diuine voluntati. Onſequẽter queꝛi tur de ſubiectis diuine volũtati.de bo nis aũt manifeſtum eſt vłr ꝙ ſubiecta ſunt diuine volũtati:⁊ ꝙ ſint: ⁊ ꝙ fiãt 7 in queʒ oꝛdinẽt᷑.h̊ de malis eſt dubi⸗ tatio.Vñ querit᷑ in hůc modũ.Primo.vtꝝ ſubiectum ſit diuine voluntati ꝙ mala ſunt vel fiũt.Scðo.vtruʒ mala eſſe vel fieri ſit bonũ. Tercio.vtꝝ mala expedi⸗ ant. Quarto.an ſemꝑ impleat᷑ diuina voluntas in ma lo ſicut in bono. Membrum primũʒ D primũ arguit᷑ ex auẽte aug.ĩ li.lxxxiij. qnullo ſapiẽte hoĩe auctoꝛe fit hõ deteri oꝛ.tanta.n.ẽ culpa vt in ſapientem ꝙuis hoĩeʒ cadẽ nequeat.Eſt aũt deꝰom̃i hoĩe ſapiẽte preſtãtioꝛ.multo minꝰ & deo actoꝛe fit bõ dete⸗ rioꝛ.Aſoulto.n.pᷣſtantioꝛ ẽ dei volũtas q; hoĩs ſapiẽtis illo aũt auctoꝛe cũ dicit᷑:illo volẽte dꝛ.Eſt &̊ viciũ volũ tatis ꝙ ẽ hõ deterioꝛ.qð viciũ longe abeſt a dei volũta⸗ te.Ex h̊ reliꝗt᷑ ꝙ nec deo auctoꝛe nec dei volũtate ſit vł fit malũ.qͥ ſcʒ hõ ẽ deterioꝛ.⁊ illð intelligit de malł cul⸗ pe.⸗¶ Itẽ ſicẽ̃ ibidẽ dr.deꝰ ẽ auctoꝛ ⁊ cã tm̃ bonoꝝ. bᷣ ñẽ bonũ vt hõ ſit deterioꝛ.& deꝰ ñ ẽ auctoꝛ vel cã vt hõ ſit deterioꝛ.ſ̊ ſic ipᷣe dicit illo auctoꝛe cũ dẽ illo volẽte dr: do volẽte ñ ſit bõ deterioꝛ.4 Itẽ augꝰ. in eodẽ.deus ſummũ bonũ ẽ a qͥ ĩ nllo xficẽ bonũ ẽ.⁊ malũ ẽ deficẽ: nõ ẽ ̊ᷓ deꝰ cã deficiẽdi.i.tendẽdi ad ñ ec̃.ꝗ vt ita dicam eẽndi cã ẽ᷑:qꝛ oĩm q̃ ſunt auctoꝛ ẽ.ꝗ inqtũ ſunt bõa ſũt. Ex qͥ relinꝗt ꝙ deo auctoꝛe vel dei volũtate mala ñ ſũt vel fiũt. Iẽ qð laudabiliꝰ ẽ:ſꝑẽ deo tribuẽdũ.ſᷣ lau dabilioꝛ ẽ voluntas q̃ ita ẽ reſpectu boni:ꝙ niło mõ re ſpectu mali ꝙ ſit vł ꝙ fiat.relinꝗt᷑ igit᷑ ꝙ volũtas dei ñ eſt reſpectu mali vel ꝙ ſit vel ꝙ fiat. Cont.aug.ĩ en⸗ cheẽ. qᷓuis ea q mala ſũt inqtũ mala ſũt ñ ſũt boa: tñ ñ ſolũ mala ſũt ſᷣ etiã vt ⁊ mala ſint bonũ ẽ.nã nilſi eſſʒ H bonũ vt eẽnt ⁊ mala:nllo mõ eẽ ſinerent᷑ ab oĩpotẽti rwi.) ☛ ve P5 Deßre deo bono.Cui ꝓculdubio qfacile ẽ qdð vult facẽ:tamſa cile qd ñ vult eẽ ñ ſinẽ. Ex p̊ ̊ relinꝗt᷑ ꝙ bonũ eſt mala eẽ vel fieri.̊ dei volũtate ſunt ⁊ fiũt mala.q¶ Itẽ aug. in enche.nò fit aliqꝗd niſi oĩpotẽs fieri velit. mala nõ fiũt niſi ipſe fieri velit.g̊ volũtate eiꝰ ẽ vt fiat malum. Iteʒz. j.thim̃.j.ſupꝑ illũ locũ.quẽ tradidi ſathane.lo. nulla creatura eſt ſiue q in veritate manet dans gloꝛiã ceo: ſiue q̃ in veritate nõ ſtetit ſuã głam querẽs:q dine ꝓuidẽtie velit nolit ñ ſeruiat.ſ̊ volẽs facit cũ ea quod bonũ eſt. de illa vo ꝙ H ñ vult fit qð iu ſtũ ẽ.ex H relin qt.ꝙ creatura male faciẽs ſuit dĩne ꝓuidẽtie ⁊ ꝑ ↄns dĩne volũtati.¶ IYeʒ dicit aug.qꝛ ncce ẽ fieri qð deꝰvo luerit.aut q̊ᷓ vult mala fieri:aut ñ fieri.ſi vult ñ fieri: nõ fiũt.cũ &̊ ñ fiant vult ea fieri.qᷓ ⁊c. IJtem immedi ata oppoſitio videt᷑ eẽ int velle nolle.qᷓ aut vult mala fieri:aut ñ vult.ſi ñ vult: ̊ ñ fiũt. volũtati.n.eiꝰ nihil reſiſtit rom.ix.ſ̊ᷣ ſi vult:̊ mala fiũt eiꝰvolũtate.⸗.¶ Itez aug. in li. lxxxiij.q.om̃e verũ a veritate verũ ẽ.eſt at ve ritas deꝰ.deũ ̊ hʒ auctoꝛẽ om̃e verũ. cũ & ꝙ mala fiũt vel ſunt ſit veꝝ.̊ᷓ deo auctoꝛe ⁊ volẽte ẽ ꝙ ſũt vel fiunt mala. Ad qð rñdet magj in ſent᷑.xlvj.di.j.li. ñ ſe quit᷑ qꝛ cũ dr ꝙ mala fiũt eſt verũ:intelligit᷑ de verita⸗ te dicti.cũ dᷣo ↄcludit:̊ ꝙ mala fiũt ẽ a deo: ꝓcedit ad veritatẽ rei.⁊ ita ẽ ſophiſma pᷣm figurã dictòis.⁊ ẽ in⸗ ſtantia mgr̃i.deꝰ ꝓhibet furtũ fieri ẽ verũ. 8̊ ꝓhibz ve⸗ rũ. ¶ Sʒ ) hanc ſolutõʒ obijciũt.veritas dicti fundat᷑ ſuꝑ veritatẽ rei.eo.n.q res ẽ vel ñ ẽ dẽ or̃o veꝛa vel fal ſa.ſi vitas rei ñ ẽ a deo q̃ eſt veꝝ iſtũ foꝛnicari. g nec dᷣitas dicti.q] Propt h̊ diſtinguũt alij ẽ Bitas ſigfi⸗ catõis.⁊ ẽ ᷣitas volũtatis.ſic diẽ anf.ĩ li.de vitate. ve ritas ſignificatõis cũ ſigficat᷑ eẽ qd ẽ:vel ñ eẽ qð ñ eſt. veritas volũtatis nil aliud ẽ qᷓ; rectitudo volũtatis ſᷣm quã oꝛdiat᷑ volũtas in ſuũ finẽ. Jo. viij. dẽ de dyabolo. ꝙ in veritate ñ ſtetit. Cõcedit᷑ ome veꝝ ẽ a deo. ſed cũ vẽ malũ fieri ẽ a deo:diſtinguit hec.naʒ ſi intelligit de veritate ſigficatõis:veꝝ ẽ.ſi de itate volũtatis:nñ ẽ veꝝ.Eſt. n. vt dicit anſ.ᷣitas rectitudo volũtatis ſola mẽte ꝑceptibilis.⁊ ponit᷑ exemplũ tale. ſi v̈ga adeq̃ret᷑ moꝛtuo ñ ſequeret᷑ ꝓgt h̊ ꝙ vᷣga ſit moꝛtua.Silr q;uis ſit adeq̃tio ſigni ad ſiqtuʒ.ꝙ ſi falſitas ẽ ĩ ſigto: ꝙ ſilr ſit in ſigno. ¶ Sʒ ʒ.ſi in cadauè ñ eẽt vᷣitas aliq̃ ñ eſſʒ adeqᷣtio aliq ad ipſuʒ. nã etſi ñ ſit ibi veritas vite:tñ ẽ ibi pᷣitas quatitatis.qua remota nõ ẽ adeq̃tio. Siłr qᷓ optet ſi ẽ ᷣitas ĩ ſigno:ꝙ cã vᷣitatis ſit ĩ ſi igto.g loqndo & vᷣitate ſigficatõis:erit veꝝ ꝙ om̃e veꝝ ẽ a deo.ſ̊ ma⸗ lũ fieri ẽ veꝝ. ipſuʒ malũ ẽ a deo.4¶. Itẽ obijcit 3 B qd ſupponit aug.ĩ rõne pdicta. q; culpa ñ pᷣt cadẽ in ſa⸗ pientẽ.ſ̊ culpa ⁊ virtus ſunt oxpoſita: ſ. apia ⁊ virto ſi⸗ milit oppoſita.̊ ignoꝛantia eͦ eẽ cuʒ vᷣtute. ̊ ⁊ culpa cũ ſapia. Iteʒ.j.coxꝝ.xij.Alij dat᷑ pᷣmo ſapie ⁊c̃.ibi lo quit᷑ de donis gratie gtiſdate. ſᷣ cũ gra gtiſdata põt eẽ culpa. cũ ſapia pᷣt eẽ culpa. Cont᷑.ſapia ñ dicit᷑ qᷓ⸗ cuq; ↄgnitio:ſ̊ illa qͥ ẽ cũ ſapoꝛe ſiue amoꝛe pᷣme nita⸗ tis.ſ̊ amoꝛ prime vitatis ñ pᷣt eẽ cũ pcto.ꝗᷓ nec ſapia. Iteʒ ſapia ẽ ſummũ int dona ſi pũſſancti.ſ̊ cũ alijs do nis ñ põt eẽ pctjm.ꝗ nec cũ ſapia.¶! Itẽ obijcit de h qð dr in illa rõne aug.ꝙ malũ tẽdit ad ñ eẽ. Querit eniz vtx intelligat᷑ de eẽ nate rel gr̃e.ñ de eẽ nate: qꝛ ſicẽ diẽ Dyo.a malo ñ coꝛũpit᷑ qd exñtiũ.qꝛ et᷑ ĩ demoĩbo ma⸗ net ec nature. INẽ nec h põt intelligi de eẽ gr̃e:qꝛ ñ ẽ il⸗ lud eẽ in dy abolo qꝛ ñ hʒ gꝛam. nõ põt tendè ad non eſſe. YItem ſi maluʒ tẽdit ad ñ eẽ.ꝗ malũ hʒ finẽ vel põt finiri. aliqꝗs poſſet tantũ peccare penitꝰ ⁊ oĩno nõ eẽt. ¶¶ Iteʒ malũ ẽ infinitũ.eẽ at qd tẽdit ad aliꝗd bʒ fi nẽ. ñ dr malũ tẽdit ad ñ eẽ. Rũñſio.cũ qrit᷑ pᷣmo an ꝙ malũ ſit vel fiat ſit ſubiectũ dĩne volütati. Intel⸗ ligendũ ſᷣm aug.iĩ enche. ſꝑ implet᷑ aut de nobis aut a nobis. volũtas dei de nobis implet᷑: ñ implemꝰeaʒ qñ peccamꝰ.a nobis implet᷑:cũ bonũ facimꝰ.Ex qͥ ac⸗ cipit᷑. ꝙ voluntas nẽa ſubijcit᷑ ĩ malis actibo dine volũ tati materiałr.ſ.xt materia ſb agẽte.qꝛ d volütate nẽa 66* ſu ſde⸗ S mala ⁊ actu malo:volutas dei oꝑat᷑ bonũ.⁊ Hẽ qð dr nobis implet᷑ qñ peccamꝰ. In bonis nᷣo actiba volũ⸗ tas nẽa ſubijcit᷑ dine volũtati vt efficiẽs ſub efficiẽte. vʒ illð eſa.xxvj.oĩa oꝑa nr̃a oꝑatꝰ es ĩ nobis dñe.⁊ h̊ eſt qð diẽ̃ a nobis implet᷑ cũ bonũ facimꝰ. ſᷣ Smõ intelli⸗ gendũ ẽ:ꝙ mala ſunt vel fiãt ẽ ſubiectũ dine volũtati. Ad illð ̊ qd obijc prio ex auẽte aug. mala fieri bo nũ ẽ. intelligẽaũ ẽ ex ea rõne dictũ qꝛ ex malis q̃ fiunt: cꝰ elicit bona.⁊ ita ᷣm ꝙ dr mala fieri bonũ?ẽ: ñ ſim⸗ płr.⁊ H ẽ qð dic̃ aug.ĩ enche.nullo mõ aliqꝗd mali deus in ſuis opibo ſineret:niſi vſqʒadeo oĩpotẽs ⁊ volẽs eẽt vt de malo bñfaceret.⸗¶ Ad ſecũdũ qð obijcit᷑ ex aug. in enche.nõ fit aliqꝗd niſi oĩpotẽs fieꝛi velit.doᷣm vel⸗ le ſumit᷑ coĩt ad volũtatẽ bnplaciti:2 volũtatez ſigni. ⁊ cũ or eꝰ vult mala fieꝛi:intelligit volũtas ſigni eſt ꝑmiſſio.dæ q̃ ĩ pñti ñ qrit᷑.⸗ Ad tciũ qdð obijci qꝙ nlla creata ẽ q dei ꝓuidẽtie ñ ſuiat.dðm ꝙ malũ duplr pt ↄſiderari.hʒ.n.vnaʒ ↄpatõʒ ad li.ar.⁊ aliã ad illð qð ex ipſo elicit᷑ bonũ.nõ ᷣuit at ꝓuidẽtie ſi ↄſideꝛet᷑ in cõ ꝑatione ad libeꝝ ar.a qͥ egredit᷑.ſuit at ꝓuidẽtie ſi cõ⸗ ſideret᷑ in ↄꝑatõne ad illð bonũ qð a dina volũtate de ipſo elicit.¶ Ad q̃rtuʒ cũ obijcit.aut vult mala fieꝛi xł nõ fieri rñſio.ꝙ nõ ſunt immediata oppoſita.ambe eni oſitões ſunt falſe. immediata ̊ oppoſitõ accipit᷑ int vult mala fieri ⁊ ñ vult mala fieri.hec at᷑ eſt falſa:vult mala nõ fieri.hec at̃ vera:nõ vult mala fieri. nec tñ ex h ſequit᷑ ꝙ aliꝗd fiat ð eiꝰvolũtatẽ.ſ.malũ.ᷣ ſegt: ̊ ma la ſine eiꝰ volũtate fiũt.vt deꝰ ñ actoꝛ ̊ ꝑmiſſoꝛ malo⸗ rũ monſtret᷑.ſiẽ dr.j.Jo.ſine ipſo factũ e nihil.i. pctm nõ dr ꝑ eũ factũ eẽ vel eo volẽte:ſ̊ ſine eo.i.ſine eiꝰ co⸗ luntate.¶ Ad ꝗntuzʒ rñdet᷑.ꝙ cũ dr immediata ẽoppo⸗ ſitio int velle ⁊ nolle.ꝙ nolle põt accipi ↄrie cũ dĩ deũ nolle mala fieri:vel negatiue. Si.n. accipiat᷑ orie: ĩtel ligit᷑ volũtas xei ad oppoſitũ.⁊ H̊ mõ falſuʒ ẽ: q;ꝛ ſenſus eſt ceũ velle mala ñ fieri. Si vᷣo accipiat᷑ negatiue:veꝝ eſt.⁊ ſenſus ẽ deũ ñ velle mala fieri.⁊ negat᷑ voluntas dei reſpectu mali.¶ Ad ſextũ qð arguit.qꝛ iſtũ foꝛnica ri ẽ a deo qꝛ ẽ veꝝ.pʒ rñſio ex pᷣdictis qõe de viitate.tñ ad illð qð obijciebat doᷣm.ꝙ ĩ malo ẽ vitas: falſitas. malũ.n.poĩt naturã cũ inoꝛdĩatõe.ꝙ dico nataʒ: dico bvᷣitatẽ.ꝙ dico inoꝛdĩatõʒ:dico falſitatẽ. vitas ꝗᷓ nate ẽ ĩ malo.defic tñ vitas oꝛdis.ſic ĩ moꝛtuoẽ viitas qᷣntita tis:defic tñ vᷣitas vite.Rõe ꝗ̊ vitatis nat᷑e q t ĩoꝛdia⸗ ta ẽ:enũciat᷑ veꝝ dictũ cũ dr ꝙ iſte foꝛnicat᷑ ẽ veꝝ.ñ tñ ex h̊ ſeꝗt᷑ ꝙ ip̃a ioꝛdiatõ a q̃ denoĩat᷑ foꝛnicatõ ſit a deo uis om̃e veꝝ a deo. Ad illð qð obijcit᷑ de H qð dicit aug.qꝙ cłpa ñ pᷣt cadẽ ĩ ſapiẽtẽ.dðʒ ꝙ ſapia dỹ. v. mõis Vno mõ ſtrictiſſime:ſic dr idẽ qð pietas ſen theolebia q̃ẽ dĩnꝰ culto.⁊ ĩ h̊ ſenſu ↄpᷣbedit fidẽ ⁊ ſpeʒ 2 caꝛitatẽ. ⁊ ä̊m h̊ ſapiẽs d ſolũ ille ꝗq hʒ has tres virtutes. Nlio mõ dr ſtricte ſapĩa q̃ ẽ donũ.ſ.ſ.a ĩ eſa.xj. Teꝛcõ dẽ dit Hᷣm * diẽ aug. ſapia ẽ ↄgnitõ reꝝ dĩnaꝝ:ſe cia ↄgnitõö reꝝ hũanaꝝ. Nuaꝛto mõ dr ↄĩius ſm ꝙ dr̃ ſapiĩa vgtõ cãꝝ:ſcia vᷣo ↄgtio effectuũ.Quĩto dr ↄiſſime. put drĩ ſa pĩa qcũq; ↄgtio vᷣa.Si ꝙᷓ ſumat᷑ ſapia tribo vltis mõis pt eẽ cłpa ĩ ſapiẽte.duobꝰpmis mõis ñ. Ael altr diſtin⸗ guit᷑ ꝙ ſapia vno mõ dr ↄgtõ ſimplx.⁊ bec ñ phibʒ qn poſſit eẽ cłpa ĩ ſapiẽte.Alio mõ ſapia dr ↄgtõ cũ ſapoẽ ꝓut dic eccs.Sapiĩa ſm ſuũ nomẽ ẽ.ſapoꝛ at iſte pᷣt eẽ duplici ex cã.ex gra gtiſdata:vł ex gr̃a gtũfaciẽte. ſi ex gra gtiſdata:vt fide ifoꝛmi.ñ ꝓhibʒz gn clpa poſſit eẽ ĩ ſic ſapiẽte. Si vᷣo ex gra gtũfaciẽte: phibʒ ne elpa pol⸗ ſit ſil ĩeſſe.¶¶ Ad qð obijcit᷑ ð auẽtẽ aug.ꝙ maluʒ tẽdit ad ñ eẽ.nondũ ꝙ ẽ eẽ nat᷑e:⁊ ẽ eẽ gre.Itẽ eẽ nate duptr abſolutũ: 2 ĩ oꝑatõe. Eſt. n. eẽ nate abſolutũ. ⁊ ẽ eẽ or⸗ diabile.⁊ ẽ eẽ oꝛdiatũ qð eſt gre.Cũ dr̃ eẽ abſolutũ na⸗ ture rõalł:dico eẽ qð ſꝑ manʒ nec conũpit᷑ nec minuit. cũ dico eẽ oꝛdiatũ:dico eẽ gre.⁊ h̊ eẽ coꝛũpit᷑ ſiue puat᷑ nõ minuitur.eſſe ᷣo oꝛdinabile eſt medium:⁊ iſtud di⸗ minuitur: non totaliter coꝛumpit. Scom enim ꝙ ani ma magis peccat: minus eſt oꝛdinabilis ĩ ſummũ bo Dn & E-n A .g n ren r — Aa „ασ Bien P.. e ” E e, WeF: A.ſrs J.) e yy wi venla ne o Pr, Sh fPern o Ha d, P 5 8 Qrt⸗ A& &αμ p nHh pEnz 1 „ .v 6 Mor p=, R ſon n is ſhal lien lͤfie boni r Halin Ne⸗ inlit tig⸗ gper itorhit kekfliee li gtin Pmne l⸗ inihlugin oiſheadg tinnicgn eeciorei pne zirir Higelais gtiee ℳunnas Pilüſonen ütate ii norflitn oloindin inoguitri itngeſtin titüinin licrin öſtad kahagdet id s ſeuthecſti 3 1clini wtes Cexoni ſcio l ſepigt netunnt nſſunns Arnein ſſblhen ſeiſto⸗ ients gnin ſie Npoſtci rehne Moliztii R 1Licic pClniſs enimt. ſirfun zſudn inpi u/ w 37.,4 QNueſtio num. Nð ̊ dicitaug ꝙ malũ tendit ad nõ eſſe.intelli⸗ git de eſſe oꝛdinis.G eſt te eſſe natuꝛe oꝛdinabilis.ñ de eẽ nature abſoluto.vñ aug.ĩ li.de moꝛibo eccĩe.q̃ tẽdũt ad eſſe ad oꝛdinẽ tendũt.cũ ↄſecuta fuerint ipᷣm eẽ ↄſe⸗ quũt᷑⁊ hoc eſt eẽ de quo dicit boe.qð oꝛdinẽ retinʒ ſer⸗ uatq; natuꝛã. Oð ꝙ obijcit᷑ ꝙ malũ finitũ eſt.⁊ eꝛgo tot pñt eſſe mala ꝙ deueniet᷑ in fineʒ? penitꝰ deſtruet᷑.· di⸗ cendũ ſm aug.in li.de moꝛibo eccie. diuina boĩtas reʒ oĩno ꝑducit.nõ ſinit vt oĩno nõ ſit: ſ̊ oĩa ſic oꝛdinat vt ibi ſint vbi ↄgruentiſſime pñt eſſe.donec oꝛdinatis mo tibus ad id redeant vñ defecerũt.⁊ h ẽ qð dicit boetiꝰ. oꝛdo qdã cuncta ↄplectit᷑ vt ſi ꝗs ab aſſignato oꝛdie re⸗ ceſſerit. in alteꝝ oꝛdinẽ relabat᷑.¶l Ad illud qð dic au⸗ guſti. ꝙ malũ eſt infinitũ.dðm ꝙ; malũ nõ dicit᷑ tendẽ ad alia qð nõ eſt via ad aliꝗd ſiue acceſſus ad aliꝗd: pᷣ rece ceteris preſſionibo: ſᷣ pᷣm receſſuʒ. hmõi aũt tendẽtia ñ eſt ↄria infinitũ. Membꝛũ ſecũdũ Gnſequẽt᷑ querit᷑.vtꝝ mala eẽ vł fieri ſit bonũ.Ad qð ſic boe.v.de ↄſo.ſola diuĩa vis eſt cui queq; mala bona ſunt.4. Stezʒ apoc.vlti.Qui nocet noceat adhuc.⁊ ꝗĩ ſoꝛdibo eſt ſoꝛdeſcat adhuc.Glo.dictũ ẽ ſibi vt nõ ceſſet ita ꝓphare:qꝛ inſtũ eſt ſoꝛdidos adhuc ſoꝛdeſcẽ.̊ᷓ ẽ bo nũ mala fieri.¶ Itez omis pena eſt iuſta. pᷣ ipſa pecca ta ſunt pene. ſunt iuſta.ſ̊ deus vult eẽ iuſtũ 2 bonuʒ. vult peccata eſſe: ⁊ pcta ſunt bona. aũt pctᷣa ſint pene habet᷑ ro.j.in glo.int᷑ primã apoſtaſiazʒ ⁊ vltimaʒ penam iehenne:media culpa ⁊ pena ſunt.l Itẽ greg. in moꝛał.puerſe menti ipſi ſua culpa fit pena.4 Item augꝰ.in li.oↄfeſ.Juſſiſti dñe ⁊ ſic eſi:vt pena ſua ſibi ſit oĩs inoꝛdinatus animꝰ.¶.:! Iteʒ om̃e oꝛdinatũ ẽ bonuʒ. malũ eſt oꝛdinatũ vt dicit augꝰ.g ẽ bonũ. Cont᷑.ma lũ eſt prinatio boni.ꝗᷓ malũ nõ eſt bonũ. Itẽ nec ma⸗ lũ fieri eſt bonũ.qꝛ malũ fieri ẽ malũ.̊ malũ fieri ñ eſt bonũ.¶:!. Suppoſito ꝙ malũ fieri ſit bonũ.queꝛit᷑ ſiłiter vtꝝ mala facẽ ſit bonũ. Silis.n.ratõ videt᷑ ĩ actiua ꝰ paſſiua. Cont᷑.ro.iij. Iaciamus mala vt veniãt bona. Itez querit᷑.ſuppoſito ꝙ malũ fieri ſit bonũ.vtrũ ſi⸗ milit᷑ maliciã fieri ſit bonũ.ſiłis.n.rõ videt᷑ in abſtra⸗ ctis ⁊ ↄcretis. IJteʒ ſuppoſito ꝙ malũ fieri ſit bonuʒ. querit᷑ in qͥ ſit illa bonitas.nõ ĩ malo: ſic.n.malũ inq;⸗ tũ malũ eẽt bonũ.nõ & bonitas iſta dicit᷑ reſpectu mali cie.Qec eſt reſpectu ſubiecti.ſubiectũ.n.ipᷣm priuatuꝛ bono.̊ nõ eſt bonũ.ponat᷑.n.ſubiectũ mali ſicut malꝰ homo.abſtrahat᷑ malicia:nõ erit dicẽ malũ fieri ẽ bo⸗ nũ.querit᷑ ò̊ qua rõne malũ fieri ẽ bonũ.qꝛ nec ratione malicie nec roõne ſubiecti videt᷑ h̊ poſſe eẽ verũ. Re⸗ ſponſio.nõ eſt ↄcedendũ ꝙ malũ fieri ſit bonũ ſimpłr: v ꝙ ſit bonũ ſᷣm quid.ſ.rõne boni qð ex ipſo elicitur. Ad primũ qð obijcit᷑.ſola ẽ dĩna vis ⁊c.ptʒ ſoło ꝑ illud qð ſequit᷑.dũ ex eis bona elicit. vñ rõne illiꝰ dicũ tur ceo eſſe bona.¶. Ad illð apoc.vlr᷑.dõm ꝙ nõ valzʒ. malũ fieri eſt iuſtũ.̊ malũ fieri eſt bonũ.naʒ bonũ di⸗ cit᷑ abſolute:iuſtũ pᷣo dicit oꝛdinẽ pene ad culpã ſiue ex igentiã.vñ iuſtũ copulat bonitatẽ ſᷣm ꝗd.⸗ AZld illð qð obijcit᷑.ꝙ om̃e peccatũ mediũ eſt pena:⁊ oĩs pẽa iuſta. dom ꝙ pena duplicẽ ↄꝑatõʒ hʒ.vnã ad diuinã iuſticiã aliã ad culpaʒ. Scom ↄpatõʒ ad diuinã iuſticiã ſic eſt inſta ⁊ a o:̊ inqᷓtum reſpicit culpã ſic hʒ principiũ cefectm̃. Similit ipſuʒ peccatũ põt ↄſiderari ĩ ſe:2⁊ ſic culpa eſt nec bonũ nec a deo. Elel põt ↄſiderari inqtuʒ oꝛdinatũ:⁊ ſic eſt pena ⁊ a deo.nõ ꝙ ipᷣm malũ ſit a deo p ꝙ ipᷣe oꝛdo ſit a co.¶¶ Ad alið dᷣm. q; bec nullo mõ eſt ↄcedenda. malũ facere ẽ bonũ. nõ eni eſt ſilis ratõ ĩ actiua ⁊ paſſiua.NQam cũ dicit᷑ malũ fieri ẽ bonũ: no⸗ tatur potẽtia paſſiua.cũ dr̃ malũ facere ẽ bonũ: notat᷑ A. 5 A amſſt d) ß Deſſdal 24⁰ e ee ſ . K. al leb.Krs ſt SFE ver X n.ſre . tE Lr 2— ι us ab aliqͥ ſiue ab eſſe. ſicut curuitas ẽ receſſus a rectitudine.mali 5nd eſt terminꝰ pᷣm acceſſum ſic in potẽtia actiua.potẽtia aũt actiua mali nõ eſt bona.ſed potẽtia paſſiua eſt bona.qꝛ in malo eſt potẽtia paſſiua ad hoc vt oꝛdinet᷑.eſt.n.malum oꝛdinabile ad bonum. Ad aliud dðᷣm.q ñ dʒ ↄcedi ꝙ maliciã fieri ſit bonũ ꝑ maliciã.n.notat᷑ ipſa defoꝛmitas nullo mõ oꝛdinabi lis ad bonũ.nõ.n.in h̊ ponit᷑ aliqð bonũ.̊ cũ dẽ malũ: notat᷑ adhuc ſubiectũ qð eſt natura bonũ:⁊ ſic oꝛdina⸗ bile in bonũ.⸗ Ad aliud dðm. ꝙ cuʒ dicit᷑ malũ fieri ẽ bonũ.nõ ponit᷑ bonitas vel notat᷑ reſpectu malicie vel reſpectu ſubiecti ipſius malicie.ſ̊ reſpectu boni illius qð elicit᷑ ex ipſo malo.ſiue reſpectu illiꝰ ad qð oꝛdinat᷑ malũ.vñ boĩtas oꝛqini ſiue illi ad qð oꝛdiat᷑. Membꝛüũ terciũ Ercio mõ querit᷑.vtꝝ mala expediãt.ad qð ſic augxj.d ci.dei. Deꝰ malis hoĩm volũtatibo vtit᷑ bñ.nec.n.aliquẽ malorũ eẽ pᷣſciuiſſet:niſi ſił pᷣſciuiſſet ꝗbo eos bo⸗ noxꝝ vſibo accõmodaret.i Iteʒ aug.audeo dicẽ ſuꝑbis vtile eſt incidere in aliqð aꝑtũ pctm:vt iã ſibi diſplice⸗ ant:ꝗ ſibi placẽdo ceciderãt.Salubriꝰ.n.diſplicuit ſi⸗ bi petrus qñ fleuit q; ſibi placuit qñ pᷣſumpſit.¶ Item dam̃.ↄcedit᷑ ꝗgs in nephariã incidere oꝑatõʒ. vt elatus virtutibo in adulteriũ:vt ex caſu hũiliet᷑. ¶ Iteʒ nũeri. xxij.venit dñs ad balaam.ibi oꝛig. Nos dicimꝰ diuĩa ſapiĩa oĩa ita diſpoſita eẽ:vt mihil ſit ocioſuʒ maluʒ vel bonũ.ANaliciã tñ nõ fecit:quã tñ ab alijs inuentã cuʒ ꝓhibere poſſit nõ ꝓhibet.vtit᷑.n.ea ad cauſas nccias. ipſos.n.eſt in quibo eſt.ꝓbat eos ꝗ ad głam tendũt. Si.n.ꝑimeret᷑ malicia:nõ eẽt ꝗ ↄtradiceret virtutibo. virtus aũt ſi Sriũ ñ hr̃et ñ clareſceret.⸗ Itez aug.ĩ li. ofeſ.qꝛ ſingła bõa ſunt:iõ facis omĩa valde bona ⁊ cui nihil oĩno malũ.ſ̊ neqʒ vniuerſe creature tue.qꝛ er te nõ eſt aliqd qð irrũpat ⁊ coꝛũpat oꝛdinẽ quẽ impoſui⸗ ſti.in ꝑtibo aũt ei? quedã ꝗbuſdã qꝛ ñ ↄueniũt mala pu tant᷑.⁊ eadẽ ipſa ↄueniũt alijs ⁊ ſunt bõa.⁊ omĩa hec q̃ ſibimet ñ oueniũt:conueniũt inferioꝛi ꝑti reꝝ. nihil eſt oĩno malũ vniuerſe creature tue. Cont᷑.albiꝰ ẽ qð ẽ nigro imꝑmixtiꝰ.& ſiłr meliꝰqð malo eſt imꝑmixtiꝰ. meliꝰ ẽ mala ñ eẽ ꝙ́; eẽ.¶ Itẽ pulchrioꝛ ẽ mulier q̃ nul⸗ lã bʒ maculã in aliq̃ ꝑte: qᷓ illa q̃ hʒ maculã ĩ aliq ꝑte. vñ in cant. Cota pulehra es amica mea ⁊ macula nẽĩ te.ᷓ ſi vniuerſitas in nlła ꝑte hꝛet malũ: melioꝛ eſſet. Itẽ aug.in enche.malũ ñn ẽ niſi qꝛ nocet.ſ̊ᷣ ſi nocet nõ expedit.ꝗ̊ malũ ñ expedit.¶ Jtezʒ malũ ẽ pᷣuatio modi ſpei ⁊ oꝛdis.ꝗᷓ nec ẽ bonũ nec vtile nec expediẽs. Ad hãc.q.habes ſolutõʒ.S.duobo locis.ſ.qdðe de bono vbi qᷓ̃rit᷑ de oꝛdine mali.⁊ qõne de ſignis volũtatis diuine qõne de ꝑmiſſiõe. Camẽ nõndũ.ꝙ ſi malũ ↄſideret᷑ in ſe:ſic ñ ẽ bonũ nec vtile nec expediẽs.ſ̊ ſi ↄſideret᷑ vt eſt oꝛdinatũ:ſic ẽ expediẽs.ñ rõne ipᷣiꝰ mali: vᷣ̊ boni quod elicit᷑ ab eo.¶ Ad primũ ꝗ̊ dm.ꝙ bonũ dr duptr. dr enĩ bonũ ſimpłr ⁊ abſolute:⁊ bonũ in ↄpatõe. ſic ⁊ me lius dupłr. Dicendnʒ ̊ ꝙ rexꝝ vniuerſitas melioꝛ eſſet ſimpłr ⁊ bonitate abſoluta:ſi nullũ eẽt malũ.ſᷣ bonita te ↄpata ñ eẽt melioꝛ vniuerſitas.⸗! Ad illð qð obijcit E ſile de muliere.dðm ꝙ ñ eſt veꝝ.qꝛ in tali loco poſſet mulier hr̃e maculã ꝙ eẽt ad maioꝛẽ pulchritudinẽ.ſiẽ pʒ de cicatrice ĩ facie militis.¶ Ad aliud dõᷣm.ꝙ ma⸗ lũ nocet ⁊ expedit.nocet ſᷣm ſe ⁊ faciẽti. expedit inqᷓtũ oꝛdinat᷑ ⁊ expedit alijs.4! AYld vltimũ dom.q bonũ coꝛ rũpit bonũ pꝑticulare ſ̊ ñ vłe.malum.n.⁊ pctm ⁊ hmõi coꝛũ pit oꝛdinẽ ⁊ bonũ ꝑticulare buiꝰ ẽ: ſ oꝛdo vlis 7 bonũ vle ñ coꝛꝛũpit᷑.vñ boe.v.de ↄſo.Oꝛdo ꝗdã oĩa cõ plectit᷑·vt ſi ꝗs ab aſſigto oꝛdie receſſerit: ĩ aliũ oꝛdinẽ neaba. Membꝛũ quartũ Onſequẽt q̃rit᷑ de impletõe dĩne volunta ris:an ſꝑ impleat᷑ ĩ malo ſiẽ in bono.Ad qð aug.i enche. De hoie ſꝑ de? iplet ſuaz Sr ele 42 2) „ coluntalẽ. q; nibil facit bõ de q̊ ts ñ opet q eult. nõ enĩ vult deꝰ vt peccet hõ.ſi aũt peccaueꝛit:penitẽti vult Ecere.in peccatis vᷣo ꝑſeuerantẽ pumire. ſicut alios ab eterno pᷣꝑauit ad penã alios pᷣꝑauit ad glam.¶. Item aug. dæ li.ar. nihil in libero ar. ↄſtitutũ ſuꝑat volunta tem vei.⁊ ſi fiat er eius volũtateʒ q̃ ipſe ẽ: nihil putan dũ eſt fieri ita taniꝙᷓ velit ſieꝛi ⁊ ñ ſiat.ex h̊ relinꝗt᷑ volũtas dei ſꝑ implet᷑ de bonis ⁊ malis. Cont᷑.cum volũtates ſint otrarie q̃ ſunt de otrarijs.volũtas auteʒ mala eſt te malo.volũtas dei de orio.ſ.bono. 5volun⸗ tas mala ↄplet ſuũ actũ:⁊ ñ ↄplet᷑ actus ꝗ eſt ↄrius bo nus.ꝗᷓ voluntas dina ñ ſꝑ implet᷑.¶ Itez vult de ſalo⸗ monẽ caſtitatè ſeruare.bᷣ ſalomõ vult luxuriari nec ſer uare nec ſeruat. &ñ impletur voluũtas dei ð ſalomone. Iteʒ volũtas bnplaciti eſi volũtas qᷓ eſt ipſe deꝰ. ſi g dr ꝙ õ volũtateʒ eiꝰ bñplaciti nihil fit: vᷣ tñ dr aliquid fieri ð voluntatẽ eius.h̊ᷣeſt ð volũtatẽ ſigni.G ẽ ↄ pꝛece ptũ vel ꝑhibitõʒ. Sʒ tũc obijcit. npolũtas bñplaciti dei eſt oĩm bonoꝝ.& deus rolũtate bñplaciti vult nos fa⸗ cere bona.ſ̊ nos nõ facimꝰ ſꝑ bona immo mala. gfa⸗ cimus ) volũtateʒ bñplaciti:⁊ volũtas bñplaciti caſſa tur. 4 Stez dẽ malũ fieri dei volũtatẽ: pot ne intelli⸗ gi aliqͥ mõ fieri ̊ volũtatẽ bñplaciti.Iteʒ põt ne malũ fieꝛi ð volũtateʒ ſigni q̃ dr ꝑmiiſio.nam dicit aug.ſuꝑ illũ locũ p̃s.vt nõ loquat᷑ os meũ oꝑa hoĩm.oꝑa hoĩm dicit mala qᷓ pret dei volutatẽ fiũt ꝗᷓ ipſe ẽ: aut pꝛet ei⸗ ꝑmiſſioneʒz q ipſe ñ eſt.¶ Itez cũ ex his ponat᷑ ꝙ nihil fit ð ſigna volũtatis q̃ ſunt ꝑmiſſio ⁊ oꝑatio:ᷣ̊ tñ cõtra rit ſub volũtate puniẽte.x ſi qris qᷓ trãſit:nõ niſi ſ̊ vo/ luntate ꝑmittente. ⁊ hocipſuʒ qð ꝑuerſe vult aut agit: in vniuerſitatis p̃fate oꝛdinẽ 2 pulchritudineʒ ſumma ſapia ↄuertit.q¶ Ad terciũ dðm.q; quẽadmodũ diẽ da maſcenꝰ.ꝙ deꝰ oĩa pᷣeognoſcit:nõ aũt oĩa p̃deteꝛmiat. pᷣcognoſcit aũt ea q ſunt ĩ nobis.hᷣ ẽ ĩ ptãte nẽi arbitꝛij. nõ aũt p̃determĩat.nõ.n.vult malicia fieri nec cõpelli virtutẽ.pᷣdetermiĩat aũt qᷓ nõ ſunt ĩ nobis.Dicenduʒ ꝙ⸗ volũtas bñplaciti eſt reſpectu bonoꝝ duptr. aut cũ p⸗ determiatõe:vt eoꝝ q̃ ñ ſunt in ptãte arbitrij.⁊ bec ſũt alligata nccitati. aut ſine p̃determĩatõe: 2 mõeſi bo noꝝ qᷓ ſunt ĩ ptãte arbitrij. Sic.n. vult illa bona vt re⸗ linquat nr̃e facultati ⁊ volũtati ⁊2 ñ ↄpellat.⁊ iõ ſi fiat Zriũ:ñ fit ð eiꝰ volũtatẽ:qᷓuis fiat pᷣter eiꝰ volũt atẽ q̃ ẽ eius bñplacitũ.¶ Ad q̃rtũ qð q̃rit ſi poſſit dici aligd fieri ð volũtatẽ bnplaciti.dᷣm ꝙ ñ ꝓprie loquẽdo.⁊ ſi alicubi inueniret:ñẽ aliud ↄ eiꝰ volũtatẽ qᷓ p̃t eiꝰvolũ tatẽ.ꝗ Ad ꝗntũ ⁊ ſextũ dᷣm.ꝙ ↄ ꝑmiſſionẽ ⁊ opatõeʒ di q ſunt ſigna volutatis nibil ſit.ↄ p̃ceptõʒ aut etiaʒ ꝓhibitõʒ fiut pcta:qꝛ pᷣceptũ ⁊ ꝓhibitio reſpiciũt faci⸗ endũ vel vitandũ de futaro.qdð põt alit᷑ euenire velĩ 3⸗ riũ.ꝑmiſſio ᷣo ⁊ oꝑatio reſpiciũt ipᷣm qdð fit vel qð fa⸗ ctũ ẽ.qð aũt ſit vel factũ ẽ: ñ põt ñ fieri vel factum eſſe. Ad ea vo q obijciũt᷑ ↄ verbuʒ aug. deꝰ aliqᷣs ppauit ad penã.dðm ꝙ hec pᷣpoſitio ad:qqʒ dicit finẽ intẽti⸗ onis.ſicut cũ dicit᷑:iſte vadit ad foꝝ.qñq; terminũ vel exitũ ꝗ accidit pᷣter intentõʒ.⁊ q̊ mõ accipit᷑ ᷣbũ aug. 4¶ Ad vltimũ dᷣm.ꝙ miſcðia dei Pprin dicit᷑.qꝛ ad cõ⸗ itᷣ a ri ſigna volũtatis q̃ ſunt pceptio ⁊ ꝓhibitio fiũt mala:q⸗ pletã ratõʒ effectꝰ miſcðdie ñ reqꝗrit᷑ actꝰ vel meritũ no⸗ aen rit᷑ vñ h.¶ Iez obijcit᷑ ð h qð dicit aug.q de aliqͥs ab ſtrũ: b ſe olũ qð ẽ dei.ad ratiõʒ enectus iuſticie requirit᷑ 1 etno pᷣꝑauit ad penã.Cont᷑.Dam̃.nõ in punidd pla⸗ exigentia meritoꝝ. ſaga mauit nos dens.4 Neʒz ꝗpriũ eius ẽ ꝑcere ⁊ mi erẽi. ſt fe pegrinũ aũt ⁊ alienũ eſt ab eo punire. vt bzẽ eſa. xxviij. . e 10 . de confoꝛ / ſ ul UVnde etiã dẽ egredi de loco ſuo cum dani ela⸗vi 7 matõne Lũ ane volũtatis ad diuinà. ſe, treñ.iij.i Qon ex coꝛde ſuo abiecit dñs filios vominuz. D ſe ſt Itez quare dicit᷑ eius ꝓpriũ miſcdᷣia magis qᷓ; iuſti n eques e 1 que nnnſe cia:cũ ita ſit iuſtus ſicẽ miſericoꝛs. Rñſio.cũ ſiẽ di⸗ rere de ↄfoꝛmatõe volutatis hũane ad kin ctum eſt voluntas dei dicit᷑ dupłr. volũtas bñplaciti: diuinã.⁊ ꝑ hũc modũ.rio. vtꝝ poſ⸗ i voluntas ſigni.volũtas bñplaciti ſꝑ implet᷑. voluntas ſit eẽ talis ↄfoꝛmatio. Scðo.qd ſit hꝰ⸗ unin dᷣo ſigni q̃ eſt pceptio vel ꝓhibitio ñ ſꝑ implet᷑.volũtas modi ↄſoꝛmatõ.Cercio.an teneamuꝛ ran vo q e ꝑmiſſio vel oꝑatio ſꝑ implet᷑.⁊ rõ hꝰ iã patebit. oↄfoꝛmare volũtatẽ nr̃aʒ volũtati dĩne. Quarto.an te⸗ in Zld illud primo qð obijcit᷑.dom ꝙ volũtas dina ſi neamur velle qð deꝰ vult. Quito. ſi uppoſito ꝙ ñ: an te⸗ e hl oſideret᷑ vt pcipiens:ſic aliꝗd dz fieri ↄ volũtatẽ.Si vo neamur velle qð ſcimꝰ veũ velle. Serto qrit᷑.an ſit me ſiſee pſideret᷑ vt ꝑmittens vel puniẽs vel ipᷣm dei bñplacitũ ritoꝛiũ ſanctis ꝙ volebãt xpᷣʒʒ pati. Deinde. vtꝝ nobis 8 i ſic nõ dicit᷑ fieri Z dei voluntatẽ. vñ aug. in enche. lo⸗ poſſʒ eẽ meritoꝛiũ velle paſſiões ſctoꝝ.AVltĩo.vtꝝ poſ⸗ ge quens de malis dicit.quantũ ad ipos attinet qð deus ſimꝰ velle dãnatões repꝛoboꝝ. ſe voluit feceꝛũt. tũ vᷣo ad om̃ipotentiã dei nullo modo Membrũ rimũ alt id facere valuerũt.hocipſuʒ quigpe qð ð dei volũtatez 1 P e fecerũt: de ipſis facta eſt volũtas eiꝰ.miro 2 ineffabili Ddprimũ ſic.Ps.Exultate iuſti. glo. qn⸗ nann mõ nõ ſit p̃ter eius voluntatẽ illud etiã qdð fit ↄ eius vo tü diſtat deꝰ 2 hõ: tatũ diſtat volutas dei nideu luntatẽ:qꝛ nõ fieret ſi nõ ſineret.nec vtiq; nolẽs ñ ſinit 7 hboĩs.ᷣ ñ ẽ poſſibił ↄfſoꝛmatõ dei ⁊ hoĩs ſam bᷣ volens.Ex hac auẽte aug.pʒ diſtinctio.nã volun tateʒ bñplaciti nihil põt fieri.⁊ ̊ eſt qð dicit qᷓtum ad eius omipotentiã nullo mõ id facẽ valuerũt. Bᷣ eſt q̃ tũ ad eius voluntatẽ omipotentẽ q eſt bplacitũ.Contra vᷣo voluntatẽ pᷣcipientẽ fiũt peccata.⁊ ſRᷣ ſignilicat cũ di cit.hocipſo qð ð eius volũtateʒ fecerũt.qᷣ ẽ 3 eius pᷣce⸗ ptum. Iieʒz q;tũ ad volũtatẽ punientẽ de malis im plet volũtas dei.⁊ h̊ eſt qꝗð dicit:de ipo factaẽ volũtas. Itẽ qᷓtũ ad voluntatẽ ꝑmittentẽ ñ fiũt mala pter eiꝰ volun tatẽ.h̊ eſt pᷣter eiꝰꝑmiſſionẽ.⁊ G̊ eſt qð dicit miꝛo modo nõ lit pᷣter eiꝰ volutatẽ qð fit ↄ eiꝰ voluntatẽ. Ad ſecũ dũ dom vᷣm anb. in li.j.cur deus hõ. ſi ea q̃ celi ambitu ptinent᷑ vellẽt ñ eẽ ſub celo aut elongari a celo: niłate⸗ nus poſſent miſi ſub celo eẽ:nec ſugè celũ niſi appropin quãdo celo.naʒ vnde ⁊ q̊ ⁊ q̃ irent:ſub celo eẽnt. 2 qᷓn⸗ tomagis a q̃libʒ celi ꝑte elongarent᷑:tantomagis oppo ſite ꝑti apꝛopinquarẽt. Ita quis hõ vel mal⸗ angel? dine volutati ⁊ oꝛdinationi ſubiacẽ nolit:nõ tñ eã effu gere valet. qꝛ ſi vult ſugere de ſub volutate iubẽte:cur⸗ g nec ↄfoꝛmatõ volũtatis hoĩs ad volun tatẽ dei. ¶ Itẽ eſa.lv.ſic̃ exaltãt᷑ celi a fra: ita exaltate ſunt vie mee a vijs vr̃is ⁊ cogitatões mee a cogitatoibo vr̃is. Cont᷑.ñ adheſit mihi coꝛ pꝛauũ ⁊c.glo.polun⸗ tas dei ſꝑ recta ẽ᷑:cui debemꝰ conffoꝛmari vt ſimꝰ recti. ERñſio.ẽ diſtãtia duplex.eẽntiał:2 ꝓpoꝛtõał.Diſtan tia eẽntial int volũtatẽ dĩnã ⁊æ hũanã ẽ infinita.diuĩa eĩ volũtas ẽ dina eẽntia.dĩna eẽntia ĩfinitũ excedit bu manã volũtatẽ. Sʒ loqndo te diſtãtia ꝓpoꝛtõali ñ ẽ di⸗ ſtãtia ĩ infinitũ.⁊ dẽ ꝓpoꝛtõ ꝑ relatõʒ volũtatis bũane ad dinã:ſic dr hõ bonꝰ ꝑ relatõʒ boĩtatis ſue ad dĩnã. Volũtas at᷑ ci vt ẽ finis volũtatis hoĩs:ñ voluntas abſolute dicta. h̊ vt ẽ reglaris:hoĩs volũtatẽ ſm ſui cõ placẽtiã ĩ oꝑe ſiue ĩ opis imitatiõe.⁊ ſic ñ ẽ int᷑ hec di⸗ ſtãtia infinita. M embꝛũ ſe cũ dũ Ecũdo qrit᷑ ꝗd ſit ↄfoꝛmatõ.aut.n.atten dit᷑ in volẽdo qdð deꝰ vult: aut volẽdo qð ſcimꝰ deuz velle. Mõ pᷣmo mõ. quia malt Rre r-E-k, e t- 5 der S Hee „₰— . Üł⸗⸗ = Ro as Bo ben r een Len , W. fF r s a e , aah E VTT ArA61 R P 2 Ete8 C † V' * 44o* rNE ⸗ 1 tungte öͤſifi dicii gnitdeif tcehal 1 0hende Siteng plciit ſc ireteli tpelgͤſi etuneſe. igsznnit fneſnen ermmüel kiümf 1Geden nmii⸗ enmuni N g hüonesd ſin pol litbe⸗ neamu: Nante/ ante⸗ nſüme Enobis Grepol⸗ goqt ütasd ritboi dwb cyahur ltuih tin ned⸗ Dikin 1dini atb iid bian doin. hunts nſuich lreg, c t bs ,ni 4 4 4 inte . Nueſtio qñq; volũt qð deꝰ vult.vt malus filius vult moꝛi pr̃eʒ: qð tn deꝰ vult. Si ſcðo mõ. b. vᷣgo ñ ↄfoꝛmauit volũ⸗ tatẽ ſuã volũtati dine:qꝛ nole bat xp[ʒ pati.qð patuit ex vebem̃tia doloꝛis.vñ luc.ij.⁊ tuã ipiꝰaĩsʒ ꝑtᷣnſibit gla dius.⁊ tñ deꝰ volebat pati.q̊ peccauit. vel ad minꝰ nõ meruit. Itẽ ſi attẽdat᷑ in volẽdo:nõ ſolũ qð deꝰ vult bᷣ et᷑ volẽdo illð qð ſcimꝰ ũ velle.Fᷣm q̊ exñs ĩ peccato moꝛtali põt ↄfoꝛmare volũtatẽ ſuã volũtati dine.qꝛ pᷣt młta bõa facẽ ꝓpt᷑ deũ:⁊ deꝰ vult ꝙ faciat illa ꝓpt᷑ ũ. Rñſio.ↄfoꝛmatio p̃t attẽdi ſᷣm q̃tuoꝛ genera cãꝝ.ſ. in volẽ qð deꝰ vult.ĩ volẽdo vt vult.ĩ volẽdo ꝙ ſcimꝰ ipᷣm velle.ĩ volẽdo ad qð vult. Prima ẽ ↄfoꝛmitas ma teriał.ſcðᷣa foꝛmalł.t᷑cia ẽ ĩ rõne cae efficiẽtis.q̃rta ĩ ra tõe finis.Dicẽdũ ᷓ ꝙ ſi iſta q̃tuoꝛ ↄcurrũt ẽ ↄfoꝛmitas ꝑfecta ſiue ↄfoꝛmatio.ſufficies at᷑ ↄfoꝛmitas attẽdit᷑ in duobo. vt. ſ. velit hõ ſic vult deꝰ:⁊ pt᷑ qð vult. Im ꝑfe⸗ cta vᷣo ↄfoꝛmatio cũ hõ vult qð deꝰ vult vel qð ſcit deũ velle.⁊ ẽ ↄfoꝛmitas ꝑfecta ſᷣm q̃tuoꝛ genera cã ꝝ.vt di⸗ ctũ ẽ.⁊ Fᷣm h̊ d ꝙ ẽ ↄfſoꝛmitas ĩ boĩs ⁊ ĩ malis:⁊ in via 7 ĩ patria.4¶ SDe b. vᷣgine dðᷣm.ꝙ voluit vt deꝰ voluit:⁊ yt qð voluerit. vt patebit. Mlem bruʒ terciuʒ Ercio q̃rit.an teneamur oↄfoꝛmare volũ⸗ tatẽ nraʒ volũtati dine? Uidet᷑ ꝙ ſie.ro. xiij. ꝑfectio legis ẽ dilectio.tenemur & ad dilectõʒ. dilectio at ↄfoꝛmat volũtatẽ no ſtrã volũtati dĩne.tenemur & ad ↄfoꝛmatõʒ. Ee at᷑ dile ctio ↄfoꝛmet: dicẽ hugo de s.vic. Scio aĩa mea qꝛ ꝗcqd diligis:vi dilectõis ĩ eiꝰ ſiłitudinẽ trãſfoꝛaris.4¶. Iteʒ glo.ſuꝑ pᷣs.volũtas dei ſꝑ recta ẽ cui debẽꝰ ↄfoꝛmari vt ſimꝰrecti.̊ tenemur eẽ recti.̊ tenemur ↄſoꝛare. Cõ tra.nullꝰ tenet᷑ ad ĩpoſſibile.ſᷣ obſtiati ⁊ dãnati ñ pñt ↄfoꝛmari. ñ tenẽt᷑. Itẽ ſi tenet᷑ ↄſoꝛare erñs ĩ moꝛta li pcto:ↄtinue peccat. Rñſio.pᷣcepta negatia obligat ſꝑ⁊ ad ſꝑ.affiꝛmatia vo obligãt ſꝑ ̊ ñ ad ſꝑ.q¶ Ad ulð ðᷣo qð obijcit᷑ de obſtiatis ⁊ danatis.ddᷣm ꝙ q;uis abſo lute teneãt᷑ ꝗ ſũt obligati:tñ ꝓ ſtatu obſtiatõis dixeĩt ꝗ dã ꝙ obſtiati ñ tenẽt᷑.qꝛ hͥ ẽ eis ĩpoſſibile.Si obijcit᷑. repoꝛtãt lucꝝ de culpa. Rñſio.ñ ẽ vexꝝ.ſi.n.ñ ẽ obliga tus ad ↄfoꝛmatõʒ: tñ ẽ obligatꝰad penã. Scðʒ alios di ſtingnẽdũ iur̃ brm an.qꝛ aut illa ĩpoſſibilitas q̃ ñ põt q8S ſoꝛmare volũtatẽ ſuã volũtati dine:ſurgit ex culpa vel ñ.ſi ñ ſurgit ex cłpa:ñ tenet᷑ ad ↄfoꝛmatoʒ. ſi vᷣo ſur git er cłpa:ñ abſoluit᷑ a tentõe.⁊ ᷣm h̊ dꝛ ꝙ obſtiatus tenet᷑ ad ↄfoꝛmatõz lʒ illõ ſit ĩpoſſibile.q Ad illud qð obijcit᷑ de ilłꝗ ſũt ĩ pcto:ꝙ ↄtinue peccãt rñſio ſ ẽ de ca ritate ad qua tenemur ſꝑ ̊ ñ ad ſꝑ. reqrit᷑.n.ad ̊ ꝙ te neat᷑ moueri motu caritatis:ꝙ ſit ĩ ↄphẽſiõe bonitatis dei. ⁊ hẽat hitũ q̊ poſſit ferꝛi ad dilectõz dei.ſiłr doᷣm de ↄfoꝛmatõe. Membꝛũ quoꝛtũ Varto q̃ri. an teneamur ↄfoꝛare volũta tẽ nr̃aʒ volũtati dine:volẽdo qð vult.Vi det᷑ ꝙ ñ. augꝰ. Honꝰ filiꝰ bona volũtate vult pꝛeʒ viuẽ quẽ teꝰñ vult viuẽ.i¶ Cõt Pps.ñ adheſit mihi coꝛ pꝛauũ.coꝛ pꝛauũ ⁊ diſtoꝛtũ hʒ ꝗ nñ vult qð deꝰ vult. Rñſio. ñ tenemur velle qð drus vult. v̊ bõa volũtate poſſimꝰalið velle qᷓ qd deꝰvult.tñ diſtiguẽdũ ẽ illð qð deꝰ vult.aut ẽ ſcitũ a nob: aut igra tu.ſi igratũ:ñ tenemur qꝛ iqrãtia excuſat.Si ↄgnitũ: vno mo tenemur.yvt patebit.j.⁊ Fm G̊ ĩtelligẽda ẽ glo. ſuꝑ pᷣs.qꝛ pꝛauũ coꝛ hʒ ꝗ ñ vult qð ſcit deũ velle. ¶ Et ſitr dom ad alið.q ſᷣm vnũ modũ ꝗ iã dicet᷑: tenemur velle qcũq; ſcimꝰ eẽ bõa ꝛ iuſta. Miembrũ quintuʒ Vinto qrit᷑ vtꝝ teneamur velle ꝗcqd ſci⸗ mus xũ velle.Ad qð ſic. tenemur ad ca⸗ ritate.veꝛa at amicitia ẽ idẽ velle ⁊ idem al. Nſe⸗ Ren W e SS xlj. nolle. Si ꝗ diligo deũ:volo qeqꝗd ſcio ipᷣm velle. Itez augꝰ. Impiꝰ ẽ cui diſplicet ꝓuidẽtia.ꝓuidẽtia at ẽ ſᷣm acceptatõz volũtatis dei. impiꝰcui diſplicet qð deus vult. ¶ INẽ ſi poſſez velle Zↄriũ eiꝰ qð ſcio deũ velle. ſi milit᷑ poſſuʒ dicẽ vel facẽ.qð ẽ falſuʒ. ſiłꝛ ñ poſſũ velle vriũ eiꝰ qð ſcio deũ velle.q̊ teneoꝛ velle ꝗcꝗd ſcio ipſuʒ velle. Cõt᷑.b.vᷣgo ſciebat deũ velle paſſiõʒ xpᷣi:quaʒ ipᷣa nolebat ⁊ ñ peccauit.&̊ nõ tenebat᷑ velle qð ſciebat veũ velle. Siłr triſtes erãt apli de nece ſui dñi. Itẽ hie remias optauit ne hierłm deſtrueꝛet᷑.qð tñ ſciebat deũ velle qꝛ iã ſibi fuerat reuelatũ.ñ tñ peccauit.i Itẽ luẽ. xix.vidẽs ihs ciuitatẽ fleuit ſuꝑ illa.qᷓ noluit ſubuerſi⸗ onẽ ciuitatis:⁊ tñ deꝰillã volebat. Itẽ ſi tenemuꝛ vel⸗ le qð ſcimꝰceũ velle.⁊ ſcio deum velle ꝙ ſi ego pecco ꝙ cꝰ? ſubthet mihi grãʒ. g teneoꝛ velle h. p̃ ſi vellẽ H: vel⸗ lẽ ñ eẽ bonũ.qꝛ ſeꝗt᷑.ſi ſubthit᷑ mibi gra:ñ ſũ bõꝰ.¶ Itẽ teneoꝛ velle ꝙ de'mihi grãz ↄſeruet. ñ g̊ teneoꝛ velle ꝗ⸗ cd ſu brhat mibhi grãz. ¶ Itẽ deꝰvult ꝑmittẽ me peccaẽ gteneoꝛ velle ꝙ deꝰ ꝑmittat me peccac᷑.qð vidr̃ falſũ. qꝛ xpᷣs docet oꝛaẽ ne iducamur ĩ tẽptatõʒ.4! Itẽ phi.ij. Cupio diſſolui ⁊c.ſᷣ xpᷣs nolebat ipm diſſolui.qꝛ ſegꝗt᷑: ofidẽs ſcio ꝙ ꝑmanebo oĩbo vobᷣ ad ꝓfectuʒ qð volebat teꝰ. ⁊ B ſciebat apls. Kũñſio. ꝗdãa dicũt.ꝙ ĩ pceptis ⁊2 ĩ ꝓhibitõibo tenemur velle qð ſcimꝰ deũ velle: ĩ alijs n.¶ Sʒ õ.ſic cłpa ẽ veclinaẽ a pma boitate cũ ſcit᷑: ita cłpa ẽ declinaẽ a pᷣma boĩtate cũ ↄgſcit᷑.ſ̊ pctm ẽ declia re a pᷣma vitate.vñ aug.ꝗ dic falſuʒ:ſciẽt decliat a vᷣita te ĩ falſitatẽ.̊ ſit᷑ ẽ declinaẽ a pᷣma boitate ſiue a volũ⸗ tate dina cũ ↄgſcit᷑. Propt hb̊ alij dixer̃t.ꝙ ẽ volũtas vł appetitꝰrõis ⁊ ſenſualitatis.volũtate ꝗ̊ rõnis tenemuꝛ ſcire qð ſcimꝰ deũ velle.ñ volũtate ſenſualitatis.bta g vᷣgo ⁊ apli paſſiõʒ xpᷣi volueẽt volũtate rõis:ñ volũta⸗ te ſenſualitatis.ſᷣ doluer̃t de ea.vñ ⁊ xpᷣus ſi eã noluit: vñ dixit.triſtis ẽ aia mea ⁊c.q¶¶ Itẽ ad illð hiere.dðm. ꝙ ẽ volũtas abſoluta:⁊ ↄditõał.loq̃ndo ð volũtate ab ſoluta:ñ voluit hieremias illð.ſ̊ volũtate ↄditõali.ſic illð ro.ix.optabã anatha ⁊c.ſ.ſi eẽt optabile.q Ad il⸗ lud de fletu ſuꝑ ciuitate dicũt.qꝙ dñs ñ fleuit actũ futu re ſubuerſiõis:ᷣ̊ fleuit ꝓ clpa ſbuerſiõis.¶ Ad illud de ſubtetõe gꝛe.dðm ꝙ volũtas aliqñ dẽ reſpectu actõis. aliqñ reſpectu ceſſatõis. Cũ q̊ dꝛ deꝰ vult iſti ſubtrabẽ grãzʒ.ñ dr volũtas reſpectu alicꝰactõis: ſᷣ reſpectu ceſ ſatõis.Volũtas vo ceſſatõis ñ diẽ̃ volũtatẽ ĩ aliqd.⁊ iõ ñ teneoꝛ velle ꝙ deꝰ ſbtꝛabat mibi grãʒ. Silr dom deꝰ vult ꝑmittẽ me peccaẽ.ñ.n.dẽ volũtas ĩ aliqd:ſᷣ reſpe⸗ ctu ñ cohibitõis cũ poſſit.⸗. Ad alið apłi dom.qꝙ volũ tas illa ñ fuit volũtas ſenſualitatis.qꝛ illa nõ ẽ reſpe⸗ ctu boni etni:h̊ fuit volũtas rõnis.ᷣ̊ rõ pᷣt ↄſiderari vt nat᷑a:vel vt rõ.vt nata:ſꝑ appetit bonũ eternũ.ſ̊ rõ vt rõ:ſꝑ ↄſideꝛat volũtatẽ dei:⁊ iõ ſe ↄfoꝛmat ei.Alłr dðm Fm alios.ꝙ volũtas dĩna põt reſpicẽ volẽtẽ ſiue volun tatẽ meã vel volitũ.teneoꝛ ̊ velle qð ſcio deũ me velle. vñ glo.ſuꝑ illð.Rectos decet collaudatio.oↄgruit vt q̃ cũq; vult deꝰ te velle:velis ⁊ tu.Cõtingit at deũ te velle aligꝗd velle:qð ñ vult me velle.vt moꝛtẽ pꝛis mei.vnde qᷓuis ego ſcircin deum velle aligꝗd: non debeo illð velle niſi ↄgruat mihi illud velle. vnde qð ſcio deũ velle.aut ↄgruit mihi illud velle:aut nõ.ſi ↄgruit mihi: teneoꝛ il lud velle.ſi ñ ↄgruit:nõ teneoꝛ.vñ aug.põt ꝗs velle bo nũ qð ſibi ñ ↄgruit.⁊ pt h:qꝛ ſubtrabẽ gꝛãʒ ⁊ bhmõi ñ ↄgruũt.ideo nõ tenemur ea velle.¶.j Ad illud qð obij⸗ cit᷑.ꝙ vera amicitia ẽ idẽ velle ⁊ idẽ nolle. Rñſio.qꝙ ve rum eſt que cõuenit amico velle.4! Siir ad illud aug. Impius eſt cui diſplicet diuina ꝓuidentia.dᷣm ꝙ i⸗ lud quod diſplicet poteſt conſideraꝛi abſolute ſiue ĩ ſe: vel in relatione ad diuinaz ꝓuidentiam. ſᷣ illud quod ſubeſt diuine ꝓuidentie in ſe ↄſideratũ diſplicet: nõ eſi malũ.ſed ſi conſideret᷑ in relatione ad diuinaʒ proui⸗ dentiam: iſte cui diſplicet impius eſt. 4l Ad aliud di⸗ cenduʒ.ꝙ ↄriũ eius quod ſcio deũ velle pᷣt eẽ duplicit. — „* Pphili h Kirnn er W. bo ſ. l., = p/2. Ver 2 e, le n. Dal. 4 . v» ſlrthe Lgag. Gera efiis Ber abhek . er O να. ſi.n. orietas attendat᷑ ex ꝑte noliti ſolũ: ſic poſſuʒ velle Zriũ eiꝰ qʒ ſcio cũ velle ⁊ dicẽ ⁊ ſacẽ. ſic ſi ſcirẽ deum velle moꝛtẽ pr̃is mei:tñ poſſuz velle eiꝰ vitã ⁊ laboꝛaꝛe ad vitã eiꝰ:⁊ dicẽ medico vt ad h̊ laboꝛet.Si vo atten⸗ dat᷑ Zrietas ex ꝑte volẽtis:nõ debeo.qꝛ ñ debeo velle z⸗ riũ eiꝰqð ſcio deũ me velle.deꝰ aũt ñ vult me velle moꝛ tẽ pr̃is. Mem bruz. v Tem querit᷑. vtꝝ meritoꝛiuʒ fuit ſetis ꝗ volebãt moꝛtẽ xpᷣi.ſiue ĩ volẽdo vriuz eiꝰ qð ſcimꝰ deũ velle.qꝛ xpᷣus fleuit ſuꝑ ciui tatẽ.nolebat.n.ppłi moꝛtẽ ⁊ deſtructõʒ:⁊ meruit in B. Silr de b. virgine qᷓ meruit ↄpatiẽdo filio. ⁊ tñ ſciebat xpCᷣj ̊ velle.Silr de aplis.triſtes erãt apo ſioli:⁊ canit᷑ ĩ laude eoꝝ.¶ Itẽ ſi ↄpatimur ⁊ coregna⸗ bimꝰ. ᷓ ↄpatiẽdo meremur vitã eternã. Cont. velle Zriũ ei qð ſcimꝰ deũ velle ñ ẽ ex caritate.vera.n.ami⸗ citia eſt ideʒ velle.ſᷣ om̃e meritũ ẽ ex caritate. Itẽ bea vgo ꝙ voluit xpm ñ pati h̊ fuit ſenſualitatis: tñ b· vᷣgo noluit ꝙ xps n pateret᷑.ſenſualitate at᷑ nõ ẽ mereri. n meruit in ̊ b. go. Rñſio.ꝗdã dicũt ꝙ volũtate ra⸗ tionis tenemur velle ꝗcquid ſcimꝰ deũ velle:ñ volunta te ſenſualitatis.⁊ b. pᷣgo voluit ꝙ rpᷣs ñ pateret᷑ volun tate ſenſualitatis.Et de merito ita dicũt.ꝙ qdam ſunt motus ꝗ ñ ſunt ſubiecti li.ar.nec in oꝛtu nec in ꝓgꝛeſſu vt pʒ in fame? ſiti.Et ſunt motus ſubijciũt li. ar. in oꝛtu ⁊ in ꝓgreſſu.ſunt etiã ꝗdam ꝗ ſubiecti ſunt ĩ oꝛtu: ſᷣ nõ in ꝓgreſſu. illi ꝗ̊ͥ motus pᷣmi ꝗ ñ ſunt ſubiecti nec in oꝛtu nec in ꝓgreſſu:ñ ſunt meritoꝛij nec ĩ oꝛtu nec in ꝓgreſſu. Qui vᷣo ſunt ſubiecti in oꝛtu ⁊ ĩ ꝓgreſſu: ſunt meritoꝛij in oꝛtu ⁊ in ꝓgreſſu. inteꝛmedij ſunt merito⸗ rij in ꝓgreſſu ſ̊ ñ in oꝛtu. De triſticia xp̃i ⁊ de b. vgie 7 de aplis dicũt.ꝙ doloꝛ ille fuit in ſenſualitate: ⁊ iõ ñ fuerit meritoꝛiꝰ.¶ Iteʒz ad illud:ſi ↄpatimur ⁊ ↄregna bimꝰ. doᷣm ꝙ illud intelligit᷑ de volũtate rõnis ⁊ ↄpaſſi one.̊ ẽ de volũtate patiẽdi ꝓ xpᷣo.Vel alit dðᷣm.qꝙ me ruerũt b. ᷣgo ⁊ apłi ↄpatiẽdo xpo.Oð obijcit᷑ ꝙ h ñ fit ex caritate. Rñſio.eſt motus caritatis ᷣm debitũ vie: 7 m pfectõʒz patrie.ſᷣm ꝑfectõʒ q erit in patria: nõ eſt velle Zriũ eiꝰ qð ſcimus deũ velle.in patria.n.nibil a⸗ liud volemꝰ niſi qd deus volet.ſ̊ caritas ſᷣm debitum⁊ ↄuenientiã in via:etli ñ velit quicꝗd deꝰ vult:vult tam ꝗcquid ſcit nos deũ velle.Vñ b. vᷣgini ñ ↄgruebat ñ do⸗ lere de moꝛte ſilij.⁊ iõ voluit ↄriũ ei qð deus voluit.qꝛ illud qð teus volebat ſibi velle ñ ogrueret. 4 Ad illud qð obijcit᷑.q illud fuit ex ſenſualitate ⁊ ita ñ fuit meri toꝛiũ. Dicendũ ꝙ ſenſualitas ꝓprie ñ ẽ ĩ brutis.ſᷣ ſen⸗ ſualitas ꝓprie dicit oꝛdinatõz ad rõneʒ.vñ ſic in ſenſu alitate põt eẽ demeritũ vt veniale pctm:ita ⁊ merituʒ. Ite tur. vt Itez queritur. vty . S. f. meritoꝛiũ ſit dolẽ de paſſionibo ſanctoꝝ vel velle illas. qꝛ piũ ẽ lugẽ martiriũ:⁊ piũ ẽ gaudẽ de martirio. eſt meritoꝛiũ nolle moꝛtẽ martini.⸗ Cont᷑.̊ erat oriũ vo lũtati dine:⁊ G̊ ſciebaät. MRñſio. velle griũ volũtatis diuine dẽ dupkr. velle Zriũ eiꝰ qð ſcio deũ velle: ⁊ h̊ pᷣt eẽ dupłr.meritoꝛiũ:vel volẽdo ↄriũ eiꝰ qð ſcio deuʒ me velle:⁊ Gq̊ͥ ñ põt eẽ meritoꝛiũ.Oel alit᷑.de pñtibo paſſio nibo ſccoꝝ debemꝰ dolẽ: de pᷣteritis vo poſſumꝰ gaudẽ. Itez queritur. vty . S. i. iuſti pñt letari de paſſionibo repꝛoboꝝ.pᷣs.ↄuertãt᷑ pec catoꝛes ĩ infernũ.Glo.ñ h̊ dic optãtis affectu.¶ Cõt᷑. ſancti volũt qð vult deꝰ.ſᷣ̊ deꝰ vult penã illoꝝ.⸗. Item apo.vj.q̃re ñ vindicas ſanguieʒ nr̃jm ⁊c.¶ Steʒ pᷣs.le⸗ tabit᷑ iuſtus cũ viderit vindicta. Rñdẽt ꝗdã. ꝙ alið eſt optare:alið velle.Optare.n.ẽ ↄcupiſcibił:velle rõ⸗ nalis. M26 optãt penas maloꝝ:etſi velint. qꝛ ñ dele⸗ ctant᷑ ĩ penis etſi rõne moueãt᷑.¶X¶àõ Cont᷑.letabit᷑ iuſtus cũ videꝛit vindictã ⁊c᷑. Rñſio.pena repꝛoboꝝ ſᷣm ꝙ re⸗ Sin oN r. wer. Er Rα — . . 5* E. A6& Ne. A aWπ⁰ E F. & . 1K yt PS along 7 . fert ad naturã patientẽ ñ delectatſctos. m q refer? ad diuinã iuſticiã penã inferentẽ:ſic delectat eos. Qucſtio.xlij.de dinmna generatione. Nuocata ſpũſſan/ cti gra.poſt inꝗſitõʒ eoꝝ q̃ ꝑtinent ad diuinã eẽntiã: cũ om̃i veneratõe ⁊ mo deſtia ꝓcedamꝰ ad inꝗſitõʒ eoꝝ que ꝑ tinẽt ad decłatõʒ dinaꝝ ꝑſonaꝝ.aſdo dus aũt inꝗſitõis ⁊ oꝛdo eꝛit talis.vt pmo qramus de multiplicatõe ſeu płalitate ꝑſonaꝝ.Scðo.de vᷣitate ꝑ/ ſonaꝝ.Tercio.de numero ꝑſonaꝝ. Quarto. de oꝛdie ꝑſonaꝝ.Quinto.de eq̃litate ꝑſonaꝝ. ADultiplicãt᷑ aũt ſeu plurificãt᷑ ꝑſone dine m hitudinẽ generatiõis filij a pꝛe:⁊ ſᷣm hĩtudinẽ ꝓceſſionis ſpũſſcti ab vtꝛoqʒ. vmo igit᷑ erit ingſitio de generatõe filij a pꝛe.ↄſequent de ꝓceſſione ſpuᷣſſct᷑i ab vtroqʒ.4 De eterna aũt gene⸗ ratoe pᷣmo ꝓpt incredulos qrit᷑.an generatio ſit. Se⸗ cũdo.quid ſit. Lercio.cuiꝰ ſit. Quarto.de qͥ ſit. Quin to.qũo ſit ⁊c̃. Mlem bꝛüu prumn D primũ ſic ꝓcedit᷑. Augꝰ.in li.lxxxiij. q.Deꝰ pr ab eterno aut potuit filiuzʒ ge⸗ nerare ⁊ noluit: aut ñ voluit.ſed potuit aut non potuit:vᷣ voluit.aut neqʒ voluit neqʒ potuit. Si voluit ⁊ ñ potuit.ᷓ impotẽs fuit. Si potuit ⁊ ñ voluit.ꝗᷓ inuidꝰ fuit.h̊ ab eo relegata ẽ oĩs inuidia. Si nec potuit nec voluit:inuidꝰ ⁊ impotẽs fu it. ̊ iſta relegata ſunt ab ipſo.relinꝗt &̊ ꝙ potuit ⁊ vo⸗ luit.⁊ ↄſtat ꝙ ſciuit.̊ ad h̊ ꝙ cã rõnaſis agat ñ plura exigũt᷑ niſi velle.poſſe.ſcire. filiũ ab eterno genuit. generatio eterna eſt. Secũuda rõ eſt. bonũ naturalit ⁊ eẽntiale ẽ ſui diffuſiuũ.vñ hec ẽ laus boni.ſ.ſe diffun cere.qꝛ ſi ponerẽt᷑ duo bona ĩ oĩbo eq̃lia: pretqᷓ in h vnũ ſuã bonitatẽ diffunderet:aliud ñ. ↄſtat ꝙ bonuʒ il lud qð ſe diffunderet ĩ h̊ͥ eẽt magis laudabile 2 melius alio bono qð ſe nõ diffunderet.ↄpleta & rõ boni inclu⸗ dit ĩ ſe diffuſiõʒ. ̊ vbi ẽ ſummũ bonũ:ibi ẽ ſumma diſ⸗ fuſio. Sũma aũt diffuſio ẽ qᷓ̃ maioꝛ excogitari ñ pᷣt.ma ioꝛ aũt diffuſio cogitaꝛi ñ põt qᷓ; illa qẽ ᷣm ſubaʒ.⁊ ma xĩe ſᷣm totã.̊ ſummũ bonũ nccio ſe diffundit ſm ſub⸗/ ſtantiã totã. ⁊ in ipſo naturalr intelligit᷑ hec diſuſio.ſᷣ nihil aliud eſt virtus generatiua niſi vitus diffuſiua ſube ſue:ad h̊ vt ꝓducat᷑ ſile in natura.̊ in ſummoi⸗ telligit᷑ hec virtus ſumme? ab eterno:cũ illud bonum ſummũ ſit ⁊ eternũ.&ᷣ vbi eſt hec virtus ẽ geneꝛatõ. ge neratio eterna eſt.¶¶ Si dicat᷑ ꝙ bec rõ ñ ꝓcedit:qꝛ in bono nõ intelligit᷑ diffuſio niſi ex ↄnti: ⁊ nõ naturalit vel eẽntiałr. In Zriũ obijcit de ꝑfectõe bõi ? nobilitate eſt:coĩcare ſeip̃m. Vñ hec ẽ laus boni.quicqꝗd aũt ẽ ꝑfe ctiõis ⁊ nobilitatis boni:attribuit᷑ ſumme bono.q̊ ne⸗ ceſſario in ſummo bono ẽ ſuip̃iꝰ coĩcatio.⁊ cũ ipſuz ſit ſummũ:q̊ ſumma coĩcatio. Mdagna aũt coĩcatio ẽ coĩ⸗ care ſua vel ſuã qualitatẽ vel ſuũ accñs.maioꝛ vo coi⸗ catio eſt coĩcare ſuã ſubaʒ. maria ẽ ſumma ẽ coicare totã ſuã ſubam.qᷓ hec coĩcatio nccio eſi in ſůmo bono. ſᷣ coĩcaꝛe ſuã ſubam vt ſimile ꝓducat᷑ in nata:nibil a⸗ liud eſt ꝙᷓ generare. ncẽio in ſummo bono intelligit generatio. ᷓgeneratio etnaẽ: qꝛ quicqd ĩ eo intelligit eteꝛnũ ẽ. Alia rõ ẽ.coĩs ↄceptio animi ẽ:q qcqd ẽ no bilitatis ꝑfectõis vᷣtutis ẽ deo tribuẽdũ. Ytẽ nobilioꝛ eſt vᷣtus q bʒ nobilioꝛeʒ effectũ vel actu.ſᷣ ↄꝑando oes actus virtutũ:nõ eſt nobilioꝛ actus alicuiꝰ vᷣtutis age: tis qᷓ ille quo ꝓduci?᷑ ſimile in natuꝛa ipſi agẽti.ſᷣ vᷣtus eſt cuiꝰ talis actus.ſ.ꝓducere ſimile ĩ natura ipᷣi age⸗ ti:eſt virtus generatiua ⁊ nõ alia. Glirtus.n.artificia lis ꝓducit artificiatũ: ᷣ̊ nõ ſimile in natura.a virtute aũt geneꝛatiua eſt pducno ſubalis.hec eſt ſimilis ina⸗ ſpra cente cerel hirtw pit Grni rnea lſe⸗ ſbone oini gene ſoekn Phator un⸗ L in. ſofe ipe Gni ane nigan ngn Dubik epon nto. N fune ge⸗ nele ſuta Alpon ircſ ſeroile por niſe Nponnt Ubionß ſcnooie Nins gchea ſennono ſetn ecer Ne Ne Unn tsſick ſiche Nthune Nteirii ſeſen ſlore Mntbin tonoͤe Inspoen uck⸗ ihin ſeſen ſton hbrſr ſinp ſcing inn Mehdii inttee⸗ tntgnen ru 4 A Sne munti ℳ . i na 7„ benne Dl e 2Monn oifannen hddünn, Aan Nn Auitgti miſenni gabe Nn etemgaſten heratoſtG. 0,ſt nn goeinlibni otuit fllnz⸗ luitſedo⸗ utneq vir wosfui⸗ ordegmmi nchicnu⸗ fgepung lsagrägin etenogent. bonüinaurti boniſſedifin inpreihinb Nuqbongt Mladienndi nngtöbcniin ithiiſunnen HPcogtuniſn jiſnſiznn. Oſſüntefnit lgibeehfiin iſͤfoneniit Urrginnn oci llten nsigenen⸗ fön eenn ti: nim ignigüik ſumnewor ann tiiiſ⸗ iͦnenic tisnwnntvh inntitiqn otinoton tontrun gobon n iagicnit⸗ nini iggt⸗ iſß iun D ſtbuns 4 9 1 * 8 . 4 6 Queſtio tura. bec ẽ ᷣtuoſioꝛ ꝓductio. int virtutes oẽs ꝓdu centes aliqd: nobilioꝛ eſt virtus generatiua q̃ hʒ ꝓdu⸗ cere ſimile in natura.ſ̊ qð ẽ nobilitatis vel nobilioꝛis virtutis:nõ põt nõ intelligi ĩ ſumma viꝛtute ⁊ ſumma potẽtia qᷓ eſt deꝰ. ꝗ̊ĩ ſumma virtute ⁊ potẽtia intelligi⸗ tur virtus generatiua. generatõ eterna ẽ. Alia rõ ꝑfectio nature eſt ⁊ nobiſitatis vt hẽat virtutẽ q poſſit er ſe ꝓducere tale q̃le ipa eſt:ſiue ſiłe ſibi in natavnde ſi homo ex ſe nõ poſſet ꝓducere hoĩeʒ:iſtud eſt imꝑfe⸗ ctio in ipſo.qꝛ nata ẽ vis inſita rebo:ex ſilłibo ſiłia pꝛo⸗ creans.ſic dicit phᷣs.ſᷣ quicqd eſt nobilitatis ꝑfectõ⸗ nis:eſt in ſumma natura. in ipſa ẽ vis ꝓductiua ſiłis in natura ex ſe. ̊ hec eſt virtus generatina. in ipa eſt vis generatiua.̊ ⁊ generatio:⁊ pat᷑ ⁊ filiꝰ: ⁊ generãs genitũ. Alia rõ. deꝰ eſt lux incoꝛpoꝛea ⁊ inacceſſi⸗ bius.ᷣ om̃i luci eẽntiale eſt ⁊ naturale de ſe coeuũ ſplẽ⸗ doꝛẽ gignere.̊ in ſumma luce nccio intelligit᷑ lux gene rans:⁊ ſplendoꝛ genitus.¶ Si dicat᷑ ꝙ ↄgruit eternaʒ generatoʒz eẽ in co:ſᷣ nõ eſt neceſſarium. Anb. qͥdlibʒ incõueniẽs deo ſequit᷑ impoſſibile.⁊ qͥdlibet deo conue niẽs ſequit᷑ neceſſariũ.q̊ ſi deo ↄuenit vel ↄgruit gene⸗ ratõ.& nccio eſt in deo.⁊ maxie loquẽdo de ncciĩtate im⸗ mutabilitatis.quia talis eſt in diuinis ⁊ nõ neceſſitas que ponit coactioneʒ:⁊ ita de nccitate eſt eterna gene⸗ ratio. Ad oppoſitũ ſunt rõnes.⸗ primo ponũt᷑ röones ad infiꝛmandũ primã ratõz queẽ aug.que oñdit nccitateʒ generatiõis eterne.videt᷑ ̊ q; male ꝓcedat rõ cũ dicit ſi voluit ⁊ ñ potuit.g̊ impotẽs fuit.qꝛ in filio nõ ẽ potẽtia ad generare:ſicut in eo non eſt potẽtia ad h ꝙ ſit pat.ſᷣ ex h̊ nõ dicit᷑ filiꝰ impotẽs. nec ſiłr dicet᷑ pat impotẽs ſi nõ põt filiũ generare.⁊ ſic rõ illa deficit ex ꝑte poſſe.¶ Item videt᷑ ſilr ꝙ nõ ſe quit᷑.potuit 2 nõ voluit.q̊ inuidus fuit.qꝛ potuit crea⸗ turã ſiue mundũ melioꝛẽ facere q; fecerit: ̊ tñ noluit. potuit mũdũ creare anteqᷓ; creauerit:⁊ tñ nõ voluit. ex his tñ ñ ſequit᷑ ꝙ inuidus fuit. ſiłr nec ibi.q Alia rõ qua oñdit᷑ ꝙ generatio nõ ↄuenit deo.nihil qð ẽ im ꝑfectionis ⁊ inſufficiẽtie eſt deo tribuendũ.ſ̊ geneꝛatõ in generalibo eſt rõne imꝑfectõnis ⁊ inſufficiẽtie.q̊ ge⸗ neratio nõ eſt deo tribuenda.minoꝛ pʒ. qꝛ triplex ẽ eẽ. ſcʒ eſſe temꝑale:eſſe ꝑpetuũ:eſſe eternũ. vbi aũt eẽ tem ꝑale eſt:ibi coꝛꝛuptio.⁊ ideo nõ pñt ſaluare eẽ ſue ſpẽi in ſe. Ydeo datur eis virtus generatiua vt qð ĩ ſeipis ſaluare nõ pnt:ſaluẽt ꝑ generatõʒ in ſuo ſiłi.ᷣ in ꝑpe⸗ tuis ſubſiãtijs nõ inuenit᷑ generatio: ⁊ H̊ ꝓpter ꝑfectõʒ ſui eſſe qdð incoꝛuptibile eſt. vñ in ſeipſis pñt ſaluare ⁊ ↄtinuare eſſe ſue ſpẽi ꝑpetuo. Eñ ſol nõ generat ſoleʒ nec aĩa aiam: cũ habeant virtutẽ ꝑfectã qua pñt in ſe⸗ ipſis ſaluari.generatio ̊ ſemꝑ eſi comes im ꝑfectõis. Alia ratio differt geneꝛatio ⁊ alteratio.qꝛ vbi eſt ge⸗ neꝛatio ibi eſt exitus de nõ eſſe ad eſſe. vbi aũt eſt alte⸗ ratio nõ eſt mutatio m eſſe: ſ̊ manet idem eẽ 1 eadem ſuba:̊ diuerſus modus ſe bñdi vel eẽndi. Si &̊ in di⸗ uinis nõ eſt exitus faciẽs drñtiaʒ eſſe qui eſt exitꝰ a nõ eſſe in eſſe:hᷣ ſolu faciens drñtiaʒ modi eẽndi. exitus qui eſt in diuinis nõ põt dici generatio ̊ potius alteꝛa tio.⁊ ſic in deo non põt poni generatio. Alia rõ.nos videmus ꝙ generatio ꝑfecta hʒ oꝛigineʒ ſuã in maſcu⸗ lo ⁊ femia. Impfecta vo generatio hʒ principiũ ĩ vno ſieut pʒ in generatõe vegetabiliũ:⁊ etia vermiũ.q̃ imꝑ fectioꝛ eſt q generatio aĩ alium ⁊ hoĩm. quoꝝ geneꝛato oſiſtit in duplici principio.ſ.agente ⁊ patiente. ergo ſi qð ꝓfectius eſt in generatõe eſt deo tribuendũ:erit po nere in diuinis ꝙ ipſe filius ſit genitus a patre 2 etiaʒ a matre.qð eſt abſurdiſſimũ.relinquit᷑ igit᷑ ꝙ nõ eſt po nere generotõʒ in diuinis. 4 Alia rõ.ad infirmanduʒ aliquas predictaꝝ geneꝛationũ: qꝛ adaptatio ſimilitn dinis reꝝ naturaliũ ad diuinas eſt ꝑ remotiſſimã ↄꝑa Ra ney . Hr⸗ vlij. tioneʒ.qꝛ valde remota eſt ↄꝑatio ⁊ diſtantia maxima creature ad creatoꝛ⁊.̊ non ſequit᷑ nccio vt ponatur in rebus diuinis qð inuenit᷑ in rebus creatis. predicte rõnes que ſumunt᷑ ex comꝑatõne reꝝ naturaliũ ad di uinas nulle ſunt.¶ Itez ſi ex G̊ ꝙ natura creata ẽ mul tiplicata ſue ſpẽi volumus habere ſilr in dinis.q ſilit ex oſtenſione ꝓductionis accidentiũ ineſſe creature ꝑ ſimile poterimꝰoñdere in diuinis.Ex h̊ ̊ ↄſequitur ꝙ teus habeat aceñtia ⁊ ſit quantꝰ ⁊ coloꝛatus.4. Alia rõ eſt hec.ſi accipit᷑ ſimile a generatõe creata⁊ fiat co⸗ aptatõ ad diuinã. ꝗꝙᷓ ſicut ex ꝑte creature geneꝛatõ trãſ⸗ fert naturã generatis in genitũ:⁊ virtutẽ etiã geneꝛan di cũ ipſa natura qua põt genitus generare. & ſiłit in diuinis ipſe filius habebit virtutẽ generãadi aliũ filiũ. ſß in eternis potentia ↄiuncta eſt actui.gᷓ geneꝛabit aliũ filiũ.⁊ eodeʒ modo erit queꝛẽ de illo.x ita in infinitũ. generatio igit᷑ eterna nõ ẽ. nec valet ſimile ſumptum a creatunis. Reſponſio. ofitendum ve riſſime ꝙ generatio eterna eſt. vñ Rich. de ſan.vic. in li.de tri.In natura creata legimꝰ qð de increata pẽſa⸗ re ebeamꝰ,.videmꝰ qͥtidie qũo nature ipᷣius oꝑatõe ſbᷣ⸗ ſiſtẽtia exñtia ꝓducit.⁊ exntia de exñtia ꝓcedit.nũqd in illa ſuꝑexcellenti natura ↄpꝑatio nature nulla erit? Mundgd natura illa que huic nature fructꝰ fecũditatis donauit:in ſe oĩno ſterilis ꝑmanebit: ⁊ que alijs gene rationeʒ tꝛibuit:nunqd ſterilis erit: ſicut dicit᷑ eſa.vlt᷑. Mungqd ego qui alios parere facio ipſe nõ pariã? Si ego qui generatõʒ ceteris tribuo ſterilis ero ait dñs.⁊ loquit᷑ ibi de generatione eterna.vt dicit glo.eſt ̊ gene ratio eterna. Ieʒ in eodeʒ li.certe radius ſolis de ſole ꝓcedit:⁊ ſoli tñ coeuus exiſtit.exqͥ.n.fuit de ſe radiuʒ ꝓduxit:⁊ ſine radio nullo tẽꝑe fuit.ſi igit᷑ lux iſta coꝛ⸗ palis hʒ radium ſibi coeunz: cur nõ hẽat illa lux ſpiri⸗ tualis ⁊ inacceſſibilis?: Et dam̃.ĩ pᷣmo li.õ fuit vnqᷓ deus inuerbalis.i.ſine verbo.ſꝑ.n.hʒ ſuipſius verbuʒ ex ſeipſo genitũ. Impoſſibile eſt ſm dam̃.ꝙ deus nõ generet. ¶ Ad rõnes &̊ in ↄtrariũ eſt rũdendu.⁊ pꝛimo ad illas que infirmãt ratõʒ aug.in lib.lxxxiij.q. dom ꝙ bene tenet ratio Auguſtini.m ꝙ ipſe intendit per illam rationem oſtendere ꝙ pater genuit filium ſibi e⸗ qualem. ſic ratio illa ſupponit magis generationem q¶ probet.ihilominus tamen dicendum ad inſtan⸗ tias.NEt primo ad primam.potuit mundum melioꝛem facere ⁊ noluit: ergo inuidus fuit.Oicendum ꝙ ſecus eſt in generatione ⁊ creatione. quia ratio generatio⸗ — nis ſemper exigit ꝙ producatur equale in natura2 ſubſtantia: ratio vᷣo creationis non. immo potius cõ⸗ trarium exigit. ſcilicet ꝙ ſit non equalis ⁊ diuerſum in ſubſtantia illud quod creatur. Innidia vᷣo non ha⸗ bet locum niſi vbi res exigit aliter fieri qᷓ; fiat.ideo in generatione vbi exigit ratio equalitatem generan⸗ tis ad generatum: eſt ratio inuidie ſi non generetur equale. Ideo bene ſequitur ſcðᷣm Auguſtinum. po⸗ tuit generare filium equalem ſibi 2 noluit.ergo inui⸗ dus fuit. cum hoc deberet facere. ſcilicet generare e⸗ qualem ſibi. ſed in creatione non eſt debitum illud: nec etiam ꝙ homo ſit melioꝛ qᷓ ſit.⁊ ideo non ſequi⸗ tur in creatis iſtis quod dicitur per propoſitiones iſtas. Ad aliam inſtantiam qua obijcitur ꝙ non ſequitur: filius vult generare: ſed non poteſt. ergo impotens eſt. Dicendum ꝙ ad hoc ꝙ illud ſequere⸗ tur: oporteret iungi velle cum non poſſe. VUnde be⸗ ne ſequitur aliquis vult hoc facere 2 non poteſt. ergo impotens eſt. ſed filius non vult generare nec ſpi rituſſanctus: ⁊ ideo non poſſe generare non ponit im potentiaʒ in ſilio nec in ſpirituſancto: ſed in patre po neret impotentiaʒ:quia pater vult generaꝛe. filius au tem non: ſed generari.ſic enim ꝑfectõnis eſt in pꝛe ge⸗ — 7 nerare:ſic ꝑfectõis ẽ in filio generari: ſic etiã ĩ ſpũſcto ſpirari.vñ ſiẽ generare dic ꝑſectõʒ potẽtie pfis:ſic ge⸗ nerari diẽ ꝑfectõz potẽtie ĩ filio:⁊ ſpiꝛari ĩ ſpũſcto.iðo ex ꝑte pꝛis ſeqret᷑ impotẽtia ſi ñ poſſzʒ generare: ex ꝑte at᷑ filij vel ſpũſſct᷑ti ñ poneret᷑ impotẽtia.¶ Ad terciã ra tionẽ dvᷣm.ꝙ bec ẽ duplex.geneꝛatio ẽ imꝑfectõis in ge nerantibo.qꝛ põt eẽ ſenſus ꝙ generatio dicat imꝑfecti⸗ onẽ ĩ generate ⁊ pᷣtute eiꝰ.vel ꝙ ſit data generãti ꝓpteꝛ ſupplem̃tũ ſue impfectõis. Dico ꝙ m primũ moduʒ generatio ñ ẽ imꝑfectõis.immo generatio dic ꝑfectiſſi⸗ mũ modũ agẽdi ſiue ꝓducẽdi.pfectiſſimꝰ.n.modꝰ agẽ di ẽ:ꝑ quẽ coeq̃t᷑ ⁊ aſſilat᷑ in nata effectus agẽti q fit ꝑx generatõʒz. Scõm vᷣo modũ ſecũdũ põt ↄcedi ꝙ geneꝛa tio im ꝑfectõis ẽ in creatuꝛis conuptibilibo.qꝛ data eſt ei ad reuelãdã imꝑfectõʒ eaꝝ.vñ ẽ ꝓpt᷑ ſupꝑlem̃tũ imꝑ⸗ fectõis ĩ iis: ꝓpt ̊ ꝙ ſingłaria ñ poterat ſaluare ſuã ſpẽʒ in ſe.iõ data ẽ bec vᷣtus q̃ tate ẽ ꝑfectõis.id aũt qð ſupplet im ꝑfectõʒ ñ ẽ imꝑfectio ĩmo ꝑfectio:iõ genera⸗ tio pfectõis ẽ ⁊ ꝑfectõʒ diẽ vᷣtutis ĩ generate.iõ deo eſt tribuẽda. Qð obijcit.ꝙ ꝑfectiõis ẽ in ſole qð ñ gene⸗ rat.dᷣm ꝙ n imo imꝑfectõis ẽ in ſubſtãtijs ꝙ ñ pñt ex ſe ꝓducẽ ſilłe ſibi ĩ nata. vñ ponat᷑ ꝙ vᷣtus eẽt in ſole qᷓ poſſʒ ex ſe ꝓducẽ aliũ ſolẽ:ſiẽ pᷣt ꝓducere ex ſe lumẽ eo manẽte incoꝛꝛuptibili: h̊ͥ eẽt maxrie vᷣtutis ĩ ſole. ꝑle⸗ ctõꝛis qᷓ; mõ hẽat:cũ ñ põt ſolẽ ex ſe ꝓducẽ.ĩ h̊ ̊ deficit a vᷣtute. in h tñ ꝙ bʒ ĩ ſe vtutẽ q̃ põt i ſe ſaluare ſuã ſpe⸗ ciẽ.ꝑfectõz hʒ quã n bñt conuptibilia.qꝛ ñ indigẽ alio ad ſui ſalutẽ: H̊ ꝑfectõis ẽ. ꝑfectõis igit᷑ in coꝛuptibili⸗ bus ẽ:ꝙ pñt er ſe ꝓducẽè ſitia.imꝑfectoõis vᷣo ꝙ n pñt ſe ſaluare ⁊ ꝑmanẽ in eẽ. Siłr ꝑfectõis ẽ in coꝛꝑibo ſuꝑce leſtibo ꝗq; pnt ſaluare ſe ⁊ ꝑmanẽ in eẽ: imꝑfectõis vᷣo ꝙ ñ pñt ſiteʒ in nata de ſe ꝓducẽ ⁊ coeq̃leʒ ſic ꝓducũt ex ſe ineq̃le.ſic ſol lumẽ ñ ſoleʒ. Qð igit᷑ erit ꝑfectõis deo tribuendũ ẽ vt.ſ.manẽs in ſe:virtutẽ hẽat ꝓducẽdi ſi⸗ milẽ in nat᷑a ⁊ coeq̃leʒ.¶¶ Ad q̃rtaʒ ratõʒ doᷣm.ꝙ gene⸗ ratõ ẽ motus ſiue ſpẽs motus:⁊ ẽ actus.ꝓut ̊ dic mo tũ:relegat᷑ a oo.qꝛ ab eo remouet᷑ motꝰ2 ſpẽs motus. ga motus dic imꝑfectõʒ ĩ mobili.ſ̊ ꝓut dẽ actꝰ:c ↄple⸗ tio adequãs ꝓductũ pducẽti ꝑfecte.⁊ iſto mõ generatõ ñ rñdet alteratõni.Sʒ q; obijcit᷑.qꝛ ibi ẽ actꝰ faciẽs diſ ferẽtiã mõi eẽndi:q&̊ alteratio.odðm ꝙ nõ ſeꝗt᷑ niſi ſit ibi mutatio.vñ ñ ſequit᷑ in ſole.ꝙ ſi generat ex ſe ſplẽdorẽ ꝙ ibi ſit alteratio.qꝛ ñ ẽ ibi mutatio. Iteʒ ẽ drñtia mo di ſe bñdi q̃ facit aliũ ⁊ aliũ.⁊ hec ñ ẽ alte ratio: ſᷣ q̃ ſo⸗ lũ facit alteꝝ.ſic̃ patebit.i Ad aliã ratõʒ dom.ꝙ in ge neratõe hũana ꝙ hʒ oꝛiginẽ vel in duobo ⁊ ñ ĩ vno ſolo H ẽ imꝑfectõis.ↄſtans.n.ẽ.ꝙ ſi vniret᷑ pᷣtus ita ꝙ tota vᷣtus generàs eẽt in maſculo vel in femia:ꝙ ꝑfectõꝛ eẽt vnita ꝙᷓ; diuiſa.inqtũ &̊ vnita ẽ:ẽ deo tꝛibueda.ñ inqtũ diuiſa.qꝛ H̊ ẽ unꝑfectõis.Qð vᷣo dẽ de plantis q̃rũ ge⸗ neratio imꝑfectioꝛ eſt ꝙ hñt in vno.ddm ꝙ etſi hẽant ĩ vno intrinſeco:tñ hñt młtis extrinſecis.ita ꝙ ẽ ibi hu⸗ moꝛ a terra:a caloꝛ a ſole.vnũ velut principiũ actiuũ: aliud vt paſſiuũ.ſicut erat ex ꝑte maſculi ⁊ feĩe.vñ ma ſculus ẽ principiũ actm̃:feia paſſiuũ principiũ.Ex his igit᷑ relinquit᷑ generatõz eternã eſſe.⁊ ꝙ in deo ẽ diffeꝛẽ tia gignẽs ⁊ geniti.i.pꝛis ⁊ filij.¶l Ad aliã ratõʒ ddᷣm. ꝙ; adaptatio ex rebo naturalibo ad diuinũ eẽ põt eẽ du płr.qꝛ dupłr põt creat᷑a ↄſideꝛari.vel in ſe:vel ꝓut ẽ ve ſtigiũ ſue cauſe.ſᷣm ꝙ ↄſiderat᷑ ĩ ſe:nõ ẽ acciꝑe ꝓpoꝛtiõʒ ↄuenientẽ a creatura ad creatoꝛeʒ.ĩmo ſic maxia ẽ diſ⸗ ferẽtia vniꝰad alteꝝ.nec ẽ hĩtudo aliq̃ qua poſſit ſic di ci eẽ in creatoꝛe ſic ẽ ĩ creatura: velut nec finiti ad in⸗ finitũ eſt comꝑatõ ſiue in potẽtia ſiue in ſapia ſiue ĩ bo nitate. Scm vᷣo ꝙ ↄſiderat᷑ creatura vt veſtigium ſue cauſe:ſic eſt inuenire ↄueniẽtes rõnes ⁊ nccẽias a crea⸗ tura ad creatoꝛeʒ.vñ ex potẽtia creature nccio ẽ arguẽ omipotentiã creatoꝛis.⁊ ex ſapia ſummã ſapiam. 2 ex bonitate bonitateʒ ſummã. Añ apls ro.j.Inuiſibilia i ꝑ ea que facta ſunt intellecta ↄſpiciũt᷑.qð ñ eẽt niſi ea que facta ſunt eẽnt veſtigiũ. Añ dyo . in hierarchis angelica.iAihil eoꝝ que ſunt: eſt vtr boni ꝑticipatõne priuatũ.ſigdeʒ vt eloqoꝝ veritas ait geñ.ij. Omia bo⸗ na valde.eſt ꝙ̊ er omibo intelligẽ bonas ſpeculatõcs eẽ in viſibilibo ⁊ intellectualibo ex materialibo foꝛmaꝛe diſſimiles ſiłitudines. Scdᷣm h̊ ꝗ̊ ꝙ veſtigiũ ſumme tꝛi nitatis ẽ impreſſuʒ in creatura.dðm ꝙ eſt inueĩre rati onẽ ab ipſo veſtigio bonitatis impreſſe ↄuenienteʒ: ad oñdendũ ꝑfectõz bonitatis impꝛimẽtis.ita vt ſemꝑ qð ꝓfectius eſt nõ hñs in ſe aliquã ratõʒ impfectõnis: eſt eo tribuendũ.⁊ h eſt qð etiã dicit magr Rich.de ſan⸗ eto vic.ad quecũqʒ ncc̃e eſt eẽ infallibilia aꝛgumẽta:ñ e eſſe. Ad alia ratiõeʒ doᷣm.ꝙ cũ deus ſit cauſa ?ᷣm tripliceʒ modũ cauſe.efficiẽs.finalis. foꝛmalis ꝑ mo/ dũ exemplaris:nõ aũt cauſa materialis aliqͥ mõ. pro⸗ pterea ea que ſunt in rebo naturalibo ⁊ ↄueniũt in rati one cauſe efficientis foꝛmalis ⁊ finalis:pñt tranſferri ad deũ.qꝛ ſᷣm hoc eſt creatũ veſtigiũ.ſ̊ ea que ꝑtinent ad cauſam materialeʒ velut accñtia:vt coloꝛatꝰ ex ꝑte materie coꝛꝑis:obliuioſus in aĩa. ꝓpter intellectũ ma⸗ terialeʒ nõ pñt aliquo modo tranſſerri ad deũ: niſi fi guralit᷑ ⁊ impꝛoprie.cũ ſᷣm hanc viam nõ ſit babitudo creature ad creatoꝛẽ.poſſe aũt generare ſilem er ſe:ꝑti net ad efficientẽ cauſaʒ.⁊ etiaʒ indiciũ eſt nobilitatis virtutis. ꝓpteꝛea virtuti diuine eſt tribuendũ.⸗ Ad vl timã ratõz dᷣm.ꝙ cum ꝑfectio ſit in vno:im ꝑfectõ dᷣo in multitudine:ſi ſint multi aliqui.⁊ qð eſt in vno:per omia ⁊ in alio ⁊ quocũq; modo. omẽs ſuꝑfluũt pret vnũ.Scðm hoc dom.ꝙ cuz ipſe filius ſit ꝑfectus om̃i modo ꝑfectõis:ꝙ nõ erit niſi vnus.dðm q ꝙ h̊ eſt indi ciũ imꝑfectõnis in ſerie hbumane generatois: ꝙ genitꝰ põt generare.hoc.n.indicat ꝙ ipſe genitus nõ ſit peꝛſe ctus filius.⁊ ſic pʒ rñſio ad iſtam queſtionẽ. Membꝛum ſecuũdum Ecundo querit᷑.quid ſit generare fᷣm ra tionẽ intelligẽtie ꝓut dicit᷑ in diuĩo eẽ.⁊ circa h̊ querit᷑.vtꝝ generare in diuio eſſe ſit idez qͥd intelligẽ.Ad qͥd ſic ꝗqdam niſi ſunt. Viuit deus vita nobiliſſima q̃ eſt intelligẽ.pᷣ ideʒ eſt in deo ſua vita ⁊ ſua actio.ꝗ̊ ſi generare dicit q̃ndaʒ actõʒ:ideʒ eſt in deo generare ⁊ intelligẽ. ¶ Scoa rõ. prima intelligentia intelligit ſe:nõ deſiliẽdo a ſe.vnde actus intelligendi extra ipſam nõ væſilit. Sᷣ intelligẽ ni hil aliud eſt ꝙᷓ ſpẽm generare in ſe. intelligere ſe nibil aliud qꝙᷓ; ſpẽm ſuã generare in ſe.ꝗ intelligere in deo eſt generare ſuam ſpẽm in ſe.ſ̊ nihil eſt aliud generatio ſi⸗ lij.̊ nihil eſt in deo aliua intelligere ꝙᷓᷓ filiũ generare. ⁊ cum de nobilitate ſue eẽntie ſit ꝙ ſꝑ ſe intelligit.ncce eſt in eo ſemꝑ dicere gencrantẽ genitũ. ſ̊ his nomib duo dicunt᷑.ſ.q̃i actio ⁊ relatio.cũ eni dico generans: actionẽ dico ſiir ⁊ relatõz. relatio.n.ſemꝑ ↄcomitatur actioneʒ in agente.cũ igit᷑ ſua ſuba ⁊ ſua actio ſit idẽ: ex ꝑte actionis ⁊ eius qð dicit᷑ ꝑ modũ paſſionis.vt ĩ⸗ telligere 2 intelligi:nulla ĩ eo reꝑitur diuerſitas: ſicut nec in eſſentia.ncce eſt igi ꝙ pluralitas que eſt ĩ intel⸗ ligente ⁊ intellecto qua.ſ.replicat᷑ vt intelligens ⁊ vt ĩ⸗ tellectus ſit ſolum ꝓpter relatõʒ. Si ꝓprijs nominib⸗ ſeꝑaremus relationeʒ a dicta actione: veniemus plu⸗ ralitateʒ que ſignificat᷑ bis nominibo pater. filiꝰ. boc nomen pater ꝓprie ſignificat illam relationeʒ que co⸗ comitatur actum generantis. ex bis igit᷑ relinquit᷑ q drum intelligere ſe: cum intelligere ſit ſpẽm rei intelle cte gignere:non eſt aliud qᷓ; generare ſuam imaginem 7 ſpeciem in ſeipſo. Ad oppoſitum. generare nunꝙ;e eiuſdeʒ a ſe ſicut intelligere. generare non eſt intelli⸗ gere in diuino eſſe.¶ Secũda ratio.vbi ponit᷑ genera⸗ tio ponitur multiplicatio: differentia genertis ⁊ ge niti.ſed dicendo deum intelligere ſe: non dico vrntiaʒ nec multiplicationem aliquam:quia nihil aliðẽ dæuʒ din ſcd ful eli un⸗ Mort Gflu Thud ſpe Pntan lcere leſio znh Uurine nodi pober Pn gener nn ſub genen nilor nnue⸗ fnron jerare ndi ſtde en en ſe hii⸗ ſi⸗ liſ⸗ leſ. ſcſ ſute lſei Klsͤ bng E ni 7 lunüütann püttralien züngehtn tcolone krintleeäin 1 inisn nöſithebnen ſienaſet ell oitnn uendi 4 norimngſen Schining is ſuſtüt gſitpſansci öngebekie tois: gnn ninsno ſte oni⸗ Gnn Wenrtefnte Olndiigdin rndioc Zaſeghnni kintelrihi raredtict⸗ ge.Baan ſlicotſe itinrkgi teligerfet ligreinmt d gengunt filigennn kinteligen 1 5bonen dicogenem nponini nacoſti⸗ aſſinsl atmn int grintl glgrenat 6onontn amaige innee⸗ geninauni in tiine han nahe nerleſi nlin⸗ Nueſtio intelligere ſe ꝙ qi uerſio eiꝰ ſupᷣ ſe.̊ nõ eſt ideʒ gene rare ⁊ intelligẽ. Becũdo cuca hoc .S. j. querit᷑.vtꝝ idem ſit in diuino eſſe generare ⁊ dicẽ. Ad qð ſic anf.in eo ꝙ ſumma eẽntia ſe dicit:generat pat: generatx ſiliꝰ. ̊ ſuũ dicere internũ eſt ideʒ qð verbũ ge nerare. ideʒ ẽ in deo ſuũ dicẽ verbũ ? geneꝛare.¶ Se cũda ratio aug.ſuꝑ illð geñ.j.dixit deꝰ fiat lux:dic.di xit.i.generauit verbũ in qͥ erat vt fieret lux. idem eſt ſuũ dicere 2 ſuũ generare.· Ad oppoſitũ. Anf.omĩs ꝑſona ſeipſum loquit᷑ ⁊ alias.q ſi generare in deo ẽ di⸗ cere: quelibet ꝑſona ſeipſam generat ⁊ alias.qð fal/ ſum ẽ. Solo. ddᷣm q; nõ eſt in ptãte hũana dicere de generatõe eterna nec de ſuba eteꝛna ꝗd ſit.qð inſpiciẽs Apheta eſa.liij.ait.generatõʒ eius ꝗs enar rabit: q. d. nullus.immo h̊ eſt premiũ fidei.dom tñ ſm coẽʒ rõeʒ generatõis.ꝙ generatio eſt ꝓductio de ſuba.hec aũt/p ductio multiplex ⁊ẽ.qꝛ aliqñ ꝓducit᷑ aligd de ſubſtãtia ab alio ⁊ nõ eſt ei ſile in natura.⁊ ſic eſt ꝓductio in ge neratione equoca:ſᷣm quã dicimꝰ ꝙ vermes ꝓducunt᷑ te carne.Aliqñ aũt ꝓducit᷑ aliꝗd de ſuba alteriꝰqð eſt ſile ei in natura.⁊ ſic eſt in generatõe vniuoca. ſ̊ hoc ẽ multipłr.qꝛ illud ſimile in natura ꝓductũ in ſuba:ali⸗ qñ /ꝓducit᷑ de ꝑte ſube ⁊ nõ de tota ſuba.ꝛ ſic eſt ĩ gene⸗ ratione qua ho generat hoĩeʒ.Aliqñ aũt ꝓducit᷑ de io ta ſuba: ⁊? eſt ꝓductio in diuinis ꝑſonis vniꝰ ab alia. ga cũ diuina eſſentia ſit ſimplex: immo ſimpliciſſima. vbi eſt:ibi eſt tota:⁊ nullo mõ ᷣm ꝑteʒ. ideo ꝓductio ĩ diuinis ꝑſonis de ſuba:eſt de ſuba tota ⁊ ñ de ꝑte ſube ſed bec ꝓductio duplex eſt.qꝛ aut eſt rᷣm modũ princi⸗ paleʒ:aut ᷣm modũ ñ principalẽ. Scdðᷣm modũ princi palẽ dr:qñ ꝓductũ ita ꝓducit᷑ ꝙ bʒ virtutẽ ⁊ ꝓprieta⸗ tem ꝓducendi aliũ ex ſe. Scm g̊ ꝙ ẽ ꝓductio ſᷣm mo⸗ dũ principaleʒ in diuinis:ſic eſt ꝓductio filij a patre. ga filius bʒ virtutẽ ꝓducendi ex ſe aliũ.ſ.ſpm̃ſanctum 7 buiꝰ retinet ꝓprietateʒ. Scom modũ ñ principaleʒ eſt ꝓductio ſpuᷣſſancti:qꝛ ꝓducit᷑ de ſuba.vᷣ ñ retiet ꝓ⸗ prietateʒ ꝓducendi aliũ ex ſe. Prima g ꝓductio.iſ.filij eſt generatio.alia q̃ eſt ſpũſſancti aꝑpellat᷑ in diuinis p ceſſio.Sic tñ intellige principale in generatiõe filij:nõ principale ĩ ꝓceſſione ſpũſſancti.vt nullo mõ intelliga tur ineq̃litas:̊ vtriuſqʒ deſignet᷑ ꝓprietas.Quemad⸗ modũ cũ dicit᷑ primũ vel ñ pꝛimũ:nõ oñdit᷑ poꝛitas vł poſterioꝛitas ĩ tꝑe.pᷣ̊ deſignat᷑ oꝛdo nature. Ex bis igr pʒ quid ſit ᷣm ratõʒ intelligẽtie generatio in dĩnis.ꝗa generatio eſt vniuoca ꝓductio ſimilis in natura de to ta ſuba ſjm modũ principalẽ.Et quare hec ꝓductio dr generatio boc ẽ᷑.qꝛ int omẽs ꝓductões generatio pᷣnci palioꝛ eſt.⁊ maxie ſic debet eſſe:vt ille qui ꝓducit᷑ bẽat vᷣtutẽ ꝓducẽdi aliũ ex ſe.¶ Scðm ̊ g̊ doᷣm,/ꝙ ñ ẽ ideʒ hm rõneʒ intelligetie generare ⁊ intelligẽ:ſicut nec ge⸗ nerare ⁊ eẽ.eſſe.n.in dĩnis dicit᷑ abſolute.ſilr intelligẽ in dinis de ſe dr abſolute.ſᷣ̊ generare de rõne intelligẽ tie dicit relatõz:iõ ñ eſt ideʒ ſᷣm ratõʒ intelligẽdi gene⸗ rare ⁊ intelligẽ.ᷣ generare ↄcomitat᷑ intelligẽ. quia ſi cut videmꝰ ĩ aia q cũ dr mens ↄgnoſcit ſe: ꝙ ad h̊ ſeꝗt᷑ mens generat ſui noticiã.⁊ tñ nõ eſt ideʒ in mẽte ↄgᷣſce re ſe ⁊ generare ſui noticiã.ĩmo aliud ⁊ alið. Dicit᷑ tñ vnũ ↄcomitat᷑ alteꝝ:ſic in dĩno eſſe ñ eſt ideʒ generare ſuã ſpẽʒ ⁊ intelligẽ. intelligẽ tñ ↄocomitat᷑ deũ generaꝛe ſui ſ pem vel imaginẽ in ſeipſo. Añ cuz dz deü intelligẽ ſe:eſt wũ generare ſpẽm ſuã in ſe.dom ꝙ ñ eſt veꝝ.nõ eni eſt intelligẽ ꝑ ſpẽm vbi ideʒ ẽ actꝰ qdð eẽntia.nec eſt ſpẽs alia ab eẽntia. O g̊ dẽ intelligẽdo generat vel itel ligere ẽ ſpẽm generare:intelligit᷑ ꝑ ꝛcomitantiã.tñ h ñ eſt illð ſiẽ ĩ mẽte.qꝛ maioꝛ eſt ibi drñtia qᷓ in dino eſſe. ex h.n.qꝙ ẽ generatio ſue ſpẽi:nccio ſeꝗt᷑ geneꝛãs ⁊ geni tuũ. 4I Ad primã rõneʒ dm. ꝙ etſi ideʒ ſit in deo itel⸗ ligẽs ⁊ intellectũ ⁊ ipſa actio dina: tñ ibi ↄcomitat᷑ re⸗ Ban ſn P ar , ge. P5 7 ſast XA S no cnoſ A4 .h wn nsſ aſi⸗ 9 gnn eorr latio ex q̃ ꝑte ẽ drñtia ſᷣm intelligẽtiã int᷑ generare ⁊ i⸗ telligere.nã generare dicit relatoʒ ſiue bĩtudinẽ ꝑ mo⸗ vũ actus.intelligẽ aũt dicit ipſum eẽ ſiue ipſaʒ ſubaʒ. nõ tñ generare addit ad intelligẽ: ſic nec relatio ad een tiaʒ.ĩmo ↄcomitat᷑ ipſuz intelligẽ ſiue ↄſequit᷑ ad ipᷣm. ga ad intelligẽ ſeꝗt᷑ vel cõcomitat᷑ geneꝛatio ſui ſpei in ſe. Inde eſt etiã qð in dinis põt dici.q intelligit ſe ſiue ſumat᷑ maſculine ſiue neutralit᷑.nõ tn maſculine pᷣt di ci vel neutrałr generat ſe.rõne.n.illius relatõis ponit᷑ pluralitas vel diſtinctio que ſignificat᷑ ꝑ iſta noĩa pat᷑ filius:generãs genitũ.vt dictũ eſt.⁊ ꝑ h̊ pʒ rñſio ad ſe cundã ratõʒ.⁊ pʒ intelligẽtia rationũ ad opoſitum. 4AAd ſecundũ qð querit᷑.an generaꝛe ideʒ ſit ĩ deo qð ſuũ dicere.Gicendũ ꝙ dicere in dĩnis vno mõ appella⸗ tur manifeſtare.⁊ ſic dicit᷑ eẽntialit.⁊ ſie quelibet ꝑſo⸗ na loquit᷑ vel dicit aliã: qua quelibʒ ꝑſona manikfeſtat aliam.vnde in euanꝗ̊. J.xiiij. Ego in patre ⁊ pr̃ ĩ me eſt.⁊ ſimilit math.ᷣxj.i emo nouit filiũ niſi pꝛ:neq; pa treʒ quis nouit niſi filius ⁊ cui voluerit filiꝰ reuelare. ecce ꝙ vna ꝑſona manifeſtat᷑ ĩ alia. Alio mõ dr dicẽ.ſ. ꝓlſerre verbũ:⁊ ſic dicere impoꝛtat rõneʒ principij ad illud qð eſt de principio.quia ꝓferens eſt principium ad verbũ ꝓlatum. ſic dicere ſumit᷑ notionalłr: ⁊ ſolũ ↄuenit patri.ſic dicere ideʒ eſt qð generare.primo aũt mõ non: quia ſequeret᷑ ꝙ quelibzʒ ꝑſona generaret ſe alias pſonas.ſ̊ ſecũdo mõ impoꝛtat habitudinẽ pꝛinci pij ad illud qð eſt principio.eloquit᷑ aũt filius eẽn⸗ tiam ⁊ ꝓprietatẽ pr̃is:ideo derbũ ẽ. Spũs vo ſanctus etſi tot eẽnnã patris eloquat᷑.ſ.potentiã:ſapiaʒ.boni tatẽ.ñ tñ ĩ ſe eloꝗt ꝓpꝛietatẽ pꝛis qua ꝓducat ex ſe aliũ ido ñ dẽ verbũ ſic filiꝰ.nec dẽ eiꝰ ꝓductio generatõ ſic ꝓductio filij.ſic dictũ ẽ.verbũ.n.plene maifeſtat de itel lectu ⁊ intentiõe dicẽtis ⁊ ꝓgrietates. Jo ſpũſſctẽs ñ ẽ verbũ:nec ꝓfert᷑ a pr̃e vt verbũ.ſᷣ dicit᷑.i.maiĩfeſtat᷑.⁊ ſic pʒ ſoto illiꝰqõnis. Mem bruʒ tercinʒ Oſtea q̃rit.cuiꝰſit generatõ.q̃ꝛũt᷑ &̊ duo. Prio.an generare vel generari ſint eẽn⸗ tie aut ꝑſone.Scðo.ſuꝑpoſito ꝙ ꝑſõe:cꝰ ſit ꝑſone generare ⁊ cꝰꝑſone generari. Articuiꝰ prumꝰ D pmũ g̊ ꝙ generaẽ vel generari ñ ſint eẽn⸗ tie:aꝛguit᷑ ſic.cũ.n.eẽntia dina vna ſit ⁊ ea tez ⁊ oĩno ſimplex. ſi eẽntia ĩ deo generat eẽntiaʒ:idẽ generat ſe.ſ̊ ſiẽ dic augꝰ.nlła res generat ſeip̃am.⁊ hoc ẽ et᷑ coĩis aĩ ↄceptõ.Et dicit et᷑ anf.ꝙ nec intellectus capit nec nata ꝑmittit illũ qui de alio ẽ: eẽ illũ de qͥ eſt.g̊ impoſſibile eſt ideʒ eẽ generãs ⁊ geĩtuʒ: maſculine dico.vᷣ ſi eẽntie eſ generare: idẽ eſt generãs 2 genitum.quia ſi generat:nõ generat niſi eẽntiaʒ cuʒ ſit generatio vniuoca. generaret ſe.⁊ ſic generatio ſi⸗ ue actiue ſiue paſſiue dicta nullo modo ↄnenit eẽntie. 14 Secunda ratio.ſi eſſentia generat.aut generat eẽn⸗ tiã:aut ꝑſonã.ſi eẽntiã:̊ aliã eẽntiam a ſe.qꝛ generãs 7 genitũ nõ ſunt ideʒ.ſ̊ h eſt incõueniẽs.. Siltr ſi gene rat ꝑſonã ſicut filiũ.̊ alia ẽ ꝑſona ab eẽntia:⁊ eſſentia alia a ꝑſona ꝑ eandẽ ratõʒ.̊ ̊ falſum. ꝗa ideʒ ẽ in deo eſſentia ⁊ ꝑſona.⁊ natura ⁊ res nature.tunc ðᷣo eẽt di⸗ cere ꝙ filius nõ eſſet eẽntia.ᷓ eſſentia nõ põt generare eſſentiã nec ꝑſonam. nõ generat.pari rõne nec gene⸗ rat᷑.] Tercia rõ.ſi eſſentia generat vel generat᷑.̊ eẽn tia relatiue dicitur.quia generans? genitum relatio⸗ nem dicunt.ſed omne tale dicitur adaliquid. ſed nihil quod dicit᷑ adaliquid indicat eẽntiã. vt diẽ aug. eẽn⸗ tia nõ indicaret eẽntiã.qð ẽ incõueniẽs.q⸗ Quarta rõ. in eis que dicuntur de fouuis ita eſt:ꝙ ſi volumus eis attribuere actum: boc non eſt niſi inquantum dicun⸗ tur concretiue. Sicut caliditas non caleſacit: ſed Ji.& r mofſ 1¹. „ calidũ. ſiłr generaꝛe generari non dicunt᷑ de eſſentia ꝓnt ſignificatur ita abſtractiue.ſ.ꝑ hoc nomen eẽntia immo inqᷓtum per modum cõcretionis ſignificat᷑ ſcilʒ in habente foꝛmaz. ſicut per ̊ nomen deus. g erit dicẽ deus generat deum. ⁊? non eſſentia generat eſſentiam: 4¶l Quinta ratio.cũ eſſentia dicat quid indiſtinctũ.ge⸗ nerare generari diſtinguũt: ↄſequit᷑ nccio ꝙ indiſtin⸗ ctum ſit diſtinctum ſi dicimus eſſentiam generare vel generari.qð eſt impoſſibile in intelligibile. ¶¶ Sexta ratio.generare dicit ꝓgrietatem incõmunicabileʒ · qa vnius ſolius videlʒ generãtis ? geneꝛati. Similit in⸗ cõmunicabileʒ ꝓprietateʒ geniti:eſſentia pᷣo dicit com municabile ⁊ cõmune generãti ⁊ genito patri ⁊ filio ⁊ ſpirituiſancto.Si q̊ diceret᷑ ꝙ eſſentia generaret ⁊ ge⸗ neraretur:ↄſequeret᷑ ꝙ cõmune eſſet incõmunicabile. quod eſt impoſſibile. Ad oppoſitum augꝰ.in.xj. de ciui.dei. YJdeo deus ſimptłx dicitur:quia ideʒ ẽ habens 7 qð habet: excepto ꝙ vna peꝛſona dicitur relatiue ad aliam. habens diuinitateʒ 1 diuinitas ſunt ideʒ. ſed habens diuinitateʒz eſt deus.diuinitas eſt eẽntia.ergo idem eſt deus ? eſſentia.ſi ergo deus generat deum:er⸗ go elſentia generat eſſentiam. ec ex h̊ ſequit᷑ ꝙ eſſen⸗ tia generet ſe: ſicut nec ſequit᷑ ꝙ deus geneꝛaret ſe. ã Joachim cuius fuit hec opi.ita arguit ↄtra migem ſen⸗ tentiaꝝ. Petre tu dicis:ꝙ ſi eſſentia generat eſſentiam cũ non ſit niſi vna eſſentia:ergo ideʒ generat ſe.ergo a ſimili cũ non ſit niſi vnus deus: ſequitur deus generat ceum. g̊ ideʒ generat ſe.ᷣ̊ ̊ eſt falſum:quia nõ ſequit᷑. Fnec illud.¶ Secũda ratio. in deo non differt ꝙ eſt quo eſt.q eſt:ſignificat᷑ per h nomen deus.quo eſt vᷣo ꝑ hoc nomen deitas.ꝗ̊ non diffeꝛt deus ⁊ deitas in rei ve ritate.̊ quicquid eſt dicere in veritate de deo:⁊ de dei tate.ſi ̊ generare generari dicũtur de deo: ꝗ̊⁊ de deita te.⁊ ita deitas generat deitatez ſiue eſſentiam. qð ideʒ eſt.¶ Si dicat᷑ ꝙ hoc qð eſt deus ⁊ ditas:ſaciũt diffe⸗ rentiã quo ad intellectum noſtrũ.⁊ rõne huiꝰ differen tie erit dicere generare ⁊ generari de deo 2 nõ de eſſen tia. Cont᷑.vanus eſt intellectus cui non rñdet aliquid in re vel veritas. ſi ̊ deus ⁊ deitas non facit drñtiam ĩ re:nec ꝗᷓ in intellectu. intellectus nõ facit quin poſſit dici:ꝙ ſi ̊ generat:⁊ illud.¶ Quarta ratio.pater ge⸗ nerat filium.nõ ex nibilo:ꝗ generat ipſum de aliqͥ.con ſtat ꝙ hec pᷣpoſitio de:nõ dicit ibi habitudinẽ cauſe ma terialis.quia cũ in deo ↄcurrat ratio triplicis cauſe:ñ tamen ratio cauſe materialis ↄcurrit in eo.⁊ hoc eſt qꝛ nibil in eo ponibile eſt nec defectiuũ.de non dicit ibi cauſam materialeʒ. Similit᷑ nõ dicit ibi oꝛdineʒ ſicut facit cũ dicit᷑ de mane fit meridies.i.poſt mane ſucce⸗ dit meridies.hunc oꝛdincʒ nõ põt dicere.qꝛ ſic in deo eſſet oꝛdo ſucceſſionis.nec eſſet ibi ↄuenientia in re vel idemptitas qñ diceret᷑ pater generat filiũ de aliqͥ. de dicit ibi habitudinẽ cauſe oꝛiginalis.ſ̊ h̊ qð eſt de ali⸗ quo ſupponit ibi eſſentiaʒ ſiue ſubam. quia pater gene rat filium de ſua ſuba ſiue eſſentia. ꝗᷓ eſſentia ſe habʒ ĩ rõne cauſe oꝛiginalis in patre reſpectu filij.ſᷣ̊ oꝛdo ori⸗ ginalis in patre reſpectu filij:eſt rm habitudineʒ gene rantis ⁊ geniti.q̊ᷓ eſſentia in patre ſe hʒ in rõne generã tis:eſſentia in filio in rõne geniti.¶ Quinta rõ:pater filij eſt eẽntia.demonſtrato.n.eo qui eſt pat:poſſuz di⸗ cere iſte eſt eẽntia.q̊ eſſentia eſt pater filij.⁊ ſi ſic: eẽn⸗ tia generat filium.¶ Sexta ratio.pater ẽ eẽntia.⁊ eẽn tia eſt pater.ſed nõ põt dici pater nullius: qꝛ pat dicit ad aliꝗd. eſt pater alicuiꝰ.nõ niſi filij:ꝙᷓ eẽntia gene⸗ rat filium.¶ Septima ratio.pater eſt eẽntia.⁊ pat eſt pater.filius eſt eẽntia:⁊ filius ẽ filius.eẽntiã aũt habʒ filius a patre rõne eſſentie patꝛis:filiatõʒ aũt rõne pa ternitatis.pater.n.inqtum eſt:eſt pꝛincipiũ ad filiuʒ. inqtum eſt pater inꝗtum pater eſt principiũ filij.inqꝙ;⸗ tum filius nõ ſolum inꝙᷓtnzʒ pater:eſt principiuzʒ ad fi⸗ lium inꝙtum filius ̊ pater inꝙtum eſt eentia. S ĩ pr̃e Te 4 . hʒ ratõʒ principij reſpectu filij.ſed nõ niſi ratõʒ pꝛinci pij generantis:qꝛ Fm hãc habitudinẽ ſe hʒ vnꝰ ad aliũ. Fm vo ratõʒ ſpirantis ad ſpiritũſanctũ.eẽntia Gin pa⸗ tre generat filiũ.¶ Octaua rõ Hyla.in li.de tri.nibil bhʒ filius niſi natũ.i.niſi qd naſcẽdo accepit. Si filiꝰ bʒ eſſentiam. ꝗ̊ naſcendo accepit eſſentiã. ᷣ ꝗcquid ac: cepit naſcendo accepit ꝑ generatõz. ſed omne taleẽ ge⸗ nitum:quia omne quod eſt terminꝰ generatiõis eſt ge⸗ nitum:cum generatio ſit ab hoc toto in h̊ totum. & een tia in filio eſt genita.ſᷣ̊ non niſi ab eẽntia in pr̃e: eẽn⸗ tia habet ratõʒ generantis ⁊ geniti. ¶ Qona rõ.ph̊s. generato ſoꝛte generant᷑ omia que ſunt in ſoꝛte:⁊ coꝛꝛu pto ſoꝛte coꝛꝛumpunt᷑ omia que ſunt in ſoꝛte.generato enim ſoꝛte generat᷑ homo qui eſt in ſoꝛte.geneꝛat᷑ etiam rõnale in ſoꝛte.ᷓ ſimiliter generato filio generant᷑ que ſunt filij.ſ.potentia.ſapientia.bonitas.eſſentia. eſſen tia in filio eſt generata.ſed non niſi ab eſſentia patris. Decima rano.quicqꝗd eſt principiuʒ ĩ diuinis: aut ẽ principium ꝑ generatõʒ:aut per ꝓceſſioneʒ. ſ̊ pater ẽ principiuʒ totius diuinitatis.ſicut dicit aug.in.iiij.de de tri.ᷓ aut ꝑ generatõʒ: aut ꝑ ſpiratõʒ vel ꝓceſſioneʒ quod idem eſt.q̊ ipſa diuinitas eſt generata vel ſpira⸗ ta.ſed diuinitas ipſa ẽ eſſentia:ꝗ eſſentia eſt genita ſi⸗ cut in filio:vel ſpirata ſicut in ſpuſancto.eſſentia igr ẽ genita. Elndecima ratio.bñ enim ſequit᷑. bomo eſt res currens:ꝗ̊ homo currit.ſed eſſentia eſt res geneꝛãs Seſſentia generat.a ſili. Duodecima ratio.magis co uenit deo actus eternus ꝙᷓᷓ actus qui eſt ex temꝑe.ſ ge⸗ nerare in diuinis eſt actus eternus:creaꝛe vᷣo eſt actus ex temꝑe. multomagis actus generandi. Tredeci⸗ ma ratio.aliqñ in compoſitis predicatõnibo põt infer ri diuiſum.ſicut qñ illud qð addit᷑ diminuẽs non eſt. vnde bene ſequit᷑ſoꝛtes eſi hoc album: ꝗ ſoꝛtes ẽ albo. Aliqñ auteʒ non poteſt ita inferri.ſicut qñ id qð addi tur diminuẽs eſt. ſed cũ dicit᷑ eſſentia eſt perſona gene⸗ rans.hec ꝗpoſitio vera eſt ⁊ bona eſt pꝛedicatio ⁊ com poſitio.⁊ hec additio generans non diminuit de perſo na.ꝗ bene ſequit᷑.eſſentia eſt perſona generãs. eentia eſt generans.4 Decimaqrta ratio. cũ bñ dicat᷑ deꝰ de dco:ſapia de ſapia.& ſiłr eſſentia de eſſentia.Si dicat᷑ ꝙ hoc nõ eſt verum ꝓpter abſtractiõz que ſignificat᷑ ĩ nomie eẽntia. Sed ↄ.ſiłr h̊ qð eſt ſapia dicit᷑ ꝑ abſtra⸗ ctioneʒ.g̊ male diceꝛet᷑ ſapia de ſapia.⸗ Quindecima ratio.in.viij.li.de tri.pyla. Dicamꝰ filum naturalit᷑ in ſe gignentẽ habere naturaʒ. nature eſt generare. Sextadecima ratio. in ꝗntoli.de tri. natiuitas dei non poteſt eam ex qua ꝑfecta eſt nõ tenere naturam. & ipſa natiuitas.i.filius perfectus eſi ex natura. natu⸗ ra gignit.¶ Septimadecima ratio. augꝰ. in li. de fide ad petꝝ.xpᷣm dei filiũ vnam in trinitate ꝑſonã deũ ve⸗ rum crede:ita vt diuinitateʒ eius de natura pris eẽ na tam nõ dubites.ᷓ deitas ſiue diuina eẽntia genita eſt. 4¶ Becimaoctaua rõ.aug.in eodeʒ. deus pater qui ve⸗ riſſime ſe indicare ais cognitis ? potuit ⁊ voluit: h̊ ad ſeipſum indicandũ genuit qð eſt ipſe qui genuit. ſᷣ hoc qð eſt ipſe eſt diuina eẽntia.&̊ diuina eẽntia eſt genita. Decimanona ratio.in.vij.li.de tri.aug. pater ⁊ filius ſunt vna ſapĩa qꝛ vna eſſentia.⁊ ſigillatim ſapia de ſa⸗ pientia: ſicut eẽntia de eẽntia. ſᷣ cuʒ dicit᷑ eẽntia eſſe de eẽntia:h̊ nõ dicit᷑ materialit nec dicit᷑ cauſalit ſic crea tura de deo.ꝗᷓ dicit᷑ oꝛiginalit.ᷓ eẽntia eſt oꝛigo eẽntie. Saut ꝑ generatõʒ.aut ꝑ ꝓceſſioneʒ. eẽntia gc geneꝛas 7 genita: vel ſpirans vel ſpirata.¶¶ Eiceſima rõ.ſi dica tur ꝙ eẽntia non eſt gignẽs nec genita: ita eſt etiã dice ꝙ no eſt ꝓcedẽs. Scõm hoc obijcit᷑.diuina eẽntia ñ eſt gignẽs nec genita nec ꝓcedẽs. g eſt res q nec ẽ gignes nec genita nec ꝓcedẽs.q̊ cũ res gignẽs ⁊ res genita ⁊ res ꝓcedens ſint tres res:⁊ eſt res aliqua in trinitate que nec eſt gignens nec genita nec ꝓcedens. ꝙ ſunt q⸗ tuoꝛ res in trinitate. ¶ Aliceſimapᷣma ratõ.conſtat res — — —,. —., —— — — 44 . tilſanncen lar nen begenentein togumnig aſennnice dſanngn Zidininign ſonez oin ctangizüi Kel aſſee eratgelſin tigeſtgenne toeſſennnig ſegni bone gelkresgant ltatlonugst ſtertengeig eneboeſonn nikLits nikppoti bnuis tonet rvioli tgiitgdt tetonngene NRientorcon Pinitdperi⸗ neris Pennin ien tin Oidicn ſigniftakih ſckpabſkra⸗ uindecine n nararalt Ccgverne matinitiͤl genaturm natur gntn nine⸗ wrapfütt tagen⸗ Gparg tittd igewi⸗ ſr rck onti⸗ ag if⸗ 1ignaſ finilſer altſttn icpeint⸗ nagegne⸗ ne ſſid nekaiian Acinnn jnnigii⸗ eñ ei 1 mir in Lueſtio res gignens nõ eſt res que eſt nõ gignens.qꝛ pater nõ eſt filius.nec res ꝓcedẽs eſt res genita et ita de alijs. ergo res que nõ eſi gignẽs nec genita nec ꝓcedens: nõ erit res triũ ꝑſonaꝝ. ergo erit quaternariꝰ in trinita⸗ te. Relingt᷑ igit᷑ ꝙ eſſentia eſt gignẽs ⁊c. Stẽ. xxij.rõ gingnẽ et gigni ſunt oppoſita rela ntiue. Silr gignere et nõ gignere opponũt᷑ ᷣm ↄtradictõʒ:ergo res ꝗba attri⸗ buũt᷑ ſunt oppoſite.ſi ergo res gignẽs nõ eſt res genita ꝓpter opoſitõem m relatõʒ:multomagis res non g⸗ gnens nõ erit res gingnẽs ꝓpter oppoſitõz. Fm ↄtradi⸗ ctõem ergo res que nõ eſt gignẽs nec genita nec pꝛoce⸗ dens:nõ erit res triũ ꝑſonaꝝ:ergo erit quarta res qð eſt incõneniẽs. relinqꝗt ergo ꝙ eſſentia ẽ gignẽs et geni ta et ꝓcedens. ¶ Eliceſimatercia rõ. diuia eſſentia ſũ⸗ mũ bonũ.et ſummũ bonũ eſt diffuſiuũ ſui eſſe et ſũme ſicut ſup oſtenſum eſt.ſᷣ diffuſio ſubſtãtie eſt generare vt dictũ eſt: qꝛ generatio ſola eſt ꝓductio de ſba gene⸗ rãtis vł ꝓducẽtis.ergo diuie eſſentie ẽ generare. Eli ceſimaquarta rõ.plenitudo bonitatis eſt cã quare de⸗ generat. ergo cũ plenitudo bonitatis intelliga k in di⸗ uina eſſentia: eius erit generare.¶Eliceſimaquiĩta rõ. pꝛimũ pꝛincipiũ agendi agit qð patʒ ĩ nata creata.põ⸗ deroſitas mouet graue deoꝛſuʒ: et albedo diſgregat vi ſum.et increata nata qꝛ illa veriſſime oꝑat᷑ et creat et gubernat om̃ia. Silir pꝛimũ pꝛincipiũ generãdi gene⸗ rat. cũ ergo diuĩa eſſentia ſit pꝛimũ pꝛincipiũ generan di ſicut pʒ in ps.Ex vtero añ luciferũ genui te. glo. er ſecreta ſubſtãtia mea.relingt᷑ ergo ꝙ diuĩa eſſentia ge nerat. Bolutio. ad emdentiam pꝛeſentis qõnis pᷣintelligẽduʒ ẽ.ꝙ cũ in dinio eſſe in⸗ telligit᷑ natura et oꝛdo nature.variant᷑ locuiões et mo dus dicendi.ex hoc em̃ ꝙ natura intelligit᷑ in habente ilã.et cum oꝛdine intelligit᷑ ꝙ in vno eſt nata non ab alio ſeʒ in patre:ĩ alio eſt ab alio ꝑ generatõem ſcʒ in filio:in tercio ſcʒ i ſpũſ.eſt ꝑ ſpirationẽ ſcʒ ab vtroq;. et hoc generat triplicem modum dicendi in diuinis et querẽedi.ſcʒ quid:quis:qũo. qꝛ in diuĩo eſſe eſt habẽs diuiam naturã:et eſt ibi ip̃a natura que habetur:2 eſi ibi moduo habendi ſcʒ notio ſiue babitudo ſeu ꝓpꝛie⸗ tas quia ſub ea habet habens natuꝛã. Quid ergo que⸗ rit ißam naturam cõem. Ande quid eſt pater: deus vł deitas. Quis vo querit habenteʒ naturã ſub diſtricta et incõmuicabili ꝓꝛietate:et iſte habens dicitur per⸗ ſona. Unde quis eſt:querit pſonam vł ypoſtaſim. Uñ idẽdo quis ẽ iſte:dicet᷑ p vel filiꝰ vel ſpũſſct᷑us.Quia vo eſt ibi modus habendi naturam ſcz ſub aliqua ha⸗ bit udine vel cum oꝛdine:ideo de illo modo querit᷑ per quomõ. Vnde cum querit᷑ ibi qũo ſe habet pr̃ ad filiũ reſpondet᷑ vt generãs qꝛ generans genitum dicũt habi tudines oꝛdinis nature. Per quid ergo queritur ipſa diuina eſſentia.per quis ipᷣa ꝑſona:per quomodo ipſe babitudines notionales que diſtinguũt ꝑſonas. Mꝛe⸗ uiter ergo dicendum pꝛo regula.ꝙ de omnibus nomĩ⸗ bus ſignificantibus diuinã eſſentiam vt quis eſt:hoc ẽ ſubſtantiã incõmuĩcabilem ſubdiſtricta pꝛopꝛietate 2 incõicabili pñt dici vᷣba ſignificãtia habitudines no⸗ tõnales.ſicut generare et generari.ſpirare ſpirari.Et hoc eſt:qꝛ nomia illa ꝓpꝛie ſuponũt ꝑſonam. hec at ha bitudies ꝑſonales ſũt et ꝗꝓpꝛie ad ꝑſonã referũt᷑. Si aĩ ſũt noia ſignificãtia diuinã eẽntia vt ꝗd ẽ. ̊ eſt ſubſta⸗ tiam cõica bilẽ:diſtignẽdũ ẽ.qꝛ dina eentia vt ꝗd ẽ mł tiplicit ſignificat᷑. Significat᷑ em̃ aliq vt qͥ ẽ.aliqñ vt qðẽ.i.ꝓut ſignificat᷑ vt in hũte illã.x ſic ſignificat᷑ ꝑ h nomẽ dus. et iſte duplex modꝰ ſignificãdi venit ex du plici ↄpheſione intellectꝰ nr̃i. qꝛ intellectꝰ nr̃ ↄpᷣhendit dinã eentiã vt in ſe:et ſic ſignificat eã vt qͥ ẽ.iterũ ↄpᷣbẽ dit dina eẽntiã vt in hñte illã:ꝛ⁊ ex ̊ mouetur ad ſigni AGN 9 α 95 cR „ xlij. ficãdũ eã ſic.et tũc ſignificat᷑ vt qð eſt.i deo at idẽ ẽ qð ẽ17 q̊ eſt:tĩ modus deſignãdi diſiiguit.Iñ h̊ vocabulũn deus ſignificat dĩnã eẽntiã ſiue deitatẽ de ſua ſigniſica tione.tñ ex mõ ſignificãdi ſigficat eã in hñte.hñs at di uinã eſſentiã eſt ꝑſona dina:et inde eſt ꝙ tale nomẽ na turaliter ſuponit ꝑſonã. Et ideo generalis regula eſt ꝙ ð noibo dinis ſignificãtibo dinam eẽntiã vt qð ẽ:poſ ſunt dici ðᷣba notõnalia.ſicẽ generare generari ⁊ hmõi qᷓ̃ dicũt habitudies notõnales ꝑſone ad ꝑſonã.iõ pt᷑ di ci deus generat deũ:deus ſpirat deũ. Eſſentia at ꝓut in ſe ſignificat᷑:hoc ẽ nõ ꝓut eſt in hñte.duplicit ſigni⸗ ficat᷑.qꝛ ſignificat᷑ abſolute:ſignificat᷑ etiã cũ cõnotati one oꝛdis nate ꝗẽ oꝛdo oꝛigis.Abſolute ſignificat᷑ di⸗ uina eſſentia e nomẽ deitas ꝑ h̊ nomẽ eẽntia. Gene ralis ergo regulaẽ.ꝙ de illis noibo diĩnis q̃ ſignificant dĩnã eẽntiã abſolute:nõ pñt dici ᷣᷣba notionalia ſiue ꝓſonalia q dicũt habitudies ꝑſonales:qꝛ eẽntia ſic de⸗ ſignata abſolute ſignificat᷑ abſq; deſignatõe oꝛdis na⸗ ture.et ideo nũqᷓ; cõuenit ei modus ↄꝑatus ꝗ eſt modꝰ oꝛdinis.qꝛ modo oppoſito ſignificatur ſcʒ abſolute.iõ nullo modo dicitur eſſentia generare generari nec dei tas:quia verba iſta dicunt habitudines oꝛdinis natu⸗ re in perſonis.et ideo nõ ſunt hec vocabula extendẽda niſi vbi ſignificatur eſſentia cum oꝛdine natuture qui eſt oꝛdo perſonalis.Nomiĩa aũt deſignantia vel ſigni⸗ ficantia diuĩam eſſentiã cum deſignatione oꝛdinis na ture ſunt multa.et generaliter de om̃ibus iſtis poſſũt dici verba notõnalia ſcʒ generare generari:ſpiraẽ ſpi rari.hmõi aũt nomina ſunt natura.virtus.ſapientia. lur ſiue lumen.potentia.bonitas.caꝛitas Unde poteſt dici natura de natura.lumẽ de lumĩe.virtus de vᷣtute et hmõi.et hoc eſt quia hmõi nomia ſignificãt diuinaʒ eſſentiã vt quo eſt:cũ cõnotatõne oꝛdinis nature. et iõ de ipᷣis dici pũt generare generari ꝓcedere et hmõi:q̃ ſunt verba dicẽtia habitudies illiꝰoꝛdis.Qoĩa em̃ illa ſignificãt dĩnã eſſentiã cũ ↄnotatõne oꝛdinis nat᷑e qui eſt oꝛdo pꝛincipij.ad illud qð eſt de pꝛincipio.qð patʒ. virtus em̃ dicit dinã eẽntia:ſᷣ ↄnotãdo reſpectũ ad ali⸗ quẽ actũ cuiꝰ eſt pꝛincipiũ:et ſic virtus dicit diuinã elſ⸗ ſentiã cũ cõnotatõne oꝛdinis ad id qð ex ipa ꝓducitur Siłr natura idẽ dicit qð eẽntia:cũ ↄnotat in rõne di⸗ cendi virtutẽ ꝓducentẽ ſimile ex ſe.natura em̃ eſt vis inſita rebus ex ſimilibo ſilia perire. Siłr lux ſignifi⸗ cat dĩnam eẽntiam vt in quadã diffuſione ſimilit boni tas et caritas.in hac aũt diffuſione intelligit᷑ habitu⸗ do pꝛincipij.ad illud cuiꝰ eſt pꝛicipiũ:vel ad illud qð eſt de pꝛincipio.vnde illa diffuſio impoꝛtat oꝛdieʒ. Si militer ſapientia ſignificat eſſentiaʒ vt habitum. et ita dicit diuiam eſſentiam cum oꝛdine ad aliquid:ſic̃ pꝛĩ⸗ cipiũ ſcʒ ad aliquem actum. Similiter potentia dicit diuinam eẽntiam cõnotando oꝛchem ad actum cuiꝰ eſt pꝛincipium.et ideo de iſtis omnibo noĩbus dicũt᷑ ꝓpꝛie tates notionales.fuit aũt dceptus ioachim credens om nia vocabula circa iſlam materiam eſſe eiuſdẽ oꝛdi nis.ſed quia verbum notõnale ſemꝑ eſt alicuiꝰ oꝛdĩs ideo nunqᷓ dicitur de eſſentia que ſignificat quid abſo lutum ab omni oꝛdine in ratione dicendi ſed de alijs. Lamen pꝛopter euitandum intellectũ erroneum.non ſunt extendende huiuſmodi locutiones que dicuntur quaſi per abſtractionem: ſed vbi inueniũtur a ſanctis exponende.de eſſentia aũt nullo modo recipiende ſunt terminationes notõnales ſiue oꝛdinis nature.huiꝰ⸗ modi em̃ oꝛdo ſemper introducit diſtinctionem.MQun⸗ q̃ autem vt eſſentia dicitur abſolute intelligitur in ea diſtinctio:quia ſic ſequeretur ꝙ eſſet differens.vbi aũt eſt deſignatio oꝛdinis nature:bene ẽ recipere buiuſmo⸗ di locutiones.AVnde ſancti ſemper reſpereꝛunt ĩ huiuſ⸗ modi locutionibus ſi eſſet deſignatio oꝛdinis.Et ſi ali quando pꝛopter conuenientiam vocabuloꝛum inueni⸗ tur eſſentia de eſſentia:hoc ſemper ſic eſt exponendũ „ – — er an h De — Mun) "a er Gon.Gar:'bpia poι resn ſnern ſcz filius eſt a pr̃e eadem eſſentia. et hec eſt rõ dicẽdi in talibo nõ ꝙ rõ generãdi attribuat ißi eẽntie. Ad pꝛimã ergo rõem in cõtrariu dðm . ꝙ licz lit igem ĩ deo eſſentia et ꝑſona:tñ alius modus ſignificãdi eſt in eẽn tia ⁊ ꝑſona.qꝛ ex parte nature intelligit᷑ oꝛdo ꝗ eſt pꝛiĩ cipiũad illõ qð ẽ le pꝛicipio.et qꝛ iſte ꝓpꝛietates notõ nales ſunt iius ꝑſone et faciũt aliũ et aliũ.iõ de ꝑſo⸗ na vel de noĩibo ꝑſonalibo pñt dici nõ de eẽntia.i ec tñ iſti mõi aligd addũt eẽntie vel mutãt vel minuũt. Vñ ſiẽ dextꝝ nihil addit ad ſoꝛtẽ nec mutat:ſed dr̃iaʒ quã ponit ad ſuũ coꝛrelatiuũ:ſic iſti mõi nihil addũt ad eſ ſentiã nec mutãt.Vñ ꝑſona nõ differt ab eẽntia: h̊ ab alia ꝑſona ſic dextrũ a ſiniſtro.q;uis ergo idẽ ſint.ni⸗ hilomiꝰ in ꝑſona intelligit᷑ modꝰ ꝗ eſt ipius veritatis oꝛdinis nature faciẽs driam ĩ ꝑſonis.nõ autẽ ſic eſt in eẽntia:et iõ nõ pñt dici de eẽntia vᷣba ſignificãtia notio nales ꝓpꝛietates.que faciũt driam ſiue diſtinctõʒ ali⸗ cuiꝰ ad aliũ.qð nõ pt eſſe in eſſentia ſiẽ in hñte eẽntiã ſiue in ꝑſona ꝓpt oꝛdinẽ nature.¶X:Ad ſcdðam rõem. di cendũ ꝙ licet idẽ ſit in deo ꝙ ẽ et quo ẽ:tñ dicẽdo ꝙ eſt admittit᷑ aligs modus qui non eſt eẽntie ꝓut abſolute dicit᷑.rõne cuiꝰ de noĩe ſigniſficãte ꝙ eſt: dicũt᷑ ꝓpꝛieta tes notõnales.que nõ dicũt᷑ de eſſentia q̃ nulla diſtin⸗ guit᷑ ꝓpꝛietate.¶ Ad terciã rõem dðᷣm ꝙ iſta eſt ĩ re ſi⸗ cut in intellectu.licet em̃ deus et teitas idẽ ſunt:tñ vlt hoc ꝑ idẽ nomẽ deus cõnotat᷑ reſpectꝰ aliꝰ ſcʒ ad babẽ tem eſſentiã.iſte aũt reſpectꝰẽ ſᷣm oꝛdĩem pꝛĩcipij.ad il lud qð eſt de pꝛicipio.qꝛ hñs deitatẽ:vł hʒ non ab alio vel ab alio ⁊c.EUñ licet eadẽ res ſignificet᷑ ꝑ vtrũq;: tñ alit de eadẽ re ſignificat᷑ ꝑ hoc nomẽ deus et deitas.qꝛ vnum ſignificat diuinam eẽntiam vt in habẽte illã:ba bens aũt eſt diuina perſona:ideo de illo nomĩe dicunt᷑ ꝑſonales ꝗꝓpꝛietates.i Ad quartã rõem dicendnm ꝙ hec pᷣpoſitio de:aliqñ notat oꝛdinem vel ſucceſſionem in temꝑe.vt cũ dicitur de mane fit meridies.aliquado vᷣo notat cauſam:ſed hoc multipliciter. aliqñ em no⸗ tat cãm materialem.aliqñ cãm oꝛiginaleʒ.aliquando cõnenientiam cum ratõne pꝛincipij naturalis ſiue oꝛi giniar⸗ cultellꝰ ẽ de ferro. Cũ ergo dicit᷑ pr̃ generat iliũ de aliqͥ:nõ notat ibi hitudineʒ cãe materialis nec oꝛdiem ſucceſſioĩs:̊ notat oꝛdiem oꝛigĩs ꝗ eſt pꝛĩcipij. ad illð qð ẽ de pꝛicipio.Et qð obijcit᷑ ꝙ li aliqͥ ſuppoĩt ibi eẽntiã pr̃is.dðᷣm ꝙ ſiẽ cũ dicit᷑ cultellꝰẽ ð re hec p̃poſitõ de:notat cõueniẽtiã:et cũ hoc notat rõʒ pꝛinci pij oꝛigialis de qͥ ẽ cultellꝰ:ſic cũ dico filiꝰẽ de ſubſtãtia pris.notat ibi illa duo.qꝛ cũ dicit᷑ de ſubſtãtia patris ibi dicit᷑ ſa que ẽ pr̃.ex q̊ ꝙ dicit᷑ ſubſlãtia.notat᷑ ↄue⸗/ niẽtia ꝑ hãc pᷣpoſitõem de.ex h̊ ꝙ dicit᷑ pr̃ vel pris:no⸗ tat᷑ rõ pꝛincipij vel oꝛigĩs ꝑ ipᷣ̃aʒ.Vñ ſenſus ẽ.ſiliꝰeſt a pr̃e ſiẽ de pꝛicipio cõueniẽs cũ eodẽ ſiue eadẽ eẽntia cũ illo.ex hoc nõ ſegt᷑ ꝙ ſubſtãtia ſit cꝛigo reſpectu filij.ſi⸗ cut cũ dicit᷑ filius ẽ de ſubſtãtia pr̃is:nõ denotatur oꝛi ginale pꝛincipiũ ex parte eẽntie patris reſpectu filij:bᷣ magis notatur bic ꝙ ſit cõuenientia pr̃is ad filium in ſubſtantia.. Ad quintã rõem dicendum ꝙ hec eſt du plex:eſſentia ẽ pater filij.Naʒ boc ꝙ dico pater poteſt ſummi adiectiue vel ſubſtãtie.ſi ſumatur ſubſtantie: tunc ſupponit y poſtaſim vel ꝑſonam que habet filium et hoc modo eſt vera.et eſt ſenſus.eſſentia eſt pater fi⸗ ij. id eſt eſſentia eſt perſona habens filium.i.illa per⸗ ſona que habet filium. Similiter etiam ſi dicatur ecõ/ uerſo pr̃ filij ẽ eẽntia.i.illa ꝑſona q̃ hʒ filiũ ẽ eẽntia.ſed tñ nõ ſeꝗt᷑ eſſentia eſt ꝑſona que habʒ ſiliũ.q̊ᷓ eẽntia hʒ filium.ĩmo ibi eſt cõmutatio pᷣdicamenti quis in quo⸗ modo ſiue in adaliquid. Si vo hoc ꝙ eſi pater ſuma⸗ tur adiectiue:tunc hec eſt falſa eſſentia eſt pater filij.⁊ ecõuerſo:quia ſenſus eſt.eſſentia ſe habet ad filiuzʒ vt pater eius ſiue vt generans.tunc em̃ hoc ꝙ dico pater dicit ſolum adaliquid: nõ ypoſiaſim vel perſonam. et ideo ſᷣm illum ſenſum eſt hec falſa: quia eſſe adaligꝗa Ke e c, o, —Ea 4 F y * f ſile ασ non cõuenit eſſentie ſed ſolum perſone.ꝑ boc patet ſo⸗ lutio ad aliam rationem.¶ Ad ſeptimaʒ rationem di⸗ cendum q pater eſi pater: pater eſt eſſentia. Dico ergo pater inquãtnm eſt vtrũq;:eſi pꝛincipium ad filium ſeilicet inquantũ eſſentia et inquãtũ pater intelligedo cõiunctim non diuiſim. Cum em̃ dicitur filius habet eſſentiam a patre:duo ſignantur vel dicuntur. Dicit̃ enim eſſentia in filio:iterum dicitur habitudo filij ad patrem tanqꝙᷓ ad ſuum pꝛincipium.ex parte eius ꝙ di⸗ citur.eſſentia eſt ratio conuenientie filij ad patrem.qꝛ ſi non conueniret cum patre in ſubſtâtia iam nõ eſſet filius.et hoc.quia ratio generationis hoc ponit. alit em̃ non eſſet generatio niſi eſſet de ſubſtantia.et ꝓpter hoc dicendo filium:dico cõuenientiam filij ad patrem. Dico etiam habitudinem eius quod eſt de pꝛĩcipio ad ſuum pꝛincipium.et pater inqᷓ;tum eſt pater et inqtuʒ eſt eſſentia:eſt pꝛncipium ad filium.alioquin nõ eſſet filins niſi de ſubſtãtia ꝓduceretur.ſed nõ per hoc poni tur eſſentia generare:cum eſſentia nõ ſe habet in ratio ne pꝛincipij reſpectu geniti.ĩmo per hoc determinatur ꝙfiliꝰ ẽ a pr̃e ꝑ generatõʒ.¶ Ad octanã rõeʒ. dðm ꝙ; bec eſi duplex.nibil habʒ filiꝰ mſſi qð naſcẽdo accepit. qꝛ h̊ gerũdinũ naſcẽdo:pt᷑ ibi dicere cãm vel cõcomitã⸗ tiam.ſi dicat cauſam:ſic eſt falſa.quia dicendo cauſaʒ hec eſt falſa eſſentiã naſcendo accepit.quia ꝑ hoc ſigni ficatur ꝙ naſci ſit cauſa ad eſſentiam. Si vo dicat cõ⸗/ comitantiã hec eſt vera eſſentiã naſcendo accepit.⁊ tũc non ſequit᷑ ꝙ eſſentia ſit nata:ſed quaſi cõcomitãs na⸗ tiuitatem filij.vt ſit ſenſus.ꝙ in naſcendo cum ſua na⸗ tiuitate a patre eſſentiam habuit. Vnde ſicut in crea⸗ turis videmus ꝙ illa que cõcomitantur natiuitatem non dicuntur naſci. Unde quãtitas non dicitur nata nec q̃litas nec hmõi dicũtur naſci:ſic diuina eſſentia non dicetur nata licet natiuitatem filij concomitetur. Ad nonam rationem poteſt dici. ꝙ in creatura ſi⸗ cut in ſoꝛte non repugnat eſſentia ipſi generationi. q; generatio in creatura eſt exitus de non eſſe ad eſſe. eẽntia autem que eſt in ſoꝛte pꝛius eſt in potentia ⁊ nõ ens:poſſibile tamen ad eẽ et ideo generabile.Sed ge⸗ neratio in diuinis dicit habitudinem alicuius ad ali⸗ um ſicut pꝛincipij ad illud quod eſt de pꝛincipio. dini⸗ na autem eẽntia pꝛout ſic dicitur: in vlitima abſolutio⸗ ne dicitur.et ideo nõ cõuenit dicere generare generari de ipſa diuina eẽntia.⁊ ita cũ ratio generatõis in diui nis repugnet ip̃i eẽntie nõ aũt in creaturis:ideo nõ eſt ſimile. ¶¶ Ad decimã rationem dicendũ. ꝗ pater dicit᷑ pꝛincipiũ totiꝰ dĩnitatis.hoc:qꝛ ẽ pꝛicipiũ ad dinas ꝑ⸗ ſonas q̃ ſunt ipe deitas vel eẽntia. ad alia em̃ ẽ ipſe pr pꝛĩcipiũ q̃ nõ ſunt de ſba ipᷣiꝰ.⁊ ſic pꝛĩcipiũ ad creatas Eſt at᷑ pꝛicipiũ ad dinas ꝑſonas.qꝛ ſũt de ſba ipᷣiꝰ.im⸗ 4 mo et᷑ ſũt tota eẽntia ip̃iꝰ.qlibʒ eĩ ꝑſona ẽ ipᷣa dina eẽn tia.⁊ ſic dẽ pr̃ pꝛicipiũ totiꝰdiuĩtatis.nõ qꝛ ſit pꝛicipiũ eẽntie:ſᷣ ad dinas ꝑſonas.ad h̊ vt ſũt ĩꝑfecta dinitate. Zd rõʒ vndecĩaʒ dðᷣm.qꝙ bic ẽ ↄmutatõ pᷣdicam̃ti.el ſẽtia ẽ res.i.ꝑſona geneꝛãs:ꝗ eẽntia genẽat.qꝛ ↄmutat᷑ qd in qũo ſe bʒ vł in adaliqd.⸗! Ad rõʒ.xij. doᷣm ꝗy ge⸗ nerare generari ĩ dinis dicũt hĩtudies oꝛdis nateꝗ ẽ pꝛĩcipiũ ad id qð ẽ de pꝛĩcipio.et iõ ſꝑ ponũt diſtĩctõʒ rei ad rem:hoc ẽ pꝛincipij ad id qð de pꝛincipio.Quis ergo ex parte eſſentie nulla poteſt eſſe diſtinctio.ideo non poſſunt cõuenire eſſentie ſed perſonis eternis.ſed actus qui eſt ex tempoꝛe ſcʒ creare non ponit diſtincti⸗ onem in creante:niſi dicatur diſtinctio ab ipſa re crea ta.quia creare eſt pꝛoducere aliquid non de ſua ſub⸗ ſtantia.ſed in diuinis perſonis generans et genitum non differunt in ſubſtantia: ideo de eſſentia non poteſi dici generaẽ ſᷣ creare.quia nõ ponit ꝙ eſſentia diuina ſit differens vel diſtinctio in diuerſis:ſicut ponet gene rare generari circa ip̃aʒ. ¶ Ad. xiij. rõz doᷣm ꝙ ꝑſona sidei habentem cẽntiam.et boc deſignat oꝛdinem on/ Dan⸗ N ſoflied dug d⸗ Ntrem. inn eſt hont, git net pee dpanen⸗ Meipioad ret injn ninno eſe erboepo et intano erminatgr 63 dong voaccept⸗ cocomnitz docanſn boeſigt odiegtc Kepit,rtie onnitisnn Um ane⸗ ntitan, nlntoten lvyryenn ANeyna Gitennr. Naraſi⸗ ſtori. e. tentaan lsaden pio dinn Abſolnte eGeherm Zigind ideonocl Aer die ddins, fiipen adatt⸗ dp⸗ diuin ſtpinct 1 dinie. Genini Pynunt nghe ltege diſlichi Quis gio iceo Diſinen⸗ Nueſtio ginis qui eſt pꝛincipij. ad illud qd eſt de pꝛincipio vel ecõuerſo.Oꝛdo aũt ille nõ cõgruit eẽntie:cũ ipᷣa ſit in vltima abſolutõne.et ꝓpter hoc notõnales babitudies que dicunt illum oꝛdinem. licet pꝛedicentur de ꝑſoĩs: nõ tñ poteꝛũt de eẽntia pᷣdicaꝛi.tale aũtẽ generãs geni tũ:ſpirãs ſpiratũet ideo nõ ſequit᷑ in tali pᷣdicatione cõpoſita ꝙ fiat pᷣdicatio diuiſa ꝓ vtroq;:qꝛ ſolũ cõue⸗ nit rõne alterius.generare em̃ nihil aliud dicit ꝙᷓ natu ram ſuam alij dare. generari po acciꝑe naturã ab alio hoc nũꝙᷓ dicit᷑ de eẽntia ĩmo ſolũ de ꝑſona. AUo rõem xiiij. dõm ꝙ eẽntia dicit᷑ ad ſe:generare et generari di⸗ cũtur ad aliqꝗd ſiue genitũ et ingenitũ.ſic ergo nõ ẽ ali quo mõ veꝛe dicere ꝙ illð qdð dicit᷑ ad ſe dicatur ad ali quid: vel ꝗ abſolutũ ſit relatinũ:ita nõ erit vere diceꝛe ꝙ eſſentia ſit generãs vel genita.quare aũt de ſapiẽtia et virtute pñt dici:cã dicta ẽ.q¶ Ad om̃es auctoꝛitates que vidẽtur dicere ꝙ generare cõuenit eẽntie generał eſt reſpõſio.ꝙ om̃es ille ſunt impꝛopꝛie locutões 2 em phatice.i.expꝛeſſiue.Vñ exponende ſunt. In illis em̃ auctoꝛitatibo nõ ſignificat᷑ ꝙ generare ſit eſſentie vel generari: ꝙuis dicat᷑ generas vel genita vel hmõi.ſed ꝑꝓ boc expꝛimit᷑ ꝙ ille cuiꝰ eſt generaẽ ſit eẽntia dĩna ſic eſt pr:et ſimilit ille cuiꝰ ẽ generari.Exponẽde ergo ſũt boc mõ.natura generãs.i.ille ꝗ eſt geneꝛãs eſt natura ita deitas nata. i.ille ꝗ eſt natus ẽ deitas. Scðᷣm ergo figurã loquẽdi q̃ dicit᷑ emphaſis.i.expᷣſſio fiunt hmõi locutões.ſiẽ et nos ꝓpter maioꝛẽ expᷣſſionẽ affectus vł dignitatis dicimꝰ rogo excellẽtiã vram vel pr̃nitatem vr̃am.et nõ ẽ plus dice:niſi vosꝗ pr̃ eſtis vel excellẽs. ſic igit᷑ pʒ rñſio að quinq; auẽtes inductas.⸗:! Ad.xx. rõem dom ꝙ hec ẽ cõcedẽda.diuĩa eſſentia nõ ẽ gignẽs nec genita nec ꝓcedẽs ergo eſt res neq; gignẽs ⁊c̃.ſᷣ ſi obijciat. AVlteriꝰ aliqua res:nõ ſequit᷑.nam hoc ꝙ di⸗ co aliq:trahit hoc ꝗ dico res ad ꝑſonã ꝗpꝛie:et ita nõ eſt quaternariꝰ rerũ.i Aã cũ dico eẽntiã rem et ꝑſonaʒ rem:nõ gemiat᷑ res rei.ſic cũ dico hõ ⁊ hic homo:eꝛgo duo hoĩes nõ ſequit᷑. iõ dicẽdo eẽntiã rem:et tres peꝛ⸗ ſonas tres res:nõ ſequitun ergo q̃tuoꝛ res.qꝛ cõis qñ eum ſingulari dicit᷑:nõ cõnumerat᷑ cũ illo.ſic nec diui na eſſentia cũ ꝑſona cum dicit᷑ de eſſentia res neq; gi⸗ ens ⁊c.¶¶ Ad aliud dicendũ ꝙ nõ ſequit᷑ ꝙ quis eſ⸗ ſentia ſit res nõ gignẽs ⁊c.ꝙ nõ ſit res triũ ꝑſonarũ ſi ue res que ſunt ꝑſone.et eſt hic mutatio pᷣdicamenti a negatione ip̃ius relatõis ad negatõem ipiꝰ ꝑſone. Iñ que vel qũo cõmutat᷑ in quis.ij Lon em ſequit᷑ qᷓuis re latio ꝑſonalis remoueat᷑ ab eẽntia:q pterea ꝑſona. iĩmo ipa eſſentia ẽ ꝑſona:et ꝑſone eentia.tñ relatõnee pſonales nõ cõueniũt eẽntie. Ad aliud dicẽdũ.q nõ ſequit᷑ qᷓuis gignẽs et genitũ referant᷑ ad res oꝑpoĩitas gignẽs et nõ gignẽs q̃ dicũt oppoſiiũ ſᷣm cõditõʒ:re⸗ ferant᷑ ad res oppoſitas.ſᷣ ꝙ referũt᷑ ad oppoſitos mo⸗ dos. VUñ ibiẽ deceptõ:ex H̊ ꝙ abnegatõ modi putat᷑ eẽ abnegatõ rei. et ẽ ſite ſi ꝗs argueret.hõ ñ ẽ genꝰ.⁊ aĩal eſt genꝰ: ergo hõ nõ ẽ aĩal.Cũ em̃ dẽ aĩal ẽ genꝰ:refert ad modũ dicẽdi ſiue intẽtõzʒ.q̃ qdẽ intẽtio nõ ↄueĩt hboĩ. Fuis res cꝰ ẽ hec intẽtõ ↄueniat.Silr cũ dico generaẽ geneꝛaꝛi: dico exiſiẽdi modos ip̃aꝝ ꝑſonaꝝ pr̃is ⁊ filij ſiẽ dic ioh.da mal.quis ̊ iſte modꝰ neget᷑ de eẽntia:ñ ſegt ꝙ ꝓpt h̊ neget᷑ res cmiꝰ ẽ ille modꝰ.i.pſona.¶d aliud dom.; ſũmũ bonũ ſiue diĩna eẽntia pt᷑ ↄſiderari duplr. vt ĩ ſe vel vt ĩ ꝑſona q̃ ñ hʒ eẽ ab alio.ſᷣm ꝙ ↄlſi⸗ derat᷑ i ſe: ſic ↄſiderat᷑ abſolute ⁊ abſq; rõne diffuſioĩs qꝛ ſi ̊ mõ intelligat᷑ ĩ ea rõ diffuſioĩs:cõſeq̃ret᷑ ꝙ eſſet difſfuſio ip̃iꝰ ſbe.ĩ infinitis ꝑſoĩs.et ꝙ nõ eẽt ſtatꝰĩ aliq̃ᷓ ꝓptẽa maiĩfeſtũ ẽ ꝙ eẽntia m ſe ſiue ſũmũ bonũ ↄſide⸗ rat᷑ abſqʒ rõe diffuſioĩs ſui. Si vo ↄſiderat᷑ ĩ ꝑſona q̃ñ hʒ eẽ ab alio vt in pre.ᷣm h̊ ẽ rõ diffuſioĩs ex ſũma boĩ tate in pr̃e:ſiue er eẽntia in pr̃e ꝑ generatõʒ: et in filio eũ pr̃e ꝑ ꝓceſſionẽ ſiẽ patebit.nõ ergo ex h̊ ſeꝗt᷑ ꝙ eſſen tie attribu at᷑ generare vᷣ magis ip̃i ꝑſone pabẽti eſſen „ℳ xiij. tiam. lieet ergo nõ ſit diffuſiuũ ſui vt in ſe cõſiderat ni bilominꝰ eſt diffuſiuũ ꝓut ẽ in ꝑſona nõ ente ab alio. ¶ Ad aliud dicẽdũ.ꝙ plenitudo bonitatis eſt cã.i.rõ generatõis q̃re pr generat.et h̊ ſᷣm ꝙ ip̃a bonitas itel⸗ ligit᷑ in patre.i.in ꝑſona.que ꝗdem e:et nõ ab alia.nõ Fᷣm ꝙ ↄſiderat᷑ in ſe ſicut dictũ eſt.¶¶ Ad aliud dicẽdũ. & bec eſt falſa:eſſentia eſt pꝛincipiũ generãdi.ſuſpoĩto tñ hoc:ddᷣm ꝙ nõ ſequit᷑ pꝛimũ pꝛincipiũ agendi agit. ergo pꝛimũ pꝛincipiu generãdi generat.qꝛ ꝙ dico gene rare generari dicũt ad aliquid ſiue reſpectũ ꝑſone ad ꝑſona. agere vo dicit reſpectũ cãe ad effectũ. Yd at qð dicit reſpectũ cãe ad effectũ.cõuenit eſſentie et etiã tri nitati ꝑſonaruzʒ: quia ſunt vna eſſentia: ita virtus:ita oꝑatio. Ea vᷣo que dicũt reſpectũ ꝑſone ad ꝑſonã nul⸗ lo mõ cõueniũt eſſentie.ſicut patet ex dictis. qð patet er rõne eius ꝙ eſt generare. Generare em̃ eſt naturam qu babet ꝗs alij dare. Generari vo eſt naturã ab alio acciꝑe.Si ergo nõ poteſt dici ꝙ natura hẽat naturam vel accipiat:nullo mõ poteſt dici ꝙ eſſentia generet vel generetur. BGenerat aũt cõuenienter perſona. et ꝓpꝛie cum ſit res habens naturam: ei cõuenit naturam quã habzʒ alij dare:ſicut perſone patris. vel naturã ab alio accipere:ſicut perſone filij. Articulus ſecundus Onſequenter queritur cuiꝰ ꝑſone ſit ge⸗ nerare et c'generari. Queritur igit᷑ vtꝝ filius poſſit generare vel ſpũſſanctus.et V cum om̃is potẽtia que eſt ĩ patre ſit in fi lio:in patre aũt eſt potẽtia genera ndi:ergo et in filio ⁊ in ſpũſcto ſimiliter.¶ Item pr generãs totã ſuã ſbam ⁊ virtutẽ trãſſundit in filiũ.qꝛ ſi retineret aligd de po⸗ tẽtia vlł vᷣtute qð ñ trãſfũdẽt i filiũ dinitꝰ eẽt filiꝰ reſpe ctu pr̃is. Cũ ergo vᷣtus gignẽdi ſit ĩ ꝑpr̃e: vᷣtus gignẽdi erit in filio.i.ſi vᷣtus qua generat ẽ in pre.vtꝰ q̃ genẽat ẽĩ filio.¶ Itẽ generare eſt ſilłeʒ in nata ⁊ cõfoꝛmẽ de ſe ꝓducere.ergo cũ filius deſe ꝓducat ſpmſanctũ ſilem ĩ natura ⁊ cõfoꝛmẽ:qꝛ ꝑ om̃ia in natura ſiłes ſunt filiꝰ et ſpũſſctuo.ſiẽ em̃ filius ẽ ens ab alio:ita ſpũſſctus eſt ens ab alio.vñ quẽadmodũ dicit᷑ cõfoꝛmis pr̃i.qꝛ aliꝰ ab eo ſicut a patre aliua.et ideo imago patris.ita ſpi⸗ rituſſctus cõſoꝛmis eſt filio.qꝛ ſicut filiꝰ eſt ab alio ita ſpũſſctus ab alio et ita imago filij.quod dicit ioh.da⸗ malſ.ergo filius generat ſpmſanctũ.¶ Itẽ in pfecta ge, neratõne naturali eſt potẽtia 'm duos mõs. Eſt enim potẽtia generãdi actiua nõ ab alio in maſculo:et ẽ po⸗ tentia generãdi receptã et paſſiua ab alio ſic in femia. boc eſt differẽtie expꝛeſſiꝰ.ꝙ eſt potitia p ucẽdi ex ſe ſi fm mile quã potentiã dicimꝰ generatõem 'ᷣm duos mõs. ergo cũ ipᷣe ſpũs ꝓcedat ſiue ꝓducat᷑ a pr̃ehabẽte po⸗ tentiã ꝓducẽdi nõ ab alio:et ꝓducat᷑ a filio ſiue pꝛoce dat vt habẽte potentiã ab alio:et ꝓducat᷑ ſimilis in na tura de ſubſtatia pꝛis et ſilij. ergo generatur a patre 2 hilio. Item cum ꝓductio generatõis ꝑfecte ĩ natura reſideat penes duo.ſicut patet in generatõne bumana et aĩmaliũ ꝑfectoꝝ.pductio vᷣo generatõis imꝑfecte ſi cut eſt plantarũ et aimaliũ imꝑfectoꝝ habeat pꝛinci⸗ piũ penes vnũ ſolũ.qð aũt ꝑfectõis eſi in generatõne. deo eſi tribuendũ.ergo rectius dicetur generatio ꝓdu ctio ſpũſſcti a pr̃e et filio:cuiꝰ oꝛigo reſidet penes duo ꝙᷓ ꝓductio filij a pre cuiꝰ oꝛigo reſidet penes vnũ ſolũ ergo ſpirituſſancti pꝛopꝛie potius eſt generari qᷓ filij. Contra.cuius non eſt actus:nec potentia. Naʒ ſiẽ dicit philoſophus.cuius eſt potentia:eius eſt actus: cum ergo generare ſit actus potentie generandi.ergo vbi non erit generare:nec potentia generandi erit.cuʒ ergo filij non ſit generare:ſupponamus hoc:ergo eius non erit potentia generandi.¶ Item in ꝑpetuis nõ diſ fert eſſe et poſſe.ergo cuius non erit generare:eius nã erit potentia generandi.ſed filij nõ eſt generare: ergo Grswo , pledn Hoe ” nec potentia generandi. Item eſſe patrem nõ eſt eſſe quid ſᷣ eẽ adaliquid.ſicut dicit᷑ in ſentẽtijs. vij. di. j. c. ergo ſimiliter potentia generãdi nõ erit potẽtia que ſit quid:ſed adaliꝗd. Si ergo ꝑ banc refert pater ſolꝰad filiũ m ꝙ dici? actiue.relinquit filij nõ erit potẽtia generãdi. ¶ Item ſi filij ſit generare: pari rõne et geni⸗ ti a filio erit generare.et ita erit decurſus generatoig eterne in infinitũ.vel erit ſtare in pꝛimo. relinquit᷑ igr ꝙ ip̃ius filij geniti nõ erit generare. ¶ YIem ſi filius ge neraret filiũ.ille filius eẽt nepos dei patris. et nõ eet ſumma germaitas int filiũ illũ et p̃em. Maioꝛ em̃ cõ ueniẽtia eſt inter pr̃em et filiũ:q int pr̃em et nepotem ergo nõ eẽt ſumma cõuenientia iĩ diuinis.qð ẽ incõue niens. relinquit᷑ igit᷑ ꝙ filij nõ eſt generare. eadẽ rõne nec ſpũſſcti. Item pꝛincipalis modꝰ exeũdi vel ꝓducẽ di ẽ generatõ int oẽs ꝓducẽdi mõs.ſi i ᷓ pꝛicipaliꝰ pꝛo⸗ ducat᷑ aligs ab alio.accipiẽs ab illo ſubſtãtiã ſuam et virtutem ꝓducẽdi aliam ꝙ ille qui pꝛoducitur ab alio accipiens ſubſtãtiam ſuam et nõ virtutem excipiens ex ſe pꝛoducendi alium. ergo pꝛimus modus debet di⸗ ci generatio:nõ ſecũdus.eꝛgo cum modus pꝛoducendi quo pꝛoducitur filius ſit talis et nõ modus quo ꝓdu⸗ citur ſpiritus: relinquitur ꝙ generare erit filij et non ſpirituſſancti. Et ſimiliter ſup oſtenſum eſt. ꝙq genera⸗ re nõ ſit filij nec ſpirituſſancti.relinquit᷑ igit᷑ ꝙ genera re eſt ꝓpꝛiũ patris.Ex his igitur patet cuius perſone ſit generare et cuiꝰ generari. Reſpondendum igit᷑ ad obiecta. Ad pꝛimũ dicendum ꝙ cum dico potentiã generandi.hoc ꝙ dico generandi:poteſt eſſe gerũdiuũ verbi ꝑſonalis: vel verbi imꝑſonalis.ſcdᷣm ꝙ eſt gerũ⸗ diuum verbi ꝑſonalis:ſenſus eſt potentia generandi. id eſt potentia vt generet.et hoc modo potentia gene⸗ randi non eſt in filio ſed in ſolo patre. Si vo ſit gerũ⸗ diuum verbi imꝑſonalis:ſenſus eſt potentia generan⸗ di.id eſt potentia qua aliquis generat.i.pater:qꝛ eadẽ eſt potentia in patre et in filio.in patre ad hoc vt gene ret: in filio ad hoc vt generetur:nõ tamen ex hoc ſequi tur ꝙ filius generat:ſed ex hoc ſequitur ꝙ aliquis ge⸗ nerat.4 Ad aliud dicendum ꝙ reſlat dicere potentiaʒ aliquam et virtutem:et dicere potentiam et virtutem adaliquid.dicentum ergo ꝙ quecunq; potentia ſine virtus eſt in patre. eſt in filio.quia in patre eſt potẽtia ad hoc ꝙ generet in filio eſt potentia eadeʒ ſed ad boc vt generet᷑. Si ergo arguit᷑.quecũq; virtus eſt in patꝛe eſt in filio:ſed in patre eſt ad hoc vt generet: ergo ⁊ in filio commutatio eſt pꝛedicamenti. cõmutatur em̃ ꝗd in aliqiid.⁊ eſt ſimilis argumẽtatõ. Quicqd vult iſte vult pater.ſed iſte vult ducere vxoꝛem:ergo et pĩ eius vult ducere vxoꝛem. Qam cum dicitur quicaꝗd.ſuppoiĩ⸗ tur ſubſtãtia voluntatis.cuʒ vᷣo dicit᷑ vult ducẽ vxoꝛẽ dicit᷑ volũtas adaliquid.¶¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ q;uis ſpirituſſerus extat ſimilis in natura filio.et etiam cõ⸗ foꝛmis in hoc ꝙ ens ab alio ſicut filius.tamen nõ pꝛo⸗ cedit ſᷣm pꝛincipalẽ modũ ꝓcedendi.ideo eius ñ erit generari.quia ei non cõuenit ꝓduci ſᷣm pꝛincipalem modũ pꝛoducẽdi.Conſtãs em ẽ.qꝛ in naturis rerũ pꝛi cipalis modꝰ ꝓductõis ẽ generatõ. Pꝛeterea conſtãs ẽ.qꝙ ſi aligs ꝓducat᷑ ab alio.ita ꝙ accipiot ab eo vᷣtutẽ pꝛoducẽdi ex ſe aliũ q̃lis ẽ ꝓductio filij a pr̃e:et pꝛinci palius ꝓducit᷑ ꝙᷓ ille ꝗ pꝛoducet᷑ ab eodẽ et nõ reciꝑet vtutẽ q̃ ꝓducẽt de ſe aliñ.q̃lis eſt ꝓductõ ſpũſſcti ſiue ꝓceſſio. Relinꝗt᷑ igit᷑ ꝙᷓ ꝓductõ filij a pr̃e dʒ dici gene ratio et nõ ꝓductõ ſpũſſcti·¶¶ Ad aliud doᷣm ꝙ ĩ gene rõe nat᷑ali potẽtia duplex rg rit᷑.actĩa et paſſiua. actia in maſculo. paſſiua ĩ femia.⁊ ꝙ potẽtia generatõis re ſideat penes duo. Dicẽdũ ꝙ h̊ ipfectõis ẽ:et ideo ñ eſt gener atõi dĩne tribuẽdũ.iQAã ↄſiãs ẽꝙ ſi ĩ vno illoꝝ ſi ue ĩ maſculo ſiue in femĩa vniret᷑ virtꝰ duoꝝ. ita ꝙ to⸗ tum poſſet maſculus ſine femina et femina ſine maſcu loꝛ:perſfectioꝛ eſſet virtus.om̃is em̃ virtus vnita:perſe/ ctioꝛ eſt ſeip̃a multiplicata.in generatione ergo eteꝛna 2o., Nrass, „ b., oo⅜vJ „ Pon gJnant e „, „ο e debet poni pꝛincipium penes vnũ ſolum. pꝛeterea nee ipᷣius ſpirituſſancti ſunt duo pꝛincipia pater et filius vel due virtutes ex quibus pꝛoducatur ſicut eſt in ge⸗ neratione humana.immo duo pater et filius per vnã et eandem virtutem ſunt pꝛincipium ſpiritulſancti. 4l Ad aliud quod obijcitur. ꝙ imperfecta generatio in natura habet pꝛincipium penes vnum. dicendum ꝙ; q̃uis habeat pꝛincipium vnum intrinſecum:tamẽ ſunt multa extrinſeca.ſicut patet in generatione plantarũ. quia non ſolum ſufficit virtus intrinſeca:immo requi runtur pꝛincipia extrinſeca humoꝛ et caloꝛ.humoꝛ ve⸗ lut pꝛincipium materiale et paſſiuum: caloꝛ velut pꝛin cipium foꝛmale et actiuum. Ad alias rationes que obijciuntur ex alia parte.quibus oſtenditur ꝙ filius non babet potentiam generandi.que vno modo falſa eſt: vt patet er dictis.reſpondendum eſt pꝛimo ad illð quod obijcitur cuius eſt potentia eius eſt actus. etc⸗ non eſt actus:eiꝰ nion eſt potentia.dicendum q intelli gitur de veris actibus.generare aũt in deo nõ eſt pꝛo⸗ pꝛie agere nec generari pati vel fieri:quia pati et fieri nõ cadunt in deo.pꝛeterea pꝛopꝛie loquẽdo dicunt mo tum qui non cadit in deo. Ael dicendum.qꝙ cum dicit eius eſt potentia cuius eſt actus. intelligenduim ẽeiuſ dem et non alterius eẽntie vel nature.nec tamẽ opoꝛtzʒ qð ſi potentia ſit eẽntie vel nature:ꝙ et actus.immo poteſt eẽ actus ꝑſone ha bentis illam naturami.pᷣbigra tia.etiaʒ in bomie poſſe generare eſt nature.tamẽ actꝰ generãdi nõ eſt nature ſed ꝑſone habẽtis naturam. et ſic hec cuiꝰ eſt potentia eius eſt actus:per ſe loquendo falſa ẽ. cum in creatis nõ ſit idem ꝑſona et natura.Et ſi obijcitur ꝙ in filio oino idem eſt perſona qð natura igitur ſi filij eſt potentia eiuſdem eſt actus:et ita ſi po⸗ tentia generandi et actus.dicendum ꝙ non opoꝛtet.qꝛ eius nõ eſi potentia vt generet:ſed vt qua generat᷑ im⸗ ꝑſonalit᷑ vt ſup dictũ eſlt. Ad maioꝛem aut intelligẽ tiam notandum. ꝙ actus ſiue actio dicit᷑ dupliciteꝛ. eſt em̃ actio quã efficit vt illuĩare eſt actio ſolis. et ẽ actio qua agit ſicut lucere eſt actio ſolis.pꝛima actio in deo eſt reſpectu creature.ſecunda actio eſt eẽntie vel ꝑſone reſpectu ſui vel alterius nõ reſpectu creature. ſed hec actio eſt dupler. abſoluta: vt intelligere. vel diligere: vł relata ſiue potius relatio:ſicut generare vel ſpirare et hec actio dicta relatio:eſt cõcomitãs diffuſioneʒ eẽ que eſt ꝑ modum duplicem. Eſt em̃ diffuſio per modũ generatõis.quẽadmodum emanatio intelligentie eſt a mente.et diffuſio ꝑ modum ſpiratõis: quẽadmoduʒ ꝓceſſio amoꝛis ab intelligentia et mente.pꝛimum mo⸗ dum diffuſioĩs ↄcomitãt᷑ be relatões generãs ⁊ geĩtꝰ ſiue genẽare et generari q̃ dicũt relatões ꝑ modũ act? ſcðᷣ m modũ ↄcomitãt᷑ ſpirare et ſpirari.dm q̊.q; actꝰ ſiue actõ dicta ſᷣm pꝛimũ modũ et ſcðᷣm: vicʒ ꝙ actio cei dẽ actõ quã efficit vł actõ quã agit: ↄueniũt eentie. actões ðᷣo qᷓ dicũt᷑ rlatões ſiue exiſtẽtie mõi cõcoitãtes actões etnas vt ſic loqᷓmur nõ ↄuemiũt eẽntie.⁊ rõ hꝰ ẽ dr̃ia qꝛ ip̃a ẽ ad ſe ⁊ n adaliqꝗd.vñ cũ iſta dicat ſolũ re latõz et adaliqd.nõ pñt ↄueire eẽntie:ſed zueniũt ipis ꝑſonis. ¶ Ad illð do qdð obr̃ ſcðᷣo ꝙ ĩpꝑpetuis ñ difleꝛt eẽ ⁊ poſſe.dðm ꝙ ſic dz ĩtelligi nec ↄſeqꝗt᷑ eẽ actũ ad potẽtiã: ita et nec ↄſeꝗt᷑ genẽare po tẽtiã generdi imo coetna ẽ. ¶ Að alið dðõm ꝙ ñ ſegt. eẽ pꝛeʒ nẽ eẽ qꝗd:g̊ potẽtia geneꝛãdi ñ ẽ aliq potẽtia Cũ eĩ dico potẽtia geneꝛãdi:duo dico.potẽni:⁊ rſpectum ipiꝰ potẽtie.ꝙ dico potẽtiã:dico ꝗd.ſᷣ̊ ꝙ dico reſpectũ otutuũ potẽtie ad generãdũ:ñ dicoꝗd ſed adaliqd. Alia po obiecta cõcedimus. — Nlembrũ quartum Onſeq̃ni q̃rit᷑ de generatõe etna de q ſic OQuerit᷑ igit᷑ an ſit de aliqͥ an de nibilo.2 ſi de aliquo. vtrũ de ſubſiatia pr̃is · ⁊ ſi ð ſubſtãtia pr̃is:vtrũ de tota. Qin.) 2 pen 9) c) „ AL. n ſN S Prprrn , g) peſt Ser. S= R ꝙ ſiłẽ potẽtia cũ ipo eẽ ͤrani Etbabi peñp⸗ ſeectug ueſe topre ichen Grlire gene⸗ ohtma ialral ougne. crnit Agcignen ſiabag odech oie ireſiin Nonho is⸗⸗ nlletn ſCne octi Ciupon⸗ dn Ryerud Xnibio noͤhyp nio ghn lib nohn pnafnu⸗ Diæ ſuonpfe ſchkei umicten Ihota Aptktnerte guſte Usantde tciott „ Rligtfi (zmane Ufine Pfßelbck ligno aligvo ſiniſtin ſtrſin fietfin ſwesn ſieeſpit le lbn⸗ ſiucii uſban Ai ſodoflln moedſ etns e ngiut nl⸗ Patietn Nomen⸗ Pſandit nniet anichen drbinr unnin Nunn elohend⸗ Munmn gömzun ktinſr Arn mniin fielid Mainc digrin toind elgone adber dlgere: lſpirune ionez e c “ moci Pnnec Aammodr; nnunnen 36 19e, notüoet tehn 3, n⸗ teäne. täts ro Nuneſtio Articuluspꝛimus Opꝛimũ obijcit᷑ hoc mõ.om̃e qð nõ ẽ de ali quo:nõ eſt de nihilo.ſᷣ ipᷣe filius eſt a patre genitus. nõ de aliquo: ergo ð nibilo. at᷑ nõ de aliq̊ ꝓbat᷑.qꝛ nõ de materia:qꝛ hoc ꝙ dico de: di cit babitudiem materie vel oꝛiginis.ſᷣ neutrũ pt᷑ dici. nõ em̃ pt᷑ dici ꝙ ſit a pr̃e de aliqͥ.i.de aliqua materia. nec etia ꝗ ſit a pr̃e e aliquo vt oꝛigie:nã tũc ſequeret᷑ walia eike oꝛigo filij qᷓ pr.aliter em eſſet nugatio cum dicit᷑ a pr̃e ⁊ de pr̃e:cũ eadẽ hĩtudo ſignificet᷑ vtrobiq; Itẽ cũ dico aliqꝗd eſſe de nihilo.aut eſt abnegatio ge⸗ neraliter vt abneget᷑ materia et oꝛigo:aut eſt abnegatõ materie. Si pꝛio mõ hoc ꝙ dico de nihilo. abneget ge⸗ neralit materiã et oꝛigiem:ergo pater eſt de nibilo:qꝛ nõ eſt de aliqua materia.nec etiã de oꝛigine: qꝛ nõ ha⸗ bet oꝛiginẽ.ſi ſcdᷣo mõ vt abneget᷑ materia tm:ergo fili us eſt de nihilo qꝛ nõ eſt de aliqua materia. Contra. aug.cõtra mari.nõ de aliqua materia nec de nihilo eſt filius ̊ de quo eſt genitus. Itẽ by l.xij.de tri · vnige⸗ tus teus cũ ex manẽte natus ẽ:nõ eſt natus ex nihilo. mReſpõſio.cũ dicit᷑ aliꝗd eſſe de nihilo tria notant᷑. ꝑ pᷣpoſitõem de notat᷑ rõ pꝛincipij ſicut inicij. ꝑ hoc ꝙ dico nihilo:notatur abnegatõ materie ꝑ cõꝑatõem pᷣ⸗ poſitõis ad caſuale.vt hoc ꝙ dico de nibililo ponatur ſimul:notat᷑ mutabilitas.Fᷣm ꝙ dicit ioh.damaſ.quo⸗ rũ eſſe a uerſiõe incipit:hec verſioni ſubiecta ſunt.Cũ em̃ dico aliꝗd eẽ de nibilo.dico ꝙ habʒ eſſe poſt nõ eẽ: et ita pꝛincipiũ ſiue iniciũ. Pꝛeterea.ſi eſt de nihilo: nõ eſt de materia.pꝛeterea ſi habet eſſe de nihilo: nece eſt vertibile. In rebo igit᷑ factis de materia nõ eſt dicẽ de nibilo:qꝛ nõ pẽ ibi abnegari materia. Item in pr̃e ꝗ nõ hʒ pꝛicipiũ.qꝛ ẽ nõ ab alio:nõ pt᷑ dici de nihilo: qᷓ; uis abneget᷑ materia. Item ĩ filio non pꝑt᷑ de nihilo ꝙ;⸗ uis nõ habeat materiã et habeat pꝛicipiũ:qꝛ nõ habet pꝛincipiũ mutabile.nec etiã habʒ iniciũ.i.eſſe poſt nõ eſſe.¶¶ Dicendũ ergo ad obiecta.ad pꝛimũ ꝙ nõ pt᷑ dici filius a pre de aliquo:materialit᷑ verũ ẽ ſed oꝛiginalit nõ eſt verũ.aliꝗd em̃ dicit᷑ a pr̃e de aliqͥ duobo modis. De aliquo qð eſt ipᷣe:vel de aliquo qð non eſt ip̃e. De aliquo ſunt qð nõ eſt ip̃e:ſicẽ que ſunt de materia.de ali quo vᷣo qð eſt ipe:ſicut ſunt filius et ſpũſſctus. Ad ſe cũdũ at᷑ patet ſolutõ.qꝛ nõ ſequit᷑ qᷓuis ſit abnegatio materie et oꝛiginis de patre ꝙ; ſit e nibilo: ꝓpter terci um lcʒ mutabilitatem que ibi intelligitur. Aticulus ſecunaus Onſeq̃nter querit᷑. Suppoſito ꝙ ſit de aliq̊ᷓ vtrũ ſit filiꝰ de ſubſtãtia pr̃is genitꝰ Ad qð ſic obijcit᷑. Quia dic Anſhel. nec intellectꝰ eapit nec natura ꝑmittit illũ ꝗ de alio ẽ:eſſe illũ ð quo eſt. Si ergo filiꝰ eſſet de ſubſtatia pr̃is:ſeqᷣret᷑ ꝙ nõ eẽt eentia ſiue ſubſtatia. IJtem cũ dicit᷑ filiꝰ de ſubſtatia pris aut de pre.aut ſumit᷑ materialit᷑:aut oꝛiginaliter aut oꝛdialiter. Materialit vt cutellus de ferro. Oꝛigi nalit vt filius ð pre.oꝛdialit vt de mane fit meridies: q;ꝛ pꝰ mane fit meridies.Si nõ pr᷑ dici filius de eſſen tia pr̃is materialiter vł oꝛigialiter.qꝛ ex hoc ſequeret᷑ ꝙ ipa ſubſtãtia eẽt oꝛigo filij et ita generaret.nec oꝛdi⸗ nalit᷑:qꝛ nõ ẽ pꝛioꝛ eẽntia filio.ꝗᷓ no erit filiꝰ de ſba pa⸗ tris aliquo mõ.¶ Itẽ de:eſt p̃poſitõ.oẽs at᷑ ppoſitões ſũt traſitiue.oĩs at᷑ trãſitõ ponit diuerſitatẽ. Si &̊ filiꝰ eẽt de ſba pr̃is:ſeq̃ret᷑ ꝙ eẽt diuerſitas ſbe vel eſſentie pr̃is et filij.et ꝙ etiã nõ eẽt filiꝰ eẽntia.Si & nõ ẽ diueꝛ ſitas: nõẽ de ſpa. I/tẽ om̃e qð recipit aliqð totũ: iã nõ recipit de illo.ꝗᷓ cũ ipe filiꝰ ſit ia tota ſba:nõ ẽ de ſᷣa. Cõtra. generare ẽ de ſua ſba ſitem pducere. ſi Sfiliꝰ nõ ẽ de ſba.nõ ẽ geitꝰ. religt igit᷑ ꝙ eſt ipe de ba pris cũ iße ſit genitꝰ. ¶ Iẽ aug: ð.maxi.v.li.aut ð ali qua ſha natꝰ ẽ dei filiꝰ:aut de nulla.ſi te nulla:ᷣ ð ni⸗ xlij. bilo.qð vos iq nõ dicitis. Si po aliqua.nec tñ de pꝛis ſba:nõ ẽ vere filiꝰ. Si vo de pr̃is ſha.nnius eiuſdemq; ſubſtãtie ſunt pr̃ et filiꝰ.¶¶ IZvẽ idẽ in eodem.nõ videtis ꝙ neceſſariũ ſit vt ꝗ nõ eſt ex nibilo:nec ex aliq̃ re ſed ex deo:niſi ex dei ſba eẽ nõ poſſit. Rñſio.ſᷣm qͥſdam de:duplicẽ impoꝛtat habitudies.cũ dicit᷑ cultellꝰ ð fer ro.vnã habitudiem cõueniẽtie ſiue indiſtictõis: aliam pꝛicipij ad illo qð ẽ de illo.Cũ em̃ dicit᷑ cultellꝰ ẽ ð fer ro:notat᷑ ꝙ ferrũ ſit pꝛicipiũ materiale cultelli.et etiaʒ ferrũ habeat natura indiſtinctã a natura cultelli. O=⸗ tũ ad pꝛimꝗ habitudiem dẽ filius de patre:qᷓtũ ad ſe⸗ cundã dicit᷑ filius de eẽntia.qꝛ hʒ eſſe indiſtictũ ipᷣa eẽn tia cũ filio.i¶ Sed ↄ hoc obijcit.eadẽ eſt ſubſtãtia pr̃is et filij et ſpũſſancti.ergo ſi filius ꝓpter indiſtictõeʒ quã habet cum eſſentia patris dicit᷑ de ſubſtãtia pr̃is:ergo ſim ilit᷑ ꝓpter indiſtinctõem quã habet filius ad eẽntiã ſpũſſancti dicetur de ſubſtãtia ſpũſſ.ſed hoc eſt falſuʒ: relinquitur igit᷑ ꝙ nõ erit dicere filiũ de ſubſtãtia pr̃is Apter habitudiem indiſtinctõis ſiue cõuenientie.pꝛo⸗ pterea dicẽdũ.q de:aliqũ ſumitur materialiter vt cul⸗ tellus de ferro.aliqñũ oꝛiginalit vt filius de patre.ali⸗ quãdo oꝛdinaliter vt de nocte ſit dies. Aliqũ vᷣo ſub⸗ ſtã tialiter ſicut dicit᷑ ſilius eſſe de ſubſtãtia patris:nõ qꝛ de ꝑte: ſed quia tota eſt in toto.ꝗ⸗ Ad pꝛimum ergo qð obijcit᷑ dicẽdũ ꝙ autoꝛitas Anſhetł.ĩtelligit cũ acci pitur de oꝛiginalit:et nõ cum accipit᷑ ſubſtãtialit᷑ vł et materialit᷑.vñ ipᷣe dicit:ꝙ nec intellectꝰ capit nec natu ra ꝑmittit ipᷣm ꝗ d alio eſt:eſſe illum de quo eſt.nõ di cit eſſe id de quo eſt ſed illũ.vñ ſignificat differẽtiã per ſone ad ꝑſonam qua habet oꝛiginẽ. 4l! AUd ſecũdũ iam patet reſpõſio.qꝛ hoc ꝙ dico de:nõ ſemꝑ accipit᷑ mate rialiter.oꝛiginalit vel oꝛdĩaliter:ĩmo qnqʒ ſubſtãtiali ter ſicut dictũ eſt.¶ Ad terciũ dicẽdũ.qꝙ cũ dico de ſba pris duo dico vicʒ eẽntiã:et dico etiã cuiꝰ lit qꝛ pr̃is. dðm ꝙ ꝙ hec pᷣpoſitio de: nõ dicit trãſitõzʒ rõe eẽntie q̃ᷓ eſt eadẽ ĩ filio.bᷣ trãſitõem rõe illiꝰ cuiꝰ ẽ eẽntia.ſcʒ ꝑſo ne pris.q qdẽ Pr nõ eſt filius.¶ AUd quartũ dicẽdũ vᷣm ꝙ pꝛiꝰ.ꝙ vbi hec pᷣpoſitio de:accipit᷑ materialit᷑.dicit habitudiem ꝑtis ſubſtãtie nõ totalitatẽ. vbi vᷣo hec di ctio de:accipit᷑ ſubſtãtialit.nõ dicit habitudiem ꝑtis ſubſtãtie.ĩmo totius.ita vt verũ ſit dicere eſſe de ſbᷣſtã tia et eſſe ſubſtãtiã.⸗. Ad vltimũ obiectũ ↄtra rõem po ſitãdðm ẽ ꝙ cũ dicit᷑ filiꝰ genitus de ſubſtãtia patris duplex notat᷑ habitudo.indiſhictõis eẽntie q̃ ẽ in patre a filio:et habitudo oꝛigis ipᷣius pr̃is cuiꝰeſt eſſentia re ſpectu filij. ꝓpterea nõ pr dici filius de ſubſtãtia ſpũſſ. ꝓter habitudiem indiſtinctõis eſſentie ſpũſſancti a fi lio:quia habitudo oꝛiginis ipᷣius ſpirituſſancti cuius eſt eſſe entia. non poteſt eſſe reſpectu filij. Mlembrũ quintum Onſeqnter qu de eterna generati⸗ one quomõ ſit.Et pꝛimo vtrũ ſit volũta ria vel neceſſaria. Secũdo vtrũ ſit ſemꝑ in fieri vel in facto eſſe. Lercio cũ multi modi generatõis ſint.quis modꝰ ei attribui debeat. Articulus pꝛunus D pꝛimũ obijcit᷑ ſic. Oꝛoſius ad aug.volũ⸗ tate genuit pr filiũ vel nccitate. Reſpõdet aug.nec voluntate genuit filiũ nec nccitate qꝛ nccitas ĩ eo nõ ẽ᷑:pᷣire ſapiam volũtas nõ pt. Con⸗ tra dĩc phᷣus q; oĩa q fiũt:fiut vel a ꝓpoſito vel a nat᷑a et ꝓpoſitũ appellit volũtatẽ:natazʒ vo nccitatẽ.ĩmedia te & ſe hñt volũtas ⁊ nccitas circa entia.Si ꝗ̊ pater ge nuit filũ: vel neceſſitate genuit vel volũtate. Item ſi ñ genuit filiũ volũtate:̊ inuolũtarie.Sed dicit ioh.da⸗ maſ.ꝙ inuolũtaꝛin eſt qð ꝑ ignoꝛantiam vel violentiã fit.voluntarium em̃ exigit ꝙ ſit pꝛincipium ſufficiens in nobis:et ꝙ ſit noticia eius qð debet fieri. Vnde qð HERXe Gοα ν fit ꝑ violẽtiã nõ utarium. Simpliciter oᷣ ita utas cõ ſapientiã i niͤ Sramisneiknoararmnnie g imne dnntut bitert eſ valutas coſeruendt lapjentia iam babiti nine ã nõ qꝛ ibi eſt ignoꝛãtia eius olũtas addiſcendi ſapientiã: pᷣcedit ſapientiã. volũ⸗ ſcote qð debet fieri.ſi ergo pater genuit filiũ inuolũtarie:er tas vo cõſeruandi:conſequitur. nec poteſt pꝛeire do i go genuit violent᷑ vel ignoꝛãter.ſed nullũ hoꝝ cadit in teo aũt nõ eſt voluntas reſpectu fapiens habite b ung⸗ cxo:ergo relingꝗtur ꝙ volũtarie genuit.⸗¶ Item imme⸗ T: ſed cõſeruãde iam habitam. et ideo bene dicit au 6 ni diate ſe habent circa entia neceſſariũ et cõtingẽs.ſi er in deo pꝛeire ſapientiam voluntas nõ poteſt.Ad . Vin Go nõ genuit cõtingenter:ergo genuit neceſſario: ergo tum et vltimum dicendum ꝙ eſt voluntas finis * li Rnl neceſſitate genuit. 4 Yem obijcitur de hoc quod dicit citer: et eſt voluntas eoꝛum que ſunt ad finem. volun . un aug. ſapientiam pꝛeire volũtas nõ poteſt. Cõtra.ang. tas finis eſt cum volo aliquid pꝛopter ſe:voluntas eo⸗ ⸗ ix.de trini.ꝑtum mentis pꝛecedit appetitus quidã quo rum que ſunt ad finem eſi cum volo aliquid pꝛopter lu ad io quod noſſe volumꝰ qrẽdo et ĩueniẽdo naſcit᷑ pꝛo aliud. Yloluntas ergo finis nõ ẽ ad oppoſita:ſed volun ſius Ies ipa noticia.ergo volũtas pᷣcedit ſapiam.qð pʒ etiã tas eoꝛum que ſunt ad finem.ſicut patet volũtas finis 8 qꝛ anteꝙ addiſcã volo addiſcere.¶ Item querit᷑ an hec eſt voluntas beatitudis. hec autem voluntas non po⸗ ſlei duo ſeſe ↄpatiant᷑ volũtas et neceſſitas.vt pater genu⸗ teſt eſſe ad oꝑoſitum.i Lemo enim vult miſeriam e . nnins it filiũ volũtate et nccitate vel volũtarie et neceſſario. poſitai beatitudini:nec poteſi velle. In alijs vo ne ſun⸗ et videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ neceſſitas dicit pꝛĩcipiũ determĩatuʒ ſunt cum beatitudine.ſicut loqui comedere ambulare iage od alterũ.ita ꝙ alio mõ ſe br̃e nõ poteſi:ſed voluntas et huiuſmodi eſt voluntas ad vtrunq; opoſituʒ. et boe * eſt pꝛincipiũ ad vtrulibet oppoſitoꝝ. ergo ſe nõ ↄpatiũ intelligitu mo onmiam ell aeng ga ge fin, . et opoſitoꝝ. ergo ſe nõ ↄpatiũ intelligitur ante actum:nõ cum iam eſt in actu.qꝛ tůũc Seebub tur i vno volũtas et nccĩtas.qꝛ ſeſe nõ ↄpatiũt᷑ pꝛicipi⸗ nõ poteſt ſe habere ad opoſita.cõpatiũt᷑ ergo ſe volun intn um determĩatũ 2 indetermiatũ.ergo ſi pr̃ genuit filiũ tas et neceſſitas cum dicitur volũtas reſpectu funs:⁊2 ſtunne volũtate no genuit nccitate.vel ſi genuit nccitate:non cum dicitur volũtas reſpectu eoꝝ que ſunt ad finem: inhen genuit volũtate. Reſpõſio ad pꝛimũ doᷣm.ꝙ ꝓoli⸗ cum iam ſunt in actu. ſm hoc ergo eſt voluntas in ſuo fnnung thet naka ſine nrc 0 nu dom. ꝙ e lm hoc ergo eſt voluntas in ſuo ſiun ata liue nccitas ⁊ volitas ſe hñt imediate circa complemento et non ſe habens ad oppoſita.ſᷣm vo ꝙ ſiuc⸗ facta vel ea q ft.qꝛ oĩm ꝗᷓ fiſt aut pꝛicipiũ ẽ nata: et non eſt in ſuo cõplemento:ſe babet ad oppoſita. in deo ſetard ſic nccitas. aut ꝓpoſitũ: 2 ſic volũtas.̊ nõ ſe hñt ad ea ergo vbi eſt voluntas in ſuo cõplemẽto nõ eſt dicere ꝙ fndif 4 nõ fiũt. vñ p̃cedit diuiſio. Rerũ qᷓqã ſũt q fiſt:q̃dã q ſit volũtas ad oxpoſita:quis oppoſita ſubiecta volũta⸗ urſzſi nõ fiũt. q nõ fiũt ſunt eterna.q ᷣo fiũt:aut fiũt ꝓpoĩto ti eius.vt te eſſe te nõ eſſe.ſimul ergo ſunt in deo volun iindn aut nato.iſõ igr̃ hʒ locũ ĩ efna generatõe illa diuiſio tas et neceſſitas.id eſi immutabilitas. ndet SS ni volſtae dieit dupkr. Eſt em̃ volũ as abſoluta et ſimplicit: et ẽ volũtas com ꝑata ⁊ cõdi . ſuun tõnalis. volütas compꝑata ſiue citbͤnalic:a ñ vo⸗ Articulus ſecundus . n lumꝰ aliqd ſimplicit b̊ ſubditõe.qua remota nolumꝰ OSnſequẽter querit᷑ vtrũ generatio et᷑na ufn illud. et ̊ cõtingit duptr. pt᷑ em ↄditõ illa eẽ trahẽs: vt ſem ꝑ ſit in fieri vł in facto eẽ.Et ĩ fieꝛi cũ aliqs ꝗꝓpter magnũu lucrũ vellet peccare qð ſimplici ſic videt᷑. Cũ generatõ ſilij a pr̃e ſit velut ter nollet. vel pt eſſe impellẽs:vt cũ aligs ꝓpter moꝛtẽ ſplẽdoꝛis a luce.ad heb.j.Qui cũ ſit ſplẽ mgecs peccaret qͥ remoto nõ peccaẽt.⁊ ita volũtas cõ dꝛ glie et figura ſbe eiꝰ.ſ̊ generatõ ſplẽdoꝛis a luce ſꝑ alis E duplex. trabẽs vicz et impellẽs. Ytẽ volu⸗ ẽ in fieri:ergo genẽatõ filij a patre ſemꝑ ẽ ĩ fieri. Itẽ , abloluta et ſimpler ẽ triplex. pcedẽs.accedẽs. cõ oꝛigenes ſaluatoꝛ nr̃ ſpledoꝛ ẽ claritatis. Quotiẽs at agen farnad ovaes opns inceptũ.accedẽs oꝑi iam ĩcepto oꝛtum ſuerit lumẽ ex quo ſplendoꝛ oꝛitur: totiens oꝛit᷑ mmapen 5 P . op ↄcomitas vo in oꝑe. Accedẽs ꝗ̊ volũtas ſplendoꝛ claritatis. Sic ergo ſaluatoꝛ noſter ſemꝑ oꝛi⸗ etngn eegen siciit oditões tꝑales: ſ ↄcomitãs non.dom tur. VUñn ꝓuerb. viij. Ante om̃es colles generat me nõ lrſie ßatate nnef konale ne gen it pr̃ filiũ nec etiã vo⸗ vt quidam male legut generauit. Contra. aug. in li. alſmir us voluit geneigerfteset n aaccteg:⸗ nec pꝛi lxxxiij.q.melius eſiſempꝑ natus qᷓ qui ſemꝑ naſcitur. nignen ret acceſſit.nec etiã eũ aliq cã ex terioꝛ trarſ e. ipule Kn nen 5 atngenii aureſt 2 n rſen. en vt generaret filiũ pᷣ genuit volũtate abſoluta ↄcoimtã⸗ ren nan eneint ann gen wab macld nr nute te vrſit ſeſo nolutote. genme filia i wola dconmta per igitur natus. eterna igitur generatio intelligitur lte ſiätzoccitatat. genn 7 i. volutas generatõʒ vt in facto eſſe ſeu completo:vt non fiat vis in hoc ꝙ di ſneaceſa Diclkem ſet C. ¶¶ Vo tciũ dm.qꝙ nccĩtas di multiplr co facto. Item nõ poſſumus dicere ſemꝑ naſcitur ne eddli . cit em em m rõʒ cãe materialis nccitas idigẽ⸗ im ꝑfectum videatur.ac vo vt eternus deſignari vale⸗ volüta õ u Dul ceit frẽm ſuũ nccĩtatẽ bre 25. at et perfectus:ſemper dicamus eſt natus. quatenus meno⸗ . 9 roʒ ce efficiẽtis nccĩtas coactõiſ. Eſt et natus ad perfectionem pertineat:et ſemper ad eter⸗ duono⸗ nueoaet⸗ duplex. ĩducẽs 2 ñ ſufficiẽs rſiẽ al iqñ cogitur nitatem. ¶¶ Item queꝛitur quod iſtoꝛum verius dicitur Oertus ſinataangetn Pʒ lrolürdte cõditõnali. ⁊ ẽ coactio ſemper naſcitur: ant ſemper natus.et cuʒ verbum pꝛe ſcnten i 4 no e li. ar. h ĩ rebo nate vt ĩ actõibo violẽtis ſentis tempoꝛis ratione pꝛeſentialitatis conueniat cũ Uubetin pm. Et h̊ mõ dic aug. ꝗꝙ nccitas ĩ xeo nõ ẽ. Itẽ dicik eternitate.quod non pꝛeteritum:melius et verius ex⸗ imaten, nccitas m rõʒ cae foꝛmal. vno mõ nccĩtas ĩeuitabili⸗ pꝛimitur eterna generatio cum dicitur ſemper naſci⸗ ſoeg tatis m ꝙ dẽ in ps. de necitatibo meis erue me. Alio tur q; cum dicitur ſemper natus.¶ Item debet ne con nſ mo neccitas imutabilitatis. et ſic dicũt᷑ ncc̃ia qͥꝝ pᷣitas cedi cum verbo futuri tempoꝛis vt dicatur ſemper na⸗ D n0 mutabilis vł ↄtingẽs. Itẽ dẽ necĩtas ĩ rõne cãe fi⸗ ſcetur.pꝛobat᷑ ꝙ non.quia ſicut dicit Auguſtinus ſu⸗ mnhe nalis. et hoc duplicit.reſpectu finis:⁊ h̊ mõ dicit᷑ luc. per illud p. Ego hodie genui te in eternitate.nec pꝛe/ ia mönainccn n e reſpectu eoꝝ qᷓ ſunt ad finẽ. et h teritum quicqᷓ eſt quaſi eſſe deſierit.nec futurum qua⸗ ſgratze ine ae nccia vtilia ⁊ erpediẽtia. Sʒ erpediẽtia dicũ ſi nondum ſit:ſed pꝛeſens tm̃.ergo locutiones de pꝛete ef ven eſgaia Rein lm ꝙ Aath. xvij ncce ẽ xt rito et futuro ſunt falſe.ergo falſe ſunt iſte ſemper na⸗ wͤten ven ic cndala. Ettilia dicũt᷑ ipa bona qꝗᷓ apperiꝰ ꝓpt ſi⸗ tus eſt ſemper naſcetur. Contra.eum hoc ſᷣm vnum Nong 1 icẽ dr phił.j. xmanere ĩ carne neceſſariũ ꝓpt frẽs. modum concedatur ſemper natus eſt que eſt de pꝛete giiſe⸗ ũ ergo querit᷑ vtrũ genuerit filiũ nccitate.ddðm ꝙ ñ rito:ergo magis debet iſia concedi ſemper naſcetur. D gi necitate indigẽtie vel creatõis vel erpediẽtie vel vtilita qꝛ pᷣteritũ ſeceſſit in nõ ens.futurũ at᷑ aliqñ erit.̊ ma⸗ 4 ud tis vel etiã ineuita bilitatis:ſᷣ nccĩtate imutabilitatis. gis ſe hʒ futurũ ad ens qᷓ; p̃ᷣteritũ.q̊ magis ↄuenit dici hunci Ad quartũ dᷣm.ꝙ volũtas vno mõ pcedit ſapiẽti ꝙ̈ nat? Rñli önẽĩ rſi linme volũtas vno mõ pᷣcedit ſapiẽtiaʒ naſcet᷑ ᷓ; natꝰ eſt. Rñſio dõᷣm ꝙ etna generatõ ñẽ ĩ n alio mõ ſequit.Eſt cm̃ rolũtas adcdiſcendi ſapiam nõ fieri nec ĩ facto eẽ: ſᷣ ĩ eẽ.qꝛ fieri et factũ eſſe ſolũ cõöne BQ (v. vola ſllg „.. Del.. 60 Rre eos 4 v. Jee 9) — (Y. *Y v eſn bi hud pepe uniütnfni Uunee nd⸗ ninimt, Miging teranhin cPeſtcehe inann gi fütenpee reſpeenfitz lunt oien oluntasn voſite. fnin opoſinn e no cl deee ſubiegutgiin untindon nans Cenertotit oei Etgiſi ja pfeſte QAiciſfi dorisa lin iſen. 8, Quonisi Ftotlensi ſerſenpoi nerat me n aug inſi⸗ o mieigu. Oboe nunc Aſenglſem 0 imeligin isinbocg hnpnaſeime rſanifi tus. quanens mperancn veriusden z rermnt conveſid et ferian inper nin ebet ne urſenpertn ſinuns ſ⸗ icate,nee urungin esaftet ebenpernn, bocfnfmun eſd ee⸗ iannn ventnn enen 0 ſtn 0 0. 4 17 H „ N 0 4 1e 8 Nueſtio niũt creaturis:eẽ o ſemꝑ vno mõ ↄuenit diuinis. cũ tñ Dico eẽ in fieri ĩ creatura:duod modis eſt.ĩ ſucceſſiuis em eẽ in fieri:ẽ eẽ actu.in ꝑmanẽtibo vo eẽ ĩ fieri nõ ẽ eẽ actu:ſᷣ eẽ in cõplemẽto.vñ ↄ in ſucceſſiuis ſequit᷑.ſi fit ẽ: ĩ ꝑmanẽtibo ſi ſit nõ ẽ. Similiteꝛ eẽ ĩ facto dꝛ dupliciteꝛ Aaã ĩ ſucceſſiuis factũ eẽ nõ ponit eẽ actu in pñti:ſʒ po⸗ nit fuiſſe ĩ p̃ᷣterito.in ꝑmanẽtibo vᷣo ponit eẽ actu ĩ pñti. Cũ ergo loquimur de eterna generatõe.ſi loquimur de eẽ eius ꝑ modũ fieri.loquimur de ea ſᷣm ꝙ accipit᷑ fieꝛi iĩ ſucceſſiuis et hoc ſolũ rõe pñtialitatis:nõ rõe ſucceſſi⸗ onis.Si loquamur ð ipᷣa ꝑ modũ facti eẽ. loquimur de ipa ꝑ modũ facti eẽ ĩ ꝑmanẽtibus:et h̊ rõe ↄpletõis nõ pᷣteritõis.Ex h̊ igit᷑ ẽ.ꝙ inſpiciẽtes ad pñtialitatẽ eter⸗ nitatis: dr de filio ſꝑ naſcitur. Inſpiciẽtes vᷣo ad ꝑfectõ nẽ et opletõem:dr ſꝑ natus.et ꝑ hoc patet ſolutio ad p̈⸗ mo obiectũ. Ad alind vᷣo qð ↄſequẽter obijcit᷑ de rõne dicẽdi ꝑ pñs in pᷣterituʒ.ddm ꝙ pñs dr dupꝑliciter. vno mõ vt ꝑtibile cniꝰꝑs p̃ᷣterijt:pars futura ẽ.et ſic nõ ↄue⸗ nit eterne generatõi:ne imꝑfecta eẽ credat᷑.⸗ quia nihil ibi pᷣteritũ vel futurũ.Ael põt dici pns imꝑtibile. ſcʒ ipᷣm nũc qð vr finis pᷣteriti et initiũ futuri:et ſic rõe im ptibilitatis et pnñ̃tialitatis ↄuenit cũ nũc eternitatis:et ſic recte dr ſemꝑ naſcit. Sumiliter cũ dꝛ natus.cũ ſt igni ficatio ẽ pᷣteriti ꝑfecti rõe pᷣteritõis:nõ ↄuenit cũ eterni tate ſʒ roe pfectois... Ad vltimũ dõᷣm.ꝙ cũ verbũ futu ri tꝑis nõ oſignificet actu ens nec ꝑfectu:nõ erit aliquo mõ dicere loquẽdo de eterna generatõe ſꝑ naſcet᷑: ſic ra tõne actualitatis ẽ dicere naſcit᷑:et rõe ꝑfectõis natꝰeſt q́;tum ergo ad rationẽ pꝛeteritionis non dicitur natus quomodo pꝛocedebat obiectio:ſed qtum ad rationem perfectõnis. NAꝛticnlꝰ teꝛciꝰ ODnſequẽter querit᷑ quis modus generatõis xbeat attribui eterne generatõi.et arriꝰ di⸗ ſputãs ↄ victoꝛinũ de generatõne eterna. xij. mõs generatõis aſſignat. Pꝛimꝰ modus ẽ iurta fluxuʒ linee a puncto:et bic modus nõ põt attribui eteꝛne ge⸗ neꝛqtõi:quia nõ ẽ ibi equalitas ſimplicitatis in puncto et linea: ſicut ẽ in pr̃e et in filio. Secũdus modus ẽ iux emiſſionẽ radioꝝ a ſole.hic etiã modus nõ poteſt attri⸗ bui generatõi eterne.quia bic nõ eſt eqnalitas nature ĩ enitis radijs a ſole. Cercius modus ẽ iuxta caracterẽ iue impꝛeſſionẽ a ſigillo.et hic modꝰnõ põt attribui.qꝛ ſigillũ et caracteꝛ ſe habẽt vt eſſectus ad cãm.nec et᷑ ſunt in eadẽ ſubſtãtia.Quatus modꝰẽ iuxta immiſſionẽ bo ne volũtatis a deo. et hic modus non poteſt attribui.qa volũtas immiſſa nõ ẽ eiuſdem ſubſtãtie cum deo. QOuin tus modus ẽ iuxta exitũ accñtis a ſubſtãtia.et hic mo⸗ dus nõ poteſt attribui.quia accidẽs non habet eſſe ꝑ ſe Sextus modus eſt iuxta abſtractõem ſ peciei ĩ materia ſicut eſt in intellectu qui abſtrahit ſpecies a fantaſmati bus:et in ſenſu qui ſuſcipit ſpẽm genitam a ſpecie que ẽ in materia. et hic modus nõ poteſt attribui.quia ſpũa⸗ lioꝛ eſt ſpecies abſtracta et ſimplicioꝛ:p̃ᷣterea in diuerb ſunt ſubiectis.Septimus modus ẽ iuxta excitatõeʒ vo luntatis a cogitatòe. vt voluntas excitatur ad deſideri um ꝑ cognitionẽ bonam.et hic modus non poteſt attri bui. quia hmõi excitatio eſt tpalis. Octauꝰẽ iuxta trãſ⸗ figur atõem. vt cũ ex ere ſit aliqua imago.et hic modus nõ poteſt attribui.quia eſt materialis quod nullo mo⸗ do cõuenit diuinis.i onus modus ẽ iuxta ꝓductõnem motus a ca mouente.et bic modus non poteſt attribui. quia iſte modus ẽ pductio effectus a cauſ. a. Decimꝰmo dus eſt iuxta eductõem ſpecierũ a genere inqtum genꝰ eſt pꝛincipium ſuarum ſpecicrũ.et hic modus nõ poteſt attribui.quia eſt velut modus materialis. quia etiam genus te ſpecie pᷣdicatur quod nõ poteſt pater de filio. Andecimus modus eſt iuxta ydeatõem. vt archa exte⸗ rioꝛ generatur ab archa in mente que eſt ars exempla⸗ — — enan *9 O aly ☚ ,) nam ms Pn xluij. ris.et hic modus nõ poteſt attribui.quia eſt in cõpꝑatoe effectus ad cauſam. Duodecimus modus eſt iuxta na⸗ ſcentia. vt homo filius naſcitur a patre ſuo.et hic modꝰ non poteſt attribui.quia pꝛioꝛ eſt tempoꝛe pr̃ filio non coeuus. non ſic aũt eſi in diuinis ĩmo eſt coeternitas in ꝑſonis diuiuis.Pꝛeterea nõ eſt eadem numero huma⸗ nitas patris et nilij. Itẽ de ꝑte ipᷣius ſubſtãtie patris ẽ filius homo: nõ de tota ſubſiatia generatuꝛ filiꝰ. Cum & ſint iſti modi generatõis et non plures.et nullus iſto rum cõueniat eterne generatõi:videtur ꝙ nõ debeat di⸗ ci nec ſit generatio eterna. Rñſio ᷣm victoꝛinũ non ſufficienter diuiſi ſunt modi.quia eterna geneꝛatio ẽ in⸗ oꝛtionalis omni generatõi tꝑali.Iñ notanduʒ ẽ ſᷣm dicitur ad hebreos.j.Qui cũ ſit ſplẽdoꝛ glie ⁊c.glo. Attendendum ꝙ cũ in igne et ſplendoꝛe ſit coeuitas: ñ tñ ẽ ibi omnimodea equalitas.quia ſplendoꝛ qui fundit ve igne: minus lucet ꝙ; ignis. Jõ cum dr talis ẽ filiꝰ ad patrem qualis ad ignẽ ſplendoꝛ:nõ omnino ẽ verum.ſᷣ equalitas omnimoda eſt hic.ex alioꝝ em̃ ꝓpoꝛtione tem poꝛaliũ quoꝛum alterũ eſt ex altero.et ſi non coeuum: tñ cõſubſtãtiale filius patri cõſubſtantialis oſtenditur cum em̃ homo naſcitur de homine eiuſdẽ ſubſtãtie ſunt diuerſa tamẽ tꝑe.hie laudatur equalitas ſubſtãtie:de⸗ eſt ᷣo equalitas tꝑis. In pꝛima vo ſimilitudine ſplendo ris ignis laudatur coeuitas:deeſt vᷣo equalitas nature cõiunge ꝙ laudas et attribne generatõi eterne.ex pᷣma ſimilitudine ꝓ coeuitate coeternitatem:ex ſecũda ſimili tudine nature equalitatẽ.totũ quod laudabile ẽ in crea turis.quibus aliquid deſt: ſimul ẽ ĩ creatoꝛe cui nibil deeſt. vnde modus generatõis eterne non accipitur ab vno mõ tm̃ generatõis in creaturis:ſʒ ex pluribus. Queſtio.xliij.de pꝛoceſ⸗ ſione ſpirituſſancti. Mpioꝛantes ſpiri tuſſancti gratiã poſt inquiſitõem aliq̃n tulũ tactum de generatione filij eterna cum omni timoꝛe et modeſtiade ꝓceſſi⸗ . one ſpũſſancti.inquiramus hoc modo. Pꝛimo ꝓpter incꝛedulos an /ꝓceſſio ſpũſſancti ſit. Secũ dcnias ſit ꝓcedere. Tercio quõ ſit ꝓceſſio ſpũſſancti. Nuerto a quo ſit. Quinto ſᷣm quid ſit. Mẽbrum pꝛimum D pꝛimum ergo arguit᷑ boc mõ.duo ſunt pꝛincipia diffuſionis in rebo. natura 2 vo luntas ꝑfectiſſima. Perfectiſſima aũt dif fuſio nature ẽ illa que eſt ꝑ generatõnem ꝑfectiſſima diffuſio voluntatis eſt illa que ẽ ꝑ amoꝛem ſiue ꝑ dilectõem.et hec ẽ laus bonitatis ĩ rebus.magis aũt laudabile ẽ bonum qð diffundit ſe ym vtrũq; modũ qᷓ qð diffundit ſe m alterum tm̃. Si ergo quod eſt lau dabile et ꝑfectũ:nõ pt̃ de ſe eẽ ĩ ſũmo bono.Eſt igit᷑ i ſũ mo bono qðẽ deꝰdiffuſio generatõis quã ↄſeqꝗt᷑ differen tia gignẽtis ⁊ geniti pꝛis et filij.2 erit ibi diffuſio ꝑ mo dũ dilectõis quã dicimꝰ ꝓceſſiõem ſpũſſancti. Itẽ ſiẽ ſummo bono nõ teſſet vᷣtus ſumma nature:ita nec de⸗ eſt ᷣtus ſumma voluntatis.ſ̊ virtus ſumma nature ne⸗ ceſſario ponit diffuſionẽ generatõis.qᷓ ᷣtus ſumma vo luntatis ponet diffuſionẽ amoꝛis.ſic em̃ inter diffuſio⸗ nes naturales illa ſumma ẽ q̃ ẽ generatõ:ita int᷑ diſuſi ones volũtatis vł volũtarias illa ẽ ſumma q̃ ẽ dilectio. ¶ I ſũmo bono eẽntiale ẽ eẽ diffuſiuũ et coicatiuũ. cnz duplex ſit diffuſio ſiue coĩcatio natalis ſiẽ generatõ Ftuita.ſic donatio erit ſũmo cõnat᷑alis diffuſio ſiue cõ⸗ municatõ ꝑ modũ generatõis.vt a pꝛe filiꝰ.et ꝑ moduʒ donatõis. vt a donate donũ:erit igit p̃ter illã qẽ genera⸗ tio eterna diffuſio q̃ẽ ꝑ modũ donatõis.diffuſio aũt per modũ donatõis ẽ pceſſio amoꝛis. amoꝛ enim eſt donum pꝛimum et perfectum quo omnia alia donant᷑ ꝓpꝛie.qui ◻ Serae ſ ‚ vναα Prd 1 1 Jſle 2 em̃ dat ſuũ amoꝛẽ alicui: oĩa facit ei cõmunia. Quod eĩ dat᷑ nõ ex amoꝛe: nõ ꝓpꝛie dat. Qð em̃ ex timoꝛe datur potius redemptio ẽ ꝙ donatio. Quod dᷣo datur ex cupi ditate alicuius rei adipiſcende:potius mercimonia eſt. Itẽ amoꝛ ẽ donũ intrinſecũ in ipo dante in quo dant na extrinſeca. pꝛius igit᷑ ẽ donũ amoꝛis ꝙᷓ donũ aliað extrinſecũ.ĩ ſummo igit᷑ largitoꝛe pꝛius fuit donũ amo⸗ ris qᷓ aliqð donũ extrinſecũ cõferret creaturis. ſiue eſſe añqᷓ ſ.onitatẽ creaturis diſtribueret. fuit igit᷑ donum amoꝛis in deo ab ef᷑no. ſʒ donũ dr̃ relatiue ad donatoꝛc neceſſario igit᷑ fuit donatoꝛ et donũ eternũ ꝗẽ ſpũſſctus Itẽ ad idẽĩ ſumma bonitate nõ põt eeſſe ſ. umma et p̃cipua caritas. ſumma: qua aliꝰdiſigit aliũ ſicut ſe. pᷣci pua: qua vult aliũ diligi ab alio ſic ſe. ꝓbatõ pꝛime. po namꝰꝙ ſoꝛtes diligat ſoꝛtẽ ſic ſe. pylades etiã boꝛeſtem ſiẽ ſe. ⁊ velit eũ diligi ab alio ſicut ſe.que harũ dilectõ⸗ nũ p̃cipua et magis laudabilis: conſiat ꝙ dilectio py la⸗ dis 2 boꝛeſtis ̊ coĩs cẽ ↄceptio animi.ꝙ illð qð laudabi lius ẽ:ſummo bono tribuendũ ẽ. neceſſe ẽ ponẽ ꝙ ſum mũ diligat aliũ ſicut ſe.et velit ipᷣn diligi ab alio ſiẽ ſe. ſ hoc nõ pt᷑ eẽ ĩ paucioꝛibus qᷓ tribo ꝑſonie:ð ſunt tres ꝑſone. ſpũſſanctus ẽ. ſ̊ nõ habet eẽ miſi ꝓcedẽdo:&̊ ꝓ⸗ ceſſio eius ẽ. ¶¶ Itẽ ſi eẽnt duo bona quoꝝ vnũ diffunde ret ſe diffuſione naturali et volũtaria.aliud qð volũta⸗ ria tm̃.cõſtat ꝙ laudabilius eẽt bonum illud qð vtroq; mõ ſe diffunderet ꝙᷓ qdð altero tm̃.Sʒ qð laudabilius ẽ ſummo bono deeſſe nõ põt:eꝛgo ĩ ſummo bono neceſſe E ponere virũq; modũ diffuſionis. ſʒ diffuſio naturalis ẽ gene ꝛatio. diffuſio ſummi boni voluntaria ꝓceſſio: p⸗ ceſſio ẽ. ¶ Item Richar.de ſanc.vic.in li.de trini.ſic in ſumma caritate nõ poteſt deeſſe quod maximm ẽ.ſic nec deẽ poterit quod cõſtat eẽ pꝛecipuũ.pᷣcipuum aũt vi⸗ tur eẽ in vna caritate alterũ velle diligi vt ſe.ĩ mutuo ſiquidẽ amoꝛe multũq; feruente nihil pᷣclarius:q; vt ab eo quẽ ſumme diligis et a quo ſumme diligeris:aliũ di ligi velis. ꝓbatio itaq; cõſumate dilectõis ẽ votiua cõ⸗ munio exrhibite ſibi dilectõis.Ex hoc igit᷑ relinquit᷑.ꝙ; cũ ſumma ſiue maxima caritas ꝓbet dualitatẽ ꝑlonarũ ꝙ pᷣ̃cipua caritae bet trinitate ꝑſonarũ. Ytẽ Rich. e ſanc.vic.ĩ eodẽ.ſignũ magne infirmitatis ẽ nõ poſſe pati ↄſoꝛtiũ amoꝛis.poſſe vðᷣo pati magne ꝑfectõis.ma⸗ ius ẽ gratãter ſuſcepere:maximũ aũt er deſiderio requi rere. Si em̃ magnũ ẽ pati poſſe:maius ẽ gratãter ſuſci pere:marimuʒ aũt ex deſiderio requirere.buic manife⸗ ſta rõe colligitur ꝙ pᷣcipuus gradus caritatis et eoipo plenitudo bonitatis eẽ nõ poſſit:vbi volũtatis vł facul tatis defectus dilectõis cõſoꝛtẽ pᷣcipuiq; gaudij cõmũi⸗ onẽ excludit. Sũme ergo dilectoꝝ ſummeqʒ diligẽdo⸗ rũ.ſ.patris et filij vterq; opoꝛtet q; pari voto cõdilectũ requirat:pari cõcoꝛdia ꝓ voto poſſideat.⸗! Iiẽ idem in eodeʒ dilectõis dulcedine nihil iocũdius inuenit.nihil in quo animus amplius delectet᷑. hmõi aũt ſolus poſſi⸗ det. qui in expibita ſibi dilectõe ſociũ et cõdilectũ habʒ Cõmunio itaqʒ amoꝛis nõ poteſt eſſe in minus ꝙᷓ tribo ꝑſonis.nihil aut gloꝛioſius nihil magnificentius q; qð babes vtile et dulce:ĩ cõe deducẽ.¶ Itẽ idẽ ĩ eodẽ. No⸗ tandu ĩ diuinis illis ꝑſonis ꝙ ꝑfectio vniꝰexigit adiun ctõem alterius.et ↄſequẽter ĩ geminis ꝑfectio vtriuſq;: requirit coherentiã tercie.iAa cũ in alterutra ꝑſona eq̃ beniuolentia exſta t:neceſſe ẽ vt pari voto rõe ↄſimili pᷣ⸗ cipui gaudij ſui ↄſoꝛtem vtraq; requirat videlicet ſpiri: tũſanctũ.q. Item idẽ ĩ eodẽ.qdin iſte ab alio ſolus dili⸗ gitur:pᷣcipue ſue dulcedinis delicias ſolus poſſidere vi cetur. Similiter et alius qdiu cõdilectũ nõ habet: pᷣci pui gaudij ſui coĩone caret.vt aũt vterq; poſſit iſtiꝰ mo⸗ di delicias coĩcare:opoꝛtet eos cõdilectũ habere videlʒ ſpiritũſanetũ. Cõtra.quod ꝑ ſuꝑhabundantiam dr vni ſoli ↄuenit.b̊ ſummũ bonũ ſiue optimũ dr ꝑſupꝑha⸗/ bundantiã:g vni ſoli cõuenit.eꝛgo ĩ deo eſt ſolitudo ꝑſo nalis.alioquin ſummũ bonũ plibus ↄueniret:qð eſt ꝭ naturã ſuꝑlatiui. Itẽ bonũ ẽ diffuſiuuʒ ſui eẽ.ſʒ ſpiri⸗ tuſſanctus ẽ ſumme bonus:ergo ẽ diffuſiuus ſui eẽ etiã ſumme. Mam ſi bonũ ẽ diffuſiuuũ et ſumme bonũ ſum⸗ me diſiuſiuum.& ſpirituſſanctus ſumme diffundit ſuũ eẽ:ſʒ ſumma diſfuſio ẽ diffuſio ſue ſubſtantie. totaliter ergo ſpirituſſanctus dat alij totã ſubſtantiã ſuam. ergo alia ꝑſona ab ipo c.ergo eſt quarta ꝑſona in trinitate. Sʒ eadẽ rõe illa diffundet ſuã ſubſta tiã ad aliã. et illa iterũ ad aliã.et ſic in infinitũ.ergo ſequitur infinitas ꝑ ſonaꝝ.qð ẽ incõueniens. vel ſiabit ſumma bonitas in vna perſona.¶ Si dicatur ꝙ ſpũſſanctus nõ diffundit ſe alij ꝑſone ſed creaturis.vn nõ diffundit ſuã ſubſtan⸗ tiã vt ſit id quod ipᷣe.Cõtra.ex boc videt᷑ ſequi ꝙ ſpiri⸗ tuſſanctus nõ fuit bonus ab eterno.quia nõ diffudit ſe creaturis ab eterno.cũ creature non fuerint ab eterno. 4l Itẽ eadẽ rõ ẽ ſumme bonitatis in tribus perſonis.er go ſicut pater quia ſumme bonus diffundit ſuã ſubſtan tiã:ſimiliter ſpirituſſanctus diffundet ſuam ſubſtantiã cũ ſumma bonitas ſit in eo ᷣm eandẽ rõem et ſᷣm eundẽ modũ ſicut in patre.(¶ Itẽ videtur ꝙ ſumma caritas ñ ponat płalitate ꝑſonarũ de neceſſitate. caritas em̃ ſiue caritatiua dilectio poteſt eſſe in vno ſolo.dicit em aug. ꝙ ex caritate pꝛimo debemus diligẽ que ſupꝛa nos ſunt ſecundo que nos ſumꝰ.ergo aliquis põt diligere ſeipᷣm ex caritate. Pꝛeterea diuina eẽntia viligit ſe.et conſtat ꝙ nobilioꝛi mõ diligendi:ergo diligit ſe caritate.̊ poſi ta ſumma caritate:nõ eſt ponere pluꝛes ꝑſonas. Rñ ſio. cõfitendũ ſᷣm ſcripturã ꝓceſſioneʒ ſpuſſancti.j Ad pꝛimũ aũt dðᷣm.ꝙ optimũ vni ſoli conuenit.ſ.bonitati diuine vel bono naturaliteꝛ: tamẽ cõuenit pluribus ꝑſo nis que ſunt num ſummũ bonũ.lAd ſecundũ dicẽdũ ꝙ ſumma bonitas intelligitur cũ ſumma diffuſione et cum oꝛdine.vñ ſumma bonitas ꝓhibet ↄfuſionẽ et infi nitatẽ. Si ergo ponitur ſumma diffuſio:eꝛit ipam po⸗ nere in tribus perſonis tm̃.in vna ſicut in pꝛincipio: et hoc in patre.in alia ſicut in medio:et h̊ in filio.i alia ſi⸗ cut in termino:⁊ G̊ᷓ in ſpirituſancto.¶ Ao tercium qð obijcit ꝙ eadem ẽ bonitas in tribus ꝑſonis et eodẽ mõ ſe habens.dm ꝙ verum ẽ:tñ eſt in ꝑſonis aliter ſe ha⸗ bentibus. Eſt em in patre ſe habente ꝑ modũ principij in filio ſe habente per modum medij.in ſpirituſanctoſe habente permodũ termini. ſcdᷣm quẽdã modum dicẽdi vt dictũ eſt. Unde non poteſt eſſe diffuſio a ꝑſona ſpiri⸗ tuſſancti.quia hoc eẽt cõtra modum perſone que habet modum teꝛmini.¶ Ad aliud dõm. ꝙ caritate põt quis diligere ſeipᷣm. ſed nõ in plena rõe caritatis. dilectio ei vt caritas fiat:neceſſe eſt vt in alteruʒ tendat ſicnt dicit greg. ¶ Ad aliud dom. ꝙ ſi intelligatur diuina eſſentia diligere ſe pᷣteꝛ perſonas.non diligit ſe nobilioꝛi modo ſcʒ cõmuni amoꝛe ſed pꝛiuato. Si auteʒ intelligatur in perſonis:tunc ſumme diligit.nec eſt talis dilectio ſine pluribus perſonis vt oſtenſum eſt. autẽ peꝛſone ſtãt in tribus oſtenditur hoc modo.ſi ponatur quarta peꝛſo na.cum non ſit niſi duplex modus ꝓductõis.ſ.per mo⸗ dum nature et per modum voluntatis.illa quarta per⸗ ſona aut ꝓducetur per modum nature:aut per modum voluntatis.ſi per modum nature. cum iſte modus ideʒ ſit quod generatio.ergo genita eſt illa perſona. ergo eſt filius.ergo ſunt duo filij in trinitate.quod eſt inconue⸗ niens. Si per modum voluntatis cum iſte modus idez ſit quod ꝓceſſio per modũ doni vel amoꝛis:et ſic ꝓcedit ſpirituſſanctus.ergo eodem modo pꝛocedit quo ſpiri/ tuſſanctus.ergo non differt a ſpirituſancto.quia nec el ſentia nec relatione. Membꝛũ ſecundum Onſequenter queritur cuius ſit pꝛocede- re.et ſuppoſito quod infra pꝛobatur.q⸗ in diuinis ꝑſonis ſit ꝑſona que non ab alia ſicut pater:⁊ ꝑſone que ſunt ab alio. vna . 3 — Aα. Al. 60 S le P dv W P . el i ce tele ſct feti long⸗ ſpee legr gurin venn Onoc Mar Utit eo. Ppo uia went⸗ lader litnit kice va kan lüͤp⸗ on ſon ſi . i N E ſe ie tinie o⸗ R NMueſtio H xliij. ne baſiſtn que ab alia et a qua alia vt filius:alia que ab alia ⁊ a qᷓ ſpirationis ſit pꝛopꝛium ſpirituſſancti.ſecundo an pꝛo⸗ diſfndti nulla.vt ſpirituſſanctus.cõſtans ẽ ꝙ ꝓcedere nõ erit ni cedeꝛe ꝑ modũ amoꝛis aut ſapie ſit ſpũſſctitercio an ꝑ ntie i HM ſi perſone que ab alia.Queritur ergo vtruʒ ꝓpꝛium ſit modũ nexus vel cõnexionis ꝓcedere.quarto an pᷣter ge näſingg R ſpuᷣſſancti quẽadmodum generari filij.? Ad quod hił. ner atõem filij et ꝓceſſionem ſpirituſſancti ſit alius mo⸗/ na inntne N tinirate er vel ute naene inarar⸗ canch Pbſiſ dus /ꝓductionis in diuinis. adeli ri⸗ ilius natiuitate: et ex virtute nature in naturã eandẽ . .⸗ ninli ꝓceſſione ſubſillit ſpũſſanctus.ergo ſicut natiuitas ẽ p rticij ns peim us l mnubetingn pꝛia filij:ita pceſſio ſpiritulſancti.¶¶ Cõtra. vbicũq; eſt Dpꝛimũ videt᷑ ꝙ ſpirari ñ ſit ꝓpꝛiũ ſpũſſcti. N dicere ab alio pꝛoductõem: eſt dicere ꝓceſſionẽ. ſed fili Job.xxxij. Inſpiratio oĩpotẽtis dat intelli⸗ ſtfüfien us ꝓducituꝛ ab alio:ergo ꝓcedit.ergo ipᷣius ẽ ꝓceſſio.n EEẽtiam. omnipotẽs inſpiꝛat intelligentiam kſigſit ergo ſolius ſpirituſſancti.¶ Ytem ꝓcedere dictũ cõmu⸗ intelligẽtia appꝛopriat᷑ filio: cũ filius ſit intelligẽtia ſaſhtit niter ð filio et ſpiriuſancto.aut dicitur vniuoce aut e ſpirat᷑ ſicut amoꝛ. nõ ẽ ꝓꝛium ſpũſſancti. Iteʒ ſi in⸗ eincbenn noce. aut anologice. ſi vniuoce.ergo m eandẽ rõem. ſʒ telligẽtia pcedit a mẽte ſicut amoꝛ. qre nõ dicet ſpirari seſinin rõ ꝓceſſionis filij eſt generatio:ergo generatio cõuenit ſicut amoꝛ.¶ Pꝛeterea ſpirari ẽ vᷣtus ſpirãte bᷣ virtꝰpſi itſiſ, ſpirituiſancto quod ẽ falſum. Si equiuoce: ↄtra.non eſt ratia nõ ẽ volutaria ſ̊ naturalis:ſicut ꝑʒ ꝑ dam̃.ꝗ poĩt nan ſrbd 4 penitus ratio diuerſa huius pceſſionis et illius.qꝛ vteꝛ vitutẽ pulſatiuã int vires que nõ obediũt rõni.q mot? meß ni qʒ ab alio. Si analogice:ergo dicetur per pꝛiꝰ de filio. ſcʒ ſpiratio nõ erit volũtariſʒ naturalis.ſʒ ꝓductõ na 4 nent quia pꝛincipalioꝛi mõ. pcedit filius. et perpoſterius de turalia magis ↄuenit filio.̊ ⁊ ſpiratõ. KRñſio.ſpira mmacartui ſpirituſancto.ergo magis debet ꝓceſſio appꝛopꝛiari fi⸗ tio dr̃ pᷣm pꝛimã intentõnem duobo modis.vno mõ vᷣm nnngstfifm lio q; ſpirituiſancto. Rñſio.ꝓcedere poteſt intelligi imꝑfectõem vbi ſolũ ᷣtus natuꝛalis q̃ ẽ pulſatilis ⁊ mo dlteßin dupliciter.vel ꝓceſſio abſolute et pciſe.aut cũ ſuꝑaddi⸗ uẽs ſic ↄtigit ĩ emiſſione aeris attracti ad refrigeratõʒ urrnnoſi tione alicuius dignitatis ſeu differentie.ſᷣm pꝛimũ mo coꝛdis.alio mõ ſpiratio dr ſᷣm ꝑfectõezʒ vbi ẽ mouẽs vis dilgrſiin dum ẽ ꝓpꝛium ſpirituſſancti.quia ꝓcedere filij nõ intel⸗ rõnalis ad foꝛmatõem ᷣmõis.ſicut ↄtigit qñ intellectꝰ gtſectantir ligitur ſine ſuꝑadditõe alicuius dignitatis que eſt ꝓce⸗ rõis generat vᷣbũ ꝗ ẽ nũcius itelligẽtie.ſił ſpirãdo ſpm̃ tanimgo dere ᷣm pꝛincipalioꝛem modũ ſiue ꝓcedere ab alio.ita ꝗ ſit vehiculũ vᷣbi.ſiẽ dic iopſ dam̃.opoꝛtʒ vᷣbũ hr̃e ſpm̃ gonns Pi vt etiam accipiat qð ab eo ſit alius in ꝓcedendo.et iðo nec ẽ verbũ dei deſicientiꝰnr̃o ðᷣbo.i Itẽ ſpiratio dr̃ ᷣm Fiſinmia bmõi /ꝓceſſio generatio debet dici.cum ꝓceſſio per gene intentoem ſecũdariã de motu amoꝛis.vt ſicut ex mente tenittbonini ratõem ſit pꝛincipalioꝛ inter omnes modos pcedendi. generat᷑ intelligẽtia:ſic ex vtroq; ſpirat᷑ amoꝛ.dr at᷑ ſpi itporhus et ita denominatur a dignioꝛi ſiue a differentia ſuꝑad⸗ ratio amoꝛis ꝓceſſio:ſpiratio.qꝛ ſic ſpiratõ ẽ motꝰvita pſeeuncidriti Dita.ſicut homo nõ dicitur ſenſibile ꝓpꝛie ſed rõnale.p lis a vᷣtute vitali natali.ſic amoꝛ ẽ virtꝰvitał a vᷣtute vi ma diftlione cedere vᷣo pciſe vel abſolute intellectum:hoc eſt/ ꝓcedeꝛe tali ſpũali.nñ hugo ĩ li.de arra ſpõſi ad ſpõſaʒ.ſcio aĩa ofuſonierif tm̃ ſpũſſancttꝰ.¶¶ Ad illud ergo quod pꝛimo obijcit᷑ di⸗ mea ꝙ dilectio tua vita ẽ:nõ ſic eſt de motu intelligẽtie oreitißen v⸗ cẽdum.qꝙ ꝙᷓuis pꝛocedere ſit cõmune:tamẽ ꝓcedere in⸗ Mꝛetea ſpiratio dicit motũ ab aĩa ſilłr amoꝛ intelligen⸗ tinprirgn tellectum nõ ᷣm pꝛincipalem modũ ꝓpꝛium eſi ſpiꝛituſ⸗ tia dicit motũ ad aĩam vel in aĩa.inde ẽ ꝙ ſpirari ↄueĩt in flloitini ſanctuet ſic accipitur cum dr ꝓcedere pᷣciſe ſiue ꝓcede⸗ amoꝛi ñ intelligẽtie:qꝛ generatõ filij ẽ ꝑ modũ intelligẽ Botercunch re tm̃.ſicut ex alia parte pcedere fimn modum pꝛincipa⸗ tie a mẽte:ꝓceſſio ſpũſſ.ꝑ modũ amoꝛis ab vtroq; ꝓpꝛi⸗ nis et cℳiſi lem prium eſt filij:et eſt generari.¶ Ad ſecundũ dom. uz erit ſpũſſcti ſpirari.¶ Ad illð qð pᷣmo obijcit. Inſpi is oltter eld ꝙ ꝓcedere nõ dicitur vniuoce nec equiuoce ſʒ analogi⸗ ratio oĩpotẽtis.dðim ꝙ ñ ſegt᷑ qᷓuis ſapia creata q̃ ẽ do/ Hohipriiee ce ꝑpꝛius et poſterius tñ cum diſtinctione.quia ꝓcedẽ nũ creatũ ſpiret᷑ ſiue inſpiret᷑. ꝓpter hoc ſapia increa intuſoncole ꝓut intelligitur ſimpliciter. aut intelligitur pꝛocedere ta ſpiret᷑.Nã ſapiaz creatã ſpirari nihil alið eſt qᷓ ſpm̃ vodon dicilt hoc modo intellectum procedere cũ modo ẽ ꝓcedere.vł dari. vñ ex h ñ ſegt ꝓ ſapia iſta ſit ſpũs foꝛmaliter loq̃n 1goonaſpri⸗ modum inielligentie ſicut eſt ꝓcedere filij: vel per mo do. Increatã vo ſapiam ſpirari ẽ ꝑ modũ ſpiratõis ꝓce negebabet duʒ amoꝛis ſicut eſt pcedere ſpirituſſancti: ꝓcedere vᷣo dẽ.qð ñ ↄuenit ſapie increate ſᷣm ꝙ appꝛopꝛiet᷑ filio.Aã utepet auns dictũ ſimpliciter ẽ ꝓductio quecũq; adb alio. Dicendum Mꝛie loquẽdo ſapiẽtia generat᷑ a mẽte: amoꝛ vo ſpirat᷑ iig Duertot ergo ꝙ ꝓoedere cum mõ detm. ꝑpꝛius dicitur de filio ⁊ ĩmo rõ ſapiẽoi ĩ creata repuqt rõi ſpirãdi.rõ vᷣo amã⸗ nantſiordiet Epoſteꝛius de ſpirituſſancto. Scom rõem intelligentie di cõpetit.nã ſpiratio dicit motũ ab aia. ſape vo diẽ mo dicinneſent quia pꝛioꝛ eſt ꝓceſſio que eſt per modum intelligentie a tũ ad aiam magis.amaẽ vᷣo dic̃ motũ ab aĩa vitalẽ ſpi vobilon manie:g illa que eſt per modum amoꝛis ab vtroq;. ꝓp⸗ ritualẽ: et iõ ↄueĩt ſpiratõi.q qdẽ pᷣmo ẽ ĩ motu ꝗẽ a viꝛ intiliem cedere vo intellectuʒ ſimpliciter: peꝛpꝛius conuenit ſpi⸗ tute vitali coꝛdis.¶ Ad ſecũdũ vo iã pʒ ſolutio.Qõ eĩ s diai rituiſancto · quia ei cõuenit eſſe ab alio tm̃:non a qͦ ali? attbuit᷑ ſpiratõ deo m rõem imꝑfectõis.ᷣ ſᷣm rõem ꝑ⸗ R et igeo ei couenit pcedere tm̃ nõ ꝓducere ex ſe aliũ.peꝛ fectõis.vbi aũtẽ ſᷣn rõem ꝑfectois:ẽ ꝓductio rõnalis teße 4 poſterius do filio.quia filio nõ tin cõuenit eẽ ab alio:ſ et voluntaria. ran etiam ꝙ alius ſit ab ipᷣo.iõ ei cõuenit nõ tm ꝓcedere ſed . ſe d DU to⸗ R etiã ꝓducere alium.ergo pcedere cõmune ſi reſpicia tuꝛ » rticni us ecun 8 lugne üeorune perprius conenit ſpirituiſancto. q; hec pci HBnſequẽter queritur cuius ſit ꝓcedẽ ꝑ mo, ſemin 110 nihil adcit ſupꝛa cõmune. Si vo reſpiciat᷑ cũ modo dũ amoꝛis ſiue doniet cnʒ circa oẽ diligere uinnachti Pern ouoni filio. qꝛ pꝛincipalioꝛi mõ pcedit. Sʒ q⸗ ſit accipere amoꝛẽ. Eſt añt diligere aceiꝑe ð pom rit viru ꝓcedere p modũ amoꝛis ſit ꝗpꝛium ſpirituſſan⸗ tota trinitate.qꝛ de pr̃e eſt dicere ꝙ pater diligit.⁊ ð fi e . v eti ꝛvidet ꝙ no.qꝛ tota trinitas diligit.vt.j.ſequẽti pa lio ꝙ diligit.et de ſpũſancto.ergo diligere ẽ cõmune to⸗ en l gina oñditur. ꝗlCõtra. aug. non eſt alter duoʒꝝ q̊ vterq; ti trinitati.igitur eſt amoꝛ.ſed amoꝛ omnis exit et ꝓce⸗ tuſen diungit.pr diligeẽs ẽ:filius dilectus.ᷣ quo vterq; ↄiun⸗ dit ab amante:ergo ꝓceſſio per modũ amoꝛis erit com Neitan k gitᷣ amoꝛ. ſolus ſpũſſanctus ẽ amoꝛ·g neuter ẽ amoꝛ mune toti trinitati..¶ Item auguſtinus.xij.de trinitate eoi vterq; digit. pcedẽ per modũ amoꝛis ẽ ſoliꝰ ſpũſſã neſcio cur ſicut ſapientia pater dicitur et filius et ſpiri ott et ꝛiũ eiꝰ. ̈ ocedimꝰ. Ad ̊ qð obijcit᷑. ꝙ tota tuſſanctus.et ſimul omnes non tres ſed vna ſapientia fum bernorigen ſe. dᷣm ꝙ verũ ẽ ſumpto diligẽ eẽntiali⸗ non ita et caritas dicitur pater et filius et ſpirituſſan⸗ — er no aut notionaliter. poc at infra plenius patebit. in ze ſim ennes non esKd vna ritas raritn ius n 1e b 4 i. õmunis eſt toti trinitati.ſi ergo eſſe caritateʒ ſi funt NRlem rum terc in eſſe donum:toti trinitati conuenit ene donum. ſimiliter enma Equit᷑ queꝛẽ quõ ſit ꝓceſſio ſpũſſcti.ciꝛca cum eſſe caritatem ſit eſſe amoꝛem:et omnis amoꝛ pꝛo⸗ tobit AAA5querüt pla. pꝛimũ an pcedẽ ꝑ moduʒ cedat ab amante:ſequitur ꝙ etiã toti rinitatt conuenit g 2 1 BReg* 4 ſan Pe ped Spua 2½ Baf rrer ss prlaant 1 dEſ — , 4 4 - ꝓcedere.¶ Itẽ in antipbona ð ſcta trinitate dẽ. caꝛitas pr. gra rpc· coĩcatio ſpũſſanctꝰ. eẽ caoritatẽ oppꝛopnat᷑ ipᷣi pꝛi.̊ axpꝛopꝛiabitur ei ꝓceſſio.¶ It᷑ cũ ſit amoꝛ gqꝛa tuitus 2 amoꝛ debitus. ꝓpꝛius ↄueniet eẽ amoꝛeʒ amoꝛi gratuito: qᷓ amoꝛi debito.cũ ergo pr̃i ↄueiat amoꝛ gia⸗ tuitus.ſpiꝛituiſancto amoꝛ debitꝰ..ipi filio ↄueiet amoꝛ ex vtroq; ꝑmixtus:magis ↄuenit patri eẽ amoꝛẽ et mi⸗ nus filio minime vᷣo ſpũiſancto. aũt ita ſit patet peꝛ richar.de ſanc.vic.in li.de trini.amoꝛ inquit gratuitꝰẽ qn quis ei a quo nihil muneris accepit gratanter impẽ dit.amoꝛ debitus ẽ qñ quis ei a quo gratis accepit ni⸗ hil niſi amoꝛeʒ repẽdit.amoꝛ vo ex vtroq; ꝑmixtus ẽ.q alternatim amãdo et gratis accipit 2 gratis inpendit. Illã pᷣo ꝑſona cuius ẽ ꝓpꝛiũ ꝓcedere nec tñ de ſe ꝓceden tẽ habere qᷓ; aliũde accipit totũ qð habet plenitudinem tebiti amoꝛis hr̃e opoꝛtet.illã ᷣo ꝑſonaʒ qͥ a nullo alio dep̃heditur aliquid accepiſſe vñ obnoxia ei fieret.vel in aliquo ei debitoꝛ exiſtẽt: nullo mõ videt᷑ poſſe hre amo⸗ rẽ debitũ pᷣ gratuitũ.Illa vo ꝑſona que accipit et impẽ dit ſicut fnius habet amoꝛẽ ex vtroq; ꝑmixtu.oↄſtat ita⸗ qʒ in vno ex tri ẽ amoꝛ ſummus ⁊ ſolꝰgratuitus.ſ.in patre.ĩ altero vᷣo ſit ſummꝰvt ſit ſolũ debitꝰ.ſ.i ſpũſan⸗ cto.in tercio vᷣo.:.filio ſit ſummus vt ſit ex vno debitus inquãtũ videlicʒ accipit a pr̃e:ex altero vᷣo gratuitꝰ in⸗ tum dat ſpũiſancto.ergo amoꝛ coĩs ẽ tꝛibo ꝑſonis.nõ ꝓpꝛius ſpuiſancto.i Itẽ cui magis ↄuenit dici ſapiam 7 magis ↄuenit dici donũ. ꝓbatio qꝛ imier ſeptẽ dona de qbo y a.xj.eſt ſummũ ⁊ pᷣeipuũ donũ ſapia. cũ ergo filio ↄueniat ꝓpꝛie dici ſapiam:ei ꝓpꝛie ↄuenit dici donũ.ſicut patet ꝑ aug.in li.de trint.vnicũ dei verbũ ꝓpꝛie vocamꝰ nomine ſapĩe:cũ ſit vniuerſaliter ⁊ ſpũſſanctus ⁊ pateꝛ ipᷣa ſapia.ergo cũ ipe filius exeat a pẽe ꝑmodũ ſapien⸗ tie a mẽte:ipᷣe filius exiget ꝑ modũ donatõis.ergo ipiꝰ erit donũ ꝓpꝛie. Itẽ ſpũs dicit᷑ ꝓpꝛie eo ꝙ ſpiret᷑.cũ eꝛgo ſapiẽtia vel intelligẽtia ſpiret᷑:ſapie ↄueniet eẽ ſpiritum M aũt ſpiret᷑ hoec patʒ qꝛ ipᷣa inſpiratur.Vñ iob.xxxij. Inſpiratio omnipotẽtis dat intelligẽtiã &̊ et ſpirat᷑. Si igit᷑ ipe filius pcedit a patre vt ſapientia a mente:ei cõ ueniet eẽ ſpiritũ.ergo ꝓceſſio filij ẽ ꝑ modum ſpiratõis. 4 Itẽ pꝛincipiũ ſciendi vel intelligẽdi ẽ ꝓpꝛie ſapiẽtia.ſi Gᷓipe ſpũſſanctus ẽ pꝛincipꝛũ ſciẽdi et intelligẽdi ꝓpꝛie ĩ⸗ qtum hinoi: ꝓpꝛie ẽ ſapiẽtia.ꝓbatio medie.j.ad coꝛin. ij.nobis reuelauit deus ꝑ ſpiruũ:et ſpiritus oĩa ſcruta⸗ tur. et iterum accepimus ſpm̃ qui ex deo ẽ vt ſciamus. 4 Ytem intelligẽtia ꝓpꝛie generat᷑ a mẽte.cum ergo ſpũſ ſanctus ſit ſpiritus intelligẽtie generabitur.ꝓbatõ me die. Sap. vij. In illa ẽ ſpus intelligẽtie ſctus ⁊c. ¶ Ieʒ ſpuᷣs dĩ pꝛicipiũ ſciendi et intelligedi.amoꝛ ẽ pꝛicipium intelligedi:ſapia pꝛicipiũ ſciẽdi.ergo ſicut pꝛie dicitur ſpũſſanctus amoꝛ: ꝓpꝛie tebet dici ſapia.¶¶ YItẽ qð ẽ int⸗ ptatiuũ intellectus veritatis ẽ verbũ.ſᷣ ſpũſſanctus ẽ in terpᷣtatiuus intellectus veritatis:ergo ipᷣe ẽ verbũ.ꝓba tio medie.xvj.ioh.Cum venerit ſpũs veritatis docebit vos omnẽ veritatẽ.et.xiiij.docebit vos omia et ſuggerit vobis omnia quecũq; dixero vobis. Cõtra.aug.xv. ð trini.nõ dĩ in hac trinitate verbũ niſi filius.nec donũ niſi ſpũſſanctus:nec de quo genitũ ẽ verbum nec de quo ꝓcedit ſpũs niſi pꝛ.¶¶ Itẽ aug in eodeẽ.ſicut vnicũ verbũ dei vocamus pꝛio nomine ſapiẽtie.cũ ſit vniuerſaliter ⁊ ſpũſſanctus ⁊ pater ipᷣa ſapiẽtia.ita ſpuſſanctus nũ⸗ cupatur ꝓpꝛie vocabulo caritatis.cũñ ſit et pater et filiꝰ vmuerſaliter caritas. Kñſio ꝙ amoꝛ dicit᷑ dupliciter vno mõ dr ↄplacẽtia boni ſimpliciter ſic ↄuemit tribus ꝑſomis.Alio mõ dicit᷑ motus liber ſiue liberalis volun tatis boni ab alio.ſ.ab ipa potẽtia qẽ voluntas. inqtũ igitur ↄſiderat᷑ vt motus liber ſiue libeꝛalis voluntatis ſic appꝛopꝛiat᷑ patri ſubilla rõe qua diẽ ricbar.ꝙ amoꝛ gratuitus a pꝛopꝛiat᷑ patri. Inqtum ↄſideratur vt libe ralis motus ab aliquo:ſic appꝛopꝛiat᷑ filio ſub illa rõe qua dicit Richar.ꝙ amoꝛ ꝑmixtus appꝛopꝛiat᷑ filio in⸗ Ftuʒ ↄſideratur.pciſe vt ab alio:ſie appꝛopꝛiatur ſpui⸗ — Nro1 ₰ “ ſancto ſub illa rõe qua dicit Richardus ꝙ amoꝛ debi⸗ tus appꝛopꝛiat ſpirituiſancto. In caritate igit᷑ ẽ cõſide⸗ rare cõditionẽ aliquã que ꝓpꝛie cõuenit patri.aliquam que pꝛie filio.aliquã que ꝓpꝛie ſpirituiſancto.et rõe hu ius aſpꝛopꝛiatõis dr̃ qnq; cõuenire vni:qñq; alteri.ł aliter. caritas ſiue amoꝛ dr multipliciter. coiter ꝑ appꝛo pꝛiatõem:et ꝓpꝛie.cũ em̃ amoꝛ ſiue caritas ſit voluntas boni.volũtas autẽ ſumitur multipliciter:⁊ amoꝛ dicet multipliciter.volũtas aũt dr potẽtia volẽdi:dẽ ſimilit motus ipᷣius potentie.dr̃ etiã ipᷣm volitũ.iuyxta hãc di⸗ uerſitatẽ trãſſumitur ado diuina.Scðm ꝙ voluntas dr ipᷣm volitũ:ſic ẽ idẽ ꝙ pplacẽtia boni.et ſic ſumitur coĩ⸗ ter et cõuenit toti trinitati.Scõm aũt ꝙ volũtas dẽ p tẽtia:ſic põt ſumi vt ẽ mouẽs ſeip̃am.Eſt em̃ in duplici rõe.ſ.potẽtie ⁊ inſtrumẽti.dic em̃ anſeł.ꝙ volũtas ẽ in⸗ ſtrumentũ ſeipᷣm mouẽs.vt aũt ẽ mouẽs ſic illi cõpetit rõ pꝛicipij:⁊ ſic cõuenit patri.ᷣm aũt ꝙ ↄſiderat᷑ vt eſt mota.i.qua ẽ actus vel motꝰſic ↄuenit filio.ſᷣm ꝙ volũ⸗ tas dr motus elicitus a volũtate.vt ẽ mouens et mota ſic cõuenit ſpũiſancto.⁊ iuxta hunc ty pũñ ſumitur amoꝛ vt ẽ donũ ſiue emanatio liberalitatis a cõdilectis. et ſic ẽ ſpũſſaneti ꝓpꝛie.Scðm igit᷑ ꝙ voluntas dr volitũ ẽ cõplacẽtia boni:ſic ſumitur coĩter ⁊ ↄueĩt trinitati ᷣm ꝙ eſt pꝛincipium mouens ſic apropriatur patri ſᷣm ꝙ e principiũ motũ.pꝛincipiũ dico volũtatis qͥ ẽ motꝰ.ſic appꝛopꝛiat᷑ filio Fm ꝙ ẽ motꝰ exiẽs a volũtate ſic dupli⸗ citer cõſiderata ſic ↄuenit ſpũiſancto ꝓpꝛie.qꝛ iur̃ hanc ſimilitudinẽ dt dictũ ẽᷣ.ẽ donũ ſiue emanatio liberalita⸗ tis a condilectis.licet igit᷑ amoꝛ quodãmodo cõueniat toti trinitati:⁊ quadã appꝛopꝛiatõe pr̃i ⁊ filio:tñ ꝓut p pꝛie ſumitur cõuenit ſpirituiſancto:et ꝓpꝛie ſᷣm ꝙ dicit aug.in.vj.de trini.tria ſunt et nõ ampliꝰ.vnus diligẽs eũ qui de illo:⁊ alius diligẽs de quo ẽ:⁊ ipᷣa dilectio.et ꝑ hoc patz ſolutio ad tria pᷣmo obiecta.¶. Ad quartum dðm.qꝙ foꝛmaliter loquendo oĩs amoꝛẽ gratuitus.ꝗa qð ex amoꝛe impendit᷑ nõ ex debito ſʒ libeꝛaliter impe⸗ ditur.referẽdo ad cãm inotiuã amoꝛis:accipit᷑ illa dif⸗ ferẽtia richardi amoꝛ debitus ⁊ gratuitꝰ⁊ ex vtroq; ꝑ⸗ mixtus.iã amoꝛẽ gratuitũ nibil acceptũ mouet.ſʒ pu ra libertas amãtis amoꝛẽ tm̃ mouet acceptum bonũ.in amoꝛe dᷣo ex vtroq; ꝑmixtio cõcurrit vtrũq;. Amoꝛ er⸗ go gratuitus ñ habet oꝛiginẽ ab alio nec ẽ oꝛigo alteriꝰ amor v᷑o ex vtroq; ↄiũctꝰbʒ originẽ ab alio ⁊ ẽ oꝛigo al teriꝰ. ꝓpterea patri cõuenit amoꝛ gratuitꝰ: ſpũiſancto amoꝛ debitus:filio ex vtroq; ↄmixtꝰ.Qm̃ aũt amoꝛ in⸗ qᷓtum bmõi ꝓpꝛie dicit in roe ꝓcedẽtis et habẽtis oꝛigi⸗ nẽ ab alio videlʒ ab amãte vel ab amãtibo ſeſe.nõ auteʒ dicit rõem oꝛigis ad aliũ ſʒ ab alio.iõ ꝓpꝛie dicet᷑ amoꝛ ſpirituſſanctus qui habet oꝛiginẽ a pꝛe ⁊ filio:⁊ nõ eſt oꝛigo alteriꝰ ꝑſone.¶ Ad quĩtũ dᷣm.q donũ dr̃ dupli⸗ citer.dr em̃ donũ qð datuꝛ.⁊ dẽ donũ qð datur in ratõe doni. boc ẽ dicere ẽ donũ in rõne doni.⁊ eſt donũ non in ratõne doni.Vñ donum in ratione doni ẽ amoꝛ.quia eo omnia dona dantur ⁊ etiã ipe datur.dona nõ in ratiõe doni ſunt.quia dant᷑ ex amoꝛe:nõ tamẽ ſunt amoꝛ.ſum mũ ergo inter dona que ex amoꝛe dantur ẽ ſapientia:tñ ſummũ donũ in rõe doni eſt amoꝛ:⁊ iõ amoꝛ ꝓpꝛie donuʒ eſt ⁊ nõ ſapientia.¶ Ad ſextuʒ patet ſolutio ex pᷣdictis. Ado ſeptimũ dõm ſm be.aug.in li.de aĩa ⁊ ſpũ:ꝙ oĩs vſus deitatis eſt nobis ex munere qð ẽ ſpirituſſanctus. vñ quodãmodo ſicut ipᷣe dicit videtur nobis eſſe ꝓpꝛioꝛ ſpũſſanctus.⁊ hoc eſt.quia ipe amoꝛ eſi ſᷣm ꝓpꝛietatem. qui ⁊ dat᷑ nobis pꝛimo:⁊ ꝑ ipᷣm datur nobis filiꝰ⁊ pa⸗ ter. ⁊ etiã eis apꝛopꝛiata videlicʒ ſapientia que appꝛopᷣ atur filio:⁊ potẽtia que aꝓpꝛopꝛiatur patri.vnde ẽ inſpi ratoꝛ ſapientie ᷣm ꝙ dicit aplłus.j.coꝛin.ij.⁊ etiam do⸗ natoꝛ potentie. ꝓpterea dicituꝛ de ipᷣo luẽ vlti. ſedete bic in ciuitate donec impleamini virtute ex alto. quis ergo tota trinitas ſit pꝛincipium ſapientie.potẽtie 2 etiã bo. nitatis in nobis.tñ ſpirimuiſancto appꝛopꝛiatur om̃e doᷣ nũ dei:quia ipᷣe eſt amoꝛ.vñ licʒ ſit pꝛicipiũ ſapientie et e to . 460 0 ο. ſu Rſicer tfufiene mnonensttnn püſumitnenn ccſetig a tnsdj ſig ucittrinioif iatnr panifn tatisgiſp witate ſede⸗ Pprie, ginkb anatiolbenit Gänoevtini finſſſonzn pnefnghi plisnodl⸗ irißadllnue ,4 De Negrutnnne Ebenlinre 6eceſpitſleni niorer emg- ptüinover / ſeptun ni i nig. Morr, rioigoalten? Aloneongoal niceſptſne⸗ Mnaitawin atbabeisong atei prie dicinne lrfinne wͤni⸗ 5 datrinene eſtwiinin e ann n ono noͦnnitd ſumul/ Urilpinnn nafrecdich Utocrdiad. dunſigi Finuſfnens⸗ boeche ne⸗ fn gnann voboſl' , Nueſtio intelligẽtie in nobis:nõ tamẽ appꝛopꝛiat᷑ ei eẽ ſapientia pᷣ donũ rõe iam dicta.¶¶ Adoctauũ dom.ꝙ ſpiritus in⸗ telligẽtie põt dici dupliciter.trãſitiue et intraſitiue. In⸗ tranſitiue vt dicat᷑ ſpũs intelligẽtie ſpũs qui ẽ intelligẽ tia.et h̊ mõ accipit᷑ ibi.vł trãſitiue.⁊ ſie ſupponit vł pꝛo ꝑſona filij cuius ẽ ſpũſſanctus tãqꝙqᷓ ab ipo ꝓcedens.vel ꝓ effectu ĩ creatura.quia intelligẽtia in nobis ſt piri⸗ tuſancto. Intelligẽtia et 'm ꝙ ponitur intranſitiue põt accipi eẽntialiteꝛ et ꝑſonaliter. Eſſentialiteꝛ cõuenit to⸗ ti tꝛinitati et etiã põt dici ſpirituſſanctus ẽ intelligẽtia ꝑſonaliter.ſic apꝛopꝛiatur filio.¶ Ad.ix.patet ſolutio ex pdictis.i¶ Ad decimũ dõm m̃ rich.de ſanc.vic.qm̃ verbũ a coꝛde ꝓcedit et ꝑ ip̃ᷣm coꝛdis ſagacitas innote⸗ ſcit.recte filius verbũ patris dicit᷑ ꝑ quod vel ꝑ quem paterna caritas manifeſtatur. in patre omis veritatis cõceptio:in eius verbo omnis veritatis ꝓlatio:in ſi Piri tuſancto omnis veritatis auditio. YJuxta hoc qð dr in euãgelio Yoh.xvj.¶Aõ loquetur a ſemetipᷣo ſed quecũq; audierit loquet᷑.Qõ igit᷑ põt dici verbũ qui nõ ẽ ab ali⸗ quo:ſed nec ſpirituſſanctus qui nõ ẽ ab vno ſolo. ſed ſo lus filius qui eſt a ſolo vno a quo emanat omis verita⸗ tis manifeſiatio.Rõ igitur eẽndi verbũ nõ eſt inteꝛpᷣta⸗ tio veritatis:ſed requirit᷑ cum hic eẽ ab vno vt vult Ri⸗ chardus. Articulus tercius D terciũ ꝓcedit᷑ ſic aug.in.vj.de trini. Siue ſpũſſanctꝰ ſit vnitas amborũ ſiue ſanctitas ſiue caritas.manifeſiũ ẽ ꝙ nõ ẽ aliquis du⸗ oꝛũ quo vterq; cõiungitur.ergo ſpũſſanctus eſt vnitas patris et filij ⁊ nexus. IJtem aug.in eodẽ.ſpirituſſan⸗ ctus cõmune ẽ aliquid patris ⁊ filij quicquid ẽ illud.at ipᷣa cõmunio cõſubſtãtialis eſt et coeterna.⸗. Itẽ in. xv. li.de trini.ſpũſſanctus qui eſtmunis ambobus:id vo catur ꝓpꝛie quod eſt amboꝝ ↄmune.ex hoc relinquitur iße ſpirituſſanctꝰ ẽ nexus et vnio patris.¶ Itẽ amoꝛ ẽ copula amãtis et amati.ſi ergo ſpirituſſanctus amor ? patris et filij:boc eſt amoꝛ quẽ habet pateꝛ ad filinʒ ⁊ filius ad patrẽ.relinquitur ꝙ ſpirituſſanctus ẽ nexus et vnio patris ad filiu. aũt ita ſit hiero.ſuꝑ.xiiij. pᷣs. dicit. ſpirituſſanctus amoꝛ ẽ ⁊ dilectio quã habet in fili um ⁊? filius ĩ patrem. Contra. cuz ſpirituſſanctus ſit vnitas amboꝛũ. aut dicitur vnitas eẽntialiter. aut peꝛſo naliter aut notionaliter. dicitur vnitas eẽntialiter quia vnitas iſia amboꝝ eſt relata ad ambos ad prem ſcʒ et filiũ.vnitas aũt eentialis nõ eſt relata. Nec dicit᷑ ꝑſonaliteꝛ.quia ambo nõ ſunt vna perſona. Nec notio naliter. quia vnitas que ẽ ipe ſpirituſſanctus.nõ eſt ipᷣa notio que eſt ſpiratio cõmunis patri et filio. immo no⸗ tio ſpirituſſancti que eſt pceſſio ſe habet per oppoſitõʒ ad illam. Relinquitur igitur ꝙ nullo modo eſt commu nio patris et filij ip̃e ſpirituſſanctus.4! Itẽ pater 2 filiꝰ ſeipis ↄiũgunt᷑.ergo nõ ↄiungunt᷑ vel ↄnectunt᷑ ſpũſcto Itẽ omne viũgens tenet rõem medij ñ extremi.ſ̊ nul⸗ lum ꝓcedens ab aliquibo tenet rõem medij bᷣ extremi. ẽK nullu ꝓcedẽs põt eẽ mediũ ↄiũgẽs.inq;tum hmõi. Cũ &ſpirituſſanctus inqtum hmõi ſit ꝓcedẽs a patre et fi⸗ lio:nõ ẽ vinculũ vel nerus ↄiungẽs patrẽ et filiũ. Re ſpõſio dm. ꝙ ſpũſſanctus ? vinculi et nexus ſiue com⸗ munio patris et filij et hboc multiplici rõe. pꝛimo ga eſt amoꝛ ꝓcedens a patre ⁊ filio coĩter et vno mõ.amoꝛ at nexus ẽ et vinculum amantiũ. Secundo quia exit a pa tre et filio in vnitate ſubſtãtie cũ patre et filio. q ñ poſ ſet eẽ niſi eadẽ eẽt vna ſubſtãtia patris et filij. et iõ oſten dit vnitatẽ ſubſtãtie patris filij. vñ aug.i. xv. de trini. Caritas qua pater diligit filiũ et filius patrẽ: ineffabi lẽ cõmunioneʒ demõſtrat amboꝝ. Tercio qꝛ exit a pr̃e ⁊ filio ꝑ eandẽ hiĩtudinẽ et relatoem ſiue notionẽ q̃ ẽ cõ⸗ mũis ſpiratio. Quarta rõ ẽ.quia ipe ſpũſſanctꝰ ẽ vnio ſiue cõmunio ꝑ quã nos vnimur deo cõicamꝰipᷣaʒ ſũ⸗ Qiar⸗ 9 84 K. ne) pi nt ſ. Qc 3 4 vne NTrr † g xluij. mã bonitatẽ ⁊ ipᷣ̃a bona diuina.ipᷣe em̃ amoꝛ ẽ.amoꝛ at᷑ ẽ pꝛimũ donũ.quicquid aũt donat᷑ ꝓprio amoꝛe donatur et iõ qꝛ ipo oĩa nobis donant᷑.ꝑ ipᷣm dr̃ cõmunio q̃tuor modis. dẽ coĩo ſiue vnio vel nexꝰ pris ⁊ filij effectiue. ga ei attribuit᷑ effectꝰvnionis ſiue coĩonis dei ad nos. Relatiue qꝛ ie refertur ao pr̃em et filiũ rõe vniꝰhabi tudinis vel relatõis q̃ ẽ cõmunis ſpiratio ſᷣm quã ẽ ab illis. Oſtenſiue quia ipᷣe oñdit vnã et eandẽ ſi ubſtatiaz eẽ pr̃is et filij q̃ſi foꝛmaliter:qꝛ ipᷣe eſt amoꝛ prio et filij. Rñdendũ igitur ad obiecta. Ad pᷣmũ dom.ꝙ vnitas am boꝝ dr tripliciter.pꝛimo mõ intrãſitiue.vt ſit ſenſꝰ vuitas am boꝝ.i.vnitas q̃ ẽ ambo:⁊ hec ẽ eẽntia.Secũ to mõ dr̃ vnitas am boꝝ ⁊ vnitas q ẽ i ambobo.hecẽ no tionalis cõmunis ſpiratio.Tercõ mõ vnitas ab ambo bus hec ẽ ꝑſonalis.ſ.ſpũſſancti.Ad ſecũdũ dom. ꝙ cũ dr̃ pr et filius ↄiũgunt᷑ ſeipᷣis. intelligit᷑ ̊ qꝛ ſua eẽntia ſunt vnũ. It cũ dĩ ↄiũgunt᷑:h̊ pt intelligi triplicit᷑.ſua cõi natura:vel ſua cõi hitudine.ſ.ſpiratòe.vel ſuo cõi p cedẽte.ſ.amoꝛe ꝗẽ ſpũſſanctus:et ex ̊ pʒ ſolutio.q Zid aliud dõm.ꝙ amor aliqͥꝝ duoꝝ pt᷑ dupłr ↄſiderari.pꝛi mo vt exit ab illis:⁊ ſic ↄſiderat᷑ vt ꝓcedens et vt extre⸗ mũ.Alio mõ vt ẽ ĩ illis:et ſic ↄſiderat᷑ vt ſpũale rinculũ et copula q̊ vniunt᷑ affectꝰamãtiũ. Scom ꝗ̊ hũc moduʒ ipᷣe ſpũſſcẽs vno mõ ẽ vt extremũ:alio mõ vt mediũ pa tris et filij. Articulꝰ?quartꝰ Irca quartũ ꝓcedit᷑ ſic.cũ tria ſunt pꝛĩcipia ĩ hoĩe:nat᷑a rõ ẽ volũtas. cũ in diuĩs ſit vna ꝓceſſio ſiue pductio ꝑ modũ nature.ſ.ꝓceſ⸗ ſio filij. Alia ꝑ modũ volũtatis.ſ.ꝓductioſi puſſeti. ᷓ dz eẽ tcia ꝑ modũ rõis.vł q̃re ñ:digniꝰeĩ qð ſit int oẽs vi⸗ res aie ẽ rõ.ſi ò̊ digniꝰẽ ĩ imagĩe creata:magis dʒ apta ri ⁊ poni ĩ imagie increata.ſi ponit᷑ ibi ꝓductõ ꝑ modũ volũtatis ⁊ nature:multofoꝛtiꝰdʒ ibi poni ⁊ ẽ ibi ꝓdu⸗ ctio rõis:ꝑ hãc eĩ magis aſſilat᷑ deo. Cõtra.ꝓductio dr ꝓ modũ motꝰ:p᷑ oĩs motꝰẽ violẽtꝰ:vel naturał:vł vo lũtariꝰ. Et violẽtus ꝗdã diuĩs aptari nõ pt.qꝛẽ ĩ re ſo⸗ lũ q trahbit᷑ in aliena ptatẽ.ꝗ̊ ſolũmõ aptabit᷑ diuis vo⸗ lũtariꝰ nat᷑alis.qᷓ nõ erit ponẽ ĩ o niſi ꝓductõʒ volũ tariã ⁊ naturalẽ. Solutio dðm.ꝙ ibi ẽ ꝓductõ ꝑ mo dũ rõis:p̊ ñ alið a ꝓductõe natali.ĩ diuĩs eĩ ñ apta? ꝓ⸗ ductio cuiuſq; nate:ᷣ nate dignioꝛis q̃ẽ rõnał nat᷑a q̃ ẽ imago di.nec dr ibi geneꝛatõ ſᷣm quẽcũq; modũ.ſᷣ̊ ſᷣm ꝙ ĩtelligẽtia a mẽte ꝓcedit q̃ ẽ pᷣma ꝓductio nat᷑e rõnatł GB pʒ ꝑ aug.ꝗ diẽ generatõʒ filij ꝑ ꝓductõez ĩtelligẽtie a mẽte itelligi.⁊ ꝓductõeʒ ſpũſſcti i ꝓductõe amoꝛis ab vtroq;:ĩtelligẽtia videlʒ ⁊ mẽte. Sʒ. ꝓductio ꝑ modum intelligẽtie ẽ ꝑ modũ rõis:qð pʒ.qꝛ ꝓductõ filij ẽ ꝓdu⸗ ctio vᷣbi mẽtał qð idẽ ẽ ꝙ intelligẽtia.Eadẽ ̊ ẽ ꝓductõ nature rõnalis.qꝛ ẽ ꝓductõ nature rõnalis. Membꝛeum quartum Onſequẽter q̃rit᷑a q ſit ꝓceſſio ſpũſſcti et᷑⸗ na.iAã greci negãt eã eẽ a filio:⁊ dicũt ſo lũ a pr̃e ſpm̃ſcẽm ꝓcedẽ. Et ad ̊ inducũt auẽtes ⁊ rões.ſ.ad ↄfirmatõeʒ ſui erroꝛis pᷣmo auẽte ioh̊.dam̃.ĩ.j.li.ſniaꝝ.ſpũſſcts vtꝰ ẽ ſctifica⸗ ta a pr̃e ĩdiſtant᷑ ꝓcedẽs ⁊ ĩ filio regeſeens.ꝗ ſpũſſcts ẽ a pr̃e ĩ filiũ.i & ẽ a filio.¶ Itẽ idẽ ĩ eoð.filiũ diciꝰ pris ſi⸗ liũ.⁊ ꝓcedẽ diciꝰa pꝛe ſpmſctjm.filij ᷣo ſpm̃ diciꝰſctm.ñ tñ a filio ꝓcedẽ dicimꝰ.¶ It dyo.ex ĩmatiali ⁊ ĩꝑtibili bono coꝛdialia boĩtatis exoꝛta ſũt luĩa.2 ab ea q̃ ab ipo ⁊ i ſeipᷣis adiuicẽ coetne pullulatõis rmãſer̃t ĩreceſſibi lia.ex q̃ auẽte volũt dicẽ.ꝙ filiꝰ⁊ ſpũſſctẽs ꝓcedũt a pr̃e ita ꝙ neut ab alio.¶ It dyo.filiꝰ⁊ ſpũſſcts ſũt q̃i diuĩa ſemiu vł q́i floꝛes ⁊ qi luia ſuꝑ eẽntialia ea ſumimꝰ. q̃li ter aũt ſint:nec intelligẽ nec vere dicẽ pſſumus. volũt ꝗS dicẽ·ꝙ filiꝰ ſpũſſcts ſũt q̃i duo riuuli a pꝛe ꝓcedẽtes. ita ꝙ neuter ab alio.¶ Itẽ greg. theologus in ſermone &æ ſpirituſancto.ſicut radij ſolaris lumis ab ipᷣo ꝓcedẽ tis non ſeꝑant᷑ nec abinuicẽ abſcindunt᷑ et vſq; ad nos luĩs emittũt claritatẽ.eodẽ mõ filius et ſpũſſanctus ge minꝰ pr̃is radius vſq; ad nos miſeꝛũt lumẽ claꝛitatis et patri ſunt ↄiũcti.ex quibo auctoꝛitatibo arguũt ꝙ neut pcedit ab alio vᷣ vterq; ꝓcedit a patre.. Itẽ obijciüt & nõ inuenitur in euẽgelio ꝙ ſpũſſanctus ꝓcedat a filio. ſed ſolum ꝙ ꝓcedit a pr̃e.ioh.xvj.vbi fides integra vti⸗ net᷑ · ꝓpterea ñẽ aliquo mõ dom nec credẽdũ ꝙ ſpuſſan ctus. pcedata filio. ¶ Iẽ nõ ẽ expꝛeſſum in pꝛicipalibus quatuoꝛ cilijs que apud illos celebrata ſunt. in quibꝰ ſubiũgunt᷑ anathemata.vt nulli de trinitatis fide aliuo docere vel pdicare ꝙᷓ ibi ↄtineat᷑ liceat.Elñ arguũt nos anathematis reos.qꝛ quicũqʒ ſpiritumſanctũ a filio ꝓ⸗ cedere inquiũt:adduũt.¶ SIeẽ obijtiũt.qꝛ nõ cõtinet᷑ ĩ ſim bolis.maxime in illo quẽ ſcripſit leo papa in tabula ar gẽtea poſt altare beati pauli apli.nec etiã ĩ ſimbolo ꝗð cantat᷑ in miſſa qð fuit in miceno cõcilio.in cuiꝰfine ſub iũctũ ẽ:qui aliud docuerit vel aliter pᷣdicauerit:a nathe⸗ ma ſit. ¶ Itẽ obijtiũt. vñ hñt illð latini qdð nec a ſcriptu ra nec a cõcilijs nec a ſimbolis. Si dicat᷑ ꝙ babeãt ꝑre uelatõem: ̊ cũ deus velit oẽs ſaluos fieri.et ad agnitõ nẽ veritatis venire:q̃re nõ fuerũt ep̃i coꝝ cõuocati cuʒ h adderet᷑ ſimbolo fidei. Itẽ ꝑ rões videt᷑ idẽ oſtendi Mã cõſtans ẽ ꝙ potẽtia cognitiua põt egredi in actũ ſu um nõ egrediẽte motiua in actũ ſun.et ecõuerſo potẽtia motiua põt egredi in actũ ſuũ nõ egrediẽte cognitiua ĩ actũ ſuũ.quia volũtas libera ẽ:et io nulli alij aſtricta ẽ ſi aũt libera ẽ:egrediatur ĩ actũ ſuũ libere nõ depẽdens a cognitiua qᷓ pꝛius egrediatuꝛ in actũ ſuũ.cũ aliqñ ꝑ il luminatõem rois egrediat᷑ motiua in actũ ſuũ:nõ tñ H ẽneceſſariũ.cũ g̊ ſumma libertas ſit ĩ dro et egreſſio ſit duplex. egreſſio in velle ⁊ egreſſio ĩ cognoſcere. egreſſio: in velle ẽ quã cõcomitat᷑ ꝓceſſio ſpũſſancti a pre.⁊ egreſ ſio in cognoſcere quam cõcomitatur geneꝛatõ filij a pẽe Gnõ depedent ab inuicẽ eẽ filij a pr̃e ⁊ eẽ ſpũſſancti a pa tre. ſic & vterq; ꝓcedit ꝙ neuteꝛ ꝓcedit ab alio.. YRẽ. ꝓce dere ẽ ab aliquo in aliquid.cũ ꝗ̊ ſpũſſanctꝰ ꝓcedat eter⸗ naliter ab aliquo: ꝓcedit et in aliquid.Sʒ.xvj.ioh.dẽ ꝙ ꝓcedit a pꝛe.querit᷑ &̊ in ꝗd nõ ẽ inuenire niſi filium. quia nõ ꝓcedit in ſeip̃ᷣm. ꝓcedit igr a pr̃e in filiũ.nõ er⸗ o ꝓcedita filio.¶ Itẽ ſi pcedit a filio:qrit᷑ in qa: nõ in zipm.g in ꝓrem.quia nõ ẽ ibi alius.ergo /ꝓcedit a filio in pr̃em. p recipit a filio qð ẽ falſum et inconueniẽe: cũ ipᷣe ſit pꝛimus fons pꝛimũ pꝛineipiũ.q Itẽ ad hebre os.j.apłus cõꝑat generatõem filij a patre generationi: ſplẽdoꝛis a luce.q̊ ſimili rõe poterit cõꝑari ꝓceſſio ſpiꝛi tuſſancti ꝓceſſioni caloꝛis a ſole. Si caloꝛ nõ dĩ ꝓce⸗ dẽ a ſplendoꝛe ſeo ſolũ a ſole:ſpũſſanctꝰ nõ dʒ dici ꝓce⸗ dere a filio h̊ ſolũ a pr̃e.¶ Itẽ filiꝰẽ a pꝛe vt verbũ a di⸗ cẽte.ſpũſſanctus a patre vt ſpiritus a ſpirante.ẽ ſiliter nec ſpũſſanctus ꝓcedit a filio ſᷣ̊ ſolũ a pr̃e. Z Contra. xv. ioß. Cum venerit ſpirituſſanctus quẽ ego mittã vohis a pr̃e ſpũſſanctus mittit᷑ a filio.ſᷣ qui mitt᷑ ab ab aliquo: ꝓcedit ab eo.̊ ſpũſſanctus ꝓcedit a filio.¶ Itẽ ioh. xvj loquet᷑ a ſemetip̃o ſ̊ quecũq; audiet loquet᷑ ⁊c. Su per h̊ dicit aug:cur nõ credamꝰꝙ a filio ꝓcedat ſpũſſan ctus.cũ ſimiliter ab eo loquat᷑.i¶ Itẽ ibidẽ. Ille me cla⸗ rificabit qꝛ de meo accipiet.ſᷣ cõſtat ꝙ nõ accipiet ab eo creatũ:quid ̊ᷓ ab eo accipiet ? increatũ.igit᷑ donuʒ acci⸗ pit ab eo.ſʒ idẽ ẽ eẽ et eẽ donũ. accipiet ab eo eẽ.ᷣ pce dit a filio.¶ Suꝑ illud de/meo accipiet Joh.criſo.i.de mea cognitõe.ſʒ a quocũqʒ accipiet cognitõem ſpũſſan⸗ ctus.ab eodẽ accipit eẽntiam: habʒ eẽ ſiue eẽntiã a fi⸗ lio ergo ꝓcedit ab ipᷣo. Itẽ aug.ſuꝑ.xvj.ioh.quecũqʒ audiet loquet᷑.cuxr nõ credimꝰ ꝙ de filio/ꝓcedit ſpũſſan⸗ ctus.cũ ſit filij ſpũs.ſi em̃ ab eo nõ ꝓcedẽt.nõ poſt rſur rectõem ſe repñtans diſcipulis inſufflaſſet eis dicẽs.ac cipite ſpiritũſanctũ.iohᷣ.xx.quid em̃ aliud ſignifſicat ni⸗ ſi ꝙ ꝓcedit ſpũſſanctus de ipo.¶¶ Itẽ. v.marci. ego ſenſi de me virtutẽ exiſſe. Aug.noĩe virtutis ſpũſſanctꝰ intel ligit᷑. Et.j.luẽ. virtus altiſſimi obumbrabit tibi.et vlti⸗ mo.ſedete ĩ ciuitate donec induamini viꝛtute ð alto.er go ſpũſſanctus erit et ꝓcedit a filio. Stẽ ſunt alie aucto ritates plures doctoꝝ grecoꝝ. anaſtaſij. didini.cirilli. ioh.criſo.ĩ ſenteñ.di.xj. Itẽ idẽ oñdit᷑ ꝑ rões.ſupo⸗ ſita hac ꝓpoſitõe ꝙ oĩs amoꝛ ꝓcedat ab amante.cũ ſpi⸗ rituſſanctus ſit amoꝛ filij quo filius amat patrẽ.qᷓ ſpiri tuſſanctus /ꝓcedit a filio.¶ Item ſi due ꝑſone immedia te ꝓcederent a patre.ita ꝙ nõ vna ab alia:cũ ex ꝑte pa⸗ tuis nõ ſit niſi vnus exiſtentie modus.oĩno idẽ modꝰeſſʒ exeũdi duaꝝ ꝑſonaꝝ a pr̃e.ergo ſi vna exiſieret ꝑ mo⸗ dũ generatois:et alia.vtraq; ergo eẽt filius. et ſi vna ee· ſet verbũ et alia.ergo cũ vnicuʒ ſit verbum ſumme pfe⸗ ctũ adducendũ oĩa:nugatio eſſet in pr̃e ſi ꝓtuliſſet vbũ aliud.relinquitur igit᷑ ꝙ nõ põt poni ꝙ due ꝑſoue pce⸗ dant a pre:ita ; neutra ab alia ꝓcedit. igit᷑ vel filius a ſpirituſancto.vel ſpirituſſanctꝰa filio.ſʒ nõ filius a ſpi rituſancto.ꝗ ſpirituſſanctus ꝓcedit a filio.¶ Itẽ ſi ꝓce⸗ derent due ab vna.ita ꝙ neutra ab altera: nõ eẽt ſůma germanitas vel ↄueniẽtia. ergo nec ſummus amoꝛ qð ẽ incõueniẽs.i¶ Itẽ ſi due ꝑſone ꝓcedunt immediate ab vna.aut ꝓcedunt ſᷣm vnũ modũ:vei m aliũ et aliũ.Si ſᷣm modũ vnũ.q ſi vna ẽ filius et alia.Su ſm aliũ ⁊ ali um modũ:tũc penitus inter eas nulla erit germanitas vel cõuenientia ꝑſonalis habitudinis.quia ᷣm illũ mo dũ nũqᷓ; adinuicẽ referent᷑ qdð ẽ incõueniens. Relinqui tur ꝙ li due ꝑſone ꝓcedunt ab vna ita ꝗ vna ꝓcedat ab vna lꝗla:et alia vcedit ab vna cũ alia.¶ Itẽ in imagine trinitatis create ẽ amoꝛ. nõ ſolũ ꝓcedẽs a mẽte:ſʒ a mẽ⸗ te ⁊ noticia.ergo ſimiliter in trinitate increata ſpirituſ ſanctus nõ ſolu ꝓcedit a pr̃e:ſʒ a pr̃e et filio.¶ Ytẽ gal. iiij. miſit de ſpiritũ ſilij. vn bene dẽ ſpũs filij.ſIʒ que ẽ ha⸗ bitudo hic notata:ↄſ:ãs ẽ ꝙ habitudo genitiui dicit ba bitudinẽ in potẽtia rõe gignentis ad genitũ.ſj ſi dicere⸗ tur ſpũſſanctus a filio: bec ppoſitio a.notaret oꝛigineʒ ergo cũ magis pꝛie dicatur ꝙ ſpũſſanctus babet oꝛigi⸗ nẽ a filio ᷓ generatõem. adbuc magis ꝓpꝛie dicet ſpuſ⸗ ſanctus a filio q; ſpiritus filij. BGolutio. dicendum. ꝙ ꝓcedere dr dupliciter. Vno mõ dr ꝓcedere ĩ motu lo cali.qui motus ab aliquo in aliquid. Alio mõ dỹ ꝓce⸗ dere in exitu creati a cã vel motus a mouente.ᷣm pmnʒ modũ ꝓcedere requirit duplicẽ terminũ a quo et in que Fᷣm modũ ſecundũ nõ requirit niſi vnũ.ſ.a quo.vnde ⁊ ſm hos duos modos põt trãſſumiad ꝓceſſionẽ ſpũſſan cti verbũ ꝓcedendi.greci pᷣo verbũ ꝓcedendi tranſtule⸗/ rũt a motu locali. vñ ꝓceſſionẽ ſpirituſſancti eternã in⸗ tellexeꝛũt ab aliquo in aliquẽ.et iõ ſm bunc modũ non ↄceſſerũt ꝙ ꝓcedẽet ſpũſſanctus a filio in patrẽ. qð nõẽ lIncõueniẽs:cũ in ipo patre ſit rõ pꝛimi pꝛincipij⁊ nibil habeat pr a filio.ſi aũt diceret᷑ ꝙ ꝓcederet a filio in pa trem: videretur pater aliquid habere a filio: ſʒ cõceſſe⸗ rũt q; ꝓcedat a patre in filiũ.in quo oñditur ꝙ eſt amoꝛ patris ad ſiliũ.et etiã inſinuat᷑ q; filius babet eſſe a pa⸗ tre. Latini vpᷣo trãſſumũt vᷣbũ ꝓcedendi ab exitu ſiue.p/ ceſſu tanti a cã. VUnde dicunt ꝙ ꝓcedere ẽ ab aliquo exi re.quis nõ in aliquẽ ſᷣm ꝙ dicit a mẽte ⁊ noticia ꝓcedẽ amoꝛ. ꝙᷓuis nõ intelligitur in aliquid.⁊ ſm bũcmoduʒ dicũt latini q ſpirituſſanctus ꝓcedit a patre⁊ ſilio.qa exit ab vtꝛoq; velut amoꝛ a noticia et mente.⁊ ꝑ boc pa tet rũſio ad auctoꝛitates Jo. dam̃.nã ip̃i accipit ꝓcedẽ Fm pꝛimũ modũ.ql Ad auctoꝛitates vᷣo dyo. et grego. ddᷣm ꝙ cũ dicuntuꝛ eterne pullulatões vel duo lumina: vel duo ſemina vel duo radij filius et ſpirituſſanctus a patre:nõ negatur pen hoc ꝙ vnus.ſ.ſpiꝛituſſanctus ni habeat oꝛiginẽ ab alio.videlicʒ aſfilio:ſed ꝑ h inſinuat Pad (" e 8 Cicf r ts en FrS ſ npevtku ſinn⸗ Rdſcn (lereſt tio Ceni did ſopepon clionoe innip⸗ mvoibi⸗ Rache ſehuten 8 Gy ſicreſe olnerro ſiſtenatn per⸗ enino Nutmrti hantigl Inlonde Gien A wonete ſulvertch ſariſpſnte nece⸗ dopoſin batalato ducialit g noſeebe ſtti noͤe⸗ ntſose rödobi Gehanpii Kofnne⸗ znöfliuntß lo eſe⸗ ar hö tiſe⸗ mnubsons Nümmecſtet⸗ noliüertlüg Gfndüni entgenmnin guiafntliw iens Raimni bna peecht⸗ Neininege mereigo nin tam ſpriu’ ſ Ngtl. hewetbe⸗ tiudekte iſidtee orne cigin matahnag lninn;⸗ Monini r entefnſn iagiotns ſAco ceſſcihie nlinnht nmtmni urnhin ifi ungnbi nftoinß ſrhcſe ngetcne betcſeeft bPenuſieß lebclvoe hontpe nbienaif aen ſlog tnte ſen antpth⸗ groht⸗ oolnnm pmj ſnmn . Nueſtio in pr̃e ratõ pᷣme oꝛigis ⁊ pᷣmi pᷣncipij: duplex modus emanatõis vel exitꝰa pᷣmo pᷣncipio pre.vnꝰaↄueniens fi lio qui fluit ꝑ generatõez alius ſpũiſcto qni fluit ꝑ pꝛo ceſſionẽ.i Aid ſextũ reſpõdendũ ᷣm aug.in.v.li.æ tꝛi. Cur filiꝰdirit te pfe ꝓcedit ſi de pr̃e ⁊ filio ꝓcedit ſpi⸗ rituſſetus.niſiqꝛ ſolet ad euʒ referri etiã ꝙ ipᷣius eſt de quo ipe eſt ſic ipe Joh.dicit mea doctrina non ẽ mea:ᷣ eins qui miſit me.ſi &̊ hic intelligit᷑ eiꝰdoctrina quã tñ nõ dixit eſſe ſuã ſ̊ pris: quaãtomagis illic intelligẽdꝰ ẽ ſpũs de ipo pcedẽ vbi ait de pr̃e peedit:vt nõ diceret ꝭ me nõ ꝓcedit. Quapꝛopt᷑ ꝗ pt intelligè in eo qð ait ſili⸗ us Yobhᷣ. v. Sic pr habet vitã in ſemetipo:ſic dedit? fi⸗ lio vitã habẽ in ſemetipo.intelligat etiam ſiẽ babʒ in ſe ipo pr vt ð illo ꝓcedat ſpũſſctus:ſic dedit filio vt ð ĩo eti ꝓcedat ſpũſſctus.¶ Ad ſeptimũ rñdendũ ſᷣm aug. Rak. aliud eſt addẽ ↄtrariũ ſᷣm ꝙ; dicit᷑ pᷣmo ad gał. ni aliud eusgeliʒauerit vobis anathema ſit. Uñ do⸗ cere aliud ẽ docẽ ↄtrariũ.nõ dirit aplus ſi ꝗs addide rit qꝛ ſibi piudicaret qui ait.j.the.iij.Cupiebat ad eos renire vt ſuppleꝛet q illoꝝ fidei dæerat.ſ̊ qui ſupplet qðʒ minꝰerat:addit.nõ qð inerat tollit. Scom hunc ̊ᷣmo dũ dicẽduʒ ẽ.ꝙ latini addẽtes qð verũ erat ſpim̃ſctm/p cedere a filio in ↄcilijs ⁊ etiã ſim bolũ:nõ alið pᷣdicaue⸗ runt.i.ↄtrariũ: ſ̊ veritatẽ iner plicatã expᷣſſerũt.¶ Ad octauũ dicẽdũ q; ex h̊ ꝙ nõ ↄtinet᷑ in ſimbolo qð ſcpᷣſit leo papa.nec etiã in illo qð cãtat᷑ imiſſa ſiue niceno cõ⸗ cilio:nõ ẽ aꝛgumẽtũ ꝙ nõ ẽ dicẽduzʒ:qꝛ ſicut dic Anſeł. in li.de ꝓceſſione ſpũſſct᷑i.nõ oĩa qͥ credẽ ⁊ ↄfiteri debe⸗ mus ibi dicta ſũt.i 26 em̃ ibi dicit᷑ dñjm ad infernũ de ſcendiſſe qð tñ coĩter credimꝰ.q. Ad nonũ dicenduʒ q; ↄſequit᷑ ex fide ⁊ ex vᷣbis ſcripture.ſ.euãgelij ſic ſup oſtẽ ſum ẽ. Vñ dic Anſel.in li.de pceſſione ſpũſſcti. Si er⸗ roꝛ ẽ credẽ de filio ſpũſſcti ꝓceſſionẽ.ipᷣa diuina auẽtas nos in erroꝛẽ inducit:cũ ⁊ illa ex ꝗbo ſequit᷑ ꝓceſſio ⁊ q̃ illã ſeeuũt᷑ nos docet.nec alicubi aut illa negat aut ꝙ il li repugnat aliquo mõ ꝓnũciet.Si ꝗ̊ qꝛ nuſqᷓᷓ eã diuia ꝓfert auẽtas ideo nõ ẽ diceudũ: dicat᷑ ſilꝛ qꝛ nuſqᷓ illã negat nec aliqꝗd dicit qð repugnet.s ideo nõ eẽ negãdũ dicimꝰem̃ ꝙ latis illã affirmat cũ illa aſſerit vñ pbat᷑. nullo mõ aliꝗd ſignificat vñ neget᷑.¶ Ad cimũ di⸗ cendũ ſᷣm Anſetł.in eodeʒ li.Si qrit᷑ cur factũ ſit.dici⸗ mus ꝙ ncce erat ꝓpter quoſdã minꝰintelligẽtes qui nõ aiaduertebãt ĩ illł qᷓ vniueꝛſa credit eccłia ↄtineꝛi.ex his ſequi ſpm̃ſctm de filio ꝓcedẽ.ne foꝛte h̊ credẽ dubitarẽt qð ꝙᷓ neceſſariuz fuit:ꝑ illos qui h̊ negant.qꝛ ĩ illo ſim bolo poſitũ nõ eſt:cognoſcimꝰ.qm igit ⁊ nccitas coge⸗ bat ⁊ ratõ nulla ꝓhibeat:⁊ vera fides h̊ admittebat:fi ducialit᷑ aſſeruit latinitas qdð ↄfitẽduʒ ⁊ credẽduʒ eſſe 2gnoſcebat.¶¶ oũt qrit᷑ qre hͥ grecoꝝ ecclie cõſenſu factũ nõ ẽ. Rñdemꝰ.qꝛ nimis eꝛat latinis difficile gꝛe⸗ coꝝ epos ad ↄſulẽduʒ de hac re colligẽ.nec erat neceſſe vñ nõ dubitabãt in qſtionẽ adducẽ. Que em̃ eccłia eſt que ꝑ amplitudinẽ vniꝰregni dilatat᷑.cui non liceat ali quiꝰ ſm rectã fidẽ ↄſtituẽ:qð in ↄuentu ꝓpli vtilit lega tur aut cantet᷑:quãto magis licuit romanis h̊ ↄſtanter ꝓpferre in quo gentes ⁊ oia regna que latinis vtunt᷑ lit⸗ teris pariter ↄcoꝛdãt. Ad duodecimũ dicendũ.ꝙ eſt Abare potentiã ↄgnitiuã motiue.vt ↄꝑet᷑ ſm actum vel ſm habitũ.ſi ↄꝑet᷑ pm actuʒ:nõ neceſſario oꝛdinat᷑ vna ad aliã.ĩmo vtraq; põt exire in actũ ſuũ ſine alteꝛa.Si do ppetur ſm babitũ: inqᷓtuʒ egrediet in actũ natura⸗ liter oꝛdinat potetia ↄgnitiua ad motiuã vt pᷣncipium eius.qꝛ ad hoc ꝙ ipa noticia egrediat᷑ in actuʒ:neceſſe eſt ßeriſt habitu ognitiue. ad hoc em ꝙ motina poten⸗ tia egrediat᷑ in actũ ſuũ ꝙ eſt velle bonu: neceſſe? ꝙ ſit actu vel habitu pᷣcognitũ ipᷣm bonũ.⸗ qꝛ in doo quicqꝗd eſtẽ actu:nõ differt habitꝰ ab actu. vnde eadẽ eſt ratò ‚ habitu 2 actu. Oꝛdine igit᷑ nature egreſſio ꝑ modũ vo⸗ luntatis q eſt ꝓceſſio ſpuſſancti habet velut ſui oꝛiginẽ egreſſionẽ que eſt ꝑ modum ↄgnitõis q ẽ generatõ filij. 5% 6 % Xxliij. Ex quo relinquit᷑. ꝙ ipe ſpũſſers eſi a ꝑpr̃e ⁊ filio:velut a mẽte ? intelligẽtia amoꝛ.tñ ſoncti ꝗ ſm ea q̃ ſin nos & diuinis loquutur aliqñ accipiũt ꝑatoneʒ ↄgnitiue ⁊ motiue ſᷣm actũ expᷣmendũ.qꝛ ſicut a potẽtia mentis eſt dupler exitus.ognitõis volũtatis:ita ⁊ a patꝛe eſt dupler exitus. generatõis filij ? ꝓceſſionis ſpuſſaneti. ⁊ m hũc modu loquẽdi nõ expᷣmit᷑ ꝙ ſpũſſcts ꝓcedat a filio. Aliquãdo aceipiũt ↄꝑatõezʒ ſᷣm habitũ inꝙtum refert᷑ ad actuʒ.⁊ tũc oſtẽdit᷑ ? expᷣmit᷑ oꝛdo nature.qui eſt in hoc:qꝙ filius a pr̃e ⁊ ſpũſſetus ab vtroq;. velut in telligẽtia que ẽ ꝑ modũ ↄgnitõis a mente:⁊ amoꝛ ꝑ mo dum volũtatis ab intelligentia ⁊ mente.¶. Ad tredeci⸗ mum dicendũ.ꝙ verbũ ꝓcedendi poteſt tranſſumi ad diuĩa duplicit.ab exitu cauſati a cauſa ſiue ꝓceſſione: ⁊ hoc modo nõ dicit verbum ꝓcedendi niſi exiſtum ab alio non in aliquid.⁊ hoc modo cõuenit pꝓceſſioni eter⸗ ne ſpũſſancti.Ael poteſt tꝛanſſumi a motu locali:⁊ tũc Dicit velut motum ab aliquo ĩ aliquid.⁊ hoc modo cõ/ uenit ꝓceſſioni ſpũſſancti tꝑali.que intelligit᷑ ꝓceſſio ſpũſſancti a patre ⁊ filio ad ſanctificãduʒ creaturam. 1 Ad quindecimũ ſᷣm Anſel.in li.de pꝛoceſſione ſpũlſ⸗ ſuncti.dicunt greci ꝙ ſicut caloꝛ ⁊ ſplendoꝛ pꝛocedũt a ſole.ita ꝙ; neuter ab altero:ita filius ⁊ ſpũſſctus pñt eẽ de patre vt neuter ſit ab altero.ſed ſi ita eſt:vnde habẽt qui hoc dicunt.qꝙ ſpiritũſctm oſitentur eſſe filij: ⁊ filiũ negant eſſe ſpũſſancti.iQam ſicut nulla ratio admittit vt ſplendoꝛ ſit caloꝛ aut caloꝛ ſplendoꝛ: ita nec patitur veritas vt ſpũſſctus magis ſit ſilij qᷓ filius ſpũſſancti. NQuapꝛopter ſi negare nõ audent ſpiritũſctm eſſe filij. negent filium ⁊ ſpiritũſctẽm ita pariter eſſe de ſolo pre: ſicut ſunt caloꝛ ⁊ ſplendoꝛ de vno ſole.4. Ad vltimum vo dicendũ.q; eſt verbuʒ interius⁊ eſt verbũ exterius: 7 ſpũs interioꝛ ⁊ ſpũs exterioꝛ.poteſt igit᷑ fieri ↄꝑatio verbi interioꝛis ad ſpiritũ ereatum interioꝛex.vt ſic co⸗ gnoſcatur ſpũs increatus qui deus eſt in diſtinctione ꝓſonarum a patre ⁊ filio.vel poteſt fieri com ꝑatio veꝛ⸗ bi exterioꝛis ad ſpiritum exterioꝛem. Auguſſinꝰ vo et latini faciunt comꝑatõneʒ ᷣm pꝛimum modum. Joh̊. ðo domalſ.⁊ greci ſᷣm modum ſecũdũ.Scðm enim au⸗/ guſ.pꝛimo ẽ mens.deinde verbum ſiue cogitatio.cogi⸗ tatio enim mente ↄcepta verbum eſt:conſequẽter vᷣo ex vtroq; ſpirat᷑ affectus amoꝛis. Scdᷣm vᷣo Joh.dama. grecos.accipitur comꝑatio exterius ſcdᷣm hunc mo⸗ dum. pꝛimo eſt intellectus.deinde verbum.ſcʒ vox que expꝛimit intellectum dicentis.Tercio ſpiritus ſie fla tus qui eſt vehiculum verbi. Intellectus enim ſormat vocem ⁊ ſpirando in ipſa voce oſtendit ſeipſum.In pꝛi ma comꝑatione oſtenditur qualiter ſpirituſſanctus/p⸗ cedit a patre ⁊ filio. In ſcdᷣa dᷣo comꝑatione non oſten⸗ ditur ꝙ ſpirituſſanctus pꝛocedat a verbo ſiue a filio:ſᷣ ꝙ vterq; pꝛocedat a patre.quia ergo verbum interius verius eſt verbum qᷓ; verbuʒ exterius ſicut dicit augu. xv.de trini.verbum quod foꝛis ſonat ſignum eſt verbi quod intus lucet cui magis ↄpetit verbi nomen.am illud quod pꝛofertur carnis oꝛe vox verbi eſt:ita ⁊ ſpi ritus interioꝛ qui eſt amoꝛ verius ſpiritus eſt qᷓ; ſpiri⸗ tus exterioꝛ.⁊ etiam ſpiritualius ⁊ etiam ſimplicius. ex hoc igitur magis debet accipi comꝑatio ad diuia ex verbo⁊ ſpiritu interioꝛi.pꝛopterea verius latini de di⸗ uinis ãnunciant qᷓ; greci. Pꝛeterea verioꝛ eſt comꝑatio imaginis dei que in ſola anima eſt:q; comꝑatio veſtigij que eſt in alijs.cum latini aſſumpta comꝑatione ima⸗ ginis create:loquãtur de generatione verbi eterni 2/ p⸗ ceſſione ſpirituſſancti.greci ᷣo aſſumpta comꝑatione veſtigij. vt ſcilicet verbi coꝛpoꝛalis verius ⁊ rectius lo⸗/ quũtur latini qᷓ; greci.Qon valent igitur rationes que opponũtur a grecis ex comꝑatione verbi exterioꝛis et ſpiritus exterioꝛis vehiculi ipſius verbi:aↄ ex com ꝑatõ ne ſplendoꝛis ⁊ caloꝛis. 2Hnſequeter querit᷑ ſcᷣm quid ſit pꝛoceſ⸗ ſſo ſpuſſcti. Circa qð pꝛocedit᷑ ſic aut em pocedit a pre 7 filio ex eo ꝙ ſunt vnum · ʒʒʒauuut ex eo ꝙ ſunt Differẽtes. ſi ex eo ꝙ ſũt vnũ:ſed nõ ſunt vnũ niſi in eẽntia:ergo 2 Fm hoc eſſen tia eſt pᷣncipin ſiue oꝛigo pꝛoceſſionis ſj puͦſſcti ergo eẽn / tia ſpirat ſpm̃ſctm qð eſt falſuʒ ⁊ ſupꝛa impꝛobatũ. Si vo ex eo ꝙ lunt differẽtes nõ oneniunt in aliquo: ergo ex eo ꝙ ſunt differẽtes nõ oueniut in ſpiratõne ſpũſſcti ſed ex ſpiratõe eſt pꝛoceſſio ſpũſſcti ergo pꝛoceſſio ſpũſ⸗ ſancti a patre ⁊ filio nõ eſt ex eo ꝙ ſunt differẽtes. eꝛgo nulla ratõ videt᷑ eẽ quare pꝛoceſſio ſpũſſcti ſit a patre⁊ filio. ¶¶ Item obijcit pater ⁊ filius ſpirant ſpiritũſcetm aut ergo ſcõm ꝙ deus: aut hſm ꝙ pater ⁊ filius:aut bm ꝙ vterq; eſt ſpiratoꝛ. Si ſm q; deus: cum ſpũſſctus ſit deus:ſpuſſctus ſpiraret ſe. Si ſᷣm ꝙ pater ⁊ filius:ſed bm ꝙ pater generat m filius eſi genitus:ergo rato eneratõis eẽt ratõ ſpiratõis. pꝛeterea m ꝙ pater re⸗ Eur⸗ ad filiũ m ꝙ filius refert᷑ ad patrẽ ſolum: ergo m relatões eaſdem quibo ad ſeinuicẽ referũtur pater 7 filius:referẽt᷑ ad ſpmſctm ꝗð eſt falſuʒ. Relinquitur igitur ꝙ nec ſᷣm ꝙ deus nec ſm ꝙ pater⁊ filius ſpirat ſpm̃ſctm. Si vo 'm ꝙ vtriq; ↄuenit eẽ ſpiratoꝛem · Con tra.eo ꝙ ſpirant de vtroq; dicit᷑ ſpiratoꝛ. ſicut ſupꝛa di cebatur ꝙ pater eo ꝙ generat eſt pater: nõ eo ꝙ eſt pa⸗ ter generat. Relinquit᷑ igit᷑ ꝙ ſpirare eſt magis ratio ei qð eſt eẽ ſpiratoꝛẽ ꝙᷓ ecouerſo.non videt᷑ ergo aliqua ratio ſpiratõis patris ⁊ filij.ergo ne⸗ pꝛoceſſionis ſpi⸗ xituſſcti. Rñ. ſm rich.de ſancto vic.dicẽduʒ ꝗ; ſicut maxima caritas que nõ poteſt nõ intelligi in ſũmo bo no: neceſſario pꝛobat generatõeʒ filij a patꝛe. eſt ratõ ipᷣius generatõis:quia opoꝛtet vt amoꝛ in alterum ten dat ad h̊ ꝙ caritas queat ec.⁊ vbi ẽ ſũma caritas opoꝛ tet ꝙ ſit ibi ꝑſona volens alij bonũ qð bonuʒ eſt ipe cõ⸗ municãs illi.⁊ hoc neceſſario erit m ↄmunioneʒ totiꝰ ſubſtãtie vnde ⁊ generatõ: ita? rõ ꝓceſſionis ſpũſſcti ẽ caritas p̃cipua. AUnde idẽ rich.de ſctᷣo vic.ſicut ĩ ſũma caritate nõ põt deeſſe qð eſt optimuʒ: ita nec põt deeſſe qð ẽ pᷣcipuũ.pᷣcipuũ aũt iĩ vera caritate eſi alterũ velle diligi vt ſe. ꝙᷓdiu em iſte ab alio ſolus diligit:precipue dulcedinis ſue delicias ſolꝰpoſſidere videt᷑. Silꝛ ⁊ aliꝰ qᷓdiu ↄdilectũ nõ habet: pᷣcipui gaudij ↄmũione caret. vt aũt vterqʒ poſſit iſtiꝰmodi delicias coĩcare: opoꝛtet eos ↄdilectũ habẽ.ſ.ſpinſct᷑m. Hinc ẽ ꝙ ſicut fili dꝛ di⸗ lectus a pꝛe:ita ſpũſſctus ↄdilectꝰ.vñ magis euidenteꝛ poſſumꝰdicere ſᷣm rich. ꝙ ſicut ratõ generatõis filij a pr̃e eſt ſũma dilectõ:ita ratõ ꝓceſſionis ſpũſſcti eſt ↄdi lectio. Ratõe em̃ ſũme dilectõis que intelligit᷑ ĩ ꝑſona pr̃is eſt ratõ generatõis:ↄdilectio vᷣo ſũma q intelligit in ꝑſonis pr̃is ⁊ filij eſt ratõ ꝓceſſionis ſpũſſcti abeis. Vñ rich.qñũ vnꝰalteri amoꝛẽ impẽdit.⁊ ſolꝰſolum dili git. dilectõ quidẽ eſt: ↄdilectõ nõ Guede duo ſe mu tuo diligũt ⁊ iſtiꝰ in illũ:illiꝰ in iſtũ affectus diſcurrit. 7 quaſi ĩ diuerſa tẽdit:vtrobiq; quidẽ dilectõ eſt: ̊ ↄdi lectio nõ eſt.Condilectõ vo eſt cum a duobo diligẽtibo tercius ↄcoꝛditer diligit᷑ ⁊ ſocialiter amat᷑.⁊ duobo af⸗ fectus tercij amoꝛis incẽdio in vnũ ↄflatur. Ex his ita qʒ ptz e in ipᷣa diuinitate ↄdilectõ locum nõ haberet ſi duobo exiſtentibo tercia ꝑſona deeſſet.q Ad pꝛimũ er⸗ goobiectum dicendũ ꝙ non pꝛocedit ſpũſſctus a patre filio ſolum ex eo ꝙ ſunt vnũ vel ex eo ꝙ ſunt differen⸗ tes:ſed ex eo ꝙ differẽtes ſunt vnũ.ex eo em̃ ſicut dicit augu. ꝙ vnꝰ oiligens eũ qui de illo eſt:⁊ vnꝰ diligẽs eũ a quo eſt? etiã vterq; deus:terciũ ponere neceſſe eſt ſcʒ ipᷣm amoꝛẽ qui pꝛocedit de vtroq;.ſ.ſpm̃ſcim deũ.¶ Ad ſecũduʒ dicendũ eodẽ modo.q; pater ⁊ filius ſpirãt ſpi ritũſanctũ.non ſolum ſᷣm ꝙ deus vel ᷣm ꝙ pater ⁊ fili ns:ſed ſᷣm ꝙ pater ⁊ filius deus. FE dar S. N S. 0 1 Wuar A õ MNMueſtio. xluij. de veru tate diuinarum perſonarum. Pitulante diuina glra oſtẽſa pluralitate ꝑſonaꝝ diuina frum ratõe generatõis filij a pre:2 ra-⸗ tione ꝓceſſionis ſpũſſcti ab vtroq;. cõ⸗ ſequẽter oſtẽdenda veritas pſonarũ Ad qð ſic rich.in li.de trini:q tres ꝑſonas dicimꝰ ꝗd aliudꝙᷓ tres aliquos ſignificamꝰ. Cũ dicit ꝑſona pro certo intelligit᷑ aliquis vnꝰqui tamẽ ſit ratõnalis ſuba Cũ noĩant᷑ tres ꝑſone:abſq; dubio intelligũt tres alig quoꝝ tñ vnuſquiſq; ſit ſuba ratõnalis nature. Sʒ vtꝝ ſunt plures an oẽs vna eadẽq; ſuba:nihil inteſt qtũ ad pꝛietatẽ veritatẽq; ꝑſone.Cũ ergo ĩ diuino eẽ intelli⸗ gantur tres aliqui.ſ pr filius ſpũſſetus quoꝝ vnuſqſq; ſit ſubſtãtia ratõnalis.licet tñ nõ ſit niſi vna ſuba i di/ uino eẽ: illud nõ faciet differentiã quo ad veritatẽ ꝑpſo⸗ ne.ſunt ᷓ in diuino eẽ plures ꝑſone ᷣm veritatẽ. Se cũda ratõ rich.in li.de trini. ꝓpꝛietatẽ ꝑſonalẽ dicimꝰ ꝑ quã gqlibet ẽ vnꝰab oĩbo alijs diſcretꝰ.Si & pat᷑nitas 7 filiatõ ſint hmõi ꝓpꝛietates:qꝛ ꝑ ꝓpꝛietatẽ que ẽ pater nitas eſt pater vnꝰ ab oĩbo alijs diſcretꝰ:ſilꝛ ⁊ filiꝰ per filiatõeʒ ⁊c.⁊ ſic pater ⁊ filiꝰſunt differẽtes ꝑſonaliꝓ⸗ pꝛietate.erge differẽtes ꝑſone m veritatem.4 Tercia ratõ rich.in li.de trini.i Ahil aliud ẽ ꝑſona dinia quã habẽs diuinũ eẽ ex ꝓpꝛietate incoĩcabili.quẽadmodũ 2 ꝑſona hũana nihil aliud ẽ qᷓ habẽs hũanũ eẽ er ꝓpꝛieta te incoĩcabili.ſ̊ in diuinis.eſt eẽ ex ꝓpꝛietate incoĩcabi⸗ li qʒ ↄuenit pluribo.qꝛ ſunt ibi plures habẽtes eẽ erx ꝓ pꝛietate incoicabili.ſ. pr filiꝰa ſt pũſſctus.qꝛ eſt ibi ens nõ ab alio a quo aliꝰ:q̃ ꝓpꝛietas ↄuenit ſoli pri.ſilꝛ eſt ibi ens ab alio ꝑ generatõeʒz a qͥ aliꝰ p ꝓceſſionẽ qᷓ ꝓꝛie tas ↄueit ſoli filio.⁊ ẽ ibi ens ab alio ꝑ ꝓceſſionẽ a quo nõ aliꝰ.ſ.ſpũſſctus.ergo ĩ diuino eẽ eſt pluralitas ꝑſo⸗ narũ ſᷣm veritatẽ:cũ aliud ad ꝑſonaꝝ veritatẽ nõ req; rat᷑. Ad oppoſitũ tripler ẽ differẽtia. ſ. differẽtia q fa cit alietatẽ: ⁊ ẽ differẽtia q̃ facit altitatẽ.iteꝝ ẽ differen⸗ tia q facit alio mõ ſe habẽtẽ· Differẽtia m ſubaz facit alietatẽ ſiue aliud ⁊ aliud vel aliũ? aliũ. Differentia ſm accidẽs facit altitatẽ ſiue alteꝝ ⁊ alteꝝ. differẽtia m eriſtẽdi modũ facit alio modo ſe habentẽ.ᷣ in diui⸗ no eẽ nõ eſt differẽtia ſᷣm ſubſtãtiã:qꝛ nõ eſt ibi niſi ſub ſtantia vna.nec differẽtia ſᷣm accidẽs:qꝛ ibi nõ eſt acci deus. in diuino eẽ ſolũ eſt differẽtia ꝗᷓ facit alio mõ ſe habentẽ. differẽtia ꝑſonalis facit aliũ ⁊ aliũ: diffeꝛẽ tia q̃ eſt ĩ diuino eẽ nõ facit differẽtiã pſonalẽ. Et hoc etiã dicit Joh. dama. ꝙ ſolum eſt ibi differẽtia ſm mo dum exiſtẽdi.ergo in diuino eẽ nõ eſt pluralitas ꝑſona rum ſcᷣm veritatẽ. ¶. Secũda ratõ dama.in oĩbo ↄue⸗ niũt pater 2 filius? ſpũſſctus p̃ter igeneratõeʒ 7 gene ratõeʒ ⁊ pꝛoceſſionẽ.ſed iſta nõ faciunt differẽtiaz que faciat aliũ? aliũ:quia ſolum faciunt differre ſᷣm rela⸗ tionem:ergo ſolum ꝑ modum ſe habendi:ergo nõ ẽ ve⸗ re pluralitas in eſſe diuino ꝑſonarũ. Confirmatio vᷣo axporens harum rationum bec eſt. quoniq vna eadẽq; plona poteſi alio ⁊ alio modo ſe habere. Sed in diui⸗ ms ſola elt differentia 'm modum ſe habendi: quia nõ elt ibi differentia niſi ſcdᷣm relationem vt vicit augulſ. z7 ſancti omnes. ergo in diuino eẽ non eſt vere plurali⸗ tas pſonalis. maioꝛ patet in ꝑſona bominis qm̃ idem poteſi eẽ dexter 2 ſiniſter reſpectu diuerſox. 4 Tercia ratio rich.in li. de trini pſona ſcm ſubſtatiam dicit ſubſtantiã ſignificare videt᷑.ſi ergo in deo nõ eſt plura⸗ litas ſubſtãtie ergo nec eſt ibi vera pluralitas perſone Quarta ratõ boeciꝰↄtra neſtoꝛiũ ĩ li.de duabo natu⸗ ris ⁊ vna ꝑſona xp̃ᷣi.ꝑſona eſt ratõnalis nature indiui⸗ dua ſubſlatia. vbi ᷓ erit indiſtãtia ſube indiuidue ⁊c. erit 2 m veritatem indiſtantia perſone ſi ergo in deo — ind goeſt falitae hiudun 1441 ceata⸗ naneſ epſe ſopan geltn orute⸗ pekis unp mnnoͤt cinani nio ſt Nuonzet ſhgnite toen ſprelto⸗ ind ſtd epſone ſcranen fnity rtian un et Wrorn wrſet ſglita noſie on fa gen hetnrei uipſet ſohepſ⸗ ſenryte ſepon eponen ſeniino Muinisan ſblentii ſecdllin ſchenon folnng 0 for pion ſantoy ſtſtnti⸗ ſeidf rta noe Eupne ſonpen fPhaden nde Pri⸗ nſg m flir leebe labe tethe ſün unt io ſi rer ſonmn di ntmn Nneſtio eſt indifferẽtia ſuſtãtie indiuidue ratõnalis nature: in deo eſt indifferẽtia ꝑſone.ſi ergo ponat᷑ ibi ꝑſonał plu ralitas nõ tamen eſt vera.⁊ ꝙ indiuina ſubſiãtia ſit in diuidua ptʒ:qꝛ eſt vna numero ens ꝑ ſe ab alijs diſtin⸗ cta.¶¶ Si dicat᷑ ꝙ datur illa diſtinctio ꝑſone de ꝑſona xluij. ſubſtãtie.ſicut em̃ pluralitas ſubſlãtie non tollit vnita tem pſone:ita nec pluralitas ꝑſone vnitateʒ tollit ſub⸗ ſtantie.vnde rich.in li.de trini. Cum dicunt᷑ tres ꝑſone intelligunt᷑ tres aliqni quoꝝ vnuſquiſq; ſit ſubſiantia ratõnalis nature.ſed vtꝝ ſunt plures ſubſtãtie an oẽs ſnndin creata nõ de increata. Contra.qꝛ Moeciloquit ibi cõ⸗ vna eadẽ ſubſtãtia nihil intereſt ad ꝓprietatem verita⸗ ſaptnn tra neſtoꝛiũ qui diuidebat ꝑſonam xpᷣi ⁊ dicebat duas tẽq; ꝑſone.ſicut em̃ eẽ ſubſiatialiter aliud ⁊ aliud non bnng cö5 eſſe pſonas in xpo Fimn duas naturas.ſen pꝑſona xp̃i eſt tollit vbiqʒ veritatẽ ꝑſone:ſic eẽ ꝑſonaliter aliũ ⁊ aliuʒ ins gſnni pſona increata: ergo ⁊ diffinitõ illa datur ð ꝑſona in⸗ non ſeindit vbiq; vnitatẽ ſubſtantie.exemplum. In bo nudipen creata. ¶ Qunta ratõ. vbi nõ eſt indiuiduũ ratõnalis mine nec ſubſtantia ꝝ pluralitas diuidit ibi veritatem igeng nature ibi nõ eſt ꝑſona.ſed in deo nõ eſt indiuidnũ ra⸗ vel vnitatem pſone: nec pluralitas pſonaꝝ diſſoluit hᷣ böniaſie tionalis nature:ergo in deo nõ eſt ꝑſona.ergo nec ꝑſo⸗ vnitatem ſubſiantie.ꝓ hoc patet ſolutio ad terciam et ſüitmit narum pluralitas hm veritatẽ.minoꝛ ptʒ.qꝛ indiuidu quartam ⁊ vltimam ratõeʒ in cõtrarium.tamẽ ſolutõ nnn Ge um nõ eſt niſi vbi eſt inuenire diuiquũ ſibi rũdens.qꝛ vltime ratõnis melius apparebit in ſequenti ſolutione. lineſii indiuiduũ dicit᷑ reſpectu diuiqui ſicut ſoꝛtes reſpectu Ao pꝛimam ratõeʒ in cõtrarium.dicendũ duplex l bomis.ſed in deo nõ eſt inuenire diuiduũ velut vle. vñ eſt differentia relatõnis vel modi exiſtendi. vna eſt acci vrnnſt diuinuz eẽ non eſt vle nec pticulare ſicut alibi pꝛobat᷑ Antalis ⁊ hec nõ focit alium. Alia eſt naturalis ? hec na ſubai relinquit᷑ ergo ꝙ in diuino eẽ non eſt eẽ ꝑſone.¶ Sex⸗ facit alium ⁊ alium: ⁊ ita differentiaʒ ꝑſone in natura rlatepio ta ratio augn.in li.de trini.de inuentõe ꝑſone in diui⸗ ratõnali.⁊ hec differentia modi exiſtendi eſt m ratio⸗ itati4Ge nis vult dicẽ ꝙ inuentũ eſt hoc nomẽ in diuinis.ſ.ꝑſo⸗ nem oꝛiginis. Fm ꝙ dicimꝰiſte habet naturam non ab nglidign⸗ na.nõ vt diceret᷑:ſed ne taceret᷑.impꝛopꝛie ergo dicunt᷑ alio a quo alius. iſte habet naturam ab alio p genera⸗ iprinins tres pſone in diuinis. Septima ratio.eſt oꝛdo eſſen tionem:iſte ꝑ pꝛoceſſionem.hic em̃ oſtenditur differen⸗ kqpeipele tiarum: 2 eſt oꝛdo ꝑſonaꝝ. ⁊ in quolibet illoꝝ oꝛdinuʒ tia ſm ratoõnem oꝛiginis nature que eſt in habendo na lliafübe inuenit᷑ pꝛimũ. Mam in oꝛdine eẽntiaꝝ inuenit᷑ pꝛima turam ab alio. hec aũt differentia neceſſario faeit aliũ ſonel eſſentia ſcʒ diuina eẽntia.ſiłꝛ in oꝛdine ꝑſonaꝝ inueni⸗ alium. vnde dicit Anſelł.impoſſibile eſt nec intelleciꝰ tneſnn tur pꝛima ꝑſona. ſ. diuina ꝑſona. ſed d nobilitate pri⸗ capere poteſt illũ qui de alio eſt eẽ illum de quo. 7 80 ndini me eẽntie eſt ꝙ non oↄpatit ſecum aliam eẽntiam vel na bec differẽtia facit differẽtiam ꝑſonaꝝ in diuino eẽ.de gbintnutir turam. ergo de nobilitate diuine ꝑſone eſt: nõ ↄpatia pꝛima do diſſerẽtia pꝛocedit ratõ:nõ de iſta. ĩmo poſi⸗ mhännn tur ſecum aliam ꝑſonam. nullo ergo mõ pot poni pln⸗ to oꝛdine oꝛiginis:impoſſibile eſt ꝙ illi duo ſint vnus unici ralitas ꝑſonalis in deo ſm veritatẽ. ĩmo vna ſola pſo⸗ pñt tamen eẽ in vnũ.ꝓ hoc ptz ſolutõ ad ſedam ratõeʒ beigi na ſicut vna ſola eẽntia.¶ Octaua ratõ cuʒ dico pater Ao quints ratõeʒ. dicẽduʒ ꝙ rich. illã diffinitõnem gaa dico naturã ⁊ pono ꝑſonam diuinaʒ. O. ergo hec pſo⸗ boecij te ꝑſona coꝛrigit in li.de tri.iiij.dicens ꝙ nõ ẽ ꝓ⸗ akftin na generet 2 multiplicet ſe in aliam ꝑſonam. aut h̊ de⸗ pꝛia diuinis ꝑſonis.qꝛ ſuba ꝓpꝛie nõẽ in diuinis ſuba lif ſi betur ei ratõe ꝑſone:vel nature. Qon ratione nature: em̃ ꝓpꝛie dicit᷑ qꝛ dat ſubſiſtẽ.h̊ ꝓpꝛietates ille q̃ faciunt aſniri quia ſic eentia generaret.qdð eſt incõueniẽs.ſilꝛ nec ra⸗ 7 diſtinguũt ꝑſonas nõ dant ſubſiſtẽ ꝑſonis ł̊ exiſtẽ.⁊ neſtenimn none pſone.quia non eo quo eſt pater generat:ſedeo qͥ ꝓpter h dic ꝙ pſone rectiꝰ dicũt᷑ exiſtẽtie qᷓ ſube.⁊ in H inülmin generat eſt pater. ergo nõ eſt in patre aliquid rõe cuiꝰ Apꝛie ↄſiderauit qꝛ ĩ boc noĩe exiſtẽtia erpᷣmit᷑ oꝛdo na⸗ unihg bec ꝑſona generet ſe multiplicet.ſed ab bac generatõ ture ſiue oꝛigis. Vñ exiſtetia dicit᷑ q̃ſi exens ⁊ exiſtẽ.i. ſnfiſef ne pꝛonenit pluralitas pſonalis: videt᷑ ergo non eſſe in exeſſe. vt hoc qð dicit᷑ exeſſe:ↄpꝛehẽdit eẽ ex alio alium irrinfſn eſſe oinino pluralitas pſonalis.4l Nona ratõ/ pſona ĩ etiã ex alio eẽ in aliũ.⁊ ſcdᷣm pᷣmum modũ ↄpꝛehẽdat hnſbzfel diuinis aut dicit᷑ ſm ſubſtantiã aut pᷣm relatõeʒ.ſi ſᷣm eriſtẽtia ratõeʒ ꝑſone ſm modũ ſecũdũ ratõeʒ eſſentie. Offnmt ſubſtanti:ergo difierentia ꝑſone faciet differentiã eẽn VItẽ dixit rich.⁊ ↄſideranit ꝙ nõ ꝓpꝛie erat indiuiduũ ĩ Pgoffin lie qð eſt incõueniens.ſi ᷣm relatõneʒ:ergo differentia diuinis.qꝛ in deo nõ ẽ vle nec ꝑticulare.qꝛ ſi ꝑniculare niknndin pſone non faciet alium ⁊ alium ſed alio modo ſe babẽ eẽt ĩ eo foꝛma ꝑtita.⁊ iõ nec indiuiduũ. Itẽ indiuiduũ ektünfſt iẽ ſolum.· qð nõ facit vere pluralitateʒ ꝑſone in deo:er⸗ dẽ rſpet᷑u diuidui ꝓpt h̊ loco eiꝰ qð eſt idiuidua: poſuit zinnicli go nõ eſt vere differentia ꝑſonalis ĩcoĩcabił dicẽs.ꝑſona ẽ rõnabil nate incoĩcabił exiſtẽ rtnimit Bolu tio Dicendum pꝛimo ad iſtud vltimũ tia. Dicimꝰtñ ꝓpt oppoſitõeʒ ꝙ ſuba pt dici a ſubſiſten ali . pm rich.in li.de trini.fideliteꝛ fate do:⁊ ſic ꝓpꝛie nõ ↄueit deo.vel pt᷑ dici ſuba magjs laꝛge ſnalE mur pſonas in diuinitate pm ſubſtantiã dictas: a⁊ ſub⸗ ſcʒ q̃ſi ens ꝑ ſe:⁊ ſic ↄueit deo ꝙ dicat᷑ ſuba.hec eĩ rõ eſt ferätufton ſtantiaz ſi ignificare plures ibi ꝑſonas:⁊ non plures dignitatis ſube.ſ.ꝙ ſit ꝑ ſe ſtans ⁊ ĩ ſe fira.Siłꝛ idini⸗ raktnee ſubſtantias eẽ. quia ſunt ibi plures habẽtes vnũ ⁊ idẽ duũ pr dici qð vni ſoli ↄueiĩt.vel qð ẽ vnũ ſolũ.pᷣmo mõ inche eſſe indifferens ex differenti ꝓpꝛietate vnita itaq; ibi eſt indiuiduũ ↄueĩt ꝑſonis diuis:pᷣ nõ eẽntie diuĩe.qꝛ eẽn⸗ Natigrlen iurta modum eẽndi. vnitas eentie qꝛ vnũ indifferẽs eſt tia diuĩa ñ ↄueit vni ſoli ĩmo tribo ꝑſonis.⁊ ſic dẽ ꝑſo⸗ firangze eſſe plures ꝑſone qꝛ plures exiſtẽtie.verbigr̃a.Cũ dico na diuĩa indiuidua ſuba.ſcðo mõ ↄueĩt ĩdiuiduũ diuĩe nefnte pſonã patris:dico habentẽ diuinũ eẽ non ab alio.⁊ a qͥ eẽntie ſ̊ ñ ꝑſonis.qꝛ eẽntia ẽ vna ſola: ſ̊ ꝑſonis ñ ↄueĩt tondid aliꝰhabet idem eẽ ꝑ generatõeʒ:aliꝰpo ꝑ pꝛoceſſionem eẽ vnũ ſolu.¶ Ad ſextã rõeʒ dicẽdũ ſᷣm boeciũ in li.de rnatote tum dico filiũ:dico habentẽ diuinũ eẽ idem ab a lio ꝑ duabo natuꝛis ꝗ dic oꝛigieʒ hꝰvocabuli ꝑſona dicẽs.ꝙ i mneui, generatoeʒ 1 a quo alius ꝑ pꝛoceſſionẽ. Cum dico pſo⸗ apud grecos idẽ erat ꝓſopon qð ꝑſona.⁊ ꝓſopon drĩ a Gedind nam ſpuſſcti: dico babentẽ idem eſſe dininũ ab alijs. ſ. ꝓ qð ẽ añ.yvł in et ſopos qð ẽ facies:q̃i añ faciẽ.⁊ ſume Ndignian⸗ patre ⁊ filio ꝑ pꝛoceſſionẽ. Eſt igitur idem eẽ patris et bat᷑ ꝓſopon ab hoĩe laruato ꝗ ponebat laruã añ facieʒ zdiätng filij ⁊ ſpuſſancti eẽ diuinü: differẽtes tamẽ 2 incoicabi⸗ ad repᷣſentãdũ aliquã certã ꝑlonaʒ.⁊ ſic dicebat᷑ ꝑſona te gut les ho tMmietates. Si ergo nihil aliud eſt eſſe pſone qᷓ a pſonãdo. vñ ꝑſona ĩ illa ſigficatõe dicebat᷑ laruatuʒ insgͦnn habẽ degfetc all naiie ex incoicabili ꝓpꝛietate: opor vel repñtatiuũ alicꝰcerti.vñ ab h̊ erat nomẽ pſone traſ 14E erte N ponẽ ꝙ harer ſona. filius ẽ pſona.et ductũ. Sʒ alio mõ dic ipᷣe dr ꝑſona rõnał nate indiui⸗ gimnon ititn us. Et qꝛ eſt ibi habere eẽ diuinuz ex tribo ꝓpꝛie⸗ dua ſuba ⁊ ſic ꝓpꝛie dꝛ pſona.qꝛ dic ipe.ſi ꝑſona ĩ ſolis tolpin ati in gibabilldo⸗ neceſſario opoꝛtet ibi eẽ tres ꝑſo⸗ ſubſtatijs ẽ: atq; i hbis rõnabilibo ſubaq; ois nat᷑a Enec ineſchhe un G “ diuino eẽ: pluralitas eſi ꝑſonaruʒ ĩ vniueꝛſalibo h̊ tm̃ diuiduis rꝑta.ↄſtat ꝑſone ẽ diffini⸗ intun uin veritatẽ. Se m boc 5 dicenc. ꝙ licet pſona ſubſta tõ rõnał nate idiuidua ſuba pᷣmo ꝗ̊ mõ ſi accipiat᷑ ꝑſo urntli iam dicat 2 m ſubſtatia dicat:nõ tamen vnitas ſube na ĩ diuĩs trãſſumptiue vł metha phoꝛice dꝛ.⁊ ſic logẽ niri, ponit vnitatẽ ꝑſone:nec pluralitas ꝑſone pluralitateʒ aug·ſ.rferẽdo ad oꝛiginẽ hꝰ noĩs ꝑſona.tñ inqtũ reci⸗ n M aes . Nl. 2 Pnas e ven S *6* hv p⸗n Pbhn A6 Q A1* P „* ſy do SEXKN 3 ◻t ee (2.☚ι Bnd . ſtca de ſoy pitur ꝓ ratõnali ſubſtãtia põt dici ibi..l Ad ſeptimaz ratõeʒ dicẽduzʒ qꝙ; pluralitas nature oñdit im ꝑlectõem nature vel eẽntie ꝑſone.qꝛ ſi habẽt eſſentiã ſibi ↄſoꝛtẽ q̃ nõ eſſet ipᷣa vel ab ipa:hoc eẽt impfectõ 2 defectoin ipᷣa qꝛ vna ceeſſet alij: ſic ptz ꝑ aucteʒ boecij ſupᷣdictã.etia diſcrepãt bona ⁊c.ſᷣ hoc oñdit ꝑfectõeʒ ꝑſone ⁊ natuꝛe diuine cuiꝰ ẽ ꝑſone ꝙ babeat ſoꝛtẽ ꝑſonã.⁊ hoc ratõe ſũme caritatis q̃ eſt in deo:ꝑfeeta aũt caritas nõ eſt in vno ſolo ĩmo neceſſario ẽ in pluribo.¶ Ad octauã rõeʒ dicẽduzʒ ꝙ; G̊ nomẽ pater põt ſumi adiectiue vel ſubſiã⸗ tiue. Adiectiue ſumptũ nõ dicit ypoſtaſim ſᷣ ſubſtãtiue ſumptuʒ. qꝛ dicit ens nõ ab alio.ſi ̊ ſumat᷑ adiectiue: ſic nõ eo ꝙ ẽ p̃ generat:ſᷣ eo ꝙ generat ẽ pr.ſi ſubſtãti⸗ ue:ſic ſtat ꝓ ꝑſona ⁊ ſic eo quo eſt pater generat. BGe d vlteri?contra pᷣdicta obijcit᷑. qꝛ vbi⸗ cũq; inuenit᷑ natuꝛe rationa lis indiuidua ſubſtãtia: inuenit ꝑſona q; bec ẽ ratõ ꝑſo ne.ꝑ̊ in deo ĩ angelo in hoĩe inuenit᷑ ratõnalis natuꝛa ſiue ratõnalis indiuidua ſubſtãtia ⁊ ꝑſone.aut q̊ ßm ratõeʒ vnã dicit᷑ ꝑſona ĩ his:aut ſᷣm diuerſas. Mõ ſᷣm diuerſas vt ptʒ:qꝛ ᷣm pᷣdictã ratõem in ipᷣis inuenit᷑ qꝗᷓ eſt ratõ ꝑſone ꝓpꝛie.ergo ſᷣm vnã.ſ̊ ↄſtat ꝙ in hoĩe dif⸗ fert ꝑſona a ꝑlona ſm ſubſtãtiã ⁊ ſitꝛ in angelo: ergo ĩ diuinis differt pſona a ꝑſona ᷣm ſubſtãtiã.vᷣ in deo nõ eſt differẽtia ſubllãtie:̊ nec vera pluralitas ꝑſone.aut ſi dicat᷑ ꝙ nõ m vnã ratõeʒ ẽ in his ꝑſona:querit᷑ qᷓ ſit differẽtia. Agd hoc intelligẽduʒ ẽ m ꝙ dicit rich. de ſancto vict. in li.de tri. In diſcernẽdis itaq; ꝑſonis opꝰ eſt vt arbitroꝛ gemĩa oſideratõe.vt ſciamꝰ videlicet q̃ le quid ſit ⁊ vnde habeat eẽ.vna iſtaꝝ ↄſideratõnũ ver ſat᷑ in diſcernẽda rei qualitate.alia vᷣo verſat᷑ ĩ inueſti⸗ anda rei oꝛigine. Ad illã ꝑtinet diligẽter querẽ ꝗd ſit ibi cũ quibo ↄmũe:quid generale quid ſpãle: quid de⸗ niq; ꝓpꝛiũ aſſignate nature.ad iſtã ꝑtinet ſubtilit inda gare hocipᷣm qð ẽ. Vñ habeat eẽ a ſemetipᷣo an aliũde. 7 ſi aliũde qᷓ; a ſeipo vtꝝ mõ iſto vel illo vel alio quocũ⸗ qʒ exiſtẽdi mõ.variari nãq; põt exiſtẽtia ſiue ꝑſona ſᷣm ſolã rei qualitatẽ:aut ſᷣm ſolã rei oꝛiginẽ: aut ᷣm vtri⸗ uſq; ↄcurſionẽ. Scðm ſolã rei qualitatẽ variat᷑qñ plu ribo ꝑſonis ẽ vna eadẽq; oꝛigo ꝑ oĩa: ſingulis tñ ſingu laris ꝓpꝛiaq; ſuba.pluꝛes naq; ſube oĩno nõ pñjt eẽ ſine differẽti q̃litate.i.ſũoꝛma.ẽ at᷑ talis variatõ exiſtẽtie ſᷣm ſolã q̃litatẽ:nil varietatis babẽs ſᷣm oꝛiginem. Scom ðo ſolã oꝛiginẽ ẽ illa varietas exiſtẽtie.qũ pluribo ꝑſo⸗ nis ẽ vnũ idẽq; ⁊ indifferẽs eẽ.inuemũt᷑ tñ ſᷣm oꝛigineʒ mutuã ad ſeinuicẽ differẽtiã habẽ:tam ſᷣm rei q̃litateʒ q; ſᷣm eiꝰoꝛiginẽ variat᷑ exiſtentia vbi ſingulis ꝑſonis ẽ ſuba ſingularis ⁊ ꝓpꝛia:⁊ oꝛigo diuerſa.q Dicẽdũ q̊ ꝙ; in vna natura ẽ differẽtia ꝑſone ad ꝑſonã ſcᷣm vtrũq; modũ.qꝛ ſᷣm oꝛiginẽ differt hõ ab hoĩe ⁊ Fᷣm ꝓpꝛiã ſub⸗ ſtãtiã. Elñ dicit ĩ hũana ꝓcerto natura vbi vnꝰẽ pr̃ plu ribo.alia ẽ tñ pat᷑ne ſube ðciſio vñ ꝓagatꝰẽ vnꝰ⁊ alia vñ aliꝰ. In angelica aũt natura nulla ẽ ꝓagatõ:p ſola ſimplerqʒ creatõ.Eſt &̊ ſinguloꝝ ſimul ⁊ oiĩm vnũ ſolũ indifferẽſq; pᷣncipiuzʒ. ſunt aũt tot ſubſtãtie quot ꝑſone ⁊ ꝓpter hoc vult ꝙ in angelis nõ eſt differentia perſone ad ꝑſonam ᷣm oꝛiginem: quia oẽs ꝑſone angeloꝝ ha⸗ bent vno modo oꝛiginem.ſ.per creationem. eſt tamen ibi differentia pᷣm qualitatem qꝛ ſᷣm pꝛopꝛiam ſubſtan tiam differt angelus ab ãgelo.in diuina vᷣo natura cir⸗ ca oꝛiginem ſolam opoꝛtet querere perſonarum exiſtẽ⸗ tiarũq; differentiam. cum ergo ſit differentia perſone ad perſonam ᷣm oꝛiginem ⁊ qualitatem: ⁊ hec eſt ma⸗ xima vt in homine.⁊ ſ̃m qualitatem ⁊ non ᷣm oꝛiginẽ 7 hec eſt mima ⁊ hec eſt in diuinis perſonis.⁊ ſic nõ eſt ſimile de diuinis ꝑſonis ⁊ alijs. Queſtõ. xlv. de numerodi uinarum perſonarum. Onſegquẽter queri tur de numero ꝑſonaꝝ in trinitate cir ca qð pꝛimo querit᷑ an ſit ponere nũe⸗ rum in perſonis diuinis.Scðo an ſit numerus in tꝛinitate ſiue in diuino eẽ ſᷣm modum quo ponimꝰin creaturis.Tercio an ſit ibi numeꝛus alio modo:ſuppoſito ꝙ nõ ſit ibi ille numeꝛꝰ. NQuarto ꝗd numerat ibi an.ſ.ſit ibi numerꝰreꝝ ſolum vel rõnũ.⁊ ſi reꝝ:an ypoſtaſuz vel relatõnũ ſolũ.Qui⸗ to vnde ſit ibi ratõ numeri.Sexto an ſit ibi numerꝰ ſi⸗ nitus vel infinitus. Septimo an poſſit ille numerꝰeſſe in pancioꝛibo ꝙᷓ ſit vel in ꝑpluribo. Membrũ prunũ DO pmũ ſic ꝓcedit᷑ ⁊ querit᷑.xtꝝĩ diuis ꝑ⸗ ſonis ſit numerꝰ. Ad qð ſic dyoni.in li. de diuĩs noibo loquẽs de deo dic. ipᷣm eſt pᷣncipiũ ⁊ cã ⁊ oꝛdo ⁊ numerꝰ ꝓpt᷑ qð vni tas q frat᷑nitas. Relinꝗt᷑ igit᷑ ꝙ ĩ diuino eẽ ſine i diuĩs pſonis ſit nũerꝰ. ¶ Scda rõ cũ ſit ſuba coĩcabił ⁊ incõ⸗ mũicabilis:ſiue coĩs ſuba ⁊ ꝓpꝛia.magis ↄſeqꝗt᷑ numerꝰ ſubaz. pꝛiã qᷓ amunẽ.ſi ꝗ̊ diuia eẽntiaẽ vt ſua cois:p⸗ ſona vt ſuba ꝓpꝛia:magis ↄſeꝗt᷑ nũerꝰ pꝑſonã ꝙ eẽntiã.ſi gᷣpluralitas eẽntiaꝝ facẽt numeꝝ ĩ deo:li eſſet in eo: multomagis pluralitas ꝑſonaꝝ cũ ibi ſit facit nüeꝝ. Ald oppoſitũ boeciꝰin li.de tri· veriſſime vnũ ẽ i quo eſt nullꝰnũerꝰ.ᷓ cũ diuinũ eẽ ſit veriſſime vnum:in ipo nullꝰẽ nũerꝰ.in diuĩs & ꝑſonis nõ eſt nũerꝰ.q¶ Scðarõ ambꝛo. ĩ li.de tri. In deo nũꝗᷓ totalitatẽ ponimꝰ:qꝛ nee nũerꝰnec quãtitas c.ij Tercia rõ ẽ᷑.nõ ↄſtituit᷑ nuerus niſi ex vnitatibo diffeꝛẽtiũ ſubaꝝ.Añ ex vnitate hũani tatis ⁊ vnitate quãtitatis ⁊ vnitate qlitatis nõ ↄſtituit nũerꝛĩ ſoꝛte.cũ ipᷣe ſit hõ ⁊ quãtꝰ q̃lis:qꝛ nõ ẽ differen tia ſubalis iſtaꝝ vnitatũ.ĩmo ſũt vnũ ĩ ſubiecto qð eſt ſuba.⁊ iõ vnũ nũeꝛo ẽ ſoꝛtes ⁊ ſoꝛtes q̃ł ⁊ ſoꝛtes q̃ntꝰ.ſᷣ ex ſoꝛte ⁊ platone ↄſtituit᷑ nũerꝰ qꝛ ſũt vnitates drñtia⸗ rũ ſubaꝝ. Si ẽ vnitates ꝑſonales ĩ diuio eẽ ñ ſũt ſuba⸗ rũ differẽtiũ: ñ faciũt ĩ diuĩo eẽ nũeꝝ ĩ deo ꝗ̊ nõ ẽ nũe ro. ꝗ¶¶ Quarta rõ ſi qrat᷑ q̃re ſoꝛtes ⁊ plato ſũt duo bo⸗ mĩes.rõ aſſiẽbit᷑ qꝛ due hũanitates ipoꝝ: vł qꝛ foꝛma ſubalis młtiplicat᷑ ĩ eis.̊ ſi hec cã ẽ.ꝗ vbi ñ erit foꝛma ſubalis mitiplicata ñ erit nũerꝰ. ̊ vna ẽ foꝛma ſubalis nõ młtiplicata ĩ diuis ꝑſonis:q̊ ibi ñ ẽ nũeꝛꝰ.Et h ẽ qð diĩc boeciꝰ.⁊ exinde trahit᷑ regła thbeologoꝝ..Oõ hʒ lo⸗ cũ diſlictõ vbi ex diuerſis cauſis ñẽ vnio. Sol.dicẽ⸗ dũ ꝙ ĩ diuis ꝑſonis ñ ẽ nuerꝰſimpl⁊ ⁊ ꝓpꝛie.qꝛ nõ ẽ ibi dꝛñtia ſᷣm ſubam:ſᷣ ẽ ibi vt nũerꝰ.⁊ iſtð videbit᷑ poſtea pleniꝰ. vñ ẽ ibi nũerꝰ cũ additõe ⁊ ñ ſimplłꝛ.vt.ſ. dicat᷑ nũerꝰꝑſonaxꝝ ſiue latõnũ aut nũerꝰtnitatis.Et roes q̃ oñdũt ꝙ ñ ſit ibi nũerꝰ: ꝓcedũt ð nũeꝛo ſimpl: ꝗẽ ex vnitatibo differẽtibo 'm ſubaʒ. rões alie ſm aliũ nũ Ad pᷣmũ tñ dðm vt ĩtelligat᷑ ꝗd intẽdit dicẽ dyo. ſi cut dĩc boeciꝰĩ li.de tri.duplex ẽ nũerꝰ.ſ.nũerꝰnũerãs: 7 nũerꝰnũeratꝰ.deꝰg̊ ñ dẽ nũerꝰnũeratꝰſᷣ nũerꝰnume⸗ rãs:qꝛ ipe dinũerat oĩa.vñ dẽ nũer ꝑ cãm.4· Ad ſcoᷣm ↄcedẽdũ ꝙ ñ ſeꝗt᷑ ꝙ ſi pluralitas eẽntiaꝝ ĩ deo ſi ibi eẽt facet nũeꝝ ſimpłꝛ:q; ꝓpt᷑ ̊ pluralitas pſonaꝝ qꝛ nüeꝛ? ſimpłꝛ exigit vnitates differẽtes ſᷣm ſubam:qꝙ ibi eẽt ſi eẽt pluralitas eẽntia.nõ tñ eſt cũ pluralitate ꝑſonaꝝ iĩmo eſt ibi omimoda vnitas eẽntialis.⁊ ideo non faci⸗ unt ꝑſone diuine numeꝝ ſimpliciter: ſed numeꝝ cũ de⸗ termiatõe vel additõe.⁊ hec debẽt ratõ ↄcludẽ. Membꝛũ ſecundũ Ecũdo q̃rit ſuppoſito ꝙ in diuino eſſe ſit aliquo mõ nũerꝰ ꝑſonaꝝ.qrit᷑ ſi ẽ ibi nu⸗ merꝰ ꝑ vniuocatõz cũ creat᷑is.hᷣ e ſi ẽ ibi vere nũ erꝰſiẽ ĩ creat᷑is.Ad qð ſic boeciꝰdiffinit nüerũ dicẽs · ũerꝰẽ aceruꝰex vnitatibo pfuſus. ſed cuz dicit B6 *6 2„ . A. „ ßr⸗ A MWece fut colli Puine lüda duol gnits ſonis ti fiſi 16681 ſeri⸗ kora inſon albn ſicut ho⸗ ſee lade i G t hhit tort ſisde⸗ ſani ino⸗ ſöͤfu lan⸗ ſon llaa (Se ctioni loen ue ſolen aunen ſbeñt⸗ ic⸗ Pinnne nol berbis hllte ſa. G moent accid nis ſſo titasne in dini Mnoſe lungii Niuſtz nd.E ſinn enat ſiſto⸗ ſani linn teeg Untn lſihi⸗ Pali⸗ de⸗ tatis Pnita umit Unenn füyn wꝛn NAuinis Utyr diiſtninii RNE oſtilmne ſihnce⸗ ſoifnil dſieſtne ſifetnin lnemiiin neymnnĩ en Ga, ehoninhgn oſiuik üne rniarlin tisnoſ genoidifn ſubiero zſoresiſe⸗ itates dffn eeßſütſihn xognͤiſi⸗ ſüt duobe pleorm ſent ſoma mmaſubalis Chea . Gwl⸗ nie cetit ndebtkſotn plnektſdi niis i⸗ bſinptti⸗ ndline W in ng i clen olibiei agglüch aieone Cororſe⸗ erahn ce⸗ . o incſi ſſihinn philit fnuan vc . Ma — ₰ c, 2 NMueſtio pater ẽ vnus.filius ẽ vnꝰa alius:ſpũſſctẽus ẽ vnꝰ aliꝰ: colligit᷑ aceruus triũ ex vnitatibo pdictis. ergo ẽ vere numerꝰꝑ diffinitõeʒ numeri ſicutẽ in creaturis.⸗. Se cũda ratõ.vbicũq;ẽ dicere vnitatẽ ⁊ vnitatẽ:eſt dicere dualitatẽ. ergo ibi ẽ dicere vnitatẽ ⁊ vnitatẽ ⁊ terciam vnitatẽ:ibi ẽ dicere teꝛnariũ.ſ̊ ita ẽ dicere ĩ diuinis ꝑ⸗ ſonis qꝛ ibi ẽ vnitas qua pater ẽ vnus:⁊ alia eſt ab iſta vnitas qua filius ẽ vnus:⁊ alia ab his tercia vnitas q ſpuũſſctus ẽ vnus.ergo recte ⁊ vere ẽ ibi numerꝰternari us.¶ Tercia ratõ.pluralitas ꝑſonaꝝ plus ponit ĩ nu merũ qᷓ pluralitas eẽntiaꝝ.qð ptʒ:qꝛ pluralitas eſſen tiarum pt eſt in vno numero vt pluralitas accidẽtium in ſoꝛte.nec ponũt ibi numeꝝ:ĩmo idem ẽ ſoꝛtes ⁊ ſoꝛ. albus grãmaticus muſicus. ſ̊ pluralitas ꝑſonaꝝ nõ: ſicut ptʒ de duobo angelis vel homibo.pluralitas ergo ꝑſonaꝝ vere facit numerũ in diuinis:ergo ĩ ꝑſonis ve⸗ re eſt numerꝰſicut ĩ creaturis. Quarta ratõ Rich.in li.de trin. Cum noĩant᷑ tres pſone.intelligũtuꝛ tres ali qui quoꝝ vnuſquiſq; ſit ſubſlatia ratonalis nature.et cũ dico ꝑſona:intelligit᷑ aliquis vnꝰ qui ſit rationalis ſubſtatia.vbi igit᷑ ſũt plures ꝑſone:ſunt plures aliqui vbi tres ꝑſone:ibi tres aliqui.Si ergo ternariꝰcõſti⸗ tuitur ex vno ⁊ alio ⁊ tercio:relinquit᷑ ꝙ ĩ diuinis ꝑſo⸗ nis vere ẽ numerꝰ. Ad oppoſitũ.ẽ differẽtia ᷣm ſub⸗ ſtantiã ⁊ ſm accidẽs ⁊ Fm relatõneʒ.pᷣma maioꝛ.ſcða minoꝛ.tercia mima.ſi ergo differẽtia vnitatẽ ꝑ accidẽs nõ facit numerũ ſimpłꝛ.ergo multominꝰdifferẽtia vni⸗ tatuʒ ſcdᷣm relatõeʒ.ſola igit᷑ vnitatũ differẽtia ſᷣm ſub ſtantiã facit numerũ ſimpłꝛ. ſ̊ hec nõ eſt ĩ oiuĩs b̊ ſolũ illa que ẽ ᷣm relatõeʒ: ergo nõ eſt ibi numerꝰſimplicit. ¶.⁊ mScda ratõ.ſola exiſtẽtia pluriũ in vno auffert diſtin ctionẽ ſᷣm numerũ:ita ꝙ illa plura nõ faciũt numerũ ĩ illo.ergo ⁊ multomagis exiſtẽtia pluriũ in vno que ſũt vnũ illud.Mã ſi in eẽ auffert ratõeʒ numeri:multoma gis eẽ vnũ alicui.ſᷣ pluralitas accidẽtiũ que inſũt ſolũ alicui: nõ facit numeꝝ ſicut pluralitas actus in ſoꝛte. Mõ em̃ ꝑ hoc ẽ numeroſitas ĩ ſoꝛte.cum ꝗᷓ ꝑſone diuĩe ſũt idẽ qð diuĩa eẽntia:multomagis nõ faciunt nec po⸗ nũt nummerũ in eẽ diuio.Et ↄfirmat᷑ hoc ꝑ exemplũ.po natur ꝙ ſoꝛtes ſit ſua grãmatica ⁊ ſua muſica.nõ ẽ ſoꝛ⸗ tes ex bis numerabilis:nec poneret᷑ numerꝰcirca ipᷣm. ergo ſilłr ex ꝑte diuinaꝝ ꝑſonaꝝ q̃ ſut idẽ qð diuĩa eẽn. tia. Sol.dicẽdũ ꝙ ĩ diuis ꝑſoms nõ eſt numerꝰſᷣm inuocatõeʒ cũ creaturis. In creaturis em̃ eſt numerꝰꝗ eſt accidẽs ⁊ quãtitas.hic aũt numerꝰnõ põt eſſe ĩ diui nis ꝑſonis.Vñ ambꝛo.dicit.ꝙ i diuĩs ꝑſonis nõ ẽ quã titas nec numerꝰ.hic aũt numerꝰẽ numerꝰſimpłꝛ.ideo in diuis nõ ẽ numerꝰſimpłꝛ:ſᷣ̊ numerꝰꝑſonaꝝ. Elt aũt ognoſcat᷑ meliꝰex quibo vnitatibo fit numerꝰſimplłꝛ no⸗ tandũ.ꝙ numerꝰẽ ex vno ⁊ vno.vnũ aũt eſt qð ẽ ĩ ſe in⸗ diuiſuz ⁊ ab alijs diuiſuʒ.⁊ hec ẽ tota ratõ vniꝰſiue vni tatis. Eſt ꝗ̊ ĩ quibuſdã inueire vnitatẽ ſᷣm hãc totã ra⸗ tionẽ vnitatis.vt.ſ.ibi inueiat᷑ vtrũq;.ſ.qdð ſit indiuiſũ inſe:a ab alijs diuiſibilis. Itẽ ĩ quibuſdã ẽ vnitas ſᷣm ꝑtẽ iſtiꝰratõis.ſ.qð ẽ ens indiuiſuz ĩ ſe ſolum: ſᷣ̊ nõ ab alijs diuiſuʒ. vnitates ĩ gbo vtrũq; inueĩt᷑ ſũt vnitates ſubaꝝ vt ſoꝛtes plato. vnitates aũt ĩ ꝗbo alteꝝ ſolũ ſũt vnitates pluriũ accidẽtiũ ĩ ſubiecto vno. vt grãmatica muſica i ſoꝛte ⁊ albedo ⁊ nigredo. Albedo em̃ ĩ ſe ĩdi uiſuʒ ?. nõ oↄtingit dicẽ ꝙ ſit diuiſa abalijs plene ſiue ab alio:qꝛ accidẽtia ꝑ ſe nõ ſũt ſed ĩ ſubſſãtijs ex aggre gatõe. illaꝝ vnitatu 2 vnitatũ qᷓ plene habẽt rõeʒ vni tatis: Dicẽquʒ ꝙ ſit numeꝛꝰſimpłꝛ.ſᷣ nõ ex alijs. he aut vnitates differẽtes ſuba ſiue differẽtiũ ſubſtantia r. qꝛ &vnitates diuinaꝝ ꝑſonaꝝ nõ ſũttales:ideo non faci unt numerũ ſimplꝛ vel ternaꝛiũ:ſ̊ trinitatẽ ſolũ.hoe eſt triu vnitatẽ. qꝛ tres ille vnitates ꝑſonales ſũt vna vni⸗ tas ⁊ nõ ſũt ternariꝰ ita ergo ptʒ q aceruus vnitatũ in diuinis ꝑſonis nõ facit numerũ ſimplꝛ ſieut ẽ numerꝰĩ . creaturis.⁊ cauſa dicta ẽ.¶¶ Ad pᷣma gratõeʒ dicẽduʒ. 1 — à P w. O Xlv. ꝙ numerꝰẽ aceruus vnitatũ ⁊c.hoc ẽ verũ vnitatũ que nõ ſũt vnũ nec inſũt vni.ſic nõ ẽ hic.ĩmo ĩ diuĩis pꝑſonis tollitur vnũ ⁊ vnũ maſculine ſolũ:que tñ ſũt vnũ neu⸗ traliter hoc ẽ vna eẽntia.⁊ ꝗpter hoc ĩ ipis dicit vnũ in ſe indiuiſuʒ.ſ̊ nõ ab alijs diuiſuʒ m eẽntiã: qꝛ ſũt vna eẽntia.qlj Ad ſcdaʒ ratõeʒ.dicẽduʒ ꝙ illa ratõ pꝛocedit tæ vnitatibo differẽtiuʒ ſubſtãtiaꝝ. vnitates aũt ꝑſona⸗ les ĩ diuis ſunt vna vnitas eẽntialis:⁊ ideo non pꝛoce⸗ dit ratio de illis.nec in eis eſt diſcretio que eſt ĩ nume⸗ ro ſimpliciter.q Ad terciã ratõeʒ qua obijcitur ꝙ plu⸗ ralitas pſonaꝝ plus ponit ĩ numerũ ꝙᷓ pluralitas eẽn⸗ tiarum.Dicẽdum ꝙ hoc verũ eſt vbi pluralitas ꝑſona⸗ rum ſupponit pluꝛalitatẽ eẽntiaꝝ.nõ aũt vbi eſt vnitas eſſentie in ꝑſonis.Qam ſicut plures eẽntie ꝑ ſe ſaciũt numerũ ſimpliciter. plures tamẽ eẽntie vel nature ĩ ali⸗ quo pñt vniri ita ꝙ nõ faciũt numerũ.vt in homiĩe ſũt plures nature in vna ꝑſona nõ faciẽtes numerum ſim⸗ pliciter:ita nec in vna natura diuina plures ꝑſone fa⸗ ciunt numerũ ſimpliciter.ſed ſolum numerũ ꝑſonaruʒ ſicut in vno homie eſt numerꝰ naturaꝝ nõ tamẽ nume rus ſimpliciter.¶ Ad quartã ratõeʒ.dicẽduʒ ꝙ ex vno ⁊ alio?⁊ tercio ↄſtituit᷑ numerꝰſimpliciter cum ſunt diſ ferentiaꝝ ſubſtãtiaꝝ.Cum ðvᷣo ſunt vnius ꝑſone:nõ/p⸗ pꝛie ↄoſtituitur ex eis numerus ternarius vt patʒ.quia numerus ternarius vbi eſt:requirit᷑ ꝙ ſit differẽs ſub⸗ ſtantia in tribus.Eſt aũt indifferens vnitas ſubſtantie in tribus pſonis diuinis:ideo nõ eſt ex eis numerꝰter⸗ narius ſed ſolũ numeꝛoſitas trinitatis. Vnde boecius in li.de tri.qm̃ nulla relatõ ad ſeipᷣam referri põt.idciꝛ⸗ co ꝙ ea m ſeipᷣam eſt pᷣdicatõ que relatõe caret:facta ẽ quedã trinitatis numeroſitas in eo ꝙ eſt p̃dicatõ rela⸗ tionis.Fᷣuata vᷣo vnitas in eo ꝙ eſt differetia ſubſtãtie vel oꝑatõis vel oĩno eiꝰque ſᷣm ſe dicit᷑ pᷣdicatõis.ſᷣ nu⸗ merꝰm relatõeʒ nõ ẽ numerꝰſimplꝛ:ĩmo ſolũ cũ deter minatõe.vt dicat᷑ numerꝰ ꝑſonaꝝ aut nũer trinitatis. Membrum terci Ercio ſuppoſito ꝙ ĩ diuis ꝑſonis non ſit numerꝰ ſimpłꝛ ſicut ĩ creaturis. Querit᷑ cuiuſmõi ſit ibi numerꝰ.vtrũ ſit numerꝰ ꝑſonalis vel ſm aliũ modũ. Et ꝙ ſit nu⸗ mer ꝑſonaꝝ ptʒ ꝑ augu.qui dicit. In relatõe ꝑſonarũ numerꝰcernit᷑: in diuinitate vᷣo ſubſtãtie ꝗd vnũ ſit ap⸗ pᷣbendit᷑.ꝗ̊ numerꝰqui ẽ ibi ẽ numerꝰ ꝑſonalis ⁊ ñ aliꝰ ¶ Ad oppoſitũ vbi ẽ vnitas ſᷣm eẽ:relatõ ñ facit nũeꝝ. ſic̃ ptʒ ĩ pũcto.qui cũ ſit vnũ ſᷣm eẽntiazʒ:tñ ex his rela tionibo q̃ ſũt ꝙ pũctꝰpõt eẽ pᷣncipiũ mediũ ⁊ finis: non ponit᷑ numer ypoſtaſim ĩ pũcto.cũ ergo i relatõibo di⸗ uinis ſemꝑ ᷣuet᷑ vna eẽntia.ſ.diuĩa:ergo relatõnes ille nõ ponũt ibi aliquo mõ numeꝝ ꝑſonaꝝ:⁊ ita non ẽ ibi numerꝰ.¶:⁊q Scòda ratõ. relatõ nihil addit ad ẽe diuinũ H vbi eſt numerꝰibi eſt additõ alicuiꝰad alterũ:ergo re⸗ latõ nõ ponit ibi numeꝝ aliqͥ mõ.nõ ergo numerũ ꝑſo nalẽ. 4 Tercia ratõ.dignitas ĩ deo requirit ſolitudinẽ vnge ſi diceret᷑ rer reguũ:oꝑtet ꝙ eẽt vnꝰ ſolus.ergo cuz ſit ſũma dignitas in ꝑſonis diuinis:ibi eſt ſolitudo.nõ ergo ponit᷑ ibi numerꝰꝑſonalis ſᷣm relatõnem vel alio modo.Et ofirmat᷑ hec ratõ.qm̃ dignitas diuie eſſentie ponit vnã ſolã diuinã eẽntiã.nec ſecũ ↄpatit᷑ numerum eẽntiaꝝ: &̊ ⁊ ſilꝛ dignitas diuinaꝝ ꝑſonaꝝ ponit vnazʒ ſolã ꝑſona.nõ ergo ẽ ibi numerꝰꝑſonaꝝ. Solt.dicen dum ꝓꝙ aliter ⁊ aliter accipit᷑ numerꝰeẽntiaꝝ ⁊ ꝑſona⸗ rum.Qam numerꝰeẽntiaꝝ ẽ ſm q̃tuoꝛ differẽtias.aut eĩ numerat᷑ eẽntia a multiplicatõe ſubſtãtiaꝝ vlł ſubie⸗ ctoꝝ.vel foꝛmaꝝ.aut ꝑtiũ aut oꝑatõnũ. Qumerꝰa mul tiplicatõe ſubſtãtiaꝝ eſi vt numerꝰſingulariũ.i Lume⸗ rus aũt ex ꝑte foꝛmaꝝ eſt vt in ſubſiãtijs ſpũalibo vt in angelo.quia aliud eſi in angelo ſua ſcientia caritas et dilectõ.⁊ he foꝛme ſunt in illo. Qumerꝰautem ꝑtiũ eſt in totis integralibo ſicut in coꝛꝑe. Qumerꝰ oꝑatõnum SS eſt in vna foꝛma qᷓ habet differẽtes oꝑatões.vt albedo qᷓ facit coleratũ 2 diſgregat viſum. he aũt pluralitates nõ cadũt in diuĩo eẽ.ĩmo qᷓtum ad iſtas dicit boeciꝰ ꝙ vere vnũ eſt in quo nullꝰẽ numerꝰ.Qumerꝰ aũt pſona rũ aliter ſumit᷑ nã vt dĩc rich.de tri.numerat᷑ vł diſcer nit᷑ ꝑſona a ꝑſona.aut ſm q̃litatẽ tm̃.aut ßm oꝛiginem tm.aut ſm vtriuſq; ↄcurſionẽ. Fm q̃litatẽ diſcernit᷑ ꝑſo na a ꝑſona vbi ẽ indifferẽtia ĩ oꝛigine.iñ in ſuba ẽ diffe rẽtia fine q̃litate ſubali:qꝛ de illa loquit᷑.ſic in angelis nõ ẽ differẽtia oꝛiginis.ĩmo oẽs eodẽ mõ exeũt.ſ.ꝑ cre⸗ ationẽ a deo. nõ vnꝰex alio:tñ differũt in ſuba.vtro/ q; mõ numerat᷑ ⁊ diſcernit᷑ ꝑſona a ꝑſona ĩ boĩe.ſ.ſub ſtãtia oꝛigine.qꝛ nõ oẽs eodẽ mõ exeũt.ĩmo ibi eſt ꝓ⸗ pagatõ⁊ eſt vnꝰex alio.ſ̊ in diuĩo eẽ eſt ſolũ numer? ꝑ⸗ ſonaꝝ m oꝛiginẽ ⁊ nõ ᷣin q̃litatẽ.ſcdᷣa maioꝛ eſt: pᷣma minoꝛ:tercia mĩma. vñ in diſcretõe diuinaꝝ ꝑſonaruʒ nõ eſt numerꝰ vel diſcretõ ſubaꝝ ſicut ĩ alijs.⁊ ideo ſo⸗ lũ eſt ibi numerꝰpſonaꝝ ſiue trinitatis ⁊ ñ nuũerſim⸗ pliciter ꝗ eſt differẽtiũ ſubaꝝ.qꝛ eſt ſolũ ſᷣm oꝛigis dik⸗ ferentiam q̃ nõ facit numerũ ĩ eſſentijs ſᷣ in ypoſtaſibo vel ꝑſonis.¶ Ad pꝛimã ratõeʒ.dicẽduʒ ꝙ relatõ poteſt ↄpꝑari ad illud cuiꝰeſt vel ad illud ad qð refeꝛt. Relatõ ergo nõ facit numerũ ꝑ opatõeʒ ad illud cuiꝰeſt. AUnde cũ re diuine eẽntie que ẽ ꝑſona vel ypoſtaſ relatõ non facit numeꝝ:ſᷣ facit numeꝝ ↄꝑando ad illud ad qð re⸗ fertur.⁊ hoc eſt qꝛ nũꝙᷓ; dicit᷑ relatiue oꝛiginis einſdem ad ſe.vñ pat᷑nitas in aliquo ⁊ filiatõ in ipo eodem nõ dicũt᷑ relatiue adinuicẽ: ᷣ patnitas in iſto ⁊ filiatio in alio.⁊ ꝓpter hoc ↄꝑando ad illud ad qð refert᷑:ſemꝑ po nit aliũ ⁊ aliũ.2 ita facit numeꝝ ypoſtaſim ſiue ꝑſona⸗ rum. ð ergo obijcit᷑ de pũcto qui eſt pncipiũ meqiuʒ ⁊ finis. Dicẽduʒ ꝙ iſte relatões relate ad eẽntiã pũcti cuiꝰſunt:nõ faciunt numerũ.tñ relate ad illud qð vna queqʒ dicit᷑ faciũt aliquo mõ numerũ:ſ̊j non numerum ypoliaſim ⁊ cauſa videbit᷑.vñ nõ dicit᷑ pũctꝰab hac re latõe eẽ pncipiũ a qua dicit᷑ eẽ finis.¶ Ad ſcaʒ ratio⸗ nem ptz ſolutõ ꝑ hoc idẽ. ↄcedo em̃ ꝙ relatõ non addit aliquid ad rẽ diuine eẽntie.Vñ ex illa ꝑte qua ad rem eẽntie ↄpat᷑ nõ ẽ nũerꝰ:ſᷣ ↄꝑando ad illud ad qð refert᷑ Vñ pat᷑nitas in pr̃e non facit numeꝝ cũ eẽntia:̊ facit numeꝝ cũ ſiliatõe q̃ eſt ĩ filio ad quã refert᷑.⁊ ex illa ꝑ⸗ te eſt multiplicatõ. Ad tereiã dicẽdũ ꝙ quedã ſũt res q̃ coĩicate minꝰhabẽt᷑.quedã aũt q̃ coĩcate nobiliꝰ⁊ ma gis habẽt᷑ ⁊ meliꝰ.vt ſcia caritas ſui amoꝛ.de pᷣmis re⸗ bus bñ ꝓcedit ratõ q dignitas in termio in illis reꝗre ret ſolitudinẽ ſ̊ ñ de alijs.ĩmo quãto maioꝛ fuerit coĩca tio ſcie ⁊ caritatis.tãto erũt melioꝛes ⁊ maioꝛes.qꝛ gj eẽntia diuĩa ẽ hmõi q̃ coĩcata meliꝰ⁊ nobiliꝰhabet᷑.iðo pluralitas ⁊ nũerꝰ ĩ habẽtibo ipam nõ repujt digtate ipᷣiꝰiĩ termio.Et dico ad ↄfirmatõeʒ. ꝙ no ẽ ſilłe de ꝑſo⸗ na ⁊ eẽntia ĩ B.⁊K iſtud diſſolutũ eſi ſuperiꝰ. Mliembꝛum quartũ Varto qrit᷑ ꝗd nũerat᷑ ibi.ſ.an ſit ibi nũe rus rõnũ ſolũ:vel reꝝ.⁊ ſi reꝝ: vtꝝ rela⸗ tionũ vel ꝑſonaꝝ.tum ad pmũ obijcit᷑ ſic:In diuis em̃ nõ ẽ numeꝛꝰqui ſit ex dif ferẽtia q̃litatis vel foꝛme ſicut dictũ eſt.nec ẽ ibi nume⸗ rus qui ſit ibi ex differẽtia ſᷣm accidẽs: qꝛ ibi nõ ẽ acci⸗ dens. eſt ibi numerꝰ ſolũ qui ẽ ex differẽtia ſᷣm relatõ nem.ſ̊ relatõ nõ ponit ĩ nũerũ rei vbi ẽ totũ vnũ ꝑ eſſen tiã:pᷣ ſolũ in numeꝝ ratõis qð pʒ de pũcto qui eſt pᷣnci piũ alicuiꝰ linee ⁊ finis alteriꝰ:⁊ mediũ duaꝝ linearũ ↄtingẽs illas.Iſte em relatões circa pũctum nõ ponũt niſi differẽtiã rationũ ⁊ nõ rei.ergo cũ diuinũ eẽ totum vnũ ſit ꝑ eẽntiã:relatõ nõ ponit ibi numeꝝ niſi rõnum 4¶ Ytem ſi dicat᷑ ꝙ ſit numerꝰ ꝑſonaꝝ ꝓpter oꝛdinem oꝛi ginis quo vnꝰex alio.Contra.in trinitate creata que ẽ mens intelligẽtia amoꝛ eſt relatõ oꝛiginis.qꝛ a mente intelligẽtia 7 ab vtroq; amoꝛ:⁊ tamẽ ex hoc nõ eſt diffe rentia ypoſtaſim vel pſonan in aĩa. imo in vnag ſola ⸗ ſona inuenit᷑ hec trinitas.Relinquit᷑ igit᷑ ꝙ nõ eritnu merus y poſtaſim vel ꝑſonaꝝ vel aĩiaꝝ.⸗] Tercia ratõ Johᷣ.dama.dicit.ꝙ in creaturis y poſtaſes dinidũt᷑ ſi ue ↄſiderãt᷑ re ⁊ ↄmũe ipᷣm oſiderat᷑ in ratõe:in diuino aũt eẽ ecõuerſo.qꝛ y poſtaſes ↄſiderãt᷑ ratõe ⁊ ipᷣm ꝙẽ vt ↄmune re.ergo ſᷣm dama.numerꝰiſte ratõis ẽ ⁊ non rei.¶ Quarta ratõ.dicẽdo patrẽ filiũ ⁊ ſpm̃ſctm:nõ eſi repetitõ niſi vniꝰ⁊ eiuſdẽ rei.qꝛ patmitas eſt diuĩa eẽn tia:filiatõ eſt diuĩa eẽntia.ſ̊ vbi eſt repetitõ vniꝰ⁊ eiuſ⸗ dem rei nõ põt intelligi numerꝰrei.ergo nõ eſt ibi nue⸗ rus rei ſ̊ ſolũ ratõöis. Ad oppoſitũ ſi ſolũ eẽt ibi nũe rus ratõis ⁊ nõ rei: ex hoc ſeq̃ret᷑ ꝙ poſitõ trinitatis eſ ſet ſolũ ſᷣm intellectũ ⁊ ꝙ non eſſet trinitas in re qð eſt incõueniens dicere. LConſequẽter queru .S. .. tur an ſit numerꝰ relationũ vel ypoſtaſuʒ.ſuppoſito vt videbit᷑ ꝙ nõ ſolũ ſit ibi nũerꝰratõis.Ad qð ſic.nos vi demꝰ ĩ creaturis.ꝙ pr̃ differt a ſuo filio q̃litate ſubali relatõe.qꝛ hic pr̃:ille filiꝰ.In diuĩs ſilłꝛ ꝑr differt a fi lio.aut ᷓ eſt differẽtia ĩ q̃litate:aut ĩ relatõne.nõ in q̃li tate:qꝛ vbi ẽ differẽtia in q̃litate dico ſubali:ẽ differen tia in eſſe. ibi ẽ ſola differẽtia relationũ ⁊ nõ ypoſta⸗ ſuʒ.¶ Scða ratõ.boeciꝰin li.de tri. Relatio multipli⸗ cat trinitatẽ ſuſtatia dᷣo ↄtinet vnitatẽ.& in trinitate di uinaꝝ ꝑſonaꝝ ſolũ eſt numerꝰ relatõnũ ⁊ nõ ypoſtaſũ cũ ypoſiaſ ſit ſubſtãtia. Ad oppoſitũ abſiractis rla tionibo a ꝑſonis diuiĩs adhuc ẽ differẽtia in ipisq; ad⸗ buc iſte nõ eſt ille.nec abſtracta generatõne a pr̃e.ſ.ꝙ nõ generet:⁊ a filio ꝙ nõ generet᷑:adhuc intelligerẽ pa trem vnũ aliquã habẽtẽ diuinã naturã. ſilꝛ ⁊ filiũ vnũ aliquẽ habẽtẽ diuinã naturã. adhuc intelligo vnuʒ ⁊ vnũ habẽtẽ diuinã naturã.Sʒ dicẽdo vnũ habẽtẽ oiui nã naturã dico y poſtaſim:ꝗᷓ ibi intelligit᷑ nũerꝰ ypoſta ſuz abſtractis pꝑ intellectũ relatõibo. Solt.dicẽdũ ꝙ; in diuĩs ẽ nũerꝰypoſtaſuʒ ⁊ relationũ.⁊ nõ ſolũ nũerꝰ ratõis ſiue ſm ratõeʒ q̃ quidẽ ratõ ẽ poſitõ nr̃i intelle ctus.⁊a iſtud ꝓbat᷑ eẽ neceſſariũ ſuppoſita ratõe ⁊ oꝛdie oꝛigis in diuis.Nã ſuppoſito oꝛdie oꝛigis diuĩe natuꝛe ita ſcʒ ꝙ ipᷣ̃a habeat᷑ ab alio:neceſſario habet᷑ differen⸗ tia ym relatõeʒ ⁊ ypoſtaſim nihil detrabẽdo ſimplici⸗ tati diuĩe eẽntie.⁊ G̊ ptʒ.intelligẽdo em̃ diuinã naturã ncce ẽ q ĩtelligat᷑ in hñte illã.⁊ ſi intelligamꝰeã in hñte illã ab alio:ia intelligimꝰcũ ꝓpꝛietate incoĩcabili q ſe⸗ parat᷑ ab hñte eã nõ ab alio.⁊ ex h̊ introducit᷑ differen⸗ tia relatõis.vt ptz in differẽtia ypoſtaſ.qꝛ y poſiaß ni⸗ hil aliud ẽ qᷓ res nature ſiue hñs naturã ſub diſcreta 2 incoĩcabili pꝛietate.ibi aũt dico habẽ diuinã naturaʒ ſub duabo ꝓpꝛietatibo incoĩcabilibo.ideo ⁊ duas ypo⸗ ſtaſes. Et ꝙ etiã iſtud ſit neceſſariũ ptʒ.q;ꝛ ſuppoſito h oꝛdine oꝛiginis ꝙ habeat᷑ diuina natura ab alo.incõ⸗ tinẽti habẽs diſtinguit᷑ ab alio ab eo a quo habet. aut idem ſibip̃i eẽt pᷣncipiũ qdð eſt impoſſibile intelligẽ. Vñ Anleł.neq; intellectꝰ capit nec natura ꝑmittit illũ qui de alio eſt:eſſe illũ de quo eſt.⁊ ſic in illo oꝛdine ratõne ꝛietatũ differẽtiũ incoĩcabiliũ eſt differentia y poſta fum. Ad pꝛimã ratõeʒ in cõtrariũ que oſtendit ꝙ ibi ſit ſolum numer pᷣm ratõeʒ.dicendũ ꝙ duplex eſt rela⸗ tio.ſcʒ relatõ accidẽtalis:⁊ eſt relatõ oꝛigims que ẽ el/ ſentialis. Relatõ accidẽtalis eſt que ſequit᷑ eẽ acciden⸗ tium, vt equalitas in quãtitate. ſilitudo in qualitate. RKelatõ aũt oꝛiginis que cõnaturalis eſt:eſt duplex vel duplꝛ.qꝛ aut dicit᷑ in his q̃ ſunt ſube vel ſuba: aut que ſunt accidẽtia ſiue de genẽ accidẽtiũ. Differentia ergo relatõis oꝛigis pᷣmo mõ q̃ ſcʒ ẽ in re ſube:facit differen tiã ypoſtaſuʒ ſicut viſuʒ ẽ.⁊ hoc ẽ qꝛ ypoſlaſ ſemꝑ ẽ in re ſubſtãtie ⁊ ſubſtãtiã dicit.ſ̊ relatio oꝛiginis que po⸗ nitur in rebo que nõ ſunt ſubſtantia: vt mens.noticia. amoꝛ:nõ põt facere differentiaʒ ypoſtaſum.cum bmõi jFeſtſ ⸗ſ fiann ddil a lnan ſien enp ſunt ll tep⸗ ddi fiſa toe⸗ ſenti glo ton nn fri u, 1 len li⸗ lun Unte ti lie X P N nong Tin nteimin ſderftei atͤgiren hiſini⸗ ediineie iib fnd ene rrNeNer n ſsduiii, nbatſinei ſiatſini⸗ Otinigtgf minnch H 4 ſizſupein 4 öken oilitneſͤi Mroſhni Ntoͤne ſöſil balii Iſre rnoſch lationlic zinmmnt znöpetti iabſineizf ainißisge töeazfeſ intcliwin ſherſciei Ntligofne: Pilgbifv ſtiügepen Onü Nöſitin⸗ itöpfinnie rotoe ol diuienar bek diſten idofüng iuinä nuen neiinti⸗ cviciblit Uncitdifemn Fpolhfn ſubdicen Giniueng 94 Mn E ſcinz abalond hohabt eli iutlugui tnetatone tafpoſn “ ettn msqec lürei⸗ rqpalit⸗ Npee baroltcn rennuaß ſetafn lenpen mmnnm — Nueſtio nõ ſint ſuba. ſ̊ relatõ oꝛigis in diuĩs eſt rei qᷓ eſt ſuba.⁊ ideo differẽtia illiꝰrelatonis facit ibi differẽtiã y poſta ſum. Qòð g obijcit᷑ ꝙ differẽtia relatõis in pũcto non ponit niſi differẽtiã ratõis. Dicẽduzʒ ꝙ relatõ illa ĩ pũ⸗ cto eſt accidẽtalis 2 nõ eſt relatõ oꝛdis nature.⁊? de illa pꝓcedit ratõ qᷓ quidẽ ẽ relatõ jm accidẽs. 2 H eſt qð dĩc hugo de ſcẽᷣo vict.in ſentẽtijs ſuis.cũ oĩa interrogat ſe⸗ ipᷣam quare illa tria qᷓ in aia reꝑta ſunt ꝑſone dicãtur. cũ in ſemetipᷣa mens reꝑit tꝛia.nec tñ tres ꝑſonas in ſe mentẽ ratõnalẽ ↄotinere.aut tribo ꝑſonis aↄſtare animuʒ ratõnalis ↄſideratõ patiat᷑. Et rndet itaq; cum bomo ſit ꝑſona hec tñ quedã affectões ſunt adberẽtes ꝑſone ⁊ circa ipᷣam exiſtẽtes inueniũt᷑:nõ eſt eis oino ꝓpꝛium eſſe ꝓꝑſonas:̊ ꝑſone ineſſe tm̃. Cuʒ aũt que in deo ſunt aliud ab ipᷣo eſſe nõ pñt.nec quaſi accidetia aut affecti ones ex tꝑe mutabiles aut ſeꝑabiles in cõmutabili eẽn tie ideo vere ſunt ꝑſone.i Ad ſcdðᷣaʒ ratõeʒ dicenduʒ ꝙ; ratõ duobo modis dicit᷑.vno mõ ratõ dicit᷑ ip̃a acceptõ que ẽ in collatõe: alio mõ appellat᷑ ratõ illud qð accipi tur in collatõe.qñ em intellectꝰaccipit rẽ abſolute: tũe dicit᷑ intelligẽ. ̊ qñ accipit ip̃am in collatõe vᷣm ꝙ con fert vnũ alij:tũc dicit᷑ ratõ. Si & dicat᷑ ratio ip̃e motus vel acceptõ rei ab aĩia in collatoe:hoc modo nõ accipit dama.ratõeʒ p̊ mõ ſecũdo.Vñ nõ vult dicere dama.ꝙ ſolũ ↄſiderẽt᷑ differẽtie ꝑſone ratõe q̃ ſit motꝰipiꝰ intel⸗ lectus ſiue acceptõ ĩ collatõe: h̊ ratõe q eſt iᷣm acceptũ ab intellectu ↄferẽte.⁊ hec ratõ res ẽ.ſicut dicimꝰ vle ẽ ratio.nõ qꝛ ipᷣm ſit acceptõ ipᷣa:ſ̊ ẽ ratio.i.ipᷣm acceptũ ab intellectu ↄferẽte.qꝛ vłe accipit᷑ ab intellectu ĩ colla tione.ſ.in multis:ipᷣm tñ eſt res.ſic ergo re ↄſiderãtur ypoſtaſes in creaturis.hoc dicit qꝛ abſolute oſiderãtuꝛ ibi. In diuĩs dicũtur ↄſiderari ratõe:qꝛ ĩ collatõe ipᷣa⸗ rum adinuicẽ eſt ibi acceptõ ipaꝝ.qꝛ pr dicit᷑ qui non ab alio:a quo ſiliꝰꝑ generatõem.⁊ filius qui ab alio.a quo aliꝰꝑ ꝓceſſionẽ. Ecce collatõ ipᷣaꝝ ypoſtaſuʒ ĩ di⸗ ſtinguẽdo eas ⁊ diſcernẽdo.ꝛ⁊ ſic dicũt᷑ diſtingui ratõe quia eaꝝ diſti nctõ accipit᷑ in collatõe. Ad terciã ra⸗ tionem dicẽduʒ.ꝙ licet diuinũ eſſe ſit vnũ ⁊ idẽ ꝑ eſſen⸗ tiam in his:eſt tñ ratõ oꝛiginis differẽs in his.⁊ qᷓtuʒ ad illã venit ibi numerꝰypoſtaſum. Et ꝙ ſit ibi relatõ pʒ · qꝛ dicit boeciꝰin fi.li.de tri.ꝙ ſane ſciendũ ẽ pᷣdica tiuam relatõem nõ ſemꝑ talem eſſe:vt ſemꝑ ad differẽs p̃ᷣdicat᷑.vt ſeruꝰ ſeruꝰad dñm.differũt em.⁊ ponit ex⸗ emplũ quomõ eſt relatõ nõ ſemꝑ differentiũ ſᷣ eoꝝ qui ſunt idem.nam eſſe equale eq̃li equale eſt. ſiłe ſili ſile eſt. ⁊ idem ei qð eſt idem idẽ eſt.⁊ ſilis relatõ in trinita te patris ad filiũ:⁊ vtriuſq; ad ſpm̃ſctm.vt eiꝰqð ẽ ideʒ ad id qð eſt idẽ. E ſi in cũctis alijs rebo nõ põt inueni ri:facit id ↄgnata caducis rebo altitas.ꝛ ſic eſt ibi rela tio eiuſdẽ ad idem neutralit.hoc eſt ꝙ habet eandẽ eſ⸗ ſentiã:tñ incoĩcabilẽ ꝓpꝛietatẽ.ſicut habere naturã ab alio nõ habere ab alio.Ex quo em iſtud habet᷑ hñs eſſe ratõnalis nature ſub diſtincta ꝓpꝛietate:habetur tota ratõ pſone.⁊ ſi plures ſunt habetes:plures ꝑſone.ſed vtrũ ſit vna vel differẽs ſubſtãtia:nibil detrabit ꝓpꝛie⸗ tati veritatiq; ꝑſone vt dicit Rich.in li.de tri.⁊ ita qᷓ; uis vnũ ⁊ idẽ eſſe repetat᷑ in illis: qꝛ tñ eſt ratõ oꝛigis differens a qua illud eſſe habetur ſub incõmũicabilibo MPꝛietatibus:eſt ibi numerus ꝑſonarum. Et ſi querit quomõ poteſt illuo intelligi. ꝙ cũ vnitate eẽntie ſit plu ralitas pſonalis. Rñdet rich.in li. de trini. dicens.ex⸗ plica mibi obſecro quomõ ꝑſonalis vnitas ſit in crea⸗ turax ſubſtãtiaꝝ diſſimilitudine ⁊2 diuerſitate.ſiẽ ĩ ꝑ⸗ ſona homis: 7 ego dicam tibi quomõ ſubeſt vnitas in tantaꝝ ꝑſonaꝝ diſſimilitudine ? equalitate.ſi expien⸗ tia docet aliquid eſſe ſupꝛa intelligetiaʒ tuam in hũana natura: nõne eoip te docuiſſe debet aliquid eſſe ſupra intelligẽtiã tuã in diuina natura. Et vult dicere. ſi⸗ cut in creatura humana vnitas ꝑſonalis ↄpatit᷑ diuer ſitatem ſubſiantiaꝝ: ſic in diuina natura vnitas eſſen⸗ Jwl e . 2 Sx1.)) xlv * tialis diuerſitatem ⁊ numerũ ꝑſonaꝝ.⁊ iſte numerus venit qtum ad ratõeʒ oꝛiginis. ☚ „7 — Membꝛũ quintũ Vinto querit᷑ vnde ibi ſit ratõ numeri.⁊ querit᷑ an ſit ibi ratõne caritatis.ſicut vi detur rich. ponere in li.de tri.aut hoc eſt de pfectõne ꝑſone ꝙ.ſ. aliam requirat et ſe multiplicet:an de ꝑfectõe virtutis. iſtud nõ ſit ex Pte ꝑfectõnis ꝑſone ptʒ. qm̃ ſi ꝑfectio ꝑſone patris re⸗ quirit ꝑſonam aliam ſcʒ ꝑpſonam filij:ergo non erit ita Efecta ſi careat illa.⁊ ita ꝑfectõ ꝑſone patris dependit a ꝑſona filij:qð eſt incõueniens dicere.ſic em̃ pater a fi lio depẽderet.¶ Pꝛetea oſtẽdit᷑ ꝙ amoꝛ ſiue caritas ñ ſit ratõ illiꝰnumeri.qꝛ caritas ſiue amoꝛ ſequit᷑ bonita tem.i Qam bonũ eſt ratõ dilectõis.ſi ergo nõ poteſt po⸗ ni numerꝰiſte ex ratõne bonitatis vel eẽntie qð ideʒ eſt ergo nec ex ratõne amoꝛis vel caritatis. AQinoꝛ patʒz: qm ex ꝑte eſſentie nõ poteſt poni niſi vnitas.¶ Pꝛetea oſtendit᷑ ꝙ nen ſit ibi numerꝰex ꝑte ꝑfectõnis virtutis vt ipa ſe multiplicet.quia virtus illa eſt infinita ⁊ con⸗ iuncta ſuo actui: ergo eius actus eſt infinitus.⁊ ita ſe⸗ queretur ꝙ eſſet multiplicatio ꝑſonarum in infinitum cum iſte eſſet actus eius.qð eſſet incõueniens. Ipter G querit᷑ a quo eſt ibi ratio numeri ſiue ex ꝑte cuiꝰ*. So lutio.dicenduʒ ꝙ cum querit᷑ vnde ſit numerꝰvel ratio numeri in diuinis.dicimꝰ ꝙ iſte numerꝰ eſt ex ꝑte ꝑfe⸗ ctionis virtutis ⁊ bonitatis ⁊ caritatis.tamẽ aꝑpꝛopꝛi ando pm ratõneʒ intelligentie:bonitatis eſt ſicut pᷣnci⸗ palis ratio illiꝰ numeri.quia laus boni ⁊ eius ꝑfectio oñdit᷑ in coĩcatõe.ſ̊ coĩcatio ſemꝑ eſt vniꝰad aliu.⁊ iðo vbi ẽ ↄmunio:ſemꝑ eſt alius ⁊ alius.⁊ ita multiplica⸗ tio ⁊ numerꝰ⁊ bonitas ſũma q̃ſi pncipalis cauſa iſtius multiplicatõis in diuinis. Sᷣ cũ bonitas ſit ↄmunioꝛ qᷓ natura ⁊ volũtas.ſicut eſt duplex pᷣncipiũ.vnũ qð ẽ na tura: alteꝝ qð eſt voluntas:ſic bonitas duobo modis erit.qꝛ eſt bonitas nature:⁊ bonitas volũtatis.⁊ hec ẽ caritas.ↄmũicat ̊ ſe bonitas vel ꝑ modũ nature vel ꝑ modũ volũtatis ſiue affectõis.Coĩcatõ bonitatis q̃ eñ ꝑ modũ nature:illa plena ẽ ⁊ ꝑfecta ꝑ generatõeʒ.; tñ fit de ꝑte ſubſtãtie vel eẽntia ⁊ nõ de tota eẽntia:illud i⸗ ꝑfectõnis eſt in natura.qꝛ ergo omnis imꝑſectio a bo⸗ nitate ſũma remouenda eſt.⁊ ei omnis ꝑfectio tribuen dandeo neceſſariũ eſt ꝙ coĩcet ſe ꝑ moduʒ nature.q̃ cõ munio eſt ꝑ generatõeʒ.⁊ illa generatõ nõ ſit de ꝑte eſ⸗ ſentie ſ̊ de tota eſſentia.⁊ hec ↄmunio bonitatis eſt ra⸗ tio diſtinctõis ſui numeri in diſtinctõe determiĩata q ẽ patris ad filiũ.Sed ſicut coĩcat ſe bonitas ꝑ modũ na ture:ita ꝑ modũ volũtatis.quia ſũmi boni fũma eſt cõ munio.nõ eſſet aũt a ſũma niſi coĩcaret ſe ꝑ moduz vo⸗ luntatis que coĩo eſt ꝑ amoꝛis affeciũ ſiue caritatem.et hec coĩo boni ſũmi eſi ratõ numeri in diſtinctõe detmĩa ta que eſt patris ⁊ filij ad ſpm̃ſctẽm. Ratõ ergo numeri ſumituꝛ ex ratione ꝑfectionis ſũme bonitatis.ſed ↄmu mo totius eſſentie ꝑ generatõeʒ. cũ eſſentia nõ habeat ꝑtem: eſt ratio numeri patris ad filium ↄmunio P na⸗ turam voluntatis. ratio numeri diſtinctionis ſpiri⸗ tuſſancti ab vtroq;.¶¶ Ad pꝛimam ergo ratõeʒ qua oñ⸗ ditur. ꝙ ex ꝑte ꝑſone eſt imꝑfectõ.dicimꝰpᷣm rich.ꝙ ali ud eſt perſici ab aliquo:⁊ aliud perfici in aliquo.perſo na ergo patris ex hoc ꝙ pꝛoducit perſonam filij perfici tur in illo.⁊ oſtenditur eius perfectio in illa pꝛoductio⸗ ne. ſed non perficitur ab illo ſicut dicimus ꝙ foꝛma ꝑfi citur in materia ſ̊ non a materia:imo ecõuerſo. Vnde rich.in li.de tri.In diuinis ꝑſonis ſane notandum qð ſupꝛa oſtenſuʒ eſt. ꝙ ꝑfectio vnius exigit adiunctionezʒ alterius. Et conſequẽter in gemĩs perfectio vtriuſq; re quirit coherentis tercie.et eſt ſua ratio ex parte carita tis ſiue ſũme dilecionis. quia vbi eſt perfecta caritas: Be eenn ee J — — 3 ibi eſt dilectõ 2 dilectõ.qꝛ ꝑfecta nõ eſt vniꝰad ſe.ĩmo pfectõ dilectõis in aliquo neceſſario exigit aliũ quẽ di⸗ ligat vt ſe. S̊ ↄdilectõ eſt nõ ſolũ diligere aliũ vt ſe. ĩimo etià aliũ velle diligi vt ſe.⁊ etiã velle ꝙ ille diligat aliũ vt ſe.Et vult diceꝛe.q; ꝑ hanc dilectõeʒ ⁊ ↄdilectõez q̃ ẽ in dro: qꝛ in eo eſt ꝑfecta caritas. ſic neceſſario tres ꝑ⸗ ſone ⁊ nõ plures.q; pater diligit filiũ vt ſe.iterum vult eum diligi vt ſe.⁊ etiã actiue loquẽdo vult ꝙ aliũ dili⸗ gat. 2 in hac ↄdilectõne ſumit᷑ ꝑlona ſpũſſancti qui eſt amoꝛ dilectus vt ita loquar.vñ dicit rich.ſic. Si in il⸗ la vera diuinitate ſola vna ꝑſona eſſet. vtiq; non babẽt cui ſũmũ amoꝛẽ impẽderet nec qui ſibi ſũmũ amoꝛẽ re⸗ pendẽt. Vñ ergo iſte ſũme dulces ille delicie habunda rent:que vt dictũ eſt.nõ tam de ꝓpꝛio q; de alieno coꝛde hauriri ſolent:qñ vnus alteri amoꝛẽ impẽdit.⁊ ſolꝰ ſo⸗ lum diligit dilectõ quidẽ eſt ̊ ↄdilectõ nõ eſt. qn duo ſe mutuo diligũt.⁊ ſũmi deſiderij affectũ inuicẽ impẽdunt 2 iſtius i illum ? illius ĩ iſtum affectus diſcurrit:2 qua ſi in diuerſa tendit:vtrobiq; quidẽ dilectõ eſt ſed ↄdile⸗ ctio nõ eſt. Condilectio aũt in re dicit᷑. vbi a duobo ter⸗ ecius coꝛditer diligit᷑:ſocialiter amat᷑. ⁊ duoꝝ affectꝰ tercij amoꝛis incẽdio in vnũ ↄflatur. Erxr his itaq; ptzʒ. ꝙ in ipᷣa diuinitate locũ ↄdilectõ nõ habeꝛet:ſi duobus im ↄſiſtentibo tercia ꝑſona deeſſet.¶ Ad ſcdᷣam ratõeʒ patet ſolutio ꝑ interemptõeʒ. qꝛ imo ex ꝑte bonitatis ẽ ibi ratõ numeri.⁊ hoc ex ꝑte bonitatis ꝑ modũ nature 2 bonitatis ⁊ voluntatis que caritas dicit᷑.nec ꝓpter H poni?᷑ ex ꝑte eſſentie niſi vnitas.nõ em̃ ꝓpter hoc eſſen⸗ tia multiplicat᷑ ſeu numerat᷑.¶! Ad terciã ratõneʒ qua obijcit de virtute. dicẽdũ ꝙ virtus illa eſt infinita ⁊ cõ iuncta ſuo actui qui ẽ pꝛoductõ.ſ̊ infinita pꝛoductõ di⸗ citur dupliciter.vel qꝛ infinita pꝛoducũtur:vel quia ea que pꝛoducũtur ſiue ille qui pꝛoducit eſt infinitꝰ boni⸗ tate.pᷣmo mõ pꝛoducẽ infinita ſi ſit de ſubſtãtia rei nõ eſt ꝑfectõis h̊ imꝑfeccõis.⁊ ꝓpter hoc iſta pꝛoductõ po⸗ neret im ꝑfectõeʒ i dinis ꝑſonis in quibo vna pꝛoducit aliã de ſua natura ſiue ei dando ſuã totã naturã.ſᷣ pꝛo ductio infinitatis ſecũdo mõ que ſic eſt de rei ſubſtatia ſũme ꝑfſectõis eſt.⁊ hoc eſt in ꝑſonis diuinis:qꝛ ille qui pꝛoducit᷑ ibi ſiue filiꝰſiue ſpſſctus eſt infinitꝰ bonitate 2 ſic ptʒ rñſio ad queſtionẽ iſtam. Membꝛũ ſextum Exto querit᷑ an ſit ibi numerꝰfinitꝰvel in finitꝰ:ſiue pꝛoductõ ꝑſonaꝝ finita vł in⸗ finita.Ad qð ſic.virtuoſioꝛ ẽ virt que re cipit multitudinẽ relatiuoꝝ ꝙᷓ; que nõ re⸗ cipit.⁊ ideo virtꝰ diuine vnitatis ſecũ patit᷑ multitudi⸗ nem relatiuoꝝ. virtutis ̊ ẽ ꝙ recipit multitudinẽ duo rũ:ꝗ ⁊ maioꝛis vᷣtutis ſi recipit multitudinẽ triũ et ma ioꝛis ſi q̃teꝛnariũ. ⁊ ifinite vᷣtutis ẽ reciꝑem łtitudinẽ infinitoꝝ.numerꝰ ergo ꝑſonaꝝ in diuino eẽ cũ eius ſit virtꝰinfinitaẽ infinitꝰ:a earũ pꝛoductõ infinita...Se⸗ cũda ratõ.bonũ ẽ ratõ ↄmũionis.ꝗ̊ᷓ vbi maioꝛ ↄmunio maioꝛ ẽ bonitas.ꝗ ſi gmũicaret diuina bonitas ſuũ eẽ infinitis ꝑſonis ipa maioꝛ eẽt. Sed ponẽduʒ eſt qꝛ ip̃a ſit maxima ? infinita:ergo infinite ꝑſone pꝛoducut᷑ ab ea. Tercia ratõ.lux pꝛoducit ex ſe ſplendoꝛẽ.⁊ ex lu⸗ ce ⁊ ſplẽdoꝛe pꝛocedit caloꝛ.quicqd vo eſt ꝑfectõis luci create:dandũ eſt luci increate.h̊ ꝑfectõis eſſet luci crea⸗ te ꝙ poſſʒ ex ſe pꝛoducẽ plures ſplẽdoꝛes a caloꝛes plu res: ergo luy increata que ẽ ꝑfectiſſima ? infinita pdu⸗ cit ex ſe infinitos ſplẽdoꝛes:⁊ ſic infinitos filios.⁊ infi tos caloꝛes: ⁊ ſic infinitos ſpũſſckqus. Ad oppoſituʒ. vbicũq; eſt infinitas aliquoꝝ numero: inoꝛdinatio ẽ 2 ofuſio.ᷣ a diumno eſſe oĩs ↄfuſio ⁊ oĩs inoꝛdinatõ rele⸗ Paturꝛergo nõ eſt ĩ ĩo numerꝰꝑſonaꝝ inſinitꝰ.¶ So⸗ lutio dicedum ꝙ numerꝰdiuinaꝝ ꝑſonaꝝ nõ põt eẽ in⸗ finitus.q; vbi eſt numero infimitũ:ibi ponit᷑ inoꝛdina⸗ tio 7 cõfuſio.⁊ ita cum ſũma oꝛdinatio? ꝑfecta diſtin⸗ 3 0— . . . NM„R„ Kο P.- 236½ *1 ſry Niicho . 97 42*2 Ca. ſlr „NI- J Naz pſene en pr ſſe hfer ctio debeat eſſe in ꝑſonis diuĩs:relingt ꝙ eis repugnat neceſſario numer infinitꝰ.4. Ad pꝛim & ratõeʒ ĩ ↄtra rium dicẽduʒ/q virtuoſioꝛ ⁊ potẽtioꝛ ẽ virtꝰ quã ↄſegt multitudo relatiuoꝝ oꝛdinatoꝝ diſtinctoꝝ inuicem 2 nõ ↄfuſoꝝ:q̊ vbi ẽ numero inſinitum: nõ eſi oꝛdo.Si j poneret᷑ ibi multitudo ꝑſonaꝝ ſiue relatiuoꝝ infinita nõ eſſet oꝛdo in diuinis ꝑſonis.q;ꝛ ergo ſũma oꝛdinatio cebet ibi eſſe: vt oſtẽdat᷑ ibi ſummꝰoꝛdo ⁊ ↄcoꝛdia: ſiat numerꝰ ꝑſonaꝝ in tribo.quia ſũmꝰ oꝛdo ⁊ ↄcoꝛdia ſtat in tribus. Ende augu.dicit:ꝙ ille numerꝰeſt ĩ quo eſt maioꝛ armonia.⁊ ideo vult dicere ꝙ numerꝰꝑſonaruzʒ diuinaꝝ eſt numerꝰtriũ.Vbi ẽ numero infinituz ibi eſt ↄfuſio que ab eſſe diuino oĩno tollit᷑.¶ Ad ſcõᷣazʒ ratõʒ dicit᷑ ſicut dictũ eſt ad iſià bonitas diuina nõ ẽ rõ niſi ↄmũionis oꝛdinate ⁊ diſlincte. Elñ vbi maioꝛ ↄmunio maioꝛ bonitas:veꝝ eſi ſi ſit vmunio oꝛdinata diſticta Ad terciã ratõeʒ dicẽdũ.q; imꝑfectõis eſt ĩ luce crea ta ꝙ ex ſe ꝓducat plures ſplendoꝛes ⁊ plures caloꝛes. Si em̃ tantũ poſſet vno ſpiẽdoꝛe quãtũ pluribo:nõ pꝛo duceret plures. In diuis aũt pꝛoductõ filij a pre ẽ ſplẽ⸗ doꝛis ꝑfecti: ⁊ ideo ſuꝑuacuũ eſſet ⁊ ↄfuſio ꝙ eẽt pꝛodu ctio plurium filioꝝ. Silꝛ ſi tantũ poſſet lux creata vno caloꝛe quãtũ põt pluribo:nõ ꝓducẽèt plures.ĩmo ſuper vacua eẽt ꝓductõ pluriũ.idem aũt eſi ꝓductõ 2 vniꝰfi⸗ lij ⁊ vniꝰſpũſſcti ⁊ pluriũ:qꝛ vtraq; iſtaꝝ eſt ꝓductio ꝑ⸗ fecta ⁊ rei ꝑfecte.X ideo nõ eſt pꝛoductõ nec numerꝰ ꝑ⸗ ſonarum diuinaꝝ in infinitũ. Membrũ ſeptimũ Eptimo q̃rit᷑ de ratõe ponẽdi numeꝝ ꝑ⸗ ſonaꝝ.an.ſ.poſſit poni ĩ pluribus an in paucioꝛibo qᷓ; ĩ tribo. Et pᷣmo obijcit᷑ ſic. MRich.in li.de trini.oꝑtz itaq; vt ĩ diuia illa pſonax pluralitate ſumme pulchꝛa 2 oꝛdiatiſſima ſit mutuo hincinde ĩ adulterutꝝ differẽs ↄcoꝛdia ⁊ cõ⸗ coꝛs differẽtia.⁊ hãc ꝓpoſitõeʒ accipit q̃ſi ꝑ ſe notam.2⸗ poſt arguit.videt᷑ itaqʒ; neceſſario eẽ vt inter illã cuiꝰ ẽ plenitudinẽ dare nec acciꝑe:⁊ eã cuiꝰ ẽ acciꝑe ⁊ nõ da⸗ re ſit ſola vna media cuiꝰſit ꝓpꝛie ꝓpꝛiũ tam dare qᷓ acci pere.vt ↄſtituta ĩ medio vni eaꝝ cohereãt ex vno:⁊ al⸗ teri eaꝝ ↄnectat᷑ ex altero.Et ptꝰoñdit ꝙ debʒz eſſe ſola media 7 nõ due dicẽs.Si aũt oue medie inter altrinſe cas duas ꝑſonas eẽ dicãtur. videamꝰ ꝙ incõueniens hãc affamatõneʒ ↄſequet᷑. Ecce ex his pᷣma in vno ſolo ↄcoꝛdat cũ altera. altera vo nõ in vno tm̃ ſ̊ in duobo cõ coꝛdat cũ tercia. Cercia ꝗdẽ ñ ĩ duobo ſ̃ ĩ vno ſolo xoꝛ dat cũ q̃rta vides cte qm̃ vniꝰ ꝓpꝛietatis gemiatio atq; ↄmunio ꝓpoꝛtõnalitatis ratòeʒ nõ tam pᷣtendit qᷓ; ↄfun⸗ dit. 4 Scða ratio rich. Supponimꝰ ꝙ in diuinitate ſit vna ꝑſona ſolum que nõ ab alia:⁊ vna ſola a qua non alia. Si em illa que ab alia nõ eſt:nullã de ſe pꝛoceden tem haberet:ĩperpetuũ ſola remanẽt. Item ſicut ncceẽ ibi eſſe aliquã ꝑſonã que nõ ſit ab aliqua alia:ſic oꝑtet ibi eſſe aliquã a qua nõ ſit aliqua alia. Quia ſi qlibʒ ex alia ꝓcedẽs de ſe ꝓcedẽteʒ habẽt: huiꝰ eductõis ꝓtra⸗ ctio in inſinitũ ꝓcedẽt.Et hec etiã erit vna ſola.quia ſi due ꝑſone hoc ↄmũe haberet: ꝓculdubio neutra illarũ ab alia pꝛocedẽt.nec vna alteri imediata adhereret qð eſt inconueniens. Eſt itaq; ꝓpꝛium vniꝰſolius ꝑſone de ſe pꝛocedentem nullo modo habere. Item neceſſe eſt ꝓ hec ab alia. Mam ſi que de ſe pꝛocedentem non babʒ a nulla alia pꝛocederet: diuino conſoꝛtio imperpetuum careret. Ex his ergo relinquitur. ꝙ eſt vna ſola perſo⸗ na de qua nulla alia pꝛocedit pꝛocedens ex alia:ſicut ẽ vna ſola a qua pꝛocedit alia non pꝛocedens ex alia. Item ſi eſt ibi vna ſola perſona a qua nulla alia:⁊ vna ſola a qua alia ? a nulla alia: neceſſe eſt eſſe mediã que ſit ab alia ? a qua alia. Si enim non eſt niſi vnus qui non ſit ab aliquo alio: conſequens eſt vt io de quo mo⸗ do agimug non ſit a ſemetipo. Item ſi ibi non niſi vn⸗ ſoln ⸗ ſei lyl⸗ gon iſtnt fotui ſofl ftoc fatio e furn 10 Ter ſi⸗ ſed ſe⸗ 0 ſh nue uß⸗ 1/ iſtain uit. G ſbinel ſtqua ſdeſta tatene inuent genern llvaſi ſtonan co ſia⸗ ſeinmt loon ien ſkoſin ſons ſcheintn ols/p Unldieo s co esſadt Vrnaſa Kerenn⸗ Wopnneg wynot ſeckik⸗ chion Kuin Pecko ld Bobn ſorhi fnoe⸗ ſanon fut llihni W nminnnn⸗ naagdſctn ſtiluean tursetlen, lorivnͤmn apfeiſt geitpo r gegtaſn . inoſiht eto vniß tpaucto; numerig „ dinumer bkan wobiett⸗ pfridi oncioniine kongiarc/ OEeman allicad cheande ndun;ei ſter mene⸗ nahzſein inurainni hininin nuinw Bindoerd mnoorn vninon ndtin hininttri lequn ſepnnn nſicveneet lorſecper atilh⸗ Nob glih oraſi anullarn n 6sgoned larſteſh nonbohzt perenun ue Aiaſna e nser dglinkſ nolig neg Nn rnid „ rrFrrrreene 5 Nueſtio ſolus eſſe poteſt qui de ſe pꝛocedentẽ nõ habet.bunc de quo modo loquimur de ſe pꝛocedenteʒ habere opoeꝛtet: ſie itaq; pꝛocedit ex alio vt nihilominꝰ alius pꝛoceda 4 ex ip̃o.Ex his ergo neceſſario ↄcludit᷑ in diuis numer ꝑſonax triũ.¶l Tercia ratõ.ſicut ſupꝛa oñſum eſt non eſt niſi duplex modꝰ pꝛocedẽdi in diuinis. vel ꝑ moduzʒ nature:vel ꝑ modũ voluntatis.ꝑ modũ nature genera tio filij a patre: ꝑ modũ volũtatis pꝛoceſſio ſpuſſcki ab vtroq;. neceſſe eſt ergo tres eſſe ꝑſonas vnam in qua ſit ratio pꝛimi pncipij a nulla pꝛocedẽs: alis que pꝛocedat generatõeʒ. aliã vo que pꝛocedat ꝑ ſpiratõeʒ.noʒ bo⸗ num meli eſt qd ſe diffundit ſũma diffuſione natur ali 7 volũtaria: ꝙᷓ ꝙ altera tm. Si aũt poneret᷑ quarta:q reret᷑ de illa an pꝛocedat ꝑ generatõeʒ: an ꝑ ſpiratoeʒ. ſi ꝑ generatõeʒ:ergo filius:ſi ꝑ ſpiratõeʒ:ergoſ⸗ püuſſets ſed cũ nõ ſit in trinitate ꝑſonaꝝ ponendũ aliquid imꝑ⸗ fectũ nec aliquid ſuꝑuacuũ: cũ vno ſolo filio poſito ꝑfe cta ſit generatõ:vno ſolo ſpũſcto poſito ꝑfecta ſit ſpira⸗ tio diuina.quia ⁊ ille ꝑfectiſſimꝰ filius ⁊ iſte ꝑfectiſſi/ mus ſpũſſcẽus. relinquit ꝙ eſt vnꝰ ſolus filius ⁊ vnꝰſo⸗ lus ſpũſſcẽus. Suꝑuacuũ igitur ⁊ vanũ eſt poneꝛe plu res. Quaꝛta rõ. aug: ĩ li.lxxxiij.qſtõ. q.xxij.· Omne qð eſt:aliud eſt quo cõſtat:aliud quo diſcernit᷑:aliud quo ↄgruit.vniuerſa igit᷑ creatura ſi eſt ⁊ ab eo qð oĩno ni⸗ bil eſt:ſiue ꝙ ipa non eſt diſtat plurimuʒ ſuis partibo ſibimet ↄgruit cauſam eius.ergo terciaʒ eſſe opoꝛtet q̃ ſit:qua hoc ſit:qua ſibi amica ſit.creature aũt cauſam. id eſt auctoꝛem deũ eſſe dicimꝰ.opoꝛtet ergo deuz trini⸗ tatem eſſe qua nihil pᷣſtantiꝰ intelligentius beatiꝰqueat inueniri. Ideoq; etiam cum veritas querit᷑: pluſq tria genera queſtionũ eſſe nõ pñt.vtꝝ oino ſit.vtꝝ hoc aut illud ſit: vtꝝ pꝛobãduʒ vel ipꝛobaduʒ ſit.pꝛima eſt que⸗ ſtio naturalis.ſcdᷣa ratõnalis.tercia moꝛalis.. Quĩta ratõ.ſicut ſupꝛa dictũ eſt.coĩo pfecte caritatis non põt eſſe in minꝰ ꝙ in tribo ꝑſonis. Si ergo vbi eſt ſũma ca⸗ ritas.nõ poteſt deeſſe ꝑfecta coĩio amoꝛis.vbi aũt ẽ ſũ⸗ ma bonitas:non debet deeſſe ſũma caritas.Relinquit᷑ igit ꝙ ſũma bonitas non debet eſſe in minꝰqᷓ in tribus ꝑſonis. aũt ꝑfecta coĩo amoꝛis vel caritatis nõ poſ ſit eſſe in minꝰqᷓ in tribo ꝑſonis: patet.qm̃ ꝑfecta coĩo amoꝛis ↄpletur in dilectõne.⁊ hoc etiã vult rich.in li. t tꝛi.dilectio aũt ꝑfecta nõ põt in minꝰeſſe qᷓ in duabo ꝑſonis.cõdilectio vᷣo niſi in tribo ꝑſonis.nec opoꝛtet eẽ plures ſed ſuꝑuacuuʒ eſt ponere plures. Ad oppoſi⸗ tum tria ſũt pncipia in reꝝ natura pꝛoducẽdi vnum ex alio natura.ratõ. ⁊ voluntas.ſed in diuinis ponit᷑ pꝛo ducetio ꝑ modũ nature:vt generatõ filij a patre.⁊ ꝓdu⸗ ctio ꝑ modum voluntatis.ſcʒ pꝛoceſſio ſpũſſancti:ergo neceſſe eſt ponere terciam pꝛoductõeʒ que fit ꝑ modum ratõnis.⁊ qð iſta maxime debeat ibi ꝑoni patʒ.qm̃ qð eſt dignius ſemper eſt deo tribuendum. ſed pꝛoductio que eſt ꝑ modum ratõnis dignioꝛis eſt: quia vis ratio⸗ nalis dignioꝛ eſt ⁊ etiam operatio ſua.ſ.vis generata. RRe Panad Sed buiꝰſolutio dicta eſt pꝛius in queſtione de ꝓceſ⸗ ſione ſpũſſancti.¶ Scðᷣa ratio qm ſcom exigentiam ꝑ⸗ fectionis videtur iſiud ſequi neceſſario.quia ſi eſt vna ꝑſona dans ? nõ accipiens: ⁊ alia accipiens 7 nõ dãs tercia que eſt accipiens ⁊ dans: videtur ꝙ ſit quarta que nec ſit accipiens nec dans.4 Tercia ratõ.nulla vi diur eſſe ratio quare nõ ſit ponere duas medias inter illã cuiꝰeſt dare ⁊ non accipere:⁊ illam cuiꝰeſt accipere 7 non dare:quaꝝ eſſet dare ⁊ accipere.⁊ quia plus cõ⸗/ neniret ſcda cum tercia q; cum pꝛima.i Qam pari ratio ne videtur eſſe ↄfuſio poſitis tribo ꝑſonis iuxta pꝛedi⸗ ctam ratõeʒ.i Qam tercia cuiꝰ eſt accipere ſed non dare conuenit cum ſcdᷣa in vno ſcʒ in accipiendo: ſed non in dando. Cuʒ pꝛima vo non conuenit nec in accipiendo nec in dando:ergo plus cõuenit cum ſcdᷣa qᷓ; cum pᷣma. OQuarta ratõ ſi ſüma caritas 7 ſũma bonitas eſt ra⸗ tio in ꝑſona patris ꝙ pꝛoducit ex ſe ꝑſonam aliã.cũ ſit — v. RE 20% ) Xxlv. illa ⁊ oĩno eadem bonitas ꝑ omneʒ modum in ſpũſcto ergo erit in ſpũſancto ꝙ pꝛoducatur ex eo ꝑſona alia. Sol.dicẽduʒ ſicut ſupꝛa oſiẽſuʒ eſt.ꝙ in diuinis tm̃ tebent eſſe tres ꝑſone.nec pñt eſſe plures:quia ſequeꝛe tur ꝙ non eſſet in ip̃a ſũma trinitate ſũma germanitas nec fũma cõnexio:ſed confuſio ⁊ inoꝛdinatio.quod eſſʒ valde abſurdum ⁊ incõueniens.quod patet. ſuppoſito ꝙ cõmunio boni non poſſit niſi duobus modis eſſe.ſcʒ vel per modum nature:⁊ bec eſt generatõ vel pꝛoductõ generati a generante.vel per moduz voluntatis:⁊ hec eſt pꝛoceſſio amoꝛis ab amante.⁊ ſi non eſt pluribo mo dis intelligere cõmunionem boni:erunt ad minꝰ tres perſone ſicut oſtenſum eſt.⁊ non plures quin eſſet ſuꝑ⸗ fluitas ⁊ confuſio vt oſtendunt rationes.¶. Ad ſcdðᷣam rationem dicendum.ꝙ quarta perſona non poteſt eſſe in diuinitate que nec ſit accipiens nec dans.Maʒ ſicut dicit Rich.in li.de trini.ſi illa peꝛſona que aliunde nõ accipit vt ſit nullam pꝛocedenteʒ de ſe haberet: imper⸗ petuum ſola remaneret. Simili quidem ratione que ð ſe pꝛocedentem non habet.ſi a nulla alia pꝛocederet di uino conſoꝛtio imperpetuum careret. Multiplex autẽ ratio a vera diuinitate ſolitudineʒ ercludit ſicut dictũ eſt.non eſt igitur aliquo modo quartam ponere perſo⸗ nam.4l Ad terciam rationem dicendum ᷣm Rich. de ſancto vict. O: cõmune eſt omnibus perſonis diuinis omnem plenitudinem habere.cõmune ſolum duabus omnem plenitudinem dare.ↄmũe autem ſolis duabus omnem plenitudinem accipere vel accepiſſe.ↄmune au tem ſolis duabus non habere vtrũq; ſcʒ non dare non accipere ſimul ſcʒ patri ⁊ ſpirituiſancto.vnius nãq; ꝓ⸗ pꝛietas eſt i ſolo dando ſcʒ patris. alterius pꝛopꝛietas tam in accipiendo qᷓ; dando ſcʒ ipſius filij.ſolis duabo eſt cõmune perſonam de ſe pꝛocedentem habere.ſolis duabus perſonis eſt ſcdᷣm aliunde pꝛocedere.ſolis du abus eſt cõmune non habere vtrũq;. nam tmmodo de ſe pꝛocedentem habere eſt pꝛopꝛietatis vnius. tim̃mo⸗ do ðᷣo pꝛocedere pꝛopꝛietas eſt alterius.pꝛopꝛietas au⸗ tem tercij tam ab alio pꝛocedere q; de ſe pꝛocedentem habere ſcilicet filij. Ex his igitur patet.ꝙ conuenien⸗ tia eſt ipſius ſpirituſſancti ad patrem in hoc.ꝙ non ſi⸗ mul conuenit eis ꝙ perſona de ipſis pꝛocedat:⁊ ꝙ pꝛo⸗ cedant de alio ꝑꝛocedentem habere ⁊ ab alio pꝛocede⸗ re indiſtincte ad filium qui habet ſimul vtrũq;. ſeruat᷑ igitur ratõ pꝛopoꝛtionalitatis quod non fieret poſitis duabus perſonis quibus cõmune eſſet pꝛocedere et de ſe pꝛocedenteʒ habere.nam tres conuenirent in hoc q; eſt dare.tres in hoc ꝙ eſt accipere.due ſolum in dare ⁊ accipere et non tres:⁊ due ſolum in non dare non acci pere ſimul.⁊ ita non ſeruaretur pꝛopoꝛtio ⁊ conueniẽ⸗ tia que debet eſſe trium inuicem. immo ſemper magis vna cum aliqua qᷓ; cum alia.q¶ Ad quartam rationem dicendum.ꝙ ſumma bonitas ſicut eſt ipſa ratio pꝛodu ctionis perſone a perſona in patre ⁊ filio: ita eſt ratio non pꝛoductionis in ſpirituſancto.ſicut enim ratõ ſũ⸗ me bonitatis neceſſario ponit diffuſionem vnius ĩ ali⸗ um: ita ratio ipſius ſumme bonitatis excludit confu⸗ ſionem in diffuſionem boni vnius ad alium.Seo ſi po neretur ꝙ ſpirituſſanctus haberet de ſe pꝛocedentẽ ali⸗ um ratione ſumme bonitatis in eo: ita ⁊ ille alius ha⸗ beret de ſe pꝛocedentem alium ita infinitum.⁊ infini tum conſequitur neceſſario confuſio diffuſionis boni: tatis:quam non recipit ratione ſumme bonitatis. exi⸗ git igitur ratio ſumme bonitatis ꝙ ſit ex perſona vna in qua ſit terminus diffuſionis: ſicut eſt vna que eſt pᷣn⸗ cipium diffuſionis. Nueſtio. xlvj. de oꝛdine diuinarum perſonarum. Oſtqᷓ diſſeꝛuimus de numero diuinaꝝ ꝑſonaꝝ: de oꝛdie . earũdem virtute dei iunãte ingqramꝰ. 7 qꝛ circa oꝛdinẽ multe ſunt dubitatõ⸗ nes d cis ꝑ oꝛdinẽ eſt diſcernẽdũ.Pꝛi mo an ſit oꝛdo in diuinis ꝑſonis. Scðo cuiuſmõi ſit il le oꝛdo vtꝝ nature vel oꝛiginis. Lercõ de oꝛdine oꝛigi nis an ſit ibi aliqua ꝑſona ſine oꝛigie. Quarto an pnt eſſe plures ꝑſone ſine oꝛigine. Quinto an due babẽtes oꝛiginẽ ĩmediate pꝛocedant ab alia que nõ babet oꝛigi nez ita ꝙ neutra ab alia ſicut ponebat greci. Seyto an illa que habet oꝛiginẽ ab alia habet ſilłꝛ oꝛiginẽ a pᷣma ĩmediate. Septimo an pꝛoceſſio ſpũſſancti ↄſequat᷑ oꝛ dinem nature ad generatõeʒ filij vel ecõuerſo. Octauo an abſtractis y poſlaſibo ſiue ꝑſonis ſit intelligeꝛe oꝛdi nem nature in trinitate.⁊ ecõuerſo. Mlembrũ pꝛimũ B pꝛimũ pꝛocedit᷑ ſic. Augu.ↄtra marxi⸗ minũ.cum dicit᷑ filiꝰa patre.non dicit᷑ in⸗ equalitas ſubſtãtie:ſed oꝛdo nature.non . ꝙ alter pꝛiꝰ altero: ſed ꝙ alter ex altero. In dininis igit᷑ ꝑſonis eſt oꝛdo nature:ergo ẽ ibi oꝛdo 4l Scdᷣa ratõ.nobiliꝰ eſt eẽ oꝛdinatũ ꝙᷓ nõ oꝛdinatũ.qꝛ eſſe in oꝛdine eſt ꝑfectõis ⁊ dignitatis:negatio vᷣo oꝛdi⸗ nis indignitatẽ ponit. Cum ergo eẽ diuinaꝝ ꝑſonarũ ſit nobiliſſimũ relinquit᷑ ꝙ ipᷣm eſt oꝛdinatũ.ql Tercia ratio.bonũ nõ põt intelligi ſine oꝛdine.ſicut econuerſo malũ ponit inoꝛdinatõeʒ ⁊ pꝛiuatõʒ oꝛdinis. Itẽ ipᷣm eſſe inꝙᷓtuʒ hmõi nõ eſt ſine oꝛdine. Vñ dicit boeclꝰ.q; eſſe ẽ qð retinet oꝛdinẽ ſeruatq; naturã. Si ergo eſſe di ninaꝝ ꝑſonaꝝ qð eſt diuinũ eẽ eſt veriſſimũ eẽ ⁊ veriſ⸗ ſimũ bonuʒ:relinquit᷑ ꝙ in eo eſt veriſſimꝰoꝛdo. Ad oppoſitũ.oĩs oꝛdo aut attendit᷑ fm pꝛiꝰ⁊ poſterius:aut ſimul:aut ſᷣm ſuperiꝰ ⁊ inferiꝰ:aut iuxta. ſᷣ in diuinis ꝑſonis nõ eſt eꝛdo ſm pꝛiꝰ ⁊ poſteriꝰ:qꝛ in trinitate ni⸗ bil pꝛiꝰaut poſteriꝰ ſicut dic ſimbolũ athanaſij.qꝛ pꝛiꝰ 7 poſieriꝰdicũt añceſſionẽ ⁊ ſucceſſionẽ in tꝑe.nec etiã eſt ibi ſimul:qꝛ ſimul dic pñtiaʒ vel ↄcomitantiã in tꝑe vel in loco. Item nõ eſt ibi oꝛdo ᷣm ſuperiꝰ ⁊ inferiꝰ ⁊ iuxta.qꝛ bmõi differẽtie oꝛdinis attendũt᷑ ſᷣm ſitũ.Si⸗ tus aũt nõ eſt niſi vbi ẽ diſpoſitõ ꝑtiũ in toto vel ĩ loco. Cum ꝭ̊ nulla differẽtia oꝛdis poſſit poni ĩ diuio eẽ:ſim pliciter nõ ẽ ibi oꝛdo.¶ Si diceret᷑ ꝙ ibi ẽ oꝛdo nature ille nõ attẽdit᷑ ᷣm pᷣ̃aictas differẽtias.Querit᷑ ad ille oꝛdo.aut ẽ eẽntia aut ꝑſona:aut notõ.qꝛ ꝗcꝗo eſt in di uinis ẽ aligo hoꝝ.ſᷣ̊ hmõi oꝛdo nõ eſt ipᷣa eentia diuina cũ eẽntia dicat᷑ ꝑ indiſtinctõeʒ:oꝛdo vᷣo dicit᷑ ꝑ diſtictõ nẽ.ſiue ſᷣm ratõeʒ ⁊ differẽtiã oꝛigis vel pᷣncipij.diuia do eẽntia nõ pt᷑ dici in ratõe pᷣncipij vel oꝛigis vel ꝙ ſit a pᷣncipio:vel ꝙ babeat oꝛiginẽ:qꝛ diuina eẽntia nec ge nerat nec generat᷑ nec ſpirat nec ſpirat᷑.Iteʒ nec poteſi dici ꝙ iſte oꝛdo ſit ꝑſona:imo eſt ꝑſonaꝝ:qꝛ dicit habi tudinem ꝑſonaꝝ ad ꝑſonas. Item nec põt dici ꝙ dicat notionẽ:qꝛ oĩs notio ſiue ꝓpꝛietas ĩ diuinis ẽ diſtincti⸗ ua ꝑſone a ꝑſona.̊ oꝛdo magis dicit ↄueniẽtiã q; diſti⸗ ctionẽ:relinquit᷑ igit᷑ oꝛdo penitꝰnihil eſt in diuinis. A Tercia ratõ augu.in li.de ciui.dei.oꝛdo eſt pariuʒ. diſpariũq; ſua cuiq; tribuẽs localis diſpoſitio.vbi er⸗ go non eſi localis diſpoſitio: non erit oꝛdo. ſſi eꝛgo in diuinis ꝑſonis nõ eſt localis diſpoſitio:ergo nec oꝛdo. Solutio dicendũ ꝙ in diuinis ꝑſonis eſt oꝛdo.Sed diſtingnendũ qꝛ multiplex eſt oꝛdo.eſt em̃ oꝛdo ſcðᷣʒ lo cum.eſt oꝛdo äm tempꝰ.eſi oꝛdo ſᷣm cauſaʒ.eſt oꝛdo pᷣm ratõeʒ. eſt oꝛdo 'm oꝛiginẽ nature qui eſt pᷣncipij ad il- lud qð eſt de pᷣncipio. Oꝛdo ſᷣm locũ attendit᷑ ſᷣm iſtas differẽtias ſuperiꝰ inferiꝰ⁊ iuxta. Oꝛdo m tpᷣus atten ditur ſm iſtas differẽtias pꝛiꝰpoſteriꝰa ſimł.a his mo dis nõ eſt oꝛdo in diuinis ꝑſonis.Oꝛdo aũt ſᷣm cauſaʒ — eſt hm ꝙ dicimꝰ ꝙ cauſa pꝛioꝛ eſt effectu. hoc mõ ꝓpꝛie nõ eſt oꝛdo in diuinis ꝑſonis:qꝛ cauſa ſemꝑ ẽ pꝛioꝛ eſſe ctu in diueꝛſitate eẽntie.Dicit᷑ vlteriꝰoꝛdo ratõis ſicut oꝛdo differẽtiaꝝ ad vnũ genꝰ qui oꝛdo ẽ a latẽ vel pᷣmi medij ⁊ poſtremi. ſicut pĩ in linea p̃dicamẽtali. Juxta ðᷣo oꝛdinẽ rõnis differẽtiaꝝ ad genꝰ nõ ſumit᷑ aliꝗs oꝛ⸗ do ĩ diuĩs ꝑſonis: qꝛ iſte oꝛdo dic imꝑfectõneʒ ſiẽ infra videbit᷑.ſᷣ iuxta aliũ oꝛdinẽ rõnis quiẽ pᷣmi medij 2 po⸗ ſiremi:ſumit᷑ oꝛdo rõnis in diuinis ꝑſonis.ſicut em̃ in hoc oꝛdine rõnis eſt vnũ ↄmũe qð de alijs dicit᷑ ⁊ nullũ de ipᷣo.⁊ iſtud appellat᷑ generaliſſimũ in linea pᷣdicamẽ tali.⁊ iſtud eſt pᷣmũ ⁊ vnũ de quo alia dicunt᷑ ⁊ ip̃ᷣm de nullo. ſicut ſpẽs ſpecialiſſima ⁊ hoc poſtremũ.a aliqo xæ quo alia dicũt᷑ ⁊ qð de alijs ꝗqbuſdã dz.⁊ bocẽ genꝰ ſubalternũ ⁊ illud vocat᷑ mediũ.ſic ĩ oꝛdine ꝗ ẽ ſᷣm rõeʒ oꝛiginis ꝗẽ in diuerſis ꝑſonis:eſt ꝑſona q̃ de nulla ⁊ a qua alia.⁊ ꝑſona de qua nulla ⁊ q̃ ab alia ⁊ ꝑſona q̃ſi media q̃ de alia ⁊ de qua alia.⁊ ſic ptʒ ꝙ ibi ẽ oꝛdo oꝛi⸗ ginis ꝗ ſumit᷑ iuxta oꝛdinẽ ratõis.⁊ ſm iſtlas tres diffe rentias q ſunt nõ ab alio a quo alius ⁊c.⁊ non ſᷣm pᷣdi⸗ ctas differẽtias.Et ſi querat᷑ vtꝝ iſle oꝛdo ſit ſimplicit Dicendũ ꝙ nõ eſt oꝛdo ſimplicit᷑: ̊ oꝛdo cũ additõe.ſ. oꝛdo nature vel oꝛiginis. Per hoc ſoluit᷑ pᷣma ratõ.qm̃ pꝛocedit de duobo pᷣmis oꝛdinibo.¶ Ad ſecũdũ dicẽdũ ꝙ oꝛdo dicit ibi notionẽ.Sed notio aliqũ ſignificatur diſticte.vt cũ dico paternitas.Aliqñ indiſtincte.ſᷣ peꝛ additõeʒ determĩat᷑.pme notões diſtinguũt ꝑſonã a ꝑ⸗ ſona abſolute ⁊ ſine determiatõe ſicut geneꝛare ⁊ gene rari ⁊ hmõi.alie ðᷣo notões cũ determĩatõe diſtinguunt ſicut pᷣncipiũ.Si em̃ dicat᷑ pr eſt pncipiũ.niſi addat᷑ fi lij vel ſpũſſct᷑i:indiſtincte ĩpoꝛtat᷑ notõ.ſᷣ ꝑ additõeʒ de⸗ termĩat᷑ vt cũ dico pr ẽ pᷣncipiũ ſilij.pr̃ ẽ pᷣncipiuʒ ſpũlſ⸗ ſcti:iam em̃ dĩic notõeʒ patnitatis diſtincte qͥ ẽ notõ ge neratõis ⁊ notõ pꝛoceſſionis.Dicendũ ergo ꝙ oꝛdo de ſe dicit notõeʒ indiſtincte ſiue ↄfuſe.ſᷣ diſtinguit p ad-⸗ ditõeʒ.vt ſi dicat᷑ oꝛdo filij ad patrẽ dicit notoeʒ ſiliatõ nis ſiue generatõis paſſiue.⁊ ſilłꝛ oꝛdo pr̃is ad filiũ no tionẽ pat᷑nitatis vel generatõis ſᷣm ꝙ ẽ eiꝰ qui generat ꝑ hoc em̃ dicit᷑ vnꝰad alterũ cũ dicit᷑ oꝛdo patris ⁊ filij ad ſpinſctẽᷣm hoc dicit notõeʒ ſpiratõis ↄmũuis ab vtro⸗ q; oꝛdo vo ſpñũſſct᷑i ad patrẽ ⁊ filiũ eſt pꝛoceſſio.ptʒ er⸗ go ꝙ oꝛdo ſine determĩatõe notõeʒ ſiue notões dicat i⸗ cetermĩate ⁊ ↄſuſe:cum determĩatõe vo diſtincte.¶ Ad terciã ratõeʒ.dicendũ ꝙ illa ratõ augu.pꝛocedit de oꝛ: dine ſᷣm locũ.⁊ ſic patʒ rñſio ad iſlam queſtionẽ. Membꝛum ſecundum Ecũdo q̃rit᷑ ſupoſito oꝛdie ĩ diuĩs.cuiuſ modi ſit ille oꝛdo. vtꝝ ſit ibi oꝛdo nature Ad qð ſic obijcit᷑ ꝑ auẽteʒ aug.pᷣdictã cũ dẽ.filiꝰ a pr̃e ñ dr ineq̃litas ſube:ſ̊ oꝛdo nat᷑e.j ibi ẽ oꝛdo nate.¶ Scða rõ vbicũq; ĩtelligit᷑ dif fuſio bonitatis vniꝰ ĩ aliũ itelligit᷑ oꝛdo ſᷣm rõʒ pᷣncipij vł oꝛigis. ſᷣ ſic ẽ ĩ diuis:& ibi ẽ oꝛdo oꝛigis.h̊ cũ iſte oꝛ⸗ do ſit ita ꝙ vnꝰhabeat nat᷑aʒ ab alio.relinꝗt᷑ ꝙ ſit oꝛdo nate. Ad oppoſitũ vbicũq; ĩtelligit᷑ oꝛdo:ĩtelligit᷑ di ſtictõ nat᷑e.ſi ̊ nata ĩ diuĩs pſõis ſe hʒ ſʒ oĩmodãa diſti ctõeʒ:relinꝗt᷑ n ẽ ibi oꝛdo nat᷑e.maioꝛ ptz qm̃ idẽ ad ſe ñ oꝛdiat᷑.¶ Scða rõ ſi ibi ẽ oꝛdo ẽ ſᷣm rõʒ pᷣncipij ĩ oꝛ dine nate.h̊ ad pᷣncipiũ ĩ oꝛdie nate ſeqꝗt᷑ pꝛiꝰ nata.qᷣſi eneii ſilij ᷣm oꝛdinẽ nate pr erit pꝛioꝛ filio nat᷑a at᷑ falſuʒ ⁊ incõueniẽs.i Aã dic aug.iĩ pdicta aucto⸗ ritate. ꝙ ñ ẽ alter pꝛioꝛ altero.Et in ſim bolo athanaſij habet ꝙ ĩ hac trinitate nihil pꝛiꝰ aut poſteriꝰ:& ñ ẽ ibi oꝛdo nate. Tercia rõ idẽ ẽ in dinĩs nat᷑a qdð ſuba vel eẽntia.ſi &̊ ĩ diuĩs ẽ oꝛdo nat᷑e: reliqꝗt᷑ q ẽ ibi oꝛdo ſube vel eẽntie ̊ nullo mõ pr dici ibi eẽ oꝛdo ſube vel eſſentie qꝛ oꝛdo eẽntie nõ poſſet dici niſi vel qꝛ eẽt pᷣncipiũ oꝛdis vel qꝛ oꝛdinaret᷑.ſᷣ eẽntia nõ poteſt dici pᷣncipiũ oꝛdis. qꝛ pᷣncipiũ oꝛdinis rſpectiue dẽ:eẽntia vo abſolute.nõ ene unr ſent ſ lint en ſong Uinis 6 ntor ſani ppet Cant on n Nne en U n te ntie⸗ oen lira liur Enar Dnot ction dum uu nnd. ſt ni ſlona poter Nwit Dei Pbrir ben⸗ ſartn ſonal ſipo ic glioe⸗ ſurül iß ſant fitrie o fii⸗ Pepil locs W el gine henn gine ſbet ſielt glat iig dnn digin , ln larpon bitong ltos n N 1hon np diinnie cigaite,⸗ nargt tcuc dicii ſigniſtene dilincr rn vüͤttſcnin eneraeree Pediſingn ü niſiacltff natciſc opit ĩ nrqiwog ogohar ſinnnipas nodezfüind⸗ fsaafliüne ebgigcen Copemnstſll Mmüsobnn weſtopger bͤcdiari Olhhrr gortſtdn Pcine. ehn ridiisan —– gug. Hid ſiefa Girligko n i; one geiton Noliond Hitligtdi inotäd geſick Pinephion hſning heſivni aetuonen⸗ tni grigieh hionpit eeccſn hahiai⸗ pidi, Nueſtio em̃ eſt pncipiũ vel ꝑ generatõeʒ vel ꝑ ſpiratõeʒ. ſequeꝛe tur em̃ ꝙ eẽt pᷣncipiũ diſtinctõis.pꝛetea ſimul ẽ vna eſ⸗ ſentia ĩ tribo ꝑſonis nõ põt dici pᷣncipiũ oꝛdis. Iem nõ põt dici ꝙ ipa oꝛdinet᷑:qꝛ ſi oꝛdinat᷑ aut oꝛdinat᷑ ad eẽntiã aut ad ꝑſonã.nõ ad eẽntiã:qꝛ vna eſt ſola eẽntia idem aũt ad ſe nõ oꝛdinat᷑.ſit: nec ad ꝑſonã: quia oꝛdo ſemꝑ eſt differentiũ:pſona aũt nõ differt ab eẽntia ĩ di uinis. Relinquit᷑ igit᷑ q ibi nõ eſt aliquis oꝛdo nature. Sol. dicẽduzʒ ꝙ ĩ diuiuis ẽ oꝛdo nature. Ad pᷣma ratõeʒ 2 ad terciã in ſimul dicẽdũq cũ dicit᷑ oꝛdo ꝑſo⸗ narũ:dicit᷑ oꝛdo reſpectu eiꝰqð oꝛdinat᷑.cũ vᷣo dicit᷑ oꝛ⸗ do nature in diuis:dicit᷑ oꝛdo reſpectu eiuꝰ qð eſt ratõ oꝛdinis.licet em̃ natura ⁊2 eẽntia in diuinis idẽ ſint:tñ alio mõ dicit᷑ natura: alio mõ eẽntia.qꝛ eẽntia dicit᷑ ab ſolute:natura vo dicit eẽntiã eũ additõe.qꝛ dicit eẽnti⸗ am cũ virtute ꝓductõis ſilis.vñ ĩ intellectu nature ha⸗ betur ratõ oꝛdinis qm̃ vbi intelligit᷑ hec virtꝰ:intelligi tur ratõ oꝛdinis ⁊ pncipij.ij 2õ em̃ põt intelligi virtꝰ ꝓ ductiua quin intelligat᷑ ratõ pᷣncipij.⁊ ratõe huiꝰↄno⸗ tati dicit᷑ oꝛdo nature.⁊ ratõe huiꝰ dicit diſtinctõeʒ.ſᷣ ratõe pᷣncipalis ſignificati qð eſt eẽntia dicit indiſtin⸗ ctionem.nec ratõe huiꝰdicit᷑ oꝛdo nature:ſᷣ ratõe ↄno⸗ tati ratõe cuiꝰↄnotat᷑ ratõ diſtinctõms.⁊ ita ꝑ hoc ſol uitur pꝛima ratõ ſił ⁊ tercia.qꝛ non dicit᷑ oꝛdo nature qꝛ natuꝛa oꝛdinet᷑:led qꝛ dicit ratõeʒ oꝛdinis ꝑ hoc.ſ.q; ↄnotat vñ ſit pᷣncipiũ ad diſtinctõeʒ virtutem ſcʒ ꝓdu⸗ ctionem ſilis ſicut viſuʒ eſt.¶ Ao ſcdam ratõeʒ.dicen⸗ dum ꝙ pᷣncipiũ in oꝛdine nõ ſemꝑ ponit pꝛius:ſᷣ ſolum quãdo eſt diuerſitas eẽntie vel ſubſtãtie eiꝰ a quo ẽ ali⸗ quid.⁊ eiꝰ qð eſt ab eo.vt ĩ cauſa ⁊ cauſato.ſ̊ in diuĩs eſt vnitas eẽntie ⁊ ſube:⁊ ideo nõ debet ↄcedi pr ẽ pꝛioꝛ filio natura.qꝛ nõ eſt ĩ illis altera eẽntia.nec etiã pꝛiꝰ⁊ poſteriꝰdebʒ accipi in diuĩs qᷓ;uis ſit ibi oꝛdo:qꝛ he di⸗/ ſpoſitões vt dicit phᷣus ꝓpꝛie ſũt in tꝑe vel duratõne.q̃ a trinitate remouẽt᷑ eo qdð ĩ ꝑſonis eſt e᷑nitas. Vñ ille differẽtie oꝛdinis vel tꝑis nõ cadũt ĩ oꝛdine nature im⸗ mutabilis q eſt ĩ diuĩs ꝑſonis.licʒ oꝛdo nature mutabi lis eas recipiat:qꝛ in hac trinitate vel pꝛiꝰaut poſteriꝰ ſicut habetur in ſimbolo athanaſt ij. — Membrüũü terciũ Erxcio q̃rit᷑ an in diuĩs ſit aliq̃ ꝑſona ſine oꝛigine de nccitate. Ad qð ſic.poſito em̃ oppoſito. ſ. ꝙ nulla ſit Pond ĩ diuis q̃ nõ habeat oꝛiginẽ tũc qrit᷑.aut ĩtelligis ꝙ ꝑ⸗ ſona hʒ oꝛiginẽ a ꝑſona:ant ab eẽntia.nõ ab eẽntia:qm̃ʒ ſic ꝑſona ĩ diuis nõ eẽt idẽ ĩ natura qdð eẽntia.qꝛ vt dic Anſebł. nec intellectꝰ capit nec natura ꝑmittit illũ ꝗ de alio eſt eẽ illũ de quo ẽ.differt g̊ ꝑſona ĩ diuis ab eẽntia ſicut illð qð eſt de pᷣncipio.qð ẽ incõueniẽs. Si aũt di⸗ cat᷑ ꝙ ꝑſona hʒ oꝛiginẽ a ꝑſona: cũ q̃libʒ habeat oꝛigi⸗ nẽ:aut opoꝛtebit ꝓcedẽ in infinitũ:aut idẽ erit ad ſe. qͥ rũ vtrũq; ẽ incõueniẽs:q; aut ibi ẽ circulꝰ ⁊ tũc idẽ ne⸗ ceſſario eſt a ſeipᷣo.qꝛ ſi pr eſt pᷣncipiũ ad filiũ ⁊ filiꝰad ſpm̃ſctm ⁊ ſpũſſct᷑us ad prem:ſeꝗt᷑ neceſſario ꝙ pat ſit pᷣncipiũ ſui.qꝛ ꝗcqd ẽ pᷣncipiũ pᷣncipio ẽ pᷣncipiuʒ ad il⸗ lud qð ẽ ab eo aut ẽ ibi ꝓcedẽ in infinitũ ita dicatuꝛ bec ꝑſona ab illa ⁊ ab hac alia? ſic in infinitu. Relin⸗ quit᷑ &̊ neceſſario oꝑtet ponẽ in diuĩs aliquã ꝑſonazʒ nue ſit ſine oꝛigine. Ad oppoſitũ ſi ẽ ibi aliq̃ ſine oꝛi⸗ gine. ſegt ꝙ qlibʒ ſit ſine oꝛigine.ſ̊ hoc ẽ falſuʒ ⁊ incõ⸗ ueniẽs ĩ diuis ꝑſonis: ̊ incoueniẽs ẽ ꝙ ſit aliqͥ ſine oꝛi gine.maioꝛ ptʒ: q eẽ ſine oꝛigine ᷣtutis ẽ⁊ dignitatis pᷣ qdð ẽ dignitatis ĩ vna ꝑſonaẽ dignitatis ĩ alia: ⁊ cui⸗ libet ꝑſone diuĩe tribuẽanʒ ẽ qð e dignitatis in ipa. ſi eſt ibi aliqua ſine oꝛigine: relinqui qlibʒ alia ſim plicit erit ſine oꝛigine. aut oꝑtet dicẽ P h ñ ſit dignita⸗ tis ĩ ꝑſona ſcʒ eẽ ſine oꝛigine qd falſuʒ ẽ:qꝛ bocẽ in pr̃e dignitatio. ¶ Scda ratõ vbi nõ eſt oꝛigo nõ ẽ oꝛdo ᷣm oꝛiginẽ. ſi ab aliq̃ ꝑſona diuia ſiẽ a pre remouet᷑ oꝛi ₰ 16 nya P *4 Or Auae — 4 . — — S 62 vei x xlvj. go:q̊ ⁊ oꝛdo ᷣm oꝛiginẽ.nõ ẽ ergo ponẽ oꝛdinẽ ſᷣm oꝛigi nem in pre. Sol.dicẽdũ ſᷣm pᷣdictã ratõeʒ ꝙ neceſſa rio ẽ ponẽ ꝑſonã ſine oꝛigine.¶ Ad pᷣmã ratõeʒ ĩ ↄtra⸗/ rium.dicẽduʒ ꝙ eẽ ſine oꝛigine ẽ dignitatis ĩ pma ꝑſo⸗ na ſolũ.tñ hoc eẽt indignitatis in quacũq; alia ponẽt᷑ 2 hoc ꝓpter duplicẽ cauſaʒ.vna cauſa qꝛ ſequeret᷑ ꝙ nõ haberẽt ꝑſone fũmã ↄnexionẽ ad oꝛdinem adinuicem. Alia cauſa qꝛ ſicut pluralitas filiatõis ponit impfecti onẽ in pluribo filijs:⁊ ita indignitatẽ.ideo in trinitate eſt vnꝰ ſolus filiꝰ qui totalitatẽ habet ꝑfectõis vñ ſuꝑ⸗ fluẽt aliꝰ.ita pluralitas in geneꝛatoꝝ ponẽt idignitatẽ in generatis.i.in exiſtẽtibo ſine oꝛigine ſic iã ampliꝰpa tebit.ſᷣ̊ in vna ſola ꝑſona dignitatis erit eẽ ſine oꝛigine a ꝑfectõe oꝛiginis ⁊ oꝛdinis:ſi eẽt ſine oꝛigine ⁊ genera ret.⸗l.ꝗ Ad ſcðaʒ dicẽduʒ ꝙ pr̃ nõ dicit᷑ habẽ oꝛdinẽ oꝛi⸗ ginis qꝛ habeat oꝛiginẽ ab alia ꝑſona: ſᷣ qꝛ ẽ pᷣncipium oꝛiginis aliaꝝ ꝑſonaꝝ.⁊ ſᷣm h̊ ꝑtinet ad ipᷣm oꝛdo ſᷣm oꝛiginẽ.Vñ rich.in li.de trini.Ad ↄſideratõeʒ oꝛigĩa⸗ lis cauſe ꝑtinet.nõ ſolũ q̃rẽ aut inueĩre oꝛiginẽ eſſe vbi eſt. ſᷣ etiã q̃rẽ ⁊ inuenire eã nõ eẽ vbi nõ ẽ. Queſtio em̃ de oꝛigine ẽ q̃ſtio vñ res habeat eẽ.ad quã q̃ſtionẽ ꝑti⸗ net indagare hocipᷣm qð eſt vñ habeat eẽ.an ſemetipᷣo: an aliũde.ſᷣm h̊ ꝑtinet q̃ſtio de oꝛigine ad pr̃em. Membeum quartũᷣ Varto q̃rit᷑ an poſſint eẽ plures ꝑſone ſi ne oꝛigie: Ad qð ſic hy lariꝰ.ſi ſũt duo ĩ⸗ naſcibiles q̊ duo dij. Sʒ ſi ſũt due pſone ſine oꝛigine.ſũt duo innaſcibiles: ̊ duo dij. qð ẽ incõueniẽs. O aũt illud ſequat᷑ ptzʒ.iã ſi ſũt due ſine oꝛigine.oĩs differẽtia q̃ põt ibi eẽ. aut ẽ ſᷣm eſ⸗ ſentiã:aut ſᷣm modũ eẽndi.ↄſtat aũt q; dicẽdo duas ſi⸗ ne oꝛigie: ponit᷑ in eis indifferẽtia ſin modũ eẽndi.g̊ ñ differunt ᷣm eſſendi modum. Si ergo differunt:eẽ di⸗ uinuʒ eſt in illis differens.ſed ſunt due: ſequit᷑ ergo ꝙ ſunt duo dij qð eſt impoſſibile.Eſt igit᷑ in diuĩs impolſ⸗ ſibile plures eẽ ꝑſonas ſine oꝛigie.¶ Scða ratõ iuxta rich.in li.de trini.oĩs differẽtia ꝑſonalis aut eſt ſᷣm q̃⸗ litatem ſubſtãtialem:aut eſt ſᷣm oꝛiginẽ.ſi ergo he due pſone differunt. aut differunt ſic: vel ſic ſ̊ nõ differunt m oꝛiginem vt planũ eſt:ergo ſi differunt.differũt ſᷣm qualitatem ſubſtantialẽ.ergo alia eſt diuinitas in vna ⁊ alia in alia.ergo duo dij qð eſt impoſſibile. Si di⸗ catur ꝙ diffeꝛunt ᷣm exiſtendi modum in hoc.ſ.ꝙ vna illarum eſt a qua alia ꝑſona.alia vo a qua nulla.Con⸗ tra ſi eſt ibi ꝑſona ſine oꝛigine a qua nulla alia:iã ipſa eſt ſolitaria.ſeꝰ ſolitudo non poteſt ſtare cum ſũma ca ritate que quidem eſt in diuinis ꝑſonis:relinquit᷑ ergo ꝙ non differunt ab alia ſine oꝛigine in modo exiſtendi ſed in eſſe. ſequitur ergo ꝙ ſi ſunt duo innaſcibiles: ꝙ ſunt duo dij.¶ Tercia ratio. omnis pluralitas habet vnitatem aliquaʒ pꝛimam ſui generis.ergo pluralitas ꝑſonalis habet vnitatem aliquã pꝛimam vnitatem ꝑſo nalem.ſed ſi ponerẽtur due ꝑſone ſine oꝛigine:poneret᷑ pluralitas que non habet ante ſe vnitatem ſui generis quod eſt incõueniens eſt igitur inconueniens duas eſſe ꝑſonas ſine oꝛigine. Quarta ratio ſicut ſe habet plu ralitas eſſentie ad vnitatem eſſentie: ita ſe habet plura litas perſone ad vnitatem perſone.ſed omnis plurali⸗ tas eſſentie habet vnam ſolam pꝛimaʒ eſſentiam a qua eſt:ergo ⁊ omnis pluralitas perſone habet vnam ſolã pꝛimam perſonam quod non poteſt eſſe ſi ſint due ſine oꝛigine. Quinta ratio rich.in li.de trini.ſi due eſſent ſine oꝛigine:neutra alteri immediate adhereret:non er go eſſet ſumma connexio ? germanitas in perſonis di⸗ uinis.⁊ ſi etiam haberent oꝛiginem ad terciam que ab illis procederet:nõ tamen vna ad aliam oꝛdinẽ habẽt. 2 igit᷑ eẽt ſũma germaĩtas ſũma ↄcoꝛdia ſũma oꝛdia tio ĩ ꝑſonis diuĩs qdð ẽ ĩcoueniẽs.¶ Sexta rõ.ꝑſõa ẽ ſb⸗ — 3 Hðr 270 27 ſtãtia cu n pꝛoꝝ:ietate incõmunicabili.ſepſi eſſent due perlone ſine oꝛigine: eſſet earum cõmunis pꝛopꝛictas et non differens. ſcilicet innaſcihilitas, engo non poſ⸗ ſent eſſe due ſeo vna. ſie igit᷑ ptʒ e ĩpoſſibile ẽ plures eẽ ꝑſonas in diuinis ſine oꝛgine· Adoppoſitu: non eſt incõueniens ibi ponere duas habẽtes oꝛiginẽ: ꝗ̊ nõ eſt incõueniens poneꝛe duas aut pluꝛes ſine oꝛigine.pone mus ergo adhuc oꝛdinẽ baꝝ adinuiceʒz licet eſſent ſine oꝛigine:ſic ponimꝰoꝛdinẽ illaꝝ que habẽt oꝛiginẽ.iIã ſi nõ diſtingui?᷑ oꝛdo in iſtis: ergo nec in illis. Sol. dicendũ ꝙ ĩpolſſibile eſt in diuinis eẽ plures ꝑſonas ſi⸗ ne oꝛigine ſed vnã ſolã.ſicut ptz ꝓ rationes ſupꝛa poſi⸗ tas.lXld ratõeʒ in cõtrariũ dicendũ ꝙ habere oꝛiginẽ dictum de duabo pſonis poteſt eẽ dupliciter. aut ꝙ ita habent oꝛiginẽ ab vna ꝙ neutra ab alia: aut ita ꝙ vna ab alia habet oꝛiginẽ pꝛimo modo poſitis duab ꝑſo⸗ nis babentibo oꝛiginẽ ab vna:dico ꝙ deſtruet᷑ ſummus oꝛdo ⁊2 ↄnexio in diuinis ꝑſonis.ĩmo maioꝛ eẽt ↄnexio eoꝛum ad terciã qꝙ; adinuicẽ.⁊ ſic nõ eſſet ꝓpoꝛtio in eis ſumma:ſeo ↄfunderet᷑ ſumma germanitas.⁊ ideo hoc modo nõ eſt poſſibile eas poni in diuinis.ſed ſcdðᷣo mo⸗ do poſitis duabo habentibo oꝛiginẽ ab vna: dico ꝙ po⸗ nitur ſũma ↄnexio earum adinuicẽ ad terciaʒ.⁊ ideo ſũma oꝛdinatio ⁊ ſũma oꝛiginis ratio.ſed ſi ponerẽtuꝛ due ſine oꝛigine:nulla poneret᷑ ĩ eis ↄnexio nullaq; oꝛi⸗ ginis ratio.⁊ ideo nõ pñt eſſe due ſine oꝛigine. NRlembꝛu quintů Alinto querit᷑ e habentibo oꝛiginẽ vtrũ ita habeant oꝛiginẽ a ꝑſona q̃ nò bhʒ oꝛigi nem.ꝙ neutra ab alia. vt dicat᷑ ſicut gre⸗ ci dicunt. ꝙ filius 2 ſpuſſctus ita habent oꝛiginẽ a patre: qꝛ ſpũſſctus nõ habeat oꝛiginẽ a filio. Ao qð ſic Rich.in li.de tri.ſi gemina ꝑſona de vna tm̃ ꝓcederet: ꝓfecto ꝓcedentiũ neutra iĩmediate alteri ad⸗ heret ſupple in oꝛdine nature.nõ ſᷣm cẽntiã. qꝛ ſpũſſeto nõ haberet oꝛdinẽ ad filiũ niſi qꝛ a pre.ergo plꝰ ↄueni⸗ ret cum pr̃e qᷓ adinuicẽ.non eẽt ergo omimoda nec eq̃⸗ lis ꝓpoꝛtio in diuinis ꝑſonis.qdð eſi incõueniẽs.Relin quit᷑ ergo ꝙ ita ꝓcedũt ille due a pre.qꝛ ⁊ vna ĩimedia⸗ te, ꝓcedit ab alia ſcʒ ſpũſſctus a filio qð eſt ↄtra opinio nem grecoꝝ.¶ Scda ratõ.ꝑſona pr̃is a qua alie ꝓce⸗ dunt eſt vnũ in eẽntia cum pſona filij ⁊ ꝑſona ſpuũiſcti. Item eum ipa ſit ſimpler oĩno ſe habens vno mõ quã⸗ tum eſt ex ꝑte oꝛiginis ad vtrũq; ſicut ponunt greci:.qꝛ ĩmediate ſunt de ipᷣo.nec habitudo eaꝝ diſferens ad il lam.quia.ſ.ĩmediate ſe babet vtraq; ad illam ſicut po nunt. ergo ᷣm vnã habitudinẽ ⁊ vnũ modũ ꝓcederent ab illa. ergo ſũma eſt ꝑ generatõeʒ 2 alia.a ſi vna ꝑ ſpi rationẽ a pre ⁊ alia.⁊ ita vtraq; poteſi dici filiꝰvel ſpũſ ſanctus.⁊ ita plures filij vel plures ſpũſſcti qd eſt incõ ueniẽs ⁊ falſuʒ. neceſſe eſt igit᷑ ꝗ ita ꝓcedũt filiꝰ 2 ſpũſ⸗ ſanctꝰa pr̃e ꝙ etiã vnꝰ ꝓcedat ab alio.q¶ Tercia ratio. non poteſt intelligi poni oꝛdo ternarij ad vnitateʒ:nilſi mediante dualitate. qꝛ dualitas ſe habet quaſi mediũ ad vnitatẽ ⁊ ternariũ.Et pꝛioꝛ eſt ibi habitudo terna⸗ rij ad binariũ qᷓ; ad vnũ 1 imediatioꝛ.Cum eꝛgo filius ſit ꝑſona media int patrẽ ⁊ ſpm̃ſcm.ncce ẽ pꝛiꝰabitu dinem intelligere ſpũᷣſſancti ad filium ꝙᷓ ad patrẽ:ſicut priꝰ eſt intelligẽ oꝛdinẽ vniꝰad duo qᷓ; duoꝝ ad terciũ. Gelinquit᷑ ergo ꝙ ibi erit ponere vnuʒ a quo alius:⁊ ab eo tercioſcʒ a filio ſpũſſctus.¶ Quarta ratõ.ſi piritꝰ ſctus ꝓcedit a pr̃e ſicut amoꝛ diſtinctꝰ ⁊ dermiatꝰ filiꝰ aũt ꝓpcedit ſicut intelligẽtia a mẽte.ſᷣ nũq; ꝓcedit amoꝛ diſtinctꝰ? determiatꝰmiſi pꝛiꝰ ꝓcedat intelligẽtia a mẽ te. qꝛ nõ diligimꝰniſi cognitũ.amoꝛ ergo ꝓcedit mediã te intelligẽtia.ergo ſiłꝛ ſpũſſctus nõ pot ꝓcedẽ a patre niſi filio mediãte. ꝓcedit ergo ita ſpuſſctus a pr̃eqꝙ α⅓ filio ſicut amoꝛ ab intelligetia. Quinta ratõ oꝛdo eſt G Pger prr . o, in diuinis ꝑſonis,/nõ aũt eſt ibi oꝛdo ſcdᷣm ſuperius vł inferiꝰnec ſcvᷣm pꝛiꝰ⁊ poſteriꝰ.nullo e mõ pueniẽtiꝰ eſt ibi oꝛdoꝙᷓ; ratõis.ſeð oꝛdo ratõis ell ᷣm pꝛimũ me⸗ dium poſiꝛemũ.ſieut ptʒ in linea pᷣdicamẽtali.qꝛ ibi eſt pꝛimũ ⁊ quo nihil eſt.ſed ꝙ eſt de alijs ⁊ vltimũ dᷣ quo alia ⁊ ipᷣm de nullo.⁊ mediũ qð de alio⸗ aliud de ipᷣo. Cum ergo oꝛdo in diuinis ꝑſonis ſit exẽplar bmõi oꝛ⸗ dinis:relinquit᷑ ꝗꝙ eſt ibi vna ꝑſona de qua alia ipſa nulla.⁊ vna que de alia ? nulla de ipᷣa. ⁊ media que æ alia 2 de ipᷣa alia.ſed ꝑſona de qua alia a upᷣa de nul la eſt ꝑſona patris: ꝑſona vᷣo ⁊ nulla dæ ipa eſi ſpũſſcẽs ꝑſona aũt media eſt ꝑſona filij.ergo ipᷣa eſi a ꝑſona pa tris 2 ab ipa ꝑſona ſpũſſancti que ſolum de alia.nõ er⸗ go poſſibile eſt ꝙ ſint due ꝓcedentes immediate ab illa pꝛima ꝑſona que non habet oꝛiginem:ita ꝙ neutra ab alia. Ad oppoſitum differentie ꝓcedunt a genere in oꝛdine ratõis.ſed oꝛdo in diuinis ꝑſonis eſt exemplar iuxta oꝛdinem illũ eſt oꝛdo ratõnis quo differentie p⸗ cedunt a genere.ergo ita ꝓcedunt due ꝑſone a patre ſi cut due differentie a genere. ſed ita ꝓcedunt due diffe⸗ rentie a genere ꝙ vtraq; imediate ⁊ neutra ab altera. ergo ſimiliter due ꝑſone ꝓcedunt a patre ĩmediate ita ꝙ neutra ab alia. autem oꝛdo in diuinis ꝑſonis ſit iuxta illum oꝛdinem rationis quo differentie ꝓcedunt a genere patet. quia pꝛincipalioꝛ ? pꝛioꝛ eſt oꝛdo ratio⸗/ nis differentia? ad genus:qꝙᷓ oꝛdo ratõnis qui eſt ſpe⸗ cierum ad genus ſiue generis ad ſpecies.quia ille pre⸗ intelligitur ad oꝛdinem generis ad ſpecies.⁊ ſe habet in cauſalitate ad ipſum ſed quod eſt pꝛincipalius in oꝛ dine rationis:eſt attribuendum oꝛdini diuinarum per ſonarum.cum iſte oꝛdo ſit exemplar illius:ergo opor⸗ tet intelligi oꝛdinem diuinarum perſonarum ſicut oꝛ⸗ dinem differentiarum ad genus. 4l Scda ratio filius pꝛocedit a patre ſicut verbuʒ a dicente.⁊ ſpirituſſanctꝰ ſimiliter pꝛocedit a patre ſicut ſpiritus a dicente.&ᷣ ver bum ⁊ ſpiritus ita pꝛocedunt a dicente ꝙ neuter pꝛoce dit ab alio.ſed vterq; immediate a dicente:ergo ſimili⸗ ter pꝛocedunt filius ⁊ ſpirituſſanctus a patre ꝙ neuter ab alio ſed vterq; immediate.ql! Tercia ratio ad He⸗ bꝛe.j.Qui cum ſit ſplendoꝛ gloꝛie.glo.illud quod ẽ no⸗ biliſſimum in creatura eſt deo tribuendum ſed in pro⸗/ ductionibus creaturarum ſemper nobilioꝛ eſt produ⸗ ctio cum eſt virtus aliqua ꝓducens que poteſt produ⸗ cere per vnum q; per multa. ſi ergo diuine pꝛoductioni cebemus attribuere quod eſt nobiliſſimum in produ⸗ ctione creaturarum: relinquitur ꝙ ſemper eſt ibi pro⸗ Ouctio per vnum non per dnos. ergo pꝛoductio filij et ſpirituſſancti ſunt ab vno tm̃.non eſi ergo proceſſio ſpi ritulſancti ab vtroq;:non ergo a filio.¶ Quarta ratio vanum ⁊ ſuperfluum eſt ĩ natura. vt illud quod poteſt facere eque bene per vnum faciat per duo.ergo cũ om⸗ nis ſuperfluitas remouenda ſit ab eẽ diuino:relinqui⸗ tur ꝙ illud quod poteſt ibi fieri eque bene per vnũ non fiet per duos:ſed ſpirituſſanctus eque bene pꝛocedit a patre ſolo ſicut a patre ⁊ filio:quia cum patri xbeatuꝛ ſumma potentia:ſolus poteſt pꝛoducere ſpiritũſanctuʒ eque bene ac ſi filius pꝛoduceret ſpiritũſanctum cũ ipᷣo aut ponetur in potentia in ipſo patre quod eſt inconue niens.ergo non eſt ponendum ꝙ pꝛocedat ſpirituſſan⸗ ctus a patre ⁊ filio:ſed a patre ſolo ummediate. So⸗ lutio dicendum ꝙ in hoc errauerunt greci ꝙ poſuerũt ſpiritũſanctuzʒ procedere a patre ſolo immediate? nul lo modo a filio.¶ Et ad pꝛimam rationem in contra⸗ rium.dicendum ꝙ oꝛdo differentiarum ad genus exẽ⸗ plariter non eſt ponendus in diuinis ꝑſonis. quia iſte oꝛdo qui eſt diuiſionis generis in differentias eſt imꝑ⸗ fectionis:quia ducit in eſſe potentia potentiali ⁊ mate riali ⁊ non foꝛmali.quia genus eſt ſicut materia ad dif ferẽtias et poteſtate ſunt differentie in genere:et ſic eſt 0— — —ʒꝗ·, —— fe 1e tio n di⸗ den lo⸗ 19 WW noeftarmt 0 difermt „ neagen ſunt duedſh tra abelen ſeiwecietn ſpis pſoniee ſentie periin eſtonſonten dis giele gioſlegte gegtſehiber Ueipaliusigan Dnntunzen e gocpon harumſren araneſtrs ſpirincre 1dicenteee pneuergbe terergolini⸗ atregteue fgtio ad h oqnodin mſedin p eſt proch poteſſpun eprochnn vmmin fftcr er elibier vateloſie opfoktf Quanuſah Dap egpdüon vorclrt per tnunon ftutin iAbeanen ſiüſmmenn cuncite eſtinconee thenuuſen un. ccaten ninann, gennsc nuak ockin⸗ lemt mnemen etſecl mnmmm . Nueſtio oꝛdo ineſſe potentiali et materiali.⁊ ideo iuxta ipſum nõ ſumitur oꝛdo in diuinis perſonis: ſed dicendo oꝛdi nem rõnis ᷣm quẽ dicimꝰordinari pꝛimũ mediũ ⁊ po⸗ ſiremũ.ſ.generaliſſimũ ſpãliſſimũ ⁊ ſubalternum in li nea pᷣdicamentali dicimoꝛdinem foꝛmalẽ et ideooꝛdi nem pfectõnis. et ideo iuxta iſtum oꝛdinem dieit oꝛdo in diuinis ꝑſonis non iuxta aliũ. Qeceſſe aũt eſt iuxta illum oꝛdinem ꝗ vtraq; ꝑſona hñs oꝛiginem ꝓcedat a nõ habente oꝛiginem:⁊ ꝙ vna etiã ab altera pꝛocedat. 4Ado ſcdᷣam rõnem dicendũ ſᷣm aug.in lib.de tri. ẽ dictio interioꝛ:et exterior.et verbũ interius ⁊ exterius ſimiliter ſpũs interioꝛ et exterioꝛ.ↄpatio &̊ verbi exte rioꝛis et ſpũs exterioꝛis eſt remouenda a diuinis:vᷣ eſt attendenda illa q̃ eſt verbi ⁊ ſpũs interioꝛis qꝛ m illã eſt imago.Vñ in imagine inuenies dicentem interioꝛẽ ni eſt mens. verbũ vᷣo interius ꝓcedens ab ipᷣa eſt in⸗ telligẽtia.ſpũs vᷣo interioꝛ eſt amoꝛ vel quaſi amoꝛ ſpi ratus ab vtroq;.et ſic facta ↄꝑatõne ad verbum et ſpm interioꝛem ad que dʒ ſieri ↄꝑatio: inueniemꝰꝙ ſpiritꝰ ſctẽs debʒ a filio ꝓcedere.Gꝛeci aũt in hoc errauerũt ꝙ crediderũt ⁊ fecerũt ſolum ↄꝑationẽ ad verbũ exteriuo 2 ſpiritũ exterioꝛem. videntes ꝙ ſpũs exterioꝛ non ꝓce dit a verbo exteriori ̊ a dicente ſolum: ſic dicentes de ſpũſcto.¶ Ad terciaʒ rõnem.dicendũ ꝙ aliter eſt in ꝓ ductione ꝑ modũ nature:et in pꝛoductõe ꝑ moduʒ vo⸗ luntatis.Qam in pꝛoductõe ꝑ modum nature tenet il lud.ꝙ nobilioꝛ eſt ꝓductio que põt fieri ꝑ vnũ q; qᷓ non põt fieri niſi ꝑ multa.ſed non in ꝓductõne ꝑ modũ vo⸗ luntatis.imo ad hoc ꝙ illa ſit iocunda et delectabilis: reqꝗritur oↄſoꝛs in ꝓductõne.et ponit Rich̊.rõnem huiꝰ ex ꝑte ꝑfectõnis caritatis q̃ ſemꝑ in alterũ tendit. Vñ ſummꝰamoꝛ non eſt vnius ad ſe.et ideo vbi eſt ſumma caritas ſemꝑ ponunt᷑ plures.iterũ vbi eſt ſumma cari⸗ tas ibi eſt velle diligi vt ſe.pʒ ergo ꝙ caritas nunq; po teſt eſſe ſolitaria:et maxime ſumma caritas.quia q̊ peꝛ fectio volũtatis eſt caritas.et marime volũtatis illius Fm qus fit ꝓductio ſpũſſcti.iðo ꝓductio ſpũſſancti ne/ ceſſario reꝗrit ꝙ non ſit ab vno ſlolo ſ̊ a pluribo: ꝓpter cecurſum caritatis ab vno in alium q̃ eſt ꝑfectio volun tatis.quia vᷣo/ꝓductio filij a patre eſt ꝑ modum natu⸗ re:ideo ibi tenet illa obiectio ſcilʒ ꝙ filius ab vna ſola ꝓſona ꝓducatur.⁊ ꝙ vnum ſolum pꝛincipiũ ſue pꝛodu ctionis requirat ſcʒ patrem.¶.Et per bhoc patet ſolutõ ad rõnem quartam. OQm ſi eſſet ꝓductio ſpũſſcti ꝑ mo⸗ dũ nature:bñ ꝓcederet ratõ illa.ſed ita no ẽ imo ꝑ mo⸗ dum voluntatis.cuiꝰpfectio eſt ſumma caritas.q ſem⸗ per ab vno in olterum decurꝛit.et ideo interimẽda ẽ il⸗ la ſcilicet ꝙ pductio ſpirituſſancti poſſit eſſe ab vno ſo⸗ niſtautem eius pꝛoductio eſſet per modum nature ve ra eſſet. Membrum ſextum Exto queꝛit᷑ ſupoſito ꝙ ſpũſſctus proce⸗ dat a patre⁊ filio.vtruʒ ita ꝓcedat ꝙ me diate tm̃ procedat a patre vel imediate. Ad qð ſic.ſi aliqua duaꝝ ꝓcederet ĩme⸗ diate tm̃ a pᷣma.nõ ↄiũgeret᷑ alia pᷣme niſi ꝑ medium:S in oꝛdine nature plus coĩcaret cũ ſcðᷣa qᷓ cũ pꝛima.non Feſſet in diuĩs ꝑſonis ſumma geꝛmaĩtas ⁊ ↄnexio.ſi g̊ ſummꝰoꝛdo ꝗ eſt in diuĩs ꝑſonis reqꝗrit ſummã ↄnexio nem in ülis:oſtat ꝙ ſpũſſctus isa ꝓcedit a pre⸗ filio:q; a patꝛe ꝓcedit imediate.¶ Scðdᷣa ratio.magis cõuemi⸗ unt qui ſine medio ↄueniunt qᷓ; cum medio.ſi g in diuĩs pſonis ẽſt umma ↄuenientia: relinqtur ꝙ nõ eſt ibi pro⸗ ceſſio aliq ſolũ ꝑ mediũ.nõ eſt aliqua ꝑſona q̃ tm me diate ꝓcedat a ꝑma. Ad oppoſituz inteꝛ eſſe nõ ab a⸗ lio a qͥ alius.⁊ eſſe ab alio a q nullꝰ:mediuʒ eſt eẽ ab a⸗ lio a qͥ alius oꝛdine nate. Si ꝗᷓ iſte oꝛdo ſit in trinitate qꝛ ibi eſt eẽ nõ ab alio a quo aliꝰſcʒ pr̃.et eſſe ab alio a quo nulloſcʒ ſpũſſcts.et eſſe ab alio a quo aliꝰſcʒ filius ſ . Onõ. ꝓcedit ſpũſſcẽs immediate a pr̃e ̊ mediante filio. Solutio.dðm ſᷣm Rich.de ſcko vict.in li. de tri.di/ centeʒ .ꝙ ꝑſona de ꝑſona ꝓcedit multipłr.qñq; imedia te tin:qnq; mediate tm̃:qnq; mediate ⁊ ĩmediate.veꝛbi gra.de adam ꝓducit᷑ eua ſeth enoch:vᷣ eua pducitur de adam ĩmediate tiñ:enoch mediate tm̃. ꝗa mediãte ſeth quia fuit filiꝰſeth. Seth vᷣo vtroq; mõ ſcʒ mediate et ĩ⸗ mediate. Jmmediate ꝓceſſit de ſemie adam inqtũ fuit de ꝓpꝛio ſemĩe.mediate inqtum fuit de ſemĩe eue:quia eua ab adam.mediata vo ꝓductõ non põt eſſe in diuĩs tm̃:qꝛ tũc nõ eẽt ſummꝰoꝛdo nec ſumma ↄnexio in eis. ĩmo ↄfunderet oꝛdinẽ ⁊ ↄnexionẽ vt viſum ẽ ⁊ ſũmã ger manitatẽ.ſoluzʒ & alie due ꝓductõnes ſunt ĩ diuĩs.ꝓdu ctio ĩmediata tm:eſt ꝓductio filij a pr̃e.nec põt ↄuenire ĩmediata tm̃ niſi vni ſoli ſicut viſum ẽ. Relinꝗtur q mediata ⁊ imediata eſt/ꝓceſſio ſpũſſcti a patre.ĩmedia ta inꝙ tuʒ a pr̃e. mediata vᷣo inqtum a filio ꝗ a pre eſt. eſt ̊ oꝛdo in diuĩs ᷣm ĩmediatõeʒ tm̃ inter patrẽ et fili um.ſᷣm vo mediatõeʒ et ĩmediationẽ ſpũſſancti ad pa⸗ trem. Membrum ſeptimũ Eptimo querit᷑ de oꝛdine nature ꝓceſſio nis ſpũſſancti ad generatõeʒ filij. qð eoꝝ ſit pꝛiꝰoꝛdine nature.an ꝓceſſio ſpũſſan⸗ cti:an generatio filij? Ud qð ſic Auguſ. generatõ filij a pre eſi ſicut generatõ intelligentie a mẽ te. ꝓceſſio vᷣo ſpũſſcti a patre ⁊ filio eſt:ſicut ꝓceſſio ſpi ritus amoꝛis ab intelligẽtia ⁊ mente: hoꝛdine nate ↄſe quitur generatõeʒ intelligẽtie a mente ꝓceſſio amoꝛis ab vtroq;.q̊ oꝛdie nature ↄſeqtuꝛ ꝓceſſio ſpũſſcti a filio 7 pr̃e:generatõeʒ filij a pre.ꝗ Scða ratio.volũtariũ ẽ cuiꝰpncipiũ eſt in ipᷣo ↄgnoſcente ſicut dic ioh.damaſ. ̊ volũtas eſt pᷣncipiũ ↄgnoſcẽs.et in h̊ differũt a pᷣnci⸗ pio qð eſt natura. Qam natura non pᷣcognoſcit ſuum actũ.voluntas vo pᷣcognoſcit.q̊ cognoſcere pᷣcedit velle oꝛdine nature.nihil em eſt volitũ niſi pꝛius ↄgnituʒ:& ſm ioh̊.dam̃.nibil ẽ amatũ niſi ↄgnitũ.cũ om̃e amatu ſit volitũ:relinꝗtur igit᷑ q amoꝛẽ pcedit ordine nature noticia & pꝛiꝰeſt generatio noticie a mẽte qᷓ; amoꝛis ab vtroq;:q̊ oꝛdine nature ↄſequitur ad generatõnez filij. Tercia ratio.ſupoſito qð ſupᷣ ꝓbatum ẽ.ſcʒ ꝙ ſpũſ⸗ ſanctꝰ ꝓcedit a filio.pꝛius erit intelligere generatoneʒ filij a patre i pꝛoceſſionem ſpũſſcti ab vtroq;. Quar⸗ ta ratio.Aug.ad oꝛoſium.pᷣire voluntas ſapiaʒ nõ pt᷑: ergo nec ꝓceſſio voluntatis generatõeʒ ſapiẽtie. Ad oppoſitũ aug.in li.de tri.ꝑtum mẽtis.ſ.intelligentiã et hoc eſt ᷣbum interiꝰpᷣcedit appetitꝰ.i.voluntas intelli⸗ gendi.ante eĩ ꝙᷓ ꝗs intelligat exigit᷑ oꝛdie nate qð vult intelligẽ.igit᷑ apetitꝰſine volũtas pᷣcedit intelligentiã. ſi ꝓceſſio volũtatis a mente repntat ꝓceſſiõe ſpũſſcti: generatõ intelligẽtie generatõeʒ filij.videt᷑ q oꝛdie na⸗ ture pꝛioꝛ ſit ꝓceſſio ſpũſſct᷑i ꝙᷓ generatio filij. ¶ Scða rõ.in om̃i ↄgnitõe tria exigunt᷑.ↄgnoſcẽs.ↄgnitũ.et in⸗ tentio volũtatis copulãs ↄgnitũ ↄgnoſcẽti:ſic pʒ in co⸗ gnitõne ſenſitiua.Ad h̊ eniʒ ꝙ aliquis videat: oꝑtet q; ſit vidẽs ſiue viſiuũ et viſibile pñs viſiuo ⁊ intentõ vo⸗/ luntatis copulans vnũ alteri.AUñ qñq; ↄuenit aliqueʒ oculis apertis nõ videre pñte obiecto etiam viſibili qð ex hoc ↄtingit quia nõ eſt intentõ voluntatis copulans viſibile viſiuo.Añ narꝛatur de beato berñ.q quadam vice tranſierit per ꝑaſius nihil videns:cuʒ tamen aper tos hr̃et oculos et preſentes eſſent res que videri poſ⸗ ſent.eodem modo eſt de cognitõne intellectiua. Ad boc enim ꝙ ſit hie cognitio opoꝛtet ꝙ qui debet intelligere intellectum habeat.et ꝙ pꝛeſens ſit intelligibile intelle ctui.et ꝙ feratur intentio voluntatis ſuper intelligibi le.Alioquin adhuc non intelligeret.ex hoc patet ꝙ in⸗ telligere pꝛecedit voluntas intelligendi. ergo pꝛioꝛ eſt pꝛoceſſio voluntatis ꝙᷓ generatio intelligẽtie ordĩe na⸗ at= ſ l ture.ſic vtiq; ꝓceſſio ſpirituſſancti pꝛioꝛ oꝛdine nature q̃ generatõ filij a patre. Si dicat᷑ ᷣm auguſt. in li. de tri.ꝙ eſt amoꝛ vel apetitus rei ↄgnoſcende:⁊ eſt amor rei ↄgnite.vt anteq; aliquis ſciat grãmaticã:vult ⁊ ap⸗ petit eam ſcire.ſiłr poſtq ſcit eam: vult eam ſcire.pri⸗ ma voluntas ſiue amoꝛ pᷣcedit intelligentiã: ſᷣ ſcdᷣa vo⸗ luntas ſequit᷑ intelligentiã:et huic aptatur ſpũſſanctꝰ et ideo ſequit᷑ generatõeʒ filij ſua ꝓceſſio. VUñ dicit au⸗ guſti.in li.de tri.ꝙ cũ mens amat ſuã noticiaʒ que eſt velut quidã amplerxus ꝑentis et ꝓlis:repñtat ſpirituʒ/ ſanctũ. Sed tũc ↄtra hanc rñſionem oꝓponit᷑. aug.dic in.ix. de tri.et vult.ꝙ amoꝛ rei ↄgnoſcende ſit amoꝛ rei cognite.Añ dicit.aꝑpetitus quo inhiat᷑ rei cognoſcen⸗ de fit amoꝛ rei cognite:dum tenet ⁊ amplectit᷑ placitaʒ ꝓlem.i.ipſam noticiã.cum &̊ appetitus inhiat᷑ rei cog⸗ ſcende:pᷣcedit generatoeʒ ſapientie.⁊ ille ideʒ ſit amoꝛ rei cognite ꝗ repꝛeſentat ſpinſanctũ.q̊ ꝓceſſio ſpũſſãcti oꝛdine nature pᷣintelligit᷑ ante generatõeʒ filij. ¶ Ter⸗ cia ratio ᷣm oꝛdinẽ intelligentie cũ pater ille eternus generet voluntariꝰ:velle pᷣcedit generare.ſed voluntas repꝛeſentat ſpm̃ſanctũ ̊ ſpirituſſanctꝰpᷣintelligit᷑ ante generatõeʒ filij. Solutio. dicendũ ꝙ voluntas ſiue appetitus rõnalis dupler eſt. Eſt eniʒ voluntas vt na⸗ tura:et eſt voluntas vt volũtas.ſicut dĩic ioh. damaſc. alijs verbis grecis thelyſis buſilis.voluntas vo vt na tura eſt aꝓpetitꝰ generalis et indeterminatꝰ: voluntas dᷣo vt voluntas ſpãlis et definita.Nam volũtas vt na⸗ tura inſerta ẽ cuilibet vi aĩe reſpectu ſui actus et obie⸗ cti. VUñ in iꝛaſcibili ẽ reſpectu ardui.in coꝛruptibili re⸗ ſpectu boni.in rationali reſpectu veri.Sed volũtas vt voluntas q̃ quidem ẽ determinata:inſerta eſt ſoluʒ vir tuti motiue rõnali que mouet᷑ ex arbitrio ⁊ iudicio libe re.voluntas pᷣmo modo dicta pᷣcedit noticiã ſiue intel⸗ ligentiaʒ:quia appetitꝰille eſt in ip̃a vi cognitiua reſpe ctu motiue naturalr inſertus quo inhiat rei ↄgnoſcen⸗ ge. et de h̊ appetitu intelligit᷑ auẽtas aug.ſcʒ ꝙ paꝛtuʒ mentis pᷣcedit aꝑetitus.volũtas vᷣo vt voluntas oꝛdie nature ↄſequit᷑ noticiã.hec em̃ eſt determinata reſpct᷑u alicuiꝰrei:h̊ nõ poſſumꝰvelle ꝓprie aliꝗd niſi cognituʒ ſicut onſum ẽ.ſᷣm hoc dðm ꝙ iuxta bũc medũ dr in di uinis volũtas dupłr.ſ.eſſentialłr et ꝑſonalr. Tolũtas eſſentiałr accipit᷑ a volũtate vt nat᷑a.et hec volũtas q̃ſi indeterminata ẽ et generalis in diuĩis.ꝗa hec volũtas vna ⁊ eadẽ eſt pr̃is et filij et ſpũſſcti.cũ ſit idẽ qð eẽntia diuĩa.⁊ bec volũtas oꝛdine intelligẽtie pᷣcedit generati onẽ ſapie ſiue filij.⁊ añ ipᷣam p̃intelligit᷑.volũtas vo di cta notionałr ſiue ꝑſonałr:accipit᷑ a volũtate vt volun tas.et hec nõ eſt q̃ſi generalis ̊ appꝛopꝛiata ſpũiſcto. ſicut volũtas vt voluntas in oꝛdine nature dr ↄſequi noticiã ita ⁊ hec voluntas dicta ꝑſonalłr ꝓ ſpũſcto:vᷣm rõnem intelligẽtie ↄſeꝗtur in diuis ꝑ generatõeʒ intel⸗ ligentie.⁊ ita ꝓceſſio ſpũᷣſſct᷑i ↄſegtur generatiõeʒ filij: nõ tñ oſegꝗtur re vel tꝑe.Sʒ volũtas pᷣmo mõ dicta añn⸗ cedit.qꝛ diuia eſſentia eſt cũ ̊ dicẽs rõnem ad ꝓductõ⸗ nẽ filij ꝓꝑ generatõeʒ:⁊ ſpũſſct᷑i ꝑ ꝓceſſionẽ:oꝛdine ̊ na ture pᷣoꝛ ẽ generatõ ꝙᷓ; ꝓceſſio.¶¶ Item alia rõ ad h̊ ideʒ qm̃ oꝛdine nature pꝛioꝛ eſt ꝓductio q eſt ꝑ modũ natuẽ q que ẽ ꝑ modũ volũtatis.ſic pꝛioꝛ eſt natura q; volun tas oꝛdine nature.quia vbicũq; eſt volũtas ibi eſt na⸗ tura et nõ ecõuerſo:ſed.pductio filij eſt ꝑę modum pfe⸗ cte nature: ꝓꝓductio ſpirituſſancti ꝑ modum volunta⸗ tis ꝑfecte.que etiam ꝓductio eſt etiam a filio.iðᷣo oꝛdi⸗ ne nature ſequitur ꝓductionem filij per generationem 4¶ Per hoc ſoluit᷑ ratio prima in cõtrarium et ſimiliteꝛ ſecunda.quia dico ꝙ non cuiuſcunq; voluntatis inten tio pꝛecedit cognitionem: ſed voluntatis geneꝛalis quã dicimus voluntatem vt naturam. quia per hãc incho⸗ at vis cognitiua rei cognoſcende.¶ Ad terciam ratio⸗ nem dicendum ꝙ cum aliquid eſt imꝑfectionis in ipſa trinitate creata:id non debet aptari ip̃ᷣi trinitati incre . ate. Fm hoc dicendum ꝙ in trinitate creata eſt duplex appetitus. Elnus eſt rei cognoſcende:et iſte pꝛecedit ſci⸗ entiam.mouens animã ad querendum quod ignoꝛat. Alius eſt appetitus rei cognite:et iſte quaſi dilectõ ipi us noticie iaʒ habite vt ſeruetur. pꝛimus appetitus eſt impfectus ⁊ confuſus.quia velle cognoſcere anteq; ho mo cognoſcat:ponit in ipſo imꝑfectioneʒ et deſecium. quia ponit ignoꝛantiaʒ in ipſo.Sed alius appetitus ꝗ eſt amoꝛ rei cognite ꝑfectionis eſt.quia eſt ipſiꝰmentis diligentis ſuã cognitõnem. Vñ ponit ſcientiã et cogni⸗ tioneʒ in eo cuiꝰeſt.et iſte eſt apetitus determinatus. ⁊ qᷓuis in nobᷣ ſᷣm radiceʒ idem ſit vterq; apetitꝰ ſicut dicit aug.ꝙ amoꝛ rei ↄgnoſcende ſit amor rei cognite. tamen differũt in eſſe.quia vnꝰ imꝑfectus alius perfe⸗ ctus.vnꝰindeterminatus alius determinatus.pꝛimus ergo appetitus inqtum ſic eſt:non debet adaptari diui nis ſed ſecundus.4 Ad quaꝛtam rationem dicendum ꝙ cum dicitur pater vult generare.velle dic eſſentiam in patre.et ſᷣm intelligentiam volũtatis eſt quaſi me⸗ dium inter y poſtaſim patris et generare.tamen ᷣm rẽ non dicit aliud q; eſſentiam. vnde cum dicit᷑ pater põt generare pater vult generare.vtrũq; impoꝛtat eſſentiã ſcʒ poſſe ⁊ velle.Vñ eſſentia ſub rõne potentie vel volũ tatis tenet rõnem medij.quia dicendo pater vult gene⸗ rare:volũtas dicit eſſentiam inqtum eſt ratio genera⸗ tionis.Aliter vᷣo accipit᷑ cuʒ dicit᷑ pater et filius cõem habent volũtatem:quia hec voluntas cõem dicit notõ⸗ nem que eſt coĩs ſpiratio.aliter tñ cum dicit᷑ ꝑpr et filiꝰ habẽt de ſe ꝓducentem voluntatem ↄmunem. quia hec voluntas dicitur perſonaliter ſpirituſſanctus et ſic pa tet reſponſio. Membrum octauũ Ctauo querit᷑ abſtracto oꝛdine nature ꝑ intellectũ.an adhuc ſit intelligeꝛe ypoſta ſes in eſſe diuĩo.⁊ oñditur ꝙ ſic.quia nõ intelligendo pr̃em: filiũ nõ intelligendo. adhuc intelligẽdo nõ ab alio a qͥ aliꝰ.ab alio a quo ali⸗ us:ab alio nõ a qͥ alius.adhuc intelligo vnitatẽ perſe⸗ ctiſſimã diuini eẽ:̊ ꝑfectiſſima vnitas ẽ vt oſtenſuʒ eſt q̃ eſt in pluribo non multiplicata: &̊ adhuc intelligo in vnitate diuĩa vnũ et vnũ.q Silr querit᷑ vtꝝ abſtractis ꝑ inteliectuʒ ypoſtaſibo ſiue ꝑſonis ſit adhuc intellige re oꝛdinẽ nature in eſſe diuio:⁊ oñdit᷑ ꝙ non:qꝛ abſira ctis ꝑſonis ſiue ypoſtaſibo nõ intelligit᷑ aliꝗs ꝗ a nllo a qͥ alius. nec aliꝗs ꝗ ſit ab alio a qͥ alius. nec aliꝗs ſit ab alio a qͥ nullus:ſ̊ ſᷣm has diuiſiones intelligit᷑ oꝛdo nature et ẽ in diuis:ꝗ̊ abſtractis ꝑſonis ſiue y poſtaſi⸗ bus in diuĩs nõ erit intelligẽ oꝛdinẽ nature. Ad op⸗ poſitũ.ↄſtat ꝙ abſtractis ypoſtaſibo põt intelligi mẽs ſũma noſcẽ ſe.⁊ etiã ↄgnoſcẽs ſe diligit ſe:ꝗ̊ abſtractis ꝓſonis ẽ ibi intellige mentẽ noticiã ⁊ amoꝛc:h̊ oꝛdo na ture ẽ noticie ad mentẽ:⁊ amoꝛis ad vtrũq;.relinꝗt᷑ igi tur ꝓꝙ eſt intelligẽ oꝛdinẽ nature in deo. abſtractis etiã in ꝑĩonis.¶¶ Scõa rõ.in oĩa rõnali nõ ſunt ypoſtaſes. 7 tñ ibi intelligr oꝛdo nat᷑e int mentẽ intelligẽtiã ⁊ vo⸗ luntatẽ.ſm q̃s vires aĩa ẽ imago trinitatis increate:& ſiłr ĩ increata fnitate pt᷑ intelligi oꝛdo nate ſi abſtraba tur ypoſtaſes ⁊ ꝑſone. Solo.dðm ad pᷣmũ ꝙ abſtꝛa cto oꝛdie nat᷑ali vł nat᷑e a diuĩs ꝑ intellctm:adhuc pñt intelligi ypoſtaſes.vñ pt᷑ adhuc ibi ĩtelligi vnꝰ ⁊ vnus tñ indiſticte.Iñ notãdũ.qꝙ ypoſtaſ cũ ſit ſba.aliq di cit ꝑ modũ ſbe ꝓnoĩalis h̊ eſt ſub q̃litate indetmiata: ſiẽ̃ ſᷣa ꝓnoĩalis.aliqñ dĩc ꝑ modũ ſbe noĩalis ſingula ris vt ſoꝛ.et tũc dĩc ſub q̃litate dermĩata et definita vel Diſticta.⁊ ſi tũc ſit circa rẽ rõnał nat̃e ſinglłarẽ:dicetur eẽ ꝑſona.abſtracto ̊ oꝛdĩe nate a diuĩs ꝗẽ ᷣm iſtas ꝓp⸗ pꝛietates.nõ ab aliqͥ a qͥ alius ⁊c.eſſet intelligere pᷣmo modo y poſtaſes ĩ diuinis quia poſſet intelligi vnus ⁊ dat tamen indiſtincte. ſicut ſubſtantia pronominalis dat intelligere ſubſtantiam. ſed non poſſent ibi intel⸗ e Giichir. n ſiuſeft unngpunng talipmndi Mendientnn ledeſinin geſtannin retcnenfn, dtun, hporlat eſen Ctennerkti haterfulen Kmtognm rerſlugcin emdietnon⸗ ndickpfan Unemnquube menoerſtn gui hdinenann ellgerſei Pſic gnnni lnteligrin lioagroli nitutepett oſtenliyl intelligo in abltracns e intelige negabßin igsg anſ pec aligsſt nelugton⸗ ivepon fe. Nop inteliginih Fobſfnmn ßoron pntligtii ſranseni enitc arenle⸗ ſabſraa icobſte acbucpnt ndaemns alain letmintt. ſoſnni Nfinte hoicen rnſti⸗ ſgerepe ſen onints ſnth/ = S= Nueſtio ligi ꝑſone que dicunt᷑ ad modũ ſingularis ſube nomi⸗ nalis ſub ꝓprietate incoĩcabili diſtracta.ſic̃ ꝑʒ in ſoꝛte ad modũ ſube ꝓnoĩalis poſſent ibi ypoſlales intelli⸗ gi nõ noĩales oꝛdine nature ſubtracto.¶ Ad ſcðm q̃ſi⸗ tum dõm.qꝙ abſtractis ꝑſonis ſiue ypoſtaſibo.nõ ẽ in⸗ telligere in dinis oꝛdinẽ nat᷑e.duplex eſt em̃ oꝛdo ſcilʒ oꝛdo nature et oꝛdo intelligẽtie. In diuĩs oꝛdo nature ponit rõnem oꝛiginis qᷓ circa ip̃am attendit᷑ ratõ.oꝛigi nis aũt dum ſit circa rem q̃ ſit in genẽ ſube:ponit ratõ nẽ eiuſdẽ ꝙ eſt de pᷣncipio et pᷣncipij.ſ.ꝙ alius ab alio. ideo impoſſibile ẽ ꝙ in deo intelligitur hic oꝛdo:miſi ibi intelligat᷑ aliꝰet alius.ꝗa ſicut dic anſel.nec intelle⸗ ctus capit nec natura ꝑmittit illũꝗ de alio ẽ: eſſe illuʒ de q̊ eſt. abſtractis autẽ ꝑſonis ⁊ ypoſtaſibo nõ eſſet ibi aliꝰ aliꝰ:⁊ iõ nõ poſſet ibi eẽ nec itelligi iſte oꝛdo. Oꝛ⸗ do vᷣo ſm intelligẽètiã nõ ponit oꝛdinẽ ex ꝑte rei ̊ ex ꝑ⸗ te acceptõnis nr̃e. Eñ ᷣ̃m hoc nos dicim ꝙ ᷣm oꝛdieʒ intelligentie p̃cedit eẽntia potentiã ⁊ ſciaʒ. In deo tam ideʒ ſunt eẽntia potentia ſcia.⁊ ſᷣm hoc dðᷣm.ꝙ ſi ĩ di⸗ uinis inielligeret᷑ mens noticia ⁊ amoꝛ abſtractis ꝑlo⸗ nis diuinis:nõ eſſet int hec oꝛdo nature ſᷣ ſolũ oꝛdo in telligentie.ꝗa nõ eẽt dicere noticiã a mente nec amoꝛeʒ ab vtroq;.ĩmo eſſet dicẽ mentẽ eẽ noticiã et amoꝛeʒ: q; nis m acceptõeʒ intellectꝰnr̃i pꝛiꝰ intelligeret᷑ mẽs ꝙᷓ noticia et noticia ꝙᷓ amoꝛ. ꝑ hoc pʒ ſolo ad pᷣmã rõneʒ in ↄtrariũ. AUo ſcdoaʒ q̃ obijcit᷑ de viribo aie ᷣm q̃̊s dr eſſe imago trinitatis increate.dðm ꝙ ypoſtalis eſt res hñs eẽ ſube ſingłaris cuʒ ꝓpꝛietate incoicabili. oꝛdo er⸗ go nat᷑e ⁊ oꝛiginis nõ ponit plitateʒ y poſtaſuʒ:niſi qñ ſunt i reb qᷓ ſunt d genẽ ſube.7 ga vires aie noõ ſũt de genẽ ſube ßᷣ ſunt ipioſube aĩe et non ſuba aĩe.ideo oꝛdo nature ⁊ oꝛiginis nõ ponit ibi tres ypoſiaſes. In diui⸗ ms aũt oꝛdo nat᷑e et oꝛiginis ẽ circa rem qᷓ̃ eſt ſuba.ꝗc⸗ quid em̃ ẽ in co:eſt ipᷣa diuia ſba.et iõ nõ põt ibi eẽ oꝛ do gn ſint ibi plures ypoſtaſes.iĩmo cũ ypoſtaſ ſpa ſit pomt ibi oꝛdo nature ipſas ypoſtaſes et ſic patet rnſio ad queſtionem iſtam. V Vnueſtio.xlvij.de equa⸗ litate diuinaꝝ perſonaꝝ. MW Equitur queſtio de qlitate diuinaꝝ ꝑſonaꝝ. Pꝛimo ꝙ querit᷑ an ſit eq̃litas in pſonis. Scðo vtrũ filiꝰſit eq̃is pri. Lercio vtꝝ ſpi⸗ rituſſct s ſit eqlis pri ⁊ filio. OQr̃to vtꝝ vna ꝑſona ſit eq̃tis dua bo. Qninto penes que attendi⸗ tur equalitas in ꝑſonis. Mlembrum primum Dpꝛimũ ſic obijcit᷑.aug.ð maximinum. cũ dꝛ filiꝰa pꝛe ⁊c.nõ ondit᷑ ineqlitas ſbe hoꝛdo nature.ſi nõ ineq̃litas:& eq̃litas. eqlitas ẽ in diuĩs.¶ Item ĩ ſimbolo dr q; tres ꝑſone ſibi coef᷑ſne ſunt? coeqͥles:ꝙᷓ ſunt eq̃les i⸗ uicẽ ſiue inter ſe. Cont. dic phus ꝓpriu eſt q̃ntitatis m eã eqjle vel ineqle dici. Sʒ i diuis ꝑſonis nõ ẽ qu⸗ titas:cũ ſit ibi ſumma ſimplicitas: nec eq̃litas.⸗ Itẽ oĩs eqlitas ſupponit diuerſitatẽ.vbi igi᷑ ſüma ẽ idẽpti⸗ tas:nulla ẽ eqlitas:ſ in diuis pſonis ẽ ſumma igẽpti⸗ tas &nõ eſt ibi eqlitas.¶¶ Itez eqlitas dic ↄmenſuratõ nẽ aliquoꝝ ſcʒ eqliũ:ſᷣ vbi ẽ infinitas.nulla ↄmenſu⸗ ratio:h̊ in diuis ꝑſonis ẽ infinitas.iᷓ nõ eſt ibi omenſu ratio: nec eqͥlitas.¶¶ YIteʒ in diuis nõ eſt reꝑire niſi eſ ſentiã ? ꝓꝛietates. eẽntiaz in q; ueniũt: pꝛietates in 4 bus diſtinguunt᷑. ̊ rone eẽntie nõ eſtiĩ illis eq̃litas: qa oĩmoda ſiue ſumma idẽptitas.neq; rõne Aꝓpꝛietaiũ: cũ vniꝰꝑſone plures ſint ꝓpꝛietates alteriꝰ paucioꝛes. nec rõne vtriuſq;:qꝛ ꝓpꝛietates nihil adqũt eſſentie. vbi em̃ aliquid oꝛit᷑ ex aliquibo duobo ita ꝙ ex neutro illoꝛum — xlvyj. neceſte eſt ꝙ vnũ addat alteri. Rñ.ad pᷣdictoꝝ intel ligentiã notandũ.ꝙ in his inferioꝛibo ex vnitate in ſbᷣa cauſat᷑ idemptitas.ex vnitate in q̃litate eq̃litas.ex vni tate in qualitate ſihitudo. vñ idemptitas:eq̃litas:ſimi litudo: dicũt relatõnes ſundatas ſuꝑ tria p̃dicamenta. iuxta iſta ſimilitudinẽ.qm ẽ ſigniſicaꝛe diuinã ſubaʒ vt elſentiã: et vt qnantã.et vt qlem ẽ ponere in diuis idem ptitatẽ eqlitatẽ et ſilitudinẽ:̊ q̃ntitas in diuis tranſit in genſube et q̃litas ſiłr. quia in diuis nõ eſt ponẽ ni⸗ ſi duo genera.ſ.ſijbᷣe et adaliqd.Eq̃litas et ſiſitudo di cũt relatõnes vt ſundatas ĩ ſuba.¶ Dicendũ igit᷑ ad P⸗ inum.ꝙ lʒ in diuĩs ꝑſonis nõ ſit ꝓpꝛie quãtitas: ꝗa tñn ↄtingit ſigniſicare diuinã ſubam vt quanta.vt cũ dicit c?magneternꝰ:eſt dicẽ in diuĩs equalitatẽ. Alia igit rõne dr eq̃litas in diuis 2 in creaturis ꝓut quãtitas/p pꝛie determiat᷑ a pho. Pꝛeterea ſimplicitas in diuinis nõ opꝓponit᷑ quãtitati. hec eniʒ ſunt vera deveſt magnus imo immmẽſus et ſimplex. Simplicitas em̃ in diuis non Dicit pᷣuatõeʒ ĩmenſitatis:ſ̊ dic indiuiſionẽ ſummã ſcʒ eẽntie et ᷣtutis actꝰ. ꝓpter boc em dr ſimplex:qꝛ ĩ eo ideʒ eſſentia qð virtꝰ.et virtꝰað actus:et eſſentia quod actus.4 Ad aliud dm.ꝙ equalitas in his inferioꝛib⸗ eſt inter diuerſa eſſentialr.nam in iſtis inferioꝛibo di/ nerſitatẽ ſuppoſitoꝝ ſeqtur diuerſitas eſſentie in ſuppo ſitis.nõ ſic eſt in diuis vbi diuerſitatẽ ſupoſitoꝝ ↄco⸗/ mitatur idemptitas eſſentie. ꝓpter ꝙ in diuis nhon ẽ po nere diuerſitatẽ ſ̊ diſtinctõeʒ ſicut dic am bꝛo.Elñ eq̃li tas in diuĩs ꝑpſonis nõ requirit diueꝛſitatẽ ̊ diſtinctio nem.diſtinctio em̃ nõ tollit enitatẽ ſiue idemptitatẽ vñ licet in diuinis ſit ſumma idemptitas quia illam cõco⸗ mitatur diſtinctio hmõi idemptitas nõ tollit equalita⸗ tem. ¶ Uo terciũ dicenduzʒ. ꝙ equalitas in creatis duo impoꝛtat.ſcʒ ↄmenſuratõeʒ pᷣmo:et pᷣuatõneʒ exceſſus er ↄſequenti.Dicit igit᷑ equalitas in diuinis nõ ↄmen ſuratõneʒ pꝛie loquendo led priuatõeʒ exceſſus. Vnð dicitur filius equalis patri quia nec excedit nec exce⸗ dituꝛ. hoc aũt nõ repugnat immenſitati. nec ideo dicẽ⸗ dum ꝓꝙ equalitas in diuĩs dicit puꝛam puatiõneʒ:ſᷣ cũ priuatõne exceſſus dicit vnitatem ſapientie vᷣtutis du⸗ ratõnis.et vlr oĩm eoꝝ que de deo dicunt᷑ eſſentialiter Eel põt aliter diciiꝙ ſic lux pᷣma rõne ſue immenlſita⸗ tis ẽ incõpᷣhenſibilis a vᷣtute finita:nihilominue eſt cõ pᷣbenſibiilis ſibi rõne ſue vᷣtutis infinite.Silr licet pat᷑ us ſit imenſus et ꝓpter h̊ nibil eſt ↄdituʒ illi ↄmenſu⸗ rabile.tñ deus filiꝰꝗ ſimiliter ẽ immenſus ẽ illi ↄmen⸗ ſurabilis.cum em̃ dr ꝙ infinito nihilẽ omenſurabile. h veꝛũ eſt/ ꝓut h̊ qʒð dico nihil diſtribuit p finitis: vxex eſt em ꝙ nibil finitum eſt ↄmenſurabile infinito. Ao aliud dõm.ꝙ idemptitas eẽntie non eſt pma rõ eq̃lita tis nec diſtinctõ ꝓprietatũ:ſᷣ hec duo ſił.magis em̃ de⸗ pendet rõ eq̃litatis ab idemptitate ſiue vnitate q; a di ſtinctõne.vnitas em directe cadit in rõne equalitatis. diſtinctõ oblique.Equalitas em̃ in diuinis ꝓprieẽ vni tas ſubalis diſtinctoꝝ.¶ Ad hoc qdð obijcitur.ꝙ ꝓprie tas nihil addit eẽntie.dicendũ ꝙ hoc verũ eſt ſ̃m eſſe 2 ſubſtantiã:addit tñ qtum ad modum dicendi et intel⸗ ligendi.licet em̃ idem ſit eſſentia in patre quod pater⸗ nitas et eſſentia in filio quod filiatio:tamen rõne mo⸗ di dicendi harum ꝓprietatum que ſunt paternitas 2 fi liatio diuerſi ſunt modi dicendi eſſentie ipſius patris et filij quibo pater et filius diſtinguunt᷑ ꝑſonaliter qui ſunt idem ſubſtantialiter. Ratio igit᷑ equalitatis ↄcer⸗ nit iſla duo: vnitatem eſſentialem et diſtinctõnem ꝑſo⸗/ nalem. Cuʒ igit᷑ dĩ ꝙ quando aliquid oꝛitur ex duobo ita ꝗ ex neutro illoꝛum neceſſe eſt ꝙ vnum illoꝛum ali⸗ quiq addat alteri:dicendum eſt ꝙ verum eſt ᷣm reʒ vel ſm modum dicendi. additio autem q;'tum ad modum dicendi non tollit in aliquo ſimplicitatem rei. H ſP 2 Pnt Deee .ſ a „ UuaA ps ſt Hun . * / Membrun ſecũdum Ecundo querit᷑ vtrum filius ſit equalis patri.qð ſic videt᷑ per aucteʒ in ſimbolo athanaſij.equalis patri ᷣm diuinitatem Item cñ ratio equalitatis ſit indiſferẽ⸗ tia diſtinctoꝝ q indria eſt in eẽntialibo.cum filiꝰ ĩ nul⸗ lo eſſentiali differat a patre:relinꝗtur ꝙ ſit equalis pa tri. Contra.pater ẽ maioꝛ filio.maioꝛ autẽ dicit ex⸗ ceſſum in quãtitate:equale aũt pᷣuat exceſſum. & ſi pat eſt maioꝛ filio:filius non eſt equalis patri.q Si dicat maioꝛ impoꝛtat pᷣncipalitatem auẽtatis cũ dicit᷑ pa ter maioꝛ filio nõ exceſſum potentie vel ſapiẽtie vel hu⸗ iuſmodi. Contra.auẽtas oꝛdinata atteſtat᷑ ptati: ̊ ma ioꝛ auẽtas maioꝛ ptati.&̊ ſi pater maioꝛ eſt filio auẽte: eſt maioꝛ ptᷣate:ergo nõ eſt illi equalis.⸗ IOtem filiꝰha bet a patre ꝙ ẽ 1 ꝙ oꝑat᷑.ꝓpter qð dicit dam.qꝙ pater eſt cauſa filij:quia igit᷑ filius eſt cauſa hoc habet a pre Vñ dr pᷣncipiũ de pᷣncipio.in via igr reſolutõis pr ẽ p⸗ mũ pᷣncipiũ.qꝛ oẽ pncipiũ ab ipᷣo⁊ ipſuʒ a nullo:ſed in cãis cãtis vlibo ſemꝑ dico illa que eſt pꝛioꝛ eſt maioꝛis vᷣtutis ⁊ influentie ꝓpter qð dicit ph̊ᷣs ꝙ om̃is cauſa pp⸗ maria plus eſt influens ſuꝑ cauſatũ q; cauſa ſecũdaꝛia a ſimili videt᷑ de cauſa pᷣma ſiue principijs increatis. ¶sItem ↄuenientia oꝛdinis in cauſatis hoc reꝗrit. vt ſe cundaria tam mioꝛis ſit pᷣtutis ⁊ influentie. igr̃ cuʒ in diuĩs ſit oꝛdo ↄuenientiſſimꝰ⁊ ꝑfectiſſimꝰ:pꝛincipiũ ſi⸗ ue cauſa a qͥ alia ſiue aliud pꝛincipiũ ⁊ qð a nullo.ma⸗ ioꝛis erit vᷣtutis.et ita principiũ qð eſt de principio:nõ erit equale pꝛincipio qð non eſt ce pꝛincipio:&̊ nec filiꝰ patri. ¶ Item potentia generandi eſt potentia aliqua 7 atteſtat᷑ potentie.hac aũt potentia circũſcripta ꝑ in⸗ tellectũ nõ ꝓpter hoc dicet᷑ pateꝛ minoꝛis potentie qᷓ fi⸗ lius:igit᷑ ipſa exiſtente in patre:pater eſt maioꝛis potẽ⸗/ tie q; filius. Rñ.filius eſt equalis patri.in nullo mi noꝛ ipſo neq; ſᷣm potentiã neq; ſᷣm ſapientiã: ſed ꝑ om nia equalio. Ao illud qð obijcit᷑.ꝙ pater ẽ maioꝛ.di⸗ cendũ ꝙ illa maioꝛitas non dicit exceſſum potentie vel ſapie vel bonitatis vel alicuiꝰpmõi.ſ̊ ſolum pꝛincipa⸗ litatem auẽtis.¶ Ad illud qð obijcit᷑.q; auẽ tas atteſta tur potentie.dððm ꝙ auẽtis ꝓprie atteſtatuꝛ dignitati. Dignitas aũt qñq; attendit᷑ penes maioꝛitatẽ.ſ.poten tie vel ſapie vel hmõi: quandoq; pᷣo penes pꝛincipalita tem ſiue pꝛioꝛitatẽ. Vñ ꝑſone ſenioꝛes dignioꝛes dicun tur et magis reuerẽde. ꝓpter qð dicit᷑ leui.xix.coꝛã ca⸗ no capite ↄſurge.pꝛioꝛitati aũt in creaturis rñdet oꝛdo in diuis.dõm eſt igit᷑:ꝙ auẽtas in diuinis nõ atte ſtat potẽtie ̊ dignitati:ſ.pꝛioꝛitatis ſᷣm oꝛdinẽ nature.Añ ſicut nõ ſeqꝗtur pr̃ eſt filio poꝛ Fᷣm oꝛdinẽ nature. q̊ filiꝰ nõ eſt illi eqᷣlis:ita nõ ſeꝗtur pr eſt maioꝛ filio & filius nõ eſt illi eqᷣlis.4¶ Ad aliud dom ꝙ nõ eſt ſic in deſcẽſu cauſaꝝ in creaturis:⁊ in oꝛdine pᷣncipioꝝ in diuĩs.de⸗ ſcenſus em̃ cauſaꝝ cauſataꝝ eſt m maioꝛẽ et minoꝛeʒ diſtantiã a cã pꝛima.pter qð ſᷣm ꝙ magis deſcendũt: minꝰcoicant vᷣtuteʒ pᷣme cauſe.nõ ſic ẽ in diuĩs licʒ ibi ſit oꝛdo nature.ſunt eĩ oĩno ideʒ ſᷣm ſubam. vñ in illis nõ põt eſſe dr̃ia vᷣtutis vel potentie.¶ Ad aliud dom. ꝙ ſiẽ in cauſis cauſatis reqrit᷑ ↄueniẽtia oꝛdimis dr̃aʒ in vᷣtute ſiue potẽtia.ſic ↄueniẽtia oꝛdis in diuĩs reꝗrit idẽptitatẽ in vᷣtute ſiue potẽtia.emanatõ em̃ diuinaruʒ ꝑſonaꝝ penes quã eſt oꝛdo nature:eſt ſ̃m oiĩmodaʒ in⸗ dr̃iam eẽntie ſiue potẽtie vel vᷣtutis.qꝛ ibi ẽ oĩno idem eẽntia qð potentia vel virtꝰ.ĩ cauſis aũt cauſatis ẽ de⸗ ſcenſus ſm ſubaꝝ diſtantiã et dr̃iam ſiue diſſimilitudi nem maioꝛẽ a pꝛimo.q¶:! Ad aliud dm. ꝙ circũſcripta potentia qua pr̃ generat.qꝛ nõ eſt alia potentia qua ge nerat ꝙ; que eſt ipe:ſeqtur ipᷣm nulliꝰ eſſe potentie ĩmo 7 nõ eſſe vnde hmõi circumſcri tris nullam eſſe. ptio ponit potentiaʒ pa Membꝛum tercium Ercio querit᷑ vtrũ ſpũſſctus ſit eqᷣlis pr̃i aut filio?qð videt᷑ cũ tote tres ꝑſone coe⸗ terne ſibi ſunt et coeq̃les. Cont᷑. dare ſe totũ ſine ſui diminutõne ẽ ſumme poten⸗ tie.hoc at᷑ põt pr.hoc põt filiꝰ:nõ aũt ſpũſſcts.nec ĩ ali quo excedit potentia ſpũſſcti potentiã pr̃is vel filij:igit᷑ eſt mĩoꝛis potẽtie qᷓᷓ alius illoꝝ.cũ em nõ põt boc qð il li poſſunt qð eſt marie et ſumme potẽtie. nec põt aliꝗd aliud qð ipᷣi nõ pñt:videt᷑ qð ſit potẽtie mioꝛis. IJteʒ ſi ſcia patris extendẽt ſe vel extendere poſſet ad alia cꝰ cũq; geneꝛis ſiue genẽis ſube ſiue q̃litatis ſiue rlatiõis ad qð nõ ſe extenderet vel extendẽ poſſet ſcia filij:poſſet dici ſcia patris maioꝛ ſcia filij.hoc aũt mõ oñdit rich. cæ ſcꝛo victo.ꝙ idem ẽ ſcĩa qð eſſentia in deoo. eo modo ſi potentia pr̃is vel filij poſſit aliꝗd cuiuſcunq; generis vel ſube vel eq̃litatis vel quãtitatis vel relatõnis quod nõ poſſit ſpũſſcts:ꝙ maioꝛ ẽ potentia patris vel filij q; ſpũſſct̃i.igitur cuiuſcunq; generis ponat᷑ generatio vel ſpiratio exquo pr̃ põt generare et ſpirare:ſiliꝰ aũt ſpi⸗ rare tm̃:ſpũſſets aũt no põt.maioꝛis eſt potẽtie pat ꝙᷓ filius:et vterq; q; ſpũſſct᷑s.¶] IStem eq̃litas in diuis at⸗ tendit᷑ penes indr̃iam ſiue equalitatẽ potẽtie ſapie bo nitatis:q̊ ſi ſpũſſcẽs bonitas mĩioꝛ eſt bonitate patris ⁊ filij: nõ eſt uli eqlio. Oꝛ: minoꝛ ſit videt᷑: qꝛ bonũ ẽ ſui diffuſiuũ.hec ẽ ꝑ ſe vera:ergo diffuſio vere et ꝑ ſe atte ſtat᷑ bonitati.ꝙ̊ maioꝛ maioꝛi et maria maxĩe:⁊ ſumma ſumme.]̊ᷣ pater ⁊ filioſumme diffundũt ſe:ſpũſſctus vo nõ:igit᷑ coĩcat cũ illis bonitatẽ ſuã &̊ maioꝛis ẽ bonita⸗ tis:nõ igr eſt illis eqtis. Rñ.qꝙ ſpũſſcts eqlis eſt pr̃i 7 filio ſicut dĩic Rich.de ſcto licto.illa ſumma tnitas ↄſtat in vnitate ſube.certe vna eadẽqʒ ſuba nõ eſt maiꝰ aliqd vel minꝰ deteriuſve ſeipſa.Silr yſið.in li.de or⸗ dine cretaꝝ.ſpũſſcts oipotens ẽ. cui pᷣteꝛ h̊ ꝙ ſpuſſcts ẽ totũ cõe ẽ pr̃is ⁊ filij.¶ Ad hoc qð pꝛimo obijcit᷑.dicen⸗ dum ꝙ dare ſe totũ ſine ſui diminutõe eſt ſumme potẽ/ tie.qᷓ quidẽ potẽtia ſic eſt pr̃is et filij ita ⁊ ſpũſſcti.ſicut eadẽ eſt potẽtia filij q̃ potuit generari qᷓ eſt in pr̃e q̃ po⸗ tuit generare.ſic determĩatũ ẽ.j.ſen.vij.di.ſic eadem ẽ potẽtia ſpũſſcti q̃ põt dari ⁊ ſpirari.q pr̃is ⁊ filij qͥ pnt dare.i.ſpirare.⁊ põt addi huic.q.illud qð dic augꝰ. in li.ↄ maximinũ.qꝗ aſſerebat preʒ maioꝛẽ filio:qꝛ iſte pt generaꝛe ille nõ. Abſit inꝗt vt iõ ſit potẽtioꝛ filio pat: qꝛ creatoꝛẽ genuit pr̃ filiꝰnõ genuit creatoꝛẽ.neq; eĩ nõ potuit:h̊ nõ oꝑtuit.i.nõ ex impotẽtia fecit:ſᷣ qꝛ nõ aue⸗ niebat ei.ſiłr põt dici in ꝓpoſito.Si vo querit᷑ vtrũ ar tata ſiue ligata ẽ potẽtia ꝓducendi in ꝑſona ſpũſſcti ꝓ⸗ pter hoc ꝙ nõ pt᷑ erire in actũ ꝓducendi ꝑſonã:ſic pt in pr̃e ⁊ filio.dðim ꝙ nõ:ĩmo ex ſumma pꝑfectõe ipſiꝰ potẽ tie ẽ.qꝛ nõ pt exire in actũ hmõi ꝗa nõ ↄgrueret.h atĩ nõ ſit ↄgruuʒ:hĩtum ẽ ĩ tractatu de nũero ꝑſonaxꝝ· Sic em̃ dic anp.in monol.q pt᷑ qð ſibi nõ ꝓdeſt ⁊ nõ dʒ: tan tomagis aduerſitas ⁊ ꝑuerſitas pñt in illũ.q & ſic pt: nõ potẽtia pt᷑:ſ impotẽter.¶ Ad aliud dᷣm.ꝙ nõ ẽ ſile cæ ſcia ⁊ potẽtia.qꝛ res cuiuſcũq; pᷣdicamẽti ſiue ſube ſiue qᷓntitatis ſiue adaligꝗd:ẽ ꝓprie ſubm ſcie q̃ſi in qð ? motꝰcognitie ꝓut ẽ ad ſcienduʒ.nõ ſicẽ de potẽtia cuiꝰ motꝰnõ ẽ ĩ adaliqꝗd ſ̊ ex ↄñti ad motũ oꝑatie ſiue potẽ⸗ tie qᷓ ẽ oꝑatĩa derelinꝗtur. Elñ nõ ſcire ꝙ ẽ adaliqd eſt igrantie:nõ poſſe at᷑ nõ ẽ impotẽtie.¶ Ad terciũ dom. ꝙ nõ eſt ſilłe de potẽtia ꝓducẽdi ſiłe ꝓut eſt ꝑſone crea⸗ teet increate.qꝛ vis illa q̃ eſt ad coĩcandũ eẽntiã in cre⸗ aturis:eſt ꝓgpter defectũ quẽdam qꝗ eſt in creatura q̃ ap. petit ꝑpetuari ſimplr.et ex ſe nõ põt: ꝓpterea data eſt virtꝰ pductia ſiue generatia vt ꝑpetuet ſe ĩ alio qð i ſe nõ pt.E igr ꝑſona creata ñ pt ꝓducẽ ſibi ſileʒ ĩpoten tia ẽ. impotẽtia eĩiẽ ⁊ defectꝰ:ꝙ nec ĩ ſe nec ĩ alio ꝑt᷑ ꝑpe tuare ſuum eſſe:ſed ꝙ diuĩa eſſentia potẽtia nõ pt ꝓdu⸗ cere ꝑſonã in ꝑſona qᷓ eſt ſpũſſcts nõ eſt impotẽtie ſᷣ po⸗ tentie.ſic em dĩc augꝰ.potẽter non poteſt deus malum oficut PNWzaze * (Ca Por ſ. rr “ ſg 4 Dar v n pd a er ſoαven ſanghgnme dlgcnon drielfſiᷓ Ceneratoe erſilnaun potiteeſet⸗ 8 in dinisen ene ſapien tate patnis r bonüeeſt fentpſeaee Pienſumm eſptſcenei⸗ bigelonin Belokpn Unnatnins Anöct nab Ginlidon boſüͤſchi umnepos jſpäſcin n ſtinpfeiſ dile eneni orfliait Snirengen flogept n flo det: oenegzaͤn baende Uent gnin naſpüſi⸗ ſondtſifin be ipſed Veret Ai glonar 71 gtſig⸗ ng iſte ilſurſte eſi nt⸗ Nenacu rſue ob achigtck gcüüdenn Noregen nünnt amrz⸗ vndun aloti ii ſen gig⸗ B o S fßr/ on. N&R ſihn * Sr 9 „98 dyle ſt F. S 9 Queſtio facere:ſimiliter dicendum eſt potenter non poteſt ſpũſ⸗ ſctẽs ꝑſonam ꝓducere.qꝛ ſcʒ non ↄueniret. Vñ ſient vo luntas q̃ nõ põt velle incõueniẽs aliqð:nõ ꝗꝓpter h̊ dici tur minꝰſuba i̊ magis:ſic potentia q nõ põt incõneni⸗ ens.nõ eſt extra h̊ minoꝛ ſ̊ maioꝛ.nõ eſt igit᷑ ex in potẽ⸗ tia aliqua ſiue ex defectu aliqͥ potentie.ꝙ ſpũſſcẽs non põt ꝓducere ꝑſons:ſᷣ potius ex ꝑfectõne potentie⁊ no⸗ bilirate. Ad vltimũ dicendũ.ꝙ bonitas ſpũſſcti ẽ ſũ⸗ me ſui diffuſiua:lʒ ñ in ꝑſona ſpũſſcti.ꝗa oĩno eſt eadẽ bonitas qᷓ̃ eſt pris et filij et ſpũſſcti. Eadem em̃ boitas eſt qua pater ſumme diffundit ſe generando filium:et pater et filiꝰſpirando ſpm̃ſanctũ:et illa que diffuſa eſt in ſpũſancto.vnde Rich.de ſcto victo.Quicqꝗd bonita tis quicꝗd ꝑfectõnis quicꝗd britudinis habet pr̃.cuiꝰ eſt ſolũ dare:in ea plenitudine poſſidet ⁊ ille cuiꝰeſt ꝓ⸗ pꝛiũ accepiſſe.Nota tñ ꝙ duplex ẽ diffuſio.ꝑſonalis q̃ vna ꝑſona diffundit ſe in ꝓceſſione alterius.⁊ q́;tnʒ ad boc nõ diffundit ſe ſpũſſets ſiue bonitas ꝓut eſt in per⸗ ſona ſpũſſancti.qa nõ ↄgrueret vt tactũ eſt.Alia ẽ eſſen tialis ſcʒ ipſiꝰeẽntie ⁊ hec eſt ſumma.⁊ q;tum ad h̊ dif⸗ fundit ſe ſpũſſcts ſiue bonitas ſpũſſcti.hec vᷣo diffuſio eſt in coicatione bonitatis diuine creaturis.hec auteʒ diffuſio nõ eſt ſumma nec ↄueniret eſſe ſumma.vt eĩ di⸗ cit Rich.de ſcto victo. vbi plenitudo totius bonitatis eſt:ibi et ſumma caritas deeſſe nõ põt.ſummã certe ca ritatem erga ꝑſonã hre non poſſet.inoꝛdinata em̃ cari tas eſſet ſi ſumme diligeret qð ſumme diligendũ nõ eſ⸗ ſet: ſi coĩcatio bonitatis eſi maioꝛ et minoꝛ pᷣm caꝛita tem maioꝛem ⁊ minoꝛẽ:patet ꝙ bonitatis diuĩe nõ eſt ſumma diffuſio in coĩcatõne ſui creature.nec reqꝗrit ſũ⸗ ma bonitas ſummã diffuſionem. nec pter hoc dicitu⸗ diuina bonitas ſumma.quia ſumme ſe diffundit:v qa qtumcũq; ↄgruit diffundit ſe ſine ſui diminutione.l⸗ la aũt ↄſideratio phi qua œterminat.ſi ſimpłr ad ſim pliciter et maius ad maiꝰet maxie ad maxime: attendi tur in rebo ↄditis quadã pꝛopoꝛtõne eſſentiali oꝛdina⸗ tis. Membrũ quartũ Vlarto querit᷑. vtrũ vna ꝑſona ſit equał duabo vel ißi trinitati.qð ſic videt᷑.j.ſen tentiaꝝ.xix.di.dr pater non eſt maioꝛ fi⸗ lio nec pater vel filius maioꝛ ſpũſcto.nec maius aliqꝗd due ꝑſone ſunt ſimul q; vna:nec tres ma⸗ gis aliqd ꝙ due.¶ Cont. ꝑs in nullo genere ꝑtis eſt eqᷓ lis toti:h̊ vna ꝑſona ẽ pars trinitatis.qð videt᷑ leui.v. decimã ꝑtem ephy.glo.pars in trinitate ẽ xp̃c.⁊ cõſtat ꝓ logtur de xpᷣo inqtum ẽ perſona:qnõ eſt equalis ip ſi trinitati. ¶ Item ſi virtꝰeqᷣlis eẽt triũ ꝑſonaꝝ creata ruʒ vel etiã ſi eſſet enadem ſuppoſito hoc ꝑ impoſſibile: virtꝰvniꝰnõ poſſet tantũ quantũ virtꝰduaꝝ.nec eẽt eti am equalis vᷣtuti duaxꝝ.ſilr videt᷑ de virtute pſonarnʒ increatarum. 4 Item eqlitas in diuĩs attendit᷑ penes idemptitatẽ ⁊ diſtinctõeʒ.ſi em̃ nulla eẽt in diuĩs diſti ctio:nõ eſſet eq̃litas:ſᷣ habitu reſpecto ad diſtinctõnem nõẽ᷑ vna ꝑſona eq̃lis dnabo: ſicut nec vnitas dualitati ſimiliter nec vna erit eq̃lis duabus habito reſpectu ad idemptitatẽ. Rñ. ꝙ ſumma eqlitas ẽ in diuinis ꝑ⸗ ſonis.vñ vna ẽ equalis duabo oĩno. vñ Rich.ð ſancto victo. attende illa ↄfoꝛmis ⁊ omifaꝛia magnitudinis co equalitas in illa ſumma trinitate qincõpꝛehenſibilis ſit: vvi vnitas pluralitati nõ cedit nec pluralitas vni⸗ tatem excedit..¶ Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑. dᷣm ꝙ nul la ꝑpſona dr ꝑs in illa ſumma trinitate. Uñ aug. in lib. Otra maxi.pars trinitatis eſſe nõ põt quicũqʒ vnꝰ ĩ tri⸗ bus nec huiuſmodi trinitatis tercia ꝑs eſt. nec maius aliquid duo ꝙᷓ vnus:nec maius aliquid omnes iᷓ ſin⸗ guli. Ratio autem quare non eſt dicenda pars in trini tate diuina eſt. quia ꝑs eſt in potentia et habens eẽ fi⸗ mitum et diminutum ⁊ imꝑfectum inqtum buiuſinodi . õ xlvij. quod non ↄuenit perſone in diuinis.¶ Ad illam glo. ꝗ dicit ꝙ rpᷣc eſt pars in trinitate.dicendum ꝙ intellectꝰ glo.eſt de xpᷣo inqᷓtum eſt ſub ſigno.i.ſigniſicatur ꝑ il⸗ lud qð eſt pars:nõ tamen ꝓpter hoc ẽ paꝛs.4! Ad alið dicendum.ꝙ non eſt ſimile de ꝑſonis creatis.quarum eſt potentia finita et eſſentia:et de ꝑſonis increatis qᷓꝝ eſſentia et potentia eſt ſumme infinita.quia em̃ in diui⸗ nis ꝑſonis potentia et magnitudo? omnia ea penes q̃ eſt equalitas ſunt ſumme infinitatliceat ſic loqui. ma⸗ gnitudo trium nõ excedit magnitudinem vnius nec po tentia potentiã.¶¶ Ad tercium dicendum. ꝙ equalitas impoꝛtat quodãmodo diſtinctioneʒ.quia diſtinctio ca dit ibi oblique. ꝓpꝛie et ꝑ ſe reſpicit vnitatem ⁊ idẽpti⸗/ tatem:quia equalitas nõ eſt aliud qᷓ; ꝑſonarum diſtin⸗ ctaꝛum idemptitas in quantitate ſiue quaſi quantitate Aꝓpter quod magis attenditur equalitas penes idẽpti⸗ tatem q; diſtinctõnez. VUnde quia illud penes quod eſt vnitas ſiue idemptitas:indiſſerens eſt omnino in vna perſona.et in tribus vna eſt equalis tribbo. MNlembꝛũ quintum Alinto querit᷑ penes quid attendit᷑ equa: litas in ꝑſonis diuinis.⁊ videt᷑ ꝙ penes hec tria q̃ ſunt magnitudo etnitas et po⸗ tentia.quẽadmodum determinat᷑ equa⸗ litas ꝑſonaꝝ pᷣmo li.ſen.xix.diſ.̊ idem videt᷑ ꝑ aug.qꝗ determĩat equalitẽ ꝑſonaꝝ penes hec tria in li. de fide ad petrũ dicens.verꝰdeus in ꝑſonis trinitas ĩ vna na⸗ tura vnꝰeſt.ꝑ hanc vnitatẽ naturalẽ totus pfr in filio et ſpũſct᷑o eſt.totus filiꝰeſt in patre ⁊ ſpirituſcto: totuſq; ſpũſſcts in patre ⁊ filio eſt.nullꝰiſtoꝝ extra quẽlibet ip ſoꝝ eſt.qꝛ nullꝰalteꝝ aut pᷣcedit eternitate:aut excedit magnitudine:aut ſuꝑat ptᷣate.qꝛ nec filio nec ſpũſcto q́;tum ad natuꝛe dinie vnitatẽ ꝑtinet aut mioꝛ aut ma⸗ ioꝛ eſt pater.et ſicut filiꝰnec maioꝛ nec minoꝛ eſt patre ita nec ſpũſſcts poſterioꝛ aut minoꝛ ẽ filio.¶ Cont᷑.ad equalitatem requiꝛit᷑ idemptitas in eſſentia ſcientia et bonitate.ſicut patet ex p̃dictis:quare nõ attendit᷑ eq̃li tas tm̃ penes illa.Añ rich.ð ſcto victo.in illa ſumma trinitate ea rõne ꝑſonas eq̃les dicimꝰꝙ illud ſummuʒ ⁊2 ſumme ſimplex eſſe in ea plenitudine et ꝑfectõne qua eſt ꝑſone vnius:in ea plenitudine et ꝑfectõne eſt perſo⸗ ne alteriꝰ.certe vna eademq; ſuba non eſt maius aliꝗd vel minus:melius deteriuſve ſeipſa.¶ Item męr in.j. ſen.xix.di.diuidit coeteꝛnitateʒ ↄtra coequalitatem di cens.iQunc poſtq; coeternitatẽ trium ꝑſonaꝝ ꝓ modi⸗ co noſtre facultatis inſinuauimus:iam de earũdem co equalitate aliquid eloqui ſuꝑeſt. igit᷑ nõ penes eterni⸗ tatem attendit᷑ equalitas.⸗ Item ſicut vult aug.in li. de quãtitate aĩe.duplex ẽ quãtitas ſiue magnitudo.ſcʒ molis ⁊ vᷣtutis. In ſpũalibo aũt nõ eſt magnitudo mo⸗ lis h̊ vᷣtutis.ſi &̊ in deo ẽ magnitudo:illa ẽ virtutis non molis.q̊ in deo magnitudo ⁊ vᷣtus idem:ſiłr virtꝰet po⸗ tentia idem:ꝙ̊ͥ magnitudo ⁊ potentia idẽ:̊ nõ diuidit᷑ vna ptra alterã.qd eſt &̊ dr equalitatẽ oſiſtere ĩ mag⸗ tudine et pfate. Rñ.ad pᷣdictoꝝ euidentiã notandũ ꝙ eq̃litas reſpicit quãtitatẽ ſiue qð ꝑ moduʒ q̃ntitatis ſigtur.Om̃is aũt quãtitas aut eſt menſurãs intra aut extra.Si intra:aut ẽ vᷣtutis aut molis.q̃ntitas ᷣo moł nõ cadit in diuĩs ſ᷑ qntitas vᷣtutis:⁊ G̊ dr ꝑ potentiam Item quãtitas menſurãs extra ẽ duplex.ſ.tpᷣs ⁊ locus et quãtitati q̃ eſt ts.in inferioꝛibo rndet et᷑nitas in di⸗ uinis.ei aũt q̃ntitati q̃ eſt locus rũdet magnitudo ĩ di⸗ uinis.nõ qua deꝰcircũſcribat᷑ in loco:ſᷣ qua eſt int᷑ om nia nõ incluſus.et q̃ ip̃e ↄtinet ⁊ locat oĩa:ſic &̊ quanti⸗ tas in diuinis ẽ virtutis q̃ eſt potentia:⁊ durationis q̃ eſt eternitas:et locatõnis ſiue ↄtinentie actiue qua ipᷣe ↄtinet et locat omnia.et hec dicituꝛ magnitudo.qꝛ ̊ in deo non eſt ponere pluribus modis quantitatem:ideo Ftum ad hec tria ſolum in diuinis aſſignatur eq̃litas. — ¹* Ayn 9. Rran — E R.. E Torn ¶ Ad hoc quod obijcitur. ꝙ ad equalitatem requirituꝛ idemptitas eſſentie et ſcie.que nõ ↄtinent᷑ in enumera⸗/ tione eoꝝ penes q̃ terminat᷑ equalitas ⁊c̃.dðᷣm.qꝙ re uera boꝝ idemptitas reꝗritur.iñ qꝛ eq̃litas ꝓprie attẽ ditur penes q̃ntitatẽ ſiue q̃ſi qntitateʒ.eſſentia vᷣo ⁊ ſci entia et hmõi nõ ſignant᷑ vt res generis q̃ntitatis: non optuit vt ↄnumerarent᷑ in aſſignatõne eoꝝ penes que aſſignat᷑ equalitas ꝑſonaꝝ ſ̊ enumerant᷑ ea q̃ ↄueniũt dictis ꝑſonis ꝑ modũ quãtitatis ſignata.quibo omnia q̃ illaꝝ expꝛimũt eq̃litatem inſinuãt.¶ Ad aliud doᷣm. ꝙ eq̃litas põt ſumi ↄmuniter vel ſtricte.ſi coĩter:ſic cõ/ ſiſtit in magnitudine eternitate ⁊ potentia ſic oñſum ẽ ſi ſtricte vt magis dicat ratõneʒ quantitatis intrinſece q extrinſece ſiue duratõnis:ſic diuidit᷑ ↄtra coeternita tem.et ſic ſumit᷑ a mgro.xix.di.j.ſentẽ.⸗¶. Ad aliud ptʒ ſolutio ꝑ iam dicta.ↄcedo em̃ ꝙ in diuinis eſt q̃ntitas vᷣtutis nõ molis:̊ nõ dico ꝙ magnitudo /ꝓut hic ſumi⸗/ tur dicat idem ꝙ virtꝰ.iĩmo magnitudo hic ſumit᷑ ſicut iam dictũ eſt ꝓ potentia locandi ⁊ ↄtinẽdi res.vñ virtꝰ magis reſpicit oꝑationẽ.magnitudo do ꝓut hic ſumit᷑ magis reſpicit ↄſeruatiõeʒ ſiue ↄtinentiã rei iaʒ facte. Nueſtio. xlvm.de dum/ nis nominibo in generali. Nquiſitis in pꝛece dentibo q̃ ſpectãt ad fidem deitatis et trinitatis: ꝓꝓcedimꝰ ad inꝗſitõnes ea⸗ rũ que ꝑtinẽt ad ↄfeſſionẽ eiuſdẽ ſacra tiſſime vnitatis ⁊ trinitatis.ad qð ꝓ⸗ ſeq̃ndũ ipſiꝰadiutoꝛiũ inuocamꝰ. Nodus aũt inqſiti⸗ onis eiꝰerit talis.vt pᷣmo ponamꝰingſitõnes q̃ſi intro⸗ ductoꝛias circa diuĩa noĩa in generali. Scðo vᷣo deſcẽ damꝰad inꝗſitõeʒ noĩm in ſpãli. Tercio vo colligamꝰ noĩm dr̃ias ſił.ſuppoſitis regulis quibo vlr abſq; erꝛo re poſſumꝰenũciaꝛe qð d ſctᷣa tꝛinitate credimꝰlocuti⸗ onibo catholicis et iuris.Generalłr ̊ᷓ hic ꝓgonimꝰinꝗ⸗ renda p̃m ↄſideratõeʒ abſolutã. Pꝛĩio vtrũ de ſit noia bilis.Scðo quõ ſit noĩabilis. Tercio vñ młtiplicitas noĩm diuĩoꝝ.Quarto ſᷣm ↄſideratiõeʒ ↄꝑatam multi⸗/ puicabit᷑ inquiſitio vt patebit. Membrmum primũ Dpꝛimũ obijcit ſic.dyo.de diuĩs noĩbo. in do oĩm ↄgnitionũ fines ſuꝑ archane vite ſpᷣſtituti ſunt.quẽ neq; dicẽ neq; ĩiel ligere poſſibile eſt. nõ eſt igit᷑ dicibilis:̊ nec noĩabilis.¶ Iteʒ om̃e nomẽ datuʒ eſt a foꝛa aliqͥ qᷓ põt accipi ꝑ intellectũ ſi᷑ dic aug. ꝙ deꝰꝗ oẽm foꝛmam ſubtfugit: intellectu periiꝰeſſe nõ põt.cuʒ ſubterfu⸗ giat oẽm foꝛmã:̊ nõ põt ei dare nomẽ a foꝛma:ꝗ̊ non ẽ noĩabilis.¶ Item phs in li.de cãis.pᷣma cã ſuꝑioꝛ ẽ oĩ narꝛatõne:neq; eiꝰẽ loquela.deficiũt em̃ ligue ad nar⸗ ratõeʒ ipᷣiꝰ:ᷓ non eſt noiabilis. Iteʒ nibil põt noĩeri qð nõ põt ſignari.ſ̊ nihil põt ſignare intellectꝰniſi poſ ſit hr̃e ſignũ illiꝰvel facere.ſignũ aũt hr̃e alicuiꝰvel fa⸗ cere nõ põt niſi poſſit illud apud ſe ↄfigurare.nulluʒ at᷑ infinitũ põt ofigurare:cũ ipᷣe ſit intelligẽtie finitꝰ.cum G deus ſit infinitꝰ:nõ põt intellectus eum ↄfigurare. g nec noĩare.Item nõ eſt noĩabilis ꝑ nomẽ.qꝛ nomẽ ſi ig⸗ ficat ſubam cñ qualitate ⁊ ita ↄpoſitũ.in deo aũt nul⸗ la ↄpoſitio. Item nec ꝑ ꝓnomẽ qꝛ qᷓuis ꝓnomen ſigni ficet ſubᷣam et merã:tñ ſignificat vt demonſtrabilẽ.vñ ſi cadat a demõſtratõne vel relatõne caſſum ẽ ⁊ vanuʒ dei aũt ſuba nõ eſi demonſtrabilis:qꝛ nõ eſt ſenſibilis. Item nec ꝑ verbũ vel ꝑticipiũ quia ſignãt cum tpe. di uinũ aũt eſſe oĩno abſtractuũ eſt a tꝑe.non videt᷑ ̊ poſſe deſignari noĩe vel ꝓnoĩe verbo vel ꝑticipio. Contra om̃e qð eſt intellectu ↄgnoſcibile:inq;tum hmõi ẽ noĩa bile. cum ergo diuninum eſſe ſit cognoſcibile intellectu. Vnñ ioh.dam̃.ↄgnitio eriſtendi deũ naturałr oibus ĩ⸗ ſerta eſt.et.j. Ro. Inuiſibilia dei ꝑ ea q̃ facta ſunt itel lecta ↄſpiciunt᷑:ſempiterna q́; virtꝰeiꝰ et diuinitas. er⸗ go diuinũ eſſe eſt noĩabile ⁊ ſempiterna virtꝰeiꝰ et dei⸗ tas.¶ Item in ſcripturis noĩiat᷑ multis noĩbo. Exo.ũj. Qui ẽ miſit me ad vos.iterũ in.v.nomẽ meũ adonay ñ indicaui eis ⁊ hmõi. KRñſio ſᷣm ioh.dam̃.li.j.ca.ij. Optet ſcire ꝙ nec oĩa q̃ ſũt theologice diſpẽſatõis ſunt effabilia:neq; oĩa ſunt in ↄgnoſcibilia neq; oĩa ſunt co⸗ gnoſcibilia. Aliud aũt eſt cognoſcibile aliud effabile: quẽadmodũ aliud ẽ loqui aliud ↄgnoſcere.multa igit᷑ eoꝝ que obtuſe de deo intelligunt᷑ nõ integre enuncia⸗ ri pñt:ſed ea q̃ ſuꝑ nos ſunt coguntur in bis q̃ ſᷣm nos ſunt dicere.ſic de deo dicimꝰſomnũ ⁊ iram manꝰet pe⸗ des et ſimilia. IJtem ibidem dama.qm̃ quidem deꝰſine pᷣncipio et ſine fine.eternꝰ.increatus.ĩmutabilis ⁊ bu⸗ iuſmodi.bonꝰ.iuſtꝰ.oĩpotens.oĩm creaturaꝝ ↄditoꝛ. oĩm tenens oĩm cernẽs oĩm ꝓuiſoꝛ poteſtatiuiudex:et ↄgnoſcimꝰ ↄfitemur.qd aũt eſt dei ſuba vel q̃liteꝛ deꝰð deo genitꝰẽ vel ꝓcedit vel q̃liter ſeipᷣm exinaniuit vnige tus dei filiꝰet eqliter hõ factꝰeſt:⁊ ignoꝛamꝰ et dicẽ nõ poſſumꝰ. Qon poſſibile igit᷑ eſt quid p̃teꝛ ea q̃ a diuis eloquijs noui et vet.teſt.enarꝛata ſunt de deo dicẽ vel ĩ⸗ telligere.Qota igitur ad ſolutionẽ pñtis qõnis ex hac ſnia damaſceni.ꝙ quedã ſunt q̃ de deo accipiunt᷑ ꝑ na⸗ turalẽ rõnem vt ꝗa eternꝰſine pᷣncipio ſine fine:qm̃ em niũ creatoꝛ.et qdtum ad hoc eſt noĩabilis deus ꝑ ea que facta ſunt:quẽadmodum ⁊ cognoſcibilis. Quedam vo ſunt que accepimꝰde deo ꝑ ſolam fidem: nõ per rõnem niſi lumine fidei adiutã.vt.ſ.quid di ſuba.qualiteꝛ deꝰ ex ðo genitꝰ.qliteꝛ hũanatus ⁊ qtum ad hoc nõ ẽ a no bis noĩabilis:ſed ſeipᷣo noĩatur in eloquijs diuinitꝰtꝛa ditis. ¶ Item nota diſtinctõeʒ aliã ex pcedentibo vᷣbis. quia eſt noĩare deũ ex his que ſunt ᷣm ſeipᷣm:a h̊ modo innoĩabilis eſt nobis.qꝛ ea que ſunt ᷣm ipᷣm inqtum hmõi ſunt infinita incõpꝛehenſibilia.et hoc mõ intelli⸗ guntur pᷣdicte auẽtes:et ꝓcedũt rões quibo onditur ĩ⸗ noĩabilis.Aut eſt noĩare deuʒz ex his q̃ ſunt ſᷣm nos:⁊ hoc mõ eſt a nobis noĩabilis.Fm ꝙ dr Ro.j.et h̊ tribj modis ſ̃m ioh̊.dam̃.imaginibo:foꝛmis⁊ notis.iQotis noĩat᷑ deus pᷣuatõnibo cũ dr̃ immeſus deꝰinfinitꝰincir⸗ cũſcꝛiptibilis.imaginibo:cũ noĩat᷑ diſpoſitõibo ſpũaliũ creaturaꝝ.vt cum dr ſpũs ſapiens intelligens.ſoꝛmis cũ nominat᷑ ſimilitudinibo coꝛpoꝛalium creaturaꝝ:vt cum dicit᷑ leo ignis et hmõi.¶ Ao obiecta omnia iam patet rñſio.Qam deus ſiue diuinũ eſſe ſᷣm ꝙ ↄſiderat᷑ in ſe et ſ̃m ſe:ſᷣm hoc ĩnoĩabilis ẽ nobis:ſed ipſe ſeipᷣm nominat in eloquijs diuinis.ſᷣm vo ꝙ cõſiderat᷑ in ſuo effectu ꝙ eſt in creatura. ſᷣm hoc nominabilis eo mo⸗ do quo dictũ eſt. 4! Ad illud aũt quod obijcit᷑. q; deus qui om̃eʒ foꝛmã ſubterfugit ⁊c̃.dðm deus dr ſubterfu⸗ gere oẽm foꝛmã.nõ ꝗa nõ ſit foꝛma:cum illi ↄueniat eẽ foꝛme nobiliſſimuʒ: ſed nõ cadit ſub diſpoſitõne foꝛme cetermiĩate.ſic ponebãat aliꝗ heretici.et etiã nõ ſit intel lectui peruiꝰqð ſonat ĩ plenã eiꝰↄgnitõeʒ:nihilominꝰẽ eidẽ quodãmõ ↄgnoſcibilis.¶ Ao aliud qð obijcitur. ꝙ dedeſt ſuꝑioꝛ oĩ narratõe.dðm ſᷣm dam̃.ij.c.j·li.Ali ud eſt ↄgnoſcibile:aliud effabile.vñ ꝙ dic phᷣs ꝙ defici unt ligue ad eiꝰnarꝛatõeʒ. intelligendũõ eſt, put narꝛato dicit plenã et integꝛã eſſe ipſiꝰnotificatõeʒ.¶¶ Ad aliud qð obijcitur.ꝙ intellectus nõ põt apud ſe ↄfiguraꝛe de um.⁊c. Dicendũ ꝙ licet intellectus non poſſit apud ſe ↄſigurare deum m infinitatem ſui:põt tamen ſm ali⸗ quam ſui ꝓprietatem a qua poteſt nomiari. 4 Ad illð quod obijcitur.ꝙ nõ eſt nominabilis ꝑ nomen ⁊c̃. Di⸗ cendum ꝙ licet nomen ſignificet ſubſtantiam cuʒ qua/ litate: nibilominus ↄtingit ſimpliciter nomine ſignifi⸗ care.i Lon em̃ ſubſtantia et qualitas cum dicitur nom ſignificat ſubſtantiam ⁊c.diſtinguũt ſicut in pᷣdicamẽ⸗ tis:ſed ſubſtantia dicitur ipᷣm ſignatum nominis:qua Jia xols Mit α nl 1 n .· xrbe N ) nl. Qu 9⁹ ₰ 9 7*7 r. noy x ud BSr. v m 9ſ h. nn⸗ * ) ) . X 4 ta ,' 9, * Neo ß Bre 5 K 4 1* 2 Nol- n e 9 er⸗ 5 lita⸗ tere tit puie red nue git! inte eth⸗ Fert te alia lim dici fili 4 luichtte dn,niſnigt naendeſcr tunablierbe nup n uinsfug elälitee haniuitenn nverditei caq a dinn rodice el⸗ ſöniser hi eipiunt Pne finerqnen Nnspenae Qrchnir Noperfönen ualita we ſöinſe ſodiuinigten genulygbis Snerho pnr injn Nenolteli ſwcfcinri⸗ nfnnoset oſabrd hotis,Cone ipfintiner öipſpini ſgensſons Crenmeuft onndtin ngſen ſoſpſeſenn igerakinſe biliseon ieit gaan dfſhber⸗ i cnine ſtoyekene jnoſtin honint chann⸗ 1c aſ nanats Doluct uraed ſtapnt fnti (1 1 1z0t ſnf⸗ rvon em⸗ aN . e ſiigtennnen hbsifnn Nueſtio litas illud idem inꝙᷓtum capibile eſt ab intellectu pre⸗ terea licet deus nõ ſit demõſtrabilis ſᷣm ſuã ſubam:eſt tñ demõſtrabilis ad intellectũ ſaltẽ ſᷣm aliquã ſui pꝛo⸗ pꝛietatẽ.Exo.xv. Iſte deꝰ meꝰꝛ gloꝛificabo eũ.Pꝛete⸗ rea licet verbũ et ꝑticipiũ ſignificent cũ tꝑe: nihilomi⸗ nus tñ deus quodãmõ notificabilis eſt.non ga ipſe ca dit ſub tꝑe:ſed ꝗa inxta poſſibilitatẽ intellectꝰ noſtri ꝗ intelligit cũ ↄtinuo et tꝑe intelligimus et ſignamꝰ. VUn et hoc verbũ ẽ:dictũ de deo.nõ ſignat cũ motu ⁊ temꝑe Vñ aug.ſuꝑ illud.j.ioh. In pᷣncipio erat verbũ.dum verbũ ſubſtantiuũ duplicem hʒ ſigmſicatõeʒ.aliqñ em tꝑales motus pᷣm analogiaʒ alioꝝ verboꝛuʒ declarat: aliqñ ſubam vniuſcuiuſq; rei de q̃ pdicat᷑ ſine vllo tꝑa⸗ li motu deſignat ideo ⁊ ſubſtantiuum vocat᷑.tale eſt qð dicit᷑ in pꝛincipio erat verbum: quaſi in patre ſubſiſtit filius.nõ em̃ ꝓ tꝑe:ſ̊ ꝓ ſuba ponit᷑ erat. MNlembrum ſecundum Onſequenter querit᷑ quomodo deꝰſit in⸗ nominabilis: et querunt᷑ duo. Primo ſi nomiabilis abſq; ↄꝑatione ad creaturaʒ Scðdo vtꝝ noĩabilis ꝓprie vel impꝛopꝛie. ATa, Articulus primus B pn objcit ſic. p regulam q̃ habet᷑ in li. te regulis fidei. Ome dro ↄueniens:ↄuenit ei vel cauſatie vel ſimilitudinarie vel adiũ/ ctiue vel negatiue.Cauſatie:ſicut ea que de deo dicunt᷑ per cãm.vt iuſtꝰpius vel foꝛtis.Silitudinaꝛie:ſicut ea que ꝑ ſimilitudin?᷑.vt pater filiꝰſplendoꝛ imago Adiũ ctiue:ſicut ea q̃ dicunt᷑ de deo rõne adiuncti.vt cũ dicit᷑ cus iraſci rõne adiũcti ſcʒ punitõnis.ſilr et penitẽ ra tione adiũcti ſcʒ mutatõnis.ſolet em adiungi ire puni tio: et penitentie oꝑis mutatõ.deo dicit᷑ deꝰ iraſci cũ punit penitere cũ opus mutat.i Aegatie vo:ſicut dr̃ de⸗ us indurare aliquẽ vel ſubtrahere gram alicui. Indu⸗ rare enim idem dicitur de deo ꝙ nõ apponere gratiam Eñ aug.dr induraſſe coꝛ phaꝛaoĩs.nõ imꝑtiendo ma⸗ liciã: ſed nõ agponendo gr̃am. ſubtrabere vo graʒ ideʒ eſt ꝙ nõ ↄſeruare gram vel nõ ↄtinuare.cũ igũ nullum uomẽ ↄueĩat niſi Im hos modos.et oẽs iſti modi dicũ⸗ tur in ↄꝑatione ad creaturã: nullũ nomen deoↄuenit niſi in ↄꝑatione ad creaturã · ¶ Item nõ intelligit᷑ niſi in ↄꝑatione ad creaturam: eꝛgo nec nominat᷑ niſi in cõ ꝑatione ad creaturam.ꝗa ſicut intelligit᷑:ſic nomĩatur Lontra h̊ nomen eſſentia et hoc nomen gꝗ eſt noĩant deum:et tñ nullã dicũt ↄꝑationẽ ad creatura. Mon igr om̃e nomẽ deo aueniens dr in relatione ad creaturam. Rñ.m illã regulam in li.de regulis fidei.om̃e ſim⸗ plex alio eſt:alio dr eſſe.qꝛ ſua/ꝓpria eſſentia ẽ.dr autẽ boc eſt:noĩatur a ſuo effectu quẽ hʒ. Vñ iuſtꝰ: gꝗa facit iuſtũ.bonus:qꝛ facit bonũ.⁊ hmõi. Vñ bẽs dyo. in li. di.no.ex oĩm exiſtentin oꝛdinatõne pᷣtenta ⁊ imagi/ nes qſdã et ſititudines diuinoꝝ ꝑadigmatũ hñte.i.foꝛ maꝛũ exemplariũ.q̃ ſunt in mente diuĩa in ſummuʒ via oĩm et ordine m virtutẽ redenndũ eſt om̃i ablatõne 2 eminẽtia ⁊ omi cã:ꝓinde ex om̃ibo ↄgnoſcit᷑ et in oĩbo. et tangit triplicẽ modũ intelligendi ſiue nominandi de um.ablatõne.eminentia:a cauſa. Vnus em̃ modus eſt ꝑ ablationẽ ſiue abnegationẽ: ſicut cũ dicitur eternus immenſus.et hic modus eſt a cõꝑatione diuini eſſe ad creatura Fm dr̃iam. Aliꝰmodus ꝑ eminentiã: ſiẽ cum dicit᷑ ſupᷣexiſtens optimꝰ ⁊ hmõi.et hic modus ẽ a com ꝑatione diuini eſſe ad creaturã ſᷣm ↄuenientiã que eſt per ꝓpoꝛtionem ſm ↄmunem aiĩ ↄceptionẽ.optimum in vno q; eſt deo attribuenduʒ. Terciꝰmodus ẽ per cãm: ſicut cũ dicit᷑ deus qð imponit᷑ ab oꝑatione ſicut dicit dam̃.potens ſapiens ⁊ hmõi.et hoc ſumit᷑ ex ↄpatione diuini eſſe ad creaturã ſᷣm ↄꝑationem que eſt effectus ad cauſam. Ao hoc autem quod obijcitur de hoc no⸗ mine qni eſt.dicunt ꝙ etiã hoc nomen nomiat in com/ xlviij. ꝑatione ad creaturam: et hoc ſᷣm dr̃iam. Vñ hiero.ad marcellã ſcribens.dens ſolus qui exoꝛdium non habʒ vere eſſentie nomẽ tenuit.quia in eius ↄꝑatione ꝗ vere eſt:quia incõmutabilis eſt:quaſi nõ vere ſunt que mu⸗ tabilia ſunt.tñ dðõm.quia hoc nomen qui eſt:qtum ad illud qdð nomĩat: noĩat abſolutũ abſq; ↄꝑatiõe ad crea turam.ſignificat em̃ ens er ſeipo.quãtũ pᷣo ad nomian/ tem qui nõ accipit ratõne ens ſeipſo niſi ꝑ ens ab alio quod eſt creatura: noĩatur in ↄparatione ad creaturã. Articulus ſecũdus Onſequẽter querit᷑ vtrũ deꝰpoſſit nominaꝛi ꝓprie. Ad qð ſic.ꝑ regulaʒ in li.de regulis flflſliigei. Om̃e ſimplex ꝓprie ẽ: ⁊ impꝛopꝛie dr eſſe.cũ &̊ deus ſimplex ſit: nõ dr niſi impꝛopꝛie pꝛopꝛie. Itẽ nõ dr niſi qð intelligit᷑:ſᷣ nõ intelligit᷑ niſi in ſili⸗ tudine que ẽ veſtigij ſiue imaginis txi in creatura.q̊ñ noĩatur niſi ꝑ ſiłitudinẽ acceptã a creatura.4! Jteʒ nõ nominat᷑ deꝰ niſi ſimbolica vel miſtica theologia. Si⸗ bolica aũt theologia noĩat deũ ꝑ creaturas exteriores vt ſolem.ignẽ.lucẽ ⁊ hmõi. Aſdiſtica ᷣo nomĩant ꝑ in/ terioꝛes.ſ.ſpirituales ⁊ occultas:q̊ nullꝰmodus nomi nandi dũ eſt niſi ꝑ creaturas vel ſiłitudies creataꝛuʒ nõ noĩat᷑ niſi traſiatie.¶ IJIteʒ dic dyo. in hierarcbia angelica.nõ ẽ poſſibile aĩo nr̃o ad nõ materialẽ aſcẽdẽ celeſtiũ hierarchiaꝝ ↄtemplatõeʒ: niſi ea q̃ ſm ipᷣm eſt manuductõe vtat᷑.et h̊ ꝑ ſilitudines creaturaꝝ: ̊ mul tomagis nõ põt animꝰnr̃ aſcendere celeſtiũ hieraꝛchi. ad ↄtẽplatõeʒ.ꝑ ſiłitudinẽ creaturaꝝ di ſ̊ ſiẽ intelligi⸗ mus:ita etiã ſignamꝰ. nõ põt ſignare diuĩa niſi ꝑ ſi militudinem creaturaꝝ & tranſumptiue ꝙ impꝛopꝛie. Cont᷑ aug.in.v.de tri.Ille ꝗ dixit moy. Ego ſum ꝗ ſuz. hec dices filijs iſeł.ꝗ ẽ miſit me ad vos.veꝛe ac ꝓpᷣe dr̃ eẽntia cuiꝰeẽntia nõ nouit pᷣteritũ aut futuꝝ:q̊ B no men eẽntia ⁊ ꝗ eſt: ꝓpꝛie dr de deo.i Iteʒ ioh dam.ſciẽ dum ẽ ꝙ nõ a nobſᷣ tranſlatũ eſt ad btaʒ deitatem prni⸗ tas ⁊ filiatõis ⁊ ꝓceſſiöis nomẽ. rio em̃ ẽ noſ traditũ vt ait diuinꝰapłs.ꝓpterea flecto genua ad deũ ⁊ pr̃em dñi nr̃i ihu xpᷣi ex qͥ oĩs pr̃nitas in celo ⁊ ĩ terꝛa noĩat᷑: g̊ bec noĩa pr ⁊ filiꝰ⁊ ſpũſſctẽs nõ dicũt᷑ tranſlatie ð deo b ꝓpꝛie.¶ Iteʒ amb.ij.li.de tri.ſunt q̃dam noia q̃ ꝓrie⸗ tatẽ deitatis onñdũt.vt generatõ.vᷣbum.filius.⁊ bmõi. Nuedaʒ vo ſunt q̃ diuie maieſtatis expᷣmũt vnitatẽ:vt ſapia.vᷣitas ⁊ virtꝰ⁊ hmõi.Quedã vᷣo alia ſunt q̃ ꝑ ſilłi tudinẽ de deo tranſlatie dicunt᷑.vt ſplẽdoꝛ caracter ſpe⸗ culũ ⁊ hmõi.relinꝗtur igr ꝙ nõ oĩa dicunt᷑ impꝛoprie ſiue tranſlatie de xo. Rn. ẽ ſignare de dro qꝛ ẽ.ꝛ eſt ſigre de deo gd ẽ.i Iomẽ ſignãs d teo qꝛ ẽ.dicit᷑ ꝓprie: ſic eſt h nomẽ ꝗ ẽ et eẽntia.noĩa vo q̃ ſignant᷑ de deo qd ẽ.vno mõ dicunt᷑ ꝓꝛie alio mõ ĩpꝛopꝛie.Quedã ei ſunt q̃ de deo ſꝑ dicunt᷑ ꝓprie quẽadmoduʒ illa q̃ dicunt᷑ ᷣm coꝛꝑalẽ et vlłr oĩa illa q ſigficãt ſpẽʒ ĩ materia ⁊ imꝑfe⸗ ctionẽ vt ignis ⁊ leo ſplẽdoꝛ ⁊ hmõi.⁊ hec dicũt᷑ ꝑ tran ſlatiõeʒ.Quedã vo ſũt q vno mõ dicũt᷑ ꝓpꝛie alio mõ ĩ⸗ pꝛope.i.ꝑ trãſlatõeʒ.vt vłr oĩa illa q̃ ſigficãt ſpẽʒ nõ in materia.⁊ im ꝑfectõeʒ nat᷑e vel vᷣtutis ⁊ oꝑatõis. vt ſa⸗ piẽtia ᷣtus vᷣitas ⁊ hmõi.Ouptr ei ẽ via intelligẽdi ad quã ↄſeꝗt᷑ rõ dicẽdi.vna ẽ cũ intellets ꝓcedit ab effecti bo ad cam ↄgᷣſcendã:vt ꝑ ea q̃ facta ſũt ꝓcedat ad ↄgno ſcendam vnitateʒ ſempit᷑nã: ⁊ ꝑ illã ↄgnoſcit diuitatis ſbaʒ.ſic dẽ Ro.j.⁊ĩ hac via ſi accipiat᷑ rõ noĩandi ſine dicẽdi:tranſmittit noĩa effectuũ ad ſigficãdam cãm vt nomẽ ſapie ad ſigficandũ di noticiã ⁊ nomẽ bonitatis quã ſulr inueit in creata ad ſigficandũ dei boĩtatẽ ⁊ ſic æ alijs:ita eẽ nomẽ pr̃nitatis ⁊ filiatõis.Vlia vᷣo alia ẽ cũ intellcts ꝓcedit a cã ad effectꝰ.vñ tũc illa noĩa q̃ ſig⸗ ficãt ſpẽm ſine materia vel pfectõeʒ nat᷑e:veriꝰ att buit ipi cãe ꝙᷓ ipis effectibo. Añ ſᷣm hãc viã in deo dicet᷑ boĩ⸗ tas ꝓpꝛie ⁊ vitas ⁊ hmõi.⁊ tantomagis ꝓpꝛie qᷓ; de crea⸗ tuꝛa: qꝛ ibi ẽ bonitas ⁊ vᷣitas ⁊ põ ꝑ eẽntiã.in creatuꝛa ðo ꝑ ꝑticipatõʒ.⁊ ꝑ G̊ pʒ ſoło ad obiecta. S . Membꝛum tercium Onſequẽter querit᷑ oe multiplicatõe no⸗ minũ diuinorũ.Querit᷑ ergo pᷣmo vñ ſit multiplicitas ſiue pluralitas noĩm diui⸗ noꝝ ⁊ marie ex pte eſſentie. Cũ em̃ dina eſſentia ſit ſimplex oĩmodo in fine ſimplicitatis. in ea nulla eſt multiplicitas:⁊ ita nec diuerſitas a q̃ mitipli citas noĩm ſumi poſſit.¶ Item multiplicitas oꝓonit᷑ vnitati.ſi ̊ multiplicitas eſt in noibo et nõ in re: vanꝰ aũt eſt ſermo ꝗ nõ habet rem quã induat.i.cui nibil re⸗ ſpondet in re: ̊om̃es tales noiatõnes ſunt vane.⸗ Si rñdeat᷑ ̃m quoſdã.qꝙ eſt ↄſiderare diuinã eſſentiã in ſe et in ſuo effectu.noĩat᷑ ergo multipir:non qꝗa ſit multi⸗ plicitas in re.i.in ipſo: ſed ꝓter multiplicitatẽ effectu⸗ um. ſicut ſpũſſcis dicit᷑ vnitꝰ in eſſentia multipler ĩ effe ctu.Contra.multa ſunt noĩa qᷓ nõ dicũt effectũ in crea⸗ tura. vt imenſus infinitꝰ increabilis et huiuſmodi. er⸗ go multiplicitas noĩm nõ eſt ꝓpter multiplicitatez effe ctuum. Rñ̃. Aſdultiplicitas diuinoꝝ noĩm eſt nõ ex multiplicitate eſſentie vel effectuũ:ſ̊ ex ↄſideratõne in⸗ tellectus ↄferentis effectꝰ? ad cãm diuinã. qð põt eẽ du/ Ir. ſm driam:et m ↄuenientiaʒ.Fm driam noĩatur ꝑ ec noĩia increabile incoꝛpabile et hmõi ꝗᷓ dicũt de deo nõ qð eſt ̊ qð nõ eſt.ᷣm ↄuenientiã collatio effectꝰdu⸗ pliciter. m eſſe:et ſm bene eſſe.Fm collatõneʒ ipᷣiꝰ eſſe creature ad cãz: nomiat᷑ ꝑ noĩa ſumpta ex ꝓpꝛietate rei coꝛꝑalis vel ſpũalis:ſicut ſupᷣ dictũ eſt. ᷣm vocollatõ· nem ipᷣiꝰbñ eſſe creature ad cãm: ſic noĩatur ꝑ excellẽ⸗ tiam vt q dicit᷑ nõ ſolum ens:ſed etiã ſuꝑ ens.non ſo lum bonꝰ:ſed etiã ſuꝑ bonꝰ.nõ ſolum potens:ſed etiaʒ ſup potens et hmõi.m boc ꝗ̊ maniteſtuʒ eſt ꝙ triplex eſt modus noĩandi veũ.ꝑ negatõeʒ: ꝑ excellentiaʒ.per cauſam ſicut ſup̃ patuit ꝑ bm dyoniſium. Atem queritur S. f. vtrũ deus ſit noĩabilis om̃i noĩe: qð videt᷑ ꝑ bm dyo. in ꝓlogo de di.no.theologi tanq; innoĩabilem deũ lau⸗ dãat ⁊ ex om̃i noĩe:q̊ ẽ noĩabilis om̃i noĩe.. Iteʒ trime⸗ giſtus.deꝰnõ eſt vni noĩabilis ſ̊ omi noĩabilis.¶ Itez dyo.in hierarchia angelica. nihil eoꝝ q̃ ſunt vlr boni ꝑticipatõne priuatũ.ſiquidem vt eloquioꝝ veritas ait omia valde bona:eſt ex om̃ibo intelligere bonas ſpe⸗ culatões.relinꝗtur igit᷑ ꝙ er om̃ibo pñt intelligi nomi⸗ na ad deum. Contra.in li.de regulis fidei.nullũ no men pꝛiuatõnis vel obnorietatis vel violentie deſigna tiuũ cadit in eũ.nomen em̃ pꝛiuatiuum nõ põt dici de deo ꝑ ſimilitudinẽ vel ꝑ cãm:qꝛ nulla ſimilitudo ẽ pri⸗ uationis ad ceũ.¶ Pꝛeterea.pꝛiuatõnes nõ hñt cãs ni ſi deficientes et teſtructiuas deꝰauteʒ eſt cã efficiens ⁊ ↄſtructia. ¶ OPꝛeterea noĩia obnorietatis ſunt neceſſita- tis:in deũ aũt nõ cadit neceſſitas.vñ non dicit᷑ deus dʒ boc facere vel tenet᷑ boc facere.¶¶ Pꝛeterea. nullum no men impoꝛtãs violentiã de deo dicit᷑.vñ nõ dicimꝰ deũ nolle aliqd:ne violentia ibi intelligat᷑ Uñ deus multa mala nõ voluit: ſ̊ nulla noluit.vñn ocedendũ eſt.ꝙ deꝰ nõ vult mala:ſᷣ nõ ꝙ nolnit mala.4! Item boeciꝰin li. de tri.ſitum et paſſionẽ nõ opoꝛtet requireꝛe in eo: er⸗ go in deo nõ eſt aliquod nomẽ ſitus vel paſſionis.i.ſig ficans ſitum vel paſſioneʒ. ¶q(ctem dam.nõ poſſibileẽ pᷣter ea qᷓ dinĩe eloquijs veteris ⁊ noui teſtamenti enaꝛ rata ſunt:de vo dicere vel vlłr intelligere:&q̊ nõ oĩ noie Item cũ multa ſint qnibo loqmur de trinitate.vt pr nitas filiatio ꝑſona ⁊ eſſentia et hmõi.q nõ inueniunt᷑ in ſcriptura:nõ videt᷑ verũ dicere dam. Rñ.nomiaꝛi põt ꝓpꝛie et tranſlatiue. ꝓprie nõ põt noĩari omi noĩe: H ſolũ ſᷣm ꝙ ſupᷣ dictũ eſt.tranſlatiue pᷣo noĩari põt peꝛ om̃e nomẽ quod põt dici ſᷣm rõeʒ veri et boni. Ad il⸗ lud quod pᷣmo obijcit᷑ de noĩbo pꝛinatõnis vel obnorie⸗ tatis vel violentie.dicendũ eſt ꝙ hmõi noibus nõ debe e S ven „Goà Rale⸗α XX amus vti ſᷣm ↄſuetudinem hũani ſermonis: ſed ſolum ſᷣm ↄſuetudinem ſcripturaꝝ que ſunt dictate a ſpũſan cto. ſᷣm quã eſt elicere ex omibo ↄuenientẽ ſpeculatõneʒ m beatuʒ dyo. Vñ in angelica hierarchia.furoꝛ ꝗ ir. rõnabilis ex paſſibili motu eſt in intellectualibo.altẽo modo oꝑtet intelligere.declarans vt eſtimo eoꝝ virilẽ rõn abilitateʒ.eodeʒ modo ↄcupĩam dicimꝰin irrõna⸗ bilibo incõſultã ex naturali motu:in mutabilibo incon tinẽter ingenitam paſſibilitatem. In intellectualibuos vᷣo diuinũ amoꝛẽ vel ↄcupiam circũfoꝛmamet inſlexi⸗ bile et nõ indigẽs deſideriuʒ caſte et impoſſibilis ↄtem platõnis ad illã puram et ſublimiſſimã claritatẽ. Item dam̃.iram ⁊ furoꝛẽ dei.dicimꝰeam q eſt ad maliciã ini micitiam et aduerſatõem.etem̃ nos ↄtrario mentis no ſtre odio hñtes iraſcimur et auertimus.obliuionem vᷣo ſomnũ et doꝛmitatõnẽ dilatõnem eiꝰ que ad inimicos ẽ vltionis et oↄſueti ad familiarem auxilij retardatõnem. Ad ſecundũ dicendũ.q; ſitum ſᷣm ꝓprium moduz lo⸗/ quendi nõ eſt in deo requireꝛe ſitũ.tn ꝑ modum trãſla⸗ tiuum in ſcripturis dicit᷑ aliquid ſm ſitum et paſſiõeʒ. F̃m ſitum:ſicut dicit᷑ de yſa.vj. Vidi dominũ ſedentem ſuꝑ ſolium ⁊c̃.Fᷣm paſſionem:ſicut dicit᷑ yſa.xlvj.ego fe ci et ego feram.tñ iſta duo genera:ſitum ſcilʒ et paſſio⸗/ nem magis ercludit boecius pᷣter alia.qꝛ ſitus non eſt niſi materialiũ:paſſio vᷣo nõ eſt niſi babentiũ materiaʒ vel materialem modum:que maxime remouent᷑ a deo. Zld vltimũ dicendũ.ꝙ nomĩatio diuĩa aliqũ ſumituꝛ ex verbis ſcripture.aliqñ ex fide ↄſona verbis ſcriptuẽ ex verbis ſcripture ſicut pr̃ filius ſpũſſanctꝰ.ex fide cõ⸗ ſona ſicut eſſentia vel filiatio prfnitas ꝑſona in quibus verbis ſeruat᷑ intellectꝰſcripture et ſi nõ ſonus:intelle⸗ ctus rei et ſi nõ ſonus verbi.quia ſicut dĩc hyllariꝰ.iiij li.de tri.nõ ſermoni res:ſed rei ſermo eſt ſubiectus. Membrum quartum Hnſequẽter querendũ eſt in generali de noĩbo diuis ↄſideꝛatõne ↄꝑata.ſᷣm ꝙ at tendunt᷑ intentõis vlis ꝑticłaris.ſ.gene⸗ ris ſpẽi et indiuidui p̃dicabilis et pᷣdica⸗ menti. Erit igit᷑ ingſitõnis iſtiꝰtalis modꝰ. Pꝛĩo vtrũ in diuĩs ſint accipiẽde intentõnes vłis ⁊ ꝑticłaris ſiue generis ſpẽi ⁊ indiuidui.Scðo vtrũ ſit acciꝑe intentõ: nẽ pᷣdicamẽti. Lercio vtrũ in deo ſit acciꝑe intentõnes pᷣaicam̃toꝝ ſube ⁊ relatõis.Quarto q̃lit circa diuina ſint accipiende intentõnes alioꝝ pᷣdicamentoꝝ:vt q̃n⸗ titatis q̃litatis. Articulus pꝛimus O pꝛimũ aug.vij.li.de tri.ſi eẽntia genꝰeſt: ſpẽs aũt ꝑſone vt nõnulli ſentiũt: oꝑtet ap/ pellari tres ſbas vt apeilant᷑ tres ꝑſone:ſic tres eqꝗ dicunt᷑ tria aĩalia.nõ em ſpẽs pluralłx dr et ge⸗ nus ſinglłarit᷑.patʒ noĩe eẽntie:nõ ſingłari genꝰ nec no mine pione ſpeciem. ¶ Iem ſi dicunt nomine perſone non ſpeciem ſignari ſed ſignare vel indiuiquum.et no. mine eẽntie ſpẽm. vt ꝑſona nõ dicat᷑ ſic hõ:bᷣ ſic hic hõ vel abꝛabã.illos pᷣdicta rõ ↄfutabit.ſic em dicunt᷑ abꝛa bam yſaac ⁊ iacob tria ĩdiuidua: ita tres hoĩes ⁊ tria aĩalia.ſi ᷓ̊ ſm genꝰ⁊ ſpẽʒ ⁊ ĩdiuiduũ iſta diſſerimꝰ:di⸗ cent᷑ tres eẽntie tres ꝑſone. Iteʒ aug.in codem vna nũero eẽntia nõ eſt ſpẽs ſic vnuʒ aĩal nõ ẽ ſpẽs.ſi ̊ vna eẽntia ẽ pr̃ et ſiliꝰ⁊ ſpũſſcts:nõ ẽ eẽntia ſpẽs cuiꝰſint in diuidua pr 7 filiꝰ⁊ ſpũſſcts.¶ Item oñdit᷑ idez. multi⸗ plicitatis illis quoꝝ ẽ genꝰ:młtiplicat᷑ genꝰ.⁊ mktipli⸗ citatis indiuiduis młtiplicat᷑ ſpecies.ſed multiplicata ꝑſona in diuinis nõ multiplicatur eſſentia. diuina er⸗ go eſſentia non eſt genus aut ſpecies ꝑſonaruʒ.4 ISteʒ vniueꝛſale ſᷣm ꝙ dicit phᷣus eſt in multis et de multis qꝗᷓ ſunt particularia:ſed per hoc quod eſt de multis habz cependentiam ab illis:ſed dependentia in deo eſſe non — — — — —. — —— oftidnn mntnin dmiczin nanahtnne inonmnz⸗ dintmice: archgönen, n moctzl Ndlumn triſ et paſſie hiiſegenten lrloſegoft tzetpaſſio⸗ ituns nonen tümatcri, ogentad Migſiſuminr gbisſcnpnt cherſicech nginqribee onusintele e bylienti ſubiemns. u ingenerid tnfng fans ga lis et cien Pꝛortri tckanis ſine ipeimtent⸗ eintentönes irca dinin ntopeweq 1 ringendſ⸗ fütoprtcp nespſoeſe falrrerg fignineh niepeſor tun etno, ſbiets ontchen wiesntra Uſenndd Mueſtio poteſt: ergo nec ratio vniuerſalis nec ꝑticularis. q; ꝑs ponit imꝑfectõeʒ.ꝑticulare etiã dicit᷑ qꝛ ꝑtem capit eti um vlis:ſ̊ diuina eſſentia nõ eſt ſᷣm ꝑtem in ꝑſonis:er/ go pſone nõ hñt rõnem ꝑticularis nec in eſſentia vłis. Item vbi nõ eſt ponere dr̃iam foꝛme ⁊ materie:non eſt ponere vle et ꝑticulare.qꝛ ratio ꝑticularis neceſſ a⸗ ria materia et ratio vlis a foꝛma ſed in deo non põt po ni dr̃ia materie et foꝛme ſine ratio materſe et rõ foꝛme &̊Onec ratio ꝑticularis ⁊ vlis. Contra diuia eſſentia pᷣdicat᷑ de qualibet ꝑſona eſſentialłr et nõ ouerſim: g eſt genus vel ſpẽs pſonaꝝ.Pꝛeterea ꝑticulare ſiue ſin⸗ gulare de quo dr aliud.ipſum vo ð nullo alio dicitur. vᷣ ratio iſta ↄuenit cuili bet ꝑſone:& quelibet ꝑſona ẽ ꝑ⸗ ticulare ſiue ſingulare.ſed ſingulare ⁊ ꝑticulare dicun tur ad vłe:igit᷑ cũ ꝑſona nõ dicat᷑ niſi ad eſſentiã: eſſen⸗ tia eſt vlłe.¶ Iem pſona ẽ rõnalis nature ſuba indiui⸗ dua:ſ ſuba indiuidua ẽ indiniduũ: ꝑſona ẽ indiuidu um.ſed indiuiduũ dr ad vłe:ꝗ eſſentia eſt vlis.¶¶ Item dama. dicit ꝙ deſet hõ ſignificãt ſpẽm cõem.ypoſtaſis aũt indiuiduũ demonſtrat.iſ.patrẽ et filiuʒ et ſpm̃ſctẽm petrũ et paulum. ¶ IYItem dama.coĩa et vlia p̃dicant᷑ de ſubiectis ſibipſis ꝑticularibo. cõe igit᷑ ſuba eſt: ꝑticu⸗ lare vᷣo y poſtaſis.i.ꝑſona. ꝑticulaꝛe aũt dr̃ nõ qm̃ ꝑtẽ nature hʒ:̊ ꝑticulare nũero.vt athoniũ.i.indiuiduuʒ. nũero em 7 nõ natura differꝛe dicunt᷑ ypoſtaſes. 4 Ytẽ in eodẽ.ſuba ſignificat coẽm circumplectiuã ſpeciẽ ho⸗ mouſeon.i.filiũ ſpecificati.y poſtaſeon.i.ꝑſonaꝝ vtpu⸗ ta deus hõ ypoſtaſis aũt indiuiduũ demonſtrat ſcʒ pa trem et filiũ et ſpiritũſctm.petrũ ⁊ paulũ ⁊ huiuſmõi. 4 Yem dama.deitas natuꝛa manifeſtat.pr̃ y poſtaſim deus aũt cõe nature ſignificat ⁊ in vnãquãq; y poſtaſiʒ ſiue ꝑſonã oꝛdinat᷑ denoĩatie quẽadmoduʒ hõ.4 Jtteem deus eſt ꝗ habet diuinã naturã:ſicut hõ ꝗ habet buma nam: ſicut ́ bhũanitas eſt quedã nat᷑alis ita et deitas. Item hyllariꝰ.vij.de tri.in patre 2 filio credẽ duos deos impiũ eſt.patrẽ et fitiũ pꝛedicari xũ ſingularem ſacrilegiũ eſt.deũ ex deo ꝙ in ſimilitudinẽ generis vnũ ſint negare blaſphemiũ eil.¶ Item idem ex indria atʒ ſingłaritate generis vnũ ſint natus 1 generãs. ñ. in deo nõ eſt ponere eſſe vle nec eſſe ſingulare vel ꝑticu lare. bʒ tamen eſſe diuinũ de vtroq; qð eſt ꝑfectõnis:et ceſt ei ex vtroq; qð eſt im ꝑfectõnis.vłe em eſt in mul⸗ tis et dr̃ de multis.qa nõ eſt totũ ꝙ ſunt ſingularia.ſi⸗ cut hõ nõ dicit totũ qð eſt ſoꝛ.ſiẽ quãtitatẽ qualitatem et oꝑationẽ: que tñ ſunt in eſſe ſoꝛtis. vñ nõ dicit totuʒ qð eſt ſoꝛtis:ſed tñ dicit de illo.ſed cũ dẽ deus pr̃ deus ſilius oæꝰſpũſſcts:or eſſe diuinũ in multis ̊D nõ dicit᷑ ᷣ multis. Cũ em̃ dico deꝰ: dico totũ eſſe pr̃is:totũ eſſe fi⸗ lij:eſſe &̊ de multis im pfectõis ẽ ineſſe vli. vñ nõ ↄuenit eſſe diuio:ſ̊ eſſe in multis ↄuenit:qꝛ boc ẽ virtutis 2 no bilitatis.Silłr ꝑticulare dr qð eſt in vno ſolo.nõ tamẽ eſt de nltis. ꝙ nõ ẽ de multis:ꝑfectõis Ega dic totũ eẽ. eſſe in vno ſolo im gfectõnis ẽ:qꝛ nobiliꝰ eſt eẽ in mul tis q; in vno. Ideo eſſe diuinũ ẽ in multis nõ in vno ſo⸗ lo. b eſſe in multis nõ multiplicatũ ̊ vnũ. ¶ Iem ẽ log de ꝑticulari ſiue indiuiduo tribus modis.no mõ ſᷣm ꝓ dr eſſe a materia.alio mõ ſᷣm ꝙ ab accñtibus.tercio mõ ſm ꝙ a foꝛma ſignata et ſingulari. Pꝛimo mõ dic phᷣs ꝗ dic ſolem dicit foꝛmã ti.q dicit buc ſolem. dicit foꝛma cũ materia.et ita diuerſitas vlis et ꝑticularis ẽ ſm diuerſitateʒ foꝛme 7 materie:ſ in diuinis nõẽ ma⸗ teriq qꝛ nihil imꝑfectõnis vñ nihil eſt ibi impotentia. ſͦ quicqd eſt ibi in actu ẽ. igitur nõ eſt ꝑticulare nec vni⸗ uerſale in diuinis. Añ boecius in lib. de tri.dicit.nihil hm materiã dici eſſe h Fm ꝓpriam foꝛmam. ſed diuina ſuba ſine materia et foꝛma eſt:atq; ideo eſt id ꝙ eſt. re⸗ liqua po nõ ſunt id qd ſunt. vnũquodq; emiʒ habet eſſe ſuum ex illis ex quib eſt et er ptibus ſuis. et eſt hoc at q; hoc.ex hoc patet ꝙ non eſt materia in diuinis et ita nec paruiculare nec ſingulare. Scdᷣo modo dicit boeci⸗ us dæ trini.numero diſterentiam accidentiũ facit vari⸗ vxlvujj. etas. Qam tres homines neq; geneꝛe neq; ſpecie ſed ſu is accidentibo diſtant.nam ſi omnino ab his cũcta ac- cidentia ſeꝑemus. tamen locus cunctis diueꝛſus ẽ quẽ vnuʒz fingere nullo modo poſſumus.duo enim corpoꝛa vnum locum non optinebunt qui eſt accidens.atq; idᷣo ſunt numero plures:quia accidentibus plures finnt. et ideo cum in diuinis non ſint accidentia: non diffeẽt adinuicem ꝑſone accidentibus.et ideo nõ ſunt ſingula ria nec particularia nec indiuidua. Ex his itaq; patz ꝙ diuina eſſentia nõ eſt vniuerſalis.nec ꝑſone ſunt par ticularia vel ſingularia. Cercio modo ſic dicit boeciꝰ cum bomo dicitur:de pluribus quidẽ hbomimbus pre⸗ Dicatur:ſed ſi illã humanitatẽ que in ſocrate eſt indiui duo ↄſideremus:ſic indiuidua cum ſocrates ipſe ſit in diuiduus ſingularis.ex quo aceipitur quia ſicut ſoẽ⸗ tes et cicero ſuis ſingularibo ꝓprietatibus ⁊ accidenti⸗ bus ſingulares et numero plures cognoſcunt᷑: ſic ſuis Aprijs indiuiduis 2 ſingularibus hamanitatibb nume ro plures efficiunt᷑. Cum igi᷑ deitas nullo modo pluꝛi ficetur in patre et filio et ſpũſcto:nõ ſe habet deitasad patrẽ et filium et ſpmſanctuʒ vt vniuerfale ad ſingula⸗ ria.4 Ad pꝛimo obiectuʒ. ꝙ diuina eſſentia pᷣdicat᷑ ⁊c. dicendũ ꝙ pᷣ̃dicari eſſentialiter dicitur equoce de eſſen⸗ tia diuig et de genere ſiue de ſpecie.quia eſſentia diuia aliter eſt eſſentia patris et filij et ſpũſſancti. aliter ani⸗ malis eſſentia bomis et aſini.enitas em animalis ĩ ſu⸗ is ſpeciebo vt dicit dama.nõ ↄſideratur re ſed ratione. vnitas eſſentie in ꝑſonis re quidem ↄſideratur.et h̊ di⸗ citur.quia eſſentia nõ multiplicat᷑ in ꝑſonis.ſubſtãtia dᷣo generis multiplicat᷑ in ſpeciebo ⁊ ſubſtantia ſpeciei in indiuiduis.¶ Ad ſcõᷣm dicendũ.ꝙ cum dicit᷑ ꝑticu⸗ lare ſiue ſingulare eſt quo dicitur aliud: ipſuʒ vo de nullo. intelligit᷑ ꝑ rõnem babitudinis ad ſubiectuʒ. ra⸗ tio aũt ſubiecti nullo modo eſt in diuinis. Scm vo ꝙ; dicit᷑ de ꝑſona diuina dicit᷑ tranſumptiue rõne ſimili⸗ tudinis locutionis.non vt conatur ibi habitudo ad ſbᷣ iectum ſᷣm rem:ſed ſolum ſᷣm locutionem.¶ Ad teꝛciũ dðm.ꝙ in diffinitõe ꝑſone ſuba indiuidua dicitur du⸗ pliciter.vel ꝓpter ſeꝑationẽ q̃ eſt ſᷣm ſubaʒ et ſitũ et ac⸗ cidentia.et ſic dicit᷑ de ꝑſona creata:vel ꝓpter diſtincti onẽ ꝓpꝛietatuʒ ſolum.et hoc modo ↄuenit ſuba indiui⸗ dua:ꝑſone increate.nec tñ ſequitur hoc ꝑſona diuina eſt ſuba indiuidua: & eſt indiuiduũ.qm indiuiduuʒ di⸗ ctuʒ ſubſtantie im ꝑtat ſeꝑpationẽ ſᷣm ſubam er ſitum et accidentia.poſſet tamen dici ꝙ pꝛedicta diſtinctio per⸗ ſone non eſt peꝛſone ↄmuniter: ſed ſolum perſone pro⸗ ut conuenit creature rationali. Unde richar.in libᷣ.de trinit.coꝛrigit iſtam diffinitionem.aſſignans rationem perſone ſᷣm ꝙ conuenit diuinis. perſona eſt ratõnalis nature incõmunicabilis exiſtentia. 4 Ad illud quod obijcit 'ᷣm damaſce.dicendum ꝙ non intendit damaſ. dicere ꝙ diuina eſſentia ſit vniuerſale et perſona par⸗ ticulare:ſed ſimilitudine locutionis de diuina eſſentia loquimur vt de communi quod pꝛedicatur de pluribo et ita per modum vniuerſalis. de perſona dᷣo vt te ſin⸗ gulari quod dicitur de vno ſolo et ita per modum indi uidui.diuina ergo eſſentia dicitur ſpecies a dama.ſᷣm rationem dicendi quia predicatur de pluribus.nõ ſᷣm rationem rei.quia et ſi predicetur de pluribus. nõ pre dicatur de pluribus differentibus numero pꝛoprie lo⸗ quendo.¶ nde ad illud quod dicitur ſecundo.nume ro nõ natura differũt ypoſtaſes intelligendũ ꝙ diner⸗ re nũero dicit᷑ duobo modis.Elno mõ qtum ad diſcre⸗ tionem que eſt ꝙᷓtum ad ſubam ſeu ſube ſignatõneʒ. qñ ſcilicet aliqua ita differunt vt hoc non ſit iliud.ei hoc modo Sortes et plato differunt numero. VUnde Moe⸗ cius de trimitate. veriſſime eſt vnum in quo nullus nu merꝰ. Alio modo diſferꝛe numero dicitur differꝛe nu⸗ meratione.vt cum de aliquibus rebus loquentes dici⸗ mꝰovna due tres. et h̊ mõ per one diuine differunt nu⸗ mero. Ad hanc enim differentiam ſufficit differentia prietatum m oꝛdinem nature ſiue oꝛiginis ſicut ſupᷣ Dictũ eſt queſtione de nũero ꝑſonaꝝ.¶¶ Vd aliud dam̃. notandũ eſi ꝙ non intendit abſolute attribuere ſpecieʒ eſſentie et indiuiduũ pſone:̊ hoc vicebant ↄtra hereti cos ꝗ dicebant vnã pſonam nõ poſſe incarnari niſi om nes incarnarent᷑. Elñ ↄtra eos vtit᷑ tali argumento.ſi⸗ cut in naturis ẽ accipe cõe et ꝑticulare:ita quodammõ in diuinis ẽ ce ſcʒ eẽntie et ꝑticulare.pꝑſona ſcʒ. ſed in naturis patiente vna ꝑſona nõ patit᷑ alia: ̊ a ſimili in diuinis vna ꝑſona incarnaꝛi põt ſine alia. Unde addit ibi hec verba.ſupᷣa nõ ſᷣm ſeipſam ſubſiſtit ſᷣ in ypoſta⸗ ſibus exemplat᷑.pnte em vna y poſtaſi ſuba paſſibilis ẽ ſᷣm quaʒ eſt hec ypoſlaſis.i.ꝑſona.non tamẽ neceſſe eſt omis homouſeon.i. filiũ ſpecie y poſtaſes ↄpatiigr ita ↄpfi:emur deitatis naturã in filio incarnari:nõ tamẽ in alijs pſonis. 4I Ao illud vo qð dicit vltimo fin dam̃. ꝙ; deus cõe nature ſignificat:pater ypoſtaſim.intelligẽ Dum ?ẽ ꝙ aliter dicit᷑ coĩs natura dinĩa in pſonis diui⸗ nis:aliter coĩs natura hũanitatis ſinglłaribo hbomibo. Pꝛimo eniʒ mõ dicit᷑ coig natura.qꝛ in pluribo vna et eadem nõ multiplicata. Scdo mõ quia ↄuenit pluꝛibo vnarſᷓ nõ eadem ſe multiplicata.ex qͥ patet: ꝙ coitati pᷣ⸗ mo mõ dicte coĩs nature nullo mõ rndet ꝑticulare.ꝑti culare em̃ eo dicit᷑ ꝙ ꝑtem capiat coĩs nature qᷓ eſt vni⸗ uerſalis.vle em̃ dicit cõe ꝑtibile: et ideo vlłli rñdet ꝑti⸗ culare: patet ꝙ nullo moò eſt intentio vlis ꝑticłaris in diuinis.ota tñ ꝙ intentio eiꝰ ꝙ dicit᷑ indiuiduum dicit᷑ duobo modis. lno mõ indiuiduũ dr diſcretum ſm ſubſtantiaʒ ſeꝑatione vltima ſicut athamus: ⁊ hoc modo intentio indiuidui nullo modo eſt in diuinis ꝑ⸗ ſonis. Alie modo indiuiduum dicit᷑ diſcretiua aggre⸗ gatõne ꝓpꝛietatũ quas non eſt in alio reꝑire.et hoc mõ ſumeret᷑ indiuiduũ in diuinis ſi in aliqua auẽte inueĩ⸗ retur ꝙ ꝑſona diuinaẽ indiuiduũ.quia eſt ſuba habẽs ꝓpꝛietatẽ quã nõ eſt in alio reꝑire.i¶ Ad vltimũ vo qd dic hylla.dðᷣm ꝙ bylla.nõ accipit genꝰ ſin ꝙ diffinit a phᷣis qð pᷣdicatur ð pluribo differentibus ſpecie: ſed atpellat genus quod habet ambitum pꝛedicationis ſin ſubſtantiam. Articulſecund? HVnſeqnter querit᷑ vtru in diuinis ſit pone/ re rõnem pᷣdicamẽti ⁊ pᷣdicabilis.⁊ videt᷑ nõ ſit ibi pᷣdicamentũ vel pᷣ̃dicabile. dĩc em boeciꝰin li.d tri:deꝰ nulliꝰẽ ſubᷣm:ſ̊ vbi nõ eſt ſubicẽm nec pᷣdicabile:qð em̃ ſimplex ẽ ſubiectũ eſſe non poteſt. IItem pᷣdicamentũ eſt cooꝛdinatio pᷣ̃dicabiliũ quorũ vnũ eſt ſub alio:ſᷣ in diuis nõ eſt ꝑonẽ hanc oꝛdinatio⸗/ nez: & nec eſt ibi ponẽ p̃dicamentũ.¶ Item dyo. om̃es aſfirmatiões de deo ſunt incõpacte. vbi em̃ oino ẽ ſim⸗ plex:nõ eſt ↄpoſitõ.vbi nõ ẽ ↄpoſitõ:nõ ẽ ↄpoſitõ pᷣdica menti cũ ſubiecto ? ita nec pᷣdicatio:q̊ nec p̃dicamẽtuʒ Cont᷑.Fm augin li.de tri.et boeciũ de tri. in diuis quedã p̃ᷣdicant᷑ fn ſubam.quedã ſm relatõeʒ: ꝗ in di⸗ uinis ẽ p̃dicabile et p̃dicamentũ. MRñ. p̃dicamentuʒ dicit᷑ duplr.coĩter.et ꝓgꝛie. ꝓpꝛie cooꝛdinatio pᷣ̃dicabi⸗ lis quoꝝ vnũ eſt ſub alio:ſ hoc mõ nõ eſi p̃dicamentuʒ in diuis.qꝛ nõ eſt ipi inferiꝰet ſuꝑius nec vle ⁊ ꝑticula re. Coiĩter vo dicit pdicamentũ quicqd põt dici ꝑ mo⸗ duʒ pᷣdicamẽti.ſie põt dici p̃dicamentũ in diuis.Que⸗: dam em ibi dicunt᷑ ꝑ modũ ſube:quedã ꝑ modũ relato⸗ nis. Sciendũ eſt etiã ꝙ in ipa trinitate eſt reꝑire ſilitu dinẽ quandã ad pdicamentüũ. In om̃i em̃ pᷣ̃dicamento eſt vnũ qdð eſt alio ⁊ nihil e ipſo:vt generaliſſimũ.⁊ aliud de quo aliud:a ipin de nullo. et terciuʒ qð ẽ d a⸗ lio ⁊ aliud te ipo. Silr in ipᷣa trinitate ẽ qued ꝑſona de qua alia et ipa de nulla: et hec eſt ꝑſona patris. Eſt etia qᷓdã ꝑſona q ð alia ⁊ nulla ð ipa: vt ꝑſona ſpũſſcti. Et eſt tercia que eſt de alia ⁊ alia de ipſa: vt ꝑſona filij. eſt em̃ filius de pre.et de filio ſpũſſcis.et ita videt᷑ q̃lis oꝛdo nature ſit in ꝑſonaꝝ trinitate: ſed incooꝛdinatio, ., / ne pꝛedicamenti eſt ↄſimilis oꝛdo ſed cum pꝛioꝛitate et poſterioꝛitate.licet em in trinitate ſit oꝛdo: non tamen eſt ibi pꝛius et poſterius.Vñ aug.cum dicit᷑ filiꝰ a pa⸗ tre:dicit᷑ oꝛdo nature et nõ ꝙ vnꝰ pꝛius aliꝰ alio.¶ Ad pꝛimum 5 dðm. ꝙ ſubiectũ dicit᷑ dupłr ſm rem cui ali cui ſubijcit:ſic nõ põt deus eſſe ſubiectũ.ĩ eo em̃ idem ẽ ꝙ eſt et q̊ eſt:ſed ſᷣm ꝙ ſubiectũ dicit᷑ ꝙ ẽ per modũ ſubiecti ſicut illud de qͥ fit ſermo:ſic deus põt eẽ ſubiectũ:nõ ſᷣm rem ſ̊ ſjm modũ dicendi.Cuʒ em̃ dicit teus ell bonꝰ. nõ dicit᷑ ꝙ bonitas inſit iſti.nec ponituꝛ ibi aliq̃ ↄpoſitõ.nec eſt iſta pᷣdicatõ vel ↄſiles de ineſſe: ſ de elle. VUñ licut dr in li.de regulis fidei: alio ẽ ⁊ alio Dicit᷑ eſſe.nam ſignificat᷑ ꝑ modum ſubiecti: et ſi nõ ſit ſubiectũ ſᷣm reʒ.¶ Ad aliud ptʒ ſolo er pᷣdictis.q Ad aliud dicendũ.q; om̃es affirmatõnes ſunt incõpacte.i. in cõpoſite.quia cum dicit᷑ deus ẽ bonꝰnõ dicit᷑ ꝙ boni tas ſit in eo.Qam nõ eſt in c ↄpoſitõ q bonitas inſit ci.et aliud ſit ipe:aliud bonitas q ineſt. EUñ nota regu/ lam boecij.nullũ ſim plex ſubiectũ eẽ põt: q̃ ſic exponit᷑ in lib.de regulis fidei.cum in ſimplici nulla ſit diuer⸗ ſitas nulla plłitas:in eo nec accidentale nec ſubale ẽ q̃ re nulli ꝓpꝛietatũ ſubiectũ eſt. eadeʒ rõne nec de ſimpli⸗ ci qliquid p̃dicat᷑:cuʒ pᷣdicari nihil aliud ſit qᷓ; inherꝛe. In ꝓpoſi õne em̃ theologica nõ oñndit᷑ ꝗd cni inſit:ſᷣ qd ſit. eũ em̃ dicit᷑ deꝰ eſt bonꝰ.nõ oñdit᷑ quid ſit ꝑ inſiſten ciam ſ̊ potiꝰꝗd de ꝑ eſſentiã. VUñ nulla ꝓpoſitio theolo gica de ineſſe eſt rel de ↄtingẽti:ſi de puꝛo eſſe vel de ne⸗ ceſſario.ſiue em̃ dicã deus ẽ ſiue dedeſt iuſtꝰ:de puro eſ ſe eſt ꝓpoſitõ. Vnð boeciꝰinſinuare volens ꝙ ſimplici⸗ ter ſubiectũ eſſe nõ põt ait:ſubiectũ em̃ eſſe nõ pot. Articul?tercins Ercio querit᷑ an in deo ſit acciꝑe intentiões p̃dicamentoꝝ ſube ⁊ relatiõis et ſub.S.q̃rit in hũc modũ.SPꝛimo an intentionẽ ſube ſit acciꝑe in diuĩis. Scdo an oĩa accipiant᷑ in diuis ſm in⸗ tentõeʒ ſube. Lercio ſupoſito ꝙ nõ.an in diuis ſit ac cipere pᷣter intentõeʒ ſube intentõeʒ relatõnis. Ad pꝛimũ aug. v. 7 de tri. quicꝗd deꝰad ſeipᷣm dr:Fm ſubaʒ dr.& in diuĩs accipit᷑ mod dicendi ſᷣm p̃dicamentũ ſube.¶ Yteʒ ĩ eo⸗ dem aug. eſt ſine dubitatõe ſuba vel ſi meliꝰ appellatur eẽntia quã greci vſyam vocat.¶ Iteʒz ratõ ſube ẽ ens ꝑ ſe:ß deo maxie ↄuenit ens ꝑ ſe:&̊ maxie cõuenit nomen ſube. Cont᷑aug.vij.li.de tri.nephas ẽ dicẽ vt ſubſi⸗ ſtat deꝰ? ſubſit boitati ſue:atʒ illa boĩtas nõ ſuba ſit ᷣ in illo ſit tanqᷓ in ſubicto.vñ manifeſtũ eſt drũ abuſiue ſbaʒ dici.4 Iteʒ in eodẽ res mutabiles neq; ſimplices Apꝛie dicunt᷑ ſube. de? at ſi ſubſiſtit vt ſba ꝓpꝛie dici poſ ſit:ineſt ĩ eo aliqd tanqᷓ in ſubiecto et nõ ẽ ſimplex qð ẽ falſiſſimum:relinꝗtur igit᷑ ꝙ nõ dicet᷑ in eo ſuba ꝓprie. 4 Itez boe.in li.de tri.deꝰnõ ẽ ſba ſ̊ ſup oẽm ſubaz eſt ponendꝰ. NRñ.ſuba dr dupłr vel a ꝓpꝛietate ſubſtan di fore vel accñti:ſic nõ põt deꝰ dici ſuba.qꝛ nec ẽ in o accñs cui ſubſiſtat vel foꝛma q̃ differat a ſuba.vel a ꝑęſe exñdo:vñ dr ſuba ens ⁊c.nõ incigẽs alio vt ſit:ſic dꝛ ð eo.¶ Ad oba ꝗ̊ rñdendũ ſᷣm dyo.d miſtlica theologi. dicit em̃ in ipa oꝑtet oim exñtium acirmaꝛe põnes ve lut oĩm cãs.⁊ oẽs eas potentiꝰ negare tanqᷓ ſuꝑ om̃ia exñte ⁊ nõ exiſtimaꝛe depulſiões oſꝓpoſitas eẽ intentõi⸗ bus.er qͥ relinꝗtuꝛ ꝙ ↄuenient dr deꝰẽ ſuba ⁊ deꝰnõ eſt ſuba.iQaʒ ſi ip̃a accipiat᷑ ꝓ eo qð eſt ſb: qð a materia eſt:nõ dicet᷑ ſba.ſi vᷣo rõne eiꝰqdð eſt eẽ ꝑ ſe⁊ caliter: di cet᷑ ſa.⁊ ita nõ erit negatõ opoſita aoffirmatõni. Becuũdo queruur .S. ij. vtrũ quicꝗd dr̃ in diuinis dicatur ſm intentioneʒ ſub⸗ ſtantie.ad qð ponit obiectõeʒ orꝛianoꝝ Aug.v. tri. gegd de deo dr vel intelligit᷑.nõ ſᷣm accñs ſ̊ ᷣm ſubam dicit᷑ qua ꝓpter ingemitũ eſſe patri m ſubſtantiã eſt· et eN ſt ben Vor . 9eàeſſt Jro Qi à« O 2 * — —. — imnam qſicapmn⸗ llaſit dine ec ſibaleiz Mee dkſinp ſtijinbene nlinſinß ſtpinſiſten iriotheol Aevad dde ne ns glitie ſenö, cieintentüe eſnonihleſt indunisfp hin dbſta tönis⸗ r roiis de⸗Neieo bapelannr ſckeins benitpoten idicitſori 6 Nöſcbaſts eſ üdbein heczſinpſee Ppnedit iſinpioch eolbapre. en izel ietntſopin crnereit. Prmt iſttid D ſautteo⸗ ſonsſ eſgonnn sciſntento hndſo Gonatefi encältend⸗ tölt. r, bin bnic N 1 11, eaſ , ſe NMneſtio genitum eſle filio m ſubſtantiam eſt: diuerſa eſt ergo ſuba patris et filij. Contra quos ex eadem ꝓpoſitõne obijcit aug. ſi quicqꝗd de deo dicit᷑ m ſubam dicit᷑: ͤ dictũ eſt ego ⁊ pater vnum ſumꝰſᷣm ſubam dictum eſt. vna igit᷑ eſt ſuba patris et filij. ¶ Sed tñ obijcit. omne quod dicit᷑ de aliquo. aut dicit᷑ im ſubam: aut ſm acci dens. Si ꝗ̊ in cro nibil dicit᷑ im accñs: ̊ quicquid de deo dicit᷑:dicit᷑ jm ſubam. ¶⸗q. Stem imediata oppoſitio eſt. om̃e qð eſt. aut eſt ens ꝑ ſe:aut nõ ens ꝑ ſe.ſed ens in alio eſt ſuba ĩmediata:igit᷑ eſt ogoſitõ entis quod ẽ ſuba et entis qð eſt accñs.ſi & in deo nihil eſt vel intel⸗ ligit᷑ qʒ ſit ens ſᷣm accidens:̊ quicquid ẽ vel intelligi tur vel dicit᷑ in deo:dicitur vt ens ſuba. Stem boeciꝰ in li.de tri.dicit.ꝙ pᷣdicamenta que ſunt ſᷣm accñs cuʒ quis in diuinã pᷣdicatõeʒ verterit:cũcta mutant᷑ q pꝛe⸗ dicari pñt.Queritur ꝗ̊ aut pᷣdicamentũ relatõnis cum aſſumit᷑ ad diuinã pᷣdicatõeʒ.vt cũ dicit᷑ ens eſt pater: aut dedeſt generãs.aut manet in rõne ꝓpria:aut muta tur.ſi manet:et in rõne ꝓria eſt accñs:̊ᷓ de co dicere⸗ tur aliquid ſᷣm accñs quod eſt falſum.ſi mutat᷑:q̊ ſicut alia mutant in pdicamentũ ſube.vt cum dicit᷑ deꝰ ma⸗ gnus pᷣdicat᷑ magnitudo ſᷣm ſubam:deus bonus boni⸗ tas ᷣm ſubam & adaliquid dictũ de deo mutabitur in ſubam. Contra dam̃. pater et filius nõ ſunt nomĩa ſigniſicãtia ſubam: ̊ habitudinis adinuicem 2 ſignifi cant erñtie modum. relinꝗtur igit᷑ cũ pater et filiꝰdicã⸗ tur in trinitate ⁊ nõ ſigniſicent ſubam: ꝙ nõ quicqd di citur in trinitate dr̃ ſᷣm ſubam. Item aug.v. de trinita te.illud pᷣcipue teneamus quicqꝗd ad ſe dicit᷑ pᷣſtantiſſi⸗ ma illa ⁊ diuins ſublimitas ſubaliter dici: qð autẽ ad aliud nõ ſubaliter ̊ relatõne. Relatõne aũt dr̃ pater 2 relatiue dr filius ⁊ ſpũſſcts q̊ ⁊c. Oð ↄcedenduʒ eſt Ao pꝛimũ ꝗ̊ᷓ obiectũ.dðm ſᷣm augu.v.de tri.nihil in teo ſm accns dicituꝛ.qꝛ nihil ei accidit:nec tñ om̃e qð dicit᷑:ᷣm ſubam dr. In rebo em̃ creatis ⁊ mutabilibus qð nõ ſᷣm ſubam dj reſtat vt ᷣm accñs dicat᷑: in cro at nihil ſᷣm accñs dicitur. quia nihil in eo mutabile: nec tñ om̃e qð dicit᷑ jm ſubam dicit᷑. dicitur em adaliqꝗd: ſicut pater ad filiũ et filius ad prem. qdð non eſt accns: qꝛ ille ſemꝑ eſt ꝑr et ille ſemꝑ eſt filius: ꝑ hoc patet rñ. ad pꝛimum. .Sedo ſi obijciat ↄtra hanc ſolutiõeʒ.quia in creaturis ſunt accidẽtia inſeꝑabilia: ſemꝑ ſunt in ſubiectis manentibo ſubiectis.ſicut nigꝛedo in coꝛno⸗ vitain aĩa et ita ſunt inamiſſibilia. ᷓ ꝙᷓuis pater in di uinitate ſemꝑ ſit pater ⁊ filius ſemꝑ filiꝰ: et nõ dicant᷑ ſm ſubam:vident᷑ dici m accñs. Ad quod rñdet aug. v. de tri. ꝙ in accñtibo intelligit᷑ ſemꝑ mutabilitas aut E deſtructõeʒ foꝛme ſicut inſeꝑabilibo accñtibo:aut peꝛ mutatõeʒ ſu biecti vt inſepabilibo coꝛpaliln.ſicut in ni gredine corui:aut ꝑ diminutõeʒ vel angmentum ſiẽ in vita aĩe.aĩa em magis viuit cũ ſapi::minꝰcũ deſipit. et ideo neq; ᷣm accñns dicit᷑ ꝙ dicitur pr et ꝙ dicitur fili⸗ us:qꝛ eternũ et incõmutabile eſt. Ad ſcm dicendum ꝙ in creaturis hec diuiſio ẽ ſufficiẽs om̃e qdð eſt. aut eſt ens ꝑ ſe nõ in alio:aut ẽ nõ ꝑſe ̊ ĩ alio.hoc ẽ om̃e qð ẽ aut eſt ſuba: aũt accñs.nõ ſic at ẽ in diuis.qꝛ vt dicit boe. de tri. nihil eſt ſubm in trinitate.a ideo cum accñs dicat eſſe in ſubiecto:nihil ẽ vel dr in deo ſᷣm accñs.in⸗ telligr igit᷑ hec diuiſio ens aut ẽ ab alio:aut nõ ab alio Si nõ ab alio:ſicẽ ens diuinũ.Si ab alio: ſic ẽ ens cre atu. qd ſubdiuidit᷑ in ens in alio ens nõ ĩ alio.nõ ha⸗ bet igit locũ diſtinctõ dicta in diuĩs:¶ Ad vltimũ dicẽ dum. ꝙ quẽadmodũ ſuba m ꝙ dr vnũ de decẽ generi⸗ us. no ↄtinet diuinꝗ eſſentiaʒ. qm hmõi ſuba dẽ ſubᷣm et hʒ intentõeʒ ↄpoſitõnis:ſᷣ ſuba ſi abſtrabat᷑ ab intẽ⸗ tione ſubiecti 2 ppoſitõis: dr de diuĩa eẽntia ſiẽ dictuz eſt. Silr dðm. ꝙ relatio ßᷣm ꝙ dẽ vnũ de decẽ generibo nootinet relatiões diuĩas:ſᷣ ſᷣm ꝙ abſtrahit a rõne ac⸗ cidentis ſic dr̃ in diuĩs. mutat᷑ igit᷑ pm intentõez q̃ acci pitur in genẽ accñtis.manet tñ pᷣm intentõneʒ verita⸗ xlviij. tis reipectꝰvel habitudinis ſicut plenius patebit. CTercio queriturS.iij. vtrũ in diuĩs ponendũ ſit p̃ᷣdicamentuʒ relationis.Ad quod ſic boeciꝰde trinitate.adaliquid oĩno predicari non põt: ſed nibil in diuinis ponenduʒ eſt qð pᷣdicari nõ põt: adaliꝗd in diuis ponenduʒz nõ eſt ꝓ pᷣdicamẽ⸗ to.¶ Item boeciꝰin li.de tri.dicit.ꝙ om̃ia pᷣdicamenta cum aſſumunt᷑ in diuĩaʒ pᷣdicatõeʒ mutant᷑:q eque mu tantur ſuba ⁊ adaliꝗd ſicut alia p̃dicamẽta.igit᷑ vł om nia pᷣdicamenta erũt ponẽda in trinitate:vel nulla:ſed nõ om̃ia: nulla.q̊ nec pᷣdicamentũ ſube nec relatõnis Item geneꝛa pᷣdicamentoꝝ ſunt imꝑmirta ita ꝙ vnũ genꝰnõ eſt aliud nec vnũ p̃ᷣdicamentũ eſt alind. vnð in phᷣia nulla eſt verioꝛ iſta: nullũ adaligꝗd eſt ſuba. ſ̃ in⸗ diuinis nulla falſioꝛ illa:nullũ adaliquid eſt ſuba.qm̃ pater eſt eſſentia diuia. Relinꝗtur igit᷑ ꝙ in diuĩs ſba 7 adaliꝗd ſiue relatio non faciũt differꝛe p̃dicamenta. Item adaliꝗd ſᷣm ſuã intentõeʒ dic idem qð ad aliðᷣ quid:& cum nihil in trinitate poſſit dici ſe hr̃e vt aliud ad aliud quid:q̊ ĩ trinitate nõ poterit vere poni adali⸗ quid. Contra ſicut ꝓbatũ eſt ſupꝛa.in diuino eſſe eſt vnitas in pluribo.ↄſtans ẽ ꝙ ex ꝑte vnitatis accipit᷑ ve⸗ re intentõ ſube ſᷣm ꝙ ſupᷣ dictũ ẽ: ex ꝑte pluralitatis ñ põt accipi intentõ ſube ſicut ꝓbatum eſt ſupᷣ de vnitate diuĩe nature:nec pluralitas alicuiꝰ intentõis q̃ nõ ma⸗ neat cũ ſumma ſimplicitate.nulla aũt intentio alicuiꝰ generis nec q̃litatis nec q̃ntitatis ⁊ ceteroꝝ eſt:que nõ addat aut minuat aut mutet reſpectu ſube pᷣter ſolã in⸗ tentionẽ relatõnis.q̃ ſicut ꝓbat boecius in li.de tri.nõ addit aut mutat aut minuit ſubam plłalitatis: q̊ᷓ diuĩa accipiet᷑ ſ̃m intentõeʒ relatõmis.Añ boe.in lib. de tri. ſuba ↄtinet vnitatẽ:relatio multiplicat trinitatẽ.⸗ Itẽ ſicut ſup ꝓbatum ẽ queſtõne de oꝛdine diuinaꝝ ꝑſonaꝝ in diuio oꝛdine nccio ponit᷑ natura ⁊ oꝛdo nature ſᷣm rõnem oꝛiginis:h̊ dicit aug.ad maximinũ.cum dicituꝛ pater et filiꝰ.nõ iudicat᷑ ſuba p᷑ oꝛigo ſiue genitꝰet inge nitus.i.nõ quid ſit ſ̊ vnde quiſq; ſit vel nõ ſit.ita ĩ deo pꝛe et deo filio ſi vtriuſq; natura queratur: vterq; deꝰ nec magis alter altero deus.ſi aũt oꝛigo pater ẽ deus: e quo filius deus:de quo aũt pater nullus ẽ deus. Et hec noĩa ꝓpinquitatis ſunt noia: non nature.a ideo ad aliquid dicta vel relatia dicunt᷑. Relinꝗtuꝛ igit᷑ ꝙ veꝛe eſt ponere in diuĩs intentõneʒ adaliꝗd ſiue relatõnis. Mð ↄcedendũ eſt.dicendũ igit᷑ ꝙ in diuĩs accipitur p̃dicatio ſᷣm relatõneʒ.nec tamen relatio illa intelligi⸗ tur vt accñs ſicut in creatura.intentio enim relatõnis eſt accidens que ſequitur ſubſtantiam ↄpoſitam ſicut eſt in creatura.Mã in pᷣncipijs ſubſtantie que ſũt ma⸗ teria et foꝛma accipitur relatio que nõ eſt accidentalis ſed eſſentialis.ſicut ineſſe materie coaccipitur intentio potentie.vnde materia dicit poſſibile ad foꝛmam.in eſ⸗ ſentia foꝛme coaccipitur intentio actus ſᷣm quem eſt ꝑ⸗ fectio potentie materie.Relatõnes ergo potentie 2 a⸗ ctus accipiunt᷑ in pꝛincipijs ſubſtantie eſſentialit. mul to ergo magis in infinitum relatio in dininis accipiet᷑ eſſentialis non accidentalis. Unde nota. ꝙ adaliquid pꝛius eſt intentione accidentis ſimpliciter: tamen ĩ cre aturis mutabilibus conſequitur.quod ſic maĩfeſtatur Tria hec accipit intellectus. eſſe:et eſſe ad: et ad eſſe. Eſſe quod accipit abſolute et vt per ſe accipit ſᷣm intẽ⸗ tionẽ ſubſtantie. Adeſſe vᷣo accipit ſᷣm intentioneʒ ac⸗ cidentis. Accidens enim eſt quod adeſt et abeſt. Sed eſſe ad: accipit ᷣm intentionem relationis ſiue adali⸗ quid.quoniã adaliquid dicitur ſm eſſe ſuũ ad aliquid ſe habens.Cuʒ ergo intentio eius qð eſt eſſe ad:ſit pꝛi⸗ oꝛ q; intentõ eius qð eſt ad eſſe.pꝛioꝛ eſt ſimpliciter in⸗ tentio adaliquid ſiue relationis qᷓ intentio accidentis ꝙᷓuis in creaturis propter eſſe quod eſt mutabile eẽ ad cadat in intẽtõeʒ accñtis.ql Rndet igit᷑ ad pᷣmũ.qꝙ illð quod dicit boecius·ꝙ ad aliꝗd omnino non pꝛedicat᷑. intelligit ga nõ p̃dicat᷑ vłr.⁊ hoc eſt qð dicit nõ pꝛedica tur oĩno:̊ de vno ſolo.ſicut pater filiꝰ de vno ſolo pᷣcn⸗ cãtur.nõ ſicut eẽntialia q̃ dicunt᷑ bm ſubam vt deꝰ bonꝰ et pᷣdicãt᷑ vłr de tribo ꝑſonis. 4¶ Ad ſecunduʒ dom qm̃ in trinitate ad aliꝗd eſt ſuba ter ſummã ſ implicitatẽ ßm quã verũ eſt ꝙ deus eſt omnia ſua vnde pater ẽ deꝰ et pr eſt diuĩa eſſentia. Sʒ in creaturis vbi ẽ ↄpoſitõ ⁊ mutabilitas. nec 'm rem nec 'm rõnem ad aliꝗd 2 ſba idem eſſe pñt.nõ tñ ex hoc ſegꝗtur ꝙ in diuis non ſit dif ferens pdicamentuʒ ſube et adaliꝗd. ꝙ em in diuĩs di citur adaligꝗd eſſe ſuba: iſtud bʒ veritatẽ ꝓpter indiffe⸗ rentiã ſimplicitatis in eſſendo.ꝙ vo dicit differens pᷣ⸗ dicamentũ ſube et adaligd: iſtud habet veritatẽ ꝓpter dr̃iam rõnis in dicendo.cui cũ dr̃ie ſubeſt veritas:ꝗa eſt ibi veritas ſube.veritas relatõnis.et aliꝗd dicit᷑ de vno qð non de altero. vnitas em̃ de ſuba: pluralitas vᷣo ce relatõne vere intelligit᷑.¶¶ Ad illud vᷣo qð dicit boe. ꝙ om̃ia pdicamenta mutant᷑.dicendũ ꝙ om̃ia mutan⸗ tuꝛ: ſ̊ tũ diſſimiliter. Alia em p̃dicamẽta a ſuba et rela tione mutant᷑ dupłr. ᷣm rõnem ſui generis: et em ratõ nem qua ſunt in creatuꝛa:ſicut patz in ſingulis. Suba vo adaliꝗd mutant᷑ vno mõ. MMutant᷑ em̃ a rõne qua ſunt in creatura:ſ̊ manent m intentõneʒ pꝛimã ſui ge neris. Qam ſuba vt eſt in creatura ſubſiſtens.ſ. accidẽ tibo:nõ eſt in diuinis.tñ in diuinis eſt ſuba vt ens ꝑ ſe iterum in creatura ad alið eſt accñs. q̊ mõ nõ eſt in di⸗ uinis: ſed tñ in diuinis eſt ad aliud hoc eſt ad aliud ſe hñs:vel potius ad aliuz ſe hñs.¶ Ad vltimũ dðm. q; intentio eius ꝙ eſt adaliꝗd. ↄpꝛehedit eſſe ad: in reſpe⸗/ ctu ad aliud ꝗd:vel in reſpectu ad aliũ queʒ.· Scom ꝙ adaliꝗd dicit᷑ in reſpectu ad aliud ꝗd: per qð ponitur differentia ſube:eſt in creatura.adaliꝗd pᷣo ſᷣm ꝙ dicit᷑ in reſpectu ad aliũ quẽ ꝑ quod ponit᷑ differentia ꝑſone non ſubſtantie: ponit᷑ in diuinis ſicut pꝛobatum eſt ſu pꝛa queſtione de veritate diuinaꝝ ꝑſonaz ,„ MNuarto queritur .S. uiij. qualiter circa diuĩa ſit acciꝑe intentiones alioꝝ pᷣdica⸗ mentoꝝ:vt q̃ntitatis qlitatis ⁊c. Circa qð queruntur iria. Pꝛio vtrũ alia p̃dicamenta a ſuba ⁊ relatõne ſint accipienda in diuĩs. Scðo vtrũ oĩa aliquo mõ. Ter⸗ cio vtrũ aliqua ꝓpꝛie aliqᷓ impꝛopꝛie. Ao pꝛimũ ſic. cũ pᷣaicamenta oꝛdiata ſint vt pᷣmo ſit ſuba ſedo quãti⸗ tas.tercio qᷓlitas.quarto adaliqꝗd. q̊ ꝓpinquiꝰoꝛdinat᷑ ad ſubam qlitas et quãtitas qᷓ; adaliquid. Cũ ergo po tius ponendũ ſit in diuis p̃dicamẽtũ qð ẽ ꝓpinquiꝰ ſbe qᷓ qð ẽ remotiꝰ.ꝭg potiꝰoñt poni ĩ diuĩs quãtitas et q̃li tas qᷓ; adaliꝗd. ſi ꝙ̊ ponit᷑ adaliꝗd in diuĩs: multoma⸗ gis ponet᷑ quãtitas et qualitas.¶ Iem dic aug. ꝙ i re⸗ latõne ꝑſonaꝝ numerꝰcernit᷑ ſed numerꝰ eſt ſpẽs quan titatis:̊ et in diuis ponit᷑ quãtitas.¶j Item boe.in li. te tri.ꝙ dicit᷑ deus eſt magnꝰrefert᷑ ad quantitatem.q; dicit deus ẽ iuſt?refertur ad q̃litateʒ: vere ſunt in di⸗ uinis hec p̃dicamenta.¶ Item vbi eſt ponere ſpẽm ibi eſi ponere genꝰ:ſᷣ in diunis ponimꝰiuſticiã.ſciam.que ſunt ſpecies q̃litatis: ̊ et qualitatẽ.¶ Iez ſi bonus iu⸗ ſtus magn. dicta de cro vertunt᷑ in ſubam: quare ſilr nõ pñt verti eoꝝ genera.¶ Item cũ multe ſint ſpẽs q̃li⸗ tat is ſicut paſſibiles q̃litates.color.ſapoꝛ.et impotẽtie na turales q ↄſtat nõ dicunt᷑ de deoo: que erit ratio qua⸗ re nomina quaꝛũdam ſpecieꝝ quatitatis et qualitatis vertunt᷑ in diuinã pᷣdicatõeʒvt iuſtus et bonus:et non alia. Item cum decem ſint geneꝛa. ſubſtantia.quanit tas.q̃li tas.relatõ ⁊c.quõ accipiant᷑ ĩ diuinis. Con⸗ tra auguſti.v.⁊ trinitate. intelligamus deum ſine qua litate bonum.ſine quantitate magnum. ſine indigẽtia creatoꝛem.ſine ſitu pꝛeſidentem. ſine loco vbiq; totum ſine vlla ſui ↄmutatõe mutabilia facientem nibilq; pa tientem:ſine habitu omnia ↄtinentem. Ex quo relinꝗ⸗ tur hmõi pꝛedicamenta non eſſe ponenda in diuinis. Rñdeo.ꝙ cetera pꝛedicamẽta ᷣm ſua genera raro attribuunt᷑ ð diuinis.ſᷣm vo ſuas ſpecies ſub diſticti⸗ one que iam dicet᷑:attribuunt᷑ ceo ſm illuʒ modũ quo dicit Boecius.qꝙ talia erunt pᷣdicata qualia permilſe⸗ runt ſubiecta. AUñ cum de creaturis pᷣdicamenta dicũ⸗ tur:quedam eoꝝ ſianificant ſubſtantiaʒ quedam acci: dentia.Cum vᷣo quis hec in diuinã pꝛedicatõeʒ verterit cũcta mutant᷑. Iam cum dicimꝰ deus.ſubſtantiã ꝗdeʒ ſignificare vide mur:ſed eam que ſit vltra ſubſtãtiam. Cum vo iuſtus qualitatẽ quidem ſed nõ accidentẽ: ſed eam que ſit ſuba. Itẽ cũ magnũ quantitatẽ ſignificare videmur:ſ eam q̃ ſit ip̃a ſuba.q¶ Ad pꝛimuʒ ergo obie⸗ ctum dicendũ.ꝙ relatio ſicut dictum eſt dupliciter acci pitur. VUno mõ Fm ꝙ ↄſequitur eſſe ↄpoſitum et muta bile:et ̊ mõ ↄſequitur oꝛdine rõnis eſſe ſube q̃litatis et quãtitatis.quia ↄſequentẽ ad ſubſtantiã eſt accipere relationẽ que eſt idemptitas.ſᷣm quantitatẽ.relatõem que eſt equalitas:ſᷣm qualitatẽ relatiõez que eſt ſimili⸗ tudo. Pꝛeterea quantitas ↄſequitur ſubam rõne mate rie:qualitas rõne foꝛme.relatio q̃ eſt cecens rõne com poſiti. Alio modo accipit᷑ relatio ſᷣm ꝙ intentio rela⸗ tionis añcedit eſſe accidentis eſſe ad eſle.et hoc mõ eẽn tialis eſt ipſi ſube.et ꝓpinquius adheret ipſi ſube ꝙᷓ qli tas vel quantitas ſiẽ ſupꝛa declaratuʒ eſt in pꝛincipijs ſube materia et foꝛma.q¶ Ad ſecundũ dicendũ.qꝙ nume rus ꝗ eſt in diuinis intendit genus quãatitaus ſicut de⸗ claratũ eſt ſupꝛa queſtione de nũero ꝑſonaꝝ.numerus em̃ ꝗ eſt quãtitas eſt vnitatum ſubaliter differennum. quod nullo mõ ẽ in diuinis:eſt tñ ibi nũerꝰ vere perſo⸗ naxꝝ ſicut ſupᷣ dictum eſt.i¶ Ad terciũ quod dicit boeci⸗ us. ꝙ deus eſt magnꝰrefertur ad quantitatẽ. ꝙ iuſtus ad qualitatẽ. intelligit qᷓtum ad moduʒ dicendi:gꝗa di citur ꝑ modũ qualitatis et ꝑ modum quãtitatis ⁊c.nõ q̃tum ad exiſtentiã rei.vt pᷣdicetur foꝛma qualitatis ⁊ quantitatis.¶. Ad quartũ dicendũ.ꝙ; nõ ſequit᷑ vbi ſit ponere nomĩationẽ ſpẽi ſit ponere noĩationeʒ generis. et ratio eſt. qꝛ genera generaliſſima ſicut qᷓlitas et quã⸗ titas dicũt in dependentia ad ſubam. Pꝛeterea nomĩia generũ accidentiũ dicũt reſpectũ in ↄcreatõue ad ſhaʒ et in opoſitõne:et ideo nõ ↄuenienter pñt ↄuerti in pᷣ⸗ dicatõneʒ ſube. hinc ꝗ̊ eſt:ꝙ noĩa ſpecierũ ↄuertunt᷑ in diuinã pᷣdicatõneʒ nõ noĩa geneꝛũ.¶ Ad gntum dicen dum. ꝙ om̃e accidens dicit defectũ a ſuba. vñ defectõʒ entis:noĩa ergo quedã ſpecieꝝ addũt defectũ ſupᷣ xxſe⸗ ctum generis.quedam vo addũt vltra genus ↄplemen⸗ tum et pfectõnem potius qᷓ; defectũ. Pꝛeterea nomina nõ ↄueniunt aſſumere in diuinã pꝛedicationẽ ſicut pal⸗ ſibiles qualitates coloꝛ et ſapoꝛ rõne deſectus quẽ ad⸗ dunt. alia pᷣo röõne ↄplementi quẽ addũt ſupᷣ intentõeʒ generis poſſunt:qualia ſunt bonus.iuſtus.ſapiens.et hmõi. Ad aliud vo iam pate bit ſolutio. Nunnto queritur .S. v. otrum ommi alia pdicamenta m aliquam differenti am a ſubſtantia et relatõne ſit accipere in diuinam pᷣ⸗ dicatõnem.quod videtur.quia in ſcripturis nomia ac⸗ cipiuntur ſᷣm omnia genera.quia ſᷣm quantitatem di⸗ citur magnus. ᷣm qualitatem iuſtus. Em agere dici⸗ tur creare.ſᷣm pati iraſci.ſᷣm quando dicitur ſemꝑ el⸗ ſe. ſcᷣm vbi dicitur vbiq;.ſᷣm ſitum dicitur ſedere ſuꝑ cherubin. ᷣm habitum dicitur amictus lumine. Fm vo relationem dicitur dominus vniuerſoꝛum. ¶ Contra boecius in li.de trinitatate.deus ſm ſubſtantiam:dici⸗/ tur iuſtus m qualitatem: magnus m quantitatem. reliqua vo.vij.generũ que ſunt accidentia: neq; de deo neq; de ceteris pꝛedicant᷑.ex quo videtur:ꝙ ſolum tria genera:bhoc eſt nomina trium generum tm̃ de do pre⸗ dicentur. ¶ Item boecius in li. de trini. ſitum et paſſio nem requiri in deo non oportet. ergo videtur ꝙ in deo ir ur dio: ſbie ſiß z urer geeſ ſcic lura ſcnr⸗ one ſihn ſr gun hit *² int eli teri⸗ naie uin Cnie inq ſa ſon 1 U n ſie ftunetnnn ſube qitni 1 Atatiget Ate,elatmein nrönemee ns rönecon tentio reln oe noͤein ſubeii Rpuncipip Ndugnune ans ſichtdn Gn nunenn diſſrennum. 1 ſerepeti ddicttborn⸗ nni⸗giuſne encigen⸗ ithrnunr ö lcetltaist ſanikiſie onzech⸗ irsagei Letgearonir töpenaſt ſtyuernnß füiuemei gnmmdin füofen etiſan nus/penn teregnontn oheſecſt⸗ ketnsglitl ß nmig ſtpiesd Kr. Oſrenei imnß onina ingunnde ereda/ ſns ſne in gnefni⸗ onn nnangr nnin ged hn nnß nas Lue ſtio nõ debeat requiri pᷣdicatio ẽm ſitũ et fin paſſionẽ. ſed q̃ritur q̃re excludit potius iſta duo ꝙᷓ alia.¶ Itẽ fuerũt qui dixerũt.ꝙ cũ duplex ſit paſſio. coꝛꝑalis et aĩalis. Coꝛꝑalis paſſio de deo nõ dicit᷑:ł̊ aimalis.vt iratꝰ eſt furoꝛe dñꝓs. Sʒ ↄtra ad beb.vj. Rurſũ crucifigẽtes ſibimet filiũ dei.et.ij.malach. Vos cõfigiſtis me gẽs tota.et cõſtans eſt ꝙ iſia verba ſunt ſigniſicãtia coꝛpo⸗ rales paſſiões. Reſpõſio ꝙ oĩm pᷣdicamentoꝝ noia dicunt᷑ de deo:ſᷣ tñ diſerẽter ſic et de alijs. Qam noia triũ pᷣdicamẽtoꝝ vt ſubſtãtie.q̃litatis quaãtitatis.cu p⸗ dicant᷑ quaſi rem monſtrant.reliqͥ vᷣo ſeptẽ quaſi circũ ſtãtias rei. Lria eĩ pꝛĩa rem eẽ aliꝗd oſtẽdũt.vt cũ dẽꝛ res eẽ ſubſiãtia.vł res eẽ magna vel bona. reliq ðᷣo nõ eẽ ſed potius extrinſecus aligd quodamõ affigunt. vt cũ res dicit᷑ alicui vel aliqñ vel agere vel pati et ſie de ceteris.cũ em̃ dicit᷑ hõ iuſius vel magnus ſic dĩc Hoe tius. bomo eſt id qð pᷣdicat᷑.Sᷣ cũ dicit᷑ bõ ẽ in foꝛo vel bodie:nõ dico ꝙ hõ ſit boc.ᷣ ꝙ bomo menſurat᷑ his vł cõtinet᷑. Siłi mõ cũ dicit᷑ deus eſt iuſtus vel magnꝰ:de us dicit idem eẽ ꝙ iuſtum magnũ.̊ cum dicit dens eſt verus vł deus eſi:ſem ꝑ ſignificat᷑ aliqua babitudo re/ rum a deo que cõtinent᷑ aut menſurant᷑ loco vel temꝑe Ad pꝛimũ ergo qð obijcit᷑ hboc mõ ſᷣm boetiũꝙ eoꝝ que pꝛedicant᷑.quedã pᷣdicant᷑ ex eo ꝙ ſunt ad ipᷣm de q̃ p̃dicant᷑ vt ea q̃ dicũt᷑ ſᷣm ſubſtatiã.quãtitatẽ. qlitateʒ Alia do ex eo ꝙ ſe habẽt in aliqua bĩtudie ad illud de quo pᷣdicant᷑vt relatio.et q.et vbi:.et agere.et pati.ſi tus. et habitus. Scðʒz pꝛimum modum dicit boetius ꝙ reliqua non pꝛedicantur nec de deo nec de ceteris. ſed ſi pꝛedicari accipiatur communiter ad pꝛedicari⸗/ Fm inherentiã et ad pᷣdicari ꝑ aſſiſtentiã:om̃ia pᷣdicãt᷑ Cũ vᷣo aſſumũt᷑ in diuĩam pᷣdicatõʒ:noĩa hoꝝ generũ mutant᷑ ſic et alia.Añ cũ dicit᷑ ſin p̃dicamẽtũ relatõis dñs:dæſignat᷑ hitudo que ẽ dñij rſpectu ſeꝛuitutis ſiue ſubiectõis creature. Cũ vᷣo dicit᷑ deus creat ſᷣm pꝛedi mẽtũ actõis: deſignatõ eſt habitudis cauſe ad effectũ Cuʒ dicit᷑ deus iratus ſᷣm pᷣdicamẽtũ paſſionis:deſig tur ex cõſequẽti habitudo que eſt in vindicãdis malefi cijs ſcʒ illatõ pene.Cum dicit᷑ ſedere ſuꝑ cherubin fᷣm pᷣdicamẽtũ ſitus: deſignat᷑ qũo ſe habʒ ad ſuꝑioꝛes cꝛe aturas.ſcʒ vt excedẽs eas.um dicit᷑ deus ẽ ſemꝑ.de⸗ ſignat᷑ qũo ſe hẽat ad tꝑalia.ſcʒ vt concomitãs ea ſᷣm ome tpᷣus pñns pᷣteritũ et futurũ.Cum dicit᷑ eẽ vbiqʒ.de ſignat᷑ qũo ſe habeat ad om̃em locum et circũſcriptõʒ ſcʒ vt pns ĩ om̃i loco ⁊ om̃i circũſcriptõi.Cũ vᷣo dicit᷑ amictꝰ luĩe ſic veſtimẽto ſᷣm pᷣdicamtũ babitꝰ.ſigficat᷑ hitudo ad exterioꝛes creat᷑as q̃ ipᷣm exteꝛiꝰ declarant: Ad ſecũdũ reſpõdet᷑ ꝙ dicit boetius ſitum et paſſiõʒ in deo reqri nõ opoꝛtet pluſq de ceteris. hec eſt ratio. qꝛ ſitus ponit materiã.paſſio ᷣo mutabilitatem. ¶MDa teria aũt et mutabilitas maxie relegant᷑.et iõ iſta ſᷣm maioꝛem impꝛopꝛietatem dicũt᷑ de deo ꝙᷓᷓ cetera.¶.Ad vltimũ qð obijcit᷑ ꝙ verba et paſſioĩs coꝛꝑalis et paſſi onis aĩalis inueniũt᷑ dici ð deo.dm ꝙ hoc eſt m ma rimã ipꝛopꝛietatẽ q̃ ſolẽt attribui noĩa aliq̃ꝝ rerũ xt᷑ 2ſequẽtem. VUñ hoe mõ dicit᷑ deus penitere nõ ꝙ paſ⸗ ſio penitẽtie inſit:łᷣ qꝛ illð qð ſolet cõſequi peĩtẽtẽ ei cõ uenit ſcʒ mutaẽ opꝰ.Siłr cũ dicit᷑ iraſci.nõ ſignificat᷑ ꝙ paſſio ire ei inſit ̊ actus ꝗ ſolet ↄſeꝗ ſeʒ mutaẽ opꝰ. Silr cũ dꝛ ofigi.h̊ dꝛ adhuc ꝑ maioꝛẽ ipꝛopꝛietatẽ.du⸗ plex em ẽ hic ĩpꝛopꝛietas.vna qꝛ attribuit᷑ cãe qð ẽ effe ctus.Bᷓ ẽ deo qð ẽ gre.alia qꝛ poĩt᷑ actꝰ pᷣcedẽs ꝓ ↄſeq̃n ti. Vñ cũ dr filiꝰdei crucifigit᷑ ĩ nobis.nõ alið ĩtelligr niſi qꝛ gra eiꝰ interit ⁊ deficit ĩ nobis ꝑ pctm. ponit᷑ gꝗ crucifigi ꝓ interire qꝛ crucifixiõem ſolʒ ↄſequi moꝛs ſiue interitꝰ:et filio dei attribuit᷑ qð eſi gratie. Berxto queritur .S. vj. de hmõi p̃dicamẽtis.an aliq dicant᷑ de deo ꝗpꝛie. Ad qð aug.v. de trini.qð ad faciẽdũ attinet foꝛtaſſis de ſo 243 ☚4 ce aſh .11 xlvüij. lo deo veriſſime dẽ. ſolꝰ em̃ deus facit et ipe nõ fit neq; patit᷑:ergo pᷣdicamẽtũ actõis ꝓpꝛie ↄuenit deo.¶¶ Item aug.in eodẽ.nõ ꝑticipatõe magniiudis deꝰ magnus ẽ ſbᷣ ſeipᷣo.qꝛ ipᷣe eſi ſua magnitudo.hoc de boitate et ð et nitate et de omipotẽtia dei dictũ c.om̃ibuſq; pdicamẽ⸗ tis q de deo pñt ꝓnũciari q̊ að ſeipʒʒ dẽ:nõ traãſiſlatiue aut ꝑ ſifitudiem ᷣ̊ ꝓꝛie.ergo magnũ et bonũ q̃ dicũt᷑ de deo m pᷣdicamẽtũ qualitatis et quãtitatis dicunt᷑ ve dro ꝓpꝛie. Cõtra pᷣdicta. autoꝛitas aug.eodẽ li. intelligamꝰ deũ ſine q̃litate bonum.ſine quãtitate ma⸗ gnũ.ſine indigẽtia creatoꝛẽ.ſine vlla ſui mutatõe mu⸗ tabilia facientẽ ⁊c.ergo iſta dicta de deo trãſferũt᷑ a ſi gnatõe ꝓpꝛia.qꝛ a genere ꝓpꝛio:ergo dicũt᷑ impꝛopꝛie. ¶ Item qrit᷑ qre nõ dicit aug.deum ſine relatõe creato rem:ſicut dicit ſine qualitate bonũ ſine quãtitate ma⸗ gnũ. Item.quare ſimiliter nõ dicit ſine actõe facientẽ ſic dicit ſine qualitate bonũ.ł̊ dicit ſine mutatõe ſaciẽ⸗ tem. Reſpõſio in intentõibo noĩm q̃ accipiunt᷑ ſᷣm hec genera attendendũ regulariter ꝙ ula nomia q̃ di⸗ cunt intentõem materialiter vel coꝛpoꝛeitatis vel mu⸗ tabilitatis vel im ꝑfectõie trãſlatiue et nõ ꝛie dicũt᷑ de deo indiſtincte.inde eſt ꝙ noia que dicũt ſitum ſeu poſitõem ꝓpter materialitatem:et nomia que dicunt habitum ꝗꝓpter coꝛpoꝛeitatem:et nomĩa que dicũt vbi Pter im ꝑfectionem:.et nomia que dicũt quando ꝓpt᷑ mutabilitatem:nõ dicunt᷑ de eo ꝗpꝛie ſed trãſlatiue. Vnde aug.v.de tri.ſitus et habitus et loca et tem ꝑa ñ ꝓꝛie ſed tranſlatiue ac ꝑ ſilłitudieʒ dicũtur ĩ deo.ſã et ſedere ſuꝑ cherubin dicit᷑ qdð ad ſitũ.et abyſſuʒ tãqᷓ veſtimẽtũ amictus qð ad habitum et anni tui nõ defi⸗ cient qð ad tempus.et ſi teſcẽdero in celũ tu ibi es qð ad locum. Momia vᷣo generũ que nõ dicunt nec mate rialitatẽ ſeu coꝛpoꝛeitatẽ nec mutabilitatẽ ſeu imꝑfecti oneʒ.ſi abſirahant᷑ eoꝝ intentões a mõ quo ſunt ĩ cre aturis:dicunt᷑ deo ꝓpꝛie cõuenire.ſi tñ ſicut dicit aug. ce deo ꝓpꝛie aliquid dici poteſt. Scõᷣm vᷣo modũ qͥ ſũt in creaturis accepta de deo dicent᷑ impꝛopꝛie. Unde aug. de trini. dicit. ꝙ cũ dicit᷑ magnum de creatura vt x domo vel de monte.dicit᷑ magnũ ꝑticipatõe.et nõ eſt creatura ſua magnitudo.ſed cũ dicitur magnũ de deo: dicitur magnitudo ꝑ eſſentiam et ipᷣe eſt ſua magnitu⸗ do. accipit autem hic magnũ aug.Fm ꝙ eſt cõmune ad magnum dimenſione et magnnum virtute. Qamĩ deo nõ eſt magnum dimenſione ſed magnuz in virtute. ita etiam intelligendum cum dicitur bonus et huiuſmodi hoc ergo modo vult dicere aug.ꝙ dicuntur de deo pꝛo pꝛie huiuſmodi nomia abſtrabendo a modo quo ſunt in creatura.vnde dicit ſine qualitate bonus ſine quã⸗ titate magnus.q:Ad iullud quod dicit.quaꝛe nõ dicit ſi ne relatione creatoꝛem. Reſponſio.dicendum ꝙ inten tio relationis m ſe nõ dicit mutabilitatem nec mate⸗ rialitatem nec im ꝑfectionem, vnde ſicut dicit boetius nõ auget nec minuit qð ſm ipᷣam denoĩat᷑.et ideo diui no eſſe non repugnat.immo cõuenit.ſed ſᷣm ꝙ intentio relationis conſideratur in creatura:notat dependenti am vel in vtroq; vel in altero extremoꝝ relationis: et ita ponit indigentiam. IJdeo aug.cõuenienter dixit ſi ne indigentia creatoꝛem:ſignãs nom ine creatoꝛis ha⸗ bitudinem relationis diuĩe cauſe ad creaturas pꝛiuãs indigentiam.id eſt modum imperfectionis relationis pꝛout eſt in creatura:non ipſam relationem. Simili modo reſpondendum ad vltimũ.quia intentio actio⸗ nis ſm ſe non dicit imper fectionem ſeu mutabilitatem ſed intentio pꝛout eſt in creatura ponit in agente mu⸗ ta bilitatẽ. Sdeo aug.cõuenienter dixit ſine mutatõne mutabilia facientem:pꝛiuans mutabilitatẽ nõ actõzʒ. et in hunc modũ terminatur introductoꝛia et in gene⸗ rali inquiſitio nominum diuinoꝝ. NMueſtio.xlix. de dininis nomĩbo in ſpeciali. Ninuãte vpᷣi gra⸗ tia ↄſeq̃nter inꝗꝛẽdũ eſt de noĩbo dĩnis in ſpãli.doctoꝝ aũt poſitio ẽ vt nomia diuina q̃dã ſint eẽntialia: qᷓdã ꝑſona⸗ lia.q̃dã notõnalia.cuiꝰpoſitõis rõem infra maĩfeſtabimꝰ. In pmis inꝗrẽtes de noĩbo eẽntia libo ᷣm diſtictõʒ damaſcẽi pᷣmo li.vbi ſignat hãc diui⸗ ſionẽ noĩm eẽntialiũ.q̃dã dicũt᷑ de deo miſtice:q̃dã ſim bolice ſᷣm ꝙ diſtiguit bẽus dyoniſiꝰ theologiã ſym bo licã et miſticã.iuxta verba euãgelij Adath.xiij. Wobis datũ ẽ noſce miſteriũ regni dei:ceteris ĩ ꝑabolis. The ologia igit᷑ ꝑabolicã ſiue ſymbolicã ꝓponebat dñs tur bis noĩans dĩna ſiłitudinibo coꝛꝑalibo.theologicã vᷣo miſticã ꝓponebat diſcipulis:exponẽs eis dĩna ſignati onibo ſpiritalibo.Ea & q̃ coꝛꝑali mõ de deo dicũt᷑ dicũ tur ſymbolice ſiue ꝑabolice:q̃ vᷣo dicũt᷑ ð ðo ſpũali mõ dicũt᷑ miſtice.ſQoĩm aũt q̃ dicũt᷑ de deo miſtice ᷣm da⸗ maſ. ẽ hec diſtinctõ.nã quedã dicunt᷑ de deo abſolute: quedã vᷣo dicũt᷑ ſᷣm hĩtudiem ſiue reſpectũ. vᷣbigr̃a cre atoꝛ.dñs ⁊c. Itẽ eoꝝ q̃ dicũt᷑ abſolute.q̃dã ꝑ modum poſitõis:q̃dã ꝑ modũ pꝛiuatõis et ſignãt ꝗd ñ ẽ.verbi gr̃a.incoꝛꝑalis.Itẽ eoꝝ q̃ dicũt᷑ de deo ꝑ modũ poſiti onis.q̃dã dicũt᷑ de deo m ea q̃ pꝛimo ꝑtinẽt ad ſbam: q̃dam vᷣo m ea q̃ ſequũt᷑ ſbam.vᷣbigra.Juſtꝰ et miſe⸗ ricoꝛs bonus.et dicit᷑ hoc ↄſequi ſam ᷣm ſilitudinem ad ea q̃ ↄſequũt᷑ ſᷣam ĩ creat᷑is.Itẽ eoꝝ que dicũt᷑ ſᷣm ea q̃ pꝛio ꝑtinẽt ad ſbam et abſolute et ꝑ modũ poſitio nis.q̃dã dicũt᷑ de ipo ſᷣm ipᷣm eẽ.vt ens:et ꝗ ẽ.qᷓdã ᷣm opꝑatõem ſubſtãtialẽ vt deꝰ qð impoĩt᷑ ab oꝑatõe.Et h̊ eſt qð dĩc damaſ.pꝛimũ nomẽ ipᷣius eẽ dmõſtratũ eſt vt ens et gꝗ eſt. Scðz vᷣo oꝑatõʒz ſcʒ vt deꝰ incoꝛꝑale vᷣo increatũ et quecũq; talia ꝗd nõ eſt ſignãt vt ꝙ nõ coꝛ⸗ rũpit᷑ neq; creatus eſt. Honũ aũt et iuſtũ ⁊ quecũq; ta lia ſequũt᷑ naturã.nõ ipᷣam ſubſtàtiã oñdũt.dñs at et rex ⁊ qᷓcũq; talia:hĩtudinem ad es ꝗbo diſtiguit᷑ oſten⸗ dũt.ſm ergo hũc modũ de dinis noibo ingrẽdũ ẽ. Pꝛi mo de noĩbo deſignãtibo ipᷣm eẽ abſolute. Scðo de no⸗ mine oꝑatõis.Tercio de noibo pnuatis. Quarto de noĩbo cõſeq̃ntibo naturã.Quito de noibo reſpectiuis. Sexto ⁊ vltimo ð noibo ſymbolicis. In pꝛimis igit᷑ de nomibo eẽntialibo deſigntibv dinũ eẽ abſolute.Si⸗ gnificat᷑ aũt dĩnũ eẽ et noĩalit:et ꝓnoĩalit᷑. Coĩaliter aũt ſignificat᷑ dina eẽntia vt qͥ ẽ q̃ſi mõ abſiracto noie eẽntie vel exñtie.et vt ꝙ ẽ velut ꝑ modũ cõcreti nomie entis.et ꝗ ẽ. Jõ hoc oꝛdie inꝗrimꝰ. Pꝛĩo de noĩe cẽntia Secũdo de noĩe exñtia.Lercõ de noĩe entis.Quarto de noĩe ꝗ eſt. Quito de ſignatõe q ꝓnoĩalis ẽ. Meẽbrum pꝛunum EKimo q̃rit᷑ de noĩe eẽntie h̊ mõ.pꝛĩo An HGq̊ noĩe noiet᷑ dĩnũ eẽ.ſecũdo An noĩetur ꝓpꝛie.Cercio.an vniuoce noĩet iſtð no⸗ men creatoꝛẽ et creaturã.Quarto vtruʒ ſit appꝛopᷣabile ꝑſone. Articulus primus O pꝛimũ ſic.damaſ.hoĩes hanc groſſaʒ caꝛ nem indutos dinas et immateriales dinita teos opatões intelligẽ et dicere impoſſibile ẽ:miſi imagibo foꝛmis et notis q̃ ſunt ſm nos. cũ ꝗ̊ᷓ hoc nomẽ eẽntia ſignificet in oĩmoda abſolutõe quo res eſt ſicut ens ſigniſicat qð res ẽ. Quo aũt deꝰ ẽ nõ ↄpꝛehẽ⸗ dimus imagĩem nec foꝛma nec nota:̊ hoc noiĩe eẽntia nõ noĩabimꝰ dĩnũ eẽ.¶ Itẽ iuiſibilia dei ſicut dĩc apo ſtolus ſempiterna virtus et dinitas ꝑ ea que facta ſũt cõſpiciũtur.nec alit hic ĩ via intelligit᷑ ditas: ̊ cũ hoc e d e ieer 1209 nomẽ eẽntia ſignificet in oĩmoda abſolutõe.nõ em̃ ↄſi: gnat aliquã intentõz vel bitudiem ad id qð factũ ẽ.nõ em̃ intentõʒ aliquã cãlitatis vel oꝑatõis vel excellẽtie cõſignat vel cõnotat.ergo hoc noĩe nec intelliget nec noĩabit᷑ a nobis dinitas. Cõtra aug.v.de trini.ẽ ſi⸗ ne dubitatõe ſubſtantia vel melius appellat᷑ eẽntia quã greci vſiam vocãt.ſicut em̃ ab eo qð eſt ſape dicta eſt ſapientia:ita ab eo ꝙ eſt eẽ.dicta eſt eſſentig. Quod cõcedendũ eſt.⁊ dicendũ q; noĩatio diuini eſſe ẽ duobo modis ꝑ effectus et ꝑ impſſiones notionũ que ſũt indi te intellectui.p effectus noĩat᷑ creatoꝛ.om̃ipotẽs.⁊ etia deus.ſicut patebit:ꝑ impꝛeſſiones vᷣo notionũ que fũt indite intellectui noĩant᷑ ens verũ et bonũ.he em̃ noti⸗ ones entis pꝛimi? veri pꝛimi nobis impᷣſſe ſunt vt de⸗ claratum eſt ſupꝛa qõne de diuina eẽntialitate et qõne cæ bonitate. Motio aũt entis pꝛima eſi qꝛ ens eſt pmũ intelligibile. IUnde hac notõne ſibi imp̃ſſa de diuio eſſe ſicut dicit damaſ.qꝙ cognitio eſſendi deum naturalit nobis inſerta eſt. noĩat deum ens et eẽntiam ⁊ hoc ſᷣm nos.Cum vo cõpꝛebẽdit ſimplicitatẽ diuini eſſe ĩ qͥ nõ differt quo ẽ et ꝙ ẽ ideo cogit᷑ ᷣm nos noĩari duobo no miĩbo.noiĩe eẽntie qua ſignificat᷑ vt quo eſt:nomiĩe entis quo ſignificatur vt qð eſt.¶. Ad illud qð obijcit a iohe damalſ.iam patet reſpõſio.qꝛ noĩe eẽntie nomĩiamꝰ deũ et foꝛma h̊ eſt notõe nobis indita: 2 etiã m nos. Ad illud qð apłus dicit dicendũ ꝙ dinitas intelligit᷑ ꝑ ea que facta ſunt.nõ tñ negat ꝗn poſſit intelligi ꝑ notões impᷣſſas.Et tñ ſi diceꝛet᷑ q/ nõ eſt poſſibile aliter intelli gere dĩnitatem niſi ꝑ illud qð factũ eſt.tũc notõnes in⸗ ſerte ad cognoſcẽdũ deũ.deputarẽt᷑ ĩ his que facta ſũt ſicut media ad intelligendũ et noĩandũ dũ. notio tn entis ſiue eẽntie abſoluit ab oĩ com ꝑatõne. Articulus ſecundus Tem querit᷑ an nomie eẽntie noĩet᷑ dinũ eſſe ꝓpꝛie.et cũ ab eo qð eſt eẽ dicat᷑ eſſen⸗ tia ſiẽ dicit aug.eſſe aũt vel ens nõ noĩat ꝓꝛie deũ. ̊ coiter in quadã analogia. S nec hoc nomẽ eẽntia noĩabit dinam eẽntialitatẽ ꝓpꝛie. ¶Cõtra Aug.vij. de trini. eſſentia vere ac ꝓpꝛie dicitur ita:vt ſoꝛtaſſe ſolũ drũ dici opoꝛteat eẽntiam. Eſt em vere ſolus qꝛ incõmutabilis:atʒ nomẽ ſuũ famulo ſuo moyſi enũciauit cum ait.ego ſum ꝗ ſum.¶ Itẽ biero. ad marcell deus ſolꝰ ꝗ exoꝛdiũ nõ habet: vere eentie nomen tenuit. Reſpòſio hoc nomẽ eẽntia ſi itelligat cõiter ñ ẽ ꝓpꝛiũ nomẽ deiĩmo extẽdit᷑ ſm analogiã ſic eno ⁊ eẽ ad creaturas.Si vᷣo ĩtelligat᷑ cũ pᷣciſione vel pꝛiuatõe eius ꝙ ẽ ab alio vł ens mutabile:efcit ꝓpꝛiũ nomen dine eẽntialitatis. eẽntia eĩ noĩat eẽntialitateʒ nlbo addito.Si ̊ cũ hac pᷣciſiõe noĩet eẽntialitatẽ yt. ſ. eẽntia dicat eẽntialitatẽ cũ nihil addit᷑ vel ↄpoĩt h̊ ẽ oĩ mõ ſimplex:ſ̊ mõ ꝓpꝛiũ ẽ nomẽ dei. Itẽ eẽntia dei ſig⸗ ficat eẽntialitatẽ vt ſeip̃o ens.ſi g cũ pᷣuatõne ĩtelligat᷑ eẽntialitas ſeipo ens ñ alio.hᷣ mõ ꝓpꝛiũ nom ẽ dine eſſẽ tialitatis et ſic ĩtelligũt᷑ auẽtes auget hiero. NAꝛticulꝰ teꝛciꝰ Ercio q̃rit᷑ vtrũ eẽntia ſᷣm ꝙ coĩter accipit dicat᷑ vniuoce łequoce.⁊ cũ dicat phᷣs ſi ꝗs oĩa entia vocet: equoce ñ vniuoce nucupa⸗ bit. VUñ ens ñ dẽ vniuoce ðᷣ ſpᷣa ⁊ accñte:́ mitomagis eẽntia ñ dicet᷑ vinoce ð eẽntia creatoꝛis ⁊ create.q Itẽ ñ pt᷑ accipi oꝛtõ aliq̃ creatoꝛis ⁊ creat᷑e.nec ſᷣm genꝰ nec ſᷣm accns eẽntie cꝛeate ⁊ ĩcreate.̊ ñ viuoce.i It ſi dicat᷑ ꝙ ñ dicat᷑ viuoce ſ̊R analogice.ᷣ ẽ ſᷣm pꝛiꝰ ⁊ poſte riꝰ ſiẽ ens de ſba et accñte.Cõt.vbicũq; ẽ coĩtas ſjm a⸗ nalogiã.qᷓuis ñ ſit ponẽ foꝛmã vnã cõeʒ ſic ĩ vniuocis ẽ tñ ponẽ ↄpatõʒ aliquã vnã.vñ et᷑ bonũ qð dꝛ ſᷣm ana logiam de deo et creatura ponit comparationem qua ſcilicet omne bonum creatum eſt oꝛdinabile ad bonuʒ increatum et benum increatũ eſt tale ad qð ome aliud üneſitinii 0minisaetz olnignſit Nüreſinee eſune hliateetn Pensclini Dadiids Um naturgſ⸗ lam wefn inlelei ani griduohpz nomhie entis dbicitaiohe noniamodii nnos D neligit ve Aigipnots le Altterigt tücnorönesin gggeſteuiſi di. ſoroti one. hcs iettidr ſteitntcen leneſoeit giangoge tialigipe⸗ e wenuin nnan. Ce ſnüſamtole⸗ 14 Nebenn te ſerecinte ginſinlet nandlgiſ cözaloet eefiot cinnalt ialinig, leiſil inzaiſ iritlint ſichech ſ ier opi Aphaſg enöcnpn ptonag rnted Nefnge e hinofrt tiuocs Diſnon Nen . ptnm ſeuiul Nueſtio bonum oꝛdinatur ſicut ad cãm. Cum ergo hoc nomen eſſentia abſtrahat ab omi comꝑatõe.ſignificat em̃ ab⸗ ſolutiſlime id quo res eſt:ergo nõ eꝛit acciꝑe comꝑatoʒ vnam cũ dicit᷑ eẽntia creata et cũ dicit᷑ eẽntia increata relingt igit᷑ ꝙ nõ dicet᷑ ̃m analogiã. ergo penit dicet᷑ equiuoce. Cõtra.eſſe vel eentia dicit᷑ in his qᷓ babẽt eſſe nõ ab alio:et in hoc ꝙ habet eẽ ab alio. Sitr et in his que habent eſſe non in alio vt ſubſtantia:et in his que habent eſſe in alio ſic accedentia. Et qꝙᷓuis in his nõ intelligat᷑ eẽntialitas vna:tñ intelligr habitudo vł com ꝑatio eẽntialitatis vna. eſſe em̃ vel eẽntia q̃ bʒ eẽ in alio comꝑatõem habet et dependẽtiã ab eẽ vel eſſen tia que nõ eſt in alio ſicut ſubſiãtia.Item eẽ vel eẽntia eius qð eſt ab alio:comꝑatõʒ et dependẽtiã habet eẽn tialem ab eẽ vel eẽntia q̃ nõ eſt ab alio.ſic eſſe creatum ab eẽ increato.Eſſe igit᷑ et eẽntia ᷣm analogiã dicetur x eſſe et eẽntia creata et incereata. ð ↄcedendũ ẽ. dicendũ ergo q; eẽntia non dicit᷑ equinoce.nec tñ dicit dniuoce:̊ analogice.ſic ondit Aug.v. ð tri.alie eẽntie ſiue ſbſtãtie capiut accidẽtia quibo in eis ſiat quãtacũ qʒ mutatio.do aut bmõi aligꝗd accidẽ nõ poteſt.et iðo ſola eſt incõmutabilis cui ꝓfecto ipᷣm eẽ vnde eſſentia nomiata eſt:maxime ac veriſſime cõpetit.qð eim muta tur nõ ſeruat ipᷣm eſſe.⁊ qð mutari pt et ſi nõ mutetur poteſt qð fuerat non eſſe.ac ꝑ hoc ſolũ ꝙ oino mutari nõ poteſt ſicut deus:veriſſime dicit᷑ eſſe.ex hoc ergo pa tet. ꝙ eẽ et eẽntia veriſſime et pꝛicipaliter dicit᷑ de deo: de creaturis vᷣo ꝑ poſteriue et ita analogice.⸗ Ad illð qʒð obijcitur ꝙ eentia dẽ 'm oĩmodam abſolutõʒ. dom verum eſt ym ꝓ eſſentia dicitur de deo. ſed hm ꝙ el⸗ . ſentia dicitur de creatura:dicitur dependentia. ſicut enim eſſe de creatura intelligitur eẽ ab alio quod neceſ ſario ponit dependentiã ab eſſe nõ ab alio qð eſt incre⸗ atũ: ita eèntia creare dicit eẽntiam q̃ ẽ ab alia.q neceſ⸗ ſario ponit dependẽtiã ab eſſentia q̃ nõ ẽ ab alia vt di⸗ uina.Et ita ponitur vnitas comꝑatõis que facit ana⸗ logiã.nõ ex ꝑte eſſentie diuine ad eſſentiam creata: ſed ex ꝑte eſſentie create ad eſſentiam diuinã.que in oimo da dependentia eſtad illam. Articulus quartus Varto querit᷑ vtrũ nomẽ eẽntie ſit apꝛopꝛi abile ꝑſone.qð videt᷑:qꝛ ens qð ſiłr nomiat ei in oimoda abſolutoe.appꝛopꝛiabile ẽ ꝑ⸗ ſone diuie. Eñ ↄueniẽter dẽ ens generas ꝓ pre:ens ge nitꝰ ꝓ filio:ens ꝓcedẽs ꝓ ſpũſcto.ergo ſilłr vẽ ꝙ ↄueni enter dicet᷑ eẽntia generãs ꝓ pre eentia genita ꝓ filio. YVtem aug.vij.de tri.pr et filiꝰ ſigillatim dicũt᷑ ſapia ſapia ſicut eẽntia de eẽntia.ſ̊ cũ dicit᷑ ſapia de ſapia ſapia appꝛopriat᷑ et ſugoĩt ꝑſonas.ᷓ ſiłr eẽntia cũ dẽ eẽntia. Cõtra.ſi eẽntia appꝛopꝛiaret᷑ ꝑſone.neceſſa⸗ rio noĩe eẽntie intelligeret᷑ hitudo vel reſpectꝰ ꝑ quod poſſet aliqͥ mõ inui notio ꝑſonalis.cũ ergo noĩe eẽntie ſolũ ſignificat᷑ dina eẽntialitas ab oĩ reſpectu abſolu⸗ ta.et m indr̃iam oĩmodã:nõ eꝛit nomẽ eẽntie appꝛopa bile ꝑſone.¶ Itẽ in cõcilio laterañ.danat᷑ opinio Joa⸗ chim ↄtra magrm petrũ lumbardũ.ꝓ eo ꝙ dixit.j.ſen tẽtiaꝝ.v.diſ.ꝙ eẽntia nõ ẽ gignẽs nec genita nec ꝓce⸗ dẽs.vbi maĩſeſte poĩt mgr/ꝙ eẽntia nõ ẽ aꝑpꝛopꝛiabił pſoĩs. cmiꝰ intẽtõis declaratõ ſufficiẽter dicta ẽ ſup̃ inꝗ ſitõe de generatõe et᷑na mẽbꝛo.iij.arti.pᷣmo.vtrũ eſſen tie oueiat generaẽ vel generari. Reſpõſio ad G̊ ᷣm qͥſda ẽ ꝑ diſtinetõʒ dicetes.ꝙ q̃dã noia ſũt qᷓ ſignificãt Dinam eentiã ꝑ modu abſtractũ. vt eẽntia deitas. Que dã dᷣo ſignificat ꝑ modũ cõcretũ ſiẽ deꝰ.bonꝰ. Quedã Hpo ſigniſicãt medio mõ. vt ſapia vᷣtꝰ lumẽ et hmõi.di⸗ cũt ꝙ pꝛima noĩa ſignificãt eẽntiã et ſuponũt ꝓ eẽn tia tm̃.ñ nõ ſũt aꝑꝛopꝛiabilia ꝑſoĩs.nec recipiũt de termĩatões ꝑſonales.lñ falſe vel incõueniẽter dẽ eẽn tia vel deitas generão vl· geita. et h ꝓpf abſolutõeʒ ſue — 'ne non) Den⸗ 2) 9aral, hact xlix. ſigniſicatõis que ẽ in abſtractõe.Secũda vo noia ſig⸗ ficant eẽntiã et indifferẽter ſuꝓponũt eẽntiã ſiue ꝑſonã et rõ eſt:qꝛ imponũt᷑ ad ſigniſicãdũ hñtem eẽntiam. vt deus hñti deitatẽ.bonꝰhnti boĩtatẽ dinam.hñs at᷑ dei tatem vt bonitatẽ.et hmõi eſt ꝑſona.inde eſt ꝙ bec no mia ex natura ſue impoſitõis hũt reciꝑe determiatões ꝑſonales.vñ bene dicit᷑ deus generat deus generatur. Tercia vᷣo noĩa ſupponũt ⁊ appꝛopꝛiant᷑ ꝑſoĩs.ſᷣ h̊ hñt ab vſu locutõis ſctoꝝ:nõ a nata ſue impoſitõis.quia Em impoſitõem ſuã ſignificant abſtracte.tñ ſᷣm vſum ſctoꝝ accipiũt᷑ vt ↄcrete.ſcʒ ꝓ ꝑſoĩe. Vñ dicũt ſapiazʒ et virtutẽ generãtẽ et genitã. VUñ et de ſapia legit᷑ ꝙ eſt pꝛiogenita añ oeʒ creatfam. Sʒ qri᷑ nibilomiꝰ.cũ hec noĩa ſicẽ ipi dicũt.qᷓuis mĩꝰ ꝓpꝛie ſignificẽt ĩ abſłꝛa ctõe ſic eẽntia ⁊ tritaſ.vñẽ ꝙ iſla magis ſũt aꝓpꝛopꝛia bilia ꝑſonis q; eẽntia vel ceitas.ſic em h̊ nomen ſapia in abſtractõne dicit᷑ reſpectu huiꝰ noĩs ſapiẽs.ſic dei⸗ tas reſpectu huiꝰ noĩs teus.ergo ſicut ↄueniẽter dicit ſapientia generans ſapientia genita:ita ↄueniẽter di⸗ cet᷑ deitas generãs deitas geita ſiue eẽntia.⸗ Itẽ aug. in li.de fide ad petrũ.ſic xpᷣm dei ſiliũ.i.vnã in trinita⸗ te ꝑſonã deum verum crede.vt diuinitatem eius de na⸗ tura patris natam eſſe nõ dubites.ex hoc ergo relinꝗ⸗ tur ꝙ cõuenienter dicitur diuinitas nata vel genita. ergo ſimiiliter eẽntia vel deitas.⸗ IJtem hylariꝰ.viij.li. ce tri. pᷣdicamus ex eodem eiuſdem generis genitam naturam naturaliter in ſe gignentem bhabuiſſe naturã ergo cõuenienter dicitur natura gignẽs et genita: ſed nõ diffeꝛũt i deo eẽntia 2 nata.q̊ ↄueniẽter dicet᷑ eẽntia gignẽs et genita. ¶ Iẽ ſi dicat᷑ ſic dĩc mr̃ in ſentẽtijs v. diſ.li.j.ꝙ oẽs iſte locutões ſũt ĩpꝛopꝛie et dicũt᷑ em⸗ phatice.i.expᷣſſiue ad ſignificãdũ veritatẽ vnitatis eẽn tie in dinis ꝑſois.ñ ita exponẽde ſũt dinitas genita i.filius ꝗ eſt nata.et ſic in ceteris.ſed ſm hoc erit ea⸗ dem rõ ĩ om̃ibo eẽntialibo ſignificãtibo ꝑ modũ abſtra⸗ ctõis.eque ergo cõuenienter dicet᷑ in eẽntia genita vel gignẽs ſic̃ nata vel dinitas vł ſapia. Itẽ h̊ vr ꝑ ſupᷣdi ctam auctoꝛitatẽ aug:.qꝛ ſapĩa de ſapia ſic eſſentia de eſ ſentia.Sed quereret aligs que bitudo notet᷑ ꝑ pᷣpoſi⸗ tõem de:cũ dicit᷑ eẽntia.i Aã cũ de dicat habitudieʒ cãe oꝛigĩalis cũ dicit᷑ ſapia de ſapia:ergo cum dẽ eẽntia de eẽntia:ſignat᷑ ergo eẽntia oꝛigo ad eẽntiam.niſi expo⸗ natur vt pꝛius filiꝰ ꝗ eſt eẽntia:de pre ꝗ eſt eẽntia.pꝛo pterea doõm pᷣm damaſ.ꝙ ea q̃ ſunt ſupᷣ nos vt diuina: coguntur dicere ſm nos.hoc eſt Fᷣm modũ cõpꝛehenſi⸗ onis hũane. ſigſicamꝰ igit᷑ dinã eſſentiùᷣ abſolute et Hᷣ duobus modis.vt quo eſt:boc eſt ſigniſicãdo eẽntiam vt eẽntiam.et ꝙ eſt ſignificãdo ecẽntiam vt in habente illã.vt ꝑ hoc nomẽ ens. Cũ at᷑ ſignat᷑ eẽntia pꝛimomõ nõ ẽ aliqͥ mõ appꝛopꝛiabilis ꝑſone.cũ vᷣo ſignatur ſcðo mõ ꝑ hoc nomẽ ens ẽ aꝑpꝛopꝛiabilis ꝑſone. inde eſt ꝙ bene dicit᷑ ens generãs ens genitꝰ.ſ̊ nõ dicit᷑ bñ eẽntia generãs et genita. ens em̃ dic ꝙ eſt.ꝙ ẽ aũt ptẽ᷑ dicẽ vel ipᷣam naturã q̃ eſt eſſentia.vel ipᷣaʒ rem nature que eſt ꝑſona.per hoc patet reſponſio ad pꝛimum. 4 Bd ſe⸗ cundum dicendum ꝙ illa auctoꝛitas aug.ſic ſapientia de ſapientia.ſicnt eẽntia de eẽntia.diciiur ad expꝛeſſio nem vnitatis ſapientie patris et filij ſiẽ et eẽntia. Vñ ibi dicitur ſic.hoc eſt o eſſe quod ſa pere.Vnde pr̃ et filius ſimul ſunt vna ſapientia quia vna eſſentia.et ſi⸗ gillatim ſapientia de ſapientia ſicut eſſentia de eẽntia. debet ergo exponi ſicut exponit magiſter ſniaꝝ. id eſt filius qui eſi eẽntia: de patre qui eſt eſſentia.¶ Ad illð vᷣo quod queꝛitur circa reſponſionem magiſtroꝛum de abſtractis nominibus.dicendum ꝙ; nominum que im poſita ſunt ad ſignificandum ꝑ modum abſiractiois diuinam eẽntiam.quedam nominant ipᷣ̃am ſub foꝛma ablſoluta. vt eẽntia deitas. et hec non reſpiciunt perſo⸗ nales determinationes vt dicatur eſſentia vel deitas genita vel generans. Et ratio buius eſt. quia perſona et ꝑſonalis determĩatio dicitur reſpectiue. bec autem noĩa dicũt᷑ oĩno abſolute.et iõ nõ trahũt᷑ ad ſuponẽdũ ꝓ ꝑſona. Alia vpo noĩant dinam eẽntiam ſub foꝛma re ſpectiua vt ſapientia potentia virtus et bmõi.potẽtia em̃ dicit᷑ in reſpectu ad aliquẽ actũ:et eſt etiã alicuius et vt alicuius. Silr vᷣtus alicuiꝰ eſt habentis illã ⁊ di⸗ cit reſpectũ adid qð ab illa ſluit.Siłr et ſapia hmõi rõne ergo reſpectꝰ ſunt apꝛopꝛiabilia ꝑſonis ⁊ recipi⸗ unt deteꝛmiatões ꝑſonales.regulariter eꝛgo noĩa q̃ nõ ſignificãt ꝑ modũ ↄcretũ nec ſignificãt in reſpectu: nõ ſunt axpꝛopꝛiabilia ꝑſonis.⸗. Ad illas vᷣo auctoꝛitates in ꝗqbo dicit᷑ dĩnitas nata et nata generãs ſiue genita. dicendũ ꝙ emphatice ſunt:et exponẽde ſicut dicit ma⸗ giſter. tñ nõ accedũt ad tantaʒ impꝛopꝛietatem in qua eẽnt locutões qua diceret᷑ eẽntia generans vel genita. Mam dinitas pt dicere pᷣtutẽ deiſicatiuã.quẽadmodũ natura dicit eẽntiam cũ quadã vᷣtute ꝓductã.et ita cuʒ ſignificat᷑ in vtroq; noĩe reſpectus oꝛiginis.rõe cꝰ pol⸗ ſent aꝑpꝛopꝛiari ꝑſonis:tñ qꝛ ſermo theologicꝰ debet eẽ maxime ꝓpꝛius.iõ hmõi locutões magis erũt erpo⸗ nende qᷓ; extedende. Hinc pʒ cclaratio intẽtõis mgr̃i in li.ſniaꝝ.¶. Ad illud vo qð vltio querebat᷑ de hĩtudi ne pᷣpõnis de:cũ dicit᷑ eẽntia de eẽntia.Qotãdũ ꝗ hec pᷣpoſitõ de:notat hĩtudieʒ duplicẽ. vnã oꝛiginis:aliaʒ cõueniẽtie.qð patet.cũ dicit᷑ cultellꝰ de ferro.pꝑ boc em̃ notat᷑ ꝙ cõueniẽtia ſit eẽntia ferri et cultelli. ſimilit ꝙ ferrũ ſit pꝛincipiũ oꝛigĩale cultelli.ĩ diuinis vᷣo cũ di⸗ cit᷑ de:accipit᷑ different.cuʒ em̃ dicit᷑ filiꝰ de pr̃e notat habitudiem pꝛĩcipij vel oꝛiginis:cũ aũt dicit eſſentia de eẽntia nota eſt cõueniẽtie.Elñ ſenſus eſt.q filiꝰ qui eſt a patre:cõuenit cũ eo in eẽntia. Ouis eꝛgo dicatuꝛ eẽntia de eẽntia:nõ tñ poterit dici eẽntia generat cẽnti am.qꝛ ſolũ ibi bec pᷣpoſitio de:nota eſi pꝛincipij vł oꝛi⸗ ginis. ̊ cum dicit᷑ filius de pre vel deus de teo.pĩ poni determĩatio ꝑſonalis que dicit reſpectũ oꝛiginis.vbi vo de: ſolum eſt nota conuenientie:vt cum dicitur eẽn tia ſr eſſentia. non poterit poni determinatio perſo⸗ nalis. Meẽbrum ſecundum Onſeq̃nter q̃rit᷑ ð hoc noĩe exñtia.quod videt᷑ imediate ſe hr̃e ad poc nomẽ eſſen tia.Querit᷑ an ſit nomẽ eẽntiale aut no⸗ mẽ pſonale.ad qð ſic.ſicut ab eo qð ẽ eſſe eẽntia.ita ab eo qð eſt exiſtere exiſtentia dicit᷑.ſᷣ eſſe et exiſtere eẽntialit᷑ dicũt᷑ de deo. et idem eſt deo exiſtere qð eſſe:ergo eẽntialiter exiſtẽtia dicit᷑ in deo ſicut⁊ eſ⸗ ſentia.¶¶ Item ꝑ abſtractõem dicit᷑ exñtia ad exiſtẽs ſicẽ eẽntia ad ens.Eltrũq; aũt eẽntialit dr et abſolute.ſed ſic̃ ptʒ ex pᷣdictis nullũ tłe nom ẽ appꝛopꝛiabile ꝑſoĩs. Contra.rich.de ſctẽo vic.in li.de tri.ꝙ exiſtere dei ñ ſolũ intelligit᷑ q; hẽat eẽ.ſᷣ etiã aliũde H̊ eſt exquo hẽat eſſe. Si ꝗ eẽ aliũde vel eẽ ex alio nullo mõ cõuenit eẽn⸗ tie: ergo nullo mõ cõuenit ei exiſtere. ergo nec nomen exiſtẽtie erit eẽntiale. Itẽ in intellectu eiꝰ ꝙ eſt exiſtẽ tia vel exiſtẽ ĩtelligit᷑ rõ oꝛiginis.ñ exiſtere reſolutũ ſonat q̃i ex alio ſiſtere.ſi ergo ſiſtere ex alio hoc ſolum cõuenit ꝑſone:exiſtentia erit ꝑſonalis et nõ eẽntialis. yItem cõueniẽter dicũtur tres exiſtentie ſicut tres ꝑ⸗ ſone.ſed nullo mõ vere dicitur tres eſſentie ſed vna tm̃ eſſentia. Relinquitur igit᷑ ꝙ exiſtentia nõ eſt ſignifica tiua eẽntie. Stẽ ꝗrit᷑ vtrũ hoc nomẽ exñtie ꝓpꝛius di catur ĩ diuinis q; nomẽ ſubſtãtie.Ad qð ſic.nomẽ ſub⸗ ſtantie ponit eſſe ꝑ ſe non in alio.ſed diuine eẽntie ma⸗ gis ꝙ creature in infinitũ cõuenit eſſe ꝑ ſe.ergo ei ma⸗ gis cõueniet noĩatio ſubſtãtie qᷓ; creature. Item exi⸗ ſtentia ponit eſſe ex alio.ſed eſſe ex alio maxime conue nit creature.magis igitur conuenit nomen exiſtentie creature q; deo.ergo de diuinis ꝓpꝛius dicitur nomen ſubſtantie q;ᷓ exiſtentie. Contra.rich.in li.de tri.qð increatum eſt:ſic conſiſtit ĩ ſeipᷣo vt nihil ei inſit velut in ſubiecto.ſi ergo nomen ſubſiantie m ſuam ꝓpriaʒ rationem ex eo dicit᷑ ꝙ ſubſtat alicui qð ei ineſt: ergo Aprie nomen ſubſtantie nõ conuenit increate eſſentie. ¶ Item Rich. in eodem libꝛo. dicimꝰ ꝓprietates plo⸗ nis ineſſe.ſed illaꝝ ineſſe ſi bene ꝑpẽdimus nõ dat ſb: ſiſtere ſed exiſtere: hoc eſt ꝙ vna ex alia habeat eſſe.⁊ iðo perſone rectiꝰ dicũtur exiſtẽtie ꝙᷓ ſubſtãtie vł ſubſi ſtentie. Reſpõ.dðm ſᷣm Rich.i li:de trini.ꝙ nomen exiſtentie ſigniſicat eẽntiã cũ oꝛdie oꝛigis. Vñn h̊ nomẽ ey ſua ſigniſicatõne qtũ ad aliquid eſi eſſentiale:qtuʒ ad aliquid ꝑſonale.qð declarat Rich.ſic. In diſcernẽ dis ꝑſonis opus eſt(vt arbitroꝛ)gemĩa ↄſideratiõe.vt ſciamus vicʒ ⁊ ꝗd ſit:⁊ vñ habeat eſſe.vna iſlaꝝ oſide⸗ rationũ verſatur in diſcernẽda rei qualitate.alia vo v/ ſatur in inueſtiganda rei origine.ad illam pertinet di⸗ ligenter querere ꝗd ſit:cuʒ quiba cõmũe: qd generale: quid ſpeciale:quid deniq; proprium aſſignare nature. ad iſtam pertinet ſubtiliter indagare hocipſum quid ?ẽ vnde habeat eſſe.a ſemetipᷣo an aliunde.⁊ ſi aliunde qᷓ a ſemetipſo:vtrum iſto vel illo vel alio quocunq; exiſſẽ di mõ.poſſumus autem ſub nomine exiſtentie vtranq; conſiderationem intelligere tam illam qua queriturqͥ le ga ſit de quolibet ente. ꝙ illam qua queritur vnð ba beat eſſe nomen exiſtentie trabitur ab eo quod eſt exi⸗ ſtere.in verbo ſiſtere notari poteſt ꝙ pertinet ad conſi⸗ crationem qualitatis ſeu quantitatis rei. per adiun/ ctam eypreſſionem ꝙ pertinet ad aliam ſcilicet coſide⸗ rationem originis:ex hoc ergo colligit ꝙ in diuĩa pro⸗ culdu bio natura eſt exiſtentia que ex pluribus commu nis:⁊ ſic accipitur eſſentialiter.⁊ eſt exiſtentia que eſt omnino incõmunicabilis:⁊ ſic accipitur perſonaliter 7 per boc patet reſponſio ad rationes primo obiectas 4Ad illud vo quod obijcitur econtrario.ꝙ in nomine exiſtentie intelligit᷑ ratio originis ſiue eſſe ex alio.vnð non ↄueniet eſſentie.reſpondet Rich.ad cõſideratõnẽ originalis eſſe pertinet non ſolum querere et inuenire originem eſſe vbi eſt:immo etiam querere? iuenire eö5 non eſſe vbi non eſt. Communem autem exiſtentiam dicimus vbi intelligitur eſſe habens ex proprietaie cõ muni.incõmũicabile vᷣo vbi intelligitur eſſe habens ex proprietate incom municabili. tam vere proprium eſt diuine ſubſtantie nen eſſe ab aliqua alia ſubſtãtia ſed a ſeipla.qᷓ vere eſt proprium perſone origineʒ non ba⸗ benti vt patri non eſſe ab aliqua alia perſona.in vno i⸗ telligitur proprietas communis:in altero autem pro⸗ prietas ĩcommunicabilis.¶¶ Ad illud vo qð querit cõo⸗ lequenter. an proprius dicatur in diuinis nemen exi ſtentie qᷓ ſubſiantie: dico ꝙ ſic ⁊ principalius.Nom ſi reſpiciamus proprietatem dictionis in diuinis ſiẽ di⸗ cit auguſtinus abuſiue dicitur ſubſtantia: quia propii etas ſubſiandi ibi non eſt a qua nomen ſubſtantie acci⸗ pitur. exiſtentia ro proprie ibi dicet᷑. Exiſtentia enim Fm proprietatem dictionis dicit eſſentiom quaſi habi tam ab vno ex alio vel ex vno in alium.2 h conuenit ꝓp prie diuino eſſe: in quo eſt filius babens eſſentiã ex pa ire 2 lpũſſanctus habens eſſentiam er vtroq;. Zd il lud vo quod obijcit᷑ eſſe ex alio ꝑ pus ↄueit creature dem ꝙ eſſe ex alio eſi duobus modis.vno modo eſſe ex alio de eius ſubſtãtia. boc modoẽ eſſe ex alio ĩ ðinis ꝑ ſonis. alio mõ eſſe ex alio nõ ð eius ſubſiannia: qũo cre ature ſunt ex do non de ſubſtantia ſed de mihilo.erx pri mo notat᷑ rõ originis prout eſt in diuinis pſonis.erx ſe cũdo rõ originis ꝓut eſi ĩ creaturis pꝛiꝰ at ẽ nat alit eſſe ex alio de eius ſubſiantia qᷓ eſſe ex alio nõ de eiꝰ ſb⸗ ſlantia. ꝑ priꝰ nomẽ exiſtẽtie ↄueiet vdinis qᷓ creatis. 6 e 0 Mlembrütercum Onſequenter q̃rit᷑ ð noie entis.cõſiat at ex pᷣcedẽtibo ꝙ nom entis ſigficat dinuʒ eſſe vt ꝙ eſt. et ideo pt ſupponẽ perſonam xt dicatur ens generãs ens genitꝰ. Que⸗ l tte fie iͤ nngimnn Cihime kniin Dſam Noſene hinri ſn ſi mlio Rpertnede gagenetle maremnue Ppfumqnii ſialinnej Nuncgerſſ ie nran, querinr ſtur vnöhe nodch er⸗ netad coſſ l.peradiun clicercöſe⸗ induniapn nibusconme tennael F perlonclte nimochie⸗ Gin ſonde ſecralone coſrnni reet fuenne er initc, enſionum fopriecech klalens foprundk Ublinaſed Peznenbe⸗ Parſnen ounn pro cpento⸗ snonepen ueſn inins ſd abiogtc Pihenetch ſtenndon veſtki aueni/ nnipe tceatore loeſer oi dinis⸗ tacſoct ſbhoerfn ſonie ſtinatn ſon nns Gtöſe n din glnnn 6 Ce nmmrrrerrrerrner LNnueſtio ritur ergo vtrũ poſſunt dici pluraliter. Ad quod ſic. de quocũqʒ eſt diceꝛe ꝙ eſt:eſt dicere qm̃ eſt ens.et de ꝗ buſcũq; eſi dicere ꝙ ſunt:eſt dicere ꝙ ſunt entes. ſed de patre et filio et ſpuſcto eſt dicere ꝙ ſunt: tres em ſunt (ſiẽ dicit iohes)qui teſtimoniuʒ dant in celo pr veꝛbũ et ſpũs:ergo erit dicere ꝙ ſunt entes.⸗ Item aug. de doctrina xpᷣiana.tres res ſunt que eterne et incomuta⸗ biles ſunt.quibo fruendũ eſt.pater.verbũ. ſi puũſſctus ſi ergo ſunt tres res:ergo ſunt tres entes.¶ Si vo dice ret᷑ ꝙ cũ ly eſt: ſit verbuʒ ſubſiãtiuũ et ſignificet ſubſtã tiam et actũ:non ꝓpꝛie dicit᷑ de patre et filio: cum ſint vnũ in ſubſtãtia ſunt pluralit.ᷣ eſt ſingularit.Cõtra aug.ĩ li.retractatõnũ.vbi dixi de patre ⁊ filio ꝗ genuit et quẽ genuit vnum eſt:dicendũ fuit vnum ſunt. vnum ſicut aperte veritas loqtur. dicens ego et pꝛ vnũ ſum Tamen cõtra boc obijcit᷑.Qam cũ hoc verbũ ſũt:pꝛo⸗ pꝛie pdicatur cũ dicit᷑ pater et filius ſunt.et ſignat eẽn tiam vt actum:et eſt pluralis numeri:ergo ſignat cir⸗ ca eẽntiam pluralitatẽ. ergo cũ dicit᷑ pater et filiꝰ ſunt ſignatur ꝙ plures eẽntie attribuũtur patri et filio. qð eſt erroꝛ.¶ Iem ſymbolũ catholice fidei dicit.ꝙ ñ ſũt tres eterni ſed vnus eternꝰ. nec nes om̃ipotentes ̊ vnꝰ om̃ipotẽs.et hec ꝓpter vnitatem eẽntie ſignificatã his noĩbo eternus om̃ipotẽs.eꝛgo multoma gis m ſym bo lum fidei negandũ eſt pr̃ et filius et ſpũſſctus ſũt tres entes: ꝓpter ſigniſicatoeʒ eẽntie ꝑ boc nomẽ ens. Ytẽ qᷓreret aligꝗs cũ ↄueniẽt dicat᷑ pꝛ ⁊ filꝰſũt coeterni.qre ſimilit᷑ nõ cõcedet᷑ ꝙ ſunt eterni vel entes.qꝛ vidr ↄſeq pr̃ et filiꝰ ſunt coeterni ⁊ vterq; ẽ eternꝰ ̊ ſunt etermi. Keſpõſio.regulariter notãdũ ꝙ in dĩnis refert cuʒ aliud dicit᷑ noĩaliter: ⁊ cũ dicit᷑ verbalit ſiue ꝑticipali ter.cũ em diuinũ eẽ ſignificat᷑ verbalit᷑ vlł ꝑticipialiteꝛ qᷓ̃uis ſit verbũ ſubſtãtiuũ vel ꝑticipiũ:rõne ſignificati onis ſignificat ſubſtãtiã:̊ rõne cõſignificatõis verba lis cõſignificat ꝑſonã. Uñ cũ ex ꝑte ſuppoſiti ſig ficat plalitas ꝑſonaꝝ:rõ q̃ ↄpoĩt eẽ de illis hʒ ncce plurali ter deſignaẽ. nec deſignat᷑ płalitas circa eẽ.ſ̊ circa ſup poſita q dicut᷑ eẽ.iõ cõueniẽter dẽ pr et filiꝰ ſunt ⁊ fũt entes:ſi ens accipiat᷑ ꝑticipiałr. ꝑticipiũ em̃ ſignificat ꝑſonã ſiẽ et verbiũ.et iõ rõne cõſignificatõis ꝑ płaliter dicũt᷑ ꝑticipia de ꝑſoĩs.Itẽ cũ ſignificat᷑ noĩalit᷑.cũ ſi ig ficat᷑ ſubſtatiue.cũ ſignificat᷑ adiectiue: nomẽ eĩntiale pure nullo mõ dicit᷑ in płali pſ̊ ĩ ſingulaꝛi.Vñ nõ dicit᷑ qᷓuis pr̃ ſit deus⁊ filius deꝰ ꝙ ſint dij.ᷣ deus. et h ꝓpt vnitatem eẽntie pure ſignifieatã.pure aũt ſi ſignifica⸗ tam dico:ad dr̃iam qͥrũdã noĩim eeñtialiũ qui pᷣter in⸗ tellectũ eẽntie ſignificãt reſpectũ vel diſtinctõʒ ꝑſona rũ.q̃le eꝛat hoc nomẽ exiſtẽtia.vñ et ↄueniẽter dicebat᷑ tres exiſtẽtie et etiã vna exiſtẽtia.Siłr m qͥſdam taleẽ? hoc nomẽ ꝑſona.vñ qᷓuis nõ vere dicat᷑ vna ꝑſona: tñ ↄueniẽter dicit᷑ tres pſone.vtrũ aũt hoc verũ ſit infra clara bit᷑ ſuo loco.vYᷣteʒ cũ ſignat᷑ adiectiue :xrefert cũ ſignat᷑ abſolute:et cũ ſignat᷑ reſpectiue.cũ em̃ ſignat᷑ re ſpectiueſignat᷑ dina eẽntia et ſignat᷑ reſpectꝰ ꝑſonaꝝ. et ideo rõne cõſignati reſpectus dicũt᷑ płaliter de ꝑſo⸗/ nis. vñ dicit᷑ pater et filius ſunt equales.ſunt ſimilee· ſunt coeterni. Item cũ dicant᷑ adiectiue et abſolute:re fert ſin quoſdam qñ intelligunt᷑ ſine articulo et qñ in⸗ telligũtur cum articulo.vt iuxta vulgare libau li iuſie. QLum ergo intelligunt᷑ cum articulo adiectiua abſolu⸗ ta:dicunt᷑ in ſingulari de ꝑſonis.vt pater et filius ſũt eternus bonus.quaſi ſubſtantiuantur em̃ rõne articu li.Cum vᷣo intelligũtur ſine articulo.eo ꝙ ſignificant inadiacẽtia dicunt᷑ in plurali: ſicut et ſuppoſita plura ſunt quibus innituntur vt dicatur pater et filius ſunt eterni:ſunt boni.Et ſi eis obijciatur pater et filius et ſpũſſanctus ſunt eterni:ergoſũt tres eterni vel plures vel pautioꝛes.ſ̊ nõ plures vel pautõꝛes.ergo ſũt eres eterni:quod eſt cõtra ſym bolũ qð dic.non tres eterni ſed vnus eternus.Ao hoc ipᷣi reſpondent q cũ dicitur tres eterni.ſi iſte terminus tres accipiat᷑ vel teneat᷑ ſb⸗ ſtatiue:et eterni adiectiue:vera eſt ꝓpoſitio.ſi econueꝛ ſo vt eterni accipiat᷑ ſubſtãtiue et tres adiectiue falſa. In hunc modum reſpondent ad pᷣdictã qõem cum queritur.vtrũ nomen entis dicatur pluraliter de ꝑſo⸗ nie.diſtinguẽtes:.quia ſi hoc nomẽ ens accipiat᷑ ꝑtici⸗ pialiter:dicetur pluraliter.Si vᷣo noĩaliter diſtinguen dum.aut accipitur ſubſtãtiue.aut adiectiue.ſi ſubſtan tiue:non dicetur pluraliter ſea ſingulariter.ſi adiecti ue:aut intelliget᷑ cum articulo aut ſine articulo. ſi cuʒ articnlo:dicetur ſingulariter:ſed ſine articulo plurali ter.¶ Sed cõtra hoc obijcit pꝛepoſitiuꝰ. cũ dicit ſym⸗ boluʒ.qualis pater talis filius talis ſpũſſactus.⁊ poſt modum exponendo ſubdit.eternus pr eternꝰfilius et⸗ nus ſpũſſanetus:ↄſtans eſt ꝙ eternꝰ accipit᷑ adiectiue. nec accipit᷑ cũ articulo:ergo cum ſequitur nõ tres eteꝛ ni ſed vnus eternus:nõ erit accipiendũ cum articulo. nulla igitur eſt pꝛedicta diſtinctio de adiectiuis abſo⸗ lutis:cum nõ accipitur ibi cum articulo.¶¶ Item cũ ar ticulus nota ſit diſcretõis et diſlinctõis: cũ adiectiuũ accipitur cum intellectu articuli:ergo accipietur cum intellectu diſtinctõis.cum ergo ex parte eẽntie nila ſit diſtinctio:ſed ex ꝑte ꝑſone ſit acceptum adiectiuũ: ma gis ſtabit ꝓ ꝑſona qꝙᷓ; ꝓ eſſentia.Cum ergo ex ꝑte ꝑſo⸗ ne ſit pluralitas.et ex ꝑte eſſentie ſingularitas:magis tebent dici pluralit cũ accipiũtur cum articulo qᷓ ſin⸗ gulariter.¶ Pꝛopterea dicit᷑ ab alijs ꝙ adiectiua necĩ maſculino nec in femino debent recipi in plurali.ad⸗ iectiua dico abſoluta.Et vbi inuenit᷑ ĩ auctoꝛitate:di⸗ cũt ꝙ nomẽ accipit᷑ ꝓ aduẽ bio.vñ illã auctoꝛitatẽ au. et cõſiłes.illis re bo fruẽdũ eſt q eterne et incõmutabi⸗ les ſunt:exponũt hoc:eternalit᷑ et incõmutabilit᷑ ſũt. Sed cõtra cnm adiectiua ſigniſicent ꝑ modum adia centiũ.ergo numerant᷑ a ſuppoſitis ſubſtatiuoꝝ quibo innitũtur.ſi ergo ſuppoſita ſunt plura:et adiectiuũ de⸗ bet ſignari pluraliter. Cum ergo dicitur.rebus quibꝰ rnendum eſt.ſuppoſitum huiꝰ nomiĩs res ſit multiplex vt pater.filius.et ſpũſſanctus:ergo boc ꝙ dico eterne et incõmutabiles ꝓpꝛie vicetur.¶ Pꝛopterea pᷣpoſiti⸗ uus inter pᷣdictos doctoꝛes tenet viam mediam dicens ꝙ vocabula nunqꝙᷓ ſunt recipiẽda in plurali numero. in maſculo:in femĩno aũt recipimus cuʒ his nomibus ꝑſona et res.ibi potius ponũtur ad driam notandam et cõfuſionem remouendam:q; ad notandam eẽntiam qꝛ cũ dicit᷑ res eterne:ad driam tꝑaliũ dicitur. et etiaʒ qꝛ hoc in ſcriptura inuenimus:illud aũt in maſculino genere et in plurali nunqꝙᷓ; dictũ inuenimus ſ̊ ꝓhi bitũ Et ſi em̃ aligs poſſet ibi eſſe veꝛus ſenſus:tñ nunq ſũt recipiende. a ſimili illiꝰ qð dicit dñs in oſee.iõ voca bis me baalim ſed vocabis me vir meus.licet em̃ baa⸗ lim tantũ valere poſſit quatum vir meus:tamen ꝗpteꝛ ſuppoſitõʒ dici ꝓhibuit.ex his colligitur vt dicit hiero. ex verbis inoꝛdinatis ꝓlatis.hereſis ĩcurrit᷑. ſᷣm G̊ patet ſolutõ ad obiecta. Singularit᷑ tñ hic nota de verbis ⁊ ꝑticipijs opiões.Quidãa em̃ ſũt ꝗ nõ cõcedũt ꝙ verba⁊ ꝑticipia in plurali pᷣdicent dinam ſbam.⁊ G volũt hr̃e ex illa auctoꝛitate.Ego et pr̃ vnũ ſumꝰ.dicit aug.cũ audis vnũ:liberaris ab arrio.cũ audis ſumus liberaris a ſabellio.ergo ſumꝰ ſignat płalitatẽ ꝑſona⸗ rũ.ſᷣ̊ hoc ſuperiꝰ determiauimꝰ dicẽtes ꝙ verba et ꝑti cipia pꝛincipaliter ſignãt dinam eẽntiam:ſecũdario ſi gnant diſtinctõem ꝑſonarũ et ꝓpter cõſignatõeʒ dixit hoc aug. Sed eontra hoc ſic obijcitur. pater aliquo eſt.filius aliquo eſt.pater et filius ſunt:ergo aliquo vł aliquibus ſunt. Sed non aliquibo:ergo aliquo.ſᷣ quo miſi diuina eſſentia:ergo hoc verbum eſt ſignificat di⸗ uinam eſſentiam in plurali numero.quod conccdimꝰ. Membrũ quartum — Onſequẽter queꝛit᷑ de hoc noĩe qui eſt.de quo Exo.iij. Qui eſi miſit me ad vos.et querũt᷑ duo.Pꝛimo an ſit ꝑſonale an el⸗ entiale. Secũdo de oꝛdine iſtius nomis ad alis. Articulus primus Dpꝛimũ ſiec Aug.v.de trini.ſic ab eo qð ſa pere dicit᷑ ſapĩa: ita ab eo qð eſt eſſe dicituꝛ eſſentia. et ꝗs magis eſt ꝙ ille qui dixit fa⸗ mulo ſuo moyſi.Ego ſum qui ſum.hec dices filijs il⸗ rahel.qui ẽ miſit me ad vos.Ex quo relinquit᷑. ꝙ hoc nomẽ ꝗ eſt: ẽ eſſentiale.¶ Item dyo.in li.de di.nomib⸗ ſi nõ de tota aũt diuinitate laudari cum dicit᷑ ego ſum qui ſum:et qui eſt miſit me ad vos.ſed ᷣm vnam ꝑtem circũſcribere conatur qũo audierit qui eſt et qui erat et qui venturus ẽ om̃ipotẽs. ex hoc viget᷑ ꝙ dicit de di uĩtate:⁊ ita ꝙ ſit eẽntale.⸗.JOteʒ iohᷣ.damaſ.pꝛincipa lius eoꝛum que te deo dicunt᷑ nomibo:eſt qui eſt. ſicut ipᷣe loquẽs in oꝛaculo moyli ait:totum in ſeipᷣo cõpᷣhẽ⸗ dens velut qddam pelagus ſubſiãtie infinitũ et deter⸗ minatũ.ex quo maifeſte relinquit᷑ ꝙ ẽ eſſentiale et ſup⸗ ponit eſſentiãẽõ. Cõtra.yſa.lxiij. Ecce ego ad gentes HGlo.filius loquit᷑ qui dixit moyſi.Ego ſum qui ſum. Item obijcit pᷣpoſitiuus.ſi ibi loquit᷑ trinitas: ergo moyſes potuit dicere ille qui eſt pater et filiꝰ et ſpuſſ. miſit me ad vos. Si boc: ꝗ iſte ꝗ eſt pater eſt filiꝰ: qð eſt falſum.quia ſicut dicit aug.in pꝛimo de tꝛini.nõ ſũt tres dij ſed vnus deus.licet pr̃ filiũ genuerit:et iõ filiꝰ nõ ſit qui pater eſt. tñ cõtra hoc obijciet aligs. deus ẽ pater.deus eſt filiꝰ.ergo qui eſt pr̃ eſt filiꝰ mediũ ſumi tur ꝑſonaliter: ergo concluſio debet ſumi ꝑſonalit. me lius g ifert᷑ ꝗ eſt pater ẽ filiẽ. Reſpõſio hoc nomẽ qui eſt:pt᷑ duobo modis cõſiderari.vno mõ Ffm ꝙ ̊ no men qui ẽ:eſt nomẽ infinitũ.et hoc mõ eſt nomẽ eſſenti ale.et ſic m damaſ.ſignat dinĩam eẽntiã velut qᷣdaʒ pelagus ſubſiãtie infinite et indetermĩate. Vel pt᷑ cõſi⸗ verari vt relatiuũ.et hoc duobo modis.ſᷣm ꝓpꝛietateʒ ſermoĩs in qua dictũ ẽ qui eſt miſit me: aut Em appꝛo⸗ pꝛiatõem.ſi reſpiciatur ꝓpꝛietas ſermoĩs.d termiatur ſubſtãtiuũ antecedẽs qd eſt eẽntiale.ñ ibi dicit de⸗ us patrũ vroꝝ miſit me.et ſequit᷑.ſi dixerint qdð ẽ nom̃ eius:dices qui eſt miſit me ad vos.Si vo reſpiciatur appꝛopꝛiatio:tũc hoc nomẽ qui eſt attribuit᷑ filio.ſicut et liberatio hũani generis que ibi figurabat᷑. Pꝛeteꝛea vt eſt relatiuũ habet intellectu ſuo articulũ ſubiũctiui rõne cuiꝰ artat᷑ ad ſupponendũ ꝑſonã.⁊ nõ quãlibet:Rᷣ ꝑſonam filij.articulus em̃ diſcretõʒ ſiue noticiã im poꝛ lat que appꝛopꝛiat᷑ filio.q¶¶ Ad illð qð obijcit p̃poſitiuꝰ . patet reſpõſio ꝓcedit em ab hoc noĩe qui ſumpto ĩfini te:ad ſumptũ relatiue.q⸗. Ad illud vo qð obijciebat vl⸗ timo.deus ẽ pr deus ẽ filius.ergo qui ẽ pr̃ eſt filius. dicẽdũ ꝙ nõ ſequit᷑.ſed eebet inferri.ergo qð eſt pater et rõ ẽ.qꝛ qui dicit ſham ꝑſonalit:et pᷣterea ydemptita tẽ cũ dꝛ. Qui ẽ pr ẽ filiꝰ.qm̃ rõe articuli cõſt ignatio ge⸗ neris maſculini: trabit in ꝑſonalẽ ydemptitatẽ. Cũ ðᷣ o dicit deꝰ ẽ pr̃ deꝰ ẽ filiꝰ qᷓuis ̊ nomẽ deꝰ vtrobiq; ꝑ⸗ ſonalit᷑ ſupponat:tñ vtrobiq; ſignat᷑ vna eadeʒ eẽntia nõ pſona. et iõ neutrũ debet inferri ſcʒ qð eſt pr ẽ filiꝰ q¶ qð dicit ydemptatẽ eẽntie. Articulns ſecundus Onſequẽter q̃rit᷑ de oꝛdie hiiꝰ noĩs qui:adð alia nomia. ad qð dicit damaſ.q; pꝛimuz et pꝛĩcipale noĩm diuĩoꝝ eſt qui eſt. Iteʒ hoc idem oſtendit᷑ rõe.nã ens ẽ pꝛimũ ĩtelligibile⸗ imagia bile intellectu. Sed qð pꝛimoẽ intelligibile: ẽ pꝛio no miabile. ens at et ꝗẽ noiant ipᷣm eẽ abſoluch qᷓuis dif⸗ ferẽter. ã ens noĩat cõiter:qui ẽ vᷣo noĩat vt appꝛopꝛi abile enti qð eſt deus.cũ rõne infinitatis ſbe deſ⸗ ignate hoc noĩe qui:cũ rõe actualitatis ſiue eternitatis vkim⸗ mutabilitatis deſignate ꝑ adiunctũ eſt. qð ſignat eſſen tiam vt actũ ⁊ pᷣſenter velut in nũc ſiue pᷣſenti ĩmutabi li.ergo pꝛimũ int᷑ omia erit qui eſt.¶ Cõtra. dyo.d di uinis noibo.pꝛimũ nomẽ conſtituit bonũ.vñ pꝛius de⸗ clarat nomẽ boni qᷓ entis. Ao boc ſuerũt qui dire⸗ rut ꝙ in via qua cõſiderat᷑ deus ſicut efficiens: pꝛimũ eius nomẽ eſt ens.qꝛ intẽtio efficiẽtis eſt ad hoc vt res ſit. Si vᷣo cõſideret᷑ vt finie:bonũ aũt eſt rõ finis. bm hanc cõſiderationem pꝛimũ eius nomẽ eſi bonũ 4Sʒ obijcit᷑ cũ ſicut dicit boetiꝰ in li.de cõſolatõe om̃ia ap⸗ petũt eſſe.ſed quod appetit᷑ eſt in rõne finis:ergo ens ẽ in rõne finis.Ad quod poſſet dici.ꝙ ens ſi moueat ap petitũ:nõ mouet niſi inq;tũ inducit rõem boni.ſed ex H nõ ſeuik ens ᷣm ſe noĩet in rõe finis.¶¶ Sed tñ ad⸗ buc obijcit᷑. ꝙ ens ⁊ qui eſt ſignificant in om̃imoda ab ſolutõne. ergo ſignificat p̃ᷣter intentõem cãlitatis effici entis vel finalis.Qð cõcedendũ eſt.et dicẽdũ ꝙ qui eſt ſimpliciter eſt pꝛimũ nomẽ.quo ad nos vᷣo pꝛimũ nom̃ eſt bonũ.diuinũ em̃ eſſe poteſt cõſiderari bim ſe vt a bſo lute:et ſic ↄſideratur.vt infinitũ pelagus ſiue abyſſus dine eẽntialitatis. Et boc mõ ꝓpꝛie ſi ignificat᷑ noĩe qui eſt. Nota tñ ſicut ſupꝛa tactũ elſi ꝙ qui eſt: vno mõ ap⸗ pꝛopꝛiatur filio:alio mõ ſignificat eẽntiam que ꝗdem eſt in tribo ꝑſonis nã ſi reſpiciatur ſubſlãtia ifinita cũ qlitate generali que deſignat᷑ h̊ noĩe qui: ꝓpꝛie h̊ nomẽ qui eſt noĩat eẽntiã vt dictũ ẽ.ſi vᷣo reſ piciat᷑ vis articu liqᷓ p ſubintelligi hoc noĩe g et ẽ nota diſtinct õis: ap⸗ pꝛopꝛiat᷑ ꝑſone filij. Item pt᷑ cõſiderari dinũ eſſe vt cã et ſm hoc cõſideꝛat᷑ in rõne boni.bonũ em̃ dicit vditõʒz emciẽtis.vñ dic aug. q; bonus ẽ:ſumꝰ. Item bonũ di cit cõditõem finis.vñn boetiꝰdic in li.de ↄſolatõe.ꝙ oĩa bonũ exoptãt.qð declaratũ eſt ſup qõne ð boĩtate. Ho nũ ergo dicit rõem ᷣm quã eſt alpha et o hoc ẽ pꝛincipi um et finis.bonitas em̃ dei q̃i mouit eũ vt faceret cre⸗ aturas et ad hoc vt eẽnt ꝑticipes ſue boĩtatis. ꝛima cõſideratio eſt pꝛioꝛ ſimpliciter. Secunda vo eſſ pꝛioꝛ quo ad nos. damaſ. ergo intendit ꝙ eſt pꝛius ſimpli⸗ citer.dyo.ꝙ eſt pꝛius quo adð nos. In hunc ergo mo⸗ du queritur de dĩno cẽ ſᷣm ꝗ ſignificat᷑ abſolute nomi⸗ naliter. Membrum quintum DOnſeqnter q̃rit᷑ de ſignificatõne ꝓnoĩa⸗ li qua deſignat᷑ diuinũ eẽ abſolute. Que rũtur ergo duo. Pꝛimo vtrũ dina eẽn tia babeat ſignificari ꝑ ꝓnomẽ. Scðo vtrũ .ꝓnoĩa maſculini vel femĩ generis. Articulus pꝛimus Opꝛimũ ſic.Cum dicit᷑.ego ſum ꝗ ſum. cõ ſtans eſt ꝙ hoc ꝓnomẽ ego:nõ ſignificabat moyſi aliquã ꝑſonã ſed dĩnam eẽntiam de ſe ad ipᷣm loquẽtem. ꝑ ꝓnomẽ ego ſignificabat᷑ ⁊ ſup ponabat᷑ diĩna eẽntia. Itẽ yſa.n ↄgnouerũt me.Glo. me verũ deũ ducti ꝓpꝛijs rõnibo.et loꝗt᷑ de geẽtibo ꝗ nõ attẽdebãt niſi eẽntia.ergo H ꝓnomẽ me ſigmificat⸗ ſup ponit eẽntiã.¶ Itẽ ꝓnoĩa pꝛime ꝑſone ſigmificãt ſbaʒ de ſe loquẽtẽ.ſecũde ꝑſone ſbam ad quã fit ſermo.pꝛo⸗ uomẽ tercie ꝑſone ſbam ð q̃ fit Smo.Sʒ dina eẽntia pt d ſe loq ⁊ ad ipᷣeʒ:⁊ de ipᷣa pr᷑ fieri ſᷣmo.j pt᷑ ſigficari ꝑ ꝓnoĩa pᷣme et ſcde ⁊ tercie ꝑſone. Itẽ ĩ li. de reguł fidei.om̃e nomen datũ a foꝛma dictũ ðᷣ foꝛma:cadit a foꝛma.qð expoit᷑ ibi.Cũ oẽ nomẽ ſᷣm pꝛimã ĩſtitutõem datũ ſit apꝛopꝛietate ſiue a foꝛma. vnde boetiꝰ reb ex materia ⁊ foꝛma ↄſtãtibo ſolꝰ hũanꝰ aimꝰ extitit: qui ꝓut voluit noĩa rebo impſſit.ad ſigficãdũ dĩnã foꝛmã Enſlatũ cadit a foꝛma ex q̃ eſt datũ? ita quodammodo fit in foꝛme.et pꝛonominatur ipᷣm nomen cum ſt ignat diuinam vſyam.meram em̃ ſignat ſbam.Ex boc vide⸗ gi guic palinünof nſeytabe be abyſe ar note qui mno möa⸗ nqueqden igifintacd Wiebnani Aigaten kini inueſe i ndicttd lenen⸗ ſalniegoi Obeinre b eiping Ntfnanmen tntugunn audne kniuſrn negtord⸗ booloeeſon tun Ntöne pni⸗ bſolote⸗Oe dinacinne Sconi, 6 ngſun. ignikcaht eihtitn ubui,i ne ivgno fuunſpp fſiͤtſoz mmoſoo, intaß iſiffian⸗ deſegn aronditt ſtintöen öͤnrc tittra näſemi Immo ſyn ns Nueſtio tur ꝙ diuina eſſentia ꝓpꝛiusdeſignetur ꝓnomiĩaliter ꝙᷓ nominaliter. ¶ Contra. ꝗpꝛiũ eſt ꝓnominis ꝓ pro⸗ pꝛio nomine poni ⁊ certas ſignificaꝛe ꝑſonas ergo /ꝓ⸗ nomẽ ſꝑ habet accipi ꝓ ꝑſona:nõ pꝛo eſſentia.̊ diui⸗ na eſſentia nõ ſigmficat᷑. nec ſupponit᷑ ꝑ ꝓnomẽ. ¶ Itẽ ſicut dicit᷑ in li.de regulis fidei.om̃e ꝓnomẽ demõſtra tiuũ cadit a ſua demonſtratõe in diuinis.Sed ꝓnomẽ cũ cadit a demonſtratõe ⁊ relatione caſſũ eſt ⁊ vanum ergo ome ꝓnomẽ demonſtratiuũ caſſũ erit ſignifican⸗ do diuinã eẽntiaʒ. Itẽ ad hoc eſt rõ.qꝛ deus nec ſen⸗ ſu nec intellectu demonſtrabilis eſt. qꝛ nec intellectu nec ſenſu capi pt.om̃is aũt demõſtratõ fit ad ſenſũ vel ad intellectuʒ. ¶ Reſponſio. dicunt ꝙ ꝓnoĩa in maſcu lino ⁊ in femĩno genere ſubſtantis nõ poſſũt ſuppone⸗ re eẽntiã.in neutro vᷣe genere ſignificant ⁊ ſupponunt eẽnti.Qotandũ tñ ſicut dicit᷑ in li.de regulis ſidei.q; cuʒ ſint pꝛonomina demõſtratiua 2 relatiua 2 poſſeſſi⸗ ua.pꝛonoĩa demõſtratina magis ĩpꝛopꝛie ↄueniũt ðo ꝙᷓ relatiua. Et ratio eſt quia ꝙᷓuis introducat᷑ diuina eẽntia loquẽs de ſe:nõ ha bet ibi ꝓꝛiũ locũ demonſſꝛa tio que fit ad oculũ.qꝛ ipᷣa nõ eſt ſenſibilis:nec ha bet locũ ibi demonſtꝛatio ad veri noĩs intellectũ. Et rõẽ qꝛ intellectꝰveꝛi noĩs ſuꝛgit ex foꝛme ꝑceptõe:qua res intelligit᷑ eſſe ꝗd vel qualis vel quãta.Cum ergoĩ deo nulla foꝛma ſit qua intelligamus dæ eo quid ſit vel q̃⸗ lis ꝓpꝛie nõ erit demonſtrabilis apud intellectũ.ſᷣ̊ ma gis ꝑ remotionẽ intelligimus quid nõ eſt. EIñ nota ꝙ; cũ introducit᷑ de loquẽs de ſe.vt Exo.iij.Ego ſũ ꝗ ſuʒ dupkr intelligi᷑ ꝓſopopeya. Vñ vna que dicit᷑ antꝛo poſoatas.i.humana paſſio.Alia que dicit᷑ ideotheos i.diuina ꝓpꝛietas.In hoc em̃ antropoſpatas ẽ.qꝛ v⸗ ba creature.i.angeli ꝗ loquebat᷑ in ꝑſona dei:quaſi re citãdo que legeꝛat in mente diuina attribuunt᷑ creato ri. In boc pᷣo attendit᷑ ideotheos ꝙ creatuꝛe attribuit qð creatoꝛis eſt.qꝛ verba que ab angelo ꝓferunt᷑.ð ſo lo deo vera eẽ intelligunt᷑. Hinc ptʒ ꝙ ꝓnomĩa demon ſtrat iua impropꝛie dicunt᷑ ĩ diuinis.¶ Ad illud ergo qð pᷣmo obijcit᷑ dicẽdũ ꝙ hoc pꝛonomen ego poteſt di cere ſubſtantiã de ſe loquentẽ: ⁊ hoc mõ poteſt ſtaꝛe ꝓ diuina eẽntia.qꝛ cum quelibet ꝑſona de ſe loquat᷑ ꝗc⸗ quid aũt ↄuenit tribo ꝑlonis eſt eẽntiale iõ ſtabit ꝓ q̃li⸗ bet ꝑſona eẽntialit.Itẽ poteſt dicere ſub ſtãtiã de ſe lo quentẽ cũ diſcretõe ⁊ hoc mõ accipit᷑ ꝑſonatłr.⸗ aliqũ ꝓ ꝑſona pꝛis.vt yſa.penł. Nũquid ego ꝗ alios paꝛe⸗ re facio ipe ſterilis ero.aliqñ/ p ꝑſõa filij.yſa.lxiij. Ec⸗ ce ego ad gentes. Glo.filius loquit᷑. aliqñ pꝛo perſo⸗ na ſpũſſ.vt malach.iij. Ecce ego mitto angelum meuz dicit ſpũſſ.de iohanne. ¶ Ad illud vo qð obijcit᷑ ſcdðo ꝙ nõ cognouerunt me.dicendum ꝙ me ſupponit diui nam eẽntiam.ſed poteſt accipi ſubſtantiue vel adiecti ue. Si ſubſtantiue: accipit᷑ ĩ neutro genere.ſi adiecti⸗ ne in maſculino genere.et ſuppleri debet ſuꝑple hoc no men deuo ſicut ſupplet glo.me deum verum. 4 Ad ter⸗ cium iam patet reſponſio ꝙ diuina eſſentia poteſt de ſe loqui.⁊X ad ipᷣam poteſt fieri ſermo ſᷣm illam impꝛo⸗ pꝛietatem que ſupꝛa dicta eſt:tamen abſq; nota diſcꝛe tionis ſiue diſtinctionis quaʒ inſinuat pꝛonominalis ðſignatõ ĩ maſculino ⁊ feminino geneꝛeꝛe.¶¶ Ad qua? tum dicendum.ꝙ pꝛonomina pꝛopꝛie ſignificant ſub⸗ ſtantiam que eſt ypoſtaſis.non que eſt vſia.et dicitur ſubſtantia ypoſtaſis ſubſtantia diſcreta ſiue ſingula ris . ſicut vſia ſubſtantia communis. Jdeo pꝛo⸗ pꝛie deſignatio pꝛonominalis ᷣm pꝛimam intentionẽ pertinet ad perſonam non ad eſſentiam. ergo di⸗ citur ipᷣm nomen pꝛonoiaꝛi cũ ſignat᷑ dinina eſſentia: nõ intelligit᷑ ſignet᷑ pꝛopꝛius per pꝛonomina q̃ ꝑ no mina:ſed quia in diuinis nominibus dicitur intelligi ſubſtantia mera et ſimplex abſtractis accidentalibus pꝛopꝛietatibus ⁊ foꝛmis.¶ Ad ea vo qui ex parte op⸗ poſita obijciuntur. dicendum ꝙ rationes decurꝛunti⸗ quantum pꝛonominalis deſignatio accipituꝛ pꝛopꝛie — — „ D Anic ſn Bresn Ylix. in diuinis aũt nõ eſt acceptio ꝓpꝛia ſicut dictũ eſt. Et ad illud qð obijcitur de demõſtiratõne.dicendũ ꝙ; pꝛo pꝛie in diuinis nõ eſt accipienda demonſtratio nec ad ſenſum nec ad intellectũ.ſed ſicut dicit᷑ in li.de regulis ſidei dicatur ꝙ demõſtratio fit ad fidem. S. j. Jurxta hoc que ritur de ꝓnoĩbo poſſeſſiuis vtrũ poſſunt accipi ad ſi⸗ gnationẽ diuie eẽntie.Ad qð ſic yſa.j.Solẽnitates ve ſtras odiuit aĩa mea.et ↄſias ẽ ꝙ aĩa mea nõ dicit alið ibi niſi eẽntiã dininaʒ. ergo nomen poſſeſſiuũ deſignat diuinã eẽntiã. Idem in alijs locis pluribo faciamꝰ ho mĩem ad imagiem et ſimilitudiem nr̃am Geñ.j.¶ Cõ tra poſſeſſiuũ notat dr̃iam poſſidentis ad poſſeſſũ ſᷣm eẽntiã.ᷣ in diuinis nullo eſt acciꝑe dr̃ias ᷣm eẽntiam ergo nullo mõ eſt acciꝑe poſſeſſiuũ. Reſpõſio vᷣm ꝙ dicitur in li.de regulis fidei.ꝓnoĩa poſſeſſiua ꝑ maxi⸗ mã impꝛo pꝛietatẽ dicũt᷑ in diuinis:tn ſᷣm gradus im⸗ pꝛopꝛietatis.maxie eĩ impꝛopꝛie dicũt᷑ de eẽntia reſpe⸗ ctu ſui vt.j.yſa.Solẽnitates vr̃as odiuit aĩa mea.im⸗ pꝛopꝛijſſime ponit᷑ mea.nulla em̃ eſt dr̃ia int aĩam vei 2 deum. aĩma em̃ dei eſt ip̃a volũtas que ẽ ip̃e deꝰ. ¶Mi nus ðᷣo impꝛopꝛie dicũt᷑.cum dicunt᷑ te ꝑſona reſpectu pſone.int᷑ quas nõ eſt dr̃ia ſubſtãtialitatis qᷓuis pſo⸗ nalitatis.vt cũ dicitur Math.iij.hic ẽ filiꝰ meꝰdilectꝰ et ꝙ dico meus:inſinuat diuĩe generatõnis ꝓpꝛietatẽ. AMime ðᷣo impꝛopꝛie dicũt᷑ cum dicit᷑ de eẽntia ſine ꝑ⸗ ſona reſpectu creature.qð cõtingit duobo modis. ali⸗/ qũ vt notetur auctoꝛitas gubernatõis vel creationis. vt in Ao.oĩa mea tua ſũt.mea ẽ teꝛra ⁊c.Aliqñ vt no⸗ tet᷑ gẽa recreatõis vt ĩ lu.xj.filij mei mecũ ſũt ĩ cubili. Aꝛticulłꝰ ſecundus Onſeq̃nt᷑ q̃rit᷑ vtrũ diuĩa eñtia poſſit ſigna⸗ ri ꝑꝓnoĩa maſculini generis kemi ſubſtãti uata et ꝓbat᷑ ꝙ nõ.qꝛ ſi poſſet:hec eẽt vera. ille qui ẽ prẽ filiꝰqð eẽt hereticũ dicẽ. Sed ꝙ poſſit vi⸗ det᷑.qꝛ ſuper illud p̃s.ↄplaceat tibi dñe.Glo.tibi vni co. ſed iſte terminꝰ vni deo ſupponit ꝓ eẽntia:ꝗᷓ h̊ ꝓ⸗ nomen tibi ſuppoĩt ꝓ eſſentia¶¶ Item ſuꝑ idem glo.tibi trĩtati.̊ h ꝓnomẽ tibi ſuppoĩt ꝓ trinitate⁊ ita iſte due glo.vdicũt IOtẽ.iij.exo.Qui ẽ miſit me ad vos.vbi di cit Hieꝛ. merito dñs qui vere ẽ nomẽ eſ ſentie tenmit. et ita iſte teꝛminꝰꝗẽ ſuppoĩt ꝓ eẽntia.¶¶ Itẽ exo.iiij. Ego ſum qui ſuʒ.aut ſuppoĩt᷑ eſſentia aut ꝑſona.qꝛ q̃ rõne vna: eadẽ rõe alia.ᷓ eẽntia.¶ Iteʒ Aldoy.ꝑ hãc voceʒ Ego ſum ꝗ ſũ nõ intelligebat aliquã ꝑſonam:ꝗqᷓ ſolum intelligat eẽntiã. ̊ H ꝓnomẽ ego ſupponit ibi ꝓ eſſetia Item vere dicitur deꝰẽ ille 2 ille eſi cnitas.⁊ ↄſtat q; B rlatiuũ iſte ſuppoĩt ꝓ eſſentia. eadẽ rõe h̊ ꝓnomẽ iſte ſuppoĩt ꝓ eẽntia:. Itẽ ſit ſalꝰilli decꝰ atqʒ vᷣtꝰꝗ ſup celi rſidet cacumẽ totiꝰmði machĩaʒ gubᷣnãs trinꝰ⸗ vnꝰ.ñ p᷑ dici ꝙ ̊ ꝓnomẽ illi:2 h ꝓnom̃ ꝗ:ſuppoit p ꝑſona.qꝛ nilla ꝑſona ẽ fna ⁊ vna.nec põt dici qð ſuppõat ꝓ tba ꝑſoĩs ſił:q; Fᷣm h̊ hec eẽt vera aligꝗs ẽ ritas.g rliꝗt ꝙ ſuppoĩt ſolũ ꝓ eẽntia.¶ Itẽ ꝓnomẽ maſclini genẽis ⁊. p nomẽ neutri ñ differ̃t niſi ĩ ↄſigficatõe ſexꝰ.ſᷣ ĩ ðinis ñ ẽ ſexꝰꝗᷣ i dinis eꝗpollẽt. Sʒ ꝓnomẽ neut᷑ genẽis pt᷑ ſup ponẽ ꝓ eẽntia:ꝗ̊ ⁊ ꝓnomẽ maſclini. Rñndẽð q; ꝓyt di ſtictõʒ quã ĩꝑtãt ꝓnoĩa ĩ maſclino 2 femiĩo ſbᷣſiãtiuato ñ bñt ðſigꝛe eẽntiã ł ſuponẽ ſᷣ ſolũ ĩ neutꝛo.⸗ Ad pᷣmũ dicũt.ꝙ h ꝓnom̃ tibi tenet᷑ ꝓ f᷑nitate ⁊ tenet᷑ adiectĩe vñ ſpᷣintelligr tnitati.ad t᷑nitatẽ eĩ fit ſᷣmo qð notaĩt ꝑ p̃ᷣpõem hꝰ vᷣbi ↄplaceat q̃ exigit płalitatẽ.⁊ ſᷣm H̊ nuſꝙᷓ ꝓꝛie dẽ tibi vni deo.qꝛ bec dictõ vni ñ hʒ ibi niſi vita iẽ foꝛme:cũ ibi ſit płalitas ſuppeĩtoꝝ. Ad ſcðᷣm ddᷣm ꝙ iſte tmiꝰ ꝗẽ:ſuppoĩt ꝓ ꝑſona.nec alit᷑ dꝛ nom̃ eẽntie niſi ꝓpt h̊ ᷣbũ ẽ.qdð eẽntiã ſigſicat.ſᷣ eã ñ ſigficat vt in eſſentia ſed in ꝑſona.Siłr cũ dẽ ego ſum qui ſum h̊ ꝓ⸗ nomẽ ego ſuppoĩt ꝓ ꝑſona ſcʒ ꝓ filio dei.ſiẽ dĩe glo.ſuꝑ illud yſa.Ecce ego ad gentes. gloſa.filius loquit᷑.qui dixit moyſi ego ſum qui ſum. magis aũt ſupponit pꝛo filio dei ꝙᷓ ꝓ alia ꝑſona:qꝛ ibi agitur te liberatõne bu mani generis que facta eſt auctoꝛitate et miſierio filij cei. ⁊ moyſes magis intellexit de filio dei ꝙᷓ de alia ꝑ⸗ ſona.q; ibi dictum eſt et deſcendi liberare eos. ſicut in daniele. vbi dicit᷑ filius hoĩs veniebat ⁊? vſq; ad anti⸗ quum dieꝝ ꝑuenit.intelligit ꝙ antiquꝰ dierum eſt pa ter ꝑ hoc ꝗꝙ dicit᷑ dedit ei ptatem honoꝛem 7c. 4 Ad teꝛ cio obiectũ dicendum.ꝙ nõ eſt ſimilis de relatio pꝛono minis et demonſtratio.qꝛ relatiuũ trahit ſuam ſuppo⸗ ſitionem a ſuo antecedente. VUnde ſi antecedens ꝓ eẽn tia.et relatiuũ ꝓ eſſentia. Sed pꝛonomen demonſtra⸗ tiuum ſubſtantiuatum impoꝛtat diſtictionẽ ⁊ rationa bilitatem.nõ em̃ ſubſtãtiuatur vt dicũt grãmatici niſi ad rationabilia et ꝓpter diſtinctõem quã impoꝛtat nõ poteſt ſupponere ꝓ eſſentia.¶¶ Ad quartum dicendum ꝙ cum dicitur ſit ſalus illi ⁊c. hoc ꝓnomen illi: tenet᷑ adiectie et ſubintelligit hoc nomẽ deo.et ſic fit ſuppoſi tio ꝓ eẽntia. Hene em̃ dicit ego deus:tu deus.ego de⸗ us:ille deus.4¶. Ad vltimo obiectuʒ dicimus neutꝝ genus nõ differt tm̃ a maſculino in ſexu ſᷣ in cõſignifi⸗ catõe rõnalitatis et diſtinctõis que impoꝛtat᷑ ꝑ maſcu linũ non ꝑ neutrũ. In ſignificatõe aũt diſtinctois ⁊ rõ nalitatis cõſiſtit ꝑſonalitas:et ꝓpter hoc cũ dicit᷑ iſte ẽ ſupponit᷑ tm̃ ꝑſona.l Sed obijcitur.ↄſtat ꝙ diuĩa eẽn⸗ tia ẽ rõn alis ⁊ diſtiguibilis re et ĩtellectu.eiꝰ em̃ diſcre tio ꝓhibet illam p̃dicari d plłibo eſſentijs. eſt diſtin⸗ cta ab alia eẽntia.ergo nec diſtinctio nec ronabilitas nec illa ſumpta inſimul impediũt ꝗn poſſit diuĩa eſſen tia demõſtrari ꝑ hoc ꝓnomẽ iſte.¶¶ Ad hoc pt᷑ dici.q diuina eſſentia diſcreta eſt vt foꝛma.ſed nõ vt ypoſtaſ. ſed hoc ꝓnomẽ iſte impoꝛtat diſtinctõem ſubſtãtie: et ꝓpter hoc nõ poteſt demõſirare eſſentiã diuĩaʒ.vel pla nius poteſt dici.ꝙ hoc ꝓnomen iſte duplicẽ diſtinctõʒ exigit.ſcʒ diſtinctõʒ ſingularitatis: et diſtinctõʒ incõi cabilitatis.pꝛimã nõ hʒ diuina eſſentia ̊ ſcõoam. Eſt em̃ coĩcabilis a tribus ꝑſonis:et ꝓgter hoc non poteſt demonſtrari ꝑ hoc ꝓnomen iſte. QNueſtio.l.de nomĩie oꝑa tionis vicʒ hoc nomine deus. Naquiſito de no/ mibus ſignãtibo ipᷣm eẽ abſolute.ſeq̃n tes oꝛdiem ioh.dam aſ.inꝗꝛẽdũ ẽ ðᷣ no mĩe oꝑatõis qð ẽ ̊ nomẽ deꝰ.⁊ in hbũc modũu.Pꝛio de eiꝰ ſignificatõe.Secũ do de eins oſignificatõe. Lercõ de eiꝰ ſupoſitõne. Mlembꝛum primum Al/lantũ ad pᷣmũ notãdũ ſ̃m ſctos ꝙ boc nomẽ deꝰ accipit᷑ triplicit᷑.NQat᷑alit᷑ cuʒ accipit᷑ ꝓ eẽ nataliter deo.vt in pꝛicipio S creauit deꝰ celũ et terrã. Adoptiue cũ ac cipit᷑ ꝓ ſcis eo ꝙ ſunt ĩ ꝑticipatõe dĩnitatis.et h̊ vel in ꝑticipatõe potẽtie t᷑ qð dꝛ Moy.cõſtitui te deũ pha⸗ raonis.Exo.vij.⁊.xxiij.dijs non detrabes.vel in ꝑtici⸗ patõe ſapie vt in põ.ego dixi dij eſtis.qð exponit dñs Jo.x.vel in ꝑticipatõe boĩtatis.vñ deus deoꝝ dñs lo⸗ cutus eſt.iQũcupatie vt cũ hoc nomẽ attribuit᷑ his ꝗ ñ ſut dij ꝑticipatõe dinitatis vt ydolis vł demonijs.ĩ psẽ. oẽs dij gẽtiũ demoĩa. Querũt᷑ igit᷑ duo.pᷣmo vtrũ h̊ nomẽ deus dicat᷑ equoce vel vniuoce ⁊ accipit᷑ natalit adoptiue nũcupatiue.Scðo vtrũ h̊ nomẽ deꝰᷣm ꝙ ac cipit᷑ nataliter ſit nomen oꝑatõnis. Articulus pꝛimus O pꝛimũ obijcit᷑ ſic.ↄſlãs ẽ deitas foꝛma eſt dei:nullo mõ ↄnicabilis creat᷑e.i Qomẽ &̊ ſignificãs hñtẽ dĩnitatẽ ſᷣm hãc rõem erit incoĩcabile create.ſi ꝙ̊h̊ nomẽ deus ẽ tale.vl ſignificãs rem hñtẽ dĩnitatẽ.̊ ẽ incoĩcabile create.Si qͥ dicat᷑ de ereat᷑a dicet᷑ equoce.i Itẽ cũ deꝰ accipit᷑ natalit.ſigni ſicat increatã ſubſtãtiã inquãtũ hmõi.cũ accipit᷑ ado⸗ ptiue:ſignificat creatã ſubſtãtiã ꝑticipẽ dĩnitatis.cuʒ dicit᷑ nücupatiue:ſignificat ydolũ qð ẽ ↄfictõ falſe opi nionis. ſᷣ de his nõ accipit᷑ oĩno rõ vna.iĩmo penitꝰ di⸗ uerſa: equoce. Cõtra bonũ cũ accipit᷑ eentialit de deo ⁊ cũ accipit᷑ ꝑ ꝑticipatõʒ de creata nõ dicet᷑ equo⸗ ce ſᷣ ſᷣm analogia.̊ h̊ nomẽ deꝰ cũ accipiat᷑ nataliter ⁊ cũ accipiet᷑ ꝑ ꝑticipatõʒ:nõ dicet᷑ equoce.i Itẽ G̊ nomẽ btitudo dicit᷑ ᷣm veritatẽ de eterna głia.ſᷣm erroꝛẽ hoc nomẽ attributũ ẽ delctabilibo q̃ ſũt ĩ voluptate ab epy curis:vel opulẽtie q ẽ ĩ diuitijs et hmõi.nec tũ nomen btitudĩs equocatũ ẽ cũ acceptũ ẽ ꝓ btitudĩe vera et cũ acceptũ ẽ ꝓ btitudie nücupatia. ̊ ſimilit᷑ hoc nom̃ deꝰ nõ accipit᷑ equoce cũ accipit᷑ ꝓ deo vero:et cũ accipie⸗ tur nũcupatie ꝓ ydolo. Itẽ. Rõ vniꝰ intẽtõis btitu⸗ dinis q̃ eſt ſtatus oim bonoꝝ ↄgregatõe ꝑfectꝰ.cũ acci pit᷑ vere ꝓ eterna głia.et cũ accipit᷑ nũcupatiue ꝓ vo⸗ luptate.facit ꝙ nomẽ btitudis nõ dicit᷑ equoce de głia et voluptate.ergo ſimilit᷑ rõ intentõis vna huiꝰ nomiĩs teus que ẽ res om̃ipotẽs.que accipit᷑ a fideli cũ ↄfitet᷑ deũ verũ:et ab ydolatra cũ cõfitet᷑ deũ ydolũ. vterq; ei accipit rem oĩpotentẽ ſiue ſidelis de deo vero ſiue ydo latra de ydolo.ergo hec intentio vna ſcʒ res om̃ potẽs faciet.ꝙ nõ dicet᷑ equiuoce hoc nomẽ deus.et cũ accipi tur naturalit᷑ et cũ accipit᷑ nũcupatiue. Itẽ idẽ ẽ om⸗ nino res om̃ipotẽs qð deus.łᷣ gentił credit ydolũ eſſe rem om̃ipotentẽ:q̊ credit ydolũ eẽ deũ verũ.⸗ IYtẽ infi delis dicit ydoluʒ ẽ deus.fidelis negat ydolũ eẽ deum ↄtradicũt ſic dicẽdo ydolatra et fidelis.ita ꝙ vnꝰ affir mat alius negat.ſᷣ̊ nõ eſſet cõtradictõ vera niſi h̊ nomẽ deus vtrobiq; acciperet᷑ in eadẽ ſignificatõe.nõ em̃ eſſ cõtradictõ niſi acciꝑet᷑ in eadẽ ſignificatõe.ĩ eadẽ &̊ ſig ficatõe affirmat ifidelis ĩ q̃ negat fidel.ſᷣ ille accipitꝓ deo vero.ſcʒ fideł: ⁊ ĩfidet affiꝛmat ydolũ eẽ veꝛũ deũ nõ ᷓ equoce. Itẽ cũ dĩc ydolatra ydolũ ẽ deꝰ.aut dic veru:aut falſũ.ſi dĩc verũ:q̊ ñ errat a deo ydolũ eẽ deñ ſi falſũ:h̊ ſi boc nomẽ deꝰ accipit᷑ nũcupatiue nõ ẽ falſũ ydolũ ẽ deꝰ. in eadẽ ſignificatõe accipit ab ydolatra et fideli.ꝙ̊ nõ equoce.¶ Itẽ qᷓrit᷑ vtrũ pᷣdicta diuiſio qᷓ ſumit᷑ de pꝛia ad coꝝ.viij.¶ Aa et ſi ſũt ꝗ dicãt᷑ dij młti ſiue ĩ celo ſiue ĩ tra.et ſiqdẽ dij młti:nob at᷑ vnꝰ ẽ deus. ibi gl.deus dicit᷑ tribo modis ſubſtãtĩe deꝰ t᷑nitas.ado ptiue ſcti.q ꝑ graz adoptõis dij ſũt. nũcupatĩe demõeſ 7 ydola ꝗ noĩatenꝰ tm̃ dij ſũt:nõ nat᷑a vł ꝑticipatõne. Querit᷑ ꝭ̊ vtrũ hec diuiſio ſit vocis in ſignatões ad qð diſputatũ. Itẽ qrit᷑ circa ſingłas acceptões ſᷣm ꝙ B deꝰ accipit᷑ natalit vł ſbſtãtie vtrũ ſit cõe vł ꝓpꝛi.Et cũ h̊ nomẽ dæꝰ nõ ſit młtiplicabile.ĩmo ſic dẽ deut.vj. Audi iſrl mandata vite.deus tuꝰ deꝰvnus ẽ.erit h no⸗ mẽ deus nomẽ ꝓpꝛiũ.i Cõtra iohᷣ.damaſ.deus cõe na ture ſigficat ⁊ ĩ vnãquãq; ꝑſonã.i.ypoſtaſim oꝛdiatur quẽadmodũ hõ.¶ Itẽ qrit᷑ de hͥ noĩe deus ſᷣm ꝙ ſumit adoptiue.vtrũ angeli vocãdi ſũt dij ſiẽ hoĩes ſcti. Ad qð eſt illð qð dicit᷑.j.coꝝ.viij.ſuꝑ illud.nobis vnꝰẽ de⸗ vbi mouet᷑ hec q̃ſtio et determiĩat᷑ ſic.ſi nuſqᷓ in diuinis⸗ eloquijs reꝑit᷑ ꝙ angłi dicãt᷑ dij.ea mihi potiſſimuʒ cã occurrit:ne ab om̃ibo putarent᷑ colẽdi.ne hoĩes ad hoe inclinarẽt᷑ vt ſeruiciũ religioĩs q̃ grece latria dicit᷑ an glis exhiberẽt. ꝗᷓ di deꝰ deoꝝ:⁊ rex magnꝰ ſuꝑ oẽs cos.ñ niſi de ſet̃is accipit᷑. Cũ ̊ nihil de dinis phas ſit dicere pᷣter id qdð inuenimꝰ ĩ eloquijs diĩnis expᷣſſũ: ergo angeli nõ debẽt dici dij. ¶ Cõtꝛa angeli magis ſũt in pticipatõe dinitatis ꝙᷓ hoĩes.Iñ omibo ſctis ma / ximũ pᷣmiũ ꝓmittit᷑ eq̃litas angloꝝ.ſi ̊ vij dicũt ſcti rõe ꝑticipatõis diuĩtatis.ergo angli magis debẽt dici dij ᷓ ſcri. ¶ Yẽ. iij. damiel. ſup ill ſpẽs q̃rti ⁊c. glo.qm̃ angeli ſunt dij er filij dij. Ytem queritur de ̊ nomine — — Q: . „ voe B ſl eS tiucſeſngi tſitorwi gtatetcigeie Pintki lin de pfect chi cupetiueg⸗ kegpored mna boisno fieli i gi ſcho. ſtegi Nero ſiee resoße⸗ Alstſarh e.ſiiann ecirtcick Udeni Beni Upcüt un beltageſb fi era nſſihnon⸗ catoe noͤtſih toe ieadeiſ illeacapptt olüee ven in lüe de aund opdlüdi atiue nöiſti dit abyeoen dicta dilſif gdicit nt at nen edinitgen anpeitdni E grepoon ſignatzif reptotsfne beſtpi ſi i Nr c⸗ nusiu ha vodent uinonitmr efngni vis ſ N bonted ſFndinin⸗ aſinmd egwiesd lenudickn ognes xdinis h dinbenſi Ginng⸗ vi niitfi gegbi ni n xbManm — N eirr Nueſtio dens pm ꝙᷓ o nücupatie. Qã cũ dicit ydolatra ydolũ eſt deus.hoc nomẽ deus habet aliquaʒ ſigniſicatõem. aut ergo eandem ſignificatõem quã habet cũ dicit tri- nitas eſt deus:aut aliã.ſi aliam:ſed ᷣm illã ſignificati onem cõuenit ydolo:ergo hec erit vera ydolũ eſt deus ſi eandẽ:ſed in hac trinitas eſt deus:accipit᷑ boc nomẽ txus naturaliter ? ſubſtãtiue.nõ ergo nũcupatiĩe.i N querit᷑ ꝗd ſublit huic intentõi ydolum.Qam dicit apo ſtolus.j.coꝝ.viij. dolum nihil eſt in mundo.et ꝙ nul lus ẽ deus niſi vnus.ergo videtur q; nihil ſubſit buic nomĩ qð eſt ydolum. Si vᷣo exponat ſiẽ exponit᷑ ĩ glo. nibil eſt ydolum in mũdo. i.int᷑ creat᷑as mũdi.qð tñ intelligitur foꝛmalit᷑ nõ materialit᷑. Vñ ibi dicit᷑.natu ram deꝰfoꝛmauit.ſed ſtulticia hoĩm foꝛmã dedit.Que cũq; em̃ facta ſunt naturalit.quecũq; ſunt in creaturis facta:facta ſunt ꝑ verbũ.ſ̊ foꝛma hois in ydolo nõ eſt facta ꝑ veꝛbum. Cõtra quicꝗd ẽ inquãtũ eſt:a deo eſt ſed foꝛma homis in ydolo que impꝛimit᷑ ipi materie ꝑ cõfiguratõem aliꝗd eſt:ergo eſt a deo et ꝑ verbũ.aligꝗd igit eſt ydolum. Reſpõſio notãdũ ꝙ quidã circa h̊ diuerſa dixerũt.pᷣpoſitiuꝰ dixit ꝙ hoc nomen deus.pe nitus idem ſignificet cũ accipit᷑ nataliter:cum accipit᷑ adoptiue:et cũ accipit᷑ nũcupatiue.ſemꝑ em̃ ſignifica⸗ tur diuina natura:cum bhoc nomen deus dicit᷑ de tri⸗ nitate:vel de viro ſancto:vel de ydolo.ſᷣ̊ tñ differenter eſt attributio.nam cum dicitur trinitas eſt deus.hic fignificat᷑ dina natura attributa ei qð ipᷣa eſt.cum vᷣo dicit᷑ de viro ſcto deus vl dij:attribuit᷑ dina natura nõ ei qð ẽ:vᷣ ei cui ꝑ grazʒ ineſt ſiue ꝑ ꝑticipatõʒ.Cũ vᷣo di cit᷑ ab ydolatra ydolũ eſt deꝰ.ſignificat᷑ etiã dina na⸗ tura:ſ̊ attributa rei cui ſignificatio ſua nõ cõuenit nec ꝑ ydemptitatẽ nec ꝑ ꝑticipatõz.et iõ ſimpliciter falſa ẽ ꝓpoſitio.¶ Et ſi obijciat᷑ ꝙ ydolatra nihil nouit de di uina natura nec de deo vero.et nõ ſignat niſi qð intel⸗ ligit nec etiã ſignare intendit.ergo cũ dicit ydolũ ẽ de⸗ ns:non ſignat deum verũ. Ad boc reſpondet pᷣpoſiti⸗ uus diſtinguendo inter intelligentẽ et ignoꝛante. In⸗ telligens em̃ rei ſignationem ſemꝑ qð intendit ſignaẽ Ignoꝛans vo duplex eſt. eſt em ignoꝛans qui credit ſe ignoꝛare: ⁊ ẽ ignoꝛãs qui credit ſe intelligere.In igno rante qui credit ſe ignoꝛare diſtinguit᷑.refert em̃ vtruʒ intẽdat dicere qð locutio ſignat qꝗ;uis nõ intelligat.ſi⸗ cut mulier cantãs pſalteriũ:vel vtrũ intendat tm vᷣba ꝓferre vt puer qui nihil aliud intendit niſi vt ꝓferat verba. In pꝛimo cãu ignoꝛãs enũciat.In ſecũdo vo ni hil dicit.et hoc niſi ſpũſſanctus eo vtatur tanqᷓ; oꝛgano vt in aſina balaam. Item in ignoꝛãte qui credit ſe ĩtel⸗ ligere diſtinguit᷑. Nam reſeꝛt vtrũ ĩtellectũ ad aliquid ſpalit᷑ referat vł nõ.Si ſpaliter ad aliqd referat:illud dicit:ſed tñ locutio illius nõ ſignificat.verbigra ſi iſte putet ꝙ hoc vocabulũ ſor̃ idem ſignificet qð hoc nomẽ ſacerdos.et dicat iſte eſt ſacerdos.Dico ꝙ dic iſtũ eſſe ſor:nõ tñ ꝓpoſitio illð ſignificat.ſi ᷣo nõ retoꝛqueat ĩ⸗ tellectũ ſpalit᷑ ad aliqd: tũc dĩc qð locuto ſignificat lʒ nõ credat ſe illud enũciare.Fſᷣm hoc de ydolatra. reſpõ cet᷑ ꝙ cũ dieit ydolũ eſt deus.et putat ꝙ hoc nomẽ deuſ ſignificat ydolũ.ſi retoꝛqueat intellectũ ſuũ ad ipᷣaʒ rẽ que eſt ydolũ:dicit vel enũciat hoc eẽ ydolũ.ꝓpoſitio tñ illud nõ ſignificat.ſi vᷣo nõ retoꝛqueat ad aliꝗd: tũc enũciat qð locutio ſignificat ſcʒ ydolum eſſe deum.lʒ nõ credat ſe illud enũciare. Scõm hoc ergo ydolatra putat ſe verũ dicere:non tñ ĩtelligit quid eſt qð ſignifi cat hoc nomẽ dens. Atrũ aũt verũ dicat infra declara bitur.¶ Aliter reſpondet ad illud altiſiodoꝛñ. diſtin⸗ guit em̃ ſic.quidã ſunt qui ꝑcreaturas cognoueꝛũt teũ ſed quia nõ ſic deum gloꝛificauerũt aut gratias eger̃t ideo obſcuratũ eſt inſipiẽs coꝛ illoꝝ et ſtulti facti ſunt ita vt ſeruirent potius creature qᷓ; creatoꝛi. De iſtis ve rum eſt quoniam iſti credebant te ydelo ipᷣm eẽ druʒ. qui bene poterant cogitare de vero deo quem pꝛiꝰ coꝗʒ 5„ cæ.1 Nuinquageſima nerũt ſicut multi ſunt ſuſpicati mel eſſe fel.fuerũt autẽ alij qui nuũqᷓ; cognouerũt deum qui ydola ſua credunt eſſe omipotẽtia et poſſe iuuare in omi articulo.talis gẽ tilis nõ credit ydolũ eſſe deũ quia nihil cogitat de deo Ecõm eꝛgo boc dõᷣm.ꝙ hec argumẽtatio nõ valet.iſte gẽtilis credit ydolum rem eẽ om̃ipotentẽ: ergo credit ydolum eſſe deum.licʒ em̃ naturaliter idem ſit res om nipotens qð deus:tamen bec vox res omnipotens põt trahi ad ſupponendũ ꝓ aliquo:ad qð ſupponendũ nõ poteſt trabi hec dictio deus.ſic etiã vox iſia rõale aĩal poteſt trahi ad ſupponendũ pꝛo aliquo ad qð ſupponẽ⸗ dũ nõ pt᷑ trahi hec dictio deus.ſicut etiã vox iſta rõna⸗ le aimal poteſi trahi ad ſuꝓponendum ꝓ aliquo ad qð ſupponẽdũ nõ poteſt trahi hec dictio homo.vt ſi aligd cogitet rõnalitatem in bꝛunello:conſtat ꝙ ipᷣe cogitat c aſino rõnali.nõ tñ cogitat de homiĩe.et ita nõ valet gentilis credit ydolũ eſſe rem om̃ipotentẽ: ergo credit ydolum eſſe deũ.et eſt ibi fallacia cõſequẽtis a ſuperio ri ad inferius.ſicut em̃ hec vox aĩmal rõnale cum vᷣbo cogitandi ſuperioꝛ eſt ad hanc dictioneʒ homo:ita hec vox res omnipotens cum verbo credendi ſuperioꝛ eſt ad hunc terminũ deus.Eodem mõ dicitur ꝙ bec ar⸗ gumẽtatio nõ valet.gentilis credit ydolum habere di⸗ uinitatem:ergo credit ydolum eſſe deum. 4! Aliter di⸗ cendũ tenentes viam mediam.aʒ cum hoc nomẽ de⸗ us accipitur naturaliter adoptiue nũcupatiue:nõ pe, nitus idem ſignificat nec penitus in alia rõne.fᷣm em̃ ꝓpꝛiam rõem huiꝰ noĩs deus que eſt in vno ſimplici ⁊ ſolo ꝙ eſt omibo pꝛincipium et cã accipit᷑ in alia rõne. Nam vnum ſimplex pꝛincipium et cauſa omnium con uenit vni ſoli increate nature. Scdm vero cõmunem rationem que accipitur a notõne mentis noſtre inpꝛeſ ſa videlicet.qꝙ eſt aliqua res ſupꝛa homineʒ venerãda: dicitur ꝑ pꝛius ⁊ ꝑ poſterius hoc nomen deꝰ.iQazʒ res venerãda ſuꝑ hominẽ aut eſt venerãda ᷣm veritatem aut ſᷣm falſam oꝓinionem.ſi ſᷣm falſam oppinionẽ ſic accipit᷑ nuncupatiue.⁊ non ſubeſt veritas in re vt cum dicitur ydoluz deus. Si voẽ venerãda res pᷣm verita⸗ tem. aut ̊ eſt veneranda veneratione latrie ſiue vene · randa exy ſe ⁊ ꝓpter ſe velut principiũ ⁊ cã oĩm: ⁊ hoc modo hoc nomen ⁊deæus accipit᷑ natuꝛaliter ⁊ ſubſtãtĩe vt cum dicitur trinitas deus. Uel eſt res veneranda ve neratione dulie vel ex alio ⁊ ꝓpter aliud ſcdᷣm quẽ mo⸗ dum accipitur adoptiue.vt cũ dicitur de ſanctis ꝙ ſũt dij ꝓpter confirmationem ad deum ꝑ gratiam. 4 Ad pꝛimũ ꝗᷓ ptʒz reſpon ſio. quoniam ſᷣm hoc ꝙ hoc nomẽ us accipitur in ratione ꝓpꝛia:ſignificat ſoꝛmã incõ⸗ municabilem creature.ſᷣm vero rationem cõmunem dicitur ꝑprius ⁊ poſterius ſiue ſᷣm ſimpliciter ⁊ ſᷣm qd.⁊ ſimilis eſt reſponſio ad ſecundũ.⸗ Ad ea vᷣo que in partem oppoſitam obijciuntur. concedendũ ᷣm di⸗ ſtintõnem pᷣ̃dictam.Ad illð vero qð queritur.vtruʒ ſit diuiſio vocis in ſignificationes.dicendũ ꝙ eſt in ea q̃ ſe hñt ſᷣm pᷣus ⁊ poſteriꝰ:⁊ſimplicit᷑ ⁊ Fm ꝗd.ſᷣm pꝰ ⁊ ſimpftr dr ſpᷣſtãtie ſᷣm poſteriꝰdꝛ adoptiue.ᷣm id qð ẽ ſᷣm ꝙ nücupatie. Ad illð vo qð qrit cũ deꝰh̊ nomẽ accipit᷑ ſubſtatie.vtꝝ ſit mũe aut ꝓpꝛiũ.dm q loq̃n⸗ do ꝓpꝛie nec ẽ cõe nec ꝓpꝛiũ.quẽadmodũ nec illð qð ſbᷣ⸗ c.ſ.dina nat᷑a:nec ẽ cõe nec ꝓpꝛiũ.ſic̃ ptz ex pᷣcedetibo. nichilom inꝰ aliꝗd hʒ de vno aliꝗd de altero. Maã ſi re⸗ ſpiciamꝰad ſigtu qð ẽ vnũ ſolũ:qͥſi ꝓpriũ ẽ.ſi vᷣo reſpi⸗ ciamꝰ ad ſuppoſita q̃ ſũt dĩne ꝑſone qſi cõe ẽ.¶¶ Ad ali ud qð q̃rit cũ h̊ͥ nomẽ deꝰ accipit᷑ adoptie vtꝝ ↄueniat aglis.dðm ꝙ ñ negat᷑ i pᷣdicta auctoꝛitate ꝙ ãgli ñ ð⸗ beãt vocari dij.ſ̊ q̃ſi idubi poĩt vtꝝ ĩueĩat᷑ ĩ ſeptura.⁊ ſub hac ↄditõe ſi ĩ ſeptura n iueĩret᷑ reddit᷑ rõ q dcta ẽ. 1õnð tñ ꝙ alia rõne dicent᷑ anglłi dij.alia rõne boies nã hoĩes adopꝛãt᷑ vt ſint ĩ ↄfoꝛitate nate cũ ðᷣo rõe hũa ne nature aſſumppte a criſlo. ⁊ ideo in hac rõne non ↄuenit ãgelis.. Ao alið qð obijcit᷑ cũ H̊ nomẽ ðꝰaccipi tur nũcupatie.vt cũ dẽ ydolũ ẽ deꝰ.pʒ rñſio Qam hoc 2— nomẽ tceus nõ accipit᷑ ꝓ deo vero in rõe ꝓpꝛia ab ydo⸗ latra: accipit᷑ tñ in rõne cõi ꝓ re ſuꝑ boiem veneran/ da.et tñ quocũq; mõ acciꝑet᷑ falſa eſſet locutio: qꝛ nec ydolum eſt teus ſub rõne ꝓpꝛia nec ydolũ eſt res ſuꝑ homiem venerãda.4 Ad vltimũ vo qð querit᷑.ꝗd po⸗ natur ꝑ intentõem huius nois ydolum cũ dicat᷑ ydo⸗ lum mihil eſt in mũdo.dðm ꝙ exponit᷑ tripliciter ĩ gl. Vno mõ ydolũ nihil eſt in mũdo.i.int᷑ creaturas mũ⸗ di.et hoc debʒ intelligi nõ materialiter qꝛ materiã ydo li deus creauit.nec foꝛmalit᷑ q;tũ ad foꝛmã q̃ impᷣſſa ẽ materie que a deo eſt et aliꝗd eſt:ſed de foꝛma impꝛeſſa in mente ydolatrie.que eſt dignitas quedam exiſtia⸗ ta ĩ ydolo.et hec ẽ foꝛma ydoli inquãtũ ydolũ.et h̊ ni⸗ hil ẽ.hinc dicit᷑ yſa.xlj.Ecce vos eſtis ex nihilo ⁊ opꝰ vrm ex eo ꝙ nõ eſt. Alio mõ ydolũ nihil eſt in mundo .i.illud qð exiſtimabit᷑ ab ydolatris ydolum eſſe: ni⸗ hil eſt. exiſtimabant em̃ ydolum eẽ ꝑſonã cõpoſitaʒ ex ſimulacro ſubſiſtente et ſpũ pᷣſidente.Contra qð dicit᷑ in pẽ. Simulacra gentiũ ⁊c̃.ſequit᷑.neq; em̃ eſt ſpiritꝰ in oꝛe ipoꝝ.Tercio mõ ydolum nihil eſt in mundo.i. nullius rei que ſit in mũdo ſimilitudo.ſᷣm ꝙ fit dria ĩ lege in exo.xx.et deut.v.inter ydolũ et ſimilitudinem. quia ſimilitudo accipiebatnr pꝛo re configurata ad imitationem alicuiꝰ rei mũdane:vt homis vel arietis ydolum res cõfigurata ad imitatõʒ ſclũ hũane ↄficti⸗ onis :ſicut ſi aliquis cõfiguraret chimerꝗ ex capite le onis et medio capꝛe et cauda ſerpẽtis. Quarto modo poſſet dici ydolum nihil eſt ĩ mũdo qð poſſit obeſſe vel ꝓdeſſe yſa.xl.bene q;; aut male ſi poteſtis facite. Articulus ſecundus Onſeqnter querit᷑ de hoc noĩe deus ſᷣm ꝗ⸗ accipit᷑ ſubſtãtiue vel nataliter vtrũ ſit no⸗ mẽ oꝑatõis.qð expᷣſſe dicit ioh.damaſ.ñ dic. ꝙ ſcdᷣm nomẽ dei ẽ theos.i.deus.qð dicit᷑ vł ab eo qð eſt theim qð eſt currere et fouere vniuerſa: vel ab ethim.i.ardens.deus em̃ ignis cõſũmẽs ẽ om̃em mali viam.vel a theaſte.i.a ↄſiderãdo oĩa.nulla em̃ eum la⸗ tent.et poſtmodũ ſubdit ꝙ ẽ nomẽ oꝑatõis.⸗4. Contra amb.deꝰ nomẽ ẽ nat᷑e ⁊ dñs nomẽ ẽ pfatis.cũ ergo ſit nomẽ naxe nõ eſt ergo nomẽ oꝑatõis. Itẽ ſi h nomẽ deus eſi nomẽ oꝑatõis.ergo dẽ ꝑ habitudiem ad crea turã ſicut hoc nomẽ creatoꝛ.ergo nõ decet poni in alia dria noĩatõis nomẽ oꝑatõis et nomẽ habitudis.⸗. Jtẽ ſi boe nomẽ deus dicit᷑ ab eo ꝙ ẽ currẽ ſiue fouẽ.qꝛ diſ currit ꝑ om̃ia et fouet oĩa.vel ab eo ꝙ videt oĩa.vel ab eo ꝙ cõſumit malũ.ſed he oꝑatões dicũtur in hĩtudie ad creaturã:relinquit᷑ igit᷑ q nõ eſt nomẽ hitudinis. Item cũ fouẽ ſit actus bonitatis.vidẽ actus ſapiẽtie ↄſumere ðvᷣo actus ptatis:boĩtas aũt aꝓpꝛopꝛiat᷑ ſpũiſ. ſepia filio.ptas pr̃i:videt᷑ hoc nomẽ deus rõne vnius ꝓpꝛietatis aꝓpꝛopꝛiatũ pri.rõe alteriꝰ aꝑpꝛopꝛiatũ filio rõne tercie aꝓꝛopꝛiatũ ſpũiſcto. Reſpõſio nomen oꝑatõis dicit᷑ duobo modis.vno mõ nomẽ impoſitum ab oꝑatõe.Alio mõ nomẽ ſignãs oꝑatõʒ. Pꝛimo mõ dĩc damaſ.ꝙ h̊ nomẽ deꝰ ẽ nomẽ oꝑatõis.qꝛ impoſitũ eſt et ſumptũ ab oꝑatõe fouẽdi viaẽdi vel cõſumẽdi.ꝑ q̃s oꝑatões a creata mũdi cognoſcit᷑ ſempiterna vᷣtus eius et dinitas. Secũdo mõ nõ eſt nomẽ oꝑatõis.im⸗ mo ſignificat ißam dinam natam inquãtũ bmõi.⁊ ad illã ſignificada impoſitũ eſt. tũ ergo ad illð a quo im ponit᷑ d a damaſceno nomẽ oꝑatòis.qᷓtũ ad illud cui imponit᷑ dic ambꝛo.ꝙ eſt nomẽ nate.et ꝑ hoc ſolui tur pꝛimũ et etia ſcᷣm.ij Nã hoc nomẽ creatoꝛ et impo nit᷑ ab oꝑatõne creatõis et ſignificat creatõʒ vt in cau⸗ ſa creante.et ideo nomẽ eſt habitudiĩs.⸗. Ad terciũ di⸗ cendũ.ꝙ oꝑatio dei pt᷑ cõſiderari duplicit. ſᷣm potẽtiã ſiue habitũ: ⁊ actũ.ſᷣm potẽtiã et habitũ debet itelligi opꝑatio ſiue fouẽdi ſiue videndi ſiue cõſumẽdi:Fᷣm ꝙ ab oꝑatõne hoc nomẽ deus ĩpoĩt᷑.Fm actũ vo intelligitur BeA „₰ vnpo A Pew . oꝑatio a qua ĩponit᷑ hoc nomẽ creatoꝛ. et iõ iſiud no⸗ men ẽ hĩtudinis ad creaturã nõ aũt hoc noc nomẽ deꝰ Pꝛeterea ẽ oꝑatio dei qua agit:a eſt oꝑatio quã efficit quẽadmodũ in ſole lucẽ eſt oꝑatio qua agit et ſemꝑ eſt in ſole:et illuĩaꝛe eſt oꝑatio quã efficit in ꝑſpicuo ſuſce ptibili.Qomẽ ergo oꝑatõis vt qua deꝰ agit ẽ ̊ nomen deus.nec hmõi oꝑatio dicit᷑ in hitudine ad effectũ.vñ hoc mõ debẽt intelligi ille oꝑatões a qua boc nomẽ te⸗ us im poĩt᷑:velut lucere qð nõ dicitur in comꝑatõe ad aligꝗd illuſtratũ vel illuiatum. ¶ Qomen vᷣo opationis quã agens efficit neceſſario ponit hĩtudiem ad effectũ ſicut ſi diceret᷑ ſol lucẽs et illuiĩatoꝛ.lucens dicit᷑ reſpe ctu actionis abſolute et qua agit:illuiatoꝛ ðᷣo ab oꝑa⸗ tõne quã efficit.lucẽs abſolute:illuĩatoꝛ in hĩtudie.ita bhoc nomẽ deꝰſiue ĩterpᷣtet᷑ fouẽs ⁊c.dicit᷑ abſolute: ſed creatoꝛ dẽ in habitudine.hec aũt debent intelligi inq̃n tum dicũt habitudiem in cã ⁊ nõ actũ in effectu.¶ Ad vltimũ quod querit vtrũ ſit appꝛopꝛiatum. dico ꝙ non ſed appꝛopꝛiabile.ñ em̃ ſigficat has oꝑatõnes ſᷣ ab his oꝑationiba imponitur ipi nature. Mẽbrum ſecundum Onſeqnter querit᷑ de cõſigficatõne huiꝰ noĩs deus et hoc q;tum ad numerum ſin gularem et pluralem. tum ad ſignifi⸗ cationem pluralẽ q̃rit᷑.an hoc nomẽ deꝰ inquãtũ dicit᷑ ſubſtãtiue poſſit dici pluraliter. Querit ergo pꝛimo vtrũ vere dici poſſit plures dij. Ad qð ſic. IYdem ẽ deꝰ qð hñs dĩnã nat᷑am.ſ płes ſunt hñtes di uĩam nat᷑am ſcʒ tres ꝑſone. Itẽ.j.geñ. vbi nos hẽmꝰ in pꝛcipio creauit deus ⁊c̃.hebꝛeus habet heloym qd interpᷣtat᷑ dij vel iudices ſic hẽt᷑.ij.diſ.j.li.ſniĩaꝝ.ergo dᷣitas hebꝛaica p̃dicat plłes deos. Itẽ deꝰẽ nomẽ opꝑa⸗ tõis vt dictũ ẽ.ꝭ̊ oꝑatõ dei deſignat᷑ pluralit᷑ Ge.iij.fa ciamꝰ hoĩem ad imagiem ⁊c. Actio em̃ numerat᷑ ſᷣm ꝑ ſonas:&̊ ſilłr poterimꝰ dicẽ płes deooe.¶ Itẽ foꝛma hꝰ termi deꝰ q̃ reſpicit eẽ dinũ pt᷑ ſigficari płaliter ꝑ h̊ no mẽ dine cũ dẽ tres ſũt ꝓſone dine. Itẽ ſuppoſitu huiꝰ termĩ deꝰ pt᷑ ſignificari plaliter qꝛ ſuppoĩt ꝑſonas.q̊ cũ rõe foꝛme cũ rõe ſuꝓpoſiti poterit ſignificari płalit: g vere poterit dici plures dij. Cõtra ſymbolũ athana ſij nõ tres dij ̊ vnus ẽ deus. IYtẽ querit᷑ vtrũ poſſit in plurali deſignari ↄgrue.ad qð ſic.idẽ ſignificat hoc nomẽ deꝰ qð dina eẽntia.niſi qꝛ ĩ maioꝛi abſtractõe ſig ficat h̊ nomẽ eẽntia.ſi ̊ h nomẽ eẽntia qð ſᷣm aug.pꝛo pꝛie dꝛ de deo dẽ ꝓgrue plalit.̊ et h nomẽ deꝰ.¶¶ Itẽ H nomẽ pꝛincipiũ creaturaꝝ hʒ plurale.qꝛ vere dicit ꝙ monichei credũt pla pꝛicipia creaturaꝝ.ſᷣ̊ equipollent pꝛicipiũ creaturaꝝ ⁊ deꝰ:g h̊ͥ nomẽ deus hʒ ple.⸗. Jteʒ ad gal. ſeꝛuiebatis his ꝗ nõ ſũt dij.glo.nõ ſũt dij nat᷑a h opinione hoĩm.ↄgrue ergo ibi negat᷑ hoc nomen dij plłale ſᷣm ꝙ ſignificat naturalit den:ergo hoc nomen deus ꝓut accipit᷑ natutaliter ponit᷑ cõgrue in plurali. Item ad idem.eſt:itaq; non tres dij.¶ Contra.j.co rinth.viij. Et ſi ſunt dij multi.glo.adoptiue vel nuncu patiue:nobis tñ vnus eſt deus.qui ẽ deus natalit᷑.er⸗ go incõgrue dicet᷑ plures dij q́tum ad naturalẽ ſigni⸗ ficatõem. Itẽ ibibidẽ dicit᷑ nõ eſt deꝰ niſi vnꝰ.ergo hoc nomẽ deus eſt ꝓpꝛiũ dei:ergo nõ habet plurale. Itẽ querit᷑ de cõſignificatõe ſingularis vtrũ hoc nomẽ deꝰ ym ꝙ accipit᷑ adoptiue habeat ſingulare.i am ĩ plu⸗ rali loquũtur ſcripture.ego dixi dij eſtis.et ad hoc fa⸗ cit pᷣdicta anctoꝛitas.j.ad choꝛinth.viij.qua dicitur ſi ſunt dij multi adoptiue nuncupatiue:nobis tamẽ vnꝰ eſt deus.Ex quo relinquitur.ꝙ pluraliter debet dici dij adoptiue non ſingulariter.ſimiliter et nuncupatie Contra.exo.vij.Conſtitui te deum pharaonis con⸗ ſtans eſt ꝙ ibi deus dicitur adoptiue et tñ i ſingulari. Item ſicut bonum dicitur dupliciter.ꝑ eſſentiã de cre atoꝛe:ꝑ ꝑticipatõem de creatura,ſic hoc nomen veus. ſagea grate coint true gionen ena⸗ itn Ueni, goint ru rl ene noß Nott Mußr tron Morn llwn lyſnn ſtgbob⸗ Frbi dickard dhbetre diini dodic Mina ſitſen n ine ſubſti grie lis dicᷣ ſo nöt enſit⸗a ſinlar eneen noni tedici Uiguedi Ctbolic Prietan apop⸗ terpor med fai / Noned hoed ahnnons nidefkei ckrche hebon üuckten Nalnet teligini ften c dicogn es habbe⸗ II Ntöne haß mmerumſr adſigniß chomne N er.Qrerf Docft. nt hörodr binoshin⸗ elyncs ninr, o onion⸗ gnifng ſema liaphno poſinnbus Monngii ni pbrug vollabon⸗ nni wt Gifento⸗ rrieſi fmenge erenal⸗ ntolen tnjuin Nonero⸗ e vopen o Avunen ulieth ſſigi⸗ agobo⸗ . N ſone plocſt Uetorſ anin nedi cnune s / ⸗ len s Nueſtio ſi ergo hoc nomẽ bonũ acceptũ ꝑ ꝑticipatõem cõuenit creat᷑e in ſingulari:et hoc nomẽ deus cõuenit viro ſan cto in ſingulari.¶ Item cũ hec poſſit eſſe vera aliqͥ mõ petrus eſt deus. et hoc ꝓpter cõem rõem. nũquid pote rit hec eẽ vera ydolũ eſt deus ꝓpt᷑ rõem que eſt ᷣm opi nionem ydolatre. Rñſio ad pꝛimum dᷣm.ꝙ b̊ no⸗ men deus nec vere nec ꝓpꝛie dicit᷑ in plurali:ſm ꝙ ac cipit᷑ nataliter. et ratio eſt ex illa regula.nõ habʒ locũ diſtinctio vbi nõ eſt ex diuerſis vnio. VUñ qꝛ ẽ vna dei⸗ tas in tribo ꝑſonis nõ multiplicata ſᷣ vna eadem:nece eſt tres ꝑſonas vnũ eſſe deum nõ plures ̊ vnus deus. Ad pꝛimũ ergo doᷣm.ꝙ quẽadmodũ in alijs cũ dico hũanitatem:dico ꝙ hõ eſt.cũ dico hoĩem.dico ꝙ ẽ.cuʒ dico petrũ:dico ꝗs eſt. Scm hoc dici pt᷑ in dinis.cuʒ dico trinitatẽ:dico ꝙ deus eſt.cũ dico deũ:dico ꝙ ẽ.cũ dico patrẽ:dico quis eſt.Cũ ergo obijcit tres ſunt ha⸗ bẽtes diuitatem.diſtinguendũ quia habens dĩnitatem dicit duplicit. vt ꝙ eſt vel quis eſt. vt qð eſt.ſic dicitur ꝑ hoc nomẽ deus.vt quis eſt:ꝑ hoc nomẽ pater.Tres ergo ſunt habentes diuinitate vt quis eſt.nõ ſunt aũt tres habẽtes diuinitatẽ vt qð eſt:ſed ſunt tꝛes ꝑſone.i. tres hñtes diuĩtatẽ vt ꝗs ẽ. Scdm hoc q̊ dicendũ.ꝙ cũ dicitur deus dicit idẽ qð hñs diuĩaʒ naturã. ꝑticipiũ tebet reſolui ꝑ ꝙ nõ ꝑ qui. vt ſit ſenſꝰdeꝰ dicit q; ẽ bñs diuinã natura ⁊ ſic hñs dĩnã naturam ⁊ vnũ ſolũ.Cũ dᷣo dicit᷑ ꝑſona ð patre aut de alia ꝑſona eſt habẽs diui nã naturã. ꝑticipiũ debet reſolui ꝑ qui eſt.nõ ꝑ ꝙẽ vt ſit ſenſus.pater et filius ſunt bñtes diuiam naturam .i.qui hñt.nõ tñ ſequit᷑ ergo ſut dij.cõmutat᷑ em̃ quis eſt in qð eſt.ſiue ratio dicẽdi ꝑſonalit in rõem dicendi ſubſtãtialiter.¶ Ao ſecũdũ reſpõdet᷑ ꝙ ſic ĩ greco alia Apꝛietas ſermõis eſt qᷓ in latĩo.ſiłr in hebꝛeo.ñ gre⸗ cis dicẽtibo tres ypoſſaſes ſᷣm ꝗꝓpꝛietatẽ ſui ydeoma⸗ tis.nõ tñ nos dicimus tres ſubſtãtias: cũ tñ ypoſtaſ idem ſit qð ſubſtãtia.ex hac rõne.qꝛ hoc nomẽ ſubſtan tia in latina lingua indifferẽter ſe habet ad deſignati onem eẽntie et ſupoſitoꝝ eẽntie.in greco vpᷣo ypoſtaſis eſt nomẽ ſuppoſiti eẽntie.iõ qð in greco ſine ambigui⸗ tate dicit᷑ tres ypoſtaſes ꝓ tribo ſuppoſitis ꝑſoĩs: am⸗ bigue diceretur latina lingua tres ſubſtãtie.ſermo at catholicꝰ debet eſſe certus nõ ambiguꝰ. Sili mõ inxta ꝓpꝛietatem hebꝛaici ſermõis ↄueniẽter dicit᷑ heloym. appꝛopꝛiatũ em̃ ẽ ſuppoſitis eẽntie.et iõ ↄueniẽter płali ter ponit᷑ rõe ſupoſitaꝝ ꝑſonaꝝ.apud latios po h̊ no mẽ deus plalit deſignaret nõ ſolũ pluralitẽ ĩ ſuppoſi⸗ tis.iĩmo pluralitatẽ eẽntie ĩ ſuppoſitis.i¶ Ad terciũ di⸗ cendũ.ꝙ q;uis h̊ͥ nomẽ deꝰ ſit nomẽ oꝑatõis. pᷣter h̊ hʒ ĩtellectuũ ſu bſtãtie ꝑfecte ⁊ ꝑ ſe ſtãtis.oꝑatõ aũt diuia ſignificat᷑ oupłr.adiectiue ſiue veꝛbalit᷑.qꝛ oerba ſigni ficãt ĩadiacẽtia.et iõ ꝓpt płalitatẽ ꝑſonaꝝ płalit ſig⸗ ficat᷑ cũ dicit.faciamꝰ hoiĩem ad imagiem. Aliqñ do ſubſtatiue ⁊ noĩalit᷑ nõ ꝑ modũ adiacẽtis.q̃ qdẽ oꝑatõ ẽ eadẽ qð dina ſba ⁊ iõ n recipiet płalitatẽ.¶ Ad q̃ꝛtũ dðm. ꝙ foꝛma huiꝰ termĩ deus· pt᷑ plaliter ſignificari reſpectu pluriũ ſuppoĩtoꝝ. ſic q ſigficat᷑ ĩiadiacẽtia ꝑ hoc nomẽ diuie.vt cũ dicit᷑ ꝑſone diuĩe.ſᷣ̊ nõ pt᷑ plurali ter ſignificari ad hoc vt ĩ ſe recipiat pluralitatẽ vel di ſtinctõʒ. Ad G aũt ꝙ hoc nomẽ deꝰ hret płale exigeret ꝙ hr̃et diſtinctõʒ et multiplicaret᷑ in ſuppoſitis.q Ad illud qð ſcdᷣo qᷓrit᷑.vtrũ hoc nomẽ deus poſſit pluralit᷑ cõgrue veſignari.dðm ꝙ nõ.qꝛ cũ ſit abſolutiſſimũ et nomen ſim plicis nature impoꝛtat omes ↄditões q̃ faci unt ipᷣm ꝓpꝛium abſolute et ſimplicis nature.qð ꝓhi⸗ bet vt non poſſit pluraliter deſignari quẽadmodũ nec Ypꝛium.¶ Ad illud quod obijcit de eẽntia patet reſt põ⸗ ſio ex pꝛedictis.nam ſi hoc nomẽ eẽntia intelligat᷑ ĩ ſua generalitate. pꝛedicare poteſt de omibus eſſentijs. vñ poteſt habere plurale.ſed ſi intelligeretur cum pꝛeciſi: one eſſentia ſeipᷣa ens et non alia.ꝓpꝛium eſt diuie cẽn⸗ tie nec recipit pluralitatem.talis em̃ eſt vna ſola.et iõ — ——. N * S2 dn h. pl . 501α¼ * Nuinquageſuma non poteſt intelligi nec deſignari pluraliter.4 Ad ſe⸗ cundum ꝙ duo ſunt genera eoꝝ que pꝛedicant᷑ de plu⸗ ribus ſed non de vno ſolo.vnum eſt cuius im aginatio non pꝛohibet ipᷣm pꝛediceri de pluribus.ſed ipᷣa res.ſi cut ſol et luna.Aliud eſt cuius imaginatõ ꝓhibet ipᷣaʒ pꝛedicari de pluribus et ipᷣa res.vt ſor.et talis differẽ⸗ tia ponitur inter hoc nomen deus et pꝛimum pꝛinci⸗ pium creaturarum. quia hoc nomen deus ᷣm rem nõ cõuenit pluribus naturis et eius imaginatio iſtud ꝓ⸗ hibet. Iſte vᷣo terminus pꝛincipiũ creaturarũ ᷣm rem non cõuenit pluribus naturis.ſed tñ eins imaginatio iſtud non pꝛohibet q;uis tamen iſtud pꝛohibeat verus intellectus.et ideo quis pꝛimum pꝛincipium creatu⸗ rarum poſſit dici pluraliter.non tamen hoc nomen de us.¶ Ad alið ðᷣo dicendum.ꝙ qñq; ꝑ vocem non ſim⸗ pliciter ſignificatiuã in cooꝛdinatione inſtructõis me⸗ lius deſignatur intentio dicentis q; ꝑ ſignificatiuã.vn te et apud poetas ſolent dicere duo vates in cooꝛdina tione cõſtructionis:ita et ĩ expꝛeſſione veritatis fidei ꝑ vocem nõ ſignificatiuã melius expꝛimit᷑ intentio vt in ſymbolo.nõ plures dij ⁊c̃.i.nõ ſunt plures nature q̃ꝝ quelibet ſit deitas.et ad Gał.Seruiebatis his ꝗ non ſunt dij. Ad illud qð cõſeq̃nter q̃rit᷑ vtruʒ deꝰ hẽat ſingłare fᷣm ꝙ ſumit᷑ adoptiue.dom ꝙ non ꝓbiberet cõgruitas ꝗn habet ſingulare:ſᷣ ip̃a ꝓpꝛietas dicendi ꝓhibet vt in cnũciatione nõ dicat᷑ ſine determĩatione. Vnde ſcriptura nõ dicit de moy ſe ↄſtitui te deũ ſ̊ deũ pharaonis hoc ẽ potentẽ ſuꝑ pharaonẽ diuinitꝰ.¶ Ad illud vo qð querit᷑.an aliqͥ mõ ſit vera iſta.ydolũ ẽ de⸗ us.dðm ꝙ nõ:niſi cũ determiatõe trabẽte extra rõem. vt ydolũ ẽ deꝰ illi.ſimplłr ̊ iſtud nomẽ deus cõueĩt deo vero.ſᷣm ꝗd cũ determĩatõe vt huiꝰ vel illiꝰ cõuenit vi ro ſcto.Scðm ꝗd vᷣo cũ determĩatõe vt illi pt᷑ cõuenire ydolo.Vñ ydolum eſt eus ydolatre. Membrum terciũ Onſeq̃nter qrit᷑ de ſupoſitõe huiꝰ noĩs deus.circa qð fuerũt due pꝛicipales opi niones. OQnoꝛũdam opinio fuit.ꝙ hoc nomen deus ſic erat eẽntiale vt ſupponẽt ꝓ eẽntia ꝓpꝛie tñ ex adiũcto vt determiatõne ꝑſonali trahit᷑ extra ꝓpꝛiã rõem ad ſupponẽdũ ꝓ ꝑſona. vñ cũ dicit᷑ deus ẽ:nullo mõ ſupponit᷑ ꝓ ꝑſona.cũ dicit᷑ deus generat.ex adincto thit᷑ ad ſuponendũ ꝓ ꝑſona.Alio rum do opinio ẽ ꝙ hoc nomẽ deꝰ ſignificet nataʒ. ᷣ ex mõ ſue ſignificatõis q̃ eſt ſignificãs nat᷑aʒ vt ꝙ ẽ. ꝙ eſt aũt cõuenit et nat᷑e ⁊ rei nature.iõ hoc nomẽ deꝰ ſupo nit qñq; naturã vt cum dicit᷑ deus eſt tres ꝑſone:qnq; ðᷣo ſupponit ꝑſonam: et hoc different.qñq; ꝓ vna tm̃: vt deꝰ genẽat. qnʒ ꝓ duabo:vt deꝰ ſpirat. qnq; ꝓ tribo vt ĩuiſibili ſoli deo ⁊c̃.j.thi.vlt᷑. Articulꝰ* pꝛimꝰ Ont᷑ pᷣmã opĩoʒ obijciũt.ĩ pð.dꝛ. Hñdicat nos de? deus nr benedicat nos deus:et me tuãt eũ ⁊c.et dicit ambꝛo.ꝙ trina confeſſio trinitatem expꝛimit ꝑſonaꝝ.ſed ibi nõ ponit᷑ determi⸗ natio aliqua ꝑſonalis cũ dicitur benedicat nos deus ⁊c.hoc ergo nomẽ deus ꝓpꝛie ſuponit ꝑſonam./ Iteʒ boc nomẽ hõ ꝓpꝛie ſuppoĩt ꝓ omi eo cui ineſt hũanitas et hoc nomẽ aſinꝰ ꝓ omi eo cui ineſt aſinitas⁊ ĩ ſiłibo ſilłr ̊ hoc nomẽ deꝰ ꝓpꝛie ſugoĩt ꝓ om̃i eo cui ineſt di uinitas.ꝗᷓ ſuppoĩt ꝓ pr̃e ⁊ filio et ſpũſcto. Itẽ h̊ nom deus impoſitũ eſt a diuĩtate.aut ergo pᷣciſe impoſituʒ ad ulumĩandum eẽntiã:aut ad inſinuãdam eẽntiã 1 ꝑ⸗ ſonã. Si pciſe ad inſinuãdam eẽntia:ergo idẽ dicetur penitus cum dicit᷑ eſſentia et deus. ſ̊ hec ſimplicit eſt falſa.eſſentia diuina genuit eſſentiam:ergo et hec deꝰ genuit deũ.qð ẽ õ ſctos Si at᷑ ad iſinuàdãa eẽntiã ⁊ ꝑſo nã:&̊ hʒ ſuꝓponẽ ꝑſonã.⸗ It poſito ꝙ iſte dicat deꝰfiliꝰ eſt.aliꝰ dicat deus pr eſt.obijcit᷑ ſic.vterq; logꝗt᷑ de doo. 5 4 ſy nt Wα. — * 1.( ſ.t queritur qũo accipiat᷑ boc nomẽ deus.nam eſſentiam nõ ſupponit:qꝛ neuter loquitur de eſſentia:e rgo ꝑſonã ſuppoĩt. Contra. hec obiecta ſibipis replicãt hoc mõ. pꝛimo qꝛ cũ dicitur benedicat nos deus ꝛc.et metuant eum:trina cõfeſſio trinitatẽ expꝛimit ꝑſonaꝝ. vnitatẽ vo eſſentie cum ſingulariter ſubdit᷑ eum. Si ergo h ꝓ⸗ nomẽ eũ expꝛimit vnitatẽ eſſentie.ergo refeꝛt vnitateʒ eſſentie.ſ̊ nõ refert niſi illud qð ſuꝑponebat hoc nomẽ eus:ergo ſupponebat vnitatem eſſentie q;uis ex iteꝛa tõne huiꝰ noĩs deus ſumet᷑ płalitas ꝑſonaꝝ.l Itez ſi nomẽ ſuponit ꝓ om̃i eo cui attribuit᷑.ſed hoc nomen eſſentia attribuit᷑ ꝑſone.et verũ eſt ꝙ pater eſt eſſentia filius eſt eẽntia.ergo hoc nomẽ eẽntia ſuppoĩt ꝓ ꝑſona ꝓpꝛie.ergo verũ erit eẽntia generat:eẽntia generat᷑.qð nõ recipit᷑ catholice.Si ergo hoc nomen eẽntia nõ pꝛo pꝛie ſugonit ꝓ om̃i eo cui attribuit᷑ vt ꝓ ꝑſonis.ꝗ̊ nec hoc nomẽ deus ſuponet ꝓ ꝑſoĩs qᷓuis attribuat᷑ per⸗ ſonis.¶¶ Item pone pᷣdicta data iuxta hoc quod dicit. vterq; iſioꝝ loquitur de deo.ſi boc nomẽ deus ſuppoĩt pſona:cũ nõ ſit ꝑſona.ꝑſona de qua vterq; loq̃tur. er⸗ go hec erit falſa:vterq; iſtoꝝ loquitur de deo.ſi ̊ vera eſt:et nõ eſt vera ꝓ ꝑſona:eſt ergo vera ꝓ eſſentia.er⸗ go hoc nomen deus ibi ſuponit eſſentiã. ¶ Item deus eſt ee quo iſte loquitur.deus eſt de quo ille loquit᷑.et ñ eſt niſi vnus deus:ergo vnus deꝰ eſt de quo iſti loquũt᷑ Quero ergo aut hoc ꝙ dico vnus deus ſuppoĩt ꝑſonã: aut eẽntiã.nõ ꝑſonã:qꝛ nõ eſt vna ꝑſona de qua iſti lo⸗ qᷓunt᷑.ergo hoc nomẽ deus ſuꝓponit eẽntiã. Reſpon⸗ ſio tenẽtes ſcõam opinionẽ.ꝙ hoc nomẽ deꝰ ex mõ ſue ſignificatõis que ĩpoſita ẽ ad ſignificãdũ ꝙ deus ẽ. qð eſt aũt deꝰ habet ponẽ naturã.et rem nat᷑e habet ſup⸗ ponere ꝑſonã et naturã.nõ ſic aũt eſt de hoc nomiĩe dei tas vel de hoc nomiĩe eẽntia diuĩa.iQam bhoꝝ ſignifica tio impoſita eſt ad ſigniſicãdũ quo deus ẽ.et iõ nõ hñt ſupponere niſi natuꝛa. Quo ẽ em̃ nõ poĩt rem nate ſiue pſonã.Et ſi obijceret᷑ ꝗꝙ ĩ deo nõ differt qð ẽ.et quo eſt ergo cui attribuet᷑ qð eſt et ſupponet: attribuet᷑ quo eſt et ſuponet ergo ſi hoc nomẽ deus attribuit᷑ ꝑſonis et ſupꝓponit ꝑſonas.et hoc nomẽ eẽntia.dðm ꝙ q;uis ĩ ðᷣo Fm rem nõ differãt qð eſt et quo eſt:tñ refert in rõe di⸗ cẽdi que ẽ pᷣm nos.iQam hũana cõſideratõ cõſiderans diuiam eẽntiã in ſe et in quadã abſtractõne: ſignificat ipᷣ̃am vt quo ẽ ꝑ hboc nomẽ diuĩtas.cõſiderãs vo dinaʒ eẽntiã vt in habẽte illã:ſigniſicat eã vt ꝙ ẽ.ꝑ hoc nomẽ deus.qꝛ igi᷑ habẽs dinam eẽntiã ẽ diuia ꝑſona.vt pr et filiꝰ:iõ ꝑſona ſuponet᷑ ꝑ boc nomẽ deus qð ẽ nomẽ ſignificãs ꝙ eſt.nõ aũt ꝑ hoc nomẽ deitas qð ẽ nomen ſignificãs quo eſt.¶. Ad illud ergo qð pꝛimo replicant dðm ꝙ cũ dꝛ benedicat nos deus ⁊c̃.hoc nomẽ deus ſi gniſicat diuĩã eẽntiam et ſupponit ꝓ tribo ꝑſonis.et h̊ ꝓnomẽ eũ relatũ ad illud:ſignificat dinam eẽntiam ĩ tribo ꝑſonis.gr̃a ergo relatõis eẽntie ponit᷑ ĩ ſingłari nõ gra ſupoſitõnis.¶ Ad ſcdᷣm iã patet reſpõſio.nam aliter ſe habet hoc nomen eẽntia ſiue diuĩtas cũ attri⸗ buit᷑ ꝑſonis:aliter hoc nomẽ deus. Qam hoc nomẽ de us attribuit᷑ ꝑſonis vt ꝙ eſt ſiue vt habẽs diuiam na⸗ turã:et ideo habet ſuꝓponere ꝑſonã ſicut dictũ eſt. hoe vᷣo nomẽ eẽntia attꝛibuit᷑ ꝑſonis vt quo ẽ:nõ tñ vt quo ꝑſona ẽ ꝑſona:ſ̊ vt quo ꝑſona eſt.Et in diuinis ꝓgter ſimplicitatẽ diuim eſſe de eo qui eſt.i.de ꝑſona: dẽ ve ꝑydemptitatẽ qͥ ẽ.ñ tñ bẽbit ſuꝓponẽ ꝑſonã:qꝛ ñ ſigfi cat eẽntiã vt in hñte illã.¶ Ad terciũ doᷣm ꝙ cũ dicit᷑. vteꝛq; iſtoꝝ loꝗt᷑ de deo.ſuꝑpoĩt ꝑſonã indeteꝛnũate:vł potius ſuꝓponit ꝓ duabo ꝑſonis ſcʒ pr̃e et filio. Sili mõ ddðm ad illð qdð obijcit᷑ vltio.deus eſt de quo vteꝛq; loquit᷑.qꝛ hoc nomen deus ſuppomit ꝓ duabo perſonia habentibo vnam deitatem. Articulus ſecundus / ſle 1be log 2.) ARA Irca ſcdᷣam opinionẽ quã tenemꝰ obijcitur multiplicit᷑.pꝛimo an ſequat᷑ de genuit dain Sſe vel aliũ. Secũdo an hec ſit vera deꝰ ge⸗ nuit aliũ deũ.Tercio vtrũ hec ſit cõcedẽda deꝰ genuit ſe.Quarto an ſequat᷑ deus genuit deũ:ergo genuit de⸗ um ꝗẽ pater vel deũ ꝗ nõ eſt pater. Quito an bec ſit cõ cedenda deus generat et ille nõ generat᷑. Sexto an hec ſit vera deus generat.et ille nõ eſt trinitas. Septĩo an ſicut hec ẽ vera trinitas eſt deus:cõuerſa ſit vera deꝰ eſt trinitas quã negauit poꝛretanus. Otũ ad pꝛimũ HS. f. arguit. ſi ſegẽ deꝰ genuit deũ . ſe vł aliũ ad alterã ꝑtẽ ſi aliũ:qnõ ẽ tm̃ vnꝰ deꝰ.ſi ſeipʒ deũ: ideʒ generat ſe⸗ ipᷣm.quoꝝ vtrũq; falſũ eſt.aut igitur pꝛima erit falſa deus genuit ũ:aut nõ ſequitur deus genuit deũ.eꝛgo ſe vel alium.4:! Cõtra.bene ſequit᷑ homo generat hoieʒ ergo ſe vel aliũ hoĩem.ergo eadem rõne dicet᷑ deus ge⸗ nuit deum: ergo ſe vel alium deum.4 Pꝛeterea.idem et diuerſum diuidũt ens ĩmediate. ergo ſi deus genuit deum:genuit idem vel diuerſũ deum. Reſpõſio que dam nomĩa diuia ſignificãt eẽntiam.q̃dam relatõem. Aẽ quedã eẽntialia ſignificãt ꝑmodũ abſtractõnis vt yler „ 9 ar cxitas.eſſentia.ſubſtãtia.Quedã ꝑ modũ cõcretõnis vt deus qð ſigniſficat dĩnã eẽntiam vt in habẽte illam vnde habet ſignificare dinam natam et ſupoonere ꝑſo nam.Cum ergo dico deus genuit deuz: bec eſt vera. qꝛ pater qui habet deitatem genuit filiũ qui habet deita tem.et nõ ſequitur.ergo ſe deum vel alium deum: qꝛ em̃ alia eſt ꝑſona generantis alia geniti:nõ poteſt ha bere locum relatiuũ ydemptitatis:nec ꝓpter ydempti tatẽ nat᷑e relatiuũ diuerſitatis.qꝛ ergo cum dicit᷑ deꝰ genuit veũ:in ꝑte ſignificat᷑ idem rõne nature quã ſig⸗ ficat hoc nomẽ deus:et in ꝑte drſũ rõne ꝑſone quã ſup ponit hoc nomẽ deꝰ.ñ pt᷑ inferri ſimpłr idẽ nec ſimpli⸗ cit᷑ dr̃ſum.ĩmo eſt ibi fallacia ſᷣm ꝗd et ſimpłr.ð aũt obijcit᷑ ꝙ idẽ et drſum cõdiuidut ens.dom ꝙ verũ eſt ꝙ res eedem ſũt vel diuerſe.ſ̊ nos poſſimꝰ ſignifica re in ꝑte idem et in ꝑte dr̃ſum vt patet ĩ ꝑte et in toto. Becũdo queritur S. ij. an hec ſit vera.deus genuit aliũ deũ.qð vidr.vidr̃ em ſeꝗ pr̃ genuit aliũ ꝗẽ deus:ergo genuit aliũ deũ.q Pꝛe terea.iſte terminꝰ aliũ ꝑſonale ẽ et nõ eẽntiale.ſᷣ̊ h̊ ᷣbũ genuit ꝑſonale ẽ:ergo ꝑ ipᷣm trahit᷑ terminꝰ eẽntialis ad ſupponẽdũ ꝓ ꝑſonis cũ dicit᷑:deus genuit deũ.⁊ no tat᷑ ibi diſtinctio ꝑſonalis q̃re ſiłr dʒ trabi ꝑ iſluz ter⸗ minũ aliũ.et ita hec erit vera deus genuit aliũ deum. MKReſpõſio ad pꝛimũ ᷣm hãc reglłam.nõ bʒ locũ di⸗/ ſtinctio vbi non eſt ex diuerſis cauſis vnio. verbigr̃a. hũanitas ẽ in ſoꝛte et płone ex diuerſis cãis.ñ poſſũ dicẽ ꝙ ſoꝛtes ẽ aliꝰ hõ a płone:qꝛ alia eſt rõ q̃ ſoꝛtes ẽ hõ:et alia q̃ plato ẽ hõ.qꝛ alia huanitas ſoꝛtis alia hu⸗ manitas plłonis. In dĩnis aũt nõ ſic.qꝛ pr ẽ deꝰ ⁊ filiꝰ eſt deus eadẽ dĩnitate.Vna & ẽ cã et rõ qua pr̃ ẽ xꝰ et filiꝰ ẽ deꝰ.pnio ̊ ĩ G̊ noĩe deꝰ:nõ ẽ ex diuerſis cãis.ĩmo ex vna.⁊ iõ nõ habʒ ibi locũ diſtinctõ. OQñ ꝗ̊ obijcitur aliꝰ a pr̃e ẽ genitꝰ ⁊ ille ẽ deꝰ: aliꝰ deus a pre ẽ genitꝰ a pr̃e.nõ ſequit᷑.qꝛ in pꝛima ſolũ dicit᷑ diuerſitas ꝑſo⸗ nalis.in cõcluſiõe vᷣo ponit᷑ diuerſitas ꝑſonalis ⁊ eẽn⸗ tialis.et eſt cõmutatio p̃dicamẽti a pᷣdicamẽto relatio nis ĩ pᷣdicamẽtũ ſpᷣſtãtie.ĩme ad hoc ꝙ valeat ita opoꝛ⸗ tet inferre.aliꝰ a pr̃e eſi genitꝰ.et ille ẽ deus alia diui ⸗ nitate qua pater:ergo alius deus a pr̃eẽ genitꝰ.ſ̊ me⸗ dia falla eſt.¶ Ad aliud dicendũ.q cũ aliqð cõe trahi tur ad ꝑſonã: debʒ trahi ꝑ aligd qð ſit ꝑſonale ⁊ ꝓpꝛiũ nomẽ ꝑ aliqð ꝑſonale ĩſinite.h̊ &̊ verbũ gignẽ cũ deter miĩet ꝓpꝛietatẽ qua vna ꝑſona dilliguit᷑ ab alia. poteſt trabẽe terminũ eẽntialẽ ad certã ꝑſonã. quod nõ pi iſte termĩꝰ aliꝰ:qꝛ nõ termĩat ꝓpꝛietatẽ ꝑſonalẽ finite. xX Xꝙ) G„⁰n. . 0 v RNE— „y N Giſn ⸗ Giat ſttape füben ſot catch s Gri i diſ clu tan ſ cen⸗ ſagh teßen tennic ol ſo⸗ nde; n dbee. Gii duse non enn Dn cüd rele boe⸗ Pr. genn tlunig. füͤtm. erita ſet⸗ ne (ui dus Gni⸗ i W 8G. fo . dllrniz 6 Ceratſn macriſc enerntbee lcet Nug eteregicn Nusgemn eſpöſioge nrelotöen kacönst cereiine hobareflan porere o keſeen g Mbetwitt dung ſöporſbar erſeenpt n dekd urquiſ⸗ Oreqtiſe enerſingſ⸗ npkr. n gi noſigniſn etin ton⸗ K. widren N der nleßhoti Ptintiti⸗ it ün oilnen lücun gio, tift. Gii ſonte gelabr⸗ ri iet iis ino dciur igenid magſ⸗ iorchn otlan⸗ mnopo looi .5 erchl „ 17 pun Aat l 6 ſe 1. . 7 4 / Ne A30 N MNMuarto queriturS. ij. Nneſtio . „ „ 2* Teꝛcio queritur. .S.iij. AVtꝝ hec ſit cedenda.pater genuit ſe.qð videt᷑ dicere augꝰ. in quadam omeł.ſuꝑ o. pater mittens filiũ ſe alteꝝ miſit. q̃re miſit ſe.ql Ytez aug. ad mariminũ. genuit de ſe alteꝝ ſe. ̊ genuit ſe. ¶ Item Anf. in ꝓpſo⸗ logion.cum dicit᷑ eus de deo filius de patre: nõ intel ligimus alium teũ b eundeʒ deum de ſeipſo.q̊ deꝰ eun em deum genuit: quare deus genuit ſe. ¶ Item aug. xv.de trini:tanqᷓ ſeipſum dicens pꝑater verbuʒ genuit ſibi per omia coequale.non.n.ſe integꝛe ꝑfecteq; dixiſ ſet:ſi auplius vel minus eſſet in verbo qᷓ in ſeipſo.ſᷣ dicere dei gignere eſt. vnde in pᷣs. ſemel locutus ẽ dr? . BGlo.loqui ci eſt eternaliter verbum generare. PRBe ſponſio.hoc verbum diceꝛe nõ ſumit᷑ ibi notionalit᷑ ſed eſſentialit᷑. Ande ſenſus eſt.non ſe ꝑfecte diriſſet.i.ma nifeſt aſſet.quia nõ ſufficienter declarat᷑ potentia pꝛis in creatione creaturaꝝ nec oñditur vſqʒ ad ſummuʒ: ſed tota oñditur qñ totam potentiã cõmunicat. hoc eſt qñ generat taleʒ qualis eſt ⁊ quantus eſt.p generatiõʒ ergo vclarat᷑ ſummitas potentie patris.eſa.lxv.nũꝗd qui alios parẽ facio ſterilis ero?: ¶ Ad prima duo ob⸗ iecta poſſet dici.ꝙ hoc relatm̃ ſe: non ſigniſicat termi⸗ nũ huius verbi genuit.ſed potius terminũ alteritatis ſignificate ꝑ boc nomen alteꝝ. Olel aliter põt dici.ꝙ ſi⸗ cut cõmune ꝑ additõʒ coartat᷑: ita quod ꝑſonale eſt: ꝑ aliqð additum poteſt fieꝛi cõmune.vt cum dicit᷑.omĩs ariſiomenes intelligibilis.omis muſcalus muſicꝰ. Si militer hoc relatiuũ ſe quod recipꝛocũ eſt ⁊ perſonam diſcretam iterat.per hunc terminũ alterum ſibi adiun ctum fit eſſentiale ⁊ comunce:⁊ extrabit᷑ a rõne ꝑſonali tatis.⁊ ideo non ſequit᷑:genuit ſe alterũ:ꝗ̊ genuit ſe. ſᷣ eſt ibi fallacia 'm quid ⁊ ſimplłr. ¶¶ Ad alind An. di⸗ cendũ.ꝙ bec eſt vera.pater de ſeipſo genuit eũdẽ deñ. ſed boc relatm̃ ſe quod eſt ꝑſonale:nõ eſt ex ꝑte rei geni te ſ ex ꝑte generantis.ſᷣ iſie terminꝰeundeʒ adiunctus termio eẽntiali nõ ſumit᷑ ꝑſonaliter.ſicut nec iſte teꝛmi nus alius cũ adiungit᷑ termino eẽntiali.vnde nõ itera⸗ bit᷑ ꝑſona patris.nec valet h̊ aꝛgumtũ.de ſeipſo genuit eundeʒ deũ:̊ ſe deum. te hac.deꝰ genuit deũ: genuit deũ g eſt pater: vel deũ qui ñ eſt pater.ſi genuit deũ qui nõ ẽ deus pater. ergo deus eſt qui nõ eſt deus pateꝛ.nõ & tm̃ vnus deꝰeſi. Si genuit deuz g eſt deus pr. ᷓ pater genuit ſe. Rñſio. vm magẽym in ſent. negat.n.hanc.deꝰ genuit deũ qui ẽ us pꝛ.⁊ diſtinguit hac.genuit deũ ꝗ n eſt deꝰ pat᷑. ſiẽ cũ dicit᷑ nõ eſi bomo albus.hoc põt eẽ:vel qꝛ ñ eſt bõ: vel qꝛ ñ eſt albo. Siłr deus genuit deũ qui nõẽ deꝰ pr. hoc põt dici.vel qꝛ nõ eſt teus:⁊ ſic falſuʒ.vel qꝛ nõ eſt pr:⁊ ſic verũ. Cñ ſm pꝛepoſitm̃ hec ñ eſt ↄcedẽda.deꝰ genuit teũ qui ñ eſt pater.qꝛ alit fit relatio in affirma tiuis:alit in negatiuis.in affirmatiuis refert᷑ ſupoſi⸗ tũ tm:in negatiuis ſuppoſitũ ⁊ ſigtum. vñ exigeret᷑ ad veritateʒ huiꝰ deus genuit deũ qui nõ eſt pater: ꝙ alia eſſet ꝑſona patris:alia filij:⁊ alia diuinitatis 4pter re latm̃ qui:qdð refert ſupoſitũ ⁊ ſignificatũ hꝰ noĩs deꝰ. Aliter põt dici ⁊ ↄcedi iſta deꝰ genuit deũ qui nõ eſt deus pater.ſed nõ ſequit᷑. ̊ eſt deus qui nõ eſt deus pꝛ. qm in prima iſte terminꝰ deũ ꝓpter ꝗprietatez ſignifi⸗ catũ ꝑ hoc verbũ genuit diſtinguẽteʒ ꝑſonas: tenebat᷑ pſonalit᷑.⁊ ideo relatm̃ refert ſimilit. Sed in ↄcluſiõe in hac.ſ.̊ dus eſt qui nõ eſt deus pz. iſte terminꝰdens tenet᷑ eẽntialit᷑.⁊ ideo relatm̃ ſimilit. Alit᷑ põt dici. ꝙ hec eſt duplex: dens genuit deü qui ẽ deus pꝛ vel qñ eſt deus pater. quia h̊ ꝙ dico dens pater: põt teneri di⸗ ctionalit vt ſit circũlocutio vniꝰ pſone. ſicut H ꝓ dico ſpũſſanctus cũ tenet᷑ dictionalit᷑ circũlocutio ẽ vniꝰ ꝑ⸗ 8,, ) vn „aderr d ew . Sſ G e Avo hup?! ſone. hͥ mõ affirmatiua falſa: negatiua vera. Elel po Nuinquageſima teſt eſſe oꝛatio:̊ ſ̊ ouptr. qꝛ iſte teꝛminꝰ pater põt eſſe predicatũ:iſte terminꝰ deus appoſitio vel ecõuerſo. ſi pᷣ mno mõ:affirmatiue dictũ nõ põt veꝛe attribui: negatie pot. Si ſecũdo mõ: adhuc duptr.qꝛ iſti duo termi deꝰ pater:vel pñt reſerri ad ſubiectũ:⁊ ſic affirmatiue di⸗ ctu nõ ↄuenit:negatiue ↄuenit. vel iſte teeminꝰ deus tm̃ põt referri ad ſubiectũ:2 iſte terminꝰ pater ad bunc teꝛ minũ du. vt ſit ſenſus: deus genuit deũꝗ ẽ deus pr.i. qui eſt pater. ⁊ Gᷓͥ mõ affirmatiue dictũ ↄuenit: negatĩe nõ ↄueit.qꝛ relatm̃ tenet᷑ eẽntialit᷑: eo ꝙ refert᷑ ad hũc terminũ deus qui in pᷣdicato poſito tenet᷑ eẽntialr. Munto queꝛitur. S. v. an hec ſit ↄcedenda: deus generat? ille nõ generat᷑qð videt᷑quia nõ eſt ideʒ deus ꝗ generat 7 generat. 5 deꝰ geneꝛat ⁊ ipſe nõ eſt filius.̊ deus eſt 2 ipſe nõ ẽ filius. eadeʒ rõne deus nõ eſt pater. deus nõ eſt ſpũſſanctꝰ.2 eadeʒ rõne deus nõ eſt tres ꝑſone. 4 Iteʒ queritur de hac ꝓoſitione cuiꝰ quãtitatis ſit: deus ſpirat.⁊ de illa ſilit᷑: deus generat vel generat᷑. videt᷑ ꝙ ſit indefinita: qa hoc nomẽ deus nõ ſupponit ibi magis ꝓ patre qᷓ; ꝓ ſilio.Econtra videt᷑ ꝙ ſit ſinglaris:quia vna ⁊ ſingula ris eſt ſignatio hꝰ noĩs deus.ſ.deitas. KRñſio ᷣm p poſitm̃ dicenteʒ.ꝙ relatiua dictio ĩ negatiuis refert ſi⸗ gnatũ ⁊ ſuppoſitum.⁊ niſi predicatũ remoueat᷑ a ſup⸗ poſito ⁊ ſignato:falſa eſt ꝓpoſitio.ſi aũt remoueat᷑: ve ra·vnde hec ꝓpoſitio vera ↄcedit᷑: deus generat ⁊ ipſe nõ generat᷑.quia boc relatm̃ ipſe:refeꝛt ꝑſonã patris ⁊ diuinam naturõ.ſ̊ nec ꝑſona patꝛis nec diuina natuꝛa generat᷑.hec aũt eſt falla:deus geneꝛat ⁊ ipſe nõ ẽ filiꝰ: qꝛ hoc relatm ipſe nõ tm̃ refert ꝑſonã patris:vᷣ deitatẽ. ceitas aũt eſt filius.ad hoc aũt ꝙ hec eſſet vera opoꝛte⸗ ret ꝙ hec eſſet vera:diuina natura nõ eſt filius. Uñ in argumẽtatione eſt mutatio predicamẽti ab abnegatõe notionis que deſignat᷑ cum dicit᷑:nõ generat.ad abne⸗ gationẽ ꝑſone que xæſignat᷑ cũ dicit᷑:nõ eſt filius.ſicut lſi diceret᷑:diuina eſſentia nõ generat᷑.̊ nõ ẽ filiꝰ.q. Ad ſecundũ dicimꝰ.ꝙ hec ꝓpoſitio: deus generat vel gene⸗ ratur:nec eſt ſingularis nec indefinita.quia h̊ nomen cus nec eſt ꝓpriũ nec apellatm̃.ſed aliꝗd hʒ ꝓpꝛij:ali quid appellatiui.hʒ.n.ſigniſicatõʒ ꝗprij: ⁊ ſuppoſitõnẽ appellatiui.⁊ ita illa ꝓpoſitio ꝑtim eſt ſingłaris:⁊ paꝛ tim indefinita. R Berto queritux S. vj. de hac:deus eſt? ille nõ eſt trinitas.qꝛ pater eſt: a ule nõ eſt trinitas: pater ẽ deꝰ.ꝗᷓ deus eſt ⁊ ille ñ eſt trini⸗ tas.4! Cont᷑.deus eſt? ille nõ eſt trinitas.ꝗᷓ deus ñ eſt trinitas. Iteʒ obijcit᷑. ſegt᷑:ſoꝛtes nõ eſt plato.q̊ bõ ñ eſt plato.& ſimili rõne pat nõ eſt filiꝰ:a pater eſt deꝰ.qᷓ cus nõ eſt filius.i¶ Iez videt᷑ ſeg.qꝛ nomẽ deꝰ ſup⸗ ponit ꝑſonaʒ:hᷣ de alia ꝑſona eſt veꝝ.qm̃ nõ eſt filiꝰ vt c patre. erit verũ:deus nõ eſt filiꝰ.æ pari rõne deus nõ eſt pater ⁊ eus nõ eſt ſpũſſanctꝰ.q̊ deus nõ ẽ trini⸗ tas. Fñſio ᷣm prepoſitm.hec eſt falſa: deus ẽ a iſte nõ eſt trinitas.qꝛ relatm refert ſuppoſitũ? ſignificatũ. vnde ad veritatẽ requirit᷑ ꝙ nec qui eſt deus eẽt trini⸗ tas vt ſupoſita ꝑſona:nec ꝙ eſt deus eẽt trinitas.qð ẽ falſum ꝓ hac ꝑte:nõ ꝗ; eſt dens eſt trinitas. Si aũt ar guat: pater eſt: ⁊ ille nõ eſt trinitas: & teus ñ eſt trini⸗ tas.mutatio eſt predicamẽti a rõne dicendi qui ẽ.i.p⸗ ſonali:ad rõneʒ dicẽdi qð ẽ.i.ſubaleʒ.Scdm alios cõ⸗ cedit᷑ iſta:deus eſt æ iſte ñ eſt trinitas.qꝛ ꝗpter naturã ꝓnois cuiꝰ ꝓpriũ eſt ꝓ ꝓprio noĩe poni ⁊ certas ſigni⸗ ficare ꝑſona⸗ vleo ille: ꝓ vnica ⁊ certa ꝑſona tenet᷑ cũ dicit᷑: deus eſt⁊ ille nõ eſt trinitas.hec aũt falſa:deꝰ nõ eſt trinitas. Sʒ cũ arguit: ᷓ deꝰ ñ ẽ trinitas. ñ ſeqt᷑ quia hic fit abnegatio ꝓ qualibʒ ꝑſona ⁊ etiã ꝓ diuia eſſentia. ¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ſecudo.dᷣm ꝙ lʒ nomẽ deus ſupponit ꝓ qualibet triũ ꝑſonaꝝ: tñ quia ſuppoĩt — (7 r jla 2* v&. O — c9 —„ „ .E O QR. f G 27 4 ꝓ eis indiſticte niſi addat᷑ determĩatio ꝑſonalis:vt ge nerans genitus vel ꝓcedens:⁊ ꝓ vna ſingulari deita⸗ te:negatiua ꝑticula addita remouet ꝓ qͥlibet ſuppoſito tãq;ᷓ ſi negatio pᷣponeret᷑.vñ eꝗpollẽt iſte: deꝰ ñ ẽ pr ⁊ ñ ceꝰ ẽ pr.pʒ igit᷑ ꝙ ẽ mutatio pᷣdicam̃ti ĩ pᷣdictis argum tatõibo a ꝑſonali rõne dicẽdi ad eẽntialẽ. BGeptimo queru .S. vij. tur.an hec ſit vera:deꝰ ẽ trinitas quã negauit Poꝛre⸗ tanꝰ. Et videt᷑ bñdicere.qꝛ pꝛ nõ ẽ trinitas:nec filiꝰnec ſpũſſ.q̃re neq; deꝰ.ſeqꝗt᷑.n.iſte hõ ñ currit nec ille: ̊ bõö nõ currit.4 YIteʒ hec ẽ falſa: hõ ẽ̃ oĩs hõ.qꝛ iſte termiꝰ bõ poſitus ĩ ſubiecto ſupponit pſonalit᷑.cũ dr deꝰ ẽ tri⸗ nitas:iſte terminꝰ deus poſitꝰĩ ſubiecto ſuppoĩt ꝑſona⸗ lit.⁊ H̊ ſᷣm ꝙ dictũ ẽ ꝙ ſignificat eẽntiã ꝑſonałr.hſ̊ hoc mõ falſa ẽ hec:deꝰ ẽ trinitas.4 Iteʒ dicit boe. in li. de tri.⁊ augꝰ.ſiłr.qm̃ qcꝗd de deo pᷣdicat᷑:pᷣdicat᷑ ᷣm ſbaʒ vel adaliꝗd.ſ̊ G̊ nomẽ trinitas ñ dicit adaliꝗd:dicit᷑ g Fm eẽntiaʒ.ſ̊ ſᷣm boe.⁊ aug.in eodẽ.ꝗcqd pᷣdicatur de do m eẽntiã:pᷣdicat᷑ de qualibʒ ꝑſona.cũ &̊ ̊ nomen trinitas de nulla ꝑſona de dicał:hec ẽ falſa deꝰ ẽ trini⸗ tas. Cont.aug.in pᷣmo li.de tri. Recte ipᷣe deꝰ trini tas intelligit᷑ ecce q;xpᷣſſe or̃ deũ eẽ trinitatẽ.⸗ Itẽ au guſti.in verbis illis apłi.j.thim̃.vlt᷑.bts ⁊ ſolꝰpotens id ẽ vnꝰ ⁊ ſolꝰ verus deꝰ:ꝗẽ ipᷣa trinitas.⸗ Itẽ aug?. in ßᷣmone de fide.credimꝰ vnũ deũ vnã eẽ diĩni noĩs tri nitatẽ.ex gbo auẽtibo relingt ꝙ deꝰ ẽ trinitas:⁊ deꝰ eſt tres ꝑſone ſic ecõueꝛſo. Oð ocedẽdũ . Oicendũ q̊ ꝙ ꝓ hũc terminũ deꝰ qñq; ſuꝓponit᷑ eſſentia:qñq; ꝑſona. 126. n. ſitr ſe bʒ eẽntia ſignificata ꝑ G̊ nomẽ deꝰ ad ꝑſo nas:ſic ſe hʒ eẽntia ſignificata ꝑ ̊ͥ nomẽ hõ ad indiui dua.eẽntia.n.ſignificata ꝑ ̊ nomẽ hõ multiplicat᷑ in⸗ diuiduis.eẽntia vᷣo ſignificata ꝑ q̊ nomen deꝰ indiuiſa remanet in ꝑſonis.dico &̊ ꝙ ſi eẽntia ſigniſicata ꝑ h̊ no men hõ eẽt indiuiſa ĩ indiuiduis hec eẽt vera:hõ ẽ oĩs hõ.ideo hec ẽ vera:deꝰ ẽ trinitas.vñ different ẽ ĩ h̊ ter⸗ mino deꝰ ⁊ in h̊ termĩo hõ.qꝛ hõ ꝑ ſe ſupponit ꝑſonalłr ex adiuncto eẽntiałr.vt cũ dẽ hõ ẽ digniſſima creatuꝛa rũ.iſte terminꝰ deꝰ ecõuerſo ex ſe ſuppoit eẽntiã:ex ad⸗ iũcto ꝑſonã.⁊ in h̊ fallebat᷑ poꝝꝛetanꝰ:credẽs ꝙ tm̃ ſup poneret eẽntiã qñ pᷣ̃dicat᷑:vt h̊ ñ ex ſe hr̃et ſ̊ ex rõne pꝛe dicati. ꝗ4. Ad vltimũ dᷣm.ꝙ aliud ẽ eẽ adaliꝗd ſᷣm rẽ: aliud ᷣm nomẽ ⁊ dictionẽ.dðm q̊ ꝙ nomẽ trinitas nõ eſt adaliqd m nomẽ? dictõeʒ:res tñ q̃ ſigniſicat᷑ ada⸗ liqd ẽ.vñ h̊ nomẽ trinitas ſigniſicat ꝑ modũ ſube.ſic g& accidit ĩ aligbo relatõibo alijs:q; termiant᷑ intra ⁊ ñ ex ita ẽ in q̊ noie trinitas.in intellectu.n.eiꝰ claudit᷑ ñ ſo⸗ lũ ꝙ dẽ adaliꝗd:pᷣ illud ad qð dr.⁊ in hũc modũ termi nat᷑ queſtio de noĩe oꝑatõis. B Queſtio.lj.de nomibus priuatiuis ſᷣm affirmatõz 2 negatõʒ. D Naquiſito de nomi nibo ſigniſicãtibo diuinũ eẽ abſolute:2⸗ de noĩe oꝑatiõis.oñter tercio loco ſᷣm oꝛdinẽ damaſceni inqꝛendũ ẽ de noĩb pᷣuatiuis.ſic ſunt increatꝰ.immẽſus. eternꝰ.Et qꝛoppoſita iur ſe poſita magis aparẽt: iðo pmo inꝗrendũ ẽ d his q̃ dicũt᷑ ſᷣm affirmatiõʒ de deo: oñter de his q̃ dicũt᷑ ᷣm negatõʒ. Membrũ primũ EKimo q̃rit᷑ de his noibq̃ dicũt᷑ ſᷣm affiꝛ mationeʒ h̊ mõ. Primo.vtꝝ dicãt᷑ ð deo creatura vniuoce vel equoce.Secũdo. vtxꝝ dicant᷑ vᷣe. Lercio.an ea q̃ dicũt᷑ ßm priuatõʒ:dicũt᷑ in dinis veriſſime ⁊ pꝛijſſime. . ecy Q. 2 1 L4⸗) a) Pohetyn hecqusar, O H ANꝛticulꝰ pꝛimꝰ Dprimũ qͥ qrit.vtꝝ nomẽ vnũ ĩ vna ſignifi catõe ↄueĩat deo ⁊ creature m affirmatõʒ. Ad qð obijcit᷑ ex młtis auẽtib.pᷣmo ex au⸗ ctoꝛitate aug.de doc.xpᷣia. Reꝝ q̃dã ſunt ꝗbo fruẽdũ. q̃dã ꝗbo vtẽdũ.q̃dã q fruũt᷑ ⁊ vtũt᷑.ĩ hac diuiſiõe ↄpᷣhbẽ dit᷑ qlibʒ res creata ⁊ incata. Si ̊ᷓ diuiſio ↄueniẽsẽ: nom̃ diuiſ qð ẽ h̊ nom̃ res:ĩ eadẽ ſigficatõe oueit rebo diuidẽtiba.ꝗ̊ ⁊ deo⁊ creature.i Itẽ hiero.oẽ qð ẽ:aut ẽ ingenitũ:aut geĩtũ:aut factũ.⁊ accipit᷑ ̊ vocabulũ ĩ⸗ genitũ.i.ñ geitu.ſᷣm ꝙ ↄueĩt pr̃i ⁊ ſpũiſ.geĩtũ do diẽ fi liũ.factũ creaturã.ſ̊ ĩ hac generalitate oẽ qð ẽ:opᷣpbẽdẽ creatoꝛ ⁊ creatura.ſi ̊ᷓ ↄueniẽs ẽ diuiſio:ĩ eadẽ ſigfica tõe accipit᷑ qð dẽ ꝙ ẽ.¶ Itẽ aug.oẽ bonũ vel deꝰ ẽ: vł ab ipᷣo.ĩ hac generalitate oẽ bonũ ↄpᷣhẽdr̃ deꝰ.q¶] Stẽ ĩ his qᷓ ñ dicũt᷑ m vniuocatõʒ ẽ incõgrua ↄpatõ.ſᷣ̊ ſᷣm ↄpa⸗ tõeʒ magnitudis ñ dicimꝰ deũ maioꝛẽ oĩbo rebo.ſᷣm cõ patõʒ bonitatis ñ dicimꝰ deũ melioꝛẽ creaturis. relin⸗ qꝗt᷑ ꝭ̊ ꝙ magnũ:bonũ:ñ dicũt᷑ equoce de creatoꝛe ⁊ crea tura. Itẽ in math.emo bonꝰ niſi ſolꝰ deꝰ. Glo.ex ſe.̊ aliꝗd pᷣt deũ ẽ bonũ qᷓ;uis ñ ex ſe. illð ⁊ deꝰ ſunt bona vel bonũ.: Itẽ.j.coꝝ.xv.cũ dic.oĩa ſubiecit ſub pedibo eiꝰ.intelligẽdũ ẽ pret deũ ꝗ ſpᷣiecit ſibi oĩa.hec dictio pᷣt ſumit᷑ exceptie.q̊ deꝰ ẽ de nũero oĩm. intẽtõ eiꝰ ꝙ dẽ oĩs res vel oĩa: n equoce ↄueiĩt creatoꝛi ⁊ crea ture. Itẽ arguit᷑ cũ dꝛ.oĩs ſba ẽ.aut ĩ hac generalita⸗ te ↄpᷣhẽdꝛ deꝰ:aut ñ.ſi ſic:hr ꝓpoſitũ.ꝙ h̊ nom̃ ſba ñ cõ uenit equoce creatoꝛi ⁊ creature.ſi ñ:⁊ ↄſtat ꝙ bec ẽ ᷣa oĩs ſba ẽ.arguit᷑ ̊ oĩs ſpa ẽ.⁊ eaꝝ niłaẽ tdeus: nulla ſuba ẽ deꝰ.qð ẽ manifeſte falſuʒ.⁊ ſili mõ põt argui in alijs noim intentõtbo. Cont᷑. hec intẽto res vel ens dicta de deo.accipitur pro re⁊ ente infinito.ſed c cre⸗ atura accipitur pro re ⁊ ente finito.ſed finitũ ? infini⸗ tũ nũꝙᷓ; põt intellectꝰ reducè ĩ vn aliquã rõezʒ. ̊ ñ põt vniuoca ſignificatio ſᷣ equoca accipi cũ dĩ res vel ens de creatoꝛe ⁊ creatura. Itẽ boĩtas dicta de deo ⁊ cre atura ñ ↄueniũt genẽ nec ſpecie nec ĩ drñtia nec ꝓprio nec accñte.̊ in nſło ↄueniũt equoce. dr boĩtas ð cre⸗ atoꝛe ⁊ creatura. Stẽ iuſticia dicta de creatura ẽ ſpe cies q̃litatis ⁊ accñs.iuſticia dicta de creatoꝛe eſt ipſa eẽntia ⁊ dĩna ſuba.ꝗ̊ equoce.i tẽ ↄꝑatio q̃ eſt ̃m ma⸗ gis ẽ ſᷣm ꝑticipatõʒ alieꝰ foꝛme ᷣm plꝰvel minꝰ.ſic ꝑti cipatõe albedis m ꝑlꝰ dẽ nix eẽ albioꝛ ꝑiete:⁊ petꝛus iuſtioꝛ lino.ſi ̊ñ ẽ acciꝑe vnã aliquã foꝛmã q jm plꝰ⸗ minꝰ ꝑticipet᷑ a creatoꝛe ⁊ creatura:ñ erit dicẽ ↄꝑatio nẽ nec ᷣm magnitudineʒz nec ſᷣm bonitateʒ nec ᷣm iu⸗ ſticiã catoꝛis ⁊ creat᷑e. Rñſio.nõndũ cca h̊ diuerſe ſu erũt ſnie mgroꝝ.nã ꝗqdã dixer̃t ꝙ ĩ alia ſigficatõe acci⸗ pit᷑ nomẽ dictũ ſᷣm affirmatõʒz de creatoꝛe 2 creatura. l Ad illas eꝛgo auctoꝛitates Auguſtini ? Hieꝛonimi reſpondent.qꝙ quia balbutiendo excelſa dei reſonamꝰ: ideo ſancti patres lʒ vocabula in alia ⁊ alia ſignifica⸗ tione conueniant deo ? creaturis:vſi ſunt his nomini⸗ bus ad ſignificandum creatoꝛem ? creatuꝛas.⁊ boc ꝓ⸗ pter indigentiam humane locutionis: ⁊ exigentie the ologice facultatis.que exigit ſicut ipſi dicunt:vt voca⸗ bulum ſemel poſitum equiuoce ſumatur.verbigratia. hoc vocabulum natiuitas: in alia ſignificatione acci⸗ pitur de natinitate eterna ⁊ tempoꝛali.⁊ tamen dici⸗ mus duas natiuitates: ita etiam dicunus de creatoꝛe ⁊ creatura.ꝙ ſunt due ſubſtantie: due res:duo bona: ⁊ quaſi in duabus ſignificationibus ponitur ibi ter⸗ minus vt ſemel poſitus bis intelligatur: id eſt hoc eſt ſubſiantia:illud eſt ſubſtantia.hoc eſt bonum:illud eſt bonum.⁊ per hunc modum ſoluũt illas predictas au⸗ ctoꝛitates. Ad illð quod obijcitur de exceptiuis ⁊ ex⸗ cluſis:reſpondent. hec vocabula preter:ſolus: ali⸗ qñ ponunt᷑ ad excluſionem contenti ſub ſuppoſitõe ter mini.vt omnis homo preter ſoꝛtem.qñq; vo ad ſolain AE 2 vichſti Pturig in euorzen W. Hoe 17 in lſubieeti ſbicink katonin genenlliu oßſiafd gbeii orznnln otargui velens Mae iunfind güpin SKlens de ed Prio innsdan Nturtiſe reelt iſi ſtfinnn ind ſiht err genn ifnyen iyynn⸗ herffrin Dieret orim uum unn ſnn Gſen/ otmM, lop tethe ocdt un. eati⸗/ dicͤ entcee von: hier weel ule⸗ Ne 67 oli eſer n Nueſtio equiuocatõnis oↄfuſioneʒ remouendã. vt ſi dicat᷑ omĩs canis pßter celeſteʒ eſt aial.q;uis.n. boc vocabulum ca⸗ nis ſᷣm ꝙ ibi ponit᷑ nõ poſſit ↄuenire celeſti:qꝛ ꝑ pꝛedi catũ determĩata ẽ equocatio:tñ adijcit᷑ hͥ excluſiuũ pt: vt magis reinoueat᷑ ↄfuſio.Simili modo volũt intelli⸗ gere:nemo bonus mſi ſolus teꝰ. oĩa ſubiecta eẽ pᷣter eũ qui ſubiecit.ſimili mõ oſimilia erxponũt.l Ad alia vo cuʒ dicit.omĩs ſuba ⁊c. Dicenduũ q; ſigna vlia ad⸗ dunt᷑ vocabulo accepto in alia ⁊ in alia ſignificatõe pᷣ⸗ ter indigentiã hũane locutõis.qꝛ aliter no eſt poſſibi⸗ le eloqui diuina. Addũt etiã de adiectiuis ꝙ qñq; po⸗ nũtur ad reſtrictioneʒ ⁊ determiatõʒ:qñq; ad remouẽ⸗ dam ↄfuſioneʒ equocationis. Ad vetermiatõzʒ reſtri ctioneʒ nominũ ponũt᷑ que accipiũt᷑ vniuoce. vt cuʒ dr aĩal riſibile:ad drñtiam illius qð nõ eſt riſibile. vnde incõuenient dicit homo riſibilis:qꝛ ĩ hoĩe intelligit᷑ ri⸗ ſibile. Ad ↄfuſioneʒ equiuocatõis remouendã:vt cum dicit᷑ canis latrabilis.qᷓuis.n.canis ⁊ latrabile fm ꝙ accipit᷑ vniuoce paria ſugonãt ſicut hõ riſibile: tñ i⸗ conuemient dicit᷑ homo riſibilis ⁊ ueniẽt dicit᷑ canis latrabilis:qa hic tollit᷑ ↄfuſio:ibi nõ. ꝑ hũc modũ in⸗ telligũt eſſe dictũ res fruende res eterne ⁊ bhmõi: ꝑ hũc modũ ſoluũt omnia. Scðʒ pᷣpoſitm̃ dicit᷑ in Zriũ.q; vocabula affirmatiua dicta de deo m eſſentiã: ⁊ dicta R creaturis vninoce dicant᷑: ⁊ eandeʒ eſſentiã ſigniſi⸗ cent:ſ̊ aliter ⁊ aliter.vt cũ dico deus eſt iuſtus.ibi ⸗ dicat᷑ diuina iuſticia ita ꝙ deus eſt illa iuſticia. cuʒ vo dicit homo eſt iuſtus:pᷣdicat᷑ diuina iuſticia:ß hõ nõ ẽ illa ͤ ꝑticeps. nihilominꝰ tñ hic dicit᷑ ineſſe quedaʒ iu ſticia cuiꝰ cauſa eſt diuina iuſticia. Silr cum dico deꝰ eſt ſubſtantia: homo eſt ſuba. vtrobiq; diuina ſuba pᷣdi cat᷑ ſed diſſitr. nam deus eſt ſubſt tia ſcipo:hõ vo dicit ſuba quia dinina ſubſtantia eſt cauſa exiſtẽdi ei. Scðʒ Bũ5ꝭ dicit.ꝙ vocabulũ in eadeʒ ſignificatõne dr de cerea⸗ toꝛe 7 creatura.ſ̊ de deo ꝑ eſſentia: de creatura dᷣo Pp⸗ ticipatõz. ¶ Sed ↄ bonitas diuina nõ eſt bonitas per ꝑticipatõʒ ̊ eſt boitas ꝑ eẽntiã.ſimilit? iuſticia ⁊ hꝰ⸗ modi.̊ bonitas ⁊ iuſticia dicta de creatura eſt boni⸗ tas ꝑ ꝑticipatõʒ:ſicut dicit aug.ĩ li.de tri relinꝗt᷑ igit ꝙ nõ eadeʒ bonitas predicat᷑: cũ dicit᷑ deꝰ bonus crea⸗ tura bona.4! Item cum dicit᷑ homo iuſtus:hic pᷣdicat᷑ iuſticia que eſt accñs.ſed cũ dicit᷑ deus iuſius: predica tur iuſticia que eſt ipſa eẽntia nullo mõ accñs. relinꝗt᷑ ͤg non eadeʒ iuſticia nec vniuoce accepta pᷣdicatur. 4 Ieem cum dicit᷑ iuſtus: ꝑ H y dicit᷑ iuſtus ſignificat diuina eſſentia vt retribuẽs vnicuiq; qð ſuũ eſt. cuz dẽ homo iuſtus: ſignificat᷑ ineſſe habitus homi exquo tri⸗ buit vnicuiq; qð ſuũ eſt. vtrobiq; ̊ cuʒ dicit᷑ deꝰ iuſtus 2 homo iuſtus: deſignat᷑ comꝑatio iuſticie ad ↄſimileʒ actum. § no eſt penitus rõ diuerſa.ꝗ̊ nõ equoce.⸗ Iſtẽ ad iſtud habes S. rõnes in. q. de bonitate. 7 iteꝝ S. q. ð hoc noiĩe eſſentia. Proptea ſicut z. dictü ẽ: oðᷣm. noĩa q̃ nõ accipiũt᷑ ſymbolice.&ů̊ eſt hſᷣm ꝓprietatẽ foꝛme coꝛꝑalis:h̊ accipiũt᷑ miſtice: ̊ eſt pᷣm ꝓprietateʒ foꝛme ſpũalis.vt iuſtus bonꝰ⁊ bhmõi:ñ dicũ: equoce nec vni⸗ uoce: qꝛ ñ penitus m aliã rõneʒ. nec tñ ᷣm eandẽ. ſed dicũt᷑ analogice ſᷣm prius ⸗ poſterius:que quidẽ ana⸗ logia attendit᷑ ex vna aliqua ↄꝑatiõe ſiue ꝓpoꝛtõe alicꝰ effectus iuſticie vel bonitatis. qꝛ comꝑat᷑ creatura ad creatoꝛeʒ. vt reddere vnicuiq; qð ſuũ eſt:opatur iuſti⸗ cie creatoꝛis ⁊ iuſticie cꝛeate.ↄſiłi mõ ⁊ ab hac vnita te ↄꝑatõnis accipit᷑ vna rõ ſᷣm analogiaʒ:q ꝗdeʒ rõ ñ po nit oueniẽtiazʒ vel in genẽ vel in ſpecie ⁊c. hĩ vna ↄꝑati⸗ one.. Ad illud qð obijcit᷑ de pↄꝑatiõe pᷣm magis.dom ꝙ duobo modis fit ↄꝑatio ſᷣm magis. Vno mõ ſᷣm ↄpa tionẽ foꝛme m plus vel minꝰ:vt ipſe obijciebat. q̃ ñ ẽ ĩ diuinis. Alio mõ ſᷣm gradũ ꝑfectois excellẽtioꝛis ſine vm eẽ ſiue im magnitudinẽ ſiue ᷣm bonitatẽ 2⁊ bhmõi. quo dicimꝰ ꝙ deꝰ magis ẽ ens cetis.⁊ maioꝛ oĩbo 7 me lioꝛ oĩbo.⁊ ſic ↄuenit ↄꝑatio creatoꝛi2 creature. 1 P0 Naa Oro S canh e D ) (W . Sa. anaſon .) ”M . 4 — .dkj. Articulꝰ ſecũdus Vnſequent querit.vtꝝ affirmatões ſint ve re. Ad qð b. Oyoꝰ. affirmatões dicte ð deo lunt incopacte: negatões xere ſimptr. &no⸗ miĩa poſitiua nõ vere enunciant᷑ de deo. 4 Itez dyoꝰ. dicit.oĩm negatões veras de deo in li.de miſtica theo⸗ logia hoc mò.neqʒ aia eſſi neqʒ intellectꝰ: neqʒ fanta⸗ ſia aut opinioneʒ aut intellectũ aut intelligentiaz hʒ. neqʒ rõ eſt neqʒ intelligentia: neqʒ dicit neqʒ intelligi tur.⁊ ſequit᷑: neqʒ hʒ virtuteʒ neqʒ virtus eſi: neqʒ lux neq; vita.⁊ ſequit᷑:neq; lux neq; ſapia: neq; deitas aut bonitas:neqʒ ſpũs: neq; filiatio: neq; paternitas.ex H videt᷑ omẽs affirmatões que maxie attri buütur deo ſunt ſimplr falſe. Cont᷑.bts dyoꝰ.de miſtica theolo gia. dicamus igit᷑ oim cauſa ⁊ ſuꝑ oĩa exñs.neq; ſi⸗ ne ſuba eſt neq; ſine vita neqʒ ſine rõne. ¶ Itez idem in eodezʒ.diximus ĩ li.qui ẽ de diui.no. qũo optimꝰ noĩat᷑ qũo ens qũo vita ⁊ ſapia ⁊ virtus 2 qcũq; alia intelli⸗ gibilis ſunt diuine noĩatõis.vere igit eſt iſta de ip̃o af⸗ firmare. KRñſio.ſᷣm dyo.de miſlica theo.ĩ ip̃a oꝑtet omẽs exñtiũ ponẽ ⁊ affirmare poſitões veluti oĩm cã. omẽs ipſas ꝓprie negare ſicut ſup omia exñte.⸗ non opinari negationes oppoſitas eſſe affirmatõibo. ex hoc accipit᷑ ꝙ ſunt vere affirmatões 2 negatões oĩm in di⸗ uinis.nec opponũt᷑ affirmatõnes negationibo.nã affir matões aut aceipiũt᷑ ſymbolice:aut miſtice. ſi ſymbo⸗ lice:accipiũt᷑ ꝑ tranſlatõʒ:vt lapis.pᷣs.lapideʒ quẽ re⸗ ꝓbauerũt.⁊ aer in.iij.li.reg. ĩ ſibililo aure tenuis ibi dicimꝰ. egatões po nõ lapis ñ aer accipiũtur ꝓprie. Sed miſtice accipiũtur ꝑ ſuꝑexcellentiã ⸗ ꝑfectõeʒ q ẽ ſupᷣ nos.vt vita bonitas ⁊ hmõi.vñ dyo.in eodẽ. an ñ magis deus eſt vita ⁊ bonitas qᷓ aer 2 lapis: Negati ones vᷣo accipiũtur ſᷣm nos ⁊ nram ↄprebenſionẽ.⁊ iõ nõ opponũt affirmatõnibo.vñ dyo.i eqʒ ſpũsẽ ſiẽ no ſcimus: neq; filiatio neq; paternitas neq; aliud ↄgni⸗ tũ a nobis.neq; eſt aliqd nõ exñtiũ:neq; exñtia eũ co⸗ gnoſcũt.¶¶ Ad primo obiectũ dõm. ; q̃druplex ẽ ↄpo⸗ ſitio.ſ.ↄpoſitio ꝑtiũ ſᷣm ꝙ coꝛpꝰdr ↄpoſitũ.ꝛ opoſitio ꝓrietatis ad ſubiectũ: ⁊ m ̊ aia dẽ ↄpoſita. mateꝛia etiã dr ↄpoſita qꝛ ↄponit᷑ foꝛme. Quaꝛto mõ foꝛma dr poſita qꝛ ↄponit᷑ materie. Iteʒ ꝑ ↄriũ quadruplex eſt ſimplicitas.ſolꝰ aũt deꝰ ꝓrie dr ſimplex: qꝛ caret om̃i genere ↄpoſitõis. Oteʒ notandũ ꝙ vocabula quedaz ſi⸗ gniſicãt ꝓgrietates in adiacẽtia vel inherẽtia: q̃dazʒ in ſubſiſtẽtia.vt h̊ nomẽ albũ ſigniſicat albedinẽ ĩ adiacẽ tia:qꝛ oñdit eã alij ineſſe.ſᷣ̊ h̊ vocabulũ albedo ſigniſi⸗ cat albedinẽ in ſubſiſtẽtia:qꝛ ſupponit eã.ſiłr ̊ͥ nomen hõ ſignificat hũanitateʒ in adiacẽtia ſiue inheꝛẽtia:qa oñdit eã ineſſe ſubiecto.ſ̊ ̊ vocabulũ hũanitas ſignifi cat hũanitatẽ in ſubſiſtẽtia. Quia vo deꝰ om̃i genẽ ſim plicitatis ſimpler ẽ:ñ oñdit᷑ aliq ↄpoſitõ ſi implicitatis circa eũ.vñ cuʒ dico deus ẽ bonꝰ.ñ oñdit᷑ boĩtas ineſſe eo ꝗq ipſe ñ ſit:qð attẽdẽs dyoꝰ.dixit affimatõnes de deo ſũt incõpacte:qꝛ nullã ↄpoſt itõʒ ꝓprietatis ad ſub⸗ iectũ ondũt.de negationibo vo dixit ꝙ ſunt vere:qꝛ ꝗd⸗ dam veri innuũt.ſ.ꝙ ibi ñ ẽ ↄpoſitio ꝓprietatis ad ib⸗ iectũ.Ad ſecũdũ iaʒ pʒ rñſio ex dictis. Membꝛü ſecũqũ Onſequẽt querit᷑ de noĩbo puatiuis vel negatiuis.an ꝓpꝛiꝰdicãtur in deo:noĩbo miſticis poſitiuis. vt eteꝛnꝰ.incoꝛꝛuptibi lis.increatꝰ. Ad qð ſic dyoꝰ.de miſtica theolo. opꝑtet ablatões in zriũ poſitõibo laudac. Et.n. illas.ſ.poſitões a p̃ſtatiſſimis inchoãtes 7 ꝑ media ad nouiſſima vſcẽdẽtes apponimꝰ: B po a nouiſſimis ad principaliſſimas aſcẽſiones faciẽtes:oĩa auferimꝰ. Et dicit ↄmẽtatoꝛ.poſitões ſunt qcũq; ꝓprie in deo dicũt᷑: qʒ eſt eis vita ⁊ lux ⁊ ſilia.ablones vo qᷓcũq; vt aliena a deo aſſerũt᷑.vtputa qm̃ ñ coꝛpꝰdr:ñ aĩa.nec ꝗcꝙᷓ eoꝝ q̃ ↄgnoſcũt᷑ aut intelligẽtie ſubmittunt᷑.Ex qͥ relinꝗt᷑ ꝙ poſitõnes dicũt᷑ dᷣ deo ꝓpriꝰ qᷓ; priuatões. Itẽ dyoꝰ. in eodẽ.ex pᷣſtantiſſimo ponimꝰ poſitões.a nouiſſimis vᷣo inchoamꝰ diuinã ablatõʒ.qꝛ ponẽtes poſitões icho amus ↄ cognitioꝛi:auferẽtes vᷣo a magis diſtantibus: ip̃i dĩne eẽntie ſupple.Et dicit ↄmẽtatoꝛ.q; poſitões ſʒ affirmatõʒ dicũt᷑.qꝛ vita potiꝰ dr q; aer.i egatõ vo pᷣ⸗ uatio ẽ.qm̃ ñ inebriat᷑ ñ iraſcit᷑ ĩ poſitõibo magis cõge nerate ſiue ꝓinqus.vñ dyoꝰ.an n magis vita ⁊ boni⸗ tas ꝙᷓ; ae: Cõmẽtatoꝛ.familiariꝰ ſiue magis ꝓpriuʒ ẽ deo vita ⁊ bonitas iꝙᷓ; aer ⁊ lapis. In priuatõibo a ma⸗ gis diſtantibo incipimꝰ.vñ dyoꝰ.an ñ magis crapule ⁊ manie.i.furoꝛes ſupple remouẽt᷑ a deo:qᷓ; n dici vel ĩ⸗ telligi.q.d.magis pꝛiũ ẽ deo ñ crapulaꝛi ñ iraſci:q; ñ dici ñ intelligi.vñ ↄmẽta.an ñ potiꝰ dr ñ iraſcit᷑ deꝰ qᷓ ñ intelligit᷑: Ex ̊ relinꝗt᷑.cũ affirmatões a familiari⸗ oꝛi ponamꝰ in deo:negatões a remotõꝛi:q; ꝓpꝛiꝰ dicẽt᷑ in deo poſitões qᷓ; negatões.⁊ noĩa affirinatia qᷓ; pᷣuati⸗ ua. Ad oppoſitũ ẽ pdicta auẽtas dyo.affiꝛmatões ĩ dĩnis incõpacte:negatões vo vere.¶ Itẽ dam̃.incoꝛpo reũ incoꝛꝑabile ñ ꝗd ẽ deꝰ ſignificãt:bᷣ ꝗd ñ ẽ.oꝑtʒ aũt alicꝰ ſbaʒ dicẽ ꝗd ẽ:enũciare ñ ꝗd ñ ẽ.in deo at᷑ ꝗd ẽ:di cẽ ĩpoſſibile ẽ. familiariꝰ at ex oĩ ablatõe facẽ ſᷣmõezʒ. S negatiua ſunt magis ꝓpria affirmatõibo.qꝛ affiꝛmatiĩa inſinuãt ꝗd ẽ:negatĩa vᷣo ꝗd ñ ẽ. NRñſio.affirmatio⸗ nes ⁊ negatões miſtice ĩ dinis pñt accipi dupłr.ſᷣm ꝓ prietatẽ dicẽdi:vel ſᷣm itatẽ eẽndi.ſi ſᷣm ꝓprietatẽ di cẽdi:qꝛ affirmatões ſignificãt ꝑ inſinuatões alicꝰ ↄcre tõis:veriꝰ ↄueniũt negatões q̃ remouẽt modũ ↄcretõis Et ſᷣm h̊ impꝛopꝛie accipiũt᷑ affirmatões.vñ b.dyoꝰ. ad ꝓpꝛietatẽ dicẽdi reſpiciẽs dic.ꝙ affiꝛmatões incõpa cte:negatões vᷣo vere ñ ad vᷣitatẽ eẽndi.vñ dam̃.cuʒ di xit.familiariꝰ ex oĩ ablatõe facẽ ſᷣmonẽ:ſubdit.neq; ei eoꝝ q̃ ſunt:neq; vt ñ ens.ſ̊ vt ſuꝑ oĩa ens:⁊ ſuꝑ ipᷣm eẽ ens.Si.n.eoꝝ q̃ ſunt ↄgnitões nꝛe ſunt ꝙ ſuꝑ ↄgnitõʒ ẽ oĩno:⁊ ſuꝑ ſubaʒ eꝛit ſupple ipe deꝰ. Si vo reſpiciamꝰ vᷣitatẽ eẽndi:magis ꝓprie ↄueniũt affirmatiões miſtice q̃ dicũt ꝑfectõz.vt vita boĩtas pꝛẽnitas ⁊c̃.vñ dam̃. Sci endũ ẽ ꝙ ñ ex nobis trãſlatũ ẽ ad bẽam deitatẽ pꝛnita⸗ tis ⁊ filiatõis ⁊ ꝓceſſiõis nomẽ. Ecõtrario at᷑ inde no bis traditũ ẽ vt ait dinus apłs. ꝗꝓpfea flecto genua ad pr̃eʒ:exqͥ oiĩs pr̃nitas ĩ celo ⁊ ĩ teꝛa noĩat᷑.⁊ ſic pʒ ſoko ad obiecta. ↄſequẽtibo naturaʒ. Nueſtio.lij.de nomĩibꝰ Onſequẽs eſt que rẽ ſᷣm oꝛdinẽ dam̃.de noĩibo ↄſeqntibo naturã.Sciẽdũ ꝙ hmõi noĩm q̃dã cõ notãt effectũ iĩ creata:vt iuſtꝰ ⁊ miſeri cCcoꝛs. q̃dã vo ñ ↄnotãt:vt bonꝰſapiens. Itẽ tuʒ hoꝝ tũ illoꝝ q̃dã ſigficãt ꝑ modũ abſtꝛactõis: vt iuſticia boĩtas.qᷓdã ꝑ modũ ↄcretõis: vt iuſtꝰ bonꝰ. Primo ꝭ̊ q̃rit᷑.an ſigficẽt dinaʒ ſbaʒ.Scðo. an eodeʒ mõ de deo dicãt᷑ iuſtũ ⁊ bonũ. Lercõ.an iuſticia ⁊ bꝰ⸗ modi ↄnotẽt effectũ. Quarto.vtꝝ eodẽ mõ dicat᷑ iuſtꝰ ar. Rlébeu peimu D pmũ ſie boe.ĩ li.de tri. Cũ dr deꝰ ẽ iu ſtus vel bonꝰ:pᷣdicat᷑ iuſticia vł boĩtas q̃ ẽ di ſba. ſigficãt ſbazʒ. ¶¶ Itẽ iuſtũ ⁊ bo nũ ↄueniũt tbo ꝑſoĩs ⁊ ĩ ſũma ſingłaꝛit. uᷓdicũt᷑ eẽntialr ſᷣm regłaʒ augũ. Cõt᷑.dam̃.iuſtuʒ ⁊ bonũ ⁊ ſctm ſequũt᷑ naturã:ñ ipᷣaʒ ſbaʒ oñdũt. Itẽ q̃ rit᷑ de ̊ qð dicẽ̃ dam̃.iiij.ca.j.li.qcũq; ĩ deo affirmatiue dicũt᷑:ñ natuꝛã ſ̊ ea q ſũt ð natuꝛã eiꝰoñdũt.vt ſi bonũ ſi iuſtũ ſi ſapiẽs ſi qdeũq; dixeris.ñ natuꝛã dicis dei:ᷣ ea q̃ ſũt ð naturã. IRñſio.ẽ ↄſideraẽ dupłr nom̃ dei. aut ꝙᷓtũ ad ſigficatũ:aut qᷓtũ ad modũſigficãdi.Cõſi⸗ . terãdo ſigficatũ: oĩia bmõi noĩa: ſiue opatõis: ſiue pna tõis:ſiue ↄñtia naturã:ſiue hitudis:oñndũt naturã.Cõ ſiderãdo vo modũſigſicãdi ꝗ ẽ ſic ĩ catura: dic dam̃q ñ ſigficãt naturã ̊ ↄnñtia naturã.qꝛ ad ſiłitudieʒ dicũt᷑ eoꝝ q̃ ſequũt᷑ naturã ĩ caturis.⁊ ñ ſigficãt ſbaʒ ſᷣ ꝓpri⸗ etatẽ ſbe.Sigficãt.n.dinã naturã vt q̃litatẽ ſiue vt hi⸗ tũ.¶¶ Ad ſecũdũ qdð qit.ꝙ qᷓcũq; dicũt᷑ affiꝛmatie ð deo ñ naturàã ſᷣ ea q eentiã oñdũt.dom fm illã regłaʒ fidei oẽ ſimplex alio ẽ alio dr eẽ:qꝛ ſua ꝓpria eẽntia ẽ.noĩat at᷑ ſuo effectu.qꝛ ꝙ̊ nom poſitm iĩ dinis acceptũ ẽ ab effe ctu.iõ dr q;tũ ad modũſigficãdi nõ ſigficaẽ naturã.⁊ iſtð ĩtelligr ð̊ noĩbo poſitis ſigficãtibo deũ ſᷣ aliq̃ foꝛa defmiata.vt bonꝰiuſꝰ ſapiẽs ⁊c.nã iſtð ñ ĩtelligꝛ de ſi gnificãtibo abſolute ⁊ indetermiate.vt ens ⁊ q . Mlembꝛuz ſecuduz Onſequẽt q̃rit᷑.an eodẽ mõ dicãt᷑ iuſiũ 2 bonũ ð deo.qð vidx.qꝛ vtrũq; ẽ nom̃ oↄns naturã ĩ rõe qᷓ dicta ẽ.eodẽ &̊ mõ dicunt᷑. ACLõt᷑.nom bõi deriuat᷑ ad oẽs creat᷑as. vñ boe.oĩa bõa qꝛ a bono:iuſtũ at᷑ ñ.ñ eĩ oĩa iuſia qꝛa iuſto. Rũſio dicta ẽ S.q.de boĩtate.nã bonũ ẽ ↄditõ general ipiꝰcãe q ẽ deꝰ.qꝛ.n.bõꝰ:iõ facẽ̃ caturã.vñ aug qꝛ bõꝰ ẽ ſũmꝰ.⁊ iõ bonũ reſpic oẽʒ caturã cꝰ ẽ ca.iuſtu ðo ẽ ↄditõ ſpãł ⁊ reſpicẽ̃ ſpalẽ actũ.ſ.reddẽ vnicuiq; qð ſuũ ẽ᷑.qð ꝑtiet ad rõalẽ caturã.⁊ iõ iuſtũ ñ deſcẽdit ad oĩa ſic dic boe.ð ebdoma. Mẽbꝛũ I4 W. Einð q̃rit᷑.an iuſtũ ↄnotʒ effem̃ ĩ cꝛeata. Hoe.deꝰẽ ſbᷣa ſuꝑ oẽʒ ſbaʒ ⁊ iuſticia ſuꝑ oẽʒ iu ſticiã.ſᷣ cũ dẽ hõ ẽ iuſtꝰ:nihil pᷣdi⸗ cat᷑ ſiue ↄnotat᷑ niſi iuſticia hoĩis.ꝗ̊ cũ dĩ teoiuſtꝰ:nihil p̃dicat᷑ vł ↄnõt᷑ niſi iuſticia dei.¶ ¶ Itẽ ſiẽ pᷣma vᷣitas ĩfluit ſuꝑ effectꝰ ſuos:ſic ſũma boĩtas vłſũ⸗ mũ ens.ſ̊ cũ dꝛ deꝰ ẽ bõꝰ:deꝰẽ ens.nullꝰ effectꝰ pᷣdicat vel ↄpᷣdicat᷑ vel ↄnotat᷑.ꝗ̊ nec cũ dr̃ & iuſtꝰ.q¶ Itẽ ſi cõ⸗ notat᷑ effectꝰcũ dr deꝰẽ iuſtꝰ. 5 Hͥ nom iuſtꝰ diẽ reſpectũ ad catuꝛ.nã effectꝰẽ ĩ cat᷑a.ſ̊ oẽ nom̃ xeſins reſpectũ ẽ nom hĩtudis qͥ ẽ ꝗnta dꝛia noĩm eẽntialiu ſᷣm dam̃.vt catoꝛ ⁊ dñs.ñ & eet ĩ oppoſita dria. Cõt᷑. ſiue dicat᷑ dediuſtꝰ ſiue hõ iuſtꝰ:ſꝑ poĩt᷑ redditõ vnicuiq; qð ſuũ ẽ Effectꝰigr iſte aut ſigficat᷑ cũ dr̃ deꝰ iuſtꝰ:aut ↄnõt᷑ cũ pꝛicipali ſigficato:̊ n ſigficat᷑. nã ſigficatũ ẽ dina iu⸗ ſticia q̃ ẽ dina eẽntia.vt dic boe.q̊ ↄnõt. Rñſio.cum dinũ eẽ ſigficet᷑ młtis mõis.vt ſba cũ dẽ deꝰ.vt q̃ntitas cũ dꝛ magnꝰ.vt q̃litas cũ dẽ ſapiẽs iuſłꝰ.⁊ ſic e cetis genẽibo vt S.decłatũ ẽ.attẽdẽdũ ẽ regłarit.vtꝝ nomen dĩnũ ſigficet dr̃iaʒ alicꝰ gencis abſolutã:⁊ tũc ñ ↄnõt᷑ effectꝰ ſ̊ ſolũ ſigficat᷑ dina eẽntia ſic cũ drĩ magnꝰ. Si vo ſʒʒ dr̃iaʒ ↄꝑatã ↄſideꝛãdũ an ↄpatõ ſit detmiata ad actũ tꝑalẽ vel ad actũ et᷑nũ (liceat ſic lo) vt ſaꝑe gene rare ↄĩcaẽ q ſigficãt dina ꝑ modũ actꝰ. ſi ſigficent jm dr̃iaʒ genẽis ↄpatã ad actũ tꝑalẽ: ↄnõt᷑ effectꝰ ĩ catᷣa. vᷣbigẽa.iuſłꝰxł iuſticia miſicoꝛs vel miſcdia ſignificãt dĩna eẽntiã ꝑ modũ hitꝰ.hĩtꝰat᷑ ↄꝑatõʒ hbʒ ad actũ. hꝰ⸗ mõi at᷑ ↄpatoz hñt ad actũ vetribuẽdi: ad actũ miſeren di.⁊ iõ cũ dꝛ miſicoꝛs.iuſtꝰ. pᷣdicat᷑ dina eẽntia ⁊ ↄno tat᷑ vel ↄpᷣaicat᷑ actꝰret butõis.Si vo ſigficẽt ſʒ driaʒ genẽis ↄpatã.ᷣ ñ detmiate ad actũ tꝑale.ĩmo dĩnt ad actũ tꝑalẽ ⁊ etnũ:ñ ↄnõt᷑ effectꝰtꝑał.ð..cũ dẽ ſapiẽs potẽs vel bõꝰ ð deo:ſigficat᷑ dina eẽntia ꝑ modũ bitꝰ: 7 iõ ĩ ↄꝑatõe.ᷣ ↄꝑatõ hmõi ñ detmĩat᷑ ad actũ tꝑaleʒ. ſapiẽs.n.vel ſapia dr ĩ ↄꝑatõe ad ſaꝑe:ꝗ ñ dermiat᷑ ad tꝑa le cũ dr deꝰ ſaꝑe ſe.ſiłr potẽs vł potetia ñ xetmiat᷑ ad tꝑale:qꝛ dẽ poſſe generaẽ poſſe ↄſcẽ.ſiłr bõꝰ vlł bo nitas qᷓ dicũt᷑ ad hũc actũ ↄĩcaẽ᷑ vł ð ſe diffũdẽ: qꝛ ↄica tio ẽ et᷑na ĩ ꝑſoĩs dĩnis.i Ad illð qdð obijcit᷑ cuʒ dr̃ h iuſtꝰnihil ↄnõt᷑.dico ꝙ pᷣdicat᷑ hĩtꝰꝗ ẽ vᷣt iuſticie.⁊ per ↄñs oↄnõt᷑ effectꝰꝗ ẽ reddẽ vnicuiq; ⁊c.qꝛ hitꝰdic ↄꝑatoʒ ad actũ.al Ad ſcom iã pʒ rñſio.qm̃ ñ ẽ ſile de H̊ nomie AL 9 9 2.) n-ſy P Cer 1. ₰ Ria „W 3 Pr1 T 5 „ or audt le⸗4 getu m Cipolt 1 lnti hihi Nons Nakn⸗ ſhoea Mett M ſene ſuch Nett Ge E lo P ii l ckee as r ntt⸗ e: Ulte oe ſoeſ ſboe Cdi un was ete eſte qui lect de dile it. tunt a kibe ibi ⸗ i cioiniſhe hi bonii eatmriſr, ricicii S== = S ce ninige ſi i ſitte 11 ün Zcſknicni Briſianſn inihlö nbois Faizf uc Niſt aboinotti⸗ cſeep atat Zſi⸗ Pdünheri ſenarchtri uFindin t. M cuiqſi agzie atüedinn Rütpan Nnſtännin ,rſie rans it aronn gtir, Atnus rtlaeche ſichenfn ſicpienin⸗ iipnfcit ni⸗ zümleren Gtut o ihzdiig dintl di ſopis ſodübit: aüͦteib⸗ riniak iinin otN Nd nit⸗ tie⸗ n 4 Homnie - L u lWH Moneſtio ens vel cæ hoc noĩe bonus ⁊ de h̊ noie iuſtus.l Ad ter⸗ ciũ dõm. ꝙ; nomen deſignans ↄpationeʒ eſi duobo mo⸗ dis. aut.n. æſignat᷑ ↄpatio in actu:aut in habitu. ſi in actu tũc dicit᷑ tale nomẽ hĩitudinis ſicut miſeratoꝛ cre atoꝛ.ſi vᷣo in habitu ñ dicit᷑ nomẽ habitudinis:niſi pᷣn⸗ cipaliter ſignificaret ipſa ↄꝑatio ſicut hoc nomie deꝰ. Inde eſt ꝙ boc nomẽ miſeꝛicoꝛs quia ſignificat dinam eẽntiam ⁊ↄnotat habitudinẽ ad miſerendũ: nõ eſt no⸗ mẽ habitudinis. ſilr nec hoc noĩe iuſtus qð ſigniſicat diuinã eẽntiam ⁊ ↄnotat aptitudinẽ retributõis.vñ ⁊ dicit᷑ miſericoꝛs ⁊ iuſtus ab eterno.miſeratoꝛ nᷣo ⁊ re⸗ tributoꝛ ex temꝑe. Mem bꝛu quaꝛtũ Onſequent querit᷑.an eodeʒ modo dicãt᷑ hmõi noĩa ↄcreta ⁊ abſtracta. Querit᷑ ᷣ vtꝝ eodẽ mõ dicant᷑ bonus vel bonitas: iuſtus vel iuſticia. Ad qð ſic.ſi eodẽ mõ dicant᷑ iuſtus ⁊ iuſticia:bonus ⁊ bonitas.hſ̊ deꝰ dicit valde bonꝰ.ꝗᷓ dicit᷑ valde bonitas.ſi ;̊ dicit᷑ valde boni tas:nõ eodẽ modo dicũt᷑ de deo bonus ⁊ boĩtas.⸗:qCõ tra.cũ dici᷑ deus bonus:pᷣdicat᷑ diuina eẽntia ſicut cũ diei᷑ bonitas:⁊ ideʒ vtrobiq; ↄnotat᷑. penitus ꝗᷓ dicũt ideʒ ex pte ſignificati ⁊ ex ꝑte ↄnotati. RBñnſio ᷣm p̃⸗ poſitm̃.q; ꝓoſitões in quibo predicant᷑ vocabula que ſignificant in ſubſiſtentia magis ſuccedũt ad ſimplici⸗ tatẽ.vt cũ dico: deus eſt bonitas.quia nec etiã ex modo locutõis videt᷑ innui ꝓprietas ineſſe deo.ille ᷣo ĩ qbus predicant᷑ vocabula que ſigniſicãt in adiacẽtia:quodã mõ accedũt ad ↄpoſitiõeʒ.quia ↄpoſitioneʒ ꝓpꝛietatis ad ſubiectũ innuere vident᷑.vt iuſtus bonus ⁊ bmõi.⸗ cũ idem ſignificet hoc vocabnlũ bonus qdð bonitas:ga tñ hoc nomen bonus m vſitataʒ intelligentiã magis accedit ad ↄpoſitõneʒ: idcirco recipit aduerbiũ ꝑ ſe. vt dicat᷑: deus eſt valde bonus:⁊ nõ valde bonitas. eti az incõgrua eſſet locutio ᷣm regulã artis grãmatice ſi di ceret᷑ valde bonitas. Iteʒ querit᷑.an ſicut deno dr iu ſtus ⁊ miſericoꝛs: poſſit dici iuſticia ⁊ miſe cdia.quia ĩ multis locis ſacre ſcripture inueni?. vñ dulcis a rectꝰ dñis.? iteꝝ:patiens ⁊ multũ miſericoꝛs. ſi eſt vera:Hᷣ nõ eſt ꝓpter principale ſignificatũ illoꝝ adiectiuoꝛuʒ. Allud.n. vnũ eſt: ß ꝓpter ↄnotata que ſunt diuerſa. ſed ſi hoc:eadeʒ rõne bec eſt vera deus eſt iuſticia ⁊ miſeri coꝛdia: ꝗꝓpter eadeʒ ↄnotata.4l Iteʒz talis locutio inue⸗ nitur in ſcriptura.vñ p̃s.miſcdia ? veritas tua ꝛ⁊c.⸗ P ma coꝝ.j.factus ẽ nobis iuſticia 2 ſapĩa ⁊ ſignificatio ⁊ redemptio. Sed ↄ.eſſe iuſticiã eſt eſſe qd:eẽ miſcðiaʒ eſt eẽ qd.⁊ ita ſi deus eſt miſcdia iuſticia: deꝰ ẽ qd 7 quid:⁊ ita plura.Solo.dictio copulatiua copulat ad⸗ iectiua:ↄiungit ↄnotata ꝑ adiectiua illa.2 quia cũ dr cus eſt iuſtus ⁊ miſericoꝛs: copulãt᷑ diuerſa ↄnotata ꝓ illa adiectiua hʒ copulatiua ↄiunctio illud quod ex⸗ igit. vñ illa locutio eſt vera. Sed cũ copulat int ſubſiã iiua vult copulare ſuppoſita.⁊ qꝛ cũ dicit᷑ deus eſt iuſti cia ⁊ miſcdia: nõ ſunt ibi diuerſa ſuxpoſita.nõ inuenit ibi hec dictio diuerſitatẽ quã exigit. vñ ꝓrie loquendo falſa eſt. Recipit tñ ß impropꝛie ꝗꝓpt diuerſa cõnotata q̃ ibi ſunt.qꝛ qñq; ꝑ impꝛopꝛias locutões magis expꝛi mit᷑ veritas fidei qᷓ ꝑ ꝓprias. Qnueſtio.liij.de nomini bus entialtboonota ntibo reſpeetũ creatoꝛis ad crea⸗ turas. Elſtat opitulãte du uina gratia inquirẽ de nomibo eẽntia⸗ libo q ſunt nomĩa hitudinis ſiue reſi pe ctiua.qᷓ eſt qnta drñtia pᷣm dam. hoꝛũ Oim eſt drntia. naʒ quedã ſunt que di cũt ſiue ↄnotãt reſpectũ ꝑſone ad ꝑſonã.vt eq̃litas ſili⸗ ẽ dñs.i.deꝰ ẽ deꝰ cui ſubiccta ẽ creatura. luj. tudo.quedã pᷣo reſpectũ ad creaturam. vt dñs creatoꝛ. Itez ↄnotantiũ reſpectũ ad creaturã.quedã ↄnotãt re ſpectũ tm:vt dñs.quedã reſpectũ effectũ:vt cꝛeatoꝛ2 miſericoꝛs. Querit᷑ circa bec noĩa. rimo. vtx ſigni⸗ ficẽt eẽntiam ⁊ ↄueniãt deo ab eterno. Scðdo. vtꝑ deus oĩm reꝝ ſit dñs er temꝑe.Tercio.vtꝝ dñium ⁊ bmõi reſpectus ſint creata vel increatũ. Quarto. vtꝝ reſpe⸗ ctus ↄnotatus ſit in creatoꝛe vel creatura. Membrũ primn Dprimũ ſic augꝰ.cum queꝛit᷑ cuiꝰ rei ab eterno fuit dñs ſi creatura ñ fuit ab eter⸗ no:ñ audeo pᷣcipitare ſniaʒ.nã ⁊ meipᷣm . intueoꝛ ⁊ recolo ſcriptũ eẽ. Quis pᷣt ſciꝛe ↄſiliũ dñi:aut ꝗs põt cogitaꝛe qd velit dñs. ipße abet⸗ no fuit vñs alicuiꝰ rei. ex ꝑte n ↄuenit ei.⸗ SZtez dñs eſt illi nomẽ eentiale.ꝗᷓ ipſuʒ ſignificat eẽntiaz. 4 Itez ambꝛo. dicit. ꝙ deus eſt nomẽ nature:dñs nomẽ pote⸗ ſtatis.̊ ptas nihil aliud eſt ꝙᷓ eẽntia. ̊ G̊ͥ nomẽ dns nõ ouenit deo ex tpꝑe. Cõtra.augꝰ. dicit. ꝙ bec relatiua aſpellatio dñs:eſt deo ex tꝑe. dↄuenit ei ex tpe. ¶ Itẽ ſi gs cogitet dicat.ꝙ deꝰ ñ fuerit dñs ex tꝑe: qꝛ ñ fuẽit prius tpᷣus ꝙᷓ eet dns.⁊ certe ipſe cepit eẽ dñs tẽꝑis. 7 ceꝛte vt meꝰ eẽt dñs vel tuus ex tpe incepit eẽ.qᷓ ̊ nom dñs ñ ↄueit ab eteꝛno. MRñſio. ̊ nomẽ dñs qnq; ab⸗ ſolute ponit᷑:? tũc notat eẽntiam tm.⁊ ab eteꝛno ↄueit co.qũq; reſpectiue:⁊ tũc eẽntiałꝛ eẽntiã ſignificat ⁊ ſe cũdario relatõʒ.⁊ eſt ſenſus.deꝰ ẽ dñs.i.de ẽ deus cui creatura ſubiecta ẽ. Siłr hec vocabula creatoꝛ ſiłia principalr eẽntiazʒ ſigniſicat:⁊ ſecũdario coꝛelatõez ᷓ ineſt creature. Eſt. n. ſenſus. deꝰ ẽ creatoꝛ. deꝰ ẽ deꝰ a qᷓ ĩcipit eẽ creatura.Sʒ ſi inferat᷑. h̊ ̊ vocabnulũ creator ab eterno ↄueit deo.ñ ſeꝗt᷑ naʒ deſiruere faciliꝰ ẽ q; cõ ſtꝛueꝛe oĩno vt dic aꝛiſto. Ad h̊. n. vt ſim bõ albo:nccia ſunt duo.ſ.vt ſim hõ: ⁊ vt ſim albo. 2 ad ̊ vt ñ ſim hõ albo:ſuffic vt ñ ſim albo. A ſili dico. ꝙ ad h̊ vt deus ſit cꝛcatoꝛ duo ſunt nccia.ſ.vt ſit deꝰ:⁊ vt ab ipᷣo incipiat eẽ creatura.̊ ad h̊ vt ñ ſit creatoꝛ:ſuffic vt ab eo nõ ſit creatura.⸗ In ſiatia.dæꝰ ñ ſꝑ erit preſciꝰ hꝰrei.qᷓ Hͥ no mẽ pᷣſcius n ſignificat diuina naturã.ſic.n.ad ̊ vt vo⸗ cabulũ ſignificet diuinã natuꝛã ñ exigit᷑ vt ſꝑ ↄueĩat vt in futuro.2 Boſigtione faciẽte: ita t exigit vtſt boue⸗ niat ſignatõe faciẽte. Sʒ qð dicit aug. ꝙ; n audet pᷣcipi tare ſniaʒ:dicimꝰ ꝙ tũc ñ audebat: bᷣ poſt fecit.hec eſt ſnĩa Prepoſitiui. Sʒ q; videbit᷑ alicui q; h̊ nomẽ oñs niqᷓ ſignificet ablſolute ſᷣ ſꝑ reſpectiue.vñ aug.v. ð tꝛi. Creatoꝛ relatiue dẽ ad creaturã ſic dñs ad ᷣuũ:ñ vide bit᷑ ↄucire deo ab etno.vñ aug.ĩ eodẽ.dñs ñ dr niſi cũ bee incipit ſeruũ.vñ iſia appellatio relatiua ex temꝑpe ẽ o.Rñſio.dðm ꝙ h̊ nomẽ dñs ſꝑ accipit᷑ reſpectie. ſ hͥ duobo modis.na põt notari reſpectꝰ in habitu vł ĩ actu.ſi in hiĩtu:ſic ↄuenit deo ab eterno ẽ dñs.i.dña bilis ſiue potes coercẽ ſpditos.⁊ ẽ ſenſus.deꝰ ẽ dño.i. cꝰ ẽ deꝰ cui ſubijcibilis ẽ creatura ſiue ſit ſiue ñ ſit.ſi ĩ actu ↄueit ex tꝑe:⁊ idem ẽ dñs qð dñatoꝛ.⁊ eſt ſenſi/ u9. Mlembꝛuz ſecudnʒ Ecũdo qrit᷑.vtꝝ dñs oĩm reꝝ ſit ex tꝑe. Ad qð ſic obijciet aligs.q; ũ tm̃ ẽ dñs re rũ q ex tꝑe ceperũt: ſ̊ etiã illiꝰ rei q̃ñ ce⸗ pit er tꝑe.i.ipᷣius tꝑis qð ñ incepit ĩ tꝑe qꝛ ñ erat tpᷣs anq; inciꝑet.⁊ꝛ iõ ñ cepit eẽ dñs ex tem pe. Ruñdet m ĩ ſent.j.li.di/xxx.ꝙ lʒ ñ cepit ex tꝑe eſſe dñs tpis: cepit tñ eẽ dñs tꝑis:qꝛ ñ iꝑ fuit tp̃s.⁊ ipius hois er tꝑe cepit eẽ dñs.vn aug.v.de tri. qñ cepit tpᷣs xꝰ cepit eẽ dñs.nec añ tps fuit dñs: ſ̊ cũ tpe.ñ ex tge vel in tpe: qꝛ ñ añ fuit tps qᷓ ipe dñs ſ̃ ſił.¶ Sz obijcit q; Fᷣm voſido.q̃tuoꝛ ſunt coeua.tp̃s.celũ empireũ.pria materia.⁊ angeli.q ſi ẽ dñs illoꝝ triũ ex tꝑe: erit dũs „ . 1et r 2---— v 4 1 cpis ex tꝑe. nec alioꝝ · ſi.n. rõ eſt ꝙ ñ cepit eẽ dñs tẽ⸗ nõ ſignificãt plura equoce ſub vno noĩe ſicut h̊ nom̃ ſa 4 poꝛis ex tꝑe qꝛ ñ erat tpᷣs añ tpᷣs.eadẽ rõne ñ fuit dñs nũ. MRñſio.cũ dr teus creatoꝛ ⁊ dñs:pᷣdicat᷑ duung iᷣ illoꝝ triũ ex tꝑe:qꝛ tp̃s ñ fuit añ illa.ql Iteʒ ſuppoſito eentia ⁊ ↄnotat᷑ reſpectus in creatura.ſᷣ qñqʒ notat᷑ re⸗ En ꝙ oĩa ſunt ſimul creata 'm opi.aug.Fm ill ecci.xviij. ſpectus ſolũ:vt cũ dr deus creatoꝛ eſl.i.deꝰ ẽ dina een⸗ e Qui viuit ineternũ creauit oia ſimul.⁊ Gᷓ eſt vel ĩ genẽ tia a q̃ creatura eſt. Siłr deꝰ eſt dñs.i.deus ẽ dina eſ. vel in ſpecie. cũ oĩs creatura ſit coeua tꝑis: vidr ꝙ ñ ſentia cui ſubiecta eſt creatura.vñ pᷣdicat᷑ dina eẽntia ſit dñs creaturaꝝ ex tꝑe vel in tꝑe ſicut nec dñs tẽꝑis. in rectitudine ⁊ reſpectus in obligꝗtate.vñ pᷣdicatur de Itez cũ deꝰ cepit eſſe dũs tem poꝝ cũ tꝑe ſic dic au⸗ deo dĩna ecẽntia cũ dꝛ deus dñs vel creatoꝛ.⁊ cointelli⸗ R guſti. vtx ſilr poſſit dici ecouerſo ꝙ tpᷣs ceꝑit eẽ cũ dño git᷑ aliud quo refeit᷑ ad eẽntiaʒ. nõ ſicut cui inſit: ̊ a q̃ mRñſio.ꝙ deus cepit eẽ er tꝑe reꝝ coequeuaꝝ tẽpori ſit vel cui ſubſit.nõ tñ attribuit᷑ deo ̊ creatuꝛe ᷣm reʒ: M Fm ꝙ dñs dr in actu.Et rõ hꝰ eſt.qꝛ nõ ppᷣt intelligi cre deo dᷣo ſᷣm nomẽ.vt fiat drñtia inter ſubiectũ locutõis iſ atura ꝗn intelligat᷑ ens de nihilo.⁊ ſic intelligit᷑ muta⸗ ⁊ ſubiectũ rei ſiue attributõis.cũ.n.dr albũ fit ĩ ſcuto: “—” bilitas que nõ pt intelligi ſine tꝑe.vñ nõ põt intelligi aſſio ſignificata ꝑ G̊ verbũ fiẽi:nõ attribuit᷑ albo ſed ðð creatura ꝗn intelligat᷑ tempꝰ. ꝓpter h̊ oꝑtet dicẽ ꝙ ce cuto.vñ albũ lʒ ſit ſubiectũ locutõis: tñ nõ ẽ ſubiectũ ., put eſſe oñns tꝑis cũ tꝑe. Sʒ qꝛ tpᷣs poſſumꝰ intelligere rei vel attributõis.Silr cũ dr hõ generat᷑: generatõ ñ DðUDUDU nõ intelligendo creaturã hãc vel illã: pter h̊ poſſumꝰ ineſt homĩ ſicut ſubiecto ſ̊ materie homis.Cũ ꝗᷓ queꝛi i dicere de alijs creatuꝛis ꝙ cepit eẽ dñs illaꝝ ex tꝑe·. ꝛ tur.vtꝝ dominiũ ſit creatũ vel increatũ.dðm q dniuʒ ſi põt intelligi t̃s añ creaturã.Cepit eſſe dñs tꝑis cuzʒ ci eſt increatũ rõne principalis ſignificati:rõne vᷣo cõ lon tpe aliaꝝ reꝝ er tꝑe.⸗ Ad h̊ qð obicit᷑ dõm.ꝙ inciꝑe notati dr de deo ex tꝑe.vñ nõ ſequit᷑.dominiũ eſt incre⸗ eſſe nõ ↄuenit dño ̃m ſe ̊ ꝑ illud ad qð refert᷑:cui hjm atũ:ᷓ dominiũ eſt ab eterno.qꝛ cũ dꝛ deus ẽ dñs: duo Sn ſe ↄuenit incipe eſſe.⁊ iõ ꝓprie dẽ de dño q; cepit eẽ do dicũt᷑.dĩna eẽntia:⁊ reſpectus ↄnotatus.qᷓuis at᷑ diui ie minꝰ cũ tꝑe b̊ nõ ecõuerſo.qꝛ tũe nõ diceret᷑ ſolũ ð dño na eẽntia fuerit ab eterno:nõ tñ ab eteꝛno ei ſubiecta ẽ ſer ỹ cepit eſſe pt relatõʒ ß etiã ꝓgpt ſubam. Alit p̃t dici. creatura qð notat᷑ cũ diuina eẽntia ꝑ h̊ ꝙ dico dñium. i ꝙ hec ppoſitio cũ:dic aſſociatoʒ ſiue ſimultatẽ.̊ qñ q Ad aliud dom.ꝙ reſpectus creatuꝛe ad creatoꝛeʒ efſ dopd cũ paritate:vt cũ dĩ tecũ principiũ.qñq; nõ cũ parita⸗ creatura.nec eſt ponere aliũ reſpectũ.vnde in creatuꝛa K25 te: ⁊ hoc dupłr.qꝛ qũq; notat᷑ auẽtas ĩ ablatiuo ⁊ ſub/ eſt ille reſpectus ⁊ creatura ⁊ẽ.nec eſt currẽ in infinitũ: e an vt — . — . — — . . . . tur aſſociatio cũ paritate:põt ſieri ↄuerſio.qn vᷣo nota Membꝛũ quartu ”ð tur nõ cũ paritate:nõ põt fieri ↄuerſio.vñ nõ ſeꝗt᷑:mi⸗ Varto querit᷑. vtꝝ reſpectꝰ ↄnotatꝰ ſit ĩ ?ZÿƷE les eſt cũ rege:ꝗ̊ᷓ rex eſi cũ milite.qꝛ ̊ cũ dr deꝰcepit eẽ creatoꝛe vel creatura.⁊ ad maioꝛem eui⸗ y dñns cũ temꝑe.notat⁊᷑ aſſociatio nõ cũ paritate:ñ pᷣt fiẽi dentiã querũt᷑ tria. Pꝛimo.vtꝝ diuĩa eſ⸗ i ↄuerſio vt dicat᷑ tỹ̃s cepit eẽ cũ důõo. ſentia referat᷑ ad creaturã. Scðo.vtꝝ il⸗ 66 Membrũ teꝛciũ . le reſpectus qui ↄnotat᷑ in dño vel in creatoꝛe: ſit ĩ cre 22 1 Ter, atura vel in o. Teꝛcio.an ſilis ſit rõ ĩ reſpectu bꝰno mrio uerit ⸗ vninz. Pinsi reſpectꝰ mis dñs hꝰ nois creatoꝛ. zbee int creata vel incꝛcata. ic. dñiu S 4 SG eſe aut eſt creatũ vel increatũ. ſinredtg:s Nꝛti cu 1* pꝛimꝰ ſel eternü. 2 dr de ro⸗ Z0lige creatũ dicit᷑ ð D primũ ſic. In cauſali ⁊ cauſato nõ reci ð”*ðỹ” deo. Itez cũ dico dæus eſt dñs.ſi p̃ᷣdico increatũ ñ dẽ pimꝰrecipꝛocatõʒ ſiẽ diẽ dyo.cauſatũ.n.re⸗ Ke ons er tꝑe. qð nõ eſt verũ.pᷣdicat᷑ ꝗ creatũ ⁊ in rectitu⸗ fert᷑ ad cãm ſ̊ nõ ecõuerſo. qꝛ cã nõ depẽdet ii dine: pᷣdicat᷑ creatũ de increato. hec ẽ falla deus eſt S cũ diuina eẽntia cã ſit:creatura cauſatũ.nõ refertur W dñs. Sitr qritur de reſpectu creature ad creatoꝛeʒ. dina eẽntia ad creaturã.¶ Pretea. ſi refert᷑ ille reſpe⸗ ine aut eſt creatũ aut increatũ.ſi creatũ: ̊ hʒ reſpectũ ad ctus in ipſa cẽ.Sʒ tũc querit᷑. ille reſpectus aut ẽ et᷑nꝰ: iN creatoꝛẽ.vocet᷑ eniʒ.a.ille reſpectꝰ.Querit᷑ ꝭ̊ aut.a.eſt aut tꝑalis.ſi eternꝰ: creatura eſt etna. reſpectus enĩ tan creatũ aut increatũ.ſi creatũ: cũ hẽat reſpectũ ad crea ad creaturã actualis ponit creaturã.ſi tꝑalis:q̊ ex e da toꝛẽ᷑.querit᷑ iteꝝ de illo.⁊ ſic in infinitũ.vel erit poneꝛe eſt in deo ⁊ ante nõ fuit.ꝗ̊ᷓ alio mõ ſe habuit de q; pꝛiꝰ ci reſpectũ increatũ creature ad creatoꝛẽ. MKRñſio. dixe g̊ mutatꝰ ẽ.qð enĩ alio mõ ſe hʒ qᷓ; priꝰ mutat᷑.ſ̊ vtꝑq; o rũt poꝛretani.ꝙ h̊ nom̃ vñs ſignificat q̃ndã relatiõz qᷓ falſuʒ ẽ.ſ.ꝙ creatura eterna:⁊ q deꝰ mutatꝰ ſit. ̊nõẽ n eſt vñiuʒ q dñs ẽ dñs.2 illa relatõ ñ ẽ dina eẽntia: ſed reſpectus in deo.ꝗ̊ nõ refert᷑ ad creaturã. Cont.re⸗ aſſiſtit ei. ⁊ incipit ei aſſiſtẽ ex tꝑe.i.qñ cepit hr̃e Fᷣuũ. latõis eſſe eſt ad aliud ſe hꝛe.ſ̊ dñs ⁊ creatoꝛ relatm̃ c: j eodẽ mõ h̊ nom̃ creatoꝛ ſignificat quandã relatõʒ q̃ in⸗ 5ſe hʒ ad aliud. dico relatõz de droꝛ ita eẽ ad aliud Au⸗ cipit aſſiſtere qñ creature incipiũt eẽ ab eo.¶ Contra. rekerk,d Iteʒz cũ dico dñs aut creatoꝛ.aut dico in re dann boe.de tri.dñium ẽ ptãs coercẽdi q̃ in dro ẽ dĩna eſſen atõe:aut in hitudine.ↄſlat ꝙ ĩ hitudine:ꝗ ſe bʒ ad ere nn na. tẽ ambꝛo. d? 2 dñs noĩa ſunt nature: noĩa ſunt aturã.ꝗᷓ refert᷑ ad creaturã. 4 Itez augꝰ. deus dr dñs H Ad ptãtis. ¶ Itez ſicut albedine fit aliꝗs albꝰ:ita dñio fit ſicut numus dẽ preciũ.̊ nũmus ꝑ ̊ ꝙ dẽ vel fit pceiuz en dñs.ſi ꝙᷣ dommiũ ẽ creatura qð deꝰ:ſic dñs hʒ a crea⸗ refert᷑ vel dꝛ in relatõe ad aliud.& ⁊ deꝰ ꝑh̊ ꝙ dnñs re naä tura.qð eſt hereticũ.¶ SItẽ creatio q̃ deus creat ſi ẽ cre latõe ad aliud. Rñſio. notãdũ ꝙ relatio ſeu hĩtudo btno⸗ atura: aut & ſe creatõne vel alia. ſi alia: erit qrẽ de alia relatiuoꝝ aliqñ fundat᷑ ſuꝑ duplicẽ reſpeciũ:vt cuʒ dẽ uin aut ẽ creatoꝛ aut nõ:⁊ erit ꝓcedere in inſinitů. aut erit iſti ſunt amici.aliqñ ſuꝑ vnicũ. In primo caſu vtrũq; nffP aliqᷓ ereatio qᷓ ſeip̃a creata eſt. ideʒ ẽ pꝛiꝰ ⁊ poſterius relatiuoꝝ refert᷑ ⁊ dz relatiue. in ſecũdo vnũ tñ̃ refer· eſt ſe. nec creatio q creat ſiue q̃ cxeatoꝛ ẽ.nec dominiũ qͥ ẽ tñ vtrũq; dr relatiue.⁊ H̊ ꝓuenit ex duplici collatõe i⸗ H iud dñns ẽ creatura. 4 Itez amb. nõ eſt creatura ꝑ quaʒ fa tellectus.ſicut.n.intelligimꝰ ſic ſigniſicamꝰ.hmõi rela firn cta ẽ oĩs creatura.ſ̊ ꝑ creatõʒ facta ẽ oĩs cꝛeatuꝛa. cre tiua ſũt cã ⁊ cauſatũ.cã dico ꝑfecta qᷓ ꝑſicit ſuũ cauſa⸗ WK atio nõ ẽ creatura. ꝗꝓpt hᷣ dixerũt alij:ꝙ bmõi relatões tũ ⁊ nõ ꝑficit᷑ ab ipſa: qualis ẽ prima cã. Dicenduʒ g WKü ſunt creature ⁊ pdicat᷑ de deo: nõ ꝑ idẽptitatẽ ̊ ꝑ cãm. breuit᷑.ꝙ dĩna eẽntia ñ refert᷑ ad creaturã ſᷣ ecõueꝛſo. rſa vt cũ dr de medicina ſana.ſ tñ h̊ nõ videt᷑cũ.n.dr me⸗ qꝛ nõ ependet a creatura:ſᷣ creatura ab ea.vñ bitudo r dicina ſana: aliꝗd eſt in medicina q̃ eſt effectiua ſanita bmõi fundat᷑ in vnico reſpectu ꝗ eſt in creatura.tñ di⸗ Mo tis. ſimilit cũ dr deus creatoꝛ: ſignificat᷑ aliqd ĩ deo uina eẽntia ꝓut ſignificat᷑ ꝑ hec noĩa dñs creatoꝛ ⁊ b⸗ cen quo ipſe eſt cã creature.pᷣterea iſta noĩa creatoꝛ⁊ dñs modi.relatiue dr ꝓpt collatõʒz intellectꝰ. tñ nõ refert᷑: nnß⸗ —53 IJr⸗ 100 4 . verat 202 fe⸗ aße / . — — . ER fienietiheie bninii din Nusidis s igi mnoeiſbigt dicbdin aderenane Vnde incrtn wrreiainini⸗ ti eecnoteſei Adnainenen notrdnint⸗ o nei⸗ entare ſtit iieeubere canſephön, pocſtinr gpie ſati ſͤtten ineſrilentſe nsticin nuNpral ſigniofot⸗ abutt = in nnnt hfnt uendſirini femutlnii. nin ſinl utoinn ſehar nlodr dis iſtfe⸗ s iſe fepin iͤgtehn noetinen fütütt iccliir⸗ nsarn ſuͦenn . DicninI fikciet en inn umnien Grnej/ iiitiei 6 “D NLuneſtio qꝛ n dependet. 4 OS obici? relatiuo es a7. dm ꝙ B verũ eſt dæ relatiuis qꝗ relatiua ſunt in eẽndo. ſ̊ cũ or deꝰ Dñs vel creatoꝛ:relatiua ſunt in dicẽdo vᷣ nõ in eẽndo.¶ Ad aliud dᷣm.ꝙ verũ ẽ ꝙ deꝰ dicit᷑ in habi⸗ tudine:nõ tñ eo ꝙ ſe habeat ad creaturã.ſ̊ ecõuerſo. Aꝛticulus ſecundus Onſequẽt q̃ritur.vtꝝ reſpectꝰ ↄnotatꝰ ſit ĩ deo vel in creatura.Ad qð ſic.cũ dr deꝰ eſt creatoꝛ:deꝰ ẽ dñs.iſta noia ſignificãt babi⸗ tudinẽ dei ad creaturas.cũ & relatio ⁊ coꝝelatõ oppo⸗ ſite ſunt hĩtudines:nõ potueꝛũt ſimul eẽ ĩ eodeʒ.vᷣ rela tio creature ad vũ eſt in creatura.q̊ ſua coꝛꝛelatõ eꝛit in creatoꝛe.erit ̊ in deo.cũ q̊ vtraq; ſit accñs:erit acci ns in deo. l Si aũt dicat᷑ ꝙ pᷣdicat᷑ dĩna eſſentia de ceo ⁊ ↄpᷣdicat᷑ relatio de creatura:tũc querit᷑.illa rela⸗ tio aut ẽ in deo:ant in creatura.ſi in eo:q̊ falſa ẽ po⸗ ſitio q diẽ ꝙ deus eſt dñs:qꝛ pᷣdicat᷑ creatura de deo.ſi in creatura:& nihil pᷣdicat᷑ ibi de deo niſi dĩna eẽntia. Pret ea.illa relatio ſignificat᷑ in rectitudine:quare dz attribui ſube ſignificate in rectitudine.eadẽ qõ ẽ de actõe ſignificata ꝑ ̊ verbũ creat cuʒ dicit᷑ deus creat. Pretea.actio ⁊ paſſio oppoſita adinuieẽ dicũt. huic Sᷣactioni rñdet paſſio.Querit᷑ g̊ in qͥ eſt paſſio oppoſi⸗ ta huic actioni: Subiectũ. n. paſſionis nõ factũ eſt ſed materia eius.cũ ꝗ̊ creatura nõ fiat ex materia: nõ põt eẽ in creatura paſſio:q̃re neq; actio.4¶. Steʒ augꝰ. ſicut nũmus preciũ dĩ:ſic denus dñns. ̊ relatio q̃ nümꝰ dicit᷑ p̃ciũ eſt in nũmo:j relatio qua deꝰ dr̃ dñs ẽ ĩ dño. Itẽ nũmus dr preciũ ꝑ relatõʒ q ei accidit.q̊ ⁊ dñs ꝑ rela⸗ tionẽ ꝗqᷓ ei accidit.̊ deo aliqd accidit. ꝓbatio ꝙ nũmꝰ preciũ dr ꝑ relatõʒ ſm accidẽs.ſunt.n.due:quedaʒz re lationes que antecedũt oꝛdinẽ ſubaꝝ ⁊ accñtiũ:ſiẽ re latõnes materie 2 foꝛme.⁊ be naturales ſunt ⁊ nõ acci ntales. z ſunt relatoes alie q ↄſequũt᷑ oꝛdinẽ ſubaꝝ ⁊ accñtiũ ſᷣm ſuꝑius⁊2 inferius: ↄueniẽtiaʒ drñtiaz. ⁊ he accñtales ſunt vel Fm accñs:vt dextrũ ⁊ ſiniſirũ. ſine ſiniſtro ñ põt eẽ dertrũ:quis ipʒ dextꝝ vel ſiniſtz nõ mutet᷑.Siłr preciũ ñ põt eſſe nmus ſi nõ eẽt vſus vel aliqꝗd tale in nũmo.ſi ̊ᷣ nũmꝰ dr pᷣciũ relatiõe qᷓ eſt Fm accñs:ꝗ̊ ⁊ deꝰ dñs.l Itẽ cum dico dñs: dico rela⸗ tionẽ que ẽ ſupoſino.łᷣ hec nõ ẽ in creatuꝛa:q̊ ẽ in cre⸗ atoꝛe.ſicut.n.ſeruitus ẽ in creatura:ſic ſuppoſitio ĩ cre⸗ atura. Rñſio.notãdũ vt dictũ c. ꝙ noĩia relatiue di cta de deo ad creaturã: ſunt relatiua noĩa ſ̊ ñ ſigficant relatõʒ.vt creatoꝛ ⁊ dñs.Qoĩa vᷣo creaturaꝝ relatiue dicta ad deũ:relatiue ſunt ſᷣm nomẽ ⸗ relatõʒ ſigficãt. vñ int deũ ⁊ creaturã nõ ſunt relatiões due ̊D vna tm̃. nõ.n.nece ẽ vt vni relatõni rñdeat altera pᷣm rẽ:łᷣ ſolũ ſm dictionẽ vel ſm intellectũ. Et ſi qratur vñ EH. dõʒ3 H eſt a virtute intellectꝰ ↄferentis vnũ extremum ad aliud ⁊ ecõuerſo.qꝛ ̊ↄferẽdo vtrũqʒ reſpicit vtrunq;: ponit q̃i reſpectũ ex vtraq; ꝑte.ſic aũt intelligimꝰ ſic ſi gnificamꝰ. qꝛ ̊ duplex ẽ reſpectꝰ in intellectu: duplex eſt in dictõe.no.n.põt intellectꝰ nzẽ finiri ſu ꝑ aliquã re latõʒ niſi intelligat alterã ei coꝛñdentẽ. dictio.n. nom̃ nõ ſolũ cauſat᷑ a re ſed ab intellectu.ideo nõ oꝑtzʒ ꝙ re⸗ latiuo ſm nomẽ rñdeat relatm̃ ſᷣm rẽ. aũt vni rela⸗ tioni nõ ſit ncce ſꝑ rñdẽ alterã:pʒ in actõe 7 paſſione q̃ dicũt᷑ ſiłr relatiue.ſᷣ nõ ncce ẽ ſp actõi rũdẽ paſſionẽ lʒz ncce ſit ſꝑ ei nomẽ paſſiue ſignificãs. qð pʒ cũ dr̃ deus creat niaʒ. B.n. ver bũ creat ſignificat vᷣe actõz. qm̃ deꝰ dr ve agẽ ſm aug.in li.de tri. huic actõni rñdet paſſio Fm nom ñ m rẽ:cũ dr aĩa creat᷑. G.n. verbũ creat᷑ paſ⸗ ſiue dẽ: nõ tñ paſſionẽ ſignificat. paſſio.n.nõ ẽ in facto vt in ſubiecto: ̊ ĩ materia facti. vnð cũ creatio ſit ex ni hilo ⁊ nõ ex materia pᷣexñti:in creatõe reꝝ eſt actõ ſine paſſione.vnde nõẽ ibi niſi vna relatio ᷣm rem vel vnꝰ reſpectus.pʒ &ꝙ nõ ncce ẽ cuilibʒ relatõni coꝛñdẽ al⸗ tera m rẽ h̊ ſolu m nom. Dicendũ g in deo ẽ reſpe⸗ lin. ctus ſolũ in creatura q̃ntuʒ eſt in re.ſ̊ in dicẽdo eſt du⸗ plex reſpectꝰ.nõ.n.ẽ dependẽtia dei ad creaturã ſ̊ ecõ⸗ uerſo.⁊ ꝑ h̊ ſoluũtur duo p ma obiecta.⸗¶. Si at obijcit aliqs reſpectus ↄuenit deo ꝗ nõ ↄuenit ei abeterno: F aliq foꝛma.dom ꝙ; nõ ẽ ſumile de relatõe foꝛma. qa nõ dr ei ↄuenire relatio qꝛ aliꝗd ſit in eo mutatũ. ſed ſi diceret de foꝛma intelligeret᷑ nutatio. Dicendũ g bre uiter ꝙ predicat᷑ diuina eẽntia ⁊ ↄnotat᷑ reſpectus ſiue effectus in creatura ꝗ nõ pdicat᷑ vt ſit in dĩna eſſentia : in creatura. 4 Ad aliud dᷣm.· q Aprie loquẽdo eſt eẽ qdð ꝑtinet ad ſubam.⁊ eſt eẽ vel ineſſe qdð ꝑtinʒ ad acci⸗ lens. 2 eſt eẽ vel adeſſe qð eſt hitudinis.tale eẽ repeꝛit᷑ in ſubſtantijs 2 accidẽtibo.ſube referũtur ⁊ accidẽtia. eſt. n. hitudo ſube ad ſubam ⁊ accñtis ad accñs.eẽ ha⸗ bitudinis ſube ad ſubam nõ ẽ accñs:vt m idẽptitateʒ in ſpecie hĩtudo ſingulariũ eẽ hĩtudinis accñtis ad ac cides accñs eſt. Dicendũ &ꝙ nõ ſeꝗtur h̊ dr adaliqd S ineſt ei aligd.ſᷣ ſequit᷑ ̊ aliqꝗd adeſi illi: vel ẽ ad illum. cũ.n.dẽ deus dominꝰ:relatio dominij in creatura ẽ:2 ẽ ad creatoꝛẽ: ⁊ adeſt creatoꝛi.Et nõ ꝙ dupler eſt reſpe⸗ ctus in dicẽdo:ſpᷣ vnicus eſt in eẽndo.⸗¶. Zd illud qð ob ijcit ꝙ ſeruitus ẽ in creatura ⁊c.dm ꝙ dominiũ dicit duo.ptãteʒ coercẽdi creatnrã: ⁊ ↄꝑatõʒ vel ſuppoſitõʒ ptãtis. pſa ptãs deus eſt. ↄꝑatio ſuppoſitio ptatis nili ineſſe eſt ſ̊ adeſt deo. vnð dominiũ ẽ ptas ſuppoſita:ſuꝑ poſitio nulli ineſt ̊ eo adeſt. vnde nõ dicit aliquid in deo ſm eẽ:lʒ ſᷣm modũ dicẽdi.nec in creatura: illð tñ Pter qð dẽ eſt in creatura.vnde aug.dicit.ꝙ deꝰ dẽ do⸗ minꝰ. nõ ꝓpter accñs ꝙ ſit in oo: ̊ ꝓpter accñs qð eſt . in creatura.⁊ ꝑ h̊ pʒ ſolutio ad alia. Articulus tercius Onſequẽter querit᷑. vtꝝ conſilis ratio pᷣdi⸗ candi ſit ĩ q̊ noĩe dñs:⁊ ĩ h̊ noĩe creatoꝛ.qð videt᷑. vtrũq;.n. ſignificat diuinã eẽntiã pᷣn cipalit᷑ ngtando aliqꝗd in creatura. cũ.n.dẽ deꝰ ẽ dñs creature: nccio ſequit᷑ aliꝗd eẽ in creatura reſpectu cꝰ dicit᷑ dominiũ in deo.vñ aug.dicit. ꝙ dens dẽ dñs ꝓt᷑ accñs qð eſt in creatura. ſiłr cuʒ dicit᷑ deus eſt creator hꝰ creature.unde nõ põt dici creatoꝛ niſi ſit creatura. Cont᷑.vt vult aug.ſicut nũmus dicit᷑ preciũ: ſic dñs ůeus.ſed ꝑ hoc ꝙ numus dicit᷑ preciũ: nihil eſt additũ ſm reʒ ipſi nũmo.Sʒ cũ dr deus creatoꝛ hꝰ creature: ſignificat᷑ ex hoc eſſe datũ ipſi rei create.igit᷑ nõ ẽ ſiłis modus ↄnotatõis hie ⁊ ibi.qꝛ pᷣter generalẽ modũ rela tionis in h̊ deꝰ eſt dñs:ↄpᷣdicat᷑ aliqd ð deo vt dici pol⸗ ſit cã vel auctoꝛ creature. Rñſio.ſunt qui dicũt ꝙ HB nomẽ dñs ſignificat diuinã eẽntiã vt dominiuʒ. dñium aũt eſt ptãs eoercendi ſubditos:vt diẽ boe.deꝰ qũt per ſeipᷣeʒ põt coercẽ ſubditos.vñ ipᷣa dina eẽntia ẽ dñgium qð dniuʒz dñat᷑ ſuis ſſditis.er h̊ ̊ mõ ſignificãdi q̊ di⸗ uina eẽntia ſignificat᷑ vt dniuʒ ⁊ vt relatio:innuitur ⁊ coaſſerit᷑ ſeruitꝰ de creatura vnð deꝰ dñs ab etno ñ ſu it.odẽ mõ vidr alicui ꝙ ſic eẽt dm ĩ iſta. deus creat hãc aĩam.ſ.ꝙ ex mõ ſignificãdi qͥ deꝰ ſignificat᷑ vt actõ coaſſerit᷑ effectus de creatura.⁊ ꝙ iſte effectꝰ nõ pᷣdicet᷑ nec compredicat᷑ aliquid de deo ſicut nec in hac deꝰ eſt dominꝰ. Alij dicunt cum dicitur teus creat hãc aĩiam. ille effectus onditur pertinere ad deum tanq; ad cãm. ⁊ ideo bene compredicatur aliquid de deo. ſed cũ dicit us ẽ cominꝰ creaturaꝝ.ſicut pure oñditur qũo ſe ba beat deus ad rem ſubiectam ſibi 7 ecõuerſo.nec oñdit᷑ ſic aliquid pertinere ad deuʒ tanꝙᷓ effecitus ad cauſaz. vnde in hac deus eſt creatoꝛ oĩm:aliqꝗd compᷣdicatur ð do.in hac deus ẽ dominꝰ nihil: ſed ſolũmodo cõnotat᷑ reſpectꝰ. Aliteꝛ videtuꝛ doᷣm. põt igitur dici in hmõi — enũciationibo deꝰ eſt dñs. deꝰ ẽ creatoꝛ 7 ↄſimilibꝰ.pre dicatur diuina eſſentia connotando aliquid extra.vn⸗ & notatur quidã reſpectus int deũ ⁊ creaturas.hmõi auũt reſpectꝰ qũqʒ notat᷑ ĩ hitu: vt cũ dẽ deug ell erem⸗ orrG drn B. rſes pr — — “ plar reꝝ fiendaꝝ qñq; in actu. vt cũ dꝛ deꝰ ẽ cꝛeatoꝛ vel cel notio ̊ vnitas nature z idẽptitas. 41 Itez nibil qd ui dñs.ſᷣm ꝙ dñs dicit dñium in actu. ¶ Pretea.ĩ bmõi dicit᷑ relatine dr̃ de qualibʒ ꝑſona. ſ̊ eq̃lis de qualibert i enüciabilibo qñqʒ predicat᷑ diuĩa eẽntia ſigniſicata vt pdicat᷑.̊ nõ dĩ relatine.¶ Steʒ ſic ſapies m ſapiaʒ et· KWKWH actio ſiue vt res qᷓ ẽ in agẽ.vt cuʒ dr̃ deꝰ eſi datoꝛ. qnq; ſapies: ti eq̃le ſm eqlitatẽ eq̃e.Cũ ̊ᷓ pꝛ ⁊ filiꝰ Fʒ ſbaʒ e vt res ens in quiete. vt cũ dicit᷑ us ẽ dñs.ibi·n.pꝛedi ſint eq̃les:̊ eq̃litas ẽ eẽntia.q̊ equalis ſignifitat ſbaʒ. oi cat᷑ diuina eẽntia vt ptãs coercendi ſubditos.dic.n. bo Snõ dẽ reiatiue. Cont᷑ h̊ obijcit᷑ aucte bylaĩ. de tri. W’ etius. dñium ẽ ptas coercendi ſubditos. Oretea ſic nibil eſt ſibi ſike vel equale: ⁊ ita equalis ſilis ↄnotant R dictũ elt. pᷣter diuinaz eẽntiaʒ pdicatio ↄnotat᷑ aliad er plur alitatẽ. pᷣ nihil dictũ ᷣm ſbam pluralitatẽ ſignifi/ ꝑte creature.̊ᷣ illud ↄnotatum qnqʒ eſt pure reſpectus cat. dicũt᷑ relatiue. 4. Itez diffinitio relatiuoꝝ ↄueit DWH f vt cũ dẽ deus eſt dominꝰ. h.n.notat᷑ ſubiectio ex parte equali ? ſiłi. ¶ͥ Pretea.pñt plurałr dᷣe ſigniſicari.cuʒ ie⸗ creature que nihil addit eſſe creature in re niſi ſolů re Fin dinis nõ ſit pluralitas ſbe h̊ relatiuoꝝ tm̃: ncce ẽ ſi ſpectum ad dñm. Qñq; ↄnotat᷑ aliqd in creatura pret iſta relatiue dici. ¶¶ Item boe. in li. e ebdomadibo. In ben bmõi reſpectũ.vt cũ dr deus eſt iuſiificatoꝛ. Nñq; ↄno patre vnitas in filio eqlitas in ſpũſctoq; vtriuſqʒ cone nt tat᷑ ipſum eſſe creature ſine creatura eſſe de nihilo. vt xio.ꝗᷓ equalitas dẽ ꝑſonalr. 4 Itez aug. qd Fm ſubam 4 cũ dẽ deus eſt creatoꝛ. q; ſenſus eſt.deus eſt a qͥ creatu⸗ dz ad ſe dr. ſ̊ equalitas dr̃ ad aliud vel ad aliũ. equa dA ra eſt er nibilo.⸗l. Ad illud ̊ qð queꝛit᷑: ſi ↄſibis ẽ mo⸗ litas dr ſᷣm relatõz. ñ dicit ſam. 4 Itez aug. qð re⸗ i dus pᷣdicandi cũ dicit᷑ eus eſt dns:⁊ deus eſi creator. latiue dicit᷑ nõ indicat ſam. &̊h̊ nomen equalis nõ ſi⸗ iam pʒ rñſio.qᷓtum ad principale ſigniſficatũ qð eſt di⸗ gnificat ſubam. 4 Iteʒ ſi nomẽ equalis ſigficat ſub al uina eſſentia ideʒ eſt predicatũ 7 modus predicandi- ſtantiã ⁊ eſt relatm:&̊ ſba relatiue dr. ipſa ꝑ relatõeʒ i ꝙ̃tum aũt ad ↄpdicata: B eſt qᷓtum ad h̊ ꝙ diuina een⸗ ab aliq diſtinguił. Ad h̊ nota triplicẽ opi. Quidaz ii tia predicat᷑ in vna vt actio: vt qñ dicit deus ẽ creatoꝛ. enĩ dicũt ꝙ hec noĩa equalis ſiłis tin remotiue acciꝑi⸗ ſ in alia vt qualitas:vt cũ dicit᷑ deus ẽ dñs.qꝛ ibi pᷣdi⸗ unt᷑. vt cũ dẽ pꝛ? ⁊2 filius ſunt equales.i.nõ ſunt inequa cat᷑ us vt ptãs coercendi ſubditos eſt diuerſitas que⸗ les. ſunt ſites.i.nõ ſunt diſſiłes.in q̃ ſnĩa videt᷑ fuiſſe ß dã. ituz aut eſt ex ꝑte ↄnotati ey eſt diueꝛſitas. quia ĩ lumbardꝰ. In prima. n. editõne ſniaꝝ dirit. ſilitudo? in vna ſcʒ hac: deus eſt dns ↄnotat᷑ reſpectus tm̃. in alia indifferens ſuba.⁊ in ſcða q̃i coꝛigẽs dixit. ſikitudo eſt it fcʒ deus eſt creatoꝛ ↄnotatur effectus geſt eẽ rei cresg⸗ indrñtia.q.d.pr̃ ⁊ ſilius dicũt᷑ ſiłes q; ñ ſunt drñtes. ia te de nibilo.̃tum igit᷑ ad modũ quendã geneꝛaleʒ cõ. Sʒ z bᷣ lic obijcit᷑. catholicus dicit pr ⁊ filius ſunt eq⸗ ie ſiłis eſt modus predicãdi:vt excludit prima rõ.qᷓtũ at᷑ les. Arrius hereticꝰ dic:pꝛ ⁊ filius nõ ſunt eqlles.inde f)- ad ↄpredicatũ ex ꝑte dei ſiue qᷓtum ad modũ qͥ ſignifi⸗ ſic qʒ catholicus affirmat hẽticus negat. 7 beticus ali KD” catur diuina eẽntia qᷓ predicat᷑ eſt qualiſcũq; drntia. qd remonet:dicẽdo pr filius ñ ſunt eqᷣles: Scatholi/ t q̃tum aũt eſt ex ꝑte ↄnotati ex: eſt drñtia ſimpłr.qꝛ in cus aliqꝗd ponit cũ dicit pr 2 filius ſunt eq̃les ⁊ nõ tm̃ ieere vna nõ eſt onotatũ aliud qᷓ reſpectus purus. in alia eſt remouet. ¶ Itez dicit auẽtas:in ꝑſonis ꝓprietas ⁊ in in oↄnotatũ ipſa res ſiue eẽntia rei.¶¶ Si obijciat. ꝙ cũ o eẽntia vnitas ? in maieſtate adoꝛet᷑ equalitas. equa inmn deus eſt dñs: nõ ↄnotat᷑ tm̃ reſpectus in creatura ſᷣ ef⸗ litas triũ eſt adoꝛanda.ᷣ nõ alia adoꝛatõne ꝗꝙᷓ latria.S My fectus aligꝗs ſiue res ſuꝑ quã fundat᷑ reſpectus.qa ſiẽ equalitas triũ eſt diuina eẽntia.̊ h̊ͥ nomẽ equalis po⸗ eſi ex ꝑte dei ↄpredicat᷑ ptas dñandi ſiue coercendi ſubdi nit aliquid. 4! Itez faciamꝰ hoĩeʒ ad imaginẽ ſikitu⸗ u tos.ſiłr ex ꝑte creature ↄnotat᷑ ſubiectio ſiue debitum dinez noſtrã. ibi.n. dicit auẽtas byla.ꝙ ꝑ imagineʒ 7 zhi ſubijciendi. Rñſio. ꝙ illud debitũ ſiue ſubiectio ñ poĩt ſilitudineʒ intelligat᷑ vnitas eẽntie. ſititudo eſt diuia aliqd ſiue addit ipſi creature inꝙtum comꝑat᷑ ad deuʒ eentia.ſᷣ boc nomẽ ſiłis ſignificat ſilłitudinẽ. & ſignifi⸗ inqtum eſt dñs. immo ſolũmodo eſt ſpecificatio ipiꝰ cat diuinã eẽntiam. Si. n. ſilitudo aliꝗd eſt: que rõeſt lj⸗ reſpectus.vt ſpecialius dicat᷑ diuine eentie ſignate vt ꝙ bonus bonitatẽ 2 magn? magnitudinẽ: ⁊ ſilis ñ ſi⸗ te dñio rñdeat ĩ creatura ſubiectõ.que qꝛ nihil addit rei gnificat ſilitudine Alioꝝ opinio eſt. ; ſunt relatões unmtt dicendus eſt ſimplx ſiue purus reſpectus.tam notadũ cẽntiales 2 ꝑſonales. eẽntiales: vt ſimilis eq̃lis.ꝑſona MWne cũ alijs.ꝙ cũ dẽ deus incipit eſſe creatoꝛ:inceptio nota les:vt pꝛ ⁊ filius.⁊ dicũt ꝙ relatio eentialis nõ ẽ eẽn⸗ Nlina tur ñ circa reʒ principałr p̃dicatã:ᷣ ciꝛca rẽ ↄpᷣdicata nia. Se ʒ.equalis aut ſimilis:aut diei Parn and rela⸗ ſßz . tionẽ. ſi ẽntiam: eẽntia dẽ relatiue.ſi pſonaʒ:qñ co⸗ hon LQueſtio. lurj de nomi uenit tribus. Si dit nõ ſignificat nec eſſentiã nec ꝑſo⸗ intin nibo deſignantibo reſpectũ ꝑſone ad ꝑſonaʒ. nam: S nõ eſt aliquid diuinũ. g eſt creatũ. ¶ Ytez filius de Dnſe E uenter ue eſt equalis patri ſᷣm ſubam.& G̊ nomen equalis predi uno E 4 S cat ſubam. Ad hoc dicũt. ꝙ diei pᷣm ſubam duobus Nikini rit᷑ ð noibo eẽntialibo vᷣſiontibo reſpe modis dicit᷑ quia dici m ſbam h̊ eſt ſignificare ſubaz uce ctum ꝑſone ad ꝑſonam.hec autẽ deli⸗ vel ꝙ ſuba ſit cã dicti. vt cũ dicit᷑ petrus eſt ſimilis an- nlta gnãt᷑ duplꝛ.relatiue logice:vt equalis dree albedine.h eſt ſenſus. albedo eſt cã ſilitudis. Ia Fn 772 equalitasſiłis ⁊ ſiłitudo.⁊ relatiue dicũt cũ dico filius eſt equalis patri ſᷣm equalitate. B dinnl grãmatice: vt talis qualis. notat᷑ ꝙ equalis ſignificat equalitatẽ. ßſ cũ dico filius telt Mlem bꝛü ꝛimũ eſt equalis patri ᷣm ſubam: notat ſuba ſit cã equali e ALer P. EEE tatis. 4 Sed ad hoc ſic diuina ſuba eſt ca equalitatis ſtezin Irca pꝛimũ querit᷑. Pꝛimo.vtꝝ equalis trium ꝑſonaꝝ: nõ eſt illa neq; illa: & naturalit ẽ por AI ſilis ſeu ſiłitudo vel equalitas dicãt᷑ ſʒ illa. filius eſt equalis patri. illa 5 natura pꝛis e por. ſer ſubaʒ aut relatiue. Scðo.vtꝝ pr̃ debeat equalitate filij. filius illa equalitate nõ ꝑ omia eſt eqᷓ DLici equalis vel ſilis filio:ſic drĩ econueꝛ lis patri. Rñiſio.notandũ ꝙ diuina eẽntia ſignatuꝛ e ſo. Tercio.vtꝝ pẽ coequalis filio ſiue eqlis imagini. qñq;ʒ vt ſuba·qũq; vt quãtitas.quq; vt relatio. eſt eniz w NQuarto.vtꝝ xpᷣus ſᷣm ꝙ hõ ſit ſilis ſibi dto. eam ſignificare abſolute: ſic ſignificat᷑ vt ſuba vt qn⸗ ꝛticu 2 pꝛimꝰ? titas vt qualitas.7 eſt eam ſignificare vt eſt in tribus De . ꝑſonis coĩs eis: ⁊ ſic põt ſignificari vt relatio. vt cu dr O primũ ſic obijcit᷑.męgjr̃ in.j.ſent.xxx.diſ. ſimilitudo equalitas.hec omia noĩa principalr ſignini diffinit ſiłitudinẽ dicẽdo.Siłitudo ẽ indif⸗ cant diuinã eſſentiã ̊ ↄnotãt diſtinctõʒ ꝑſonaꝝ. Dicẽ⸗ ſm ffFferens eẽntia. & equalis ? ſitis eẽntiã ſigni/ dũ ꝙ vnitas equalitas m ſe ſignificãt diuina eſſen ⸗ ficãt. qꝛ ſᷣm hyla.equalitas ideʒ ẽ qð ſiłitudo.q Item tiam. ß tñ vnitas appropriat᷑ patꝛi:qꝛ vnitas eſt pᷣmuʒ G Ein in eodeʒ.xxj. diſ.dr.ꝙ equalitas pris ⁊ filij ñ ẽ relatõ principiũ numeri.ſiir pr̃ eſt primũ principiuʒ a qͥ oĩs i . . — . Vo t pi D acaw P pA DBr. ſ0* p Ne Tiuenz G D caPe— „ O Pe cr Pr A N ſ⸗ mia D W llb hen iuiſenf, Glenag dnñ n Conninz Nrllcgccne afnſihn Nezungdt ſagoalsiſ lsſicfern Paprkti kopi⸗ Quiz motinenng öſuntin ia ficekſn dritſling dritlliuenes iſuntdrit. flunsſni ſuntccſesi 1erberaatt les: cabhel eiles 1 ti prienstin llas. Fegnn neq; hnn iegnalspo⸗ Winaſän⸗ hhinagnez turveſoni ini gitie lel ceick ni rſligiſ⸗ Glunnini⸗ laciſohen ltialsoici⸗ Cemant gbnnztic⸗ ſmnünggt Nſin Hegttlsßti bmmdoen lini ekinlistn liuce ſ. gauftis ſrci cnalt apiltie nltiſen nnaſcen noctn ſobrſtee leinnit, no nci pe ſi ſoeri Ninin n uain Ng .. ,. Nneſtio nafa 7 oĩs eẽntia Eñqlitas vᷣo appropꝛiat᷑ filio:qꝛ oꝛdi ne naxe intelligit᷑ ad ſpm̃ſ.eq̃litas pr̃is? filij. Pꝛetea. ſilius ẽ a pꝛe ꝑ generatõʒ.in ꝑfecta a generatõe ẽ eq̃li⸗ tas geneꝛãtis 2 geniti. quaꝛe af ↄnerio appꝛopyet ſt puiſ. hẽbit᷑..rñſio.lʒ.n.vnitas ⁊ eqli tas appropatõis attri buãt᷑ determĩate aligbo ꝑſonis:nihilominꝰ oĩbo indif⸗ ferent᷑ ↄueniũt. Intelligẽaũ E igit. eq̃litas in dinis E aliqͥꝝ diſtinctoꝝ in vno cõi eẽntiali ↄueniẽtia indiffe/ rens vt ꝑſonaꝝ in vna eẽntia ſiue ſuba.vñ eq̃litas pri- cipalr ſignificat diuinã eẽntiaʒ h̊ ↄſignificat di ſtinctõʒ rõne cuiꝰattendit᷑ plalitas ꝑſonaꝝ q̃ ſibinuicẽ ſunt eqᷓ les.rõne ꝗ̊ᷓ principalis ſignificati dicit eẽntiã ſiue ſit ub⸗ ſtantiã: rõne ſignificate diſtinctõis impoꝛtat relatiõʒ. Et ex bis pʒ rñſio ad obiecta.ex vtꝛaq; ꝑte rõnes.n. 2cludẽtes ꝙ ſignificat ſubaʒ: ſumit᷑ ex ꝑte pri ncipalis ſigti. ſ. eẽntie ſiue ſi ubſtãtie. ↄcludẽtes coꝛelatõʒ:ſumũ tur ex ꝑte ↄſigte diſtinctõis. Ad illud q̊ qð obijcit. ꝙ ſilitudo ẽ indifferẽs eĩntia.ſilr ad illð ꝙ eqᷣlitas ñ ẽ relatio p̊ vnitas nature 2 idẽptitas.ſiłr ad illð q; eq ua litas dẽ te qualibet ꝑſona. Sitr ad illð pz? 2 filius ᷣm ſubſtãtiaʒ ſunt eqles. dðõm ꝙ oĩa iſta media ſumũt᷑ ex ꝑte principalis ſignificati eius qdð ẽ eqᷣlitas.vt ex ipᷣis medijs pʒ. Ad ea qꝗ ex alia ꝑte.vt cũ dr nibil ẽ ſibi eqᷓ le ⁊ ita equalis ſigmificat pluralitatẽ.dom ꝙ medium ſumit᷑ h ex ꝑte ↄſignificate diſtinctõis ſiue mulritudis. Siülr cũ dicit rõ relatiuoꝝ ↄueit eq̃li. G̊ verũ ẽ ñ ratõne eentie principalis ſignificate: h̊ rone płalitatis ↄligte ſiue ↄpoꝛtate.Siłr dom ad alia q̃ inducũ?᷑ ꝓ ꝑte iſta. Ad euidentiã at᷑ maioꝛẽ notandũ. ꝙ hec noia cq̃lis ſiłis ſilitudo equalitas.nec ſunt pure eẽntialia.nec pu re relatiua.qð pʒ ꝑ hyla.in li.de tꝛi. exponẽtẽ illð geñ. faciamꝰ hoĩeʒ ad imaginẽ 2 ſilitudinẽ ⁊c. Ibi.n.dicit imago ſola ñ eſt:nec ſiłitudo ſibi ẽ: nec diuerſitatem duobo aqmiſceri alteriꝰ ad alterã ſititudo ꝑmirttit. ex qͥ pʒ ꝙ ſimilitudo impoꝛtat diſtinctõʒ ꝑſonaꝝ⸗ vnitateʒ eẽntie.⁊ equalitas ſiłr. vñ noĩa pᷣdicta nec nt puꝛe eſ⸗ ſentialia nec pure relatiua:ſᷣ diſferẽt ſigniſicãt hec no mia equalis ⁊ ſilis equalitas 2 ſilitudo. qm̃ equalis ſilis in intellectu ſno claudũt relatõʒ recte:eſſentiazʒ obliꝗ. eqᷓlitas ⁊ ſilitudo ecõuerſo.ſi.n.qꝛit᷑ ꝗ ſunt ſilłes vel eqles:dicet᷑ plures bñtes indifferentẽ eẽntiã. eq̃li tas ant ſiłlitudo dicet᷑ indifferẽs eẽntia pluriũ. vñ cuʒ diffimit᷑ ſilitudo ꝑ indifferentẽ eſſentiã:n dẽ totũ eſſe ſi militudis. niſi addat᷑ aliq dictio impoꝛtãs diſtinctõeʒ. vñ pʒ ꝙ equalis ⁊ ſiłis plus dicũt᷑ relatiue: qꝛ relatõʒz impoꝛtãt in recto.equalitas po 2 ſiłitudo plus dicunt᷑ eẽntialit᷑. vtraq; tñ ꝑtim eentialłr ꝑtim relatiue dicũt᷑. Itẽ nõ cũ pᷣdictis. ꝙ diffinitio ſititudinis vel equali tatis p indifferentẽ eẽntiaʒ nõ ẽ data ꝑ eſſentiã qð pʒ. diffiniũt᷑.n.ſic in creaturis ſilitudo ⸗2 eq̃litas. Silitu⸗ do eſt pluriuʒ ſubiectoꝝ vna q̃litas. cauſat᷑.n. ſilitudo ab vnitate qualitatis: eq̃litas ab vna q̃ntitate. vñ he diffinitões n dant᷑ ꝑ eẽntia ſ̊ ꝑ cãm. vñ nõ valet ſititu⸗ doẽ multoꝝ vna q̃litas.nulla q̃litas ẽ relatio.q̊ ſititu⸗ do ñ eſt relatõ:̊ ſimplẽ in dinis ſilitudo 2 eq̃litas Pᷣm rõneʒ intelligẽtie ſunt ab indrñtia eẽntie ſicut a cã. Pᷣm rõneʒ intelligẽtie dicoꝛñ ßᷣm rem.qꝛ in dĩnis idẽ ẽ ma⸗ gnitudo eqᷣlitas qð eẽntia. vñ cuʒ diffini? ſilłitudo ꝑ indiffeꝛentẽ eſſentiã: diffinit᷑ ñ ꝑ eſſentiã ſ q̃i ꝑ cãm. vñ exbᷣ nõ ſequit᷑ ꝙ ſimilitudo vel equalitas nõ ſint relati ones vel relatiue dicta. Aꝛticulus ſecũqꝰ Ecũdo queꝛit᷑vtꝝ pꝛ debeat dici eq̃lis vł ſi milis filio: ſic dr ecouerſo. Ad qð ſic augꝰ. vj. de tri. recitãs verba hyla. eternitas ĩ pꝛe ſpẽs in imagĩe:vſus ĩ munc. dicit.n. imago ſi perfecte implet illð cꝰ ẽ imago i pᷣa coeq̃t᷑ ⁊ ñ illð imagini ſue. Ex qᷣ viget᷑. ꝙ filius eq̃lis ſit patri ſ̊ ñ ecõuerſo. 4 Ad idez dyoꝰ. in li.de di.no.G igit᷑ dðõm doo ſilia Fm ims⸗ * Dal . r Orer – 4 α — .liuj. ginẽ ſimilitudinẽ. ñ.n.ipᷣis deũ ſileʒ: qꝛ nec bõ ꝓprie imagis ſue ſimilis ẽ. In eꝗpotẽtibo.n.vel eꝗpollẽtibo ẽ ſilia hec adinuicẽ eẽ ⁊ int ſe ↄuerti iĩ alterutꝝ.⁊ eẽ am⸗ bo ſibinuicẽ ſilia ᷣm pcedẽteʒ ſilis ſpẽʒ.ĩ caouſali vᷣo ⁊ cauſatis ñ recipimꝰ recipꝛocatõʒ.⁊ ita videt᷑ cũ ĩ trini⸗ tate ſit oꝛdo ᷣm cãm cauſe:qm pꝛ eſt cã filij. nec eſt ibi recipꝛocatio ʒ eqlitatẽ aut ſimilitudinẽ.ſᷣ iſta auẽtas dyoni.ñ multũ cogit:qꝛ pᷣt dici ꝙ loqꝗt᷑ de cauſis ⁊ cau ſatis indrũtibo m eſſentiã ⁊ naturã. Vlel alit põt dici eq̃lis ⁊ ſimilis multipłr dicũt᷑. qñq;.n.dicũt vnitatẽ nature cũ drñtia ꝑſonaꝝ ſolũ.⁊ Gͥ mo dicũtur de q̃libʒ triũ ꝑſonaxꝝ reſpectu alteriꝰ. 2 ſic ꝑſone in trinitate di cutur ſibinuicẽ eqles vł ↄſiles ↄueꝛſim. Alio mo equał ſimilis vltra vnitatẽ nature ⁊ multitudinẽ pſonaruʒ impoꝛtt ratõz aliquã ad aliꝗd pꝛiꝰ ſ̃m ratõʒ intelligẽ di . ꝓut dẽ ꝙ filius dẽ eẽ ſimilitudo pꝛis ⁊ imago.⁊ Fʒ Hᷓ dꝛ ſimilis a ſilłitudine:eq̃lis ab im aginatõe. 2 ſic cõ uenit dicẽ de filio ꝙ ẽ ſimilis pꝛi: qꝛ ẽ patris ſilitudo. ⁊ eq̃lis patri:ꝗa ẽ pris imago.⁊ ſin ̊ ñ ↄuertit᷑ vt di⸗ cat᷑ de pie qm̃ ẽ ſimilis filio vel eq̃lis.pᷣm.n.hũc modũ eqᷣlis vel fimilis dicũt eẽ ab alio qdð ñ ↄueit patri. ñ nõ qrũlibet eſt hmõi acceptio:iõ cedat᷑ ouerſio ᷣm pᷣ⸗ mũ ſenſuʒ:⁊ exponãtur auẽtes hm aliũ ſenſuʒ. 4¶¶ IJItem obijciet aliqꝗs.ᷣfiliꝰẽ ſimilis pꝛi.aut ſ ꝙ dico ſitis patꝛi dẽ de filio m eẽnti:aut m relatõʒ.ſi ſᷣm relatõez: hH̊ nomẽ ſilis ñ ẽ eẽntiale.ſi pᷣm ſubam: g ↄuenit patri. Quicqd.n.ſm ſubſtantiã dẽ ↄuenit tribo. pꝛ ſitis eſt patri.¶.¶ Rñſio ſicut dictũ eſt. ſimilis ꝑtim eſt eẽntiale Ptim ꝑſonale indetermiatũ. Cũ aũt ſine aliqᷓ determia tõe accipit᷑ vocabulũ:pᷣt addi ad quãlibʒ ꝑſonã. vñ pr ſilis:filiꝰ ſilis.ᷣ cũ relatio determiat᷑ vt cũ d ſilis pꝛi: coartat᷑ ad deteꝛmĩatã ꝑſonã.ñ rõe ſignificate eẽntie ſᷣ rõe xetermĩate pſone. Dicẽdũ ꝙ ptim accipit᷑ ᷣm ſbaʒ ꝑtim ᷣm relatõʒ.⁊ G̊ ſi ignificat᷑ cũ dꝛ filiꝰ ſiłis pꝛi. differẽs vel diſtinctꝰ filiꝰ a pr̃e bʒ ↄoꝛmẽ natura ſi⸗ ue foꝛmã cũ pr̃e. NRꝛticulꝰ teꝛciꝰ Ercio qrit vtꝝ pꝛ debeat dici eq̃lis filio ſi/ ue eqlis imagini. Ad qð ſic byla.iĩ li.ð tri. Imago ſi pfecte implet illð cꝰ ẽ im ago:ipᷣa coeq̃t illi:ñ illð imagini ſue.Querit᷑ Gcũ filisꝰ pri ⁊ pz filio coeqlis dẽ:q̃re filiꝰ coeq̃t pꝛi ñ at ecõuerſo. KRe ſpõſio.cũ dẽ coeq̃lis:notat᷑ vnitas ſube ⸗ filij pꝛis. 2 ñ cointelligit᷑ auctas ſiue oꝛdo nat᷑e.cũ at dr filiꝰ coeq̃ tur pr̃i.ſenſus ẽ.filiꝰ ẽ vnũ cũ pr̃eĩ potẽtia.⁊ h̊ hʒ a pa tre:qdð ñ ẽ dicẽ de ipo pre.⁊ iõ ñ ↄuertit᷑ ᷣmo cũ ſ̊ vbo coeq̃t.¶¶ Sʒ adhuc qꝗrit᷑.ſi imago pꝛis ẽ eq̃lis pꝛi.vtꝝ 2uertat᷑: vt dicat᷑ pꝛ ẽ eq̃lis imagini.oretea.ſi ↄueꝛtit᷑ filiꝰ ẽ eq̃lis pꝛi:pꝛ filio.q̃re ñ ouertit᷑:imago ẽ eq̃lis pa tri:pꝛ ẽ eq̃lis imagini. Rñſio.cũ dẽ imago: notat᷑ re ſpeciꝰad pꝛeʒ ſ̊ ñ mutuꝰ:ſicẽ cũ d pꝛ ⁊ filiꝰ.⁊ Ipt᷑ q̊ nõ ↄuertit᷑ cũ hac dictõe imago:ſic cum hac dictone filiꝰ. Pretea.q;ꝛ imago dic reſpectũ ad preʒ:ñ at ↄueꝛtituꝛ. eqlis at᷑ dicẽ indrñtiã potẽtie: nõ ↄuertit᷑ vt pꝛ dicat᷑ eq̃ lis imagini.in prima.n.ẽ ſenſus.filius ẽ vnũ cũ patre: ⁊ a patre expᷣſſa ſimilitudine.qꝛ vltimũ nõ ẽ dicẽ d pa tre reſpectu imaginis. J Neticulꝰ. nij. Barto queritur. vtruʒ xpᷣus ſᷣm ꝙ homo ſit ſimilis ſibi deo. Ad quod ſic prima Yohã. quarto. Scimus quoniam cum apparuerit ſimnles ei erimus. QOue autem maioꝛ ſim ilitudo in cre atura xpᷣi bomĩs adſe deũ: nulla vt videt᷑.¶ Cont᷑.cũ dẽ filius dei ẽ hõ. vna ſuponit ꝑſona. ⁊ ita idẽ. ̊ ideʒ non eſt ſibi ſimile. Rndeo ⁊ dico. ꝙ verũ ẽ ꝙ filius cxi nõẽ ſilis ſibi inqᷓtũ ẽ deꝰ: ſ̊ hec ſilitudo q ẽ filij ho⸗ minis ad filium dei nõ eſt m ſubſtantiã: ſed ẽ ſimili⸗ tud gloꝛie perfecte:cũ creatura vnitur creatoꝛi ĩ per⸗ ſona.cũ aũt dĩ filiꝰ eſi ſilis patri:ſiłitudo illa ẽ ſm ſub lationis.vt equalis ſimilis coeternꝰ.⁊ illa rñdẽt p in⸗ ſtantiã. ⁊ de illa loquit᷑ h. cũ aũt dr nihil ẽ ſileſt ibi. in⸗ terrogationeʒ factam ꝑ qũo ſe hʒ.vt ſi dicatur: quoſe bos telligitur ꝙ nõ eſt vere ſilitudo niſi vbi eſt veꝛa deñtia babʒ pater ad filium: ſimilis eſt ei: equalis eſtei.⁊ it nt in creaturis. in dĩnis aũt nõ niſi vbi fuerit diſtictio de reliquis ꝑ oꝛdinem predicamẽtoꝝ intelligat᷑..Ad vel diſcretõ ꝑſone.cũ aũt dr filius dei eſt bomo ſilis ſi⸗ tercium dom.ꝙ cũ dr pater ẽ pat.predico ñ quid nec bi deo:h̊ eſt vnitas ꝑſone ſᷣm ꝙ ſic dr:⁊ nature dꝛñntia. quale nec qualiter:ſ̊ qũo ſe hns.i.adaliquid.⁊ iõ cuʒ ⁊ rõne drñtie naturaꝝ ⁊ vnitatis ꝑſone dr ſilitudo. additur talis:incongrua eſt adiũctio.ſed deberet addi Membrũ ſe ecunduz qũo ſe hñs. vt diceꝛet᷑ pater eſt pr:⁊ filius eſt qũo ſe ha . bens vel alio modo ſe hñs.nec ſequitur incõueniẽs: qꝛ Wmi Onſequent q̃ritur de noĩbꝰ relatis gra⸗ pater 2 filius ſicut dicit dam̃.dicuũt exñtie moduʒ: non ſec matice. videlz D qualis.hec i aliqñ quid vel quale. rſe accipiũtur ĩ reſpectu creature ad creatu N ſt ra:aliqf, ĩ reſpectu ꝑſõe ad ꝑſonã. Mtũ neſtio. lv. de nominv 1 ad rini modũ apieſ⸗ he auerit⸗ ee ſit ocedenda bus ſymbolicis. Ge qualis eſt deus talis eſt petrus. ſic ꝓbatur. ⁊ de c B „ NNe iuſtus? petrus ẽ iuſtus:̊ deus 2 petrus ſunt iuſti. S ̃ pedito P dei 61 9 8 lis eſt deᷣ talis eſt petrus.ꝗ deꝰ eſt aliqlis. Solutõ. . tiaʒ de nominibo diuinis eẽntialibus n Fm pᷣpoſitm̃ hec ꝗpoſitio eſt vera qualis eſt deus talis miſticis:reſtat dom de nomibo ſymbo 8 eſt petrus:qꝛ equipollet huic petrus ? ſimilis deo: qꝛ ꝑ licis. Hotandũ ̊ ꝙ plura ᷣm dam̃.in ð=« ticeps ẽ bonitatis eius ⁊ iuſticie.niſi.n.eẽt ꝑticeps bo⸗ deo coꝛꝑalit in diuina ſcriptura ſym⸗ u⸗ nitatis eius petrus:nõ eẽt ſiłis ei. Inſtantia vltimi pe bolice dicta inueniũtur.ſcire oꝑtet vt boĩes exiſtentes an trus eſt ſimilis deo: 2 petꝛus ẽ qualitate affectꝰ:g deus nos a groſſam hanc carnem indutos: diuinas ? excel⸗ irn qualitate eſt affectus..¶ Sʒ querit᷑qd ſignificet talis ſas æ immateriales deitatis ationes intellige? di⸗ qualis.cũ dr qualis eſt deus:talis eſt petrus. videt᷑ eĩ cere impoſſibile ẽ: niſi imaginibo ⁊ foꝛmis ⁊ notis que ꝙ ſignificet qualitateʒ circa petrũ.⁊ talis ibi refert᷑ ad ſunt ſuꝑ nos vſi fuerimus.Quecunqʒ igitur de deo di “D qualis. qualis ſilr qualitatẽ ſigniſicat. Ad qð rñdet cũtur coꝛꝑaliter:ſy mbolice dicta ſunt.bnt.n.quandaʒ pᷣpoſitiuus dicens.ꝙ qualis ibi diuinã natura ſignifi⸗ excellentioꝛẽ intelligentiã. Simplex eſt eniz deus ? in⸗ cat r talis: diſſimilit.¶ Zaʒ qualis diuinã naturaʒ ſi⸗ figurabilis. Oculos igit᷑ dei ⁊ palpebꝛas viſionez ꝗ⸗ gnificat ßm ꝙ ipſa eſt deus. talis eandeʒ ſignificat hemm dem vniuerſoꝝ ↄſideratiuã eins virtutẽ: ⁊ nibil co⸗ ꝙ petrus ꝑticeps eſt eius. Sed dom aliter. ꝙ⸗ qualis gnitioneʒ eius lateat intelligimꝰ. ex eo ꝙ apud nos ꝑ ſignificat diuinazʒ naturã vt qualitateʒ exem plarẽ. vi⸗ hũc ſenſum ꝑfectioꝛ ⁊ cognitio ⁊ ceꝛtitudo innaſcitur. delz iuſticiã ſapiam ⁊c.talis vo ſignificat foꝛmã exem⸗ Aures aũt ⁊ auditũ eius ꝓpiciatõʒ 2 nr̃e ſuſceptioneʒ 1 platã in petro que eſt qualitas: vt iuſticia ſapia. depcatõis. etenim his qui depcatõz faciũt ꝑ huc ſenſũ ſod arguit ꝙ qualis qualitatẽ ſignificat nõ ſequit᷑ ſ̊ ꝑ mo⸗ mites ſumꝰ:familiariꝰ eis aures inclinãtes. Os autẽ ni dũ qualitatis. tum ad ſecundũ modũ obijcit᷑. cuz 7 loquelã demonſtratõʒ volũtatis. q; apud nos ?⁊ pos fwoin dẽ qualis eſt pater: talis ẽ filius: talis ẽ ſpũſſcts. Que⸗ ⁊ loquelã ſignificãtur ·qᷓ in coꝛde ſunt cogitatiões. Ci⸗ usſe rituꝛ vtꝝ talis ⁊ qualis ſignificẽt ibi diuinã naturam: bum vo ⁊ potũ noſtꝝ ad eius volũtatẽ ↄcuꝛſum. etenizʒ e Ad qð ſic.demõſtrato filio dico talis ẽ pꝛ.G̊ nomẽ tal p ſenſum guſtũ nature replemꝰ neceſſarinʒ appetitum. M ibi demonſtrat filiũ: ſignificat filiũ.̊ ſuponit pro fi Odoꝛatũ vᷣo eius acceptatõz que ad ipſum nre intelli⸗ im lio. ̊ Politio eſt falla:q; tune intellectus e. talis eſt fi gentie 2 beniuolentie· qꝛ apud nos ꝑ hunc ſenſuʒ boni lius demonſtrato filio.Sicũt quidaʒ ꝙ ſignificat᷑ effe odoꝛis acceptatio innaſcitur. Faciẽ vᷣo eam que ꝑ ope ten ctus diuinoꝝ operũ circa creaturas.i:qualis ẽ effectꝰ ratõnes et demõſtratõʒ mamfeſtationẽ:qꝛ nr̃a mani⸗ AIN patris:talis eſt effectus filij.qð nõ videtur: qꝛ ĩ ſy mbo feſtatio per faciẽ fit. Manus aũt ꝑfectionẽ oꝑis eius. ud lo vbi dr̃ qualis pr:ſubiũgitur immẽſus pꝛ c. In gbo etenim nos ⁊ vtilia ⁊ maxume p̃cioſioꝛa dirigimꝰ ma⸗ Mo exemplis ñ fit ſermo de effectu diuinoꝝ opeꝝ er ga cꝛe nibus. Dexterã aũt id qð in ꝓſperis eius auxiliuʒ: qa eic aturas.¶ Itẽ ſi de effectu. ̊ añẽᷓ creatura eẽt ñ erat ve⸗ 7 nos magis in potioꝛibo ⁊ plurima indigentibꝰ virtu dücer rũ de patre ⁊ filio.qð mõ dr.qualis pr̃ talis filius ⁊c. te dextra vtimur. Palpationẽ vo certioꝛeʒ eiꝰ 2 valde quia nonduʒ erat aliquis effectus diuinoꝝ opeꝝ erga ſubtiliũ ⁊ occultoꝝ dinoſtionẽ ⁊ exquiſitionẽ.qꝛ apud creaturas. ¶ IJez cũ dr: pater eſt iuſtus ⁊ filiꝰ ẽ talis. nos nõ pũñft hi qui palpatur in ſeipſis ꝗd occultaẽ.· Pe⸗ idem ſignificat᷑ ꝑ boc relatm̃ talis ꝗð ꝑ hoc antecedẽs des aũt a inceſſuʒ auxiliũ indigentiũ vel inimicoꝝ vlti iuſtus.p̊ per hoc nomẽ iuſtus ſi ignificat᷑ diuina eẽntia. onem vel alium quendã actum ? greſſum⸗ pñtium. ex Sꝑ nomẽ talis.4 Itez hac locutiõe qualis eſt pater: eo ꝙ apud nos ꝑ pedum vſus acceſſus pficitur. Jura⸗ fit interrogatio de eẽntia.ſᷣ tam h̊ nomen deꝰ qᷓ; hoc no mentum aũt immutabilitatẽ conlſilij volũtatis eius. ex oß men bonꝰ ſignificat diuinaʒ eẽntiazʒ. ſicut ad pᷣdictaʒ eo apud nos per iuramẽtũ hec qᷓ adinnicẽ ſũt certifi⸗ ſiöde interrogatõz ↄgrue rndetur pat᷑ ẽ bonꝰ: ita pr ẽ deus. cãtur ↄuentões. Iraʒ aũt ⁊ furoꝛem eãq; ad maliciaʒ ecini 4l Item pr eſt pat:⁊2 filiꝰ ẽ talis.̊ cũ talis ñ ſigniſicat 2 inimicitiam ? auerſioneʒ. etenim nos ↄria mẽtis no en eẽntiam ſ̊ ꝑſonã:ſilius ẽ pf. Ad primũ dom.qꝙ; ſic ĩ ſtre odio bñtes nraſcimur ⁊ auertimꝰ. Obliuionẽ aut fiſtt alijs facultatibo dr: noiales demõſtratões alið demon ſomnũ ⁊ doꝛmitioneʒ: dilatationẽ eiꝰ qᷓ ad inimicos n ſtrant ? aliud appellãt.⁊ ita hoc nomẽ talis demõſtꝛat oltionis conſueti ad familiares auxilij retardatõeʒ · llid⸗ filiũ appellat pr̃eʒ.diuinã tñ naturã ſignificat.nõ eſt Et ſimpłr dõm.omĩa que coꝛꝑalit dicũtur in deo: oc⸗ n igitur veꝝ ꝙ ſupponat ꝓ filio:̊ ꝓ patre.¶ Ad ſecũduʒ cultã bnt quandam intelligentiã ex hpis que ſunt apud g dom.· ꝙ lʒ vocabula eentialia diuinã naturaʒ ſiguifi⸗ nos ea qᷓ ſunt ſup nos edocentez: niſi qð coꝛpali vbi ſiti cẽt:tñ diſſiłr ſignificãt. Quedã.n.ſignificãt diuinã na cei aduentu diciũ eſt. Ipſe.n. vniuerſuʒ boĩem ꝓpt no ion turam ad modũu ſubſtãtie. vt omĩa ſubſtãtialia vocabu ſtram ſalutẽ ſuſcepit.aĩam intellectualẽ coꝛpꝰ ? bũa ibli⸗ la eentiam ſiguificantia. vt deus bonitas ⁊ ſiłia.⁊ illa ne nature ꝓprietates natales.⁊ ñ detractibiles paſſi voßſd⸗ omiĩa reſpondẽt ad interrogatõeʒ factam per quid eſt. ones.Oubitabilia circa ꝑtem iſtam determinãt S. g· fin Muedam ſignificãt diuinam natuꝛã ad modũ qualita de doctrina theologie.q. vltima.⁊ S. q· de nomibo diui⸗ diſce⸗ tis. vt adiectiua que in alijs facultatibo quantitateʒ ſi⸗ nis in generali. erpr gnificant. vt bonus iuſtus ſapiens. illa rñdent ad in⸗ i terrogationeʒ factaʒ ꝑ qualis. Quedam ad modũ re⸗ MVä S e e2 . Ber P Cl 2 Pr FS 9 Oear 7 Ses lari i atun h⸗ igeſigt WN lint ti NN ſunchinete ſrännin oneee doign nis cintllſ enomipfen lora ni, lſeripentſt hoiegerſinn diuinaorgnt esintelien Emnio onsd Bigurdem bir gnotn keniz yorin morſſionez⸗ agnhlco⸗ dogagutrosg tndd inmſanz. nfeſuſepron eiät gbirſei inites⸗Orni Apud nostnt gitatidi xſumc rinz apenm lumnfeinek uneſeniphen en gryce Cniiptiimtmn cnoniggseins. ontgin nu eusanpiinzen ligentocin ſorzek rne lſinnigecl Alonmnin lninirdi Nionrgni wlitonsenec mieiſätanm zzuniaton Otluinini iAininie Eiemmid wur indo. . ateſunege 8 copi Nueſtio Nuneſtio. lvj. de nomim bus pſonalibo. Onſequenter que rendũ eſt de nom ib ꝑſonalibo. hoꝛuʒ aũt quedã ſunt abſoluta: vt ꝑſona by⸗ poſtaſis.q̃daʒ reſpectiua: vt p?2 filiꝰ. qdã diſtinctiua: vt vnꝰ aligs. qᷓdã col⸗ lectiua: vt trinitas ⁊ trinꝰ. el alit. oĩim pſonaliuʒ quedã ſunt collectiua: quedã diſiũctiua: quedã nec ſic nec ſic.⁊ boꝝ quedã ſunt coĩa:xt ꝑſona ſubſiſtentia hy poſtaſis.quedã ꝗꝓpria:vt pꝛ filius ſpũſſ. Scom g̊ͤ huc modũ querendũ ẽ pᷣmo de noĩbꝰ ꝑſonalibo coĩbo ab⸗ ſolutis. Scðo.de ꝓprijs 2 relatiurs. Tercio. de noĩb⸗ diſtinctiuis.Quarto.de noĩbo collectiuis. Itẽ nomia coĩa abſoluta ꝑſonalia ponũt᷑ tria. pſona. ſubſiſtẽtia. bypoſtaſis.Primo ꝗ querendũ eſt de noĩe qð eſt ꝑſo⸗ na. Scdo. de ſubſiſtentia. Tercio de hypoſtaſi. M⸗ tum ad primũ notandũ circa nomẽ ꝑſone iſta eẽ querẽ da. Primo.vnde ſumptũ ſit illud nomẽ eſona. Scðdo. vtꝝ dicat᷑ ᷣm ſubam vel ᷣ̃m relatõʒ. Leꝛcio.de diffini tõne ꝑſone.Quaꝛto.de coĩtate hꝰ noĩs ꝑſona. Quito. de ſuppoſitõe. Serxto. de oſ̃ ignificatõe. Septimo.de cõ⸗ ꝑatione q̃ eſt ad intentõʒ eentie. Mlembꝛũu primũ DOpꝛimũ nota drñtes ſnĩas.iQaʒ ᷣm qſ⸗ dã h̊ nomẽ ꝑſona oꝛiginẽ ſumpſit a pᷣma grãmatica q eſt ſuba. de q̃qꝗs loqꝗt᷑ a ſuba noſcibilis.i.bñs notõneʒ. vñ by poſtaſis eſt ſuba ſignificata ꝑ ꝓnomẽ. ſuba.n. vt eſt diſtinguibi lis dicit᷑ hypoſtaſis.vñ ꝑſona prima in grãmatica dẽ loquẽs ðᷣ ſe.⁊ ſcdᷣa dẽ ad qua loꝗt᷑ pᷣma.⁊ tercia ð q̃ fit Fmo int primã 2 ſecũdã.vñ pꝛima ꝑſona ab alia noſci bilis.ſcdᷣa a pᷣma noſcibilis.tercia ab vtraq; notioneʒ trahit.vñ dic priſtianꝰ.qꝙ tercia dr de q ꝗs loqꝗt᷑ ꝑ pua tionẽ prime ⁊ ſecũde.Alit᷑ diẽ boe.in li. de duab natu ris ⁊ vna ꝓſona xp̃i. qm̃ ꝑſoĩs indutis hiſtriones indi⸗ niduos hoĩes qͥꝝ erat tragedia repñtabãt: vt ſimonem crbemetẽ. Idcco ceteros qͥꝝ ceꝛta ꝓ ſui foꝛma eꝛat co gnitio ⁊ latini ꝑſonã ⁊ greci ꝓſopon nũcupauezt. vnð ꝑſona a ꝑſonãdo in ↄcauitate larue añ faciẽ polite ꝓpſo⸗ pon.eo vᷣo ꝙ ponebat᷑ añ faciẽ a ꝓthos qð ẽ in ⸗ ſopos qð ẽ facies.vñ ꝑſona de pria inſtitutõe fuit ad deſign⸗ dũ certũ hoĩeʒ. MNlembꝛũ ſecũdũ Verit᷑ igit᷑ vtx ꝑſona dina dicat᷑ ſbam vel ſm relatõʒ .· ꝙ ſm ſubaʒ:vidẽ illud qð diẽ aug.q; oĩa noĩa qᷓ p̃m ſubaz dicũt vo:dicũt᷑ ſinglarit ð oĩbo ĩ ſi uma: p̃tqᷓ; h nom̃ pſona ſignificat ſubaʒ.¶ Itẽ aug. vij. ð tri. n eſt aliðᷣ deo eẽ:alið ꝑſonã eẽ:ſ oĩno idẽ. 4l Itẽ idẽ ĩ eodẽ.ĩ hac tnitate cũ dicimꝰ ꝑſonã pꝛis:non alid dicimus qᷓ ſubam pr̃is.¶ Itẽ aug. pr̃ ad ſe ꝗge dĩ ꝓſona: nõ ad fi liũ vł ſpm̃ſ.ſic ad ſe dr ceꝰmagnꝰ7 bonꝰ iuſtꝰ2 hmõi ⁊ quẽadmodũ h̊ illi ẽ eẽ ꝙ deũ:ꝙ magnũ:ꝙ bonũ.ita Gᷣ illi ẽ eẽ ꝙ pſonã eẽ. ¶ Itẽ aug. vj. li. ð tei. cũ qꝛit᷑ ꝗd tꝛes magna/pꝛſus inopia hũanũ laboꝛat elogũ. dictu eſt tñ tres ꝑſone.pᷣ ꝗd qit ſubaʒ. h nom ꝑſõa ſignificat ſub ſtãtia. ¶ Itẽ aug. certe qꝛ pr̃ẽ ꝑſona.⁊ filiꝰ? ꝑſõa..ſ.ſ. ẽ ꝑſona.iõ dicũt᷑ tres ꝑſone:qꝛ cõe ẽ eis id qd pſõa ẽ. hᷣ nihil ẽ eis cõe niſi eẽntia. c. Cõt᷑.boe.i li. ð tꝛi.oẽ nom̃ dictũ ſm ſubaz dr infil 2 ſ inglarit ð tribo. ꝑſõa n or inſił ⁊ ſingkarit ð tibo. ̊ ñ dr ſᷣm ſubazʒ. ¶ Itẽ cũ dñ idẽ ẽ deo eẽ:⁊ eẽ ꝑſonã.aut intelligr er pte ſuppoſiti: vel ex ꝑte aſppoſiti. ſi ſuppoſiti:̊ nihil ẽ ad id qð intẽdit ꝓbaẽ. qᷓuia.n.idẽ iĩ ſupponẽdo:n tñ idẽ ſigficãt. Si aũt cx ꝑte appoſiti vtꝛũq;.xt ſenſus ſit: idẽ eẽ deũ ⁊ eẽ ꝑſõaʒ lvj. nãa ſic itelligĩꝰ igẽ ßm rõʒz. bᷣ h̊ falſuz ẽ ꝑ illã oſideratõg qntulãcũq; drñtiã aſſientes oñdẽtes erimꝰ qm̃ ñ ideʒ qm ñ ſʒ oʒ modũ rõis ꝗcqd vni attribmit᷑⸗ alij. 4 Ytẽ aug. vij. li. ð tꝛi. diẽ. ꝙ ñ ſignificat ̊ nom̃ pſona idẽ qdᷣ ſuba. vt. n. ſuba pris ipe pꝛ ẽ.ñ qͥ pr ẽ:ſᷣ qͥẽ. ita ꝑſõa pa tris ñ alið ẽ qᷓ ipe pr.ꝗᷓ ꝑſona ĩ ſigficãdo ñ ẽ idẽ qð eſ⸗ ſentia.. Pret ea.ſi ẽ ide ꝑſõa qð eẽntia: q̃re ñ dicamꝰ tres eẽntias ſiẽ̃ diciꝰ tres ꝑſonas.aut q̃re ñ diciꝰ ſolã ꝑſonã:ſic̃ dicimꝰ vnã ſolã eẽntiã. Pretea.ꝑſõa diſtĩ⸗ guit᷑teẽntia ñ.q̊ ñ ſunt idẽ ĩſi ignificado. dicis. n. ꝙ ꝑſo⸗ naẽ gignẽs geita vel ꝓcedẽs. qð ñ diciꝰ de eẽntia.¶¶ YItẽ boe.ĩli.xæ tri.ex his itelligim pꝛezʒ ac filiũ ac ſpm̃ſ.ñ de ipᷣa deitate ſubalr dici.Si.n.ſ. ubalr p̃dicaret᷑: ⁊ de ſin⸗ guł ⁊ de oĩbo ſinglarit diceret᷑. cũ igit᷑ ꝑſona de oĩbo ñ pdicet᷑ ſingularit᷑.pʒ ꝙ ñ ſubalit p̃dicat᷑. Pretea.boe. in eodẽ.ſi ꝑſone diuiſe ſunt ſuba po indiuiſa: ncce ẽ vo cabulũ qð er pſoĩs thit oꝛiginẽ id ad ſubaʒ ñ ꝑtinere. Itẽ cũ in dĩnis ñ ſint niſi duo p̃dicamta: ſuba ⁊ ada ligꝗd.ncce ẽ om̃e qð pᷣdicat᷑ in dini 8S:pᷣdicari aut ſᷣm ſub ſtantiã:aut ſᷣm adaliꝗd.igitur ꝑſona aliqͥ iſtoꝝ modo⸗ rũ pᷣdicat᷑.Cũ igit᷑ in dinis ſit vnitas eẽntie.relationuʒ ðᷣo ſolũmõ pluralitas: G̊ nom ꝑſona pᷣ̃dicabit᷑ ſm rela⸗ tionẽ ñ ſᷣm ſubam.⸗ Ytez ꝑſona ſe hʒ in dĩnis ſiẽ indi⸗ uiduũ in creaturis.̊ h̊ nom indiuiduũ de pluꝛibo indi uiduis ñ p̃dicat᷑ m eẽntiam.ñ.n.ẽ illis cõe eẽntiale. ᷓ nec hͥ nom ꝑſona pdicabit᷑ de pre ⁊ de alijs ꝑſonis ſᷣm eentiam. 4 YItẽ eoꝝ q̃ ſunt eadẽ ſimptłr:ſi vnũ ẽ nüera⸗ le:⁊ reliquũ.ſi Soino idẽ eſt patrẽ deũ eẽ:⁊ preʒ eẽ ꝑſo nã:cũ ipſa eẽntia ñ ſit nñerabilis nec pſona.⁊ ſi eſſen⸗ tia eſt vna:ꝑſona eſt vna.vel ſi i ꝑſone plures:2 eſſentie plures.qð falſuʒ. 4 Itez ꝑpſona ẽ ſuba rõnalis natuꝛe indiuidua. goĩs pſona ẽ ſuba incoicabilis. b ſi igẽ ẽ ꝑ⸗ ſona qð eẽntia:ꝑſona coĩcabilis c. 2 ita coĩcabile ẽ in⸗ coĩcabile. ¶ Itẽ ſi ꝑſona ideʒ ẽ qð eẽntia.cũ alia ſit ꝑſo na pr̃is alia filij.̊ ⁊ eẽntia alia. Kñſio. ꝑlõa ſᷣm qͥſj dã qñq; dicit eẽntiã:vt cũ dicixt abſolute ꝑſona ẽ ꝑſõa. qñq; ᷣo bypoſtaſ:vt cũ dr aliq̃ ꝑſona vel pr:eſt alia ꝑ⸗ ſona a filio.qñqʒ notioneʒ: vt cuʒ dicit᷑ pr̃ in ꝑſona di⸗ ſtinguit᷑ a filio. Sed otra.pater eſt ꝑſona.hoc dr ab⸗ ſolute: ſignificat eſſentiam. & ſi fiat relatio:refert eẽn tiam. ſicut hec eſt vera pater eſt eſſentia que ẽ filius: ita ⁊ hec pater eſt perſona que eſt filius.ſed h̊ falſum. ¶ Propter hoc dixerunt alij. ꝙ eſſentia ſignificat᷑ tri⸗ pliciter.aliqñ eniʒ ſignificatur eſſentia t eſſentia gra tia ſui nõ rõne ſuppoſitoꝛum. aliqñ gratia ſupoſitorũ nõ gratia ſui.aliquando vᷣo vtroq; modo.Primo mo⸗ do per hec nomina diuinitas deitas ſubſtantia. Secũ⸗/ do modo per hoc nomẽ perſona per quod ſigniſicat eſ⸗ ſentiam prout eſt in ſi uppoſitis: ideo poſſunt ei attꝛibui que attribuuntur perſoms. Atroqʒ pᷣo modo ſi ignifica tur per hoc nomen deus. vnde perſonaliter poteſt ſu⸗ mi vt deus genuit deũ. ⁊ ꝓ eſſentia: vt cũ dicit vnus ẽ deus. ſm hoc volunt dicere ꝙ hoc nomen eſſentia alio modo ſignificat eſſentiam ꝙᷓ; boc nomen perſona vel h nomen dæus. quia ratione ſuppoſitoꝛum ſiue prout eſt in ſuppoſitis ſignificatur peꝛ hoc nomen perſona:2 peꝛ hoc nomen deus abſolute per hoc nomẽ eſſentia.¶ Sʒ contra. perſona eſt rationalis nature ſi ubſtantia indi⸗ uidua. ſed eſſentia non dicit ſubſtantiam indiuiduaʒ: immo ſubſlantiam communez vt vſyam. perſona ergo non dicit eſſentiam. Propter hoc dixrerunt alij. ꝗ⸗ hoc nomen perſona principaliter dicit eſſentiam: ſed ſecundario diſtinctionem. perſona enim dicit vnũ ens per ſe.ꝙ dico vnum: dico ſubſtantiam. ꝙ dico per ſe: noto diſtinctionem. ratione cuius diſtinctionis dici⸗ tur.alia perſona patris: alia filij. ratione vnitatis di⸗ citur ꝙ non eſt aliud eſſe ſubſtantiam aliud eſſe perſo⸗ nam. AUnge ſenſus eſt. pater eſt perſona.id eſt:eſt vnnʒ per ſe indiſtinctus. pater 2 filius 2 ſpũſſanctꝰ ſunt perſone.i.ſunt vnum ⁊ per ſe diſtincti. Contra boc oponitur ſic. eẽntia eſt pſona. g eſt vna ꝑ ſe ⁊ diſticta. ſed h̊ falſum. nõ &̊ impoꝛtat ꝑ hoc nomẽ pſona diſtictõ tũc.n. nõ eſſet eẽntia ꝑſona.quia ſi eſſet glona:eſſet di/ ſtincta. Propter ſ̊ dixerũt alij. ꝙ ante queſtionẽ he⸗ reticoꝝ qua queſierũt quid tres ſignabat ꝑſona: eſſen/ tiaʒ. poſt illam vo queſtioneʒ tranſlatuzʒ eſt nomen ꝑ⸗ ſone ad ſigniſicandu bypoſtaſim. VUnde auẽtes que di eunt. ꝙ hoc nomen ꝑſona dicit ſubam: intelligũt᷑ ꝓ tẽ⸗ poꝛe ante queſtioneʒ illam.que vᷣo dicũt ꝙ bypoſtaſim intelligende ſunt ſm modernaʒ ſignificatõez. Sʒ 3 Hoe. in li. de tri. dicit. ꝙ ꝑſona de prima inſtitutõe ſit ad deſignandũ certum bomieʒ.ᷓ non ſignificat eſſen⸗ tiam: certum bominẽ.i.ſubam ſingulareʒ. Rñſio. ßfm Rich. in li. de tri. pſona ſᷣm ſubſtantià dicit:⁊ ſub ſtantiaʒ ſignificare videt᷑. multũ tñ i ntereſt int ſignifi⸗ cationeʒ vnius ⁊ ſignificatõeʒ alterius. nunqᷓᷓ dẽꝛ ꝑſo⸗ na niſi de rõnali ſubſtantia. ⁊ tamen cũ nominam? ꝑ⸗ ſonam:nunqᷓ intelligimꝰ niſi vnam ſubſtantiam⸗ ſin⸗ gularez. Als ſubintelligit ꝓprietas generalis: als ꝓ⸗ prietas ſpecialis.ad nomen aũt ꝑſone ꝓprietas indi⸗ uidualis ſingularis 2 incõmunicabilis nomĩe ſubſtã⸗ tie.nõ tñ quis ꝙᷓ; quid ſignificat᷑.ecõuerſo aũt noĩe ꝑſo ne non tam quid qꝙᷓ quis deſignatur. Ad interrogato⸗ nem ꝑ quid rñdet᷑ nomen generale diffinitio vel aligd tale. Ad interrogatõz quis:nomen ꝓpriũ rñderi ſolet vel aliquid quod equipollet. Ad interrogatõeʒ autem que eſt iſta ꝑſona vel quis eſt iſte: ſolemus rñdere no⸗ men ꝓprium.ſ.vel equipollens.quia bm boe. ꝑlona eſt ſubſiantia rõnalis nature indiuidua. 4l Ad primuʒ S obiectum dõm. ꝙ apud boe.ſumit᷑ ſubſtantia ſin eſſen tiam. ̊ ſᷣm aug.⁊ a mgẽo in ſent.ſumit᷑ coĩter ad ſub⸗ ſtantiã 1 bypoſtaſim.l Ad aliud dom ꝙ vtrũqʒ intel ligit ex ꝑte ſuppoſiti:⁊ intelligit᷑ idem m ratõʒ rei: nõ aũt ideʒ ᷣm ratõz dicendi. Eſt.n. triplex ratio.rõ rei. ratio dicendi.⁊ rõ medij ſiue attribuendi ideʒ dictuʒ · ßm ratõʒ rei eſt:qñ de aliquibo eſt dicere hᷣ eſt hoc. nñ ꝑ cauſalitateʒ:ſ̊ ſᷣm ſubam. h̊ aũt dico ꝓpter hmõi dies eſt ſol. Idem m ratõz dicendi vel intelligedi eſt:qñ ñ alteꝝ hᷣ ideʒ dictione ſignificat᷑: alteꝝ pᷣo cũ alterũ di⸗ ctõne ſignificat᷑.ſicut cũ dicit dens eſt magnꝰ: deus eſt iuſtus.Iʒ vtrobiqʒ ſupponat᷑ ſubſtantia diuina: alia tñ ſunt cõnotata a quibo noĩia imponunt᷑.ↄnotatũ po di⸗ co cõmunit: qñ ↄnotat᷑ ſm rem vel m intellectũ.qñ 5 alia fuerũt ↄnotata:tũc dicit᷑ alteꝝ dictione.ſicut con cedit᷑ in nominibo diuinis m eẽntiaz. vt eſſentia.ſapi⸗ entia.magnitudo.⁊ in diuinis ᷣm ſubam.ſicut deꝰ. ſa piens. magnus. Ratio ðᷣo attribuẽdi vel medij alfaẽ: eũ attribuit᷑ vni qð nõ alteri.ſicut buic nomi ꝑſona at tribuit᷑ diſtingui: huic nomĩ eẽntia ñ attribuit. Cuʒ S dicit᷑ ꝙ eẽ deñ ⁊ eſſe ꝑſonã ſunt ideʒ oĩno:intelligr ᷣm ratõz rei:ñ dicẽdi vel attribuẽdi. aliꝗd.n attribuitur vni qð ñ alteri.Alteꝝ.n.qð cointelligit᷑ cũ dr ꝑſona: alteꝝ cũ dẽ eẽntia. cũ.n. dẽ eſſentia nihil cointelligĩ pt eẽntiaʒ.cũ aũt dr ꝑſona:intelligit᷑ hñs ſub ꝓprietate ĩ⸗ coĩcabili.attribuit᷑ ̊ aliqd eẽntie qð ñ pſone. ſic ̊ dz intelligi auẽtas aug.ñ eſt aliud deo eẽ: aliud ꝑſonãa eẽ. Ad terciũ dðᷣm.qꝙ cũ dicit augꝰ.ꝙ cñ dico ꝑſonã pa⸗ tris ñ aliud dico qᷓ; ſuam pr̃is.ſubam accipit ꝓ ſuba q̃ eſt bypoſtaſis.hec ẽ ſuba incoĩcabilis admodũ ſin⸗ gularis.cũ.n.dico ꝑſonazʒ pꝛis:dico ſubam ſub ꝓprie⸗ tate incoĩcabili.¶ Zld q̃ꝛt iam pʒ rñſio.qꝛ pr̃ dĩ ꝑſo⸗ na ad ſe.qꝛ H̊ͥ nomẽ ꝑſõa: ñ ſignificat ꝑ modũ relatõis ſ ꝑ modũ ſube.q ꝗdez ẽ ſuba bypoſtaſis:ñ vſya.qᷓuis diſtinctio relatiois ſiue ꝓprietas coin telligit.pſona eĩ diẽ hñteʒ rõnaleʒ naturã ſub ꝓprietate incõicabili. 4l Ad aliud dõm.ꝙ aligꝗd dr cõmune ꝑſoĩs duobo mo is.ſᷣm eẽ:⁊ ᷣm hitudineʒ. Cõmune Fᷣm eẽ: vt cũ dico ſoꝛtes ẽ hõ:plato ẽ hõ.Cõmune ſᷣm hitudinẽ: vt cũ di⸗ co ſoꝛtes ẽ ſuppoſitũ hoĩs: plato ẽ ſupoſitũ hoĩs. hõ ei cõe t eis ſm eł:ſuppoſitũ pᷣo ᷣm hſtudinẽ. Scm hune moduʒz dm in dinis. q eẽntia coĩs ẽ m eẽ bypoſiaſis 30 diẽ cõe ſᷣm bĩtudinẽ. IJdẽ.n.ẽ bypoſtaſis qð ſupo⸗· ſitũ. Cũ dicit ꝗ nibil ẽ cge niſi eẽntia: veꝝ ẽ de coitate Hm eẽ:ñ de ea q ẽ ᷣin bĩtudinẽ.¶ Ad ſextuʒ qð obijcit᷑ ꝙ ꝑſona rñdet᷑ ad queſtionez factã ꝑ qꝗ.· vt cũ q̃ſitũ eſt ad tres? doõm ꝙ qſtio fuit ñ de eẽntia h̊ de dictõe.i. qd in dicẽdo deberet addi ꝑſona.& ſignificat ſubaz: pᷣ ſin⸗ gularẽ vel indiuiduã ſiue hbypoſtaſim. Mõ tñ hſen⸗ tentiã q̃i mediã int pᷣdictas. dicũt.n.q in dinis h̊ no⸗ mẽ ꝑſona mediũ ẽ inter ea q̃ p̃dicant᷑ ſᷣm ſubam.ſignili cat. n. eẽntiaʒ dĩnaʒ cũ diſtinctõe ſuppoſitoꝝ ð ꝗbo pdi⸗ cat᷑ eẽntia:ñ cũ diſiinctõe.eẽntia.n.nec diſtinguit᷑ nec diſtinguit.vñ ſiẽ̃ in h̊ termĩo hõ in dĩnis ẽ duplex coi⸗ tas reſpectu ꝑticulariũ hoĩm ſiłr in H̊ termio ꝑſona re ſpectu pr̃is ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti.hõ.n.indiuidu⸗ rõne bo mis dẽ m ſubam de vno qͥʒ hoĩe:rõne indiuidui ñ.in⸗ diuiduũ.n.diſtinctõʒ ſignificat ꝑticulariũ hoĩm.ſilꝛ nomẽ ꝑſona rõne eẽntie p̃dicat᷑ ſubalit de pr̃e ⁊ filioꝛ ſpũiſancto.rõne vo diſtinctõis ꝗᷓ ſiłr coĩs ẽ illis ñ pᷣdi⸗ cat᷑ ſm ſubam. Sed eẽntia alit coĩs:aliter relatio.een tia.n. coĩs eſt:eo ꝙ ipſa manet vna ⁊ eadeʒ numero ñ diuiſa ĩ illis.vñ coĩtas ſua ñ eſt vłis coĩtas.diſtinctio dᷣo ſiue incoĩcabilitas coĩis ẽ magis ꝑ modũ vłis.nõ eĩ diſtinctio eadẽ ĩ pr̃e ⁊ filio ⁊ ſpũiſancto: ᷣ alia patris alia filij. B. n. cõe multiplicat᷑ ⁊ numerat᷑: reliq̃ n.ſie ꝭ ꝑſona mediũ eſt int ea que dicũt᷑ relatiue ꝗ dicũt el⸗ ſentialit.⁊ rõne vniꝰertremi dr̃ ſingłarit᷑:rõne alteriꝰ recipit multiplicatõʒ · ꝑſona dicit᷑ pᷣdicari ſᷣm ſp⸗ ſtantiã.⁊ q dẽ ideʒ eẽ ꝑſonã ⁊ eẽntiaʒ.⁊ ꝙ dẽ coĩs:h̊ di cit᷑ rõne pᷣme coĩtatis.O: aũt dẽ indiuidua nũeꝛabil ⁊ ↄſimilia.h̊ videt᷑ rõne coĩtatis ſecũde.ſ.rõe diſlictõis. Et qᷓtũ ad h̊ nõ pᷣdicat᷑ im ſubam ſᷣ jm relatõʒ. lʒ ꝑſo na pᷣm nomẽ ſuũ nõ dicat᷑ ad aliꝗd.ſic̃.n.̊ nomẽ calor qualitatẽ ſignificat ̊ ꝑ modũ ſube:ita h nomẽ pſõa re⸗ latõʒ ſignificat ̊ ꝑ modũ ſube.ñ lʒ Hm nomẽ ñ dicat᷑ ßm relatõz: bim rem tñ dicit᷑. ¶¶q Itez notandũ ꝙ cuz dr nõ eſt aliud ꝑſona pr̃is aliud eẽntia.Gᷣ põt intelligi rõ⸗ ne pᷣme coitatis.ſicut dictũ ⁊᷑. vel eo ꝙ pater aut filius aut ſpũſſanctus ſunt oĩno ideʒ qð eentia ïtuz ad rõez rei: ʒ qᷓtum ad rõneʒ intelligẽdi ſiue attributõis non ſint oĩno idez. qm aliqd põt attribui vni qð ñ alteri. B EH̊̊ melius.j.declarabit᷑ ⁊c. Membꝛu tercinum Onſequẽt q̃rit᷑ ꝗꝗ ſit ꝑſona.ↄſiat aũt ꝑſona ñẽ accñs:ᷣc ens ꝑſe. ſuba. ß nõ genꝰ vel ſpẽs: ẽ luba indiuidua.ñ q̃cũq; 66ꝗj?& rõnalł nate q poſſit ꝑ ſe ſonare. plo⸗ na ᷣẽ m boe.ſuba rõnał nature indiuidua. Cõt. ſi ꝑſona ẽ ſpᷣa indiuidua ⁊c̃. cũ tres ꝑſone: tres erũt ſbe indiuidue.¶¶ Itẽ Fm h̊ vidr. ꝙ aĩa lit ꝑſõa ga ẽ ſba rönal nate iudiuidua.¶ Ieẽ Rich. li. de tri. ſba dina zrõnał nata æ indiuidua.qꝛ ñ ẽ diuidua.¶ Si dicat. ꝙ ſba accipit᷑ ibi ꝓ by poſtaſi. ibi tenet᷑ ꝓ ſba ſbiecta ꝗ ſubſtat prietatibo. Cont᷑. inberẽtia ꝓprietatis ñ fac ſubliſtẽ ß exiſtẽ. Itẽ hũana natura xp̃i e rönał nate i⸗ diuidua ſba. ꝭ̊ẽ ꝑſona.ſiłr er ꝑte deitatis ẽ plona. gi xpᷣo erũt due pſone ᷣm H. qð ẽ falſuz. 4 Ytẽ aia nꝛa eſe pabił a coꝛꝑe.̊ ſi ſeꝑet᷑: vid ꝙ remaneat idiuidua.i·. incoĩcabił ⁊ ita ꝑſona.⸗ Stẽ ſic i angelo ẽ ſimplex een⸗ tia 1 pſonał diſcretio:⁊ ita ꝑſona. IYtẽ deitas ẽ coica bil. ̊ ſᷣm deitatẽ ñ ẽ ꝑſona ĩ xpo.⸗ Itẽ dina eẽntiaẽ ꝑ⸗ ſona. m dĩnaʒ eẽntiã ẽ ꝑſona.ꝙ m dina eentige i⸗ coĩcabilis.ſᷣ cũ ipſa dina eẽntia ſit ↄĩcabił:qualr fʒ eã dicet᷑ incoĩcabilis. ¶ Itez boe. dicit . ꝙ qtuoꝛ ſunt ſigni⸗ ficatõnes huius noĩs natuꝛa. dicit᷑ n. nata vt e in on re q̃ ſic diffinit᷑ natura ẽ eaꝝ rex q cũ ſint qq̊ mõ itellectu capi pñt.Dẽ et natura d ſolis ſubſtãtijs: diffinit᷑ ſic. natura ẽ rel ꝙ facẽ vel ꝙ pati poſſit. Dẽ et nata deſe coꝛꝑibus: ⁊ ſic dicitur natura principium motug non hindinilprir one igciuichii, cularii win ſi⸗ glit pfenfſin rcoioeillig iͤ⸗ gliter relanoeg 1eadez numen coltas diſtinnt L noai vkis i to: P gliapan⸗ neratmrcliii Aatine diit gkarit fſeilt dici;ani icg,1gnicnuß ndiuituunünnbkr ice ir diſei. bfntarih lſinhnonich eitabnone ir⸗ il bnnonift qz notandige⸗ a.BHpötintelaiß ocppateraltſin eentia qtnzetin neatmnbutͤen i mniqöidinn lum. L 1 hono. oleton 4 Aindinidbtiiif oſitpſebun⸗ nul. respoone:mon anſe⸗ piſi inicht⸗/oſci ſtert p0r hiut iuglitnuffi int nkii lunsi god, 6Niai⸗ f nnnen ciitun eſilſet Niaiſntene Jininiini „ 91 2„ 6 I—.M.-— . J, Nueſtio paccidẽs. Dicit᷑ etiã natura vnãquãq; rẽ ĩſoꝛmãs ſpe⸗ cifica differẽtia. iſto mõ dicit᷑ natura ĩ rõne ꝑſone vt dicit boeciꝰ:ſ̊ᷣ q̃lit᷑ ſpecitica differẽtia reꝑit᷑ i dinia na⸗ tura. vñ ↄmẽtatoꝛ. altera dicit᷑ vi natura 2 hoĩs.qm̃ ꝗᷓ eſt hoĩs ſpecifica differẽtia:nõ ẽ dei.⁊ q eſt ei nõ ſpeci fica:nõ ẽ hoĩs.vñ tota ratõ ↄuenit nature vi pᷣter ſpe⸗ cificã.¶ Itẽ querit᷑ de differẽti aſſignatõe diffinitonuʒ ꝑſone.i Aã rich.ponit duas.pᷣma ẽ hec.pſonaẽ intelle⸗ ctualis nature incoĩcabilis exiſtẽtie. Scda eſt hec. ꝑſo⸗ na ? exiſiẽs ꝑ ſe ſolũ iuxta quãdã rõnalis exiſtẽtie mo⸗ dũ.Ngfr̃i ðo ponũt terciã talem.ꝑſona eſt ypoſtaſ di ſtincta ꝛietate ad dignitatẽ ꝑtinẽte. Hoeci⸗ vo ponit quartã.· pꝓſona eſt rönalis nature indiuidua ſuba.Que ritur & de differẽtia aſſignatois. Soł.notandum ꝙ rich.in li.de trini.coꝛrigit diffinitõneʒ boecij ſic.ꝑſona eſt rénalis nature incoĩcabilis exiſtẽtie.⁊ dicit incoĩca bile ꝓpter aĩam que ẽ indiuiduũ cũ coĩcabilis vt pars. Itẽ ad ercludẽduʒ naturã diuinã que ẽ coĩs tribo ꝑſo⸗ nis: exiſtẽtiã dicit nõ ſubam.qꝛ in diuĩs non dicit᷑ ꝓpꝛie ſubſtare vel ſubſiſtẽ. vel aliter m eundẽ rich. Cũ acci piatur ſuba dupłꝛ. ꝓ vſia:⁊ ꝓ ypoſtaſi. In diffinitione ꝑlſone accipit᷑ ꝓ ypoſtaſi a boecio.Añ m intentõnem boecij qui vtebat᷑ ſuba ꝓ ypoſtaſi:tres ſũt ſube ſic tres pſone. Et m hoc ſuba diſtinctõneʒ aliquã ſignificat. Itẽ m rich.indiuiduũ accipit᷑ ꝓ incoĩcabili.⁊ ꝑ hᷣ ex⸗ cluditur aĩa: qꝛ nõ eſt indiuidua ᷣ coĩcabilis vt pars. diuina eẽntia:qꝛ nõ ↄuenit vni ſoli.ſic & accepta ſuba ꝓ ypoſtaſi indiuidua ꝓ incoĩcabili: ſtat diffinitõ boe⸗ cij de ꝑſona. pſona ẽ rõnalis nature ſuba indiuidua.ex hoc ptz ſolutõ ad duo pᷣma./ Ad terciũ dicẽduʒ. ꝙ in⸗ diuiduũ in rõne ꝑlone dicit᷑ incoĩcabile.Añ ꝑſona ſᷣm ratõeʒ nois dicit᷑ ꝑ ſe ẽmo vnꝰ vel ſonãs.⁊ qꝛ ꝑſe:ideo aĩa rõnalis ꝑſona eẽ nõ poteſi: cum ſit pars in vnione bomis.Et qꝛ pᷣmo:ideo hũana natura in rpᷣo nõ ẽ ꝑſo⸗ na. dicit em̃ bo eciꝰꝙ ꝑſona ſemꝑ trahit᷑ ad digniꝰ ad vᷣncipaliꝰ.Et qm̃ vnꝰ:ideo diuina eẽntia nõ põt eẽ ꝑſo na nec res irratõnabilis.vnꝰem̃ ꝓut bic accipit᷑ impoꝛ tat diſtinctõeʒ vel excellẽtiã ꝓpꝛietatis.Sciẽduʒ etiã ꝗ; diuia eẽntia coĩcabilis ẽ ꝑ modũ pᷣdicatõis:⁊ aĩia ꝑ mo dũ opoſitõis:⁊ bũana natura ꝑ modũ aſſumptõis. vñ indiuiduũ in rõne ꝑſone excludit om̃e qð ẽ in aliquo ſᷣ tribo modis ẽ quid ĩ aliquo.vt ꝑs in toto:ſic̃ aĩa ĩ hoĩe aut vt pᷣdicat ĩ eo de quo pᷣdicat᷑ vt eẽntia diuĩa: aut vt aſſumptũ ĩ illo qui aiſumit.⁊ ſic hũana natura. 4! Ad aliud dicẽdũ.ꝙ aĩa nr̃a ꝑſona nõ poſſet eẽ.qm̃ nõ dicit᷑ ꝓſona qꝛ nõ coicat᷑: ̊ qꝛ coĩcabilis.⁊ ſic nõ eſt aĩa pet: qm̃ ſemꝑ hʒ reſpectũ ad coꝛpꝰcũ qͥ vniet᷑ ptꝰreſurꝛectõʒ 4¶ Ad quintũ dicẽdũ ꝙ aliud ẽ dilcretõ ꝑſonalis:aliud diſcretõ ꝑſonaꝝ.Diſcretio em̃ ꝑſonalis ẽ tã in angelis q̃ᷓ in aiabo.ſ̊ diſcretõ ꝑſonaꝝ ĩ angelis ita ꝙ nõ in aĩa bus. dico diſcretõeʒ ꝑſonalẽ que ↄuenit ꝑſone:diſcre tionẽ ꝑſonaꝝ que facit ꝑſonã. ¶¶ Ad ſextũ dicẽdũ ꝙ nõ Fm diuinã eentiaʒ eſt ꝑlona:ſ̊ ſcõᷣm ypoſtaſim vel ꝑſo⸗ nalitatẽ eſt ꝓꝑſona.¶¶ Ad ſeptimũ dicẽdũ.ꝙ cũ dicit᷑ Fᷣm diuinã eẽntiã xpc eſi ꝑſona.Fᷣm notat ↄditõeʒ ꝑſone nõ ratõe ꝑſone.Cum vo dicit᷑ ſm ypoſtaſim vel ꝑſonalita tem ẽ ꝑſona:notat᷑ ibi ratõ qua ẽ ꝑſona.⁊ ideo nõ ſeꝗt᷑. ergo ſm eẽntia eſt incoĩcabilis.¶¶ Ad octauũ dicẽdũ.q; ſicut dicit aug.in.iij.li.ſenten.ca.j.q ſctoꝝ natura di⸗ citur foꝛma. Elñ foꝛme noie deſignat᷑ natura. VUnde foꝛ ma dei ⁊ foꝛma pui dicitur.i.natura dei ? natura ᷣui. Ad vltimũ dicẽduzʒ. ꝙ diffinitõ boecij illa richardi pſona eſt intellectualis nature ⁊c̃.dicũt de ꝑſona quid eſt ſᷣin rem.qð ptzʒ:q; boeciꝰcolligit hmõi diffinitõnem ex diuiſione entis ĩ ſubaʒ ⁊ accidẽs ⁊ ex diuiſione ſub⸗ ſtantie vſq; in vltimas differẽtias ratõnale irratona le. Ylla ðᷣo diffinitõ que eſt rich. ꝑſona ẽ ſubſiſtẽs lſe: dicit de pſona quid eſt iuxta naturã noĩs ꝓut dicit yſi doꝛus. ꝙ ꝑſona eſt res ꝑſe vna. Quarta vo que eſt ma⸗ giſtralis dicit de ꝑſona quid eſt ᷣm vſuʒ nomĩs. ſic em̃ Wo Ppſt x SI α lvj. naturam hoc nomiĩe ꝑſona vt dicam ꝑſonas diſſferẽtes Fm differentias dignitatũ. Item de pſona quid eſt ᷣm eſſe in creatura:dicit diffinitio boecij. IAla vo richardi ꝑſona eſt intellectualis nature ⁊c.dicit de ꝑſona quid eſt Fm eſſe in diuinis.qꝛ in deo nõ eſt ꝓpꝛie ſubſtantia ſᷣ in creatis.ſ̊ exiſtentia ꝓpꝛie eſt in eo.nec in deo ꝓpꝛieẽ indiuiduũ p incoĩcabile.nec ratõnalis natura ſ intel⸗ lectualis.intelleciꝰem̃ ꝓpꝛiũ eſt ci ſicut dicit boeciꝰ Membrũ quartũ Onſequẽter queritur de ↄmunitate huiꝰ nominis ꝑſona.Et queruntur duo. Pꝛi⸗ mo vtrum dicatur vniuoce. Secũdo que ſit munitas perſone in diuinis. Articulus pꝛumus DOpꝛimũ ſic.hoc nomen ꝑſona dicit᷑ multi⸗ pliciter.dicit᷑ em̃ hoc nomẽ ꝑſona eẽntialit᷑. vt cũ dicit᷑ pater eſt ꝑſona filius eſi ꝑſona. Alio mõ dicit᷑ ꝑſonalit.vt cũ dicit᷑.alia ẽ ꝑſona patris alia filij ⁊c. Alio mõ dicit᷑ ſignificare ꝓpꝛie.vt cũ dẽ pr in ꝑſona diffeꝛꝛe a ꝑſona filij.̊ ꝑſona nõ dicit᷑ vniuoce Itẽ differẽtia ꝑſonaꝝ ĩ creaturis ẽ reꝝ differẽtiũ ĩ di⸗ uinis aũt ẽ indifferẽtiuũ.̊ nõ ẽ vna rõ.¶ Pꝛetea pſone in creaturis defmĩant᷑ ꝑ ꝓpꝛietates accidẽtales.ĩ diuĩs ꝑ relatões. Pꝛetea hec ẽ diffinitõ ꝑſone create.rõna lis nature ſuba indiuidua.⁊ remouet᷑ a diuĩs:tũ qꝛ rõ⸗ nalis:tũ qꝛ rõ indiuidua:tũ qꝛ ſuba.iQã ĩ diuis ñ tres ſunt ſube.nec indiuidua dẽ. aut ſi dẽ:eadẽ videt᷑ eſſe rõ indiuidui ⁊ ꝑſone.Diffinitõ aũt diuĩe ꝑpſone ẽ hec.na⸗ ture diuine incoĩcabił exiſtẽtia.ſic dĩc rich. cũ alia ⁊ alia ſit h diffinitõ ꝑſone:non dẽ ꝑſona vniuoce. RKFñ. ↄcedit᷑ a mgr̃o in ſentẽ.ꝙ nomẽ ꝑſone diuerſã facit ĩtel ligẽtiã.aliqñ intelligẽtiã eẽntie.aliqñ ypoſlaſ.aliqñ/p pꝛietatis. Intelligẽtiã eẽntie cũ dẽ pat ẽ ꝑſona.ypoſta ſis vt cũ dẽ.alia ꝑſona pr̃is:alia filij. ꝓpꝛietatis cuʒ dẽ pr̃ differre ꝑſona.i.ꝑſonali ꝓpꝛietate.⁊ ↄcedẽt ex hoc ꝙ equoce dicẽt hoc nomẽ ꝑſona ĩ diuĩs.q Sʒ ↄtra.nõ eꝗ uoce dẽ hõ cũ dẽ. aliꝰhõ eſt petrꝰ:aliꝰ paulꝰ.⁊ cũ dẽ pe trus ẽ hõ paulꝰẽ hõ.⁊ cũ dẽ petrꝰdiffert a paulo in ſua hũanitate:qᷓ nec ex alia ꝑte.Et dicẽduʒz eſt ad pꝛimũ ꝙ talis diuerſitas nõ facit diuerſã ſignificatõneʒ:ᷣ potiꝰ diuerſuʒ modũ p̃dicãdi.Vñ talia ſunt pᷣdicata qualia ꝑmiſerũt ſubiecta.⁊ ita alio mõ ſumit᷑ cũ h̊ ᷣbo ẽ.⁊ cũ hoc vᷣbo differt.q. Ad aliud dicẽduʒ. ꝙ ꝑſona nõ dẽ cõ⸗ mũiter de ꝑſona creata ⁊ increata:̊ ꝑ ꝑꝛiꝰ 2 poſteriꝰ. tñ aliquo mõ ẽ vna poſitõ que ẽ ꝑſona ⁊ exiſtẽua ĩicoĩca bilis ĩtellectualis natuꝛe vel exiſtẽs ꝑ ſe ſolũ pᷣm quãdã modum exiſtẽdi. Illa tñ rõ coĩs r̃ ᷣm pꝛiꝰ⁊ poſteriꝰde do⁊ creaturis.Si vo qrit᷑ vtꝑ ſm pꝛiꝰdicat᷑ de diuĩs ⁊ rõnabilibo:dicẽdũ ꝙ pncipaliꝰ dẽ de diuĩs.ſ̊ ſᷣm vſũ noĩs dẽ de creaturis. Mota h̊ ᷣm qͥſdazʒ.ꝙ multipli⸗ citer ẽ vniuocatõ.Eſt em̃ vniuocatõ quedã ꝑ ↄfoꝛmita tem. ſſicut hoc nomẽ homo ẽ vniuocũ ad omnes hoĩes: ⁊ albũ ad omnia alba. Scðda vniuocatõ eſt ſᷣm genera lem naturã intellectus. eſt eĩ intellectus imago tei qui habet ſimilitudinem cum qualibet re.⁊ ꝗꝓpter hoc intel lectus eſt imago cuiuſlibet rei.vnde ⁊ vtituꝛ ſeipᷣo ſicut imagine cum intelligit omnia.⁊ hoc modo eſi vniuo⸗ cum hoc nomen res ad perſonas creatas ? increatas. in illa diuiſione rerum quedam quibus fruendũ que⸗ dam quibus vtendum. tercia vniuocatio eſt per deno⸗ minatõeʒ foꝛme que eſt ex ꝑte aie vt intelligibile opina bile ⁊ ſiłia.⁊ hoc modo vniuocuʒ eſt hoc nomen notio ad ꝓpꝛietates ꝑſonales. Quarta vniuocatõ eſt ſcdᷣm cõ uenientiã effectuũ ſicut dictũ eſt ſuperius de hoc nomi ne iuſtus:⁊ hoc modo hoc nomen perſona vniuocumẽ ad perſonas creatas ⁊ increatas quia ratõnalitas cre⸗ ata ⁊ ratõnalitas increata ↄueniũt in effectu. Articulus ſecũdꝰ Einde querit᷑ q̃ ſit coĩtas ꝑſone in dinĩs.vt ptractat męr in.j.di.xxiij. Ad qð ſic. nihil eſt ↄmũe tribo niſi diuĩa eẽntia ſᷣm rem. ſ̃ ſi gnificatũ ꝑ nomẽ ꝑſone ẽ omue nito. gigaificat idem qð eẽntia.ꝗ Cõtra vna ẽ eẽntia in tribo nõ vna pſona vñ quidẽ dirxeꝛũt duplex ↄmũe.Fm rem: ⁊ Fm intelleciũ ſcõm rem:vt ſignat᷑ ꝑ hoc nomẽ eẽntia.Fm intellectum vᷣo:vt ſignat᷑ ꝑ hboc nomẽ ꝑſona.¶ Cõtra intellectꝰcaſ⸗ ſus ẽ ⁊ vanꝰ:niſi habeat rem ſibi rñdentẽ.ꝗᷓ coĩtas in⸗ tellectꝰẽ a coĩtate rei.al Itẽ ſi ſigniſicatũ buiꝰnoĩs ꝑſo na dicit᷑ de tribo. ita ꝙ in illis multiplicat᷑ quia alia eſt ꝑſona vniꝰ2 alteriꝰ.om̃e aũt qdð ẽ in multis multiplica tum:ẽ aptum natũ pᷣdicari de illis.⁊ om̃e tale eſt vle: S pſona ẽ vle. Cõtra boeciꝰ in li.de trini.In om̃i ſim⸗ plici nõ differt quo ẽ ⁊ qð ẽ.ſi ergo vnaqueq; ꝑſona eſt ſimplex:nõ differt quo ẽ ⁊ qʒ ẽ.ergo nec vłe nec ꝑticula re.⁊ hoc idem dicit boeciꝰꝙ in diuĩs nec vłe nec ꝑticu⸗ lare.4l Item ſi ꝑſona dicit᷑ de tribo.aut & ſicut ens rõe trium: aut nõ.ſi pꝛimo mõ: ⁊ nõ adequatũ alicui illaꝝ ergo erit aut ſicut genꝰaut ſicut ſpẽs aut ſic differẽtia. nõ ſicut differẽtia: hec em̃ ẽ quo alterũ ab altero diffeꝛt ſ intentõe ꝑſonalitatis nõ differt pr̃ a filio. Oꝛ aũt nõ ſicut genus:pʒ ꝑ aug.xxj.di.j.li.ſentẽ.ſi nõ de ratõe:⸗ ꝑſona nõ dicit᷑ Fm ſubaʒ de illis.cuiꝰↄtrariũ ſupꝛa ha bitum ẽ. Rñ. cũ dicit᷑ petrus ẽ homo ⁊ paulꝰ:boc eſt coĩs eſſentia cuiꝰſuppoſita ſunt illi duo.Elñ bec inten⸗ tio ſuppoſitũ dicit᷑ de illis.vñ qꝛ coĩcant idem m rem: ↄſequit᷑ ꝙ vnã hnt cõeʒ habitudinẽ vñ vnũ ẽ ↄmũe ſᷣm rem alterũ ↄmũe ſm ratõneʒ. Silꝛ pater ẽ deꝰfiliꝰẽ de⸗ ſpũſſctus ẽ deus.tres habitudies hñt in vnuʒ in hoc q; pater ẽ ſuppoſitum diuine eẽntie vt filius ⁊ ſ pũſſctus. idem deſignat᷑ ꝑy poſtaſim ⁊ ſuppoſitũ.ypoſtaſ em̃ di cit idem qð ſtans ſub. Vñ qꝛ idem eſt cõe ſm rem:vna rõẽ coĩs q̃ deſignat᷑ ꝑ ypoſtaſim ſᷣ idẽ deſignat᷑ ꝑ h̊ no men ꝑſona.qð ꝑ hoc ꝙ dico ypoſtaſim diſtinctã ꝓpꝛie⸗ tatem. Cũ ergo iſta duo ſilem hñt moduʒ coĩtatis.⁊ G nomẽ ypoſtap ẽ ↄmũe ſm rõeʒ.i.Fᷣm ↄſilem modũ habẽ di tria ad vnũ:erit ſigniſicatũ ꝑ hoc nomẽ ꝑſona ↄmũe m ratõeʒ ab eadẽ habitudĩe.&ᷣ̊ hec habitudo nõ ẽ ↄmu nis niſi ex ↄſequẽti.qꝛ em̃ ẽ habitudo ad vnũ ↄmũe: iõ eſt coĩs habitudo.qꝛ vᷣo illa habitudo ẽ triũ habitudo: ideo pluralit᷑ dꝛ hoc nomẽ ꝑſona ⁊ ypoſtaſ.̊ ſic nõ eſt c hoc noie eẽntia vel ſuba: qꝛ ibi ẽ habitudo ſimplex. Cũ ꝗ̊ querit᷑ vtꝝ h̊ nomẽ ꝑſona ſit ↄmũe ſᷣm rem.dicen dum ita ex ↄlequẽti.Si aũt q̃rat᷑ cũ dicit ꝑſona ẽ cõ⸗ mune. eẽntia ẽ ↄmũe.vt ibi duplex ſit mũe? dico ꝙ ñ ĩmo idem:ſᷣ aliter ⁊ aliteꝛ.Qam vt ẽ in hoc noĩe eẽntia eſt ↄmũe ſm ſe.in ypoſtaſi pᷣo ẽ ↄmũe in habitudine ad illud.hec aũt habitudo nõ ẽ in intellectu cauſatũ ſᷣ deſi gnatur cũ dicit᷑ tres ſunt vnꝰens.Cum em̃ dicit᷑ deus dicit᷑ vna eẽntia.Cum ðvᷣo dicit᷑ ſunt: dicit᷑ eẽntia eadeʒ ſi nõ ſub ratõne eſſentie:ſᷣ habitudis trium ad vnũ.Si vo querit᷑ cuiuſmõi ẽ ſignatũ ꝑ hoc nomen ꝑſona. dicẽ dum ẽ.ꝙↄmũe ꝓpoꝛtõe dicit᷑ mũe habitudie.tale autẽ omũe dicit᷑ duplicit.qñq; ex habitudie duoꝝ ad vnum qñ q; ex habitudiĩe alteriꝰad alterũ.duoꝝ ad vnũ:ſicut Dicit᷑ rectoꝛ in naui in ſcolis.alteriꝰad alterũ:vt cum dicit᷑ coꝛpꝰẽ ſanũ ⁊ vrina ẽ ſana.oĩa em̃ hec refferũt᷑ ad ſanitatẽ hũani coꝛꝑis.Cũ q̊ dꝛ deꝰẽ bonꝰcreatura ẽ bo na cõe dꝛ ꝓpoꝛtõe.Cũ aũt vẽ diuĩe ꝑſone ſũt ꝑſone crea te.pſone ſũt ꝑſone: dẽ ibi cõe ſᷣm cõeʒ habitudinẽ alte⸗ riꝰad alteꝝ.quẽadmodũ cũ dẽ pr ẽ ꝑſona:filiꝰ ẽ ꝑſona: dẽ ſᷣm habitudinẽ ad idẽ.̊ qꝛ nõ ſᷣm eiuſdẽ habitudinẽ ideo ꝑſona dẽ pluralit:eẽntia ðo ñ.¶ Si vo obijcit᷑ ſßᷣm h ꝙ erit vłe.dicẽdũ q; ñ.qꝛ vłe dẽ vbi ẽ coĩs nata:ñ vbi ẽ coĩtas habitudis.Si at᷑ q̃rit᷑ vtꝝ cõtigat abſtrahere hmõi cõe ab ilł ꝗbo ẽ cõe:oico ꝙ ñ.ſic̃ eĩ cũ dꝛ eẽ uina ẽ coĩis:nõ aliud dẽ coĩtas qꝙᷓ; ĩa eẽntia.Sed cũ dẽ prẽ diuĩa eẽntia ⁊ pr ẽ ſuſpoſitũ eĩntie diuĩe: nõ alind Fm rẽ eſt p̃ ⁊ ſuppoſitũ.QDð at᷑ obijcit᷑ vtꝝ ꝑſona dꝛ d pr̃e ⁊ filio ⁊c̃.vt ens de ratõe ⁊c. Rñ.q dẽ ens ipᷣm ⁊ ñ ſiẽ eẽntiale aut accidẽtale.Vñ licʒ ꝑ modũ dicẽdi ̊ no men ꝑſona ſit cõe tribo ſm rẽ:tñ nibil aliud ẽ:pr ẽ pſo⸗ na:q; pr ẽ pr̃ ⁊ ſilꝛ de alijs. Vñ h̊ nomẽ ꝑſona ſᷣm ſub⸗ ſtantiam idemẽ qð ypoſtaſ. Mlembꝛũ quintũ Onſequẽter q̃rit᷑ de ſuppoſitõe huiꝰ noĩs ꝑſona.Queꝛit᷑ ̊ vtꝝ ſuppoſita ꝑſona ſup ponat᷑ eẽntia. Ad qð ſic ĩ rebo creatis cũ vnũ vere alteri attribuit᷑ ⁊ ñ ſᷣm accidẽs: vno ſuppoſito alteꝝ ſupponit᷑.ſᷣ veꝛe dẽ ñ p̃m accidẽs ꝑ⸗ ſona diuĩa ẽ eẽntia:ꝗ̊ ſuppoſita ꝑpſona ſupponit᷑ eſſentia 4l Pꝛetea ĩ ꝗbo eſt omimoda ĩvifferẽtia: vno ſuppoſito ſupponat᷑ alteꝝ: ⁊c.¶ Itẽ abſtra hãt᷑ ꝑ intellectũ pꝛie tates ñ erũt tria: qꝛ ſcdᷣm b̊ viderẽt᷑ tres eẽntie abſolu⸗ te:ſiẽ̃ abſtractis ꝗꝓpꝛietatibo due ſũt ſube petrꝰ paulꝰ. 7 ita eẽt herẽ ꝗ ponebat tres ſubas.Si vᷣo remanet eſ ſentia illð qdð ſubſiſtebat ꝓpꝛietatibo:ꝗᷓ ꝑſona erit eſſen tia diſticta ꝓpꝛietate.qᷓ ſuppoſita ꝑſona ſupꝓponet᷑ eẽntia Cõtra ꝓpoꝛtõnalit᷑ dicat᷑ ꝑſona ⁊ eẽntia ĩ diuĩs ⁊ hu manis.qͥ ad modũ ſignificãdi ⁊ ſupponẽdi.ſᷣ ĩ creatura ſupoſita ꝑſona nõ ſupponit᷑ eẽntia:q̊ nec ĩ diuĩs. Jt ꝑſona diſtinguit᷑ eẽntia nõ &̊ ⁊. ¶ BRñ.in diuis ven ẽ ꝙ idem ẽ eẽntia qð ꝑſona ⁊ ecõuerſo ꝓpt ſubtilitatẽ di⸗ uini eſſe.tñ modꝰ ꝗ nõ detrahit ſimplicitati ẽ ꝑſone ꝗñ eſt eẽntie.hic aũt modꝰẽ differẽtia habitudis ⁊ ꝗꝓpꝛieta tis oꝛigĩs q d pr ẽ ſ̊ nõ ab alio.ſiliꝰẽ a pr̃e ꝑ generatõ⸗ nẽ:ſpũſſcẽs ab vtroq; ꝑ ꝓceſſionẽ.ſᷣm iſtiꝰ exiſtẽtie mo⸗ dñ differt ꝑſone ñ eẽntia.Cũ ↄſeq̃t ſupoſitõ ipᷣm mo dũ:ptʒ qm̃ ſuppoſita ꝑſona ñ ſupponet᷑ eentia. Ad il⸗ lud qð obijcit᷑ pᷣmo ptʒ ſoł.ꝙ ei vnũ attribuat᷑ alteri: Hẽ rõe ſimplicitatis rei.ꝙ vᷣo ñ idẽ ſupponit᷑:h̊ facit diſ ferẽtia ſigficatõis. Ad ſcõm dicẽdũ.q oĩmoda ẽ indi⸗ ſerẽtia ꝑſone ad eẽntiꝗ · qꝛ ñ differ̃t aliq dꝛñtia.modꝰtñ ẽ ꝑſone ꝗ ñ ẽ eẽntie.iõ ñ ſeqꝗt᷑ ꝙ ſupoſito h̊ ſuponit᷑ il⸗ lud:quẽadmodũ cũ idẽ ſit diffinitõ ⁊ diffinituʒ:ẽ modꝰ diffinitõis ꝗ ñ ↄueĩt diſinito. Ad teꝛciũ dicẽdũ.ꝙ ab ſtractis ꝓpꝛietatibo.ſ.ꝑſonalibo adbuc erũt tres:nec tñ tres erũt ſube.̊ infra planiꝰdet᷑mĩabit᷑. Mota tñ ad euidẽtiã pᷣdictoꝝ.ꝙ ꝑſona ñ dẽ ꝑ additõeʒ ad eẽntiã.Sᷣ eẽntia ẽ ĩ ĩtellectu ꝑſone obliq̃ ſᷣm rõeʒ ĩtelligẽtie.dẽ ei ꝓſona diuĩa y poſiaß diuĩe nat᷑e.Illud eĩ dꝛ ſupponi al tero ſuppoſito qð ẽ ĩ intentõe eiꝰ. In rct᷑itudie vt ſuppo⸗ ſito homĩe ſupponit᷑ aĩal:⁊ ſuppoſito petro ſupponit᷑ hõ eẽntia at᷑ ĩ rõe ꝑſone ñ ẽ ſᷣm rct᷑itudinẽ vᷣ obliq. Similit ſuppoſita notõe ñ ſuponit᷑ ꝑſona.vł ſi coartet᷑ intentio ſuppoſiti:illð dꝛ ſuponi alto ſupoſito qñ qð attꝛibnit᷑ vni attribuit᷑ alti.iõ dixer̃t antiꝗ.q licʒ ꝑſona eſſentia eẽt:qꝛ tñ ꝑſona generat eẽntia ñ:ſuppoſita ꝑſona ñ ſup ponat᷑ eẽntia.ꝗ&̊ n ſegꝗt᷑ ꝑſona gignit:eẽntia n:̊ ꝑſona ñ ẽ eẽntia.ſᷣ ꝙ alta rõ itelligẽtie ĩ H̊ noĩe ꝑſona ⁊ ĩ hͥ noĩe eſſentia. Membrum ſextũů Onſeq̃nt q̃rit᷑ ð ↄſigficatõe hꝰnoĩs ꝑſo⸗/ na q̃ꝛit᷑ ̊ vtꝝ idẽ ſigficet᷑ noĩe ꝑſone ĩ plu rali ⁊ ĩ ſinglaꝛi.Si eĩ dicat᷑ ꝙ iaẽ:ĩ ſingu lari ſigficat eẽntiã:q̊ cũ ñ ↄtigat dicẽ plu⸗ res eẽntias diuĩas.nec dicẽt płes ꝑſõe.ſᷣ ꝙ idẽ ſigſicet videt᷑:qꝛ nũerꝰplurał ñ pt ſigri niũi cca aliqd coĩcabile Hͦ ĩ pſõis nihil ẽ cõe niſi eẽntia:& ncce ẽ illð nomẽ i plu⸗ rali ſigficare eẽ ntii Rñ.ᷣm qͥſdã H̊ nomẽ ꝑſona ſine detmiatõe ⁊ ĩ ſingłari ſigficat eẽntiã. ſᷣ ĩ plurali ſigfi⸗ cat y poſtaſim.ſᷣ ꝙ iſtud nõ poſſit eẽ:oñſuʒ eſt pꝛiꝰ pꝛo pter boc dicendũ eſt ſm rich.in li. de trini.⁊ boeciũ ꝙ in ſingulari ⁊ ĩ plurali q̊ͥ nomẽ ꝑſona ſigficat ſubaz q eſt ypoſtaſ. h̊ eſi ꝑ modũ ſube ſingularis. Ande Rich. ’M e⸗ n ſe i ſigoniehnn neſoſtoft Dintellrüge tgeinteten Gepenehan, Abofennet bſongenin lupponti RN ccidinis indinnti pe ſubelinin⸗ ltaniorgi tucdior ne⸗ Frinn erſſtineno⸗ iöjnm Din.,d Clbuatalur ittfcetdif noniai deitignochi obſupont Vnitvzte oc⸗ dicedigen ittres:nei Notatit⸗ ezadtiſtif eligetie di idiſuponit maieftite⸗ oſupanti pblinti renente icent Monneſn pomiſ itoſni ur bnoi⸗ nois Rorrißt ib tdieih ſc pebtint roniign gonſi granſc Aeut,n jhanig bog/ R⸗ inariene Nueſtio cũ dicit᷑ pſona:intelligit᷑ vnꝰ aliquis qui ſit:tñ ratõna⸗ lis ſubſtãtie.cũ dicit᷑ ꝑſone tres:intelliguntur tres ali qui qui tñ ſint ratõnalis nature. —☛ lembꝛũ ſeptimũ Onſequẽter querit᷑ de ↄpatõne pſone ad intentoeʒ eẽntie.Circa qð qrit᷑ ĩ hũc mo⸗ dum. Pꝛimo an ꝑſona ſit eſſentia. Scðo vtꝝ pꝑſona differat ab eẽntia ⁊ ecõuerſo. Tercio vtꝝ ↄueniẽtius dicat᷑ ꝑſona eẽ eẽntie ĩ obliqui tate/q; eſſe eſſentia in rectitudine. D Articulꝰpꝛim· D pꝛimũ ſic.boeciꝰin li.de ebdomadibo na ture ſimplici idẽ ẽ qð ẽ:⁊ quo ẽ.⁊ deꝰſimpli⸗ ciſſimꝰ: ergo idẽ eſt in ĩo ꝙ ẽ ⁊ qno ẽ.ergo vvus? deitas.ergo cũ pr̃ ſit ſimpliciſſimꝰ:idem ẽ pater ⁊ quoẽ.ſᷣ quo ? eſt eẽntia vel deitas:ergo pr̃ eſt eẽntia. ergo ꝑſona ẽ eẽntia.¶ Itez augu.dicit ꝙ pr ẽ gcqd ipe habet:excepto ꝙ filiũ hʒ.2 keno eſt filiꝰ. ᷓ cũ habʒ el⸗ ſentiã: pater ẽ eẽntia:⁊ ita ꝑſona ẽ eẽntia. Cõtra.di cit Areſto.quãtulãcũq; differẽtiã oſtlẽdẽtes fuerimus: mõſtrabimꝰqm nõ idem ᷣ ꝑſona generat ⁊ generat᷑.eſ⸗ ſentia nec generat nec generat᷑:̊ ꝑſona ⁊ eentia nõ ſũt idem. 4l Itẽ in numeris bñ tenet. ꝙ ſi hec res ẽ illa.ſup poſita hac re:ſuꝓponit᷑ illa.⁊ hoc ẽ pter eẽntialẽ idẽpti tatem quã ſignat hoc verbũ ẽ.ergo ſi bec ẽ vera: ꝑſona eſt eẽntia: ꝓpter oſilem idemptitatẽ quã ſignat h̊ ver bũ eſt:ſuppoſita ꝑſona ſuꝓponit᷑ eẽntia.qð eſt ↄtra pᷣdicta Iteʒz eẽ in pluribo nõ eẽ in pluribo ſunt oppoſita. nõ ſunt in eodẽ.ſ̊ ſunt in ꝑſona in eſſentia ̊ qꝛ nulla ꝑſo na in pluribo ẽ: ⁊ eẽntia ẽ in plurib:̊ ꝑſona ⁊ eentia nõ ſunt idẽ.¶ Item hylariꝰ.vij.de trini.nõ idem ẽ ens natura qð res nature:ſicut nõ idem eſt hõ ⁊ qð homis eſt.nec idẽ eſt ignis ⁊ ipᷣius ignis ẽ.⁊ ſᷣm hoc nõ ideʒ eſt deꝰ qdð dei:ſ.pꝑſona ⁊ eẽntia. Itẽ dicit boeciꝰ ĩ li. de duab naturis ⁊ vna ꝑſona xp̃i.ꝙ neſtoꝛiꝰ dicebat ĩ xpo duas ꝑſonas ſicut duas naturas. euthices vo vni⸗ cam naturã ⁊ vnicã ꝑſonã. diſtinguẽda ꝗ̊ ſũt ⁊ ſeꝑãda Apꝛijs diffinitõibo nata? ꝑſona.qꝛ diuerſas hñt ſigni⸗ ficatões ſiue diffinitões q̃s ibidẽ ponit boeciꝰ.Eſt em̃ natura ꝓut ibi accipit᷑ vniuſcuiuſq; rei ſpecifica diffeꝛẽ tia.⁊ ꝑſona ẽ ronalis nature indiuidua ſuba.ſ̊ qᷣꝝ dif⸗ finitõnes ſũt diuerſe ipᷣa ſũt diuerſa:ꝭ̊ ꝑſona ⁊ natura ſiue eẽntia diuerſa ſũt.q¶q Itẽ dama.ð ypoſtaſi nõ ẽ dei⸗ tatẽ dicẽ.deitatẽ em̃ eſſe ſolũ pr̃eʒ aut ſolũ filiũ aut ſolũ ſpm̃ſctẽm nũꝙᷓ; audiuimꝰ.deitas em̃ naturã manifeſtat: pr̃ y poſtaſim:ſic hũanitas naturã hoĩs: petrꝰypoſtaſ vem̃ res diuĩa ẽ:⁊ ĩ vnaqua q; ypoſtaſeon.i.ꝑſonarũ denoĩatõe dicit᷑ ꝗ̊ ſᷣim hoc.ſi de ypoſtaſi nõ ẽ deitatẽ di⸗ cere:ꝑſona nõ ẽ dritas.¶ Itẽ eẽ in q̃libʒ ꝑſona dẽ de di uina eentia.ꝗ vel m ſubaʒ:vel ſᷣm relatõeʒ.ſi ſᷣm ſub⸗ ſtatiã:ꝙᷓ dẽ de q̃libʒ ꝑſona ꝑ ſe.⁊ Gͥ falſuʒ.ſi ſᷣm relatõeʒ S2 eẽntia m iſtã relatõeʒ diſtinguit᷑ a q̃libet ꝑſona.S ſicut pr nõ eſt filiꝰa quo diſtinguit᷑ ꝑ patnitateẽ:ſic eẽn tia nõ eſt ꝑſona.¶ Itẽ eẽ ab alio nõ eẽ ab alio ſũt ĩ pſo⸗ na ⁊ eẽntia reddẽdo ſingula ſingulis.⁊ nõ ſᷣm idẽ:cum ſint opoſita:q̊ ſᷣm diuerſa.ꝗᷓ ꝑſona ⁊ eẽntia ſunt diuer ſa.⸗.:! Stẽ intellectꝰdiſtinguit ꝑſonã ab eẽntia.Vñ boe⸗ cius.ſeꝑanda ſunt eẽntia ⁊ ꝑſona ꝓpꝛijs diffinitõibo.il⸗ li diſtinctõi aut rñdet aliquid ĩ re:aut nihil. Si nihil: ergo cũ in re vnica ſit eẽntia diuia:in re nõ eſi niſi vni⸗ ca ꝑſona diuĩa. Si vᷣo aliquid rũdet in re:g ſᷣm rẽ diffe runt pſona ⁊ eẽntia.ꝗᷓ ꝑſona nõ eſt eentia. Ad ſolu⸗ tionẽ hꝰnota qð dixit. Pꝛepoſitiuꝰ.qꝛ ĩ diuĩs diſtigui⸗ mus tripliciter.ſcʒ voce.intellectu.ꝓpꝛietate. Voce:vt duos ſiles diuerſis noibo ſignificemꝰ. Intellectu:vt cũ oĩno idem ſit eſſentia qð ꝑſona:diſtinguimꝰ intellectu inter eentiã 7 ꝑſonã: loquẽtes de eẽntia ita ꝙ nõ de ꝑ⸗ ſona.Et ꝓpꝛietate:vt inter patrẽ ⁊ filiũ. AIbi aũt fit di⸗ lvſ. ſtinctio ſola voce nulla ẽ diſtinctõ.vt hoc nomen eẽntia videt᷑ ẽ nomẽ generalis ſube:⁊a diuinitas nomẽ ſpãlis ſube.ſᷣ nõ oĩno idem: ita ꝙ nõ poſſumꝰloqui de eſſentia quin loqmur de diuinitate ecõnerſo.vñ nulla ẽ diſtin ctio inter generalẽ ⁊ ſpãlem. Scim alios nota.ꝙ pᷣnci pia ſunt fidei.q̊ꝝ vnũ eſt:q deꝰ ẽ ſimpliciſſimꝰ.ex quo ſequit᷑ ꝙ ꝑſona ẽ eẽntia:2⁊ deꝰ teitas.aliud ẽ:q aliquid puenit eẽntie qdð nulli ꝑſone:⁊ ex hoc ſequit᷑ ꝙ ſuppoli⸗ ta ꝑſona nõ ſupponit᷑ eẽntia. Ad pꝛimũ obiectũ dici⸗ mus “ generare vel generari nõ eſt differẽtia ꝑſone ad eẽntia: ̊ pſone ad ꝑſonã.Ex hoc em̃ ꝙ pr̃ generat:ſeqꝗt ꝙ nõ ſit ille quẽ generat.ſ̊ nõ ſequit᷑ ꝙ nõ ſit eẽntia.vñ nõ ſequit᷑ vt aſſignet᷑ ꝑ hoc differentia inter p̃poſita eo mõ quo aſſignatõeʒ differẽtie deſtruit ꝑ buiꝰaſſignatõ nem eiuſdẽ.¶ Ad ſecũdũ obiectũ dicimꝰ ꝙ nõ eſt ſiłe de naturalibo ⁊ theologicis ꝓpter duas caulas ſimłſum⸗ ptas.pᷣma eſt. qꝛ in naturalibo eẽntia ↄmetit᷑ ſe ꝑſone. qꝛ vnica eẽntia ẽ vniꝰpſone ⁊ pluriũ ꝑſonaꝝ pluꝛes eẽn fie.ᷣ in theologicis vnica eſt eſſentia numero ⁊ plures ꝓſone. Scða cauſa Eqꝛ in naturis quecũq; pꝛietas eſt ꝑſone ẽ ⁊ eẽntie.ſᷣ̊ nõ ẽ ita ĩ theologicis:qꝛ ꝗꝓpꝛietas pa⸗ tris eſt pat᷑nitas que nõ ẽ ꝓpꝛietas eẽntie.vñ in theolo⸗ gicis ſuppoſita ꝑſona nõ ſupponit᷑ eẽntia p̊ in naturis. Ad terciũ obiectũ dicimꝰꝙ nõ valet hec argumẽtatõ eſſe in pluribo nõ eẽ in pluribo nõ ſunt in eodẽ.⁊ ſũt in eẽntia ? ꝑſona: ꝗᷓ eẽntia ⁊ ꝑſona nõ ſunt idẽ.qm̃ in pꝛi⸗ ma iſte terminꝰ eodẽ:vnica habet ſuppoſitõeʒ. aut tm/p eẽntia:aut tm̃ ꝓ ꝑſona. In ſcõa due ſunt ſuppoſitõnes vna ꝓ ꝑſona alia ꝓ eẽntia.⁊ ẽ inſſãtia.hoc artiſiciale ⁊ inartificiale nõ ſunt in eodẽ.⁊ ſũt in ere: ſtatua: ſta⸗ tua nõ eſt es.¶. Ad quartũ ſcʒ by larij.dicẽduʒ ſᷣm ma⸗ giſtrũ in ſentẽ.j.lib.diſt.xxxiiij:q bylariꝰ ad naturã re rum creataꝝ reſpiciẽs inquit.nõ idẽ eſt natura qð na ture res:ſubijciẽs exẽpla de creaturis inde oſtẽdens er⸗ roꝛis eẽ.ſub mẽſura creaturaꝝ metiri creatoꝛẽ.addit. ⁊ ſm hoc nõ idem eſt deus qð dei eſt.ac ſi dicẽt.ſi adin⸗ ſtar creaturaruʒz de creatoꝛe ſentis.cogeris fateri qꝛ nõ idem ẽ deus qð di eſt.qð dicẽ impiũ eſt:cũ ſpũs dei de us ſit.20 ̊ m coꝛꝑales modos (vt in eadẽ ſerie ſub⸗ dit) accipiẽda ſunt hec q̃ de deo dicũt᷑. vbi euacuat opi⸗ nionẽ eoꝝ qui ita putant aliud eẽ deũ ⁊ aliud qð dei ẽ. aliud qð naturam dei ⁊? rem nature vt eſt in creaturis. lAd quintũ.ſ.ad auctoꝛitatẽ boecij.diſtinguẽda ẽ du plex ſeꝑatio.ſcʒ ſeꝑatio ſᷣm rem: ⁊ ſeꝑatio ſm intelle⸗ ctuʒ. Seꝑatione m rem nõ ſunt ſeꝑata ꝑſona ⁊ eſſen⸗ tia:ſed ſeꝑatione ſᷣm intellectum ſeꝑate ſunt.tamen ſi⸗ cut ꝑſona ⁊ natura non ſunt diuerſe:ſic nec diffinitio⸗ nes eoꝝ diuerſe ſunt ꝓpꝛie loquendo. in diminitõne em̃ perſone cadit natura vt patet per pꝛedicta.⁊ ipᷣa diffi⸗ nitio nature pꝛedicatur de ꝑſona: quia natura eſt ſua ꝑfectiua ſubſiantialis differentia ſiue ſua ſubſtãtialis ꝓfectio.vnde ſoluẽdum eſt ꝑ interemptõnem.non ſunt em̃ diffinitõnes diuerſe.ꝗ Ad auctoꝛitatẽ damalſ.dicen oum ꝙ ſic intelligendũ eſt. de ypoſtaſi deitatem dicere nõ poſſumus.i.de vna ſola ypoſtaſi dicere nõ poſſumꝰ ⁊ hunc intellectum innuit ipᷣe cum dicit.deitatem eẽ ſo⸗ lum patrem aut ſolum filium aut ſolum ſpiritũſanctũ nũq; audiuunus. filium aũt eſſe deitatem bene audiui mus quia xpc eſt dei virtus ⁊ dei ſapientia que ſine du bio eſſentiam ſignificant.¶ Ad aliud dicendum ꝙ eſſe in q̃libet ꝑſona dẽ de eẽntia m relatõeʒ.nõ tñ pt᷑ h̊ di ſtinguit᷑ eẽntia a ꝑſona:qꝛ dicit boeciꝰde trinitate deꝰẽ quãtus ſine quãtitate: qualis ſine q̃litate: nõ tñ relatꝰ ſine relatõe. Intelligẽdu ẽ tñ de relatõibo ꝑſonalibus. pater em nõ eſt relatꝰ ad filiũ ſine relatõe: quia pater⸗ nitas nõ ſignificat diuinã eſſentiam.ſed quãdo diuina eſſentia ſignificat᷑ vt relatõ:tũc deus eſt relatꝰad filiuʒ ſine relatde.ſicut cũ dicit᷑ deꝰ eſi dũs deus ſine relatõe Vnde ꝑ hmõi relatõeʒ nõ diſtinguit᷑ a ꝑſona. ſiẽ dici⸗ mus hec eſſentia dinina eſt in qualibet ꝑſona.eſſentia relata ? ſine relatõe.ſeipᷣ̃a em̃ ẽ in q̃libet ꝑſona:nõ aliqᷓ ꝓꝛietate diſticta.q. Ad aliud dicẽduzʒ.ꝙ hec argumẽta tio nõ valet eẽ in aliquo: nõ eẽ in aliquo ſũt ĩ eẽntia ⁊ ꝑ ſona ⁊ nõ ſcõm idẽ:̊ ᷣm diuerſa.qꝛ ſufficit oꝑoni ſᷣm affirmatõz 1 negatõʒz. vt ſit differẽtia ſᷣm vnã ꝓpꝛietatẽ exiſtẽteʒ ĩ vno:⁊ abſentiã eiuſdem ꝓpꝛietatis ĩ alio.quõ dicimꝰſpẽm differre a genẽ:⁊ indiuiduũ a ſpẽ:⁊ ꝑſonã ab eẽntia.vñ ſufficit differẽtia ex altera ꝑte.⁊ ẽ inſtãtia ſoꝛ.nõ pᷣdicat᷑ de pluribo:& ſoꝛ.nõ ẽ hõ. Si aũt fiat hec argumẽtatõ magis differũt onn ſm affirmatõezʒ 2 negatõez qᷓ relatiue oppoſt ita.b ꝓpt relatiuã oppoſitoez hec ẽ vera pr̃ nõ eſt filiꝰg ꝓpter oꝓpoſitõeʒ affirmatõis negatõis hec ẽ vera:pſona nõ eſt eẽntia. Soluẽdũ at ẽꝑ intemptõeʒ ꝑſone.relatina eĩ oꝓpoſitõ magis exigit mutuã differẽtia ̊ oppoſitõi ſᷣm affirmatõeʒ ⁊ negatõzʒ ſufficit differẽtia ex altera ꝑte.q Ad vltimũ dicẽduʒ.q; intellectꝰfacit differẽtiã.aliqñ ꝑ ſuã abſtractõeʒ:aliqn l rleiaten tñ ꝑ ſuã abſtractõeʒ nõ oꝑtet aliꝗd re⸗ pondẽ.ſicut cũ intellectꝰabſtrahit albedinẽ a ſubo:nõ oꝑtet illã abſtractã eſſe re:nec ideo eſſe mẽdaciũ in illa abſtractõe.qꝛ hmõi abſtrahere nihil aliud ẽ ꝙᷓ intelligẽ albedinẽ nõ intelligẽdo ſubiectũ.qñ aũt facit diſtinctõ nem ꝑ rei ꝓpꝛietatẽ:tũc illi diſtinctõi aliꝗd rñdet in re. Vngde diſtractõi quã facit inter ꝑſonã ⁊ eẽntiã aliquid rñdet in re.ſ̊ hec diſtinguẽda eſt:intellectꝰdiſtinguit ꝑ⸗ ſonã ab eſſentia.ſi em̃ intelligat᷑.intellectꝰ ponit ꝑſonã nõ eſſe eſſentiã:falſa eſt.ſi aũt ſic.intellectꝰ ponit aligd ineſſe ꝑſone qð nõ eſſentie:vera eſt. aũt pᷣdictoꝝ ſo⸗ lutio vera ſit:pʒ ꝑ aug.vij.li.de tri.ꝙ nephas ẽ dicẽ de⸗ um ſubiacẽ bonitati ſue:⁊ nõ eſſe ſuã bonitatẽ. Articulus ſecundꝰ Onſequẽter q̃rit᷑ vtꝝ ꝑſona differat ab eẽn⸗ tia ⁊ ecõuerſo.ad qð ſic.aliquis modꝰexiſtẽ tie Fm rem:eſt eẽntie qui nõ eſt ꝑſone.vt ge⸗ nitꝰ.generãs.ꝓcedẽs.qui ſũt ſicut dĩc dama.differen⸗ tes exiſlẽtie modi.ᷓ ſᷣm rem differt ꝑſona ab eſſentia. ¶ Itẽ ꝓpꝛietas diſtinguẽs:addit᷑ ꝑſone nõ eẽntie.habũ dat igit᷑ in aliq differẽtia ꝑſona ab eẽntia.q Itẽ ſi dica tur ſicẽ quidã voluer̃t dicẽ.ꝙ differt ab eẽntia ſᷣ̊ nõ ecõ⸗ ueꝛſo eẽntia a ꝑſõa.⁊ G qꝛ aliq ẽ ꝓpꝛietas ꝑſõe q̃ ñ ẽ eẽn tie.Cõtra.ſicut ꝓpꝛiũ ẽ ꝑſone diſtingui:ita ꝓpꝛiũ ẽ eẽn tie indifferẽteʒ eẽ ⁊ indiſtinctã.ꝗᷓ ſicut ꝓpꝛietas ẽ ꝑſone diſtinctõ.⁊ ex hoc differt ab eẽntia:ita ꝓpꝛiũ erit eſſen⸗ tie indifferẽtia ⁊ indiſtinctõ qua differt eẽntia a ꝑſona ¶ Itẽ ſi dicat᷑ qd indifferẽtia ⁊ indiſtinctio nihil ponit Fm affirmatõeʒ:ſ̊ ſolũ remouet:⁊ ideo nõ eſt ꝓpꝛietas qua differt eẽntia a ꝑſona. Obijcit᷑. ꝓpꝛiũ ẽ eẽntie pᷣm affirmatõeʒ eẽ ↄmunẽ tribo ꝑſonis ⁊ coĩcabilẽ:ſicut ꝓp⸗ pꝛium ẽ ꝑſone eẽ quaſi ſingularẽ ⁊ incoĩcabilẽ.ᷣ ppꝛie tas eẽntie eſt coĩtas ſiue incoĩcabilitas qua differt a ꝑ⸗ ſona:ſicut/ꝓpꝛietas ẽ ꝑſone q̃ſi ſingularitas ⁊ incoĩca⸗ bilitas qua differt ab eẽntia.differt igit᷑ eẽntia a ꝑſona Cõtra. vbicũq; ponit᷑ differẽtia nõ ẽ om̃imoda idẽ⸗ ptitas. Si g eſt differẽtia ꝑſone ab eẽntia vel ecõuerſo nõ eſi omimoda idẽptitas ꝑſone ⁊ eẽntie. Ex quo relin quit᷑.ꝙ nõ erit ſimplicit ꝑſona eẽntia qð manikeſte eſt ↄtra ſanctos..l Itẽ ſi differt ꝑſona ab eſſentia.aut genẽ differẽtia nature:aut relatõis.qꝛ ↄſtat ꝙ nõ eſt ibi dif⸗ ferentia accidẽtis.nõ differũt differẽtia nature:qꝛ ſic ſe queret᷑ eẽ in deo multiplicitas nature nec differẽtia re⸗ latõnis.qꝛ ꝑſona nõ refertᷣad eſſentiam nec ecõuerſo.q̊ nõ differrent re ꝑſona ⁊ eẽntia.¶ Item Merñ. ad euge nium.ipᷣas diuinas ꝑſonas nõ aliud q; ipᷣm deũ vnũ di ninam ſubaz natura maieſtatẽ ↄfitemur. Idem eſt igit in deo ꝑſona.eẽntia.ſuba.natura.maieſtas./ Itẽ aug. vij.de trini.tres ꝑſonas nõ dicimꝰex eadẽ eẽntia quaſi aliud ſit eẽntia aliud ſit ꝑſona. MRñ.dicẽduʒ ꝙ ẽ dil⸗ ferẽtia Fm rem:⁊ ẽ differẽtia ᷣm intelligẽtie rõeʒ.diffe⸗ rentia ſᷣm rem nõ differt ꝑſona ab eẽntia nec ecõuerſo. ”M vñ aug .vij.li . de trini. Mõ ẽ aliud deo eẽ ⁊ ꝑſonã eſſe:ꝭ oĩno idẽ.Et iterũ ĩ eodẽ.quẽadmodũ hoc ẽ illi eẽ qð de um eſſe:ita hoc ẽ illi eſſe qð ꝑſonã eẽ.Differẽtia vᷣo pᷣm intelligẽtie ratõeʒ differt ꝑſona ab eẽntia.qꝛ alia eſt ra tio intelligẽtie ꝑſone:alia eẽntie. Cum em̃ intelligit eſ⸗ ſentia:intelligit᷑ vnũ quid indiſtinctum ĩ tribo.cũ vRo dẽ ſona:intelligit᷑ vnuſꝗſq; diſtinctꝰ a ceteris ꝓpꝛietate ꝙᷓuis nõ eẽntia.⁊ hac ratõe dicit dama.iij.li.ꝙ aliud ẽ ſuba aliud ypoſtap.ſ.intelligẽtie ratõne.q Ad illud er go qð pꝛimo obijcit᷑ ꝙ aliꝗs eſt modꝰexiſtẽtie ꝑſone ſᷣm rem:qui nõ eſt eẽntie.ↄcedẽduʒ eſt:ſᷣ ex hboc nõ ſequit᷑.ꝗ ꝑſona differt ab eẽntia.⁊ ratio huiꝰeſt.qꝛ ille exiſlentie modꝰfacit differẽtiã ꝑſone ad ꝑſonã:nõ ꝑſone ad eſſen tiam.Vñ generãs dicit diſtinetõeʒ pr̃is a filio:nõ pa⸗ tris a deitate.Relatiua eĩ differẽtia ẽ relatiui reſpectu ſui coꝛrelatiui.nõ ẽ at coꝛrelatiua eſſentia ꝑſone.Ad ſecũdũ qð dicit.q ꝓpꝛietas addit᷑ ꝑſone que nõ ? eſſen tie.diſtinguẽduʒ qꝛ aut loquit᷑ de additõe que ẽ ſm in⸗ telligẽtie ratõeʒ:⁊ hoc mõ veꝝ eſt.qꝛ ratõe intelligẽtie ꝓpꝛietas addit᷑ ꝑſone.non tamẽ ex hoc ſequit᷑ ꝙ ſit ibi differentia niſi intelligẽtia ratõis.Aut loquit᷑ de addi tione que eſt m rem: ⁊ hoc mõ falſuʒ eſt. ꝓpꝛietas em̃ relatiua ſic eſt relatiui ſicut onñdit boeciꝰ de trinitate: ꝙ nec addit nec mutat nee minuit.vt ptʒ cum aliquo ac cidente indifferẽti ſitu ↄtra me.ego nũeſum dexter ad illum nũc aũt ſiniſter ſiue alicuiꝰfoꝛme additõe ſiue ali qua mutatõne. ꝓpꝛietas vᷣo in diuinis que eſt ipius ꝑ⸗ ſone eſt ꝓpꝛietas relatiua:⁊ ideo nõ ponit additõeʒ vel ↄcretionẽ alicuiꝰad ꝑſonam:ᷣ ſolum ponit differenteʒ exiſtentie modũ.⁊ hoc ᷣm ratõneʒ oꝛdinis nature ſiue oꝛiginis qdð ſufficit ad veritatem ⁊ alietatem perſonea ꝑſona.ſicut declaratũ eſt ſupꝛa queſtionibo de veritate ꝑſonaꝝ:⁊ queſtionibo de numero ꝑſonaxAd aliud vo iam ptʒ ſolutõ.hoc adiũcto: ꝙ aliter dicit᷑ ĩ diuinis ꝓpꝛietas eẽntie:aliter ꝓpꝛietas ꝑſone.ꝓpꝛietas em̃ ꝑ⸗ lone nomĩat᷑ in diuinis duoba modis.vno mõ nomine pꝛime intentõis: ſicut generans.genitꝰ.ꝓcedens.alio mõ nomie ſcðe intentòis:vt cũ dicit᷑ differens dinſtin⸗ ctus.pꝛima noĩatio eſt ab intellectu ↄſiderãte modũ eſ⸗ ſendi: ſcdᷣa vᷣo noĩatio eſt ab intellectu oſiderãte modũ intelligẽtie rei.ex hoc em̃ ꝙ intellectꝰ ↄſiderat patrẽ vt ꝑſona a qua ꝓducitw᷑ ↄfoꝛmis in ſuba:noĩat generãtem ↄſequẽter vᷣo ex hoc ꝙ ↄſiderat actũ mẽtis diſcernentis generãteʒ a genito:noĩat diſtinctiue.vt geners ſit no⸗ men pꝛime intentõis ſicut hõ ⁊ ſoꝛ.diſlinctꝰ vᷣo nomen ſcðe intentõis ſicut ſpẽs ⁊ indiuiduũ. ꝓpꝛietas vo eẽn⸗ tie que quidẽ nõ ↄuenit ꝑſone:noĩat᷑ noĩe ſcðe intentio nis vt ↄmũe indiſtinctũ ⁊ hmõi.hec em̃ neia ſunt ſum⸗ pta a mõ ↄſideratõis.ex hoc em̃ ꝙ eſt vna eſſentia tribo ꝑſonis: noĩat᷑ munis q̃ſi ſcdᷣa intentõe.noĩa po om̃ia que noĩant intentõeʒ eẽntie pᷣma intentõe.ſicut etnitas incõmutabilitas.⁊ hmõi vłʒ ↄueniũt ꝑſone.nõ ſequit ergo quis coĩtas ſit ꝓpꝛietas eẽntie incoĩcabilitas ꝑſo ne: ꝙ differãt ꝑſona ⁊ eẽntia ſᷣm rẽ:bᷣ ſolũ ſᷣm intelligẽ tie rationem. . Articulꝰterciꝰ OSnſequẽter querit᷑ vtꝝ ↄueniẽtiꝰ dicat Fm ratõeʒ intelligẽtie ꝑſona eẽ eẽntie ĩ obliꝗta⸗ te:qᷓ; ꝑſõa eẽ eẽntie iĩ rctitudie.⁊ cũ diffinitõ ne ꝑſone cadat nata ĩ obliꝗtate:qꝛ dẽ ꝑſona rõnaliter nature indiuidua.ſuba g̊ ↄueniẽtiꝰ dicet᷑ i obliꝗtate ꝑ/ ſona eſſe nature vel eſſentie:qᷓ; natura vel eẽntia.⸗ Iteʒ ꝑſona eſt res nature:eſſentia vᷣo ipᷣ̃a natura. reſpicien⸗ do ergo ad ꝓpꝛietatem ratõis intelligentie.intellectus nature eſt in obliquitate in ratione perſone.ergo ⁊ in⸗ tellectus eſſentie.Conuenientius ergo dicetur eſſe per ſona eſſentie qᷓ; ꝑſona eſſentia. Cõtra.aug.vij.d tri. non dicũtur tres perſone ex eadem eſſentia.ne putetuꝛ aliud eſſentia.aliud ꝑſona.ergo non ↄuenienter dicen⸗ D n obli tatenn ſiem an on rn gona ſes⸗ mun. ſeniet pine ee cdi tin Dien on! n Crin 1 i ule mil to⸗ dedi Pei⸗ fi AAl her ſe 4 l. foij u nu D osn pre ſocd⸗ epo⸗ onte oretd ld fincts ſigo⸗ Pon pirr enti doe tie m ſtaß dici lenti puime gtra feiral tat dau lthe adto tiam. ſon. Nitin ſolf benns Aug milit 28 cum Neit hn e ſ eque eſn e gueißen be intelliet tguni gltſn Nplt rge pprielageñ d trinttate. n gliquoe nmn Rertera gitdeſinegt heeſtißins, ſtacctöett nitdiferenng nsnatoreſige ten perſcre pcd fennte eBglint dekidinm puennseng orönonie Peceno glo⸗ ſcensdinſin kerätemolich ſckerite noti ſiceratpegin iat gentim 5dſſcenunce onerſsftnw ne ofonen niemstoein eſedeinten⸗ wiaſntſun eſentee⸗ nia dwoit ſeutccnin he⸗hoſani blinee n iuullſ Neukfn iohligto⸗ idiffnio hrönelint bligenteß o reſpicen nellens cgoN rcſenf ⸗ NN. eunim nien Nueſtio tur tres pſone vniꝰeẽntie. ꝓbatõ.nã ſicut dĩc pꝛiſtianꝰ obliqui oẽs trãſitiue ſunt.oĩs aũt trãſitõ notat diuerſi tatem ſiue alietatẽ ſi ergo dicant᷑ tres ꝑſone vniꝰeſſen tie:notabit᷑ ꝙ aliud ẽ eẽntia aliud ꝑſona.ergo no ẽ di⸗ cendũ tres plonas vnieẽntie:ſicut nec dicẽduʒ eſt tres ꝑſonas eẽ ex eadem eẽntia 'm augu.⸗ Itẽ nõ ouenien ter dicit᷑ tres ꝑſonas eẽ vniꝰdei ̊ ꝑſonas eẽ vnn xu.er go non ↄuenieter dicet᷑ tres ꝑſonas vnius eẽ eentie ſed tres ꝑſonas eẽ vnã eẽntia.⸗ Item põt ne dici vnꝰdens trium ꝑſonaꝝ ſicut vna eẽntia trium ꝑſonaꝝ.ſi ꝗnõ cõ ueniẽter dicit᷑ vnꝰdeꝰ trium ꝑſonaꝝ ſ̊ tres ꝑſone ĩ recti tudine ẽᷣ nõ ↄueniẽter dicit᷑ vna eẽntia trium ꝑſonarũ. ſ ena eẽntia ẽ tres ꝑſone:nõ dicit᷑ ergo ꝑſona d eẽntia in obliqtate ſ᷑ in rectitudĩe.i¶ Item ſiẽ dicit aug. vjj. trinitate.cũ queſituʒ eſt de pre filio ⁊ ſpũſctᷣo qui tres: dictum ẽ tres ꝑſone.ſᷣ quo quid q̃rit de eo qð ẽ eẽntia: non de eo qð eẽntie in obligtate.ſi ergo recte rñſuʒ eſt: ꝑſona in rectitudie dicit eẽntiazx nõ in obliꝗtate:oueni entius igit᷑ in rectitudine dicit᷑ ꝑſona eẽntia qᷓ eſſentie Ad hoc fuerũt qui dixerũt.ꝙ hoc nomẽ ꝑſona dicit cẽntiaz in rectitudine:⁊ diſtinctõneʒ in obliqtate.pᷣnci paliter em̃ ſignificat eẽntiaʒ:ſᷣ ſecũdario diſtinctõnem tam ĩ ſingulari qᷓ; in plurali.⁊ hoc ẽ claꝝ.Cum dẽ pat eſt ꝑſona. ſenſus ẽ.i.vnũ ens ꝑ ſe vnũ.i.vna eẽntia.ꝑ ſe idẽ diſtinctꝰab alia.vt hoc ꝓnomẽ ſe ſit maſculini ge⸗ neris 2 ſingularis numeri. Cũ vo dicit᷑ pr ⁊ filiꝰa ſpi⸗ rituſſctus iunt tres ꝑſone.ſenſus ?.i.ſunt vnũ ⁊ ꝑ ſe.i. ad ſeinuicẽ diſtincti. vt hoc ꝓnomẽ ſe ſit maſculini ge⸗ neris ⁊ pluralis nũeri. Cõfirmatõeʒ at᷑ ſue opinionis trahũt ex ethymologia noĩs.Dicit᷑ em ꝑſona quaſi per ſe vna.⁊ hoc nomẽ vna deſignat vnitatẽ eſſentie:ꝙ dico ſe:diſtinctõezʒ. Sʒ ꝙ hec opinio ſit falſa ⁊ ꝓpinqua er roꝛi ptz ſic.cũ dicit᷑ hec ꝑſona ẽ pr.cũ ꝑ hoc nomen pſo na nõ ſuſponat᷑ niſi eẽntia ſicut ipi dicũt: ergo cũ dicit hec ꝑſona demõſtrat᷑ eẽntia. ſilꝛ cũ dicit᷑ hec ꝑſona ẽ fi⸗ lius demõſtrat᷑ eadem eẽntia: ſequit᷑ ergo ꝙ ꝑſona q̃ ẽ pater ẽ filius:reſpiciẽdo ad ſuppoſitũ ꝑſone qðẽ eẽntia nõ ad ↄnotatũ qd eſt diſtinctio.Si vo dicat᷑ ꝙ cũ dicit᷑ hee ꝑſona.ibi eſt demõſtratio reſpectiua reſpectu diſſi⸗ ctionis que deſignat᷑ ꝑ hoc ꝙ dico ꝑ ſe.queꝛat᷑ circa ꝗd notet᷑ diſtinctõ cũ dicit᷑ ꝑſona vnũ ꝑ ſe.ſi dicãt ꝙ circa illud ꝙ ẽ in rectitudie.ſ̊ illud ẽ eẽntia: ergo eẽntia ẽ di⸗ ſtincta qð ẽ falſuʒ nec poſſunt aliud inuenire. 4 IStem ſi ꝑſona dicit vnũ ens ꝑ ſe diſtinctũ.ergo eẽntia nõ eſt ꝑſona:cum ipᷣa nõ ſit vna ens ꝑſe.̊ ẽ diſtincta. Pꝛo⸗ pterea dicẽduʒ.ꝙ reſpiciẽdo ad ſimplicitatẽ rei.ↄueni⸗ entius dicit᷑ ꝑſona eẽ eẽntia q; ꝑſona eẽntie.reſpiciẽdo vo ad ratõeʒz intelligẽtie:ↄueniẽtiꝰdicit᷑ ꝑſona eẽ eſſen⸗ tie vel nature ꝙᷓᷓ ꝑſona eẽ eẽntia vel natura.pꝑſona enim Em ratõeʒ intelligẽtie dicit rẽ nature rõnalis ſiue ypo⸗ ſtaß.⁊ ideo dicit ĩ diuĩs quis ẽ: ſicut eẽntia vel natura dicũt quo eſt.⁊ ideo oblique erit intellectus nature vel eẽntie in intellectu perſone. Ad illud ergo qð obijcit pꝛimo de tranſitõe que eſt in obliquis.diſtinguendum. ꝙ tranſitio duplex eſt. aliquãdo em̃ notat diuerſitateʒ rei:aliquãdo dᷣo diuerſitateʒ ratõnis.diuerſitatem rei notat in habitudine ablatiui:maxime cũ pᷣpoſitõe.n de cum dicit᷑ tres perſonas eẽ ex eadem eẽntia.vt ex:di cat habitudinẽ cauſe materialis ad effectum vel ꝑtium ad totum.que quidẽ habitudo ẽ diuerſoꝝ ſᷣm ſubſtan tiam.ſi diceret᷑ hoc:notaret᷑ ꝙ aliud eẽt eẽntia aliud ꝑ⸗ ſona.tranſitio vᷣo ſᷣm ratõeʒ notatur in habitudine ge⸗ nitiui. vnde ſufficit ad tranſlatõeʒ genitiui diuerſitas ſola ſᷣm ratõnem:quis ſit idemptitas ſᷣm rem.vnde cõ ueniẽter dicituꝛ bonitas dei.qᷓuis idem ſit bonitas qð deus ᷣm rem: ꝓpter differentẽ intelligentie ratõne.Si⸗ militer ↄueniẽter dicentur tres perſone vnius eſſentie. Ad ſecũdum dicẽdum ꝙ nõ ſimilis eſt ratio dicendi cum dicitur deus:⁊ cum dicitur eſſentia. Eſſentia eniʒ dicit quo eſt:ſiue deitas.deus vo dicit qð eſt:qð ẽ autẽ lvy. ſupponit perſonã:nõ quo ẽ.vnde ⁊ deus ſupponit perſo nam nõ eſſentia.intellectus aũt ſupponẽtis intelligituꝛ in ſuppoſito in rectitudine:nõ in obliquitate. vt in ſoꝛ⸗ te homo.ita ⁊ in diuina perſona deus.ideo ↄuenienter dicitur tres perſone vnus deus:nõ vnius dei.Cum vo eſſentia nõ ſuꝓponat perſonã ꝙ vᷣo non ſupponit:intelli gitur in ſuppoſito in obliquitate.vt natura in re natuꝛe ↄueniẽtius dicetur ſᷣm ratõeʒ intelligentie qᷓ; tres per⸗ ſonas eſſentiã.q¶ Ad tercium dicendum ſili modho- B nomen eſſentia dicit diuinã eſſentiã ſicut foꝛmam: foꝛ⸗ ma aũt ſemꝑ eſt alicuiꝰ⁊ dicitur eſſe alicuiꝰ.⁊ ideo con ueniẽter dicitur eſſentia trium peꝛſonaꝝ:hoc vᷣo nomẽ deus dicit diuinam eſſentiam vt in habẽte illaʒ: vel ha bentem diuinã eſſentiã.⁊ ideo nõ dicit diuinitatẽ vt eſt alicuiꝰ:ſed vt eſt aliquid.⁊ ideo nõ ↄueniẽter dicitur de us trium perſonaꝝ:ſed deus eſt tres perſone.¶ Ad vl timum dicendum.ꝙ illa interrogatio qua queſitum eſt qui tres:ſicut ſupꝛa dictum eſt.erat quaſi de nomĩe.cũ em̃ querebat᷑ de patre filio ſpirituſancto qui tres: que⸗ ſtio erat qð ſuſtantiuũ poſſet iungi huic nomini tres.2 reſpõſum eſt tres perſone.vnde queſtio illa nõ fuit que⸗ ſtio de eſſentia.lel ſi dicatur ꝙ erat queſtio de re:dicẽ dum ꝙ hoc nomen quid.querit quadoq; eſſentiã: quã⸗ doq; vdᷣo parteʒ ſubiectiuam.quãdo querit eſſentiã:que rit partem diffinitiuã vt differẽtiam vel genus vel ſpe⸗ ciem.vt cũ querit quid ẽ homoꝛreſpõdetur animal ra⸗ tionale.Cum vᷣo querit partem ſubiectiuaʒ: querit qð eſt inferius.vt cum querit᷑ quid ẽ in mari: ↄueniẽter re ſpondet᷑ piſcis. Siłꝛ in diuinis quid põt querere quã⸗ doq; eſſentiam quãdoq; perſonam. Nueſtio. lvij. de hoc no mine ſubſiſtentia. Onſequẽter queꝛi tur de ̊ noĩe ſubſiſtẽtia dic aũt boeciꝰ in li.de duabo natis ⁊ vna ꝑſona xpᷣi. ꝙ; nõ vᷣboꝝ inops gꝛecia ẽ.pᷣ eẽntiã ſub ſiſtẽtiã.ſubaʒ.ꝑſonã.totidẽ noibo:eẽn tiã vſiã.ſubſiſtẽtiã vſioſym.ſubaʒ ypoſtaſim.ꝑſonã ꝓ⸗ ſopon appellabãt.iõ aũt gꝛeci ypoſiaſes ĩdiuiduas ſub ſtatias vocauer̃t:qm̃ ceteꝛis ſubſũt:⁊a q̃ſi gbuſdã accidẽ tibo ſubiecte ſũt.vult ̊ dicere.ꝙ hec q̃tuoꝛ noĩa eẽntia. ſubſiſtẽtia.ſuba.ꝑſona.hñt q̃tuoꝛ eꝗpollẽtia ĩ gꝛeco:vſi am videlicʒ.vſioſym.ypoſtalim.ꝓſopon. Cixrca h̊ igẽ ꝗqrũt hec. Pꝛĩo an hec q̃tuoꝛ noĩa ſint ponẽda ĩ diuis. Scdo q̃liter diſtinguũtur. Lercõ vtꝝ nomẽ ſubſiſtẽtie ſit ꝑſonale vel eſſentiale. Mlembꝛum pꝛunũ DO pmũ obijcit᷑ aug· vj. de trini. Subliſt⸗ vel ſubſtare dz de rebo ĩ gbo ſüt ea q̃ ſũt ĩ ſubiecto.Si ĩ re ſimplici q̃ ẽ deꝰ nihil ẽ ſic ĩ ſubiecto.qꝛ ſiẽ dĩc boeciꝰĩ li.de trini⸗ tate.de? nulli ẽ ſuᷣm: ĩ deo ñ dẽ ſubſiſtẽ vł ſubſtare.ſᷣ vbi ñ ẽ vł dẽ ſubſiſtẽ vł ſubſtaꝛe:nõ pt᷑ dici ſubſiſtẽtia vł ſuba. ĩ deo ñ dicet᷑ ſubſiſtẽtia vł ſuba.i.vſioſis vł ypo ſtaf.¶ Itẽ vbi dꝛ ſub:notat᷑ rſpectꝰad aliqd qð ẽ ſupra Cũ &̊ i diuĩs ñ ſit ſupᷣ ⁊ ſub:nõ poterit ibi dici ſubſiſtẽ⸗ tia vł ſuba.M at᷑ ita ſit dĩc hieꝛo.ĩ expoſitõe fiði catho lice ad allipiũ ⁊ aug.ñ ẽ ꝓꝛſus aliꝗs ĩ tinitate gdꝰ ni hil qð ĩferiꝰ ſuꝑiꝰq; dici poſſit.¶. IStẽ.xx.exo.ñ aſcẽdes ad altare meũ ꝑ qdũ.⁊ exponit᷑ altare fides trinitatis in q̃ trinitate ñ ſũt faciẽdi gdꝰ.ſᷣ ꝗ dĩc ſub: ſpctu alicꝰ ſup:dic ꝗdũ. non ẽ dicẽ ſub trinitate. nec ſubazʒ nec ſubſiſtẽtiã. Cõtra.aug.xj.ↄfeſſionũ.pĩ ⁊ filiꝰnõ diffe rũt ĩ ſuba pᷣ cꝗ ⁊ ᷓdu. dꝛñtia igit᷑ ẽ pr̃is2 filij ſm gdũ: nõ ̊ abſurde dꝛ ꝗdꝰiĩ diuĩs.ꝗ⸗ Itẽ augu.ð maximinũ. cũ dicit᷑ filiꝰ a pre genitꝰ:nõ oñdit᷑ ieq̃litas ſube ſ̊ oꝛdo nature.h̊ vbi oꝛdo vnꝰ ab alio ibi videt᷑ differẽtia gra⸗ ous.erit igit᷑ gradꝰ ĩ diuĩs.¶ Itẽ ꝑſona ſubſtat eẽntie qꝛ ẽ ſuppoſitũ eẽntie.Iñ dama,.deitas naturã manife⸗ ſiat prĩ ypoſtaſim.ſᷣ ypoſtaſ idẽ ẽ qd ſuxpoſitũ.q in di⸗ uinis ẽ ſub ⁊ ſuba? ſubſiſtẽtia...¶ Itẽ vbicũq; dꝛ ↄmu ne reſpectu minꝰcoĩs dẽ inferiꝰ⁊ ſuꝑiꝰ.ſᷣ in diuĩs dici⸗ tur eẽntia ſicut magis cõe:diuinitas ſicut minꝰↄmũe. 4l YItẽ qrẽt aliꝗs:.cũ hec nõ inueniãt᷑ ex ſcriptura q̃ au ctoꝛitate pñt poni ad ſigniſicãda diuĩa? Mã ſicut dicit dyoni.in li.de di.no.vłr nõ audendũ dicẽ vł intelligẽ quid deſuꝑ eẽntiali ⁊ occulta dininitate:pᷣter diuinitꝰ nobis ex ſacris eloquijs expᷣſſa.. Iteʒ hyl. in li. de tri. ipi deo de ſe credẽduʒ ẽ:⁊ his q̃ cognitõni nr̃e de ſe tri⸗ buit obſequẽdũ nõ põt alter de eo ꝙᷓ vt iße de ſe teſtatꝰ eſt intelligi.i¶ Itẽ cũ maioꝛ ſit ſimplicitas incõꝑabilit᷑ in diuĩs ꝙᷓ in creaturis:in creaturis at᷑ nõ ſũt uiſi duo genera noim:nomẽ vlis ⁊ nomẽ ꝑticularis.ꝗbo ĩ diui⸗ nis rñdent nomẽ eẽntie que ẽ coĩs:⁊ nomẽ ꝑſone que ẽ incoĩcabilis. ſolũ in diuĩs noĩa geneꝛalia debẽt eẽ no men eẽntie nomẽ ꝑſone. ſuꝑfluũt igit᷑ nomẽ ſubſiſtẽtie nomẽ ſube. NRñ.dicẽduʒ ꝙ ſicut ſubſiſtẽ vel ſubſtaꝛe dicit᷑ duobo modis:ita ⁊ ſubſiſtẽtia vel ſubᷣa.vno modo ſubſiſtẽ dicit᷑ qð ſtat in ſe:⁊ ſuba dicit᷑ m hoc ꝙ ẽ ens ꝑ ſe nõ indigẽs alio vt ſit.Fᷣm qð dicit hylariꝰin li. ſy nodis.ꝓpꝛie eẽntia idcirco dicta ẽ:ꝙ ſemꝑẽ.idcirco eti am ſuba eſt: qꝛ res que ẽ:neceſſe ẽ ſubſiſtat in ſeſe. Alio modo ſubſiſiẽ dicit᷑ a ſtando ſub. Vñ aug.vij.de trini. ſi ſubſiſtit deꝰ vt ꝓpꝛia ſuba dici poſſit ineſt in eo aligo tãqᷓ in ſubiecto:⁊ nõ ẽ ſimplex.nephas autẽ ẽ dicere vt ſubſiſtat deꝰ bonitati ſue:atq; illa bonitas ñ ſit eẽntia maniteſlũ ẽ igit᷑ veũ abuſiue ſubaʒ nũcupari.patz igit᷑ vno mõ in diuĩs ↄueniẽter dicit᷑ ſuba ⁊ ſubſiſtentia: alio mõ nõ.i¶ Ad illud tñ qð pᷣmo obijcit᷑. notãdũ ꝙ re ſpiciẽtes ad ratõeʒ ſubſtãdi ⁊ ſubſiſſẽedi.minꝰ ꝓpꝛie dr in deo ſuba qᷓᷓ ſubſiſtẽtia.qꝛ ſicut dĩc boeciꝰin li.de dna bus naturis ⁊ vna pſona xpi.differt ſubſiſtẽ ⁊ ſubſtaꝛe Yoõm aüũt ſubſiſtit: qd accidẽtibo vt poſſit eẽ nõ indiget Subſtat at᷑ qdð accidẽtibo ſubiectũ vt queddã eſſe vale ant ſubmiſtrat. Sub illis eĩ ſtat dũ ſubiectũ ẽ acciden⸗ tibo.itaq; genera ⁊ ſpẽs ſubſiſtũt tĩ.neq; em̃ accidẽtia generibo ſpẽbuſue ↄtingunt.indiuidua vo nõ tm̃modo ſubſiſtũt h̊ ſubſtãt.Ex hoc & reliꝗt᷑.cũ ſuba dicat᷑ a ſub ſtare:ſubſiſtẽtia a ſubſiſtẽ.ratõ aut eiꝰ ꝙ ẽ ſubſiſtẽ:ma⸗ gis ↄueĩt diuĩs.qꝛ negat accidẽs ⁊ ponit eẽ ꝑ ſe.q Ad ſcõm dicẽduʒ.q in diuia nõ dẽ ſub reſpectu eiꝰ ẽ ſupᷣ ſm rem:ſᷣ ſolũ m intelligetie ratõem. nr em̃ intellectꝰ pter ſui ↄpoſitõeʒ nõ põt intelligẽ vel eloqui illã ſim⸗ plicitatẽ que ẽ diuie eẽntie.Nota tñ ꝙ duobo modis ĩ diuĩs ᷣm ratõeʒ intelligẽtie dẽ ſub vno mõ dẽ ſub reſpe ctu eẽntie coĩs: alio mõ dr ſub reſpectu prietatis. iĩ ſm ratõeʒ intelligẽtie ſubſtãs vel ſubſiſiẽs eẽntie:dicit vel ſubſtaãs vel ſubſiſtẽs pꝛietati. Scm hoc vaꝛiat᷑ in⸗ tentio eiꝰ qð ẽ ſuba vel ſubſiſtẽtia.ſiẽ̃ iã patebit. 4· Wil⸗ lud vo qð obijcit᷑ de gradu.dicẽdum q; in trinitate nõ ẽ gradꝰſ̊ oꝛdo nature ſolũ. differũt aũt oꝛdo ⁊ gradꝰ ſiẽ vnitas ⁊ punctꝰ.punctꝰem̃ ẽ vnitas hñs poſitõeʒz. vni⸗ tas vᷣo nõ hñs poſitõeʒ. qꝛ poſitõ ⁊ ſitus ſũt ſolũ ĩ re bus materialibo:ideo ⁊ punctꝰſolũ in illis ẽ.vnitas vᷣo que abſtrabit a poſitõe ⁊ ſitu:ẽ in ſpñalibo.Silꝛ dicen dũ de gradu ⁊ oꝛdine.qꝛ gradꝰdĩc poſitõeʒ ⁊ ſitũ.⁊ iðo non dæbet poni in diuinis.oꝛdo dᷣo nõ: 2 ideo oꝛdo po⸗ nitur in diuinis nõ gradus.Ad illud vᷣo quod obij⸗ citur ex auẽte aug. ꝙ differũt gradu pr ⁊ filiꝰ.volũt g⸗ dam diſtinguẽ qꝛ aliqua dicũt differre gradu duplicit vno mõ qñ vtrũq; ꝑticipat differenteʒ gradũ. vt qñ iſte maioꝛ:ille minoꝛ.⁊ hoc mõ nõ ẽ verũ ꝙ pr differat a fi⸗ lio gradu.Alio mõ dicũt᷑ differre gradu qñ in alto tm̃ ponit᷑ gradꝰ.i.ꝓpꝛietas dignitatis que nõ in altero.et hoc mõ dicit hy lariꝰin li.de trini.pr ẽ maioꝛ filio gene ratõe nõ genẽ: nõ tñ filiꝰminoꝛ eſt ̊ equalis.⁊ hoc mõ dicit᷑ pr a filio differre gradu.ſ ille gradꝰnõ dic exceſ⸗ ſum in pr̃e reſpectu filij ſ ſolũ auẽte. Tamẽ poſſit dicꝭ᷑ ꝙ loquit᷑ aug.de gradu ꝙᷓtuʒ ad actũ intelligẽdi: no ;⸗ tum ad ineqlitatẽ exiſtẽdi.qꝛ pr ſub ꝓpꝛietate innaſcibi litatis pꝛiꝰintelligit᷑ ꝙᷓ filiꝰ.qꝛ innaſcibilitas nõ ponit P intellectũ geneꝛatõeʒ. Ad auẽtem aug. ↄtra maximi num iã pʒ rnſio.4 Ad illud qð diĩc.ꝙ ꝑſona ſubitat el⸗ ſentie: ibi ẽ ſupꝛa ⁊ ſub.dic ẽduʒ ꝙ nõ ſequit᷑.iã hec noia ꝓpꝛie dicũt᷑ vbi vnũ ẽ materiale alteꝝ foꝛmale. In diuis aũt trãſſumũtur ⁊ m ratõez intelligẽdi deum:et Fm moduz nii intellectꝰ iuxta ſilitudinẽ creaturaꝝ.qꝛ aliter nõ põt caꝑe illã ſũmã ſim plicitatẽ:ponit iſta no⸗ mina in dinĩs. Ad illud vo qdð obijcit᷑ ꝙ ĩ diuĩs ẽ ma gis omũe ⁊ minꝰ⁊c̃.dicẽduzʒ. hoc ẽ ſolũ qtuʒ ad mo⸗ dũ ſignificãdi ĩ creaturis. nã in diuĩs nõ ẽ vnũ magis ↄmũe altero.iõ em̃ differẽtia generalis⸗ ſpãlis noĩs niſi ſola voce vt ſup̃ dictũ ẽ q̃ſtione de pſona.Ad illð ðᷣo qð qrit cum hec noĩa nõ ſũt expᷣſſa ꝛ ſacris eloquijs quõ dicẽt᷑ in diuĩs: Rñ.q quedã noĩa expᷣmũt᷑ ſᷣm vo⸗ cem:quedã m ſidei ratõeʒ. dicẽduʒ ̊ qᷓuis iſta no⸗ mina nõ expinãt᷑ voce:expᷣmũt᷑ tñ in ſcripturis fidei ra tione. Pꝛetea ſũt aſſumpta ꝓpt hereticos ad explican⸗ dum fidei veritatẽ ſicut dĩc aug.de hoc noĩe ꝑſona cuʒ queſitũ ẽ ꝗo tres:dictũ ẽ tres ꝑlone.nõ vt illud dicẽtuꝛ: b ne taceret᷑.¶¶ Ad vltimũ dicẽduʒ ꝙ in creaturis inue⸗ niũtur iſta q̃tuoꝛ noĩa m differẽtiã vlis ⁊ ꝑticularis. Mã quo ẽ:dicit᷑ vſia.qð eſt:dicit᷑ vſioſis.⁊ hec duo ſunt ex ꝑte vlis vt hũanitas dicit quo ẽ:hõ ꝙ ẽ. Ex pte pti⸗ enlaris dẽ qui ẽ: vt iſte ꝓnoĩalit ſuba dẽ ſiue ypoſtab.2 quis eſt:vt ſoꝛ.dicit᷑ noialiter ꝑſona vel ꝓſopon. Mleembꝛũ ſecundũͥ Onſequẽteꝛ q̃rit᷑ de diſtinctõe hoꝝ noĩm 125 cũ in deo nõ differat ꝙẽ ⁊ quo ẽ.nõ videbit᷑ diſſerre vſio ⁊ vſia.q. IJtẽ cuʒ in do nihil ſit in potẽtia qð nõ ſit ĩ actu: qꝛ nihil imꝑfectũ nihil in foꝛme.differũt aũt ypoſtab ⁊ ꝑ ſona.qꝛ ypoſtaſ dic rem diſtinguibilẽ.i.entẽ in poten⸗ tia ad diſtinctõeʒ:ꝑſona vᷣo dĩc rem actu diſtinctã.q̊ ñ differret ypoſtaß 7 ꝓſopon.vana ẽ igit᷑ iſta noim młti⸗ plicatio in diuĩs.ql! Item ſi dicat᷑ ſicut dixit pᷣpoſitiuꝰ ignoꝛãs ratõeʒ iſioꝝ noĩm.q hoc vocabulũ fuba equo cum ẽ ſicut in alijs facultatibo didicimꝰ:ad ſubaʒ ſub⸗ iectam:⁊ ad ſubam ſubiecti.Subſtãtia ſubiecta ẽ ip̃m ſubiectum vt ſoꝛ.ſuba ſubiecti ẽ ſubalis eiꝰ ꝓpꝛietas.2⸗ hec ẽ triplex.generalis.ſpãlis.⁊ indiuidualis.genera lis:vt pꝛietas q̃ ſoꝛ.ẽ ſuba.ſpalis:vt pꝛietas q ſoꝛ.eſt hõ.indiuidualis: vt pꝛietas q̃ ſoꝛ.ẽ ſoꝛ. que ficto noĩe dicit᷑ ſocracitas.Et ad hec q̃tuoꝛ deſignãda grecꝰhʒ vo cabula q̃tuoꝛ appꝛopꝛiata.vſia.vſioſ.ypoſtaſ.ꝓſopon vſia:q̃ſi generalis ſuba ſubiecti.vſiof: q̃ũ ſpãlis. pſo⸗ pon:q̃ſi indiuiduał.ypoſtaſ:q̃ſi ſua ſubiecta. Con⸗ tra.ĩ diuĩs ſic ſupꝛa ꝓbatũ ẽ.nõ ẽ foꝛma nec generalis nec ſpãlis nec indiuidualis:q̊ vana ẽ poſitõ iſtoꝝ:cum idem ſit ſignificatuʒ noĩs generalis ſpaãlis. Item ſi dicat᷑ ſicut dixerũt alij iuxta intentõz boecij.ꝙ eſſentia ſiue vſia ẽ foꝛma inqtum facit ſimpliciter eẽ.⁊ ꝓgꝑter B eſſentialiter vſia ſolum ſignificat naturã nec nũqꝙ; trãſ⸗ ſumitur ad ſigniſicãdũ ꝑſonas. Subſiſſetia ſiue vſioß eſt foꝛma generalis ſpãlis inqᷓtuʒ facit eſſe.vt aĩalitas que facit eſſe animal:humanitas que facit eſſe bominẽ ſubſiſtẽtia ſiue vſioᷣ dicitur eſſe ipᷣm ſubiectũ ꝓut ſua ſubalis foꝛma eſt quid nõ indigens accidentibo vt ſit: ideo hoc nomen ſubſiſtentia quãdoq; ꝑ ſimilitudinem tranſlatuʒ ẽ ad ſignificandũ ipᷣas perſonas.vt dicatur pater ⁊ filius ⁊ ſpirituſſanctus ſunt tres ſubſiſtentie: io eſt tres qui vere ſunt non indigentes aliqua alia re vt ſint.Subſtantia ſiue ypoſtaſ dicit᷑ indiuiduum pꝛi mi ſdicati ſiue ſuba pꝛima que dicit᷑ ypoſtaſ.que ſub⸗ ſtat accidentibo eam indiuiduantibo ſiue diſcernentibo hoc modo ſumit areſto.hoc nomen ſuba in pᷣncipio pᷣ⸗ ä — End eigs ſeni lamm obi Ulni ato fam Srſpälste Gna ſRiſe eniseoti Pmötßnſh Pug iſtano turig figeing adexplican⸗ lepſona cn; luddicinn Aturis innen 1piicularis, tbeedwofin t.Erpege⸗ ce i bebopnin Pengtoe 4cni ͤſtigene itppoſthn⸗ eiinpptnn ndſlmrtic lvoinnd tipeſinn⸗ liſthego Nbez ſeb⸗ dbietgiißn prcns Ulsenen nsqſnek gveſionne agreetz ſaß pepon ſpüle eun Lon lernis ſuean ſhenſi gelenia 9 perb nic tril ſueſiof tcialtes ſebonmn iͦperſun tivſtſt lincinen ſtoſcam bſſknee laolal Cunfn eli nonh poß⸗ ſineppeſcli Nueſtio dicamentoꝝ vbi dicit.ſuba ẽ que ꝓpꝛie 2 pᷣncipaliter et maxime dr.ideo h̊ nomẽ ypoſtaſ apud grecos ꝑ ſilłitu dinem traſlatuʒ ẽ ad prem 2 filiũ ⁊ ſpm̃ſctm.⁊ HG̊ nomẽ ſuba apud nos. qꝛ ſicut indiuiduũ pmi pdicamẽti diſſi ctuʒ ẽ ſuis accidẽtibo:ita pr̃ ⁊ filiꝰ⁊ ſi pũſſctus diſtincti ſunt ſuis notõibo.⁊ ideo dixerũt pr̃eʒ ⁊ ſiliũ ⁊ ſpm̃ſctᷣm tres ypoſtaſes.i.tres diſtinctas.⁊ latini dixerũt pr̃em 2 filiũ ⁊ ſpm̃ſcẽm tres eẽ ſubas ĩ eadẽ ſigniſicatõe pꝛoꝛ/ ſus ꝙᷓ greci accipiũt hͥ nomẽ ypoſtaſ.ſ̊ hec ſignificatio non ẽ vſitata mõ. MPerſona vo ſiue ꝓſopon ꝓpꝛie dict?ẽ bomo laꝛuatꝰ.qui repᷣſentabat certos hoĩes vt chꝛemẽ tem ⁊ ſymonẽ.dicit᷑ em̃ ꝓſopon a ꝓ qð ẽ in:⁊ ſopos qð eſt focies:qꝛ in facie habebant larua.⁊ ex hoc inoleuit oↄſuetudo dicẽ:vt certi homĩes dicerẽt᷑ ꝑſone.⸗ er hac ſi gniſicatõe trãſlata ſunt noĩa ꝑ ſilitudinẽ ad prem fi⸗ lium ⁊ ſpm̃ſctm.qꝛ ſicut homies diſtincti ſunt ſuis pꝛo pꝛijs qᷓlitatibo:ita pr 2 filiꝰ ⁊ ſpũſſcẽs ſuis notõibo.ſᷣm banc trãſlatiuã ſignificatõeʒ ꝑſona idem ẽ qð ypoſtaſ id ẽ res diſtincta rõnalis.Sedↄtra h obijcit᷑. nam cuʒ ypoſta ſit idẽ qd ſuba:ſi ↄueniẽteꝛ diceret᷑ tres ypoſta ſes ⁊ ↄueniẽter diceret᷑ tres ſube.Ad qð videt᷑ facẽ hy⸗ lariꝰquarto de trinitate tres ſube ſunt pr? ſiliꝰ⁊ ſpiri tuſſanctus. Itẽ ad idem ẽ auctoꝛitas anſetł.in monolo gion. ſuba maxime dẽ de indiuiduis q̃ in pluꝛalitate cõ ſiſtũt. indiuidua aũt maxime ſubſtãt accidẽtibo. VUnde manifeſtũ ẽ ſũmaʒ eẽntiã nõ ſũmiꝓ ſi uba. ideo dicimꝰ tres ꝑſonas lſiue ſubas.Sʒ ↄtra aug.vij. de tri.tã ſi uba ꝙᷓ eentia vtrũq; ad ſe dẽ nõ relatiue. vñ hoc ẽ deo eẽ qð ſubſiſtẽ.ſic vna eẽntia catholice dẽ nõ tres: ita ſuba di cetur nõ tres ſube. Ad h̊ dixerũt quidaʒ ꝙ eẽntia ſi⸗ gnificat ens: nõ ex ſe vel ex alio diſtinctũ vel diſtingui⸗ bile. Subſtãtia ens ex ſe:nec diſtinctũ nec diſtinguibi⸗ le ſᷓ ex alio diſtinguibile. Su bſiſtentia vo ſiue ypoſtaß ens ex ſe diſtinguibile:ß nõ diſtinctũ.CPerſona vo ſigfi cat ens er ſe diſtinguibile 2 diſtinctũ. VUñ ᷣm hoc ypo⸗ ſtaß ⁊ ſubſiſtẽtia differt a ꝑlona aliter qᷓ pꝛiꝰdiciũ ſit. qꝛ ypoſtaſ ſiue ſuba dicit᷑ vt ẽ potẽs ſubſiſtẽ ꝓpꝛietati. ꝑſona vt ẽ actu ſubſtãs. q̃liter ĩ creaturis differũt deal babile ⁊ vealbatũ. tñ ibi ẽ differẽtia ſm rem:bic aũt ſo⸗ lum m ratõeʒ intelligẽtie. hinc ẽ ꝙ nomẽ eẽntie nõ nu⸗ merat᷑ nec recipit notònalẽ diſtinctõez: nec dicat᷑ gene⸗ rano vel genita vel plures eentie. nomẽ pᷣo ſube nõ nu⸗ merat᷑:ſñᷣ iñ ex adiũcta detmĩatõe ſupponit ꝑſonã vt di⸗ catur d?generas vel genitꝰ. pᷣ nũqᷓ; tres dij ſ̊ vnꝰ deus nomẽ ðᷣo ypoſtaſ numerat᷑ ⁊ recipit ꝑſonaleʒ detmĩa⸗ tionẽ. vñ dicũt᷑ tres ypoſtaſes tres ꝑſone. ⁊ ypoſtaſ generas 2 ypoſtaß genita. Silꝛ 7 pſona tñ iſti vnde p⸗ bant nõ dicũt niſi ex vſu ecclie.¶¶ Pꝛoptea dicẽduz. ꝙ; diuerſitas iſtoꝝ noĩm in diuĩs otingit ex diuerſa intel⸗ ligẽtie ratõe.cũ po ↄſideramꝰdeũ.aut cogitamꝰdiuinã eentiã vt ſoꝛmꝗ:aut ↄſideramꝰvt hñteʒ illam. pᷣmo mõ dicimꝰ vſiam. Scðo mõ diſtinguit. qꝛ aut hñs illã co⸗ gitat m indifferẽtiã ꝑ moduz coĩs ſiue vłis:⁊ boc mõ dicimꝰvſioſim.aut ſm diſtinciõeʒ ⁊ ꝑ modũ ſingularis vel incoicabilis:qð ẽ duobo modis.aut cogitam? diſti⸗ ctum ᷣ nõ cũ dvet miata ꝓpꝛietate:2 B̊ mõ dicim?ypoſta⸗ ſim. aut cũ detmiata ꝓpꝛietate 2 in rönali nat᷑a:2 ̊ mo 2* dicimꝰꝑſonã.pᷣmo mõ ſignificamꝰquo ẽ:vt dritas.Se cũdo mõ ſigniſicamꝰ qð ẽ: vt deus. Tercõ mõ quꝛ ẽ:yt iſte emõſtraoto pre. Quarto ꝗs ẽ: vt pr̃ ſᷣm ꝙ accipituꝛ ſubſtãtiue. Ad pᷣmũ vicẽduʒ.qꝙ licet ĩ deo igẽ ſit ꝙ eſt 7 quoẽ natura: 1 res nature. aliꝗd tñ põt attribui vni ꝙ nõ alteri. generare em̃ nõ ↄueniet eẽntie licʒ ↄueniat ei qdð ẽ. O ẽ em̃ ſignificat eẽntiã ꝑſonalit.eẽntia vo eſ⸗ ſentialit.ideo ꝙ ẽ ⁊ quo ẽ licet nõ differãt in deo ᷣm rẽ tamen differũt Pm ratõeʒ intelligẽtie.¶ Ad ſecũdũ qð obijcit᷑ de hoc noie ypoſſaß ꝙ ſi uꝑfluit.dicẽduʒ ꝙ in di uinis licet nõ differaãt eẽ ⁊ poſſe ſm rem: differt tñ bᷣm ratõeʒ intelligẽtie. Qomĩa aũt nõ dant᷑ ſolũ m diffeꝛẽ tiam rei b m differẽtiã intelligetie. ſiẽ foꝛma q̃ nõ põt lvy. eſſe ſine ſubiecto: habet tñ nomẽ ſignificãs illã ſine ſub iecto. ⁊ pot dæ ea dari diffinitõ ſine ſubiecto:licʒ ñ poſ⸗ ſit eẽ ſine ſubiecto.vñ nõ influit nomẽ ypoſta./ Ad vl timũ notãdũ.ꝙ ſuſa dẽ dupłꝛ.vno mõ a ꝓpꝛietate ſub⸗ ſtandi:alio mõ ꝙ ẽ ens ꝑ ſe nõ indigẽs alio vt ſit. Iem a ꝓpꝛietate ſubſtadi dicit᷑ duplꝛ. vel eo ꝙ ſubſtet eẽntie vt hõ ẽ ſuba que ſubſtat hũanitati que ẽ eẽntia qua hõ eſt hõ. vel eo ꝙ ſubſtet eẽntie vt accidẽti vt iſie bõ dicit ſuba qꝛ ſubſtat eẽntie ſiue hũanitati.⁊ etiam qꝛ ſubſtat accidẽtim que nõ ẽ in alio reꝑire. Subſiãtia ᷓ coĩs di⸗ citur ſuba:eo ꝙ ſubſtat eẽntie.ſuba pᷣma: eo ꝙ ſubſtat accidẽtibo.dicẽdum g̊ ꝙ ſᷣm ꝙ nos mõ vtimur nomine ſube:nõ debet dici tres ſi ube. accipit᷑ em̃ nũc ꝓ vſioſi. ꝓ re ſcʒ que ẽ ens ꝑ ſe nõ indigẽs alio vt ſit.⁊ ſic ſolũ debz dici vna ſuba.ſ̊ pᷣm aliũ modum quo antiquitꝰaccipie⸗ batur poſſet:h̊ ꝓpter hereticos qui ſi dicerẽt᷑ tres ſube: poſſent credẽ ꝙ diceremꝰtres eẽntias:nõ dicit᷑.ſicnt in oſee ondit᷑.õ vocabis me vltra baalim ſ̊ vocabis me vir meꝰ.quis idem dicat baalim qð vir meꝰ.ſᷣ ꝓ ydo⸗ latre vtebant᷑ noĩe baalim noluit ſic noĩari.ſilꝛ hereti⸗ ci cũ dicebamꝰ tres ſuſtãtias:credebãt nos dicere tres eſſentias. vtebãt᷑ em noĩe ſubſtãtie p eẽntia:ideo nõ di cimotres ſubas qᷓuis ſane poſſet dici. ſ̊ ꝓpter hereticos traſlatũ ẽ nomẽ ſube ad nomẽ ypoſtaſ.⁊ ad h̊ ẽ auẽtas augu.vij.ð trini.dicẽtis.hũana inopia loquẽdi timuit diceꝛe tres eẽntias:ne itelligẽt᷑ in illa ſũma eq̃litate vl⸗ la diuerſitas. Rurſuʒ non eſſe tria quedam non pote⸗ rat dicere. pie enim cregendum eſt pater? filius ⁊ ſpi⸗ rituſſanctus.neq; eundem eſſe qui pater eſt. neq; ſpiri⸗ tũſanctum eundem patrem eſſe vel filiuʒ. Quelierunt quid tria diceret.⁊ dixerunt ſubſtãtias ſiue perſonas quibus nominibus non diuerſitatem i ntelligi voluit: ſed ſingularitatem voluit. vt non ſolum ibi vnitas in⸗ telligatur ex eo ꝙ dicitur vna eẽntia:ſed trinitas eo qð dicuntur tres ſubſtantie vel perſone.Nam ſi hoc ẽ deo eſſe qð ſubſiſtere:ita non erunt dicende tres ſubſtantie vt non dicuntur tres eſſentie. Mlembrum terciũ Ltimo queritur vtrum nomen ſubſiſten⸗ tie ſit eſſentiale vel perſonale. Ad ꝙ ſic. Richar.de trini. Subſiſt ntia ẽ incõmu nicabilis exiſtentia. tot em ſunt incõmu⸗ nicabiles eriſtentie:quot propꝛietates.tot autem ſunt pꝛopꝛietates: quot perſone.ergo tot ſubſiſtentie quot ꝑ ſone.ſed tres ſunt perſone:ergo tres ſubſiſtentie. ergo ſu bſiſtentia ẽ perſonale.⁊ non dicit eſſentiam.nullo em modo ſunt ires eſſentie. Item Hieronimꝰ in expoſi⸗ tione fidei catholice ad allipium ⁊ auguſti.tres perſo⸗ nas vel vt greci expꝛimunt ypoſtaſes.i.ſubſiſtẽtias cõ⸗ fitemur. ergo ſubſiſtentia idem eſt quod y poſtab.ergo eſt perſonale. Contra. boecius in li.de duabus na⸗ turis ⁊ vna perſona xp̃i. deus vſia eſt et eſſentia. Iße eĩ maxime eſt a quo omnium eſſe pꝛoficiſcitur. eſt etiam vſioſis.id ẽ ſubſiſtentia.ſubſiſtit enim nullo indigens. Vnde etiam dicimus vnam eſſe vſiam vel vſioſim. id ẽ eſſentiam vel ſubſiſtentiam deitatis:ſed tres ypoſtaſes id eſt tres ſubſtantias. relinquitur igitur ꝙ ſubſilten⸗ tia eſt eſſentiale.et ꝙ inconuenienter dicitur tres ſubſi ſtentie in diuinis.q¶ Item ſicut ibi dicit boecius.illud ſubſiſtit quod accidentibus vt poſſit eſſe non indiget. Vngde ſubſiſtentia dicitur quod non indiget accidenti⸗ bus vt lit. ſi ergo hoc dicitur de deo m eſſentiam:ergo erit vna ſubſiſtentia non tres. 4 Item cum ſubſtantia Fm boeciũ ſit idem qð ypoſtaſ.⁊ cum greci concedunt tres ypoſtaſes:ſubſiſtentia ᷣo idem quod vſioſ: grece autem non concederetur tres vſiones ſed vna tm:incõ uenientiꝰ ergo latine dicunt᷑ tres ſubſiſtentie in diuĩs. qᷓᷓ tres ſubſtatie. ERñ.ſᷣm boeciũ in li.de duabo natu ris:ꝙ quẽadmodũ intentio ſubſtãtie duobo modis ex⸗ ponit᷑ vna ẽ ꝑ negatõez:vñ boeciꝰ. Subſtãtia dicit᷑ qñ̃ in nullo ſubiecto ẽ.hoc ẽ ꝙ ẽ ꝑ ſe:ad differẽtiã acciden⸗ tis cuiꝰeẽ eſt ineſſe hoc ẽ eẽ ĩ ſubiecto.Alia ẽ ꝑ affirma⸗ tionẽ.vñ boeciꝰſuba eſt qm̃ ſubeſt ceteris.i.accidẽtibo. Pꝛimo mõ intẽtio ſube ↄueit rei generibo ⁊ ſpẽbo q̃ di cunt᷑ ĩ loycis ſube ſcdðᷣe.Scðo mõ ↄuenit ſingulaꝛibo in diuiduis que dicunt᷑ ſube pᷣme.ita in diuĩs intẽtio ſube duobo modis dicebat᷑.vno mõ eẽntialit᷑ ꝓ eẽntia ↄmũi 2 ſcᷣm hoc intẽtio ſube eadem ẽ que eſt vſiob. Alio mõ ꝓſonalit᷑ ꝓ re ſubſiſiẽte ꝓpꝛietati:⁊ hoc mõ idem ẽ ſuba qð y poſtaſ.tñ/ꝓpter hereticos nõ vtimur hac ſignifica tõne ſube ĩ diuĩs ſic̃ dictũ ẽ.rᷣmanet ꝗ̊ᷓ apð latinos intẽ tio ſube ſᷣm ꝙ dicit vſioſim nõ ypoſtaſ ⁊ ideo vna ſuba nõ tres.Sili mõ dicẽdum ꝙ intẽtio ſubſiſtẽtie dꝛ duo⸗ bus modis.vno mò ſubſiſtetia dicit᷑ ſiẽ dicit boeciꝰqm̃ nõ indiget accidẽtibo vt ſit:⁊ hoc mõ ſubſiſtẽtia dẽ eẽn⸗ tialiter:⁊ vna ſubſiſtẽtia:⁊ vna vſioſis. Alio mõ ſubſi⸗ ſtentia dicit᷑ ab actu ſubſiſlẽdi.⁊ hoc mõ ſubſiſtẽtia di⸗ citur idem qð ypoſtav.vñ boeciꝰintellectꝰvniuerſaliuʒ reꝝ ex ꝑticularibo ſumptꝰeſt. Quo circa cũ ipᷣe ſube in vniuerſalibo quidẽ ſint: in ꝑticularibo vᷣo capiãt ſubſi⸗/ ſtentiã in re:ſubſiſtẽtias ꝑticularit ſubſtãtes appellaue runt. Scðm hoc dicũt᷑ tꝛes ſubſiſtẽtie.i.tres y poſtaſes nihil em̃ aliud dicit ypoſtaſ qᷓ; res ſubſtans ꝓpꝛietati. Alio ꝗ̊ᷓ mõ nõ vtimur illis q̃tuoꝛ noĩbo qᷓ tꝑe boecij.in duobo em̃ ẽ mutatio.qꝛ mõ idem ſuba dicit᷑ ⁊ vſioſis.et ſubſiſtẽtia ⁊ ypoſtaſ.ſ̊ ſicut priꝰidẽ mõ dicũt᷑ eẽntia ⁊ ylia ſilꝛ ꝑſona ꝓſopon.ꝗ⸗! Ad vltimũ dicẽduʒ.ꝙ ſuba qꝛ nomẽ eſt ᷣmi pᷣdicamẽti habʒ oꝓpoſitõeʒ imediataʒ cũ relatõe.ſubſiſtẽtia ᷣo nõ ita imediate oꝑponit᷑.nõ eĩ opponit᷑ niſi qꝛ ſuba ẽ: ⁊ ideo plꝰaccedit ad relatiuã pᷣ⸗ dicatõeʒ.⁊ ita in diuĩs nõ dicit᷑ vna ſubſiſtẽtia ſiẽ vna ſuba:qꝛ plꝰaccedit ad relatiuã pᷣdicatõeʒ ſubſiſtẽtia.et ꝓpt᷑ h̊ i diuĩs nõ dicit᷑ ena ſubſiſtẽtia ſiẽ vna ſuba. Nueſtõ.lviij.de hoc no mine ypoſtaſis. Onſequẽter queꝛi tur ð h̊ noĩe ypoſlaſ.a manifeſtioꝛibo ad minꝰnota de bzʒ eẽ inquiſitõis oꝛdo magis aũt nobis manifeſtũ ẽ nomẽ ꝑ⸗ ſone qᷓ; ſubſiſtẽtie:⁊ ſubſiſtẽtie qð ẽ la⸗ tinũ qᷓ; ypoſta qð ẽ grecũ. Querit᷑ ꝗ̊ ̊ mõ.Pꝛimo an in diuis debeat dici nomen ypoſtaß. Scðo ꝗd dicatur ypoſta. Tercio an vniuoce dicat᷑. Quarto quõ ↄpꝑet᷑ ad eẽntiã qᷓtuʒ ad ſignificatõeʒ. Quinto q̃liter qtũ ad ſuppoſitõeʒ. Sexto qtũ ad ſimplicitatẽ. Septimo q̃rit de ↄpatõe ypoſtaß ad WHietatem. Mlembꝛũ pꝛimum DO pmurn ſic hieꝛo.ad damaſuʒz papã.ab arrianoꝝ pᷣſule ypoſtaſeon nouellũ natu ra a me homiĩe romano exigit᷑ taceamus trrres y poſtaſes ſi placet. hoc nomẽ em̃ nõ bone ſuſpitõis ẽ.cũ in eodeʒ vᷣbo ſenſus diſſentiũt.aut ſi rectũ putatis tres ypoſtaſes cũ interpᷣtatõibo ſuis de bere nos dicere:nõ negamꝰ.q̊ mihi credite venenũ ſub melle latet.̊ cũ noĩa ambigua ⁊ ſuſpecta nõ debẽt dici in diuĩis:hoc nomẽ ypoſtaſ nõ debeat ibi dici.¶¶ Itẽ da ma.iij.li.ypoſtaſim dermĩant ſubaʒ cũ accidẽtibo.ypo ſtaſ ̊ ẽ ſubᷣa cũ accidẽte.ſ̊ in deo nullũ ẽ accidẽs ſic di cit aug.& in deo nõ ẽ ypoſtaſ.¶ Si dicat᷑ ꝙ in cro nul⸗ lum ẽ accidẽs:ẽ tñ ibi aliqd ꝑ modũ accidẽtis.Cõtra. om̃e accidẽs adueniẽs ẽ. ſi nihil ẽ adueniẽs ĩ deo nec ratõ adueniẽtis:̊ nec rõ accidẽtis.̊ nõ dẽ aliqd ꝑ mo dũ accidẽtis. Cõtra.boeciꝰ ypoſtaſ ẽ res ſubliſtẽs.ſi cut ei eẽntia ẽ qua res ẽ:ita y poſtaſ ẽ qua res ſubſiſtiit. H ſubſiſtẽ ẽ in deo:̊ vpoſtav ẽ ĩ do. Rñ. ſᷣm ꝙ dicit mgr in ſentẽ.xxvj.di.pᷣmi li.hieꝛo.nõ negat eẽ vienduʒ roĩe ypoſtaſ:ſᷣ̊ hereticos eos pꝛaue vſos oñdit.ð quos cautela opꝰerat in diſtinctõe ſignificatõis. alioqn ſibi ↄtradicẽt:qꝛ ipe hieꝛo.dicit.clamamꝰſi quis tres ypo⸗ ſiaſes ⁊ tres ſubſiſtẽtes ꝑſonas nõ confitet᷑:anathema ſit. ſi aũt ypoſtaſim vſiam intelligẽs nõ in tribo ꝑſonis vnã y poſtaſim indicit:alienꝰa xpo ẽ ⁊c.¶¶ Ad aliud da ma.dicendũ.ꝙ loquit᷑ de ypoſtaſi ꝓpꝛie ſᷣm ꝙ ẽ in crea turis.⁊ illa dicit᷑ ꝓgꝛie cuʒ accidentibo ꝗpꝛijs.⁊ hoc mõ non ẽ in diuinis.ĩmo y poſtaſ pꝛout ẽ in diuinis:ẽ res ſubſiſtens cũ ꝓpꝛietate que nullo mõ dicit᷑ accidens.qꝛ non ẽ adueniens ſ̊ eterna ⁊ ĩmutabilis. Membꝛũ ſecundũ Onſequẽt querit᷑ quid ſit ypoſtaſ ſᷣm ꝙ accipit᷑ in diuĩs.ponit᷑ aũt hec ratõ.ypo⸗ ſtaſ ẽ ſuba cum ꝓpꝛietate.ergo hoc nomẽ ſuba aut dicit ibi eẽntiã ſiue quo ẽ autqð eſt:aut dicit idem qð y poſtap.Si aũt dic quo ẽ vłqð ẽ vt ſi addita ꝓpꝛietate faciat ypoſtaſim:obijcit᷑ ſic. Ana ẽ ſuba patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſancti.adueniat ̊ ꝑ intelligẽ tiam pat᷑nitas ſube:q̊ ineſſet patnitas ſube vt fiat ypo⸗ ſta patris.ſiłꝛ filiatõ addat᷑ ad hoc vt fiat ypoſtaſ filij ergo eadem ſuba ẽ ſub oppoſitis relatõibo qð ẽ impoſſi⸗ bile intelligẽ. Si aũt ſumit᷑ ibi ſuba ꝓ ypoſtaſi:& ideʒ notificat᷑ ꝑ ſeipᷣm.⁊ ſic erit abire i infinitt. Contra. dama.ſuba ẽ qð ↄmũe ẽ:ypoſtaſ ðᷣo indiuiduũ. ̊ ſuba ſᷣm ꝙ ponit᷑ in ratõne y poſtaß dicit ſubaʒ ↄmunẽ q̃ dic quo ẽ vel qd ẽᷣ. Soł.dicendũ ꝙ hec ꝓpoſitio y poſtaſ eſt ſubᷣa cũ ꝓpꝛietate.valet tantũ quãtuʒ: hec ypoſtab ẽ res ſuſiſtens cũ ꝓꝛietate. Vñ ſuba accipit᷑ ibi re na⸗ ture.vñ ypoſtaſ dicit᷑ res nature ſubſiſtẽs. Elñ ypo⸗ ſtaſ ſub ꝓpꝛietate nõ dico ſubſtãs qꝛ ſubſtare ꝓpꝛie non dicit᷑ ĩ diuĩs.qꝛ ſiẽ̃ vult aung.nõ ẽ ꝓpꝛie ſubſtare niſi vbi ẽ ſubiectũ ⁊ accidẽs.̊ ſubſiſtẽ ꝓpꝛie ẽ reſpectu ꝓpꝛieta⸗ tis:hec aũt res nature nõ determĩat ipᷣm quo ẽ vel ipᷣm qð ẽ.vñ ſuba nõ dĩ ibi ſᷣm ꝙ dẽ qͥẽ rel qð ẽ.imo accipi⸗ tur ibi ſubᷣa ſᷣm ꝙ dicit quiẽ ſᷣm ꝙ accipit᷑ ĩ rõne ꝑſone cũ dicit ꝑſona ẽ ſuba indiuidua rõnalis nate.⁊ ꝑ ipam bñ notificat᷑ ypoſtaſ: qm̃ ĩ intellectu ypoſta nõ ſolum debʒ cadẽ ꝗd reſpectiuũ:ĩmo etiã ꝗd abſolutũ. alit᷑ nõ habẽt intellectꝰſuꝑ qð geſcẽt intelligẽdo ypoſtaſim.iõ oꝑtet ibi ponẽ ꝗd abſolutũ ⁊ hoc ẽ res nate. hec at᷑ res nature dicit᷑ hec ſuba.ypoſtaſ aũt dicit illã rem natu⸗ re cũ ꝓpꝛietate:⁊ ita cũ reſpectu.Et ſi q̃rit᷑ aut res illa ẽ ſuba aut y poſtaſ.dicẽdũ ꝙ ĩ re hec oĩa ſũt vnũ:tñ qtuʒ ad notificatõeʒ nõ ẽ bona q̃ſtio.qꝛ licʒ idem ſit in re:tñ alio ⁊ alio mõ dicit᷑ ꝑ iſta.⁊ ſic pt notificari ypoſtaſ ꝑ illã rẽ nature tãqᷓ; ꝑ illud qð ẽ in ſuo intellectu. Mem brũ terciũ Onſequẽter q̃rit᷑ cũ dicit᷑ p ẽ ypoſtaſ filiꝰypoſiaſ.vtꝝ dicat᷑ ypoſtaſ vniuoce. Maã cũ nihil ſit ↄmũe pri⁊ ſilio niſi eſſen tia.cum aũt dicit᷑ pr̃ ẽ ypoſtaf:filiꝰ? ypo ſtaß:relinꝗt᷑ ꝙ nõ pᷣdicat᷑ ↄmũe in ratõe eiuſdẽ ſube.er⸗ go equoce. ¶ Itẽ ſi dicat᷑ ſiẽ ſupꝛa dict ẽ qſtione de ꝑſo na. ꝙ cũ dicit pr ẽ ypoſtaſ ⁊ filiꝰ? ypoſtaſ:ꝙ pᷣdicatur ↄmũe reſpectu vł habitudie:qꝛ ꝑ h ſignificat᷑ ꝙ ſũt ſup poſita eẽntie pr 2 filiꝰ. Cõtra.nullꝰẽ mediꝰreſpect/pa⸗ tris vł filij ad eẽntã. q; pr ſeipo ẽ eẽntia ſilꝛ filiꝰ: eq uoce dicet. Cõtra. aug. vij. de trini. ideo pr ẽ ꝑſona fi. liꝰẽ ꝑſona:qꝛ cõe ẽ ilł id qð ẽ ꝑſona. ꝑſona vniuoce de Si eodẽ mõ dꝛ ypoſtaf ꝑlĩona.y poſtaſ vniuoce di⸗ cet᷑:cũ ñ ſit ibi coitas ſᷣm nomẽ tm̃ ̊ etiã ᷣm rẽ. Rñ. ſiẽ̃ ſup dictũ ẽ.ĩ deo ẽ duplex coĩtas.ſ.eẽntiał⁊ habitu dinalĩ.pᷣma ẽ ex rlatõe ſuppoſitoꝝ ad eẽntiaʒ. Scda de ypoſtaſim ſiue ad ꝑſonã.dicẽdũ ̊ ꝙ ypoſtaſ ñ or vm⸗ uoce ð ꝑſonis.ſ.vniuocatõe q d coitas eẽntie:tñ dicit᷑ vniuoce vniuocatõe qᷓ d cotas habitudis.vũ ꝓpꝛie lo⸗ quẽdo nõ dĩ nec vniuoce nec equoce.di tñ qdã mõ vni⸗ dito. quis. nater ſus flaſi dicten ne meſt Unnfa ſerp⸗ lrede iuſchen fitin ßt Algai cite tſeo fpole lcit Piet⸗ tanz Gtin i ugdin keniten nnniieſni e AltN hngian une⸗ e 60 ndriſkie kmnimne tppoltgefn ergolweon heqnoigltc egoe ſcdi bicikſie dn igpineli ternön entſatppo ippoſta fii poſtalt u u. Contt idui gib⸗ montid doſitoppeſtf zebecppoſse. pit bipfete Mure gieni übſtarenidt eſpean gin mnqpoefn ödinetenpn Pſrötecer nutegplien Oſusoſolen ſobi otn pppecſn nie betires lirentetcn ſtauresli enümim enſitinten anippete glecu fiſelßt ußtmuoc’⸗ ſoniieſen fldipe iſobe e man, oßis ſepecpn bftiger fignn ammnoet peitorein nnre. R ltkei Gotn firn hem ine⸗ Gnim S NMueſtio H noce.l. pm ꝙ vniuocatõ dẽ vnifoꝛmis coĩtas habitudi nis. 4l Ad illð g̊ qð q̃rit᷑ an ypoſtaß dicat᷑ vniuoce łeꝗ uoce.dicẽdũ ꝙ nõẽ ſufficiẽs diuiſio.Cũ em dẽ ſuba eſt ens vel quãtitas ẽ ens.vel ſuba ẽ vle vel petrꝰindiuidu um vl paulꝰ:in nulla iſtaꝝ ẽ pᷣdicatõ vniuoca.qꝛ nec p dicat᷑ vnũ nat᷑a ⁊ ita nõ vniuocũ.nec diuerſa nata pᷣdi⸗ cant᷑ ⁊ ita nec equocũ.ᷣ idipᷣm ẽ in ſupoſito ⁊ appoſi to aliter dveſignatũ.vtrobiq; em̃ deſignat᷑ ꝗs. ſᷣ cuʒ dẽ pr: deſignat᷑ ĩ reſpectu ĩ aliũ.cũ aũt dẽ ypoſtaſ:deſignat᷑ ĩ reſpectu ad ꝗꝓpꝛietatẽ vel eẽntiã.ſũt em̃ tres ypoſtaſes vniꝰ eẽntie.ꝗ¶ Ad ſecũdũ qð qrit de reſpectu ꝗ ẽ in hoc noie ypoſtaf. Rũñ.ꝙ licet ex pte rei nõ ſit mediꝰ reſpe⸗ ctus inter pr̃em ⁊ diuinãâ eẽntiã. ĩmo ſeipᷣo pr ẽ diuina eẽntia: tñ cũ iſta ↄpᷣhendũt᷑ ĩ intellectu huano.opᷣhẽdit᷑ pr̃ ſub quodã reſpectu ad eẽntiã 2 eẽntia ſub quodã re ſpectu ad prem.cũ dẽ pr ẽ ypoſtaſ eẽntie:⁊ cũ dẽ eſſen⸗ tia ↄmũe eſt patri ⁊ filio ⁊ ſpũiſancto. lembrũ quartũ Onſequẽter qrit᷑ de ↄꝑatõne ypoſtaſ ad eẽntiã qtuʒ ad ſignificatõeʒ. vtꝝ ſigniſi⸗ cet eẽntiam aliquo addito.Ad qð ſic da⸗ ma.y poſtaſ ẽ ſuba cũ caracteriſticis ydi omatibo. noĩe ſuo adÄdit ſuꝑ intentõeʒ ſube vel eẽntie. Itẽ dama.dicit.ꝙ in diuis ↄmũe ẽ ſuba:pticulare vo ypoſtaß.licet pticulare ſuꝑ cõe addit anqd. Itẽ boe⸗ cius.ſube cũ ſubſtãt in ꝑticularibo ypoſtaſes dicũtur. Itẽ ſicut ĩ intellectu ꝑſone ẽ intellectꝰy poſtaſ tñ ali⸗ quo addito:ſic ponit᷑ ĩ intellectn ypoſtap intellectꝰeẽn⸗ tie bᷣ nõ pciſe. qꝛ ſi pciſe:tũc idem vtriq; ↄueniret aliqͥ addito & ypoſtaß addit ad eẽntiã. Cõtra.in diuis ſi⸗ cut eẽntia vna ẽ in tribo ꝑſonis:ita ⁊ ſuba vna nõ mul tiplicata.vñ addas ꝓpꝛietates:ip̃e ꝓpꝛietates nõ multi plicãt ſubam:ſi ̊ vpoſtaſ dicit diſtinguibile.⁊ etiã di ſtinctum qꝛ tres ſũt ypoſtaſes:g neutrũ illoꝝ ẽ alteruʒ cum additõe.qꝛ ſi ſic ponẽt vnũ alterũ ĩ rectitudie: tũc ſuba adueniẽte ꝓpꝛietate multiplicaret᷑.⁊ ipa multipli cata eẽt vpoſtaſ. ſicut ptʒ de hoĩe qui addit vltra aĩal 7 ponit illud ĩ rectitudie.lñ multiplicato hoĩe multi⸗ plicat᷑ aiĩal.qð cũ ſit incõöueniẽs:̊ ypoſtaſ nõ eſt ſuba cum additõe ꝓut ſuba idẽ dicit qð eẽntia: licet dicamꝰ tres ypoſtaſes eſſe vniꝰſube vel eſſentie.⸗ Itẽ boecius ꝑſona ẽ ſuba indiuidua rõnalis nature. hec male di⸗ ceret᷑ ſi ypoſtaſ idem eẽt qð natura. vel ſi eſſet natura aliquo addito:tũc em̃ natura debẽt poni in diffinitõne ꝑſone ĩ rectitudie.¶. Pꝛetea non eſt ita in creatura.qꝛ y poſtaſ in creatura nõ dicit idem qð eẽntia aliquo ad dito. vt iſte eſt hõ:iſte dicit ypoſtaſim:homo eſſentiã.ſi quis aũt reſoluat ſignatũ ꝑ hoc nomen iſte:reſoluet in materiã ⁊ foꝛmã vt in aiaʒ ⁊ coꝛpꝰ.ſignatũ homis ĩ ge nus ꝛ differentia: dicendo hõ eſt aial rõnale.Cuʒ ergo alia ſint pᷣncipia huiꝰ⁊ illiꝰ. manifeſtũ eſt.ꝙ y poſtaß ñ dicit eſſentiã aliquo addito. Oꝛetea ypoſtaß in natu ra eſt ꝑticulare:eſſentia aũt ↄmũe. Iſiud aũt addituʒ aut eſt ↄmũe aut ꝑticulare.ſi ↄmũe:pᷣ ↄmũe ↄmũi addqi⸗ tum facit ↄomũe 2 nõ oĩno ꝑticulare.2 ſic ypoſtaſ non eſſet ꝑticulare.ſi vo illud additũ ſit ꝑticulare:cũ pticu lare dicat ypoſtaſim. aut eandem ypoſtaſim: aut nõ.ſi eiuſdem eſſentie:ergo erit idem in ratõeſ ui. ſi alteruz: erit in infinitũ abire.eodẽ mõ in diuĩis cũ eſſentia ſim⸗ plex ſit ⁊ ypoſtaß. Sot.cum qrit᷑ an ypoſta addat aliquid ad ſubam. aut ſumit᷑ ſuba p re ſubſiſtente:ꝛ ſic addit ei hͥ ꝙ dico incoĩcabile.aut accipit ſuba ꝓ eentia ſic oblique venit in ratõe ypoſiaſ ſicut eſſentia.quia ypoſta eſt res incoĩcabilis ſubſiſtẽs diuie eentie. ideo cadit ibi in obliquo.qꝛ ſi cadet ibi in recto. aut multi⸗ plicatõeʒ ypoſtaſ ſeqret᷑ multiplicatõ eẽntie vel ſube.2 ita nõ addit aliqd ĩ rectitudie: addit tñ in ꝙ ſuba vel eẽntia cadit oblique ĩ eiꝰiffinitõeʒ. ¶ Ad ono obiecta ytz ſolutõ ꝑ pᷣdicta ſuꝑiꝰq̃ſtione ð xſona.Ad vltimũ 97%% lvuij. dicẽduʒ.qꝙ ypoſtaſ nõ ſupponit eẽntiã aliqͥ addito.ſ ob lique cadit eentia ĩ ratõne ypoſiaſeos ſiẽ dictũ eſt.⁊ ſiẽ piʒ ex diffinitõe quã ponit boeciꝰ.⁊ hoc idem vocat᷑ ibi nat᷑a qð eẽntie. nec ẽ ſile de ꝑſona reſpectu y poſtaſeos ⁊ y poſtaſi reſpectu eẽntie.qð ex eoꝝ diffinitõibo patet ꝑlſona em̃ ẽ ypoſiaſ diſtincta ꝓpꝛietate. ypoſtaß vo eſt res ſubſtans ſiue ſubſiſtens ꝓpꝛietati. Membꝛũ quintum Onſequẽter q̃rit᷑ de ↄꝑatõne ypoſtaſ̃ ad eẽntiã ꝙtuʒ ad ſuppoſitõeʒ.quis iſið poſ ſet ſolui ex q̃ſtione ſuꝑioꝛi de ſuppoſitõne ꝑſone:tñ od maioꝛẽ intelligẽtis repetẽdo aliqua pᷣ̃dicta addimꝰalia.Querit᷑ igit᷑ cũ ſuxppoſita p⸗ ſona ſuponat᷑ ypoſilaſ.an ſuppoſita ypoſtaſi ſi upponat᷑ eẽntia. Ad qð ſic.in rebo creatis ita eſi.ꝙ cũ vnũ attri⸗ buit᷑ alteri ⁊ nõ accidẽs:ſuppoſito vno ſupponit᷑ reliquũ ſᷣ nõ dicit᷑ m accidẽs ꝑſona diuĩa eſt eẽntia:ꝑ illaʒ re⸗ gulam boecij.in ſimplicitate nõ differt qð ẽ ⁊ quo ⁊.ſi⸗ ue qui ẽ 1 qd ẽ.Cũ ypoſtaſ dicat qui ẽ:eẽntia quo eſt nõ differt y poſta ab eẽntia.ꝗᷓ ſuppoſita ꝑſona ſupponi tur deꝰ ſiue eẽntia. Pꝛetea in ꝗbo eſt omimoda indiffe rentia ſᷣm ſubaʒ. ſuppoſito vno ſupponit᷑ alteꝝ.ſ̊ omni⸗ moda indifferẽtia ẽ ypoſtaſ ⁊ eẽntie:q̊ pmũ. Cõtra. ypoſtaſ diſtinguit᷑.eẽntia nõ:̊ ſuppoſito vno nõ ſuppo nitur alteꝝ.¶ Itẽ hec dicũt᷑ de creaturis ⁊ de creatoꝛe vñ aug.vij.de trini.dĩc hec eſſe noĩa generalia.ſ̊ ĩ crea turis ſic ẽ ꝙ ſuppoſita y poſtaſi nõ ſupponit᷑ eẽntia.ẽ em de ꝑſona hoĩs dict᷑ ꝙ ẽ aial rönale: de eẽntia nõ. Et de yboſtaſi hoĩs ꝙ ẽ indiuiduũ:de eẽntia ꝙ ẽ vłe.ſic ergo erit in diuĩs.i Itẽ ypoſtaſ gignit vł gignit᷑ vł ꝓcedit. eẽntia nõ:ergo ſuppoſita ypoſtaſi nõ ſupponit᷑ eſſentia. Ad h̊ dicẽdũ.ꝙ ſuppoſita ypoſtaſi nõ ſupponit᷑ eſſen tia.licʒ ꝗdã antiqͥꝝ ita dicerẽt. hec eĩ fuit heß repꝛoba⸗ ta ĩ ↄcilio laterañ. ꝓpter ioachim ↄceſſit eĩ ꝙ eẽntia ge⸗ nerat᷑. Ratio aũt hec eſt.quia aliquid dicit᷑ ſuponi al⸗ tero ſuꝑoſito: quãdo ipᷣm eſt in ratione eius ᷣm recti⸗ tudinem.vt ſuppoſito homine:ſupponit᷑ aĩal.⁊ ſuppoſi⸗ to petro ſupponit᷑ aial ⁊ bomo.⁊ ideo qꝛ ypoſtaſ ẽ pᷣm rectitudineʒ in ꝑſona:ideo ſupꝓpoſita pſona ſupponitur ypoſtaſ. eſſentia aũt non eſt in ratione y poſtaſeos vel ꝑlſone in rectitudine:ſ̊ oblique.⁊ ideo ꝑ vnũ non ſuppo nitur alterum. Similiter ſuppoſita notione non ſuppo⸗ nitur ꝑſona.⁊ qualiter hoc ſit poſlea dicetur. Si auteʒ coartemꝰoĩno intentõeʒ eius qð eſt ſuꝓponi.illud dicit ſupponi ſuſpoſito altero:quãdo quicquid attribuit᷑ eni 7 alteri. ideo direrunt quidam antiqui. ꝙ licet perſo⸗ na ſiue y poſtaſ eſſentia eſſet:quia tamẽ perſona gene⸗ rat. eſſentia non. igeo perſona ſugoſita non ſupponi⸗ tur eſſentia. Iſta autem nomina generalia ſunt in crea toꝛe ⁊ creatura.in creatura auteʒ differt qð eſt ⁊ quo ẽ. quo eſt autem eſt eſſentia.qð eſt ſubſtantia. vbi non eſt homo ſua bhumanitas. eodem modo in creatura diffeꝛt quis eſt ſiue qui eſt ⁊ qð eſt. vnde non eſt homo iſie ſua humanitas. cum autem in omni ſimplici ſunt idem qð eſt ⁊ quo eſt. ſiue quo eſt ⁊ quis eſt. ⁊ non differunt ni⸗ hilominꝰtamẽ modus ſignificandi eſt differens.⁊ ideo quũtum eſt de ſe.ſuppoſita perſona vel ypoſtaſi nõ ſup⸗ ponitur eſſentia.ſed diſtinguitur quadam ratõne intel ligentie. ec ſequitur ſi hoc eſt idem illi.ꝙ hoc ſuppoſi to ſupponitur illud. . enim perſona eſt idem ꝙ eſſen⸗ tia in diuinis.hoc eſt.quia in diuinis vbi eſt ſũma ſim plicitas.non quia perſona.non quia eſſentia.tunc eniʒ teneret in creaturis in quibus ⁊ illa reperiuntur.Qec ſi omnino eſt indifferentia ᷣm rem.ſequituꝛ ꝙ vno ſup poſito ſupponatur reliquum ſed ſi eſt indifferentia ᷣm rationem intelligentie. tunc ſuppoſito vno ſupponitur alterum. Eſt autem differens ratio intelligentie ĩ hoc nomine perſona ſiue ypoſtaſ. et in hoc nomine eſſen⸗ tia.ſicut in creaturis eſt videre.⁊ ideo nõ ſequitur peꝛ ſona vel gignit vel gignit vel ꝓcedit eẽntia nõ: nõ ůͤ eſt eſſentia ꝑſona: quia altera eſt ratõ intelligetie in no⸗ mine pſona ⁊ boc nomie eſſentia. Miembrum ſextu Onſequẽter querit᷑ de ↄpatione ypoſiaſ ad eſſentiã qᷓtuʒ ad ſimplicitatẽ. Querit᷑ G an maioꝛ ſit ſimplicitas eſſentie ꝙᷓ ypo⸗ ſiaß vel ecõuerſo. Oſtendit᷑ aũt ꝙ maioꝛ ſit ſimplicitas eẽntie qꝛ in ratõe y poſtaſ venit intelle⸗ ctus eentie nõ ecõuerſo. ꝗᷓ ſimpliciꝰ videt᷑ dici eẽntia qᷓ ypoſiaſ.¶¶ Cõtra.eẽntia eſt cois tribo ypoſtaſi bo. ypo⸗ ſtaß aũt nõ eſt coĩs alij ypoſtaſi ſiue coĩcabilis ab alia ſicut &̊ maioꝛ ẽ vnitas indiuidui q; vniuerſalis: ita vi⸗ det᷑ ꝑ lile maioꝛ vnitas ypoſtaſ qꝙᷓ eẽntie.⸗! Item vbi ẽ eadem entitas ibi eſt eadẽ vnitas.pᷣ eadẽ ẽ entitas cẽn⸗ tie 2 ypoſlaſ:ergo ⁊ eadeʒ vnitas. Rñ.cũ eque ſim⸗ plicia dicũtur ĩ deo natura ? res nature.⁊ ſine aliqua additõe vniꝰ ad alterũ in re:tñ intelligẽdo aliter eſt.qꝛ ↄpoſitiꝰ intelligit intellectꝰnr̃ ip̃am ypoſtaſim ꝙᷓ eẽntiã Et ſi obijcit᷑ ꝙ ſi huic intellectui nihil rñdet falſus eſt: dicẽduz ꝙ nibil ei rñdet ĩ re qꝗð ſic magis intelligit y po ſtaſim ꝙᷓ; eẽntiã niſi defectꝰſuꝰ. Vnde non ita intelligit qꝛ ita ſit in re: ſᷣ qꝛ tefectibilis eſt ⁊ ↄpoſitꝰ.nec põt in⸗ telligere ſiue acciꝑe ſicut ẽ in re.vñ defectꝰ ſuꝰeſt cauſa hmõi: ⁊ nõ alia differẽtia vel additõ que poſſit poni ex ꝑte rei.intellectꝰem̃ capit ſm ſuã poſſibilitatẽ⸗ im ꝑfe⸗ ctionẽ:⁊ nõ ſm poſſibilitatẽ rei quã capit. Vnde ex ꝑ⸗ te ip̃ius intellectꝰ appᷣhendẽtis venit iſtud:nõ ex parte rei.⁊ ex hoc ẽ qdð dicimꝰ nomẽ ypoſiaſ magis eſt ↄpo ſitum ꝙᷓ; nomẽ eẽntie.qꝛ.ſ.plus intelligẽdo ei attribui⸗ mus.nõ tamẽ ipᷣa eſt res magis ↄpoſita:ĩmo equaliter ſimplex.qꝛ oĩno eſt eadẽ.¶¶ Ad ſecudum dicendũ.ꝙ ſᷣm rem vnitas eẽntie 2 vnitas ypoſtaſ nõ diſcernũt᷑.quia hec vnitas eſt illa.nec ↄpoſitioꝛ ẽ hec illa.tñ ſᷣm nomĩs ratõeʒ q ꝓuenit ex ꝑte nr̃i intellectꝰdiſcernũt᷑. Si ẽ lo⸗ quamur de vnitate noĩs ꝙtuz ad diffinitõeʒ. amplioꝛ ẽ vnitas in h̊ noie eſſentia ꝙᷓ in hoc noĩe ypoſtah.qꝛ ypo ſtaß ponit rem ſubſiſſẽtẽ in rectitudĩe: eẽntia ĩ obliꝗta⸗ te.ſi vᷣo loqmur de noĩs vnitate ꝙᷓtuʒ ad ꝓpꝛietatẽ ſigni ficãdi:am plioꝛ ẽ vnitas in noĩe ypoſtaſ ꝙtuzʒ ad ſigni⸗ ficãdi ꝓpꝛietatẽ ꝙ ſignificat rem cũ ꝓpꝛietate incoĩcabi⸗ li:q; in noĩe eẽntie ꝙ ſignificat rem in noĩie ↄmuni.⁊ ſic patet reſponſio ab obiecta. Membrũ ſeptunũ Einde querit᷑ de ↄꝑatõe ypoſtaß ad ꝓpꝛie tatẽ. vtꝝ vna ypoſtaſ ſubeſt tribo ꝓpꝛie⸗ tatibo vel tres ypoſtaſes ſolũ: qꝛ tres ꝓ⸗ pꝛietates.Ad qð ſic.maioꝛ ẽ ſimplicitas in eſſe diuino ꝙᷓ in aliquo eẽ creato.Sʒ videmꝰin igne ꝙ ibi ẽ ſoꝛma ignis ⁊ caloꝛ ⁊ ſplẽdoꝛ.⁊ licʒ hec tria ſũt ibi:nõ tñ ſunt ibi plures ypoſtaſes ſᷣ vna ſub tribo ꝓ⸗ pꝛietatibo. ̊ multomagis in diuio eẽ erit vna ypoſtaſ ſub tri ꝓpꝛietatibo ⁊ non erit ibi numerꝰ ypoſiaſum. 4l Itẽ in diuis inuenimꝰ aliquid qð nec ẽ diſtinguibile nec diſtinctũ ⁊ hoc ẽ eẽntia. Itẽ inuenimꝰ diſtiguibile diſtinctũ ⁊ hmõi eſt ꝑſona.Inter at hec duo extꝛema intercidũt ſᷣm ratõeʒz intelligẽtie duo media.ſcʒ ſuba 2 — „„ ypoſtaß.ſic inter qͥ eſt ⁊ quis ẽ intcidũt qdð eſt ⁊ qui eſt eẽntia aũt dicit quo ẽ:ſuba qð eſt.ypoſtaſ qui eſt. ꝑſo⸗ na quis eſt.y poſtaſ ergo ẽ mediũ illoꝝ ꝙᷓtuʒ ad diſtin⸗ gui ⁊ nõ diſtingui.ergo neutꝝ ẽ illoꝝ d ſe. ergo nõ eſt diſtincta.ſ̊ qð non ẽ diſtinctũ non cadit ſub numero:⁊⸗ qð tale ẽ non ẽ numerabile:ergo ypoſiaß nõ ẽ numera bilis ſicut nec eẽntia.q SIteʒ ſubᷣa in diuis dicit᷑ idẽ qð eẽntia.̊ eẽntia nõ multiplicat᷑:ergo nec ſuba. ſi ̊ ideʒ eſt aput grecos ypoſtaß qð ſuba aput nos:ergo nõ nu⸗ merat᷑ nec multiplicat᷑ ypoſta ſicut nec ſuba.4 Item boeciꝰ d trini.ſuba ↄtinet vnitatem:relatõ multiplicat: c niſi ſuba qᷓ ↄtinet vnitatẽ.auffert᷑ g̊ multiplicatio.ᷣ die dama. ꝙ y poſtaß ẽ ſub ꝓpꝛietatibo:ſic eadem eſt ſuba trinitatẽ.aufferat᷑ relatõ ꝑ intellectuʒ:nõ rem inſunt ꝓpꝛietates.ita erit eadẽ ypoſtab ſub hac ꝓpꝛieta te 2 illa.nõ eſt ̊ numerꝰ ypoſtaſuzʒ ĩ diuinis ſ̊ vna ſub diſtinctis ꝓpꝛietatibo.¶ Item ſi eent plures ĩ ſe:abſtra ctis ratõnibo iam relatõ non multiplicaret trinitatẽ ſi⸗ cut dicit boeciꝰ. Cõtra.coĩs animi ↄceptõ eſſ.q op⸗ poſite relatões nõ pñt ſimul ineſſe vni ſubiecto. Ande patnitas ⁊ filiatio cũ ſint opoſite relatões:reſpiciẽtes ſeinuicẽ nõ pñt ineſſe vni ⁊ eidẽ rei ſubſiſtẽti ſ̊ differẽti bus.ſᷣ res ſubſiſtẽtes illis ꝗpꝛietatibo vel relationibus differẽtibo in diuinis:necelſe eſt ibi ponere differentes ypoſtaſes.⁊ hoc eti eſt qdð vult dicere damal./qꝛ ĩ ypo ſtaticis ꝓꝛietatibo differũt adinuicẽ ſancte trinitatis ypoſtaſes. Et vult oſtendere.ꝙ non eſt ſile de igne: de deo. qm in deo quelibet ypoſtaſis eſt ꝑfecta ypoſſaß in ſe. VUnde fili ẽ pſecta ypoſtaſ qͥ nõ ẽ pf. ⁊ ſpuſſets ſim⸗ pliciter. ̊ in igne nõ ſic. nõ em lumẽ habet ꝓpꝛiam ypo⸗ ſtaſim pᷣter ignem:ſiue pᷣter illam que ignis ẽ:ſiue pᷣter foꝛmãa ſubſtatialẽ ignis ideoq; nõ opoꝛtet ſi in igne hñ diſtinguat tres ypoſtaſes:ꝙ ſilłꝛ in diuinis nõ ſint tres ypoſtaſes. Oð ocedendum ẽ.ſ.ꝙ ꝓpꝛietates ſiue re⸗ latõnes in diuinis exigunt differẽtes ypoſtaſes. Ad pꝛimũ ergo dicendũ.q nõ ẽ ſiłe de igne.qm̃ ſecus ẽ vbi ſunt ꝓpꝛietates incõpoſſibiles ⁊ vbi ſunt ↄpoſſi biles. qm vbi ſunt incõpoſſibiles:requirunt diueꝛſas ypoſſa⸗ ſes:ſicut albũ ⁊ nigrũ in creaturis ſunt foꝛme incõpol⸗ ſibiles:ideo requirũt diuerſa ſubiecta.quia ergo ppꝛie tates vel relatões in deo ſunt diſtincte ⁊ incõpoſſibiles ſcʒ patnitas ⁊ filiatio ⁊ ꝓceſſio ideo diſtinctas babent ypoſſlaſes.ſ̊ᷣ in igne foꝛme ille qͥ ſunt lumẽ caloꝛ ⁊ ſplen doꝛ:opoſſibiles ſunt oĩno.vñ etiã ſimul ſũt.nec vna alij repugnat: ⁊ ideo nõ exigũt diuerſas ypoſtaſes.Ad il⸗ lud etiã habes maifeſtã declaratõeʒ qſtione de nũero ꝑ ſonaruʒ. 4! Ad illud qð obijcit᷑ de illis duobo medijs qꝗᷓ ſunt ſuba ⁊ ypoſtaſ.dicendũ ꝙ verum ẽ ꝙ bec duo ſũt media inter illa duo ᷣm ratõeʒ intelligẽtie:licet nõ ſᷣm rem. verũtñ ita ſe habent.q; vnũ magis tenet ſe cũ vno extreinoꝝ:⁊ reliquũ cũ reliquo.quia ſuba aput nos te net ſe magis cum eẽntia:y poſtaſ vᷣo tenet ſe magis cuʒ plona. vnde nõ ſunt media ꝓpter hoc ꝙ differẽter ꝑti⸗ cipent naturam extremoꝝ:imo ſuba tenet ſe cũ ipa eẽn tia ⁊ dicit᷑ eẽ vna ſicut ⁊ eſſentia.Silłꝛ cum dicimꝰtres ꝑſonas:ita dicimꝰtres ypoſtaſes.differenter tamen in Hoc ꝙ ypoſtaſ dicit diſtinctũ: ſᷣ̊ nõ habet hoc in ſuo no mine vñ diſtinguit᷑. ſ̊ dicit reſpectũ ad diſtinguetẽ.y po ſtaß em̃ dicit rem ſubſiſtentẽ reſpectu ꝓpꝛietatis.non habet ergo in ſuo noie ꝓpꝛietatẽ diſtinguẽtẽ: ſ dicit re ſpectum ad illam. ꝑſona aũt eſt ypoſtas ꝓpꝛietate di⸗ ſtincta.vnde in hoc addit ꝗtuʒ ad ratõnem intelligen⸗ tie nomen ꝑſone reſpectu nominis ypoſtaf.quia perſo na dicit diltinctum.⁊ iterum habet in ſuo intellectu et de ſuo nomine ꝓpꝛietatem diſtinguentem.nihilominꝰ tamen diſtinctum eſt y poſtaſ actu ſicut ꝑſona:ſᷣ nõ ha bet de ſuo intellectu ꝓpꝛietatem diſtinguentem. VUnde quia y poſtaſ dicit reſpectum ad illam.⁊ etiaz dicit di ſtinctum:ideo dicit᷑ ꝙ magis tenet ſe ex ꝑte ꝑſone.qtũ eꝛgo ad aliquid dicunt᷑ eſſe media ſuba ⁊ ypoſtaſis.qð patet ſic.eſſentia in diuinis ſuo noĩe dicit quo eſt:ſuba vo qð eſt.vnde ſuo noie ſuba plus ppinquat ad ꝑſonaʒ ꝙᷓ eẽntia. tñ ſicut ẽ ibi vnũ quo ?: ita eſt ibi vnum qðẽ. qð eſt em plus tenet ſe ex ꝑte quoẽ ꝙᷓtuʒ ad vnitateẽ vel multiplicatõneʒ:qᷓ ex ꝑte qui ẽ vel quis. Item ypoſt taß icit in diuinis qui ẽ.ꝑſona aũt dicit quis ẽ. In h autẽ babundat quis ẽ quia quis ẽ dicit habentem actu pro⸗ pꝛietatem:qui eſt autem dicit rem ſubſiſtentem haben⸗ tem reſpectum ad illam tamen ſicut quis eſt pater non eli pſona qui eſt filius:ſiue ꝑſona que eſt pater non eſt ſonnd eiß ſediat digint⸗ voẽ ſetenei ſaſubi iſthnn efi figgen itcn. nine pn hatref (3 urgin ſtincnio noeſi nſpr⸗ lcoi/ lluriif ſcoctie ſift pöfiinr anns pietatsD nen l ne pre paniſt latoen) lione e ſbe borllatia eleeti. ſcſt ohi Mvptn wpſals: laginſe ſngdinn ſlodobin füſepari ſeſobe. lotöiln⸗ Plonap rolebat diſtincte les illas Prietatẽ hoelunt tanllato⸗ Aiqniaß⸗ Uinomont lpto winelig ſlingra Aliniig Umsrarr heneſta Nnon iny⸗ ſgenge Pinesd numiñ Nee lſes. 1 gure.⸗ ftenann ſarnt ſniſri indihe Wntn cktnnin ſt Rien etiſeft Ntprone Gns iue⸗ etſiintgrß nishöſſten enansſirn paſlis (nſeani int poſtie ſneſisſtoſn funeſriee ungerot nintin tnetbtren adlitſ t ene fis An ednindn D pbecdoſi lcetnöft etleci , hput nos e magisanß ferdder ge⸗ ſechinei ſdicint tertanhn hoeinſoon⸗ ngntiffr nenoto,n ftüßir pprented binteligen anupend eleetet tttlonin? aißröba n Vnde hzdict ſone qn uſag eſtiii tadgan mnnrnct itonif gr Nueſtio ꝑſona q eſt filiꝰ:ita ꝗẽ pr nõ eſt ꝗ eſt ſiliꝰ.nec ypoſtaß que ẽ pater ẽ ypoſtaꝰ que ẽ filiꝰ.ſicut qð ẽ ⁊ qui ẽ ſũt media inter quoẽ ⁊ quis ẽ: ita ſuba ⁊ ypoſtaſ ſunt me⸗ dia inteꝛ eẽntiã ⁊ ꝑſonꝗ.⁊ ſicut qð ẽ magis ꝓpiĩquat ipᷣi quo ẽ ⁊ ipi imediaciꝰrñdet qᷓ ipi quisẽ:⁊ qui ẽ magis ſe tenet ex ꝑte quis ẽ:qꝛ ſine medio intelligẽdi qᷓ qð eſt: ita ſuba plus ſe tenet ex ꝑte ypoſiaſ qᷓ ex ꝑte ꝑſoneę.nec tñ ſuba ita axꝑpꝛopinquat ypoſtaſi ſicut ypoſiaſ pſone: nec ypoſtaß ita appꝛopinquat ſube ſic ſuba eẽntie. Vñ ſuba ꝓpꝛie appꝛopiquat vnitati eẽntie:ypoſtaſ diſſictio ni ꝑſone.vñ ſic eẽntia nõ ẽ multiplicabił nec ſuba:⁊ ſi/ cut ꝑſone ẽ multiplicabił its ⁊ ypoſtaß. In h̊ tñ diffe⸗ rũt.ꝙ vnũ habet i ſe ꝓpꝛietatẽ diſtinguẽtẽ:alteꝝ nõ ſed habet reſpectũ ad illaʒ. Ad ſcᷣm ptz ſolutõ ex pᷣdictis. Ad vltimũ dicẽduʒ.ꝙ ꝑ illð vᷣbuʒ boecij nõ intelligi⸗ tur ꝙ in deo nõ ſit diſtinctõ niſi relatõnũ.ĩmo ẽ ibi di⸗ ſtinctio reꝝ ſubſiſtẽtiuʒ.ſ.hoc mõ.ꝙ hec res ſubſiſtens nõ eſt illa.verũtñ relatõ maifeſtat diſtinctõeʒ in diunĩs. ⁊ reſpectu diuerſaꝝ ꝓꝛietatũ ſunt plures res ſubſiſiẽ⸗ tes.ñ ꝙ' ñ ſint płes ſolũ ꝑ illas ĩmo etiã ſeip̃ᷣis ᷣ rſpct᷑u illaꝝ ñ r̃ſpctu eẽntie qꝛ y poſtaſ dic ſpctuʒ ad ꝓpetatẽ ſic dictũ ẽ vñ remota ꝑ itellectũ ꝓpᷣetate ꝑſonali:ẽ ĩtel⸗ ligẽ ypoſtaſizʒ qꝛ ad hᷣ ẽ itelligẽ rem ſubſiſiẽteʒ habentẽ reſpectũ ad ꝓpꝛietatẽ.i.licet tollat᷑ ꝓpꝛietas ꝑ intellectũ nõ tñ in re põt tolli.vñ adhuc ẽ intelligẽ res diſtinctas actu: ̊ nõ ꝑ ꝓpꝛietates ꝑſonales ̊ ſeipis. VUñ boecius. ꝓꝛietates ſunt ipᷣe ꝑſone. ipᷣe ꝑſone ſunt ipa eẽntia.nu mera ꝗ ſi potes.aut ſine ſuba ꝑſonas q̃ ipᷣe ſunt:aut ſi⸗ ne ꝓpꝛietatibo ꝑſonas q̃ ip̃e ſunt. Et ẽ exẽplũ.petrus ⁊ paulꝰſunt duo hoĩes.vnꝰ pr alius filiꝰ.diſtinguit᷑ q̊ re latõe ⁊ ypoſiaſi abſtracte ꝑ intellectũ patnitatẽ 2 filia⸗ tioneʒ.nihilominꝰremaneãt due ypoſtaſes:ĩmo etiam due ſube indiuidue.Vñ nõ tm̃ dicunt᷑ due res ſubſiſtẽ⸗ tes relatõibo: ſ̊ etiã duo hoĩes. In diuĩs ſilłꝛ oblatis ꝑ intellectũ ꝓpꝛietatibo remanent due ypoſtaſes ſiue due res ſubſiſtẽtes.nõ tñ due ſub ſicut ĩ creatura.⁊ ĩ hoc eſt diſſititudo.⁊ hoc ẽ:qꝛ in diuĩs ꝓpter vnitatẽ eſſentie vna ypoſia eſt in altera ⁊ ecõuerlo.⁊ ita licet ſint due ypoſtaſes:ñ tñ due ſube.i.eẽntie.ñ dama.diuie ypo ſtaſes in ſeipis ſunt vt nõ multitudinẽ deoꝝ dicamus. Em ꝙ dꝛẽ in euagelio.Ego in pr̃e ⁊ pr in me ⁊᷑.in ypoſta ſibo vᷣo hũanis nõ ſic ẽ᷑.ĩmo differũt plurima differen⸗ tia ſeꝑatiua.vñ nõ tm̃ dicũt᷑ ypoſtaſes:ĩmo etiã diueꝛ⸗ ſe ſube. ſic igit᷑ vt ñ ſit vna ypoſtaſ ĩ diuĩs ſub tribo re latõibo vł ꝓpꝛietatibo ſic ponebat manicheꝰꝙ vna erat ſona pr̃is 2 filij ⁊ ſpũſſcti.que q volebat erat pr: qñ volebat eꝛat ſpũſſctus:qñ volebat filius.ĩmo ſicut ſunt diſtincte pꝛietates ⁊ differẽtes:ita ſunt plures haben⸗ tes illas qui dicũt᷑ plures res ſubſiſtẽtes. vt babẽs bãc ꝓꝛietatẽ:nõ ſic habẽs illã qui ĩtelligit᷑ ſine illis.q Ad boc ſunt ratões.pᷣma ẽ talis.generatõ in diuis dicit᷑ ꝑ tranſlatõeʒ.ſ̊ generatõ motus ẽ: motus aũt nõ ẽ in ad aliquid ſᷣm ꝙ ſicẽ:ĩmo ↄſequit᷑ relatõ ad illud ꝙ ẽ ter⸗ minꝰ motus.vñ aliqͥ facto fit ↄſequenter adaliquid: ⁊ coꝛrupto ſilłꝛ deſinit eſſe adaliꝗd. ergo in relatõe opoꝛ⸗ tet intelligere qui eſt pꝛincipiũ motus ⁊ qui eſt terminꝰ motus. ergo pᷣter illam relationem qua eſt pater 2⁊ qua eſt filius:opoꝛtet intelligere hunc ⁊ hunc. Pꝛetea om̃e relatiuũ aliquid ẽ extra hoc qð dicitur relatiue.vt nũ⸗ mus ⁊ arra. Si ergo pater dicitur relatiue:pᷣter relati onem eſt aliquid.ergo pᷣ̃ter relatõnem eſt aliquis pateꝛ ⁊ non in vno ⁊ eodem eſt paternitas ⁊ filiatio ⁊ pꝛocel⸗ ſio: ergo erunt ibi tres aliqui exceptis relationibo. er⸗ go tres diſtincti erunt p̃ᷣter relationes. Hoc non eſt pᷣtermittẽdum cum dictum ſit ꝙ ypoſtaß eſt res nature an ocedendum tres res eſſe trinitatem: ſicut tres ypo⸗ ſtaſes. ⁊ hec queſtio eſt de comꝑatione ypoſtaſ ad rem nature. Ad qð augu.in li. de doctrina xpiana. res ꝗbo fruendum eſi:beatos nos faciunt. Contra.dicit᷑ con ſequenter quoniã tres perſone ſunt vna ſũma res:ergo nõ ſunt tres res.ꝗ¶ Item dama. aliud eſt ↄſiderare re: aliud ratõe.2 dicit ꝙ iſta ecõtraria ſe hñt in creaturis diuis. In creaturis em differẽtia re ↄſiderat᷑.differt em fm rem petꝛꝰ paulꝰ. coĩtas vᷣo ratõe ↄſiderat᷑in di uinis aũt ecõuerſo coĩtas ſiue vnitas re ↄſiderat᷑:diffe⸗ rentia rõne.⁊ ita ꝑſone in diuĩs nõ differũt ᷣm rem:er go nõ ſunt tres res. Itẽ hylariꝰin li.de trinitate.pr ⁊ filius ⁊ ſpũſſctus ſolũ noĩbo differũt.nõ ergo re:g̊ non ſunt tres res. Rñ. res dicit᷑ duplꝛ.qũq; em ẽ pſona⸗ le:⁊ ſic dicũt᷑ tres ꝑſone tres res.qñq; ſumit᷑ eſſentiali ter: ſic tres ꝑſone dicunt᷑ vna res non tres.¶. Zld aliud dicendũ.q; ratõ mediũ eſt inter rem ⁊ intellectũ.⁊ ratõ que vana nõ eſt:nõ cauſat᷑ totaliter ab intellectu ſ̊ are. Cum g dicit dama. ꝙ in creaturis differẽtia ↄſiderat᷑ re: coitas ratõe.non dicit᷑ coĩtas oſiderari ratõne eo ꝙ; nõ ſit aliqua coĩtas ſᷣm rem:ſᷣ qꝛ vnitas ſm rem eſt ibi dim inuta ſ differẽtia ꝑfecta.vñ ſequit᷑.ſi creature dit⸗ ferunt numero: ꝙ differũt ſimpłꝛ.ſᷣ̊ nõ ſequit᷑ ſunt vnũ genere vnũ ſpecie:ergo ſunt vnuʒ. ꝓpter hoc ergo dicit᷑ ꝓpmunitas eoꝝ non re conſiderat᷑.in diuinis aũt eſt ecõuerſo. Sequitur em̃ ſi ꝑſone ſunt vnum in eſſentia: ꝙ ſunt vnũ ſimpliciter. ſ̊ non ſequitur differunt ſᷣm ꝑ⸗ ſonas:ergo ſunt diuerſe ſimpliciter.licet ergo differen⸗ tia ꝑſonarum ſit ᷣm rem: tamen quia iſta differentia nõ facit diuerſitatem niſi pᷣm quid: ideo dicit dama.q; differẽtia ypoſtaſuʒ oſiderat᷑ ratõne nõ re.nõ em̃ in di⸗ ninis eſt dicenda diuerſitas ypoſtaſuʒ ſ̊ diſtinctio ſo⸗ lum. ¶. Ad terciũ dicendũ ꝙ nomẽ dicit᷑ duplicit.ẽ em nomẽ ſenſibile ſiue audibile:vt quo homĩes locunt᷑ ſibi inuiceʒ.⁊ eſt nomẽ intelligibile: vt quo angeli tradunt ſibinuicem intelligẽtias ſuas ⁊ ↄſilia ſicut dicit dama. quoꝛum nominuʒ diuerſitas nõ eſt ſine aliqua rei dif⸗ ferentia.vnus em̃ intellectꝰnõ põt eſſe ſignũ reꝝ multa rum:licet vnũ nomẽ poſſit ſignũ eſſe multoꝝ intellectu um. Oð ergo dicit bylariꝰ:intelligit᷑ de nomine intel⸗ ligibili:non vocali quo ponit rei differentiam. Muyueſtio.lix.de hoc no⸗ mine pater. Acto de nomim⸗ bus ꝑſonalibo ↄmuniter dictis de ꝑſo nis:dicendũ eſi de noĩbo ꝓpꝛijs ꝑſona⸗ rum ⁊ relatiuis.vt pr:qð eſt nomẽ ꝑſo ne generãtis in trinitate.filiꝰ verbũ ⁊ imago: que ſunt noꝛa ꝑſone genite.ſpũſſcts donũ q̃ ſũt noiĩa ꝑſõe ꝓcedẽtis.Querẽdũu ẽ igit᷑ ĩ pᷣmis. Pꝛĩo ð no⸗ miĩe qð ẽ pr᷑. Scðo ð noĩe qð ẽ ſiiiꝰ. Tercõ ð noie qð ẽ imago.Quaꝛto ð noie qð ẽ ᷣbũ.Quiĩto ð noĩbo ſpũſſa cti ⁊ donũ.¶ De h̊ noie pr̃ qrũt᷑ tria. Pꝛĩo vtꝝ rõ huiꝰ noĩs pr.pꝛiꝰſit ĩ cꝛxeatis qᷓ ĩ diuis. Scðo quõ iſið nomẽ pᷣdicet᷑ ð eẽntia.Zercõ ᷣm ꝗ ð ipo notõ genaꝛatõnis Membrũ pꝛimũ Dpmuz ſic. iiij. eph. flecto ge.mea ad pa. ⁊c. Exqͥ oĩs prnitas ĩ celo ⁊ ĩ tra noĩat᷑. Soĩs pr̃nitas ĩ celo noiatõeʒ hʒ ab alia q̃ pr ẽ pr xrpi.ſ illa ẽ pꝛietas ꝑſonal pr̃is:ꝗ oĩs pr̃nitas ⁊ filiatõ ĩ cꝛea turis dicet᷑ a prnitate ⁊ filiatõe q̃ ſũt ĩ diuĩs.⸗ Itẽ da⸗ ma.nomẽ iſtud nõ ẽ trãſlatũ a nobᷣ ad bẽam trinitatẽ ſᷣ a diuis ad nos. Cõtra.dama.ponit exẽplũ geneꝛatõ nis etne ĩ creat᷑is dicẽs.ꝙ adã ĩnaſcibił tenet locũ ſeth aut ꝑ generatõeʒ fuit ab eo.⁊ eua ꝑ ꝓceſſionẽ:̊ a pr̃ni⸗ tate ⁊ filiatõe ĩ creata ꝑ ſiłitudinẽ accipiũt᷑ ĩ diuis.Si dicat᷑ ꝙ ĩ diuis ꝑr̃᷑ ſumit᷑ eẽntialit᷑.cũ dẽ pr nr qui es ĩ ceł:⁊ ꝑſonalit cũ dẽ pr̃ xp̃i:qñ ꝗᷓ dicit apłus.ꝙ oĩs pa⸗ ternitas in celo ⁊ in terra noĩat᷑:pr̃ ponit᷑ ibi eẽntialit᷑ qꝛ pr̃ nitas in celo ẽ:vt cũ dẽ pr̃ angeloꝝ.pr̃nitas in ter ra:vt cuʒ dẽ pr hoim. Sʒ illa pat᷑nitas a qua oĩs pat⸗ nitas in celo 1 ĩ terra noĩat᷑:eſt ad oꝑatõe vel creatõe. dicit em̃ pater angeloꝝ creatõe: hoim vᷣo adoptatõe.hᷣ ſic ſumit᷑ eẽntialit:q̊ pater ſiat ibi eẽntialit. Contra dyoni.foꝛmalis deitas eſt pr ſili ſpũſſctus.ſ velut flo⸗ res geꝛmiant᷑ diuia patnitas ⁊ filiatõ q̃ data eſt nobis et ſuꝑ celeſtibo ex priarchia ab oĩbo ſegꝛegata.i.filiar⸗ chia. a priarchia ⁊ filiarchia cũ ſumũtur notõnalit᷑: ſumit᷑ ois patnitas. a pre perſonalit dicto ſumit᷑ oĩs pat᷑nitas. . Itẽ quedã ẽ relatõ diuinaꝝ perſonaꝝ int ſe. quedã cꝛeatuꝛe ad deũ.oſtat qð rſpectꝰ ꝑſonaꝝ pꝛioꝛ eſt: qꝛ eſt ab eterno.alter ðo non:qꝛ deveſi dñs ex tꝑe:ſᷣ pater lilij nõ eſt ex tꝑe b̊ ab eterno:q̊ reſpectꝰpatris ad filiuʒ ẽ pꝛiꝰqᷓ reſpectꝰdei ad creaturas.Sed reſpectus patris eẽntialit᷑ dicti ẽ reſpectꝰ ad creaturas: S ſumit oĩs pat᷑nitas a pat᷑nitate perſonalit dicta ⁊ nõ eẽntia⸗ liter. ¶ Sʒ ↄtra ↄtingit intelligẽ deũ ſine trinitate ſicut phᷣi intellexerũt. ⁊ ↄtingit intelligẽ creatõeʒ abſq; intel lectu trinitatis. Sʒ hoc intellecto ↄtingit intelligẽ ha⸗ bitudinẽ creature ad deũ:ꝗᷓ ſi pater eẽntialit dictꝰ dicit babitudinẽ ad creatura: ⁊ hoc põt intelligi etiã nõ itel⸗ lecta ꝑſonalitate ⁊ patnitate pſonalit dicta: ̊ ab hac potiꝰdicit᷑ oĩis pa t᷑nitas ꝙᷓ ab illa ſine qua põt intelligi patnitas a filiatõ ĩ creaiuris.¶ Ad pᷣmum dicẽduzʒ. ꝙ pꝛiꝰſumit᷑ in diuis rõ patnitas ꝙᷓ ĩ creaturis.ſ iẽ dyo. dicit 2 apłus. dicit em̃ dyoni.habẽt cauſata cauſarum imagines ↄtingẽtes.in ſe aũt cauſe a cauſatis ſegꝛegãt᷑ collocãt᷑ ſm ꝓpꝛij pᷣncipij ratõneʒ.¶. Ad h̊ qdð querit vtꝝ apłus ſumat eẽntialit vel ꝑſon alit.⁊ qð qrit᷑ cuca hoc.vtꝝ pr ſᷣm ꝙ reſpectiue dẽ ad creatura:ſit pꝛiꝰ ſᷣm intelligẽtiã q; m ꝙ dẽ ad filiũ. Dicẽduʒ ꝙ cũ dicit᷑ pr eſt pᷣncipiũ filij:ꝛnõ habet oꝛdinẽ ad aliqð pꝛiꝰ ſe.ſᷣ cũ di citur pr̃ eſt pᷣncipiũ ſpũſſcti habet aliũ oꝛdineʒ ante ſe. ad hãc.ſ.pater ẽ pncipiũ filij: ⁊ hic pr eſt pᷣncipiũ erea⸗ turaꝝ:babʒz vtriuſq; ante ſe.Si quis ̊ vult requcẽ peꝛ oꝛdinẽ nature.in reducẽdo ad pᷣmũ inuenit᷑ intẽtio pa⸗ tris dicti ad filiũ in intellectu pr̃is dicti ad creaturas. qꝛ ꝙ filiꝰẽ pr̃ creature ⁊ ſpũſſctus h̊ bʒ a pr̃e ſm ꝙ pat. Ad aliud qð opponit᷑.q ↄtingit intelligẽ ſiẽ phi intel lexerũt creatõeʒ ⁊ nõ trinitatẽ ꝑſonaꝝ. ↄtingit intel⸗ ligẽ pr̃eʒ vt dic reſpectũ ad creatura: nõ intellecto pr̃e vt dic ꝑſonalit.Rũñ.aliud eſt dicẽ pr̃ eſt pr̃ creature rõ nalis:quã cũ dicit᷑ pᷣncipiũ creature irrõnalis.qꝛ nõ di citur pr aliaꝝ creaturaꝝ a rõnali: ⁊ tñ bñ dicit᷑ pᷣnci⸗ pium vñ habũdat pr̃ a pᷣncipio.Vñ ⁊ ſi ſub ratõe pᷣnci pij intellexerũt phi: tñ ratõeʒ eiꝰ babũdat nõ intelle⸗ xerũt.⁊ hec ẽ ratõ q̃ habũdat pr̃ a pᷣncipio.ꝙ creatura eſt ad imaginẽ reſpectu illiꝰad cuiimaginẽ ?. EUñ ĩ re⸗ ſpecta eiꝰq ẽ imago ⁊ ad imaginez:eſt pr. Vñ pr̃ bñ dꝛ pncipiũ ſpũſſct᷑i.nõ tñ pr eiꝰ.vteꝛq; ̊ in tellectꝰ impoꝛta tur ibi. Eñ in xpᷣo etia iſtud ꝙ ẽ filiꝰ ⁊ Fin ꝙ ẽ hõ ⁊ Fm ꝙ eſt deus:reſpicit pr̃em.ſ̊ ſm ꝙ deꝰreſpicit pr̃em. ſed ſm ꝙ deꝰ: reſpicit pr̃em dictũ ꝑſonalit.ſᷣin vᷣo ꝙ hõ:re ſpicit prem dictũ eẽntialit᷑ ad creaturã. Membꝛũ ſecundũ Onſequẽter queꝛit᷑ quõ h nomẽ pr̃ de eẽn tia ⁊ ceteris pdicat᷑ Obijcit᷑ ſic. pat eſt eẽntia: ᷓ eẽntia eſt p. Querit᷑ g̊ viꝝ hoc noné pr pdicet᷑ ᷣm ſubaʒ vel 'm relatõʒ nam nõ ſunt niſi iſta duo pdicamẽta ĩ diuĩs.nõ em ſᷣm ſubaʒz: qꝛ nõ dieit᷑ pr̃ ad ſe ̊ ad alium.q̊ ᷣm relatõneʒ. IVtẽ boeciꝰin li.d trini.intelligimꝰ prem ac filiuʒ ac ſpm̃ſctm. nõ de ipᷣa trinitate ſubalit᷑ dici. ſi em̃ ſubalit᷑ pᷣdicaret᷑: ⁊ de ſingulis ⁊ de oĩbo ſingularit᷑ dicẽt.¶ Itẽ idẽ in eodẽ.h̊ ad aligꝗe dici manifeſtũ ẽ.Qã pr:alicꝰ pr eſt. ⁊ filiꝰ:alicuiꝰfiliꝰ.⁊ ſpũſſctus:alicuiꝰſpuſſctus eit. Cotra ſi eẽntia eſt pr. cũ dicat᷑ pr:dicat᷑ alicuiꝰpr̃. q; relatiuũ ?ẽ. ꝗ eẽntia alicuiꝰẽ generãs ꝙ idẽ eſt.¶ Itez bec ẽ ꝑſe pr generat.cui uenit vnũ:a alteꝝ. Si ergo eẽntia eſt pr:eẽntia generat.vᷣ h̊ eſt falſuʒ.rel nquit᷑ igi tur ꝙ eẽntia nõ eſt pr. pr̃ nõ dici de eẽntia. ¶ Nẽ ſi g idem ptitatẽ eẽntia eſt pr.cũ eſſentia ſit quid:ſi qrat᷑ go eſt eſſentia:ↄueniẽter rñdet᷑ p.ᷓ pᷣdicat᷑ in quid:nõ in aliquid.̊ ſm ſubſtlãtiã.⸗ Itẽ dama dDiuinitas naturã manifeſiat: ꝑr̃ ypoſtaſim.̊ pr̃ pdicat y poſtaſim. Sed ypoſtaſ dicit᷑ ſᷣim ſubaʒ ⁊ nõ Fᷣm relatõez: ̊ hoc nomen pater pᷣdicat᷑ ſᷣm ſubaʒ. ¶. IYtẽ hoc nomẽ pr̃ accipit᷑ mul tis modis.qꝛ dicit᷑ eẽntia eſt p̃. Iem dicit᷑ ꝑſona gene rans ẽ pater. Itez dicit᷑ aliqua ꝑſona eſt pr filij. Item dicit᷑ credo in deũ patrẽ. Item dicit᷑ pr̃ nr qui es in ceł᷑ que hoꝝ differẽtia? Ad hoc ſunt qui dicũt.q hoc no men pater ſigniſicat ypoſtaſim diuinaʒ cũ ꝓpꝛietate.⸗ ideo cuzʒ dicit᷑ eẽntia eſt pater.ſenſus eſt.eẽntia eſt ypo⸗ ſtas generãs.⁊ actus generatõis vel ꝓpꝛietas nõ copn latur eẽntie:ſ ypoſtaſ.vnde ſi argueret & eſt generans mutaret pdicamẽtuʒ quid in quo ſiue quomõ hoc eſt ÿ⸗ dicamẽtuʒz ſubſtãtie in p̃dicamẽtuʒ relatõis. Alij ſunt qui nõ cedũt q qͥ ad vocabulũ ſignificet ypoſtaſim cũ Apꝛietate.ſᷣ ſicut in alijs facultatibo dicit᷑ ꝙ vocabuluz aliud ſignificet aliud appellat: ita hic dicunt.verbigra bhoc nomẽ ſoꝛtes appellat ſoꝛtem.⁊ ſignificat ꝓpꝛiã ipi exiſtentiã. ita hoc nomẽ pater appellat patrẽ: ⁊ ſignifi⸗ cat patnitatẽ que eſt eius ꝓpꝛietas.hi nũqᷓ; cedunt per ſon am pdicari ſed tm ſupponi.xt ſi dicam pater ẽ pat᷑. hic p̃dicat᷑ ꝓpꝛietas qua pater generat. ſed ſi dicã eſſen tia eſt pater. hic nõ pᷣdicat᷑ niſi terminꝰ. intelligit᷑ em̃ hᷣ nomen pater cũñ articulo.¶ Sed meliꝰ generaliꝰdicẽ⸗ dum ad ſolutõem oĩm obiectoꝝ.vᷣm ꝙ dicit᷑ in li. de re⸗ gulis fidei.ꝙ hoc nomẽ pater de deo dictuʒ. aut pᷣdicat pſonã:aut ꝑſonalẽ ꝓpꝛietatẽ: aut relatõeʒ patris ad fili um: aut relatõez ad creaturas m creatõeʒ: aut relatõ⸗ nem pr̃is ad boĩeʒ ſm recreatõneʒ. ver bigra cũ dẽ vi⸗ tas eſt pr:hic p̃dicat᷑ ꝑſona de vſia vt ſit ſenſus. deitas eſt pr.i.ille qui generat.⁊ ſᷣm hoc ſubſtantiuat᷑ hoc no⸗ men pater ſub intellecto articulo. vt ſic exponat᷑ galli⸗ ce diuinitas eſt pater.i.ly pere.ec mirandũ ſi in di⸗ uinis ꝑſona pᷣdicat᷑: c in naturalibo nõ pᷣdicet ꝑ igno⸗ rantiã niſi rei ꝓpꝛietas. In naturalibo em aliquid pᷣdi⸗ catur ꝑ inberentiã quãdo aliquid oſtendit᷑ alicui inhe⸗ rere vel ↄuenire tãaꝙᷓ rei ꝓpꝛietas. In diuinis vᷣo vbi ni hil inheret vel nibil ↄcretum nõ oſtẽditur quid de quo vel quid cui inhereat ſed quid ſit vel quomõ ſe habeat. vt cum dicitur diuinitas eſt pater. hic non attenditur quid de diuinitate dicatur vel quid ei inbereat:cum ni hil ei inſit: ſeo potius quid ſit diuinitas. nde ad in⸗ terrogatõnem factam de diuinitate quid ipſa ſit:cõue⸗/ nienter reſpõdetur pater. non em̃ dicere poſſumus ibi pdicari relatõnem de diuinitate: cum diuinitas nec ge nerans nec genita nec pꝛocedens ſit.nec relatõnes per⸗ ſonales in diuinitate elſe intelligũtur per quas deitas a patre et filio et ſpirituſancto diſtinguatur. perſona⸗ lis vo pꝛietas pꝛedicatur cum reſpõdetur ad hanc in⸗ terrogatõnem quis eſt deus generans: pater. vt ſimul intelũgatur articulus 1 nomen ſubſtantiuet᷑. In natu⸗ ralibus autem perſonalis pꝛopꝛietas dicitur pꝛopꝛius ſtatus perſone qui attenditur ex concurſu ſubſtantia/ lium ⁊ accidentaliuz rei.qui ſignatur hoc vocabulo ſo crates:⁊ hoc vocabulo plato.que etiam ꝓpꝛia qualitas a grãmaticis dici ſolet. In diuinis aũt non ꝓpꝛie ſed ꝑ ſimilitudinẽ põt aſſignari ſtatus ꝑſonalis.vt ꝑſonalis ꝓꝛietas patris dicatur eius ſingularis ſtatus que at⸗ tendit᷑ ex ↄcurſu diuinitatis innaſcibilitatis paternita tis ſpirationis.nec etiam eſt veri nomis ꝓpꝛietas perſo nalis ſed quaſi ꝑſonalis ꝗꝓpꝛietas.nec facit quid vel ad aliquid ſed omũe.iQõ ſunt aũt ꝓpꝛia vocabula ĩ ſacra pagina quibus iſti perſonales ſia tus deſignent᷑: que dam circũlocutões.vt deꝰpater. deꝰ filius.de ſpiritul⸗ ſanctꝰ.que reſpondẽt᷑ ad introgatõeʒ factã ꝑ gs. Rela tio vᷣo pris ad filiũ cũ pᷣdicatur rñdet᷑ ad int rogatõeʒ foctã ꝑ quomõ.vt ſi querat᷑ quomõ ſe hʒ pr: ↄueniẽter . ins mhiz ⸗ it lant iti Cntn ud ſond Hare abl ſe Pfeſi Wnfil ſr Gett ligen geher nnop⸗ lateßmn fanb:ß Ppe ſpega ſimili ſipig betp Nibil, Ppoten lalere Petenn ſeigte Pageck ſobalk nnogn feati lgtoe Eeßf i. firnna Kfnn⸗ Men⸗ t ſte Pr tfliate Mlietat fginn lfzzen ſfoncgnt Ringbde lgniette Kinſactſn netnsnte gelennn tois. Bi tppolteſni iewaht nt Keli cat Prüͤf ri rſini Chrcclnne nhaterigt, eoſiditſe inteligkejß Cenenl dic⸗ atirli pautcſent banisadſli Gganrreladͤ gadädin⸗ ſnſue. dinn⸗ tinatwe rpontgin ondüſiind- cſcetpigo⸗ gligniiſſh licui intn is vo ybin quid den⸗ oſebohet 8 attepctorr Crentcunnt Oceogtn ſalttin⸗ ſunnsbi ſitsete ſatöesben nonſu n feſenn zoponein ntſinul natu⸗ rpoptins bſantmiu eobtſoſ⸗ jgpelite ſeſc⸗ 4 onn⸗ noglen euneſ i cl n e Ptn hi nttoc ine Nueſtio reſpondekpa ter eſt pater filij. ſimiliter fi ius eſt ſi lipa tris. VUñ hoc nomẽ pater adiectiue retentuʒ p̃dicat re⸗ lationẽ de patre.Aliqñ hoc nomẽ pr pᷣdicat relationeʒ ad creaturas ᷣm creatõeʒ:vt credo in deũ patreʒz omi⸗ potentẽ creatoꝛẽ.Aliqñ relationẽ ad boĩem m recrea tionẽ: vt cũ dr̃ pr nr.et ſic pʒ ſolo ad oĩa queſita. IYtẽ iurta hoc queri.an ↄcedendum ſĩ t eſfentia prnitate ſit pater. qd videt᷑: qꝛ eſſentia eſt pr. aliquoẽ pater vl nullo.ſ̊ ſi aliquo:nõ alio q; pr̃nitate & pr̃nitate eſt pr. Gpaternitas facit eſſentiã eſſe pr̃em. paternitas eſt p prietas eſſentie qð ſup negatũ eſt.¶ Ad hoc rũdent qui dam. ꝙ eſſentia nullo mõ eſt pr. eodem mõ de grietate dicũt.d ſola ᷣo ꝑſona ↄcedut ꝙ ipſa alagel pat. Sʒ adbuc aliter. pbatur.qꝗa cũ dico eſſentia eſt pr:ſenſi us ẽ eſſentia eſt ꝑſona generãs:Rᷣ eſſentia ẽ ꝑſona qᷓ generat generatõne &̊ eſt ꝑſona generas generatiõe ꝗᷓ eẽntia eſt pr̃ generatõne: eſſentia pr̃nitate ẽ pater. Item alij dicut.qꝙ cũ dico eſſentia ẽ pater.ibi q̃ſi duo p̃dicant᷑.ſ. et ꝑſona de eẽntia:et ꝓprietas te ꝑſona. Uñ hec pt con cedi.ecẽntia eſt pr paternitate.i.eſſentia eſt ꝑſona q ge⸗ nerat generatõe. vt generatõe teterminet q̃ſi alteꝝ pꝛe⸗ dicatũ. verbigra. ſi dicã iſte eſt nouꝰmiles.hic duo pᷣdi cantur.ſ.milicia de iſio:et nouitas milicie.ſilr etiã per vnũ vocabulũ vt ſi dicã iſle eſt tyꝛo. Vñ ſi dicã iſte ty⸗ ro nouitate: qᷓſi alteꝛũ p̃ᷣdicatü determinat.ſi aũt pᷣpo⸗ natur vt dicat᷑. diuia eſſentia paternitate eſt pr:tũc iſſe llarinus paternitate determiabit eſſentiã et ideo fal⸗ Mlembꝛum tercium Onſequẽter querit᷑. Cũ generare filium ↄuemot pr̃i:vtrũ ↄueniat ei quia pr̃. aut Fm alterã rõnem. Ad qð ſic:in creaturis pater inqtum pr̃ ſegtur generatõneʒ.qm̃ pr̃ ⁊ filius qm ſunt relatia:ſimul ſunt nata.ſ̊ fili⸗ inqᷓ;⸗ tum filiꝰnaturalr ſeqtur generatõeʒ:& in creaturis pr ſegtur m naturã generatoeʒ. generatio vo ſegtur ill cuieſt generatio. cũ in diuĩs habeant oꝛdinẽ m in⸗ telligentiã: pr̃ ſᷣm rõnem intelligetie ſegtur generatõeʒ 2 generatio m rõnem intelligentie illud cuiꝰ eſt gene⸗ ratio.pʒ ꝙ nõ quia pr̃ generat:2 ita circũſcripta pr̃ni⸗ tate m rõnem intelligẽtie a pr̃e adhuc remanet gene⸗ rans:ſᷣ circũſcripta pr̃nitate nõ remanet niſi deus: er⸗ go pr̃ generat qꝛ deus. Item anb. in lib. de ꝓceſlione ſpuũſſeti.pater ſpirat.non quia pr̃: ſed qꝛ deus et filius ſimiliter eadeʒ rẽne pr generat qꝛ xus. Contra. ſi prĩ generat qꝛ deus:ſ quelibet ꝑſona eſt deꝰ: ̊ queli/ bet plona generat. ¶ Iem die aug. pᷣmo de trinitate. ꝙ; nihil ſeip̃m generat ? ita generãs di ſtinguit᷑ a genito: ſᷣ pater inqtum ceꝰnõ diſtinguit᷑ a genito ß̊ ſolu intũ pater:& pr inqᷓtum pfr̃ generat.¶ Itez cũ dẽ de?genẽat iſte terminꝰ e?tenet᷑ pſonatr:2 ita ſoliꝰ ꝑſone eſt genẽa re:igit᷑ pr̃ qꝛ pr generat.q¶¶ Si dicat᷑ vt quidã dicunt.q; pr ꝗa eſt ꝰinnaſcibilis generat:p̊ innaſcibilis eſt ens nõ ab alio łᷣ ſiue agat ſiue generet nõ tñ qꝛ nõ ab alio. Si dicat᷑ vt quidã dicũt.q; generat nõ gꝗa pr̃: ſᷣ qꝛ po tens generare. Contra. hᷣ qð dico potens generaꝛe.aut ſigficat iqẽ qð h̊ nomẽ deꝰ:aut nõ.ſi aliud:gꝗd aliud ni ſi relatõeʒ.⁊ quã relatõeʒ niſi prnitatẽ.⁊ ita idẽ eſt di⸗ cere pr̃ qꝛ potẽs ẽ generare generat:⁊ pr̃ qꝛ pr̃ generat Rñ.quidã dicũt. ꝙ pr̃nitas relatio ẽ: ⁊ ꝓpꝛietas. p⸗ pꝛietas or ꝑ relatõeʒ ad id cui?ẽ relatio: relatõ dz inꝗꝙ tum p ipᷣm refert᷑ ꝑſona pꝛis ad aliũ.et ̃m G̊ nõ eſt di⸗ ſtinctiua ꝑſone:ſᷣ inꝗtuʒ ꝓprietas. pꝛnitas vt relatõ eſt ßm rõnem intelligetie ſegtur generatõezʒ: ß vt eſt p· prietas pᷣcedit.ſjm hoc q̊ dðm. ꝙ generaꝛe zuenit patri qa pr̃:ſ̊ nõ notat᷑ pꝛnitas rõ generatõnis vt ẽ relatio ſᷣ vt eſt ꝓꝛietas. Sitlr filius no eſt termin? generatõis ꝓp ut filiatio ſe hʒ ꝑ modũ relatõnis: ſ ꝓut ſe bʒ ꝑ moduzʒ Apꝛietatis.. Si obijcit᷑ anſel.in monolo.nõ ex relatio⸗ mbo que plures ſunt ſed ex ſuba ſua pater et filius ſpi⸗ lix. rant ſpm̃ſctm. a ſili pater ex ſua relatõne nõ generat filiũ ſed er ſua ſuba.Stem idẽ ibideʒ nullatenꝰpatris 2z ſilij fim ipſas ꝓprietates vt ſm penitatẽ et liliatõnez eſt ptᷣas vel voluntas:ſed poſſe generare et velle generaꝛe ſm ideʒ attribuunt᷑ m ꝙ generare:nõ 5 generare erit rõne ꝓpꝛietatis:gᷓ nõ generat inqᷓtum p?ꝭ. Rñ. cũ ge⸗ neratio ſit ꝓductio ſilis in natura. actus generãdi ꝑ ſe ponit naturã generãtis et ꝓductionẽ ſilis vel ↄfoꝛmis. põt ꝗ attribui ꝑſone generanti ſe rõne nature:⁊ rõne Prietatis ꝓductõnis. verũ ergoẽ ꝙ pr inq tum deꝰ ge nerat vt ſit attributio rõne nature.⸗ pater inq;tum pr generat: vt ſit attributõ rõne ꝓpꝛietatis ꝓductõnis. Si aũt aiũgas vtrũq; pr inqtum de ? pater generat.habes erxrpſſam totam ronem ꝑ ſe generatonis. vt in B dico deoexpꝛimat᷑ natura.in h̊ ꝙ dico pater: ꝓpꝛietas ꝓdu⸗ ctẽnis.¶ Ad illud qð obijcit. ꝙ eſſe patrẽ ↄſeqtur gene rare:ddm ꝙ verũ eſt in creaturis ſ̊ nõ in diuis.Relati ones em̃ in creaturis ſunt rerũ ↄpꝑataꝝ ad ſeinuicem. ideo ſunt veniẽtes. In diuĩs vo unt rerũ.i. ꝑſonaruʒ relataꝝ in inuicẽ erñtiuzʒ: et ideo inſiſtẽtes. qꝛ ſicut dr JYoh.xiij. Ego in pꝛe et pr̃ in me ẽ. Unde dam̃.deitatis ypoſtaſes in inuicẽ ſunt.et qꝛ in dinis relatoes ſunt in⸗ liſtentes 2 iõ ſunt ꝗpꝛietates ⁊ relatões idem.vñ patm tas et pꝛietas ẽ ⁊ relatio.inqᷓ;tum ꝓpꝛietas ſᷣm ronẽ in teluigentie p̃cedit generaꝛe: inqtum vo relatõ ſimul eſt Ao illud vᷣo anſel.pʒ rñſio.nam ſiẽ dictũ eſt. genera⸗ re attribuit᷑ ceo pr̃i:vt tota ratõ determinet᷑.deꝰeim̃ ge nuit deũ pꝛ filiũ:ſ in vno determiat᷑ nata gignentis: ĩ altero ꝓpꝛietas generatõis. et ſic verũ eſt qð dic anſel. ꝙ deꝰgenuit deu tangẽdo naturã:nõ generãtis ꝓpꝛieta tem. ¶¶ Ad aliud dicut.ꝙ nõ ſeqtur:ſi generat fm ꝙ de us: ꝗ generaꝛe ↄueiat toti trinitti. qꝛ cũ dr deꝰ genuit cxũ.q̊ nomẽ deꝰex adiũctõne oᷣbi tꝛabit᷑ ad ſi upponendũ ꝓ pr̃e.ſiłr cũ dicit᷑ deꝰſpirat deũ: trahit᷑ ad ſ uxponẽdũ ꝓ pꝛe vel filio.cũ itaq; dicit᷑ velle vl poſſe generaẽ duo dicunt᷑:velle ⁊ poſie qd ad cænʒ ptinet. generare: quod ad pꝛem.et iõ ſic intelligendũ eſi ſi uppoſitũ deus pater potuit vel roluit generaꝛe. Nueſtio.lx.de hoc noĩe Onſequenter que ritur de G̊ noie filiꝰ. circa qð qruntur plura. In pᷣmis gᷓ q̃rendũ eẽt vtrũ eg⸗ uoce vel vniuoce diceret᷑ de filio dei naturã 7 de nob ꝗ dicimur filij ꝑ ado ptõnem ſ̊ iſtud cũ alijs qᷓ qrunt᷑ de filiatõe ꝑ adoptõeʒ termiĩat᷑ infra tractatu de fide hũanitatis.q. de nati uitate tꝑali xp̃i. Sʒ ad pñs q̃runt iſta. Pꝛĩio quõ ſit ꝓ pꝛiũ nomẽ ꝑſone diuĩe.Scðo an nos dicamur filij dei ꝑ naturã vel ꝑ ſolã gzaʒ. Tercio vtꝝ demones vł mali hoĩes dicant᷑ filij de. Quarto an adam in ſtatu innocẽ tie dicat᷑ filiꝰei. Quinto de ſciiſicatis in vtero. Mlembrum peimum Dpᷣmũ mouet᷑ qõ.xxvj.di.j.ſen.Quõ ſit ꝓꝛiũ nato dxo eſſe dei filiũ vel genitũ ex co.cũ hoĩes filij æi vocent᷑.ſᷣm illð ps. Ego dixi dij eſtis 2 fi. ex. oms. et deu. vj. Filiꝰmeꝰ pᷣmogenitꝰiirł.Et rñdet᷑ deꝰnat?ẽ dei filiꝰ: 2 nos: ̊ differẽter. qꝛ ille ẽ filiꝰꝑ naturã:nos ꝑ adoptõ⸗ nẽ. ille ſit natꝰet filiꝰ:nõ pꝛiꝰnati ỹ filij. ille oꝛigis ꝓpri etate:nos factura.ille filiꝰvere:nos nücupatõe. ille fi⸗ lius ſoliꝰpr̃is:nos totiꝰt᷑nitatis.Iñ byl.in. iiij. lib.de tri.dñs dicens pꝛ clarifica filiũ ⁊c̃.ioh̊.xvij.nõ ſolo no mine ↄteſtaiꝰeſt ſe eſſe filiũ: eti Apꝛietate.nos filij dei ſumꝰ:ßſ nõ talis h filiꝰ.̊ em̃ verꝰ2 ꝓpꝛifiliꝰoꝛigine:nõ adoptõne. pitate:nõ nũcupatõe.natitate:nõ creatõne. Mlembrum ſecũdum Ecundo querit᷑.an dicamur filij ꝑ naturã vel ꝑ ſolã gram. cũ em ſit in nob duplex eẽ ſcʒ nature? gre. aut 6dicimur filij yt eſ⸗ ſe nature: aut ꝓyter eſſe gre. ſi pter eſſe na ture:tũc qlibet cꝛeata põt dici filiꝰ dei ſiẽ 1 rõnalis.qm̃ illo mõ nõ dicit᷑ deus pr niſi ꝑ creatõeʒ. ̊ creatoꝛ ẽ oim: prnitas qᷓ ineſt ei ꝑ creatõz: erit reſpectu cuiuſlibʒ cre ature. Si aũt dicimur filij ſolũ pter eſſe gre: H nõ videt᷑ dicimur ei filij pter imaginẽ dei ꝗ eſt in nob. b̊ imagoñ differt niſi m magis ⁊ minꝰin còſoꝛmatõe ad deuʒ. ꝓ⸗ ut dẽ imago creatõis et recreatõis:ſiue imago nature ⁊ gre: ̊ magis min?nõ facit differꝛe filiũ a nõ ſilio: erge vtroq; mõ dicemur eẽ filij. Oð eſt cedenduʒ. Rõnal em̃ creatura eo d fili dei inĩtuʒ capax ei ẽ. hoc at ẽ in q̃tum ad imaginẽ 2 ſilitudinẽ dei ẽ.⁊ inꝗᷓtum capax dei eſt: pẽ ꝑticipaꝛe trũ ⁊ inĩtuʒ põt ꝑticipaꝛe deũ: põt eſſe deeꝑticipatiõe nõ nat̃a.⁊ iõ rõne pᷣdicte capacitatis:rõ nalis creatura filius dei apppellatur. Membꝛũu terceimn Snſeqnter querit᷑ an mali boĩes vel demo nes pñt dici filij dei? E ſic videt᷑ ꝑ pᷣdicta cũ ſint creati ad imaginẽ. Pꝛetẽa factu⸗ ra ipſiꝰſunt.dĩc at był. ꝙ hoies dicunt᷑ fi⸗ lij di ꝑ facturã. Cont᷑ eʒech.xvj.prᷣ tuꝰ amoꝛreus et mf tua cethea dr de malis 4 1 YItez ioh.viij. dy abolꝰ mẽ⸗ dax eſt 1 pr eiꝰ.̊ ꝑ mẽdaciũ intelligit om̃e perm. om̃e eĩ mẽdaciũ pctm ẽ vt dĩc augꝰ. glibet enim petoꝛ filiꝰẽ dya boli:nõ & dei. Et ioh. viij. vos ex re dyabolo eſlis.. j· Joh.iij. in H maifeſii ſunt filij dei 1 filij dy aboli. 4 YIZtem dy abolꝰnõ hʒ poſſibilitatẽ aliquà ad mutatõeʒ dine bo nitatis. cũ volũtas ſua ſit vlłr ria volũtati dei. Kñ. creatura rõnalis dr imago eo ꝙ dei capax. Iſta capaci tas ſiue potẽtia ꝑ pctm coꝛrupta ? in dyabolo. nec ẽ re⸗ creabilis dyabolꝰnec pnĩe ſuſceptibilis vt dĩic dam̃ 1ð0 nõ eſt fili dei p fuit. qꝛ nõ eſt imago ĩ eo vtẽ ad deũ ꝑtici pandũ:ſᷣ fuit a pncipio creatõnis. ſiłr dᷣm de dãnatis. De alijs malis dᷣm ꝙ ſimpkr ſt filij dy aboli: ſm quid aut filij cei. es ꝙ in ißis pkas eſt ad recreatõeʒ.et ita ca⸗ pacitas licet diminuta: et ita eo modo filij qͥ capaces. Membrum quartu Einde querit᷑ vtrũ adam in ſtatu innocen⸗ tie dicet filiꝰ dei. Ad qð ſic.j.ſnĩaꝝ.di.xx⸗ vj.dr.ꝙ nos ſumꝰ priꝰ nati qᷓᷓ ſilij. Scom boc videt᷑ ꝙ adã in pᷣmo ſtatu nõ fuit filiꝰ nec angls. ſiłr 2 ꝙ poſtea nõ potner̃t dici filij adoptiui: q; adoptatio ẽ mutatõ ab ira in amorẽ. Rñ. qð di ꝙ naſcimur pꝛiuſꝙᷓ ſimfilij ĩtelligẽaũ eſt de ſtatu pᷣlapſuz Añ adem fuit ſil plaſmatꝰ? filiꝰ. poſtea mutari potu⸗ it in filiũ gre. vñ ing logtur de filijs ꝑ adoptõneʒ· et ſilx fuit ĩ adã: q; pꝛiꝰfuit ꝙᷓ fuit filꝰ ꝑ cazʒ EFtũfaciẽtẽ. Sʒ in boc ẽ diſſile. ꝙ nos ſumꝰpꝛiꝰſilij ire qð ipe non fuit. No tandũ etiã ꝙ adã et ſi nõ tꝑe tñ natura pꝛiꝰfuit qᷓ filins tei ſiue ꝑ gram innocẽtie:ſiue ꝑ gẽam gtüfacientẽ. ſicut pꝛius eſt 2 iderare natu rã:poſtea eius innocentiã. 4 ADd aliud dicẽdũ.ꝙ cũ adoptio ſit mutato in gratiã. duplex dicit᷑ adoptio:ſicut duplex mutatõ. ANutatõ em̃ quedaʒ eſt ſᷣm otradictionẽ ſiue negatõnez: quedã 'ᷣm otrarita⸗ tem. ſicut cuʒ anima mutat᷑ ab ignoꝛantia in ſciam.cum mutat᷑ ab ignoꝛãtia in ſciam m negatõnẽ:iũc eſt muta⸗ tio ſm ↄtradictõeʒ. cuʒ vᷣo ab ignoꝛantia ᷣm diſpoſitõeʒ mutatio eſt m ↄtrarietatẽ. Scoõm hoc adoptio põt eſſe mutatio in gratiã 'm negationẽ. cum ſcʒ de nõ grato fit gratus. vel põt eſſe mutatio de ingrato m diſpoſitõem pꝛimo mõ fuit adoptõ in adam. ſecũdo modo in nobis. Membrum quintum Onſequẽter querit᷑ an ſanctiſicati in vte⸗ ro dicãt filij. nam ſi nõ ſumꝰ prius nati qꝙᷓ filij. cũ ülli nõdum ſunt nati:nõ eꝛũt filij· —eweh aPnen „.— 2.2* 9 8 5K α ne “ Contra. creatio pcedit recreatiõem ⸗ oditio ſanctifi· cationẽ.ſanctificatio vᷣo ponit filiatiõem. Cum ergo iã in vtero ſint ↄditi ⁊ ſanctiſicati:ergo filj. MKñ. eſt na tiuitas duplex.natiuitas in vtero qua pꝛiꝰſueꝛũt nati: natiuitas ex vteꝛo qua non. Nueſtio. lxj. de nomine filij quo dicitur imago. Onſequenter que ritur de noĩe imaginis eo eniʒ dicitur imago quo filius vt dicit aug. de quo querunt᷑ bec. Primo an imago in di⸗ uiis dicatur eſſentiałr. et quid ſit ᷣm q lic accipit. Secũdo ꝗd imago in diuinis ꝑſonaliter. Tercio quõ imago eſſe ↄueniat ſoli filio. “ 7 Membrum primum D pꝛimũ ſic imago eſt cui⸗ generatõ per imitatõem eſt ſicut dicit phus.teʒ byk. in li. ð ſinodis. imagoẽ eius rei quã ima ginat᷑ ſpẽs indifferẽs. Iteruz imago ẽ rei ad rem coeq̃ᷓndã imaginaria indiſtincta ſimilitudo. 4Contra pᷣmaʒ ſic obijcit. nam Em hoc nõ erit imago qð nõ erit ens ab alio. cũ imago ſit cuiꝰ generatõ ꝑ imi tationẽ eſt.non & diuĩa natura poterit dici imago: nec trinitas ꝑſonaz. q eſt ↄtra bylariũ.iiij· de trini. deus ad cõem ſibi cũ deo imaginẽ eandẽq; ſilitudinẽ reperi⸗ tur boĩem oꝑaꝛi. Steʒ otra bedã. gen. j. Faciamꝰ hoĩeʒ ad ⁊c.glo.cũ dĩ faciamꝰet nraʒ:nõ eſt vna coĩs imago dei 1 angloꝝ: hᷣ triũ ꝑſonarũ intelligit imago. Querit bm h. qd ſit imago aut eẽntia ſolũ:aut eẽntia in ꝑſo⸗ nis. 2 cũ imago intelligat qᷓ eſt coĩs triũ ꝑſonaꝝ ⁊ inqꝙᷓ⸗ tum bmõi ſiẽ dĩc beda:erit imago ßm hac acceptatõezʒ eẽntia in tribo ꝑſonis. Et hᷣ eſt ꝗð aug· in fmõe de ima gie. Eſt ſilitudo fnitatis ĩ aĩa q ẽ ad imaginẽ ſui pdito ris.ꝑfecte in pr̃e ⁊ filio et. l. l. vdita. Et lʒ illa vni'na⸗ ture ſit: hʒ tñ in ſe tres dignitates. intellctm. volũtatẽ. 2 mẽoꝛiã. Et ſic copĩ eofiliꝰ deꝰ. l. l. nõ tñ tres dij. ita aĩa ẽ intellectꝰvolũtas ⁊ mẽoꝛia: non iñ tres aĩe. Ex B relinqtuꝛ ꝙ cũ dĩ imago in dinis eẽntialłr: imago? eẽn tia iĩ tribo ꝑſonis. Sʒzptra ſi imago dĩc eẽntiã in tri bus ꝑſoĩs:q̊ ꝑ intellectũ abſtractis ꝑſonis nõ erit dicẽ imagineʒz · igit nec aĩa poterit dici ad imaginẽ. qð eſt ꝰ aug. in mone de imagine vbi dic. ꝙ aĩa gerit quadaz ſilitudinẽ trinitatis ſᷣm qu ? imago oĩpotẽtis dei. pri mo in eo ꝙ ſiẽ deꝰẽ viuit ſapit: ita amĩa dina Fm ſuuʒ modũ ẽ viuit⁊ ſapit. Sʒ viuẽ ⁊ ſape poſſum'intelligẽ i eẽntia dei circũſcripta t nitate ꝑſonaꝝ 57 imaginé no g̊ͤ imago die cẽntiã in ꝑſonis.¶¶ Itez obiſcit. cuʒ imago ſꝑ dicat᷑ ad aliqd.ſ.alicꝰ imago aut aliqᷣrũ.ſi eẽntia di⸗/ uina eſt imago: igit erit alicꝰſed cuiꝰ:nõ põt dici p ali cuiꝰcreati nec aliquoꝝ:quia nõ poſſet niſi diuinaru ꝑ/ ſonarum. ſed cum neceſſe ſit diuerſitatem eſſe vel al⸗ teꝛitatem imaginis et illius cuius eſt imago: nulla eſt autem diuerſitas vel alteritas eſſentie ad perſonas: n igitur eſt eſſentia imago perſonarum. nullo eꝛgo modo poterit dici image· Rnſio.dicendum ꝙ imago dici tur dupliciter. ꝓprie ſcilicʒ quod ad imitatoneʒ alteri⸗ eſt: et impꝛopꝛie· et boc dupłr. Ano modo ad cuiꝰ imi⸗ ctatõez alteru eſt erpſſum. Alio mõ ſm ꝙ in imitatone ſunt aliq̃. Pꝛimo mõ dĩr q̃ſi paſſiue.ſ.forma expᷣſſa ad imitatiõez alteri. Sco mõ qſi actiue. ſ. foꝛma ad cu⸗ ius exp̃ſſionẽ eſt alia. Tercio qᷣſi relatie.ſ. reſpect imi tatõnis aliquoꝝ in aliq̃ foꝛma.m pꝛimũ modũ centia dina ñ pt dici imago:bᷣ filiꝰdi imago pr̃is:⁊ bõ imago ci bm ſuũ modũ. Scdm aliũ moduũ eentia dina in ꝑlo uis dicitur imago bominis. quia ad imitationeʒz eius erpſſiſſime eſt hoõ. Scoõm tercium moduz dicitur eſſen⸗ tia imago perſonarũ.quia ſᷣm ipſam ſunt in omnimno⸗ da imitatione eſſentie et virtutis · et tunc ſignificatur Göe „nd 1a) or o “ * 3 2 22.6) Er . A. MZ D:1 ecN 4 πα HoifHα& E EXN N P = cü? ſpee per amn nen G gtutt ⸗ ilt ape pdie Nne ſpii ſiute ſeinj cp he⸗ nni tin fusk gene D de Gn i in lol c lin gaen lor . uen inag fute ne mmn ſſcren taloͤn udn San libue ikin ap⸗ ſche nag Nine ſoni⸗ ⸗ nſie ſoti ſu c. i Fa⸗ Une ſannß, eni Wahmn hütnt⸗ bine. ge Pdeitur Ean⸗ gdind⸗ bidſibe Monalite. hnl energiͤne Nez eiquimn imogoint ſiminn eritim eraböpn imagene Nnini dinitepen Niankig coigin go Qu liging Noprini⸗ cceptato ſde ima ſeſfuiocito acnöene⸗ n ddi reed eo di G imagnien eiftünn höcft Gni en guͤtz ſeton afnſn memnelgi . inogni 6 Pen N ſieinnneqnn ortncgn Divinarup⸗ eſe telal/ ulne gfonasꝛn. gono nigpenn ezllen cud in ſe nung eſenin tinae n Nueſtio eſftentia diuina vt relatio velut foꝛma reſpectiua:quen admodũ ſignificat᷑ ꝑ hoc nomẽ ſiłitudo.nec ſeqtuꝛ ex H ꝙ ſit altitas vel diueꝛſitas eſſentie ad ꝑſonas:ſ ꝙ aliꝰ modꝰ vel alit᷑ intelligẽdi eẽntiã ⁊ ꝑſonas.¶.Qota ẽ q; cũ dr̃ eſfentia imago triũ ꝑſonaꝝ.ↄnotat᷑ relatõ vel re ſpect intriſecꝰ pſonaꝝ in eqlitate eſſentie. Vñ beda ſu per geñ. aciamꝰhoiem ad imagi.⁊c̃. In eo ̈ dr faci amus:vna opatio triũ ꝑſonaꝝ erpᷣmit᷑.in eo ꝙ ad ima ginem:vna et eqᷣlis ſuba trinitatis. ſm vᷣo ꝙ d imago ad hoĩem:notat᷑ reſpectꝰextrinſecꝰz onotat᷑ reſpectꝰcre ature imitãtis expᷣſſe deũ.Fm ꝙ poſſibile ẽ.⁊ ẽ exeplum hocũ dicit᷑.iſti ſunt ſiłes:notat᷑ intrinſeca relatõ.⁊ cuʒ dr iſti ſunt ſiles illi:notat᷑ extrinſeca.ꝛ per hoc pʒ ſolo ad pꝛimũ ⁊ vltimũ obᷣm.¶ Av illud vo qð qrit an ima go dicta de eẽntia ſignificet eſſentis aut etiã in ꝑſonis. dom ꝙ imago impꝛopꝛie ſignincet eẽntiã:minꝰmm ꝓprie ſignificat eẽntiã in ꝑſonis.⁊ rõ huiꝰeſi:qꝛ imago notat plitateʒ. ⁊ dic reſpectũ ꝗ reſpectꝰ plin eſt.qꝛ ex pte eſſen tie inꝙᷓtuʒ hmõi nulla plitas eſt niſi ↄſideret᷑ ĩ pſonis. 2 tũc płitas ꝑſonaꝝ ẽ vnitas ſᷣm quã ſigficat᷑ imitatio ex ꝑte eẽntie ꝓpter quã imago minꝰ ꝓpꝛie ſũpta ſigficat eẽntiã in ꝑſonis.magis vᷣo im pꝛopꝛie poſſet ſigniticare eẽntiã vñ ſᷣm quẽdã modũ abſtractis ꝑſonis intellige⸗ mus hoĩeʒ ad imaginẽ tei ſᷣm eẽ viuẽ et ſapẽ.nec ĩtelli⸗ gemer ꝑie eẽntie plitatẽ vel diuerſitatẽ ſube nec diſti⸗ ctõeʒ ꝑſonaꝝ ſᷣm hũc modũu:ł̊ multiplicitatẽ vᷣtutis.nõ dico młtitudinẽ:qꝛ młtipliecitas vᷣtutis dr reſpectu eſſe ctuũ.Eſt eniʒ regula.quanto aliꝗd ſimpliciꝰin eẽntia: tanto mitipliciꝰin vᷣtute ſiẽ pʒ.imaginatõ ſimplitior ẽ in eẽntia ſenſu exterioꝛi:⁊ młtiplicioꝛ in vᷣtute.rõ ima⸗ ginatõe:intelletus rõe.Fm hoc q̊ diceret᷑ ꝙ imago ↄno taret młtiplicitatẽ.¶¶ Iteʒ qrit᷑ ̃m ꝙ imago dic eẽntiã ad cniꝰimitatõʒ fit alind:ꝗd pciſe ſit imago: nũqꝗd erit eintia ſjm rõnem erẽplaritatis.Cont᷑ ſi h: q̃cũq; ſũt ad exẽplar erũt ad imaginẽ ſ̊ oms creature fũt ad exẽ plar. om̃s create ſunt ad imaginẽ᷑, g ipᷣis poterit ↄue⸗ nire iſtð: faciam ꝰad imaginẽ ⁊c.qð negãt os. Rñ. imago dic diuinã eẽntiaʒ in tribo ꝑſonis vt exẽplar ad imitatõeʒ expᷣſſam. ⁊ hoc ẽ plena 2 pciſa rõ imagis ᷣm puemit dine eẽntie ĩ tribo ꝑſonis.adait᷑ at ſuꝑ ronem exepiaris reſpectꝰimitatiois expᷣſſe ꝗ quidẽ reſ pets erit in creatura.ſ.aĩa rõnali eꝑatione dei:⁊ ↄnotatꝰin ſig⸗ catõne imagĩs ſᷣm q deſigt dĩnã eẽntiã in tribo ꝑſonis Membrumtercimm Eide q̃rit᷑ ꝗd ſit imago in dinis ſᷣm ꝙ ac cipit᷑ ꝑſonałr. Ad qð nota duas diffini⸗ tõnes byl.pᷣma ẽ hec.imago ẽ ei qð ima ginat᷑ ſpĩs indifferẽs. Scda ẽ ima⸗o rei ad rẽ coeq̃ndaʒ imaginata ⁊ indiſcreta ſilitudo. Pꝛĩo & querit᷑ partibus pꝛime diffinitõnis. Scdo de par⸗ tibus ſcdᷣe. Lercio de dr̃ia haꝝ diffinitionũ. Articulus primus Aerit᷑ ̊ pꝛio de ᷣma diffinitione. Qam die hyl.ↄñter.ꝙ nece ẽ imaginẽ hr̃e in ſeſi pẽʒ 7 eẽntiã ⁊ naturaʒ actoꝛis.qᷓre ̊ magis diffi nit᷑ imago ꝑ ſpẽm ꝙᷓ ꝑ naturs vel eſſentiã. q̃re magis appꝛopꝛiat᷑ imago filio qᷓ; eentia vel natura? JItẽ ſpñſ⸗ ſets eit ſpẽs indifferẽs in ſha cũ pꝛe.et ipᷣm repñtat:q̊ẽ imago ipiꝰ.¶ Itez ꝓỹ dẽ ibi ſpẽs. aut em ſpẽs dĩc eẽnti ain: aut ꝑſonã.nõ eẽntiã:qꝛ eẽntia nõ dr relatie.nec ꝑ⸗ ſonã:qꝛ nõ ẽ perſona indifferẽs ſ̊ differẽs filiꝰa patre. Item qrit᷑.ſi pũſſctẽs ẽ ſpẽs vel imago:vidr̃ em ꝙ ſic. qꝛ ſicut filiꝰ repntat pꝛem.et ↄuenit cuʒ eo in ſuba a in notõne.qꝛ aliꝰa filio ſiẽ a pr̃e.ſiẽ ſpũſſcis indifferens ẽ in ſuba cũ filio et᷑ in notiõe.qꝛ ſicut filiꝰq pꝛe ẽ:ſic ſpũſ⸗ ſctt. Rñ.ꝙ imago ? ſpẽs.i.ↄfoꝛmitas expᷣſſiua eius quẽ imagina.i.repñtat ⁊ indifferẽs in ſuba cũ illo.qð dr ad dr̃am imaginis create.q̃ olteriꝰ?ẽ ſube cũ eo quez imaginat. Av illð g̊ qð pᷣmo q̃ritur. d ᷣm ꝙ ſpẽs re⸗ cAAN Bo Fr 2) 6/ft⸗ 1in/ lxj. feretur ad cognitõnem. cognitio aũt atpꝛopꝛiatur filio iõ imago magis ꝑ ſpẽm diffinit᷑. Differut aũt ſpẽs.2 natura. et eẽntia. Eſſentia eĩ eſt q res ẽ. natura vpo mo⸗ uet vel agit:ſpẽs qͥ ↄſcitur.¶ Ad aliuq dðm. ꝙ ſpẽs h̊ dr relatiue.dic em eẽniiã:h̊ ↄnotat oↄfoꝛmitatẽ plenam quã hʒ filius cũ pr̃e in eẽntialibo ⁊ notõe. lʒ em̃ ſpũſſã⸗ ctus hʒ ↄfoꝛmitatẽ in eẽntialibo:nõ tñ hʒ cũ pre in ali⸗ qᷓ notõne.vñ nõ põt dici ſpẽs indifferẽs put ſumit᷑ ſpẽs in hac difinitõe.dĩc em̃ dĩnaʒ eẽntiã ſ ↄnotat notõna⸗ lem ↄſoꝛmitatẽ.¶ Nd aliud dõm.ꝙ ſpẽs ſi uꝑponit dinãv eſſentiã. ⁊ ſuponit ꝑſonã: ⁊2 ↄnotat ↄfoꝛmitatẽ vñ eſt in qifferẽtia in ↄfoꝛmitate q eſt notiõis:nõ ꝑſone. Vñ qðᷣ dr̃ ſpẽs indifferẽs.idem ac ſi diceret᷑ ꝑſona ↄfoꝛmis in⸗ differẽs:vt notet᷑ indr̃a reſpectu ↄfoꝛmitatis nõ reſpe⸗ ctu ꝑſone.⁊ iſta ↄſoꝛmitas attendit᷑ ᷓtum ad eẽntiã: qꝛ pr et filiꝰdeꝰ.qtuʒ ad notõeʒ:q; vterq; ſpirat ſpiñſcim Ao aliud qð obijcit᷑ꝙ ſpũſſctẽs ẽ imago filij.qꝛ ↄneĩt cũ eo in eẽntia et in ꝓpꝛietate q eſt:qꝛ ipe ab alio ſiẽ fili⸗ us.ꝑ auẽteʒ dam.dm ꝙ ẽ ab alio no facit notõeʒ per ſone:qꝛ equiuoce dr de filio et ſpũſcto. preterea eſſe ab alio ſiue acciꝑe nõ notat niſi puatõeʒ ſeu negatõeʒ. idẽ em̃ ẽ accipẽ qð nõ habẽ a ſe.ad h̊ aũt ꝙ dicat᷑ aliqd eſſe imago alteriꝰ:exigit᷑ ↄfoꝛmitas in aliq põne.nõ em̃ la⸗ pis dr̃ imago ligni qꝛ nõ eſi hõ. Qð aut dic dam.ꝙ ſpi rituſſet᷑s eſt imago filij intelligitur effectiue:2 illud am plius declarabitur. Articulus ſecũdus Cðo q̃rit ꝑtibo ſcðe diffinitõis q̃ eſt.ima goẽ rei ad rem coeqͥndã imaginata et indi⸗ f(ſcreta ſilitudo. vr̃ em hec couenire eẽntie et ſpũiſcto.idẽ eĩ ẽ ſilitudo ⁊ eẽntia.q̊ qeqd ↄuenit vni:et alij.ſ̊ᷣ ſilitudini ↄueĩt ꝙ ſit imaginata: 7 eẽntie.¶¶ Itẽ ſicut ĩ filio ⁊ pr̃e ẽ eẽntia ⁊ ĩ nullo differens:ita ⁊ ſ piri⸗ tuſctᷣo.q̊ imaginata ⁊ indiſtricta ſilitudo.⸗ Itez ſilitu do aut ſumit᷑ ibi eẽntialłr:aut pſonałr.ſi eẽntialr:q̊ ma le dr imaginata:qꝛ eẽntia nõ diſtinguit᷑ imaginatu aũt dic diſtinctũ.ſi ꝑſonalłr: ̊ male dr ſilitudo indiſcreta. ꝑſona em diſcreta ẽ ab alia. Rñ. ꝙ dr̃ ſilitudo ñ cõ⸗ uenit eẽntie.ꝙ dr̃ imaginata:nõ ↄueit ſpũiſcto.Siłitu do em̃ dic duo.diſtinctões ꝑſonaꝑꝝ:qꝛ nõ ẽ ſilitudo eiꝰ⸗ dez ad ſe:et vnitatẽ foꝛme in q̃ aſſilant. O ꝗᷓ dic imagi natũ:dr rõe expᷣſſe imitatõis. ꝙ dr indiſtricta:rõe vni⸗ tatis eẽntie.Cu qᷓ dr filius ſilitudo pr̃is.notat᷑ ꝙ ſit di ſtinctꝰa pr̃e:⁊ ꝙ ↄueniat cũ eo in aliq̃ foꝛa.ſ.in eẽntia. vñ ſilitudo Fm rẽ ſiue pᷣncipale ſigniſicatũ idẽ eſt ꝙ eẽn tia. Sʒ eẽntia ſignificat abſolute ſiitudo vo ĩ reſpctu eſt eĩ ſilitudo vnitas aliqͥꝝ in ſoꝛma.vñ nõ valet idem ẽ ſititudo qð eentia.ſ ſititudo ẽ imaginata: ꝗ̊ ⁊ eẽntia.g diſtincta.i Qà ſilłitudo nõ dr̃ imagiata rõe pncipalis ſi gnificati:ſᷣ rõe imitatõis expᷣſſe ibi ↄnotate.ᷣ̊ indiſtri⸗ cte dr rõe pᷣneipalis ſigficati.ſ.eẽntie.Item ſpũſſetus nõ ẽ ſilitudo expᷣſſa.qꝛ nõ ↄueit in notõe.Cnʒ ꝗ̊ᷓ dẽ ima go ẽ ſilitudo indiſcreta. notat᷑ vnitas eẽntie diſtinctio ꝑſonaꝝ.Cũ ðo addit᷑ imaginata:notat᷑ expᷣſſio ſilitudi nis q ↄuenit ſoli filio.qꝛ filiꝰeſt ſilitudo pꝛis exp̃ſſa qð nõ ſpũſſets.rei ad rẽ coequãdã dr ad dram i magis cre ate q nõ coeqtur ei cuiꝰẽ imago. Aliter dicũt gꝗdã ad 5 dicta ⁊ ad vltio qᷓſita.ꝙ imago hʒ q̃ſi duo de ſuo intel⸗ lecto.eẽntiã in q coĩcat cũ actoꝛe:a diſtinctõeʒ q̃ diſtin⸗ guit ab eo. ⁊ hec duo ſignificat hyl.in vtraq; diffinitõe M em̃ dꝛ in pᷣma ꝙ ẽ ſpẽs indifferẽs:vniratẽ ſignificat eẽntie.ꝑ h ꝙ addit᷑ quẽ imagiat᷑:notat᷑ diſtinctõ. VUnð in hac diffinitõe ponit᷑ eẽntia recte:diſtinctõ obliq̃. In altera vo diſtinctõ recte:eo ꝙ imago recipit diſtinctõʒ in ſua diffinitõe ſiẽ ᷣmũ diffiniẽs.ſilitudo at dĩc diſtin ctõeʒ qꝛ ſilitudo ſola nõ ẽ. vñ iſta diffinitõ oꝛdie ꝑtium poſitõe differt a pᷣma.quẽadmodũ differt iſte due dif finitões.ſimꝰeſt naſus curuꝰ: ſimitas ẽ naſi i curuitas. Ex his pʒ dĩa ſm rõeʒ intelligẽtie ſpẽi et ſilitudis.ꝗa ſyẽs demr̃at eẽntiẽ ſiue nataʒ:ſilitudo diſtictõeʒ.ſpes em̃ ẽ q̊ͥres ↄgnoſcit᷑⁊ idẽ ↄuenit ſilłitudini:łᷣ addit ſili tudo eẽ ab alio. Uñ ſiłitudo ẽ ſpẽs ens ab alio. Sʒ ad/ huc imago addit ſupᷣ ſiłitudinẽ expᷣſſionẽ ↄueniẽtie. vñ dicit aug.in li. lxxxiij.q oĩs imago ẽ expᷣſſa ſilitudo. addit᷑ poc ad demõſtrandã veritatẽ rei cuiꝰ ẽ unago. 2 iõ in diffinitõe imaginis addit᷑ imaginata ſup ſiłitu dinẽ ad demõſtꝛandũ expᷣſſionem ſiłitudinis. Vltra vᷣo addit᷑ indiſcreta: ad demõſtrandũ veritatẽ eẽntie ⁊ in⸗ dr̃am. Si gꝗs aũt obijciat ꝙ oppoſitõ eſt cũ dr indiſcre⸗ ta ſiłitudo.qꝛ ſiłitudo dĩc diſtinctõnem: indiſcꝛeta in⸗ dr̃am. dm ꝙ indr̃ia eẽntie nõ opponit᷑ diſtinctõni ꝑſo naꝝ. ¶ Qotandũ at᷑ eſt er his qᷓ dic był.ꝙ ncce ẽ imagi⸗ nẽ hr̃e ſpẽm naturã a eẽntiã actoꝛis.pʒ ꝙ ſpẽs nõ ẽ pꝛo pꝛietas imagis ſ̊ ſolũ axpꝛopꝛiata.ſupponit᷑ ei ideʒ no⸗ mie ſpẽi eẽntie nat᷑e. Iteʒ ꝑ ꝙ dr ad rẽ coeq̃ndaʒ in ſcdᷣa diſtinctiõe imagis demõſtratis. ꝑfectõ ſiue ꝑfecta rei impletõ vñ aug.imago ſi ꝑfecte implet id cuiꝰẽ ima go. coeq̃tur ei:nõ illud imagini.ꝑ illã ſcdᷣaʒ dr̃aʒ ſeꝑa tur imago increata a creata. qm̃ vo imagiata notat di⸗ ſtinctõez q̃ non ↄuenit eẽntie:iõ nõ ponit᷑ recte ̊D obliq̃ in pᷣma diffinitõe. vtoiceret᷑:imago ẽ ſpẽs indifferens. qꝛ ſpẽs ibi ſupponit eẽntiã.ponit᷑ a recte in ſcðᷣa: qꝛ ſi⸗ militudo ſuꝓponit reʒ diſtinguibilem vel diſtinetam. Articulus tercius Einde q̃rit᷑ de dr̃a haꝝ diffinitõnũ.qᷓuis iã tacta ſit.in vtraqʒ eĩ notat᷑ qð ẽ ↄueniẽtie et qð ẽ dr̃e.alia eĩ ẽ ↄueniẽtia ⁊ alia dĩa ima⸗ ginis ad id cuiꝰẽ imago. In pꝛĩa eĩ cũ dĩ ſpẽs indrñs. notat᷑ ↄueniẽtia. in ſcða cuʒ d ſilitudo indiſcreta:no⸗ tat ↄueniẽtiã.ꝙ addit᷑ imaginata:nõt driaʒ. Querit ꝗ quõ differãt. Rñ.cũ filiſit expᷣſſa ſiłitudo pr̃is q̃tũ ad cognitõeʒ ⁊ vᷣtutẽ qᷓ ei attribuit᷑.inqtuʒ ẽ dei ðᷣtus et ſapia.pᷣma diffinitõ imaginis dat᷑ ᷣm expᷣſſaʒ ſititudi nẽ qtũ ad cognitõeʒ.vñ dĩ ſpẽs indrñs:ſpẽi aut rõ ꝑti net ad cognitõezʒ. Scðdᷣa vo diffinitio dat᷑ ᷣm expᷣſſaʒ ſi⸗ litudinẽ in vᷣtute.vñ dr imago rei ad rem coeq̃ndã ima ginata ⁊ indiſcreta ſiłitudo.eqͥlitas at᷑ dĩc vnitateʒ in⸗ qᷓntitate qᷓ in dĩnis ẽ virtꝰ.coeq̃litas vᷣo dic expᷣſſaʒ imi tatõeʒ in vᷣtute.q¶i ꝛota et᷑ ꝙ filiꝰdr̃ eẽntia inqtuʒ eſt ⁊ bʒ eſſe.natura inqꝙᷓtũ hʒ eſſe ꝑ generatõeʒ.ſpẽs vᷣo dici⸗ tur ineỹ̈tum ẽ pᷣncipiũ ↄgnoſcendi patrem: et ſic pʒ dra illarum diffinitionum. Mlembꝛum tercium Eſtat qᷓrendũ quõ imagis nomẽ ꝓpꝛie cõ ueniat filio.⁊ qᷓrunt᷑ duo. Pꝛĩo vtꝝ nom̃ imaginis poſſʒ ↄuenire rõnali create? fi lio dei.a ſi ↄueniat aliqͥ mõ:vtrũ vniuoce vel equiuoce.Scðdo vtrũ poſſet attribui ſpirituiſancto Articulꝰprimus O pꝛimũ ſũt auẽtes.iAã dĩc aug.in ſᷣmone de imagie. ꝙ nulli alij creat᷑e ab hoĩe dedit ꝙ ſit imago.Geñ.j.Faciamꝰhoĩeʒ ad ima. a ſili.⁊c.¶¶ Iteʒ aug.in li.de tri.qꝛ mẽs imago dei ẽ ca⸗ pax dei ẽ.¶¶ QOð ↄcedẽdũ ẽ. Sʒ adhuc qrit᷑ vtrũ equi uoce dicat᷑ ð ſilio dei ⁊ hoĩe? vniuoce vr̃ ſic. Uniuo ca eĩ dicunt᷑ qͥꝝ nom̃ cõe ẽ et rõ ſbᷣe eadẽ:ſ̊ imagini ꝓut filiꝰdr imago:⁊ imagini/put homo dr imago: ↄueit rõ vna.ſ.imago ẽ cuiꝰgeneratõ ẽ ꝑ imitatõneʒ:ꝗ̊ vniuoce dr imago ð filio dei ⁊ hoĩe.¶ Cont᷑. imago q̃ ẽ filiꝰ:ẽ ſi militudo expᷣſſa a pꝛe in idẽptitate ſbe.imago q̃ ẽ hõ in diuerſitate ſhᷣe:g& nõ vniuoce dicet᷑ imago.⸗ Itẽ imago q̃ eſt filiꝰẽ expᷣſſa a pꝛe.imago q̃ ẽ hõ a tota tnitate: ꝗ̊ñ vniuoce. Rñ.dðm.ꝙ ẽ imago creata ⁊ ĩcreata:quẽ admodũ verbũ.⁊ qꝛ nł ẽ vniuocũ creat᷑e ⁊ creatoꝛi.iõ imago non dẽ vniuoce de hoĩe? de filio dei.qꝛ imagoẽ ens ab alio ꝑ imitatõeʒ:ſ̊ ens ab alio nõ dr vniuoce de hoie ⁊ filio dei.qꝛ inqtũ dr de filio dei:hec pᷣpoſitõ ab: nõ diĩc cãlitatẽ ſᷣ̊ nat᷑e oꝛdinẽ inqᷓtũ de hoĩe dr:culitatẽ notat. ſitr iſte terminꝰ alio ꝓut ens ab alio de filio dei dr:ſuiponit ꝑſonałr nõ eẽntialr.vñ diſtinctõneʒ notat vndab altẽo 'm ꝑſonalẽ ꝓpꝛietatẽ:nõ ſm eẽntiã. Pꝛout dr de hoĩe ens ab alio:iſte terminꝰalio ſupponit eẽntia lit᷑: æ notat drſiiatẽ ſᷣm eẽntiã imaginis ad id cꝰẽ ima⸗ go. vñ imago ꝓut dĩ de filio: tm̃ ad prez refert᷑. ꝓut dĩ de boĩe:ad totã trinitatẽ. ᷣm eĩ mẽoꝛià intelligẽtia ⁊ vo luntatẽ q̃ ſunt ĩ mente:d hõ eſſe ad imaginẽ dei. vñ eſt imago trinitatis et vnitatis.et hoc ſigſicat᷑ ꝑ hoc ꝙ dĩ faciamꝰboĩem ad imaginem ⁊c̃.filius do nõ eſt imago trinitatis ? vnitatis:ſᷣ ſoluʒ pr̃is.qꝗa ꝗ̊ imago dicta de filio reſpectu pr̃is nõ impoꝛtat diſtinctõeʒ eẽntialẽ ſed ſolũmodo ꝑſonalẽ:ideo dicit᷑ de filio qm̃ eſt imago pa⸗ tris.nõ ad imaginẽ vt dĩic augu.de hoĩe vo dicit᷑ qm eſt imago et ad imaginẽ: vt ꝑ hac pᷣpoſitõneʒ ad:notet᷑ di⸗ uerſitas imaginis ⁊ ſeꝑatoi aꝛe cuiꝰẽ imago.⁊ ſᷣm boc ʒ quõ imago nõ ſumat᷑ vniuoceimago eniʒ ꝓut dr̃ de filio ſic diffinit᷑ ab hył.in li.de ſinoð.imago ẽ eius rei quã imaginatur ſpecies indifferens. Articul?ſecundꝰ“ Ecũdo querit᷑ vtrum nomẽ imaginis poſſit attribui ſpũiſcto.Qam videt᷑ ei ↄuenire pᷣ⸗ dicta rõ imaginis.¶ Item dam̃.diecit ꝙ ſpi rituſſcẽs ẽ imago filij ꝑ quã xpᷣe inbhabitãs hoĩem:dat ꝙ bſm imaginẽ eſt deꝰ. ¶ Pꝛetẽa. ſic filiꝰ a pr̃e hñs cum pr̃e nate indr̃iaʒ:ita.ſ.ſ.ẽ a pr̃e hñs cũ pre nature iĩdiſ ferentiã. q̃re videt᷑.ſ.ſ.imago pr̃is ſic filiꝰ. õ em̃ vidr filiꝰ dici imago:niſi gqa ẽ ab ipᷣo ꝑnate indr̃az. Rñ. ßm aug. in li. de tri. 7. lxxiij.q. Dĩs imago ẽ ſilitudo:b nõ ↄuertit᷑ eſt em̃ imago expᷣſſa ſiłitudo q̃ in creaturis determinat᷑ qtum ad figuram qntitatẽ et materiã. In creaturis em̃ filius materiã habʒ a pr̃e.in diuinis aũt determinat᷑ qᷓtum ad natnꝛã ſimpliciter ⁊ rõnem natu re.Eſt eniʒ filius ens a patre.coĩcans cum patre ĩ na, tura et rõne nature.hoc eſt notione q̃ ſunt vnum princi⸗ piũ ſpũſſcti. Spũſſanctꝰpo habet vnitatẽ cum patre in eſſentia:̊ nõ in ↄmuni notione q̃ ab eis ꝓducat᷑ alia ꝑ⸗ ſona.qꝗa ergo ratõ imaginis eſt ens ab alio:indifferẽs illi in natura ⁊ rõne nature:ideo eſſe imaginẽ pr̃is cõ⸗ uenit filio nõ ſpũiſcto.ideo eſſe imaginẽ pris oↄuenit ſi⸗ lio et ratõ ſupꝛapoſita ab hylario.ſᷣ nõ ↄuenitſpũiſan cto.i Qam noĩe ſpeciei intelligit hylariꝰ nõ ſolum ↄfoꝛ⸗ mitatem nature:ſed etiã ↄmunitatem notionis.hoc eſt quod dicit Rich.in li.de trinitate.fides catholica con⸗ fitetur: qualis pater talis filius talis ſpirituſſanctus. vterq; ꝑ omnia patri ↄſimilis et coequalis. Si igi tur filius rete dictus eſt imago patris rõne expꝛeſſe in eo ſiłitudinis.cur non etiam ſpirituſſanctꝰimago pr̃is recte dicatur:cum vterq; ſimilis ⁊ coeqͥlis inueniatuꝛ. 4 Sed buiꝰqueſtõnis nodum cicius vt credo ſoluimꝰ: ſi ad ꝓprietatũ conſideratõnem recurꝛimus.Cõmuneẽ om̃ibus om̃em plenitudinẽ habeꝛe.ↄmune patri filio nõ tam habere ꝙᷓ; daꝛe.ꝓpꝛiuʒ autem ſpirituiſancto ha bere nec alij dare. In hoc igitur ſolus filius expꝛeſſam ſimilitudinem patris in ſe habet et imaginem tenet.ꝙ ſicut diuinitatis plenitudo manat de vno:ſie et eadem plenitudinis largitio manat ð alio.nec minus aliquid nec alio modo accipit ſpirituſſanctꝰ ab vno qᷓ; ab alio. nulla autem ꝑſona oĩno a ſpiritu plenitudinem diuĩta tis accipit:et ideo imaginẽ patris in ſeipſo nõ expᷣmit. Ecce habes cur imago pr̃is dicatur filius nõ ſpirituſ⸗ ſanctus. 4 Ad illud dam.ꝙ ſpirituſſanctus eſt imago filij. dicendũ ꝙ filius dicit᷑ eſſe imago patꝛis multiplici ter. Uno modo quaſi effectiue.ſicut eniʒ artifer habẽs imaginem herculis in mente:ꝑ illam facit eam in ma⸗ teria:ſic pater ꝑ filiũ imaginem dicit᷑ oꝑari imaginem creataʒ. lñ aug. ad ianuariũ.imago inuiſibilis pĩ̃is ſaluatoꝛ nr ẽ.qᷓtũ ad pꝛez vitas ẽ:qᷓtũ ad nos ꝗbo reue/ lat imago ẽ:ſᷣ ſicẽ pr̃ ꝑ filium imaginẽ oꝑat᷑ imaginem G r 7* il. de — - — — — ———— ———. — —– — — - ͥᷓͥ ᷑·̃ꝝ—mw—(——————— Kli ncn näͤen ontfii ſni uz D edn ſhugff hcfinecn ogodende Chnnleſet inagope daigin Anorid Paßnbe nöpudin igoictan agini d elouenlr⸗ n dictofß hoend ipfebizan W en a villiuof jingeanne watenii ndininisei fönennun mmpaneine Vnum proc cumponrn dcntelts orincſens gini fhc fis Nniß nenthſe öſolun,in ſonihel tpolcato Buſſncns nlio Hii⸗ ramſtn ſnagopns ſwvenun. vlun Ccure? ma flio⸗ ſmnaobae preſan ntenet, ereocen gignit abi⸗ emn diut oͤcrpnt ſprin nulpſe ſutohi n ſvnne nugnen eii⸗ mran Anen rrnnrr —ʒ— Queſtio ereatõnis:ita ꝑ ſpmſctim imaginẽ recreatõis. et ita ſpi⸗ rituſſcĩs imago ẽ ſicut filiꝰſcʒ q̃ſi effectiue. Scðᷣm hoc dðm de. l. l. ꝙ nõ dr imago ſimpłr: ſ q̃ſi effectiue ſcʒ reſpectu imaginis recreationis. VUñ imago te ſpũſcko duo imꝑtat.ꝙ ẽ a filio:et ꝙ eſt ab ipo donũ.Fᷣm ꝙ ĩ no⸗ bis ẽ imago recreatõis:ſed abſolute nõ eſt imago ſiẽ fi lius.qꝛ nõ eſt a pr̃e vt bs ↄfoꝛmitatẽ in ꝓductone pſo ne ex ſe. ¶ Sʒ adhuc obijcit᷑ ſic.filiꝰeſt imago pr̃is qa ẽ eiꝰexpᷣſſa ſilitudo.ſᷣ̊ tũc cũ.ſ.ſ.ſit a filio q̃re nõ ẽ imago filij:qꝛ eſt eiꝰexpᷣſſa ſititudo.nõ em̃ ↄtingit inuenire ex⸗ pᷣſſionẽ. Pꝛeterea filiꝰdr eſſe imago pr̃is ⁊ br̃e in ſe ex p̃ᷣſſam pris ſilitudinẽ.eo ꝙ ſicut a pr̃e manat plcĩitudo diuitatis:ſic a filio qre ſiir cũ eſſe ab alio ↄueniat.ſ.ſ. erit. ſ.ſ.expᷣſſa ſilitudo filij. ¶ Rũñ.ſaluo ſemꝑ melioꝛi iudicio..ſ.ſ.nõ dr eſſe imauo ꝓpꝛie nec filij nec patris filij nõ pot dici:cũ filiꝰſit imago.ſi g̊ eſſet imago filij:eſ ſet imago imaginis:qð nõ ↄuenit dict᷑.Et ẽ exempluʒ. cũ a re extra naſcit᷑ ſilitudo.in mente artificis expreſſa imago eſt. Si aũt pꝑ illà oꝑaret᷑ ſtatuam ad ſilitudineʒ herculis.nõ diceret᷑ ſtatua imago ſilitudinis in mente ſ magis ipſiꝰherculis.Siłr ᷣm hac rõnem cũ filiꝰrati oneʒ medij hẽat nõ põt dici ꝙ. ſ.ſ.ſit imago eiꝰ:ſ̊ potiꝰ pr̃is.nõ tñ drĩ imago pr̃is qm nõ eſt exrpᷣſſius ſilitudo. qm̃ in filio eſt expᷣſſioꝛ.¶ Sʒ adbuc querit᷑.cum.iſ.ſ.ſit oĩno ſilis pfr̃i ſiẽ filiꝰet in nullo diſſilis.q̃re nõ põt dici imago pr̃is ſᷣm hãc rõeʒ ſiẽ ⁊ filiꝰ.Rñſio.imago dĩ q̃i imitago.qꝛ repntat illud a quo eſt. Ddm ẽ igit᷑. ꝙ ꝓpꝛie imago nõ dr miſi vniꝰ ſoliꝰ. vt imago achillis nõ ẽ niſi achillis..ſ.ſ.a duobo ẽ.vñ neutrũ eoꝝ ꝓpne rñtat.ſed filiꝰab vno ſoloẽ.nec rñtat niſi vnũ tm a qͥ eſt.iõ filius tm̃ dr̃ imago.ſ.ſ.Et dr imago ſiue ſpeculu.qꝛ ĩ eo vidr pr quẽ rñtat.ſicut ⁊ ᷣbũ dĩ qa ipᷣm norificat.Vñ ſuper math.xj.emo nouit ⁊c̃. In verbo ſuo pater ſe decla⸗ rat:quia mentis nr̃e lumen eſt. Nueſtio.lxij. de nomic filij quo dicitur verbum. Dnſequenter in gꝛendũ eſt de noie filij qͥ drẽ ᷣbũ.Circa qð q̃runt᷑ iſta..rio de intentõe ſeu ſi⸗ gnificatõe vᷣbi. Scðo de ꝓpꝛietate vᷣbi. Tercio de operatõne verbi. Membrum pemum Rimo qꝛit᷑ de ſigſicatõe vᷣbi ſb qnq; arti culis q̃runt᷑ qnq;. Pꝛimo ad cuiꝰpbi cre ati ſiłitudinẽ dicat᷑ in diuĩs nomẽ verbi. SESEcvæo vtv in diuis pꝛi ſit nomen noticie ꝙᷓᷓ obi. Tercio fm quã intentõeʒ noticie dicat᷑ ᷣbũ:cuʒ vᷣbũ ſit a noticia.Or̃to an effectꝰĩ creatura ↄnotet᷑ no⸗ mĩe vᷣbi.Quinto vtx filiꝰpoſſit dici cognitõ ſic verbũ. Articulꝰprimus D pꝛimũ ſic.pᷣbũ dr tripłr.ðᷣbũ ſenſibile vo⸗ cis.vᷣbũ intelligibile vocis:⁊ vᷣbũ ĩtelligibi le rei.ij.ſapᷣ.Direrũt im pij apud ſe nõ recte cogitates.Cõſtat ꝙ illud dicẽ nõ fuit vocis ſenſibilis: ſ fuit dicẽ interiꝰ.Silr in euang.math.ix.vt qd cogita tis mala ĩ coꝛdibo vris.et pᷣmo dr̃. Ecce ꝗdã tæ ſcribis dixert:reliꝗt᷑ ̊ ꝙ cogitatõs dictõs dicũt. ¶ Itẽ aug.ſi v̈ba nõ ſonat ĩ coꝛde nibilominꝰ dic ꝗ cogitat.ad cinꝰS ſir ilitudinẽ vboꝝ or oᷣbũ etnũ:de qͥ dĩ fiat lux ⁊ facta eſt lux:et vr̃ ꝙ ad ſiłitudinẽ vᷣbi vocis.qꝛ vᷣbũ rei nunꝙᷓ; aſ ſumit foꝛaʒ ſenſibilẽ vocis.qꝛ iillud nõ fit vox:ſ̊ vᷣb vo cis fit voxr.Sʒ vᷣbũ ef᷑nũ ẽ ad ſilitudinẽ illiꝰpᷣbi qð acci pit foꝛmã vocis.qꝛ dr in pꝛia canoĩca. ioh.ij.c.ſuꝑ illð ſi peccauẽimꝰc. In gl.ſic bũ nr̃m fit vox corꝑis qͥdã⸗ mõ aſſumẽdo foꝛmã in q̃ maifeſtat᷑ ſenſibo:ſicẽ buʒ dei caro factũ ẽ aſſumẽdo ea foꝛmã in q̃ maifeſlat᷑ ſenſibus boĩm.et ſiẽ vᷣbũ nrĩm fuit vor nec mutat᷑ in carnẽ:& aſſi „ lxij. mulat᷑ verbo vocis. Cont᷑.verbũ rei tolle:nec iã erit verbũ intelligibile vocis: nec verbũ ſenſibile vocis.ſed tolle vtrũq; eoꝝ:⁊ terciũ remanet.ꝗᷓ pꝛia intentio vᷣbi ẽ in rõe vᷣbi rei: ꝓbatõ.Si ei res ipᷣa nõ ſit tibi maifeſta aliq̊ mõ.vel ꝑ ſe:vel ꝑ ſuũ ſilłe:vel ꝑ ſuũ oꝓpoſitũ vł effe ctũ nunqᷓᷓ ꝑ ſpem vocis ſenſibił duceris ad ↄgᷣſcendũ rẽ gᷣpᷣma rõ vᷣbi ponit᷑ in re.ꝭ ad ſiłitudinẽ hꝰdicet᷑ veꝛbũ eternũ. Pꝛetẽa pᷣbũ eternũ dr expᷣſſa ſiłlitudo dicẽtis. verbũ ſenſibił vocis vel ĩtelligẽtie vocis nõ dr expᷣſſa ſiłitudo rei q̃ ſigẽtuꝛ.Sʒ ipᷣm verbũ rei ẽ expᷣſſa ſilitudo rei:q̊ verbũ increatũ magis aſſilat᷑ huic verbo q alijs. Ki dieo ꝙ tripir dr verbũ vt dĩic an. aut logmur cũ ſenſibilibo ſignis.aut eadẽ ſiꝗ q̃ foꝛis ſenſibilia ſunt int᷑ nos inſenſibiłr cogitãdo:aut nec ſenſibitr nec ĩſen ſibiłr ſignis vtẽdo.pʒ quõ tripir dr̃ verbũ. Concedo aũt ſic̃ obim ẽ vltio.q; verbũ eternũ maxĩaʒ ſilitudineʒ bʒ ad vᷣbũ intelligibile rei.¶¶ AUd h̊ ꝙ obijcit᷑. ꝙ vᷣbũ in⸗ telligibile rei nõ fit vox:ſᷣ verbum vocis fit vox.dico ꝙ; ðᷣbũ intelligibile rei vnit ſe cũ bo vocis ſic̃ ſigtũ cũ ſi⸗ gno.⁊ ſic verbũ vocis ẽ q̃ſi hitus verbi intellcts rei nec ter G̊ deſinit eẽ verbũ rei.ſic verbũ et᷑num vnit᷑ carni nec mutat᷑ in carnẽ:ſᷣ remanet verbũ.verbuʒ ꝙ rei vnit ſe cũ ᷣbo vocis.⁊ ſic factuʒ ẽ ſenſibile.nõ i ſe:ſ̊ in voce. nec mutat᷑ in vocẽ lʒ voci copulet᷑. Unð illud qð dr̃ ab aug.in gl.ſuꝑ.j.canoĩca.iohᷣ.ij.c.intelligr̃ de veꝛbo rei. verbũ em intelligibile vocis fit ip̃a:ita ꝙ eadeʒ ſit eẽn⸗ tia vocis intelligibił a ſenſibił᷑.vñ hec ſentit᷑ in ſeipſa. ſic nõ ẽ de vᷣbo rei.qꝛ verbũ intelligibile ſentit᷑ voce ſen⸗ ſibili:nec ẽ ipᷣa vox.̊ nõ ẽ alia nata pᷣbi intelligibił vo⸗ cis qᷓ; ᷣbi ſenſibił vocis.Vñ pʒ ꝙ marxie dr̃ verbũ eter⸗ nũ ad ſiłitudinẽ pbi intelligibił᷑ rei.qlſ Lotandũ cũ ver bũ dicat᷑ ipa vox ſignãs extẽioꝛ.alio mõ ipᷣa imago vo cis in aĩa. tercio mõ ipᷣa ſpẽs intelligibił qᷓ generat᷑ ex mẽoꝛia vel ex ipᷣa ſcia rei.⁊ ad edꝰſilitudinẽ accipit᷑ ver⸗ bũ in diuis.ñ aug.ex plicat illud multiptr.xv.ð tri. dicens.Quiſqs pt᷑ intelligẽ veꝛbũ.nõ ſolũ anteq; ſonet derbũ:veꝛũ etiã anteq; ſonoꝝ eiꝰimagines cogitatõne voluant᷑. Hoc ẽ qð ad nullã ꝑtinet linguã.iaʒ põt vidẽ ꝓ h̊ ſpeculũ aliquã verbi illiꝰſiłitudinẽ.de qͥ dictũ ẽ. In pncipio erat verbũ ⁊c.iAeceſſe ẽ eĩ cũ verbũ logmur.i. qð ſcimꝰloꝗmur.ex ipᷣa ſcia quã mẽoꝛia tenemꝰ:naſcit᷑ verbũ qð ſit hmõi: cuiuſmõi ſcia de qᷓ naſcit᷑.ſoꝛata ꝗp⸗ pe cogitatõ ab ea re quã ſcimꝰ:veꝛbu ẽ qð in coꝛde dici mus: qð nulliꝰligue ẽ. Itẽ in eodẽ verbũ rõnalis aĩan⸗ tis qð neq; ꝓlatũ eſt ĩ ſono:neq; in cogitatõe ĩ ſilitudi ne ſoni:qð alicꝰlingue nõ c.oĩa quibo ſignat᷑ ſigna pᷣce⸗ dit: ⁊ gignit᷑ de ſcia qᷓ manet ĩ aio. qn eadẽ ſcia virtꝰdr ſicuti ẽ.ſilima ei ẽ viſio cogitatõis viſiõi ſcie.⁊ ẽ in iſta ſiłitudie vᷣbi nr̃i ſiłitudo vpᷣbi dei.qꝛ pt᷑ eẽ ðᷣbũ nrjm qð ñ ſeqtur opꝰ:opꝰat᷑ eẽ nõ pt᷑ niſi pᷣcedat vᷣbũ.ſic vei bũ di potuit eẽ nulla exñte creatuꝛa.creatura autẽ nulla eſſe põt niſi ꝑ verbum ꝑ qð facta ſunt om̃ia ⁊c. Articul ſecund? Onſeqnter qrit᷑ an pᷣoꝛ ſit intẽtio noticie qᷓ vᷣbi.dĩ ei pꝛio ſapie.fons ſapie vᷣbũ ĩ excel Hſᷣ illud qð eſt fons alteꝛꝰ:ẽ pꝛiꝰintellectu eo cui fons.cũ ̊ᷓ verbũ ſit fons ſapie:veꝛbũ pꝛiꝰẽ intelle ctu ꝙᷓ; ſapia. Cont᷑ anſel.dicẽ nł aliud ẽ ꝙᷓ cogitando intueri:h̊ intuitõ ad noticiã ꝑtinet vel ſapiaʒ:a intueri pꝛiꝰ ẽ qᷓ; dicẽ:ꝗ̊ noticia vel ſapia ẽ pᷣoꝛ intellectu qᷓ; ᷣbũ. ¶ YStẽ. xij.ſapᷣ.oĩa in ſapia diſpoſita ſũt ̊ ĩ ᷣbo ſũt oꝑa ta::qꝛ dixit facta ſũt.Cuʒ diſpõ pᷣcedat opꝰ: relinꝗt ſapia ᷣm intellctm pᷣcedat vpᷣbuũ.ecci.j.Sapĩa dei oia poꝛdiat ⁊c. Et ſeqꝗt.pꝛiꝰoĩm creata ẽ ſapia.⁊ pꝰſequit᷑. fons ſapie vᷣbuʒ dei in excelſ. ẽ ſapĩia dei increata oĩa p̃cedit.ab bac a ꝓcedit ſapia creata.ſ.oꝛdo rõnał in re bo creatis mediũ ̃m ĩtellectũ.int᷑ hec duo ẽ ᷣbũ dei de q̊ dr diri et facta ſũt. ̊ ſapia m ĩtellectũ por ẽ ꝙᷓ ᷣbũ. KRñ.ↄcedẽdo om̃s rões q ꝓbãt ꝙ ſapia m ĩtellectũ por ẽ qᷓ pbũ.tũ.ſ.qꝛ ſapia ẽ initiũ diſpois:tũ qꝛ vᷣbũ eſt — — initiũ oꝑis. lñ aũg.xv.de tri.verbũ rõnalis animan⸗ tis qð neq; ꝓlatũ eſt ĩ ſono nec in cogitatiõe ⁊c̃.vt ſupᷣ. 4Ao h̊ qð obijcit.fons ſapie verbũ dñi ⁊c̃.dico ꝙ non exponit᷑ de ſapia increata ̊ creata.verbũ em̃ ẽ fons ſa⸗ pientie create.i.oꝛdinis rõnalis ꝗ eſt in reb creatis. Articulꝰtercius Onſeq̃nter q̃rit᷑ m quã intentioneʒ noticie dicat᷑ verbũ.ſ.vtꝝ vᷣbũ ſᷣm ꝙ ẽ in rõne oꝑa⸗ tiua maioꝛẽ hẽat ſilitudinẽ ad vᷣbũ increatũ verbũ ᷣm ꝙ ẽ in rõne cognitĩa et v ꝙ verbum hᷣm ꝙ ẽ in rõne oꝑatĩa.xxxiiij.ecci.initiũ oĩs oꝑis vᷣbũ.verbũ aut ſᷣm ꝙ ẽ in rõne oꝑatia eſt initiũ oꝑis:q̊ ſᷣm h̊ ðᷣbnz erit expᷣſſiſſima ſilitudo ðᷣbi increati.vbo em̃ in cogniti ua exñti deeſt aliꝗd ad h̊ ꝙ ſit pᷣncipiũ oꝑis:łᷣ ᷣbo oꝑa tiuo nibil.¶¶ Iteʒz ioh.j. Dia ſunt ĩ ipo vita.ſᷣ bona ſũt q̃cunq; viuũt in ᷣbo:mala at᷑ licet nõ viuãt in ipᷣo:tam mala ↄgnoſcunt᷑ ab eo.lʒ em̃ ſimplicẽ noticiaʒ hẽat bo⸗ noꝝ ⁊ maloꝝ tñ nõ eſt niſi ors bonoꝝ tm̃.eodẽ mõ veꝛ bu nim cognitiuũ reſpectũ hʒ ad bonũ et ad malũ. ſᷣm auit ꝙ opatiuũ ẽ:pncipiũ ẽ bonoꝝ et ſic ᷣbũ oꝑatiuum tm̃ hẽbit imitationẽ vᷣbi increati. Itez in cognitia eſt dDuplex vᷣbũ.vnũ qð pᷣcedit ex cogitatõe:alterũ qð ex vi ſione.qð & iſtoꝝ dr̃ ſilitudo vᷣbi increati? Uidr ꝙ iſtð qð ex cogitatõe ꝓcedit.qꝛ dicit anſel.qd ẽ dicẽ niſi cogi tando intueri:ſᷣ ↄtra.vᷣbum.ſ.cogitatiõis poſſibilitatẽ hʒ ad verũ et ad falſum.qꝛ cogitamꝰqñq;ʒ verũ qñzʒ fal ſum.ſ̊ verbũ ꝓcedẽs ex viſione determĩatũ eſt ad veruʒ g verbũ er ciſione ꝓcedẽs ẽ ſiłlitudo vᷣbi increati.¶ Itẽ iij. amos.nõ eſt ᷣbũ qð nõ reuelet deꝰac̃.ruelatio at eſt ex ꝑte viſiõis.ſᷣ ᷣbo increato fit reuelatõ.vñ yſa.ij.ver⸗ bum qð vidit yſa.glo.vᷣbum qð ventuꝝ erat in carne. Verbũ q̊ viſiois imaginatĩe vel intellectuał ẽ ſilitudo vbi increati. Kñ.vbũ increatũ triplicẽ hʒ actũ.vnꝰ eſt ꝙ pr ꝑ ipᷣm oĩa oꝑat᷑.v.ioh̊.pr̃ meꝰ vſq; mõ oꝑat᷑ et cgo oꝑoꝛ:et ibidẽ oꝑa q̃ dedit mihi pr̃ vt ꝑficiã. Alius actꝰ ẽ ꝙ pr̃ declarat ſe ꝑ vᷣbũ ſic dicit gl.bede ſuꝑę mat. xj. Terciꝰactꝰ?.ꝙ vᷣbo reuelat ꝓphis q̃ futura ſũt ðbo: Fᷣm ꝙ oꝑat᷑ pr̃ ꝑ ipᷣm:aſſiłat᷑ verbũ ſᷣm qð ẽ in ratiõe oꝑatia et ſic dr.xxxvj.ecci.Ynitiũ oĩs oꝑis vᷣbũ. verbo at᷑ ſᷣm ꝙ reuelat ſe ꝓphis.ſ.ꝓut ẽ veritas: aſſiłlat᷑ vᷣbuʒ qð eſt ĩ réne cognitõis.Eſt aũt vᷣbũ ſᷣm ꝙ fit reuelatio dine bonitatis.⁊ hoc ẽ in cognitia extendẽte ſe ad opꝰ. et nõ dico in cognitia q̊ͥ ad cogitatiaʒ que põt eẽ veri ⁊ falſi:ſᷣ qͥ ad viſionẽ.et hoc qͥ ad viſionẽ intellectualẽ nõ imaginariã ſiue fantaſticã.et qͥ ad intellectualẽ qtum ad illã ꝑtẽ q̃ ꝑtinet ad imaginẽ.hmõi aũt ᷣbũ medium ẽ inter illð qð ẽ pure oꝑatiuũ ⁊ pure cognitiuũ.⁊ huic rñdet ᷣbũ increatuʒ inqtum pr̃ declarat ſe ꝑ ip̃ᷣm. Eſt igr vᷣbũ ſimplłr oꝑatiuũ qð aſſiłat bo increato inqtũ ꝑ illud oꝑat᷑ pr.et ẽ ᷣbũ cognitiuũ ſimpłr cognitinum dico:qð ẽ viſiõis:qð aſſiłat᷑ ᷣbo increato inq tũ ꝑ ipᷣm fit reuelatõ ꝓphis.Eſt et᷑ veꝛbũ medio mõ ſe hbñs cogni tiuũ ꝑ modũ viſiõis extendẽs ſe ad opꝰ.qð aſſitat᷑ ᷣbo increato inqꝗtü pr̃ dclarat ſe ꝑ illð.ex his pʒ rñſio ad q̃ſita.q Ad illud qð opponit᷑ ꝑ anſel.dico ꝙ loꝗtur ſᷣm ꝓpꝛietatẽ nr̃am cũ dĩc.ꝗd ẽ dicẽ niſi cogitãdo intueri:ſᷣ Aꝓprie diceret viſione ſimplici intueꝛi:quia cogitatõ nõ elſt ꝓprie in deo. Articulꝰquartus Einde q̃rit᷑ an noĩe vðᷣbi notet᷑ effectoin cerea⸗ tura.Ad qð ſic dam̃.ibũ dei ẽ ſubſiſſẽs ele⸗ ctiuũ oꝑatiuũ. Sʒ oꝑatm̃ de ſuo intellectu hʒ oꝑa ⁊ ſic ᷣbũ dei ð ſuo intellectu hʒ creaturã.4. Itẽ rj.ad heb.fide aꝑta ſũt ſcla ubo eꝰ gl.ſiẽ exẽplũ exẽpla⸗ ri vult ̊ ꝑ illud vᷣbũ intelligẽ exẽplaꝛ.ſ̊ exeplar dat co⸗ ĩtelligẽ exempluʒ.reſtat ̊ ꝙ in voᷣbo ſit cointellectꝰ crea ture.¶ Itẽ baſiliꝰ.filio ði attribuit ſenſus.ſapia.vᷣtus verbũ.lumẽ.Senſus qͥ cogitant᷑ oĩa:ſapia qͥ diſponun tur:ðvᷣtus q oꝑant᷑:ðbũ qͥ annũciant᷑: lumẽ qͥ clareſcunt E aid. 6 P mia opa P2 ſniaꝝ.xxvij.di.caplło aꝑte oñſum dr.ꝙ eo dr verbum ſiue imago:qͥ filiꝰ. & verbũ vel imago nõ hñt reſpectuʒ ad creaturas ſiẽ̃ nec filiꝰ.¶¶ Iteʒ anſel.in monolo. vᷣbũ q̊ create dicũtur nõ eſt verbũ creature.dĩc eĩ creaturaʒ nõ vᷣlso creature:̊ ſuo vᷣbo.qꝛ ẽ eiꝰſiłitudo.̊ᷓ verbũ re⸗ ſpectũ hʒ ad dicentẽ.⁊ ita nõ cointelligit᷑ noie vðᷣbi crea tura.4. Itez ſol illuiat.ſiue aliꝗd illuietur ſiue nõ: nõẽ aliq̃ variatio ex ꝑte ſolis vel ſube vel põne.multoſoꝛtiꝰ Selt h̊ reperire ĩ illo fonte ſpũali in qͥ ipſa actõ ẽ ipa po tentia.et potẽtia ẽ ip̃a eẽntia.et ita ſic eſſentia nõ bʒ re⸗ ſpectũ ad aliꝗd:nec actõ ſua ſᷣm eſſe ſuũ.Cũ q̊ verbum ſe hẽat ſiẽ̃ dicẽ᷑:⁊ dicẽ ſᷣm eſſe ſuũ ñ ĩportat reſpect ad creaturas:&̊ nec verbũ. Iteʒ dicẽs ⁊ verbũ ſũt coꝛre⸗ ſpectiua:ſ̊ dicẽs nõ imꝑtat reſpectũ ad creaturã:q̊ ne⸗ q; verbũ. Iteʒ verbũ ſenſibile depẽdet a ᷣbo mentis: et nõ ecõuerſo.ſi ꝙ̊ eodẽ mõ ſe hʒ vᷣbũ ſenſibile ad ᷣbum inſenſibile ſcʒ ðᷣbũ eternũ.ſic verbũ ſenſibile qð ẽ in ꝓ⸗ latõne ad verbũ mẽtis:relingtur ꝙ verbũ ſenſibile qð eſt ms habebit dependẽtiã ad verbũ eternũ ⁊ nõ econ uerſo.¶ Iteʒ aug.ſi verbũ tranſiẽs ẽ oñſiuũ ſui ⁊ eꝰð q̊ dr:ꝗ̊ verbũ eternũ nõ reſpiciet niſi pr̃eʒ dicentẽ et ſe⸗ ipᷣm ᷣm ꝙ ſeipᷣm declat. KRñ.alið ẽ dicẽ pꝛ dic vᷣbũ:aↄ pꝛ vᷣbo dic creatas.ſic̃ dr.xv.de tri.Qouit oĩa in ſeipᷣo deꝰ pr:nouit in filio:ſ̊ h eſt noſſe qð dicẽ.ᷓ pr̃ dic ſe:et dicendo ſe giĩgnit filiuʒ. ñ dic aug.pr̃ taniᷓ ſeipᷣm di⸗ cens:genuit veꝛbũ eqͥle ſibi ꝑoĩa.ſᷣm hoc &̊ ꝙ dr pr̃ dic verbũ.nõ ponit᷑ reſpectꝰ ad creaturã:imo h̊ verbũ ẽ di centis verbuʒ:diĩc iterũ in vᷣbo h̊ pr oĩa fecit.ſic dr ĩ gl. ſupꝑ illud pᷣs. Semel locutꝰẽ deꝰ.verbũ eternalr genitũ in q̊ oĩa ſecit ⁊ oĩa eternalr diſpoſuit.g rõne illiꝰ ꝙ dr iĩ quo oĩa fecit:⁊ diſpoſuit:hʒ verbũ cointelleciũ creatuẽ in intellectu ̊ eqð ẽ locutꝰ.iacet:⁊ qð notio ẽ.ſ.genuit 7 qð creatuꝛe ẽ.ſ.fecit.ꝭ̊ vnũ eſt ibi pᷣncipałr ⁊ vnũ ẽ ibi reliquũ ↄnotatũ.Silr ĩ bo intelligr̃ qð genitũ ẽ eter⸗ naliter:⁊ illud in qͥ oĩa diſpoſita ſũt ⁊ facta.⁊ ſᷣm h̊ po⸗ nit᷑ cointellectꝰcreature:ſᷣ nõ ponit᷑ dependẽtia ad cre⸗/ aturã.vñ in vna depẽdentia ſũt duo adinuicẽ dcta.Cꝛe atura em̃ dependet a vpᷣbo:⁊ dr ad ipᷣm. ecõuerſo verbũ licʒ dicat᷑ ad creaturã: nõ tñ depẽdet ab eadẽ.⁊ h ẽ qʒ dic anſel.verbã qͥ creaturã dic.nõ eſt verbuʒ creature: quia nõ hʒ dependentiã m eſſe ad creaturã mo econ⸗ uer ſo. verbum em̃ eſt expᷣſſa ſilitudo dei ꝑr̃is:creatura aũt eſt aliqᷓntula ſiłitudo nõ erpᷣſſa. Iſte aũt reſpectꝰin dicendo ẽ nõ in ſe.⁊ ꝙ reſpctꝰmutuꝰſit in vna dependẽ tia dic ph̊ᷣs.in ꝗbuſdã ita ẽ:ꝙ aliq̃ dicũtur adinuicẽ et vtrũq; ad alterũ ẽ.in ꝗbuſdã ita ẽ ꝙ duo dicũtur adin⸗ uiceʒ ⁊ vnũ tm̃ ẽ ad alterũ.q Ad illud qð dic mꝗr̃ ĩ ſen tentijs ꝙ eo dr̃ verbũ vel imago q̊ͥ filiꝰ. Rñ. ad bec ex⸗ ponit poſtmodũ dicẽs.i.eadẽ ꝗꝓpꝛietate vel notõe: eadẽ Aꝛietas deſignat᷑ in oᷣbo qᷓ̃ in filio:licet altera ſit ratio intelligentie verbi et filij.ſicut drĩ eodẽ capło.ſte autẽ reſpectꝰꝗ cointelligit᷑ in verbo nõ eſt notõ vel ꝓpꝛietas. Vn nõ ſegꝗtur.ꝙ ſi filiꝰtm dr reſpectu pr̃is:ꝙ ꝓpteꝛ hoc verbũ.nõ em̃ poſſum dicẽ ꝙ pr̃ dic filio creaturas ſicut verbo:qꝛ filiꝰnõ diĩc reſpectũ ad creaturã. Ex his patʒ rñſio ad obiecta pꝛo illa.¶. Ad illud qð dicit ex oppoſi to baſilius.eſt verbum quo enunciatur:ſed hoc impor tat cointellectũ creature.ergo et verbũ: ↄcedo ꝙ ſᷣm ꝙ dicitur pater dicit ᷣbo creaturas: ſic verbo enuncian- tur omnia.et iia impoꝛtant reſpectum ad creaturas.ñ aũt ſᷣm ꝗ; dicitur pater dicit veꝛbũ.ꝑ hoc ptʒ quõ reſpõ xendum eſt ad omnes queſtiones ſiue obiectões factas ad vtranq; ꝑtem. 4 Ao hoc aũt quod obijcitur per gl. ad heb.xj.ſicut exemplum exemplaꝛi.dico ꝙ eſt ibi fal lacia accidentis.licet enim verbum ſit exemplar:nõ o⸗/ poꝛtet ꝙ verbum dicatur ad illud ad quod dicitur exẽ⸗ plar.ſᷣm enim ꝙ dicitur verbo dicit creatuꝛas cointel⸗ ligitur creatura ſed oblique:ſed ſic non eſt de exempla⸗ ri ꝙ dicitur ratione ad exemplum.nõ enim dicitur ver bum creature verbum:ſed verbum dicitur quo ſit crea —. . WG. t 24: 18 Pre Z veꝛbũ ꝗ dic illud qͥ enunciat᷑ ſ enũciata ſũt creature: x· go in rõne verbi cointelligunt᷑ creature. Contra.. Eii nove penn Alnun cog vpnu eurfil zunciat auui Nrint etre nre nee Apfen Chon ſooog packi nentis Vaen ecdi wer ſi cogit bipe Rüit logita lnug remn.t Oppſan emnine fncert unture htanor glios d goſont Stria, dcit pkalita. Nrod Pni dine indin Aora öb nmnon etriſie vyorr, ſeenta. ſtriti atioh⸗ Moiil Mit pate Mlturf Feng nago: . eſenti⸗ Gnen W. Latuhen r verte reſpene nolo N 16 de bi ſeg nuſtodrck ci 5 nanötpe igenken nſſenin ſſitme aturieg,e donent leaſben ſoſttſeß ianocen ͦſinend Ncent⸗ ttſe dſehin dig inſii⸗ Prdieſeet Pdpfdi rerbüid ſedfig⸗ holr genti ill ofi tücreane .. Gengit 1 rueibi ntü deter⸗ En bpo⸗ ia acere⸗ dein Crr ſorerbi zbegs eature: ſoecon⸗ reatura ſpectdin dpenc innicet turacuin⸗ ngfiſen dheeer⸗ e⸗ N itmwti⸗ ſeoni niatoo. eroe oſcut pac opoſ mnpor fing cian agn ſeſp ſetas rg. 4 l .no, roi/ hine⸗ npl⸗ e 6 ANAMMueſtio ris. Articulus quintus Einde queꝛitur vtrũ filius poſſit dici cogita tio ſicut verbum. Ad quod ſic ioh.damaſce. verbũ dicit tripliciteꝛ ſcʒ intellectus ſm quẽ mouet᷑:intelligit:cogitat.dicit᷑ etiã verbum quod in coꝛ⸗ de enunciat᷑. Gicitur etiaʒ verbum quod eſt angelus.id eſt nuncius intelligentie.et hoc eſt verbũ vocis.pꝛimo eĩ eſt cognitio poſtmodũ cogitatio q̃liter ꝓnuncietuꝛ.dein/ qe ꝓnunciatur.et ſic dicit verbũ tripliciter.nõ auteʒ di citur filius verbuʒ ad ſilłlitudinem verbi quod exteriꝰ ꝓ⸗ nunciatur.nec ad ſimilitudinẽ verbi quod in coꝛde enun ciatur:ſed ad ſilitudinem ipſiꝰmotus mentis.Vlñ aug. de trini.quilꝗs põt intelligere verbum nõ ſolum anteqᷓ ſonet:verũetiaʒ anteiᷓ; ſonoꝝ eius imagines mente vol-⸗ uantur:iam põt videre ꝑ hoc ſpeculũ aliquaʒz ſimilitudi nem verbi de quo dictum eſt in pncipio erat verbum.ſi ergo verbum eſt cognitio mentis:ſicut ergo filius dicit᷑ verbum:ſic dicitur cogitatö. MRñ. nõ debʒ dici cogita tio.cogitatõ em̃ dicit motum mẽtis mꝑfectum. nõ eniʒ poteſt inteiligi cogitatio niſi accipiatur volubilis motꝰ mentis.cogitatio em̃ dicit᷑ quaſi coagitatio intellectus. Vñ aug. verbum ita diciiur vt dei cogitatio nõ dicatur ne aliquid eſſe volubile deo credatur. 4! Et ſi obijciatur ex verbo anſel.in monolo.ꝙ dicere nihil aliud eſt ſũmo ſpũi qᷓ; cogitando intueri:&̊ in diuinis accipitur intẽtio cogitatõnis ſicut intentio vᷣbi. Pꝛeterea ſic intentio ver bi ꝑ creaturas noĩatur in deo pᷣmo ioh.verbũ erat apð cũ:ita et intentio cogitatõnis.Vnde ꝓpha. Ego cogito cogitatõnes pacis ergo eque dicet᷑ vnũ ſicut alteꝝ. Di⸗ cendũ ꝙ verbũ cogitatõnis in nob ſemꝑ ponit mutabili⸗ tatem.intentio vᷣo verbi vt pʒ er pᷣdictis ſᷣm ꝙ accipitur ꝓ ipſa noticia que generat᷑ex mente nõ ponit mutabili⸗ tatem inde eſt. ꝙ intentio cogitatõnis ꝑ impꝛopꝛietateʒ tranſſert᷑ a nobis ad diuina.Elñ ⁊ ꝑ yſa.dicit᷑.lv. ſiẽ ex⸗ altantur celi a terra ſic exaltate ſunt cogitatõnes mee a cogitationibus veſtris. Mlembrum ſecundũu Onſeqnter querit᷑ de ꝓꝛietate verbi. Que ritur ̊ an intentio ðᷣbi ↄuemiat ſoli filio in trinitate.Ad qð ſic obijcit᷑. Anſel.ĩ mono logi. Vnuſꝗſq; in trinitate ſeip̃m ⁊ omnes alios dicit. pater igit᷑ dicit ſe: ⁊ filiꝰdicit ſe:et.ſ.ſ.cuz er⸗ go ſunt tres dicẽtes 2 tres ꝗ dicunt᷑.nõ erit vnũ verbum tria.qꝛ verbũ nõ hʒ relatoeʒ niſi ad dicenteʒ a ad eũ gg dicit᷑:ꝗ̊ nõ põt hr̃e vnitatẽ niũi a ꝑte vniꝰilloꝝ. Cuʒ Sſit płalitas ex vtraq; ꝑte:nõ poſſit eſſe vnũ ver bũ: erunt ̊ plura vᷣba ſicut płes ꝑſone.¶ Iteeʒ veꝛbũ creatum non ẽ vnũ dũmodo ſint płes dicentes licet ſit vniꝰrei verbũ: g cũ in diuis q̃libet ꝑſona dicat ſe ⁊ płes res q dicũt᷑:erũt plura vᷣba.¶ Itez vᷣbũ in diuĩs nõ dr p ſititudinẽ verbi exterioꝛis:̊ verbi qð ẽ añ om̃eʒ ſonũ.añ cogitatõeʒ ſoni ꝙ eſt viſio cogita tois ⁊ de viſione ſcie oꝛitur vt dic aug. xv.de tri.ſ̊ verbũ iſtud nihil aliud ẽ qᷓ noticia ſiue intel⸗ ligentia.Cum ꝗ noticia creata ſiue intelligẽtia ↄmunis ſit toti trinitati: ̊ verbũ cõe erit toti trinitati: et nulli p⸗ ſone ꝛiũ. 4 YItem cum. ſ. l. ſit maifeſtatiuꝰ veritatis ſiẽ dicit᷑ ioh.xvj.qꝛe nõ dr verbũ ſicut filiꝰ.q¶ Item cum di cat aug. xv. de trini. nõ pfecte ſeipſum diriſſet:ſi aliquid magis illud minꝰeſſet in ſuo verbo ꝙᷓ in ſeipſo. Cum em̃ dicit᷑ pater dicit filiũ.intelligit᷑ pater dicit verbũ et ſi up⸗ ponitur filius.quare ſimiliter quando dicitur pater di eit ſe:nõ intelligitur pater dicit verbũ et ſuponet᷑ pater Item. xx vij.di.pᷣmi ſnĩaꝝ dicitur.eo dicitur verbum q imago: ſed imago dicitur ↄmuniter de tribus perſonis et eſſentialiter cum dicimus. IFfaciamꝰhominem ad ima ginem ⁊c. ergo et verbuz dicetur communiter in tribus ꝑſonis. Contra.xv.de trinitate Auguſt. in hac trini⸗ tura. quia verbum iſtud ſufficiens eſt ad poſitioneʒ ope xlxij. tate nihil dicitur verbum niſi filius mec donum niſi ſpũſ ſanctus.4. Item. vj. de trinitate verbum quidem ſolus ſi lius accipitur:non ſimul pater et filius tanqᷓ ambo ſint vnum verbum ſic enim verbum dicitur quomõ imago. 4 YItem anſel.in monologion.mirũ in dxeo vnumquemq; trium pariter ſe et alios dicere:et vnũ ſoluʒ ibi eſſe ver bum nullatenꝰtamen verbũ ipſum põt dici verbum tri⸗ um ſed tĩ vnius eoꝝ cuiꝰeſt filius et imago. Ytez du⸗ bitatur de hoc qð dicit aug.xv.d trinitate.pater nõ ꝑ⸗ fecte ſeipſum dirxiſſet. QLam dicere pr̃is ẽ generare Yob. xxiij. Semel loꝗtur deꝰ. loqꝗ gl. dei ẽ generare verbuʒ qð eſt ſemel.ſi ergo pater ꝑfecte ſe dixit:ergo ꝑfecte ſe gene⸗ rauit.¶ Si vo diceret᷑ ꝙ cum dicitur pater dicit ſeipſuʒ dicere ibi accipitur eſſentialiter.ↄtra.in illo eodeʒ textu pꝛecedit bec ſnia pater tanꝙᷓ ſeipſum dicens genuit liliũ ſi ergo vult ꝓbare ꝙ dicens genuit. opoꝛtet ꝙ dicere im⸗ poꝛtet notõem que eſt generatio.ꝓpterea querit᷑ cum lo qui ſiue dicere in diuinis inueniat᷑ multipliciter. ꝗa ali⸗ quando inuenit᷑ ꝙ pater loquit᷑ſe et alie ꝑſone.aliquan do ꝙ pater loatur verbum.aliqu ando pater loqꝗtur ĩ fi⸗ lio.aliqñ filius loꝗtuꝛ.aliq.ſ.ſ.loqꝗtur:nunꝗd eodẽ mõ accipiet᷑ loqui et dicere: Rũñ. loqui vel dicere accipi in diuinis multipliciter. aliquãdo dicit eſſentiam nõ cõ/ notato aliquid in creatura.vt cũ dicit᷑ pater dicit ſe. vel loqꝗtur accipitur eſſentialiter ſ̊ tamen cointelligitur ali⸗ quo mõ verbũ.ꝗa cointelligit᷑ intelligentia q̃ apꝛopꝛiat᷑ filio.iſtud em̃ dicere nihil aliud eſt ꝙỹ intelligere.vnð an ſel. qd eſt dicẽ ſummo ſpũi niſi videndo intueri.Aliquã⸗ do vᷣo notõnaliter. vt cum dicitur pater logtur verbum idem eſt patreʒ verbum dicere ꝙ generare in p̃s. Semel locutus eſt deus.glo.verbum eternaliter genuit in quo om̃ia fecit et diſpoſuit.et.xxxiij.iob: ſemel loqtur deus. glo. loqui dei eſt filium generare quod eſt ſet: quia pᷣter vnigenitum non genuit aliquod verbum. Aliquãdo vᷣo notionaliter et ↄnotat effectum in creatura.vt cum dicit᷑ pater loquitur in filio nobis.ad heb.j.locutus eſt nob ĩ ſilio ⁊c. Aliquãdo vo accipitur eſſentialiter ⁊ ↄnotat eſ⸗ fectum indiſtincte trium ꝑſonaꝛum pᷣmo iob. locutus ẽ dominus ad ſathan. Aliquando vo ↄnotat effectum ap⸗ pꝛopꝛiatum vt cum dicitur Math. x. Mon em̃ vos eſtis qui loquamĩ ſed ſpiritus patꝛis veſtri qui loquit᷑ in vo⸗ bis. Ad illud quod pꝛimo obijcitur. tres ſunt dicen tes:ergo tria verba.Dicendũ ꝙ non ſequitur nam dice⸗ re ibiaccipit ꝓ intellig.ẽ Cũ dicitur ꝙ qlibet plona ſe e di⸗ cit:hoc eſi intelligit. AVnde cum ſit vnum intelligere tri⸗ um:vna erit intelligentia trium et ita per ↄſequens vnũ verbum. quia intelligẽtia appꝛopꝛiata ideʒ dicit qð ver⸗ bum ſicut patebit.qᷓuis ergo tres ſint qui dicunt᷑ ⁊ tres qui dicant:non tamen ſequitur ÿ triplex ſit dicere. quẽ⸗ admodum nec triplex intelligere ꝙᷓuis tres intelligant᷑ et tres intelligant. Ad ſecundũ dicendũ.ꝙ non omnino accipitur ſiłr dicere in creatoꝛe ⁊ in creatura.QAã in cre atoꝛe dicere accipit᷑ multis modis.iQam aliquando ac cipere dr ð ꝑſona reſpectu ſui.aliqũ reſpectu alteriꝰpſo ne:aliqñ reſpectu creat᷑e.Cũ dr̃ de ꝑſona rĩ̃ſpectu ſui.vt cũ dr pr dic ſe vel lili dic ſe vel. ſ. ſ. dic ſe: dicẽ idez ẽ i⸗ telligẽ. ⁊ vnũ ẽ dicẽ ſic vnũ intelligẽ et eẽ. Cũ vpo dr ð ꝑ⸗ ſona reſpctu alteriꝰꝑſone.accipit᷑ ſm duos modos.Qã cũ dicẽ dicat ſpectu dicibił.dicibile at dr ᷣbũ:⁊ dicibi le or res.Cũ ꝗ̊ᷓ dicimꝰvna ꝑſona aliaz dic: G̊ pt intelligi duobo mõis.aut ſic vᷣbũ:aut ſiẽ rẽ. Si ſiẽ ᷣpũ:̊ mõ pat᷑ ſolus in trinitate dĩc filiũ.quia pfert ipᷣm vt verbũ.et hᷣ mõ dicẽ idem ẽ ꝙ generare. ſi ſic rem:hoc mõ q̃libet ꝑſo na inqtũ indicat aliã dicit eã.et ̊ dicẽ ẽ indicare. Et H mõ dicit anſel.ꝙ tres pſone ſeinuicem dicũt.Cũ vo dici tur reſpectu creature.ſilr dicitur duobus modis. Vno modo ſᷣm ꝙ dicere dicitur reſpectu vᷣbi.ſᷣm ꝙ dĩ delog ꝓphis. et iſiud dicere idem eſt qdð declarare ſiue reuela? H eſt noticiã daꝛe q̃ dr bũ.vnð factũ eſt verbum domini ad yſaiam.et cum ſit actus totiꝰtrinitatis appꝛopriatur ſilio ſicut dicitur.xj.math.reuelaſti ea ꝑuulis. ibi beda Ier A.ιe we onee e — — . „) /.1 — α RI Aαν „Ch* ₰ e Wn / 6 pater declarat ſe ꝑ verbum. Alio mõ km ꝙ dicere dr re ſpectu dei. et him H deũ dieẽ rem ideʒ ẽ ꝙ deum creare in ps. dixit et facta ſũt. Et ꝙᷓuis iſtð dicẽ ſit eſſectꝰtotiꝰtri nitatis: aꝓpꝛopꝛiat᷑ tñ pĩi inqtum generat filiũ.vñ gen· j. dix it deꝰ factũ E.i. vbũ genuit in q̊ erat vt fieret. anß. creaturas dixit nõ ẽ verbũ create ̊ ſilitudo creatoꝛis. Ao terciũ dõm. ꝙ qᷓuis in intentõe vᷣbi intelligat᷑ no⸗ ticia.nõ tñ noticia abſolute:pᷣ noticia q ẽ ex alio oꝛta. vi⸗ delicet ex ſcia mẽoꝛie vt imago illiꝰ. En intẽtio vᷣbi dicit noticiã oꝛtaʒ et imaginẽ mẽoꝛie ſᷣm ꝙ tranſfert᷑ ad dina A ſeqtur uis noticia ſit cois: ꝙ Pter Hᷣ verbum. Rã ver bũ dic noticid nõ qͥcũqʒ mõ: ̊ ꝗᷓ oꝛta ẽ ex mẽoꝛia vt pfe. et iõ nõ ↄuenit intẽtio vᷣbi pr̃i.et etiã oꝛta vt ima⸗ go ad vr ain ꝓceſſiõis amoꝛis a mẽoꝛia et a noticia. q̃ tñ nõ peedit vt imago ꝙmis vt ſilitudo in quẽ modũ ẽ ꝓceſ ſio. l.ſ.generatio vo filij ẽ vt noticie a mẽoꝛia qᷓ eſt imago i.expᷣſſa ⁊ diſcreta ſilitudo: ex q̊ pʒ ꝙ intẽtio vᷣbi ẽ pꝛia filio. ¶ Ao q̃rtũ gᷓ qd obijcit᷑ ð.ſ.ſ. dðm ſm RKich. ð tri. abſq; dubio vna eadẽq; vitas coꝛde ↄcipit᷑ ᷣbo ꝓfert᷑ au⸗ ditõne audit᷑. Ver bũ bʒ eẽ a ſolo coꝛde.auditõ ab vtꝛoq; qm̃ ̊ verbũ de ſolo coꝛde ꝓcedit. et ꝑ ipᷣm coꝛdis ſagaci tas innoteſcit: recte dei filiꝰverbũ pris dr.ꝑ quem prna claritas maĩfeſtat. In pre oĩs veritatis oceptõ. in eiꝰ veꝛ bo oĩs veritatis ꝓlatio.in ſpũſcto oĩs veritatis auditõ. iur ta h̊ qð in euã.legit᷑ YJoh.xvj.qcunq; audiet loꝗtur. 126 igr pr̃ pt᷑ dici ᷣpũ ꝗ nõ ab alio:ſ̊ nec.ſ.ſ.ꝗ ñ ab vno ſolo: ̊ ſolꝰfiliꝰꝗ elt ab vno ſolo.a qͥ emanat oĩs veritatis maifeſtatõ.ſic interioꝛ locutio in nob̃ fit ſine hũani flatꝰ coopatõe:ſic ſane ĩ illa ſupeminẽti nata illa locutõ agit pre ſolo.Qã ſolꝰpr dĩc:ſolꝰ.ſ.ſ.audit.exterioꝛ aut locu tio ꝑagit᷑ actoꝛe etiã flamie diuio h̊ eſt. l. ſ. Aod qntum iam pʒ rñſio.nam cũ dĩc pr̃ dic ſe. dicẽ ibi dr̃ reſpetu di cibilis qð ẽ res.⁊ iſtud dicè ẽ intelligẽ.cũ dᷣo prĩ̃ dic filiũ. ibi dr reſpectu dicibił qð ẽ verbũ.⁊i. ſtud dicè ẽ generaꝛe iõ nõ accipit᷑ dicẽ vno mõ binc ⁊ inde.ꝗ4: Ad ſextũ dðʒ ꝙ imago in diuĩs accipit᷑ duobꝰ mõis. VUno mõ eẽntialr 7 ſm h̊ imago dic diĩnaʒ eẽntiã ad cuiꝰimitatõeʒ expmit᷑ alterũ. ⁊ Bͥ mõ accipit᷑ ſfaciamꝰho.ad ima.⁊ ſili.nram. Alio mõ accipit᷑ notõnałr.⁊ ſᷣm h̊ ſigficat ꝑſonã filij vt ſiłitudinẽ expᷣſſaʒ ab altero ſine alteriꝰ. ⁊ attendĩ expᷣſ⸗ ſio ſiłitudĩs nõ ſolũ qtum ad ea q̃ dicũt᷑ de pr̃e cẽntiałr vt põ ſapia boĩtas in ꝗbo ꝑ oĩa filiꝰſilis ẽ priĩmo qỹ̈tuz ad dignitatẽ qꝗ dr de pre notõnałr. vt ſic pr hʒ pſonã de ſe peedentẽ ꝑ ſpiratõeʒ: ita filiꝰſcʒ.ſ.ij·⁊ ſm G̊ imago ſo⸗ lũ ↄueit filio.⁊ H̊ mõ dic aug. ꝙ ſic dr pᷣbum qͥ imago:qꝛ eadẽ notõe dr vei bũ ⁊ imago.ſ.notõe generatõnis qẽ a pr̃e.¶¶ Ad illud po qð vltimo qrit᷑ de ̊ ꝙ dic aug.xv. tri. pr nõ ꝑfecte ſeipᷣm dixiſſet ⁊c. Hðᷣm ꝙ cuʒ dicẽ dicat duplr et eẽntiałr 2 notoõnał“:⁊ ᷓ vel ↄnotando effectum in ereat̃a vel ñ ↄnotãdo.q; ſi velis ꝓbaꝛe ꝙ deꝰ pr̃ dicẽs genuit filiũ: oꝑtet maĩfeſſari ꝑ eẽntiale. Si ei qrat ꝓpteꝛ qd pr genuit filin: apte rñdet᷑ vt ſufficiẽter ceclaret potẽ tiã ſuã. In creatoe ei create vſq; ad ſummũ nõ maifeſta tur põ pris:bᷣ tũc oñdit᷑ vſq; ad ſummũ:cũ coĩcat᷑ ĩ gene⸗ ratõe. Eñ augxv. de tri. pr̃ tanꝙᷓ ſeipᷣm dicẽs genuit fi⸗ liũ. Mõ ei ſeipᷣm ꝑfecte dixiſſet.i.potentiã ſuã ꝑfecte de claraſſet miſi filieẽt eqͥlis ei põ et ſapia ⁊ bonitate. Eñ dic aug.ſi aliqd in in vel apliꝰeet ĩ filio ꝙᷓ in ſeipo:nõ ſe⸗ ipᷣm pfecte d xiſſ. AUn ſu mitas potẽtie declarat᷑ gene⸗ ratõeʒz. Dic & aug. pf tan ſe eipim dices.i. ondẽs ſumme ſuã potentiam qꝛ pfecta eiꝰ œclaratio nõ ẽ in creaturis. yſa.lriiij. Ego ꝗ alijs generatõcʒ tribuo ⁊c. q.d. exqͥ do pri carnali potẽtiam coĩcondi natalia ſua ꝛc. in me ego coĩcabo vel habeo potẽtiã coĩcandi.Declaratõ pcelſſi⸗ onis 7 gener atois ẽ in generatõne creaturaꝝ. æclaratõ do potentie ad ſummũ ? in generatiõe et ꝓceſſiõe: vñ di- cere ẽ eẽntiale. Eſt at dicẽ eẽn iale m rõneʒ intelligetie añ dicẽ notõnale:⁊ dicẽ notõnale añ creaturam. Nlembrum tercium S “ Onſequẽter querit ð oꝑatõne vᷣbi ad duo cognoſcẽda. ꝛimo ꝙ verbũ non ſit factu Scðdo ꝙ ad eternitatem verbi non ſequit eternitas facti. Articulꝰ?primꝰ D pꝛimuzʒ ſic obijcit Hoh.j. In pᷣncipio erat verbũ et dederat verbu infactũ et eternum. Item aug.ſuꝑ ioh.j. Si oia ꝑ verbuʒ facta ſunt ↄcedo nõ factũ ꝑ quẽ facta ſunt oia. Cont.om̃ia p ipᷣm facta ſunt. ex h̊ videt᷑ ꝙ verbũ tenet rõnem medij inter facientẽ 2 factũ. Arguit aũt aug.ꝑ iſtud ꝙ pᷣbũ nõ ſit creatũ.nihil eĩ qð fit an creaturas eſt creatura:ſᷣ ver bum cũ ↄtineat rõnem medij ẽ añ creaturas: & nõ eſi cre atura.ſ̊ eadẽ rõne cũ tenet rõeʒ medij int facientẽ ⁊ ſcem nõ ↄputabit᷑ in na ta faciẽtis pluſqᷓ in rõe facti:& nõ eſt creaàtoꝛ. Rñ. verbü tenet rõez medij int pr̃eʒ ⁊ creatu ram.nõ int facientẽ? factũ: nec int̃ creatoꝛẽ creatas. qꝛ faciẽs ⁊ creatoꝛ ẽ cõe pr̃i ⁊ vᷣbo et ſpũiſcto.finalis aũt cã ↄuenit ꝑ appꝛopꝛiatõeʒ ſpũiſer̃o.Ei eĩ axpꝛopriat᷑ boĩ⸗ tas ꝓpter qua facta ſunt oĩa. bec aũt efficit quodãmõ eo ; finis mouet efficientẽ.efficiẽs aũt ↄuenit pri:foꝛmalis 32 filio ꝑ appꝛopꝛiatõez. vñ ſumma põ eſt faciẽs ſumma ſa piẽtia ſùma boĩtas.vñ rõ facientis vtriq; ꝑſone ↄuenit. verbũ ̊ nõ cadit mediũ ſᷣm rõem intelligetie inter faci⸗ ens et factũ: ſed inter facienteʒz nõ ab alio et factũ. Articułꝰ ſecundꝰ D ſcdᷣm obijcit᷑ ſic. Aug.ĩ li.ↄfeſ.vᷣbo tuo ſem piterno dicis oĩa q̃ dicis:̊ nccia ẽ hec aꝛgum̃ tatio.deꝰdixit: facta ſunt.ſᷣ añs fuit ab eter no: ↄñs ab eterno.et dico h̊ eſſe ab eterno: eſſe ſine ini⸗ tio duratõis.ꝙ aũt ſit ab eterno: ꝓbatio.qꝛ dicere ẽ ſua actio. bᷣ ſi hͥ ẽ initio duꝛatõis:̊ huit initiũ eẽndi.et ita ꝑ aliquõ actõeʒ.⁊ ita opꝑtẽt abire in infinitũ:gnõ pũit ini⸗ tiũ:⁊ ſic neq; ininũ duratõis. Relinqtur g̊ ꝙ dictõ actõ ſit ab eterno: ⁊ ita ↄns ncce ẽ fuiſſe ab eterno: &̊ oĩa fue⸗ rũt ab eterno. Itez qð ꝑ ſe ẽ oꝑatiuũ:ſꝑẽ oꝑatinũ.ver bũ dei ꝑ ſe ẽ oꝑatiuũ: ſꝑ oꝑatiuũ. Ald pᷣmuʒ dom .· ꝙ bñ ſeqꝗtur dirit ⁊ facta ſũt.ad h̊ qð oponit᷑ ꝙ añs ẽ ſine initõ duratõis ̊ ↄne. dico ꝙ añs ẽ ſine initõ 1 tñ ↄns bʒ imtiũ duratois. Eñ dic aug. vbo tuo ſempiterno fit qcgd fit. nec tñ ſempit᷑ne fit.aliter at᷑ ẽ ex ꝑte paſſiue:gqa ex illa ꝑte ſꝑ fuit initiũ duratõis:ſᷣ ſi etnitas ponat᷑ pᷣn⸗ cipiũ: nõ inuenies mediũ ⁊ finẽ.pone at᷑ factũ: ⁊ iq ẽ po/ nere initiũ duratõis. Elñ nõ ſeqtur. ans ẽ ſine initõ du⸗ ratõis:g̊ ↄns hec aĩ bñ ſeqtur:añs ẽ ncciuʒ oñs. Si ei añs ineſt ſꝑ q̊ ad totalitatẽ opis.̊ ↄñs eodẽ modo:b. nõ ſegt de ſp etnitatis. ex pte ei facti ẽ ſemꝑ tꝑis: ex ꝑte at dicẽtis ẽ ſꝑ etnitatis.ꝑ H̊ ptʒz ſolo ad aliud.Qã cũ dẽ qð ꝑ ſe ẽ oꝑatiuũ ſꝑẽ oꝑatiuũ.h̊ intelligit᷑ de ſp etnita⸗ tis · cũ at dꝛ ꝙ ſp eſt oꝑatiuũ ſemꝑ opꝑat᷑:hoc verum ẽ de ſemꝑ tꝑis:nõ aũt de ſemꝑ eternitatis. Nueſtio.lxiij. de boc no⸗ mine ſpirituſſanctus. „ Oſtea inquireduʒ de noĩbo pſone ſpũſſcti.ꝗ dẽ.l.ſ.⁊ donũ. Querit᷑ de h̊ noĩe ſpũs. Pꝛimo an ſit cõe. Scðdo q̃liter apꝛopꝛiet ꝑ h ꝙ dicit ſctẽs. Lercio an debeat dici ſpũs nr̃. Membruü prunun Irca pꝛimuʒ queriẽ etrum h nomen ſpüs ſit cõe tribo ꝑſoĩs vel ꝓpꝛiũ.ſ.ſ. Ad qð ſic. PHyl.vij. de tri. oñdit i ſpũ dei aliqn ſigfi⸗ . caꝛi preʒ. vt cũ d ſpo dei ſuꝑ me. Aliqñ ſi gnificari filiũ:vt cũ dic ĩ ſpũ dei eijeio demonia nate ſue prate eijcẽ ſe demões demr ans. Aliqñ ð. ſ. l. vt ibi. Effũ de ſpũ meo ſuꝑ oẽʒ carnẽ.· Ex h relingt᷑ ꝙ nome. ſpus ſcbe ton pi⸗ rl ̃⸗ on ic⸗ tio⸗ ſch lite ſi qu⸗ ze pniü ſcks⸗ ſis ns ſe bog, ſpüg a ſon⸗ plet etde öbi mnonſtfei natg nöefhen üctgannn, egbbezſren Cgtof Archennen ute in Ceunmngmar :ro n ientinſin eni tpfiz aen fne ggeti lio ſinalisti Propriakbo⸗ gpocindtt pfi⸗ſongſs esſuinmaſt None menit Nie imter ſic etfacti. ltdotoſen Mmibeanui, zisfuicbtie ſor eineini cldientiſn ſücncieraß fisnöhinin i gdrp emo gonſt be ogonnü dpnngD n it giſsiſn e intri dſengirnnd tee oſtreg⸗ itsponntt ſueni riiee ſieinidr ſi i ebcehctt⸗ nprv linc,icd r ſveinmn Veſfenmne ocno fedn Dſn e Drinonni egbgon eſpien 7 ponen, . 5Atſ⸗ in = = Mnn ninf N ,6 Queſtio dicitur coĩter de tribo ꝑſonis et eſſentialiter.¶ Contra MRich.in li.de tri. Spus de hoĩe pcedit. ſine ipo homo oĩno nõ viuit.in eo igit᷑ .ſ.ſ.ſpũs dei dr̃: eterna de eo ꝗ eternꝰẽ ꝓceſſio demonſtrat. ĩmo et de ipo ꝙ eſt eterna ꝓceſſio in eoipſo in ỹ intelligi dat᷑ deo ↄſubalis ſit. ga dve vo ꝓcedẽ et eternitatẽ hr̃e nõ põt ꝙ deꝰ non ſit: nomẽ ſpũs appꝛopriat᷑ ſpũiſcto.¶ Item obijcit. con tra auẽ tem hyl.oidet᷑ ꝙ cũ dr ſpũs dñni ſuꝑ me:h̊ nom̃ſ ps teneat᷑ ꝓ tercia ꝑſona in trinitate. Maʒ ſuꝑillud ſpũs dñi ſuꝑ me glo.qꝛ maioꝛ.vñ regeſcet ſuꝑ eũ ſpũs dñni.bᷣ oſiat ꝙ h̊ intelligit᷑ de tercia ꝑſona & et B.¶¶ Iteʒ. xj. lu. ſuꝑ illud. Si in digito dei ⁊c.glo.digitꝰdei dr̃.ſ.ſ. 5 x ticipatõne donoꝝ. ſiłr cũ dr̃ in mathᷣ.ſi in digito ſpũ di ⁊c.q̊ nomẽ ſpũs tenet᷑ ꝓ.ſ.ſ. Rñ.ſpũs dĩ a ſpirã⸗ do actĩe:eo ꝙ ſᷣm ꝙ dr iohᷣ.iij. Spũs vbi vult ſpirat.et H̊ mõ nom̃ ſpũs cõe ẽ ꝑſonis ĩ fnitate:bſᷣ ꝑ aꝑpꝛopꝛiatõ nẽ ↄuenit.ſ.ſ. Alio mõ or a ſpirãdo eo ꝙ ſpiret᷑.⁊ H̊ mõ Apꝛiũ eſi ſpũiſcẽo ꝗ ꝓcedit ꝑ modũ ſpiꝛatõis.⁊ G̊ mõ lo quit᷑ Rich.⁊ iſtud declaratũ eſt qõne ve ꝓceſſione.ſ.ſ. Ad illud qð obijcit᷑ ð auẽtem hył.dðm ꝙ diuerſa eſt expoſitõ eiꝰ dr:ſpũs dñi ſuꝑ me ⁊c̃.Si ei exponatur e xpᷣo ſᷣm ꝙ ẽ hõ:tũc intelligit᷑ de tercia ꝑſona.et ̊ ptʒ qꝛ dixit qꝛ maioꝛ ẽ.on eĩ.ſ.ſ.maior ẽ ſilio: ſᷣ xpᷣo ᷣm ꝙ bõ. Si ðᷣo de illa ꝑſona intelligat᷑ tũc de.ſ.ſ.ꝗ eſt pr̃ nece eſt intellige. Solꝰeñ pr mittit filiũ.2 ſic intelligit był.ſᷣm reliquũ modũ.q¶ Ao aliud dom qꝙ duplex eſt ↄſtructõ cũ dr ſpũs dei.vel intrãſitiua: vt cũ dĩ eẽntia pr̃is.vel tranſitina:ita ꝙ h̊ no dei teneat᷑ ꝑſonaltr et ſu ponat coĩter ꝓ pre et filio.ei iũc trãſitiue tenet.pᷣmo modo intelligit hył.ſedðo mõ glo.ſuꝑ math. Nlembrũ ſecundun Einde q̃rit᷑ qliteꝛ atlpꝛopꝛiat᷑ ͥ nom̃ ſpũs ꝑadditõʒ ſcts.Nã ex duoba noĩbo coĩibo nõ effici ꝓriũ.ſi gͦnomẽ ſpũs ẽ cõe:2 no men ſcks yſa.vj.Sctus ſcts ſcẽs dñs deꝰ ſabaoth:nõ erit ꝓpriũ ex his.¶ Itẽ cõe additũ cõi non coartat cõe vt ſit ꝓpꝛiũ:ꝗᷓ nec q̊ͥ nomẽ ſcẽs additũ nomi ſpũs faciet ipʒ ꝓpriũ. Cont᷑.in li.de reglis fidei.hec circũlocutõ.ſ.ſ.aut ꝑſonã aut ꝑſonalẽ ꝓprietatẽ aut re/ latõeʒ pᷣdicat in diuis.pſonã quidã cũ dr diuĩtas ẽ.j.ſ. ꝑſon alẽ ꝓrietatẽ cũ rndet᷑ ad interꝛogatõeʒ factã ꝑ ꝗs vt cũ dr ꝗs ẽ tercia in trinitatate ꝑſona rñdeo.ſ.ſ. rela tionẽ cũ dr.ſ.ſ. ſpũs pr̃is.ac ſi dicat᷑:pr ſpirat ſpiritũ⸗ ſc?m. hec em̃ circũlocutõ.ſ.ſ.nõ ꝓpꝛie dr relatiue ̊ ſpã⸗ liter inuẽta fuit ad circũloq̃ndũ ꝑſonalẽ ꝓpꝛietatẽ ſpũs 2 ſumit᷑ ꝑ m noꝛẽ impꝛopꝛietatẽ ad pᷣdicandũ ꝓceſſiõʒ qua.ſ.ſ.ꝓcedit a pr̃e: filio.ſᷣ̊ nullo iſtoꝝ modoꝝ ẽ cõe geſt ꝓꝛiũ. MRmñ. Fm rich. in li. de tri. Jlli quidẽ dicũt vnũ hre ſpm̃ vno ſpũ incedẽ ꝗbo ineſt vnũ ↄſiliũ: ideʒ ꝓ⸗ poſitũ.ꝗ idẽ amant. idẽ affectãt 2 pari voto deſiderant Sʒ ſpũs iſte ſpũalis tũc veraciter ſctus ẽ.tũc veraciter ſeĩs dici p:q pietate impellit᷑ ⁊ ßin veritatem mouet᷑ ſpũs em̃ hũanꝰ tũc ꝓculdubio ſcts eẽ incipit qñ qð pie⸗ tatis ẽ diligit:⁊ qd impietatis ẽ deteſtat 1 odit. Ad hꝰ⸗ itaq; ſpũs ſilitudinẽ ꝗq pcedit 2 ſpirat te multoꝝ coꝛdi⸗ bus:ictꝰẽ.ſ.ſ.ille ꝗ in trinitate pſona ꝝ ꝓcedit ex duo⸗ bus. 4 Av illud qð obijcit. vtrũq; ẽ cõe.verũ ẽ ßᷣm ꝙ ſpũs dr̃ a ſpiratõe actiua:bᷣ ſᷣm ꝓ a paſſiua:nõ. Vnde addit᷑ ſcłs ad ſignificatõeʒ ſpũs mitigandã. ſpiritꝰeniʒ nomẽ terꝛoꝛis eſt. dicitur ergo ſanctꝰ: vt intelligatur p pꝛietas pꝛocedentis amoꝛis oꝛdinati a pluribus ſcili⸗ cet duobus. Mlembrum tercium Onſequẽter queriiur vtrũ debeat ſpiritꝰ ſonctus dici ſpũs noſter. Ad qð ſic.Lu. j.de iohanne dicitur ꝗ in ſpũ helie veni⸗ ret ecce dictũ eſt ſpũſſanctus: ſpũs quem accipit helias. Et moyſi ait dominꝰ Nume. xj:. tollam aOα° 2 — 6Bι „e ſy 4) 3*°Pfon 7 .— eato △„ lin. de ſpiritu tuo et daboeis.id eſt dabo eis de ſpirituſan⸗ cto quẽ iam vedi tibi.ecce bic dictus eſt ſpiritus moyſi patet ergo qm̃ ſpirituſſanctꝰnoſter dicit ſpũs. ¶ Item xviij.di.pᷣmi ſententiaꝝ.cũ ſpũſſanctus in ſcriptura di⸗ catur ſpus noſter vel ſpiritus tuns vel ilius. vt de mo⸗ yſe et ð helya dictuʒ eſt:nuſqᷓ; tamẽ in ſcriptura decur⸗ rit ita dici.ſpirituſſcẽs noſter vel tuus vel illius.qꝛ ſpi⸗ rituſſct eo dicituꝛ quo donũ.⁊ vtrunq; dicitur relatiue ad patrem et ad filiũ. Contra querit᷑.quare ſpiritꝰ ſanctus dicat᷑ ſpiritus noſter.et nõ ſimiliteꝛ filius dici tur noſter.ſi dicat᷑ hoc eſſe eo:q filius relatiue dicitur ad patreʒ. Sed ſimiliter ſpũſſanctus relatiue dicit᷑ ad patrem et filium:et ita vterq; eadem rõne dicit᷑ noſter. Ytem ſi ꝓpter collocutiõeʒ donoꝛum dicit ſy pirituſſcts noſter.eadem rõne et filiꝰdebet dici noſter: quia ſimili ter dantur nobis bona in eius miſſione ſpũali:ſicut in miſſione ſpũali ſpirituſſancti.¶ Preterea filiꝰdicit᷑ no⸗ ſter redemptoꝛ: q̃ e ſimiliter nõ dicit᷑ noſteꝛ filius?: Itẽ pater dicitur pater noſter: quarenõ filius? cum magis ↄmunicemꝰcum filio qᷓ; cũ pr̃e.quia filiꝰeſt incarnatus nõ pater. ¶ Item ſi rõne effectꝰdicitur redemptoꝛ no⸗ ſter:quare nõ dicit᷑ ſapia noſtra cuʒ ↄnotat᷑ effectus in creatura?vñ.j.coꝛin.j.factus ẽ nobis ſapĩa. Iteʒ q̃re nõ dicit᷑.ſ.ſ.noſter ſicut ſpũs noſter. ¶ Item quaꝛe dr deus uj et nõ eſſentia nra:cum h̊ nomẽ deus ſignificet eſſentiã.¶ Pꝛeterea querit᷑ etrũ.ſ.ſ.dicat᷑ haberi cũ ha betur ei?onũ. ERñ.nulluʒ nomẽ eſſentiale abſtracte ſignificãs diuinã eſſentiaʒ vel nomen ꝑſonale qð dicit timn reſpectũ ꝑſone ad ꝑſonã:recipit hoc nomẽ nr ſup ſe Vñ nõ pt᷑ dici ſapia vel deitas nra:ſ̊ deꝰnr̃ refugiũ no⸗ ſtrum. Silr et in ꝑſonalibo.vñ cũ filiꝰ dicat ſolũ reſpe⸗ ctum ad pr̃em:nõ põt reciꝑe ſupᷣ ſe hanc adiectſõeʒ nr̃. bᷣ noia q ſigniſicãt diuinã eſſentiã nõ ꝑſonalia q̃ dicũt reſpectũ ad creaturas:pñt eam reciꝑe.¶ Ud pꝛimuʒ g dicenduʒ.ꝙ nõ dicit᷑ ſpũſſanctꝰnoſter eo q; ſpuſſanctus rõnem eiꝰꝙ eſt ab alio hʒ:ſed dicit᷑ ſpũſſcts noſter. pꝛo ut ſpũs dicit᷑ a ſpiratõne actiua:vel ꝓut dr a ſpiratõne paſſiua increata.ſᷣm qð dr tota trinitas ſpirat ſi pm̃ſan ctũ in nob:vel.ſ.ſ.inſpirat᷑ nobis a tota trinitate. qruʒ vterq; eſt effectus totiꝰtrinitatis.⁊ hoc mõ ſpũs ſumit᷑ eſſentiałr:licet ꝑ appꝛopꝛiatõeʒ ſupponat ꝓ tercia perſo na. igit᷑ ꝓpter huc reſpectũ ad creaturas dr ſpũs noſteꝛ Moõ aũt qꝛ ſpũſſets inqtum ſupponit terciã ꝑſonã ĩ tri⸗ nitate ? rõnem eiꝰꝙ ẽ a pᷣncipio 1 ꝓceſſionẽ a pr̃e et fi⸗ lio dr ſpũs nr: vñ vt ſic ẽ dic habitudinẽ ad eũ a qͥ eſt:⸗ nõ ad aliud qð ẽ ab ipᷣo ſiẽ a⁊ filius.vñ nec põt dici.ſ.ſ. nr nec filinr. ¶ Ad aliud ddᷣm.ꝙ lʒ in miſſiõe filij det nob filiꝰſic.ſ.ſ.ñ tñ dr filiꝰfiliꝰ nr ſiẽ ſʒ pũſſanctꝰ ſpᷣs nr̃: qꝛ filius nõ dicit noĩe ſuo reſpectũ ad creaturas ſiẽ hoc nomẽ ſpũs.Vnð ſpũſſanctꝰ ꝓut dr a ꝓceſſione et᷑na qſi paſſiue dicta:nõ põt dici nr.qm ſic hʒ reſ pectũ ad pr̃eʒ ⁊ filiũ ſolũ a ꝗbo ſpirat᷑. Si aut obijciat᷑ ad h. ꝙ in.ſ.ſ. remanet ſpũs ꝗ̊ cũ ſpũs dicat reſpectũ ad creaturas:et .ſ.ſ.q̃re.ſ.ſ.dicet᷑ nr̃ ſiẽ ⁊ ſps. Rñ.q; ſpũs put addit᷑ ei ſcts dicit quaſi paſſiuo mõ ſolũmõ ſi piratõeʒ eternam. Vñ inqtum ſic ẽ refert᷑ ad pem ⸗ filiuʒ a quibo ꝓcedit 2 non ad creaturam. 4 Ad tercium ddin ꝙ redemptoꝛ dicit reſpectum ad creaturam ſcʒ ad redemptum:p fili us ſolum ad patrem refertur: ideo filius non dicit᷑ no⸗ ſter licet dicatur redemptoꝛ noſter. ¶¶ AUd quar tum dicẽ dum.ꝙ pater dĩ dupłr. dicit᷑ em pᷣncipiũ ꝑ generatõeʒ ſic ẽ ſolũ ꝑſonale nec recipit nr̃.dicitur etiaʒ pꝛincipi um per creatõneʒ:et ſic eſſenciale et ↄnotat effectum in creatura:ſed filius dicitur tiñ vno modo ſcilicet relati⸗ ue ad pr̃em.vnde nõ dicit noĩe ſuo reſpectũ ad creatu/ ram: ideo non põt dici filius nr̃ licet dicatur pater nr Ad illud quod querit᷑.vtrum poſſit dici ſapia nr̃a ſic redemptoꝛ. dicendũ ꝙ non: quia ſapjentia dicit diuĩaz eſſentiam vt foꝛmam et ideo per modum abſtracti.⁊ iõ non ↄnotatur vt in reſpectu ad creaturã. niſi loquẽdo E eſſentiã: et ſic poſſet dici ſapiẽtia noſtra.ꝗa facit nos S x„ 260 ſ. „2 ſapere.j. coꝛin.j.factus eſt ꝓ nobis ſapientia.q. Ada⸗ liud dᷣm.ꝙ deus põt dici nr.qꝛ us ẽ nomẽ oꝑatiõis vñ notat᷑ effectus in creatura· eẽntia vᷣo nõ ſic:ideo nõ põt dici eẽntia nr̃a.de⸗ em̃ d achechim qð ẽ ↄſiderare vel ateaſte qð ẽ fauere. vñ rõne effectus ↄnotati d deꝰ nolter. eſſentia vᷣo nullũ hʒ hmõi reſpectũ vñ nec d̃ no ftra. ¶ Ad vltimũ doõm. ꝙ ẽ donuz ſpũs qð nõ eſt cum ſpũſcto vt timoꝛ Fuilis.et qð eſt cuʒ ſpũſcto vt caritas et ſunt dona ſpũſcto q̃ aliqñ ſunt cũ ſi pũſcto:aliqñ non cum ſpũſctᷣo. vt fides et ꝓphia: rõe &̊ illoꝝ donoꝝ q̃ ſũt a ſpuſcto et cũ ſpũſcto dicitur haberi vel oaꝛi. Mueſtio. lxuij. de boc nomine donum. Equitur querere de hoc nomine donũ de quo querũtur tria. Pꝛimo an ſit cõe vel ꝓpriũ ſpiri⸗ tuſſcti. Scoo an cõueniat ſpũiſeto ab eterno. Lercio an donabilitas ſit no⸗ tio ſpirituſſancti. R— Mlembrum prumnn B pꝛimuin ſic. tota trinitas dat ſe: tota trinitas põt dici donum. vel ſi dat ſe tota trinitas:qᷓre magis dẽ ſpũſſcts donum ꝙᷓ pr̃ et filiꝰ.naʒ dare ſe eſi coĩcaꝛe ſe. coĩcat auũ ſe tota trinitas:g pĩ dici donũ. IYtez ſummuũ inter dona de gbo yla. xj. eſt ſapĩa: ſ ſapia axpꝛopꝛiat᷑ filio:g̊ filiꝰdz dici donũ.¶ Item aug. in ſentẽtijs, eo dẽꝛ donuz rece pec puenit filio: eſt donuz nõ ſpüſſcis ſolũ eſt donu. 4 Ieʒ yla. ix. filiꝰ datꝰẽ nob. ̊ eſt vnum 4 Item ſic ſpũſſcẽs ẽ nob donabilis ab efno: ita filius 5ſiliꝰdʒ dici donũ ſiẽ ſ pũſſcts.¶ Item ſpũſſcẽs dĩ eẽ do nuin p ſpũalẽ miſſionẽ in mẽtes hoĩm. in qᷓ miſſiõe dat᷑ nob ainoꝛ gtuit: ß ſilꝛ in miſſiõe ſi puali filij dat ↄognitõ menti nre. et ita filiꝰvʒ dici donũ ſiẽ ſpũſſcrs.eſt eĩ nobᷣ datus in incarnatõne et daĩ ſpũalr in ſapie effuſione. CLont᷑ augꝰ. xv. de tri. in trinitate nõ eſt vᷣbũ niſi filiꝰ nec donũ nili ſpuſſets. ¶ Itẽ ſpuſſets Fm ſuã ꝓpꝛietatem amoꝛẽ a pꝛc ?2 filio.ſ̊ amoꝛ ꝓpꝛie ⁊ ꝑ ſe donuz ẽ. qð ei er amoꝛe nõ exhibet᷑: nõ ꝓpꝛie donũ ẽ. igr ſpuſſcrĩs nõ ꝓprie donũ eſl. Rñ.ſpũs ꝛie donũ ẽ.¶ Ad illð qð obijcit᷑ ꝙ ↄuenit toti trinitati eẽ datũ: ? eẽ donũ. Rñ. Oug.in li. de aĩa et ſpũ. oĩs vſus diuitatis ẽ nob ex munẽ geſt ſpũſſets. Eñ coĩo pr̃is ⁊ coĩo filij attribuit ſpui, ga illa coio ẽ ex amoꝛe ꝗ attribuit᷑ ſpũiſcto· et iõ qꝛ ſpũſſets di cit rõem vonatõis: iõ ꝓpꝛie dr donũ.Ad aliud dðᷣmẽ ꝙ ẽ donů ſimpkr. et ẽ donũ in rõe doni.int dona ſimpłr inaria ẽ ſapia.S donũ in rõe doni ⁊ ſummũ ẽ caritas.qꝛ dñ in rõe amoꝛis.amoꝛ ar̃ dĩ in rõne doni.⸗ Ad alind dom. ꝙ pcedẽ dr duptr. eſt ei ꝓcedẽ ᷣm modũ nate:⁊ ẽ ꝓcedẽ ſᷣin modũ volũtatis. qꝛ du oſut pᷣncipia nat᷑a et volũtas: et ſm H̊ duplex ꝓceſſio.pᷣncipał ꝓceſſio ꝑ mo- dũ nate ẽ generatõ. ꝓcelſſio ꝑ modũ volũtatis ẽ ꝓceſſio ꝑ modũ amoꝛis:ſic qᷣ filio ꝓꝛiñ eſt ꝓcedẽ ꝑ modũ nat᷑e ſpũiſcto. pcedẽ ꝑ modũ volũtatis. ꝓceſſio ar ꝑ modũ volũtatis eo ꝙ ꝓceſſio ẽ:co ẽ donũ.nõ ſic at eſt ꝓceſſi . one qᷓ eſt ꝑ modũ nat᷑e.¶ A alið dvᷣm. q. lil. nõ bz ra⸗ tõnez doni vel donabilis ex bitudinead creatas:̊ etiaʒ ex mõ ſue pceſſiõis o pr̃e a ſilio.Rõ aũt doni tripixr eſt i⸗ n. .ſ. Elno mõ bim reſpcẽm ad id ꝙ añ ẽ: nõ tꝑe ſ̊ vt ciꝰ pncipiũ: ꝓcedit eĩ ſic wonũ ad añ: Alio mõ hm reſpctm ad ea qᷓ ſecunt᷑ vel vnt oſeꝗ et h̊ͥ duplr. vel m bituʒ: vt ßm actũ. ſiliꝰaũt pᷣmo mõ nõ hʒ rõem doni:qm ꝓcedit a pr̃e m roein generantis no dqtis. EIñ aug. fiiꝰ pce dit a pr̃e quõ nato:nõ quõ dat?, bʒ nũt filiꝰ rõnem doni Fm potentiã ad creaturas: ꝓut in dono eſt onotatõ gli cuieffectus in creatura, nõ habet vo rõnem doni pꝛie ßi habitũ licet ſit donabilis: qꝛ aliud eſt potentia alis aptitudo. Añ ſpũſſetus dicitur donũ.nõ ſolũ quia da — R. tpoteſt: ed quia ad boc eſtvt detur. vnde aptitudine impouat reſpectu dantis nõ ſolum potentia: ſed alius „ — eſt br̃e potentiã: aliud babitudinẽ.pr em̃ pot docẽ filiũ ſed ad buc actũ nõ bʒ aptitudinẽ inqtum pr̃:ſed inqtũ mgr. vñ patri inqtum pr accidit docere:bᷣ generare eſt ei natur ale.pʒ &̊ ꝙ rõ doni ab eterno ↄuenit ſpũiſancto aſi habituali: filio.q potentiałr.iõ Pꝛie ↄuenit vt di catur.ſ.ſ.donũ et nõ liliꝰ. Pꝛeterea aliud ẽ fieri:aliud ?ẽ dari · Dari em ↄuenit rei exñti. ꝓpter. HG̊ pꝛimũ eẽ rei nõ eſt donũ ſ̊ diſpoſitões ↄnñtes qᷓ faciunt ad bñ eſſe rei do⸗ num dicunt᷑ ꝓpꝛie. qꝛ in filio res fiũt. m illud omnia in ſapia feciſti:et ipe dixit facta ſunt.i.genuit filiũ in quo erat vt omia fierẽt. in ſpũſcto vᷣo largiũtur rebus factis bonitates ? kaꝛiſmata ſine gre: ideo ſ. ſ. dr donũ nõ filiꝰ. YJtem donũ inꝗ tum donũ voluntariũ ẽ.ſ̊ cogni⸗ tio inqᷓ tum hmoi nõ dj eſſe volũtaria. ideo.. ſ.ꝗ amoꝛ eouenit rõ doni nõ ſiliog eſt ſapia. Pꝛeterea. ome do⸗ nũ inq tum donuz gra E.ſ. pũs aũt ſanctꝰgra ẽ nõ ſolum enectiue.imo foꝛmalr ſicut ⁊ caritas.et ideo cuʒ filius nõ ſit gra: donũ ſiue rõ doni ñ ↄuenit filio ſm ſe. Membrum fecundum HVrnſequẽter querit᷑ an eſſe donũ ↄueniat ſpũiſancto ab eterno.Ad qð ſic aug?.v. de trinitate. aliter intelligit᷑ cũ dr̃ donuʒ aliter cũ drĩ donatũ. Donatũ aũt niſi da⸗ tum fuerit nullo mõ ci põt. ſempiterne & ſpũſſanctus donũ eſt: temꝑalr vᷣo donatũ. 4 Ytem ibidẽ.ſpũſſcts nõ ex tꝑe ſᷣ ab eternitate ꝓcedit.ſ̊ qa ſic ꝓcedebat vt eẽt do nabile: iam donũ erat anteqᷓ eẽt cui donaret᷑.ex quibus aꝑte colligit᷑. ꝙ ſicut.ſ.ſ. ab eterno ꝓcedit: ita ab et᷑no donũ eſt. nõ qꝛ vonaret a pr̃e filio vel a filio pr̃i ß qꝛ ab eterno pceſſit donabilis. Cont aug. xv. de tri. eo eſt donũ quo dat᷑ alicui.ſᷣ dari alicui ẽ ex tꝑe:̊ donũ eſt ex tꝑe. 4 Item eo ẽ donũ quo ꝓceſſit vt donabilis. ß dona⸗ bile ſemꝑ dic reſpectũ ad creaturaʒ: 5non dr donũ vel donabilis ab eteꝛno. ¶ Ytem. v. ð tri. eo dicit donũ quo daturerat. H ex tꝑe erat daturꝰ · ex tẽꝑe erat donum. IYtem. vij. bec ẽ dra inter donũ et datũ ꝗ donũ dicitur ab et᷑no: datũ ex tꝑe. 4 Ztez ſpuſſcis dat donũ ab eteꝛ⸗ no eo ꝙ donabilis ex the. re ſitr nõ dicit᷑ filiꝰ natus in vgine ab eterno: eo ꝙ naſcibilis in tpe. KRñ. donum tripłr accipit᷑ . qnq; em̃ notat notoez eternaʒ: 2 ſicſolũ⸗ modo djr reſpectu pris et filij. qnq; pter notõez dic ha⸗ bitudinẽ ad creaturas. nõ tñ ↄnotat effectũ in creata: 2 ſic dĩ vt donabilis.tercio mõ accipit ꝓut dĩc notõem eternã.et pᷣter B habitudinẽ od creaturas pnotado vlt effecti in creatura: et ſic dr datũ et dr ex the. vñ vonuz accipi pt vel ꝓ ipo donabili. vel ꝓ ipſo dato.⁊ h̊ͥ mõ dic aug. ꝙ intantũ dr donũ :ꝛinqᷓtum dat?eis quib⸗ dat · do num em cũ ſignificat hĩtuzʒ ſiãficare põt hitum vt ẽ ad actũ: vel in potẽtia tiñ vel in aptitudine vel in effectu. Habitem dr multiplr. ρiο mo eſt donunz ab eterno. Scdo mõ ſilr. tercio mõ in tꝑe. et H mõ intantu dr do⸗ nuz ꝛc. Pꝛio & mõ dr̃. ſ. ſ. a moꝛ ꝓcedens a pr̃e et filio. Scðdᷣo amoꝛ ꝓcedens a pre et filio coĩcabilis creature. Tercio vt iam coĩcatu r creature:efficiẽs in ipa ↄſimi lem amoꝛẽ. dicendũ & ꝙ mgr accipit donũ pᷣmo modo et ſcdo: aug · xvx · de trini. tercio mõ. 4 Ad aliud dicẽdũ. H donũ ſiue donabile dic reſt pectũ ad creaturã.ſed no⸗ tandũ ꝙ; noia quedã ↄnotant effectũ in creatura.qᷓ̃daʒ reſpectu et effectũ dupłxr. in bĩtu vt miſericoꝛs:in actu ꝓt miſeratoꝛ. Et reſpectũ ſiłr duplr.in habitu vt dũs · i actu vt dñatoꝛ.Elñ que ↄnotant effectuʒ vel reſpectum in habitu.poſſunt dici de qo ab eterno. que vᷣo in actu nõ nili ex tꝑe. donabile ergo dicit reſpectum in habitu ideo dicitur de cro ab eterno. datum in actu:ideo ex tẽ poꝛe/ 4lAAd illud aug. x trini. Eo dicitur donum qͥ da iurus erat dicendum q hoc ꝙ dico coipſo quo datur⸗ dicit rationem quare dicitur vonum et noncam. 4. aliud dicendum. ꝙ donuz quia nomen eſt: ſignilicat re — Cr 2] 60 ſbli-N. AbeVie Sl , 91aG⸗E ZoveO 41s ul ſi ſoi —BE = = ſeden R ſſed Enennfe füln enit hd fenitiug: mnncifeit neſenid ludenin nuſtläiſn utn tepes ſluii rnüionn doblgenn egoſed giföſchn feoazſſin ßnſe. Doni gerit Sſeaugef kcidi ant nſſtd ſpäſanene ſe ſpüſtisni ebat nead et enguibeie tritacbetn⸗ opficßanch detni coen wruͤeſe 1. da df üͤve twniqno rat vnun. M ictor nügbeter⸗ Ppatnsin Bnr wnum zaſieſoi⸗ de dehe⸗ Uingtegtn tdienethen Noticef e rna⸗ o75 ninott tun ſtiot mneften. abelemo. mtuor⸗ featflio⸗ enure. iaſſin nono a dicici⸗ idr uura dsinacn nrdisl reſpeeimn hoinun inbubin eickot; 1 QNueſtio per moduʒ habitus et vt ſine tꝑe ideo ſignificat rem vt eſt intꝑals.datũ voqꝛ ꝑticipiũ eſt: ſignificat reʒ ꝑ mo modũ actus ⁊ motꝰ:et ita ſub tꝑe.et inde hr diſtinctio p̃dicta.ꝙ donũ ab eterno datũ ex tꝑe.¶ Ad aliud dicẽ⸗ dum. ꝙ filiꝰnullũ dic reſpectũ niſi ad preʒ.ſᷣ donũ ſᷣm ꝙ accipit᷑ in ſignificatõe.ſcdᷣa dic reſpectũ ad creafam ideo dr.ſ.ſ.donũ vt ſit donabilis ex tꝑe.nõ aũt filius na tus vt ſit naſcibilis ĩ temꝑe. quia eterna natiuitas filij nullum dicit reſpectum ad creaturam. Membrum terciumn Ercio querit᷑ an donabilitas ſit notõ ſpi rituſſct᷑i.ꝙ ſic videt᷑.gꝗa ſignificat ꝓpꝛieta tem eternã. ſ.ſ. ꝓpꝛietas aũt eterna notio eſt. 4 Pꝛeterea ꝑ illã ꝓpꝛietatẽ diſtinguit ſpüſſets abalijs ꝑſonis:̊ eſt notio. Cont᷑.nõ eſt ea⸗ dem notõ q̃ filiꝰ refert᷑ ad id qð ẽ añ:⁊ ad id qdð ſegt᷑.re⸗ fer᷑ em̃ ad preʒ ꝑ generatõeʒ:ad.ſ.ſ.ꝑ ſpiratõneʒ.q̃re ſiłr.ſ.ſ.eadẽ notõe ñ refert᷑ ad añ ⁊ ad poſteriꝰ:? Cũ igr ſpũſſcẽs donabilitate refert᷑ ad poſteriꝰ.i.ad creaturas nõ illa refert᷑ ad pr̃em et filiũ:⁊ ita nõ eſt notio. Rñ. Aꝓpꝛietates diſticte ſũt ꝑſonaꝝ ᷣm ſe circũſcripte oĩ ha bitudine ſᷣm actũ ⁊ m potẽtiã ad creaturas.⁊ iõ dona bile rõe hitudinis ad creat᷑as nõ ẽ notõ.ſ.ſ.ſ̊ pᷣter iſtã hĩbitudinẽ hʒ ꝓpꝛietatẽ q̃ refert᷑ ad pr̃eʒ⁊ filiũ rõe cuiꝰ dr notõ.ſ.ſ.⁊ diſtinguit.ſ.ſ.a pre ⁊ filio. VUñ aug.v.li. æ tri.ꝙ datũ ẽ ⁊ ad eũ qui dedit refertur ⁊ ad eos qui bus dedit. Nueſtio.lxv. de nomini bus diſiunctiuis. Icto de nomini bus ꝑſonaꝛuʒ relatis añs inueſtigare e noibo diſiũctiuis. Pꝛĩo g qrit᷑ que noĩia diſiũctia ſint recipiẽda in dinis 2 q̃ nõ. Scðo q̃rit᷑ de noibo ꝑtitiuis vnꝰ vna vnuũ. Lercio de noĩbo excluſiuis vt ſolꝰſola ſoluʒ. Membrum primũn DO dpꝛimũ q̃rit᷑ an aduerſitas vel dr̃ſuʒ eſt Diuiſio ſiue ſeꝑatõ vel ſingłaritas.vel ſo⸗ litudo dicẽda ſit ĩ dinis?ꝙ nõ vr:hył.in.vij.de tri. ſic ĩ pr̃e ⁊ filio credẽ duos deos impiũ ?:ita preʒ vł filiũ ſin gularẽ deũ pᷣdicaꝛe ſacrilegiũ ẽ.nł in his noim:nł drſũ nł alienũ:nł ſeꝑabiie.¶ Itẽ aug.ĩ li.qõ.ve.ac no.legis vnꝰẽ droñ ſinglłaris.¶] SItẽ amb.in li.d tri.qð vniꝰ eſt ſpe ſeꝑari ñ pt.et ſi ñ ſit ſingłaritatis iᷣ̊ vnitatis deꝰcũ dr̃ nequaq; tmtatẽ vitatis excludit:⁊ iõ ñ qð ſingula ritatis h̊ vnitatis ẽ pdicat᷑.¶ Sʒ obijcit᷑ in cõtrariũ.q̃⸗ re pᷣdicta ĩ dinis nõ admittunt᷑.cũ ibi recipiat᷑ diſtictõ diſcretõ ⁊ dr̃a: ⁊ dicũt᷑ diſticte diſcrete ⁊ differẽtes ꝑſo ne.¶ Itez anb. in li.de incarnatõe vᷣbi.cuʒ deꝰnaſcit᷑ de do ñ ꝓcedit ð ðo.nec ſuba pt᷑ amittẽ vnitatẽ.nec rela⸗ tio płitatẽ:iõ tria ẽ ibi vnũ:ñ vnũ tria:tñ tria de ſeinui eem dicunt᷑.¶ Itẽ był.iiij.li.de tri.Eſt vnꝰab vno neq; pᷣter inaſcibilẽ deũ inaſcibił deꝰaliꝰ:neq; pᷣter vnigeitu xũ vnigenitꝰeꝰ aliꝰẽ:vterq; vnꝰſolꝰẽ ꝓpꝛietate ĩ vnoq; inaſcibilitatis ⁊ oꝛigis:̊ ẽ ibi acciꝑe iolitudinẽ. Rñ. ſolitudo dic negatõeʒ mitaꝝ ꝑſonaꝝ.ſingłaꝛitas indi⸗ niduitatẽ ꝑ accna ſiue pluriũ exclnſiõeʒ. ꝓpꝛie diſcretõ ꝑtinet ad viſuʒ.diſtinctio ad tactũ.accipiunt᷑ aũt hec ꝑ trãſlatõeʒ.⁊ accipit᷑ diſcretõ qͥ ad viſuʒ ſpualẽ qͥ ẽ fidei dr ̊ diſcretõ ꝑſonaꝝ.qꝛ nõ ẽ ncc̃e ꝗ fide mouet᷑ in vnã ꝑſonã:; ꝓpter h̊ in aliam.diſtinctõ vᷣo ẽ ißaꝝ ꝑſonaꝝ int ſe dra.dr̃a vo coĩter ſe hbʒ ad diſtinctõeʒ ⁊ drſitateʒ qð pzʒ ꝑ diuiſionẽ phi.pᷣma diuiſio vniꝰ ꝑatio ad alið eſt ꝑ ↄueniẽs et differẽs.differẽs aũt ẽ aut in ſuba aut ĩ q̃ᷓlitateant in q̃ntitate aut in ſitu. Si in ſitu dr nõ ſił.ſi in qlitate.dr diſſiłitudo.ſi ĩ q̃ntitate:inequalitas. ſi in ſuba:vel ſᷣm ſubam:vel ſᷣm ꝙ dr ꝑſona:vel ſᷣm ꝙ dð el⸗ lxv. ſentia. Si vt dr̃ eẽntia:tũc dĩ diuerſitas.ſi ſm ꝙ ꝑſona: tũc dĩ diſtinctõ vł diſcretõ.Exr qͥ ptʒ.ꝙ dꝛa coĩter dr̃ ad diuerſitatẽ ſiue diſcretõeʒ ſiue dꝛaʒ.diuiſio at᷑ vel ſeꝑatõ ſe vbi vel q̃ſi vbi.h̊ aũt nõ ẽ ſeꝑatõ ſm eẽ in dĩſis eẽntijs ꝗa nõ ſũt dr̃ſe eẽntie diffeꝛentiũ ꝑſonaꝝ:iõ nõ ẽ ſeꝑatõ in dĩnis.diuiſio at᷑ eſt multiplicatõ eẽntie generalis peꝛ ſubas ꝑticulares.multiplicatõ at᷑ hmõi remouet᷑ a diui nis. ꝓpter qð in dinis nõ eſt diuerſitas vł diuiſio.q¶ Ao auẽtem anſel.dðm. ꝙ vtit᷑ noc noĩe ſingłare extenſo no⸗ mine.ꝗa diuia eẽntia eſt indiuiſa.Oð aute dicit hylla. excludit᷑ ſingularis intelligẽtia.Jbi ſumit᷑ ſingularitas vt eſt in ꝑſonis ꝓpꝛie.Qð aũt an.dicit tria.i.tres:ĩtel⸗ ligũtur ⁊ ſuꝑonunt᷑ ypoſtaſes.in littera dr̃ vnũ ⁊ ſumiũ ꝓ eſſentia.ꝗ¶ Ad auctem hył.dicendũ. ꝙ ſolꝰor̃ duplr. põt em̃ eſſe ſenſus filiꝰeſt ſolłꝰ.i.ſolus filiꝰ vel ſolus deꝰ. Pꝛimo mõ eſt vera.ſecũdo modo ẽ falſa. et ſic intelligit y ł.in dicta auctoꝛitate. Membrum ſecundum Onſequẽter querit᷑ de noibo ꝑtitiuis vide licet de nũeralibo vnꝰ duo tres ceteris ꝑ titiuis. Pꝛimo ꝗd ſignificẽt vtrũ eſſentiaʒ vel ꝑſonã vel notõem⸗.Scðdo cuiꝰpᷣdicamẽ ti reʒ ſigficẽt. Lercio an poſſit dici vnꝰpra filiꝰſᷣm ꝙ ẽ dictõ nũerabilis.Quarto vtrũ nomẽ diſtinctiuũ vnꝰali⸗ auis ↄueniẽter addat᷑ nomini eſſentiali.Quinto querit᷑ ſpãliter de his noĩbo differens ⁊ diſtinctus. Articulus primus Elerit᷑ ̊ pꝛio de iſtis noĩibo vnꝰ duo tres płes qd ſigficent:vtꝝ ſubazʒ vel notõeʒ: o qð ſic aug.om̃e qð dr ðᷣo.dr ſᷣm ſubaʒ: aut ſᷣm re latõeʒ:ſ̊ H̊ nomẽ vnꝰnõ dr adaliꝗd.qð pʒ ꝑ diffinitõem eiꝰ ꝙ ẽ adaliꝗd:ꝗ̊ ſᷣin ſubaʒ.4 Pꝛetẽa.nł dictũ ſᷣm rela⸗ tionẽ pᷣdicat᷑ de q̃libet ꝑſona:q&̊D nõ dĩ ſᷣm relatõem ſ̊ ſᷣm ſubaʒ.¶. Stẽ vn?ꝰ⁊ ens maſculie ſumpta ↄuertunt᷑:ſ ens ſigficat ſubaʒ:&̊ et vnꝰ.¶. Item cũ dr pr ⁊ filiꝰ⁊.ſ.ſ.ſnnt vnꝰ cꝰ. ↄoſtat ꝙ vnꝰh̊ nõ ſigficat vel nõ dĩc ꝑſonaʒ ſ̊ dĩc eẽntiã.¶ Pꝛeterea vnitas ꝑſone nõ ẽ alia ab vnitate eſ⸗ ſẽtie.igr cũ dr pr̃ ẽ vnꝰfiliꝰẽ vnꝰ.ſ.ſ.ẽ vnꝰ:ſigficabit vni⸗ tatẽ eẽntie.¶ Pꝛetẽa ̊ nom̃ vnꝰð q̃libʒ ꝑſona pᷣdicat᷑: g nõ pt᷑ ſigficaꝛe notõeʒ vel ꝓpꝛietatẽ:qm̃ ꝑ notões ⁊ ꝗꝓpꝛie tates diſtiguũt᷑ ꝑſone inuicẽ.⁊ ita ñ ſigficat adaliqd: et ita vł eẽntiã vel ſubaʒ. Cont᷑.oẽ nomẽ qð d ſᷣm ſbaʒ dr de oĩb ꝑſonis ſingłr ⁊ i ſũma excepto h̊ noĩe ꝑſona. G̊ nom̃ vnꝰñ dr ſᷣm ſubaʒ:qꝛ nõ dĩ ĩ füůma⁊ ſingłr de ſingłis.vt dicat᷑ pĩ et filiꝰ⁊.ſ.ſ.ſunt vnꝰ.qꝛ ſũt tres: nõ ẽᷣ vnꝰ.4l Iteʒ vnꝰẽ ens ab alijs diſus ſ̊ nõ pt dici diſus nilſi de ꝑſona ̊ nec vnꝰpt᷑ dici niſi de ꝑſona. Itẽ tres ñ ſig⸗ ficat niſi ter vnitatẽ.ſi &̊ ̊ͥ nomẽ vnꝰſigficat eẽntiã ł vni⸗ tatẽ eẽntie:cũ dr tres.ſigficaret t᷑nitatẽ eẽntiaꝝ.( Pre⸗ terea cũ dr pr ẽ vnꝰ.ſenſus ẽ.p ẽ indiſus ſnua prietate: hᷣ ſua ꝓpꝛietas dr adaliꝗd:̊ H̊ nomen vnꝰadaliꝗd:⁊ ita vr ꝙ nõ ſigficet ſubaz. Ad h̊ rñdẽt ꝗdã vt mꝗr ĩ ſentẽ⸗ tijs 2 ſui ſeq̃ces.q; hmõi noĩa dicũt᷑ negatie nõ m põem vt ſit ſenſꝰ eꝰẽ vnd vel pr ẽ vnꝰ.h̊ ẽ nõ płes.⁊ dicũt ꝙ pᷣ⸗ dicta dĩſio.ſ.ꝙ oẽ nomẽ dr ſᷣm ſubaʒ vel ᷣm rloeʒ:itelli⸗ git᷑ de illis qᷓ dicũt᷑ ſ᷑ᷣm põem:nõ de illis q̃ dict᷑ fm pua tõeʒ. 4¶ Sʒz ↄ. vnitas dr ſᷣm ꝓportõʒ ĩ dinis vnitati qẽ ĩ⸗ creaturis.Sʒ vnitas q̃ ẽ i creaturis dr ſᷣm põem ⁊a ñ ſo⸗ lũ ſᷣm excluſiõeʒ:q̃re ſiir erit ĩ dĩnis.cuʒ veriꝰſit vnitas in dĩnis ꝙᷓ ĩ creata.i Itẽ ſi noĩa pᷣdicta dicũt᷑ ſolũ ſᷣm pᷣ uatõeʒ.tũc ĩtelliget᷑ vnitas ꝑ pᷣuatõeʒ płalitatis ⁊ płali tas ꝑ pᷣuatõʒ vnitatis.⁊ ita erit circũlocutõ ĩ ĩtelligẽtia ſiue ĩ rõe illoꝝ.⁊ ita idẽ erit nonficatõ ſui.¶ Et ꝓpt h̊ di rer̃t alij ꝙ bmõi dictões ſũt dictões officiales.⁊ nł ſigfi cãt ĩ re:ſᷣ ſolũ in intellectu.ſ̊ ̊ nihil vr.qꝛ oĩs ĩtellectꝰ ẽ rei ſimilitudo.⁊ vanꝰeſt ſermo cui non rñdet aliquid in re. Item vnitas rerum in natura eſt proprietas diſtin⸗ ctiua vnius ab alio.quia vnum indiſtinctum eſt in ſe et diuiſum ab alijs. 4 Pꝛopter hoc dicunt alij. ꝙ vnitas eſt ꝓpꝛietas diſtinctio.et notio: S alia rõne dicit ꝓrie/ tas: alia notio. Sʒ dom. ꝙ alia eſt rõ boꝝ noim qnñ tenent᷑ adiectie: alia qñũ tenent᷑ ſubſtantie: a alia rõ qn tenent᷑ abſolute. Alia rõ q dicunt᷑ cuʒ alijs. dom 6 in neutro dic vnũ vnitatẽ eſſentie. a vnitas vᷣm ꝙ ſigni · ficat᷑ ͥ noie vnitas vnũ ſigficat eẽntiã.vñ hmõi vnitas eſt indiuiſio eẽ. vnꝰ at malculine ſigficat vnitatẽ ꝑſone indiuiſionẽ. vnitas ꝓut ſignificat ꝑ ſ̊ nomẽ vna: idi uiſionẽ ſignificat notois aut ꝓpꝛietatis.vnitas eſſentie nõ młtiplicat᷑ nec dꝛ ð multis vnitatibo. vnitas ꝑſone młtiplicat᷑ dẽ de młtis vnitatibo. Tercia ſcʒ notõna lis mnultiplicat᷑ ⁊ diuidit᷑ ꝑ qnq; dr̃as.vnitas vtiq; per ſone mitiplicata ꝑtres vnitates piintellecta vnitate eſ ſentie ↄſtituit trinitateʒ. Odim & ꝙ vnitas ſigficata p B5 nomẽ vnũ ſignificat eẽntiã. ſignificata ꝑ h̊ͥ nomẽ vn ſi gnificat adaliqd:h̊ qꝛ vnꝰ ſigficat indiuiſionẽ ꝑſone cõ munit᷑ nõ bãc vel illã:iõ dĩc ꝑſonã ̊ nõ perſonalr. ſitr h nomẽ vna qꝛ ſignificat notõeʒ coĩter nõ bãc vel illam iõ dĩc notõeʒ nõ notõnałrdm vtiq; q; ꝑ hoc nom̃ vnꝰ ꝑſona dr.⁊ ꝑ h̊ vna notõ vel ꝓpꝛietas. H nõ m ꝙ notio vel ꝓpꝛietas ẽ rlo perſone ad ꝑſonã: ſm q Pꝛietas eſt ꝑſone cinꝰẽ ꝓpꝛietas.⸗ perſona ẽ eẽntie pꝑle ona.iõ hmõi noĩa nõ picunt᷑ adaliqꝗd ſimpłr: ̊ ſic quodã mõ media inter ea ꝗᷓ dicũt ſbam ſimplr et q dicũt adaligd ſimpkr ßm hoc idẽ eſt vnꝰq̃ſi indiniſus ſua ꝓpꝛietate.¶ ꝛetẽa nõ ꝙ ĩ maſculino ⁊ in feĩo nunꝙᷓ dic eẽntiã Vnñ vn dic pſonã vnũ eẽntiã vna notõeʒ. Jucta tñ eſſen tialibo trabunt᷑ ad ſignificatõez eẽntialẽ vt cũ dr̃ vnus edvna eẽntia. ſiłr iũcta pſonalibo tꝛabunt᷑ ad ſignifica tionẽ ꝑſonalẽ vt cuʒ dẽ vnꝰpꝛ vna ꝑſona:ſ ꝑ ſe ſumpta in malſculio 2 femio nunq ſignificàt eẽntiã ſiłr dõm 8 ꝑtitiuis et diuiſiuis.¶¶ Qð obijcitur. ꝙ om̃e nomẽ dĩ aut m ſubam aut m rlonem. DHðm ꝙ dici adaliquid dẽ multipkr. vel ꝙ ſignificat relatie: vt pꝛ.ſic vnꝰvł vna nõ ſignificãt relatõeʒ. vel qd imꝑtat in ſe relatõeʒ: ſic 5 nomẽ pſona 2 vnꝰa vna dicũtur adaliqd. 4 Ao aliud dom. ꝙ lʒ dicat᷑ de tribo:nõ ſeqꝗtur ꝙ dicat᷑ ᷣm ſubam. qꝛ nõ dẽ cæ tribo ſingłr 2 i ſumma.ꝗ¶¶ Ad aliud dom. q licʒ ens ⁊ vnꝰ maſculie ↄuertũtur:tñ alio mõ ſignificat ens. Ens eĩ ſigficat abſolute:vnꝰin diſtinctõne. iõ ens dic eẽntiã:vnꝰrelatõ ʒ.¶. Ao aliud pʒ rñnſio.qꝛ cum dẽ vnꝰ ceus:vnꝰibi trahit᷑ ad ſignificatõeʒ ſibe ꝑ adiũctuʒ Ao aliud qð obijcit᷑.ꝙ vnitas ꝑſone ñ differt ab vni tate eſſentie dᷣm ꝙ licet ideʒ ſit eẽntia qð ꝑſona:aliꝗd tñ attribuit᷑ vni qð nõ alteri. q̃re ſiłr aliꝗd pt attribui vnitati ꝑſone: qð nõ vnitati eẽntie. EIñ vnitas eſſentie nõ multiplicat᷑ alia multiplicet. vn em diſtinguituꝛ vnũ aũt ẽ indiſtinctũ.¶ Ao h̊ qdð obijcit. ꝙ h nomẽ vnꝰ nõ ſignificat notõezʒ qꝛ nõ diſtiĩguit vt notio. DOðm ꝙ H nomẽ vn ſignificat notõem coĩter nõ bãc vel illã:iõ nõ notõnałr. ꝓpter h̊ nõ opꝑtet ꝙ diſtiguat ſic notio ſigni⸗ ficata ꝑ H̊ nomẽ notio nõ diſtinguit:ᷣ que eſt ſignifica⸗ ta per H̊ͥ nonien nternetar vel filiatio. Artic ubſecund? Lõdo qꝗrit᷑ ſuppoſito ꝙ hbec noĩa vnꝰouo tres i ſolũ dicãt᷑ pᷣuatie: ̊ ponãt aliqꝗd cũ dr pr eſt vnꝰfiliꝰẽ vnꝰſpuſſctus ẽ vnꝰ.⁊ pꝛ ⁊ filius ſpnᷣſſcts ſunt tres:cꝰ pdicamẽti rẽ ſignificẽt? Et ncce eſt ꝙ ſignificẽt ſubaʒ aut relatõeʒ qꝛ ſoluʒ iſta p̃dicamẽ ta ſunt ĩ diuis ᷣm boe.de trini.Alio pᷣo ↄuertũtur ĩ p̃ dicamentũ ſbe:h̊ iſta dicta de creaturis ſignificãt reʒ de p̃dicamẽto qͥntitatis: ̊ in diuis ↄuertũtur in pᷣdicamẽ tum ſube. ¶ Pꝛeterea nõ vidẽtur dici ſm adaliꝗd:qꝛ ñ 2ↄuenit eis ro adaliqꝗd.ſubaʒ aũt nõ pñt ſignificare:cuʒ in diuis nec ſuba nec eentia pñt ſignificari pluraliter. 4l Item qrit᷑ ſiłr de alijs noibo diſtinctis vt aligs: ꝗdaʒ aliꝰ: cuispᷣdicamẽti rem ſignificet, Ad primũ dom. ꝙ ſignificãt rem de genẽ adaliqꝗd:relatõem ſcz licet nõ vt relatõeʒ.ſic em̃ vnitas eẽentie ideʒ ẽ qð eſſentia. ſilit᷑ vnitas ꝑſone idem eſt qdð ꝑſona.vñ hoc nomẽ vnus di 5ſ in neutro ctum de patre: eandem rem ſigniſicat qd hoc nomẽ pa ter. Silr hoc nomẽ tres dictũ de pꝛe ⁊ filio ⁊ ſpũſancto idem ſignificat qð illa noia.vñ illa noĩa ſigniſicãt rem e genẽ adaliꝗd.¶ Ad illð qð obijcit᷑.ꝙ noĩa ſianifica⸗ tia qntitatẽ: ↄuertũtur in pᷣdicamẽtis ſube.dðm ꝙ boc eſt intelligendũ q;tum ad pncipalẽ noĩm ſigniſicatõeʒ: nõ qᷓdtum ad ↄſignificatõeʒ.ſ̊ iſia noĩa non attribuunt diuĩs niſi cũ maſculine ſignificant᷑.vñ ſi in neutro ge⸗ nere ſiqnificarẽtur: eẽntia ſigniſicarẽt. poſſet tñ dici ꝙ boeciꝰh̊ dixit volẽs pᷣdicta noĩa a ſua ſigficatiõe remo⸗ uere.vñ ꝑ hoc nõ intẽdebat ꝙ in diuĩs nõ poſſent ſigni ficare relatõezʒ: ̊ ꝙ ibi nõ ſigmſicabàt qlirateʒ aut q̃n⸗ titatez. Ad vltimũ dom m ꝙ dr in li. de reglis fidei om̃e nomẽ vel ꝓnomẽ diſiũctiuũ in maſculĩo vel femio nomiĩ ꝑſonali adiũctum pꝑtinet ad pſonã: in neutro vo aꝗ eſſentiaʒ. vt pr eſt a filio alius.pſona pr̃is eſt alia a pſona filij ſ̊ nõ aliud.pʒ nõ eſt ille ꝗ filiꝰ: h̊ eſt illud qð filius.nec mirũ ſi noĩa vel ꝓnoĩa diſt iũctia in maſculio vel femio ꝑtineãt ad ꝑſonã. in neutro ad eſſentiã: cũ in naturalibo noĩa ĩ maſculio et femĩo ꝑptineãt ad rẽ gene⸗ ris. in neutro ad genꝰrei. Adiectiua vᷣo in maſculino 7 femio genẽ diſtictiua ſũt rõne geneꝛis. Gendem maſcu linũ vel feĩinũ diſtinctũ eſt. vñ ⁊ ipᷣm adiectiuũ qꝛ ex vir tute diſcretiõis ad rẽ generis ꝑtinet: exigit ſubſtatiuũ . ꝙ cecet rẽ generis vt albo equus alba młr. Adiectiuũ vo in neutro genẽ ofuſuʒ ẽ.i Zeutrũ em̃ genꝰ nõ dẽ ꝑ po ſitõez ̊ ꝑ abnegatõeʒ: ita et ĩ neutro genẽ adiectiuũ qꝛ ↄfuſum ẽ: ꝑtinet ad genꝰrei nõ ad rẽ generis.vñ ſolʒ di ci qꝛ in adiectino neutri generis intelligit᷑ vel ſolʒ intel ligi h̊ ſubſtantiuũ res vt ſſt antĩe ſolet teneri. vt cnʒ drẽ albũ curꝛit. ſibr ꝑ qs in maſculino ſolet intelligi ꝑſona. vt cũ dẽ ꝗs curꝛit.ꝑ q etiã in femĩo.ꝑ qd in neutro eſſen tia. Silr in diuĩs rone diſcretõis noia diſtinctia ĩ ma⸗ ſculino ? femio genẽ ꝑtinẽt ad ꝑſonaʒ.in neutꝛo vo ra⸗ tione ↄfuſionis ad ſeuiam. Articułltercius Ercio querit᷑ vtrum pr et filius poſſint dici ſubſtantie. Quidã dixerũt ꝙ; hec dictio vn⸗ ſignificat eſſentiã: b̊ quia eſt dictõ numerak excludit maioꝛẽ numerũ.Suppoſi ito aũt ꝙ dicat eſſen⸗ tiam: nõ excludit maioꝛẽ numerũ ꝑſonaꝝ ſᷣ eſſentiarũ: ſ om̃ia alia adiectiua qñ ſubſtatiuant᷑ dicũtur ſingula⸗ riter de ꝑſonis et nõ plurałr: vt vn om̃ipotens nõ tres omipotentes· querit᷑ qre ſibr nõ dicit᷑ pater ⁊ filiꝰ ⁊ ſpi⸗ Rñ.in om̃i adiectio rituſſets vnꝰ:ita ꝙ, ſubſtaätiunek. ad qñ ſubſtãtiuat᷑ intelligit᷑ articulꝰex vᷣtute ſubſtãtiuatio nis:ſ̊ aliter eſt in noibo diſtinctiuis et ꝑtitiuis.aliter ĩ alijs. qꝛ in diſtinctis ſignificat᷑ diſtinctõ ex rõne ſignifi ⸗ candi: inde eſt ꝙ ſubſiatiuata nõ pñt ſupponere eſſenti⸗ am. qm̃ ſigniſicãt rem articulataʒ diſtinguibilẽ. et hoc eſt ꝑſona. In alijs po adiectiuis nõ ſignificãtibo diſtin⸗ ctionẽ nõ eſt ſic. vñ ſi ſubſiãtiuent᷑.nõ coartant᷑ ad pſo⸗ nam abſolute.igit᷑ nõ poterit dici pater filiꝰ ſpũſſã⸗ ctus vnꝰ. ſed dicit vnꝰeternus:vnus om̃ipotens ⁊ hu⸗ iuſmodi cum determinatõne. Articul?quart? Einge querit᷑ generalr de nomibx acceptis ꝑtitiue vel diſtinctiue vtrũ poſſunt addi no minibo eſſentialibo in diuĩs. Ad qð ſic: deu tro.vj.Audi iſrael dñs deus tuꝰ vnd eſt. ¶ Item. j. coꝛĩ. viij. Si quideʒ ſunt dij multi nob tñ deꝰ vnẽ. ſed vndeſt nomẽ di ſtinctiuũ ⁊ addit᷑ nomiĩ eſſentiali:q̊ ↄuenienter nomẽ diſtinctiuũ põt addi nomi eſſentiali. Itez boe⸗ cius in li.d tri.deꝰa nullo differt:h nullꝰ ẽ ſignũ diſtin ctiuũ et addit᷑ huic noĩ deꝰ. 4 Ytez exo. xxv. Iſſe de? me? glilicabo eũ:ß H pnomẽ iſie ẽ diſtinctiuũ⸗ ptitiuum &ᷣſiti rõne põt dici quidã vel aligs deꝰ. Cont᷑ in lib. de reglis fidei.dictõ ꝑtitiua ꝑtit᷑ inter appellata qᷓ actu vel nata ſunt pła. EUn ↄueniẽter dr aliꝗs fenix: qdaz le⸗ — 2* 4 “ “D S ro⸗ eos hois dicti notu niſi⸗ lytio ſelp inut ſel eg cnent. fnor Ckiin nn⸗ iol Ple⸗ P G n⸗ un ſocs dteen nente leri⸗ ſttel erin d hene uuſ Pnen Fugl ſl l. Uuhene ſtnini nho ſ agin 3 1 N n tegisfite Meutrod g eſtaligg ſ ludes in malcnſo entiäͤrchn ach ſe ene⸗ aſculinon Bemmaſar grer i ſublttiri Vaieetuß nödfpro enni fohei llohnmel zd ligiſon. ſeuttoeſen inctiaima euno dor voſſintdicn Dictioyn! numergt icat eſſen⸗ ſennaari: urſingul⸗ ens notres flint hi mocheti blänvote inig dlir ſeſigiß nere clent⸗ ſbileerbor ntpoiſin nia g⸗ r ſüſi 6mor bu ſt ddi 0 Gſie dn linͤ hütnith ezlo⸗ fein⸗ iuv es t⸗ igen daeent Queſtio nix. ꝙuis.n. nõ ſint plures actu: tñ plures pũt eſſe na⸗ tura.ᷣ nec actu nec natura plures poſſumꝰ intelligeꝛe eos.⁊ qᷓ;uis plures ꝑſone ſint que ſũt appellata huiꝰ noĩs deus: tñ circa hoc nomen non hʒ locum ꝑtitiua dictio.quia ſicut partit᷑ in appellatis:ita in appellatoꝝ naturis.nõ.n.dᷣe diceret᷑ petrus eſt alius hõ ꝙᷓ; paulꝰ. niſi alia bumanitate eſſet bomo q; paulus. So⸗ lutio.ſᷣm ꝙ dicitur in li.de regulis fidei.nullũ nomen vel ꝓnomen ꝑtitm̃ ↄuenient adiungit᷑ nomi eſſentiali. minus.n.congrue dicit᷑ aliquis deus vel quidaʒ deus vel ſolus deus vel iſte deus. ¶ Ad pꝛimũ &ᷣ ſic dr in li. de regulis ſidei.ꝙ hoc nomẽ vnus ꝙᷓuis aliqñ ptitiue teneat᷑:tñ quia aliqñ tenet᷑ ercluſiue.admittit᷑ vt dicit vnus deus.i.nõ plures.. Ad ſecũdum dom. ꝙ etſi ali cubi inueniat᷑ ſignũ vłe vel ꝑticulare adiunctũ nomini elſentiali: intelligatur illa vniuerſalitas vel ꝑtitio re⸗ ferri ad ꝑſone pluꝛalitatẽ nõ eſſentie.vt cũ dicit᷑ a boe. in li.de trini.deus a nullo differt.h ẽ ſenſus.nulla res que ſit deus in eo ꝙ deus eſt: differt a re que deus eſt. Ad terciũ dᷣm.ꝙ hec dictio iſte aliqñ accipit᷑ impꝛo prie ⁊ demonſtratiue.ꝓut dr̃ demonſtratio fidei.vt S. dictum eſt: cũ actum eſt de ſignificatõne ꝓnoĩali.⁊ hoc modo accipit᷑ cũ dicit᷑ iſte duus meus. Aliqñ vᷣo ꝓprie cũ accipit᷑ ꝑtitiue ⁊ diſcretiue.⁊ hoc mõ ſicut inconue⸗ nienter dicit᷑ aligs cus: ſic incõuenient᷑ dicit᷑ iſie deꝰ. Membrũ tercium Onſequent᷑ queꝛendũ eſt de noibo excluſi uis. Querit᷑ ̊ de intẽtõe hꝰnoĩs ſolꝰ pᷣm ꝓ adiungit᷑ noĩ ꝑſonali. Scðo.ſᷣm ꝙ ad⸗ iungit᷑ noĩ eſſentiali.Tercio querit᷑q̃li⸗ ter intelligit illud:nemo nouit filiũ niſi pater. Neticulus pꝛtimꝰ2 Opꝛimuʒ querit᷑qualiter poſſit dici ſolus pater.Rñnſio.ſi ſolus excludit ↄſoꝛtiũ a pa⸗ ternitate. verũ eſt. ſi dicat excluſionẽ ↄſoꝛtij ſimpłr falſum eſt.eſt.n.ſenſus.pater ẽ ſolitariꝰ.q¶ JIteʒ querit᷑ de hac:ſolus pater eſt deus.an ſit ↄcedẽda: Ad qð obijcit.augꝰ.vj.de tri.qm̃ oñdimus quo poſſit dici ſolus pater vel ſolus filius:oſideranda eſt illa ſnĩa nõ eſſe ſolum patrẽ deũ verum ſolum.ᷣ patrem ⁊ filium 2 ſpm̃ſanctũ. Cont᷑.in hymno angeloꝝ dieit᷑ de filio: tu ſolus altiſſimꝰ. 4:! Item augꝰ. vj. de tri. ſi de ſolo pꝛe predicta dicerent᷑: nõ tñ excluderet᷑ filius vel.ſ.ſ.ga ⁊ bi tres vnũ ſunt.ſicut in apoc.legit᷑ ꝙ habet nomẽ ſcri ptum qð nemo ſcit niſi ipie.nõ tñ inde ſeꝑatur pater vel ſpũſſanctus.⁊ cũ dicit᷑ nemo nouit patrẽ niſi filius nõ inde ſeꝑatur pater vel ſpũſſanctus: ꝗa inſeꝑabiles ſunt. Ad boc dm.ꝙ ſi fiat excluſio rõne eẽntie:pri ma eſt vera.ſi rõne ꝑſonalis ꝓprietatis:falſa.⸗4! Ad ſe⸗ cundũ dm. ꝙ aliqn nomĩat᷑ pater 2 filius ⁊ tacet᷑ ſpi⸗ rituſſanetꝰ. ſicut veritas ad patrez loquẽs ait. vt oↄgno⸗ ſcant te ſolum deum ⁊ queʒ miſiſti ihᷣm xpᷣm eſſe vnum verum drũ. Cum g inquit augꝰ. tacuit de ſpũſancto:qꝛ oſequens eſt.vt vbicũq; nomiat᷑ vnus ſicut pr 2 filius tanta pace vni adperens intelligat᷑ etiã ipſa pax: quis nõ ↄmemoꝛatur. vno nomĩato etiã reliqui intelligunt᷑: qð in pluribo ſcripture locis occurrit. Articulꝰ ſecũduns Einde querit. vtꝝ hec ſit ↄcedenda: pater ẽ ſolus deus. Ad qð ſic aug.ð maxim inũ.in⸗ ttelligitur cũ apls dicit beatus 7 ſolꝰpotẽs. ⁊ ibi:ſoli ſapiẽti deo.⁊ ibi:inuiſibili ſoli deo honoꝛ ⁊c. Mon.n. ſolo patꝛe hec accipienda ſunt vt ↄtendebat maximinꝰ ⁊ alij hẽtici:ſᷣ de trinitate.ſicut ⁊ illð:ſolus bʒ immoꝛtalitatẽ. ¶ Item augꝰ. in eodeʒ. cum vnꝰ deꝰ ſit trinitas hec nobis ſit ſoluto queſtionis vt intelliga mus ſolum deũ ſapientẽ:ſolum potenteʒ: patrẽ ⁊ filiũ Ne. „— . t PPePiea Pie „ aApt 4t1 Hr Bol.) ρ Dr.) ſoo lxv. ⁊ ſpm̃ſanctũ qui vnus 2 ſolus deus eſt. Sʒ . pater eſt æus: 2 nõ eſt aliud qᷓ deus.̊ꝛ ſolus deꝰ*. EKñſio. diſtiguẽdũ.quia ſi fiat excluſio a ꝑte ſuppoſiti:falſa ẽ. 7 eſt ſenſus.pater eſt ſolus deus.i.pater eſt deus 2 nõ alius a patre. Si a ꝑte appoſiti:vera eſt.⁊ ẽ ſenſus.pa ter eſt ſolus deus 2 nõ alius deus. Sed põt aliter dici. ꝙ cum iſta negatur:pater ẽ ſolus deus.⁊ hec dictio ſo⸗ lus ſit a ꝑte predicati ⁊ nõ excludit aliud predicatum ab eadeʒ ꝑſona:ſed potius ideʒ predicatũ remouet᷑ ab alijs ꝑſonis.ſicut cũ dẽ iſte ↄomedit ſolus.ſolus non re⸗ mouet aliud predicatũ ab eodeʒ ſabiecto:ſᷣ potiꝰ idem predicatũ ab alijs ſubiectis.⁊ ſic eſt falſa. Adhuc alit᷑ põt dici.quia hec dictio ſolus adiũcta termĩo eẽntiali pᷣdicando nõ notat remotiõeʒ alterius rei eẽntialis ab eodeʒ ſubiecto.quia iſta remotio habet᷑ virtute predi⸗ cam̃ti ipius.Sequit᷑.n. homo eſt aĩal:q̊ nõ ẽ lapis.vñ ad hoc fruſtra adderet᷑ dictio excluſiua.vñ cum dr hõ eſt ſolum ajĩal.nõ eſt ſenſus homo eſt aĩal 2 nõ eſt alia res qᷓ; aĩal.Quid.n.notat᷑ ꝑ hunc terminũ ſolũ niſi re⸗ motio pꝛedicati ab alijs ſubſtantijs.vel hec dictio ſolũ terminat᷑ totalit᷑ in predicato.t erit ſenſus.hõ eſt aĩal ſolum.i.homo eſt aĩal qdð eſt ſolũ.a ita ꝑ hanc dictionẽ ſolum notabit᷑ priuatio coĩcabilitatis.ſic cũ dẽ pater ẽ ſolus deus: notabit᷑ remotio predicati ab alijs ꝑſonis vel ſolitudo ſiue priuatio coĩcabilitatis circa deũ.⁊ iõ falſa eſt.qꝛ dicit hy la.in li.de trini.neqʒ diueꝛſus neq; ſolitarius nobis ↄfitendus eſt dus. Item queritur an hec ſit ↄcedenda:trinitas eſt ſolus teus. Ad qð ſic augꝰ. vj. de tri. Si quis interroget: pater ſolus vtꝝ ſit ceus.qũo rñdebimꝰ nõ eſſe:niſi foꝛte ita dicamꝰ.eẽ ꝗ⸗ dem patrẽ teũ:h̊ nõ eſſe ſolum deũ.eſſe aũt ſolum deuʒ dicamus patreʒ ⁊ filiũ ⁊ ſpm̃ſanctũ.ſ̊ ſᷣm ea que dicta ſunt videt᷑ ꝙ non ſit ↄocedenda.j Itẽ hyla.in.ix.d tri. xpᷣm deum verũ neſcis in ſide ſoliꝰ veri dei ad vite eter nitatẽ ↄfitendũ.õ̊ eccĩe fides verũ dei patrẽ ↄfeſſa:cõfi⸗ tetur ⁊ xpᷣm.neq; rpᷣm verũ deũ ↄfitendo.nõ ſolũ veꝛũ cũ patrẽ ↄfitet᷑.neq; rurſuʒ verũ deũ pr̃eʒ ↄfeſſa nõ cõ fitetur etiã xpᷣm.ꝑ id enim xpᷣm deũ verũ ↄfeſſa ẽ: ꝑqð ſolũ verũ cũ ↄfeſſa ſit patreʒ ita ꝙ ſolus pater verus deus eſt: deuʒ verũ eẽ ↄfirmat ⁊ xrᷣm.õ.n.vnigenito deo nature diminutõʒ naturalis natiuitas intuſit.nec ꝗ ex ſubſiſtenti deo ſᷣm diuine generatõis naturã deus ſubſiſtit:ab illo qui ſolus deus eſt ſeꝑabilis ẽ veritate nature.tenuit.n.natura veritatis ſue oꝛdinẽ:vt natiui tatis veritatẽ veritas naturalis inueheret. nec alteri⸗ eſſe generis deũ: deus vnus inferret.atq; ita ſacẽmentũ dei nec in ſolitudine nec in diuerſitate ↄſiſtit.cum nec aliter deus de putet᷑ qui ex deo cũ nature ſue ꝓprietate ſubſiſtit.nec in xnione maneat quã patreʒ natiuitatis veꝛitas doceat ofitendũ.ex quibo videt᷑ ꝙ bec ſit ↄceden da pater eſt ſolus verus deus.l SPretea.ſi cõcedit᷑.q; trinitas ſit ſolus deus.Cont᷑.iſle terminꝰ ſolus deꝰnõ p̃dicat᷑ ſᷣm adaliꝗd ſᷣ ſubalit᷑.⁊ ita videt᷑ ꝙ debeat pᷣdi⸗ cari de qualibet ꝑſona. pat eſt ſolus deꝰ:⁊2 filiꝰ 2 ſpi⸗ rituſſanctꝰ ſiłr.¶¶ Prerea.q̊ nomẽ deꝰ ꝑſe ſumptũ pdi catur de q̃libʒ ꝑſona.qð ñ poſſet eẽ ſi in ſuo intellectu multitudinẽ ꝑſonaxꝝ colligeret.h̊ hec dictõ ſolus ei ad⸗ dita ñ addit multitudinẽ ꝑſonaꝝ.q̃re cũ ̊ nomẽ pat ñ differat ab h noie trinitas niſi ꝓpt multitudinẽ ꝑſona⸗ rũ:manieſtũ ẽ ꝙ ꝗcꝗd pᷣdicabit᷑ de trinitate: pᷣdicabit᷑ e pf̃e.niſi qdð in intellectu ſuo colligit multitudineʒ.2 ita ſolus deꝰ pᷣdicabitur de qualibʒ. Rñſio pʒ ex pᷣ⸗ dictis.tñ nota qð djr in li.de regulis fidei.qꝛ qᷣtiſcũqʒ dictio excluſiua adiũgit᷑ nomĩ eẽntiali:notio potiꝰ fac in genꝰ rei ꝙᷓ in rẽ generis.nec ẽ ꝓ q̊ fiat ſuppoſitio:łᷣ ĩ⸗ cetermĩate ſit ſmo de aliqͥ.vt cũ dꝛ vnus deꝰ.ſolꝰ deus tm̃ deus. Sicut.n. in naturalibo adiũcto termiĩo exclu⸗ ſiuo nomĩ appellatiuo:potius nomẽ fert᷑ ad genꝰrei nõ ad reʒ generis.vt cũ dĩ tm̃ hõ vel ſolus hõ ẽ h intus.ñ ꝓ petro vel ꝓ paulo fit ſuppoſitio b̊ hoĩe indetermi⸗ P2 E e1 de) H Jr Vr ey S nate:ſic cũ dẽ ſolus deꝰ vel vnus deꝰ:nõ ꝓ pꝛe fit ſuſpo ſitio vel ꝓ fil io vel ꝓ ſpũſ.pᷣ ꝓ re hꝰ nature indetermi⸗ nate.vñ nõ ↄcedimꝰ vnus deꝰ genuit vnuʒ deũ:vel ſolꝰ vel tm̃.nec vnus ſolꝰ deꝰ genuit vel gignit᷑: qꝛ ꝓ nulla ꝑſona fit ſuppoſitio.ex h̊ pʒ.ꝙ ꝙᷓuis determiĩiate cõce dat᷑ ſolꝰ deꝰ:nõ tñ de aliq ꝑſona determĩate. eo ꝙ inde termĩate dr terminꝰ eſſentialis cui adiungit᷑ dictio ex/ dunnea. Aztienl'tercius Onſequẽt᷑ querit᷑ de h dr nemo nouit pa⸗ trẽ niſi filius.qꝛ iſte teminꝰ nemo aut ſup⸗ ponit ꝓ creato aut ꝓ increato.Si ꝓ crea⸗ to ſenſus ẽ.iAemo.i.nullus hõ niſi filiꝰ.ᷣ h nihil ẽ cuʒ filius ñ ſit ꝑs hoĩis.Si ꝓ increato:ſenſus eſt.nulla ꝑ⸗ ſona niſi filiꝰ.ſᷣ hec eſt falſa.ſi dicat᷑ ꝙ iſtud ens incre⸗ atũ nõ ſupponit ꝑſonas ſᷣ eẽntiã.vᷣ h̊ nihil eſt:qm̃ cũ ſo⸗ lũ ſit ens eternũ:nõ poſſet aligꝗd ab eo excipi.in om̃i at oꝛοne exceptiua ncc̃e eſt p̃dicatũ alicui attribui ⁊ ab a⸗ liqͥ remoueri.vñ ſequeret᷑ nullũ ens eteꝛnũ nouit pꝛem niii filiꝰ.& aliqð eteꝛnũ nõ nouit pꝛeʒ. MRñſio.iſte teꝛ minꝰ nemo ſuppomi coĩter ꝓ ente creato ⁊ increato ꝓ om̃i ſuba intellecta.⁊ iſte terminꝰ filius excipit᷑ ratioe eẽntie in q̃ coĩcàt cũ pr̃e ⁊ ſpũſ.⁊ iõ iſtud pᷣdicatũ ñ re⸗ mouet᷑ a pꝛe nec a ſpᷣſ.Si obijciat᷑: nemo nouit patrẽ niſi filius:& ſolꝰ filiꝰnouit pꝛeʒ:nõ ̊ pꝛ nec ſpũſſ.dðm in pᷣdicta locutiõe nõ addit᷑ excluſio rõne ꝓprietatis rõne eẽntie. Ad pᷣdicta etiã notãdũ ꝙ regła ẽ.ꝙ qti⸗ enſcũq; dictio excluſiuna addit᷑ nomĩ eẽntiali:nomẽ fac potiꝰ in genꝰ qᷓ ĩ reʒ generis.vt cũ dr ſolꝰ hõ curꝛit.nõ ſeꝗ?᷑ nõ g ſoꝛtes:ſᷣ ñ aſinꝰ.ſilr ñ ſeqꝗt᷑ ſolꝰ deꝰ:ñ q̊ pat vel filius. Dnſequentia oꝛdi nis reqrit inꝗꝛẽ ð noĩbo collectiuis.vt trinitas 2 trinꝰ. Primo querit᷑ de H noĩe trinitas.Scðo de h̊ noĩe trinꝰ. Membꝛũ primũ RKimo circa ̊ nomẽ trinitas q̃ꝛit᷑ ᷣmo.q̃ vnitas poiĩt᷑ noĩe ᷑nitatis. Scðo.qlit in⸗ telligat᷑ nũeroſitas t᷑nitatis:q;uis tactuʒ ſit S.q de nũero ꝑſonaꝝ.Tercõ.an t᷑ni⸗ tas dicat᷑ ̃ᷣn ſbaʒ aut ſᷣm relatõeʒ. Quarto.an poſſit dici in dĩnis trinitas vel triplicitas. 7 Aꝛticulus pꝛmmꝰ D pꝛimũ obijcit᷑ ſic. Cꝛinitas ſiẽ diẽ Iſið. ẽ mitiplex ⁊ nũerabił.cũ g trinitas ſit triũ vnitas: ⁊ ĩ dinis ñ ẽ vnitas triũ niſi eẽntia eẽntia ẽ t᷑nitas.̊ ᷑nitas nũerabilis ẽ.ꝗ̊ ⁊ eẽntia.qð falſuʒ ẽᷣ.¶. Itẽ cũ dẽ trinitas ẽ triũ vnitas. aut dr̃ vni⸗ tas eẽntie aut ꝑſone ſiue hypoſtaſeos. ſi eẽntie: ̊ vni/ tas eẽntie ñ ẽ nũeꝛabił vel mitiplicabił.̊ ñ ẽ vnitas eſ⸗ ſentie.Si ꝑſone:h̊ nlła vnitas ꝑſone ẽ vnitas triũ.ꝗ il⸗ la vnitas ñn dicet᷑ vnitas ꝑſonał. Rñſio. cũ dr trini⸗ tas ẽ triũ vnitas.hec vnitas dic vnitatẽ triũ ꝑſõaꝝ di ſtinctaꝝ.⁊ diſtiguẽdũ qꝛ vnitas dẽ eẽntie vel ꝑſone vel notõis.vñ cũ diciꝰ t᷑nitas ẽ vnitas triũ:diciꝰvnitatẽ ꝑ⸗ ſone.Sʒ vnitas ꝑſone dꝛ multiplłr.vel ſᷣm ꝙ ẽ ĩ hac ꝑ⸗ ſona tm:vel ſᷣm q ẽ ĩ tꝛibo.hᷣ ꝗ̊ d vnitas ñ ʒ ꝙ ẽ ĩ hae ꝑſona tm̃:ſj ſᷣm ꝙ ẽ ĩ tbo iſtis.ſ.ꝙ ẽ coĩs ſᷣm rõeʒ iĩtelli gẽtie tho.⁊ ſic verũ ẽ ꝙ vnitas ẽ nüerabitł.⁊ lʒ vnitas eẽntie pᷣdicet᷑ de trinitate: ñ tñ pᷣdicat᷑ de ea foꝛalit᷑.qa ñ ĩpoĩt᷑ ab ea h̊ͥ nom̃ t᷑nitas ſᷣ ab vnitate pſõe vel ꝑſõa⸗ li młtiplicata ĩ ꝑſoĩs. Nꝛti culꝰ ſec u d? D ſecũdũ qͥ qrit᷑ q̃it intelligat᷑ nũeroſitas trinitatis.qᷓuis tactũ ſit S.q.de nũero ꝑſo⸗ 1— W 3 Eo honm, v„/21 „ 9 Po . naꝝꝑ.Ad qð ſic boe.̊ ve vnũ ẽ ĩ q̊ nullꝰ nũerꝰ ẽ. ſi in fnitate aliqͥ mõ nũerꝰ ẽ:ñ ẽ ve vnũ.ꝓbatõ medie.aug. ſuꝑ illð Jo.Aſoulta habeo vobis dicẽ.glo.videte ſi nõ apparet q̃i nũerꝰ pꝛ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſ. Si vᷣo qrat᷑ ꝗd tres: ia deeſt nũerꝰ:⁊ ita deꝰ nec recedit a nũero nec capit᷑ a nũero.ſᷣ̊ vbi aliqͥ mõ nũerꝰ:ibi ñ ẽ vᷣe vnũ.reſiat eꝛgo ꝙ tnitas ñ ẽ ᷣe vna.⸗X Itẽ vnũ ẽ indiuiſibile ſᷣm ĩtellectũ ſ nõne magis ĩdiuiſibile ẽ m ĩtellectũ vbi ẽ ĩtelligibi le qð ñ hʒ ĩtelligibile añ ſe.Sʒ cũ dico tnitatẽ vł ꝑſo⸗ nã:dico ĩtelligibile qð hʒ ĩtelligibile añ ſe.qꝛ trinitas hʒ ꝑſonã ⁊ ꝑſona eẽntiã.ꝗ t᷑nitas vł ꝑſõa ñ dicet᷑ ve ĩ⸗ diuiſibile ſᷣm ĩtellectũ.q̊ nec t᷑nitas nec ꝑſõa ẽ pᷣe vnũ. ¶ Itẽ dyo.oĩs nũerꝰ monade ꝑticipat.ñ.n.ẽ młtitudo ñ ꝑticipãs vno.ſᷣ̊ hec ꝗdẽ młta ꝑtibo vnũ toto.hec ꝗdẽ młta accñtibo:vnũ ſubiecto.hec ꝗdẽ multa ſpẽbo:vnuʒ genẽ.aut młta vᷣtutibo:vnũ foꝛa.vel młta nũero:vnum ſpecie.aut młta ꝓceſſibo:vnũ pncipio.Querit᷑ & qͥ iſio⸗ rũ mõꝛ dr̃ młtitudo ĩ t᷑nitate.ↄſtat ꝙ illo:młta ꝓceſſi⸗ bus vnũ pᷣncipio.qꝛ iſte pᷣcedit alios.̊ oꝑtz t᷑nitatẽ ꝓce dẽ ab eẽntia dina vł ab aliq̃ ꝑſona.qð ẽ incõueniẽs.ꝛ ita relinꝗt᷑ ꝙ ñ poſſumꝰ dicẽ mita ꝓceſſibo vnũ princi⸗ pio.⁊ ↄſtat ꝙ nllła aliaꝝ rexit᷑. Ad pꝛimũ rũſio ſᷣm ꝙ diẽ boe.i Aũera ſi potes aut ſine ſba ꝑſonas q pe ſũt aut ſine ꝑſoĩs ꝓpꝛietates q̃ ip̃e ſũt.aut ſi diuidẽ ꝗs co⸗ nat᷑ aut ꝑſoãs a ſba:aut a ꝑſois ꝓprietates:neſcio qũo dĩnitatis cultoꝛẽ ſe poſſit ↄfiteri.dico & ꝙ qñ dr hic vᷣe vnũ ẽ ĩ q̊ͥ nullonũerꝰ ẽ.hᷣ ĩitelligẽqũ ẽ:qn repetũt᷑ vnita⸗ tes q̃ ñ hñt eãdẽ rẽ ꝓ eẽntia:ſᷣ vbi ẽ G̊ ⁊ B.qꝛ ibi ñ eſt ðe vnũ.⁊ h ẽ ĩ om̃i creata.vñ nõndũ.ꝙ vnũ ĩ qͥẽ nũerꝰ:eſt vnũ creat᷑e.vnũ at᷑ ĩ qͥ ñ ẽ nñerꝰ:ẽ vnũ ĩ eẽntia diuina. Q2 at᷑ ꝙ ꝑpriꝰ ⁊ poſteriꝰ rõe ⁊ ĩtelligẽtia dẽ vnitas in eẽntia:pſona ĩ tnitate.¶¶ Ad h̊ qð dic aug.ꝙ apparʒ q̃i nũerꝰ.dico ꝙ verũ ẽ q̃i nũerꝰ ẽ ibi:iñ tñ vᷣe nũerꝰ.qꝛ ibi ñẽ de nũerꝰ:vbi ñ pᷣt ve rũdẽ nũeꝛabile.i¶ Ad h̊ qð dic ꝙ =᷑nitas hʒ iĩtelligibile ꝑſonã añ ſe ⁊ ꝑſonam eẽntia: ita diuiſibile ſᷣm ĩtellectũ. Rñſio.ſecꝰ ẽ e ĩtellectu ⁊ ð eo qð ĩtelligr.dico q̊ ꝙ ĩtellectꝰeẽntie plłꝰ ĩdiuiſibile ẽ ꝑ modũ nꝛi ĩtellectꝰꝙᷓ itellectꝰpſone.⁊ plꝰ itellectꝰꝑſone q̃ ĩtellectꝰ tnitatis.tñ ſᷣm ꝙ ĩtelligr ñ magis ĩdiuiſibi le:qꝛ vnũ ⁊ idẽ ẽ.¶¶ Ad aliud dyo.dðᷣm.ꝙ vult ondẽ q nũerꝰ ĩ fnitate ẽ excedẽs oẽʒ nuũeꝝ.appellat at mlta ꝓ⸗ ceſſibo vnũ pᷣncipio: ꝓceſſũ oĩm reꝝ a prio pᷣncipio.pꝰ illu at ẽ vnũ genẽ młta ſpẽbo.añ bec at᷑ oĩa ẽ vna eſſen⸗ tia ĩ tbo ꝑſoĩs.vñ vnũ ĩ tho qð diẽ q̃i rõeʒ pᷣncipij:pce⸗ dit oĩa illa q̃ ibi nũerãt᷑.⁊ H̊ ĩ tnitate reꝑit᷑.¶¶ Ad ̊ at qð obijcit᷑ ois nũerꝰmonade ꝑticipat.dðʒ ꝙ q̊ ad h̊ qð ? ibi nũerꝰ ẽ ibi monas:ᷣ ñ ꝑ ꝑticipatõz ſᷣ ꝑ eentiã.In „ creaturis at᷑ dẽ ꝑ ꝑticipatõʒ Aꝛticul⸗ W. Einde q̃rit᷑ an trinitas dicat᷑ ſm ſbaʒ vł re latiõʒ.Ad qð ſic boe.oẽ võbulũ qð ex ꝑſoĩs oꝛiginẽ capit ad ſbaʒ ñ ꝑtĩet. ſ̊ fnitatẽ facit diueꝛſitas ꝑſonax. tnitas ñ ꝑtiet ad ſbaʒ. q fit vt ſba tnitas ñ dicat᷑.¶ Itẽ ſi tnitas dicẽt᷑ adaligꝗd:ab aliqͥ di ſtiguẽt᷑ vt p 2 filiꝰ.ſᷣ a nllo diſtĩguit᷑: ͥn dr adaliqd. Cõt᷑.aug.dic.ꝙ ꝑſona ſhaʒ diẽ rõe.ſ.ſluppoſitoꝝ. ſi S f᷑nitas diẽ ꝑſonã ꝑ qͥndã aggꝛegatõʒ:oſtat ꝙ ſbaz dicz ñ ᷓdicet᷑ adaliꝗd.¶ Itẽ ĩ nlło ſut vnũ tres ꝑſõe niſi in eẽntia. ̊ vnũ ſut ĩ fnitate. tnitas vłẽ eẽntia vel deſigt eẽntiã. Rñſio.dico ꝙ adaliꝗd dẽ ſᷣm pluꝛes modos. vno mõ qñ alteꝝ refert᷑ ad aliqꝗd er: vłqñ hʒ ĩ ſe tꝛes vł duos q̊ꝝ vnꝰad alteꝝ refert᷑. tnitas &̊ ñ dĩ adaliꝗd eo ad aligꝗd eỹ referat᷑: ſ̊ ĩcludit ĩ ſe tres qͥꝝ vnũ ad alte rũ refert᷑.¶ Ad h̊ ̊ qð obijcit᷑ ꝑ boe.ꝙ.ſ.ad ſbaʒ ñ ꝑii net tnitas.dico ꝙ veꝝ ẽ ꝙ ad ſbaʒ.i.eentiã ñ ꝑtiet:ꝑii⸗ net tñ ad ſbazʒ hypoſtaſim.pꝛ.n.vno mõ dic relatoʒ: i⸗ geĩtꝰat alio mõ:qꝛ ꝑ puatõz.cãdẽ.n.relatõʒ dic igeit quã geĩtꝰ ̊ alio mõ:qꝛ ꝑ puatõʒ.⁊ adhuc aliꝰẽ mõꝰre⸗ latõis cũ dẽ trinitas:⁊ cũ dꝛ diſtinctus.trinitas enim dicit patrem 2 ſilium ⁊ ſpiritũſanctuʒ vnde bypoſta⸗ ſim dicit ⁊ relationem in rectitudine. VUnde intrinſe⸗ 7 rr S& gen — eeS — –— — S J- ·z/ S= ſit ſen tet ket ef ttion ſan ifal igte. Nita ine eriteei. nninnd WNE ulaſfinag hhanicomn pllontnge leincöeni ſpeimüͤnſre pſongeizi tlidiniceg tales:neſtoii gqihe gn repenütin 1hgeihiicke Gnüiginienet ieintn dinin, gitndifninsin ggapez ſienüen lleAbed poromcdnti Neitelteun⸗ ploicdinſbli⸗ Pbitelleckpcer nnagis iflſt ng rultoſt ellatai nlt, griopneipio inenaen ſe rep 4 Ube zgiutf, b einuͦß ſenli eatfinſete ligötr aen et,Fnitnein ſtziftſſn Srlicdbaiit fioraliſt ſſipolvr.ſS ſurg ſhidi res Menſin entarelarſf jplunes mod 4 iſettee 1oradllib ge hni i tüßhiten nerafß datzddie geolcend . Fiutus in nt uln rrrrrrrrerrren cus dicit adaliqd:quia in ſe cõplete dicit relatõem. di finctꝰ pᷣo dicit ypoſtaſim in rectitudie et pꝛietatem in obliquitate.diſtinctꝰ em̃ eſt pater ꝓpꝛietate vñ com plete intelligit in ſe relatõeʒ ita ꝙ nulla extra intelliga tur.¶:. Ad aliud dðm.qꝙ cũ dico tres ꝑſone ſunt vnu in eſſentia et ſunt vnũ in trinitate:dico modũ differẽtem cũ em̃ dico ſunt vnũ in trinitate nõ poſſum dicere ſunt vnũ cõſtituendũ trinitatem.ſed ſenſus eſt.ſunt ipa tri⸗ nitas. ſed eũ dico ſunt vnum in eſſentia: ſenſus ẽ.eſſen⸗ tia eſt cõe ſjm rem in quo cõueniũt tanqᷓ in vno p̃dica⸗ bili de illis.cũ aũt dico vnũ in eẽntia:ibi eſt vnum ad modũ vniuerſalis.cũ aũt dico vnũ in trinitate ibi acci pitur vnũ quaſi collectiue:nõ tñ collectiue. Articulꝰquartꝰ Ltimo q̃rit᷑ an poſſit dici in dĩnis trinitas vel triplicitas.Ad qð ſic obijcit᷑.tres vnita tes faciũt trinariũ.ſ̊ patris eſt vna vnitas alia filij:alia ſpũſſcti.̊ tres vnitates ſunt in ꝑſonis.g faciũt trinariũ.¶ Itẽ yſi.vnitas ẽ ſimplex 2 ſingłaris trinitas młtipliciter et nũerabilis.et ita multipler di⸗ cit᷑ de deoꝛet ita tripler dici poterit. ¶ Item ſpũſſcẽus dicit᷑ multiplex rõe effectuũ.igit᷑ multofoꝛtiꝰ eẽntia di cetur triplex rõe ꝑſonaꝝ qꝛ ꝑſone magis cõiũcte ſunt et vnite eẽntie ꝙᷓ effectꝰ ſpuiſcto. Cotra. Aug. vj. de trinitate Qec qm trinitas ẽ deus iõ triplex putãdꝰeſt: alioꝗn mĩoꝛ eſt pr̃ ſolꝰet filiꝰ ſolꝰq ſił pr ⁊ filiꝰ.ꝗ deus nõ eſt tripler.ergo nec ĩ ipᷣo erit trinariꝰ ꝑſonaꝝ.q JF yſið.vnitas eſt ſimpler et ſinglaris.trinitas mitiplex et nũerabilis.ſᷣ̊ a quocũq; remouet᷑ om̃is ſpẽs:ab eoð remouet᷑ genꝰ.oĩs aũt ſpẽs multiplicitatis remouetur a trinitate:q; triplex nõ dicit de deo. de qͥ magis videt᷑ ſic dic aug.nõ qꝛ deꝰ trinitas ẽ:iõ triplex putadus eſt cẽ.· Rñſio.ſiẽ dicit aug.nõ iõ qꝛ deus trinitas ẽ jiðᷣo triplex putadꝰ eſt eẽ:qꝛ ibi nõ ẽ triplicitas. vbi eſt vni⸗ tas et indifferẽo eqᷣlitas.xix.diſ.pᷣmi ſnĩaꝝ.⁊ bec ẽ rõ q cñ dicit᷑ triplex notat᷑ dr̃ia poſitõis.qꝛ nõ dic tm̃ oꝛ⸗ dinẽ b poſitõʒ.oꝛdo aũt in ſpũaliboẽ: nõ aũt ſitꝰ.VUñ triplex nõ ocedit᷑ ̊ trinus. Ad h̊ qð obr q̃li ↄcedit mltiplex eẽ.dico ꝙ ſᷣm ꝙ cõe eſt ad triplex et q̃druplex nõ aueit ei:ſ ſm ꝙ impꝛopꝛie dicit᷑ de trinitateſic dic yſið:nõ ꝓpt aliud niſi qꝛ vnitas ꝑſone multiplicatur. Ad boc qð obijcit.ꝙ oĩs ſpẽs remouet᷑.dico ꝙ ſicut ſpẽs remouet᷑:ita ⁊ genꝰ.ſᷣm em̃ ꝙ ꝓpꝛie ſumit᷑ nõ dici tur d trinitate:ſ̊ ſᷣjm ꝙ impꝛopꝛie. Rõ aũt q̃re potuit trãſferri genꝰ ad dina et nulla ſpẽꝝ eſt. qꝛ minꝰ hʒ de poſitõe qᷓ aliqᷓ ſp?.¶ Ad aliud dom.qꝙ licʒ in ſ pũſ.ñ ſit poſitio: tũ ĩ effectibo ẽ poſitõ h neq; ĩ ꝑſoĩs neq; ĩ eſ ſentia ↄtingit repꝑire poſitõʒ. VUñ cũ dẽ ſpuᷣſſ.ẽ młiplex retoꝛqt impꝛopꝛietas ad efſectus vbi poſitio ĩuenit᷑. Mlẽbrum ſecundum Onſeq̃nt q̃rit᷑ de hͥ noĩe trinu.circa qdʒ qᷓ̃rit᷑ pꝛio ꝗd pᷣdicet cũ dꝛ deꝰ ẽ trinꝰ.Se⸗ cũdo an poſſit dici trinitas trina. Ter⸗ 2 cio q̃liter itelligat᷑ dictũ:trinitas ĩvnita⸗ te et vnitas in trinitate. Articulus pꝛimꝰ? DOD pmũ ſic.ſi deꝰ ẽ trinus.i̊ vnus deꝰ⸗ aliꝰ deus et terci.qð falſũ ẽ.¶¶ Itẽ G̊ nomẽ deꝰ aut ſupoit ꝓ eentia:aut ꝓ pſona.ſi ꝓ ꝑſo⸗ na:ſp̊ nulla ꝑſona ẽ trina 2 vna: g illa ẽ falſa.¶ Itẽ di⸗ ctio nũeralis reſpicit foꝛmã.qᷓ hoc nomẽ trinꝰ reſi picit ſoꝛmã hꝰnoĩs deꝰ.g poĩt diſſictõʒ ĩ illa.q̊ᷓ illa pᷣpoſitio falſa.¶ Si dicat᷑ ꝙ ſuppoit ꝓ tribo pſoĩs.ſ ił p trini tate.̊ is ẽ ſeſo trinitas ẽ trina ⁊ vna.⁊? G ẽ falſũ:qꝛ tri⸗ nitas ñẽ niſi vna. Si ſupponat ꝓ eẽntia.q̊ is ẽ ſẽſꝰeẽn tia ẽ trina. ſᷣ hec ẽ falſa.qꝛ hec dictõ t᷑na poĩt diſtictõʒ in eẽntia:q nec diſtiguit nec diſguit. Ad h̊ dixert lxvfj. quidã. ꝙ hec dictõ trinꝰ null rem ſigniſicat bᷣ ſolũ in⸗ tellectũ.ſᷣ hoc nõ pt eẽ: qꝛ ĩtellectꝰ ẽ ſilitudo rei.ergo ſi ſignificat intellectũ:ſignificat rem. Oꝛeterea ſi bec di⸗ ctio trinꝰ nullã rem ſigniſicat tuʒ dicit᷑ deꝰ ẽ trinus et vnus:ergo nulla res ibi pᷣdicat᷑ de teo.q̊ illa vox non eſt ꝓpoſitio. Alij dixerũt ꝙ hoc nomẽ de⸗ aliqñ ſuppo⸗ nit /ꝓp vna ꝑſona vt cũ dicit deus generat.aliqn ꝓ dua bus: vt cũ dicit᷑ deus ꝓcedit a pre. aliqñ ꝓ tribo ſimł vt cñ dicit᷑ deus ẽ trinitas.hoc aũt ẽ:qꝛ vnica et ſingu⸗ laris deitas eſt in vna ꝑſona:in dualo:et in trib. vñ aug.in.ij.li.de tri.c.penuł.ꝗdain dicũt prem nõ appa⸗ ruiſſe in ſubiecta creatura.nõ attẽdentes ꝓPter imbe⸗ cillitatẽ intellectꝰ ſui ꝙ cũ dicit᷑ apoc. ĩmoꝛtali iuiſibili ſoli deo ⁊c.indiſticte fit ibi.ſermo de trinitate.qꝛ pateꝛ aliqñ appuit diſtĩcte:aliq indiſticte. diſticte vt danie li.vij.dan.dicit᷑ ãtiquꝰ dieꝝ appuiſſe.a q̊ legit᷑ filiꝰ ho miĩs accepiſſe regnũ ſic dic aug.ij. de tri. c. vlti. Unde dañ. vij. dicit. aſpiciebã donec thꝛoni poſiti ſunt ⁊ anti quꝰdieꝝ ſedit.et Paulopoſſaſ piciebã in viſu noctis.⁊ i ecce in ouilibo celi filius homĩs venit:et datꝰẽ ei pꝛĩci patus et honoꝛ et regnũ.ecce aparet ꝙ pater aliquan do diſtincte appuit in ſubiecta creatura. Indiſtincte aũt appꝑuit cum filio ⁊ ſpũſ.abꝛahe in illece mãbꝛe. vbi tres vidit et vnũ adoꝛauit. Ita em dicit aug.ij.li. ð tri. c.xj.cũ tres viſi ſint:nec ꝗſꝙᷓ in eis vel foꝛma vel etate vel ptate maioꝛ ceteris dictꝰ ẽ:cur nõ accipiamus hic inſinuatã ꝑ creaturã iuiſibilẽ trinitatis eq̃litatẽ atʒ in tribo ꝑſoĩs vnã eadẽq; ſbam.nã ne ꝗſqᷓ putacẽt ſic inti⸗ matũ vnũ in tribo fuiſſe maioꝛẽ:et eũ dñm dei filiũ itel ligẽqũ:duos aũt alios angtos eiꝰ.qꝛ cũ tres vili ſunt vni dño illic loqꝗt᷑ abꝛahã.ſer̃a ſcripta futuris talibo co gitatõibo atʒ opionibo cõtradicẽdo ñ pᷣtermiſit occur rere q paulus poſt duos ãgelos dixit veniſſe ad loth in ꝗbo ille vir iuſtꝰ ꝗ de ſodomoꝝ incẽdio meruit libe⸗ rari. ad vnũ dñm loquit᷑. Oñs aũt ad quẽ abꝛabhã loq̃ batur intelligit᷑ trimtas:et ita hoc nomẽ deꝰ vel ̊ no⸗ mẽ dñs vna ſuppoſitõe ſupponẽ pt᷑ ꝓ tribo ꝑſoĩs.pr ꝗ̊ dici et ita vidr ſᷣm auẽtes ſctoꝝ.ꝙ cũ dicit᷑ deus ẽ tri⸗ nus et vnꝰ.hoc nomẽ deus:ſuppoĩt indiſticte ꝓ tribus ꝑſonis.et hec dictio vnꝰ reſpicit foꝛmã tĩ.et hec dictõ trinꝰ:ſignificat trinariũ theologicũ ꝑſonaꝝ ꝓut indi⸗ ſtinete ſupponũt᷑ ꝑ ̊ nomẽ deus.qꝛ determĩat illũ ᷑na riũ ĩ ꝑſonis ᷣm ꝙ ſunt vniꝰ nature.⸗qAd pᷣmũ g̊ dõm tnꝰ dr̃ ab his noĩbo tres 1 vnus.⁊ ita reſpicit ſuppo⸗ ſitũ ⁊ foꝛmã ſigniſicatã.qꝛ ꝑ pꝛimo ſignificatũ.i.trina riũ reſpicit tm̃ ſuppoſitũ.qntũ ad ſcdᷣo ſignificatum.i. vmtateʒ reſpicit foꝛmã.et ita ptʒ hboc nomẽ t᷑nꝰ non ſegt᷑ regulã alioꝝ nominũ numeraliuʒ.qꝛ qtũ ad tna rium ſigmficatũ nõ reſpicit foꝛmã ſignificatã ᷣ tm ſup poſitõʒ. VUñ pʒ ꝙ hec argum̃tatõ ñ valʒ. trinꝰẽ deꝰ:er⸗ no vnus deus et aliꝰ et terciꝰ eꝰ ẽ. qꝛ H adiectiuũ trinꝰ in pꝛima ꝓpõne reſpicit ſuppoĩtũ tm qᷓtũ ad trinariuʒ pꝛimo ſignatũ. Ad hoc em fuit ĩſtitutũ a theologis vt termĩaret indiſtinctã ſupõem buiꝰ noĩs deꝰ. Indi⸗ ſticte at noĩa nũeralia reſpiciũt foꝛmã ſm cõem nataʒ noĩm nueraliũ.qꝛ em̃ h̊ nomẽ deꝰ ſuponẽ pt ꝓ tribus ꝑſoĩs ſub foꝛma vna ſuppõne vna:iõ iuẽtũ fuit h adie⸗ ctiuũ trinꝰ ad determĩandũ talẽ ſupoſitõz ponẽdo tri nariũ ĩ ſuppoſitis et vnitatẽ ĩ foꝛma.et iõ nõ ſeꝗt᷑ regu⸗ lꝗ alioꝝ noĩm nũeraliũ. Eodẽ mõ dom ẽ de hac locu⸗ tõe monadi trine gliam canamꝰ.4 Ad ſecũdũ dom . q; trinꝰ dĩc vnitatẽ eẽntie 2 trinitatẽ ꝑſonaꝝ. Uñ ſenſꝰ ẽ teus eſi trinꝰ.i.deꝰ eſt vna eẽntia ĩ tribo pꝑſoĩs. Vñ ĩ H noie trinꝰ cadit vnitas eẽntie ĩ rectitudie: diſtictõ ꝑſo nalis obliq. ̊ aũt nomẽ deꝰ qð ẽ q̃i mediũ int ꝑſonã 2⸗ eẽntiã ſigſicat eẽntia ꝑſonałr. eẽntiã em̃ ſigficat qͥẽ. ꝑ⸗ ſona ꝗs ẽ᷑: de qðᷣ ẽ.qð ẽ at mediũ ẽ int qᷣẽ ⁊ q98 ẽ Fm roʒ intelligẽtie. Vñ h̊ nomẽ deꝰ qꝛ ſignificat mediũ int q̊ ẽ 7 ꝗs ?. i.eẽntiã et ꝑſonã:ſuppoĩt eẽntiã ꝑſonałr.4¶:!. Ao terciũ dᷣm.ꝙ ñ ſeqꝗt᷑ deꝰ ẽ trinꝰ: trinitasẽ trina.lʒ H Bn-) h ſee N Dereng⸗ nomen deus ſupponit ibi ꝓ triba ꝑſonis. qꝛ hec dietio trinitas ſignificat diſtictoem. ĩ illa diſtinctõe ſuppo⸗ nit tres ꝑſonas. Eñ bec dictõ trina nõ determĩat ſup⸗ poſitõem indiſtinctã ſᷣ diſtinctã. Vñ vult diſtinguere ip̃aʒ diſtictõʒ ⁊ fplicat᷑ tnitatẽ.vñ ad h̊ ꝙ hec eẽt veꝛa fnitas ẽ trina:exigẽt᷑ ꝙ tres eẽnt t᷑nitates Ael pt᷑ dici ꝙ h̊ nom̃ deꝰſuppoit ꝓ dina eẽntia:⁊ hec dictõ trinꝰnõ reſpicit foꝛmã nec poit diſtinctõʒ i eẽntia ̊ ĩ ſuppoſitio. Articulus ſecundus Cðdo q̃rit᷑ an poſſit dici tnitas tna. Adqð ſic.hec dictõ trina copulat trinariũ theolo⸗ gicũ qui ẽ in tribo ꝑſoĩs:igit᷑ p̃᷑ addi dictõi ſignificãti illũ trinariũ.et ita hec erit vera trinitas eſt trina. Per h̊ etiã pʒ ꝙ ẽ vera.qꝛ H̊ͥ nomẽ trinſtas ſup/ ponit tres ꝑſonas ſub trinaꝛio theologico.Eñ hec o ſitio trinitas ẽ trina ſilłis ẽ iſti albũ ẽ albũ.¶ Jtẽ idem ſignificat᷑ ꝑ ſubiectũ ⁊ p̃dicatũ ̊ ẽ vera.⸗¶ Si dicat᷑ ꝙ hec dictõ trina reſpicit foꝛmã huiꝰ noĩs trinitas:.⁊ ꝗꝓpt᷑ H̊ illa ẽ falſa.Contra.hec ẽ vera deꝰ ẽ trinꝰ.et ſi hec di⸗ ctõ trina triplicaẽt foꝛmã falſa eẽt:rſpicit &̊ ſolũ ſuppo ſitũ huiꝰ noĩs trinitas ̊ vera. Cõtra trinitas eſt vna qꝛ ẽ vna indiuidua trinitas.nõ ergo trina. bec ar⸗ gum ctatõ ẽ nccia.qꝛ dictõ nũeralis ſemꝑ excludit aliũ nũerũ. Añ bñ ſegꝗt᷑ iſti ſũt tres:nõ &̊ q̃tuoꝛ ſiue duo ea dem rõe bñ ſeqꝗt᷑ trinitas ẽ vna.nõ ̊irina. Solutio. dicũt ꝗdã ꝙ hec dictõ trina nõ ſeꝗt᷑ regulã alioꝝ noim nũeraliũ.qꝛ nomĩa nũeralia ſem ꝑ hñt reſpicere foꝛmã om̃is em̃ nũerꝰ ⁊ diſcretõ reſpicit ſuppoſitũ.ſᷣ ̊ adiecti uũ trinũ ĩuentũ fuit a theologis ad determiandũ ſoluʒ ſuppoſitũ huiꝰ dictõis deus yt pᷣdiciũ ẽ. Vñ pzʒ· ꝙ iſta argumẽtatõ nõ valet trinitas ẽ vna:non ergotrina.qꝛ hec dictio vna determiat foꝛmã.hec dictio trina ſolum ſuppoſitũ. Si aũt hec dictõ nina determĩet foꝛmã ſicut hec dictõ vna:tũc nccia ẽ argumẽtatõ.et hec eẽt falſa. trinitas ẽ trina.qꝛ ſᷣm h̊ exigeret᷑ ꝙ tres eẽnt trinarij ꝑ ſonaꝝ et.ix. pſone.bᷣ qꝛ hec dictõ trina mere ſuppoſitũ determĩat:iõ hec ẽ vera.trinitas ẽ trina ⁊ vna ſic dicũt Vlidet᷑ tñ alit dðm ſiẽ̃ ſupᷣ tactũ ẽ.qꝛ hec dictõ trina de termĩat ſupõez diſtincta circa h̊ qdð dico trinitas: illa diſtĩguit. vñ dicit tres eẽ trinitates.¶¶ Ad hᷣ qð obijcit ꝙ; copulat ternariũ q ẽ in tribo ꝑſoĩs.dðim ꝙ non:ĩmo Dic trĩtatẽ diſtictã copulãs t᷑nariũ t᷑nitatũ.⸗. AVd h̊qð cbijcit᷑ ẽ ſilis modꝰ loquẽdi ac ſi diceret albũ ẽ albũ dðm ꝙ nõẽ verũ.ĩmo ſile ẽ ac ſi diceret᷑ albedoẽ alba. Ad h̊ qð obijcit᷑ q idẽ ſignificat᷑ ꝑ ſubiectũ ⁊ pᷣdica⸗ tũ. dõm 1 ſi H ſit verũ:tñ qꝛ hec dictõ trinitas dicit numerũ ꝑſonaꝝ.hec dictõ trina ei addita copulat tri⸗ nariũ trinitatũ.et iõ ẽ falſa ſimꝑplr.nec cpoꝛiʒ ꝙ cum idẽ ſignificat᷑ ꝑ p̃dicam et ſubiectũ dũmõ dinerſis mo dis ſignificet᷑:vt alterũ ſit pꝛicipale alterũ denoĩatiuũ ꝙ oꝛo ſit vera. hec eĩ ẽ falſa.albedoẽ albe.et hec ſimili ter bũanitas ẽ hõ. Scðz pᷣpoſitiuũ hec ẽ vera deus eſt trinus et vnus:ita ꝙ hec dictõ irinꝰ ſuꝑponat pᷣmo ꝓ tribo ꝑſon is.hec aũt falſa.trinitas ẽ triplex:qꝛ hec di⸗ ctio triplex ſignificat tnatiũ eẽntiaꝝ. Et nota ꝙ cũ dẽ trinitas ẽ vna.hec dictio vna ſigniſicat vmitatẽ q̃ ẽ ĩ tri nario ꝑſõa ⁊ ſiue fnitatis.ñ eĩ ꝑt᷑ dici ꝙ ſigſicet vnita tẽ eẽntie:qꝛ ẽ ſẽſꝰ t᷑nitas ẽ vniꝰeẽntie et ñ pluꝛiũ eẽnti aꝝ ᷣ is ẽ ſenſꝰ.trinitas ẽ vna et nõ plures trinitates. Articulterci? Ercio q̃rit᷑ q̃liter intelligat᷑ dictuʒ trinitas in vnitate et vnitas in trinitate. ꝗd ſigficet hec pᷣpoſitio in. Rũ ſſio ſiẽ pt᷑ patẽ cũ dici᷑ vnitas ẽ ĩ t᷑nitate nõt q̃ſi iſoꝛatõʒ paſſiue circa caluale p̃põis.ſic ĩ iſtis.ðitas ſiue eẽntia ẽ i ꝑr̃e ⁊ ſilio ⁊ ſpũiſ. tvitas ſiue potẽtia ſine ſapia ſine boitaſ ẽ ĩ f᷑nitate.n oĩbo tlibo hec pᷣpõ in:notat q̃ſi ĩſoꝛatõzʒ.qꝛ deitas ẽ ãſi foꝛma patris et ſilij et ſpũſſcti vt diciũ ẽ.vnitas at᷑ eẽn⸗ tie nihil aliud eſt qᷓ; eẽntia: et ideo pʒ ꝙ bec pᷣpoſitio in notat q̃ſi inſoꝛmatõeʒ in bac.vnitss ẽ in trimitate.i.in By. 5 eP. 4) r, tribo ꝑſonis.¶ Sed dubiũ eſt ꝗd notet in hac:trinitas in vnitate.nõ em̃ pt᷑ notare infoꝛmatõeʒ.nõ em̃ pt᷑ dici ꝙ tnitas ſit in trinitate ſicut ſpẽs in genere vel genꝰ in ſpecie.nec ſic̃ cõtentũ in cõtinẽte.nec ſicut ꝑtes in toto nec ſicut totũ in ꝑtibo.nec ſicut effectus in cẽ. nec ſicut cognitio in cognoſcẽte.et generalit videt᷑ ꝙ nullus mo dus quo aliquid in alio dicit᷑ eẽ: poſſit aptari huic mõ .; Dicũt aut quidã ꝙ cũ dicit᷑ trinitas ẽ in vnitate.hec dictio in:notat ydemptitatẽ pure.qꝛ nulla eſt diſticiõ trinitatis ad vnitatẽ eẽntie.ſᷣ cõtra natam pᷣpoſitõnis eſt hoc.qꝛ ſemꝑ pᷣpoſitio vult notare trãſitõem aliquã ſicut dicit pꝛiſtianꝰ. IJdeo dicimꝰ ꝙ cũ dicit᷑ trinitas ẽ in vnitate.hec dictio in:notat q̃ſi ſubiectõem.nõ dico reſpectu ſui caſualis:ſ̊ reſpectu eius qð ſuwponit᷑ ꝑ B ꝙ dico trinitas.ſic em̃ vnitas eſt q̃ſi foꝛma tritatis:ita trinitas q̃ſi ſubiectũ vnitatis.et ſũt plures modi loq̃n di in naturalibo ſiles.qꝛ dicit᷑ albedo ẽ ĩi albo ⁊ albui albedie.Ael pt dici ꝙ trinitas hic accipit᷑ nõ ꝓ ipis ꝑ⸗ ſoĩs ſ̊ ꝓ trinario ꝑſonaꝝ:⁊ nomẽ vitas ſumit᷑ ibi an phatice ꝓ do ſcʒ tnitate qᷓ ẽ vitas.vt is ſit ſẽſꝰ.trinitas ẽ ĩ vnitate.i.ĩ deo ꝗ ẽ vnitas.vt iſte termiꝰdeꝰ ſupponat ꝓ tribo ꝑſoĩs.et ſic patebit ꝙ hec pᷣpoſitõ in: nõbit q̃ſi infoꝛatõʒ ſic ĩ hac vnitas eſt in omibo tribo ꝑſonis. Mueſtio. lxvyj. de nomi nibus appꝛopꝛiatis. Oſtq tractatũ eſt de noĩbo ꝗpꝛie ad diſcretõʒ ꝑſonaꝛum ꝑꝓtinẽtibo.ↄſeqnt᷑ agẽdũ ẽ de his q̃ ap pꝛopꝛiant᷑.q̃ tñ ſũt noĩa ſignificãtia eſ ſentiã. otãdũ eſt igit᷑.ꝙ q̃dã appꝛo⸗ pꝛiant᷑ ꝑſoĩs ex rõne ſue ſigniſicatõis.qᷓdã vᷣo rõe adiũ ctõis.rõne ſigficatõis atxꝑpꝛopꝛiauit bylariꝰ eternitatẽ pr̃i:ſpẽin filio.vſũ ſpũiſcto.in li.d tri.Itẽ aug.vnita⸗ tẽ pr̃i: eq̃litatẽ filio.ↄcoꝛdiã ſpũiſcto. Ytẽ in li.de trini. potentiã pr̃i.ſapĩaʒ filio:boĩtatẽ ſpũiſcto.vᷣtẽ ex adiũ cto ẽ aꝑpꝛopꝛiatio et ex ꝗbuſdã alijs ↄditõibo ſiẽ in illo vᷣbo apli.ex ipo et ꝑipᷣm et in ipᷣo.ad ro.xj.¶ Queꝛit᷑ g pꝛĩo de appꝛopꝛiatõe et᷑nitatis ſpẽi ⁊ vſus.Scðo de ep pꝛopꝛiatoe vnitatis eq̃litatis ↄcoꝛdie. Cercõ de appꝛo pꝛiatõe potẽtie ſapĩe boĩtatis. Quarto ð aꝓpꝛopꝛiatõe verboꝛ aptli ex ipo et ꝑ ipᷣm ⁊ in ipᷣo. Mlembꝛum primum Verit᷑ igr̃ ad pᷣmã appꝛopꝛiatõx.quã po⸗ nit bylariꝰ.et᷑nitas c ĩ pre.ſpẽs ĩ imagie vſꝰ ĩ munẽ.cꝰappꝛopatõis rõʒ aſſigt au. vj. de tri. di. pꝛĩio.q̃re et᷑nitas pri.qꝛ pr ñ hʒ pꝛeʒ de qͥ ſit.ſiliꝰat᷑ de pre ẽ vt ſit:atʒ vt illi coetnus ſit. Iẽ q̃re ſpẽs imagini.i.filio dicẽs.imago ſi ꝑfecte iĩplet illð cꝰẽ imago: pᷣa coeq̃t ei:n illð imaginiſue.ĩq imagie ſpẽm noĩauit credo ꝓpt pulcritudieʒ:vbiẽ tota ↄgruẽtia et pᷣma eq̃litas ⁊ pꝛia ſilitudo ĩ nlla re diſſi⸗ des. Itẽ qre vſꝰ vni.i.ſpũiſcto apꝑopꝛiet᷑ dic. ẽ ieffobit qdã oplexꝰ pr̃is ⁊ imagis ꝗ ñ ẽ ſine ꝑfruitõe.i.ſine caꝛi tate.illa ̊ dilectõ ſiue delectatõ vſꝰab illo apellataẽ. Jẽ ĩ fnitate ſpũſſ.n geĩtꝰ:ſ̊ geĩtoꝛis geĩtiq; ſuauitas. Circa aſſigtõz młtiplir obr̃:cũ etnitas cõis ſit oibo⸗ pꝓſoiĩs ſiẽ hr ĩ ſim bolo.et᷑nꝰ pr̃ et᷑nꝰ ſiliꝰ efnꝰ ſpũſſ. Iñ eꝛit rõ qᷓꝛe etnitas appꝛopÿet᷑ pꝛi plꝰꝙᷓ alij ꝑſõe. ¶ It i. j ſen. dil. viij. dꝛ etnitas ꝓgꝛietas dine eĩntie.Eñ vr ap⸗ ꝓyꝛiabił ꝑſoẽ. Cõt᷑ Vnß.· ĩ li.ð icarnatõe vͤbi. vn? ẽ æꝰ pr̃ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſ.⁊ poſtmoð loq̃ns ð ntĩtate⁊ ꝓceſ ſiõe dĩc. ꝙ ntitas ⁊ ꝓceſſio ſñ pꝛĩcipio ſũt.alioqn eẽt et nitas nata 7 pcedẽs qð flim ẽ.i Leqꝗᷓ deũ hr̃e pꝛĩcipiũ aut ĩcepiſſe preʒz aut ſiliũ aut ſpm:.ſ.cogitaẽ dẽꝰ. ex hᷣ vidẽ relinꝗ:q cũ et᷑nitas ñ dbeat dici nata el ꝓcedẽs ꝙ cõuenit ſoli pri. Itẽ qrit᷑ de Hů ꝙ dẽ ꝙ ſpſſẽ ĩ ilia gine. querit᷑ q̃re imago appꝛopꝛiet᷑ filio. et ſuppoſita eſt rõ in qõe de imagie ſᷣm Rich. in lib. de trini · q mno⸗ — uet qõem. Si filiꝰ recte dictus eſt imago pĩis rõne erpt cte que⸗ ima lis tres ct⸗ ußt ſſoiea Cerin ſtten⸗ cpro⸗ onisp ſtas. olo⸗ ſtelig niS ipüz. ſu ſotice⸗ ilane nüͤck⸗ tcige nitas tione che⸗ dic dte huo ati lena ylie potns Penin toman Goleen in paue gipon ſletdia Cintrin ſengen Hpare Alind qualis ſignifi hzeſe eſt equ gſitee inagin ſiniſis hrae Pinan hnonet Aprin 1 in⸗ ſnner 6Rpe Uoſitg re t 1ſpi ſorez mis letrinn ſleint itatt erk 4 Q ſ i eſicg vel We desinen leſtl Ppollisrn kunhuen Unnr he neſdiſied nſctönis enſani mningsi Cenheödien ſiganih atritnigten 6 motihoi lbon ai ſunntkibin Nsſupen innontieai bopſons. eponn gtüe Gzponmun anti- ſigtfiinni⸗ iapr⸗ bo egcii rberemimi ongrnin nli.tnn Itẽ cxadii v ſĩ in lo Ouext Scdo dep co deappro wopriatde m on guiv pisiinage Galiiin ffieffi illicoetnes tyfin Pniſte i zyltetafn lorroſt/ iiſpbit linecan wellatae. ſints o ſtcoi⸗ ſinf ein ürc . lgten iogneke ſ pioptl n ioi⸗ nagno⸗ pl Nueſtio expreſſe ſimilitudinis:cur nõ etiã ſi pũſſ. imago pꝛis re cte dicat᷑.cũ vteꝛq; ſimilis ⁊ coequalis inueniat᷑.¶¶ Itẽ querit᷑ de h̊ qʒ dic aug.ꝙ imago coequat illi cuius eſt imago nõ illud imagini.ex H.n. videt᷑ ꝙ filius ſit coeqᷓ lis patri nõ ecõuerſo. cũ tñ ↄtrariũ dicit᷑ in ſymbolo: tres ꝑſone coeterne ſibi ſunt ⁊ coequales.⸗ Item obij⸗ cit᷑ de hoc qð dicit.ꝙ in ſpecie eſt pꝛima ſimilitudo.nã cũ primũ nõ dicat᷑ in rõne ſecũdi:videt᷑ cũ in filio ſit pᷣ ma ſimilitudo:ꝙ in ſpũſancto ſit ſecũda ſimilitudo.cũ tñ dicat᷑ in ſymbolo:in hac trinitate nihil priꝰ aut po ſterius. 4I SItem cũ totius trinitatis pꝛis filij ⁊ ſpũſſ. ſit vna virtus ⁊ oꝑatio ſicut vna ſba. que ẽ rõ vt vſus aꝑpropriet᷑ ſpũiſcto. Rñſio.dpᷣm ꝙ rõ appropriati⸗ onis pdicte.ſ.vt eternitas patri appropriet᷑ eſt hec.eter nitas.n.eſt ens nõ ab alio eẽntialłr.pater aũt eſt ens ñ ab alio pſonalit.qꝛ intellectus eiꝰqð eſt ñ eẽ ab alio: intelligit᷑ in rõne eternitatis.inde eſt q; alpropriet᷑ pa⸗ tri. Spũs aũt aꝓpropriat᷑ filio.eo ꝙ ſpẽs eſt rõ ⁊ pꝛin cipiũ ↄgnoſcendi.vnũquodqʒ.n. cognoſcit᷑ ꝑ ſuã ſpẽz. quia generatio filij ĩ patre eſt vt noticia a mẽte: rõne noticie appropriat᷑ filio ſpẽs.vſus vᷣo appropriat ſpiri⸗ tuiſancto rõne oꝑatõis ? vtilitatis cuiꝰ principiũ ꝓxi mũ eſt volũtas. ꝓceſſio aũt ſpũſſ.ẽ ſicut volũtatis a no ticia ⁊ mẽte.ql Ad illð ̊ qdð obijcit primo doõm. ꝙ eter nitas quis ſit coĩs tribo ꝑſonis: aꝓpropriatr᷑ tñ pri ra⸗ tione predicta.4. Ad illud pᷣo qð dicit anb.notandũ cũ eternitas dicat᷑ ꝑ pꝛiuatõʒ initij ⁊ finis.initiũ autez dicit᷑ duob modis.initiũ duratõis:initiũ oꝛiginis. ſi etermĩat᷑ eternitas ꝑ priuatõʒ duratõis: coĩs eſt tri⸗ bus ꝑſonis.ſi ᷣo determiĩetur ꝑ priuatõʒ initij ſiue du rationis ſiue oꝛigis cedit in ꝓprietatẽ patris.⁊ ̊ mõ ĩ⸗ tendit an. ⁊ hy la.accipe nomẽ eternitatis.¶¶ Ad ſecũ dũ quare imago rñdet filio ⁊ ñ ſpũiſcto. Rñdʒ Rich. in li.cæ ti.tangẽs ouplicẽ rõeʒ.in h̊ ſolus filiꝰ exp̃ſſaz patris imaginẽ 2 ſimilitudinẽ tenz: ꝙ ſicut diuinitatis plenitudo manat de vno:ſic 2 eadeʒ plenitudis largi⸗ tio manat ⁊ dæ alio.nec alio mõ accipit ſpũſſ.ab vno q ab altero. pter vnifoꝛmitatẽ quã hʒ filius ad patrẽ in ꝓducẽdo ex ſe ꝑſonaʒ aliã:dicit imago. Alia rõ eſt quã ponit.qꝛ imago iuxta ↄſuetudineʒ hũanaʒ magis ſolet dici ꝓpter vnifoꝛmitatẽ extrinſecã qᷓ intrinſecaʒ: q; intrinſecus vnicuiq;ʒ ẽ qð eſt apud ſemetipᷣm q̃i intrĩ ſecus eſt hitudo quã bʒ ad aliũ. eãdẽ aũt hitudinẽ quã Pʒ pater ad ſpm̃ſ.eandẽ inquã ↄſtat babẽ⸗ filiũ.¶.Ad aliud dᷣo qð obijcit dom.ꝙ pater eſt equalis filio ⁊ coe qualis:h̊ nõ coequat᷑ filio.boc.n. verbuʒ coequat᷑ eo ꝗ ſigniſicat reʒ ſua paſſiue: denotat ꝙ illud cui attribui? bʒ eſſe ab alio ⁊ hʒ illi eẽ equalis.⁊ iõ qᷓuis ↄcedat᷑ pꝛ eſt equalis vel coequalis filio noĩałr: in qͥ ſignificatur ꝙ ſit eadeʒ virtus patris ⁊ filij.ñ tñ ſequit᷑ ꝙ coeq̃t᷑ pꝛẽ imagini.tñ habes rñſionẽ de ̊ S. de gqõne de his noĩbo ſimilis equalis.l Ad illud qð obijcit qualit᷑ dicit᷑ in ſpecie q eſt filius prima ſititudo.doᷣm ꝑ hãc dictionẽ prima nõ notat᷑ prioꝛitas ᷣm duꝛatõʒ vel ſᷣm eẽntiaʒ: pͤ notat᷑ prius.i.amplius ↄueniẽs.vt ſit ſenſus. filius eſt prima ſilitudo.i.filius ↄuenit in oĩbo cũ pre.⁊ nul⸗ lus ita ↄuenit.ſpũs.n.ſanctꝰ in ̊ nõ ↄueiĩt ꝙ ſpiret ſe⸗ ipᷣm.nec ẽ ↄncedẽdũ ꝙ ſit ſecuda eq̃litas in ſi puſ. qꝛ pᷣmũ no dr ꝑ oꝛdinẽ ad poſteriꝰ:ſ ꝑ negatõeʒ prioꝛis.ſicut ĩ math.j.pepit filiũ ſuũ primogenitũ.ñ ꝙ poſt ipᷣm na⸗ tus ſit aliꝰ:i̊ qꝛ añ ipᷣm nullꝰ.¶. Ad vltimuz ꝙ querit quare vſus appropriet᷑ ſpũiſ.doᷣm pᷣm aug. in li.de aĩa ⁊ ſpũ.Capabilis ẽ devoĩbus.qꝛ natali ſuo muneꝛe ab oĩbus pꝑticipat᷑ qᷓtũ ad eẽntiã qua ſunt.2 ̃m illam ad idoneã ſpẽm qua ab alijs diſferũt.⁊ ſᷣm vtrũq; ad illð̊ᷣ ↄgruũ q ꝓficiũt.tria hec oĩ exñti inſunt q̃i veſtigia ſũ⸗ me trinitatis eẽntie imagis:muneris. etmitas quippe vel eẽntia ĩ pꝛe.ſpẽs ĩ imagĩe.vſus ĩ munẽ.nobis at᷑ di uinitatis ois vſus ĩ munẽ ẽ:qe ſt pũſſ.eſt. ex qͥ pʒ ꝙ vſus refert᷑ ad oꝑatõʒ ⁊ pfectũ.opꝑatio at ⸗ ꝓfectꝰad donũ. Qun 9hn „àENv aſpio pe,; al.⸗ lxvij. Gnũ aũt ad ſpm̃ſ.indeẽ ꝙ; ſpũiſ.appropꝛiat᷑ vſus. Membꝛuz ſecuduz Onſequent querit᷑ de appropriatõe vni⸗ tatis equalitatis ⁊ ↄcoꝛdie.i aʒ dicẽ au⸗ guſti. de doctrĩa xp̃ia. In patre ẽ vnitas. .B in filio equalitas.in ſpũſcto vnitatis eqᷓ⸗ litatiſqʒ ↄcoꝛdia. 2 tria hec vnũ omĩa Pter patrẽ: eqͥ ia ꝓpter filiũ: cõnera oĩa ꝓpter ſpmſ.⸗ Circa qð obij⸗ cit᷑ multipłr.primo cũ vnũ ⁊ ens ↄuertãt᷑:ꝙ̊ vnitas cõ⸗ uertit᷑ cũ eẽntia. ſ̊ eẽntia ẽ coĩs tribo ꝑſonis 2 nllo mõ appropᷣata. vnitas ñ apropat᷑ patri. Itez aug?. vj. tri.ſiue ſpũſſ.ſiue vnitas amboꝝ ſiue ſctitas ſi⸗ ne caritas. manifeſtuʒ eſt ꝙ nõ eſt alter duoꝝ qͥ rterqʒ oiungit᷑ ex qͥ relinquit᷑ ꝙ vnitas appropriat᷑ magis ſpi rituiſancto ꝙᷓ; patri.¶! Steʒ cũ in trinitate ideʒ ſit ma- gnitudo qð eẽntia. equalitas aũt dicit vnitatẽ ĩ magni tudine. equalitas igit᷑ in diuinis pfonis ñ eſt niſi vni⸗ tas illoꝝ in eẽntia.ſi ̊ patri appropꝛiat᷑ vnitas. ꝛ eq̃⸗ litas. ¶¶ Stẽ cũ de filio dicat᷑ ꝙ ipᷣe eſt pax qui fac vt᷑ᷣqʒ vnũ.quare filio nõ attꝛibuit᷑ coꝛdia ſicut⸗ ſpũiſancto Itez obijcit᷑ de hoc ꝙ dicit᷑ oĩa vnũ ꝓpter patrẽ:eq̃lia ter filiũ:ↄnexa ꝓpter ſpmſ.ſᷣ omĩa dicũt᷑ vnuʒ eẽ ꝓpt patrẽ:quia hñt vnitateʒ a patre ſine ſint diuine ꝑſone ſiue creature. g omia erũt equalia ꝗpteꝛ filiuz ſiue ſint diuine ꝑſone ſiue creature.qᷓ pater pꝑ filiũ erit equalis. bʒ equalitateʒz a filio.qʒd eſt falſi uz. 4 Yez ſili mõ ob⸗ icit᷑ſi omia ↄnexa ꝓpter ſpml.ꝗ̊ filius⸗ pr ↄnexi ſunt E ſpimſ.ᷣ a ſpũſ.hñt aliqꝗd.qð eſt falſum. ſiłr videt᷑ſ egꝗ ꝙ ſpũſſ.ſit ↄnerus ꝓpter ſeißm. Rñſio.vnitas appro priat᷑ patri duplici rõne.pᷣma.ꝗa ſicut pater nõ elt ab alio:ita vnitas nõ eſt ab alio:ſ̊ pꝛincipinʒ alioꝝ. Alia rõ eſt.quia ſicut dꝛ pater genuit filiuʒ vnũ deũ: ita vni tas ꝑ le multiplicata nõ generat niſi vnuʒ. Ad h̊ NHug ag bẽm bn. ſubſiſtentia que ab alia non eſt ſbaliter vei ꝑſonaliter: nullam pluralitatẽ ingerit nullam plurali tateʒ concludit.nam in eo ꝙ gignit nihil ſibi ̊ alio cõ⸗ fert vt ſit. genita autez ſba que ab alio accepit qð hʒ.ſi cut nec eſſe ꝑ ſeipᷣm:ita nec intelligi valet. Si igit᷑ plu⸗ ralitateʒ ingerit ſbſiſtentia filij:tantomagis que a du⸗ obus eſt mſiſtentia ſpũſſ. Recte ̊ vnitas pꝛi attribuit᷑ Pter ea cuʒ pateꝛ habeat vnitatẽ ⁊ filius ab eo⁊ ſpiꝛi tuſſanctꝰ ſᷣm principalitatẽ attribuit᷑ pꝛi. Eq̃litas vᷣo nõ attribuit᷑ patri.quia nõ intelligit eqlitas niſi intel ligatur pluralitas.intellecto aũt patre m ꝙ eſt inna⸗ ſcibilis:nõ intelligit᷑ pluralitas. non recte approprie tur patri equalitas.vᷣ poſito filio cum ſit deus:neceſſa rio ponitur equalitas. ꝓpter qð dicit aug. imago coeq̃ᷓ tur patri non pr̃ imagini. vnde recte attribuit᷑ eq̃litas filio.⁊ qꝛ ſpũſſanctus hʒ a filio equalitateʒ: non attri buit᷑ ſpuiſancto.⁊ ideo filius dicit᷑ recte equalitas.Cõ coꝛdia vo ſpũiſancto attꝛibuit᷑. ſicut.n. nlla equalitas eſt ſine ↄſiſtentiũ pluralitate:ita nec ponitur cõcordia ſine conſiſtentiũ trinitate.in patre oꝛigo vnitatis:in fi lio inchoatio pluralitatis.in ſpũſancto completio tri⸗ nitatis. Pretea alia eſt habitudo patris ad filiũ: alia ad ſpm̃ſanctũ.Sʒ filij ſimilit alia eſt hitudo ad patrẽ: alia eſt ad ſpm̃ſanciũ.vnifoꝛmiter aũt ſe hñt tam pr qᷓ; filius ad ſpinſ. Recie ̊ dẽ concoꝛdia:in quo beatitudi nig vnifoꝛmitas oĩno inuenit᷑. pretea cum in patre ſit vnitas ⁊ hanc habeant filius 2 ſpũſſ.a patre: recte di⸗ cũtur vnũ ꝓpt᷑ pr̃eʒ.¶ Iteʒ ſi ſola ingenita pſona eſſz: nõ eſſet equalitas.ſimilit ſi ꝑſona ſpuſſ.nõ eſſet:nihilo minus eſſet equalitas. recte ꝓpter filiũ ſunt eq̃lia.ñ ꝙ pater habeat equalitatẽ a filio:ſ quia eo poſito poĩt̃ equalitas in patre:⁊ ſiłr eo remoto remouet᷑. ſiir tolle ſpm̃ſ.nõ erit in deitate qui ſit plurium connexio. ſᷣ cuʒ ille ſit amoꝛ patris ⁊ filij: ipſo poſito ponit connexio. Agd hoc quod obijcit᷑ ꝙ vnitas ñ debet appropriari patri:quia vnũ ⁊ ens ↄuertũtur.Dicẽdũ ꝙ aliaẽ rõ di ual. Auate ati. fee Jwi ſ. BPian Pia cẽdi vnitatẽ: alia ẽ rõ dicẽdi eẽntiã. nã cũ dico eẽntiaʒ: dico abſolute. cũ dico vnitatẽ: dico rõʒ pᷣmi pꝛĩcipij·vni tas.n.ẽ pᷣmũ priĩcipiũ: qꝛ Svnitas addit rõʒ pᷣmi prici pij ſup̃ eẽntiã: iõ appꝛopꝛiat᷑ pꝛi ꝗq ens a niło ẽ pꝛicipiũ ſonaꝝ oĩm ⁊ eẽntiaꝝ·ñ ſic at filiꝰ vel ſpuſſ. ¶ Vd ſe⸗ cũdũ qð obijcit᷑ de auẽte aug. dom ꝙ du plex ẽ vnitas. eẽntialis ſiue nature q appꝛopꝛiat᷑ pꝛi:⁊ ẽ vnitas rela⸗ tiua ſiue vnitas ↄſenſiõis ſiue volũtatis ꝗᷓ appꝛopriat᷑ ſpuil. de q i euan Jo. xvij.vt ſint vnũ ſiẽ ⁊ nos vnũ ſu mus.⁊ H̊ mõ dẽ ſpũᷣſſ.vnitas amboꝝ.ſ.pꝛis ⁊ filij.¶Ad terciũ dõᷣm. ꝙ eqᷣlitas axꝓpꝛopꝛiat᷑ filio ꝗpt tres rõnes. Pꝛia.qꝛ cũ eq̃litas ſit vnitas vᷣtuti g:ñ pßt intelligi niſi intelligãt᷑ aliꝗ duo ĩ illa vnitate.filiꝰ at ẽꝗ pᷣmo intel⸗ ligit᷑ poſt patrẽ ĩ vnitate vᷣtutis oꝛdie nat᷑e.iõ filio att᷑⸗ buit᷑ eq̃litas. Scda ẽ.qꝛ oĩs ineq̃litas ꝑ eq̃litatẽ redu⸗ cit᷑ ad vnitatẽ.Eq̃litas.n.ẽ prĩcipiũ ĩ Poꝛtõibo ſiẽ vni tas ĩ nũeris.qꝛ ẽ creatura rõnał recõciliat᷑ pr̃i x filiũ. pfi at attribuit᷑ vnitas.ineq̃litas vo culpe roali create Apt h̊ filio attribuit᷑ eq̃litas velut modꝰ reductõis cre ature ad pr̃eʒ. Lercia ẽ.qꝛ prio ĩ filio ĩtelligit eãlitas ipe prĩo accipit eqlitatẽ ⁊ dat eã.ſᷣ ſpũſſ.nec prĩio ae cipit nec dat ea:iõ filio attribuit eq̃litas ñ ſpñil. Ad illð vᷣo qð obijcit᷑ dʒ. ꝙ eq̃litas ñ ſolũ diẽ vnitatez in magnitudine:̊ poĩt pluralitatẽ diſlictiõʒz ex ↄñti qð ñ poit eẽntia. 4¶. Ad illð vᷣo qð q̃rit qᷓre ↄcoꝛdia ſpũiſa. attribuit. dᷣm ꝙ q̃tuoꝛ ronibo. Pria ẽ.qꝛ ſignũ conne xionis pr̃is ⁊ filij. Scdᷣa.qꝛ ipᷣe vnꝰ a pr̃e? filio:⁊ pr 2 filiꝰ ↄueniũt ĩ vno eo:iõ vniũt᷑ ĩ eo inꝗtũ ipᷣe ẽ vnus ab eis. Teꝛcia. qꝛ ꝓcedit ab eis 'm vnũ ⁊ m vnã notio⸗ nẽ qẽ coĩs ſpiratõ. Quarta ꝑ rõʒ cauſe.qꝛ ei attribuit ↄuatio totiꝰ eẽ. vnitas at ẽ prĩcipiũ ↄFᷣua tiõis reꝝ in eẽ. ð vo dẽ de filio ꝙ lit pax. iſtud refert᷑ ad aſſum ptõz hũanitatis:ñ ad itellectũ ꝓprietatis filij. ¶ Ad a⸗ liud dðm.ꝙ cũ dr oĩa hec tria vnũ pt pꝛez · hec p̃poſi⸗ tio ꝓyt nõt auẽteʒ q ẽ ĩ ꝑpꝛe.pr.n.a ſe bʒ ꝙ ſit vnũ: filiꝰ 7 ſpuͦſſ.a pr̃e.Cũ at dr oĩa eq̃lia ꝓpt filiũ: notat᷑ ꝑ hec rõ oñſiua. oñdit.n. ſiliꝰeq̃titatẽ ꝑlonaꝝ triũ.cũ aũt dr ↄnexa ꝓpt᷑ ſpĩl.notat᷑ q̃i rõ foralis ĩ eo qð ẽ ſpůl. ſcʒ in eo ꝙ ẽ amoꝛ:qͥ pr ⁊ filiꝰ diligũt ſe.amoꝛ.n.ad amãtẽ q̃i rõ ſoꝛalis.ñ ꝙ foꝛalis inqtũ ſunt: vel inetũ ſũt. ¶2õ eĩ ſeꝗt.pr ⁊ filiꝰ diligũt ſpm̃ſ.ꝭ ſunt ſpũſa. Alij vo di⸗ cũt ꝙ b qð dico ꝓpt:diẽ rõʒ ſigni ſiue cãe ↄgnoſcendi. ſpũs.n.ſanctꝰ ẽ cã ↄgnoſcẽdi nobis ꝙ; pr 2 filꝰ ſũt vnũ prĩcipiũ.ſ.ſ.⁊ ĩ G ↄnexi.nec dꝛ ſpũſſ.onexꝰ pr̃i aut filio Bonexrus pꝛis ⁊ filij ꝓpter ſeip̃ᷣm. — ℳ Miembrũ teꝛciũn Onſequẽt᷑ q̃rit᷑ de apꝑꝛopᷣatis q̃ ſũt: potẽ tia pr̃i:ſapia filio:volũtas ſpũiſa.Circa qð q̃rit᷑ prĩo.q ſit rõ appꝛopᷣatõis hoꝛum triũ generalr. Deinde qrẽdũ eẽt de potẽ⸗ tia ſᷣm ꝙ appꝛopᷣat᷑ pr̃i ſʒ ꝙ dẽ potẽtia generãdi.ſpᷣ iſtð tetmĩatũ ẽ S. ĩ.qde generatõe et᷑na. Scðo q̃rẽdũ eſt ð — ſapĩa q̃ apropꝛiat᷑ filio. Lercio.ð volũtate wropei atur ſpul. Aꝛticulꝰ pꝛim D pmũ obijcit᷑ ſic ĩ li.ſap.xiij.ſbeſt tibi poſ⸗ ſe cũ volueris· ex qͥ accipit anſ.ꝙ potẽtia ſe⸗ volutatẽ. potẽtia igr ñ diẽ rõʒ pꝛimi prĩci pij.nec et pricipiũ rõe volũtatis.q̊ ñ dʒ appꝛopᷣari pr̃i. Itẽ Hug. de s. vic. ĩ ſi nis.volũtas monʒ:ſapia diſpo nit: potẽtia oꝑat᷑.ĩtẽtõ volũtatis dic rõʒ pꝛĩcipij: ſcia ðdᷣo rõʒ q̃i medij:potẽtia vo rõʒ pꝛĩcipij ab illis.volũtas igr̃ appꝛopꝛiãda pr̃i ⁊ potẽtia ſpũiſ. Itẽ.j.coꝝ.ij.xpᷣʒ ei vᷣtutẽ ⁊ dei ſapĩaʒ.vᷣtꝰ igẽ appꝛopᷣat᷑ filio.ſᷣ eadẽ ſtẽ⸗ tio uᷣtutis ⁊ potetie: potẽtia appꝛopaat᷑ ſilio.¶ Itẽ ſcĩa ↄpᷣhẽdit oẽʒ reſpectũ potẽtie.⁊ potẽtia oẽʒ reſpectũ vo⸗ lutatis:⁊ ñ ↄueꝛtit᷑.qcꝗd.n.pt deſcit. ̊ ñ ↄueꝛtit᷑:qcꝗd ſcit pt. qꝛ ſcit mala:ñ pt facè illa.Silr qcad vult pt: nõ tñ gegꝗd pᷣt vult.młta.n.pt facẽ q ñ vult facẽ.Si q̊ fʒ/p pꝛietatẽ ꝑſoã ſit adpꝛopᷣatõ iſiox: atpꝛopabit᷑ ſcia pri cui ↄueiĩt ꝓducẽ ſiue generã ſiue ſpiꝛãdo ſiue creado: bᷣ ñ ↄuertit᷑qꝛ pr̃pduẽ generãdo qð ñ filiꝰ. Silit filio ↄueiĩt potẽtia ⁊ ſpũiſ. volũtas.qꝛ geqd ꝓduc ſpũſſ.ꝓdu cit filiꝰ:p̊ ñ ↄuertit᷑.qꝛ.ſ.ſ.ꝓduc creado t ñ ſpirãdo. fi⸗ liꝰ dᷣo ſpirãdo:⁊ creando.⸗ Itẽ 3 volũtate dubitat᷑.nã diẽ aug. ix. de tri. ꝙ paꝛtũ mẽtis p̃cedit appetitꝰ.ꝑtꝰaũt mẽtis dr noticia appetitꝰ:volũtas pꝛĩcipiũ.igẽ noticie volũtas ẽ.ſᷣ qð ẽ pꝛicipiũ noticie dz appꝛopriari pa:cũ noticia appꝛopet᷑ filio.̊ volũtas atpꝛopriat᷑ pꝛi.¶ Yẽ iĩ antiphõ. de tri. caritas p? ga xp̃ᷣs 2ĩcatõ.ſ.ſ. ſi vᷣo cari . tas vt diẽ n.ñ ẽ niſi coꝛs boni volũtas: volũtas ap⸗ ꝓꝛiat᷑ pr̃i.¶ Itẽ coloc.j.t᷑ᷣnſtulit nos ĩ regnũ filij cari⸗ tatis ſue.⁊ 9ↄſiãs ẽ ꝙ ñ p̃t ibi ſtare caritas ꝓ ſpũ.qꝛ ſic dicẽt filiꝰ ſpũſſ.Expoĩt᷑ ꝗ̊ ab aug. duobo mõis.ſilij cni tatis.i.filij quẽ diligit.& ſᷣm h̊ caritas appꝛopabit᷑ pꝛi. Alio mõ filij caritatis.i.filij dilecti.̊ ſᷣm h̊ caritas ap ꝓpꝛiabit᷑ filio.¶ Itẽ cũ pꝛĩcipiũ ſciẽdi ⁊ ĩtelligẽdi ſit la⸗ pia. cũ ſpũiſ.att buit᷑ pꝛicipiũ ſciẽdi 2 ĩtelligedi.j.coꝝ. ij. nob reuelauit deꝰꝑ ſpm.⁊ iteꝝ accepiꝰ ſpm̃ ꝗ ex deo vt ſciaꝰ. 2. xvj. Jo. cuʒ venẽit ſpũs vᷣiitatis docebit vos oẽʒ dᷣitatẽ.vidẽ ꝙ ſpñiſ.axpꝛopet᷑ ſapia vel ſcia. RKñ⸗ ſio.rõ appꝛopriatõis potẽtie pꝛis ſapie filio volũtatis ſpũiſ.ſiue benigtatis fcta ẽ duplici rõe. Prio rõne re⸗ motõis erroꝛis.vt diẽ aug.ĩ li.de tri.qꝛ ĩ catuꝛis ex an tigꝗtate ĩ pꝛe defectꝰ.ex poſteꝛitate iĩ filio ĩꝑſfectõ ſenſus ſolʒ notaꝛi:iõ occurrit ſeripta dicẽs pꝛeʒ oĩpotẽtez: ne videat᷑ pᷣoꝛ filio ⁊ iõ minꝰpotẽs.⸗ filiũ ſapiẽtẽ: ne vide at᷑ poſterioꝛ pꝛe ⁊ iõ minꝰ ſapiẽs.Iteꝝ qꝛ nom̃ ſpũs vi debat᷑ q̃i nom̃ inflatõis ⁊ tumoꝛis ne cã dĩ ſpm̃ bꝛe deꝰ cꝛudeł putaꝛet᷑:ſcripta tpꝑauit õmõz ſpim̃ bonũ noĩans Rõe vo oñdẽde vitatis Ric. ð s. vic. potẽtia p̃t eẽ vbi nlta ẽ ſapĩa. vel eẽ pᷣt vt ĩ plãtis potẽtia ẽ nutriẽdi ⁊ ge neꝛãdi: 2 aĩalibo andiẽdi ⁊ vidẽdi.ñ at᷑ ſapiĩa.ſᷣ vbi ſapi entia:ncc̃io ẽ potẽtia ſᷣm quã ? ſaꝑe et ſi ů ẽ potẽtia:ñ ẽ ſapia.nã poſſe ſaꝑe ẽ aliqꝗd poſſedat poſſe cẽ ñ ſapĩa potẽtie:ᷣ potẽtia lapiĩe. Itẽ lucifeꝛ ꝗ mane oꝛiebat᷑ mul tã hũit potẽtiã ⁊ młtã ↄgtõz:b ñ hũit bonã volũtateʒ · gd at᷑ ẽ boĩtas niſi bõa volũtas.vt poſſʒ bonã volũta tẽ hzẽe:oꝑtz vt valeas ⁊ ſcias bonũ eligẽ. ĩ hac & knita⸗ te ſola potẽtia ñ ẽ ce reliqᷓꝝ· alia ſapĩa pᷣo ẽ 8 ſola potẽ⸗ cia. boĩtas vᷣo ſm actũ ⁊ de potẽtia ⁊ ſapia. Expreſſe . ſunt ꝓprietates ſũme tnitatis.ibiẽ. ppᷣetas ingeiti q̃ e ab ingeiĩto ſolo. ꝑſona ſpũſſ.q̃ tã ab ingeĩto a genito. qm̃ ĩ potẽtia expᷣmit᷑ ꝙꝛietas ingeĩti: att buit᷑ pꝛi.ĩ ſa pĩa vᷣo ꝓpꝛietas geiti ⁊ io att buit filio.in boĩtate rie tas.ſ.ſ.⁊ iõ ſpãłr ei apꝛopat᷑.. Ad ea po ꝗᷓ pꝛio obyci⸗ unt᷑ de potẽtia. dom ꝙ po:ẽtia vno mõ detmĩat᷑ ꝑ actꝰ tꝑales:vt cũ dr deꝰ p̃t creac᷑.alio mõ detmĩat᷑ ꝑ actus et᷑nos vel q̃i et᷑nos:vt cũ dr deꝰ pᷣt ſcire de pᷣt velle. pri mo mõ ꝙᷓuis ĩ eo ſit idẽ potẽtia ⁊ ſcia ⁊ volũtas: tñ bʒ rõʒ ĩtelligẽdi qᷓ accipit᷑ im nos.volũtas mouet: ſciẽtia diſpoĩt:potẽtia oꝑat᷑.pᷣoꝛ ẽ volũtas deinde ſcia tcio po teẽtia. b ĩ bac via nẽ aſita p̃dicta apꝛopatio. Secũdo mõ ſᷣm ꝙ potẽtia extẽdit᷑ vt detmiet᷑ ꝑ actꝰ et᷑nos:pᷣoꝛẽ potẽtia ſcia ⁊ volũtate. ſiẽ poſſe ſcire? poſſe velle priꝰ ꝙ ſcꝛe velle.⁊ ĩ hac via alſi Fta ẽ apꝛopꝛiatio potẽtie pꝛi: ſapĩe filio:volũtas ſpũiſ.ſic patuit ꝑ Rich. 4 Ad illð po qd obijcit᷑. qꝛ filio appꝛopꝛiat᷑ vtꝰ ꝙ eadẽ ẽ intẽ⸗ tio potẽtie ⁊ vᷣtutis.ñ dic rõʒ primi prĩcipij ĩimo vt dr potẽt e velut bitꝰ ſiue habilitas.⁊ iõ dic itẽ tõʒ pꝛĩcipij ab alio ⁊ ad alis ĩ modũ prĩcipij ꝗ ab alioẽz ad alid. 2 iõ ↄueniẽt axpꝛopat᷑ filio ꝗ ẽ ꝑſoa q ab alia ⁊ a q alia potẽtia vᷣo diẽ rõʒ pᷣmi prĩcipij:⁊ iõ appꝛopat᷑ pꝛi qen ab alio. ⁊ E pʒ ſolo ad oĩa obiecta ð appropꝛiatõe po tẽtie. ꝗ Ad alia vo qᷓ qrũt᷑ de appꝛopꝛiatioe ſcie & ap⸗ ꝓpriatõe volũtatis:pʒ ſolo ex ſuꝑioꝛibo ĩgſitõe ð potẽ tia qõe de ↄꝑatõe ĩtẽtõis potẽtie ad ĩtẽtõz ſcĩe ⁊ volũta⸗ tis. ⁊ iteꝝ inqſitõe de ꝓceſſiõe.ſ. ſ qõe an ſpũſſ. ꝓceda ꝑ modũ amoꝛis aut ſapĩe. 1n voce dica eni 5 n⸗ ptio gtur bit tur. pieut centie. falita dieltea felato ſuntia cdic idis ſ⸗ i hon Pri hee . 4 tnit uap deſen ſonis, tnine ſon ſerece rdi ligh. end big. A rit e pin. fili ſcut 1fili fñco Nide heen ledit cüic diee⸗ ſentt ablli Uni turg ſiß ſopi no u ſ i tſchee⸗ d Sifti⸗ ſiln plküdo ſi bitlni ſpͤgpit Knoice riici ficNi ſſhen Wingap üſäiſcani bſtüſane digſlin wpabiigi⸗ caritasg lihdiſtd dliien⸗ pngerde docebit e — 0 volütanse rio tönen⸗ atanisen ſtetbſenſnn dipotiyne Niterhefite hofſpüsi nti Nhidnciee naßte i utridi 19 iaßrbilae eporitinſt ſece iſnin vꝛiebak nl volütane oni lint etnitnn ſolapori Erpreſ ingetie agen⸗ buiti i vitnte gn iproohee ttiaiacn iutgeene ñtelli —,——, ſtseilhS Aetſin ſtope Secnd ob⸗pott efeleßri⸗ tiopotene ichA N eadeiſ ſinoie gi 64 l . akpiigen nnieß eci,, ſietpor rwin iinmd LNueſtio ARꝛticulus ſecundus Onſequẽt᷑ q̃rit᷑ ſpatr de appꝛopꝛiato qð ẽ ſa⸗ piẽtia.nã de potetia als ingſitũ ẽ. Circa qʒ qrũt᷑ plura. Pꝛimo.vtꝝ nom̃ ſapie dicat᷑ eꝗ noee vel vniuoce ſᷣm ꝙ ꝑſonałr ⁊ eẽntiałr. Scðo.vtrũ dicat᷑ ꝓprie ꝑſonałr.Cercio.vtꝝ pĩ ſit ſapiẽs ſapiẽtia genita. Quarto. vtꝝ filius ſit ſapiens ſapia ingenita. NQuinto.vtꝝ ſapia dicat cãm. Sexto.vtꝝ dicat᷑ deꝰ ſa pere ꝑ creaturas.Septimo q̃rit᷑ de infuſione ſiue ꝑce⸗ ptione ſapie. Octauo.vtꝝ ſapia ꝑcipiat᷑ a rõnalibꝰcre aturis.i Qono.vtꝝ ſapia innata ſit aĩe vel addita.⁊ ſe hñt he qõnes ſub.S.ſic patebit. Ad pꝛimũ ſic obijciS. jj. tur.filius dẽ ſapia pꝛis:pr etiã ⁊ filiꝰ ⁊ ſpũſſ.dicũt᷑ ſa pientia.videt᷑ ꝙ equoce:qꝛ nihil eſt ᷣm reʒ cõe ꝑſone ⁊ eẽntie.gᷓ equoce dicit᷑ m ꝙ dr ꝑſonałr:⁊ ſᷣm ꝙ dẽ eẽn⸗ tialit.diuerſoꝝ.n.geneꝝ ſunt ꝑſona ⁊ eẽntia.Aã ea qᷓ dicũt᷑ eẽntialiter ſunt in genere ſube:q̃ ꝑſonalr in genẽ relatõis.nihil aũt vniuocũ ad hec duo genera ſm ſub⸗ ſtantiã ⁊ relatõʒ. ¶ Cont᷑hoc nomẽ deus dẽ eẽntialit᷑ cũ dicit᷑ deus creat.ꝑſonaliter cuʒ dr̃ deus generat.nõ tñ dicit᷑ equoce.ſᷣ ita dicit᷑ ſapia de ſapia ſic deꝰ de deo ⁊ ſicut vnus deus ita vna ſapia:ſicut dicit aug.in li.ð tri.q̊ ſimilit᷑ nõ dicit᷑ equoce h̊ nom̃ ſapia ſicui nec hoc nomẽ veus. Rñſio.quedã noia ſunt que ñ ſũt appro priabilia ꝑſonis:vt h̊ nomen eſſentia deitas ⁊ hmõi.⁊ hec nõ pñt tradi ad ſupponendũ ꝓ ꝑſona. Alia at ſunt axpropꝛiqbilia nõ tñ aꝓpꝛopriant᷑:vt illa q̃ ſignificãt vt qð eſt:nõ vt quo ẽ.vt deus.deꝰ.n.ſignificat vt qð ẽ:dei tas vt quo eſt.impoſitũ.n.eſt hoc nomẽ deus vt habẽti citatẽ.⁊ quia hñs deitatẽ eſt ꝑſona.vnde appropriabi lia ꝑſonis ſunt hmõi noĩa nõ tñ appꝛopriata q̃ntuʒ eſt te ſe niſi ꝑ adiũcta. Alia aũt ſunt noia appꝛopriata p⸗ ſonis.vt ſapiĩa q̃ apropriat᷑ filio:⁊ caritas ſpũiſ. Sut etiã noĩa ꝓpꝛia:vt pater filius ſpũſſ.⁊ hec impolnbile ẽ ſuponere eẽntiam: noĩa aũt appropꝛiabilia pñt ſuppo nere eẽntiam ⁊ ꝑſonã ⁊ etiã apropriata.Cum q̊ qrit᷑. vtꝝ dicat᷑ ſapia vniuoce vel equoce.dᷣm ꝙ vniuoce.qᷓ uis.n.ſignificet eẽntià:tñ ſupponit ꝑſonã.ſicut hoc no men deus cũ dicit᷑ deus generat: deũᷣ ſignificat eẽntiaʒ 7 ſupponit ꝑſonam. Eſt & diuerſitas cũ ſumit᷑ eẽntialr cum ꝑſonalit.ſ.in ſupꝓpoſitõe nõ ſignificatõne.vtro⸗ biq;.n.ſignificat eẽntiam. Ad ſecudũquo que .S.j. rit᷑.vtꝝ dicat᷑ ſapia ꝗꝓprie ꝑſonaliter ⁊ nõ appropꝛiate. Ad qð aug.xv.& tri.ſicut ꝓprie verbũ dei ſapiĩa dr cũ pꝛ ⁊.l.ſ.ſint vna ſapia:ſic caꝛitas ꝓprie ſpũſſ.or:cũ p 2 filius ⁊ ſpũſſ.ſint vna caritas.q! Steʒ aug.in eodem. ſicut vnicũ dei verbũ ꝓprie vocamꝰ noĩe ſapie cũ tñ pr ⁊ filius ⁊ ſpũſſ.ſint ſapia:ſic caritas ꝓprie ſpũſſ.dẽ.cũ tñ coĩter cæ tribo dicat᷑.̊ ſiẽ amoꝛ ꝓprie ñ eppropriate dẽ ce ſpũſ.ſiłr ſapia de ſilio.¶¶ Cont᷑.ſi h:ñ erit rõ q̃re bec neget᷑ pꝛ ẽ ſapiẽs ſapĩa quã genuit ab au.⁊ hec cõ cedit᷑ pꝛ diligi᷑ amoꝛe ab ipſo ꝓcedẽte.ſilis videt᷑ ratõ cũ ideʒ ſit diligẽ qð eẽ:ſiẽ ideʒ ſaꝑe qdð eẽ.¶ Itẽ diligẽ dẽ eẽntialr ⁊ notionalr vt dictũ e:quare ſiłr ñ ſaꝑe eſ⸗ ſentiale ⁊ notionale. IJẽ qret᷑ vñ ẽ H̊ ꝙ ſapia appropꝛi abilis ẽ filio ̊ ñ ẽ eiꝰ ꝓpriũ.⁊ amoꝛ ẽ appropꝛiabił ſpi⸗ rituiſ.⁊ ẽ eiꝰ ꝓpriũ. NRñſio.ꝙ qtũ a ſupoſitõʒ loq/ tur aug. de h̊ noie ſapĩa: qð accipit ꝓprie ꝓ filio aliqũ ſiẽ hͥ nom̃ caꝛitas ꝓ ſpũſ.ſᷣ ñ qᷓtin ad ſigtõʒ.nã ſignatõ ſapie ñ pᷣt fieri ꝗꝓpria ip̃iꝰ filij quẽadmodũ ſiqtio amo⸗ ris ꝓpria ſpũſſ.vt iã patebit.¶j Dicẽdũ q̊ ad pꝛimuʒ. q; diligẽ ⁊ ſaꝑe ſunt motus nĩe.ſaꝑe ẽ motꝰ intellectꝰ:di⸗ ligẽ motꝰ affectꝰ.motꝰ intellectꝰ ẽ ad ſe:motꝰ affectꝰ a ſe.Cũ ̊ intellectꝰ ſapit aliq̊.cũ ſaꝑe dicat motuʒ ad aĩam:ncce ẽ ꝙ illð qð qͥ d ſaꝑe ſit ca alicꝰ ĩ illo ꝗ dicit᷑ lxvij. ſaꝑe ipᷣo.Cũ & filiꝰ ñ ſit aliq̃ mõ cã alicꝰ ĩ pꝛe.ñ pᷣt dici pꝛ vel ſaꝑe vei eẽ ſapiẽs filio. Sʒ alit᷑ eſt ĩ motu qui eſt ab aĩa.ſicut.n.cũ dẽ pater oꝑari a filio ſiue ꝑ filiũ:nõ notat᷑ filius pꝛincipiu reſpectu pꝛis bᷣ reſpectu oꝑatio⸗ nis.ſilr cum dr̃ diligo amoꝛe.nõ ꝑ hoc notat ꝙ amor ſit principiũ mei:ſ̊ ecõuerſo ꝙ ego ſim principiũ dile⸗ ctionis.ſilłr ſi pꝛ d diligere amoꝛe qui eſt ſpuiſſ.nõ dẽ ſpũſſ.vt principiũ reſpectu patris vᷣ potius ecõuerſo. Ad aliud dõm.ꝙ ſapĩa dicit vt hĩtũ ⁊ ita vt q̃litateʒ 2 ita dinaʒ eẽntiã.ſ̊ dicit in ↄꝑatõe ad actum: ⁊ ideo ẽ app ropꝛiabilis.hᷣ qꝛ ñ exit a q̃litate ſiue ñ mutat genꝰ: io ꝑ vicit᷑ eẽntialiter.hᷣ ñ eſt ſile de amoꝛe: iõ qꝛ amoꝛ põt intelligi vt qualitas quedã.ſ.vt voluntas ſiue affe⸗ ctus boni:ſic dictus amoꝛ dicit eẽntiaʒ. Alio mõ p̃t di ci amoꝛ ſilitudo⁊ vnitas volũtatũ.ſicut ̊ diceret᷑ ꝙ ſi⸗ militudo diẽ adaligꝗd:ſic amoꝛ.⁊ ſic diẽ notiõʒ.qj Ad vltimũ dðm.q; amoꝛ põt intelligi velut foꝛma quedaʒ qua infoꝛmat᷑ aĩa:⁊ ſic cadit in genere qualitatis. põt etiã intelligi velut relatio quedaʒ ſiue relatm̃ prout di cit ſimilitudinẽ quandaʒ:2 ſic cadit in geneꝛe relatõis poteſt etiaʒ intelligi amoꝛ velut motus quidaʒ ſimilit᷑ in diuinis.ſic aũt nõ eſt de ſapia. Tercio queritur .S. uij. vtꝝ pater ſit ſapiens ſapia genita.Ad qð ſic. Oiĩs aꝛti fex eſt ſapiens ꝑ arteʒ ſuã.ſᷣ filius eſt ars patris vt di⸗ cit aug.xxv.diſ.j.li.ſent.ꝗ̊ eſt ſapiens ꝑ filiũ ſapientia genita.¶ Item aug.in lib.retractationuʒ. dixi de pa⸗ tre ꝙ ea ipſe ſapiens eſt quam genuit ſapietia.ſed me⸗ lius hanc queſtioneʒ in li.de trinita.tractaui.qᷓ bene ĩ libro.lxxxiij.queſtionũ.Sed ibi dixit ꝙ pater eſt ſapi⸗ ens ſapientia quam genuit. hoc eſt bn dictuʒ.4 Itez augꝰ.xv.æ trini.pater nouit omĩa in ſeipſo:nouit ĩ fi⸗ lio.in ſeipſo tanqᷓᷓ ſeipᷣm:in filio tanq; veꝛbum ſuum.qᷓ pater noſcit omĩa in filio. ¶ Si dicatur ꝙ cum dẽ pat nouit omia in filio:ly omĩa ſolum diſtribuitur ꝓ cre⸗ aturis quarum filius eſt principium. quod bec pꝛepo ſino in:notat.Contra.ſimiliter accipitur cum dicitur noſcit omia in ſeipſo:⁊ cum dicitur noſcit omnia in fi⸗ lio.ſed non ſolum fit diſtributio pro creaturis cum di citur noſcit omnia in ſeipſo: quia in ſeipſo noſcit ſe pa trem ⁊ filium ⁊ ſpiritumſanctuʒ. ergo nec ſimilit cum dicit᷑ noſcit omĩa in filio fit ſolũ diſtributio ꝓ creata⸗ ris. Cont.ſi pater eſi ſapiẽs ꝑ filiũ: ⁊ ideʒ ẽ ſapere qð eſſe:ꝗᷓ hʒ eſſe ꝑ filiũ.ad qð incõueniens deduẽ AUn⸗ guſti.in li. trini. RKRñſio.hec nullo modo eſt conce denda psater ſapit ꝑ filiũ.refert.n.cũ hec pꝛepoſitio ꝑ: adiũgit᷑ ᷣbo traſitiuo:⁊ cũ adiũgit᷑ abſoluto.cũ adiun git᷑ traſitiuo notat ſubauẽtẽ.vt cũ dẽ rex regit ꝑ pᷣpoſi tũ.cũ adiũgit᷑ ᷣbo abſoluto notat᷑ auẽtas. vt cũ dr re⸗ gnat ꝑ ppoſitũ.Silr cũ dẽ pꝛ oꝑat᷑ ꝑ filiuʒ:notat᷑ ſub⸗ auẽtas in filio reſpectu pꝛis.ſᷣ̊ cũ dꝛ pꝛ ſapit vel ẽ ſapi⸗ ens ꝑ filiuʒ:notat᷑ auctas in filio reſpectu pꝛis.⁊ hec nullo mõ ẽ ↄcedẽda.QOð ꝗ̊ obycit᷑ ꝗ oĩs artifex eſt ſa⸗ piens ꝑ ſuà arteʒ.filius ẽ ars pꝛis ⁊c.Rñdet᷑ ars ali⸗ cuiꝰ dꝛ dupłr.vel vt infoꝛmãs:⁊ ſic dẽꝛ ars hoĩs. vel vt ab aliqͥ:⁊ ſic dicit᷑ filiꝰars patris qꝛ ẽ a patre:ñ qꝛ ifoꝛ⸗ met patrẽ.vñ bñ dr ꝙ hõ ſlapit ꝑ arteʒ ſuã.ñ tñ h̊ dĩ de ilio quia nõ eſt ars infoꝛmãs patrẽ.ſed vt a patre. Si aũt diceret᷑ ſaꝑe pater ꝑ filiũ:ñ notaret᷑ filiꝰ eſſe a pr̃e: ſed pouus pater ab ipio.⸗! Ad illnd quod dicit aug.q; melius in li.& trini.tractauit.Rñſio.hec ꝓpoſitõ du plex ẽ pater ẽ ſapiens ſapia quã iple genuit. qꝛ põt eſſe ſenſus.pater genuit filium qui eſt ſapientia qua ſapi⸗ entia dicitur ſapiens pateꝛ qui genuit.hoc auteʒ rela⸗ tiuum qua:poteſt facere relationeʒ perſonaleʒ vel ſim plicem.ſi perſonaleʒ: falſa eſt.⁊ eſi ſenſus.pr̃ genuit fi liũ ꝗ eſt ſapia.qua ſapia.i.q̊ filio pr̃ ſapiens en.ſi ſim⸗ plicem: vera eſt.⁊ eſt ſenſus.pr̃ genuit filiũ ꝗ ẽ ſapien⸗ tia que ſapientia eſt eẽntia qua pr eſt ſapiẽs.⁊ iſte fuit e r r Yf „ae 9 2206 Pr intellectus aug.in li.lxxxiij.q. ⁊Z ꝓpter h̊ dixit augꝰ.q; melius dixerat in li.de tri.nõ tñ dixit ꝙ male in libro lxxriij.q.¶l Ad illud pater omiĩa nouit in filio. doᷣm ꝗꝙ⸗ hec pᷣ̃poſitio in põt dicẽ beatitudinẽ principij ad illud qð eſt de principio.⁊ ſᷣm h̊ oĩa ñ diſiribuit niſi ꝓ crea turis.vñ ſenſus ẽ.pꝛ nouit creaturas ĩ filio ſiue ꝑ filiũ ſ h dupkr.qꝛ hec determĩatio ĩ filio ſiue ꝑ filiũ põt de⸗ termĩare h̊ verbũ noſcẽ in ↄꝑatõe ad noĩatm̃ vel ſuppo⸗ ſitũ:⁊ ſic falſa.⁊ ẽ ſenſus.pꝛ ĩ filio vel ꝑ filiũ noſcit oĩa id ẽ pꝛ noſcit creaturas ⁊ h̊ hʒ a filio.vel ĩ ↄꝑatione ad accuſatm̃:⁊ ſie veꝝ ẽ.⁊ ẽ ſenſus. pr noſcit creaturas eẽ ꝑ filiũ. Ad aliud qð obijcit᷑ in vriũ dõm.qꝙ ñ ſiłr ac⸗ cipit᷑ hec dictio oĩa cũ dr pr̃ noſcit oĩa ĩ ſeipo:⁊ pr̃ no⸗ ſcit oĩa in filio.qð pʒ ꝑ illud qð ſeqt᷑ in auẽte illa.ĩ ſe⸗ ipſo noſcit tanqᷓ ſeipᷣm:in filio taqᷓ; ᷣbũ ſuũ.verbũ aũt dr ſiliꝰ reſpectu creatuꝛaꝝ.vñ reſpiciẽdũ ſi inuenit᷑ ali. qua determiĩatio cuiꝰ poſſit filiꝰ dici principiuʒ: ⁊ tuc põt ocedi ꝙ in filio vel ꝑ filiũ.̊ᷣ ſi ñ ſit aliqd ĩ orone re ſpectu cuiꝰ poſſit dici filius principiũ: ñ eſi recipienda talis poſitio.vt cũ dr pẽ noſcit ꝑ filiũ ſapit ꝑ filiuʒ. S· põt recipi noſcit ereaturas ꝑ filiũ. „„ Nuarto queritu?. S. uij. vtꝝ filius ſit ſapiens ſapia ingenita.Ad qð ſic arguit. ingẽr in ſent.xxiij.diſ.j.li.ſi ñ ẽ ſapiẽs ſapĩia genita: nec ſeipſo ſapiẽs ẽ. Si vᷣo ſapiĩa genita ſapiẽs ẽ: ñ videt᷑ eẽ ſapiẽs ſapia ingenita.⁊ ita n videt᷑ eẽ ſapiẽs a pre cũ a pꝛe habeat oĩa. Ad qð rñdet.ꝙ filiꝰ tm̃ ẽ ſapiẽs ſa⸗ piẽtia genita:⁊ pr̃ ſapia ingenita.⁊ ſapia genita ẽ ð ſa piẽtia ingenita vel a ſapia ingenita. Et cuz ideʒ ſit ibi eſſe qð ſapiẽteʒ ec:relinꝗt᷑ vt ſapĩa geĩta ſit de ſapiĩa in⸗ genita. 4. Sʒ obijcit. qꝛ ſapia ingenita ideʒ ẽ qð inna⸗ ſcibilitas.ſᷣ eẽ ſapiẽteʒ idẽ ẽ qð eſſe: p aũt ñ ẽ ſapiẽs ĩ naſcibilitate.. Pretea.eadẽ ſapia ſapiẽs pr̃ ſoꝛmalr qᷓ filius.ſᷣ filiꝰ q̃i foꝛmałr nõ ẽ ſapiẽs ſapia ingenita. nec pr̃.. Rñlio.nñ ſunt idẽ qͥ ad modũ ſignificãdi ſapi entia ingenita innaſcibilitas:lʒ ideʒ ſint ᷣm rẽ. Sʒ ſenſus ⁊.cũ dr pr̃ ẽ ſapiẽs ſapĩa ingenita:pr̃ ſapiẽs ẽ ð ſeipᷣo ⁊ a ſeipo.vñ ẽ rõ q̃i foꝛmalis ⁊ excluſio oꝛiginis. Mã etiã G̊ ꝙ d ſapiẽs ſapia ingenita: ꝑ bũc ablatm̃ ſa piẽtia notat᷑ rõ q̃i foꝛmalis.ꝑ hũc autẽ ingenita origis excluſio. Itez querit᷑.ſi ſpũſſanctꝰ ſit ſapiẽtia de ſa⸗ Biti⸗ vel ꝓcedes ſapia.qð ñ videt᷑:qꝛ H̊ nomẽ ſapĩa in Fmone ñ ſtat ꝓ eẽntia.tũc.n.eẽt veꝝ de eẽntia ꝙ eẽt cedens.ſ̊ ꝑpſonalr videt᷑ appꝛopꝛiari filio.¶¶ Rñnſio.peꝛ aug.xv.de tri.ſpũſſanctꝰ qꝛ ẽ ꝓcedẽs ſopia de ſapĩia:nõ pr̃eʒ hʒ memoꝛiã: aut filiũ intellectũ:aut ſpmſanctũ di lectõʒ.neq; enĩ eẽt ſapia ſi alius ei memiſſet vel intelli⸗ geret:ac tmmodo ſibipſi diligeret. Sʒ pꝛ hʒ bec tria qᷓ ſunt qð ipᷣe.verũtñ illi ẽ vñ ꝓcedit.hec ẽ ̊ ↄcedẽda ſpi⸗ rituſſanctꝰ ẽ ſapia ꝓcedens de ſapia:ne videat᷑ filiꝰtm̃ ſaꝑe pr̃i aut.ſ.ſ.Et lʒ hͥ nomẽ ſapia ꝑ ſe nõ appropriet᷑ ſpuũᷣiſ.appropriat᷑ tñ ꝑ adiũctũ.Sumit᷑ aũt ꝓcedẽ nõ ꝙ attribuit᷑ filio: ̊ ꝙ diſtinctm̃ ẽ ſpũſſancti ab alijs ꝑſo⸗ nis. Itez quent᷑.an filiꝰſit ſapiẽs ſeipᷣo vel ꝑ ſeipᷣm? Muidã dicũt h fieri multiplicẽ intelligentiã:⁊ ideo di⸗ ſtinguẽdũ foꝛe.ita vt cũ dicis filiũ eẽ ſapiẽteʒ ſeipᷣo vel ꝑ ſeipᷣm.ſi ſui natura ⁊ eẽntia ſapientẽ intelligas:veꝛꝰ ſit intellectus.ſi vᷣo a ſeipᷣo vel de ſeipᷣo ſapientẽ intel⸗ ligas eẽ:falſitati ſubiectã habes intelligentiã. Alij vᷣo ſimpłr ⁊ abſq; deteꝛmĩatõe ↄcedũt hmõi locutõnes.fi⸗ lius ẽ ſapiẽs ꝑ ſe h̊ ñ a ſe vel de ſe.ↄfiꝛmãtes vᷣbis hyla rij ꝗ filiũ nõ a ſe ſ̊ ꝑ ſe agere in.ix.de trini.ait.Natuꝛe inquit cui ↄtradicis hẽtice hec vnitas ẽ.vt ita ꝑſe agat filiꝰ ne a ſe agat:⁊ ita ñ a ſe agat vt ꝑ ſe agat. Sʒ qrit que eſi drñtia int ꝑ ſe ⁊ a ſe.Rñſio.ꝑ ſe dicit ſufficien⸗ tiã agentis:a ſe vᷣo notat oꝛiginẽ vel principiũ a quoẽ illa ſufficiẽtia. V A ſir ſupcct ſ ipo/ Muinto queꝛitur. S. v. an ſapia dicat cauſaʒ reꝝ.Ad qð ſic pᷣs.omĩa in ſapia feciſti.illa.n.q̊ꝝ ñ eſt actoꝛ deꝰ ↄprehendũt᷑ in ſcia: ñ oĩa fecit in ſcia.ſᷣ dr oĩa in ſapia feciſti. facẽ auteʒ dic cauſaʒ reꝝ.ᷓ ſapia ẽ cã reꝝ. Iteʒ ꝗa deꝰ nouit res:ſũt res.ſicut dicit aug. nec intelligit᷑ ̊ ð ſcia ſimplicis no ticie.ex h.n.ſequeret᷑ ꝙ deus eẽt cã mali. intelligẽ de ſcia aprobatõis.vñ dic̃ męꝛ in ſent᷑.ꝙ ſcia cũ aproba tione ẽ cauſa reꝝ.⁊ hec ẽ ſapĩa:&̊ ſapia ẽ cã reꝝ. IJteʒ filius ẽ aꝛs ſapiẽtis dei.ꝗ̊ ars dr ſᷣm rõneʒ ſapie.ſᷣ aꝛs dicit vt cãm reꝝ.̊ ⁊ ſapia dicit vt cãʒ reꝝ. Contra. deus dỹ ſaꝑe ſe.ſilłr pꝛ dꝛ ſaꝑe filiũ.ↄſtat aũt ꝙ pꝛ ñ eſt cã filij nec deꝰ ẽ cã ſui.ꝗ̊ ſaꝑe ñ impoꝛtat cauſalitateʒ: nec ſapia. Itẽ mgẽ. xxxv.di.iij.li.ſent᷑.ſapia ↄſiſtit in ↄtemplatõe:ſcĩa in oꝑatõe. ſapĩa eſt ſpeculatõis tm̃. ſcia vᷣo dʒ dici oꝑatõnis ⁊ ita potius vt caʒ. Rñſio. ſcia dẽ multipłr:ſiłr ⁊ ſapĩia.Sciẽtia.n.dẽ vno mõ do⸗ nũ gratuitũ.eſa.xj.ſpiritu ſcie ⁊ pietatis. Alio modo ſcia acꝗſita ſᷣm ꝙ dr ſcire eſt cauſas rei ↄgnoſcẽ.Teꝛcõ mõ dr ſcĩa aſſimulatiua intellectꝰ ad reʒ ſcitam pᷣm ꝙ dr̃ ſcia dei ſignificat eẽntiaʒ diuinã vt aſſimulatã.Co⸗ dem mõ ſapia dẽ donũ ſapĩe.eſa.xj.ſpũs ſapie⁊ intelle ctus.ſic dẽ in ſent.ꝙ ſapia ꝑtinet ad ↄtẽplatiõeʒ:ſciẽtia ad actionẽ.nec ſumit᷑ ibi ↄptemplatiua ꝓ ſpeculatõe pu ra ̊ ꝓ ſpeculatõe a q̃ dicit᷑ vita ↄtem platiua quia illã regit ſapĩa ⁊ actiua ſcia.Alio mõ dr̃ ſapia acꝗſita vt ẽ cã ſimpłxr q̃ eſt cã cãꝝ. ſᷣm ꝙ dicit phᷣs ꝙ phia pᷣma dʒ dici ſapĩa:quia ẽ de cã.ſcĩa acꝗſita ꝑ creaturas ſᷣm ꝙ dr.j.rom̃. Inuiſibilia dei ⁊c. Lercio mõ dr ſapia ĩ⸗ telligẽtia dĩna de ſe vt cã ⁊ cũ ſapoꝛe.i Aã dieit ↄgniti⸗ oneʒ dei ſᷣm ꝙ ſe reſpicit cãm:ſcia ſᷣm ꝙ reſpiẽ effectuʒ in cã. ̊ querit᷑ vtꝝ ſapia ſit cã reꝝ.Rñndeo ꝙ cauſa põt ↄſiderari tripłr: quẽadmodũ.n.cã materialis dici tur tripłr. Primo mõ poſſibilis qñ nulla ẽ diſpoſitio ad foꝛmã ⁊ diſpoſitio q hbʒ aliq̃s diſpoſitões ſ̊ remo⸗ tas.⁊ dẽ nccĩt as:qñ eſi in ꝓxima diſpõne ad foꝛmam. ſicut ̊ de potẽtia paſſiua eſt loꝗ ita ⁊ de potẽtia actia dei. pot.n. ↄſiderari vel vt in potẽtia vel vt in diſpõne vel vt q̃i in nccĩtate ſiue ꝓxima diſpõne. Dicẽduʒ ̊ ꝙ ſcĩa ſimplicis noticie nõ dicit cãm.ſcia approbatõis di cit vt cãm in potẽtia.quia ſequit᷑.ſcit cũ agprobatõe:& eſt vel fuit vel erit:bſᷣ ñ ꝙ ẽ.ſapia vᷣo dic̃ cãm vt ĩ diſpoſi tione.̊ ars dicit vt ĩ nccĩtate vel ꝓxima diſpõne.ncci⸗ tas.n.ñ dicit᷑ h q̃ ↄſtrĩgat᷑ cã:ſᷣ q̃ cogit᷑ effectꝰ. ꝓpter H dicit᷑ oĩa ĩ ſapĩa feciſti: qꝛ ĩ diſpõne ſua fecit oĩa.nec dicũt᷑ facta ĩ ca:qꝛ ſcia de ſe ñ dicit in cãm.⸗ NDð obij⸗ cit᷑ ꝙ dicit᷑ ſaꝑe ſe. dõm ꝙ cũ dẽ ſage ſe abſolute vt deꝰ? ſapit vel ſapit ſe: notat᷑ ſcia cũ apꝛobatõe ⁊ delectatõe. Scia at ñ diẽ cãm in rõne cauſe.ſᷣ vt qð ẽ cã dĩ ĩ ſapia reſpectiue.⁊ G̊ dupłr.vł reſpeciu ꝑſone ad ꝑſonã.vł re ſpectu creatoꝛis ad creaturã. ſm ꝙ dicit᷑ reſpectu pſoe ad ꝑſonazʒ: ſic adhuc ñ dicit cãz. vt cũ dẽ pr ſapit ſiliũ. ſi reſpectu creature:ſic diẽ ſapiazʒ c appꝛobatõe ⁊ cau⸗ ſalitate.vt cũ dicit᷑ pat ſitit cresturã. . BGexto queritur. .S. vj. vtꝝ deꝰ dicit᷑ ſaꝑe creaturas. Ad qð ſic oponit᷑. ſapia dicit᷑ de eternis. ̊ creature ñ ſunt eterne.̊ ⁊c. ¶ Itez xxxv.di.iij.li.ſnĩa ꝝ.Sapĩa ñ tiñ ſuꝑioꝛa cognoſcimꝰpᷣ etiã cognitis delectamur. Sapia dic ↄgnitõz cuz de⸗ lectatõe.̊ deus ñ hʒ delectatõz ex ſe. & nec ſapit aliqd ey ſe. ¶ Itez ſapia dr ↄgnitio de cã. bͤ ↄgnitõ de creatu ra nẽ ↄgnitõ de cã. ̊ñẽ ſapia ð creatuꝛa. Cõt᷑ anf. creatura in creatoꝛe eſt creatrix eẽntia. & in cã nõ dif⸗ fert ipᷣ̃a cã ⁊ effectus in cã. erit eadeʒ cognitio cauſe⁊ effectus in cã.ſi ͥ cognitio cãe dẽ ſapia. S cognitio ef⸗ fectus in cã ſiłr dʒ dici ſapia.ᷓ ſapit creaturas.¶ YIeʒ in ſentent᷑. primo li. di.xxxv. Sapientia eſt de tempali bus ⁊ eternis: eſt de temꝑalibo. ergo c creatuꝛis· h an“ ſhe ſbpis d G ſe hte hen ei ſelen vol Mie to ſinc oin tti jre ctis ſopi pahe ſoni gode ſulite ndoi is dcen dſpoe fſſoos odi alorr e ſieſ gimne gitc tor.p aðſi ſus. ange Ga⸗ ſtati niof Pnci⸗ ſapo⸗ iaſi kitag hies S diti. Mon etpo ergo pitſ enti te⸗ Uur a ſinplabn ekintlin aticpebt in pee zſiſeſeng n. Connn, WN Cauſelinee ſpinnſfti Peculatö⸗ (az. Pſſin dipnond 6. Dlionate noſci. Tec⸗ ſeitamn n imulat,E ſapien intll latiöezeſtin ſetnlnenn Atiua gninlli giagegſin ge g hinpna ckennras bn nodfſagini⸗ Bdet it feſpireſeng Rideogeu nateniolisdei lai diſoſii⸗ ſitoesßfen⸗ neadſuman. epotitin afn vrin diſpoe Dicidi⸗ Probatͤed approbn iin ftioſo diſpoe nd ffren. perd aſeeſtoine 1,4Ocdt bſolutett a erleend⸗ cadf iſopi⸗ obni re npen ghe fſoptſilü. re cal⸗ Fy⸗ 4 onit ſpin i noſcintb ſſozaz d ſeptig 65 e kal ſoenme . gntt 6ℳ ncnhan uns Reſpõſioẽ cõſiderare creatas in ſua nata.et ẽ cõſi derare ipᷣas in cã.pꝛimo mõ nõ dicit᷑ us ſaꝑe creatu ras:ſcðᷣo mõ pt dici ſaꝑe creatas ſcʒ ĩ cã.vt nõ dicatur ſaꝑe creatas ſimpliciter ſᷣ cum determiatõne ſcʒ ſapit creat᷑as in cã.Sapĩa em̃ ſᷣm ꝙ; ꝗꝓpꝛie dẽ dic cognitõe,ʒ cũ delectatõe.nõ hʒ aũt deus delectatõʒ ĩ creata ſᷣm ꝙ⸗ ¶ ꝓpꝛia nat᷑a.iõ ñ dẽ ſaꝑe creaturas. dicit᷑ tñ ſcire eas qꝛ cognitio eiꝰ ᷑nſit ſuꝑ res.¶. Ad id qð obicit᷑.ꝙ ĩ deo idẽ eſt cã ⁊ effectꝰ in ca.dom ꝙ verũ ẽ.⁊ pt᷑ recipi ꝙ ſa pit effectũ ĩ cã:magis tñ ꝓpꝛie dẽ ſcire effectũ ĩ cauſa. Ad illud qð obicit᷑.ꝙ ſapia ẽ de tꝑalibo. doðᷣm ꝙ ſᷣm ꝙ tꝑalia cõſideꝛãtur in natura ꝓpꝛia:ſapia nõ ẽ de tꝑa libo.ſᷣ̊ ſᷣm ꝙ tꝑalia ↄſiderãt᷑ vt in cã vel diſpõne dina: ſic dicũt᷑ ſapia et ſcĩa eẽ de tꝑalibo et eternis. Beptio queritur.S.vij. vtruʒ ſũma ſapia ꝑticipet᷑ ab irrõnabilibo. Ad qð ſic obijcit᷑.vij.ſapie.Sapiẽtia attingit a fine vſq; ad fineʒ foꝛtiter.Extendit᷑ igit᷑ ſapia a pꝛima creatura vſq; ad extremã.ꝗᷓ extẽdit ſe vſq; ad irrõnabilẽ.il IRẽ aug.lᷣm aliaʒ lram.ecẽ s.ij.Circuiuit eoꝛ meũ vt ſcirẽ ⁊ coſide⸗ rarẽ ⁊ quererẽ ſapiam et nũerũ.Et dicit aug.in ſecun do de li. ar. Mirant᷑ hoĩes ſapiaʒ nũeroſq; cõtemnũt. docti at᷑ ⁊ ſtudioſi quãtomagis a labe trena remoti fũt tãtomagio ⁊ nũerũ et ſapiam ĩ ipᷣa vitate ↄtuẽt᷑.hĩc re linꝗt᷑ ꝙ idẽ eſt nũerus ⁊ ſapia.ſi q̊ nũerus ꝑticipat᷑ ab om̃ibo coꝛꝑalibo creaturis.Iñ aug.dedit nũeros oĩbo etiã infirmis ⁊ ĩ fine rerũ locatis.et coꝛꝑa om̃ia qᷓuis ĩ rebo extrema ſint hñt nũeros ſuos:q̊ͥ ⁊ ſapĩa ab oĩb⸗ Cõtra.aug.ſcðo.ð li.ar.ſaꝑe pauci poſſunt:nũeꝛaꝛe etiã ſtultis cõceſſum cẽ.Si ergo ſape dicit᷑ a ꝑticipatõe ſapie:paucis datũ ẽ ꝑciꝑe ſapĩiaʒ.q¶¶ Pꝛeterea ſi ſapere paucis:nũeraꝛe ſtultis nõ erit idẽ:nũerꝰet ſapia. Re ſpõſio ſᷣm aug.ij.de li.ar.de ſapia dẽ ꝙ attĩgit a fine vſ qᷓ ad finẽ foꝛtiter et diſpoĩt oĩa ſuaniter.ea potẽtia q̃ foꝛtiter a fine vſq; ad finẽ attingit:nũerꝰ foꝛtaſſe dicit᷑. ea ðᷣo q diſpoĩt omia ſuauiter:ſapia vocat᷑ cũ ſit vtrũq; vnius eiuſdemq; ſapie.ſ̊ nũeros dedit oĩbo:ſaꝑe at᷑ nõ dedit niſi rõnalibo:tanꝙᷓ in eis ſedẽ ſibi locauerit.de q̃ diſpõat oĩa illa etiã ĩfima ꝗbonũeros dedit.⁊ ꝑ hoc pʒ rñſio ad pꝛimũ. Ad ſecũdũ rñdet aug.in eodẽ quead⸗ modũ ĩ vno igne oſubſtã tiali vt ita dicã ſentit᷑ fulgoꝛ ⁊ caloꝛ nec ſeꝑari abinuicẽ poſſunt. caloꝛ tñ ad ea ꝑueĩt q̃ ꝓpe admouent᷑:fulgoꝛ vo longiꝰ latiuſq; diffunditur ſic ĩtelligẽtie potẽtia q̃ ſunt ſapie ꝓpĩgoꝛa ferueſcũt vt aĩme rõnales:ea vo q̃ remotõꝛa ſunt vt coꝛꝑa:nõ attin git caloꝛe ſapiẽdi ſᷣ ꝑfũdit lumĩe nũeroꝝ. Octauo queri .S. vnj. tur.vtꝝ ſapis ꝑticipat᷑ a rõalibo creaturis malis.Ad qð ſic amb.ſuꝑ illd.j.coꝝ.xij.Nemo ptĩ dicere dñs ibe ſus.om̃e verũ a quocũq; dicat᷑ a ſpũſcto eſt.Silr dicit aug· omia ſunt vera a vᷣitate pꝛima.ſᷣ in deo nihil alið eſt ſapia ꝙᷓ cognitõ vᷣiitatis:g̊ quicũq; ẽ ĩ ꝑticipatõe ve⸗ ritatis.eſt in ꝑticipatõe ſapie.ſᷣ quicũq; ſcit aligꝗd ẽ in pticipatõe veritatis:g qcũq;ʒ eſt in ꝑticipatõe ſcie.ẽ in ꝑticipatõe ſapĩe.i Itẽ ſapia nihil aliud ẽ qᷓ ↄgnitio cũ ſapoꝛe.ſed ſic ſũme triſtabile nccẽe ẽ inferre triſticiaʒ: ita ſũme delectabile ncce ẽ inſerre delectatõʒ.ᷣ̊ pᷣma ve ritas ẽ ſũme delectabilis ĩtellectui.qᷓ oĩs ĩtellectus ꝑci piẽs pꝛimã veritatẽ ꝑcipit delectatõem ergo et ſapiam Cõtra.j.coꝝ.iij.pᷣdicamꝰ ſapiam ĩ miſterio abſcon⸗ ditã.quã nemo pꝛĩcipũ huiꝰ ſeculi nouit.i.phi.vel de⸗ mones.et tñ habebat ſcĩiam nõ aũt ſapiam vt ibi dicit᷑ et poſt aialis hõ nõ ꝑcipit ea q̃ ei ſũt:ꝗqᷓ nec ſapiĩaʒ dei ergo nõ quicũq; habet ſciam vel ꝑcipit ſciam dei ꝑci⸗ pit ſapiam. Oð cõcedendũ ẽ ſi kat vis in verbo ſapi entie.poſſum em̃ cõſiderare dĩnam veritatem vt veri⸗ tatem:vel dĩnã veritatẽ vt bonitatẽ. Idẽ em̃ verũ et bo mum: 5 differũt in cõſideratõe. verũ em̃ ꝑcipit᷑ in ↄſide Dape ſes phopa al diaLl, lxvij. ratõne eẽ rei ſimpliciter: bonũ vᷣo in cõſideratõe eẽ rei cum actu ſuo ſiue vtilitate.qꝛ verũ eſt in ↄſideratõe eẽ rei ſimpliciter.bonũ vᷣo in cõſideratõe eẽ rei cum actu ſuo ſcʒ vᷣm ꝙ ſic vel ſic eſt vtilis.dðm q̊ ꝙ mala aia pt habere noticiã diuĩe veritatis vt eſt veritas: ſed nõ no ticiã diuĩe veritatis vt eſt boĩtas.vñ mali ſunt in ꝑce⸗ ptõne ſcĩe dei ſed nõ ſapiĩe.vt pʒ de phᷣis pᷣmo Ro.ꝗ cũ cognouiſſent deum: nõ ſic̃ deũ gloꝛificauerũt ⁊c.¶¶ Ad id qð obijcit᷑.q pꝛima veritas ẽ ſũme delctabilis.dðm verũ eſt.ᷣ̊ nõ ſequit᷑ ꝙ ſemꝑ delectet. ſieut em̃ lux ſũ⸗ me delectabilis eſt viſui:tñ oculis egris eſt odioſa nõ delectabilis:ita lux pꝛime veritatis quãtum eſt de ſe ſũ me eſt delectabilis:nõ tamẽ ſemꝑ delectat quẽlibet ĩtel lectũ.nõ tñ hoc eſt ꝓpter defectũ qui ſit in ipa: ̊ᷣ ꝓpter pꝛauã diſpõnem que eſt in ipᷣo intellectu.dðm ergoq; eſt intellectus ſpeculatiuꝰ:et pꝛacticꝰ.veritas aũt pꝛia delectat intellectũ ſpeculatiuũ maloꝝ: ſᷣ nõ intellectũ pꝛacticũ.delectat ipos lux pᷣme veritatis vt lucens: ſed odio hñt eã inqtũ arguẽs ſic̃ dicit aug.in li.de trini. Nono queritur S. ix. vtrũ ꝑceptõ ſapie inata ſit aĩe vel addita. o qð aug. ij.de li.ar.ſic anteq; boni ſumꝰ impᷣſſa ẽ mẽtibo nr̃is no tio boĩtatis:ꝑ hanc em̃ ſine dubitatõe dicimꝰbtos nos eẽ velle:ita pꝛiuſqᷓ ſapiẽtes ſimꝰ:ſapie notõʒ ĩ mẽte ha bemꝰ expᷣſſam. ꝑ quã vnuſꝗſq; nr̃m iterroget᷑ an velit eẽ ſapiẽs:ſine vlla dubitatõe ſe velle rñdet.& notio ſa⸗ piẽtie ẽ nobis ĩnata. Itẽ qð vnũ et idẽ ẽ apud oẽs:eſt nat᷑ale ſiue inatũ.ſ̊ ſic dĩc aug.ſi ſũmũ bonũ oĩibo vnũ eſt:opoꝛtet etiã veritatẽ in q̃ cernit᷑ et tenet᷑ et ſapiam omibo eẽ cõem.q̊ᷓ ſapia ẽ inata. Cõtra.aug.quãto⸗ magis ĩ via vite ꝗs errat:tãtomiꝰ ſapit.tãto eĩ magis lõge ẽ a veritate qua cernit᷑ et tenet᷑ ſůmũ: quãtominꝰ ſapit.Si ergo cõtingit errare:płes ↄtĩgit lõge eẽ a ſa: pia ſ̊ ab eo qð ĩnatũ ẽ ñ ẽ lõge eẽ:̊ ſapĩe notõ ñ ẽ ĩnata Itẽ ſi notõ ſapie ĩnata ẽ:& ꝗlibet nat᷑aliter ſapiẽs ẽ. h̊ hoc ẽ falſũ:qꝛ ſic dĩc aug.ſapiẽtes ſũt pauci.q IJtẽ ſa piẽtia ĩnata ſi qua ẽ:ẽ rſpectu ſũme appetibilis vt vult aug.ij. de li.ar. ̊ diuerſi dr̃ſa ſentiẽtes de ſũme appeti⸗ bili.et illð ponẽtes dr̃ſũ:variãt᷑ qᷓtũ ad ſapĩaʒ rſpectu illiꝰ.ſᷣ ſi ſapia ĩnata eẽt:vna eẽt. nõ ẽ inata. Reſpõ ſio.Eſt notio de re qꝛ ẽ ⁊ qd ẽ et qũo ẽ.Notõ ſapie qꝛ ẽ ẽ nobᷣ impᷣſſa natalit:quẽadmodũ notõ britudis ⁊ vᷣi⸗ tatis pᷣme ſũt nobᷣ ipᷣſſe. Notõ vere ſapie qð ẽ et qũo ẽ: nõ ẽ nobis impᷣſſa.vᷣm q dẽ ĩ li.de li.ar.ſic młta ⁊ drſa ſũt q̃ ĩ luce ſolis hoĩes vidẽt et eligũt ad fruẽdũ: lux tñ in ſe vna ẽ:ita ⁊ etiã ſi młta bona ſũt e ꝗbo eligat ꝗſq; qð nolet fieri:tñ pt᷑ eẽ vt lux ipᷣa ſapie in q̃ hec videri teneri poſſunt:omibo ſapia ſit vna cõis.¶ Ad pꝛimuʒ dðm ꝙ aug. logt᷑ de ſapia ſᷣm ꝙ cõcomitat᷑ btitudieʒ a q̃ magis diſtãt ꝗ magis errãt.qð ptz ꝑ h̊ qdð ſpdit᷑ ibi ab aug. ſũmo bono aſſecuto ⁊ adepto bẽus ꝗſq; fuerit qð oẽs ſine ↄtrouerſia volumꝰ.vt ꝗᷓ ↄſtat nos btos:ita nos ↄſtat eẽ velle ſapiẽtes.qꝛ nemo ſine ſapia bẽus eſt. 4 Ad aliud dom qð oẽs ſũt ſapiẽtes natalit᷑ notõe qꝛ ẽ ſopĩa vt dictũ ẽ.vñ aug.ĩ li.ð li.ar. Sic̃ añiᷓ bti ſimꝰ mẽtibo tñ nẽis impᷣſſaẽ notõ boĩtatis.ita pꝛiꝰ qᷓ; ſapiẽ tes ſimꝰ ſapie notõʒ ĩ mẽte babemꝰ impᷣſſam. Neꝛticulꝰ teꝛciꝰ VHnſeqnter de apꝑꝛopꝛiato ſpũiſcto qð ẽ vo⸗ lũtas vel amoꝛ.Circa qð qrit᷑ an pr̃ ⁊ filiꝰ .Diligaãt ſe ſpuſcto. ſic ꝓbat᷑ ꝑ aug. vj. de trinitate.Aõ eſt aligs duoꝝ quo vterq; ↄiugit᷑ quo ge⸗ nitus a genitoꝛe diligat᷑.genitoꝛemq; ſuũ diligat.ergo ſilius diligit᷑ a p̃e ſpũſcto ⁊ ecõuerſo:qᷓ diligũt ſe ſpũ/ ſcto.¶ Itẽ hiero.ſpũſſcts ẽ dilectõ quã hʒ pr̃ in filiu et filius in prem:q ſpuſſcts ẽ dilectõ pr̃is ⁊ filij. Sʒ dili⸗ gẽtes diligũt dilectõe ſua:ergo pater et filiꝰ diligunt olce ſaße ſn. e/ſt — ſe ſpũſcto.¶ Item ſpũſſctus eſt nexrus pr̃is ⁊ filij.aut 5 eſt nerus qꝛ amat pr̃em et filiũ:aut qꝛẽ amoꝛ q̊ͥ pr̃ et ſi liꝰ ſe diligũt. aut qꝛ pr et filiꝰdiligũt ipᷣm.i · õ pꝛio mõ qꝛ nõ opoꝛtz ꝙ; aliꝗs diligit alios duos ꝙ ipi cõiũgan tur amoꝛe.imo foꝛte erũt inimici. Itẽ nec tercio mõ.qꝛ nõ eſt ncce ꝙ ſi aliꝗ duo diligãt aliũ terciũ: ꝙ ip̃i dili⸗ ant ſe et ↄiũgãt᷑ amoꝛe.Relingꝗt᷑ igit᷑ ꝙ iõ dicet᷑ nexus ſue vinculũ pr̃is ⁊ filij ſpũſſctus:qꝛ ẽ amoꝛ q̊ ſeinuicẽ diligũt pr et filiꝰ.q¶ IOeẽ om̃es amates diligunt amoꝛe ſuo.ſi g̊ ſpũſſctus ẽ amoꝛ pfr̃is et filij⁊ diligũt ſe:& dili gũt ſe ſpũſcẽo. Cõtra diligẽ dicit de tribo ꝑſoĩs.quic qd at cõit᷑ dẽ de tribo ẽ eẽntiale ſiẽ dic aug. diligẽ ẽ eẽ ſi ergo diligũt ſe ſpũſcto:ſunt ſpũſcto. IJtẽ diligẽ ali⸗ quem eſt velle ei bonum. Si ergo pater et filius dili⸗ gũt ſe ſpũſcto volunt ſibi bonum ſcilicet ſpirituſancto pᷣ idẽ eſt deo velle ⁊ eẽ quẽadmodũ poſſe ⁊ ſcire.relingꝗ tur igit᷑ ꝙ ſunt ſpũſcto ſi ſibi volũt bonũ ſpũſcto.q Itẽ cũ dicit᷑ pater ⁊ filiꝰ diligũt ſe ſpũſctᷣo.diligẽ at dꝛ ſᷣm ſbam:aut ſᷣm relatõʒ.ſi 'm ſbam:ergo illa eſt falſa. ſi ſm relatõʒ:ergo dilectio ſignificat relatõʒ. Cõrra. dicit ĩ genere q̃litatis.pᷣterea nõ ſignificat pr̃nitatem nec filiatõʒ nec ꝓceſſionẽ.qᷓuis em amoꝛ ꝓcedat nõ tñ ſignificat ꝓceſſionẽ.¶ Itẽ aug. dicit hãc eẽ falſã pr̃ eſt ſapiẽs ſapia quã genuit.qꝛ ex hoc ſequeret᷑ q eẽt ꝑ ſapi entiam quã genuit.ergo ſiłr nõ eſt cõcedẽdũ pr̃ et filiꝰ diligũt ſe ſpuũſcto.qꝛ ex hoc ſeq̃ret᷑ ꝙ eẽnt ſpũſcto.cum idem ſit diligẽ et eẽ:ſic̃ idẽ ſa ꝑe et eẽ.¶ Sed obijcit᷑ nõ vidr valere argumẽtũ diligit ꝑ ſpm̃ſcẽm et diligẽ ẽ idẽ qð eẽ:q̊ eſt ꝓꝑ ſpm̃ſctm.iã pr oꝑat᷑ ꝑ filiũ.oꝑari vo idẽ eſt qdð eẽ:ergo eſt ꝑ filiũ. RKeſpõſio.verũ ẽ ſi dicatur pater diligit filiũ ꝑ ſpmſctm.et diligẽ idẽ eſt qð eẽ:nõ ſequit᷑ ergo ẽ ꝑ ſpm̃ſctm.dᷣ refert dicere pr̃ diligit filinʒ per ſpiritumſanctum et pater diligit per ſpmſancum. NMam in hoc cum dicituꝛ pater diligit.hoc ipᷣm diligit tenet᷑ eẽntialit᷑.cũ aũt dicit᷑ diligit fuliũ:tenet᷑ notõnali ter.ĩ pꝛioꝛi ergo ↄmutat᷑ adaliꝗd in ꝗd. ã diligere fi liũ dic adaliqd:diligẽ aũt ꝑ ſe poſitũ vel cũ dẽ pr dili⸗ git ſe:ſumit᷑ eẽntialit᷑.et tũc nõ recipit determiatõeʒ. ſ adhuc manet hec q̃ſtio pꝛĩcipalis ſi tales ſunt cõcedẽ⸗ de pr diligit filiũ ꝑ ſpm̃ſct̃ᷣm vel ſpũſcto. Nõ em̃ expᷣſſe hñtur iſte ab aug.in li.de tri.Sed hec hẽt᷑.pr̃ et filius diligũt ſeinuicẽ amoꝛe ꝗ eſt ſpũſſ.licet aũt idẽ ſit amoꝛ qð ſpũſſ.nõ ꝓpter boc ſeꝗt᷑ ſi diligũt ſe amoꝛe ſuo:q di ligant ſe ſpũſcto.amoꝛ em noĩat ꝑ modũ vinculi amã⸗ tium. Quid ei amoꝛ ſᷣm aug.ĩ eodẽ li.niſi copula amã⸗ tis cũ amato.ſpũſſctus dᷣo noĩat vt ꝓcedẽtẽ a pre et fi⸗ lio ſpirado.ſic ergo aliter ẽ modꝰ dicẽdi cũ dẽ ſpũſſ.et cũ dicit᷑ amoꝛ pr̃is et filij. Pꝛeterea et ſi hec ↄcedẽt᷑ pr ⁊ filiꝰdiligũt ſeinuicẽ ſpũſcro:ñ tñ hec pꝛ ⁊ filiꝰdiligũt ſeinuicẽ ꝑ ſpm̃ſ.Cũ em dẽ ꝑ ſpm̃ſ.notat᷑ aliq̃ rõ pꝛinci⸗ pij ꝑ pᷣpoem talẽ reſpectu alicuius poſiti ĩ locutoe.ſed ſpũſſ.nõ ẽ pꝛĩcipiũ pr̃is aut filij diligẽtiũ adinuicẽ.veł dilectõis q ſeinuicẽ diligũt.tũc em̃ eet pꝛicipiũ ſuipᷣius vł cõis notõis q dꝛ de pꝛe et filio qͥꝝ qdᷣlibʒ ẽ falſũ.Cũ aũt dẽ pr̃ diligit filiũ ſpũſ.nõ ſignificat᷑ rõ alicꝰ pꝛinci pij · et t hoc nõ ſeqꝗt᷑ ſi pr et filiꝰ diligũt ſe ſpũſcto.q diligũt ſe ꝑ ſpmſctm.. Aſdagr̃i aũt ↄcedũt hac pr̃ et fi liꝰ diligũt ſe ſpũſcto:łᷣ diſſentiũt ĩ determiatõne abltĩ. Eſi eĩ ablatiuꝰoñſiuꝰſigni ſᷣm qͥſdã vt ſit ſenſus.ſpũſſ. ꝓcedẽs de pr̃e ⁊ filio:ſignum ẽ ꝙ ſe diligũt. Sʒ ota H obr.ſiłis ẽ rõ ĩ hac. duo amici diligũt ſe amoẽ:⁊ ĩ hac pr̃ et filiꝰ diligũt ſe amoẽ.ſ̊ nõ ẽ rõ ſigni ibi denotata. ergo nec hic ꝙ ei dieũt diligè ſeinuicẽ ſpũſ.ẽ rõe amo ris ꝗ ẽ ſpũſ.¶ Alij vᷣo oicũt ꝗ cũ dẽ pr et filiꝰ diligũt ſe E ſpm̃ſ anctũ.ꝑ pᷣpoſitõʒ notat᷑ ſubauẽtas ſᷣm pᷣpoſiti⸗ uũ.Sed cõtra in ſpũſcto nõ eſt ſubauctoꝛitas niſi re⸗ ſpectu creature.ſed hic nihil dicit᷑ reſpectu creature ſᷣ reſpectu filij:et iõ nõ poteſt ĩ hoc ſermõe notari ſubau ctoꝛitas ꝑ ſpm̃ſctm. ¶ Alij dicũt ꝙ notat᷑ foꝛmał ↄſira ctio ꝑ ablatiuũ.ſicut ſi diceret᷑. Iſti duo boĩes diligüt e »àa Aln ſt ſ ſer a= r P'1ß“ Rlqzſt ſſn- ſe amoꝛe cõmuni ſiue dilectõne.Sed cõtra ſpirituſſ⸗ ctus nõ eſt cauſa fonnalis vel rõ patris et filij vel alicꝰ in patre et filio.tunc em̃ aliquo mõ cederet in ratione pꝛincipij reſpectu patris et filij. OJtem ſi dicat᷑ ꝓꝙ ablati uus ſignificat ſpmſanctũ vt foꝛmã:nõ tñ vt cauſaʒ foꝛ⸗ malem. obijcitur. QQam ſi dicitur foꝛma reſpectu pa⸗ tris et filij:ergo aliquã ꝓpꝛietatẽ foꝛme tenebit. IFfoꝛme autem eſt continere vnire perficere.nullũ aũt hoꝛum dicit de ſpirituſancto reſpectu patris et filij. Qam ſi dicat᷑ ſpũſſ.ẽ vnitas patꝛis et filij.et vnitatis ſit vnire. nõ ꝓpter hoc pater et filius vniũtur.illa em vniũt᷑ que ſunt vnum.nihil aũt fit vnum in dĩnis ꝑſonis vt dicit Herñ. Si em̃ pater et filius eſſent vnum: cuius eſſet illud facere. Pꝛeterea om̃e fieri cõcomitatur tempus diuine aũt ꝑſone ſunt ante omne tempus.nõ ergo eaꝝ eſt vniri ſimilirer nec ꝑfici nec cõtineri.Et generaliter om̃is foꝛma dicit ſemꝑ rõem pꝛincipij et cãlitatis rſpe ctu eius cuius dicit᷑ foꝛma.Si eꝛgo foꝛmalit᷑ accipitur ablatiuus cũ dicit᷑ pater et filius diligũt ſe ſpũſancto ſignificabit᷑ ꝙ ſpũſſctus eſt cã vel pꝛicipiuʒ aliquo mõ amoꝛis pr̃is et filij. Itẽ licet dicat᷑ ĩ ſcripta ſpũſſanetꝰ nexus patris et filij:nõ tñ inuenit᷑ ꝙ ſpũſſanctus cõne ctat patrem et filiũ.¶ Iuerũt qui dixerũt ꝙ hoc verbũ diligere accipi᷑ duobo modis.aliqñ em̃ accipit᷑ eẽntia liter:aliqũ notõnalit.eẽntialiter cũ dicit᷑:pater ⁊ filiꝰ diligũt ſe eẽntia ſua.notõnalit᷑ vt cũ dicit᷑:pater et fili us diligũt ſe ſpũſcto.vñ ipᷣm diligere notat ſpiratõem Añ ſic exponũt iſtã pater et filiꝰ diligunt ſe ſpũſcto.i. ſpirat ſpm̃ſanctũ a ſe.et illã.pater diligit ſiliu ſpũſcto i.ſpirat ſpm̃ſanctũ ad illũ.et filius diligit pr̃em ſpũſ. i.ſpirat ſpm̃ſ.a patre.et iſte ablatiuꝰ ſpuſ.dicit in rõe eius qð eſt de pꝛincipio:non in rõe pꝛĩcipij.ſilłr diligũt ſpũſcto.i.ſpirant ſpm̃ſctẽm ad nos.¶ Scoim iſtos fue⸗ rũt quidã qui dixerũt.ꝙ diligere in deo eſti duobo mo⸗ dis.⁊ amoꝛ ſcʒ naturale:⁊ gratuitũ.diligere naturale eſt eẽntiale.lñ hͥ mõ accipit᷑ cum dicit᷑.pater et filiꝰdi ligũt eẽntia foꝛmalit loquẽdo.et iſtud diligere eſt eſſe. Diligere aũt gratuitũ eſt notõnale. vñ nihil aliud eſt q̃ ſpirare amoꝛẽ.et hoc mõ pater et filius diligũt ſe ſpi rituſcto foꝛmaliter etiam loquẽdo. Sed iſtoꝝ opio videtur deſtrui rõnibus pꝛedictis. pꝛopterea videtur dicendũ.q ſpũſſ.eſt amoꝛ quo pater et ſilius diligunt ſe adinuicẽ.nec tamen ſequit᷑ ꝙ diligant ſpirituſancto vel ꝑ ſpiritũſanctũ.̊ em ponit aug.xv.de tꝛinitate ne⸗ qᷓ; ponit alterum illoꝛum.ſermones aũt ſacre ſcriptu⸗ re circa vnitatem diuine eſſentie et trinitatem perſona rum non ſunt extendendi:maxime cum altera ſit ratio dicendi cum dicitur ſpirituſſ.et ceum dicitur amoꝛ pa⸗ tris et filij. Qam ſpũſſanctus nomen ꝓpꝛium ꝑſone ẽ. amoꝛ aũt appꝛopꝛiabile.et eſt apꝛopꝛiatum cum dicit amoꝛ patris et filij.bene ergo dicuntur diligere ſe amo re.diligere em̃ et amoꝛ ſunt vnius cõdecenſionis.ſi em̃ diligẽ eſſentialit et amor:ſi diligere notõalit᷑ ⁊ amoꝛ ̊ nõ ↄuertit᷑ vt ſi hec ẽ vera:diligit ſe amoꝛe ꝗẽ ſpũſſ.nõ cõuertit᷑:ergo ꝑ amoꝛẽ.ꝑ em̃ notat rõem pꝛincipijrſpe⸗ ctu alicuius poſiti in ſermone.vt pater operatur peꝛ ſi liũ.ꝑ:notat rõem pꝛincipij reſpectu oꝑati.⁊ cũ dicitur filius oꝑatur ꝑ prem.ꝑ:notat rõem pꝛincipij et reſpe⸗ ctu oꝑantis et reſpectu oꝑati. Eſt em pꝛincipiũ filij et creature.hic aũt neutro mõ ẽ ſumẽ rõem pꝛĩcipij.nõ ei ſpũſſ.ẽ pꝛicipiũ pr̃is ⁊ filij:nec dilectõis q̃ ei attribui vłq̃ ſe diligũt.Si vᷣo qꝛit᷑ cuiuſmõi hĩtudo ſit notata ĩ ablatĩo.dðm ꝙ nõ cãe foꝛmal ſ̊ q̃i foꝛme exñtis ab hbis qꝝ ẽ q̃i foꝛmalis inquãtũ diligũt.vinculũ em̃ vel nexꝰ vel copula cedit ĩ rõe foꝛme reſpectu eoꝝ q̊ꝝ ẽ vinculũ aut copula.Si doo q̃rit᷑ cũ diligẽ ſeinuicẽ ſpũſctᷣo ñ pᷣdi cat᷑ ̃m ſpᷣam: de pr̃e ⁊ filio pᷣdicabit᷑ ̃ᷣm relatõʒ. at nõ m ſbam pʒ.qꝛ nõ ↄuenit ſpũiſcto.Si pᷣdicat᷑ ſm re latõem pᷣdieabit᷑ im relatõem ſic hoc verbum referri aut diſtingui.Erit aũt notio que eſt ſpiratio data in⸗ Aara' Sgee . lht , Pboc eti ccipik in Pater ſin tipateretfli at ſoitatden tſeſpüſin, tfliſiti⸗ upfenſod. (Rtinie lir düi dn ſos ſre⸗ ldnobno⸗ gereſounte Ateraficd ſigereckc. ibil aiuded diliguͤrſefei illopope reg viden ns diligen Dirimuſone⸗ ninitatene Nreſcnpnn⸗ ten enſon⸗ mnſitnnn⸗ Nranarpe ungcnei, nandick gaeſeine ſonolien ſranaß; ihüſno apifſre urpeſi dicitor ereſpe⸗ güͤſfliie Nmwi totats! toabbi elno⸗ itinali n iſ Ntbnee Itſmn tih 6 Nneſtio telligi ꝑ h̊ obũ intelligẽ. qᷓre hec eꝛit vera pꝛ ⁊ filius ſpi rãt ſpũſcto.qð falſuʒ ẽ. Oretea.diligẽ ẽ hre coẽz volun tatẽ. ̊ pr ⁊ ſiliꝰ H̊ ñ hñt ſpũſa.q̃lit & hec erit nᷣa diligũt ſe ſpũſcto adinuicẽ. Rñnſio.ñ ſeqꝗt᷑. diligũt ſeinuicem ſpũſ.q̊ ſpirãt ſe ſpũſa.ſpiraẽ.n.dic reſpectũ ad ſpm̃ſ.vt ꝓcedentẽ a pr̃e ⁊ filio.diligẽ at diẽ reſpectũ ad ipᷣm vt eſt nexꝰ 2 amoꝛ. ⁊ ita lʒ eadẽ notio deſignet᷑: ñ tñ eodezʒ mõ.⁊ ẽ veptio q̃i ſᷣm accñs in hmõi argumẽtatõibo. Si vᷣo qrat᷑ qᷓ ſunt vba q recipiũt determiatõʒ hoabla⸗ timi. doõm ꝙ illa qᷓ ꝑtinẽt ad vnitatẽ ſic bec:ↄiũgunt᷑:co pulant᷑:diligũt ⁊ volũt.ſᷣ dilectõe diligũt:volũt volũta te cõmuni: copulant᷑ copula:ↄiũgũt᷑ nexu ant vinculo. Erx his pʒ ſolo ad q̃ſita.q en dicũt preʒ 2 filinzʒ diligẽ ſe ſpũſa.exponi hñt ſic.i.diligũt ſe dilectõe q ẽ ſpũſſ.ſi⸗ cut. n. dictũ ẽ. iſte locutões:pr ⁊ filiꝰ diligũt ſe ſpũſ. ſi⸗ ue ꝑ ſpm̃ſ.prie loquẽdo falſe ſunt. nec abſolute ↄcedi ebẽt. ĩmo exponẽde vt dictũ ẽ. In hmõi vo argumen⸗ tis pr̃ ⁊ filiꝰ diligũt ſe amoꝛe ꝗẽ ſpũſſ. igit diligunt ſe ſpũᷣſa.eſt pcẽm ſᷣm accñs. Pꝛetea.amoꝛ vno mõ diẽ el⸗ ſentiã: alio mõ diẽ̃ ꝓprietatẽ. amoꝛ.n. ꝓut eſt abſolute volũtas boni dic̃ eẽntiã ⁊ ẽ eẽntiale. ꝓut at᷑ volũtas ꝓ cedẽs:dr ꝑ ꝓprietatẽ.⁊ ẽ ꝓprie ſpũſſ.ñ in hmõi argu mẽtis pr ⁊ filiꝰ diligũt ſe dilectõe qẽ ſpũſſ.ſ diligẽ ĩ di uinis idẽ eſt ꝙ eẽ: igit᷑ ſunt dilectõe q̃ ẽ ſpũſſ.vno mõ ẽ ↄmutatio pᷣdicam̃ti.ſ.ſi dilectio.in prima dicit dilecti⸗ onẽ eẽntialeʒ:in vltima notionalẽ.ᷣ ſi in vtraq; eẽnti⸗ aleʒ: vera ẽ ↄcluſio ⁊ ↄcedẽda.cũ at dr pẽ ⁊ filiꝰ diligũt ſe dilectõe q ẽ ſpũſſ.qð dico dilectõe: põt dicẽ eẽntia vł ꝓprietatẽ.vt dictũ eſt. Nlembꝛũ quaꝛtũ Onſequẽt᷑ querit᷑ de apropꝛiatõe vᷣboꝛũ apli. ex ipo ⁊ ꝑ ip̃ᷣm ⁊ ĩ ipo.ZFld qð ſic au guſti. ĩ li. de tri. er ipo diẽ xt pfez. p ipʒ lc pt filiũ.ĩ ipſo ꝓpt ſpinſ.ꝑ G vo ꝙ nõ ait ex ipis ⁊ ꝑ ipos ⁊ ĩ ipis.nec ait ipſis gla ſᷣ ipi:inſi⸗ nuauit hãc trinitatẽ vnũ deũ eẽ. ¶ Cõt᷑.eadẽ ẽ oĩno cau ſalitas triũ ꝑſonaꝝ reſpeetu create. Si gů ex ꝑte in:di⸗ cũt circũſtatias cauſalitatis ↄueiĩt eq trib ꝑſoĩs.⸗ Itẽ ad idẽ amb.ĩ li.de ſpũſ.hec tria ex ipſo ⁊ ꝑ ipᷣm ⁊ ĩ ipo ſũt oĩa:vnũ eẽ S.diximꝰ.cũ dic Eipᷣm eẽ oĩa negauit in ipſo eẽ oĩa.Eãdẽ vim hñt oĩa hec.ſ.ĩ ipᷣo ⁊ cũ ipo ⁊ per ipᷣm:⁊ vnũ ĩ his atʒ ↄſiłe oĩno ñ zↄriũ ĩtelligẽ. ex his hr YwWex eadẽ ĩtelligẽtia ſeripta dic oĩa eẽ ĩ ip̃o ⁊ ꝑ ipſuʒ ⁊ ex ipo vel cũ ißo. Rñlio.verũ ẽ ſᷣm ꝓPpꝛiã ſigficatõeʒ ꝓPoſitionũ eq ↄueniũt tho ſiẽ diẽ amb.tñ ſigfieatio ap propᷣat᷑ hac roe qᷓ ex:ẽ nõ pᷣmi pricipij.pr at pmũ pꝛi⸗ cipiũ ſine pricipio.⁊ iõ ex:nõt pꝛeʒ ⁊ ꝓpꝛie ẽ pꝛicipiuʒ. vᷣo ẽ nõ priĩcipij q̊ ſit oꝑatio vt ĩſtrumtũ agẽtis: vt ar tifex oꝑat ꝑſ ecurim rel ꝑ dolabrã. vel ẽ nõ pricipij q̊ ẽ oꝑatõ tãq; medij int agẽtẽ 2 actõʒ:vt artifex oꝑat᷑ ꝑar tẽ vel ſapiaʒ.⁊ ſic nõt filiũ tãq; pricipiũ de pricipio peꝛ quẽ oĩa fet᷑a ſũt.In vo nõt ↄtinẽtiã.ↄtinẽtia no oĩs bo⸗ nitatis ẽ q̃ attbuit᷑ ſpũiſ.⁊ ſic nõt ſ pm̃ſ.vñ ſenſus ẽ. ex ipo pr̃e creata ſũt oĩa:ꝑ ſũmã ſapĩaʒ ſiue ꝑ filiũ: in ſũ⸗ ma boitate ſeu ſpũſa.Et nõ ꝙ. vij. mois ĩ ſcripturis oñ dit᷑ diſtictio ꝑſoãꝝ.ſigficatõe.ſuxpõne. pſt igficatõe.mõ loqndi.onõtoe.nũero vᷣboꝝ ⸗ oꝛdie.Sig licatiõe:vt pẽ filiꝰ2.ſ. ſ. Suppõne: vt de genẽat deũ. Coſt igficatõne plali.ſ.vt heloym.i.dĩne ꝑſõe.Cõnotatõe:vt ĩ his veꝛ⸗ bis mittẽ mitti daẽ dari. Modo loqndi:vt vᷣbo dñi ⁊c. NAero vÿᷣboꝝ: vt ſcks ſcts ſets. Oꝛdie vᷣboꝝ: vt bñdicat nos deꝰ deꝰ nỹ. nibo notionalibus. Nueſtio. lxviij. de nomi/ Ppedito ꝑ dei gra tiã noĩbo eẽntialibo 2 pſõalilo: oↄñs eqrẽ noibo notõalibo.2 pꝛio ẽ inꝗ⸗ ſitio ĩ genẽali.ſcðo ĩ ſpẽali. IJn genẽali — „ Pe! O apl' A *p6 lxvij. at qrẽda ſũt iſta. an ſit ponẽ notiões ĩ pſoĩs dinis. Se cũdo. qd ſint notões pꝛietates 2 relatoes ſᷣm rõz intel ligẽtie. Cercõ.de nũero notionñ. Quarto. ſi idẽ ẽ nüe⸗ rus notionũ prietatũ ⁊ relationũ. Quĩto.de ↄpatõne ꝓrietatũ ⁊ notionũ ad ꝑſonas ⁊2 cẽntiã. Membꝛuz primuz RKimo q̃rit᷑ ð poſitõe notionũ HG̊ mõ. Pꝛi mo.an ſit ponẽ notões. Scðo.an licituʒ ſit ↄria ponẽ de notionibo. Articnulꝰ primꝰ Dprimũ ſic dyo.ð di.no.vlłr ñẽ dicẽ aligd . de ſupercellẽti deitate p̃terqᷓ in dinis ſcptu⸗ J riis inueiĩt᷑ expᷣſſuʒ. ſᷣ ĩ ſcriptuꝛis ñ inueĩit᷑ ex preſſuʒ de notõibo.̊ nullo mõẽ dicẽ notões in dĩnis. Iteẽ in dinis ñ differũt qð ẽ ⁊ qͥẽ:ꝰ citas.a Hᷣ ꝓ⸗ pter ſimplicitatẽ dĩne eẽntie.ᷓ in dinis ñ differt q̊ eſt 2 8 ꝓpter ſimplicitatẽ dĩne pſone. nec pr ⁊ pr̃nitas. ſicut ̊ᷣ ad eẽntiã ꝑtinet ⁊ modũ docẽdi eẽntialeʒ deus 2 citas:ſic ad ꝑſonam ⁊ ad modũ dicendi ꝑſonalẽ pti⸗ nebit pr̃ ⁊ pr̃nitas.q̊ ñ erit dicere paternitatẽ ĩ alia ra tione dicendi qᷓ; patreʒ.ꝗᷓ nihil erit dicere in dinis noti onaliter vt.ſ.diuerſus modus a ratõe dicẽdi ꝑſonalr. Item ſicut deus ſeipſo eſt: ita ſeipſo diſtinguit.ſt ilit cũ pater ſeipſo ſit ſeipſo diſtinguit᷑ a filio. g̊ͤ cum pat⸗ nitate diſtinguat᷑: nõ differt pateꝛnitas ⸗ pateꝛ in rõne intelligentie. 4 Itez prima ſimplicia ſeipſis diffeꝛũt. pater filius ſunt prima ſi implicia. ſeiplis differunt.q̊ nõ ẽ ponere ꝙ differãt notionibo vel ꝓprietatibo.¶ Itẽ in dinis ſm aug.de tri.⁊ Hoe.nõ ſunt niſi duo pᷣdica⸗ menta:Fᷣm ſubam ⁊2 ſm relationeʒ. vt cum dicit᷑ deꝰ bo nus dicit m ſubam.cum vᷣo dicit᷑ pater filius:dicit᷑ ſm relatõneʒ. nõ erit ponere terciũ pᷣm notionez vel ꝓrietateʒ. Cont᷑.augꝰ. ꝓprium eſt patri cõnũeraẽ ⁊ ꝓpriũ filio cõnumerari:⁊ Apriũ ſpũiſ.eſt ꝓcedere. q̊ alia eſt ꝓprietas qua pater generat: 2 alia q̃ filius ge⸗ nerat᷑ ⁊c. ¶ Iteʒz in prefatõne. in ꝑſonis ꝓprietas in eẽntia vnitas zc. ̊ aliqua ẽ ꝗꝓprietas in ꝑſonis. nec vi detur magis ↄcedendũ ꝙ vna ꝙᷓ plures.g plures ſunt ibi ꝓprietates.⸗ Itez Hiero.ↄfitemuꝛ nõ tm̃ noĩa ſed reꝝ ꝗꝓprietates.¶ Itez Jo. dam̃. dicit. ydeomata ſunt karacteriſtica.i.hypoſtaſeos: ⁊ ñ nature.i. ꝓpprietates que ſunt determiatiue ꝑſonaꝝ 2 nõ nature. alique p prietates ſunt quibo determmãt᷑ ꝑſone.4 Ideʒ. ſingla bypoſiaſeos perfecta eſt.⁊ ꝓpriam ꝓprietatẽ.i.prinʒ exntie modũ poſſidet ſi non ſint notiones..: Iteʒ cum dicit᷑ pater generat filium. hoc verbũ generat nõ ſigni ficat pure niſi patreʒ. ideʒ pꝛoꝛſus ſignificat ꝓꝑ hoc ꝙ dico generatio per hoc ꝙ dico pater. eodeʒ mõ ſequi tur ꝙ cñ dico pater ſpirat ſpm̃ſ.hoc verbũ ſpirat mere ſignificat patreʒ. ̊ iſta duo veꝛba generat ſpirat idem ſignificant.& iſie due ꝓpoſitõnes ꝓrſus ideʒ ſignificãt pater generat filium: pater ſpirat ſpm̃ſ. Item querit quare dicit aug.ꝙ pater ⁊ filiꝰ ſunt vnũ principiũ ſpi⸗ rituſſcti.oꝑtet.n.qꝙ ipſe h̊ dicat ꝓpt᷑ vnã notioneʒz coẽʒ pr̃i ⁊ filio.oꝑtz eꝛgo ꝙ vna ſit notio coĩs q̃ nõ ſit pateꝛ⸗ nitas. ? ita ea ſupoſita nõ ſuponit᷑ pẽnitas ſ̊ ſuſpoſi⸗ ta paternitate ſupponit᷑ pater ⁊ ecõuerſo. ergo ſuppoſi⸗ ta illa cõmuni notione nõ ſnpponit᷑ pater.erũt igit dil⸗ ferẽtes notiones. Itez pr̃ generat filiũ.g pr aliqͥ mõ ſe hʒ ad filiũ.⁊ eſt locus e diffinitõne. ga relatiuoꝝ eẽ eſt ad aliud qdammõ ſe hr̃e. Siłr pateꝛ ſ pirat ſpm̃ſ.eo xz mõ pʒ ſe hʒ ad filiũ q̊ ad ſpmſ. Vel alio mõ ſi dica⸗ tur ꝙ eodẽ mõ ꝓꝛſus ⁊ ad filiũ ſe bʒ vt pat.ergo ad ſpi ritũſanctũ ſe habʒvt pater. Si dicatur ꝙ alio mõ: ſed ille alius modus nõ eſt niſi notio aliqua: ergo diuerſe notiones ſiue relatões ſunt in pr̃e reſpectu filij. Rñ ſio.notãdũ ꝙ pᷣdictis rõibo inductꝰ Prepoſitiuꝰ dixit nllas eẽ notoes niſi ĩ mõ loquẽdi vnð ↄcedit de pater⸗ 14* p ſbn al=n een i = ——— R 2 . —* Pr ſt nitate qᷓi de patre. de filiatione quaſi de filio.⁊ ꝓba⸗ bilitas buius opionis appaꝛet.quia ſicut deus cum ſit oĩmodo ſimplex:ſeipſo cognoſcit:ſeipᷣo creat.ita pateꝛ ſeipſo diſtinguit᷑:ſeipᷣo refertur ad filium.⁊ ideo cũ di citur paternitas eſt in patre: vel pater pateꝛnitate di⸗ ſtinguitur a filio:modi loquendi ſunt.⁊ eſt ſenſus.pa⸗ ternitas eſt in patre.i.pater eſt pater.ſicut cum dico: rogo dilectioneʒ tuam.i.te dilectum.⁊ in ſimilibus ſi⸗ mile. 4! Ad obiecta vpo rñdet per oꝛdinem. Pꝛimo ad primũ dicens.ꝙ auẽtas aug.ſic eſt intelligenda.pro⸗ priuʒ eſt patri generare.i.ſolus pater generat.2 ſic in alijs. vnde byla. priuʒ eſt patri ꝙ ſemꝑ eſt pat. ꝓpriũ eſt filio ꝙ ſem ꝑ eſt filius.ꝓpriũ eſt ſpirituiſancto ꝙ ſꝑ eſt ſpũſſanctus.ꝗᷓ alia eſt ꝓpꝛietas ⁊c.hec auẽtas expo natur vt premiſſa ſolus pater eſi pater ⁊c. Similit ſe⸗ cunda auẽtas eſt exponenda:in ꝑſonis ꝗꝓprietas: in eſ⸗ ſentia vnitas: ⁊ in maieſtate equalitas.i.ꝑſone qᷓ ſunt diſtincte ⁊ ſunt vnũ in eſſentia ⁊ equales in maieſtate adoꝛentur. 4l Ad aliud dõm.ꝙ illa auẽtas biero.eſt ʒ eos qui dicũt ꝙ ꝓprietates non ſunt ꝑſone.⁊ ↄtra ali⸗ os qui ponũt notiones. ſi.n.diligent᷑ attendatur appa rebit ꝙ nõ dixit ↄfitemur ꝓprietates ꝑſonaꝝ ſ̊ noim. 7 ꝓprietas nomiĩs dici ſolet ſignificatio. Eſt ̊ ſenſus. ↄfitemur nõ tm̃ nomia ̊ etiam ꝓprietates noĩm.i.ꝑſo⸗ nas.i.ſigtõnes. Que aũt ſint noĩm ſigtiones exponit cum addit.i.ꝑſonas.ſic ů̊ ꝑſone ſint ſigniſicata iſtorũ pater filius ſpũſſanctus. ¶q Ad auẽteʒ dam.dᷣm.cum dicit ydeomata ſunt karatariſtica.hoc eſt dictũ ꝙ ꝑſo⸗ ne adinuiceʒ diſtinguant᷑ ̊ nõ natura ab aliqua earũ. ⁊ in hoc intelligimꝰ drñtiam ꝙ pater eſt pater.filiꝰ eſt ſfilius.⁊ ſpũſſanctus ab vtroq; ꝓcedit.⸗q¶ Ad aliã dicẽ⸗ dum.ꝙ exponi debet cũ dicit.ꝙ quelibet ꝑſona ꝓpriuʒ exñtie modum poſſidet.i.quelibet ꝑſona ita ẽ vna ſub ſtantia ꝙ non eſt alia. Et ſi obijcit᷑ ſic. nulla ꝓprietate pater diſtinguit᷑ a filio nec filius a patre.⁊ pater ẽ idẽ filio in eſſentia. pateꝛ eſt filius.qdð nõ ſequit᷑:quia ſe⸗ ipſis differũt bypoſtaſes ⁊ nõ ꝓprietatibo.alioꝗn ratõ ꝓcederet in infinitum in ꝓrietatiba.ſeipſis.n.differ̃t ipᷣe perſone.i Ad aliud quod obijcit᷑ ꝙ pater eodẽ mõ ſe habet ad filium ⁊ ad ſpm̃ſanctũ.ſᷣ ad filiuʒ ſe habet vt pater 7. Dicendũ ꝙ lʒ quantũ in ſe eſt eodeʒ modo ſe bʒ ad filium ⁊ ad ſpym̃ſanctũ ꝓpter ſuam ſimplicita⸗ tem: tamen diuerſo modo ſe hʒ ad illos qtũ qᷓi ad plu⸗ res effectus. Inſtantia.deus inqᷓ;tum in ſe eſt ſe babet ad omẽs hbomiĩies eodeʒ modo.ſᷣ ad bonos ſe hʒ vt pat ſpũalis.ꝗᷓ ad malos ſe babet eodeʒ modo. Si aũt ꝓpo⸗ nat generaliter ſic. pꝛoꝛſus eodeʒ modo ſe bʒ pater ad filium ⁊ ad ſpm̃ſanctũ.neganda eſt bec ſicut bec:deus ꝓrſus eodez modo ſe bʒ ad bonos boĩes ⁊ ad malos. 4 Ad aliud dpᷣm. ꝙ iſta duo verba generat ſpirat ꝙtũ ad deum patreʒ idem ſignificant:ſᷣ connotant diuerſa ex modo ſignificandi.ſicut iſta duo nomĩa cꝛeatoꝛ dns dicta de deo:ideʒ ſignificant q;tum ad deum: tñ conno tant diuerſa ex modo ſignificandi.¶ Ad vltimũ dðm. ꝙ bec eſt vera pater ⁊ filius ſunt vnũ principiũ ſpũſſ. eodeʒ modo loquẽdi quo ſpũſſanctꝰ dicit᷑ multiplex ꝓ⸗ pter diuerſos effectus. eodeʒ modo etiã ꝓpter vnũ effe ctum quem habet pater ⁊ filius.qui eſt ſpũſſ.dicuntuꝛ vnũ principium. quia eodeʒ modo prorſus ꝓcedit ab eis ſpũſſ.ꝑ modũ benignitatis. * . „ —+ℳ⁸ Juxta cõmunez magꝛoꝛũ opioneʒ ponunt᷑ notiones in diuinis ꝑſonis.nec vane ß̃ ve.cũ.n.intelligat᷑ diuinũ eſſe vᷣe vna eẽntia in tꝛibus hñtibus illam in ꝓpꝛia babitudine que eſt oꝛiginis.vt in patre eẽntia eſt nõ ab alio.in filio eadeʒ eẽntia ſᷣ̊ peꝛ generationeʒ a patre.ĩ ſpũſancto ꝑ. pceſſionẽ ab vtroq; tres rõnes intelligentie ⁊ dicẽdi ex hoc erũt.vna qua ſignificabit᷑ eẽntia cõmunis.alia qua ſignificabit᷑ hy⸗ poſtaſis ſiue ꝑſona hñs eſſentiam ſub /ꝓrietate ſui ba⸗ bitudine incoĩcabili.alia qua ſignificabitur ipᷣa ꝓrie tas habitudinis. Triplex.n.queſtio circa h̊ naſcit᷑ qd quis.qũo.vt querentes de aliqua ꝑſona quid eſt: rñde bitur nomen ſignificans eẽntiã:vt deus.querentes ꝗs eſt:rñdebit᷑ nomen ſignificans hypoſtaſim:vt patrem vel ꝑſonam.querentes qũo ſe habet ꝑſona: rñdebitur Aprietas vel relatio:vt geneꝛãs vel genitus. ꝗᷓuis ali⸗ qui dicant queſtioneʒ de notione qõneʒ que.i Qotandũ ꝙ hitudo vel ꝓprietas que eſt notio.aliqñ ſignifica⸗ tur in adiacentia vt nomialit adiectiue vel verbaliter vel ꝑticipialiter.vt cũ dicit᷑ innaſeibilis generare gene rans.aliq in ſubſiſtentia vt ſubſtantiue paternitas fi liatio innaſcibilitas natiuitas. ꝑ que nomia fit ſermo de habitudinibo ? ꝓprietatibo. hinc eſt ꝙ queſtio de no tione põt pomi different. Nam cum querit᷑ notio ĩ ſub ſiſtentia:rñdetur que.vt que eſt notio patris rñdet᷑ pa ternitas. Cum vo querit᷑ in adiacentia ⁊ H̊ cum querit vt notio:rñdetur quo.vt qũo ſe babet pater ad filium: 7 rñdetur vt generans. ¶¶ Ad primũ ꝙ obiectuʒ dicũt. ꝙ b. Dyoni.dicit non audere dicere.i.aſſerẽ ſiue affir mare.ea aũt que ponunt᷑ a magr̃is de notionibo nõ di cũtur ꝑ aſſertioneʒ ſ̊ per eſtimationeʒ fideleʒ.iur ſen⸗ ſum fidei oꝛthodoxe ⁊ traditõnes ſanctoꝝ.i Qomẽ eniʒ ꝓrietatis ponit᷑ ſm ſanctos.vnde dama.nõ diffeꝛunt abinuicez hypoſtaſes ſᷣm ſubſtantiã b̊ ᷣm karacteriſti ca ydeomata.i.determĩatas ꝓprietates.i omẽ voo re⸗ lationis ab auꝗ.v. dæ tri.relatiue dicũtuꝛ genitoꝛ geni tus verbũ ⁊ ymago.omen vo notioms ponit᷑ abau guſti.v.li.de tri.ſicut filius ad patrẽ:ſic genitus ad ge nitoꝛez referet᷑.⁊ ſicut pater ad filiũ:ſic genitoꝛ ad gem toꝛeʒ. Ideoq; alia eſt notio qua intelligit᷑ genitoꝛ alia qua genitus.4 Ad ſecũdum dõm.ꝙ ꝗᷓuis ſᷣm rem nõ differant quo eſt: ⁊ quod eſt ĩ diuinis:⁊ quo eſt ⁊ g9s ẽ. tñ ſᷣm ratõneʒ intelligentie ex ꝑte quis eſt.i ꝑſone: po nitur exiſtentie ꝓprius modus quo ipſa perſona eſt. ſi cut pater paternitate vel generatõne pater eſt in veꝛi tate ita in re eſt.q quelibet ꝑſona ſicut dicit dam.pro⸗/ priũ exñtie modum poſſidet.⁊ cum ſit ſignificare illuʒ modũ ꝓpꝛium nõ ſignificabit᷑ vt eſſentia que cõmunis eſt nec vt ꝑſona cuius ipſe modus eſt. ſignificabit᷑ igit vt habitudo vel ꝓprietas:quia ſic intelligit᷑⁊ eſt.Erit igit᷑ tripler ratio dicendi 'm drñtem intelligentie rati onem. atio dicendi eſſentialiter ꝑſonaliter notiona liter. non tamen ꝓprius modus ponitur ex ꝑte ꝙ eſt. i. ſubſtantie.qui ſcilʒ modꝰ ſit eſſentia quo ſubſtantia ſit vt deus deitate. 1 ideo ꝙᷓuis ex parte qð eſt ⁊ quo ẽ nõ ſit hmõi drñtia:eſt tamen ex ꝑte quis eſtꝛ qͥ eſi.q Ad tercium dicendum.ꝙ quis pater ſeipᷣo non diſtingua⸗ tur: tamen diſtinguitur ꝓprietate. ꝓprietas enim non ponit in numerũ cum ꝑſona: immo ꝗprietas pſone eſt ipᷣa perſona vt paternitas pater. ⁊ tamen aliqd attri⸗ buitur vni quod non alteri:ſicut quidam ponũt ꝙ vni tas que eſi principium numeri ꝓprietate ſue ſimplici⸗ tatis differt ab alia vnitate.⁊ tamen ſeipſa differt 2 p⸗ prietas ſimplicitatis ipſa vnitas eſt.¶ Ad quartũ iaʒ patet rñſio.ꝙ differre ſeipſo non excludit differre habi tudine ſua in ſimplicitatibo.vt punctus medius circu⸗ li ꝙ eſt neutꝝ:diffeꝛt a quolibet puncto extentoꝰ ſeipo ꝓprietate ſue babitudinis que eſt ꝙ ab ipſo ducte li⸗ nee ad circumſerentiaʒ ſunt equales. Multomagis in diuinis perſonis differre ſeipo in perſona: non exclu⸗ cet differre ꝓprietate ſue habitudinis.¶ Ad vltimum dom. ꝙ in diuinis primam orñtiam dicendi facit ſub⸗ ſtantia ⁊ relatio.Fᷣm vo diuinam ſubſtantia coĩs per⸗ ſone ꝓprietas ſiue notio. Subſtantia eſi indiſtincta ⁊ abſoluta perſone diſtincta relata notio ? ꝓprietas di⸗ ſtinguens 7 referens. Eſt igitur in nomine coĩs eſſen⸗ tie ſignificata ſubſtantia non relatio.In noiĩe notonis ſignificata relatio ⁊ non ſubſtantia. In nomie ꝑſone ſignificatio ſubſtantie 2 relatõnis. perſona.n.ẽ bypo- S e a weS e. 5 veS 6 Ar A180 Wtate 60 † bn Aſſerſe N eſ A— 1. 7 A „ . à 3 20. „WANX V) nOOH 21* Anpe O H 4 —— — pfni Ain Nbilo cictis opini nioe ne Vtri Gal iſti⸗ fruct rant amb citer⸗ mort Pno guert nec e fone⸗ lid opio⸗ cund nitpi figen ſip mi noe figen heen aſac ideo bemüngfi ſtſano eſtiode. worooiſch Grhläin cungtek adfflu tnzdidn ſineaf ib ö eziur ſen necn diſſeunr tarnenſi wnizone enimgn Wtabar nimsadge Modgen mitcn alin fun donpo eſasi⸗ bre ſongeſbl ſtninfet damo care illu cömunis abit igit ell. Enit mtie rani rnotion tegeki⸗ ſtuntuſit 1qpoin .4 diſinge⸗ nin pon Norest glotm itgo inplai/ H nin ebabi Gcirtu dſeiß⸗ hucteli/ nagon nerclt⸗ glimun gatſib 0isen Di —8 QNueſtio ſtaſis pꝛietate diſtincta que quidem ꝓprietas eſt rela/ tiua.iſZotanduʒ ergo eſt ꝙ relatio tribo modis ſigniſi⸗ catur. Significat᷑ em relatio ꝑſonatr ꝑ noĩa fixa ↄc e⸗ ta vt pater filius cũ accipiunt᷑ ſubſtantiue.ſignificatur etiã quaſi eſſentiałr ꝑ noĩa abſtracta pr̃nitas filiatio. ſignificatur tercio relatiue ꝑ nomina adiectiua gene⸗ rans genitus vel pater et filius cum accipiuntur adie⸗ ctiue. Articnł?ſecundꝰ Onſequẽter querit᷑ an ſit licitũ ponere con traꝛia de notõnibo.Qam quidã ſicut pᷣpoſi tiuꝰdicũt ꝙ nõ ſunt notiões niſi in modo lo quendi.Quidaʒ vᷣo ponũt notõnes ſiue ꝓpꝛietates ſiue notõnes quaſi infinitas.vt poꝛretanꝰ. dicẽtes ꝙ notio nõ eſt ꝑſona vt prnitas nõ eſt pater.dicũt em̃ ꝙ quedaʒ Apꝛietates ſumunt᷑ ſᷣm eſſentiã: vt eq̃litas coeternitas ſilitudo.quedã pᷣm ypoſtaſim:vt pr̃nitas filiatio.hi et dicũt ꝙ aliud eſt ꝓpꝛietas aliud diſtinctõ. Mam aliter accipit᷑ ablatiuꝰiſte pr̃nitate cũ dico pater pr̃nitate eſt pater:et aliter cum dico pater prnitate diſtinguit᷑ a fi lio.qꝛ cũ dico pater pr̃nitate eſt pater.h̊ eſt ſenſus:pat᷑ nitas facit pr̃em eſſe pr̃es.Cum aũt dico pr̃ diſtinguit᷑ a filio.hic eſt ſenſus:pater ẽ cauſa diſtinctõnis. vt ſi di catur ſoꝛtes eſt albedine ſiłis platoni.eſt ſenſus: albe⸗ do ẽ cã ſilitudinis.Quidã vᷣo ponũt tm̃ tres: pr̃nitatẽ: filiatõeʒ: ꝓceſſionẽ. Quidã ꝗnq;:vt coĩs poſitõ moder noꝛum dicũt ꝙ prnitas eſt pr:et notio eſt ꝑſona: tamẽ poſita notõne nõ ſupponit᷑ ꝑſona. ¶Ogri aũt nr̃i dicũt ꝗnq; eẽ ꝓpꝛietates.due ſunt in pr̃e.ſ.prnitas ⁊ innaſci bilitas.vna ẽ in filio.ſ.filiatio.vna in ſpũ.ſ.proceſſio. vna in duobo ſcʒ in pr̃e et in filio q dĩ ſpiratõ:qua pr ⁊ filius coĩter ſpirant.ſ.ſ.tres iſtaꝝ ſunt ꝑſonales.ſ.pat᷑ nitas filiatio pceſſio:due tm̃ ſunt ꝑſonarũ diſtinctiue ̊ nõ ꝑſonales.Dicit᷑ aũt ꝑſonalis ꝓpꝛietas: qꝛ facit hãc ꝑſonã eſſe ꝑſonã.⁊ dr pꝛietas ꝑſone q diſtinguit vnaʒ ꝑſonã ab alia.vñ omĩs ꝑſonalis ꝓpꝛietas ẽ ꝑſone:ſᷣ nõ duertit. Obijcitur g hoc mõ ex ſcdða opinione q̃ fuit Bilb.poꝛretani.ſeꝗtur ꝙ pr̃nitas ſit creata.quia cum pr̃nitas ſit aliqð bonũ ſeqꝗtur ꝙ ſit deꝰ vel a deo: ſ̊ nõ ẽ deꝰm ꝙ dicunt: ꝗ eſt a do.ꝗᷓ eſt ab eſſentia dĩna vel de nihilo.ſi dicat᷑ ab eſſentia dĩna: g eſt deus vt pʒ ex p̃⸗ dictis.relinꝗtur ̊ ꝙ ſit a nihilo g creata. et ita ex ſcða opinione ſegtur ꝙ prĩ̃nitas ſit creata. et ita ſi pᷣma opi⸗ nioẽ vera vltia aſſerit de creatura ꝙ ſit deꝰ.⁊ ſi vltima eſt vera:pᷣma aſſerit de eo qð eſt deus ꝙ ſit creatura et vtrũq; eſi bereticũ: altera opinio heretica ẽ.qꝛ oꝑtet ꝙ altera ſit vera cũ ſint ↄtradictoꝛie.¶ Item ꝓbatuꝛ iſti vel illi peccãt moꝛtaliter qꝛ dicit bẽs auguſ.q nihi fructuoſiꝰinuenit᷑ ꝙᷓ in trinitate:et nihil piculoſiꝰerra⸗ tur.ſ vel iſti vel illi erꝛãt in trinitate:ꝗᷓ ꝑiculoſiſſime eꝛ rant.q̊ moꝛtaliter peccant:ſ̊ hoc videt᷑ eſſe ↄtra beatuʒ am bꝛo.ꝗ dicit.ꝙ ingr̃i ꝗ dicũt falſuʒ de deo h̊ nõ ꝑtina citer:ferũt ſecũ fenũ.lignũ.ſtipulã.ſ̊ hoc nõ eſt peccare moꝛtalr.g in hoc non peccant moꝛtałr.¶ Item ſi dicat᷑ ꝙꝙ nõ licet oria aſſereꝛe de notõnibo:lʒ tñ opinaꝛi.Lũc querit᷑.q̃re nõ liceat mgr̃is aſſerẽ aliqd de notõnibuo: nec videt᷑ eẽ alia rõ niſi qꝛ hec eſt ̊ fidẽ.ſ̊ ſi hoc:eadem rõne nõ lʒ mgr̃is aliqd opinaꝛi ↄtraꝛie de notõibo.qꝛ ñ licʒ dubitaꝛe circa fidẽ ̊ nec opinari.¶ Item ſi prima opio ẽ vera. ꝓbat᷑ ꝙ ſcda eſt ð fidẽ.qꝛ ꝓbatũ eſt ſᷣm ſe⸗ cundã opinionẽ ꝙ pr̃nitas ẽ creata.et vltia opinio po⸗ nit pr̃nitatẽ eſſe deũ:ꝗᷓ ponit creatũ eſſe deũ.⁊ hoc eſt ↄ fidem.& ſi pᷣma opinio ẽ vera:nõ licet ſcdᷣaʒ ſuſtinẽ.ꝗa ſi pᷣma ẽ vera:ſcda eſt ↄ fidem.4¶ Iteʒz vltia opinio ẽ ve⸗ ra q̃ dicit pr et pr̃nitas ſunt ideʒ.̊ pᷣma dicit pr̃nitatẽ nõ eſſe prem: g̊ dicit pr̃em nõ eſſe prem. et hoc eſt ↄtra fidem:ſic ſeꝗtur ꝙ iſti vel illi dicũt ↄtra fidem Ad hec rñdent. ꝙ nulla illaꝝ opinionũ ſit heretica.cũ em a ſacra ſcriptura nõ babeamꝰ deteꝛminatũ de notõnibo ideo licet magiſtris opinaꝛi ſed non licet eis aſſereꝛe.ſi )A. pies ſ Jhnt one n e Aas on enim quis aſſerat aliquid dicendo quod non ſit deter⸗ minatũ in ſacra ſcriptura vel qð non ſequat᷑ directe ex fidqe: moꝛtaliter peccat.qꝛ ſe ↄſtituit ſupᷣ deuʒ. Juderx eĩi eſt ſupꝛa id de quo habet iudicare.qui ergo ſua auctoꝛi tate aſſerit aliqꝗd de deo:ponit ſe ſupꝛa deum quia iudi cat de deo ⁊ ita peccat moꝛtaliter. hec eſt ſuꝑbia i ntel⸗ lectus quã ꝓhibet aplłs Ro.xij.non plus ſapere ꝙ; oꝑ⸗ tet ſapere h̊ ſapere ad ſobꝛietatem. magiſtri aũt theolo gie nihil aſſerunt ſ̊ tm̃ opinãtur inquiꝛentes de talibo ad defenſionem fidei ↄtra hereticos. et ideo quia nihil aſſerunt non peccant:licet pter aliquas ratõnes verſe tur animus eoꝝ magis ad vnam paꝛtem q; ad aliaʒ qð eſt opinari.¶ Ad ſecundum dicendũ.ꝙ vbi eſt opinio non eſt erꝛoꝛ.iQam erꝛoꝛ ponit ꝑtinaciam ſnie: cũ fal⸗ ſum aſſerituꝛ eſſe verum vel veꝝ falſum.dicunt ergo ꝙ reuera ſi magiſter adheret ſua opinione ſibipſi glon⸗ ando de ingenio ſuo:ↄtingit ꝙ ipſe peccat. ſed ſi ita le⸗ uiter gloꝛietur ꝙ paꝛatus ſit ad coꝛreptõneʒ: venialiter peccat.et pꝛo hoc dicit beatus ambꝛo.ꝙ ferunt ſecuʒ li⸗ gnum fenum ſtipulam. ſed ſi ita vehementer gloꝛiet ꝙ pꝓtinax ſit:ſic peccat moꝛtaliter.vel ſi aſſerit illud de ta libus moꝛtaliter peccat.et ideo dicit beatus auguſti.q; nuſqꝙ; ꝑiculoſius erꝛatur:eꝛroꝛ eniʒ in alijs non eſt pec/ catum vel nõ eſt tãtũ peccatũ.q¶ Ad aliud dicenduʒ.q; non licet magiſtris aſſereꝛe ↄtraꝛie de notõnibo.nõ ꝗa hoc ſit contra fidem:łᷣ quia non eſt determinatuʒ in ſa cra ſcriptura.nec debet aliquis aliquid aſſereꝛe de deo ſua auctoꝛitate:et ita ſoluitur obiectio ꝑ interemptõeʒ ¶ Ad aliud dicendũ.ꝙ qᷓ;uis pꝛima opinio ſit vera.nõ tamen ſcdᷣa eſt ↄtra fidem.quia pꝛima opinio non dice ret ꝙ paternitas eſſet creatura nec diceret ꝙ eſſet deꝰ: cum ditceret ꝙ eſſet idem quod deus:et illa ratio aug. Omne bonum aut eſt deus aut eſt a do: tenet in deo 2 creaturis tm̃. Ad vltimum dicendũ.ꝙ patrem nõ eſ⸗ ſe patrem.et pr̃nitatem nõ eſſe patrem nõ ſunt idem li⸗ cet equiꝓpolleãt.et duoꝛum equiꝓpollentiũ vnuʒ poteſt eſſe ↄtra fidem:relinquum vᷣo non.nõ eſt enim deteꝛmi natum in ſacra ſcriptura an pateꝛnitas ſit pater: ſed determinatũ eſt ꝙ pater eſt pater.nec determinatuʒ eſt an ſuꝓpoſita paternitate ſupponatur pater. et pꝛopter hoc vnum illoꝝ eſt ↄtra fidem reliquum non. Et pꝛete rea aliquid vnum et idem aliquo modo ſignificatuʒ eſt ↄtra fidem.et alio modo ſignificatum non ↄtra fidem: ſicut dicitur oſee.ij. Nocabis me vir meus et non voca bis me vltra baalim:a tamen ideʒ eſt baalim ꝙ vir me⸗ us.et ſic patet rñſio ad obiecta. Membrũuũ ſecundum Onſequenter querit᷑ quid ſint notiones ꝓPꝛietates et relatõnes in diuinis.⁊ cuʒ dicit apoſtolus Romano.j. Inuiſibilia dei per ea que facta ſunt intellecta ↄſpici untur.ergo quelibet creatura poteſt dici notio creatu⸗ ris.notio ergo dei ponetur in creatura.¶ Item dicit aug.ꝙ notio pꝛime veꝛitatis eſt menti humane impᷣſſa ſed qð eſt impᷣſſum mẽn eſt creatũ:ergo ⁊c.¶ Iteʒ boe. notio ẽ inſita ⁊ añ ꝑcepta cuiꝰeſt q; foꝛme cognitio. cũ eꝛgo eſſentia dina ſit foꝛma philipn.ij.cũ in foꝛma dei eſſet ⁊c.̊ notio eſt eẽntie.q] Item notio ẽ intellectꝰqui dam ⁊ ſimplex mẽtis ↄceptio q̃ ad res ꝑtinet differẽtes ſed ꝓpꝛietas ꝑſonalis nõ ꝑtinet ad res diffeꝛentes:q̊ nõ eſt notio. Item ſocracitas in ſocrate nõ eſt pr̃nitas.ſᷣ ſocracitas eſt pꝛietas:pr̃nitas relatio:q̊ nõ eſt idẽ pr⸗ nitas ⁊ relatõ: in diuis relatio nõ erit ꝓpꝛietas.q¶¶ Itẽ Apꝛietas eſt qͥ res diſtinguit᷑ ⁊ ↄueit vni ſoli:vᷣ coĩs ſpi⸗ ratõ qᷓ eſt relatio nõ ↄuenit vni ſoli ĩmo pluribo: rela tio nõ eſt ꝓpꝛietas.¶¶ Item innaſcibilitas ↄuenit vni ſo li ſcʒ pri ᷓ eſt ꝓpꝛietas.ſ̊ cũ ꝑ innaſcibilitatẽ nõ refeꝛat᷑ pater ad aliquid: g nõ erit relatio.nõ ſunt igr̃ in diuĩs idẽ ꝓpꝛietas relatõ 2 notõ.qd ̊ in diuĩs dicũt᷑ notio ꝓ⸗ pꝛietas 2⁊ relatöõ. Mñ. vᷣm roeʒ itelligẽtie ↄmunẽ ſci⸗ — H X⸗ 0 „ 87 9oH. G 4 5 — ⁷ . . —= Hhd ſnr ſbyfe 0 Hic ſ Pν „„ 1 s, — — fe) eer πν e (2De EX dey o) any, ner epeo Be Deo endã eſt. ꝙ prietas dicitur qð vni ſoli ↄuenit:hũc ab illo diſtinguens.vt ſoẽcitas ſoli ſocrati ↄuenit ⁊ a pla⸗ tone dillinguit Kelatio vᷣo eſt hũc ad illũ refeꝛens:ſoꝛ tem ad platonẽ. Qotio vᷣo dr rem notã faciens.· et H dẽ multiplr. Mam cũ notio ſit illud qͥ res ſit nota· qͥ autẽ res ſit nota dẽ multis modis.Vno mõ ex pte cognoſci bilis foꝛme vel diſpoſitio rei q̃ noſcibilis eſt. Alio mo⸗ do ex ꝑte ↄgnoſcẽtis ſpẽs rei apud aĩaxʒ ꝑ quã rẽ ↄgno⸗ ſcit. alio mò ex ꝑte medij exteri ꝑ qð res noſcit vt ꝑ ef⸗ ſectum manifeſiũ cauſa occulta.tribo ̊ modis dĩ notõ rei. ̃m boc notõ dr̃ vno mõ creatura. inqᷓtuzʒ eiꝰ effectꝰ ꝑ eaʒz ſicut medio extr inſeco ↄgnoſcit. Dyonſi .ipᷣa ap⸗ parentis mũdi oꝑatio eſt ⁊ inuiſibiliũ dei ꝓoſitõ. A⸗ lio mõ dr ſpẽs veritatis menti rõnali imp̃ſſa.q ſicut ſi⸗ militudine vel ſpẽ ognoſcit᷑et his duobo modis notio dicit qd ereatũ vel ↄcreatũ.Cercio mõ dr ipᷣa diſpoſi⸗ tio foꝛme q̃ deus ẽ etiã vera trinitas q̃ ↄgnoſcibilis eſt. et hec ẽ notio increata.et d̃ duobo modis.no modo dr diſpoſitõ foꝛme qᷓ ↄgnoſcit᷑ in vnitate ⁊ indiſtinctõe et boc modo notio ẽ ipᷣa eſſentia inꝙtum noſcibilis eſt. Alio mõ ðdr diſpoſitõ q̃ noſcit᷑ in ꝑlonaꝝ trinitate ſine in diſtinctiõe: ⁊ boc mõo accipit᷑ in pñti inqſitõne notõ. ßm hoc gᷓ dðõm. m rõnem intelligẽtie ꝛiã in diuĩs ꝗꝙ; ꝓpꝛietas eſt q̊ eſt diſtinctõ ꝑſone a ꝑſona. Relatio vᷣo ĩ trinitate eſt hbabitudo ꝑſonaꝝ ininuicẽ. ᷣ in creaturis nõ eſt relatio ꝑſona ꝝ adinuicẽ vñ iohᷣ.xiiij. Ego in pa tre et pr̃ in me.pater eſt in filio et filius eſt in pre. No⸗ tio vᷣo eſt ꝑ ſe et pᷣma et ꝗpꝛia ratio diſtinctõnis et rela⸗ tionis. vt ꝑ quod diſtinguit᷑ ꝑſona a ꝑſona vel ꝑ quod referẽ ꝑſona ad ꝑlonam. Sciendũ eſt ꝗ dicit ꝓgꝛetas qm̃ vni ſoli ↄuenit.vt generare ↄuenit ſoli patri ꝓpꝛie⸗ tas eſt vt hũc ab alio diſtingnens. Relatice babet ad il lum referens.vt ſocracitas diſtinguit ſoꝛtem a platone et paternitas eſt referens ſoꝛtem patrem ad platonem filium eius. Rotio eſt vt hunc diſtinctũ ab illo notum faciens.pꝛima et ꝓpꝛia diſcretio trinitatis eſt in bis tri bus.relatio.pꝛietas.notio.qm̃ ſicut eſſentia facit eſſe et ꝓpꝛietas facit differꝛe:et relatio differꝛi. et notio fa⸗ cit in relatõne diſtinctum ↄgnoſci. Ald quatuoꝛ pᷣma patet rñſio ꝑ diſtinctõeʒ pdictam notõnis.4 Ad gntũ quod obijcit᷑. ꝙ ſocracitas in ſocrate nõ eſt paternitas Dicenduũ ꝙ ſecus eſt in trinitate increata:et in cꝛeatu⸗ ris.qm̃ relatio et ꝗꝓpꝛietas ſunt in vðᷣo in quo eſt ſumma ſim plicitas.ſᷣ illud vnũ in ꝑſona vna hʒ duplex officiũ ſeʒ diſlinguẽdi ⁊ referẽdi: ſᷣ in ſocꝛate ẽ ſocracitas bñs officiũ diſtinguẽdi ⁊ pr̃nitas officiũ offerẽdi.vñ ſocra⸗ tes eſt pꝛꝰfua ꝓpꝛietate diſtinctꝰ:qᷓ pr ad filiũ relatus in trinitate nõ ſic ẽ ꝙ p pꝛius ſit diſtinctꝰꝙᷓ pĩ ad fi⸗ lium relatꝰ: vñ in trinitate foꝛte idem ẽ eſſe diſtinctum et eſſe pr̃em ᷣm rem: nõ ſic ẽ in creatura.Vñ relatõ ĩ trinitate nõ eſt accñs ſube ſicẽ̃ accidit eſſe in creaturis. 4Ao ſextã d ᷣm. ꝙ ꝓprietas dr coiĩter qͥ inſeꝑabilłr di⸗ ſtinguiẽ᷑ gſona rel ꝑſone a ꝑſona vł ꝑſonis ⁊ h̊ mõ coĩs ſpiratõ eſt ꝓpꝛietas.alio mõ ſtricte: vt dicat᷑ pꝛietas qᷣ diſtinguit᷑ ꝑſona a ꝑſona ⁊ vni ſoli ↄuenit.¶ Ad ſepti⸗ mũ dðm.ꝙ relatio drĩ duobo modis.coĩter:q deſignat babitudinẽ relatã affirmatiĩe vel negatie.et H mõ inna ſcibilitas ẽ relatio:qꝛ ſigniſicat pᷣuatõeʒ naſcibilitatis hm ꝙ dic aug. v. de tri · ꝙ in eodẽ genere relationis ᷣm affirm atõeʒ dr relatio cũ dr genitꝰ. Ffm negatõeʒ cũ dr ingenitꝰ ꝓprie:qð ſignificat habitudinẽ relatã affirma tiue:⁊ per hoc patet rñſio. Membrũ tercium Verit᷑ poſtea de nũero notionum ꝓpꝛieta tum ⁊ relationũ. dicunt᷑ em̃ eſſe ꝗnq;ʒ no/ tiones. pr em̃ eſt ꝑſona nõ ab alio a quo gli generatõeʒ ? a quo aliꝰꝑ ſpiratõeʒ in boe ꝙ dĩ ꝑſona nõ ab alio:intelligit᷑ notio innaſcibi litatis.cũ dr a quo aliꝰ ꝑ generationeʒ:intelligit᷑ notio tnE amv D NNono paternitatis.cum dicitur a quo alius ꝑ ſpirationeʒ in telligit᷑ coĩs notio ſcʒ ſpiratio. Item filius eſt perſona ab alio ꝑ generatõez:et a qua aliꝰpſe piratiõeʒ · cũ dicit ab alio ꝑ generatõeʒ:notat᷑ notio filiatõnis· cum dẽ a quo aliꝰꝑ ſpiratiõeʒ:intelligit notio alia. Item.ſ.L. eſt ꝑſona ab alio ꝑ ſpiratõeʒ:in quo intelligit᷑ notio pro⸗ ceſſionis. Quinq; ᷓ ſunt notõnes.tres pris:inna ſcibi⸗ litas.pr̃nitas.ſpiratõnis.due ſunt ꝓprie et vna ↄmũis pr̃i et filio. Siłr due ſunt filij vna ꝛia ſcz filiatõ: vna coĩs patri ⁊ filio ſcʒ coĩs ſi piratõ.et vna pꝛia ſpũiſcto. Quatuoꝛ aũt ſunt relatõnes. qꝛ innaſcibilitas nõ dic relationẽ niſi ꝑ pꝛiuatõeʒ.pr̃nitas vo et filiatio ⁊ com mums ſpiratio et ꝓceſſio relatõnes ſunt. Quatuoꝛ eti⸗ am ſunt ꝓpꝛietates ſcʒ innaſcibilitas.pr̃nitas. filiatio. ꝓceſſio coĩs em̃ ſpiratio nõ auenit vni ſoli: ideo non dẽ ꝓꝛietas.ſic ẽ̊ ꝗnq;ʒ ſunt notõne 9.q̃tuoꝛ relatõnes tin: et quatuoꝛ ꝓprietates tm. et hec eſt cois opio de nuero notionũ Ppꝛietatũ et relationũ. Contra h obijcitur multipkr. pꝛimo ꝙ tm̃ ſint tres notiones et ſilr tres re⸗ latõnes tres etiã ꝓpꝛietates. Ad qð ſic: om̃is xſong eſt aliq̃ trium ꝑſonaliũ ꝓpꝛietatũ: b omnis notio coĩs eſt ꝑſona.et ſiłr om̃is relatio: om̃is notio eſt aliq̃ trium pſonaliũ ꝓprietatũ: ̊ pr̃nitas vel filiatio vel ꝓceſſio.2 ſimiliter omis relatio. Rñ. cum in diuis ſit tripler modus pᷣdicandi.qð:ꝗs:⁊ que.quod ſignificat eẽntiaʒ quis ꝑſonã:q̃ notionẽ:ſᷣm boc ptʒ ꝙ in pᷣdicta aꝛgumẽ tatione eſt ↄmutatõ pᷣdicamenti.i Zon em̃ ſub h̊ nomie ꝑſona pt᷑ ſumi notio ſic ſpᷣ medio q̃ ſignificat quã: cum pſona ſignificet quã ̊ deberet ſumi pr vel filiꝰ vel. l. l. ⸗ ruz vnumqðq; ſignificat quã.4 Sʒ iterũ obijcit᷑ ad idẽ NQNam die damal . ꝙ m omia ſunt idem treo ypoſtaſes pᷣter generatõeʒz in generatõnez et ꝓceſſionẽ.ᷣ pr̃nitas nõ eſt alia iſtaꝝ nec coĩs ſpiratõ:̊ nõ ſunt notiones. ſunt tm̃ tres notõnes.4 Item ſi m oĩa ſunt vnuʒ 77. cũ ꝑſona nõ dicat in generatõeʒ vel generatõnez vel p ceſſionẽ: ̊ ſunt vnuʒ in pſona S vna pꝑſona. Kñ. da⸗ maſce. in illis tribo intelligit qnq; notõnes. qꝛ ingene/ ratio dĩc ĩnaſcibilitatẽ: generatio aũt actĩe dicta prni⸗ tatem:paſſiue dicta filiatõeʒ. Silr in ꝓceſſione intelli⸗ gitur reſpectꝰad pᷣncipiũ et ita ad ſpir atõeʒ: om̃e eĩ qʒ ꝓcedit ab aliqͥ: ꝓcedit ad aliud. dom ꝙ ꝑſona ẽ cõe ra tõne. Vñ nõ ſegꝗtur ſi ↄueniant in rõne huiꝰ noĩs perſo na: ꝙ ꝓpter boc ↄueniãt in vna ꝑſona ſingulari. ̊ ↄue⸗ niunt im in re vna eſſentie logtur &̊ dama. de illis q̃ di cunt᷑ eſſentialiter vt potentia lapientia bonitas. Atem queritur de .S. . nuero relationũ videt᷑ ꝙ plures ſunt relatões.i Rã rela tiones młtiplicant᷑ ̃m habitudĩes extremoꝝ: B trium extremoꝝ adinuicẽ ſex ſunt habitudics: triũ ꝑſonaꝝ ſex erãt relatões. Rmñn. h ſeqret᷑ ſi vnaqueq; ꝑſona re latõne ſiue habitudie ad aliã referet᷑. ſ̊ pr̃ nõ refertur relatõne ꝓpꝛia ad.ſ.ſ.ſiłr nec filiꝰ:ſᷣ hi duo refeꝛunt᷑ ad ſpm̃ſcrm vna cõi relatõe.⁊ iõ nõ ſunt niſi qᷣtuoꝛ relatõ⸗ nes:due ꝗbo pr et filiꝰad ſeinuicẽ referunt᷑nã referunt᷑ pr̃ ⁊ filiꝰad.ſ.ſ.vna relatõne nõ duabo:ad deſignãduʒ maximã ↄcoꝛdiã iſtaꝝ duaꝝ ꝑſonaꝝ.ſicut em̃ tres peꝛ ſone eadẽ relatõe referunt᷑ ad ea qᷓ ſunt ab iplſis.ſ.crea⸗ turas.liceat loqꝗ impꝛopꝛie qꝛ ꝓpꝛie diuĩe ꝑſone ſiue de us nõ referunt᷑ ad creaturã ᷣ referꝛi ſigficant᷑:eo ꝙ cꝛe atuꝛa refert᷑ et depẽdet ab ip̃is.⁊ illa relatõ q ſigficãt᷑ referꝛi ẽ vna ad ſiẽndũ vnitatẽ ꝑſonaxꝝ triũ.ſitr ⁊ mul⸗ tomagis pr et filiꝰ ad illũ ꝗ ẽ ab ipſis vna relatiõe dñt reſerꝛi.et ꝓpter h̊ dicit aug.in.v.d tri.ꝙ pr̃ et filiꝰſunt vnũ pᷣncipiũ creat᷑e ſic dicẽs. IFatendũ ẽ pr̃em ⁊ filiũ eẽ vnũ pᷣncipiũ.ſ.ſ.nõ duo pncipia: ſᷣ ſic pĩ et filiꝰvnꝰ deꝰ et ad creaturã relatiue vnꝰcreatoꝛ: ſie relatio ad ſpiri⸗ tũſanctũ vnũ pᷣncipiũ.ad creaturã vᷣo pater ⁊ filiꝰ⁊ ſpi rituſſanctꝰvnum pꝛincipium ſicut vnus creatoꝛ 2 vnus dominus. 8 ð alſube iicat⸗ zignnofm iliset Gntos:p. üanto ſclinelig (precen ie wibitt tcaflic ocſi ntei vitn (coßti (uttr Pitntin tſurele lißalie ljod ſn ſiiinoi ſohönüe litiho⸗ Gentei tinphon lenitopen Stekönu iie utno Kri abglio⸗ r peeſſio. Alins dn untpſ ſeergot Rdill giciby nt. ledict gtes da esſtoe mmpn ſetmniat Nuna, optin Minot lnas tthoc. licerel ſifie, nesin niane Mone iat⸗ ongin N N cundig nſlccr otopr hneſbdß omiis fatöenn püͤſtio⸗ ohöde toncon neti gfliato. eonendi tonesiß⸗ odnden hobiein flrmmesre ionaen io coisel hligtriun peeſſto⸗ ſun wiple t einng ctagigum bonmt tqniteun ekadid Ppolleſes bpinitas Honones ntmnaz. oͤnez ep Piden geingene ictapin⸗ neintelin oſeeiqd aecbera disperſo rie de⸗ eillisq igs. F 6. ditti ribrin Nrer Norere oeürtur feumtod lerehtto⸗ ſekrunk ignoduz trespe .ſcrea eſiue de eog öſen rrnnl gtiöedi⸗ fiſten 7 ſine Aſpn ſlaßt 11m LNueſtio Aterũ queritrr S. ij. & numero ꝓpꝛietatũ ꝑſonaliũ.vident᷑ em eẽ nüero eq̃⸗ les ꝑſonis quaꝝ ſũt ꝓpꝛietates.nõ ergo erut niſi tres. Cõtra. vidr̃ ꝙ qtuoꝛ ſint ꝗpꝛietates pſonales. na in⸗ generatõ ſiue ĩnaſcibilitas ẽ Apꝛietas ſicẽ dicit da maſ. nec eſt aliqͥ pdictaꝝ: nõ ſunt tm tres. Ytem diſtin ⸗ guit᷑ ꝑſone appꝛopꝛietatibo ꝑſonalibo.qrit qᷓre inaſcibi litas nõ poĩt᷑ ꝓpꝛietas ꝑſonalis. IYtẽ adhuc obꝛ iuxta auẽtem damal.qꝛ ſi in omibo ſunt vnũ pr̃ et filiꝰ ⁊ ſpi rituſſctus p̃ter ingeneratõz generatõʒ et ꝓceſſionẽ:er go ſolũ in his diſtinguũt᷑.Sᷣ diſtinguũt᷑ ꝑ paternitatem filiatõz et cõem ſpiratõʒ:ergo omes ꝓpꝛietates ⁊ noti ones ſub aliqua pᷣdictaꝝ ↄtinẽt᷑. tm̃ erunt tres.. Si aũt dicat᷑.ꝙ ĩ ꝓceſſiõe intelligit᷑ cõis ſpiratõ. EUñ cum dẽ ꝙ in omibo ſunt vnũ ⁊c.nõ excludũt᷑ iſte:qꝛ intelligẽ ĩ illis.qꝛ ꝑ ingeneratõʒ inaſcibilitas:ꝑ generatoʒ pa⸗ ternitas: ꝑ ꝓceſſiõz aũt ſpiratio. Cõtra ſi ĩ omibo ſũt vnũ.aut ↄtigit cõem ſpiratõʒ p̃ter iſta ĩtelligẽ:aut nõ. ſi eſt intelligẽ pter iſta:gᷓ cõis ſpiratõ nõ ẽ cõis aliglv. 4 Pꝛeterea tres ſũt ꝑſone et bt ꝓꝛietates abo ſüt ꝑ⸗ ſone. ſcʒ pr̃nitatẽ. et filiatõz.et ꝓceſſionẽ.ſi ᷣ in bis tri bus eẽ bñnt ꝑſone:relinꝗ?᷑ ꝙ magis ẽ diſtinctõ ꝑ prnita teʒ ⁊ filiatõʒ ⁊ ꝓceſſionẽ ꝙᷓ ꝑ ĩnaſcibilitatẽ generatõʒ et ꝓceſſionẽ. qᷓre ergo nõ dixit ꝙ in omibo ſũt vnũ pᷣter prnitatẽ et filiatõʒ ⁊c. MRñſio ſic ſup dictũ ẽ. quiq; ſüt notòes. qᷓtuoꝛ relatõnes. tres ꝑſonales ꝓpꝛietates. ꝓpꝛietas em̃ ꝑſonalis.eſt q̃ vni ſoli ꝑſone cõueiĩt:et eaʒ Aab omi alia diſtiguit. ex q̊ͥ patzʒ· ꝙ ꝓpꝛietates pſonales ſunt tres. et ꝑſone ſunt equales ſm nũerũ ſic drie con ſiitutiue ip̃is ſpẽbo.Vñ ꝑſonales ꝓpꝛietates ſunt tres tm̃.relatões aũt q̃tuoꝛ.cuᷣ em̃ ſit vna relatõ pr̃is ad ſi⸗ liũ:alia filij ad prem.iterũ cũ ſit relatõ cõis pr̃is ⁊ fi⸗ lij ad ſpm̃ſctᷣm et ecõuerſo.ſit alia ſpũſſcti aꝰ prem et filiũ:io ĩ vniuerſo ſũt qᷓ̃tuoꝛ relatões tm. v qlibʒ iſtaꝝ notõnũ relatõ eſt.et qꝛ pᷣter iſtas q̃tuoꝛ ẽ reꝑire notõeʒ quĩtã.nõ eĩ hitudo pris ad filiũ coueĩt tm̃ pr̃i ſ̊ etiam cõuenit ei pꝛiuatõ relatõis ad alterũ pꝛĩcipiũ.alit᷑ em̃ eẽt in ꝑſonis abire ĩ infinitũ.iõ eſt quita notõ q pr̃i cõ uenit ꝑpꝛiuatõʒ oꝛdis ad pꝛĩcipiũ q̃ dicit᷑ inaſcibilitas ꝓbat᷑ ̊ nüerꝰnotõnũ ſic.In dinis ꝑſoĩs ẽ oꝛdo Fᷣm rõʒ oꝛigis. pꝛĩa at᷑ diuiſio entis ẽ:om̃e qð ẽ.aut eſt ab alio aut nõ ab alio.⁊ hec ẽ pꝛia rõ diſtiguẽdi eẽntiã ab eẽn tia.ſiłr in dĩnis eſt hec rõ diſtinctois ꝑſonaꝝ. Item eẽ ab alio. aut ẽ ꝑ generatõzʒ:aut ꝑ ſpiratõeʒ.Jã ̊ habẽꝰ tres ꝓpꝛietates.qꝛ ex H̊ ꝙ ẽ eẽ nõ ab alio ꝑ ſpiratõʒ eſt ꝓceſſio. I alia ẽ diuiſio entis.a qͥ aliꝰ:aut a qͥ nlłꝰ.a qͥ alius duptr.ꝑ generatõzʒ:2 ex h het ꝓpꝛietas pr̃nitatis aut ꝑ ſpiratõʒ: et ex h ẽ cõis notio que ẽ cõis ſpiratio:. ſic ergo ſᷣm has duas diuiſiões entis ſũt ꝗnq; notões Ad illð qð q̃rit᷑ rñdẽdũ et cõcedẽdũ qð dicit damaſ. ꝙ ĩ oĩbo ſũt vnũ p̃ter ĩgeneratõʒ et ꝓceſſiõʒ.⸗¶! Ad h at qð qrit᷑.ſũt ne vnũ in cõi ſpiratõne ⁊ pr̃nitate.dðm ꝙ; nõ.qꝛ in om̃ibo illis q̃ pᷣter adaligꝗd dicũt᷑ ſunt vnũ ſi⸗ ne dicãt ſbam ſiue q̃litatẽ ſiue quatitatẽ. Iſte at ꝓpꝛie⸗ tates dant ĩtelligere ꝛietates oẽs alias diſtĩiguẽtes. ꝓceſſio em qꝛ poſteriꝰ ẽ:ꝑ intelligẽtie rõem determĩat tanq; pꝛius ſpiratõem.et generatõ qꝛ poſtexius eſt:de⸗ termiĩat tanq; pꝛius prnitatẽ. Ingeneratõʒ aũt ponit damal.vt in q̃ pꝛimo ꝑſona pr̃is diſtiguit. generatõeʒ ðvᷣo vt in qua pꝛimo ꝑlſona filij intelligr. ꝓceſſionẽ aĩ q̃ pꝛimo ꝑſona ſpũſſ.intelligi᷑ nõ enũerat aĩ illas vt ꝑ quas pſone adinuicẽ referũt᷑.vt paternitas.filiatõ ⁊c. et hoc.qꝛ pꝛius ẽ intelligere diſtictas ꝑſonas qᷓ; adin⸗ uicẽ relatas. Pꝛeterea alie in his tribo intelligũt᷑ ⁊ iõ ſufficit enũerare illas. Ad aliud qð querit᷑:qͥre pꝛ pe nes ĩnaſcibilitatẽ ñ hẽat eẽ ꝑſonale.Rnſio modꝰdeter mĩandi ꝑſonã ſᷣm ꝙ ꝑſona:ñ pt᷑ eẽ niſi ſᷣm poſitõʒ.h̊ ẽ ꝑſona ẽ ꝑ ſe ſonas.vn opoꝛtʒ ꝙ ꝑ ſe noĩatõʒ hẽat: ſm noĩiatõem nõ depẽdeat ab altero.Sʒ om̃is negatõ ſᷣm T. E. * E Aa Er per ſprtn) dn) ), 6 — ac O 4 tenN WD w ene lxviij. noĩatõem ab altero depẽdet:qꝛ ab affirmatõe vnũ eſſe vnum eſſe pſonale a tali nõ accipitur. Hr Membrũ quartum H Irca ꝑtem iſtã ſcʒ ↄtra nũerũ dubitatur multiplicit᷑. et pꝛio cũ a quo alius ſit cõ⸗ ueĩat pr̃i⁊ filio:⁊ iuxta h̊ ſuĩt᷑ cõis notõ . q̃ eſt cõis ſpiratio.ꝗ vᷣo ab alio ſit cõe fi⸗ lio et ſpũiſ.ergo iuxta hoc dʒ ſũmi cõis notõ cõis filio et ſpniſ. Rnſio doõm ꝙ penes hoc quod dico ꝗ ẽ ab alio.cũ ſit cõe et filio et ſpuiſ.nõ aſſignat᷑ cõis notio fi⸗ lio et ſpũiſ.qꝛ eſſe ab alio ſimpłr dictũ:nõ dic dignita tem niſi dicat᷑ eſſe ab alio ꝑ genẽatõz vel ſpiratõʒ. Itẽ qui eſt ab alio.nõ dicit᷑ vniuoce de filio et ſpũſcto:eo ꝙ filius eſt ab alio ꝑ generatõz:ſpũſſ.pꝑ ſpiratõʒ. ido nõᷣ pt ſ̃m hoc ſũmi cõis notio.ſ̊ a quo eſt alius nõ pt᷑ eſſe cõe vniuocũ pf̃i et filio:qm̃ ab vtroq; eſt aliꝰ ꝑ ſpirati onẽ.tñ ſᷣm ꝙ pr̃i cõueniat a qͥ aliꝰ ꝑ generatõʒ:et filio a quo aliꝰ ꝑ ꝓceſſiõʒ:Fᷣm h̊ no pt᷑ alſignari cõis notio pr̃i et filio.qꝛ ſic a quo ẽ aliꝰ dẽ equoce. Itẽ q̃rit᷑ cuʒ qa nullo:ſit diſtinetiuũ pr̃is:⁊ dicat᷑ notio ĩnaſcibili⸗ tatis et pꝛima notõ:qrit᷑ a quo nullꝰ cũ ſit diſtinctiuũ ſpũſſ.nõ ſit notio.i Rñſio a qͥ nullꝰ dĩc negatõem.nec inſinuat aliquã dignitatẽ vel ꝑfectõʒz in q̃ quieſcat in⸗ tellecitus:et iðo nõ ponetur notio.ſed qui a nullo licet quandã negatõem dicat:dicit tñ quãdã ampliatõʒ. in qua ꝗ ſcit intellectꝰ ad auẽtem ſiue pꝛincipiũ oꝛiginis vnde notio eſt. IZtẽ querit᷑ ꝗ ab alio:ĩ ſua cõitate nõ dicit notõem. tamen quia a nullo:dicit notionẽ aucto⸗ ritatis q̃re hoc.¶ Reſpõſio qui ab alio:nõ determinat vns finitã rõem ſᷣ dicit ꝓgreſſũ virtutis vſq; ad deter⸗ mĩatõem.et ꝗ a nullo:dicit pꝛicipiũ vᷣtutis.et a qͥ̊ nullłꝰ⸗ eytremitatẽ ierminãtẽ.vñ nõ dicit notõem.ideo ncce ẽ eſſe qnq; notões.qui a nullo a quo aliꝰ.ꝗ ab alio ꝑ ge/ neratõem.ꝗ ab alio ꝑ ꝓceſſionẽ.a quo aliꝰ ꝑ generati⸗ onem.a quo aliꝰ ꝑ ꝓceſſionẽ.et hec duo nõ faciebãt no tõem a q̊ nullꝰ et qui ab alio in ſua coĩtate.¶ SItẽ obr Videt᷑ em̃ ꝙ ſiẽ̃ innaſcibilitas facit vnã notõʒ:⁊ ĩſpira bilis faciet vnã.qꝛ ſiẽ vnũ diſſiguit ꝑ negatõʒ:ita ⁊ re⸗/ liquũ. Itẽ in ſym bolo qda dicebãt eẽntiã deitateʒ de qua eẽnt ꝑſone tres.vñ ad h̊ ĩtelligẽdũ dẽ in ſymbolo qꝛ pater a nullo ẽ.nec ſactꝰ nee creatꝰ nec geĩtꝰ.ſᷣ q̃re nõ tollet hĩtudiem ſpiratõis vt dicat᷑ a nullo ꝓcedens vel ſpirãs.¶ Reſpõſio ſecus ẽ cũ dico iſpirabilis ⁊ in⸗ naſcibilis.qꝛ inſpirabił ĩpoꝛtat᷑ ꝑ ĩnaſcibilis. poſteri⸗ oꝛ em̃ hitudo ẽ ſpiꝛatõ qᷓ; natiuitas ſic emanatõ nature emanatõe voluntatis. Uñ ſola remota ntitate: aufert᷑ ſpirabilitas. Vñ ĩnaſcibile negat ꝙ ſimpl icit fit e nul lo.nðõ ponit᷑ ̊ iſpirabilitas notõ.ſᷣ poĩt᷑ inaſcibilitas. qꝛ illa pꝛioꝛ ẽ hĩtudo:et illa ablata oĩs poſterioꝛ r̃mo⸗ uet Sʒ otra ĩſpirabile ↄueĩt pr̃i ⁊ filio: ĩnaſcibile tm̃ pr̃i.¶¶ Rñſio eẽ a nullo aliqͥ mõ diĩc ſtatũ ab aliq digni tate.h̊ ĩſpirabilitate nõ poit᷑ ille ſtatꝰ ſb digtate.vnde ſuꝑ ĩſpirabile nõ ſtat ĩtellectꝰ.vñ nõ dicit notõʒ. IN q̃rit᷑ vtrũ ꝗ a nullo a qͥ nullꝰ facit notõʒ.¶ Rñdet᷑ qa nullo et nullꝰ ab eo ñ facit notõz.qꝛ ñ dic hĩtudieʒ nec ad y poſtaſim pꝛioꝛẽ nec ad poſterioꝛẽ.vñ cũ dẽ oꝛdo: tollit᷑ rõ diſtinctõis ꝑſonise in trinitate.ſᷣ qð a nullo ⁊ nulla ꝑſona ab illo:ᷣ cõueĩt eẽntie. Itẽ obĩ ↄtĩgit mł tiplicare diſtictiua ꝓꝑ duodenariũ.qꝛ pr ẽ ꝗ a nullo eſt ꝑ generatõem et ſpiratõem ⁊ a quo alius ꝑ generatõʒ 7 ꝓceſſionẽ.ecce q̃tuor. Silłr q̃tuoꝛ ſunt in filio diſti⸗ ctiua:qui ab alio ſcʒ ꝑ generatõem.et a qͥ alius ꝑ ſpi⸗ rationem. qui a nullo ꝑ ſpiratõʒ.a quo nullꝰ ꝑ gene⸗ ratõem.ecce quatnoꝛ in filio.Siłr in ſpũſcto ſũt qua⸗ tuoꝛ diſtinctia.qui ab alio ꝑ ꝓceſſionẽ ·qui a nullo per generatõem.a quo nullus ꝑ generatõem:vel ꝓceſſionẽ ergo erũt. xij. notões.¶ Si vo dicat᷑ ꝙ reducũtur he di ſtinctões ad paucioꝛẽ nũerũ adminꝰ tunc videt᷑ ꝙ a q nullus faciet notõem in ſpũſcto ſiẽ ĩnaſcibile in patre. 4 e d 9 2 Reſpõſio. Ratio diſtinguẽdi nõ facit notõnem: ̊ rõ diſtinguẽdi cum rõne ſtatus dignitatis. ſᷣ̊ cum dico a quo nullus ꝑ generatõem vel ſpiratõem:nõ dico ſtatũ dignitatis.ergo ᷣm hoc nõ ponet᷑ notõ.ſilr in filio pꝛi uatões nullã dicũt dignitatẽ.ſed eẽ ab alio ꝑ generati onem dicit qndam dignitatẽ.vñ nulla negatio in diui nis pᷣter ꝑſonaʒ pr̃is ẽ ſignificatia ſtatus in dignitate ſed om̃es alie ſu nt ad modũ defectus. Itẽ q̃rit᷑ vtrũ inaſcibilitas ⁊ auẽtas ſint due.⁊ videt᷑ ꝙ ſic: qꝛ ma⸗ gis aꝓpꝛopinquant ſibi a quo alius ꝑ ſpiratõem et aqͥ alius ꝑ generatõem:q; inaſcibilitas ⁊ auẽtas. ergo ſi illa faciũt duas notõnes:et hec duo ſilr facient.¶ Re⸗ ſpõſio a quo alius:fundat᷑ nccio in hoc qð eſt ꝗ a nlło aliter eẽt ꝓceſſus in infinitũ et hec ẽ rõ q̃re cedit ĩ vnã notõeʒ auctas cũ ĩnaſcibilitate.q¶ Itẽ cum tres ꝑſone ſint tres res et vna res qꝛ eẽntia vna: q̃re ſimilit᷑ tres relatões que ſunt in ꝑſona pr̃is cum ſint vna res qꝛ ꝑx ſona vna nõ dicit᷑ tres res et vna. Item q̃re nõ dẽ deꝰ quinus ⁊ a quĩq; notõibo:ſicut dicit᷑ trinꝰ a tribo ꝑſo⸗ nis.Si dicat᷑ ꝓ dicit᷑ trinus a tribo ꝑſonis qꝛ ſũt tres in vna eẽntia.̊ nõ dicit᷑ quinꝰ ꝓpter notões:qꝛ notio nõ dicit᷑ reſpectu eẽntie ̊ reſpectu ꝑſone.Adhuc oſpo nit᷑.qꝛ eñ ſint tres ꝓpꝛietates vel notões in vna ꝑſona ſcʒ in ꝑſona pr̃is:q̃re nõ dicit᷑ illa ꝑſona trina ꝓpteꝛ il las.ſic̃ deus ẽ trinꝰ ꝓpter ꝑſonas. Rũñſio eſt eẽntia: ⁊ ypeſtaſis.et notõ.eẽntia ſᷣm eẽ ⁊ Fm modũ eẽndi eſt res.ypoſtaſis ſᷣm eẽ ẽ res: ᷣm modũ eẽndi reſpectũ dĩc Notio vᷣo ᷣm eẽ ⁊ ᷣm modũ dĩc rõem. Vñ vna dr eẽn tia tm̃.ypoſtaſes vᷣo tres dicũt᷑ ⁊ vna res.ł̊ᷣ de relatõni bus nõ dicimus ꝙ ſunt tres res ̊ tres relatões.vñ nõ poſſumꝰ dicere ꝙ in pr̃e ſunt tres res:ſunt tñ tres rela tões.q¶ Ad aliud qð querit᷑.ꝙ intẽtio ꝓpꝛietatis nõ di cit rem ꝗꝓpꝛie ꝓut res dicit᷑ res nat᷑e ſ̊ rõem rei:ſic re⸗ latio nõ dicit rem ſed habitudiem rei.vñ nõ eſt ↄcedẽ⸗ dum ꝙ quĩq; notões ſunt quinq; res:qꝛ intentio notio nis nõ dicit rem ̊ rõem.vñ pꝛietas nõ ĩtelligit᷑ ineſſe diuino abſoluto ̊ com ꝑato.i Si obijciat᷑ ꝓpꝛietas eſt eẽntia.et eẽntia ẽ res:ergo notio ẽ res.ſᷣ mutat᷑ ꝗd in que.Nec dicit᷑ deus quinꝰ ꝓpt᷑ quĩq; notõnes: qꝛ ñ ex gbuſcũq; vnitatibo ↄſtituit nũerꝰ pᷣ ex his q̃ ꝑ ſe ſũt Vn qꝛ ꝑſona intelligit᷑ vt ꝑ ſe ens:eſt dicere drũ trinũ Apter tres vnitates triũ ꝑlonaꝝ. ſ̊ notio vel ꝓpꝛietas nõ dicit vt ens ꝑ ſe:ſᷣ vt ens ĩ alio ſiẽ pr̃nitas dic vt in pr̃e.ꝓpterea ab vnitatibo ꝓpꝛietatũ vel notõnũ nõ dẽ ꝰ quinꝰ.iQec etiã ꝑſona trina:qꝛ nõ dicũt vnitates P ſe entes hſ̊ vnitates ĩ alio vel vt alteriꝰ.et pʒ inſlãtia ad pᷣdictũ ſophiſma.notio eſt aliq̃ triũ ꝑſonaꝝ et q̃li⸗ bet ꝑſona eſt aliq̃ triũ ꝓpꝛietatũ:ergo qlibet notio eſt aliq̃ triũ ꝓpꝛietatũ.q¶ Reſpõſio nõ ſegꝗt᷑ ſᷣ̊ mutat᷑ ꝗs in que.inſtãtia poſito ꝙ nõ ſunt niſi iſia noĩa homo.aſi⸗ nus.capꝛa.inde ſic.om̃e nomẽ eſt aliꝗd hoꝝ tꝛiũ.̊ qð libet hoꝝ triũ ẽ aliq̃ hbaꝝ vocũ:eꝛgo qðᷣlibet nomẽ ẽ ali qua harũ triũ vocũ qð falſũ eſt.nã bec vox bomĩs nõ eſt hec vox hõ: nec aliq aliaꝝ:et tñ idẽ eſt nomẽ qð hõ Membꝛum quintum Onſeqnter q̃rit᷑ de ꝑatõe notõnũ.ↄpan tur aũt ad ꝑſonã ⁊ ad eẽntiã ⁊ ad ſeinui cem. Itẽ ↄꝑant᷑ ad attributa ſubſtãtiue adiectiue. Itẽ Em pᷣdicatõʒ et ſᷣm deteꝛ miĩatõʒ.ad q̊ declaratõʒ qrũt᷑ iſta. Pꝛimo an notões ſint ꝑſone.Scðo an ſint eẽntia. Lercõ an ſint ĩ eẽntia Quarto an adiectiua eẽntialia q dicũt᷑ de ꝑſoĩs dicãt᷑ de notioĩbo. Nuĩto de ↄꝑatõe ĩ aſſigtõe notõnũ dꝛñti. Articulus primus D pꝛimũ nota opioʒ gilberti porꝛetani.cꝰ opio fuit ꝙ ꝓpꝛietates eẽnt ꝑſone dine.nee eẽntia dĩna necĩ ꝑſoĩs nec ĩ eẽntia.⁊ mot fuit ad hoc ex nat᷑a relatõnũ q̃ nõ dicũt eſſe in:ᷣ eẽ ad. nec ↄſiſtũt in ſba ſiẽ̃ q̃litates ⁊ alia accñtia:ᷣ exterius aſſiſtũt.Cũ em̃ ꝗs ſit dext᷑ vel ſiniſter ꝑ hmõi relatões nihil poĩt᷑ in ſubſtãtialia nec ĩeſt ſbe:vᷣ adeſt vel eſt ad: quia ᷣ ſic vidit ĩ relatõibo creaturaꝝ.ſic et poſuit ĩ re⸗ latõibo dĩnaꝝ ꝑſonaꝝ. Itẽ ipᷣe ſuppõebat hãc ꝓpõeʒ. nihil ſeipᷣo differt vel diſfiguit᷑ ̊ ꝑſone ꝓpꝛietatibo di⸗ ſtinguũt᷑:ꝙ̊ ꝓpꝛietates nõ ſũt ꝑſone.ſᷣ ̊ fallit ĩ dinis et etiam in creaturis. vel ſeq̃ret᷑ infinitas in dꝛñtijs et in generibo generaliſſimis.Sʒ obr̃.ꝙ ꝓpꝛietas ſit ꝑſo na ĩ ſimplici nõ differt eẽ et ꝙ ẽ. hec ꝓpoſitio ẽ ꝑ ſe no⸗ ta.⁊ ẽ regula in li.de cbdomadibo. fin pſon dina ſim plex ẽ:ergo nõ differt qð ẽ ⁊ qͥ ẽ in ꝑſona. ſᷣ qð ẽ ẽ ꝑſo⸗ na:quo ẽ eſt ꝓꝛietas ꝑſone.ꝑſona ꝗᷓ et ꝓpꝛietas ñn dilſ ferũt ſ̊ ſunt ide.¶ Itẽ boetiꝰaut pr̃nitas ẽ aliꝗd aut ni hil.ſi nihil:ſeꝗt᷑ abſurditas ꝙ nibilo diſtiguit᷑ ꝑſona a ꝑſona. Si at᷑ aliꝗd ẽ:aut ẽ maiꝰ deo qð ẽ abſurdũ:aut minꝰ:et tũc ſegt᷑ ꝓ a mĩioꝛi hʒ pr ꝙ ſit pr. prnitate em eſt pater.aut eſt equale:et tũc ſi nõ eſt idẽ: ſeꝗt᷑ incõue niẽs ꝙ aliquid eſt eq̃le deo qð nõ eſt deus.ſed hec oia ſunt falſa.relingꝗt᷑ igit᷑ ꝙ pr̃nitas ẽ idẽ qð pater. Cõ⸗ tra.diſtinguere et diſtingui ſunt coꝛrelatiua et coꝛre⸗ ſpectiua.ergo nõ inſunt vni et eidẽ.ſ̊ ꝑſone ẽ diſſigui: Apꝛietatis eſt diſtiguere.̊ nõ ſunt idem ꝓpꝛietas et ꝑ⸗ ſona./ Itẽ cõſideratio ẽ areſtotilis.oñdentes quãtu⸗ lamcũq; dꝛiam:ondentes erimus qm̃ nõ idẽ.ꝓpꝛieta⸗ tis et ꝑſone oñdit᷑ aliqua dria:qꝛ ꝑlone eſt generari et generare: ꝓpꝛietatis vᷣo nõ.ergo nõ ſunt idem.⸗!]g;Item cõſideratio ẽ areſto.de eodẽ et diuerſo ꝙ ſi hoc ẽ in plꝰ ꝙᷓ illud vel in pluribo:ꝙ nõ ſunt idem.ſed cõſtat ꝙ plu res ſint ꝓpꝛietates et notões qᷓ; ꝑſone.qꝛ pautioꝛes ſũt plone: ꝓpꝛietates plures.ergo ñ ſũt idẽ ꝓpꝛietas ⁊ ꝑ⸗ ſona ¶¶ Itẽ aug.dĩc.nulla ꝓpꝛietas ẽ id qð ea ad aliud refert᷑.ſed pater pr̃nitate refert᷑ ad filiũ: ergo pr̃nitas nõ eſt pater. NReſpõſio.dðm ꝙ ꝓpꝛietas eſt ꝑſona. paternitas em̃ eſt pater.filiatio filiꝰ:ꝓceſſio ſpũſſ.a B eſt ꝓpt᷑ naturã ſimplicis qua ſic nõ differt qð ẽ ⁊ qͥ eſt lic nec diflert gs eſt et quo ꝗs ẽ. Vñ ſiẽ deus ẽ deitas et ecõuerſo:ita pater ẽ prnitas et ecõuerſo.iOð obr.q; coꝛrelatiua nõ inſunt vni ⁊ eidẽ.ððim q diſtiguẽ? di⸗ ſtingui in dĩnis coꝛrelatia ſunt in dicẽdo et nõ in eſſen do. ſiẽ etiã eſt in pꝛimis generibo⁊ in his qꝗ ſeip̃is diſti⸗ guũtur.ibi em̃ eſt idẽ in re diſſiguẽs et diſtinctum.nec eſt ibi coꝛrelatio in eſſendo ſed in dicendo ſolum.ĩ his vo que ſunt in genere et que differentijs differũt ẽ coꝛ⸗ relatio in re.nec eſt idem diſtinguens ⁊ diſtinctũ.ſicut ergo eſt ĩ pꝛimis ꝙ ſeipᷣis differuũt ꝙ idem eſt diſtiguẽs et diſtinctum:ſic et in diuinis ꝑſonis ratione ſimplici⸗ tatis.Vnde cum dicitur ꝙ perſona diſtinguitur a per ſona:bhoc eſt dicere ꝙ bec non eſt illa.q Ad aliud di⸗ cendum ꝙ generare et generari non dicunt differen tiam perſone ad pꝛopꝛietatem nec perſone ad eſſentiä ꝑſone ad perſonam. Vnde ſicut non ſequitur homo non eſt genus anumal eſt genus:ergo homo nõ eſt ani mal.ſic non valet pꝛopꝛietas non generat perſona ge nerat:ergo pꝛopꝛietas non eſt perſona ſed eſt fallacia accidentis. Ad aliud quod obijcitur per auctoꝛita⸗ tem augu.dicendum q; non bene intelligitur. auguſti⸗ nus enim aſſignat differentiaʒ inter pꝛopꝛietates eter nas et pꝛopꝛietates que ſunt accidentia. oſtendens ſi ſie pꝛopꝛietates eſſent accidentia: nulla earum eſ⸗ ſet iꝰ ꝙ ea ad aliud refertur.et ita eadẽ auctoꝛitas con traria eſt ei pꝛopter quod inducitur. patet etiam ꝙ nõ ſequitur perſone pꝛopꝛietatibus difierunt: ergo non ſunt ipſe pꝛopꝛietates. boc argumentum eſt contra auctoꝛitatem hiero.iQaʒ perſone vt dicit hiero.ſeipᷣis et nominibus differunt.ita hoc argumentum fallit. Eſt inſtiantia deus ſua ſapientia gubernat oĩa. nõ eſt ſua ſapia. Yteʒ ꝗrit᷑ cũ ꝑſone ꝓpꝛietatibo diſſerantan bathie n, Biuhe ſltidinee Rndiibe nenaſtd ſtoin ſ n andinſin ES tHreneſͤ Pegligan iguin abſancien . pfnigtei⸗ d: ſgkni ſaſ heci pater. ting et conn Me diſigi Piengein gentes glin nice Pnen eſ genenan tidenn , gen Pſiboeimnt⸗ dcöſteof 2pauticri ppnietnst geaad gin ergopfnite tas eſioon. eſſioſpäſrd t goe i⸗ noé Nitase Döobf9 diſtiguedN etnd in eſn ſeißisdiſi inctunn,,er oſolumibis differütion biſtineuſa ekaſſgis ſonelinplen hgniuraper 3d elind di⸗ untoffern rio Mentii niar bomno onbeſtani nſona ge⸗ eſtfallacin Auctcigl ..uguſt⸗ ctateseter lendens gearun d⸗ voninoce nomng erge Hon eſt Nd oſeſf n falit, noc rueten. Nneſtio differãt ꝓprietates a quibus ꝓprietatibo alijs a ſe. Oð ſi dicat᷑:opoꝛtet tũc dicere ꝙ ille ꝓprietates ſilr alijs p prietatibo differũt.et ad huc ille alijs:et ſic ratio proce dit in infinituʒ. ideo opoꝛtet dicere ꝙ ille ꝓprietates ſe ipſis differunt. Articulusſecũdus Ecũdo querit᷑ vtrũ ꝓprietas ſit eſſentia di⸗ niua vel deꝰ qð videt᷑ in pᷣfatõne.et in perſo⸗ nis ꝓprietas et in eſſentia vnitas: et in ma⸗ ieſtate adoꝛet᷑ equalitas: ꝓprietas adoratur. nõ dulia cum ſit creatura:ꝗ latera.ſ illa ſoli deo debet᷑: ᷓ ꝓprie⸗ tas eſt deus.¶ Iem aug.in.xj. d ci. dei. Jdeo ſimplex dicitur deus. ga eſt hoc qð babet:excepto hoc ꝙ qlibʒ relatio dr̃ ad alterã nec eſt ipſa. et hoc idem hr̃ in ſen⸗ tentijs.j.li.di.viij.c.vltio.ergo paternitas et alie ꝓprie tates ſunt deus. ¶ Pꝛeterea om̃e qð eſt. vel eſt eus: vk a deo.ſed ꝓprietas nõ eſt a deoꝛ:ꝗa nõ eſt creatura.ergo eſt veus. ¶ Pꝛetẽa arguit berñ. in ſilibus ſic ↄtra gil⸗ bertũ poꝛretanũ. ꝓprietas aut nihil ẽ.aut deꝰ:aut crea tura:ᷣ nõ nihil.quia tũc nõ diſtingueret᷑ ea ꝑſona a ꝑ⸗ ſona. Si vo aliquid qð nõ eſt deus:aut res maioꝛ. aut minoꝛ: aut eqlis.ſed nibil maius teo põt excogitari vt dicit anſel. ec mioꝛ eſt ea ſit ꝑſona ꝑſona vt pater pr nitate eſt pr. Qõ equalis tũcem eſſent duo bona quod refugit catholicus ̊ ꝓprietas ẽ deus. Contra. argui tur multiplr. qa nõ ſupponit᷑ eſſentia ſuꝓpoſita ꝓpꝛieta⸗ te:ß̊ qð eſt oino idem alteri ſuponit᷑ illo ſuppoſito: vt hoĩem aial rõnale: ꝓprietas nõ eſt eſſentia. ¶ IZtez el⸗ ſentia eſt qͥ ꝑſone ſunt vnũ: ꝓprietates ſunt quibo diſtĩ guunt᷑: ergo ⁊c. ¶ Item dic aug. vij. de tri. ſuba patris ipe pater ẽ:nõ quo pr̃ eſt.ſ quo ẽ iſta ꝑſona pr̃is:nõ ẽ aliud q pater. ex qͥ videt᷑ accipi: ꝙ quo pater Epr.nõ ẽ ſuba pris.ſ̊ pr̃nitate ẽ pater. pr̃nitas eſt ſuba pris:q̊ nec ſuba diuia aut drus.¶ Iem dteducendo ad incõue niens arguit᷑ ſic. filiatio eſi filiꝰet nõ pater: ̊ eſt a pfe. ergo ꝑ generatõeʒ vel alio mõ.ſed nõ alio mõ ergo per generatõeʒ:ergo ẽ genita a pr̃e.ergoẽ in ſeipſa: cũ ſi ig⸗ ſficatũ ꝑ genitũ ſit in eo qui geni tꝰeſt:ergo filiatõ eſt in filiatõne.4 Item filiatõ eſt filiꝰ.et filius ẽ in pre:ergo filiatõ eſt in pr̃e.ergo pr eſt filius:ergo eadẽ rõne pat⸗ nitas ẽ in filio: ergo filius eſt pater.4 Item pꝛietates ſunt quibo pſone differũt. ſed ꝑſone nõ differũt eẽntia b ſunt vnũ eſſentia:ergo nõ eſt idem ꝓpꝛietas qð eẽntia Rñ.dm.ꝙ pr̃nitas eſt deꝰeo mo quo ẽ deũ mõ ab⸗ ſtracto dicere.¶ Ad pꝛimũ ergo dicimꝰ. ꝙ nõ ſequit᷑ q; ſi aliqd eſt idem alicui:ꝙ ſuppoſito vno ſupponat᷑ alið. ga idemptitas in ſupponeẽdo magis dependet a mõ ſig⸗ candi ↄſili ꝙᷓ ab idemptitate ſignificati. ¶ Ad ills vo qð dr̃.ꝙ ẽ oino idem ⁊c.ddᷣm ꝙ hoc intelligit᷑ in his qᷓ ſunt eadẽ diffinitõne.nõ aũt ẽ diffinitio ᷣm nomẽ ſuuʒ eẽntie et ꝓprietatis. neutrũ em in ſe diffinitõeʒ hʒz: cum non hẽant pꝛioꝛa quibo ↄgnoſcant᷑.¶ Ad aliud dðm. nõ ſeꝗtur ex h̊ ꝙ nõ ſunt idem ᷣm rem:ſᷣ alia ſit ra⸗ tio intelligẽtie. ſic nõ ſegtur albedo inqtum bmõi dil⸗ gregat:et coloꝛ m ſe nõ diſgregat:ꝗqᷓ albedo nõẽ coloꝛ. illud tñ nõ eſt vſq;quaq; ſile ſᷣ vt ↄtingit ſumere in cre- aturis. Ad aliud dðm.q; auẽtas aug. ſic ẽ intelligen da.eſſentia nõ eſt quo pr eſt. q.d.patri nõ eſt eẽntia pꝛ ſᷣ eſt: et pr̃nitate eſt pater.et nõ eſſ ſenſus illud q pr eſt pater nõ eſi ſuba pr̃is negat em̃ ꝙ eſſe nõ dr de pre ra⸗ tione pr̃nitatis:ſᷣ rõne eſſentie.¶ Ad aliud dom. ꝙ qui dam ↄcedunt ↄcluſionẽ illiꝰargumenti hanc.ſ.filratõ ? a pre.et eſt ꝑ generatõem a pre:nõ tñ ſegtur. ergo ẽ ge⸗ nita a patre ̊ potiꝰ eſt genitus a pre. Sʒ hic notat᷑ in⸗ ſtantia. manomea a pre meo ẽ ꝑ generatoõz: eſt genita a pre meo.Sʒ tñ mgr̃i nõ ↄcedũt hanc filiatõ eſt a pr̃e ꝑ generatoõʒ: h̊ hanc filiato ẽ filio a pr̃e ꝑ generatõeʒ,ſi cut in ſimili videt᷑:hec eccłia eſt iſti ab epᷣo.4 Ad aliud dom. ꝙ ibi eſt ſophiſma ᷣm accñs:et eſſe in patre dil⸗ ſimiliter accipitur in ꝓpoſitõne⸗ in ↄcluſione.qꝛ cũ di⸗ 7/25 lxvujj. co filius eſt a patre:ſenſus eſt eiuſdem eſſentie cum pa tre. Sed cum dico filiatõ eſt in patre:ſenſus eſt filiatõ eſt ꝓrietas patris:ſed hoc falſum eſt.¶. Ad vltimuʒ di cendum.ꝙ attributõ fit rõne rei.qñq; ᷣo rõne modi ĩ⸗ telligendi.eſſentia em̃ et ꝑſona differuũt in ratõne intel⸗ ligentie: ſeꝗ idez ſunt in re.ſicut aĩal ratõnale moꝛtale et homo idem ſunt in re:ſed differũt in rõne intelligen tie.Vñ ſicut nõ valet aĩal rõnale moꝛtale eſt diffinitio homo nõ ſed eſt diffinitũ.ergo homo nõ eſt aĩal rõnale moꝛtale.ita nõ valet ex hac ꝑte ꝓprietas diſtinguit.eẽn tia facit vnum:ergo nõ ſunt idem.ex diuerſitate em̃ di cendi ↄcludit diuerſitatem vel differentiã eſſendi. Articnlꝰtercius Ercio querit᷑ an ſint in eſſentia notiões ſeu Aꝓpꝛietates.qa ſi ſic:eſſentia iam ſubſiaret p pꝛietatibo.cuʒ nulli ſubſit vt dicit boecius ĩ li. de trini. ¶ Item m hoc vna eſſet ypoſtaſis trium ꝑ⸗ ſonarum. et ita in ſabellianam hereſim eẽt declinare. Item q;tum ad modũ ſignificandi eſt ↄuenientia eſ⸗ ſentie create ⁊ increate:ᷣ eſſentia creata ſᷣm ſe non ſub⸗ eſt ꝓꝛietatibo indiuidui aut ꝑſone aut illius. ergo nec diuina eſſentia.cum maioꝛ dignitas ſit ei attribuenda ꝓprietates ergo nõ ſunt in eſſentia.¶ Item nullaʒ ra⸗ tionem denomiatõnis bʒ eſſentia a ꝓpꝛietate:vt album dicit᷑ ab albedine:ergo nõ eſt in ea. Contra. vt genꝰ vel ſpecies ſe hñt in creaturis:ad illũ modum dina eſ⸗ ſentia ſe hʒ in deo. vt ſicut hoc cõe eẽntialiter eẽntia et relatõnes ſunt ad modũ differentiaꝝ vel ꝓpꝛietatuz in⸗ diuiduantiũ.cum ergo drie ſint poſite in genere ⁊ ꝓpri etates indiuiduantes poſite in ſpẽ vt videtur quare nõ dicunt᷑ ꝓpꝛietates relatiue eſſe in eẽntia? ¶ Item. xxxiij. di.j.li.ſententiaꝝ.c.quoꝝ audacie dicit mgr̃ ꝙ ꝓpꝛieta tes ſunt in eſſentia. Rñ.ad primuʒ ꝙ non eſt ſilłe de genere et differẽtijs eẽntia et ꝓꝛietatibo. Qam ideo di⸗ cunt᷑ differentie poſite in genere.qa genus quodammõ habet naturã materialẽ ſiue receptiuã. Pꝛeterea.addi tione dr̃ie ſit res generis in ſpecie.et tunc actu ſuſcipit dr̃iam. abſit aũt dicere diuinã eẽntiã indiuiduam que nullatenꝰeſt receptiua. dicit em̃ boe.in li. de tri. ꝙ ẽ foꝛ ma ſiue materia.nec eſt ſoꝛma q̃ ſit imago vocans ima ginem illã que ẽ in materia.vel hʒ materie pꝛietatẽ.ſ. recipere.Pꝛeterea ꝓprietates nõ adueniunt eẽntie niſi eẽntia fiat ꝑſona nõ em̃ dĩna eẽntia fit ꝑſona:p ꝑ oĩmo dam ſimplicitatẽ ꝑſona eſt eẽntia ⁊ ecõuerſo:lʒ ↄueniẽ tius dicat᷑ ꝑſona ẽ eẽntia.¶] Ad hoc ꝙ dicit ꝓpꝛietates eſſe in eẽntia ſᷣm naturã.dðm ꝙ abuſiue ſumit᷑ bec pꝛe poſitõ in:gꝗa ea vtit᷑ intrãſitiue vt ſenſus.eẽntia eſt ꝓꝛi etas:ſ̊ hmõi mones nõ ſunt extendendi ̊ coartandi. vel ꝑ accñs dr̃.ꝗa em̃ ꝑſonaꝝ eẽntia et ꝓpꝛietates in ꝑ⸗ ſona ſunt vt determiatiue eaꝝ:ideo dicit ꝓrietateʒ in eſſentia:ꝗa eſt in ꝑſona que eſt eſſentia. Aeꝛticulus quartnus Varto qrit᷑ an adiectiua eẽntialia dicantuꝛ c notõnibo.eũ em̃ noĩa eẽntialr dicta ⁊ ſb⸗ ſtantĩe eis coĩcãt. Notõ em̃ ẽ ꝑſona:notio ẽ eẽntia:notio ẽ deꝰ:notio ẽ pr. Querit᷑ vtruʒ ſilr ↄueni⸗ ant eis noia adiectiua eẽntialia.ꝙ ſic:videt᷑.Qa dicta ſubſtantiĩe eis ↄueniũt.pr̃nitas em ẽ imenſitas ⁊ eterni tas:qà̊ eſt imenſa et᷑na vel q̃re nõ.¶ Iteʒ qᷓ dicunt᷑ adie⸗ ctiue de eẽntia:pñt ne dici adiectie de notoe:ſi nõ: cum notõ ſit eẽntia:qre nõ:ſi ſic:g̊ cũ eẽntia ẽ triũ:et incar⸗ nata ⁊ prnitas. Querit᷑ etiã ſi ea qᷓ appꝛopꝛiant᷑ ꝑſonis pñ̃t dici de notõnibo vt dicat᷑ pr̃nitas potẽs ⁊ filiatõ ſa piens. Querit᷑ etiã ſi eaqᷓ̃ dicunt᷑ de ꝑſonis ⁊ de eẽntia in reſpectu ad creatas vel aligd ↄnotãdo pñt dici ð̊ no tõnibo vt dicat᷑ pr̃nitas creans regẽs 1 hmõi: Si dica⸗ tur ꝙ nõ: et h iõ:qꝛ ſuppoſita eẽntia ſupponit᷑ notõ.̊ᷣ ni⸗ bil ẽ:qꝛ ſuppoſita eẽntia nõ ſupponit᷑ ꝑſona.tñ ſiẽ̃ de eſ⸗ ſentia dr ꝙ ẽ creãs:ita et de ꝑſona. Rñ.regulariter adiectiua eſſentialia que ꝑtinent ad rem eſſentie ſoluz ita ꝙ nõ dicũt reſpectum ad ꝑſonã nec dicũt modũ eẽn tie. nec appꝛopꝛiant᷑ ꝑſonis: nec dicũt effectu in creatu ra.vt que dicunt᷑ ꝑ abnegatioeʒ vt eternus imenſus di⸗ cuntur ce notõnibo. Que vo dicũt reſpectũ ad ꝑſonaʒ vel modũ eſſentie vel ad effectũ in creatura vel aprop⸗ ant᷑ ꝑſonis:nõ dicunt᷑ de notõnibo. et rõ eſt: qꝛ repugt eoꝝ intentio intentõni ꝓprietatis. Item q̃ dicunt in re ſpectu ad ꝑſonã vel ad naturaʒ vt trina incarnata: ſiłr repugnãt intentõni ꝓpꝛietatis trina:qꝛ dicit pluralita⸗ tem vel eſſentiã vt eſt pluriũ vel in pluribo.ſ. triuʒ vniꝰ eſſentie. incarnata:qꝛ impoꝛtat vnitõeʒ · IJdem em̃ ẽ di cere eſſentia ẽ incaꝛnata qð eſſentia ẽ carni vnita. ſoliꝰ aũt ſube eſt omri. Item qᷓ apꝛopꝛiant᷑ ꝑſonis repugnt intentõni ꝓprietatis ſiue notõnis rõne ipſiꝰ appꝛopꝛia⸗ tionis.ſiłr q̃ ↄnotant effectuʒ in creatura vt creans re⸗ gens:quia actus boĩs aſi uba egreditur:intentio auteʒ ꝛietatis nihil dicit de ſuba. Aꝛticulus quintus Onſequẽter querit᷑ an adiectina notõnalia q̃ dicunt᷑ de ꝑſonis:dicant᷑ de notõnibo. vt di catur pr̃nitas generãs:filiatio genita. Ad qð ſic:pr̃nitas em̃ et pr ↄuertunt᷑ et ſunt idem.⁊ pater bñ dicit᷑ generãs:ꝗ̊ et prnitas.¶¶ Item adiectiua eẽnti alia dicunt᷑ de notõibo.et h ꝓpter idemptitatẽ notõis 2 eẽntie:ſᷣ magis ↄueniũt adiectiua notõnalia cũ notio⸗ nibus qᷓ eẽntialia:cum & eẽntialia eis ↄueniãt multo⸗ foꝛtius notõnalia.¶ Item in pſonis ẽ reflexio ſupꝛa ſe vñ vnitas dr vna.̊ᷓ cum generatum ſit de pꝛimis:ĩ hoc ꝙ dicit᷑ generatuzʒ erit reſlexio: ergo ſicut dẽ vnitas eſt vna:ita dicet᷑ generatio generat et ẽ genita.¶ Itez ad⸗ iectiua eẽntialia dicunt᷑ de notõnibo.qᷓre ̊ nõ dicuntuꝛ gadiectiua notõnalia de eẽntia? Silis em videt᷑ hitudo notõnaliũ ad eſſentiã et eſſentialiũ ad notiöõe,z ERñ. adiectiua notõnalia nõ dicunt᷑ de notõne ſubſtantiĩe di cta ⁊ ratio ẽ.qꝛ adiectiuũ notõnale dĩc ꝓpꝛietateʒ eius g eſt ſine ꝑſone. VUñ ſicut dedet deitas in rõne differũt: ga deus dic qð eſt. deitas q eſt: ſic ꝑſona et notio. nam ꝑſona dicit gs eſt vel ꝗ eſt: notio vo qᷣ eſt. ga & notõ ni⸗ bil dicit de ſuba.⁊ adiectiua querãt ſubam cui innitã tur ̃m modũ dicendi: ideo nõ pñt dici de notõne ſed ð ꝑlſona dicunt᷑. Eñ nõ ſegꝗtur pr et pr̃nitas ↄuertuntur ᷣ generãs dr de pr̃e:q̊ et de pr̃nitate.ſic nõ ſeqtur cum pſona et eẽntia ↄuerſim dicant᷑ vt qd dr de eẽntia: dica tur de ꝑſona.ĩmo ẽ fallacia figure dictõis er ↄmutatõe p̃dicamenti.¶. Ao aliud dom.ꝙ in adiectis eẽntialibo eſt intellectꝰabſolutꝰ. AUñ nõ repugt intentõni ꝓpꝛieta⸗ tis:qꝛ nibil dicũt vltra eẽntiã. Vñ ſic eſ dicẽ ꝓgt idem ptitatẽ et ſimplicitatẽ pr̃nitas ẽ eẽntia:itaẽ dicẽ ꝙ ẽ et⸗ na. otõnalia vo dicũut hĩtudinẽ ipſiꝰ y poſtaſis vel ꝑ⸗ ſone inqᷓtum bmõi.inde ẽ ꝙ nõ pñt attribui ꝓprietati. ga nõ hñt intellectũ ypoſtaſis ſᷣ ſolũ ꝓpꝛietatum. 4 Ad aliud dᷣm.· ꝙ reflexio inuenit᷑ vbiẽ ↄuenientia ſubi ad p̃dicatũ.cũ &̊ generat eo ꝙ verbũ hẽat de ſuo intellectu pſonã nõ hitudinem ꝑſone ſ de ſua ſignificatõne dicat vt actũ ꝑſone ſolũ.generatio vᷣo nullo mõ dic ꝑſonaʒ ſᷣ hitudinẽ ꝑſone:nõ poterit attribui generatõni vł pr̃ni tati.vt dicatur generatõ generat vel pr̃nitas generat. 4l Ad aliud dõm.ꝙ intellectꝰꝑſone ponit eẽntiaʒ ⁊ nõ ecõuerſo.ponit etiã notõeʒ ſiłr notio ſᷣm rõneʒ intelli gentie ponit eẽntiã h̊ nõ ecõueꝛſo. ideo eẽntialia dicũ⸗ tur de notõe p̊ non ecõuerſo.ſicut intellectꝰhoĩs ponit aĩal et nõ ecõuerſo. AUñ q̃ ꝑ ſe dicunt᷑ de aĩali dicunt᷑ ð hoĩe et nõ ecõuerſo. Sʒ ea q dicũt modũ aĩalis vt genꝰ ſic q̃ ſunt eẽntie ſᷣn ꝙ eſſentia:dicuntur de notione ſed non econuerſo. Articulus ſextus Eſtat quereꝛe de ↄpatione aſſignationuʒ de notõnibo et ꝓpꝛietatibo inter ſe.et querũtur (ρ — õ 4 NRen Wee iſta. Pꝛimo vtrum eadem ſit aſſignatio qñ ſignãtur ocrete et abſtracte ſubſtantiue et adiectiue. Scdo vtrũ ↄtingat ietates ſignificari abſtracte: quia h̊ mouit pꝛepoſitiuũ vt nõ poneret ꝓpꝛietates niſi mõ loquẽdi. Tercõ vtrũ opinio gilberti dicenda ſit heretica. ꝙᷓuis tactum ſit ſup quia h̊ ꝑtinet ad declarationem negocij. Quarto vtrũ eedẽ ſint ꝓprietates qᷓ ſunt eiuſdeʒ ꝑſone Quinto de coĩtate huiꝰintentõnis ꝓpꝛietas ⁊ relatio. Ad prunum queru S. j. tur a lumbardo ĩ ſentẽtijs.j.li.di.xxiiij.ſic.vtr ꝓpꝛieta tes q̃s hylł.aſſignat.q pr̃ ſemꝑ ẽ pr̃ et filiꝰſemꝑ ẽ filiꝰ: ſint iülle eedẽ ꝓprietates qᷓs aug. diſtinguit. dicẽs ꝓpriũ eſſe pr̃is ꝙ genuit filiũ. et pꝛiũ filij ꝙ genitꝰ eſt a patre et. l. ſ. ꝙ ab vtroq; ꝓcedit. Ac deinde vtrũ iſte ſint ille qᷓ dicunt᷑ r̃nitas.filiatõ.ꝓceſſio.videt᷑ ꝙ nõ ſint eedem ꝓpꝛietates qᷓs ponit by ł.et aug · ſi em̃ eedẽ ſunt:ideʒ g& eſt pri eſſe p? em ⁊ genuiſſe filiũ. qð vtiq; quidã ↄcedũt ſi aũt h̊ eſt: cui ̊ↄuenit eẽ pr̃em: ↄuenit genuiſſe filium Matura igit᷑ dina ſi pr eſt genuit filiũ. ſi vᷣo nõ genuit pateꝛ non eſt:ſᷣ̊ ꝗs audeat dicẽ. aut ꝙ ipᷣa genuit filinz aut ꝙ ißa pr nõ ſit. Si aũt ipᷣa pr̃ eſt nec filiuz genuit: nõ eſt ꝗᷓ idẽ dicẽ aliꝗ eẽ prem? gignere filiũ.⁊ ita non videt᷑ vna eadẽq; eẽ ꝓgꝛietas. Ad B rñdet ſine pꝛein⸗ dicio alioꝝ dicẽs.ꝙ eaſdẽ ꝓpꝛietates notauit vterq;. lʒ diuerſis vbis. Odð em byl ait ita intelligi dʒ. ꝓpriũ?ẽ pr̃is ꝙ ſemꝑ pr̃ eſt.i.ꝓrietas pr̃is eſt ꝗᷓ ſemꝑ pr eſt. ſꝑ vo pr ẽ qꝛ ſemꝑ genuit filiũ:ita eſt ꝓꝛiũ filij ꝙ ſꝑ filiꝰẽ. id ẽ ꝓpꝛietas filij qᷓ ſꝑ filiꝰeſt.filiꝰvo ſꝑ eſt: ga ſp genitꝰ eſt: ꝓpꝛietas q̃ pr eſ:pr ẽ.qꝗa ſꝑ genuit. et hec eadẽ dẽ prnitas vel generatõ et ꝓprietas qᷓ ſꝑ filiꝰ?: filiꝰ qꝛ ſ· genit?eſt a pre et bec eadẽ filiatõ vel natiuitas.ſic ⁊ ⸗ pꝛietas qᷓ.ſ.ſ.eſt.ſ.ſ.vel donum eſt: q̃ ab vtroq; ꝓcedit. 7 bec eadẽ dr ꝓceſſio. In pᷣmiſſis igit᷑ locutõibo eedeʒ ſi gnate ſunt pꝛietates. 4 Ad illud qð obijcit᷑. dic ꝙ non videt᷑ oĩno idẽ dicẽ aliqd eſſe pr̃em et genuiſſe filiũ. ꝗa pr̃is nomẽ nõ tm̃ relatoez notat ſ̊ etia ypoſtaſim .i. ſb⸗ lIiſtentiã ſignificat.ita ⁊ filiꝰet.ſ. ſ. Relationũ vo voca⸗ bula.ſ.pr̃nitas filiatio ꝓceſſio vel gignere gigni pꝛoce⸗ deꝛe:ip̃as tm̃ relatõnes nõ y poſtales ſi ignificãt ſiue ha bere filiũ 2 br̃e pꝛem.ðᷣbigẽa.Cũ dicimꝰ de eſt pr.noĩe pf̃is ⁊ relatõeʒ notamꝰ:⁊ diu inã ypoſtaſim ſigficamꝰ vt ſit intelligẽtia talis. deꝰvel dina eẽntia eſt pr.i.ille ꝗ genuit. ſ. ypoſtaſim qꝗᷓ hzʒ filiũ.cũ vᷣo noĩa relatõnũ po⸗/ nimꝰin pdicatis: notões ipᷣas tm̃ ſignificamꝰnon y po⸗ ſtaſes vt cũ dẽ deꝰ genuit.i· hʒ filiũ.et deus genit? eſt. i. hʒ pr̃em et tũc oportet intelligi in ſubſtãtijs y poſtaſeo tm: nõ eẽntiã q̃ illis ꝓpꝛietatibo determinant. BGecũdo queritur S. ij. vtrũ ↄtingat ſignari ꝓpꝛietates in abſtractõe qð videt᷑ cũ em̃ intelligo ꝑſona intelligo hñtem diuinũ eẽ ex ꝓ⸗ pꝛietate incoĩcabili. intelligedo ꝑſonã tres accipio ĩ⸗ tellectꝰ. ſ. ſuppoſiti. eẽntie.et ꝓpꝛietatis·cũ vnũ illoꝛuz intellectuũ ſit acciꝑe p̃ter alios:pt notio ſignaꝛi vt ĩ ab ſtractõe a ꝑſona. Contra. nõ eſt abſtractio niſi reſpe ctu ↄcretionis:ſ̊ hec eſt in ſolis accidentibo in ꝗbus ſo lum eſt denoĩatiua pᷣdicatio:ᷣ cũ natura diuia ſit alie⸗ na ab accidẽtibo: nullã ibi ↄtinget ſiguari abſtractõeʒ. Itẽ generalr verũ ẽ. ꝙ abſtractũ ſimplicius eſt eo ac fit abſtractio. Si ̊ abſtꝛactõ fit notõnis a ꝑſona:ſim⸗ plicior ẽ notõ q; ꝑſona:ſed ꝑſona nihil pi eſſe ſimpliciꝰ cum ſit ſumme ſimplex: ergo non ↄtingit ſignare ꝓprie tates in abſtractione. Quod ↄcedimus quantuʒ e te natura rei de qua loquimur.ſed quia ratio ex ꝓpor⸗ tione ad res creatas intelligens creatoꝛem non pot eu in ſua ſimplicitate intelligere ex pꝛopoꝛtione rerũ crea turam:loquitur de deo ad infringendam pertinaciam eoꝛum qui de deo diſt putant 'm rationes creature con⸗/ uenientes iõ in pꝛimitĩa eccleſia non erant huiuſmodi ſpaͤr Geri lönonit niti, gengis unegdez, ſte None zrelto. Ne. . riͤpnen npe fits. ſis prii ſtapune time; ſinenten untidez iſſeſllm no genuit nuitffing izgenut a tanon ine pꝛein wergh 3. Prlü Ppreſ Pſofl. lſogent rengej ceſ eegt. lecezſi ecnon ſmnic⸗ oforn nipoee tſiveha f. oie ſcam? lilleg nüpo⸗ no⸗ beſki⸗ wſtie⸗ LNueſtio nomina: ſed pululantibus hereſibus a catholicis ſunt inuenta.. Illud vo quod in pᷣfatione dicitur ſcʒ ꝙ in ꝑſonis adoretur ꝓpꝛietas ſic intelligendum eſt. deꝰpat cuius eſt ꝓpꝛietas: deus fiiius cuiꝰeſt ꝓpꝛietas:⁊ ſpiri⸗ tuſſanctꝰcuius eſt ꝓpꝛietas adoꝛetuꝛ.¶. Ad illud ðo qð obijcitur. dicendũ ꝙ et ſi ſit ibi multiplex intellectꝰ:ta men er parte rei eſt ſumma ſimplicitas. Vnde non eſt ibi abſtractio 'm rem ſed ſolum Fim intelligentiam. Cercio queritur S.. an opinio magiſtri gilberti poꝛretani dicenda ſit here- tica.i Qam dicit ꝙ ꝓpꝛietas non eſt eſſentia vel deꝰ ad id vᷣo videt᷑ deducẽ. vt ꝓprietas nihil ſit:aut creata:aut ĩ deum cadat ↄpoſitio rõnis:ſed dicere ꝓpꝛietatem nidil eſſe eſt dicere ↄtrariũ ſacre ſ. cripture.cũ ſancti multoti⸗ ens nominent nomen ꝓpꝛietatis.dicere aũt ꝙ ꝓprietas ſit creatura:hereticũ eſt. Dicit em̃ augꝰ.in li.de trinit᷑. ꝙ triplex eſt genꝰhoĩm de deo male loquentiũ.ſunt em̃ quidã qui ea que de coꝛꝑibo ſiue ꝑ ſenſus coꝛpoꝛeos ex perta nouerũt.ſiue que natura ingenij vel artis viuaci tate ꝑceperint.ad res incoꝛpoꝛeas ⁊ ſpũales tranſferꝛe conant᷑:vt ex his illa metiri valeant.Alij vᷣo ſunt ꝗ ſᷣm animi hũani naturã de deo ſentiũt.et ex hoc eyꝛoꝛe cuʒ de deo diſputant ſermoni ſuo diſtoꝛtas 2 fallaces regu las fingunt. Eſt aliud genꝰ hoĩm ꝗ vniuerſaʒ creaturã nitunt᷑ tranſcendẽ.vt ad incõmutabilẽ ſubam que deus eſt erigãt intentõeʒ:ſ̊ moꝛtalitatis onere pᷣgrauati.cuʒ etiã videri volũt ſcire qð neſciũt.et quod volũt ſcire nõ pñt:pᷣſumptõnes ſuas audacius affirmando interclu⸗ dunt ſibimet intelligẽtie vias.magis eligẽtes ſentẽtiaʒ ſuam nõ coꝛrigere puerſam:qᷓ; immutare defenſaʒ. 2 B quidã oĩm moꝛbo eſt triũ generũ q̃ ꝓpoſui:et eoꝝ ſcilʒ qui ſᷣm coꝛpꝰe deo ſapiũt:et eoꝝ qui ſm ſpiritualem creaturã ſicut ẽ aĩa et eoꝝ ꝗ neqʒ ſᷣm coꝛpꝰneq; ᷣm ſpi ritualẽ creaturã ↄditam de deo falſa exiſtimãt non pᷣm creature ſiłtitudinẽ.eo remotioꝛes a vero:ꝙ nec in cor⸗ poꝛe nec in ↄdito ſpũ nec in creatoꝛe reperiunt᷑.Ex hac auẽte accipit᷑.ꝙ attribuere deo qð eſt creature:hereti⸗ cum eſt. ¶ Htem dieẽ ꝙ vna opoſitio rõnis ẽ in deoẽ fidem. tũc em nõ eſſet de oĩno ſimplex. Pꝛeterea in cõ⸗ cilio Remeñ vt teſtat᷑ Herñ.ſuꝑ can.can. dãnata fuit opinio poꝛretani ꝗ poſuit aſſiſtentiã foꝛmaꝝ.hec enim tanqꝙᷓ cetera digna repᷣhenſione reꝑta damnauit ꝓprio oꝛe:ſententie eporuʒ humiliter acquieſcens. Rñ. nõ eſt ꝓbabile tamperitos viros hereſim ſenſiſſe. licet verba eoꝝ videret᷑ aliquibo hereſim ſonare. nec fuit in ter eos ↄdictõ ſm reʒ vel ad intellectũ. quia ſicut dicit Lum barqin ſent᷑.xxxij.di.ca.iij.eſt ratio intelligentie cum dicit᷑ eſſentia:et cum dicit᷑ ypoſtaſis vel ꝑſona.ſi⸗ militer alia eſt ratio intelligentie multofoꝛtius cuz di⸗ citur eſſentia:et cum dicit᷑ ꝓpꝛietas.Fᷣm hoc ꝓceſſerunt ponentes aſſiſtentiã ſoꝛmaꝝ.maxime cum dicat boeci⸗ us in li. de trini. Yam patet qᷓ ſit diſferentia p̃dicatõnũ ꝙ alie quidẽ quaſi rem monſirãt:alie pᷣo quaſi rei circũ ſtantias.ꝙq; illa quidem pᷣdicant᷑ vt eiſe aligd demon ſtrant:illa vo non vt eſſe ̊ potius extrinſecꝰ aligd affi⸗ gant. etẽa ſubiũgit in eodẽ libꝛo. relatõ nõ dr ad id de quo pᷣdicat᷑ qᷓſi ſit ip̃a ſm rem de q̃ ꝑſona dr:ꝙ totuʒ referendũ ad ronem intelligẽtie. Si em̃ refert᷑ ad rõem rei: hereſim ſaꝑet.et ſᷣm h̊ ſermo ponẽtiũ foꝛmax aſſi⸗ ſtentia potuit dãnari. Eſt iteruʒ idẽptitas rei.et ſᷣm HG̊ eſt dicẽ ꝙ ꝑſona pꝛietas 2 eẽntia ſunt vnum in re.⁊ ſie dicebãt ↄtraꝛie opinãtes. Si ᷣo ponẽtes aſſiſtẽtiã for⸗ maꝝ credebãt ſic eẽ in deo ſic ẽ in creaturis.in heꝛeſim ſunt lapſi. vel ſi de deo poſuerũt qð nec veʒꝝ eſt ce ipſo nec de creatuꝛis. ꝓpꝛietas em̃ ꝑſone nõ eſt ipᷣa ꝑſona in creaturis nec eẽntia. nõ ſic aũt ẽ in deo. Licet at veruz ſit qd dĩc boe.q̃ſdã pᷣdicatões eẽ eoꝝ q extrinſecꝰ aligꝗd aſſignãt: nõ ex h̊ ſegtur ꝙ Pꝛietates ſint ſeꝑate a deo: bꝙ ſint in ſinglis pſonis qrũ intellectꝰꝑ illas diffinit vt ᷣ diſtinetõ fieret intelligẽtie inter ea q̃ pᷣdicantſbaʒ lxviij. et quopᷣdicant ad aliꝗd poſita eſt huiꝰratio differẽtie. Ad illud vo qð querit᷑ poſtea in ſcdᷣͥa auẽte.dicendũ eſt ꝙ nõ intelligit boeciꝰ ꝙ relatio nõ ſit ꝑeſona de qua ſdicat᷑:ſᷣ quod ſuppoſita relatõe nõ ſupponit eſona. Nuarto loco que⸗/.S. urj ritur vtrũ ſint eedẽ ꝓpꝛietates q̃ ſunt eiuſdẽ ꝑſone. Ad quod ſic.vidr̃ ꝙ prnitas ſit idẽ quod innaſcibilitas.ſic eſſe ingenitũ eſt eẽ cõe:et eſſe pr̃em eſt eſſe eundẽ.cum S vnaqueq; ꝑſona diuina ſit ſimplex:ideʒ ẽ eſſe ingenitu et eſſe pr̃em: idez eſt prnitas et innaſcibilitas. Ytez AIpter ſimplicitatẽ ꝑſone licʒ in ꝑſena ſit intelligẽ ypo ſtaſim et ꝓpꝛietatẽ eſt vere dicẽ ꝙpꝛietas eſt ypoſtaſis et ecõuerſo.qð nõ erat dicẽ in creatura in q̃ nõ eſt ꝑſo⸗ na ſimplex ſ̊ ↄpoſita:ꝗ̊ a ſili ꝓpter eandẽ ratõneʒz eſt di ceꝛe ꝙ innaſcibilitas in pr̃e eſt pr̃nitas in pꝛe⁊ ſic idẽ. Pꝛeterea innaſcibilis ſᷣm hyt.inqᷓtum bmõi eſt au⸗ ctoꝛ:hᷣ inqtum quis eſt auctoꝛ in diuis ẽ ſpirans vl gi⸗ gnens: per locũ a ↄiugatis innaſcibilitas eſt ideʒ q8ð pr̃nitas vel ſpiratio. Contra dicit aug.ſi pater nun ꝙᷓ genuiſſet filium: nihilominꝰeſſet innaſcibilis: ergo ñ eſt eadem notio pꝛnitas ⁊ innaſcibilitas. Rñ.quia ingenitus dicit ypoſtaſim. et pater ſilłr eandẽ: idem eſt ꝑſonaliter eſſe patrẽ et eſſe ingenitum: licet nõ notõna liter.cum aũt dicit᷑ innaſcibilitas:nihil dicit᷑ niſi notio et ideo nõ eſt hec vera inaſcibilitas eſt idẽ qð pr̃nitas. Ad aliud doᷣm.ꝙ ſimplicitas eẽntie nõ tollit gn per ſona remoueat᷑ a ꝑſona. vt licʒ pr̃ ſit deꝰ? filiꝰ deꝰnihi⸗ lominꝰ pr̃ nõ eſt filiꝰ.vel ſimplicitas ꝑſone nõ tollit an remoueat᷑ notõ a notõne:ſᷣ ponit ꝙ ꝑlona dĩ de vtraq; notõe.eſt em̃ vere dicẽ innaſcibilitas ẽ pr 2 prnitas eſt pr:ſicut hr̃ in ſentẽtijs.j.li.xxxiij.di.¶ Ad terciũ dõm. ꝙ hec ẽ duplex inq tuʒ ẽ auctoꝛ ẽ ſpiꝛãs vel pr.auctoꝛ eĩ dr equoce cũ dr̃ idẽ qʒ ĩnaſcibilis:⁊ iteꝝ cũ dr ideʒ qðᷣ ſpiras:⁊ cũ dr idẽ qd pr̃ equoce eĩ accipit᷑ h cũ dr inqᷓ;⸗ tum innaſcibilis ẽ auctoꝛ: ⁊ cũ dr inqᷓtum ẽ auctoꝛ:eſt ſpirans vel pr. Qã cuʒ dr idem auctoꝛ qð innaſcibil: ſolum pꝛiuat oꝛiginẽ ſiue eſſe ab alio.Cum vo dr idem quod ſpirans vel pater: ponit auẽtem pꝛincipij reſpe⸗ ctu illoꝛum qui ſunt ab ipſo. Nunnto loco queri/.S. v. tur de coĩtate huiꝰintentionis ꝓprietas et relatio.cum em̃ nihil ſit cõe ꝑſonis tribus niſi ſuba ſiue eẽntia.que⸗ ritur qualiter hoc nomen ꝗꝓpꝛietas ſit ↄmune.nõ enim idem ſignificat quod ꝑſona vel eſſentia que ᷣm ſubam dicuntur. 4¶ Pꝛeterea ſi ᷣm ꝓprietates eſi diſtinctõ ⁊ i⸗ coĩtas: qualiter ſᷣm eas erit coĩcatio. Contra.in eo ꝓꝙ vna ꝑſona non eſt alia.in hoc hñt ↄmune vnam non eſſe aliaʒ. hoc aũt eſt diſtingui in hoc q̊ habent ↄmune diſtingui.Quid aũt ꝗpꝛietas eſt niſi quo ꝑſona a per⸗ ſona diſtinguit᷑.in hoc ergo ꝓprietas eſt cõmune in nõ babendo:ergo ↄmune habent nõ mune. Rñ.doõm boc nomẽ ↄmune eſt ᷣm negatõem. et eſt pᷣdicta ratõ peccans ᷣm quid et ſimplicit᷑.ſi dicat᷑ ꝙ eſt mune ſᷣm negationem: ergo eſt ↄmune.nihil in trinitate dicitur ſimplex ↄmune milſi eſſentia:ſed cum aliqua determina⸗ tione que aliqñ trahit in opinionẽ. ſicut ſi dicat᷑ cõmu ne 'm negatõnẽ.¶ Lota de coĩtate huiꝰintentõnis re⸗ latio et notio.ꝙ eſt ↄmunitas ſm rõnem intelligentie ſicut ⁊ noĩa ſcðᷣe intentõnis.in alijs vt intentõ generis et ſpeciei quẽadmodũ dictũ eſt ſup̃ de coĩtate ꝑlone. Bextoqueritur S.vj. ad maiorem euidentiam pꝛedictoruʒ. an concrete vna notio poſſit p̃ᷣdicari de alia. Ad quod ſic.vna perſona nõ pꝛedicatur væ alia. Cum igitur quinq; ſunt notiões differẽtes ſicut tres ꝑſone:videtur ꝙ nulla notio de al⸗ tera pdicetur. ita generans nõ eſſet innaſcibilis neq; ſpirãs. ꝗ¶ Pꝛeterea generãs nõ eſt ꝓcedẽs:neq; genitꝰ eſt generans neq; ꝓcedens. quare videt᷑ ꝙ ſimiliter ge⸗ nerans nõ eſt innaſcibilis vel ſpirans. Rñn. quedaʒ notõnes dicũt relatões ſibi oppoſitas adinuicẽ.quedaʒ differẽtes tm̃ ̊ nõ oppoſitas. differentes aut dicunt᷑ re⸗ latõnes ⁊ oꝓpoſite q ad ſeinuicẽ dicunt᷑ et hec non pñt br̃e eandẽ ypoſtaſiʒ vel ideʒ ſuppoſitũ: qꝛ nõ pñt eẽ in eodem relatõ et coꝛrelatõ.qð ptz ꝑ diffinitõeʒ relatio⸗ rũ.et iõ qꝛ genitꝰ generãs et ꝓcedens ⁊ ſpirans rela⸗ tiue dicunt᷑ adinuicẽ:nõ põt vnũ de altera pᷣdicari.Si militer ꝓcedẽs licʒ nõ dicat᷑ relatiue ad generantẽ vel genitu: opponit᷑ eis tñ negatie ſicut genitũ in genito qð ptz ex diftinitõnibo eoꝝ ſcʒ generãtis geniti et ꝓceden⸗ tis: ̊ innaſcibilis ſpirans et generans licet ſigniſicent differẽtes relatõnes:nõ tñ adinuicẽ relatiue dicuntur nec opponit᷑ alio genẽ oppoſitõnis:ideo põt vnũ de alte ro p̃dicari. Aliter põt dici ꝙ aliud ẽ ꝓrietas ꝑſonalis aliud ꝓprietas ꝑſone.vñ relatõnes ꝑ onales et ꝓpꝛieta tes ꝑſonales nõ coĩcãt vnã y poſtaſim ſᷣ plures rieta tes. ꝑſone pñt:ſ̊ que coĩcant in vna ypoſlaſi de ſeinui⸗ cem pdicant᷑.q̃ aut nõ:nõ pñt.ideo vna ꝓꝛietas perſo nalis nõ pᷣdicat᷑ de alia:quia penes ipſas differũt ꝑſo⸗ ne ̊ vna ꝓprietas ꝑſone põt de alia pᷣdicai. Nueſtio.lxix. de nomi nibus notionalibo in ſpali. Naqunſito de notio nibo in generali.inꝗrendũ eſt in ſpãli. otandum ꝙ notões diſtinguũtur duplr. Vno mõ nõ ↄnotando effectuʒ in ereata:ꝛ bhmõi cõueniũt ꝑſonis ab eterno.vt innaſcibilis.generãs ⁊c. Alio mõ ↄnotãdo: et dicunt᷑ de pſonis ex tꝑe:vt datꝰ.miſſus. Pꝛimo di cendo de notõnibo nõ ↄnotantibo effectũ in creatura qᷓ dicunt᷑ ab eterno.ſcdvᷣo de notõnibo effectuz ↄnotantibo q̃ dicunt᷑ ex tꝑe.4” Itez noia notionũ ſi iue ꝓpꝛie tatũ nõ ↄnotantiũ ſunt duoba modis. Qam ſiẽ dictũ eſt,qᷓdaʒ ſunt ꝓpꝛietates ꝑſonales: vt pr̃nitas.filiatõ.ſpiratio. NQuedam nõ perſonales ſed perſone:vt innaſcibilitas et coĩs ſpiratõ.De nominibo ꝓpꝛietatũ ſiue notionũ ꝑ⸗ ſonaliũ ptz declaratio ex p̃dictis:vbi inqrit᷑ de noĩbo ꝑ⸗ ſonalibo ꝓprijs ⁊ relatis pr ⁊ filiꝰet.ſ.ſ.vniꝰem̃ ſunt in⸗ quiſitõis. Reſtat inqꝛeꝛe de noĩe innaſcibililatis ſiue ĩ generatõis: et de noĩe coĩs ſpiratõis.q̃ nõ ſunt ꝓpꝛieta⸗ tes ꝑſonales. Pꝛimo &̊ querit᷑ de innaſcibilitate. dein⸗ de de cõi ſpiratõne.4¶ Item de innaſcibilitate querunt᷑ iſta. ꝛimo vtrũ dicat᷑ m relatõem. Scðo vtrũ ſit no tio vel ꝓpꝛietas.Tercio vtrum ꝓpꝛietas pr̃is.Quarto vtrũ eadẽ notio ꝗᷓ eſt pr̃nitas.Quinto vtrũ remota no tione pr̃nitate:intelligi poſſit ꝑſona innaſcibilis. Mlembrum primum D pꝛimũ ſic ꝓcedit᷑q̃cũq; differũt:diffe⸗ rũt ſubaliter vel ᷣm accns: ſᷣ genitꝰ⸗ ige nitꝰnõ differũt ſᷣm accñs: ̊ differũt ſba⸗ liter. q̃re nõ eſt eadẽ ſba geniti ⁊ ingeniti et ita ſeqtur hereſis arꝛiani.4 Contra. maioꝛ ẽ ſõalis dr̃ia qᷓ accidẽtalis.ſᷣ in dĩnis nõ pt᷑ eſſe dria accidentalł pter ſũmã ſimplicitatẽ eẽntie: nõ dĩia ſbalis.ql Pꝛe terea in dinis nõ eſt dr̃a niſi ſᷣm relatõeʒ:̊ ſᷣm ſubam nõ differꝛẽt res dĩne. qꝛ q̃ em relatõʒ differut mime dif ferũt.et h̊ eſt qꝛ mutatis relatõibo:nõ ncce ẽ mutari ea quibo relatões inſunt. IJteʒ geqꝗd dr ð deo:dr̃ aut ſᷣm ſubam:aut m relatõeʒ.Cont᷑.innaſcibilitas nõ dicit᷑ ßm ſubam aut m relatõeʒ.4¶ Itez dr in ſentẽtijs.j.lib. xxvj.di.Oꝛ nõ gꝗeꝗd dr ſm ſubaʒ ncceẽ dici ſᷣm accñs· Cont᷑.om̃e ens aut ẽ ſubᷣa aut ſᷣm accñs:q̊ om̃e qð dr̃. ᷣm ſubam aut ſᷣm accñs dr. Quicꝗd vᷣo nõ d ᷣm ſbaʒ dr ſᷣm accñs.4l Item om̃e qð dr ð aliqͥ aut ẽ in ſbiecto aut nõ. Si in ſubiecto ẽ:dr̃ ſᷣm accñs.ſi nõ ẽ in ſubicko ſuba ell ̊ . Rñ. dðm ꝗ iſte dr̃ie ſm ſubam accñs immediate ſe habeant in creaturis:non tamen in dini⸗ nis. vnde aug.in li. de trini. ↄtra arriũ dicit.nõ ſeꝗtur ingenitꝰnõ predicat᷑ ſm accñs: ꝙ̊ pdicat᷑ ſm ſubam vel ſm relatõem. In creaturis vo pᷣdicari m relatõeʒ cõ⸗ tinetur ſub pᷣdicatione accidentali.qm̃ in creaturis re⸗ latio ſub accidente ↄtinet᷑.nõ ſic aũt põt eſſe in diuinis qm deo nihil põt accidẽ. ſᷣm hoc q̊ cum querit᷑ vtrũ ge⸗ nitus vel ingenit?differut m ſubam vel 'm accidens. nõ ſufficiẽter diuidit᷑ in diuinis:ſᷣ deberet addi vel ᷣm relatõeʒ.tñ vt dicit amb.in diuĩs nõ eſt ſeꝑatõ.vñ non eſt ↄcedendũ in ꝑſonis eſſe dr̃iam niſi cum determina⸗ tione pᷣm diffinitiõez. Aliter põt dici ꝙ differꝛe aliqua ſubaliter dicit᷑ dupliciter.vel ꝗa ſᷣm ſubam differunt 2 ſic genitus et ingenitꝰnõ differũt ſubaliter. vel qa diſſe runt.i.ꝓpꝛietatibo que ſunt ipi qui differũt:et hoc mo⸗ do pᷣdicta differũt ſubaliter. pater em et filius cũ diffe⸗ rant prnitate et filiatõne m ſe differũt.qm̃ pateꝛ ẽ pr⸗ nitas: et filiꝰeſt filiatio.pñt etiaʒ dici differꝛe ſubaliter vt ſuba dicat᷑ ypoſtaſis nõ ꝓut ſumit᷑ ꝓ eſſentia.⸗Ad illud qð obijcit᷑.dicendũ ꝙ ille diuiſiones non ſunt en⸗ tis vłr ſ̊ ſolũmodo entis creati.nõ em̃ in ente increato cadit accñs vel eſſe in ſubiecto: ideo pꝛecedit alia diui⸗ ſio.vñ aug.in.v.de trini.rñdet arꝛiano ſic oꝑonẽti.qc quid de deo dicit᷑ vel intelligit: nõ ſm accñs h̊ jm ſbaz dicit᷑. qua ꝓpter ingenitũ eſſe pr̃i ſᷣm ſubam ẽ. et genitũ eſſe filio m ſubam ẽ.diuerſuʒ ẽ aut ingenitũ eẽ ⁊ geni⸗ tũ eſſe:diuerſa ẽ& ſuba pr̃is et filij. Quibo rũdemſic. qcquid de deo dr: ſᷣim ſubam vr.ꝭ̊ qð dictũ eſt ego et pꝛ vnũ ſumꝰ:ſᷣm ſubam dictũ eſt.vna eſt igit᷑ ſuba pr̃is et filij. Aut ſi boc nõ ᷣm ſubam dictũ eſt: dr igit᷑ aliꝗd de eo nõ ſ̃m ſubam.et ideo nõ cogimur m ſubam intel⸗ ligere genitũ et ingenituz. et vñter oñdit ꝙ ingenit? dĩ ſm relatõeʒ dicens. Cũ pᷣo ingenitꝰdr pr̃. nõ ꝗd ſit:ſed qd nõ ſit dicit᷑.Cũ aũt relatiuũ negat᷑ nõ ſᷣm ſubam ne gatur. qꝛ ip̃m relatiuũ nõ ſᷣm ſubam dr. negatiua Sp⸗ ticula nõ efficit illud vt qð ſine illa relatiue dicat᷑:eadẽ pᷣpoſita ſubaliter dicat᷑:ᷣ illud tm̃ negat᷑.ꝙ ſine illa a⸗ gebat ſiẽ in ceteris p̃dicamẽtis. velut cũ dicimꝰ?hõ eſt: ſubam deſignamꝰ.et ꝗ dicit nõ hõ eſi nõ aliud genitus enũciat:ſᷣ tm illud negat.ſicut &̊ ſᷣm ſubam dico hõ eſt ſic ſᷣm ſubam cũ dico nõ bõ et ſic in ceteris pᷣdicamen⸗ tis.q̃ cũ ita ſint:ꝗa relatiue aio cũ dico hõ eſt filiꝰ: rela tiue nego cũ dico nõ filiꝰeſt. ac ſi qntũ valet qð dẽ filiꝰ — — — tantũ valet ꝙ; dr genitꝰ. tantũ ergo valet ꝙ dĩ nõ geni⸗ tus: quantũ valet ꝙ dr nõ filiꝰ. relatiue aũt negamus dicendo nõ filiꝰ: relatuʒ igit᷑ negamꝰdicendo nõ genitꝰ ingenitꝰ.poꝛro ꝗ eſt niſi nõ genitꝰnõ ergo recedit᷑ a re⸗ latiuo pᷣ̃dicamento cũ ingenitꝰdr. Oð aũt relatiue pꝛe dicat᷑ nõ indicat ſubam: ita quis diuerſuz ſit genitus et ingenitꝰ: ad nõ genitoꝛẽ referat᷑ neceſſe eſt. Membrum ſecundũ On ſeq̃nter querit᷑ vtrũ innaſcibilitas ſit notõ vel ꝓpꝛietas. vr ꝙ nõ ſit notõ·qꝛ i⸗ genitꝰvel inaſcibilis nõ dic ꝗd ſit:b qa ñ ſit. vñ nõ ẽ niſi negatõ vel puatõ.negatõ aũt vel puatõ nõ facit niſi ↄgnoſcẽ aliꝗ ſimpłr nec oñ dit aliquã dignitatẽ vel ꝑfectõeʒ. vñ no facit notõeʒ vxł Apꝛietatẽ.ſic enim eẽnt infinite ꝓpꝛietates: ſiẽ ꝙ non ẽ filiꝰ: ꝙ nõ eſt. ſ. ſ. Ao h̊ notande ſunt plium opinio⸗ nes.qdã dicũt ꝙ ĩnaſcibilitas ẽ qᷓdã ꝓpꝛietas ꝗᷓ ineſt pa tri. ex eo ꝙ ipe a nlło ẽ:⁊ alij ſũt ab eo.¶ Sʒ ð. ꝙ ipe a nulloẽ hec negatõ ẽ . ꝙ alij ab ipo ſũt affirmatio ẽ. ſᷣ ex affirmatõe? negatõe nłẽ:cũ negatõ nł ſit. inaſcibili tas nõ ẽ ꝓpꝛietas ex illis exñe.¶¶ Item ꝙ alij ſint a pre Hͦ in alijo ẽ nõ in pre. ex h̊ nõ dʒ eẽ aliq ꝓpꝛꝛietas ĩ pr̃e in alijs. ¶¶ YIez ſi aliq̃ ꝓpꝛietas ineſt pri ex eo ꝙ ipſe ẽ a nullo ⁊ alie ꝑſone ab ipᷣo ſũt:eadẽ rõne aliqᷓ ꝓpꝛietas ineſt. ſ. ſ. ex eo ꝙ nlła ẽ ab ipo ⁊ ipe ẽ ab alijs.Et ſitr ꝓ pꝛietas aliq ineſt filio ex eo ꝙ ip̃e ẽ ab aliqͥ: alij ab eo 1 ita erũt plłes qᷓ diſtincte ſunt notiões. Pꝛopt᷑ h̊ expo⸗ 7 Monife Celus, natnn Peſſoie Nitbo mndn nöſali ſeopo⸗ lſcci begof Eaſn logc̃ cbemi lereq Perere imnalci ſeboe nagise hiincip Maturſ odſubt Khtian noͤte⸗ clo.g N, gnr N go⸗ 1s de⸗ inis fi e⸗ lens. pn inon ing⸗ ne ndiſe no⸗ dſſe⸗ ip⸗ allter NIten- reqto dini⸗ ti.ge ſbaʒ nitii geni⸗ ſſie⸗ etpe et Ade tel. N lſd Nueſtio nũt ꝙ ſic intelligẽqũ ẽ. Innalcibilitas ? PHꝛietas que ineſi pr̃i ex eo ꝙ ipᷣe a nullo ẽ.⸗ ipe ẽ pꝛincipiũ alioꝛũ. vel ꝑ generatõem vel ꝑ ſpiratõem vel pcreatõez. ergo m hec innaſcibilitas nõ ẽ aliqua notio alia generatõ ne vel ſpiratõöe. Alij dicũt ꝗ innaſci bilitas ẽ vn iuer ſalis autoꝛitas ſiue pꝛĩcipalitas qᷓ ĩ ſolo pre ẽ. eẽntia aũt diuina nõ bʒ autoꝛitatẽ niſi reſpectu creaturarũ. 1Sed ʒ. aut dẽ vniuerſalis pꝛĩcipalitas qꝛ prᷣ ẽ oĩm. aut quia vniuerſaliter intellecta.ſi pꝛimo mõ:i pꝛinci palitas illa vniuerſalis nõẽ aliud ᷓ generatio vl ſpi ratio vel creatio. Si dicat᷑ vnineꝛſi alis pꝛicipalitas qꝛ vniuerſaliter intelligit᷑ nõ ꝓpter h̊ erit alia notio ꝙᷓ ge⸗ neratio vel ſpiratio vel creatio.niſi ponat᷑ hõ coĩs qui ñ ſit ſoꝛtes nec plato 2 ſic de alijs:h t nibil ẽ. Alij di cũt ꝙ innaſcibilitas ẽ fontalis plemitudo q̃ ẽ in pꝛe et nõ ẽ ad aliqꝗd.ſicut grãmatica lʒ ſit alicuiꝰ:nõ tñẽ ad aliqd.ita fontalis plenitudo licʒ ſit alicuiꝰplenitudo: nõ tñ ẽ ad aligd. Sʒ ʒ dicit aug. quicqꝗd dr̃ te tro. aut dr̃ ſᷣm eẽntiai aut pᷣm relatõeʒ.g̊ fontalis plenitudo ſi nõ dicat᷑ de pr̃e ̃ᷣi relatõem: dicet᷑ e eo hm eẽntiaʒ gfontalis plenitudo dr de eẽntia diuia. g2 innaſcibi litas et h̊ falſũ.⸗. Itẽ fons inqtũ fons hʒ fluere. gẽ ad aliquid. ¶ Alij dicũt ꝙ innaſcibilitas ẽ notio pꝛis per modũ pꝛiuatõis.Eſi em̃ innaſcibilitas pꝛiuatio eſſen⸗ di ab alio in eo a quo ſunt oẽs alij.ſʒ in pr̃e dignitas ẽ a quo ſunt oẽs alij nõ eẽ ab alio.ſicut dignitas ẽ alicui regi nõ habere regnũ ab alio.⸗ & boc diſtinguit᷑ pꝛ ab alijs pſomis ſicut ouis nõ ſignata ab alia oue ſignata. NMec fequit᷑ paſſio xrpi ẽ articulus quidã.ꝗᷓ paſſio xp̃i ẽ 2 ꝙ ita ſit: videt ꝑ aug.q dicit. ꝙ ingenitus non diẽ de pr̃e quid ſit ſ̊ quid no ſit.7 pᷣpoſitio illa puatiua non mutat pdicamẽtũ. Areſto.etiã dicit ꝙ ſicut riſibile p⸗ pꝛiũ ẽ hoĩs:ita ñ riſibi le pꝛiũ ẽ ñ hoiſ.X ita negatõ di ſtinctia ẽ. ota pꝛimo i quocũq; genere negatõeʒ ceterminari opoꝛtet.ꝙ nõ eo ꝙ habeãt im fectõem vł defectũ:h qꝛ nõ habẽt alia pꝛioꝛa ante ſe quibo notificẽ tur.ſiue qꝛ nr intellectus nõ ẽ potẽs hoc intelligere vł manifeſtare put ſunt ĩ ſua natura. Vñ dicit phs ꝙ ſiẽ oculus noctue ad luceʒ diei ſe ha bet:ita intellectus nr ad nature manikfeſtiſſima. Zo vicit damaſee. ꝙ de deo ibile ẽ ſcire gd nõ quid ẽ aũt ẽ impoſſibile. ſm G̊ dicit boetiꝰ ĩ li.de duabo naturis ꝙ deuz cognoſcimus pᷣuatõne. Silr phs di ffiniẽs ſubſiãtiaʒ dicẽ eẽ ipᷣm ens nõ ĩ alio.qm ſi diceretuꝛ ẽꝑſe.⁊ quereret᷑ qdẽ ens ſe: opoꝛteret ꝑ negatões teclarare. Jo entia pꝛima et plectiſſima opoꝛtet negatõe determiare. nõ g ille nega tões oñdant defectũ ĩ eis.ſᷣ q; nos nõ poſſumꝰ intelli⸗ gẽ qð ſubeſt negatõibo ꝙ ẽ ens ꝑfectiſſimũ. Innaſcibi⸗ lis cũ dẽ notio pꝛis nõ notat defectũ:ſ̊ potius pꝑfe ctõem q̃ ſignat᷑ cũ dỹ pr ẽ a ſe.ſʒ qꝛ ̊ nõ poſſumꝰintel⸗ ligere quõ aliquidẽ a ſe:negatõe terminamꝰ. Si af quereret᷑ q eẽt ꝑfectioꝛ ᷣm rõem intelligẽtie notio pris innaſcibilitas aut pr̃nitas.ddᷣm ꝙ innaſcibilitas quã tũ ẽ ex ꝑte rei.pr̃nitas nio quãtum ẽ ex ꝑte intelligẽtie nr̃e. hoc em eſt qrere.cũ teus ſit ens ꝑfectiſſimũ. vtrũ magis ei debeat attribui pfectio ꝙÿnõ ẽ ab alio. vel qẽ pꝛincipium et cauſa alioꝛũ:et foꝛte ſm vtrũq; determi natur ſumma pfectio ĩ ipo.ſ differẽter ꝑ vnum qtum ad ſubſtantiam: ꝑ alterum qᷓtum ad virtutem ſiue po tentiam. MNlembꝛum tercium Veſtio ↄſequẽs ẽ.vtrũ innaſcibilitas ſit ꝓprietas pris ꝙ ſic viget. gꝛ ſufficienter Diſtiguit ꝑſonã pr̃is aboĩ alia ꝑpſona. S 1pꝛietas. 4fCötea pr dẽ ingenitꝰ: eo nõ ẽ ens ab alio ꝑ generatõem. hᷣ ſilr zpuenit ſpũiſan⸗ cto. nõ ẽ ꝓpriũ pri ht cõe pꝛi ſpũiſancto eẽ ingenitũ. Pie videt᷑ q ingenitꝰbm &g dẽ negatiue auenit eſſen⸗ lxix. tie.qꝛ eẽntia nõẽ ens ab alio. n ẽ ꝓpꝛia notio pris. 4l Itez ſi innaſcibilitas diſtiguit prem: ad ꝗd erit alia ꝓꝛietas diſtinguẽs? ¶ Yẽ qᷓ pꝛius diſtinguit ꝑſonam pꝛis.innaſcibilitas aut Pateꝛnitas: Itẽ cũ ꝓcedẽ nõ ↄueniat pr̃i ſicut nec naſe⸗ ci.q̃re aſſignat᷑ ꝓprietas patꝛi pꝛiuatõem natiuitatis.ſ.innaſcibilitas: 2 nõ ſimili⸗ ter ꝑ pꝛiuatõem ꝓceſſionis vt/ ꝓceſſibilitas? KRñſio. ingenitus ſiẽ 2 ignoꝛãtia dẽ duplr. negatiue: ? q́i ↄtꝛa rie. pꝛimo mõ ↄuenit pr̃i.ſecũdo mõ ↄuenit ſi pũiſancto ⁊iõ ingenitus nõ põt eẽ cõis notio vtriq;. cũ dicat᷑ de eis młtipliciter.nec iteꝛũ ingenitus put dr qᷓ̃i ↄtrarie idẽ habẽs ꝓprietatẽ diſtinctã ⸗ qi ↄtrariã generatõni ẽ alia notio a pceſſiõe.ſi bũs ei ſcĩs eo ꝙ; pcedit ab alio & ſpiratõeʒ:ẽ ingenitꝰ.¶ Ad aliud dom. , nõ ens ab alio dr duptr. aut qꝛ nlło mõ eſt ens ab alio nec in ſe nec ĩ alio aut nõ ens ab alio ĩ ſe:tñ eab alio ĩ alio.pri, mo mõ ↄuẽit eẽntie:⁊2 eſt pr̃is Prietas.Scðdo mõ ↄue⸗ nit eẽntie cũ de mĩatõe: et ſic nõẽ ꝓPrietas pr̃is.vt ſit ſẽſus eẽntia ẽ ĩ filio a pꝛe.¶ Ad alind dicẽdu qꝛ ĩnaſci bilitas nõ dicit habitudinẽ ad alias ꝑſonas.cũ ſit ha⸗ bitudo pr̃is ad filiũ vna:a ad ſi pm̃ſctm alia.q̃ꝛe ncc̃e fu erũt due notões q̃ diceꝛẽt has hitudies.¶ Ad aliuo di cẽdũ.ꝙ priꝰ dr duplr añ qð nichil:vel qdð ꝓxi miꝰ.per pridergo diſtiguit innaſcibilitas:qꝛ nichil añ.ſᷣ prni⸗ tas imediatiꝰ 7 pximiꝰ. 4 Ad aliud dicẽdũ ſic detᷣm ẽ priꝰð ſpiꝛatõe.vj dicẽdũ ĩnaſcib:litas m ĩtellie rõ nẽ diẽ nõ ens ab alio ꝑ gẽratõez. pt ergo fieri negatio ſimplr vt neget᷑ eẽ ab alio:⁊ ſic icludit ĩ ſe ĩgẽratõeʒ ⁊ ꝓceſſiõezʒ.⁊ ſic ẽ ꝓgpꝛietas pꝛis. vlł pt fieri abnega tõ bꝰ totiꝰ eẽ abalio ꝑ geratõeʒ: et ſic ñ ẽ ꝓprietas pr̃is.ſic em̃ in ꝓceſſiõalitas eẽt pr̃i Prietas. Sʒ illud ſolutuʒ eſt pleniꝰ in q̃ſtiõe de nũero notionum. Mlembꝛu quartum Oſtea qrit᷑ an tnaſcibilitas ſit eadẽ no⸗ tõ q̃ ſit p̃nitas vel alia? . alia pꝛobat aug. qꝛ ſi pr̃ nũꝙᷓ genuiſſʒ filiũ nibilomi noeẽt ingenitꝰ vel innaſcibilis.ᷣ ſi nõ ge⸗ nuiſſet nõ eẽt pr̃.ñ eẽt p̃nitas.ſᷣ innaſcibilitas eẽt. g innaſcibilitas ꝓpꝛie ẽ alia notio ꝙᷓ pr̃nitas.¶ Cõtra. videt᷑.pꝛima ꝓpoſitio ẽ falſ. a. qꝛ ſi pr̃ nũqᷓ; genuiſſet: ñ eẽt pr.qꝛ nõ eẽt pꝛnitas:⁊ ita nõ eet ꝑſona.qꝛ pr̃nitas facit hãc ꝑſonã.⁊ ita ſi pr nũqᷓ; genuiſſet:ſi impliciter ñ eẽt.⁊ ita nõ eẽt ingenitꝰvel naſcibilis.¶ Itẽ cũ dẽ ina⸗ ſcibilis vel ingenitꝰ.⁊ cũ dr pr̃: dẽ eadẽ ꝑſona. Sidẽ ẽ dicẽ pr̃em et ingenitũ.i Itgẽ cũ ĩ ꝑſena ſit oimoda ſim plicitas nihil ẽi pꝛe qð non ſit pr̃.g pr̃nitas ẽ pater. ᷓ ſimilr ꝓpter omnimodã ſimplicitatẽ paternitas ẽ quic qdẽ ĩ patre.ꝗᷓ paternitas ẽ innaſcibilitas.¶ IR ſimpli⸗ citas eſſentie tãta eſt ꝙ facit omnia eẽntialia eadem. ꝙᷓ ſimplicitas ꝑſone facit omnia notionalia eadẽ. Jteʒ in filio naſcibilitas 2 filiatio ſunt eadem:ꝗgᷓ ſimiliter ẽ patꝛe innaſcibilitas 2 paternitas ſunt idem.¶ Itẽ ſup poſito Fm bylariuʒ ꝙ innaſcibilitas dicat idem quoꝰ non ens ab alio a quo alius. ſic ergo innaſcibilis eſt idem ꝙ autoꝛ. ſed pater nõ eſt autoꝛ niſi per paternita tem aut ſpirationem. ergo innaſcibilitas eꝛit idem qð paternitas vel cõmumis ſpiratio. Reſponſio.ad pꝛi⸗ mum ꝓꝙ auguſtinus non habuit reſpectum ad naturaʒ eſſendi:ſed ad naturã intelligendi. cõcedimus enim ſi pr̃ nõ genuiſſet:nõ eſſet. ſed intellecto ꝙ nõ genuit: bene poteſt intelligi ꝙ ſit ingenitus innaſ⸗ cibilis. quia intellecta innaſcibilitate non intelligit᷑ paternitas ad-⸗ minus diſtincte. Ad aliud dicendum.ꝙ alia eſt pꝛo pꝛietas innaſcibilitas:alia paternitas.hec em̃ dicit p pꝛietatem qua non eſt ab alio:illa qua alius ab ipᷣo ꝑ geneꝛationeʒ. ¶ Qð obijcit ꝙ innaſcibilitas et pr̃ ſunt idẽ.dðm ꝙ idem ſunt ꝑſonaliter nõ idẽ notionaliter. Eadem enim et vna ẽ perſona cui conueniunt be due pꝛietates:nõ tñ eadem notio.qꝛ nõ eadez hĩtudine ei coueniũt. 4 Ad ahud dom. ꝙ; ſimplicitas eẽntie nõ tob lit relatõem vel hitudiem qꝛ nõ detrabit eiꝰ ſimplicita ti: ita nec ſimplicitas pſone nõ tollit pluralitatẽ notio nu vel differentẽ bĩtudiem ꝑſone. Nec eſt ſile ſim pli citas eẽntie facit eẽntialia eadẽ.qꝛ nõ poſſet eẽ dẽia in eẽntialibo cũ ſimplicitate eẽntie. cñ ſimplicitate ꝑſo⸗ ne pt eẽ dr̃ia hĩtudinũ.q. Ad aliud qð obꝛ. ꝙ ſunt idez in filio naſcibilitas et filiatio.doðm ꝙ idem ſũt dr̃ia ſo⸗ lum noie.ſᷣ filiatio duo dicit.e&ẽ ab alio ꝑ generatõem. eſſe ab alio nõ eſt dignitatis: ꝙ ꝑ generatõʒ hᷣ ẽ dig⸗ tatis. et ivo et notõ. Silr ĩ patre duo ſũt ꝙ nõ ab alio eſt ↄ illud ꝙ filiꝰ ẽ ab alio:eẽ aũt nõ ab alio dignitatis eſt: et iõ notio ẽ. Itẽ ꝙ aliꝰ ab eo ꝑ genẽatõz digtatis E Item pr̃nitas notio pr̃is ẽ.ideo in pfr̃e ſunt due notio⸗ nes: in filio nõ niſi vna. 4 Ad vltimum dom.ꝙ auctoꝛ dẽ eẽntialit tota trinitas reſpectu creat᷑e. dicit᷑ etiã no tionalit:et hoc tripłr.dicit em̃ qñzʒ inaſcibilitatẽ. vt cũ dicit᷑ p̃ eſt auctoꝛ abſolute:bhoc ẽ nõ ab alio. ſicut dici tur maioꝛ. Qñz uᷣo auctoꝛ dic paternitatẽ. vt cũ dicik pater eſt auctoꝛ filij:qñʒ vᷣo ſpiratõz vt cũ dicit᷑ auctoꝛ reſpectu ſpũſſcti.Ex pᷣdictis pʒ.ꝙ decept fuit arrius ſicut oñdit aug.v.de trini.volens ꝓbare ꝙ pater fuit maioꝛ filio hac argumẽtatõe.pĩ eſi inaſcibilis vel ige⸗ nitus.filiꝰ ẽ genitus:ergo pr̃ eſt maioꝛ filio. non valet hec argumẽtatio ꝓyt᷑ cõmutatõem p̃dicamẽti.qꝛ ĩnaſci bilis ꝑtinet ad p̃dicamẽtũ relatõis.maioꝛ ꝑtinet ad pᷣ dicamẽtũ ſubſtãtie:cũ ſit adiectiuũ quãtitatiuũ. Di⸗ cũt q ꝙ inaſcibilitas notõ:ẽ pꝛiuatiuũ in eo a q fluit ge qd pt ſluẽ.ſ̊ notio ẽ in pr̃e:qꝛ ꝑ eã ↄgnoſcit᷑ pr̃ et diſcer nit᷑. ꝓpꝛietas ẽ:qꝛ ei ſoli ↄueiĩt.ſi eĩ eẽnt due ꝑſone dei⸗ tate quarũ vtraq; nõ eẽt ab alia:nõ eẽt ſũma germani⸗ tas et ſũma iocũditas ibi. Sciẽdũ etiã ꝙ cũ dẽ pr̃ ẽ au ctoꝛ filij et ſpũſſcti h̊ nomẽ auctoꝛ ſignificat coĩter pa⸗ ternitatẽ 2 ſpiratõʒ. et pᷣterea inaſe cibilitatẽ.qꝛ ꝓut au ctoꝛitas dẽ eẽ ĩi ſolo pr̃e:tãtũ valet auctoꝛ quãtũ pꝛinci⸗ pium ſine pꝛincipio. Membrum quintum Eſtat q̃rẽ vtrũ remota ꝑ ĩtellectũ pr̃nita te: poſſit ĩtelligi pr ĩ pꝛopꝛietate inaſcibi litatis. Ud qð obr vbo aug.ſi pꝛ nõ ge⸗ nuiſſet filiũ.nihilomĩꝰ eẽt igenit? vl ĩna⸗ ſcibilis. Vidzẽ em̃ ꝙ ſit vera ſimplłxr.qꝛ dĩc dñs Yo. vij. ẽ pr meꝰ ꝗ glificat me quẽ vos dicitis qꝛ deꝰ veſter ẽ. S pr̃em nouerũt iudei.bᷣ nõ inquãtũ pr:qꝛ iudei ñ diſtin⸗ guũt pſonas inquãtũ inaſcibilis.et ita cognoſcit ille qẽ pr̃ inquãtũ inaſcibilis vel ingeĩtus ſine prnitate. Itẽ iudei et gẽtiles phi cõcedũt iſtã. ille ꝗq ẽ a nlło cꝛe auit te. ð ille q ẽ inaſcibil creauit te.de pr̃e vᷣo inqnãtũ eſt pꝛ nibil ſciũt: quãtũ ad illos nõ intellecta pater⸗ nitate vera eſi hec iſle creauit te· demonſirato illo ꝗ eſt innaſcibilis. ergo pater et ſi nõ genuiſſet filiũ: nihilo⸗ minus eſſet ille qui eſt innaſcibilis.ergo nihilomideẽt ꝑſona.qꝛ iſte termin? ille quiẽ:ſupponere nõ p niſi ꝓx ꝑſona. Itẽ dicũt ĩnaſcibił ẽ notio eius a qͥ gcꝗd fli it fluere pt· aut ergo ĩnaſcibilis dicit pꝛincipiũ a qͥ flu⸗ unt om̃ia vel poſſunt omia fluẽ.ſi pꝛio mõ:ergo inna⸗ ſcibilis dicit fluxũ filij. ergo pr̃nitatẽ. ergo pr̃ ſᷣm ꝙ; pr generat. 1 boc falſũ.ſi inaſci bilis dicit pꝛincipiũ a quo poſſunt fluere oĩa: ergo dicit pr̃em nõ ꝓut ẽ pr̃ :ſ ꝓut pr generare et ſi nõ generet. Inge ſic iſte eſt innaſcibil ergo iſte pt generare. ergo iſte ẽ:ꝛet ita verũ eſt ſimptr. q; ꝙuis pr̃ nõ genuiſſet: nihilomielſet et eſſet ingenitꝰ Itẽ pdicta poſitõ nõ mutat ſuppoſitõem terminoꝝ. ergo cñ dicit ille qui eſt pater poteſt generare. iſte ter⸗ minus qui eſt. ſupponit tm̃ pꝛo vna perſona. quia in tri nitate non eſt niſi vna perſona que poſſit generare. er⸗ go ſuaonit tm pꝛo pſona illa. a ita pater et ſiñ genuiſ ſet nibilominus eſſet hec perſona. Lontra. ſi pater non genuiſſet non haberet paternitatem. et ita non ha beret eſſe perſonale:cum paternitas faciat. ꝑſonam. nec haberet eſſe notionale.cum non eſſet perſona.licct ergo eſſet:eſſet niſi eſſentia.id eſt non haberet eſſe niſi eſſentiale:ergo non poſſet generare quia eſſentia non poteſt generare. ¶ Item ſi iſie demonſtrato patre quia poteſt generare eſt: eadem ratione demonſtrato filio quia poteſt generari eſt.et ſi hoc.ergo filius eſt. ergo pater eſt pater.ergo non poteſt intelligi poſſe genera⸗ re quin genuerit. Meſponſio ſicut dictuʒ eft. ſi reſpe ctus habeatur ad naturam et eſſentiaʒ rei diuine: fal⸗ ſum eſt quod dicit auguſtinus.quia ᷣm naturam rex diuinarum ſi pater poteſt generare generat. cum ſeiat et velit. Unde ſi non generat:mon poteſt generare. ita ſi non genuiſſet non eſſet. Vel poteſt haberi reſpectas ad naturam intellectus fidei vel ad naturam intelle⸗ ctus humani methaphoꝛici.ſi ad naturam intellectus fidei:iterum falſum eſt.ponit em intellectus fidei ꝙ ſi poteſt generare generat. Sed habito reſpectu ad na⸗ turam intellectus bumani methaphoꝛici verum qðᷣ dicit Auguſtinus.loquendo de diuinis ſicut logmur de bumanis. Adam em et ſi nulluʒ genuiſſet: nibilomi nus eſſet ingenitus. Item licet pater non haberet pa⸗ ternitatem in actu:tamen haberet eſſe ꝑſonale et diſfi⸗ gueretur ab ipo paternitate exiſtẽte in impotẽtia.ꝑ Hᷣ ꝙ dico potẽs generare. 4 Ad vltimo obiectũ dõm. ꝙ ñ valet hec argumẽtatio.pr̃ qꝛ poteſt generare eſt: ergo ſiliꝰ.qꝛ pt᷑ generari ẽ.q;ꝛ potẽtia generandi actiue ſeqt eẽ rei vel cõcomitat᷑:ſed potẽtia generãdi paſſiue pꝛece dit eſſe rei. W Additio Ic eſt qõ addẽda de vbo hylarij. Dicit em̃ĩ ſibꝛo de ſynodis.ſiqꝗs ĩnaſcibilẽ? ſine inicõ dicat filiũ:ꝙ duo ſine pꝛĩcipio ⁊ duo inaſci⸗ bilia: et duo inata dicẽs.duos faciẽs deos: anathema ſit. qꝛit᷑ qꝛe magis ꝗ poĩt duos inaſcibłes poĩt duos eẽ xos: qᷓ ꝗ ponit duos eẽ filios. Rñſio ꝗ duos ĩnaſcibi⸗ les poit.puat oꝛdiem ĩ dĩnis. ſigficat em̃ ꝙ duo ſũt qᷣ vterq; ẽ deꝰ 7 neut ab alio. ꝗq vᷣo duos filios poĩt vt ſcʒ ſpũſſci s dicat᷑ filiꝰfilij:nõ remouet oꝛdiem:vñ nõ remo uet vnitatem ſubſtãtie. Queſtio. lxx. de pꝛinci/ pio et notõnibo nõ cõnotãtibo effectũ in creatura·. Onſequentia oꝛdi nis regrit vt pᷣtermiſſa inqſitõe de noĩ bus prnitatis filiatõis ꝓceſſioĩs qᷓ pa tent ex pᷣdictis tetatu de noĩbo ꝓpꝛijs ꝑſonaꝝ. Querẽdũ ẽ de notõe cõi ſᷣm quã pr̃ et filiꝰ ſpi⸗ rãt ſpmſctm. rõe cuiꝰ pr̃ dr pꝛincipiũ ſpũſſ.ſilr et filiꝰ Ad facilioꝛẽ vdo ĩtelligẽtiã erit iqſitõis hic modꝰ. Pꝛi⸗ mo de intẽtõe pꝛĩcipij dicta ĩ dim 8 multipłr. Scõo de intentõe pꝛicipij dicta eẽntialit. Lercio de ĩtẽtõe pꝛin cipij dicta notionaliter. Membꝛum primum D pꝛimũ notãdũ ꝙ hͥ nomẽ pꝛĩcipiũ ĩ di⸗ uinis accipit᷑ tripłr. Ano mõ dẽ pĩ pꝛin cipium filij ꝑ generatõz. Alio mõ d pr cũ filio pꝛicipin ſpũſſ.ꝑ ſpiratõz. ercõ mò dẽ pꝛĩcipiũ cõiter pr̃ cũ filio et ſpu vniuerſe creat᷑e ꝑ cꝛeatõʒ. ꝛio mõ nomẽ pꝛicipij ſoli pꝛi ↄuenit. Scoõo mõ pr̃i? filio. Tercio mõ vnicuiq; ꝑſone. Tirca duhit at᷑ młtipłr.⁊ pꝛio vtrũ Hᷣ nomẽ pꝛicipiũ Em tres mõs pᷣdictos dicat᷑ equoce. Scðdo eui pꝛio zueit rõ pꝛĩ cipij. ¶ Ad pᷣmũ ſic.płalitas vel paucitas ſuppoitoꝑ n mutat rõʒz termĩ. ̊ pꝛicipiũ ꝓut ſic dẽ n differt niſt kin paucitatẽ et plalitatẽ ſuppoitoꝝ: ⁊c. ¶ Cont᷑.vnũ tm̃ mic jela⸗ dict tat nem nõd noßt 60: nit hobſi nonẽ⸗ tisetl Me npa pꝛinel altern aetus zi cipmo fnepe fochen colin Auuran fiie Gden inel n 60 Gn nic ſlo⸗ et⸗ pit⸗ ret juß fnen onat Ctorti pe Rl rp̃ cpiace Wacci ſond̃ hacvi⸗ ſies Ronat wwdis cppiat nullag flins conn idi⸗ bite⸗ min 5 Ki Nn hot⸗ dh n Gn onh Man, liet ſenie ia non te galg o flio⸗ ergo enera, eſye neſa⸗ eſpeetns innele⸗ telleetus ſceigi nadnee tun ics logner nibtioni beret en leet diſi Nng eleenp⸗ tueſaf neptee Bicteſi ineinis loinalet natbenm dyos et noſcibi⸗ bſütqr t yt ſc oremo ei⸗ Ura⸗ el de ei bisqpi Pus flſpi er ſii⸗ ſrn⸗ ho epein . ſhidi 50ifr Lan crate do tenb ntres lot, ſor Gim Nueſtio vni opponit᷑ vno genere oppoſitõnis:hᷣ diuerſa ſunt que relatiue dicunt᷑ ad pᷣncipiũ ꝓut ſic tripky dĩ: pᷣncipiũ dictũ ad illa dr multipłr.¶ Iteʒ pᷣncipiũ ordinẽ deno/ tat ſ̊ pᷣncipiũ vno mõ dĩc oꝛdinẽ tꝑalẽ:alio mõ dic oꝛdi nem eternũ:p eternũ et tꝑale nõ pñt vniuocari. KRñ. nõ dꝛ vniuoce ſ̊R ſᷣm analogiã.et h̊ eſt ſm pꝛiꝰ2 poſteri. us ſm intelligẽtie rõnem:eẽ em pꝛincipiũ alicuiꝰidẽ eſt qð oꝛigo ad illud.oꝛigo aũt ad aliũ eꝛat de ſuba aut nõ de ſuba.ſi nõ de ſuba:ſic dr̃ pꝛincipi ĩ creature ipᷣa tni: tas.ſi de ſuba:aut ꝗ̊ᷓ eſt oꝛigo ꝑ modũ nat᷑e 7 % genera⸗ tionẽ.et h̊ mõ pr eſt pᷣncipiũ filij.aut ꝑ modũ volunta⸗ tis et ſpiratõneʒ:et h̊ mõ pater et filiſunt pᷣncipiũ.ſ.ſ. Ad aliud qð obijcit᷑.dom ꝙ pᷣncipiũ nõ diffeꝛt ſolum Fm paucioꝛitatẽ 2 pluralitatẽ ſi uppoſitoꝝ: ſ̊ ſm rõnem pꝛincipij.eo ꝙ pꝛincipiũ vno mõ eſt de ſba ſua ꝓducẽs alterũ:alio mõ de nibilo.ſ̊ pducere de ſe et de alio ſunt actus differẽtes ⁊ m rõnem 2 ̃m diffinitõnem. Aterum queritur S. . cni pᷣmoↄueniat rõ pᷣncipij: Ad qð pt dici abſolute. ꝓ pꝛincipiũ dr ſᷣm pꝛiꝰcæ pncipio genera tõnis ꝙ; de pᷣnci pio creatõis.tñ qͥ ad hũanã intelligentiã ecõuerſo eſt. qꝛ oꝛdinẽ eternoꝝ nõ poſſumꝰↄgnoſcẽ niſi ꝑ oꝛdinẽ cꝛe aturaꝝ. ¶l Jurta h̊ qrit᷑ cũ dicat᷑ de pr̃e ꝙ ẽ pꝛincipium filij et. ſ. ſ. vtrũ ſilr poſſit dici ꝙ ẽ pꝛiꝰhis vel an. 4 YItez querit᷑ vtrũ pᷣncipin put d eſſentiałr pꝛiꝰſit ̃m rõnem intelligẽtie: q; pricipiũ ſᷣm ꝙ dr notõnalrꝛ ꝙ ſic videt᷑: qꝛ ſm illũ modũ tenet᷑ pᷣncipiũ eẽntialꝰ.⁊ ſᷣm alios mo dos ꝑſonalłr vel notõnałr: ̊ cũ eẽntia ᷣm rõem mntelli⸗ gentie pꝛiꝰſit ꝙᷓ; ꝑſona vel notõ:pncipiũ pᷣm illũ moduʒ dictũ erit pꝛiuſqᷓ ̃m alios modos.X Pꝛeterea vlius ẽ illo mõ qꝛ pluribo ↄuenit. Contra.̊ mõ pvᷣncipiũ dr ex tꝑe:̊ pᷣncipiũ ſᷣm alios modos ab eterno: eternũ at pꝛiꝰẽ tꝑali. ¶ IBteãm generaꝛe et ſpirare pꝛiꝰſunt qᷓ crea, re. et ita videtur ꝙ pncipiũ dictũ eẽntialr poſterius ſit Em roeʒ intelligẽtie. Rñ. q; nõ dr in diuis pꝛiꝰvł añ Hſ pᷣncipiũ.qꝛ H̊ͥ nomẽ pᷣncipiũ nõ dĩc oꝛdinẽ tꝑis h̊ ma⸗ gis nature:ſ hec noĩa pꝛiꝰet añ pſᷣm ſuã inſtitutõneʒ di⸗ cũt oꝛdinẽ tꝑis.vñ nunꝙᷓ aliũ oꝛdinẽ ſi ignificãt niſi tra hant᷑ ꝑ adiunctũ ad aliuʒ oꝛdinẽ:vt pꝛiꝰnatura rel cã. 4 Ao aliud dᷣm. ꝙ duplex ẽ oꝛdo in telligẽtie. vnꝰ ſᷣm alpꝛehẽſionẽ natalis rõnis.⁊ ĩ hac via pꝛiꝰẽ intẽtio pᷣn cipij accepti eẽntiałr q; notõnatr. Rõ ei naturalis pꝛi⸗/ us accipit de eẽntia ꝙ ſit pᷣncipiũ ꝙ intelligat in diuĩs ꝑſonã ꝑſone pᷣncipiũ. Aliꝰẽ ſᷣm aꝑpꝛehẽſionẽ fidei.et in hac via pꝛiꝰẽ intentõ pᷣncipij accepta notõnałr. pꝛiꝰem̃ ſides dic ꝑſonã ꝑſone vᷣncipiũ de ſba. poſtmoduʒ dicet ꝑſonas create eẽ vnũ pᷣncipiũ nõ de ſba.Vñ byl. de ſy⸗ nodis dicturꝰ vnã catholicꝰſbaʒ pr̃is 2 filij nõ inde in⸗ cipiat neq; b̊ q̃ſi maximũ teneat tanꝙᷓ; ſine h̊ vera fides nulla ſit tuto vnaz ſbaz dicet:cũ añdireꝛit pr igenitꝰẽ: mus naen. Mlembrũ ſecundũ Onſeqnter q̃rit᷑ te intentõe pncipij deta etntialr.Et qrunt᷑ duo. Pꝛio vtꝝ inten⸗ tio pᷣncipij dicat᷑ ab et᷑no vł ex tꝑe.Secũ do vtꝝ p ⁊ filiꝰ et.ſ.ſ.ſint vnũ pᷣncipiũ creat᷑e vel pla. Articulꝰ?prunus Depꝛimũ q̃rit᷑ vtrũ q̊ nomẽ pncipiũ dictum eẽntialr dicat᷑ ab et᷑no:2 dz in j. ſen. ꝙ ñ qꝛ ñ dr pꝛĩcipiũ niſi ad creatas.vñ cũ create eẽ ceper̃t:ce⸗ pit eẽ pᷣncipiũ creaturaꝝ.¶ Cont᷑.deꝰ ↄditor ẽ ab et᷑no vñ in ymno.etne rerũ ↄditoꝛ:g ẽ p̃ncipium ab eterno. ¶ Itẽ ab etno fuer̃t create in do: ſ̊ nõ fuerũt in eo niſi ſiẽ in cã vel pᷣncipio:̊ d ab et᷑no fuit pꝛĩcipiũ ⁊ cauſa NRñ. ꝙ nõ ſeꝗt ẽ pꝛicipiũ etnũ ̊ẽ pꝛĩcipiuʒ ab et᷑no. In pꝛia ei notat᷑ etnitas reſpctu ſt uppoĩti: ĩ ↄcluſiõe vᷣo notat᷑ r̃ſpectu effcetꝰↄnõti ĩ creata.¶ Sʒ Z. xpᷣc ſim aug. dr hõ recens ⁊ deꝰ etnus. qᷓ dr hõ ex tꝑe: deꝰ ab et᷑no. bↄſtat ꝗ rõne ſuxpoſiti nõ diceret᷑ hõ er tpe ab eteruo: qꝛ ſuppoſitũ eſt ꝑſona etna:ſ rõe foꝛme buane dr bõ re lxx. cens ſiue ex tꝑe: ſilr non dicetur rõne ſuppoſiti ↄditor eternꝰ.¶¶ Rñn.qꝙ; hoc nomẽ eternpt᷑ ſumi ſu bſtantie. et ů nomẽ ↄditoꝛ qð eſt adiectm̃ ſignificatõe pt᷑ ſumi adiecti⸗ ue. et ita h̊ adiectiuũ determiabit iſtud ſubſtantm̃ etnꝰ. ⁊ ſic hec ꝓpoſitõ ẽ vera deꝰeſt eternꝰoditoꝛ.i.eternꝰꝗ ↄdi dit.ſi ᷣo ecõuerſo ↄditoꝛ ſumat᷑ ſubſtantie:eternꝰadiecti ue:falſa ẽ.et eſt ſenſus:eſt eternꝰↄditoꝛ.i.eternaliter cõ/ didit. Et m h̊ verũ eſt qd dic augꝰ.ꝙ xpᷣc ẽ recens hõ.i. recenter hõ. 4 Sed iterũ ↄtra.ego ſum alpha 10 pꝛinci⸗ piũ ⁊ finis.j.apoca.ſ̊ finis ẽ ineternũ: pꝛincipiũ eſt ab eterno. KRñ. Qoĩa que cõnotant aliꝗd in creatura.aut onotant reſpectũ vt dñs dñatoꝛ:aut effectum vt miſeri⸗ coꝛs creatoꝛ et hmõi.in his g que ↄnotãt reſpectũ vel ef⸗ fectũ diſtinguendũ eſt. qa aut dicũt in actu: aut in habi⸗ tu. ð illis que ↄnotant in habitu: põt dici ꝙ ↄueniũt ðᷣo ab eterno. notat᷑ em habitudo dom inij ad ſeꝛuũ cum dici tur dñs ab eterno:ᷣ nõ põt dici dñatoꝛ ab eterno: ga nõ bũit ſeruũ ab eterno.dicendũ ̊ſi deꝰdicat᷑ pᷣncipiuʒ ab⸗ ſolute:pt᷑ dici pꝛicipiũ ab et᷑no.qꝛ nõ dic effectũ in actu: h in hĩtu.ſᷣ ſi dicat᷑ c demĩatõe vt dicat᷑ pꝛicipiũ creat᷑e: n pt᷑ dici ab eterno. Articuiu 9 ij Einde qrit᷑ vtrũ pr̃ ⁊ filiꝰſint vnũ pricipium creature vel pła.Et ꝙ vnũ:pʒ ꝑ aug.dicentẽ vnũ pricipiũ ad creatuꝛã cũ pr̃e ⁊ filio ⁊.ſ.ſ.nõ duo pᷣnci pia. Sʒ vr apls velle ꝙ hi tres ſũt tria pꝛicipia.qꝛ copu latõ pᷣpoſitionũ ñ ꝑmittit idẽ ſigficari E illa tria cum dr ad MRo.xj. ex ipo ⁊ ꝑ ipʒ ⁊ ĩ ißoſũt oĩa.¶qRñ.ꝙ illa tria flatĩa rfert᷑ ad hũc minũ deꝰ put ſuppoĩt ꝓ drſis pꝑſoĩs 2 notat᷑ alia ? alia hitudo ꝑ illas pᷣpoſitões.pꝛĩa ei pᷣpo ſitõ nõt oꝛiginẽ.ſcdᷣa rõeʒ mediã oꝑatõis.tercia ↄſerua⸗ tionẽ. ⁊ hec tria tribo ꝑſoĩs axpꝛopꝛit᷑.vñ ex adiũctis re latia thunt᷑ ad ꝑſonas:⁊ rõne illoꝝ drſoꝝ ↄnotatoꝝ fit copulatõ. Exrpoit af̃ hył.has pᷣpõnes in.itij.ð tri.ᷣ mõ. nouit vnũ deũ eccłlia ex q̊ͥ oĩa.nouit vnũ dñm ihᷣm xpᷣ̃ʒ ꝑ quẽ oĩa.ab vno vniuerſoꝝ oꝛiginẽ:ꝑ vnũ cũctoꝝ creati⸗ onẽ.ĩmo ptatẽ nł differentẽ ab actoꝛe venerat᷑ et itellige ꝓ hee ẽ ptas gubᷣnãdi.ex his pʒ ꝙ pr̃ ⁊ filiꝰa.ſ.ſ.ſi ſt vnũ pꝛicipiũ create:lʒ agpꝛopꝛiet᷑ ſb q̃dã rõe pr:ſbᷣ q̃dã filio: oqalſ. Membru tercium Onſeq̃nt qrit᷑ de ĩtentõe pᷣncipij ſũpta no⸗ tionatłr. circa qð pꝛĩo q̃ꝛedũ ð circũlocutõ nibo qᷓ ponũt᷑ ſᷣm aug.pncipiũ ſine pnpn⸗ cipiũ ðᷣ pꝛin.ſedo an dĩna eẽntia ſit pꝛĩcipiũ.ſ.ſ.tercõ an pr ⁊ filiꝰſint vnũ pꝛĩcipiũ.ſ.ſ. q̃rto vtꝝ ſint idẽ prĩcipiũ l.ſ.qnto vtꝝ pr ⁊ filiꝰſint vnꝰſpiratoꝛ.ſ. ſ. Sexto ð vnita te ſpiratõis ſᷣm quã pr ⁊ filiꝰſũt pꝛincipiũ.ſ.ſ. Articulꝰprimus Irca pᷣmũ nõ ꝙ di.xxxix.j.ſent fine pᷣmi.c. ocludr̃ ſm aug.ſuppoĩta młtiplicitate hꝰ no⸗ mĩs pꝛcipium pꝛ ẽ pᷣncipiũ ſine pᷣn. filiꝰ pncipiũ de pᷣn. l.ſ.pᷣncipiũ ð vtroq;. Querit᷑ ẽ̊ cum dĩ pꝛẽ pricipiũ ſine pᷣ̃ncipio vtꝝ pꝛĩcipiũ dicat᷑ eentialłr vl notõnal?.iõ eẽn tialiter vt vr:qꝛ eẽntia nõ ẽ pᷣncipiũ filij. nec notõnalr:qꝛ nõ ꝓ ĩnaſcibilitate ſumit᷑ qꝛ inaſcibilitas ñ dr reſi pectine pꝛicipiũ qt᷑ reſpectĩe dr. p pr̃nitate:qꝛ pr̃nitas dẽ ſolum reſpctu filij.pꝛicipiũ pᷣo dr reſpctu ſi lij 2.ſ.ſ. Mec pt dicẽ notõeʒ ſpiratõis:qꝛ ſpiratõ filio ↄueĩt.ñ at ↄueit ei eſſe pꝛicipiũ ſine pꝛin.¶ Silr q̃rit᷑ cũ dr ſiliꝰpꝛicipiũ de pᷣn. vtꝝ pꝛicipiũ ſtet rõe eẽntie vel rõe notõis? Rõe eẽntie ñ qꝛ ñẽ ab alio nec de pꝛicipio.nec ꝓ notõe q̃ ſit ĩ filio:qꝛ ñ ꝓ filiatõe.filiatõ eĩ ſolũ ꝑtiet ad filiũ.vᷣ pꝛicipiũ ð pᷣn.ꝑ⸗ niet ad.ſ.ſ.nec ꝓ ſpiratõne:qꝛ coĩs ſj piꝛatõ ↄueĩt pri cuin aueĩt pᷣncipiũ de pn. Sitr qrit᷑ cũ.ſ.ſ.dĩ pꝛicipiũ ð vtro q; vtꝝ pꝛĩcipiũ ſumit᷑ ꝓ eẽntia vł ꝓ notõe.ꝓ eentia ñ:ꝗa eẽntia ñ eſt de vtro necꝓ notiõe:qꝛ.ſ.ſ.nõ dr pricipiũ niſi reſpectu effciꝰin creata.ꝗcqd at᷑ dic effctm in creata ↄueiĩt tnitati:q̊ñ ſi umit᷑/ ꝓ notõe.¶ Pꝛetẽa oĩs notõ et᷑na eſt. ſed.ſ.ſ.nõ eſt pꝛicipiũ abeterno ſ ex ꝑte vt habet᷑ ſu⸗ pꝛa. Rñ.· ꝓprietates ſiue notões aliqũ ſignificantur iſtincte: aliquando indiſtincte. Diſtincte: vt cum dici tur prnitas.filiatio. ꝓceſſio. Indiſtincte: vt cuin dicit pꝛincipium. Cum ergo dicitur pateꝛ eſt pncipium ſine pꝛincipio: circulatio dicit notionẽ prnitatis et innaſci⸗ bilitatis ſed ↄfuſe.Cum em̃ dicit pꝛincipiũ ſine princi⸗ pio:dicit᷑ notio innaſcibilitatis qua eſt nõ ab alio. Cũ vo dicit᷑ pꝛincipiũ:dicitur a quo aliꝰ. et dvr notio prni⸗ tatis p̊ indiſtincte a ↄmuni notione q̃ eſt ſ piratio.dicit ergo pr pꝛincipiũ ſine pᷣncipio Fᷣm notiones.nõ vnaʒ ſᷣ plures: et ↄfuſe ſiue indiſtincte. Siłr cum dicit᷑ filiꝰpᷣn cipiũ de pꝛincipio.dicit᷑ ſm notõnes plures⁊ indiſtin⸗ cte. cum em̃ dicit᷑ de pᷣncipio: dicitur ab alio. et in H dẽ notio filiatõnis ſed indiſtincte. Cum vo dicit᷑ pꝛincipi⸗ um. dicitur ꝙ aliꝰ. et ſic dicit᷑ notio ſi piratõnis: ſed in⸗ diſtincte. dicit᷑ ergo filius pᷣncipiũ de pꝛincipio notõna liter: ᷣm plures notõnes et indiſtincte. Cum autes di⸗ citur ſpuũſſanctus pᷣncipiũ de vtroq;. dicendũ ꝙ pꝛinci⸗ pium dicit eſſentia.̊ ſupponit ꝓ ꝑſona ſpũſſcti pꝛopteꝛ adiunctũ quod eſt de vtroq;. ſicut cum vr̃ deus de co. Vel dicenduzʒ ꝙ cum dr pꝛincipiũ de vtroq; dupler oꝛ⸗ do notatur ꝑ hoc nomen pᷣncipiũ. ᷣm em nomen ſuum Dicit oꝛdinem ad creaturas. ſed vᷣtute pᷣpoſitõnis adiũ cte dicit oꝛdinem quaſi ad pꝛius.et hoc modo notat oꝛ dinem qui eſt/ ꝓceſſio:alio modo non. Articulꝰſecundus Onſequẽter querit᷑ an eſſentia ſit pꝛincipiũ ſpũſſancti.Ad quod ſic.pꝛincipiuzʒ ſpũſſcti eſt eſſentia: eſſentia eſt pꝛincipiuʒ ſpũſſan a ſimplici ↄuerſa.4 Iteʒ nõne bec eſt vera.eſſentia eſt pater filij. hic em̃ eſt ſenſus.eſſentia eſt ꝑſona generãs filiũ et bec eſt vera: illa eſſentia eſt pᷣncipiũ filij· ergo eadeʒ rõne eſſentia eſt pᷣncipium.ſ.ſ. Ao boc plures rñdent ꝙ hec falſa ſit eſſentia eſt pᷣncipiũ ſpũſſancti.qꝛ iſte terminꝰpᷣncipiũ ſpũſſancti nõ pᷣdicat niſi relatõem eſt ſenſus.eẽntia eſt ſpirãs ſpm̃ſctẽjm. banc etiaʒ dicũt eſſe falſã eẽntia eſt pr filij:qa cum dico eſſentia eſt pat: ibi hoc vocabulum pf intelliait᷑ cum articulo gallice li. pere. et ſm hoc ẽ vera.ſi ſine articulo:falſa eſt.ſi addat᷑ genitiuꝰ: nõ põt poni niſi ſine articulo.Qobis autẽ vi⸗ detur ſicut diximꝰ. ꝙ bec poſſit dari:eſſentia ẽ pr filij. quia iſte term inꝰ pr: ſiue ponat᷑ cum genitiuo ſiue ſine genitiuo p̃dicat ꝑſonã cum ꝓpꝛietate.et tantũ valet pr̃: quantũ ꝑſona generans:et pr filij quantũ ꝑſona gene⸗ rans filium. Silr hec põt dari. eſſentia eſt pncipiũ ſpi⸗ rituſſcti.et p̃dicat᷑ ibi ꝑſona vel ꝑſone cum ꝓprietate. et ſenſus. eſſentia ẽ pᷣncipiũ ſpũſſcti.i· ꝑſona ſpirans ſpi ritũſctm vel ꝑſone ſpirantes vnifoꝛmiter ſmſcim. Sʒ ſi inferãt ergo ſpirat.ſ.l.inſtantia ꝑ expoſitoꝛiam.eẽn⸗ tia eſt ꝑſona ſpiraãs ſpmſctm: ergo eſſentia ſpirat ſpiri⸗ tumſanctum. Articulus tercius Onſeqnter querit᷑ vtrũ pateꝛ filiꝰſint vnũ pꝛincipiũ ſpuſſcti. Ad qð ſic yſido. in li.de trini.on vna res ⁊ duaꝝ ↄſubalis potẽat ab eis ꝓcedere et ſił ineſſe: niſi vnũ fuerit illiꝰ a quibo ꝓcedit:q̊ pater et filius ſunt vnũ pꝛincipiũ ſpũſſancti. IYtem aug. qnto de trini.ſi qð datur vel qð ꝓcedit pᷣn cipium habet a quo dat᷑ vel ꝓcedit:fatendũ eſt patrem et filium vnum eſſe pꝛincipiũ ſpũſſaneti nõ duo pꝛinci⸗ pia. ¶¶ Iteem vna eſt ꝓpꝛietas qua pater et filius ſüt pᷣn⸗ cipium ſpũſſancti.et illa ꝓprietas eſt in vtroq;: ergo il⸗ le due ꝑſone ſunt pꝛincipiũ vnum.iſ.ſ.⸗ Item boecius in li.de trini.dicit.q phᷣi ex ꝓpꝛijs rõnibo argumentan tur.ſoꝛtes eſt homo:plato eſt homo:eꝛgo ſoꝛtes ⁊ plato ſunt plures hoĩes. Lheologi vo ex ꝓpꝛijs rõnibo ſic ar⸗ gumentant᷑. pater eſt deus:filius eſt deus.ſpũſſanctus eſt deus:ergo ſunt vnus deus. Inferunt auteʒ phi plu raliter: ꝓpter pluralitatem bumanitatum que ſunt in lia⸗ 9& SHe . *y pluribus hominibus.theologi po ſingulariter inſerũt ꝓpter ſingularitatem diuitatis.ergo a ſimili rõne erit inferꝛe pateꝛ eſt pꝛincipiũ ſpũſſancti.filius eſt pꝛincipi um ſpũſſancti.ergo pater et filius ſunt vnum pꝛincipi um ſpũſſancti. pter ſingularitatem ſpiratõnis ratiõe cuiꝰſunt principiũ ſpũſſancti.vtem hoc nomen pꝛinci pium ſupponit ꝓ patre.et ratio huiꝰeſt.quia ſpiratõ cõ uenit patri. ſimiliter ſupponit ꝓ filio: quia ſpir atio cõ⸗ uenit et filio. eꝛgo eodẽ modo ſupponit ꝓ illis duobo in ſimul.ergo bec eſt vera pater et filius ſunt vnũ pꝛinci⸗ pium ꝓ duabo pſonis. Contra.pncipium ſpũſſancti eſt demonſtrato patre.Siłr pꝛincipiũ ſpũſſancti eſt de monſtrato filio.et hoc pꝛincipiũ non eſi ſicut illud pᷣn⸗ cipium. quia pr̃ non eſt filius: pater et filius nõ ſunt vnum pꝛincipiũ.ſ.ſ.¶ Item pater et filiꝰ ſunt vnũ pꝛin cipiũ.ſ.ſ.ergo ſunt vnũ pꝛincipiũ qdð eſt pr:vel qð non eſt p.ſed nõ qð nõ eſt pater:qa tũc idem poneret᷑ et re moueretur. ſi vᷣo qð eſt pr:tũc querit᷑ vtruʒ referat pſo⸗ nam vel eſſentiã vel ꝓpꝛietatẽ. ſed oſtat ꝙ nõ refert ꝑſo nam:ꝗa nõ ſunt vna ꝑſona.nec eſſentiã: ga eſſentia nõ eſt pꝛincipiũ.ſ.ſ.nec ꝓpꝛietatem: qa ꝓpꝛietas nõ eſt pꝛin cipium.ſ.ſ.bᷣ magis ꝑſona vel ꝑſone hñtes ꝓpꝛietatem. ſi illa relatio nõ refert niſiꝓ aliquo iſtoꝝ. et ꝓ quoli bet eſt falſa: ergo illa locutõ eſt falſa.4 Yem obijcit de eius ↄuerſa.pꝛincipiuz.ſ.ſ.eſt pr̃ et filius.ꝗa nec ꝓ ꝑſo na ẽ vera nec ꝓ eſſentia nec ꝓrietate vt oñſum eſt ſup. erge ißa eſt falſa. ¶ IYtez nõ eſt ratio q̃re hec ſit vera pa ter et filiꝰſunt vnũ pꝛincipiuʒ. niſi rõne vniꝰnotõnis ſi⸗ ue relatõnis q̃ eſt ſpiratio: ſiłr diſtinctio notionuʒ ſi ue differentia qᷓ dicunt rõnem pꝛincipij in vne perſona facient vnã ꝑſonã eſſe plura pᷣncipia.verbigra.pr ẽ pꝛĩ⸗ cipium filij ꝑ generatõeʒ. pĩ eſt pꝛincipiũ.ſ.ſ.ꝑ ſpirati onem: duo pncipia qð eſt falluʒ. Si pluralitas no tionum vᷣm ꝙ eſt rõ pꝛincipij nõ facit vns ꝑſonã eẽ pln ra pꝛincipia: ̊ vnitas notõnis nõ erit rõ quaꝛe pluꝛes pſone ſunt vnuũ principiũ. Ao hoc dixerũt quidã.q hec eſt vera pr̃ et filiꝰſunt vnũ pꝛincipiũ.ſ.ſ.ſᷣ cũ addit᷑ vnum:im pꝛopꝛia ẽ.nec dʒ recipi niſi hec dictio vnũ ca dat in aduerbiũ v lq̃ſi ĩ ablatiuũ vt ſit ſenſus.pr ⁊ filiꝰ ſunt vnum pꝛincipium ſpirituſſancti: pater ⁊ filiꝰ vni⸗ foꝛmiter pꝛincipium.ſ.ſ. vel vnum.i.vna propꝛietate: dicũt eti ꝙ hoc vocabulũ pꝛincipiũ tenet᷑ tm̃ adiectiue in hac circulocutõne pꝛincipiũ.ſ.ſ.et ideo nõ põt ꝓprie adiũgi hec dictio vnum. nec põt ad ipſum fieri relatõ. ad vocabulũ em̃ adiectiue poſitũ nõ fit relatõ. Simili⸗ ter nec ſpijci pt: qꝛ adiectin adiectĩe poſitũ nõ ſbijcit et ꝑ hoc ſoluũt obicta. 4 Contra. om̃is termin?ꝰ ſupponit naturaliter m exigentiaʒ ſue foꝛme.vt iſte termin?bõ ꝓ omi eo cui ineſt ſua hũanitas: iſte termin pꝛincipi um ſuppoĩt naralekip om̃i eo cui ineſt foꝛa a q̃ imponit ſed hec eſt ↄmunis ſpiratio.cum eꝛgo ipᷣa inſit patri ⁊ filio. ̊ ſupponit naturałr ꝓ pr̃e et filio. 4 Item. j. io. In pꝛincipio erat verbũ.et in nullo erat verbũ in q̊ nõ eſſet. ſ. ſ. & in pᷣncipio erat.ſ.ſ.ita ꝙ G̊ qð dico pncipio accipiat᷑ ꝑſonalr: ̊ vel in ſuo pᷣncipio vel in nõ ſuo:ſed oↄſtat ꝙ nõ in nõ ſuo: & in ſuo.ᷣ pꝛincipiũ.ſ .l. erat: pᷣn „— cipiũ.ſ.ſ.pt᷑ ſubijci ⁊ teneri ſubſtantie.¶ Pꝛopterea di⸗ cunt alij ꝙ hec dictõ pᷣncipiuʒ multiplr ſumit᷑. aliqñ/ p vna ꝑſona:vt cũ dr pᷣncipiũ filij ꝓ pre. Aliqñ vo ꝓ dua bus pſomis ſimul:vt cũ dr pꝛincipiũ.ſ.ſ. rõne coĩs ſpi/ ratõnis m quã ſunt pr et filiꝰoꝛigo.ſ.ſ.vñ hec dictio vnũ addita cũ dr.vnũ pꝛincipiũ.ſ.ſ.reſpiciet ſoꝛmã ſo⸗ lum h̊ eſt notõez. vñ ſenſus ẽ. pr̃ et filiꝰſunt vnũ pᷣncipi um. ſ.ſcid ẽ vna ſpiratõe ſpirant.ſ.ſ.aliq vᷣo ꝓ tribo p⸗ ſonis ſimul:vt cũ dr pᷣncipiũ creaturaꝝ ꝓ tota tnitate Ad pᷣmo ðᷣo obm rñdent. ꝙ qᷓ uis hec poſſit ↄcedi.pjn cipiũ.ſ.ſ.eſt demonſtꝛato pꝛe:nõ tñ boc põt ↄcedi h̊ pᷣn cipium.ſ.ſ.Et ratio huiꝰẽ.qa cum dico hec: dico diſtin ctõnem et diſeretiõem. nõ aũt habet locũ diſtinctõ vel diſcretio vbi nõ eſt ex diuerſis cauſis vnio. vñ quẽnd no⸗ har gul pen na⸗ pri⸗ ſegn ſech joͤb s hiſ. ter.n nter die tun ſunt ſtend ſunte bican iect bee berſe. hecdi ſaby er⸗ wn zen o⸗ die e ſu dit en ſpi ð eſpi ietatemn. pquoli dbheſk d necppo n eſtſuß. tbenpn Ntönoſi nonuzſi Petſona fipi⸗ Pſorei Aüasno niͤcipn neplune h i rnu e rfili. lioyni⸗ netate: giective 6t pre ireloto⸗ Gunli ſiecte ſuponit nindho punchi nponi pam? ſin inqn ncpio hoiſes igpn eadi liqn lsſpi dieno ni⸗ hneht lop ntnt Gyn hyn el Nueſtio modũ incõuenienter dicit᷑ iſte deus vel aliquis deus p patre:⁊ alius deus ꝓ filio.⁊ ꝓpter hoc vnitatez 2 ſin 2 gularitatem teitatis in patre ⁊ filio: eadem rõne incõ uenienter dicit᷑ hoc principiũ ſpũſſancti ꝓ patre 2 ali ud principiũ ꝓ filio.⁊ hoc Ppter vnitatem foꝛme i. pᷣius principij que eſt vna ſpiꝛatio in patre filio. pteꝛea ñ ſequit᷑ principiũ ſcti eſt ꝓ patre.qᷓ boc principiũ.! Ad ſecũdum po rũdendũ ꝙ hoc qð dico principiũ ſpũſſcti nõ hʒ determinatã ſuppoſitiõʒ immo confuſaʒ ꝓ dua bus ꝑſonis ſimul.vnde non ſe equit᷑. ſunt vnũ pꝛincipiũ ſpũſſancti.q̊ vnũ principiũ qð eſt pater vel qð nõ ẽ pa⸗ ter. immo eſt ibi fallacia figure dictõnis a confuſa ad cæterminatã. vnde notandũ ꝙ relatio poſſet fieri ad ᷣ dico prineipiũ ſpũſſancti in aſcendẽdo p̊ non deſcen cndo.vnde in aſcendendo bene cõcederet᷑ pater ⁊ filiꝰ ſunt vnũ pꝛincipium ſpũſſancti qð eſt deus.ſed q̃i ĩ de⸗ ſcendendo nõ admitteret᷑ relatio vt diceret᷑ pat 7 filiꝰ ſunt vnũ pꝛincipiũ quod eſt pater vel qð eſt filius.vt ſi dicam iſte voces albus.ba.bũ ſunt vnũ nomen quod ẽ adiectiuũ h̊ recipit᷑.hᷣ nõ recipit᷑ ꝙ ſunt vnũ nomen qð eſt hec vor albus.i Ad illud ᷣo qð obijcit de eius con uerſa. principium ſpũſſancti eſt pater ⁊ ſfilius.dicũt hec dictio principiũ hʒ ſuppoſitiõeʒ ꝓduabo perſonis ſub vna notione.ſicut quẽadmodũ cuʒ dicit᷑ deus ẽ pa ter ⁊ filius.hoc nomen deus ſupponit ꝓ duabo ꝑpſonis hñtibo vnam deitateʒz. 4 Ad vltimũ dom. ꝙ cũ dicituꝛ pater eſt principiũ filij 2 pꝛincipiuʒ ſ pũſſancti.notat᷑ ꝙ nõ tm̃ ſit principiũ pluriu ꝑſonarũ:h etiã ĩ pluribo mo dis.⁊ ita nõ vniuoce dicit᷑ ratio principij.⁊ ideo nõ di⸗ cet᷑ pater plura principia: q;ꝛ numerꝰ pluralis coĩtatẽ exrigit vmuocatiõis.2õ.n. ↄuenient᷑ dicit᷑ hõ 2 vrina ſunt ſana. Pretea. cum dicit᷑ plura principia exigituꝛ diuerſitas ſupoſitoꝝ:que bic nõ inuenit᷑.nõ ſic autem erigit᷑ vnitas ſuppoſitoꝝ cum dicit᷑ ſunt vnũ principiũ ſpũſſancti:quia ſenſus eſt.ſunt vnũ in ſi pirando. Neticulꝰ quaꝛtus Onſequẽter queꝛit᷑.vtruʒ pater a filius ſint ideʒ pricipiũ ſpũſſancti.qð videt᷑. ſicut hec dictio vnũ reſpicit vnã foꝛmaʒ in pꝛe ⁊ filio ſcʒ notioneʒ. cũ dico pater ⁊ filius ſunt vnũ principiũ ſpũſſancti:ita hec dictio ideʒ.ſicut.n.eſt vna notio: ita ⁊ eadeʒ.ſ.coĩs ſpiratio.&̊ ſi pater ⁊ filius ſunt vnũ pᷣn⸗ cipiũ ſpũſſ.ſunt ideʒ principiũ.⸗ IYtez hec eſt vera pa ter ⁊ filius ſunt ideʒ in ſpiꝛando ꝓPter idemptitatẽ ſpi ratõis.q̊ ſimilit᷑ ſunt ideʒ principiuʒ: quia principiuʒ dicit notioneʒ que eſt ſpiratio. Itez idem 2 dineꝛſuzʒ condiuidũt ens.ſi ᷓ pater ⁊ filius nõ ſunt diueꝛſuz pn cipiũ ſpũſſ.̊ ſunt ide;ʒ. Contra.no ſequit᷑ deus ge⸗ nuit deum:g vel eundẽ vel aliũ eum. eundeʒ ñ admit⸗ titur ꝓpter diuerſitatẽ ſuppoſiti:aliũ nõ admittit᷑ ꝓpteꝛ vnitatẽ foꝛme. ſimilit᷑ n ſequit pater ⁊ filiꝰ ſunt vnũ principiũ ſpũſſ. ideʒ vel diuerſuʒ ſili rõne. NDõð cõ ceqendũ eſt. ⁊ dom ad primũ.ꝙ nõ eſt ſilis rõ vnitatis in hoc ꝗ; dico vnũ:⁊ in h̊ ꝙ dico igem. naz h ꝙ dico idẽ nõ ſolũ exigit vnitatẽ rõne ſoꝛme: immo etiã rõne ſup⸗ poſiti.⁊ h̊ eſt relatm idẽptitatis ⁊ diſcretm̃. quia nõ eſt idẽptitas ſuppoſiti.i.bypoſtaſis vel ꝑſone patris 2 filij. ꝓpter h ñ eſt verũ pr ⁊ filiꝰ ſunt ideʒ pꝛincipiũ.ſ.ſ. h aũt ꝙ dico.vnũ ñ exigit vnitatẽ ſi uppoſiti p̊ ſuffic vni⸗ tas foꝛme ſicut pʒ cũ dẽ vnus ꝓplus.nõ ab vnitateſt up⸗ poſiti ſ̊ ab vnitate collectõis multoꝝ hoĩm q̃ẽ ſiẽ vni⸗ tas ſoꝛmalis. Ad h̊ qð obijcit᷑ ꝙ igez ⁊ diuerſum di⸗ uidũt ens.dom ꝙ diuiſio nõ eſt ꝑ immediata: immoẽ acciꝑe mediũ qð nec ideʒ ſimpłr nec ſimpłr diuerſum. bᷣ in pte ideʒ ⁊ in ꝑte diuerſum. vnde ga hec ratio pꝛin cipiũ ſpũſſaneti ↄuenit patri ⁊ filio ᷣm illud in qͥ nõ di ſtinguut᷑. ꝓpter h̊ nõ põt dici Diuerſuʒ ꝓpter vnitatẽ no . tionis in patre 2 filio a qua ſumit principiũ. nec etiaʒ põt dici ideʒ:qꝛ ideʒ exigit idẽ ſuppoſitũ ſiue eandẽ by⸗ . lxx. poſtaſim. 4 Ad illud vo iaʒ pʒ rñſio. qꝛ cũ dr ſunt idẽ in ſpirando ideʒ dicit᷑ rõne ipᷣius ſpiratõis.⁊ iõ nõ re⸗ ſpicit hec dictio ideʒ niſi idemptitatẽ notionalẽ. ⁊ iðo bhec eſt ↄcedẽda.ſunt ideʒ in ſpirando.ſ̊ cũ dicit idẽ pn cipiũ:nõ ſolum requiꝛit idemptitas foꝛme ſiue notõis immo idẽptitas ſuppoſiti ſiue ꝑſone.⁊ iðo bec eſt falſa ſunt ideʒ principiũ ſpũſſancti. Aꝛticulꝰquintus Onſequẽt᷑ querit᷑.ptꝝ pr ⁊ filiꝰ debeãt dici vnus ſpiratoꝛ.dicit aug.vj. de tri. quẽad/ modũ pr̃ ⁊ filiꝰ ⁊.ſ.ſ.ꝑ creatõʒ ſunt princi piũ vnũ ad creaturã:ita pr ⁊ filiꝰ ſunt principiũ vnuʒ ad ſpm̃ſ.̊ᷣ pr 2 filiꝰ ⁊ ſpũſſ. ꝑ creatõʒ ſunt pricipiũ cre ature.pr̃ dᷣo ⁊ filiꝰ ſunt principiũ ſpũſſ ꝑ ſpiratõʒ. Cũ igit᷑ p̃ ⁊ filiꝰ⁊.ſ.ſ.ſint vnꝰcreatoꝛ reſpectu creature:vi det᷑ ſilr ꝙ pr ⁊ filiꝰ ſunt vnꝰ ſpiratoꝛ reſpectu ſpũſſcti. ¶Iteʒ aug.dicit.q pr̃ 2 filiꝰ ſunt vnũ principiũ.ſ.ſ.S Hᷣ eſt rone ſpiratõis vniꝰ in pr̃e⸗ filio.ꝙᷓ multofoꝛtiꝰ ⁊ vnus ſpiratoꝛ. Cont᷑.eẽ ſpiratoꝛeʒ ñ ↄueit eẽntie. qꝛ eẽntia nõ ſpirat ſᷣ̊ ꝑſona.ſi ſunt vnꝰſpiratoꝛ pr̃ 2⁊ filiꝰ ſunt vna ꝑſona.qð eſt falſiꝛ uz. 4 Itez eadẽ rõne dẽ ſpiꝛa toꝛ de pr̃e ⁊ filio ⁊ actoꝛ.naʒ pr̃ eſt actoꝛ ſpũſſcti ſicut 2 ſpiratoꝛ.ſᷣ dicit hyla. ſpũſſ. ꝓcedit a pꝛe ⁊ filio ſicut actoꝛibo.q̊ ſunt actoꝛes ſpũſſcti.̊ ⁊ ſpiꝛatoꝛes. O ſine pᷣiudicio ↄcedendũ ẽ.q¶ Ad pꝛimũ dðᷣm.ꝙ ñ ẽ ſile ĩ H̊ noĩe creatoꝛ: ⁊ in H̊ noĩe ſpiratoꝛ. naz in h̊ noĩe crea⸗ toꝛ eſt eẽntia ꝓ ſignificato ſiue ſi uppoſito.⁊ qꝛ vna ẽ eẽn tia in tribo ꝑſonis:pter e̊ dicant tres ꝑſone vnꝰ crea toꝛ.ſᷣ in h̊ noie ſpiꝛatoꝛ ñ ẽ eẽntia ex ꝑte ſube ſignificate ſiue ſuppoſite ſᷣ hypoſtaſis.vñ cũ nõ ſint vna hy poſta⸗ ſis pr̃ ⁊ filiꝰ:ñ pnt dici vnꝰ ſpiratoꝛ.¶. Ad ſecũdũ dðz ↄuenient dr pr ⁊ filiꝰ ſpirat vel ſpirãtes ſunt vel ſi pi ratoꝛes ſpũſſcti.qꝛ ꝑ has dictões ſignificat᷑ ſi piratõ veꝛ balit᷑ vel ꝑticipiałr. veꝛba aũt vel ꝑticipia diffiniũt ſb⸗ ſtantiã in ſuꝓpoſitis ſibi adiũctis.⁊ qꝛ numerꝰoſequit᷑ ſbaz: in illis diffiniuit numeꝝ.⁊ iõ pluꝛalr vel ſingula rit ſignificãdi modũ trahũt a ſi uppoſitis ſibi adiũctis. ſpiratoꝛ aũt ſiłr lʒ ſit nomẽ qꝛ nom̃ vᷣbale:diffinit ſaʒ in ſuppoſitis ſibi adiũctis. pꝛĩcipiũ pᷣo qꝛ noĩalit ⁊ ſub ſtãtiue ſignificat vnitatẽ:accipit a q̃litate ſua vel ab eo qð ẽ ꝑ modũ q̃litatis. Sua.n.q̃litas eſt diffinitiua ſbe vñ qꝛ hmõi q̃litas ẽ notio pꝛis filij qᷓ vna ẽ in vtroqʒ ⁊ ido ab illa vnitatẽ recipit.vñ ſpirãs ⁊ ſj piꝛatoꝛ ab hy poſtaſi trahũt vnitatẽ.pꝛincipiũ vᷣo a notiõe.lʒ per illa noĩa eadeʒ notio ſignificet᷑:eo ꝙ different ſt ignificat᷑. Ad obiecta vᷣo alteriꝰ ꝑtis nõndũ ſᷣm Pꝛepoſitm̃.q; iſte terminꝰ ſpiratoꝛ duobo modis accipit᷑.vt ſignificʒ eternã ꝓprietateʒ q̃ pr ⁊ filiꝰ ſpirãt ſ pm̃ſ. vt in hac pr ẽ ſpiratoꝛ ſpũſſancti.vel dicat᷑ de trinitate ex tꝑe vt tota fnitas ẽ vnꝰ ſpiratoꝛ gre. tñ iſte terminꝰ ſpiratoꝛ non multũ eſt in vſu:⁊ in auẽte ñ inuenit᷑. Iſte aũt terminꝰ actoꝛ qᷓtuoꝛ mõis accipit᷑.nam ꝑ ſe poſitus ⁊ dictus de pre:pᷣdicat innaſcibilitatẽ.vt pr ẽ actoꝛ.i.innaſcibilis 2 in hac pꝛ eſt actoꝛ filij:pᷣdicat pr nitateʒ. in hac pat ẽ actoꝛ ſpũſſcti:pᷣdicat ſi piratõʒ. in hac pr̃ ẽ actoꝛ creatu⸗ re:equipollet huic nomĩ creatoꝛi. Articulus ſextus Onſequẽt qrendũ ẽ de vnitate illa rõe cui⸗ pr ⁊ filiꝰ dicat᷑ vnũ principiũ ſpũſſcti. Qa 3 ſi illa vnitas ẽ rna ꝓprietas que ẽ ſpiꝛatio. Cont᷑.differũt bypoſtaſes nũero ſᷣm dam̃.cũ q̊ ꝓprie tates in hypoſtaſibo ſint:ñ põt vna ꝓpꝛietas ineſſe pꝛi filio. ¶ Itẽ aut dicũt vnũ principiũ qꝛ ſunt vnũ ĩ eẽn⸗ tia:⁊ tũc cũ ſpũſſ.ſit vnũ in eẽntia cũ pꝛe ⁊ filio:ſpira⸗ ret ſeipᷣm. aut qꝛ ideʒ in ꝑſone ꝓprietate ſiue notiõe.nõ qꝛ ideʒ ẽ in ꝑſona:̊ qꝛ ideʒ ẽ ĩ notiõe.ſ ñ ſunt ideʒ ĩ no tiõe niſi ĩ ea qẽ ſpiratio:⁊ ita nihil aliud ẽ dicẽ qᷓ; quia pr ⁊ filiꝰ ↄueniũt ĩ ̊ qdð ẽ ſpirare ſpirat᷑2 ita idez eſſet )) tre K „ 3 2) go Vacs rνFeS cã ſuip̃iꝰ. Pretea.eadẽ qd eẽt de ſpiratõe. illa.n.ſpi ratio coĩter ineſt pꝛi ⁊ filio.⁊ ñ pr̃i qꝛ pꝛ:nec filio qꝛ ſi lius.inerit q̊ ſᷣm aliqð cõe.Querit᷑ qð ẽ illud cõe.⁊ ſic in infinitũ. Rũñſio. Dicũt quidã ꝙ ſpirare ñ ĩeſt eis ßm aliqð cõe:ſᷣ vtriq; m ſe.ſiẽ genꝰ ſᷣm ſe ẽ in pluꝛibo ſpẽbo:ñ ſm aliqð cõe aliud a ſe.¶ Cont᷑. Iſido.in li.ð tri.nõ vna res duoꝝ qꝗ̃ ſubalisẽ: poterit ab eis ꝓcedẽ ſimul ineſſe:niſi vnũ ſicut illi a ꝗabo ꝓcedit.Ex qͥ ptʒ. ꝙ pr ⁊ filiꝰ ſunt vnũ pꝛincipiũ ſpũſſcti.ñ vt ſunt diffeꝛẽ tes:ſᷣ vt ſunt vnũ.4X! Itez an.in li.de ꝓceſſione ſpũſſ. arguit ſic.ſi pꝛiꝰ aut poſt ant maioꝛ aut minoꝛ aut ma gis aut minꝰ de vno eſſet ꝙᷓ te altero: ex nccitate ſeqre tur aut ꝙ.ſ.ſ.ñ eẽt de ̊ in qͥ vnũ ſunt pz ⁊ filiꝰ:aut ipᷣm vnũ ñ eſſet ꝑfecte ⁊ ſimpłr vnũ: ſᷣ ibi aliq diuerſitas Hᷣ dici ñ p̃t ꝙ ſpũs ñ ſit de ̊ ĩ qͥ vnũ ſunt pr⁊ filiꝰ. relin quit᷑ ideʒ qð priꝰ:ꝙ pr ⁊ filiꝰ ſunt vnũ principiu.ſ.ſ.ñ vt ſunt vrñtes ſ vt ſunt vnũ. Rñſio. ꝙ pr̃ ⁊ filiꝰ ſpi rãt ſpm̃ſ.ſᷣm aliqð vnũ in eis.vt oñdũt auẽtes pᷣdicte. Intelligendũ ẽ g. ꝙ oẽs ꝑſone ↄueniũt ĩ nata.bᷣ prĩ ⁊ fi liꝰ ↄueniũt ſpãlit ĩ nata rõe nate. Jux.n.diffinitõneʒ nat᷑e ĩ creaturis q̃ ẽ.nata ẽ vis inſita rebo ſiłe ex ſili⸗ creãs.pᷣt aſſiqri rõ in dĩnis ſiue diffinitio nat᷑e ſic.na⸗ tura ẽ virtꝰ ſiue principiũ ꝓducẽs aliquẽ ĩ eẽntia indiſ ferentẽ.⁊ ſpᷣm hmõi diffinitõʒ dr̃ de filio dei qm̃ ẽ filiꝰ. nata.n.dẽ principiũ ꝓducẽdi:vt ſumat᷑ ꝓductio coĩter ad ꝓductõz ꝑ generatõʒ ⁊ ſpiratõz. Scom hᷣ op̃t dici · ꝙ ſpiratio ↄuenit pr̃i ⁊ filio ſᷣm G̊ cõe qð ẽ vnitas na⸗ ture ſiue rõnis nate.q ñ ẽ vnitas nat᷑e abſolute vel eẽn tialiteꝛ dicte:̊ relatiue dicte.⁊ hec vnitas ñ ẽ vnitas qᷓ eſt ĩ notõe:ſ̊ ĩ principio notõis: qꝛ ẽ vnitas nature nõ vt eſt eẽntia:ſᷣ vt ẽ nata.neq; vt eẽntiałr intellecta: ſed ot relatiue.vt.n. potẽtia generãdi dẽ adaliꝗd ñ aliꝗd: potẽtia.n.trahit᷑ ad aliud genꝰꝑ h̊ adiũctũ generandi. ſiłr nata ꝑ ̊ ꝙ addit᷑ vt nata ſiue in rõe nate:qꝛ nat᷑a vt nata dr vt ẽ ꝓducẽs ſibi indrñteʒ in eẽntia. Et ſicut potẽtia generãdi ĩ pꝛe dr ꝓprietas pr̃is:ſiłr natura vt natura ſiue in rõne nature. qꝛ natura vt natura dẽ vt ẽ ꝓducẽs ſibi indrñteʒ in eẽntia.⁊ ſic potẽtia geneꝛandi in pꝛe dr ꝓprietas pr̃is:ſiłr nata vt nat᷑a ſiue ĩ rõe na⸗ ture ẽ ꝓprietas pr̃is ⁊ filij. ¶ Ad h̊ qð obijcit᷑.ꝙ ñ põt eẽ vna ꝓprietas ĩ dinerſis hy poſtatibo.dðm ꝙ h̊ veꝝ ẽ de ꝓprietatibo ꝑſonalibo:ñ aũt ẽ verũ de ꝓprietatibo ꝑ⸗ ſone. Alit pᷣt dici.ꝙ cũ.ſ.ſ.ſit amoꝛ principiũ eiꝰ ẽ vo⸗ luntas.vñ ſunt vnũ pr̃ ⁊ filiꝰ ĩ natura⁊ in volũtate re⸗ latiua.ñ eẽntiali q ẽ principiũ ſpiratiõis.vel pᷣt dici.q; hmõi vnitas ẽ a fine.ſ.a ſpũſa.vñ Iſido.in li.de trini. Spũſſanctꝰ pignꝰ accepit:vt ꝑ eũ vno coꝛde fiãt credẽ tes ꝑ queʒ pr ⁊ filiꝰ vnũ ſunt eentiałr.ipᷣo ſaluatoꝛe di cente.vt ſint vnũ ſic ⁊ nos vnũ ſumꝰ.Ex his pʒ ſolutõ ad obiecta.ſunt.n.pꝛ ⁊ filiꝰ vnũ in ſpiꝛando ſpinſa.ab vnitate rõnis nature ſiue nat᷑e relate vel volũtatis re⸗ late:ñ eẽntialit᷑ dicte.q quidẽ vnitas ñ ẽ vnitas notio nis bᷣ principij notõis. NQueſtio.lxxj.de miſſio⸗ ne coĩt dieta. tionalibo q̃ ñ ↄnotãt aliqueʒ effectũ in creatura ⁊ dicũt᷑ ð deo ab et᷑no:ↄñter dðm ẽ de illis q̃ ↄnotãt effectũ ĩ cꝛeata 2 Bdicũt᷑ ex tꝑe ſic mittẽ ⁊ mitti: dare ⁊ dari ⁊ hmõi. Primo & querit᷑ de miſſiõe coĩter dicta. Scðdo.de miſſiõe actiue dicta. Tercio.de miſſiõe paſ⸗ ſiue dicta.¶ Circa pꝛimũ q̃rit᷑ de miſſiõe coĩter dicta ĩ hũc modũ.Srimo.an ſit ponẽ miſſiõʒ in dinis.Secũ do.qd ſit.vtꝝ ꝗd tꝑale vel eternũ creatũ vel increatuʒ. Tercio.ꝗqd ſignificet᷑ ꝑ hec noĩa mittẽ ⁊ mitti.vtrũ ſcʒ eẽntia vel ꝑſona vel notio.Quarto.vtꝝ miſſio dicat᷑ ð ro ab eterno vel ex tꝑe vel vtroq; modo. Icto de noĩbꝰ no/ Membꝛũ pꝛimũ Verit᷑ ꝗ̊ vtꝝ ſit ponẽ miſſiõʒ ĩ dĩnis.⁊ vi det᷑ ꝙ n.qꝛ miſſio dicit loci mutatõʒ. ⁊ ſi nõ ſᷣm circũſcriptõʒ: tñ ſᷣm diffinitõneʒ. NQui.n.mittit᷑ alicubi:priꝰñ eꝛat ibi.alit᷑ ꝓ nihilo mitteret᷑.ſᷣ in dinis nõ pᷣt eẽ loci mutatio nec Fm circũſcriptioneʒ nec ſᷣm diffinitõʒ:cũ deꝰ ſit vbiqʒ. & in dĩnis ñ põt eẽ miſſio. Itẽ om̃e qð mittit᷑ inqᷓtum hmõi ſeꝑat᷑ a mittẽte.vñ ſuꝑ illud eʒe.xvj.Conuertam reſtituãs eos.dicit hieroꝰ. qð ↄiunctũ ẽ ⁊ ĩ vno coꝛꝑe copulatũ mitti ñ p̃ᷣt:ß qð ẽ er.ſ̊ in dinis ñ ẽ ponẽ ſeꝑa⸗ tionẽ vniꝰ ꝑſone ab altera: nec miſſiõʒ.4¶. Item nibil ꝑtinẽs ad inferioꝛitatẽ ⁊ ſuꝑioꝛitatẽ dr de vna ꝑſõa re ſpectu alteriꝰ.vñ dic dam̃.ꝙ filius ſᷣm ꝙ deꝰ ñ dr obe⸗ diẽs vel inobediẽs pꝛi.ſubiectoꝝ.n.ẽ h̊.Cũ & ille ꝗ mit tit᷑ inqᷓtũ hmõi ſit infeꝛioꝛ qꝙᷓᷓ ille ꝗ mittit:⁊ ille ꝗ mittit ſit ſuꝑioꝛ.ñ dicũt᷑ hmõi noia mittẽ ⁊ mitti de vna ꝑſo⸗ na reſpectu alteriꝰ. Cont᷑.gala.iiij. ¶Niſit deꝰ filiuʒ ſuũ ⁊c. filiꝰ mittit᷑ a pr̃e.Silr de miſſione ſpũſſct᷑i dẽ ibideʒ. Aſiſit deꝰ ſpm̃ filij ſui in coꝛda vr̃a clamantem abba pr.¶] Itẽ.xvj.Jo.Cũ veneꝛit ꝑaclitꝰ quẽ ego mit r ⸗ 2 2 „ tã vobis a pre.ẽ miſſio ĩ dinis. Ad h̊ etia ſũt auẽtes multe in ſcripturis.⁊ augꝰ.ij.⁊.iij.⁊.iiij.li.de tri.⁊ ĩ pᷣ⸗ mo li.ſnĩaꝝ.xiij.di. Rñſio.dðm ꝙ ĩ miſſiõe materi⸗ ali tria ↄſiderant᷑.auẽtas in mittẽte.loci mutatio ciꝛca miſſuʒ:⁊ alicꝰ effectꝰ ꝓductio circa terciũ.pᷣmũ ẽ de ꝑ⸗ fectõe mittẽtis:vltimũ de ꝑfectõe miſſi.mediũ vo.ſ.lo⸗ ci mutatio de imꝑfectõne miſſi ſiue nũcij.qꝛ ñ pᷣt ſimul eẽ cũ mittẽte ĩ termĩo.qꝛ ꝗ̊ qð ꝑfectõis ⁊ dʒ trãſſerri ad dĩna:qð imꝑfectõis ñ.iõ qᷓuis ſit ibi miſſio: nõ tñ loci mutatio.⸗ Ad aliud dõᷣm. ꝙ ẽ miſſio drũtie ꝑ eẽntiaʒ hec ñ ponit ſeꝑatõʒ.vñ aug.ſuꝑ Jo.loqt᷑ ↄ illos qui dicebãt filiũ minoꝛẽ eẽ pr̃e qꝛ miſſus ẽ ab eo.⁊ dic ſic. filiꝰ mĩoꝛ ne ẽ qꝛ miſſus: miſſiõzʒ audio ñ ſeꝑatõʒ.ſʒ hᷣ dico.ꝙ in diĩnis ẽ miſſio ñ tñ ſeꝑatio:qꝛ miſſus ñẽ di ſiinctꝰ ſiue diuerſus a mittẽte ꝑ eẽntiã: ̊ ſolꝰ diſtinctꝰ Fm ꝑſonã.Augꝰ. ꝑfidiã arrianoꝝ.nũꝗd iõ diuerſa ẽ nat᷑̃a qꝛ pr̃ mittit ⁊ mittit᷑ filiꝰ: niſi foꝛte pᷣt hõ pr̃ mit⸗ tere hoĩex filiũ vniꝰ eiuſdẽq; ſube.⁊ ñ pᷣt deꝰ:cuʒ hõ ab hoĩe mittẽdo ſeꝑet᷑ qd ñ pᷣt deꝰ.ſ̊ ignis mittit ſplendoꝛẽ ſuũ.nec pᷣt ſplẽdoꝛ miſſus ſeꝑari ab igne mittẽte: quis iſta creatura viſibilis ñ om̃i ex ꝑte ſit huic rei ↄꝑabil. nã longiꝰ ꝑueit ſplẽdoꝛ:qͥ ignis ñ ꝑueit.vt in lucerna. 4A Ald terciũ dðᷣm.ꝙ miſſio ñ poĩt aliquẽ gdũ ĩ dino eẽ ſiue maioꝛitatẽ aut mĩoꝛitatẽ alicꝰꝑſone: pᷣ oꝛdinẽ ſolũ nat᷑e.vñ ñ diẽ̃ ſuꝑioꝛitatẽ ſᷣ ſolũ auẽteʒ. nec ẽ ſimile de obediẽtia:qꝛ ĩ obia ñ tm̃ notat᷑ ↄfoꝛmitas volũtatis: ̊ diuerſitas ⁊ ſubiectio reſpectu volũtatis pᷣcipiẽtis.vñ filiꝰ ſolũ ſᷣm hũanã naturã dr obediẽs.qꝛ ſolũ ſᷣm illã di fuiſſe ſubiectꝰ pr̃i.ſ̊ miſſio ↄueĩt ei Fm dĩnã naturã qꝛ ĩ miſſiõe notat᷑ anẽtas ĩ mittẽte ſolũ:⁊ ſubauẽtas in — — ſi b . . . ℳ — „„ eo ꝗ mittit᷑ ᷣ ñ ſubiectio Mẽbꝛũ.ij . Ecũdo q̃ꝛ᷑.vtꝝ miſſio ſit ꝗd creatuz vel incꝛeatũ.videt᷑ ꝙ incꝛeatũ.q;ꝛ ꝓceſſio.ſ.ſ. eſt ipe.ſ.ſ.ꝓcedes.⁊ ſctificatõ.ſ.ſ.eſt ipſe ſctificãs.ſᷣ miſſio.ſ.ſ.ẽ eiꝰ ꝓceſſio a p̃e⁊ filio ad ſctificãdũ creaturã. vtxq; at ẽ qd increatũ qð ẽ l. l. ̊ miſſio qᷓ.ſ.ſ.ẽ miſſus:ẽ ꝗd ĩcreatũ.⁊ eadẽ rõe mil ſio qᷓ filiꝰ mittit᷑ 2 q̃ p̃ mittit.ꝗᷓ miſſio ĩ diĩnis ẽ qꝗd ĩcre⸗ atũ.4: Itẽ nibil creatũ p̃dicat᷑ ð deo ĩ rectitudiĩe.nihil eĩ pdicat᷑ de ipo qð ñ ſit ipe.ſ̊ hec ᷣba mittẽ⁊ mitti pᷣ⸗ dicãt᷑ de deo ĩ rctitudie cũ dꝛ deꝰmittit ⁊ deꝰmittit᷑.ꝗñ dicũt aliꝗd catũ.̊ miſſio ſigficata ꝑ illa ẽ ꝗd ĩcreatũ. Itẽ gg.i moꝛał.eo mittit᷑ filiꝰ qͥ genẽat᷑. mittẽ ẽ ge⸗ neraẽ ⁊ mitti genẽari.̊ generaẽ ⁊ generari ñ ſũt aliqd creatũ ſ̊ icreatũ:&ᷓ miſſio ẽ qꝗd ĩcreatũ. Cõt᷑.oẽ ĩcrea⸗ tũ ẽ etnũ.nullũ tꝑale ẽ et᷑nũ.& nullũ tẽꝑale ẽ increatũ. ſß miſſio ẽ tẽꝑalis ſicut dr.xiij.di.j.li.ſnĩaꝝ. &̊ non eſt quid increatum.4! IStem augꝰ.iiij· de tri.ſicut generaꝛi n/Iv P a Jſton B .☚ ot Bin „ 1. mit rit ſiu cre atn Ringtt neſi fintän. atibiaſit hutatione⸗ H ſtpig. ftininn zonvertanm lmnocoppe pone ſeen Denndi naſſan ndfobe⸗ legne legnint N na t ofiin ſpüſidi ſammanten eegomit it auctes ri. iß⸗ de mater⸗ tatiocit mnüe ⸗ füzoſeb⸗ iotinal ilemias nöͤfbei enna, ilosgni hazh nsſeer diltie Dinerſti Spf mit/ z boͤ gb lendoꝛ e:quis pabil. cerna. idinoe cineſoli ſiniede nns: itig, mili muri noin z tel ſtipſe dpe! ügdi emil⸗ giew⸗ ,nb iuiß⸗ ie catd⸗ lige ol ſchec⸗ Atll⸗ nſe 1 rin 1 Nueſtio eſt filio eſſe a patre: ita filiũ cognoſci eſſe a pꝛe ẽ filiuʒ mitti.⁊ ſiẽ ſpuiſ.donũ dei eſſe eſt a pr̃e ꝓcedere:ita ſpi⸗ ritũſanctũ ↄgnoſci ꝙ a patre ꝓcedat eſt ipᷣm mitti.ſed ſiue filiũ ſiue ſpm̃ſ.cognoſci ꝙ a patre ꝓcedãt eſt quid creatũ ⁊ etiã exiſtens in creatura.& mitti eſt quid cre⸗ atum ſiue miſſio.4 Iteʒ miſſio ſpuſſancti a pꝛe ⁊ filio nihil aliud eſt qᷓ; gratia data bomĩbo.vñ Deda.Cum ratia dat᷑ homibo mittit᷑ ſpũſſ.a patre mittit᷑ ⁊ a filio gratia data homibo eſt quid creatũ: ꝗ̊ miſſio ſpũſſcti eſt quid creatũ. Ad h̊ dom. ꝙ miſſio ſiue dicat᷑ acti⸗ ue de patre reſpectu filij:ſine de pr̃e ⁊ filio reſpectu.ſ.ſ. ſiue dicat᷑ paſſiue de filio ſiue de ſpũſ.eſt quid increatũ ⁊ idem qð deus. Ad primũ g obiectũ vriũ dᷣm. ꝙ in miſſione duo ſunt.Eſt.n.ibi principale ſigniſicatũ qð eſt quid increatũ:⁊ eſt ibi aliq ↄnotatũ.ſ.effectꝰ ĩ rõnali creatura qð eſt quid creatũ.nam miſſio eſt pꝛo⸗ ceſſio alicuiꝰ ꝑſone manifeſtata in creatura.vel mani⸗ feſtatio ꝓceſſionis eterne facta rõnali creature.ratiõe Soↄnotati qð tꝑale eſt:dicit᷑ miſſio tꝑalis.vᷣ illud cõno⸗ tatum ñ predicat᷑ ipſa niſi oblique nõ in rectitudine illud qð predicat᷑ de ipa rõne principalis ſignificati qð eſt quid incꝛeatũ dicit᷑ in rectitudine.vñ nõ ſequit᷑ ſi miſſio eſt tꝑalis ꝙ nõ ſit quid increatũ: vᷣ ꝙ illud ra tione cuiꝰ dicit tꝑalis.ſ.effectus ↄnotatus:nõ ſit qd ĩ⸗ creatũ.⁊ bñ ſequit᷑.eſt quid increatũ:̊ eſt qd eteꝛnuzʒ. hᷣ nõ ſequit᷑. eſt ab eterno vel eſt eterna.ſic poſtea oñ⸗ ditur in tercio ꝓbleumate.¶ Ad aliud dðm.ꝙ cuzʒ dĩ filiũ a patre mitti eſt cognoſci ꝙ a patre ꝓcedit.ñ dat᷑ iſta diffinitio ꝑ eſſentiã:ᷣ ꝑ effectũ ↄſequentẽ. nam co gnitio ꝓceſſionis eꝛit effectus miſſionis.ꝓceſſio ðo ma nifeſtata in creatura rationali vel mamifeſtatio ꝓceſſio nis eſt illud qð eẽnꝛialiter predicat᷑ de miſſione effecti ue.vt cum dicit᷑ miſſio eſt cognitio facta in creatura vł gratia data creature. ſicut cũ dr̃ deus refugiũ nr̃m vel patientia noſtra vel foꝛtitudo noſtra.vñ no ſeꝗt᷑.deus eſt foꝛtitudo nr̃a:ᷣ foꝛtitudo eſt quid creatũ: deus eſt quid creatũ.ſiłr nec ex ꝑte iſta.q¶ Et ꝑ ̊ pʒ ſolo ad ter ciũ qð obijcit᷑ ꝑ auẽteʒ Mede.nam ſi dicat᷑ miſſio ẽ gẽa data rõnali creature.nõ eſt pꝛedicatio ꝑ eẽntiã ſ̊ ꝑ effe ctũ oñteʒ.nec etiã hec dicit beda: ſᷣ dicit ꝙ cũ gr̃a dat᷑: ſpũ ſanctus mittit᷑.vñ dr ꝑ ↄcomitantiaʒ. Mlembruüů teꝛciũ Einge querit᷑.vtꝝ miſſio dicat᷑ eẽntialit vel notõnalit. h̊ eſt vtꝝ mittere? mitti ſi j gnificẽt eẽntiã vel notõnẽ. Meda ĩ omeł. dñice prime poſt aſcenſionẽ. Spũſſancti miſſio eſt eius ꝓceſſio.ſᷣ ꝓceſſio dicit᷑ de pcedẽte ſpũſa. ſiue de deo notõalit.& miſſio ſiłr dicet᷑ notõnałr.⸗¶ Itẽ eẽntia ñ dr nec mitti nec mittẽ:qꝛ mittẽs ⁊ miſſum di⸗ ſtinguit᷑ abinuicẽ.eẽntia aũt ñ diſtinguit nec diſtiguit᷑ 8 mittẽ? mitti nõ dicũt᷑ eẽntialit᷑.¶¶ Iteʒ quicqd dicit de deo eẽntialit ↄuenit tribus.ſ̊ miſſio ſiue dicat᷑ actie ſiue paſſiue ñ ↄuenit tribo:qꝛ miſſio actiue dicta ñ oue⸗ nit ſpũiſ.nec miſſio paſſiue dicta patri.̊ miſſio ñ dici⸗ tur eẽntialit.¶ Iteʒ h̊ nomẽ deus ſignificat diuinã eẽn tiam:tñ aliqñ trahit᷑ ad ꝑſonaʒ.̊ ad ſignificanduʒ ꝑ⸗ ſonã ſiue diſtincte ꝓ vna ſiue diſtincte ꝓ duabo nunqᷓ trahit᷑ ꝑ nomẽ eẽntiale:ſᷣ̊ oꝑtet ꝙ adiũgat᷑ ei aliq̃ dictõ ſignificãs ꝑſonã vel notioneʒ. vt dictio vel pᷣpoſitõ no⸗ tionalis.vñ cũ dicit᷑ deus ſpiꝛat:trahit᷑ ad ſupponẽduz ꝓ ꝑſona pr̃is ⁊ filij indiſtincte.Cũ dicit᷑ ꝓcedit:tꝛahi tur ad ſignificãdũ ꝓ pꝑſona filij ⁊ ſpũſſ.indiſtincte.cuʒ ðᷣo d generat deus:generat᷑ deus:⁊ deas ſpirat᷑:trahi tur ad ſupponendũ ꝓ vna diſtincte.ſ̊ cũ dici᷑ deꝰ mit⸗ tit deũ:trabit᷑ ad ſupponendũ ꝓ pſona: ⁊ ꝓ alia ꝑſona in ſubiecto:ꝓ alia in pᷣdicato.j illud pꝑ qð trabit᷑ nõ ſi gnficat eẽntiã ſ̊ ꝑſonaʒ vel notionẽ.⁊ nõ trahit᷑ niſi P hoc ꝙ dico mittit. ̊ hoe ꝗ dico mittit ñ ſignificat eẽn⸗ nã ſßͦ notioneʒ. Lont᷑. om̃e nomẽ dictũ de deo ᷣm di⸗ 1. )ſſi . . — 4 AJuon B- 24. „ 2 45 Br Gr 4.8 ” lxrxj. uinã naturã ꝓnotanse effectũ in creatura ẽ eẽntiale.⁊ B eſt:quia indiuiſa ſunt oꝑa tꝛinitatis.ᷣ miſſio dꝛ de deo ſm diuinà naturã ⁊ ↄnotat effectũ in creatura.̊ dr de o eẽntialiter. 4 Stẽ nulla nono eſt coĩs filio ⁊ ſpũiſ. ſe miſſio paſſiue dicta eſt coĩs filio ⁊ ſpũiſ. miſſio paſ ſiue dicta nõ ſignificat notõeʒ.¶¶ Iteʒ augꝰ. ij. de trini. mitti a pꝛe filius ſine ſpũſa.n potuit:qꝛ pr intelligr eũ miſiſſe cũ fecit eũ ex femia.qð nõ fecit ſine ſpũſa.̊ miſ ſio filij in carne eſt coĩs patri ⁊ ſpũiſ.ſᷣ nihil eſt eis cõe mſi eẽntia.ꝗ miſſio filij in carne ſignat diuinã eẽntiaʒ. Ad hoc dðm.ꝙ hec verba mittere ⁊ mitti de intelle ctu ſuo dicũt ⁊ eẽntiaʒ ⁊ notioneʒ. dicũt.n.reſpectũ ꝑ⸗ ſone ad ꝑſonam. dicũt etiã reſpectũ ꝑſone ad creaturã ratione cuiꝰ dicũt᷑ eẽntialiter vnde ſignificãt ꝑſonam eẽntialiter. Quedam.n.ſunt noia que ſignificant eẽn⸗ tiam eẽntialiter:vt hoc nomen eẽntia.quedã vo ſigni⸗ ficant eẽntiaʒ ꝑſonaliter:ſicut hoc nomen deus.⁊ ea q̃ ſignant eẽntiam in ſuppoſitis.: ꝑ additõʒ noĩm ꝑſona lium vel notionaliũ ad ſupponẽdũ ꝓ aliqua ꝑſona vel ꝓ aliquibo.vt cum dicit᷑ ꝰ generat:deus ſpirat. Sũt etiam alia que ſignificant ꝑſonaʒ ꝑſonaliteꝛ.vt iſta no mina pater filius ſpũſſanctꝰ.Sũt etiam alia q̃ ſignifi⸗ cant ꝑſonaʒ eẽntialiter:vt hoc nomẽ ꝑſona:⁊ B ꝙ dico mittere ⁊ mitti.vnde in his veꝛbis attribuit᷑ aliqꝗd ꝑſo ne rõne eẽntie.vñ eẽntia nec mittit nec mittit᷑: ̊ ꝑſona rõne eẽntie ſiue eẽntia in ꝑſona.q¶ Ad aliud quod ob⸗ ijcitur ꝙ ↄnotat effectum in creatura.dom ꝙ veꝛũ eſt. bᷣ tñ nõ ſolum ↄnotat᷑ pret᷑ eẽntiaʒ effectus:ſᷣ ſignifica⸗ tur reſpectus qui eſt ꝑſone ad ꝑſonam. rõne cuiꝰ ſigni ficant hec verba mitteꝛe ⁊ mitti diſtinctõʒ ſiue relatõʒ que nõ cõuenit eẽntie.vñ ꝙᷓtuʒ ad hoc dant intelligere ꝑſonam in ꝑſonas.:! Ad hoc qð obijcit᷑. ꝙ nulla notõ eſt coĩs filio ⁊ ſpũiſ.⁊ miſſio paſſiue dicta eſt coĩs filio 7 ſpũiſ.⁊c̃.dðm q; ſunt quedaʒ noĩa que ſignificãt in⸗ diſtincte relatõʒ ſiue reſpectũ vniꝰ ꝑſone ad aliaʒ.⁊ ta lia dicunt᷑ de tribo ꝑſonis lʒ nõ in ſingulari nũero bᷣ in plurali.vt hoc nomẽ ꝑſona ⁊ hec noĩa equalis ⁊ ſilis. vñ dicimꝰ pater ⁊ ſilius ⁊ ſpũſſ.ſunt ꝑſone:ſunt equa⸗ les ſunt ſiłes.qꝛ.n.ſignificat reſpectũ dicũt᷑ in plurali nũero:quia nec indiſtincte dicũt᷑ de tribo ꝑſonis.Alia ðᷣo ſunt que dicũt aliquo mõ relatõʒ diſtincte: aliqͥ mõ indiſtincte.ſic illa que dicũt relatõeʒ duaꝝ ꝑſonaꝝ ad terciã.vt ̊ ꝙ dico ſpiraẽ donũ de patre⁊ filio reſpectu ſpũſſancti.⁊ Gq̊ ꝙ dico ꝓcedere dictũ de filio ⁊ ſpũſa.re ſpectu patꝛis.⁊ talia ſunt hec noĩa mittẽs ⁊ miſſus.vñ hec dicũt᷑ de duab ꝑſonis:niſi determiant᷑ ꝑ adiũctuʒ ad ſignificandũ ꝓ vno.vt cũ dẽ miſſus in carnẽ vł mil⸗ ſus ad ſanctificandũ creatuꝛã.nũqᷓ; vᷣo dicũt᷑ de tribꝰꝑ ſonis.Aliqñ vo ſignificat᷑ reſpectus vniꝰꝑſone ad aliã diſtincte:vt ꝑ hec noĩa generas genitꝰ.Cũ q dicit᷑.ꝙ; nulla notio ſiue relatio eſt coĩs filio ⁊ ſpũiſ.dom eſt ꝙ; verũ ẽ de ilł notõibo q̃ dicũt notõʒ vniꝰ ꝑſone ad alteꝛã diſtincte. Pretea ſi dicat᷑ ꝓcedẽ ab alio de filio ⁊ ſpũſ. hH̊ ñ ẽ vniuoce.qꝛ aliꝰ ⁊ aliꝰ ẽ modꝰ ꝓcedẽdi. vñ qꝛ mõꝰ ꝓcedẽdi diſtiguit notões ĩ dĩnis:iõ ñ ſegꝗt᷑ ſi eẽ ab alio ſit cõe aliqͥ mõ:ꝙ aliq notio ſit coĩs.Sʒ aliq pᷣt eẽ coĩs pri ⁊ filio reſpectu ſpũſſ.qꝛ vna ẽ ꝓductio ⁊ eodẽ modo dicta de vtroq;. Et ſi obijcit᷑. ꝙ mihil ẽ eis cõe niſi eſſen tia.dðm ꝙ ẽ coĩtas ſᷣm rẽ:⁊ ẽ coĩitas ʒʒ hĩtudinẽ.ſicut dictũ ẽ S.q.de ꝑſona.qũñ q̃ſitũ ẽ de coĩtate hꝰ noĩs ꝑſo⸗ na.vñ ſic diſtinguẽ ⁊ diſtingui cõe ẽ tribo: ñ ſᷣm rẽ łᷣ̊ ſʒ hitudinẽ.ita mittẽ ⁊ mitti pᷣt eẽ cõe duabo ꝑſoĩs ↄueni⸗ entibo ĩ aliq̃ hĩtudine.⁊ Gq̊ meliꝰ declaratũ ẽ S.⸗ Ad il⸗ lud qð dic aug:.ꝙ mitti filiꝰ ſine ſpũſa.ñ potuit.dðʒ q; logt? ibi aug.de filio m hũanã natuꝛã:⁊ de miſſiõe illa — 20 q̃ miſſus ẽ ĩ mũdo.vñ illa miſſio nihil alis ẽ q; manife⸗ ſtatio filij ĩ carne:q̃ ↄueit toti trinitati.vñ ſbiũgit aug. pr intelligit᷑ eũ miſiſſe: cũ fec eũ ex femia.nec ꝗpt h̊ ſeꝗt᷑ ſi miſſio illa ſit a ſpũſa.ꝙ filiꝰ ſit a ſpũſa.vnde ſᷣm hoc bñ ↄceditur ꝙ tota tnitas miſit filium ſm naturã NEen hrrr . ad rn Bena Bches Vſnppe. v. v, p. Rae ) M. ſy J. en arid ſon D bũñanã. ſm ꝙ dẽ in eſa. xlviij.⁊ nũc dñs miſit me ⁊ ſpiri tus eius. BGed adbuc queꝛi .S. f. tur.cum in intellectu eius qð ẽ mittẽ ⁊ mitti ſit eẽntia ⁊ ꝑſona:quid ꝑprius ſigniſicet᷑ ibi.vtꝝ eẽntia vel ꝑſo⸗ na.⁊ videt᷑ ꝙ eentia: quia ſemꝑ in diuinis priꝰ cadit ĩ intellectu eentia qᷓ; ꝑſona.¶ Item hec vᷣba mittẽ ⁊ mit⸗ ti ſignificãt aliqd qð attribuit᷑ ꝑſone vel ꝑſonis ratiõe eẽntie.& ſi illud qð ſignificãt attribuit᷑ ꝑſone rõne eẽn⸗ tie:ꝑprius vident᷑ ſignificare eẽntiam q́; ꝑęſonã. Sʒ 3.prioꝛ eſt reſpectus ꝑſone ad ꝑſonã qᷓᷓ reſpectꝰ eẽntie ſen ꝑſone ad creatura.ꝗ̊ ſi iſtis veꝛbis mittẽ ⁊ mitti ſi⸗ gificet᷑ vterq; reſpectus:⁊ rõne primi reſpectꝰ ſignifi⸗ cent ꝑſonam vel notioneʒ: rõne ſecũdi ꝗ ẽ coĩs toti tri⸗ nitati ſignificet eẽntiaʒ:ꝑprius vident᷑ ſigmficare ꝑſo nam vel notioneʒ ꝙᷓ; eẽntiam. ¶ Item prius eſt ꝓcedẽ ꝑlonam a ꝑſona q; ipſam ꝓceſſioneʒ manifeſtari ĩ cre⸗ atura.cum ꝗ miſſio nihil aliud ſit qᷓ ꝓceſſio ꝑſone ma nifeſtata ꝑ aliquem effectũ in creatura:videt᷑ ꝙ hec veꝛ ba mittere ⁊ mitti ꝑprius ſignificẽt diſtinctõz perſone a pſona ꝙ eẽntiam. Ad h̊ dicũt quidazʒ ꝙ bec verba mitti ⁊ mittere primo ſignificãt diuinã eẽntiam.ᷣ cõſi⸗ gniſicant diſtinctõz ꝑſone a ꝑſona. ⁊ ꝙ ſignificant eẽn tiam in rectitudine ⁊ diſtinctõʒ in obliqtate.vñ dicunt ꝙ miſſio eſt manifeſtatio ꝓceſſionis ꝑſone ꝑ aliquẽ ef⸗ fectum in creatura.vnde qꝛ manifeſtatio dẽ in rectitu⸗ dine ⁊ ꝓceſſio in obligtate:dicũt q; miſſio ſignificat eſ⸗ ſentiam ⁊ ↄſignificat diſtinctõeʒ.ſicut hec noĩa equale ⁊ ſimile.⁊ ꝑ h̊ ſoluũt ad ſecũduʒ obiectũ. Qaʒ miſſio ñ eſt ꝓceſſio manifeſtata:ſᷣ potius ipſa manifeſlatio ꝓ⸗ ceſſionis.vnde ꝑprius intelligi᷑ manifeſtatio actie di cta:deinde reſpectus ſiue relatio q eſt in ꝑſona. tercio intelligit᷑ effectus cõnotatus in creatura.⁊ G̊ etiã ptz ſolutio ad pꝛimo obiectũ.Qam lʒ reſpectꝰ ꝑſone ad ꝑ⸗ ſonam prius ſit qᷓ; reſpectus eẽntie ad creaturã:tñ per prius ſigtur in h̊ ꝙ dico mittere vel mitti.vñ ſigniſica tur actus manifeſtatõis vt tranſiẽs ſuꝑ h̊ ꝙ dico ꝓce⸗ dere. ¶ Sʒ adhuc obijcit᷑ ð iſtos.ſi miſfio eẽntialit᷑ ſit manifeſtatio ꝓceſſionis: ↄuelt toti trinitati.quia tota trinitas manifeſtat creatuꝛe ꝓceſſionẽ filij⁊ ſpũſſcii.ꝗ̊ miſſio filij 2.ſ.ſ.ↄuenit toti trinitati.q¶ Ad h̊ rũñdent ꝙ; nõ ſequit᷑.ꝙ lʒ manifeſtatio illius ꝓceſſionis ↄueĩat to ti trinitati:tñ noĩe miſſiõis deſignat᷑ ꝙ illã manifeſtati onez habeat vna pꝑſona ab alia.qð ñ ↄuenit toti trini⸗ tati.vñ ſicut oꝑari cõe eſt toti trinitati:tñ oꝑaꝛi ꝑ filiũ nõ ↄuenit niſi ſoli pr̃i.nec oꝑari ꝑ ſpm̃ſ.niſi patri ⁊ fi⸗ lio.ſiłr eſt in his verbis mittẽ ⁊ mitti. Alijs aũt vi⸗ detur ꝙ hec verba mittere ⁊ mitti de intellectu ſuo pri⸗ mo dicũt ꝑſonã ſiue reſpectũ ꝑſone ad ꝑſonaʒ. ꝗ attri⸗ buit᷑ ꝑſone vel ꝑſonis duabo indiſtincte ⁊ G̊ rõe ꝑſone. Scðdo vo ↄſignificãt actum qui eſt reſpectu creatureꝗ attribuit᷑ ꝑſone vel ꝑſonis rõne eẽntie.vñ dicũt q; miſ ſio paſſiue dicta eſt ꝓceſſio ꝓꝑſone manifeſtata ꝑ effectũ in creatura.vñ hec verba mittere ⁊ mitti ſignificant ꝑ⸗ ſonam eẽntialiter.vñ de miſſione predicat᷑ notio in re⸗ ctitudine.Cum.n.ideʒ ſit miſſio qð ꝓceſſio tem ꝑalis. ꝓceſſio aũt temꝑalis primo ſignificat notõz perſone. ſcðo ↄſignificat actũ qui cõuenit ꝑſone rõne eẽntie: ſi⸗ militer ⁊ miſſio. ¶ Ad hoc qð obijcit᷑ꝙ pꝛius cadit in intellectu eſſentia ꝙ;ᷓ perſona vel notio.dðm ꝙ verũ eſt qñ eẽntia ſignificat᷑ abſolute.ſᷣ q eẽntia ſigtur vt ĩ re⸗ ſpectu ad creaturã nihil ꝓhibet primo ꝑſonam cadẽ ĩ intellectu ꝙᷓ eẽntiam. ſicut cum dicit᷑ pater verbo loqꝗt᷑ creaturas.preintelligit᷑ exitus ſilija patre in hoc ꝙ di co loqui.⁊ conſignificat᷑ exitus creature qui eſt cõmu⸗ nis trinitati.vnde pꝛimo intelligit᷑ exitus filij a patre: 2 deinde actus qui eſt reſpectu creature.¶. Zid alið di cendũ.ꝙ verum eſt ꝙ verba hec mittere mitti ſignifi cant aliquid qdð attribuit᷑ perſone vel perſonis ratiõe V. we ſ. vyr⸗ Pr Na eẽntie.illud tũ nõ eſt primo ſignificatuʒ in hoe dico mitti vel mittere: ̊ potius reſpectus ꝑſonalis qui at⸗ tribuit᷑ perſone.nõ ratione eẽntie ſ ratione ſuppoſiti. Membꝛũ quaꝛtũ Varto querit᷑.vtꝝ miſſio poſſit cõuenire deo ab eterno vel tm̃ ↄueiat ei ex tpe. ab et᷑no videt᷑.naʒz ſic S.oñſuʒ ẽ. miſſio ẽ qd eternũ ⁊ qd increatũ.h̊ ꝗcqd ẽ eteꝛnuʒ p̃dicat᷑ de deo ab et᷑no.ꝗ miſſio pᷣdicat᷑ de deo ab et᷑no. Itẽ gg.in moꝛal.eo mittit᷑ filius qͥ generat᷑. ſ̊ gene⸗ rari ↄuenit ei ab eterno. ⁊ mitti.¶ Stẽ int illũ ꝗ mit⸗ tit ⁊ inter illũ ꝗ mittit᷑ ñ oꝑtet ꝙ ſit diuerſitas natura rũ:ſᷣ ſolũ diſtinctio ꝑſonaꝝ. ſic dic aug.ĩ li. ꝑfidiam arrianoꝝ:ſic nec int ꝓcedẽtẽ ⁊ illũ a qͥ pcedit. nec ſi⸗ milit int mittentẽ ⁊ illũ cui ↄmittit᷑:vel int miſſuʒ ⁊ i⸗ lũ ad queʒ fit miſſio.cũ eadeʒ rõ videat᷑ vtrobiq;. ĩmo maioꝛ ex ꝑte iſta:qꝛ inter mittẽteʒ ⁊ miſſuʒ eſt diſtictõ rõne eius ꝙ eſt ab alio.qð ſignificat᷑ ibi ⁊ rõne auẽtis quoꝝ neutꝝ ſignificat᷑ ex iſta ꝑte int mittentẽ ſiue miſ ſum ⁊ illũ cui fit miſſio.ꝗᷓ ſi.ſ.ſ.ab eterno inqtũ amor ꝓcedit a pꝛe in filiuʒ: videt᷑ ſilr ꝙ ab eterno poſſit dici miſſus.4! Item ſiẽ mitti bʒ relatõʒ ad mittentẽ ⁊ ad il lum cui fit miſſio:ita donũ hʒ comꝑatõʒ ad illũ a q̊ da tur ⁊ ad illũ cui dat᷑. ſi.l.ſ.dt eẽ donuʒ ab eterno ⁊ ex tꝑe:videt᷑ ſilr ꝙ nullũ ſit incõueniẽs ſpm̃ſ.mitti ab et⸗ no ⁊ ex tꝑe. Iteʒ augꝰ.oↄpꝑat miſſionẽ filij a pꝛe ſplen⸗ doꝛi qui mittit᷑ ab igne. vñ dicit.ꝙ ignis mittit ſplẽdo⸗ rẽ nec tñ ſplendoꝛ ſeꝑat᷑ ab igne.ꝑ h̊ onñdẽs ꝙ filiꝰ mit⸗ tit᷑ a patre.nec tñ ſeꝑat᷑ ab eo.Sʒ ſi ſplẽdoꝛ ignis eſſet ab igne ab eterno:poſſeʒ dicere ignis mittit ſplendorẽ ab eterno.ſiue eẽt illuiabile ſiue ñ. cũ miſſio filij a pa re ſit ꝓceſſio filij a pr̃e ad illuiandũ crcaturã:⁊ loqͥr ðᷣ miſſiõe inuiſibili cũ ſꝑ filius quantũ eſt in ſe illumiet. ſiue ſit illuiabile ſiue ñ.ſic dr̃ Jo.j. Aluĩat oẽʒ hoĩiem venientẽ ⁊c̃.lʒ ñ oĩs hõ illuiet᷑.videt᷑ ꝙ miſſio poſſit cõ uenire deo ab eterno. 4¶¶ SItez cũ.ſ.ſ.dicat᷑ ꝓcedẽ ab et⸗ no ⁊ ey tꝑe:q̃re ñ põt dici mitti ab eterno⁊ ex tꝑe:⁊ do nũ eẽ ab eterno ⁊ ex tꝑe.¶ Itez. xv.di.j.li.ſent.dꝛ.qꝙ pᷣ⸗ ter generatõʒ filij a patre ẽ dupꝑlex miſſio filij.ſ.inuiſi⸗ bilis in mentẽ:⁊ viſibilis in carnẽ.q̊ ⁊ generatio filij dẽ miſſio.ꝗ ſi generatio filij ẽ ab eteꝛno:dicet᷑ miſſio ð iſño ab eterno. Conð.nullũ nomẽ ↄnotãs effectũ in crea⸗ tuꝛa dꝛ ð de ab eterno.ſ̊ miſſio ↄnotat effectũ ĩ creatu ra.̊ nõ dr de deo ab eteꝛno.¶ Item duplex eſt ꝓceſſio filij 2.ſ.ſ.ſceʒ eterna ⁊ tꝑalis. ꝓceſſio aũt eteꝛna dẽ d fi lio ab eterno ⁊ ſiłr de ſpũſa.ſ̊ ꝓceſſio tꝑalis ↄuenit eis ſolũ ex tꝑe.cũ ̊ ideʒ ſit miſſio paſſiue dicta qð ꝓceſſio tꝑalis ſic dr in li.ſniaꝝ.miſſio paſſiue dicta ↄuenit fi⸗ lio ⁊ ſpũiſa.ſolũ ex tꝑe.ſᷣ miſſio paſſiue dicta dr relati ue ad miſſiõʒ actiue dictã.g̊ miſſio ſiue actiue dicta ſi⸗ ue paſſiue ↄueĩt deo ſolũ ex tꝑe.¶ Ad ideʒ etiã ſunt au ctoꝛitates aug.⁊ auẽtes bede q̃ ponũt᷑ in ſcdðo probleu⸗ mate.· Ad bhoc dðᷣm.ꝙ miſſio dẽ de deo ex tꝑe ⁊2 ñ ab eterno.¶¶ Ad primũ dðᷣm.ꝙ de miſſiõe eſt loq qtuʒ ad principale ſignificatũ:⁊ qtũ ad ↄnotatũ.rõne princi⸗ palis ſignificati ẽ ꝗd eternũ:rõne ↄnotati ẽ ex tꝑe.cum aũt eternũ ↄiũgit᷑ tꝑali in eodẽ termio: ꝓpꝛie loquendo dz iudicare tꝑale ſic qñ ncciuʒ ↄiũgit᷑ ↄtingẽti totũ iu⸗ dicat᷑ ↄtingens. Ideo in argumẽto iſto eſt fallacia acci entis.miſſio eſt deus: ⁊ deus eſt eternus: q̊ miſſio eſt eterna.quia eternitas que eſt in principali ſigniſficato miſſionis infertur de connotato. hoc enim nomen eter nus cum ſit adiectiuum: determinat ipſum teꝛminum: 7 ponit rem ſuam ratione totalis ſignificati. Ad ali ud dicendũ.ꝙ grego.loquit᷑ de generatõne tꝑali queẽ ex matre.⁊ tunc planũ eſt ꝙ eo dꝛ miſſus quo genera⸗ tus.quia tũc generatus qñ miſſus.vñ aug.ij.de tri.pa ter intelligitur eum miſiſſe cum fecit eum ex femĩa.Si aũt ponat᷑ ð generatõe etna:tũc pᷣt dici ꝙ ablatiuꝰno⸗ iſfci Plnaa guis bite Se ſier lad cabe mt mnel „ ſi n zi nit ßn nis ex ſio „ — di⸗ lin Poſt⸗ dpente tpe. niſſo⸗ ktennne bein gene⸗ Ugmit naturg bſcinn fuerſ lnzelb ich ino diſties eanſets ſieni i anor ſitdic 1 adil agda norer abet/ ſplen⸗ ſeco, mut⸗ ellet Ndori gape ofr mne. hoien lus obet⸗ 1 g ii: de dißo crea⸗ reatu ceſio idfi iteis eſio itfi⸗ Cti 1l tan ben⸗ jab ad ci/ m iu⸗ cci ſ o : 4 LNueſtio tat principiũ effectm̃ vel q̃i effectm̃. vñ cuʒ dẽ eo mitti tur quo generat᷑nõ notat᷑ ꝙ generatio ſit miſſio: ̊ ga — ciũ dõm. ꝙ etſi miſſio nõ dicat loci mutatõʒz vt ille qui mittit᷑ ſit in loco in quo prius ñ eꝛat:dꝛ tñ miſſio ꝓpteꝛ effectũ aliquẽ.q.ſille qui mittit᷑ efficit aliqd q priꝰñ efficiebat.⁊ h eſt eẽntiale miſſioni taniꝙᷓ illud a q̊ impo nũt᷑ hec verba mittere ⁊ mitti.lʒ principalit ſigficent aliꝗd increatũ.vñ nõ ſolum exigit᷑ diſtinctio int mittẽ tem ⁊ miſſum ⁊ illũ cui fit miſſio:ſᷣ oꝑtet ꝙ aliꝗd ꝓce⸗ dat ab ipſis.ſ.aliquis effectus qui prius ñ ꝓcedebat. nam rõne hꝰ tranſfertur miſſio ad diuina.quia igitur ſpũſſ.ſemꝑ ꝓcedit ⁊ eius ꝓceſſio nũqᷓ incepit: iõ lʒ di cat᷑ ꝓcedere a pꝛe in filiũ inqtum eſt amoꝛ:ñ tñ dẽ mit ti cum miſſio ſit ad faciendũ aliquid qð prius nõ fie⸗ bat. Et ſi obijciat᷑ ꝙ nuncins miſſus a rege ad faciẽdũ aliꝗd:nihilominꝰ mittit᷑ etſi illud ñ eficiat᷑. dom ꝓet ſi nõ efficit᷑ illud:tñ efficit᷑ aliud qð prius ñ efficiebat᷑. vñ nunciꝰ dicit moueri ad efficiendũ ꝗ priꝰ ñ moueba tur.rõne cuiꝰ dicit᷑ miſſus.ñ ſic aũᷣt eſt de ſi pũſa. 4 Ad quartũ dðᷣm.ꝙ donũ dr.ſ.ſ.ab eterno ⁊ ex tpe:ñ tamen miſſus.⁊ rõ hꝰ eſt.quia donũ aliqñ dicit reſ pectuʒz tm̃ ad creaturã:aliq vo reſpectũ 2 effectũ.quedaz.n.ſi unt noĩa que dicũt reſpectũ ad creaturã in hitu:ſic B nom̃ dñs.quedã reſpectũ in actu:ſicut dñatoꝛ. Ala vᷣo q̃ di⸗ cũt reſpectũ in hitu:pñt ei ↄuenire ab eterno.ſicut hoc nomẽ dñs:⁊ h̊ qð dico donu.vñ dicit᷑ donũ ſpũſſanctꝰ nõ ſolũ qꝛ datus:ſed qꝛ donabilis.ſicut dic aug. xv. de tri.Eñ eẽ donũ ↄueĩt ei ab eterno:qꝛ donabilis.⁊ ex tẽ⸗ oꝛe: qa datus.nõ ſic aũt eſt de miſſione: qꝛ ſemꝑ dicũt kee verba mittere ⁊ mitti reſpectũ in actu. vñ etſi alich mõ poſſit dici.ſ.ſ.miſſibilis ab etno:nõ põt tñ dici mit ti vt miſſus ab eterno:nec miſſio ↄuenire ei ab eterno: b tm ex tꝑe.⁊ ꝑ h pʒ ſoło ad illud qð poſtea querebat᷑: quare donũ dicit᷑ ab eterno ⁊ ex tꝑe:⁊ ꝓcedẽs ab etno ex tꝑe:nõ tñ dici põt ab eterno ⁊ ex tẽpe.nõ eſt tñ ſiłe de hoc ꝙ dico ꝓcedere.naʒ ꝓcedere ñ dicit reſ pectum ad creaturo:ᷣ ſolũ ad id a quo ꝓcedit niſi ꝑ adiũctuʒ. vt cum dẽ ſilius vel.ſ.ſ. ꝓcedit a pre in creaturã vel tẽ⸗ poꝛaliter. nam ꝓpter adiunctũ datur intelligi reſpectꝰ ſiue effectus tpalis rõne cuiꝰ dẽ ꝓceſſio tpalis ⁊ miſ⸗ ſio ſimilit. Ad aliud dðm. ꝙ hec eſt falſa.ſi ignis eẽt ab eterno:ꝙ miſſio ſplendoꝛis eẽt ab eterno ſiue eẽt il⸗ lumiabile ſiue n. nam miſſio exigit terminũ a qͥ ⁊ tmi⸗ nũ ad quẽ. vñ ſi ñ eẽt obiectũ ad qdð dirigeꝛet᷑ lux:ignis nõ diceret᷑ emittere ſplendoꝛẽ:ſicut nec illuiare. lʒ dice ret᷑ ſplendere 2 lucè. Silr nec dicit illuĩare quantũ eſt in ſe:niſi cũ pns eſt illniabile. nec tñ ꝓpteꝛ b̊ lequit ſi il lumĩat aliqͥ mõ quantũ in ſe ẽ.lʒ ñ illuĩet creatura rõ⸗ nalis:ꝙ ꝓpter hoc mittat vel mittat᷑.quia ſicut ſolẽ pᷣn cipiũ ſumiciẽs illuiatõis lʒ ñ ſ P efficiẽs:qꝛ ponit᷑ obſta⸗ culũ:ita ⁊ lumẽ increatũ.⁊ ideo dẽ illuiare quantũ ĩ ſe eſt. h̊ nõ eſt ſic de miſſiõe. immo ad G̊ mittat᷑ oꝑtet ꝙ efficiat in actu.qꝛ ſicut dictũ eſt miſſio tranſfert᷑ ad di⸗ ninas pꝑſonas.nõ qꝛ ſint in loco vbi prius ñ erant:ſed quia in creatura rõnali efficiũt aliqd qð prius ñ facie bãt.qd n ↄuenit ſibi nili ab ipᷣis ꝓcedat effectꝰ ĩ actu. Ad h̊ qð obijcit᷑ ꝙ miſſio eſt generatio ſiẽ̃ videt᷑ acci⸗ pi er verbis magri.dðm ꝙ mgr cum dicit ꝙ pret gene ratõʒ eternã eſt duplex miſſio.loquit᷑ pᷣm quoſdã ꝗ ro⸗ cabant eternã generatõʒ miſſionẽ. vñ ſubdit poſtea. Hm iſtam generatõʒ eternã a quibuſdã dĩ miſſus. Sed melius ẽ km illã dici genitꝰ qᷓ; miſſus.¶ Sʒ tüc querit ſi ñ repᷣbendũt iſti ꝗ dicebat generatõʒ eteꝛnã miſſiõz: Sñ videt᷑ incõneniẽs ꝙ dicat miſſus ab eterno ſiẽ ge⸗ nitus.Ad h̊ dõm.ꝙ illi qui ſic dicebãt:nõ intẽdebãat q; m illã generatõʒ dicat᷑ miſſio ᷣm ↄpletã rõnẽ miſſio⸗ nis: ̊ q; habet᷑ ↄgruitas ex G.ꝙ genitꝰ poſſit mitti. qa er hocipo ꝙ ab alio ẽ mitti pt. vñ n itedebãt illa mil⸗ ſio eẽt ab et᷑no:bᷣ potius rõ qᷓ ogꝛuebat ipſuz mitti que H .. Aud non et oned ſeen WBe . aler ab eo eſt miſſio a quo eſt geneꝛatio.ſ.a patre... Ad ter elxxij. dicitur generatio. Mueſtio. lxxij de miſſio Onſequenter que ritur de miſſioe actiue dicta. de q̃ qrũ tur hec. Primo.vtꝝ miſſio actiue di⸗ cta ↄueniat toti trinitati reſpectu filij vel ſpũſſancti.Secũdo.vtꝝ conueniat alicui ꝑſone reſpectu ſui. Tercio.vtꝝ ↄueniat ſpũiſan cto reſpectu xpᷣi. Quarto.vtꝝ dare vel mittere ſpm̃ſan ctum poſſit ↄuenire creature rõnali rõne miniſterij. MNembꝛũ pꝛinũ Vrca primũ ſic obijcit᷑. Augꝰ.in li.cõtra ꝑfidiaʒ aꝛrianoꝝ.nec pater ſine filio nec filius ſine patre miſit ſpmſ. ſᷣ eum parit᷑ am bo miſeꝛũt.inſeꝑabilia quippe ſũt oꝑa trinitatis.hec aũt ratio nila eẽt:nili mittẽ ſy pm̃ eẽt actꝰ totius trinitatis.̊ miſſio actiue dicta ↄuenit toti trini tati. ¶ SItez lic dictũ eſt miſſio tranſfert᷑ ad dinas pſo nas.nõ quia aliqua illaꝝ ſit vbi prius ñ erat:pᷣ qꝛ per illas aliquid efficit᷑ qd priꝰ ñ fiebat. miſſio ↄueĩit ꝑſo nis rõne alicuiꝰ effectus ꝓcedẽtis ab ip̃is ſic 7,ꝓpceſſio tꝑalis.ſ̊ ille efectꝰ coĩs ẽ toti trinitati:⁊ ille effectꝰ eſt a tota trinitate:&̊ ⁊ miſſioẽ a tota trinitate.⸗¶ Itez. l. ſ mittit᷑ a pr̃e ⁊ filio.h̊ certũ ẽ. Iteʒ mittit᷑ a ſeipo ſic d in.xv.di.j.li.ſent᷑.S.ſ.ſ.mittit᷑ a tota fnitate. tota tri nitas mittit ſpm̃ſ.ꝙ miſſio actiue dicta ↄueĩt toti trini tati. Cont᷑. Beda in omel.dñice pᷣme poſt aſcẽſiõʒ. miſſio.ſ.ſ.ẽ eius ꝓceſſio.v.ſ.ſ.ñ pcedit a tota fnitate. ꝙ hec eſt falſa tota trinitas mittit ſpm̃ſ.⸗:!Itẽ pr ẽ ꝑſona que a nlia ̊ a qua alia. filius ꝑſona que ab alia a qua alia.ſpũſſanctꝰ ꝑſona q̃ ab alia a quanila ꝑpſona. Sed pẽ dr̃ mittẽ qꝛ ab ipoẽ alia ꝑſona. mitti voñ dẽ:qꝛ ñ ẽ ab alia ꝑſona ſicut dic aug.filiꝰ pᷣo or̃ mitti ⸗ mittẽ. qꝛ eſt ab alio a qͥ alius:ꝗ. ſ.ſ.dicet᷑ miſſus qꝛ ab alio.ſ̊ nõ mittẽs:qꝛ nullus ab ipᷣo.ꝗ̊ᷓ mittere ñ ↄuenit toti trini⸗ tati ſicut nec mitti.4. Itez ſi tota trinitas rõne effectꝰ pnotati mitteret ſpmſ.cum ſimilit ↄnotet᷑ effectꝰ ĩ miſ⸗ ſioue filij:tota trinitas mitteret filiũ: ita.ſ.ſ.mitteret filiũ.qð nõ inuenit᷑ niſi de filio m bũanaz naturam. IYtez mittere filiñ eſt aliquid oꝑari ꝑ ſiliũ in creatu⸗ ra rõnali.ſᷣ oꝑari ꝑ filiũ nõ ↄuenit toti trinitati. gnec mittere filiũ ↄuenit toti trinitati. S ſilr nec mittẽ ſpm̃ſ. & miſſo actiue dicta nõ ↄuenit trinitati. Ad h dom ꝙ ſuꝑ hoc ſunt opiones.iQam ſunt quidazʒ qui vↄcedũt ꝙ miſſio ſiue ſilij ſiue.ſ.ſ.actiue dicta ↄuenit toti trini⸗ tati. vnde ſicut ↄcedũt ꝙ tota trinitas dat ſiliũ ⁊ etiaʒ ſpimſ.ita ↄcedũt ꝙ tota trinitas mittit ſpm̃ſ.⁊ ſimiliteꝛ filium.Alij negant vtrãq;. Alij aũt ↄcedunt iſtam tota trinitas dat filium vel ſpmſ. ſ negãt iſtam tota tnitas mittit filiũ vel ſpmſ.ql Qota ̊ ꝙ miſſio actiue dicta pt duplr termiari. Qam vno mõ dicit diuinã eẽntiaʒ 2 2lignificat diſtinctõʒ ſiue notõʒ. ⁊ ſic drĩ miſſio maĩſfe⸗ ſtatio ꝓductõis alicui pſone ꝑ aliquẽ effectũ in creatu ra.⁊ qꝛ ꝑ h̊ nomẽ miſſiois ſignifieat᷑ dina eẽntia princi palit᷑ ⁊ in rectitudine a quaẽ effectꝰ. notio vᷣo ſcðario in obligtate ga manifeſtat᷑ in illo effectu:iõ ↄcedũt ꝙ miſſio actiue dicta ↄueĩat toti trinitati.vñ ſiẽ ↄcedunt iſtam tota trinitas manifeſtat pceſſiõʒ filij z.ſ.ſ. ita cõ cedũt ꝙ tota trinitas mittit filiũ 2⁊ ſpm̃ſ.⁊ ↄcedũt rati ones primas q̃ ſunt ꝓ ꝑte iſta.¶ Ad pꝛimũ obiectum dicũt./q cũ dicit Meda:ſpũſſancti miſſio eſt eiꝰ ꝓceſſio loquit᷑ de ꝓceſſione tꝑali q dr.ſ.ſ.ꝓcedẽ rõne effectꝰin quo dat᷑ vel manifeſtat᷑ dari.ſ.ſ.vnde.iſ.ſ.ñ dẽ ꝓcedere niſi rõne effectꝰ ꝓcedẽtis ab ipᷣa tꝛinitate. cuʒ q̊ effectu ſimul dat᷑.ſ.ſ.⁊ ſm hãc impꝛopꝛietatẽ ↄcedit mgẽ in pri mo ſniaꝝ.xv.di:ꝙ ·ſl. ꝓcedit a ſe ⁊ mittit a ſe. ᷣm boc S j wſ OQr peſl. Je Nnc¹ 4 etiã cedit᷑ ſpũſſ. incipit eẽ in rõnali creatura qñ da⸗ tur ei gratia.il Ad aliud qð obycit᷑. pater qui a nullo eſt ñ oꝛ miſſus.& ſpũſſ.a quo nullꝰ ñ dr mittes.dicunt nõ eſt ſimile quia in his verbis mittere 2 mitti cõſi⸗ gnificat᷑ habitudo principij ad illud qð ẽ te pꝛincipio. eſſe aũt ab aliquo ſiue a principio negat᷑ ſiue remoue⸗ tur vniuerſałr a pr̃e:ita ꝙ nullo mõ põt dici eẽ de pri⸗ cipio. eẽ aũt principiũ ñ remouet᷑ vłr a ſpũſa. ß.ſ. l. dẽ eẽ principiũ creature ſiue effectus qui fit in creatura. ideo ſicut ↄcedit᷑ ꝙ.ſ.ſ.facit ſe eẽ in creatura ꝑ grãm: ⁊trinitas facit ſpinſ.ꝑ grãm eẽ in creatura rõnali.ita põt ↄcedi ꝙ tota triniias mittit ſpm̃ſ.4. Ad aliud aut pʒ ſolutio. nam m iſtazʒ ratiõʒ miſſionis que dicta eſt. licut ↄcedit᷑ tota trinitas mittit filiũ: ita etiã ocedit᷑ ꝙ.· l. ſ. mittit filiũ.quia facit iᷣm cognoſci ꝙ ꝓcedit et⸗ nalit a pre ꝑ effectũ ꝓcedentẽ ab ipo tꝑatr.¶ Ad alið aũt ſoluũt ꝑ interemptõʒ.i 2õ.n. ideʒ eſt oꝑaꝛi ꝑ filiuʒ mittere filiũ: ſᷣ potius manifeſtare illã oꝑatõʒ eẽ ꝑ fi liũ.vnde ↄcedũt iſtam.ſpũſſ.mittit filiũ vt tnitas mit⸗ tit filiũ. nõ quia trinitas vel.ſ.ſ.oꝑet᷑ ꝑ filiũ:pᷣ qa trini tas vel ſpũs ꝑ aliquẽ effectũ appropꝛiatũ ſilio: manife ſtat pr̃eʒ oꝑaꝛi ꝑ filiũ.⁊ H̊ bene conuenit toti trinitati. Alio aũt modo põt determĩari miſſio ſpũſſcti vt pri mo ⁊ principałr ſignificet notõʒ: ſecũdario actiõʒ ſiue manifeſtatõz qua uũͦla notio manifeſtat ꝑ aliquem effe ctũ.vñ boc mõ dẽ miſſio actiue dicta ꝓductio alicꝰ ꝑ⸗ ſone manifeſtata ꝑ aliquẽ effectũ in creatura.vñ duo dicũt᷑ noĩe miſſionis.ſ.notio principałr ibi ſignificata a manifſeſtatio illiꝰ notõis ꝑ effectũ ibi ↄſignata.q; igẽ illud qð principalr ſigniſicat᷑ noĩe miſſiõis ñ conueit toti trinitati:ñ ↄcedũt ꝙ miſſio actiue dicta ↄueiat to⸗ ti trinitati.ideo dicũt ꝙ bec eſt falſa ꝓprie loquẽdo to ta trinitas mittit filiũ vel ſpm̃ſa.lʒ actio ibi ſecũdario ſignificata a qua ẽ effectus in creatura ↄueiat toti tri⸗ nitati. ¶ Ad h̊ qd primo obijcit᷑ ꝑ auẽteʒ aug.dðᷣm.q; ſicut dictũ eſt in miſſiõe actiue dicta ſunt duo.ſ.ꝓdu⸗ ctio alicuiꝰꝑſone:a manifeſtatio illiꝰ ꝓductõis.⁊ pꝛet᷑ hoc etiã effectus ꝑ quẽ manifeſtat᷑.nõ vult ̊ dicere au⸗ guſti. ꝙ miſſio ſit opus totius trinitatis niſi accipiat᷑ impꝛoprie.ſᷣ illud qð eſt ibi ꝑ modũ oꝑatõis.ſ.manife ſtatio ꝓductõis ſit opus trinitatis.⁊ B̊ innuit cũ dicit indiuila ſunt opa trinitatis.4 Ad aliud doᷣm.ꝙ lʒ miſ ſio tranſferat᷑ ad diuina rõne pᷣdicta: quia dĩ efficere ĩ creatura qð prius ñ faciebat. ñ illud pᷣmo ⁊ principa⸗ liter ſignincat᷑ in noĩe miſſiõis:ſᷣ potius reſpectꝰ ꝑſo⸗ ne mittentis ad illaʒ que mittit᷑· qui ñ ẽ coĩs toti trini⸗ tati:⁊ ideo nec miſſio coĩs eſt. Ad terciũ vo reſpon⸗ ſio poſtea habebit᷑.ſ.in ſequẽti ꝓbleumate. Membꝛũ ſecundũ Hnſequẽter querit᷑.vtꝝ miſſio actiue di⸗ cta ↄueniat alicui ꝑſont᷑ reſpectu ſui.h̊ ẽ ſi vᷣe poſſit dici pẽ mittit ſe: vel filius vel ſ.ſ. Ad qð ſic magꝛ.xv.di.j.li.ſent᷑.cõce⸗ dit ꝙ. ſ. l. mittit᷑ a ſe ⁊ ꝓcedit a ſe..ſ.ſ. mittit ſe. ¶ Ytẽ aug.iiij. de tri · ſicut generari ẽ filiũ eẽ a pꝛe:ita filium ↄgnoſci eẽ a pꝛe eſt filiũ mitti.⁊ ſicut ſpuiſa.donuʒ dei eſt eẽ a pre ꝓcedẽ:ita ſpm̃ſ.cognoſci ꝙ a pꝛe ꝓcedit eſt ſpm̃ſ.mitti.̊ iſtud ↄgnoſci eſt a ſpũſa.g miſſio ſpũſſcti eſt ab ipſo. S.l.ſ.mittit ſe.¶ Itẽ beda.cuʒ gratia hoĩbꝰ datur:ſpũſſ.mittit᷑. ̊ nihil aliud ẽ ſpm̃ſ.mitti qᷓ; grãm oferri· cũ qua etiã dat᷑ ipſe.ſ.ſ. S mittere ſpm̃ſ.eſt ipʒ ꝑ ãm ↄferre.̊ H̊ ↄuenit ſpũiſa.&̊ mittere ſe ↄueit ſpũiſ. Seadeʒ rõne ↄuenit alijs ꝑſonis. Cont᷑.mittẽ ⁊ mit ti dicũt᷑ relatiue adinuicẽ:⁊ mittẽs ⁊ miſſus.ſᷣ̊ nihil re latiue dr a ſe. nulla ꝑſona mittit ſe vel mittitur a ſe. Itez hieroꝰ.ſuꝑ eʒech. Cõuertã ⁊c. in glo.que ſicĩ⸗ cipit. grandis miſcdia dic.qð ↄictũ eſt in vno coꝛpoẽ mitti ñ põt:h qð ey eſt. ̊ oꝑtz ꝙ int mittẽtẽ ⁊ miſſũ ſit aliqua ſeꝑatio vel diſtinctio adminꝰ ꝑſonalis etſi non „ — eẽntialis. ̊ nlła pſona diſtinguit᷑ a ſe: nulli ꝑſone cõ⸗ uenit mittere ſe vel mitti a ſe. ¶ Itez mitti dicit ſubau ctoꝛitatez. H nihil hʒ auẽteʒ vel ſubauẽcteʒ reſpectu ſui. O mittere ñ ↄuenit alicui ꝑſone reſpectu ſui.l SItẽ qri⸗ tur vtꝝ hec ſit ↄcedenda ſpũſſanctꝰ dat ſe: vel pꝛ vł filiꝰ dat ſe. Ad h̊ aũt ꝙ ſit veꝛa:adducit męr̃ rõnes ⁊ aucto ruates.j.li.ſent᷑.di.xv.obijcit.n.ſic. Cũ donatio ſpũſſ. ſit oꝑatio dei. ̊ indiuiſa ſunt oꝑa tꝛinitatis.̊ daẽ ſpm̃ ouenit toti trinitati. ſpũiſa.ſi pũſſ. dat ſe. ¶ Itẽ JZo. iij. Spũs vbi vult ſ pirat. ſpiraꝛe aũt nihil aliud ẽ ꝗᷓ; da re ſpm. S.ſ. ſ. dat ſeip̃m. ¶ Itez ſi pꝛ 2 filiꝰ pñt dare vł dant ſpm̃ſ.⁊ ſpũſſ.ñ põt dare vel ñ dat ſeipʒ: aligd pñt vel aliqd oꝑant᷑ pr ⁊ filius qð ñ pᷣt vel ñ oꝑat᷑ ſpũſſan⸗ ctus.i¶ Iteʒ ad h̊ ẽ auẽtas aug·quam ponit mag ibi. dicit.n.xv.de tri.ſicut coꝛpꝰ carnis nihil aliud ẽ ꝙᷓ ca⸗ ro:ſic donũ ſpũſſancti nihil aliud ẽ qꝙᷓ.ſ.ſ.S ſpũſſ.ẽ dãs ⁊ donũ.ꝗ cũ datur:a ſeipᷣo dat᷑. .ſ.ſ.dat ſe.¶ Iẽ aug. ibideʒ. Ita dat᷑ ſicut donũ dei: vt etiã ſeipm det ſiẽ deꝰ. ·l.ſ. dat ſeipᷣm. ᷓ eadem rõne pater dat ſe ꝛ filius dat ſe. Cont᷑.aug.in li.de tri.donũ refert᷑ ad illuʒ ꝗ dat ⁊ ad illũ cui dat.& ſi.ſ.ſ.diſtinguit᷑ ab illo cui dat᷑ rati one relatõis: ſiłr ab illo a quo dat᷑. g.ſ.ſ.ñ pᷣt eẽ dãs datũ ſiue donũ.¶ Itez dicit magr̃ in ſent. ꝙ. ſ.ſ.ñ po tuit dari a creatura.quia ſi daret᷑ a creatura: ꝓcederʒ a creatura vel eẽt a creatura.ꝗ ſilr ſi.ſ.ſ.dat᷑ a ſe: ꝓce⸗ dit a ſe. 4¶ Si dicat᷑ ꝙ ſicut diẽ mgr in ſent . ꝙ intũů ẽ: datus ẽ a ſe vel ꝓcedit a ſe inqtum deꝰ. ᷓ eadeʒ ratiõe põt dici ꝙ pr̃ dat ſe ⁊ dat᷑ a ſe:ꝛ mittit ſe ⁊ mittit᷑ a ſe. qð tñ ñ ↄcedit aug.nec etiã ipe magẽ.ſicẽ poſtea vide⸗ bit᷑. ¶ Itez rõnes magri ꝓpter q̃s videt᷑ ↄcedẽ ꝙ ſpũſſ. dat ſe dat a ſe:⁊ mittit ſe ⁊ mittit᷑ a ſe ⁊ ꝓcedit a ſe nõ vidẽt᷑ valere.nazʒ in omĩbo videt᷑ eẽ ↄmutatio predi⸗ camẽti.quia mitti ⁊ mittere:dari ⁊ dare ſiue etiaz ꝓce dere ñ ſignificãt quid ſᷣ adaliqd. quia miſſio.ſ .l. a pꝛe ⁊ filio ẽ ꝓceſſioeiꝰ a pꝛe ⁊ ſilio.⁊ eſt inſtantia. pĩ põt generare:filius vel.ſ.ſ.ñ pñt.ᷓ aliqꝗd põt pr̃ qð nõ põt filius vel.ſ.ſ. Ad h̊ notandũ.ꝙ ſuꝑ veritate p̃dicta⸗ rũ ꝓpoſitõnũ plures fuer̃t opĩones. Quidã dicũt iſtas eẽ falſas.ſpũſſ.mittit ſe:⁊ ſpũſſ.ꝓcedit a ſe.⁊ h̊ eſt rõne diſtinctõis ⁊ auẽtis vel ſubauẽtis que ſigniſicantuꝛ in bis verbis mittere ⁊ mitti. vñ auẽtes que ̊ vidẽt᷑ dicẽ exponũt h mno: huſt mittit ſe.i.a ſpũſa.ẽ effectꝰ in qͥ co gnoſcit᷑ miſſus. Alij dicũt ꝗ mittẽ 2 mitti dupkr dicũt ſcʒ ꝓprie ⁊ impꝛoprie. ꝓprie qñ dicũt diſtinctõʒ ſiue au ctoꝛitatẽ ⁊ ſubauẽteʒ.⁊ ſic ñ ſumũt᷑ in pᷣdictis locutio⸗ nibo. Qñq; aũt mitiẽ eſt ideʒ qð dare ſiue coĩcaẽ ſe cꝛe ature rõnali:a tũc ſumit᷑ minꝰ ꝓpꝛie.⁊ in h̊ ſenſu cõce⸗ dũt pᷣdictas locutõnes.⁊ h̊ volũt trahere ex lĩa. diẽ. n. mg' ſic. Spũſſanctꝰ dat ſe ⁊ dat᷑ a ſe.Alij aũt dicunt: qð ⁊ verius videt᷑ ꝙ cũ dr ſpũſſ.mittit ſe vel dat ſe: ſi⸗ gnificat᷑ ꝑſona ſpũſſancti ſub alia ⁊ alia rõne. ſicut cũ dr intellectus intelligit ſe.vnde cũ dicit᷑ ſpũſſ.mittit ſe vel dat ſe: tria intelligũt᷑ ibi.ſ.ꝑſona mittẽs q ẽ ſpũſſ. ⁊ actio ſpũſſancti q̃ ẽ ideʒ qð ipe:⁊ effectus in creatuꝛa cũ quo etiã effectu dat᷑ ſpũſſ.ñ quia in creatura ſimpłr incipiat eẽ.ſ.ſ.ᷣ ga ẽ ibi alio mõ ꝙᷓ priꝰ.⁊ attribuit᷑ ꝑ⸗ ſone ſpũſſancti iliud qʒ ꝑſe eſt ipius effectꝰ. vnð 'ᷣm H dr̃.ſ.ſ.faciẽs ſe in creatura ꝑ gram ⁊ factus in creatu⸗ ra.⁊ hoc videt᷑ dicere augꝰ. cum dicit natura datur ſic donũ dei vt ſeip̃ᷣm det inqtum deus. ¶ Scoðm H ßt de⸗ facili rñderi ad oĩa illa que obijciũt᷑· ꝙ bec verba mit⸗ tere ? mitti dicũt relatõʒz vel diſtinctõez ſiue etiã auẽtẽ ſubauẽteʒ.Dicendũ.n.eſt ꝙ ñ ſꝑ dicũt iſtam ßm rez ſolü ſ̃m ratõʒ. vnde vnũ ⁊ idem aliqñ ſub alia ratiõe 2 alia põt ſignificari. Nõndũ q& ꝙ cux hec veꝛba mittẽ 2 mitti ſignificant diſtinctõz rõne relatiõis ⁊ auẽtis: ſignificat᷑ illa diſtinctio diuerſimode.Aliqñ.n.ſ ignifi catur ꝑ illa verba diſtinctio Fᷣm eẽntiam. vt cum dicit tota trinitas mittere xpᷣm hoĩem vel angelos vel pro⸗ phetas.Aliqñ ðo ſignificat᷑ diſtinctio ſᷣm ꝑſonaʒ ſiue ”l! cee⸗ tüͦ: ratioe kaſe. lpice⸗ pſpün. taſe preai R apie ffhot nod dcta⸗ tiſtas Lrone tur in kdict nco dicit inean Neutio⸗ iſeee gcoe die⸗ cunt: Ntd itle, iſ. na 4 / nb gtin tſie 1N nit nei 11, ni itte eis Gf diet 4 ſue 6 Dueſtio ym oꝛigineʒz ſolum: vt cum dicit᷑ pater mittere filiũ. vel pater ⁊ filius mittere ſpm̃ſ. Aliqñ vo ſᷣm ratõʒ ſolum vt cum dicit᷑ ſpũſſanctꝰ mittit ſe. vnum.n.⁊ idem pᷣt eẽ ſupꝛa ſe ſᷣm rõnes diuerſas. ꝓut dicit᷑ ꝙ ratio conſide⸗ rata vt ratio:eſt ſupꝛa ſe inq;tum oſiderat᷑ vt quedã na tura.⁊ ſummꝰ pontifex eſt ſupꝛa ſe:inqᷓtum eſt quedaʒ ſingularis ꝑſona.ſᷣm primũ modũ accipit bieroꝰ. miſ ſioneʒ cum dieit.qꝙ illud quod mittit᷑ ſemꝑ eſt ex ¶ nõ cõiunctum.ᷣ̊ ſm ſecidum modũ accipit augꝰ.miſſiõʒ cum dicit ſuꝑ Joh.minoꝛ ne eſt filius qꝗa miſſus: milſ⸗ ſionem audio nõ ſeꝑationem.q.d.diſcretio perſonalis exigitur inter mittentem ⁊ miſſum nõ ſeꝑatio. Lercio modo accipit magẽ in ſent᷑.cum dicit.ꝙ ſpũſſ.mittit ſe dat ſe. Eodem modo poteſt dici de hac.ſpũſſ.dat ſe ⁊ datur a ſe.quia ſi dare dicat relationeʒ vel auẽtem re⸗ ſpectu dati:nõ notat᷑ ibi diſtinctio ſᷣm reʒ ſiue auẽtas. bᷣ ſolum ᷣm rationem ſicut dictum ẽ.Aliqñ tñ accipit᷑ dare ꝓ influere ⁊ dari ꝓ inſpirari:⁊ tũc ↄcedũt ſimptr ſpũſſ.dat ſe ⁊ datur a ſe.quia tũc ñ notatur ibi auẽtas neq; etiaʒ relatio niſi ad illud cui fit datio ſiue inſpiꝛa⸗ tio.vnde iſte inter alias minus habẽt impropꝛietatis. iſte ᷣo magis ſpñſſ.mittit ſe ⁊ mittit᷑ a ſe.iſta vᷣo mari⸗ me ſpũſſ.ꝓcedit a ſe:quia attribuit᷑ ſpũiſa.qð eſt effe⸗ ctus tm̃.ſinus etiã eſt impropꝛia actiua q́; paſſiua. vnde bec eſt minus impꝛopꝛia ſpũſſ.dat ſe:qᷓ; hec ſpũſſ. datur a ſe. ꝓpter habitudineʒ cauſe ſiue principij q̃ no⸗ tatur in ablatiuo ratiõe prepoſitõis.tñ vtraq; põt eſſe vera eodeʒ modo quo dictũ eſt. ¶¶ Ad illud qð obijcit᷑ ꝙ in rationibo magri videt᷑ eſſe mutatio pꝛedicam̃ti. dðm ꝙ in hoc qð dico mittere ⁊ mitti tria intelligunt᷑ ſcʒ notio ⁊ actio que eſt diuina eſſentia.que ſignificat vt relata ad creaturaʒ ⁊ etiaʒ effectus ↄnotatus in ere atura.ꝓcedũt ̊ rõnes magr̃i ratiõe actõis que ſignifi catur in his verbis mittere ⁊ mitti: quaſi tota t᷑nitas efficit aliquid in creatura.⁊ hec ſignificat ꝗqd nõ adali quid.iQec eſt ſimile de hoc ꝙ dico generare vel ſpiraẽ. nam iſta nõ dicũt effectum in creatura nec eẽntiaʒ ſed puram notioneʒ. vnde nõ dicũt quid:h̊ adaliꝗd ſolũ. Ad aliud dm.qꝙ bene ſequit᷑ ſpũſſ.datuꝛ a cꝛeatuꝛa ̊ᷓ ꝓcedit.ſiue ſumatur dari ꝓ eo qð eſt mitti:ſiue ꝓ eo qð eſt infundi ſiue inſpirari.nõ tñ ſequit᷑ ſpũs dat ſe: vel pater dat ſe:ꝙᷓ ꝓcedit a ſe.⁊ ratio hꝰ dicet᷑.j.qñ q̃ꝛe tur vtꝝ mitti vel dari ↄueniat patri. Membꝛũ terciũ Onſequẽter querit᷑. vtꝝ miſſio actiue di cta cõueniat ſpũiſa.reſpectu xpᷣi. Ad qð ſic.eſa.xlvũj.⁊ nũc miſit me dns⁊ ſpiritꝰ eius.loquit᷑ in ꝑſona xpᷣi.g̊ xpᷣs miſſus ẽ a ſpũſa.ꝗ mittere cõuenit ſpũiſa.reſpectu xpᷣi.q¶ Item ambro.in li.de ſpũſa.quis eſt qui dicit miſit me dñs 2 ſpuũs eius:niſi qui venit a patre vt ſaluos faceret pec⸗ catoꝛes.i.xp̃s.̊ ⁊ pater eum miſit ⁊ ſpũs.ql Itẽ in eo⸗ em. datus eſt a patre vt eſa.dicit.ix.puer natus ẽ no⸗ bis ⁊ filius datus eſt nobis.datus eſt audeo dicere ⁊ a ſpũſa.quia miſſus eſt.̊ ⁊c.q¶ IJtem aug.in.ij.de tri.lo quens de filio.mitti a patre ſiue ſpũſa.ñ potuit:qꝛ pa⸗ ter intelligit᷑ eum miſiſſe cum fecit eum ex femina.qð vtiqʒ nõ fecit ſine ſpũſa. mittere ↄuenit patri ⁊ ſpũiſ. reſpectu xp̃ᷣi. Contra.aug.de tri.exire a patre ⁊ ve⸗ mire in mundũ h̊ eſt mitti.̊ mittere filium in mundum ſiue in carnem ↄuenit ſolum illi ꝑſone a qua exit filiꝰ. H filius ñ eſt a ſpũſa.&̊ miſſio filij in mundũ ſiue in car⸗ nem ñ eſt a ſpũſa.⸗! Iteʒ augꝰ.iiij. de tri.ſicut natũ eſſe eſt filio a patꝛe eẽ:ita mitti ẽ cognoſci qð ab illo ſit.ſed filius non poteſt cognoſci eẽ a ſpirituſancto cuʒ nõ ſit ab illo.̊ non poteſt mitti a ſpũſancto.ᷓ miſſio actiue dicta nõ cõuenit ſpũiſancto reſpectu xpᷣi.¶ Si dicat ꝙ ↄuenit ei ratione humane nature. Cont᷑.quicqd cõue⸗ nit xpᷣo homini:cõuenit ꝑſone filij di.ᷣſi mitti a ſpiri — lxxij. tuſancto ↄuenit xpo homini:& cõuenit ꝑſone filij dei. 8D per ſona filij dei mittit᷑ a ſpũa. eſt a ſpũſa.qð nõ cõ ceditur: immo potius ſpm̃ſanctũ eſſe a xpᷣo. SYtẽ cum dicit᷑ filius mitti in carnem.aut intelligituꝛ de filio dei Fm humanẽ naturam:aut ſᷣm diuinaʒ. non videtur ꝓ Fm humanaʒ naturam:quia aliud eſt filiuʒ mitti ĩ car nem:aliud ipᷣm exiſtenteʒ in carne mitti.in caꝛnẽ enim mitti nõ ↄuenit niſi exñtibus preter carnem.ꝙᷓ non cõ⸗ uenit filio niſi ſm diuinam naturaʒ.ſᷣ̊ ſᷣm diuinaʒ na⸗ turam nõ mittitur xpᷣs a ſpũſancto. ̊ miſſio xpᷣi in car nem nõ eſt a ſpũſancto.ſ̊ nõ cõuenit ei niſi miſſio vel in carnem vel in mentẽ.ꝗ̊ᷓ miſſio actiue dicta nõ connenit ſpũiſancto reſpectu xrpi. Ad hoc dicũt quidaʒ ꝙ tri plex eſt miſſio xpᷣi.ſ.in menteʒ.in carnem.⁊ ad predi⸗ candum.Et dicũt ꝙ ſpũſſanctus nõ mittit xpᷣm duab⸗ miſſionibus primis:̊ tercia que eſt ad predicandum. ⁊ ſic intelligit᷑ auẽtas eſa.xlviij.⁊ nũc miſit me dominꝰ ⁊ ſpũs eius.⁊ auẽtas ambroſij ſimilit᷑. vnde ambꝛo.ad hoc confirmandum adducit illaʒ auẽtem eſa.lxj. Spi ritus domini ſuper me: euangelizʒare pauꝑibus miſit me.Sed lʒ ſic poſſit reſponderi ad auẽtem ambꝛoſij:ñ tamen adhuc reſpondet᷑ ad auẽtem auguſti.que intel⸗ ligitur de miſſione filij in carnem: ſicut patet per au⸗ ctoꝛitates quas adducit aug.miſit deus filium ſuuʒ in terris. Item alij dicunt ꝙ hec eſt duplex ſpũſſanctꝰmi⸗ ſit filium in carnem.quia hoc verbum miſit poteſt cõ⸗ ſtrui cum hoc ꝙ dico ſpũſſ.ratione comꝑatõnis ad teꝛ minũ ad quem:⁊K ſic eſt vera.quia incaꝛnatio filij facta eſt a ſpũſancto ſicut⁊ a tota trinitate.vel põt conſtrui hoc verbum miſit cum hoc ꝙ dico ſpũſſanctus ratione comꝑationis ad ꝑſonaʒ que mittit᷑.⁊ ſic eſt falſa: quia ſpũſſ.nõ habet auẽtem reſpectu filij. Utroq; aũt modo dicit᷑ miſſio filij in carnem reſpectu patris.vnde cuʒ di cit augꝰ.mitti ⁊ exire a patre ⁊ venire in mundũ: loꝗt de miſſione filij ᷣm ꝙ ↄuenit patri.vnde mitti a patre in mundum cõuenit filio quia eſt a patre:⁊ quia aduẽ tus eius in mundũ eſt a patre ſiue incarnatio eiꝰ.mit⸗ ti ᷣo a ſpũſancto ↄuenit ei. non quia perſona eius ſit a ſpũſancto:ſ̊ quia venire ipᷣm in munduʒ ſiue incarna⸗ ri eſt a ſpũſa.⁊ ꝑ hoc pʒ ſolutio ad primum obiectum. l Ad aliud dðᷣm.ꝙ filium cognoſci eſſe a patre eſt fi⸗ lium mitti.⁊ quia illa cognitio eſt a ſpũſa.ideo miſſio filij eſt aliquo mõ a ſpũſa.ſ̊ q̊ nõ eſt verũ de quocunqʒ effectu in quo cognoſcit᷑ ꝓceſſio filij: ſ̊ de tali effectu ꝗ ab aliquo modo predicat᷑ de ꝑſona filij dei vt eſt incaꝛ⸗ natio.vnde nõ oꝑtet ꝙ ſi ſpũſſ.mittit filium in carneʒ ꝙ ꝑ illum effectũ debeat cognoſci filius eẽ a ſpũſa. ſ̊ eẽ ab aliquo.: Ad aliud pʒ ſolo ex predictis.iQaʒ cũ qᷓ; ris ſi ſpũſſ.miſit filiũ in carnem.aut ſᷣm diuinã natu⸗ rã aut ſᷣm humanã.cum queꝛis ſcõm ꝙ illa cõſtructio eſt ratione com ꝑationis ad ꝑſonã q̃ mittit᷑: ᷣm h̊ locu⸗ tio eſt falſa.illa auteʒ miſſio qua ſpiritnſſanctꝰ mitte⸗ re dicitur filium in carnem: nihil aliud eſt qᷓ; manife⸗ ſtatio filij per incarnationem.que manifeſtatio filij na turaliter ſequitur ad carnis aſſumptionem. ⁊ ideo nõ opoꝛtet ꝙ conueniat perſone exiſtenti pret᷑ carnẽ. Membꝛũ quaꝛtũ Varto q̃rit.vtꝝ dare vel mittẽ ſpm̃ſ.poſ ſit conuenire alicui creature rationali ra tione miniſterij. Ad quod ſic obijcitur. conſtat q rationali creature vt ſacerdo⸗ tibus collatum eſt miniſterium ſacramentoꝛuz. vt ba⸗ ptiſmi ⁊ alioꝛuʒ.ſed in ſacramentis ſiue cum ſacramẽ⸗ tis ſimul datur gr̃a ⁊ confert᷑ ſpũſſ.ᷓ rationali creatu re datũ eſt miniſieriũ in ↄferẽdo gazʒ ſiue ſpm̃ſ.naʒ ſi⸗ cut dicit beda.cũ gratia dat᷑ mittit᷑ ſpũſſa.nam miſſio ſiue datio ſpũſſancti pᷣt aliqͥ mõ ↄuenire creature rati⸗ onali ratõe miniſterij.q Itẽ remiſſio pct᷑i ñ ẽ ſine colla tione ſpũᷣſſcti.ſed viris ſanctis non ſolũ ↄfertur ſpũſſ. 2. v , Or 1 6 2 W, ſp „ E ad remiſſionẽ peccatoꝝ in ſeipſis ſ̊ etiaʒ in alijs:ſicut aplis. Jo.xx. Accipite ſpm̃ſ.qͥruʒ remiſeritis pcta ⁊c. Gapli occeperũt ſpmſ.no ſolũ in ſeipᷣis ſ̊ etiã vt ↄferꝛẽt alijs. Et hᷣ etiã videt᷑ in actibo apłoꝝ ſepe dici.ꝙ alij ꝑ impoſitõʒ manuũ apłoꝝ accipiebãt ſpmſ.ᷓ ↄoueniebat aliquo mõ eis dare ſpmſ.rõne miniſterij.¶ Itẽ in cor⸗ ꝑalibo videmus.ꝙ caloꝛ? ſplendoꝛ nõ ſolũ dant᷑ a fon⸗ te caloꝛis ⁊ ſplendoꝛis vt ſint in eo cui dant᷑: ̊D etiaʒ vt ab eo pñt tranſfundi in aliud. vt pʒ ĩ luce coꝛꝑali.i2õ enĩ aer ſolũ accipit lumẽ ſiue ſplendoꝛẽ ⁊ caloꝛeʒ a ſole vt ſint in ipo:ſᷣ etiã vt poſſit illa tranſfundẽ ſi inueniat ſuſceptibile.q̊ cum gratia que eſt ſplendoꝛ ſiue lux ſpi⸗ ritualis q̃ aĩa illuĩatur qꝗtum ad intellectũ:⁊ caloꝛ quo accendit᷑ qᷓtum ad effectũ.multo potẽtioꝛ ſit qᷓ lux cor⸗ ꝑalis.nõ ſolũ a fonte caloꝛis vel lucis ſpũalis dabitur vt ſit in aliquo:ſp etiã vt ab eo poſſit tꝛanſfundi ĩ aliũ.ſ ea data dat᷑ ſpũſſanctꝰ. creatura poterit aliqͥ mõ da re ſpm̃ſ. Cont᷑.miſſio ⁊ datio ſpũſſancti eſt eiꝰ ꝓcel⸗ ſio.ſiẽ dicit beda ⁊ m in.j.li.ſent.diſ.xiiij.⁊.xv.nð ↄcedens ꝙ. ſ.ſ.dat᷑ a ſe:etia ↄcedit ꝙ ꝓcedit a ſe.h.ſ.l· nullo mõ ꝓcedit a creatuꝛa: nullo mõ dat᷑ a creata·. Itez creatura rõnalis qtuʒ ad ſuũ potiſſimũ eẽ ſiue qtum ad ſuã ꝑfectõʒ nõ dependet niſi a deo·̊ ſua ꝑfe⸗ ctio ↄſtat ĩ collatiõe.ſ.ſ.⁊ donoꝝ eius ñ eſt niſi a deo:g̊ nõ cõuenit alicui creature dare ſpm̃ſ. Ad h̊ ſũt auẽtes plures aug.que ponũt᷑.j.li.ſent xiiij.di. Ad qð dicẽ dum. ꝙ creature rõnali ratõne alicuiꝰ miniſterij ꝓprie loquẽdo ñ ↄuenit dare ſpm̃ſ.nec gꝛãm.dẽ tñ aliqn rõne miſterij oꝑari aliꝗd in ſuſceptõe gr̃e ex ꝑte ſuſcipiẽtiũ: ſ ñ in ↄferendo grãm vel ſpmſ.vñ cooꝑari ad ſuſcepti⸗ onẽ gratie vel.ſ.l.põt intelligi dupꝑłr. Vel coefficiendo ſcʒ in actõe illa qua dat᷑ gratia vel.ſ.ſ.ſicut deus aliqñ dẽ oꝑari mediãte natura vel volũtate ⁊ natura. vel vo luntas cooꝑari ⁊ in vna actõe oꝑatur deus ⁊ nata vel volũtas.⁊ ſic ñ d aliq̃ creatura oꝑari in ſuſceptõe gꝛa tie nec ꝑ modũ miſterij nec alio mõ. Alio mõ dẽ coopa⸗ ri preꝑando ſuſceptibile ad ſuſceptõeʒ gratie vel.ſ. l. ſic põt aliquo mõ creatura cooꝑari rõe miſterij. ⁊ hoc duptr. vel interius.ſ.ꝑ aliquã actiõeʒ interioꝛẽ:⁊ H̊ mõ dicunt᷑ angeli pᷣꝑare ſuſceptibile ad ſuſceptõʒ gꝛe.ſ.in⸗ ſtruendo interius aĩam excitãdo vel impedim̃ta remo uendo.vel exterius:⁊ Gq̊ mõ dicũt᷑ hoĩes pᷣꝑare ſiue co⸗ opꝑari.⁊ hoc tripłr.ſ.diſponẽdo exterius ꝑ ſacramẽtoꝝ diſpenſatõʒ:ſicut baptiʒando ⁊ alia ſacramta miſtran do. Alio mõ impetrando ꝑ oꝛoneʒ Fᷣm ꝙ dẽ vnꝰ alij im⸗ petrare grãm. act.iiij. Cum oꝛaſſent motus eſt locꝰ ĩ qͥ ↄgregati erant ⁊ repleti ſunt omẽs ſpũſa. Lercõ modo inſtruendo mouẽdo exterius ꝑ predicatõezʒ: ſim ꝙ dẽ x.rom̃.fides ex auditu exteꝛioꝛi.⁊ hoc mõ exponit᷑ ill gat.iij. de aplo. Quis tribuit nobis ⁊c̃. ſᷣm q dicit ĩ glo. ⁊ m ꝙ dicit magf in ſent.j.li.xiiij.di.i¶ Ad pᷣmuʒ obiectũ dðm.ꝙ lʒ aliquibo det᷑ miſteriũ in collatõne ſacramẽtoꝝ:in quibo vel cũ quibo dat᷑.ſ.ſ.nõ tñ ratiõe illius miſterij dicũt᷑ ↄferre ſiue dare ſpm̃ſ.iAã in ſuſce⸗ ptione ſacramẽtoꝝ eſt quedaʒ actio exterioꝛ. ſicut ĩ ba ptiſmo tinctio ſiue ablutio exterioꝛ.⁊ in hac cooꝑãtur miſtri ꝑ quam dicũt᷑ baptiʒ are.Eſt aũt alia interioꝛ.ſ. ablutio interioꝛ a culpa ⁊ libeꝛatio a pena:a h̊ eſt ſoliꝰ ci.quia q̊ ratione illius dꝛ dari ſpũſſanctꝰ 2 ñ ratõne alterius.nam ablutio põt eẽ exterioꝛ in qua nõ cõfert᷑ ſpũſſanctus:vt in ficte accedẽte.ideo ñ ſequit᷑ ꝙ ſi mi⸗ niſtri coo ꝑaret᷑ in ſacꝛam̃to:rõe actus exterioꝛis actio⸗ nis ĩ qua aliqñ dat᷑.ſ.ſ.q cooꝑent᷑ ĩ datiõe ſpũſſancti. nam lʒ aliqñ detur ſimul cum illa exterioꝛi ablutõe:nõ tñ dẽ dari rõne illius:ſᷣ rõne actus interioꝛis in q̃ ope ratur ſolus deus ⁊ nõ cooꝑatur miſter.⸗4 Ad aliud di cendũ.ꝙ remiſſio peccati põt eẽ tripłr. Vel qtũ ad de⸗ letõʒz culpe:⁊ hoc ↄuenit ſoli o.⁊ hoc eſt ꝑ gꝛatiã g⸗ tumſfacientẽ.⁊ rõne hꝰ dẽ dari.ſ.ſ.Alio modo ẽ remiſ⸗ ſio peccati qᷓtum ad ſolutõeʒ pene:⁊ hec eſt collata xpᷣ homĩ. Zercio modo dẽ peccatum remitti qtum ad cõ mutationeʒ pene:⁊ hec eſt collata miſtro. Eſt.n.pꝛela tis data poteſtas taxandi penaʒ penitentis:⁊ commu⸗ tandi penam purgatoꝛiam in tem ꝑalem ꝓpoꝛtionalẽ. ſᷣ rõne huius nõ dicit᷑ dari vel mitti.ſ.ſ.ſj hic ſequit᷑ ad miſſioneʒ.ſ.ſ.4¶:!ẽ Ad aliud dõm.ꝙ nõ eſt ſimile de lauce 7 caloꝛe coꝛꝑali:⁊ de luce ⁊ caloꝛe ſpũali que eſt ga.ꝛ hoc triplici de cauſa. Primo. ꝗpter im ꝑfectõʒ ipiꝰ fon tis lucis ⁊ caloꝛis coꝛꝑalis.nam ex imꝑfectiõe eſt ꝙ ñ poteſt tranſfundere lucem ⁊ caloꝛeʒ cuicũq; ſuſceptio: maxime diſtanti ab eo ſine medio deferente. ſ̊ fons lucis ſpũalis cum ſit vbiq;: poteſt ſine medio vnicuiq; ſuſceptibili conferre gratiam.vnde nõ indiget ꝙ ꝗ acce pit eam tranſfundat in alium. Secũdo. ꝓpter oꝛdineʒ qui eſt in coꝛꝑibus quoꝛum vnuʒ ab alio reciꝑe habʒ. vnde quod ſupra eſt poteſt agere in inferioꝛibo: ſ̊ ñ ecõ uerſo.vnde ignis illumĩatus illumiĩat aereʒ aliqñ.aer etiam aliqñ aquam.aqua etiam aliqñ terram:ſᷣ̊ ñ ecõ uerſo.Sed aĩe non ſe habent ſᷣm oꝛdineʒ ad deũ.vnde quelibet immediate recipit influentiam gratie nõ vna mediante altera.ſicut defeꝛente dico non dico ſicẽ impe trante. Lercio. ꝓpter ↄtinuitateʒ materie ⁊ ꝓgt ſym⸗ bolum facilioꝛ eſt tranſitus.ſ̊ in aialibus nõ eſt ↄtinu⸗ itas materie ᷣm quam vna poſſit agere in aliam: ideo predictis ratõnibo nõ eſt ſimile de infuſione gẽe illu minatõne coꝛꝑali. Nueſtio.lxxiij. de miſſi/ one paſſiue dicta inuiſibili. 4 — / Dnſeqnẽter adiu⸗ uante gratia ihu xpᷣi tranſeunduʒ eſt ad miſſioneʒ paſſiue dictam. ⁊ cuʒ du plex ſit miſſio.ſ.inuiſibilis qua mitti⸗ tur filius vel ſpuſſanctus in mentẽ ad illuminandũ vel ſanctificandũ creaturaʒ.⁊ viſibilis q̃ miſſus eſt filius in carne: ⁊ ſpũſſanctꝰ ſub aliq viſibili ſpecie:vt in columba ſuꝑ xpᷣm: ⁊ ĩ linguis igneis ſuper apłos.que dr aparitio. Primo dicendũ ẽ de miſſione qua mittit᷑ filiꝰ vel.ſ.ſ.in mẽtẽ ſiue coꝛda fideliũ.dein⸗ de de miſſiõe q̃ viſibilit᷑ apparuit filius ĩ carne: ⁊.ſ.ſ.in aliq̃ coꝛꝑali ſpecie.ſ.apꝓparitõe.⸗ De miſſione aũt inui ſibili q̃ri᷑ in hũc modu.Primo.ꝗd ſit.Scðo.cuiꝰ ſit. Tercio.ad quos ſit.Quarto.ſᷣm quid ſit. Membꝛum pꝛimu O primũ ſic augꝰ.iiij.de tri.ſicẽ natuʒ eẽ eſt filio a pr̃e eẽ: ita mitti ẽ ↄgnoſci ꝙ ab illo ſit.⁊ ſic ſpũiſa.donũ dei eẽ eſt a pr̃e ꝓcedẽ:ita mitti ẽ ↄgnoſci ꝙ ab alio ꝓce dat. ex q̊ͥ accipit᷑ ꝙ mitti ſᷣm ꝙ ẽ cõe filio ⁊ ſpũiſa.ẽ co⸗ gnoſci ab alio eẽ. Sʒ ð diffinitiõʒ iſtã ſic obycit.cõſtat ꝙ in miſſione ſiue dicat᷑ actiue ſiue paſſiue eſt aliquid principałr ſignificatũ ⁊ aliꝗd ↄnotatũ.illð aũt qð pᷣn cipałr ſignificat᷑ cadit ĩ intellectu eiꝰ ĩ rectitudine. ſcʒ eẽntia vel ꝑſona dĩna ſiue notõ. illð aũt ↄnotatũ cadit in intellectu ipᷣiꝰ ĩ obligꝗtate.ꝗ̊ᷓ cũ ĩ pᷣdicta diffinitõe po nat᷑ illð qð ẽ ex ꝑte creature ĩ rectitudine:male vidr aſ ſignari diffinitio miſſiõis.¶ Itẽ om̃e qð ↄgnoſcit᷑ ꝑ ali ꝗq ↄgnoſcit᷑.ꝭ̊ plus ẽ eẽntiale miſſioni illð ꝑ qð ↄgno⸗ lcit᷑ filiꝰ vel.ſ.ſ.eẽ ab alio:q; ſit ipᷣa ↄgnitio.i Aã cu.ſ.ſ. mittit᷑ vel etiã filiꝰ:efficit᷑ aliq ĩ creatura rõnali ꝓꝑqð ↄgnoſcit᷑ eẽ ab alio.⁊ rõe illiꝰ effectꝰdẽ mitti ⁊ ñ rõe co gnitõis:cũ ipᷣa cognitio naturalr ſeq̃t ad miſſiõʒ·ꝗ il⸗ ſud ꝑ qð cognoſcit᷑.ſ.ſ.eẽ ab alio: potiꝰ debuit poni in diffinitõe miſſiõis q; ip̃m cognoſci.q Iẽ.ſ. ſ. pt mitti ĩ mentẽ: ⁊ tñ ñ cognoſci. Job. ix. Si venerit ad me ñ vi⸗ debo eũ.⁊ H̊ pʒ.qꝛ ſiẽ diẽ beda:cũ gꝛa hoiĩbo dat᷑:ſpũſſ. mittit᷑.vᷣ ꝑ iſtũ effectũ ñ ↄgnoſcit᷑ ·ſ.ſ.eẽ ab alio.cũ pau ci vel nulli ſciat ſe hꝛe grãm.⁊ rõne iſtiꝰeffectꝰ dẽ mitti· zmitt illo⸗ nitio affeeru rius de mitt de⸗ abytroe nitic Nezn abptroe fſimitt catoꝛiy Neſt. gliatiß us7r. ndexce iſetl. fclſe agefe (Vn penip peerb⸗ nd ſahz tifili inin fetdi pceſt pſone dos ñact ineffe ſcieſt hoſe di ſen tfieis⸗ entior eſtin Goſc dhc⸗ rep ſc Ud id glie go iur pfe Po pua n G mit mi iſon lcich gaete rondhne; bebab. bec Miqnarr ubüec vi. ende noyna ſeinpe 4 ſynm/ kotinu⸗ miieo⸗ der iln nſi cin napzeſt 1c a mui nentias ſbliz ſpllbbi gſuper lſtione din/ Utinui uüſit⸗ atzti tieb kapfe io et eco⸗ coltat lquid gopn e.ſq cadit depo daf poli no⸗ n eco zil⸗ iin nni 1 Nueſtio mitti ñ ſp ẽ cognolci abalio b̊ potius accidit miſſi oni.ſ.ſ.q Iteʒ differt miſſio filij ⁊.ſ.ſ.ſQazʒ mittit filiꝰ cũ illuĩat᷑ intellectꝰ rõnalis creature ꝑ ſapiam ſiue co⸗ gnitioneʒ q̃ appropꝛiat᷑ filio.mittit᷑ vo.ſ.ſ.cũ accendit᷑ affectus ꝑ amoꝛẽ ꝗ appropꝛiat᷑ ſpũiſa. cũ cognitio ſit Xprius effectus miſſiõis filij ⁊ ñ. ſ.ſ.pdicta diffinitio q̃ dẽ mitti ⁊ cognoſci ⁊c.ñ videt᷑ oueniꝛe niſi miſſiõi filij. Itez p fideʒ infoꝛmẽ cognoſcit᷑ filius eẽ a pre:⁊.ſ.ſ. ab vtroq;.& rõne fidei infoꝛmis dẽ mitti filiꝰ ⁊ ſpũſſ.ſi mitti ẽ cognoſci ⁊c.nñ videt᷑ ↄuenire niſi miſſioni filij. Aez ꝑ fideʒ infoꝛmeʒz cognoſcit᷑ filius eẽ a pꝛe ⁊.ſ.ſ. ab vtroq;.ꝗ̊ rõne fidei infoꝛmis dicet᷑ mitti filiꝰ 2.ſ.ſ. b ſi mittiẽ cognoſci ab alio eẽ.⁊ fides infoꝛmis ẽ ĩ ec⸗ catoꝛibo.ꝗ miſſio filij ⁊.ſ.ſ.fiet in mẽtibo pctoꝝ.q nõ vcedit᷑. Ad h̊ dᷣm. ꝙ ñ ſꝑ dat᷑ diffinitio ꝑ poꝛa ſim⸗ plicit᷑:pᷣ ꝑ prioꝛa q̊ ad nos.vñ nõ ſꝑ dat diffinitio ꝑ ge⸗ nus ⁊ drñtiam:̊ aliqñ ꝑ cauſaʒ:aliqñ ꝑ effectũ ↄntẽ. vnde ↄcedo ꝙ hec diffinitio mitti ẽ ↄgnoſci c̃.datur ꝑ effectũ.vnde cũ efficit᷑ aligd in qͥ hʒ cognoſci ꝓceſſio ſi lij vel. ſ. ſ. tunc dꝛ mitti filius vel.ſ.ſ.⁊ intelligo ñ de qͥ⸗ cũq; effectu:ſᷣ de effectu ꝑtinẽte ad grãm gtofacienteʒ. l Ad pꝛimũ ̊ᷓ dᷣm.ꝙ pᷣdicta diffinitio ñ dat᷑ ꝑ illð qð principałr ſignificat᷑ in ̊ ꝙ dico mitti. ñ tñ ſegt ꝙ ꝓ⸗ pter h̊ male aſſignet᷑:qꝛ dat᷑ ꝑ illud qð ẽ priꝰ qͥ ad nos ñ ꝑ illud qð prius ſimptr. vn quia ꝑ effectũ illũ ↄgno⸗ ſci hʒ ꝓceſſio filij vel.ſ.ſ.⁊ qꝛ rõne illius effectꝰdzꝛ mit⸗/ ti filius vel.ſ.ſ.ideo dat᷑ diffinitio miſſiõis ꝑ effectũ.lʒ in intellectu miſſiõis cadat ille effectus obliqᷓ.ſᷣ ſi debe ret diffiniri ꝑ illud qð eſt prius ſimpłr: diceret᷑ miſſio ꝓceſſio mamleſtata vel manifeſtatio ꝓceſſiõis alicuiꝰ Eſone ꝑ aliqueʒ effectum in rõnali creatura..l Ad ali⸗ ud dm.ꝙ cum dr mitti eſt cognoſci ⁊c.ibi dr cognitio ñ actus ipſius cognitiue: ̊ repntatio ipᷣius ꝓceſſiõis in effectu oꝛdinata ad actum cognitiue.vñ illud ↄgno⸗ ſci eſt repñtari in effectu ſiue ꝑ efectũ aliqd ꝑ qð pᷣt co gnoſci filiũ vel ſpm̃ſ.eẽ ab alio.⁊ talis eſt modus loq̃n di.ſicut cũ dr in hoc oꝑe cognoſcit᷑ ſapia vel boĩtas ar tificis:i.in q̊ͥ oꝑe repntat᷑ aligd ꝑ qð põt ↄgnoſci ſapi⸗ entia vel bonitas artificis.vn ſjm hũc intellectum ma⸗ nifeſtũ eſt.q; primo ⁊ principałr ponit᷑ illð ꝑ qð hbʒ co⸗ gnoſci ⁊ ñ ipᷣm cogſci.¶ Et ꝑ hec pʒ ſolutio ad ſequẽs obiectũ. Qam etſi nũꝙᷓ cognoſceret᷑ ille effectus vel ꝑ illũ effectũ ꝓceſſio filij vel ſpaſſ.mbilomiꝰp illũ effeciũ repñtat᷑ illud ꝑ qð põt cognoſci.⁊ ̊ mõ dẽ h cognoſci. ſcʒ ſigno aliqͥ ſpuali cognoſcibilit repñtari.¶ Ad ali⸗ ud ſiłr ſatis põt patere ſolutio ex iain dictis. Nã mitti ñ dr ex filio vel ſpũſa.rõne ↄgnitõis actualis:ᷣ̊ ratiõe alicuiꝰ effectus propꝛiabilis filio vel ſpũiſa.in qͥ pt co gnoſci ſiliꝰ vel.ſ.ſ.eẽ ab alio.vñ ſi ille effectꝰappropꝛie⸗ tur ꝑſone filij ⁊ ꝑ illuʒ effectũ põt cognoſci filius eſſe a pr̃e vt donũ ↄgnitõis vel ſapie:dz mitti filiꝰ. Si vo ap⸗ propriet᷑ ꝑſone ſpũſſancti:ꝑ illum effectũ ſic ei appro⸗ pꝛiatũ põt cognoſci ſpũſſ.ab vtroq;.nt donũ amoꝛis di cit᷑ mitti ſpũſſ.qꝛ igit᷑ ñ rõne cognitõis p rõne effectus apꝑpropꝛiabilis oꝛdinati ad cognitiõeʒ dẽ eẽ miſſio ſiue mitti: ñ appꝛopriat᷑ illa diminitio miſſõi filij. ¶ Ad vlti mũ dõm.ꝙ ñ rõne cuiuſcũqʒ effectꝰ ſiue doni in quo co gnoſcit᷑ filius vel.ſ.ſ.ab alio eẽ:d mitti filiꝰvel ſxũſſ.ſᷣ exigit᷑ ꝙ ille effectus ſiue illud donũ ꝑtinet ad gratiam gratum facientẽ.quia ſolum m illam inhitant aiam.2 ſunt in ea modo ſpãli quo deus dicitur eẽ ĩ iuſlis.ſicut poſtea plenius deteꝛmiabit᷑.vnde ratiõe fidei infoꝛmis n dicit᷑ mitti lʒ per fideʒ infoꝛmeʒ poſſit aliqͥ modo co⸗ gnoſci ꝓceſſio filij vel ſpũſſancti.quia augꝰ?. nõ intelli⸗ git de cognitione qualicũq;:ſ̊ᷣ de cognitione coniuncta affectioni amoꝛis.que cum eſt in homie: dicit᷑ deꝰ inba bitare.⁊ cum de nouo eſt: dicit᷑ miti. Buc5& Di ee , , % £ι Alxxiij. Nlembꝛũ ſecundũ Onſequent querit᷑ de miſſiõe paſſiue di⸗ cta cuiꝰ ſit hec.̊ eſt cui ↄueniat mitti. Primo g querendũ eẽt vtꝝ ↄueniat eſſen tie vel ꝑſone:⁊ cui pᷣmo. ſ̊ᷣ iſtud ſatis ha⸗ bet᷑ ſuꝑius:q ſcʒ querit᷑ vtꝝ bec noĩa mittẽ ⁊ mitti ſi gniſicẽt eẽntiam vel ꝑſonam vel notõneʒ.ſᷣ̊ queꝛit᷑ vtꝝ mitti ↄueniat patri vel tm ſilio ⁊ ſpũiſa. Scòo.ſuppoſi to ꝙ filio ⁊ ſpũiſa.vtꝝ ſᷣm eandẽ ratõeʒ vtriq; cõueiat. Teꝛcio.vtꝝ miſſio filij poſſit eẽ ſine miſſione ſpũſſcti ⁊ ecõuerſo.Quarto.vtꝝ plenius dicat᷑ mitti filiꝰ vel.ſ.ſ. poſt incarnatõʒ q; ante. Nꝛticnlus pꝛimꝰ Rimo g querit᷑.vtꝝ mitti ↄueĩat pꝛi. Circa qð pᷣmo obijcit. Dam̃. Omiĩa in dinis ſunt vnũ p̃ter ingeneꝛatõeʒ. generatõʒ. ⁊ ꝓceſſio nem.⁊ dicit᷑ ibi vnũ.i.cõe tribus ꝑſonis.ſ̊ miſſio nec ẽ ingeneratio.qꝛ ſi eẽt: habereʒ tũc oſitũ.ſcʒ ꝙ cõueni ret patri eẽ miſſuʒ ſicut eẽ ingenitũ.Nec eſt generatio: quia tũc ñ cõueniret ſpũiſancto mitti.i Zec etiã ꝓceſſio ꝓut ibi accipit᷑.ſ.ꝓ notione ſpũſſancti:quia tũc ñ ↄue⸗ niret filio mitti. eſt cõe toti trinitati.̊ cõuenit patri mitti.¶ Itez patri appropꝛiat᷑ potẽtia ſicut filio ſapia ſpũiſa.bonitas.⁊ põt innoteſcere pr ꝑ effectũ boĩtatis 8̊ ſi bmõi innoteſcere ꝑ effectũ in creatura poĩt miſſio⸗ nem: vel dicit ideʒ qð miſſio in filio ⁊ ſpuſa.cũ ſic poſ⸗ ſit innoteſcere pꝛz:⁊ pr̃ poterit dici mitti.⸗ Itez aug. iij. de tri.filius cũ ex tꝑe cuiuſq; mẽte ꝑcipit᷑ mitti dꝛ.g cũ ſilr pꝛ ex tꝑe mẽte ꝑcipiat᷑ ſicut filius: pᷣt dici mitti ſicut filius.i Si dicat᷑ ꝙ ñ.q; mitti poĩt eẽ ab alio qð nↄuenit pr̃i. Cont᷑.ſpũſſanctus mitti dz a ſe.ſicut diẽ mgjr in ſent᷑⁊ ſicut S.habitũ eſt. nec tñ in ſpũſa.ponit eſſe a ſe. ſimilit pr̃ põt mitti a ſe.nec tñ poneret᷑ eſſe a ſe vel ab alio.¶¶ Iteʒ augꝰ. iiij. de tri.loquẽs de filio di⸗ cit.nõ eoipſo quo de patꝛe natus eſt miſſus dẽ filius:ſᷣ vel eo quo in carne apparuit verbũ caro factũ: vel eo q ex tꝑe cuiuſq; mente ꝑcipit᷑.& eẽ a pꝛe ñ ꝑtinet ad rõneʒ miſſionis filij:ſᷣ ſoluʒ apparẽ viſibilit vel inuiſibilit.S cum apparere viſibilit vel inuiſibilit᷑ ↄueĩat pr̃i: videt᷑ ꝙ mitti ↄueniat patri. Cõtra.augꝰ.ij.de tri.pat ſo⸗ lus nũꝙᷓ legi᷑ miſſus.ſᷣ ñ debet aſſeri niſi qʒ habet᷑ in ſcriptura. pater ñ debet dici miſſus.4. Itẽ augꝰ. iiij. de tri.cum pater a quoq cognoſcit᷑:ñ dẽ miſſus.nõ eni hʒ de quo aut ex quo ꝓcedat. Item augꝰ. in li. pfidiã arrianoꝝ.ſolus pater ñ legit᷑ miſſus.qui ſolꝰ ñ bʒ au⸗ ctoꝛeʒ a quo genitus ſit vel a quo ꝓcedat.⁊ ideo nõ ꝓt᷑ nature diuerſitateʒ que in trinitate nulla eſt: ̊ pt au ctoꝛitatem ſolus pater ñ dicit᷑ miſſus.i¶ 2õ.n.ſplendor aut feruoꝛ ignem:ſᷣ ignis mittit ſiue ſplendoꝛẽ ſiue fer⸗ uoꝛẽ. Ex his videt᷑ ꝙ pater ñ debeat dici miſſus.⸗:.Ad hoc etiã eſt illud quod dicit m in pᷣmo ſent᷑.xv.dilſ.c. h querit᷑ cur pater nõ dicit᷑ miſſus.: Iteʒz querit᷑ vtx pater debeat dici dari? qð videt᷑.quia hec eſt rõ aug.i li.& tri.ꝙ ſpũſſanctꝰ dat᷑ a ſe:quia eſt ſue ptãtis.qᷓ enʒ ſimilit pater ſit ſue ptãtis:videt᷑ ꝙ detur a ſe. ¶Cõt᷑. ſicut pater ñ legit᷑ miſſus:ſimilit n legit᷑ datus.q̊ ſic ñ pceditur vna:ita nec debet ↄcedi alia. ꝗl Iteʒ dic mgi in ſent᷑.ꝙ datio ſpũſſancti eſt eius ꝓceſſio.⁊ ideo ñ dat a creatura: quia ñ ꝓcedit a creatura. ̊ᷓ cum in hoc qð eſt dari intelligat᷑ ꝓcedere: nõ videt᷑ beꝛe dici pater dari ſicut nec procedere. Ad primũ dom. ꝙ miſſio paſſiue dicta ſiue miſſuʒ eẽ: ꝓprie ñ ↄueĩt pꝛi.⁊ rõ hꝰẽ. quia mitti ĩ intellectu ſuo impoꝛtat eẽ abalio.vnde cũ filius vel ſpũſſ.dicant᷑ mitti: intelligit᷑ ios aliquid ef⸗ ficere ꝑ qð cognoſcantur eẽ ab alio.ſiue filius ⁊ ſpiri⸗ tuſſanctꝰ dicant᷑ mitti a patre:ſiue dicant᷑ mitti a ſe. ſi cut iam videbitur.⁊ qꝛ ̊ ñ ↄueit patri: ideo pater non dicitur mitti. Ad illud qð obicit᷑. q omia ſunt vnnʒ in deo pret ingeneratõz 1 generatõʒ 7 ꝓceſſionem:q̊ᷣꝝ nullũ eſt miſſio.dðm ꝙ in miſſione paſſiue dicta intel⸗ ligit᷑ generatio 1 ꝓceſſio indiſtincte. ita ꝙ in miſſione filij intelligit᷑ generatio: in miſſione ſpũ̃ſſancti intelli⸗ gitur ꝓceſſio.⁊ quia in iſtis nõ ſunt vnũ omẽs ꝑſone: ideo neq; in miſſione.vñ ſicut eẽ ab alio neq; generati oneʒz neq; ꝓceſſioneʒ ſupponit diſtincte:vtrũq; tñ ſuppo nitur indiſtincte. cũ vᷣo dẽ filius eſt ab alio:ſpũſſ.ab a⸗ lio:iã diſtinguit᷑.ita eſt de H̊ ꝙ dico mitti. ⁊ iõ ñ dẽ cõ⸗ uenire patri ſicut nec eẽ ab alio. 4 Ad aliud dðᷣʒ.ꝙ pr̃ hʒ effectũ ĩ creatura ꝑ quẽ co noſcit᷑ ſicut filiꝰ ⁊ ſpũſ⸗ ſanctꝰ. nõ tñ dĩ miſſus: ⁊ G̊ eſt rõne ſubauẽtis ꝗ ſigni⸗ ficat in H ꝙ dico miſſus vel mitti. vñ ñ diffinit mitti ꝑ h ꝙ eſt mẽte ꝑcipi eẽ ab alio ſicut dicit aug vñ h ꝙ di⸗ co mẽte ꝑcipi ñ dicit totã rõneʒ miſſiõis paſſiue dicta: ſ hr̃e ab alio ꝙ efficiat aliqd ĩ creatura:ꝑ qð ↄgnoſca⸗ tur ab alio eẽ ⁊ H̊ ñ ↄuenit patri.⁊ ꝑ hec ptzʒ ſolło ad ſe⸗ quentẽ auẽteʒ aug. nam meẽte ꝑcipi ñ dicit totã rõnem miſſionis ſicut dictũ eſt. ¶ Ad illud qð obcit. ꝙ pat poterit mitti a ſe ſicut ſpũſſ.dðm ꝙ cũ dr ſpũſſ.mitti a ſe. rõne ſubauẽtis ſignificate in h̊ ꝙ dico mitti: ſignifi catur ibi ſpm̃ſ.eẽ ab alio:hᷣ ñ oꝑtet ꝙ amittẽte. vnð ibi intelligit᷑ aliquis effectus eẽ a ſpũ ꝑ queʒ cognoſcat᷑ eẽ ab alio. rõne effectus ꝓcedentis a ſpuſ. cum qͥ etiaʒ dat᷑.ſ.ſ.dicit᷑ mitti a ſe.ſᷣ nõ ſolum ſufficit iſtud:ſ̊ oꝑtet ꝙ etiã intelligat᷑ rõne ſubauẽtis ſignificate ꝙ illud q efficit. I. ſ.in creatura: habeat ab alio. quia ̊ nõ oue nit patri:ideo pater nõ dr mitti a ſe.¶ Ad aliud dom. ꝙ natũ eẽ de patre ñ eſt tota rõ miſſionis: ſ̊ manifeſta⸗ ri viſibiliter in carne vel inuiſibilit in mẽte ꝙ ſit a pa⸗ tre eſt tota rõ miſſionis.vñ ñ negat augꝰ.qn eẽ a patꝛe intelligat᷑ in miſſione filij: illud ñ ſit tota rõ ſiue cõ pletiua miſſionis filij:b illa qꝗᷓ dicta ẽ. ¶¶ Ad illð qð dr de veritate iſtius pater datur. dom ꝙ minꝰ bʒ impꝛo⸗ prietatis qᷓ bec pĩ mittit᷑. AUñ nõndũ ꝙ dari põt ſumi ꝓ illabi vel infundẽ. ſic auenit toti trinitati ⁊ etiã pyi qꝛ cũ filio ⁊ ſpũſa.venit in mẽteʒ. ⁊ lʒ ñ inueniat᷑ datꝰ: tñ inuenit᷑ equipollẽs ᷣm ꝙ dr ſic dari. Jo. xv. Ad euʒ veniemꝰ c. Alio mõ dr dari ꝓut dicit ſubauẽtẽ.⁊ dĩ relatiue ad dantẽ ⁊ illũ cui datur.⁊ ſic dr ideʒ ꝗ mitti. ⁊ impoꝛtat in ſuo intellectu eẽ ab aliq̊ ſiẽ ad an.⁊ hoc mõ nõ ↄuenit patri ⁊ ſm hanc actiõz ꝓcedit ꝙ dat᷑ ab eo a quo dat᷑.. Ad aliud doᷣm.ꝙ in h̊ ꝙ dico mitti vel dari ſunt duo ſiue intelligũt᷑ duo.ſ.eẽ ab alio:⁊ effectꝰ in creatura in quo mani feſtat᷑ filius vel.· ſ.eẽ ab alio. rõne aũt effectꝰ dr.ſ.ſ.mitti ſiue dari a ſe: qꝛ ab ipoẽ ef fectus cũ qͥ effectu dat᷑ ipᷣe.cum & dicit aug. ꝙ. l. ¶ dr a ſe qꝛ eſt ſue ptãtis:ñ cõcludit g. l. ſ. detur: B ꝙ ſi dat᷑ ab aliquo cum illo effectu in quo manifeſtat᷑: etiam a ſe detur cũ oꝑetur illum eundẽ effectũ. vñ ñ ſequit᷑ ſi pat eſt ſue ptãtis ꝙ dẽ a ſe. h ꝙ ſi detuꝛ ꝙ dat a ſe.4¶. Ad illð qð obijcit ex alia ꝑte.dðm ꝙ ſi dari ſumat᷑ ꝓ infũdi:q; nõ ſequit᷑.ſ.ſ.datur ẽ̊ ꝓcedit.q; infundi ñ impoꝛtat ſo⸗ auẽtem nec etiã diſtinctõʒ.ſᷣ boc ꝙ dico ꝓcedere dic di ſtinctõʒz ⁊ etiã hĩtudinẽ principij ad id qð eſt de princi⸗ pio.ſᷣ bñ ſequit᷑ datur a creatura: Sꝓgcedit a creatuꝛa. nam int creatoꝛeʒ ⁊ creaturam eſt diſtinctio:nõ ſoluzʒ oꝛiginis ſᷣ etiã eẽntie.vbi aũt eſt diſtinctio ſiue ſm ori/ ginem ſiue m eẽntiã bñ ſequit᷑ ad dari ſine ſumat ꝓĩ⸗ fundi ſiue ꝓ mitti eẽ ab alio a qͥ dat᷑. ſᷣ vbi notat᷑ ſolum orñtia ſᷣm rõneʒ nõ ſequit᷑.vñ ñ ſequit᷑ſ.ſ.dat᷑ ſiue in⸗ fundit᷑ a ſe:̊ ꝓcedit a ſe.nec de pꝛe ſitr. Aꝛticulꝰ ſecũdꝰ Onſequent᷑ querit᷑ſuppoſito ꝙ mitti tm̃ cõ⸗ ueniat filio ⁊ ſpũiſa.vtꝝ ↄueniat vtriq; ſᷣm cangezʒ ratõeʒ: vel ſm aliã ⁊ aliã rõneʒ. Ad qð ſic obijcit᷑ Meda in omel.dñice prime poſt aſcẽſiõz Spũſſancti miſſio eſt eius ꝓceſſio.ſ̊ ꝓceſſio ñ dicit᷑ bʒ eandẽ ratõʒ de ſilio ⁊ de ſpuſa. nec miſſio.a Itẽ gg· in moꝛabł.eo mitti?᷑ filius quo generat᷑. ſ̊ h̊ ñ pt dici de ſpũſa.ᷣ alia a alia ratio eſt miſſionis filij ⁊.lſ.ſ. ¶ Iteʒ duplex eſt miſſio filij ⁊.l.l. cilʒ viſibilis ⁊ inuiſibilis ? vr q;ʒ ẽ ad manifeſtatõneʒ filij ⁊.ſ.ſ. Sʒ miſſio viſibil ñ dicitur ſm eandem rationem de filio ⁊ ſpũſa.qꝛ alius z alius eſt modus manifeſtatiõis quo maifeſtat filius in carne aſſumpta: ⁊ quo manifeſtat᷑ ſpuſſanctꝰ in colũ ba.ᷓ cum ſimiliter in inuiſibili miſſione ꝑ aliũ 2 aliuʒ effectum manifeſtatur ſpũſſanctus: nõ videtur miſſio dici m eandeʒz rationẽ de filio ⁊ ſpũſancto. Cont. mitti eſt cognoſci ab alio ſᷣm ꝙ dicit augꝰ. ̊ hec ratio cõuenit filio ⁊ ſpũiſancto.&ᷓ ſm eandeʒ rationeʒ ↄuenit mitti filio ⁊ ſpũiſancto.4.! Item non eſt alia ratio miſ⸗ ſionis actiue dicta cum dr pater mittit filiũ aſ⸗ pm̃ſ.ſicẽ nec eſt alia ratio oꝑationis cum dicit᷑ oꝑari ꝑ filiuʒ ⁊ per ſpm̃ſ.dictõne.n.ſemel poſita nõ ↄtingit vti equiuo ce. ſi miſſio paſſiue dicta relatiue dicit ad miſſionem actrue dictazë: nõ erit alia ratio miſſionis paſſiue dicte ſm ꝙ cõuenit filio ⁊ ſpũiſancto.al Si dicat᷑ põt eſſe vna ratio:tñ differens m prius ⁊ poſterius 'm ratõʒ intelligentie. hoc nõ videtur verum. quia ſicut patri ⁊ filio comuniter cõuenit mittere ſpm̃:ita filio ſpũiſa. cõuenit mitti a patre.quia vterq; ꝓcedit ab ipᷣo. Sed alio 2 alio modo ẽ cõmune ſpirare patri⁊ filio: ⁊ alio modo ꝓcedere.Qam lʒ ſpirare ꝑ prius videatur cõue nire patri qᷓ; filio ſm ratõnem intelligentie:tamẽ ideʒ eſt modus ſpirandi in patre filio: ꝓpter quod eſt vna ratio ſpirandi. vnde nõ differũt niſi Fm prius ⁊ poſte⸗ rius ſᷣm ratõnem intelligentie. quia intellectꝰ primaʒ auẽtem ſpirandi ponit in patre a quo hʒ filius. p ñ eſt ſic in ꝓceſſione.nam nõ differt ſolũmodo ꝓceſſio in fi⸗ lio ⁊ ſpũſancto ſᷣm prius ⁊ poſterius in rõne intelligẽ di: H̊ quia eſt alius ⁊ alius modus ꝓcedendi ido alia a alia ratio ꝓceſſionis.⁊ dẽ q̃i equoce ꝓceſſio nõ ſolũ analogice. cum rõne eius qð eſt ꝓcedere ↄueĩat mit⸗ ti filio ⁊ ſpiſa.ñ ſolũ dicet ꝑ prius ⁊ poſteriꝰ de ipis: ß etiaz equiuoce. Atem queritur. ſi ſit. S. . aliquo mõ eadeʒ ratõ.cui magis ↄueiat mitti: filio vel ſpũiſ.⁊ videt᷑ ꝙ filio.quia ſi mitti eſt cognoſci eẽ ab a⸗ lio.⁊ hoc magis ꝓprie ↄuenit filio cui appropꝛiat᷑ ↄgni⸗ tio:magis ꝓprie videt᷑ ↄueire filio mitti ꝙᷓ ſpũiſancto. Iteʒz hoc apparet in miſſione viſibili. quia prius ma⸗ nifeſtat᷑ filius in carne aſſumpta ꝙᷓ ſpũſſanctus in co⸗ lumba vel alia ſpecie aſſumpta. Cont᷑.ꝓceſſio ſpũſ⸗ ſancti diuidit᷑ in ꝓceſſioneʒ tꝑalem ⁊ eternaʒ. ſed non ſic diuiditur ꝓce ſio filij. ̊ miſſio idem eſt qð pꝛoceſ⸗ ſio tꝑalis.̊ miſſio magis videt᷑ ↄuenire ſpũiſ. ¶ Item magis ꝓprie ouenit eẽ datũ er tꝑe cui ↄuenit eẽ donum ab eterno. H̊ßᷣ eſt ſpũiſ.nõ filio. cũ mitti nihil alið ſit q̃ dari ex tꝑe:magis ꝓprie ↄueit mitti ſpũiſ.qᷓ filio.vñ aug. xv. de tri. ¶ 0 eſi verbum niſi filius: nec donũ niſi ſpuſſanctꝰ. Ad pꝛimũ doᷣm.ꝙ miſſio paſſiue dicta dẽ ßm eandez rõneʒ de filio ſpũla.. Ad hoc qð obijcit᷑ ĩ Zriũ.dðm ꝙ in miſſione duo ſunt.ſ pꝛicipale ſigniſica tum: 2 ↄnotatũ.lz ̊ pꝛincipatr ſignificet ibi notio ſiue etiã eẽntia.ñ tñ ab illa imponit᷑:pᷣ ab eo qð ẽ ↄnotatuʒ in creatura. ab illo ↄnotato accipit miſſio rõnẽ ſuam completam. ſicut creare principalit ſignificat diuinã eẽntiam: nõ tamen ab illa accipit rationeʒ ſuam: ſ ab eo quod efficit᷑ in creatura. vnde lſʒ ꝓceſ ſio principalr ſignificetur in miſſione ſiue in rectitudine.⁊ predicet᷑ ce ipᷣa miſſione:nõ opoꝛtet ꝙ ſi alio⁊ alio modo dicat᷑ roceſſio: q alio ⁊ alio modo dicatur mil ſio. quia mil io non imponitur a ꝓceſſione:łᷣ ab effectu in quo rep⸗ ſentatur ipa proceſſio.a quo etiam accipit rationem⸗ iße effectus.ſiue potius ipᷣa repreſentatio ꝑ effectũ:nõ dicitur alio alio modo de miſſione filij ſpũſ ſancti. ⁊ ideo ñ oꝑtet ꝙ ſit alia ⁊ alia ratio miſſiõis vtrobiq; · A LL — — — — Neid e bilis lbei Palue fflne incol 1aling emniſio Cort. tatio enit tiom ſe flin legpino ionen le de poteſe n ati partt rſpüie , tl wrce ne ic ſekone poſte⸗ nmn Sieſt binſi elige alin ͤſoii Uit dit: Ni. lio vel kaba/ t ſanelo⸗ nomd ginco⸗ oſpil/ ſed ron et⸗/ Nen Wnn löſt io ſctad ifn loſve tat⸗ eſnan Mbind ko⸗ Nueſtio A Ad aliud dðm ꝙ cum dicit᷑ eo mittit᷑ filius quo ge⸗ nerat᷑.ſiue intelligat᷑ de generatõne eterna ſiue de tꝑa⸗ li nõ notat᷑ ratio miſſionis:ſ̊ notat᷑ ratio habitudinis ſignificate in miſſione filij inter mittentẽ ⁊ miſſuʒ.que alia ⁊ alia eſt in miſſione filij ⁊ ſpũſſancti.ſᷣ̊ non ꝗꝓpter boc eſt alia ⁊ alia rõ miſſionis:quia nõ ab illa habitu⸗ dine ſumit᷑ ratio miſſionis:ſ¶ abeo a quo imponit᷑ miſ⸗ ſio ad ſigniſicandũ ſicut dictũ eſt.¶ Ad aliud dõm. ꝙ alius ⁊ alius modus apparitõis nõ facit aliam ⁊ aliã ratõʒ miſſionis./Qaʒ aliunde dicit᷑ miſſio ⁊ aliũde ap⸗ paritio.vnde nõ oꝑtet ꝙ ſi filius apparuit in creatura vnita ſibi:ſpũſſanctꝰ in columba ſiue in creatura ñ ſi⸗ bi vnita:ꝙ ꝓpter hoc miſſio alio mõ dicat᷑. Siłr ñ oꝑ⸗ tet ꝙ ſi alius ⁊ alius ſit effectus in quo repñtat᷑ filiꝰ ⁊ ſpũſſ.q; ꝓpter h̊ nõ ſit ratio eadeʒ miſſionis.ſ̊ ſolũ ſeg⸗ tur:ꝙ hec miſſio paſſiue dicta nõ ſit illa.qð bñ põt cõ⸗ cedi.q Ad aliud qð obijcit᷑ ð rũſionem.dðm ſuppoſito ꝓceſſio dicat᷑ equoce de ꝓceſſione filij ⁊.ſ.ſ. quia de hH ad pñs ñ eſt diſputatio.n ꝓpter h̊ ſequit᷑ ꝙ miſſio di cat᷑ equoce vel alia rõne.qꝛ lʒ miſſio ſit ꝓceſſio.vel ad minus in intellectu eius qð eſt mitti claudat᷑ ꝓcedẽ: ñ tñ accipit rõneʒ ſuam oplete ab eo qð ẽ ꝓcedẽ:ſᷣ ab ef⸗ fectu in quo manifeſtat᷑ ꝓceſſio ſiue ab ipᷣa repñtatiõe ꝓceſſionis in effectu.Eſt aũt eadẽ rõ maifeſtatõis ſiue repñtatõis filij ⁊ in effectu ſibi appropꝛiato.⁊ ſpũſſcti ſi milit᷑ in effectu ſibi apꝛꝛopꝛiato. Ad illud qð queꝛt᷑ & quo ꝑprius dicat᷑. dõm ꝙ in miſſiõe duo notant᷑.ſ. ꝓceſſio ſiue emanatio:⁊ manifeſitatio.rõne emanatio⸗ nis ꝑprius dicit᷑ de filio: qꝛ illa prioꝛ eſt ſm rõeʒ intel ligendi.rõne vᷣo manifeſtatõis diſtinguẽdũ.qꝛ ẽ maife⸗ ſtatio viſibilis:⁊ inuiſibilis. ¶ Danifeſtatio viſibilis ꝑ prius ↄuenit filio:qꝛ expᷣſſius manifeſtat᷑ ꝑt᷑ vnioneʒ rõne manifeſtatõis. Inuiſibilis magis ↄuenit ſpũiſa. quia exp̃ſſioꝛ eſt in cognitõe ⁊ dilectõe qᷓ; in cognitiõe. Ad illud qð pᷣmo obijcit᷑ ꝙ magis ꝓprie ↄuenit filio cni apꝛopriat᷑ cognitio.dðm ꝙ cũ dẽ mitti eſt cognoſci ſicut dictũ eſt prius.̊ ꝙ dico ↄgnoſci ñ ſuppoĩt ibi pro actu ↄgnitiue:h ꝓ aliquo effectu oꝛdinato ad actuʒ co⸗ gnitiue.ꝑ qð põt aliquo mõ cognoſci vel filius eſſe ab alio vel ber Dne autẽ effectus in iſta generali rõne ñ magis appꝛopriat᷑ filio q́; ſpñiſa.nec ecõuerſo:niſi ad⸗ datur aliqd ꝑ qð appꝛopriet᷑ vt effectꝰ ſapie vel tie. 4l Ad aliud dom. ꝙ lʒ magis ꝓprie ↄueniat filio ratiõe miſſiõis viſibilis:n tñ oꝑtet ꝙ ꝓter h̊ ei magis ꝓpꝛie ↄueniat rõ miſſiõis.Aſdiſſio.n.viſibilis eſt aꝓparitõ in aliqua coꝛꝑali creatura. apparẽ aũt in aliq creata ſiue vnita ſiue n vnita accidit miſſiõi.vñ lʒ miſſio viſibilis q̃ eſt aparitio magis ꝓprie ↄueniat filio.ñ rõe eius qð eſt mitti:bᷣ rõe eius qð ẽ viſibilr mitti.ũ tñ̃ oꝑtʒ ꝙ mit⸗ ti magis ꝓprie ↄueĩiat filio.Qã illa ñ ꝑtiet ad roʒ mii⸗ ſiõis:ſᷣ ad modũ qui ei.ſ.miſſiõi accidit.ſᷣ ita ꝓpꝛie mit tit᷑ ꝑſona.ſ.ſ.ad efficiẽqũ illud qð efficit ĩ creatura rõ⸗ nali ĩ ſua miſſiõe:ſiue ſit ĩ columba ſiue ĩ alia ſpecie.ſi cut filius ad efficiẽdũ illud qð efficit in carne.lʒ rõ ꝑ⸗ ueniẽdi in cognitõne magis ↄueniat iſti ſpeciei qꝙᷓ illi. Ad aliud ddðm.ꝙ ſiẽ ẽ ꝓceſſio.ſ.ſ.eteꝛna ⁊ tẽꝑalis.ſi⸗ milit ẽ pceſſio filij et᷑na ⁊ tꝑalis. diſtinguit᷑ tñ illa du⸗ plex ꝓceſſio in tractatu de ꝓceſſiõe.ſ.ſ.⁊ ñ ĩ tꝛactatu ð ꝓceſſiõe filij.qꝛ ſpũſſanctꝰ retinuit ĩ ꝓgꝛietate ſua nomẽ ꝓceſſiõis.ñ qꝛ ꝓcedẽ generaĩir dictũ magis ei ↄueniat ꝙᷓ filio:ſᷣ alia rõne q̃ ſuꝑius aſſiãta ẽ ĩ tractatu de pro⸗ ceſſiõe.ſ.ſ.ꝓpter qð etia attribuit᷑ ꝓceſſioni.ſ.ſ.diſtin⸗ ctio illa ꝓce ſiõis in tꝑalẽ ⁊ eternã.4¶:!ẽ Ad aliud dm. ꝙ dari dẽ triptr. VUno mõ dicit᷑ ideʒ daꝛi qð cõmunica ri alicui.⁊ Hq̊ͥ mõ ↄuenit toti trinitati etia eẽ donuʒ.i. coĩcabile alij. Alio mõ dr dari coĩcari ab alio.ſiẽ do⸗ nũ coĩcat᷑ ab eo a q̊ dat᷑ ei cui dat᷑.ꝛ ſic dicit᷑ idẽ qð mit ti.⁊ Hͥ mõ ↄueit filio ⁊ ſpũiſa.nec magis appꝛopriat᷑ fi⸗ lio qᷓ; ſpũiſ. ercio mõ dr̃ dari aliqdð donũ cognoſci ab alio eẽ ſiue ꝓcedẽ ĩ ratõe doni.⁊ ſic ſolũ ↄueĩt dari ⁊ de — Pl. rNen hr n de uer en 9 lxxüj. nũ ſpũiſa.⁊ G̊ mõ h̊ qð dico dari ex tꝑe: addit ad ̊ ꝗ⸗ dico mitti ꝓcedẽ ĩ rõe doni qð ſolũ ↄueit ꝑſone.ſ.ſ.⁊ B mõ intelligit᷑ qʒ dicit augꝰ.qꝙ donũ eẽ ↄueit ſolũ ꝑſone ſpũs.qꝛ ſolus.ſ.ſ.ꝓcedit ĩ ratõe doni. Neticulus tercius Einde querit᷑.vtꝝ miſſio ſpũſſ.poſſit eẽ ſine miſſione filij ⁊ ecouerſo vel nõ. Circa qð ſic obijcit.ſicẽ miſſio actiue dicta coĩs eſt filio ⁊ pr̃i:ita miſſio paſſiue dicta coĩs ẽ filio ⁊ ſpũiſ.ſᷣ pateꝛ ſine filio ñ põt mittẽ ſpm̃ſ.vñ dicit augꝰ. ꝑfidiã arꝛia noꝝ.nec pr ſine ſilio:nec ſiliꝰ ſine pꝛe miſit ſpm̃ſ. ſili rõne nec filiꝰ poterit mitti ſine ſpũſa:nec.ſ.ſ.ſine filio. Iteʒ pr dr mittere filiũ cum aligd oꝑat᷑ ꝑ ipᷣm in rõ⸗ nali creatura ꝑ qð põt cognoſci ipᷣm eẽ a pre.bᷣ nullum effectum oꝑatur ꝑ filiũ quẽ ñ oꝑet᷑ ꝑ ſpm̃ſ. nũqᷓ mit⸗ tit filiũ ꝗn mittat ſpm̃ſ.̊ nũqꝙᷓ põt mitti filius ſine ſpii tuſancto nec ecõuerſo.¶ IStem djr filius mitti cũ infun ditur alicui ſapia.q̊ cum ſapia ſit donũ.ſ.ſ.⁊ ſummũ.ſi cut vult augꝰ.m ath̊.v.⁊ ſpũſſ.detur cũ donis ſuis:ma⸗ riine dẽ mitti cũ dat᷑ ſapia illa.gᷓ quotiẽſcũq; mittit᷑ fi⸗ lius:mittit᷑.ſ.ſ. Cont᷑.miſſio filij ⁊ ſpũſſ.ſunt differẽ tes miſſiões quaꝝ nulla dependet ab alia.̊ vna põt eẽ ſine alia. aũt vna dependet ab alia pʒ.qꝛ dẽ mitti fi lius ratõe effectus ſibi appropꝛiati.in quibo effectibus manifeſtant᷑ pꝛoceſſiones eoꝝ.ſ̊ vnus effectus põt eſſe ſine alio:g̊? vna miſſio ſine alia.ꝗ Item nõ mittit᷑ fi⸗ lius in quocũq; effectu ſiue ratiõe cuiuſcũq; effectus.hᷣ oꝑtet ꝙ ille effectus ſit ei appropꝛiatꝰ. vñ qꝛ mamifeſta tur in eo dicit᷑ mitti.ſᷣ ſi in illo eodeʒ effectu mitti dice retur ſpũſſ.oꝑteret ꝙ in illo manifeſlaret᷑. iam ñ eſſʒ appropriatus filio.ꝗ̊ ñ qñcũq; mittit᷑ filius mittit᷑.ſ.ſ. ¶ Item in miſſione viſibili filij ñ dẽ ſpũſſ.mitti.naz il la eſt miſſio q̃ miſſus eſt in carnẽ ſiẽ̃ dicit augꝰ.que nõ ↄuenit ſpũiſ.ꝗ̊ aliqũ mittit᷑ filiꝰ qñ ñ mittit᷑.ſ.ſ. Qð ſine preiudicio concedendũ eſt.etſi.n.ↄtingat eos ali⸗ qñ ſimul dari vel mitti:nõ tñ ſemꝑ neceſſe eſt.¶ Ad p⸗ mũ g dom.ꝙ non eſt ſimile de miſſione actiue ⁊ paſſi⸗ ue dicta.nam ſiue dicat᷑ paſſio actiue dicta ꝓductõ ali cuius ꝑſone manifeſtata in creatuꝛa:ſiue manifeſtatio ꝓductõnis in effectu:nõ ſignificatur in miſſione ſic di cta aliquid qð non ſit cõe patri ⁊ filio.ſQam ⁊ ipᷣ̃a ꝓ⸗ ductio ſpũſſancti:⁊ ip̃a oꝑatõ ſiue manifeſtatio actiue Dicta cois eſt patri ⁊ filio.Non ſic aũt ẽ ĩ miſſione paſ ſiua reſpectu filij ⁊ ſpũſſancti.i Qam cum miſſio paſſi⸗ ue dicta ſit ꝓceſſio manifeſtata in effectu appropriato perſone vel manifeſtatio pꝛoceſſionis.cum proceſſio fi lij non ſit proceſſio ſpũſſancti:nec idem effectus in quo manifeſtatur vtraq; proceſſio. ratõne cuius dicit᷑ mitti fitius vel ſpirituſſanctus.immo vnus effectꝰpoſſit eſſe ſine alio: ⁊ manifeſtatio vnius proceſſionis ſine mani feſtatione alterius.ideo poteſt eẽ vna miſſio ſine alia. Mon ſic autem eſt de miſſione actiue dicta:ratõne iam dicta.⁊ ideo non ſequitur ſi pater non poteſt mittẽ ſpi ritumſanctum ſine filio: ꝗn filius poſſit mitti ſine ſpi: rituſancto vel econuerſo. ¶¶ Ad aliud dicendum. ꝙ lſʒ quotiens operatur pater per filium operetur etiam il⸗ lum eundem effectum per ſpiritum: non tamen quoti enſcunq; mittit filium: mittit ſpiritumſanctum. ⁊ hoc quia ille effectus non eſt apropꝛiatus vtriqʒ ſed alteri perſone. vnde ſolum illa perſona dicitur mitti cui ap⸗ propꝛiatur ille effectus.nec ratõne operatõnis dicituꝛ mitti perſona: ſed ratõne repreſentatõnis ĩ effectu ſi⸗ bi appropriato. Ad tercium poteſt dici.ꝙ ſupientia p̃t dici duptr. Vno mõ illuĩatio ad cognitõʒ et᷑norũ: 2 ſic ſapia mittit᷑ cũ filiꝰ mittit᷑. Alio mõ dr ſapia ſʒ no mẽ ſuũ.ſ.ognitõ cũ ſapoẽ.⁊ ſic ẽ donũ.ſ.ſ.vel põt dici ꝙ ſapia duptir pᷣt ↄſideraꝛi.vel inqtũ ↄpat᷑ ad actũ ꝗẽ co⸗ gnoſcere:⁊ ſic eſt appropriata filio ⁊ manifeſtat eius proceſſionem. vel inꝙtũ ꝑat᷑ ad ſinẽ.ſ.inĩtũ ꝑ ipſam — 7 1 = Sapen 8. 3 . * 12 4*2 Prn/Meè eſt mereri premiũ eternũ ſiue inqtum ꝑ ipᷣam oꝛdinat aia in deũ: 1 ſic eſt vonũ ſpũſſ.⁊ manifeſtat eius ꝓceſſi⸗ onẽ que eſt ꝑ modũ bonitatis ſiue amoꝛis. Aꝛticulus quartus Varto querit᷑ vtꝝ pleniꝰ miſſus fueꝛit filiꝰ vel ſpũſſ.poſt incarnatõz q; añ.⁊ videt᷑ ꝙ ſic qꝛ plenioꝛ eſt gra noui teſtam̃ti qᷓ veteꝛis:q fuit plenitudo gre in xpo a q̃ recipimꝰ omẽs. Cuʒ igit᷑ miſſio ſit ꝓpter graãm: videt᷑ plenius mitti filiꝰ vel.ſ. l. in nouo qꝙᷓ in veteri.i¶¶ Itez pleniꝰ ↄognoſcit᷑ poſt incar/ natõʒ qᷓ ante.cuʒ ̊ mitti ſit cognoſci ⁊c.ꝗᷓ plenius mit tit᷑ poſt incarnatõʒ qᷓ; ante.4l Item aug.nij.de trinita. erponens illud Jo. Spũs nondũ erat datus: qꝛ ihus nondũ erat gloꝛificatus.dicit: qũo illud intelligit᷑ niſi ꝙ illa ſpũs datio vel miſſio futura erat:qlis nunqꝙᷓ an⸗ tea fuerat.neqʒ.n.antea nulla erat:ᷣ talis non eꝛat.ex quo videt᷑ ꝙ plenius poſt incarnatõz miſſus fuerit. l. l. Cont᷑.miſſio ſpũſſancti eſt eius ꝓceſſio ad ſanctifi⸗ candam creaturaʒ. ita vult augꝰ. xv. de tꝛinita.⁊ magẽ xiiij.di.j.li.ſent.x ſimilit miſſio filij eius ꝓceſſio ad illu minandã rõnaleʒ creaturã. ̊ eque ꝓcedit.ſ.ſ.a patre 2 filio ad ſanctificandã creaturã añ incarnatõʒ a poſt. 2 ſimilit filius a patre ad illuminandã creaturã etiaʒ ſi creatura minꝰ illuminet᷑ prius qᷓ; an. ſicut ſol eq̃ lucet ſuꝑ iſtam domũ ⁊ illam:lz iſta domꝰ minus illuminet᷑. 5nõ plenius dicit᷑ mitti ante incarnatõʒ ꝙᷓ poſt:lʒ ple nioꝛ ſit effectus miſſionis poſt qᷓᷓ ante. Et dicit aug.in li.de bono ↄiugali.ꝙ nõ prefert᷑ celibatꝰ iohis ↄiugio abrahe. hoc eſt. quia equaliter poterit mereri abra⸗ ham in ↄiugio ſicut iohes in virginitate.̊ᷓ nõ pᷣferebã⸗ tur patres veteris teſtamẽti ⁊ noui qᷓ;tuʒ ad caritateʒ: 5 nec ſimiliter qᷓtum ad alia dona.ᷣ ſi plenius dĩ mit⸗ ti filius vel ſpũſſanctus:̊ eſt ratione donoꝝ.⁊ nõ ple⸗ nius dabant᷑ dona gratie gratumſacientis rõne quorũ dicit᷑ dari ſpũſſ.ergo nec plenius dabat᷑.ſ.ſ.tũc qᷓ; nũc. Ad hoc dõm. ꝙ lʒ ſimiliter poſſit ocedi ꝙ filius vel ſpũſſ.plenius mittunt᷑ poſt incarnatõeʒ iᷓ ante: põt tñ diſtingui.qꝙ cum miſſio ſit ꝓceſſio alicuiꝰ ab aliquo⁊ in aliquid:poteſt ææterminari miſſio ꝑ ↄꝑatiõz ad illũ a quo eſt:vel a quibo eſt:vel ad illuʒ cuius eſt.⁊ his du obus modis eque mittit᷑ ſpũſſ.nũc ⁊ tunc. Sed tercio modo.ſ.ꝑↄꝑatõz ad illos in quo fit miſſio ſiue ad qͥs: plenius dicit᷑ mitti modo qꝙᷓ tic.quia melius mõ ſunt diſpoſiti bomies ad recipiendũ.ratõne effectꝰ in cre⸗ atura dicit᷑ modo pleniꝰ mitti qᷓ; tunc.⁊ qꝛ ſicut dictuʒ eſt miſſio accepit ratõz ſuam ab ipſo effectu in quore⸗ p̃ſentat᷑ ꝓceſſio filij vel ſpũſſ.ſatis põt ↄcedi ꝙ plenius miſſus eſt filius vel ſpũſſ.poſt incaꝛnatõeʒ qᷓ; an.4l!.q Ad pᷣmũ ꝗᷓ obiectũ ſatis pʒ ſolo.naʒ nõ ſequit᷑ ſi miſſio eſt ꝓceſſio ad ſanctificandà creaturã vel illuiandã ſi eq̃li ter ꝓcedit ꝙ eq̃liter mittat᷑.qꝛ mitti ñ dĩ rõne ꝓceſſio⸗ nis:ſ̊ᷣ rõne effectꝰ in qͥ manifeſtat᷑ ipᷣa/ pceſſio.quia ple nioꝛ ẽ mõ qᷓ; tũc. Nec eſt ſiłe de h̊ ꝙ dico lucẽ: qꝛ quãtũ eſt xe ſe:lucẽ ñ dic effectũ in creatura.ſi aũt diceret effe ctũ in creatura ſicẽ illuiare:nõ equalit᷑ diceꝛet᷑ lucẽ ſuꝑ domũ q̃ plus illuiat᷑ ⁊ q̃ minꝰ.vñ ſicut ſol ñ dẽ vtranq; domũ eque illuiare:lʒ eque luceat ſuꝑ vtrãq;.lʒ.ſ.ſ.eq̃ ꝓcedat nũc ⁊ tũc:⁊ eq̃ potẽs ſit ſanctificare ⁊ ſiliꝰillu⸗ miare:tñ mõ pleniꝰ dicit᷑ mitti vel ſanctificare.cũ h̊ ꝙ dico mitti dicat effectũ in ſuſcipiẽte.¶ Ad aliud dom ꝙ aug.nõ ↄꝑat meritũ ad meritũ nec grãm ad grãʒ: ſᷣ ſtatũ ↄiugij in ve.teſta.ſtatui ↄiugij in nouo.Sed ma⸗ gnitudo gratie nõ de ncecitate ↄcomitat᷑ ſtatꝰ eqᷣlitateʒ vel imparitatẽ:iõ ñ ſegꝗt᷑ ꝙ eq̃lit᷑ mitteret᷑ tũc vt nüc. Membꝛũ teꝛciũ Onſequent querit᷑ de miſſiõe paſſiue di⸗ cta ꝑ ↄꝑatõʒ eoꝝ ad quos dẽ fieri miſſio Primo g querit᷑.vtꝝ dicat᷑ mitti filiꝰ vel ſpũſſ.ad irrõnaleʒ creaturã vel tm̃ ad rõnaleʒ. Scðo. ſi ad rationalem tm:vtrum ad angelos. Tercio.vtrũ ad xpᷣm hoiem. Articulꝰ primꝰ D pꝛimuʒ ſic obijcitur.miſſio ſpũſſancti eſt eius ꝓceſſio ad ſanctificandam creaturaʒ. hᷣ̊ ſpuſſanctus non ſolum venit ad ſanctifi⸗ candaʒ creaturã rõnaleʒ vᷣ etiaʒ irrõnaleʒ. ſicut aquaʒ baptiſmi:⁊ illa in quibo conficiũt᷑ alia ſacꝛamenta.vñ in bñdictõne fontium dicit᷑.deſcendat in hanc plenitu dineʒ fontis aque virtus ſpũſſancti.ꝗ̊ᷓ ſpũſſ.nõ tm̃ mit titur ad rõnalem creaturaʒ ̊ etiam ad irrõnalẽ. Itẽ miſſio tranſfertur ad diuina.non quia aliqua peꝛſona ſit vbi non erat prius:vᷣ quia efficit aliquid in creatu⸗ ra ꝑ qð dicit᷑ ibi eſſe alio modo q; prius. Sed deus dĩ eſſe alio modo in ſacramentis qᷓᷓ in alijs creaturis ⁊ fa miliari modo.quia confertur virtus aque ad emunda tioneʒ aĩe. rõne hꝰ virtutis dicetur mitti filiꝰ vel ſpi rituſſanctus.4:! Iteʒ mittit᷑ filius qñ cognoſcit᷑ aliquo effectu ſibi aꝑpropꝛiato eius ꝓceſſio ſicut oñſum eſt:2 ſimiliter ſpũſſ.̊ᷣ effectus apꝓpꝛopꝛiati filio ⁊ ſpũiſancto non ſolũ aparent in creatura rationali:̊ etiaʒ in crea tura irrationali.̊ mitti dicet᷑ non ſolum ad creatuꝛaʒ rõnaleʒ p̊ etiã irrõnalẽ. Contra.nõ dicit᷑ filiꝰ vel ſpi rituſſanctꝰ mitti niſi ad illam creaturã quã dicit᷑ inba bitare.d̊ ſolã creaturã rõnaleʒ inhabitat q̃ capax eius eſt ꝑ cognitõz ⁊ amoꝛeʒ.̊ ad ſolam rõnaleʒ creaturazʒ dicit᷑ mitti.i¶ Itẽ aug.iiij.de tri.tũc vnicuiq; mittit᷑ cuʒ a quoq cognoſcit᷑ atq; ꝑcipit᷑ quantuʒ ↄgnoſci ⁊ ꝑcipi põt ꝓ captu vel ꝓficiẽtis in deũ vel ꝑfecte ĩ deo aie ra⸗ tionalis.ꝗ̊ᷓ ad ſolã rõnalẽ creaturã dẽ mitti.¶ Itẽ miſ⸗ ſio tam viſibilis qᷓ; inuiſibilis ẽ ad reuocatõeʒ ab iſtis ſenſibilibo ad ꝑceptõz eternoꝝ.ſᷣm ꝙ innuit augꝰ.in li.de tri.vñ loques de miſſiõe dic.ſᷣm ꝙ aliꝗd eteꝛnum mẽte capimꝰ:in h̊ mũdo ſumꝰ.ſola aũt creatura rõnał eſt q ſic reuocat᷑.̊ ad ſolã creaturã rõnalẽ eſt miſſio. NDð ↄcedendũ eſt.¶ Ad primũ obiectũ dᷣm.ꝙ il⸗ la ſctificstio q̃ ẽ in aq̃ baptiſmi ⁊ ĩ alijs ſacmẽtis: oꝛdi nat᷑ ad ſanctificatõzʒ aĩe rõalis.qꝛ motꝰ ſctificatõis nõ termiĩiat᷑ niſi in ſba.ſacmentũ aũt eſt velut adminiculũ ſine via ad h̊ vt aĩa ſanctificatõeʒ recipiat.qꝛ ᷓ miſſio reſpicit terminũ vie ⁊ ñ viã in illa ſanctificatõe q̃ ſcti⸗ ficat᷑ aqᷓ: potius dẽ mitti ad rõnalẽ creaturã ad quã vl⸗ teꝛius oꝛdinat᷑ illa ſanctificatio:ꝗꝙ; ad ip̃am aquã.cum ſctificatio q̃ ẽ in aq̃ ſit ſic via:illa vo ſctificatõ q̃ ẽ ĩ rõ⸗ nali creatura ſicẽ terminꝰ.¶¶ Ad alið dðʒ.qꝙ lʒ deꝰfami liari mõ dicat᷑ eẽ ĩ ſacr̃is qᷓ ĩ alijs creaturis: ñ tñ dicit mitti.q; mitti ñ dr niſi ad illas creaturas ĩ ꝗbo dĩ ĩba bitare.⁊ G ẽ ſolũ ĩ ilł q pnt ipᷣm caꝑe ꝑ ↄgnitoʒ ⁊ amo⸗ rẽ. Jo.xiiij.ad eũ veniemꝰ 2 mãſiõz ⁊c. Iʒ at dicat᷑ aliqͥ alio mõ eẽ ĩ ſacr̃is qᷓ ĩ alijs creatis:ñ tñ dĩ ibi inhitaẽ qꝛ ſunt ſiẽ via ad h̊ vt deꝰ ſit ĩ rõnali creatura ꝑ grãm. vñ etſi dicat᷑ eẽ ĩ ſacꝛis ꝑ grãm:ñ tñ ꝑ gꝛãm inhitantẽ ſᷣ ſolũ in rõnali creatura.⁊ iõ ad illã ſolũ dẽ mitti.¶. Ad aliud dᷣm.qꝙ ñ ꝗpt᷑ quẽcũqʒ effectũ apropꝛiatum filio vel ſpũiſ. dicit᷑ mitti filius vel ſpũſſ.bᷣ ꝓpter illos ĩ gbo expreſſe hʒ cognoſci filius vel ſpũſſ.nõ ſolũ ꝑ modũ ve ſiigij:ſᷣ ꝑ modum imaginis.⁊ tales effectus ſunt ↄgni tio ⁊ amoꝛ:vel dona ꝑtinentia ad cognitioneʒ ⁊ amo⸗ rem.in quibus relucet ꝓceſſio filij ⁊ ſpũſſ.ꝑ modũ ima ginis.⁊ qꝛ taliũ effectuũ ẽ capax ſola rõalis creatura: ideo ratione alicuius effectus appꝛopriati non dẽ mit tĩ ad aliam creaturam:quia in alijs creaturis nõ dici⸗ tur cognoſci in effectu niſi per modum veſtigij. Si au⸗ tem queratur que ſit ratio huius. dicendum ꝙ bec eſt quia mitti de ratione ſua dicit aliquid effici in creatu⸗ ra. ꝑ qð dicit᷑ alio modo eſſe in creatura qᷓ priꝰ:lʒ ñ ſit vbi nõ eẽ priꝰ.G̊ autem nõ auenit niſi rationali creatu re in quo eſt familiarioꝛi 2 ſpecialioꝛi modo poſt in⸗ ,„65 SG 2 9) . 6 ſt B it Anete l; . = ſn n M ſ. ) &i e J b &r arz . rs ato p r Nueſtio fnſionem gratie qᷓ ante:et ideo ad illum ſolum dicitur Articulus ſecundus Einde querit᷑ ſupoſito ꝙ miſſio fiat ſolum ad rõnalem creaturã: vtrũ fiat ad angelos. et videt᷑ ꝙ ſic.. Qam in pꝛimo li.ſen.diſt.xv. c.Ecce diſtincti ſunt duo modi:dic mgr.ꝙ in miſſione inuiſibili mittit᷑ cottidie ad ſanctos.⁊ miſſus eſt añ in/ carnatõeʒ ad ſanctos ꝗ ante fuerunt et miſſus ẽ ad an gelos.ex quo habet᷑ plane:ꝙ miſſio.ſ.ſ.ſit ad anglos. ¶ Item aug.iiij. tri.loquẽs ⁊æ ſilio dic.aliter mittit ſapĩa vt ſit cũ homĩe:aliter vt ſit hõ.In aias em̃ ſctas ſe tranſfert ⁊ amicos dei et ꝓphᷣas oſtituit.ſic etiam im: plet angelos ſctos: miſſio filij q mitti᷑ inuiſibiliteꝛ.ſe extendit ad angelos.. Item ſic̃ hõ eſt capax cognitõis et dilectõnis dei ita ⁊ angelos p̊ rõne cogmtois vel di⸗ lectionis cũ infundunt᷑ dr mitti filius vel.ſ.ſ.ꝗᷣ nõ ſolũ ad homies etiam ad angelos dicent᷑ mitti filiꝰ et.ſ.ſ. Contra.miſſio ẽ alicuiꝰab aliquo et in aliquẽ.⁊ ille in quẽ eſt miſſio ſe bʒ in rõne extꝛemi nõ in rone medij. cum g angeli ſe hẽant in rõne medij et nõ in rone extre⸗ mi:gꝗa eoꝝ officiũ eſt mitti et ſunt nũcij dei ad eos ad hebr.j.omnes ſunt admiſtratoꝛij ſpũs:ad angłos non videt᷑ eſſe miſſio.4⸗ IJteʒ qð impfectuũ eſt bʒ reduci ad ꝑ fectũ in eodẽ genere:q̊ in genere miſũoõis im ꝑfecta miſ ſio hʒ reduci ad ꝑfectam.ᷣ̊ ꝑfectiſſima miſſio eſt miſſio filij in carnẽ: ̊ ad ip̃am hnt reduci alie. ꝗ& in quẽ nõ hʒ fieri miſſio illa vel circa quem: nec alie. pᷣ illa nõ fit ad angelos ſ ſolũ ad hoies ꝗ ſigniſicant ꝑ dragmã teci⸗ mam et ouẽ luc.xv.ꝗᷓ nec alie. ¶ Item miſſio ſiẽ innuit aug.in li.d tri.nõ fit ni i ad reuocatõeʒ eiꝰ qð aberra⸗ uit vel ab erꝛaꝛe põt:ſed angelus bonꝰnunqᷓ aberꝛauit nec aberꝛare pt᷑:ꝗ̊ ad ipos nõ ſit miſſio.icec ad malos ↄſtat ꝙ; illi nõ pñt reuocari:eꝛgo ad angłos nõ dicit fi⸗ eri miſſio. Ad hoc dðᷣm.q; miſſio aliquo modo fit ad angelos etiã qᷓtum ad aliquos efectus: licet nõ qtum ad illos oms ꝗ ſunt in hoibo:ſiue rõne quoꝝ dicit᷑ mit⸗ ti ad homĩes.¶¶ Ad pꝛimũ ergo obiectuʒ inotrariũ di⸗ cendũ.ꝙ licet angeli ſint in rõne medij in annũciatõne q fit ꝑ eos ad nos:et bac rõne dicant᷑ ipſi mitti:tamen in miſſione q fit ad eos nõ ſe hñt in rõne medij ſ̊ extre⸗ mi. Unde nil/ꝓhibet eandẽ ꝑionã eſle miſſa z et ad quã fit miſſio:h̊ nõ in eadẽ miſſione nueꝛo.4l Ad alind dieẽ dum.ꝙ miſſio in carnẽ dicitĩ ꝑfectiſſima. ꝗa ibiẽ ſũma gra quanta põt eſſe in creatura. Iem ga eſt ibi natura ſumme nobilitata:hᷣ nõ dicit᷑ ꝑfectiſſima qꝛ ad ipaʒ re⸗ duci beant omes alie miſſiones. qꝛ ſine illa eẽ poſſent. ſi em nõ fuiſſet incarnatõ: adhuc fuiſſet miſſio.a erat etiã ante incarnatõeʒ. AUñ 2 ſi om̃es miſſiões viſibiles foꝛſitan oꝛdinabunt᷑ ad fidem incarnatonis licut vide⸗ tur innuere. Aug.in li. tri. nõ im̃ omes miſſiones in uiſibiles in quiba mittit᷑ filiꝰvł.ſ.ſ. in mentes hominũ et angeloꝝ.et ideo nõ opoꝛtet ꝙ circa qð illa nõ habet eſſe nec alie. Si em dicatur ꝙ nõ habet eſſe ꝑfectuʒ vel imꝑfectum in eodem genere.hoc nõ eſt verum miſi de fecto qdð dat eſſe imꝑfecto: et a quo dependet illud qð ? impfectum ꝙtum ad ſuã ꝑfectõnem nec pficitur ſine il lo.¶ Ad terciũ dicendũ.q; plures ſunt effectus miſſio⸗/ nis ſpũſſancti:et licet nõ mutatur ad angelos q̈tuz ad hunc effectum g eſt reuocare aberꝛantẽ: ſicut mittit᷑ ad bominẽ qui aberꝛauit: mittitur tñ ꝓtum ad alios effe⸗ ctꝰ. Vñ nõ ſeqꝗt ſi mitti in hoĩboẽ reuocari:ꝙ ad ange⸗ i effectum dicit᷑ mitti los nõ fit miſſio.qui ꝙᷓtum ad ali ſicut nõ ſequit᷑ ſi gratia hominiby datur ad iuſtiſicati. onem a culꝓa.et iuſtificatio a culpa nõ eſi in angelis: quin gratia ſit in angelis vel poteſt dici ꝙ miſſio ſpuſ⸗ ſancti fit ad angelos ad reuocatõnez aliquo modo.nõ quia aberꝛaſſent:ſed ne aberꝛaꝛet vel aberꝛare poſſent QAam natura niſi ꝑ gratiam retineat ſemꝑ eſi labilis i peccatum. Vnde gratia ↄfirmationis data eſi angelis tie.a qua plenitudine dej lrrijf. ne vcetero poſſent erꝛare per peccatum et ꝙtum ad h cois eſt aliquo modo ratio miſſionis. Articulus terciuus FErcio querit᷑ vtruʒ ſpuſſanct?miſſus fuerit dAaa vxpm. qðò videt᷑. ꝗqa ſpmſanctum mitti: ni⸗ Hhil alind eſt q; ipſum daꝛi qtum ad aliqueʒ effectũ in qͥ cognoſcit᷑ ipſum eſſe ab alio. Sed ſpũſſan⸗ ctus datus eſt rpᷣo non ſolum qtuʒ aliquos effectꝰ:ſed q́;tum ad omes. Joh̊.datus ?ẽ ei ſpuũs nõ ad menſuram ergo ad xpᷣm maxime dicet᷑ mitti ſpũſſanctus: et nõ ſo⸗ lum ad glias ronales creaturas. ¶ Item luc. ij. eſcen git ſpũſſanctꝰ. coꝛpali ſpecie ſicut colum ba in ipſum.⁊ Yoh.j.vidi ſpirituſanctm veſcendentẽ ſicut columbã ⁊ manentẽ ſuꝑ eũ. Sed ſpm̃ſanctũ deſcendere et manere ſuꝑ aliquẽ:nihil aliud eſt ꝙᷓ ſpiritumſanctum mitti ad ipſuʒ:ergo ſpirituſſanctus miſſus eſt ad xvpᷣm.¶¶ Si di⸗ catur ꝙ ille deſcenſus fuit miſſio coꝛꝑalis ſiue exterioꝛ tm.Contra.miſſio coꝛꝑalis ſiue exterioꝛ oꝛdinatur ad interioꝛem ſiue ſpũalem inuiſibilem et eſt fſignũ illius ſicut patet in illa miſſione qua miſſus eſt ſpũs ſuꝑ apo ſtolos in igne ⁊ linguis. hec em̃ eꝛant ad maiſeſtatõnẽ miſſionis interioꝛis in quo dabat᷑ eis donum linguax et feruoꝛis caritatis:ergo ſiłr miſſio coꝛpoꝛalis erat ſi gnuin miſſionis ſpualis ſiue interioꝛis ad rpᷣm. ̊ non ſolum fuit in xpo miſſio coꝛꝑalis ſiue exterioꝛ: ſed etiã ſpnalis ſiue interioꝛ. Contra. miſſio ſpũſſancti ẽ eiꝰ Freſſio aal. Inctificunduʒ creaturam: ̊ xpᷣe nunqꝙᷓ fuit anctificat'ß ſemꝑ ſanctus et nunꝙᷓ no ſanctus: &non ꝓrie dicit᷑ mitti ſpũſſanctꝰad xpᷣm.q¶ Item miſſo.ſ.ſ. ponit alium modũ eſſendi in creatura ꝙ; prius. Elnde ſpũſſanctꝰdicit᷑ mitti.nõ quia ſit mõ vbi nõ erat pꝛius ſed aa eſt ibi alio mõ qᷓ; pꝛius.ſiue qtuʒ ad aliũ effectũ ꝙᷓ pꝛiꝰquia nõ poterat in aliquẽ actum in quẽ nõ poſſʒ pꝛius:ergo pꝛie nõ dicit᷑ mitti.ſ.ſ.ad x-ᷣm. Ad bhoc dicenduʒ. ꝙ ẽ miſſio exterioꝛ ſiue coꝛpalis: et eſl miſſio interioꝛ ſiue ſpũalis:pꝛima eſt manifeſtatio facta exte rius in aliqua ſpecie coꝛpali:ſcdᷣa eſt manifeſtatio in⸗ terius facta in aliquo effectu ſpuali loquendo g te pꝛi⸗ ma miſſione dicendũ ꝙ. ſ.ſ.iniſſus eſt ad xpᷣm:quãdo ĩ ſpecie colũbe deſcendit ſuꝑ ipſum.Luc.iij.et hec miſſio iebat non ꝓpter ſe:ſed ꝓpter alios vt innoteſceret alija ipſum pleniſſime habuiſſe.ſ.ſ.loquendo autem te ſcda miſſione nõ dicitur mitti ad ipſum:quia nullus effectꝰ fiebat in iplo ꝗ pꝛius non cẽt:nec alio mõ inbabitabat ſpũſſanctin eo ꝙ; pꝛius.¶ Ad pꝛimũ ergo obiectũ dicẽ⸗ dum. ꝙ nõ legꝗtur ſi datus eẽt ei:ſ.ſ.qtuʒ ad omnẽ effe ctum.ꝙ ꝓpter hoc dicatur muti ad pſum. naʒ aliquid im poꝛtat᷑ in hoc ꝙ dico mitti qdð nõ impoꝛtat᷑ in hoc dico dari.Qam hoc ꝙ dico mitti ponit aliũ modũ ex⸗ iſtendi.lſiſ.in xpo ꝙᷓ eſſet pꝛius.vel qᷓtum ad alium eſte ctum o pꝛius quod nõ ponit hoc qð dico dari:nam da ri nõ ponit aliquid coĩcari alicui vñ non ponit nouum modum exriſtendi nec nouũ effectum. 2aʒ de re iaʒ da ta poſſumus dicere ꝙ ſemꝑ eſt in rẽne doni. vnde et ſi ſpũs ↄtinentie ſit in boie in rone doni:nõ tñ eſt in ratõe miſſi· et hoc eſt quia muti dicit actum ꝓut eſt in fieri: dari ho ꝓut eſt in facto eẽ.et iðo nõ ſequitur ꝙ ſi datuꝛ Itum ad aliquem effeciũ: ꝙ ꝓpter hoc mittatur. 4 Ad aliud dicendu. ꝙ miſſio corpalis nõ ſem per oꝛdinatur ad miſſionem ſpiritualem. nec ſemper eſt ſignum illiꝰ. ſeg bene verum eſt ꝙ eſt ſignum inbabitatõis ſpirituſ⸗ ſancti per gratiâ. VUnde in illa miſſione qua deſcendit ſpiriiuſſanctus ſuper xpᷣ̃m ſignabatur inbabitatio.ſ. ſ. qua ſcʒ inhabitabat in rpo q;tum ad plenitudinẽ gra⸗ ſieret ad rpᷣm: ſed que debebat fieri ad animas ſanctiſi catas per hoptiſmum. et ſic poteſt vniuerſaliter conce di ꝙ miſſio coꝛpoꝛalis eſt ſi ignum miſſionis ſpiritualis G hoc — — — 2VXqK me⸗ſla ⸗. 1 2)665 5 51 ner ſſ ſun m ſſy vſl wipa Frr a plenitue cẽdebat virtus in aqua ad re gener atonem amimarum. Alel poteſt dici ꝙ illa miſſio coꝛpoꝛalis ſignum fint miſſionis ſpiritualis.non q̃ mic Alio modo ſine preiudicio poſſit dici. ꝙ vtroq; modo miſſus eſt. ſ.ſ.ad xrpᷣm: ſed non ſimul et ſemel.ſ̊ primo modo miſſus eſt ſpiritualiter ſiue inuiſibiliter: quãdo in pꝛimo inſtanti cõceptionis ſue datus eſt ei ſpiritꝰnõ ad menſuram. cum ſcz pꝛimo inhabitauit ipſum ſpũſ⸗ ſanctus ſingulariter qᷓtum ad gratie plenitudineʒ. de⸗ inde vᷣo ipo baptizato miſſus eſt ad eum viſibiliter et ĩ coꝛꝑali ſpecie:ad ſignificandã pꝛioꝛem miſſionẽ vel ip⸗ ſam inbabitatõem que fuit effectus buiꝰmiſſionis: vel ipſam miſſionem que fit in ſacramento baptiſmatis ſi cut dictum eſt. Motandum ergo ꝙ in ↄceptione xp̃ᷣi tria intelligimus in anima xpᷣi ſcilicet creatonem:vni⸗ onem. et gratie collatõnem.et licet iſta tria ſimul fuer̃t tꝑe:tamẽ ibi ẽ qnidam oꝛdo ᷣm rõnem intelligentie vt pꝛimo m rõnem intelligentie ſit creatõ ipſius anime. deinde vnio ipſius et diuĩe nature.Tercio collatõ ple nitudinis gratie. ſm hoc ergo dicit᷑ diuina natura in xpo eẽ triplici modo exiſtendi.ſcilʒ modo ↄmuni quo etiam dicitur in alijs creaturis per eẽntiam pꝛeſentiaʒ potentiam. Mdodo ſpeciali ſcilicet quo dicitur eſſe ĩ ſã ctis per gratiam. modo ſingulari quo dicitur fuiſſe ſin — *. gulariter in xpᷣo ꝑ vnionem. ratõne ergo creatõnis nõ eterminatur miſſio: quia effectus creatõnis ẽ ip̃a na⸗ tura ad quam ꝗꝓpꝛie terminatur miſſio. Unde opoꝛtet intelligere pꝛius natura vel tẽꝑe illud ad quod fit milſ⸗ ſio:qᷓ; ipſum effectum ratione cuiꝰ fieri dicitur miſſio. ita ꝙ miſſio filij in carnem: determinatur penes ipſam vnionem inꝙᷓtum ipſe filius dei dicitur inbabitare ip⸗ ſam animam rp̃i.et per ↄſequens ipſam carnem modo ſingulari ſcilʒ per vnionem talem.in quo habitat om⸗ nis plenitudo coꝛꝑaliter. Miſſio vo ſi pirituſſancti de⸗ terminatur penes gratie collatõnez. que data eſt ei nõ ad menſurã.⁊ ſicut non opoꝛtet ꝙ humana natura rp̃ᷣi ſiue iᷓtum ad coꝛpus ſiue qtum ad animam precedat miſſionem filij in carnem temꝑe ſed ſolum natura ſicut nec vnionem: ita non opoꝛtet ꝙ miſſiones ſpirituſſan⸗ cti in animam xp̃i ſiue in xp̃m hominem pꝛecedat hüa⸗ nam naturaʒz ſᷣm tempus: ſed ſolum 'm naturã. 4. Ao hoc quod obijcitur. ꝙ rpᷣe non fuit ſanctificatus quia nunqᷓ fuit non ſanctus.et cum ſanctiſicatum ſit de nõ ſancto fieri ſanctum: poteſt dici ꝙ non ſanctum poteſt dici duobus modis.vel negatiue:vel pꝛiuatĩe.ſi nega⸗ tiue:poteſt concedi ꝙ chꝛiſtus de non ſancto factus eſt ſanctus.quia pꝛimo factus eſt ſanctus cum pꝛius non eſſet. Si vo pꝛiuatiue: non poteſt dici xpᷣe ſub hoc ſen⸗ ſu ſanctificatus.quia tunc ſequeretuꝛ ꝙ pꝛius eſſet nõ ſanctus ? poſtea factus eẽt ſanctus.Alio modo poteſt dici ꝙ ſanctificari non ſemꝑ dicitur quia pꝛimo ſit nõ ſanctũ et poſtmodum ſanctum: ſed qꝛ illud qð te ſe nõ eſt ſanctum: altero ei adueniente dicitur fieri ſanctum licet illud qd ſanctificatur ⁊ ꝑ quod ſanctificatur ſimł ſunt tem ꝑe.ſicut materia in ſua pꝛima creatione dicit᷑ perfici et ↄſũmari.non quia pꝛimo crearetur imperfe⸗ cta ſiue infoꝛmis et poſtea fieret ꝑfecta ſiue foꝛmata:pᷣ quia ipſa de ſe conſiderata abſq; foꝛma intelligitur vt infoꝛmis ⁊ im ꝑfecta: ⁊ ꝙ ſic ſub eſſe perfecto hoc habʒ a foꝛma. Ande materia que pꝛius eſi origine ꝙᷓ foꝛma non tempoꝛe ſicut dicit aug. pꝛius intelligituꝛ vt infoꝛ mis:et poſimodum adueniente foꝛma intelligitur ſub⸗ eſſe foꝛmato cum ſcilicet aduenit ei foꝛma: et qtum ad hoc dicitur foꝛmari.Similiter poteſt dici in rpᷣo.ꝙ na tura chꝛiſti que eſt quaſi materialis reſpectu gratie.in tellecta in ſuo pꝛimo eſſe: intelligitur quaſi infoꝛmis ⁊ imperfecta de ſe:ſed ꝙ perficiatur et ſanctificetur boc habet a gratia. VUnde ſi intelligatur quidam oꝛdo int᷑ eſſe nature in xpᷣo qð eſt eẽ pꝛimũ: et eſſe gre qð ẽ eẽ ſe⸗ cundũ. ſiue inter creatõeʒ aie xp̃i et gre infuſioneʒ:põt ĩtelligi ſctiſicatõ q̃daʒ.vt illð qð ex pᷣmo ſuo eẽ ñ bʒ ſcti tatẽ:Iz in pᷣmo eẽ ſuo hẽat ſiue in pᷣmo inſtãti ſui eẽ ad⸗ ueniẽte gra ſiue vnionis ſiue alia recipiat ſctificatõem ſic pt᷑ dici xp̃c ſctificatꝰ:qꝛ ꝗ pꝛiꝰ.i.pᷣin eẽ pᷣmũ nõ ha⸗ H ) er w ane E 5 Yn le⸗ —. DA& ien e ſern ve ſc bebat ſanctitatem: ex ſecundo eſſe ſcilicet gratie babu it ſanctitatem. et ſic ex non facto qᷓntum eſt ð natura ꝑ ſe conſiderata:factus eſt ſanctus adueniente gratia. et boc etiam modo dicunt illi qui ponunt angelos in cre atione ſua babuiſſe gratuita.pꝛimo creatos infoꝛmes et poſtea foꝛmatos ſicut et naturam pᷣm Auguſti . non tempoꝛe ſed natura ſine oꝛigine.4Ad aliud dicenduʒ. ꝙ ſicut dictum eſt: ꝙ ſpirituſſanetus dicituꝛ eſſe in xpᷣo ſicut dictum eſt non ſolum ↄmuni modo ſcilicet per eſ-⸗ ſentiam et pꝛeſentiam et potentiam: ſed etiam ſpeciali modo per gratiam. AUnde ſicut intelligitur oꝛdo inter primum eſſe quod eſt eſſe nature: et ſcõm eſſe quod eſt eſſe gratie: ita intelligitur oꝛdo quidam inter pꝛimum modum eſſendi ſpiritumſanctum in xpᷣo:et ſecundum. Vnde ſi intelligatur pꝛius et poſterius non temꝑe ſed oꝛdine intelligentie ſiue de pꝛioꝛitate nature: intelligit ſpirituſſanctus. Alio modo eẽ in chꝛiſto per gratiam: qᷓ prius eſſet per eſſentiam ſiue naturam.ſicut priꝰin⸗ telligitur in chꝛiſto eẽ nature ꝙᷓ gratie. et quia in effe⸗ ctu gratie qui ſequitur naturaliter ad pꝛimum eſſe ſci⸗ licet eẽ nature.marxime babet cognoſci ſpirituſianctus ideo ratõe iſtiꝰeffectꝰpoteſt dici mitti.ſ.ſ.et eẽ alio mo⸗ do:et etiam ꝙ̃tum ad aliũ effectuʒ ꝙᷓ prius:dicendo ſic pꝛiꝰſicẽ dictũ ẽ:bᷣ iſta miſſio ſic dictũ ẽ nõ fuit niſi ĩ ↄce · ptõe ſua:qñ pᷣmo data eſt ei gra.miſſione tñ corꝑali ſi⸗ ue exterioꝛi miſſus eſt poſtea quãdo baptiʒat eſt xpᷣe. Membrum quartu Onſequẽter querit᷑ de miſſione filij ⁊.ſ.ſ. ßm quid ſit. boc eſt ſm qꝗd dicat᷑ mitti fi⸗ liue vel.ſ.ſ. Pꝛimo g̊ querit᷑ vtrũ dicatu: mitti vel fili vel. l. l. ga det ipſe filius vel ſpũſſanctus vel ad aliqð donum gre apꝓpꝛopꝛiatuʒ filio vel ſpũiſcto vel vtrũq;. Scðo vtrũ dicant᷑ mitti ratõne collatonis gratie gratiſdate vel gratumfacientis. Ter cio vtrũ ratione augmenti gr̃e dicant᷑ mitti. Articulus prunus Irca pꝛimũ obijcit᷑ Aug·xv.de trini.ſic coꝛ pus carnis nibil aliud ẽ ꝙᷓ caro: ſic donum ſpuſſcti nihil aliud ẽ qᷓ.ſ.ſ.· ſi. . l dicit᷑ mitti cuʒz tꝑali Dat᷑ creature:̊ nõ erit rõne alicuioeffectꝰcreati:ſᷣ rõne ipᷣiꝰꝑſone.ſ.ſ.ẽᷓ eadem rõne nec filiꝰdr mitti rõne alicꝰ effectocreati:ᷣ ſolũ rõne ipſiꝰꝗ dedeſt. ¶¶ Item nũciꝰ or mitti a rege ad aliꝗd efficiendũ etiã ſi nihil efficiat᷑ vñ ſine effectu aliq̊ͥ ↄplet᷑ in ipſo tota ratõ miſſionis. ſi fi lius et.ſ.ſ.dicant᷑ mitti a pr̃e ſine effectu aliqͥ: ↄplebit in ip̃is ratõ miſſionis: &̊nõ qꝗa det᷑ aliqð donũ creatuʒ dicent᷑ mitti filiꝰvel. ſ.ſ. rõne ipoꝝ.⸗! Item. ſ. ſ.⁊ etiã filiꝰpñt:ꝗcꝗd pñt dona eiꝰ⁊ multo ampliꝰ:g pñt mda re aĩam ⁊ inhabitare ipᷣaʒ ſine aliqͥ dono creato: ſ̊ eum ſ.ſ.inhitat aĩaʒ ab ipo mũdatã:dr mitti ⁊ dari ipi aĩe &ᷓ miſſio.ſ.ſ.nõ dr rõne alicꝰdoni creati. ſi dr mitti: eſt rõe ꝑſone ipſiꝰ. ſ. ſ. Cont᷑. ꝙ ſolũ dicat᷑ mitti. l. ſ. rõne alicreffectꝰſiue doni creati vidr̃. Qã oĩs actõ tꝑał ſcz qᷓ ↄuenit deo ſolũ ex tꝑe: terminat᷑ ſꝑ ad creatũ ⁊ nuũ q̃ terminat᷑ ad increatũ.ſicut ptʒ in oĩbo.creare em̃ qð eſt actõ dĩna terminat᷑ ad aliꝗd creatũ. ſic de alijs. vł ſi trãſit ſuꝑ aligꝗd increatuʒ: ̊ ẽ tm̃ rõe effectꝰↄñtis ſic incaꝛnari filiũ vel hmõi. ſi miſſio actĩe dicta de pre ẽ actõ tꝑalis.i.oueniẽs ei ex tꝑe:̊ termiat᷑ ad aligd cre⸗ atũů.vel ſi trãſit ſupᷣ aliꝗd increatũ:hᷣ ẽ rõe effectcreati ſolũ:⁊ nõ rõe eiꝰqð ẽ in creat᷑a: ſi pr̃ dr mittẽ filiũ vł ſ. ſ. vel filiꝰ vel.ſ.ſ.dicant᷑ mitti vĩ dari:̊ nõ erit rõe ſui ß rõe alicꝰeffectꝰonotati:& ſi dicant᷑ mitti H̊ non erit qꝗa aligꝗs eoꝝ deĩ in ꝑſona ſua:ſ̊ rõe alicꝰdoni creati vł ali cuioeffectꝰĩ creata. 4 YItẽ beda cũ gr̃a hoĩbo dat᷑ mittit ſ.ſ.ſ̊ gra nõẽ.ſ.ſ.ſᷣ eiꝰeffectꝰnec ecouerſo:& nec collatõ greẽ collatõ. l. l. nec ecõuerꝰ: pt eẽ collatõ gr̃e ſine col latõe.ſ.ſ.ſ̊ ĩ collatõe mittit᷑.ſ.ſ. vt dic beda.ᷣ pt eẽ miſ. ſio. ſ. l. ſine collatõne.ſ.ſ. S.ſ.ſ.non dr mitti quia confe⸗ “?ð Mueſtio ratur ipſa perſona eius: ſed ſolummodo donum eius. Item dicitur ſpirituſſanctus mitti. non quia ſit vbi non eꝛat pꝛius cum ſit vbiq;:ſed quia eſt ibi alio modo qᷓᷓ pꝛius.quia ꝗ pꝛius erat ibi ꝑ potentiam pꝛeſentiam et eſſentiaʒ:modo pꝛimo eſt ibi alio modo ſcʒ per gꝛati am. et ſimiliter dicit᷑ dari:quia alio modo habet᷑ ꝙᷓ pꝛi us.ᷣ iſte alius et aliꝰmodus eſſendi vel inbabitãdi nõ dicit᷑ de ꝑſona ſpirituſſancti rõne ſui ſed rõne alicuiꝰef fectus vel doni:quia tũc diceret᷑ ſpirituſſanctꝰmutari. & ipſa miſſio non dicetur de ſpirituſancto rõne ſui qa ſcʒ in illa detur ipſa ꝑſona ſpũſſancti:ſed ſolum donuʒ aliqð quod prius nõ habebatur.et hoc etiã ↄfirmatur E hoc ꝙ in miſſione ſua.ſ.ſ.magis habet᷑ qᷓ pꝛius: ſed ꝑſona ſpũſſan.nõ recipit magis et minꝰin ſe ſed ſolum in ſuo effectu:ergo nõ datur in miſſione ſua in ſe ſed ſo lum in effectu. autem in miſſione non tetur donum ſpiꝛituſſancti nec ſolum ꝑſona ſpũſſancti ſed vtrũq; vi⸗ detur.ij.Coꝛĩ.j.dedit pignus ſpũs in coꝛdibus noſtris glo.i.dona que ſunt pignus quo ſpũſſanctus eſt in no⸗ bis.ſed nihil eſt pignus ſui:ergo in miſſione.ſ.ſ.nõ ſo⸗ lum datur ſpũſſanctus nec ſolũ dona eius:ſed ſᷣm vtrũ q; quorum vnum eſt pignus alterius. 4 Item o. v. caꝛitas dei diffuſa eſt in coꝛdibus noſtris per ſpm̃ſan⸗ ctum qui datus eſt nobis ergo non ſolum infunditur in nobis ſpirituſſanctus nec ſolum caritas: ſed etiam vtrũq;ʒ.ergo ſi mittitur cum inſundit᷑:in miſſione ſpũſ⸗ ſancti datur ſpũſſanctus et etiam dona eius:ergo et ſi⸗ militer in miſſione filij Sap.viij.venerũt mihi oĩa bo⸗ na pariteꝛ cum illa.ꝗ Item hoc ideʒ oñdit᷑ rõne ſic.in eo a quo tollit᷑ om̃is imꝑfectõ pꝛimũ donũ amoꝛ eſt:in illo om̃ia alia dona donant᷑.Qam dare ex timoꝛe ſerui tutis eſt.dare vᷣo vt aliꝗd detur ei cupiditatis:ſed dare ex amoꝛe liberalitatis ẽ᷑.̊ amoꝛ erit in hmõi datõne.ſᷣ dare ex amoꝛe liberalitatis ẽ:̊ amoꝛ erit donũ pꝛimuʒ q̊ om̃ia alia dantur:̊ amoꝛ q̊ͥ teus diligit nos eſt. ſ. ſ. Ratõne pᷣdictoꝝ querit᷑.ſuppoſito ꝙ in miſſione.ſ.ſ. ↄferat᷑ vtrunq; ſcʒ.ſ.ſ.et dona eius:qð iſtoꝝ dr ꝑpꝛius eſſe in aĩa ſiue in creatura rõnali ad quam mittit᷑.ſ.ſ. vel ipſe vel donuʒ eius.⁊ loꝗtur de poꝛitate nature q̃ẽ Fm rõnem intelligẽtie nõ tꝑis:quia ↄſtat ꝙ ſimul ſunt temꝑe.et videt᷑ ꝙ ſpũſſan.quia ſpũſſanctꝰ eſt donũ quo om̃ia alia dona dantur ſicut dĩc aug. ſi vtrunq; dicit dari: ꝑpꝛius dicit᷑ ſpũs eſſe in aĩa q; gra vel aliqð alið donum creatũ.¶ Item ad hoc etiã videtur facere illud qð dicit.v. Ro.caritas di diffuſa eſt in coꝛdibo nr̃is ꝑ ſpmſanctum ꝗ datus ẽ nobis.ᷓ pꝛius oꝛdine intelligẽ⸗ tie datur ſpirituſſanctus qᷓ; caritas infundatur. exquo ꝑ ſpmſanctum datum infundit. Contra.ſi aliq̃ duo dicunt᷑ eſſe in aliquo:quoꝝ vnum eſt ſicut diſpoſitõ re ſpectu alterius: pꝛius dicit᷑ ineſſe illnd qð eſt ſicut di⸗ ſpoſitio.qᷓ illud ad quod illa diſpoſitio oꝛdinatur. Sʒ gratia dicit᷑ eſſe ſicut diſpoſitõ in anima ad hoc vt ipᷣaʒ inhabitet ſpũſſanctus.et cuʒ mittit᷑ ſpirituſſanctꝰdici⸗ tur inhabitare ip̃am animã ꝑ gratiã: ergo in miſſione ſpirituſſan.pꝛius oꝛdine nature eſt in anima gratia cꝛe ata qua ipſa efficit᷑ templũ ſpirituſſancti: qᷓ; ſpũſſanctꝰ inbabitans illam ſicut templũ ſuum. 4 Item ad hocẽ illud quod dicit᷑.ij.coꝛin.j.dedit pignus ſpiritus ĩ coꝛ⸗ dibus noſtris.gl.i.dona que ſunt pignus quo ſpũſſctĩs eſt in nobis:ergo dona ſpirituſſancti que ſunt ſicut pi⸗ Inus ad habendum ſpiritumſanctum: perprius ſunt ĩ nobis ꝙᷓ ſit ipſe ſpirituſſanctus cuius ſunt ſiẽ pignus. BGBolutio dicendum ꝙ in miſſione . ſpirituſſancti nõ ſolũ da⸗ tur ſpirituſſanctus nec ſolum dona eius.ſed etiazʒ vtrũ⸗ q;· Vnde datur ſpirituſſanctus in ſe et in donis ſuis.⁊ ratio huius eſt.quia ſpiritnſſanctus eſt in iſtis ratõne fruetus:quia eo fruuntur iuſti.dona autem ſpirituſſã⸗ cti in iniuſtis ſunt non ſicut fructus:ſed ſicut diſpoſiti ones mentis vel libe.arbi:ad fruendum. anima enim . P : do m- Srn IAS – 5 O Sr.. S . t b. Sor h de ſe non habet virtutem fruendi bono increato: ſed ꝑ gratiam et virtutes. 4 Ad pꝛimum ergo obiectum di⸗ cendum.ꝙ aug. intendit oſtendere ꝙ ſpirituſſan. dat ſe nec tamen diſtinguitð᷑ a ſe.nec intendit angui. dicere ꝙ aliud donũ a ſpũſcto creatũ nõ detur cum ſpirituſcto: ſed ꝙ cum dicit᷑ donum.ſ.ſ.de ipſo ſpũſan.in nomine ⁊ in conſtrucrõne nibil aliud ſignificatur ꝙᷓ ſpũſſanctꝰ. Cum em dicit᷑ donum. l. ſ. ꝓpter tranſitõneʒ oblig pol⸗ ſit aliquis credere 2 diuerſitas eẽt inter obliquum et rectum.vñ vult augꝰ.dicere.ꝙ obliquus cum recto in⸗ tranſitiuam habet ↄſtructiõem ſicut cum dicit᷑ coꝛpus carnis ⁊c. ¶ Ad aliud dom.qꝙ ſicut dictum eſt ꝙ ĩ miſ⸗ ſione nuncij poteſt eſſe ratio miſſionis licet non efficiat illud ꝓpter quod mittit᷑:nõ tamen ſine omi effectu com pletur ratio miſſionis.Qam et ſi dicat᷑ miſſus.etiaʒ ſi nõ efficiat illud ꝓpter quod mittebat᷑:nõ tamen põt di⸗ ci miſſus niſi moueatur ad illud efficiendum: ſed.ſ.ſ. nõ poteſt dici moueri ad aliquid efficiendum rõne ſui ſed ſi dicitur mobilis.vij.ſapien.hoc eſt ratõne effectꝰ et non rõne ſui.et ideo cum attribuitur ei miſſio qui ſi⸗ gnificat quaſi motũ:opoꝛtet ꝙ hoc ſit ratõne effectus. et ratõne talis effectus ꝓpter quem dicitur eſſe alio mo⸗ do in creatura qᷓ; pꝛius.et ideo opoꝛtet ꝙ ĩ miſſione ſpi rituſſancti efficiatur illud ꝓpter quod dicit᷑ mitti:licet nõ opoꝛteat illud ex ꝑte nuncij qui põt moueri ad effici endum licet nihil efficiat᷑:qð non põt intelligi vel dici de ſpirituſancto. Ad terciũ dicendũ.ꝙ licet.ſ.ſ.poſſʒ efficere in anima ꝗcquid poteſt gratia et multoampli⸗ us:ad hoc tamen vt inhabitet ſpirituſſctꝰ ipſam aiam ſicut templum:et ꝙ ipſe ſpirituſſanctus detur ei:exigi tur ex parte anime aliqua diſpoſitio media per quam ipſa efficitur ſicut templum que pꝛius non erat templũ vel de ſe nõ erat ſicut templũ.et hoc pater mittendo ſi⸗ ue filium ſiue ſpiritumſanctum ſiue danco non requi⸗ rat in ſua oꝑatione medium quod ſit differens ab ipſo ꝓ eſſentiam.anima tamen ꝗꝓpter nature ſue imꝑfectõeʒ in recipiendo ſpm̃ſanctum ei datum requirit medium differens ab ipſo ꝑ eſſentiam.ꝑ quod medium ipᷣa con iungit᷑ ſpirituiſancto vel etiam ipſi deo efficitur digna vt inha bitetur ab ipᷣo q̃ de natura ſua non erat digna. Ad illud autẽ quod primo obijcitur ꝓ alia ꝑte ſcilʒ ꝙ ſpirituſſanctus non detur in ſe ſed ſolum in ſuo effe⸗ ctu vel dono:quia miſſio cum ſit temꝑalis ad temꝑale terminatur et nunꝙᷓᷓ ad eternum. Dicendum ꝙ verum eſt:ſed tamen ad effectum dupliciter dictum terminat miſſio ſiue datio ſpirituſſancti.ad hoc qð eſt habẽ gra tiam:et hoc qð eſt habere ſpiritumſanctum alio mõ qᷓ; pꝛius:et vnus effectus oꝛdinat᷑ ad alium. Vnde in miſ ſione ſiue in collatione ſpirituſſancti nõ efficitur.ſ.ſ.ſᷣʒ efficitur in iſto.Notandũ tamen ꝙ in miſſione ſiue da⸗ tione ſpirituſſancti notatur duplex reſpectus ſcʒ reſpe⸗ ctus ꝑſone ad ꝑſonam: et reſpectus eẽntie ſiue perſone ad creaturã.rõe pᷣmi reſpectꝰtrãſit miſſio ſuꝑ ꝗqd ĩ crea tum:qꝛ in miſſiõe filij vel.ſ.ſ.intelligit ꝓductõ vel pꝛo⸗ ceſſio filij vel.ſ.ſ.rõe ſcdᷣi reſpectꝰtraſit ſuꝑ aliꝗd qð eſt bhr̃e graʒ.et ꝑ ↄns.ſ.ſ. Vñ ñ ſeqꝗt᷑ ſi trãſit ſuꝑ ꝗd creatũ ꝙ ꝓpter h̊ ↄferat᷑ aĩe ſolũ ꝗd creatũ:qꝛ ↄferꝛe.i.ſ.nõ ter minat᷑ ad.ſ.ſ.ſᷣ ad h̊ qð ẽ hre.ſ.ſ.inhabitantẽ tanqᷓ; tem plũ ſuũ.q¶ Ad aliud dðᷣm.qꝙ licet gr̃a nõ ſit.ſ.ſ.ꝑ eẽnti⸗ am.nõ tñ ſeꝗtur ꝙ vnũ poſſit hr̃i ſine alio: qꝛ vnũ ẽ di⸗ ſpoſitio ad aliud. Vñ ſicut nõ ſegꝗtur.ſoꝛma ſubalis nõ elt diſpoſitõ:̊ põt impᷣmi ſine ſua diſpoſitõe.ſic nec in ꝓoſito.Et cu dĩc beda ꝙ cũ gra boĩbo dat᷑ mittit᷑.ſ.ſ. nõ vult dicẽ ꝙ nihil aliud det᷑ in miſſione.ſ.ſ.q Ga:ſed ꝙ vnũ ↄcomitat᷑ aliud:nec vnũ hr ſine alio.¶¶ Ad alið dðm.q.ſ.ſ.in miſſione alio mõ eſt in creata ꝙᷓ pꝛiꝰ.ꝗa pꝛiꝰhẽbat᷑ inqᷓtum ſpũs:ſ̊ nõ inqtum ſct᷑s.nec ꝑ modũ fructus.verũ ẽ etiã ꝙ ille aliꝰmodꝰattribuit᷑.ſ.ſ.nõ ra⸗ tione ſui ̊ rõne effectꝰſiue doni:non tñ ſegꝗtur ꝗn aliud ſit illud qdð H̊ mõ br̃i dr:⁊ illud rõne cuiꝰinbabitat ſpi⸗ ₰ .2 Dar anden ns j rituſſanctus.vel hoc modoeſt in anima tanq mediuʒ ex ꝑte anime diſponens ipſam ad fruendum ipᷣo:quin aliud ſit gratia exñs in anima et ſpirituſſanctus exñns in ipſa.vel ꝙ in ſeipſo non babeaturlab anima. 4 Ao aliud quo querit᷑ cuzvtrunq; feratur anime. ſ. ſpuſſcets et gratia.qd perpꝛius dicitur ↄferꝛi anime: Dicenduʒ donum habet ↄparationem et ad illud a quo datur 1 ad illum cui datur. Eñ ſieut in miſſione ſiue datõne filij dicitur deus operari ꝑ filium:et in miſſione ſpiri⸗ tuſſancti per ſpm̃ſanctum: quod quidem medium nõẽ differens per eſſentiã ſed ſolum ᷣm oꝛiginem. vel etiaʒ aliquando ſᷣm rõnem ſicut ſupꝛa determinatuʒ eſt:ita ex parte anime in recipiendo ſpm̃ſanctum vel filiuz eſt medium.quod quidem medium differt ab anima per eſſentiaʒ.cum ergo querit᷑ cuiuſmodi donum intelliga⸗ tur perpꝛius dari anime ſcʒ.ſ.ſ.vel gratia: dicenduʒ ꝙ; pmjoparatõnem doni ad illud a quo datur:pꝛius intel ligitur dari ſpirituſſanctus.quia prius ꝓcedit a patre ſpirituſſanctꝰ ad animam:dinde effectus infoꝛmans ipſam animam.et ſᷣm hoc pꝛimo ꝓcedit pꝛima ratio et auctoꝛitas. Scᷣm dᷣo ↄparatõneʒ doni ad illud cui da tur:pꝛimo intelligitur gꝛatia ſicut diſponens animam et deinde ſpirituſſanctus inhabitans.Enð illud quod pꝛius erat oꝛdine intelligentie ex ꝑte dei in conferendo poſterius eſt ex ꝑte anime in recipiendo.et ſᷣm bunc vl imurn modũ pꝛocedunt ratio et auctoꝛitas ad hoc ad ducta. Articulus ſecũdus HOnſequẽter querit᷑ vtrũ miſſio filij vel ſpũſ⸗ ſancti determinet᷑ penes effectũ gꝛatie gra⸗ tiſdate:vel ſolũ penes effectũ gre gꝛatiſſaciẽ tis.et eſt pᷣma qõ ce miſſione filij:deinde de miſſiõe.ſ.ſ. Mꝛ aũt nõ ſit miſſio filij ſiue gra gratũfaciente videtur Mam in pᷣmo li.ſen.xv.diſ.ca.ad qð dicimꝰdicit męr̃. ; duobo modis mitti dicit᷑ filius.ſ.cum viſibiliter mũ do apparuit carne indutus:vel cũ in aĩas pias ſe trãſ⸗ fert vt ab eis ꝑcipiat᷑ et ↄgnoſcat᷑:g̊ filius non mittit᷑ i uiſibiliter niſi ad pias aĩas:ſed anima pia non dicituꝛ niſi per grẽ̃am gratũfacientẽ:&̊ miſſio filij nõ eſt niſi ra⸗ tione huiꝰgratie. Vnð in ſequenti caplo dic aſſumens auẽtem aug. de tri.ſᷣm alterũ modũ mittit᷑ vt ſit homo qð ſemel tm factũ eſt:ſᷣm alterũ vt ſit cum homine per gram quõ qͥtidie mittitur ad ſanctos:ſ̊ mitti ad hoc ꝙ ſit ꝑ gr̃am cum ſctis eſt effectus gꝛatie gratũfacientis: ergo ſi dicit᷑ mitti filius rõne alicuiꝰeffectus gre: hoc ẽ rõne gratie gratũfacientis. Item ſapᷣ.vij.dicit᷑ de ſa pientia in aĩas ſanctas ſe tranffert amicos dei et ꝓphe tas ↄſtituit.qð exponit aug.iiij.de trini. de miſſione fi⸗ lij que eſt ſapia increata:ſ̊ amicus dei nõ põt aligꝗs cõ⸗ ſtitui niſi per grẽ̃am gratũfacientẽ:quia gra gratiſdata omunis eſt iuſtis et pctoꝛibo:ergo in miſſione filij dat᷑ gratia gratũfaciens.¶ Item.j.ſapᷣ.in maliuolam ani⸗ mam non intrabit ſapia:nec habitabit in coꝛpoꝛe ſub⸗ dito coꝛꝑis: ſed intrare ſapiam in animam eſt filium mitti. et effectus hmõi miſſionis eſt inbabitatio:ergo cum vtrunq; repugnet anime maliuole et ſubdite pec⸗ catis:et nihil repugnat ei niſi rõne gratie gratumfaci entis:ergo ſi dicitur filius mitti in animam vel inhabi tare ipſam:hoc eſt rõne gratie gratumfacientis et non ſolum ratõne gratie gratiſdate. 4 Item deus nõ dicit eſſe in rebus niſi tripliciter. ſcilicʒ ↄmuni modo quoẽ in omnibo rebus per pñtiam eſſentiam et potentiã.ſpe ciali modo qͥ eſt in ſanctis per gratiã gꝛatumfacientẽ. ſingulari modo quo dicitur eſſe in xpᷣo per vnionem. Seod cum dicituꝛ mitti:hoc non poteſt eſſe.quia ſit vbi non erat pꝛius ſed quia eſt alio modo qᷓ; pꝛius: ſed iſte alius modus non poteſt eſſe niſi per gratiam qua dici⸗ tur eſſe in ſanctis:vel per illam qua dicitur eſſe in xpᷣo quarum vtraq; eſt gratumfaciens:ergo quocunq; mo⸗ do dicatur mitti filius:hoc non erit ſolum ratõne gra⸗ tie gratiſdate ſed ſolum ratione gratie gratiſfacientis Item de ſpirituſancto oſtenditur illud idem.Naʒ di cit aug.in.xv.de trini:ꝙ tꝑalis ꝓceſſio ſpũſſancti eſt ad ſanctificandũ creaturã:ſᷣ eius tꝑalis ꝓceſſio eſt miſſio: ergo miſſio ẽ ad aliud ſanctificandũ creatura:ſ̊ nõ ſcti ficatur niſi ꝑ gram gratũfacientẽ: miſſio.ſ.ſ.eſt rõne gre gratũfacientis.¶ IJtem aug.in eodem li.cum dat᷑ ſpũſſanctus attendit mentem in dilectõne dei ꝓximi. ſed hoc nõ põt eſſe ſine gr̃a gratũfaciente: ̊ miſſio.ſ.ſ. nõ eſt ſine gr̃a gratũfaciente. Item ſicut dicit męr̃ in xviij.di.j.li.ſen.ꝙ ſpũſſanctus inqtum datꝰdicitur nr noſter nõ eſt niſi ꝑ gram gratũfacientẽ:̊ nobis ñ da tur niſi ꝑ gr̃am gratufacientẽ: vᷣ in miſſione dat᷑:ergo ĩ miſſione ſpũſſancti dat᷑ gra gratũfaciens.] Item.j.ſa⸗ pien.ſpũſſanctꝰdiſcipline effugiet fictum et auferꝛet ſe ⁊c̃.ergo.ſ.ſ.non dicit᷑ eſſe ſiue habitare in repꝛobis:er go nec mitti ad ipſos.quia mittit᷑ ad inbabitandũ: ſed Gr̃a gꝛatiſdata ẽ in bonis ⁊ in malis:& ſi mittit᷑.hoc eſt rõne gratumfacientis. Contra. mitti eſt ↄgnoſci ab alio eſſe ſicut dĩc aug.iiij. de trini.ſᷣ nõ ſolum in effectu gre gratũfacientis põt ↄgnoſci filius eſſe a pre et ſpiri⸗ tuſſanctus ab vtroq;: ſᷣ etiã in effectũ gre gratiſdate:q non ſolũ determinat᷑ miſſio filij et.ſ.ſ. ꝙtum ad effectu gr̃e gratũfacientis ſ̊ etiam gratiſdate.¶ INem mittitur filiꝰad illuminandũ intellectũ ſicut.ſ.ſ.ad accendendũ affectum: ̊ illuminatio intellectus põt eſſe ex gra gra⸗ tiſdata ſine gr̃a gꝛatũfaciente:q̊ miſſio filij põt eſſe ſine gr̃a gratũfaciente:& rõne illius gratie nõ dicetur mitti filius:ſᷣ ſolum ratõne gr̃e gratiſdate.¶ Item ſi miſſio ſpirituſſancti eſt ad ſanctificandũ creaturã ꝑ gratũfa⸗ cientem.et gr̃a gratumfaciens eſt ꝓpꝛiꝰeffectꝰmiſſionis ſpirituſſancti:Fm ꝙ dicit beda q̊ cum gratia hominibo Ddatur:mittitur ſpũſſanctꝰ.et ad idem nõ pnt duo mit⸗ ti quia dicunt᷑ due quia ad aliud eſt miſſio filij et ad a⸗ liud miſſio ſpirituſſancti.vel eſt dicere ꝙ quotienſcun⸗ q mittitur filius:neceſſario mittitur ſpirituſſanctꝰ:cu⸗ ius ↄtrarium ſupꝛa oſtenſuz eſt.¶ Item non dicit᷑ mit ti filius vel ſpirituſſanetus rõne cuiuſcunq; effectꝰ ap⸗ pꝛopꝛiati.vnde miſſio filij determinatur penes effectuʒ ſibi axpꝛopꝛiatuʒ.miſſio ſpirituſſancti ſimiliter penes effectum ei appꝛopꝛiatum. Sed gr̃a gratumfaciens ap pꝛopꝛiatur ſpirituiſancto et non filio: ergo ratõne illiꝰ dicet᷑ mitti ſpũſſanctꝰet non filius.¶ Item circa miſſi⸗ onem ſpirituſſancti obijcit᷑.Nam non videt᷑ ſemꝑ ĩ illa dari gra gratũfaciens.i Qam ſcʒ non ſoluʒ dona gtum⸗ facientia ſed etiã gratiſdata ſunt dona ſpirituſſcti.vn⸗ te dicit aug.ꝙ timoꝛ ſeruilis eſt donum ſpirituſſcti.nõ inqtum ſeruilis:ſed inqtuʒ timoꝛ.ſed ſpirituſſanctus datur cum donis ſuis: ergo ratione gratie gratiſdate datur ſpirituſſanctus:ſed cum dicitur.ſ.ſ.dicitur mit⸗ ti:ergo ratõne gratie gratiſdate dicitur mitti ſpirituſ⸗ ſanctus et non tm̃ ratoòne gratumfacientis.⸗! YItez di⸗ cit rabanus.ꝙ ter datus eſt ſpirituſſanctus.⁊ prio ad gratiam ſanitatis coꝛpoꝝ et gratiam doctrine cuʒ effi cacia ſignoꝛum.et hoc etiam habetur.j.ſeten. xvj.diſ. ſed huiuſmodi dona ſunt gratiſdata et non gratumfa⸗ cientia: ergo non ſolum ratõne gratie gratumfaciẽtis dicit᷑ mitti ſpirituſſanctꝰ.¶ Item.j.reg·xix. dicitur fa⸗ ctus eſt ſpũs domini in ſaule et ꝓphetauit.et tunc non habuit gratiã gratumfacientem:ergo non ſemꝑ rõne gratie gratumfacientis dieitur mitti ſpũſſanctꝰ*. Ao poc videt᷑ mibi ſine pᷣiudicio rũdendum.ꝙ loquẽdo ꝓ⸗ pꝛie de miſſione.nõ dicit᷑ mitti filiꝰvel.ſ.ſ.niſi rõne ali⸗ cuius effectus ꝑtinentis ad gratiaʒ gratumfacientis. nec dari ſilłr. am in miſſionibo eoꝝ nõ ſolum dantuꝛ dona eoꝝ ßſᷣ etiã ipſi.et inhabitant aĩam: ⁊ ſunt ibi ſpe⸗ cialioꝛi mõ qᷓ; pꝛiꝰ. Uñ ſolum dicit᷑ miſſio rõne illoꝛum donoꝝ rõne quoꝝ dicunt᷑ inhabitabitare aĩam :et eſſe ibi ſᷣm aliũ modũ qᷓ; pꝛius.vt in miſſione eoꝛum nõ ſo⸗ lum dona eoꝛum ſicut nr̃a:ſᷣ etiam ipᷣi qð eſt ſolum per gram gratũfacienteʒ:ſᷣm quã ip̃i ſunt in aĩa in ratõne & Fr n 1 9 7 2.n: Nueſtio fructus.extenſo tamen nomine miſſionis poteſt aliq̃n⸗ do dici mitti ꝑ dona gratiſdate ſicut videẽ dicere Ra⸗ banus.. Ao pꝛimũ ergo dicendũ.ꝙ illa diffinitio au⸗ guſti. mitti eſt ↄgnoſci ab alio eſſe ſicut dictũ eſt: datur Eeffectum oſequenteʒz in quo poteſt manifeſtari eoꝝ ꝓ ceſſio:ſicut in ꝓceſſione temꝑali ꝓceſſio eterna.dicẽdũ eꝛgo ꝓꝙ in illo effectu in qͥ manifeſtat᷑ ꝓceſſio filij vł ſpi⸗ rituſſancti.nõ ſolum manifeſtat᷑ filium vel ſpiritũſan⸗ etum eſſe a patre:ſed pᷣter hoc ponit᷑ ipſos eẽ a patre in animã ſᷣm alium modum qꝙᷓ pꝛius.ſiue ipſos dari ani⸗ me ad inhabitandũ.et hoc ponit hoc ꝙ dicit temꝑalit ꝓcedere qð eſt mitti.licet ergo ꝑ effectum gratie gꝛatiſ date poſſit cognoſci filius a patre pcedere: et ſimiliter ſpirituſſanctus ab vtroq;:tamen ꝑ ſoluʒ effectum ga⸗ tie gratũfacientis põt ↄgnoſci filium et ſpiritumſanctũ ꝓcedẽ in animã ad inhabitandum ipſam. cum ꝑillaʒ ſolam ſit inhabitatio.AVnde ſi illa diffinitio integre cõ plectatur rõnem miſſionis:opoꝛtet ꝙ in illo effectu ha beat ↄgnoſci ꝓceſſio filij et ſpirituſſancti ⁊ q;tum ad teꝛ minũ a quo:et q;tum ad terminũ ad quem. et tũc illud ↄgnoſci nõ habet eſſe niſi in effectu gre gꝛatũfacientis. ¶ Ad aliud dm.ꝙ licet illuminatõ poſſit eẽ ex gratia gratiſdata ſiue gratũfaciente.nunẽꝙᷓ tñ ratõne illiꝰ illu minatõnis dicet᷑ mitti filiꝰvel dari:gꝗa nõ dicitur mitti niſi rõne illius doni rõne cuiꝰdicit᷑ inhabitaꝛe vel eẽ in anima ſicut donũ et fructꝰeius.qð nõ ↄtingit niſi rati⸗ one gre gratũfaciẽtis.il Ad aliud dðm.ꝙ licet ſit vna gr̃a gratũfaciens:tñ plures ſunt effectus gre gratũfa⸗ cientis. Dicendũ q̊. ꝙ nõ diſtinguunt᷑ miſſiones filij et ſpũſſancti penes ipſam gratiam:ſed penes eiꝰ effectus ᷣ ſicut in miſſione ſua ↄueniũt in fine.ſ.in hoc ꝙ eſt ĩ⸗ habitare aĩam vel eſſe in aĩa ᷣm rõnem fructus: ita cõ ueniũt in eo rõne cuiꝰdicunt᷑ inhabitare aĩam vel eẽ in amima.ſᷣm hanc rõneʒ differũt:tñ penes diuerſos actꝰ gr̃e gatũfacientis ſᷣm ꝙ illi actus aꝓpꝛopꝛiant᷑ filio vł ſpũiſcto.AVnde ſi dat᷑ gra gratũfaciens ad ſanctifican⸗ dam aĩam vel gratificanda vel accendendã ad amoꝛeʒ cuʒ hmõi actus ſint apꝛopꝛiati ſpũiſctᷣo et in illis hẽat ↄgnoſci:dicit᷑ mitti.ſ.ſ.Si vᷣo detur gra ad illuminan dam aĩam vel inſtruendã vel ad aliquos ꝑtinentes ad ſapiam q̃ apꝑꝛopꝛiat᷑ filio:cũ in hmõi effectibo hẽat co⸗ gnoſci filius:dicit᷑ mitti filius.et ſicut vnꝰfiliꝰ põt eẽ ſi⸗ ne alio:ita vna miſſio põt eſſe ſine alia ſicut ſupᷣ dictuʒ eſt. Et licet nõ poſſit dari aligs effectus gratufaciens ſiue aliqð donum ꝗn gratiſ̃icet᷑ et ſanctificet᷑ aia:nõ tñ datur pᷣncipalr ad h:pᷣ ſolum gra in ſe datur pᷣncipatłr ad hoc.nõ in hoc effectu vel illo.et ideo non dicit᷑ mitti niſi filius cũ dr̃ actus ꝑtinẽs ad ↄgnitõeʒ:licʒ ſit actus gr̃e gratũfacientis.Et ſi daret᷑ aliqd donum eque pꝛin cipaliter ad vtrũq; actũ apꝛopꝛiatũ filio et ſpuiſancto diceret᷑ mitti ſiue dari filiꝰet.ſ.ſ.et ideo donum ſapien tie et donũ intellectꝰdicunt᷑ dona.ſ.ſ.nõ ratõne actꝰ pꝛo pꝛij:hſ̊ coĩs.ſiue rõnes finis ꝗ eſt vniꝛe aiam deo.et ſiłr alia dona.vt fides.ꝓphia et bmõi.qꝛ ꝑ hoc vnit᷑ et coĩ⸗ cat aĩa xpᷣo ⁊ coꝛꝑi eiꝰmiſtico qð eſt eccłia quia illa do⸗ na dant᷑ ad vtilitatẽ coꝛꝑis miſtici:t vnũ membrũ coĩ cet alij ſicut ibi oñdit apłs.ſ.j.coꝛin.xij. Abi enũerat illa dona.q coĩcatio aꝑꝛopꝛiat᷑ ſpũiſctᷣo et ideo dicũtuꝛ dari ab ipſo.i¶ Ad aliud patet ſobo ex pᷣdictis.Naʒ li⸗ cet gra gratũfaciens appꝛopꝛiet᷑ ſpũiſcto:nõ tñ quilibet actus gre gratũfacientis.ſ̊ quedam axpꝛopꝛiant᷑ filio quedam ſpũiſancto rõne quoꝝ dicit᷑ aliqñ mitti filius aliqñ.ſ.ſ.ꝗ¶ Ad illud qð pꝛimo obijcit᷑ circa miſſioneʒ ſpũſſcti.rñderi põt ꝑ pᷣdicta.qꝛ licet timoꝛ ſeruił ⁊ alia dona gtiſdata ſic dona.ſ.ſ.nõ tñ in illis vel cũ illis dat ſpũſſcts.ſiłr nec filiꝰrõne cognitõis infoꝛmis.et B: qꝛ ꝑ illa dona nõ efficit᷑ aia templũ ſiue habitaculũ filij vel ſpũſſeti ſic dictũ eſt ſupᷣ.nec etiã dona illa faciũt filiũ vł ſpm̃ eſſe nrjm diſponẽdo ipᷣam ad h̊ vt ſint in ea in rõne fructus.. Ad aliud dðᷣm.qꝙ licet ſanitas coꝛpox et do⸗ == Py 94 wr tt . 6 2 . — Ixxii. etrina et miracula pñt eſſe ſine gra gratũfaciente:tñ in illis ad qͥs mittit᷑.ſ.ſ.non ſunt ſine gra gratũfaciente. Vñ cũ apls dabat᷑.ſ.ſ.dabat᷑ eis gra gratũfaciẽs qtuʒ ad bmõi dona.⁊ hoc ad vtilitatẽ alioꝝ.ſi aũt alicui da rentuꝛ dona hmõi ſine gra gꝛatũfaciente: pꝛie nõ dice retur mitti.¶ Ad aliud qð obijcit᷑ de ſaule.dðm ꝙ non dicit᷑ ibi ꝙ. ſ.ſ.mitteretur ad eum vel inha bitaꝛet ĩ eo: h̊ ꝙ factus eſt ſuꝑ eũ.Vñ etiam ſi dicat᷑ in eo eſſe ſpũs nõ dicitur eſſe in eo ſiẽ habitans:nec ſᷣm illũ modũ ſᷣm quem dicit᷑ eſſe in ſcĩs cum mittit᷑ ad ipᷣos vel dat᷑ ipᷣis Vñ in eo erat.ſ.ſ.inqtum non inqtum ſanctus.hoc eſi inq;tum ſpiꝛans non iniꝙᷓtum ſanctiſicans ſiue inhabi tans. Articulus terci Onſeqnter qritur vtruʒ rõne augmenti gẽe dicant᷑ mitti.ſ.ſ.vel filius.Circa qð ſic obij citur. cũ auget᷑ gra:plus eſt de gra in aĩa q; pꝛius.et ↄſtat ꝙ illud plꝰdatur a deo.qꝛ ab alio nõ poſ ſet daꝛi nec alio mõ haberi.ſᷣ cũ gra datur:ſ.ſ.mittitur ſicut dic beda:g in augmento gre mittit᷑.ſ.ſ. rõne ipſiꝰ augmenti. ¶ Item miſſus eſt. ſ.ſ.ad apłos in die pẽthe coſtes.⁊ ↄſtat ꝙ ipᷣi iam hẽbant gram ſ̊ nondũ confir⸗ mati erant.&̊ ſi miſſus eſt ad ilios.ſ.ſ.nõ ſolum exteri⸗/ us in coꝛꝑali ſpecie ſed interius in mẽte ad coꝛroboꝛã⸗ dum et cõfirmandum eos in pꝛioꝛi gratia ſcʒ in fide et caritate.ergo rõne augmenti gratie dicetur mitti.ſ.ſ. ¶ Item aug.iiij. ð trini.tũc vnicuiq; mittit᷑ cum a quo⸗/ qᷓ; ↄgnoſcituꝛ atq; ꝑcipitur q̃ntum ↄgnoſci et ꝑcipi põt ꝓ captu vel ꝓficientis in deum vel ꝑfecte iaʒ in deo aĩ⸗ me rõnalis.ergo miſſio nõ tm̃ dicit᷑ rõne gr̃e incipiẽtis eſſe in aĩa ſ̊D etiã rõne gr̃e ꝑficientis vel iam ꝑfecte. ſed nõ /ꝓficit vel ꝑficit᷑ niſi ꝑ augmentũ:ergo rõne augmẽ⸗ ti gre dicit᷑ eſſe miſſio.¶ Item in decretali de ſacra vn⸗ ctõne dic Inno.ꝙ in ſacramento ↄfirmatõnis dat.ſ.ſ. ad augmentũ gr̃e et robur. Contra.ſicut frequenter dictum eſt mitti dicitur filius vel.ſ.ſ.non quia ſit vbi non erat pꝛius:ſed ꝗa alie mõ qᷓ; ꝑꝛius.ſed in augmen to gꝛatie nõ dicitur.ſ.ſ.eſſe in aia alio mõ q; pꝛius:cuʒ pꝛius eſſet ꝑ gꝛatiã: et nõ ſit alius modus eſſendi ĩ cre⸗ tura puꝛa niſi per eẽntiam pꝛeſentiam et potentiam et per gratiam:ergo ratõne augmenti gratie non dicitur mitti ſpirituſſanctus. Item ſicut dicit męr in ſenten⸗ tijs et aug.xv.de trini.ꝓceſſio temꝑalis ſpirituſſancti eſt.qua /ꝓcedit a patre et filio ad ſanctificandam crea⸗ turam.ſed tem ꝑalis ꝓceſſio ſpirituſſancti eſt eius miſ⸗ ſio ſiẽ ibidẽ dicitur:eꝛgo miſſio ſpirituſſancti eſt ad ſã⸗ ctificandam creaturam:ſed tempoꝛalis in augmẽto qᷓ⸗ tie nõ dr ſanctificaꝛi creata cum pꝛius eſſet ſancta:nec cx non ſancta fieret ſancta:ergo ratione augmenti gꝛa tie non dicitur mitti ſpirituſſanctus. KRñ.qꝙ augmẽ⸗ tum poteſt eſſe dupliciter. aut per pꝛofectuʒ gratie pre/ exiſtentis cuiuſmodi eſt in pꝛoficientibus de viꝛtute in virtutẽ: aut per profectum et collatõnem noui doni vel effectus ſicut eſt in ſacramento confirmationis et fuit in ſpirituſſancti miſſione in die penthecoſtes.pꝛopter pꝛimum modum augmenti non dicitur mitti ſpirituſ⸗ ſanctus:ſed ſolum pꝛopter ſecundum.et q;ꝛtum ad hũc modum ſcm pꝛocedunt rationes ad pꝛimam partem. Et patet reſponſio ad rationes ad partem ſecundaʒ quod enim obijcitur ꝙ non mittitur in augmento quia non eſt alio modo ꝙᷓ prius. Dicendum ꝙ quis non ſit omnino alio modo pꝛopter augmentuʒ et planioꝛi mo do et pꝛopter nonum effectum et quodammodo nouo modo:et ideo recte dicitur mitti.¶ Quod obijcituꝛ ſe⸗ cundo ꝙ miſſio ſpirituſſancti eſt ad ſanctificanduʒ ⁊c. Dicendum ꝙ ſanctificare dicitur dupliciter. vel de nõ ſancto facere ſanctum: et ſic fit in pꝛima gratie colla⸗ tione. vel de ſancto ſacere magis ſanctum: et hoe fit in augmento gratie.et quis ſanctificatio eſt vtroq; modo licet magis pꝛoprie pꝛimo modo:ideo ſpirituſlanctus mitti dicitur in augmento licet magis pꝛoprie in gra⸗ tie prima donatione. Nueſtio. lxxuij. de miſſio ne viſibili paſſiue dicta. Etermiato de miſ ſione inuiſibili qua mittitur filius vł ſpirituſſanctus in mentem ad ſanctifſi candam creaturam ratõnalem vel il⸗ luminandã:ↄſequenter ad ↄſũmatõeʒ eoꝝ que ꝑtinent ad inquiſitõnem ſacratiſſime teitatis addendum eſt de miſſione viſibili pᷣm quam dicitur fili us mitti in carnem: 2 ſpirituſſanctus in aliqua viſibi⸗ li ſpecie vt in columba ſuꝑ xpᷣm:et in liguis igneis ſuꝑ aplos que dicit᷑ apparitio.¶ Queritur ergo in pᷣmis de miſſione viſibili quid ſit. Secundo ad quid ſit. Tercõ cuiꝰſit.i.cui ↄueniat miſſio viſibilis.Quaꝛto peꝛ quos admĩſtrata ſit. Quinto qualiter et quibus modis ma/ nifeſtata ſit · Membrum primũ Irca pꝛimũ querit᷑ quid ſit miſſio viſibi⸗ lis ſᷣm rem. Maʒ ex precedentibus ſatis patet quid ſit ſm diſtinctõeʒ vbi diſputa tum eſi de diffinitõne miſſionis ſᷣm ꝙ eſt coĩs miſſioni viſibili et inuiſibili tam filij qᷓ ſpũſſancti Querit᷑ ergo vtrũ miſſio viſibilis oĩno ſit ideʒ qð axpa ritio vel aliꝗd additũ ad illam. oĩno ſit idem: vidĩ pꝛimo ꝑ auẽtem aug.ij.li.de trini.dic em:ſi miſſus ẽ fi⸗ lius in;tum apparuit foꝛis in creatura coꝛꝑali ꝗ intꝰ ĩ natura ſpũali oculis moꝛtaliũ ſemꝑ occultatꝰẽ: iam in pꝛomptu ẽ intelligẽtie et de ſpũſcio cur miſſus⁊ ipᷣe di cat᷑.facta eſt em̃ creature quedã ſpẽs ex tꝑe in q̃ viſibi⸗/ liter oñderet᷑.ſ.ſ.Ex his vᷣbis plane hr.ꝙ viſibilis miſ ſio filij vel.ſ.ſ.nihil aliud eſt ꝙᷓ oñſio ipᷣoꝝ facta in ali qua coꝛꝑali creatura vñ ſubiũgit ibidẽ aug.hec oblatõ viſibiliter expᷣſſa et oculis moꝛtalinʒ oblata miſſio.ſ.ſ. dicta ẽ:̊ apparitõ nihil aliud eſt qᷓ; oñſio huiꝰ facta in aliq̃ ſpecie coꝛꝑali:& miſſio viſibilis oĩino idem ẽ quod apparitio.¶ Item filius et.ſ.ſ.dicuntur mitti cum vilſi⸗ biliter veniũt ad nos:ſed nihil aliud eſt appaꝛere iᷓ ve⸗ nire in aliqua viſibili ſpecie.vt patet in aduentu ſpũſ⸗ ſancti in ſpecie columbe ſuper xpᷣm: vel in ſpecie ignis ſuꝑ apoſtolos:ergo oĩno videt᷑ idem miſſio qð appari⸗ tio..¶ Item duplicitur.lſ.ſ.dicitur mitti ſcilicet viſibili⸗ ter et inuiſibiliter:ſed mitti viſibiliter nihil aliud eſt qᷓ perfectum inuiſibilem inuiſibiliter manifeſtari: ſᷣ̊ hoc nihil addit ad apparitõnem:ergo ⁊c̃.¶ʒ Item angelus quotienſcũq; viſibiliter apparet dicitur viſibiliter mit⸗ ti.et econuerſo quotienſcũq; viſibiliter mittitur viſibi liter aparet:ergo eadem ratione filius et ſpirituſſan⸗ ctus ſcilicet quotienſcũq; viſibiliter mittuntur viſibi⸗ liter aꝑparent et econuerſo:ꝗ̊ miſſio viſibilis nihil ad⸗ dit ad apparitõezʒ nec ecõuerſo:q̊ ſunt oĩno idẽ.¶ Item ſi nõ ſunt oĩno idem.querit᷑ quid vnũ addit ad aliud:ſi dicat᷑ ꝙ miſſio addit ad aꝓpaꝛitõeʒ hoc qð eſt eẽ ab alio Vnñ cum filius mittit᷑ a pre:intelligit᷑ eẽ ab illo ꝑ gene⸗ rationẽ.ſimiliter cum mittit᷑.ſ.ſ.a pr̃e et filio:intelligi tur eẽ ab vtroq; ꝑ ſpiratõem.hec aũt non intelligit᷑ in rõne aſparitõnis:et ideo non ſunt ideʒ oĩðno. Cont᷑. Aug.iij.de tri.nõ eoipᷣo quo de pr̃e natꝰeſt dicit᷑ filius miſſus.vᷣ vel eo ꝙ apparuit huic mũdo verbũ caro ferẽm vel eo ꝙ ex tꝑe cuiuſqꝙᷓ mente ꝑcipit᷑:̊ eẽ a pr̃e nõ perti net ad rõnem miſſionis ſ̊ ſolum tꝑaliter ſiue viſibiliteꝛ percipi ergo miſſio viſibilis non addit illud ad apaꝛi⸗ tionẽ.¶ Si dicat᷑ ꝙ miſſio addit ad aparitõem rõnem effectus.Qam aparitio eſt ad manifeſtandũ et nõ ad efficienduʒ quantũ eſt de rõne ſua.miſſie vᷣo eſt ad ali⸗ quid efficiendum. VUnde cum mittitur filius vel ſpiri⸗ tuſſa nctus efficit᷑ aliquid ĩ creatura ꝑ qð dicunt᷑ inba bitare creaturã. Elñ in miſſione viſibili illud qð mani feſtat᷑ exterius:efficit᷑ interius in eo ad quẽ eſt miſſio.Rᷣ aũt non neceſſe eſt eẽ in aparitõne:et ideo miſſio addit ad apparitõnẽ ratõeʒ efficiendi.¶ Contꝛa.ſᷣm aug.ĩ.ij. et. iij. de trini. l. ſ. miſſus eſt in ſpecie columbe qñ apa⸗ ruit ſuꝑ xpᷣm in baptiſmo:ſed in ipſa miſſione nihil ef⸗ ficiebatur in xpᷣo ſᷣ ſolum demonſtrabat᷑. Qam ab in⸗ ſtanti ↄceptõnis ſue fuit plenus gratia ⁊ veritate.⁊ ab eodem inſtanti plene inhabitauit in ipſo.ſ.ſ.ergo mil⸗ ſio de ratõne ſua nõ dicit effectum.nec eſt ad efficiẽduzʒ bᷣ ad demonſiranduʒ:ergo cum ad hoc idem ſit appaꝛi⸗ tio:nihil addit quod nccio ſit de rõne ſua vltra apari tionem. 4 Item angelus quotienſcũq; aparet viſibili ter.et ſi nihil efficiat in creatura rõnali: dicitur mitti ꝓpter ſolam manifeſtatõeʒ:ergo efficere aliquid in cre⸗ atura vel inhabitare creaturam non eſt de ratione vel eẽntia miſſionis:ergo ꝑ hoc ꝙ non differt eẽntialit᷑ ab apparitione. Ex bis videtur ꝙ nihil aliud ſit viſibilis miſſio q; apparitõ.¶¶ Contra. Aug.ij. d trini.temeraꝛi um eſt dicere nuniᷓ deũ patrem ꝑ aliquas foꝛmas viſi bilibo patribo aut ꝓgphᷣis aparuiſſe.et hoc oñdit ꝑ ſeri⸗ pturas:ſed pater nò legit᷑ miſſus nec ↄcedit aug. patrẽ eſſe miſſum: ergo non ſunt idem miſſio viſibilis ⁊ apxppa ritio.¶ Item filius et ſpirituſſanctus in veteri teſtam̃⸗ to multotiens aꝓparuerũt:et tamen neuter eoꝛum dici tur mifſus ſicut dicit aug. Vñ videt᷑ dicere. appariti⸗ ones veteris teſtamenti nõ dicuntur ꝓpꝛie miſſiones: g non oĩno eſt idem viſibilis miſſio et apparitio.¶ Item qui mittit᷑ ab alio mittitur ad alium.ergo miſſio habet eẽntialem ↄꝑationẽ ad illud a quo et ad illud ad qð:ꝭ axparitio nõ dĩc eẽntialem ↄꝑationẽ ad illud a qͥ: ap-. paritio nõ eſt miſſio.q¶ Rõne huiꝰquerit᷑ cum apparits. nes ille qᷓ fuerũt in nouo teſtamento ſcz filij et.ſ.ſ. dica . tur miſſiones.quare nõ ſimiliter ille ĩ quibo filiꝰa.ſ. ſ. apparuerũt in veteri teſtamento antiꝗs patribo et miſſi ſunt ad ipſos. Aod hoc dðm.ꝙ appaꝛitio ẽ manifeſta tio eẽntie viſibilis in aliqua ſpecie viſibili.et hoc ſumi⸗ tur er verbis ang· in li.de trini.in pluribo locis.ita q; apparitio claudit in intellectu ſuo illud qð manifeſtat᷑ tanꝙᷓ viſibile.Silv miſſio viſibilis eſt maiĩfeſtatio mil⸗ ſionis inuiſibilis facta in creatura viſibili.et hoc ꝑ ali quem actum creature coꝛꝑalis.vt in creatura coꝛpoꝛa⸗ li ſignificet᷑ ꝑſona miſſi.in deſcenſu vᷣo creature ⁊ man ſione ſuꝑ illum ad queʒ dirigitur ſignificetuꝛ miſſio ſi ue inhabitatio ſpirituſſancti. vt in deſcenſu ⁊ mãſione columbe ſuper chꝛiſtum et in aduentu ignis et ſeſſione ſuper apoſtolos. Vnde quando in creatura ſignatur fi lius vel ſpirituſſanctus vt inhabitans:tunc pꝛoprie di citur mitn. Ex hoc patet. ꝙ miſſio viſibilis in intelle⸗ ctu ſuo claudit miſſionem inuiſibilẽ.⁊ ſuperaddit ma⸗ nifeſtationem illius miſſionis per aliquod ſignum vi⸗ ſibile. In intellectu autem miſſionis inuiſibilis ſigni⸗ ficate in miſſione viſibili:clauditur perſona mittentis et perſona eius qui mittitur et perſona eius ad quem fit miſſio:et effectus ſiue ratio miſſionis qui eſt inbabi tatio creature rationalis per aliquem effectum gratie gratumfacientis. Eſt enim miſſio ad inhabitandum. NQuando ergo ſignificatur perſona miſſi in aliquo ſi⸗ gno ſenſibili vt ab alio exiens vel emanans ⁊ vt in alio inhabitans:tunc pꝛopꝛie dicitur viſibiliteꝛ mitti.⁊ hoc non inuenitur in qualibet aparitione.ex boc apparet ꝙ omnis viſibilis miſſio eſt aparitio:ſed non econuer ſo. et ꝙ addit miſſio ad apparitionem ſcilicet manife⸗ ſtationem perſone vi emanantis ab alio et vt inhabitã⸗ tis in alio. AUbi autem ſignificatur aliqua perſona vł manifeſtatur inuiſibili creatura nõ ſub iſtis rõnibus — 9/ Nueſtio dicitur apparitio ſed non econuerſo. et ꝙ; addit miſſio ad aſparitõez ſcʒ manifeſtatõeʒ ꝑſone miſſe vt emano⸗ tis ab alio et vt inbhabitantis in alio. Abi autẽ ſignifi⸗ catur aliqua ꝑſona vel manifeſtatur inuiſibili creatu⸗ ra nõ ſub iſtis rõnibus dicitur aꝓparitio ſed nõ miſſio vt in apparitõnibo veteris teſtamenti.ꝑ iam dicta patʒ quare nõ dicitur pater miſſus ſed ſolum mittens:quia miſſio impoꝛtat em anatõem ab alio. mittere em̃ dicit auctoꝛitatem reſpectu miſſi ſicut ſup oſtenſum eſt. Si⸗ militer patet quare apparitiones ille ſiue filij ſiue ſpũſ⸗ ſancti que fuerũt in veteri teſtamento nõ dicunt᷑ miſſi⸗ ones:quia non oſtendebant ꝑſonam filij vel ſpũſſancti vt inbabitantem.nec oſtendebatur aliquis actus in il⸗ lis apparitõnibo in quibus ſignificaret᷑ ꝑſona ſpirituſ ſancti vt inhabitans:vt in nouo teſtamento oſtendeba⸗ tur in maſione ſuꝑ xpᷣm. Joh.j. ſuꝑ quem videris ſpm̃ deſcendentẽ et manentẽ ſuper eum ⁊c̃.et in ſeſſione ſuꝑ apłos act.ij. Seditq; ſupꝛa ſingulos eoꝛum ⁊c̃.lʒ eniʒ foꝛſitan danieli oſtenderet᷑ filius ði vt accipiens regnũ a patꝛe:et pater vt dans regnum qui oſtenſus eſt ei in veteri dierum.vij.dañ.ſicut oſtendit aug.ij.de trinit᷑.et ita aꝓarẽt ibi filius vt exiſtens a patre: non tamen ſi⸗ gniſicabatur ꝑ aliquem actum vt inhabitans in danie le.nec ad hoc oſtendendum erat illa aꝓaritio ſed ſoluʒ ad oſtendendum emanatõnem filij a patre et equalita⸗ tem cum patre:et ad p̃ᷣfigurandam futuram inhabita⸗ tionem diuinitatis in xrpᷣo bomine ĩ quo habitauit om⸗ nis plenitudo diuinitatis etiam coꝛpoꝛaliter. 4 Ad il⸗ lud eꝛgo qð obijcitur ex auẽte aug:dicendum ꝙ augu. nõ ponit ibi toram rõnem miſſionis inuiſibilis: ſed ſo lum rõneʒz eius quod eſt viſibile.ꝙ enim illa miſſio ſit viſibilis:tota ratio eſt ex ꝑte creature viſibilis ſicutꝓ ceſſionis tem ꝑalis.ſed eſt tota ratio quare illa ꝓceſſio dicatur tem ꝑalis.ſimiliter apparitio in ſpecie coꝛpoꝛa li non eſt tota ratio miſſionis viſibilis ſed eſt ratio q̃re illa miſſio dicatur viſibilig.q Ad aliud ſoluenduʒ peꝛ interemptõnem:.qꝙ ſemper dicunt᷑ filius et ſpirituſſan⸗ ctus mitti.quia tem ꝑaliter veniunt ad nos.quia etiaʒ pater cum filio et ſpirituſancto dicitur venire ad inba bitandum creatuꝛam. Joh.xiiij.ad eum veniemꝰ mã⸗ ſionem apud eum faciemus:ſed cum ſignificatur vt ve niens a patre ad inhabitandum creaturam ratõnaleʒ vel ad ſignifſicandum pᷣcedentem inhabitatõnem: tunc Dicitur mitti. Elel in nouo teſtamento nomine.ſ.ſ.ĩtel⸗ ligitur ꝓgpꝛietas qua ipſe eſt a patre ꝑ pꝛoceſſionem:no mine ſeſſionis vel manſionis ſuper vpm ſignificetur ĩ⸗ habitatio ſpiritualis qua ipſe inhabitauit xpᷣm. et hec eſt tota ratio miſſionis inuiſibilis.non eſt manifeſtatõ ꝑſone ſed manifeſtatio ꝑſone vt emanantis ab alio ⁊ ĩ⸗ babitantis in alio. Unde dicit aug.iiij.de trinita.ſicut natum eſſe eſt filio a patre eſſe: ita mitti eſt cognoſci ꝗ; ab illo ſit. et ſicut.ſ.ſ.donũ dei eſſe eſt a patre/ ꝓcedẽ:ita mitti eſt ognoſci et ꝙ ab illo ꝓcedat. hoc aũt eſt in aliq̃ effectu gee gꝛatũſacientis axpꝛopꝛiate ꝑſone.qꝛ ſm illa ſolum dicit᷑ inhabitare.ſimiliter in miſſione viſibili ſj hñt expꝛimi in aliqͥ actu creature coꝛꝑalis:ita ꝙ in ſpẽ coꝛꝑali expꝛimat᷑ pſona:in actu vo aliquo vt in deſcẽſu vel mãſione ipᷣa inbabitatio.4¶ Ad aliud qð obijcit᷑ de angelis. dom ꝙ angelus eſt medius inter nos et deum et eſt miniſter vel nucius dei reſpectu nr̃i. et ideo qcqd efficit vel nüciat nobis vel qñcunq; viſibiliter aꝓpaꝛet nobis:auẽte dei facit.⁊ ido in omi oꝑe ſuo ſaluat᷑ ratõ miſſionis.ꝗa om̃s ſunt miſtri et in miniſteriũ miſſi.qa in deo ſunt et dei auẽte veniũt ad nos.ſed nõ ſic eſt ĩ ꝑ⸗ ſonis diuinis.qd aliqua eſt q nõ eſt ab alia nec auctoꝛi tate alterius oꝑatur vel aparet:et ideo in ipſa põt eſſe apparitio:nõ tamen miſſio paſſiue dicta.et ſaluari ra⸗ tio apparitiõis ̊ nõ miſſionis. plus tamen exigitur ad miſſionem m ꝙ dicitur de pſonis q; pm ꝙ dicitur de angelis. quia alia et alia eſt ratio miſſionis ſicut iã vi⸗ — oAnO uei ap rνα V. eͤ ne nn rſ. 17177 lxxumj. debitur. ¶ Ao aliud quod queritur.quid addit miſſio viſibilis vltra apparitionem iam patet reſponſio.quia addit manifeſtationem perſone inq;tum exiſtentis ab alio tanꝙ; inbabitantis vel poſſeſſio ab illo.quia ĩ miſ ſione efficitur vt perſona miſſa ad nos:habeatur a no⸗ bis et inhabitet in nobis.et hoc eſt alio modo eſſe qꝙᷓ in alijs creaturis ſicut oſtenſum eſt ſupꝛa..! Ad illud qð obijcitur in contrarium per auctoꝛitatem auguſti.Di⸗ cendum ꝙ non vult dicere auguſti.ꝙ eſſe natum nõ ſit c ratione miſſionis viſibilis:ſed aꝓpaꝛere in carne ta⸗ q̃ᷓᷓ verbum caro factum. Unde per vtrunq; diffinit Au guſti.miſſionem cum dicit.ij.de trinitate.exire a patre et venire in munduʒ boc eſt viſibiliter mitti.et qꝛ vtrũ q; complectitur miſſio et non alterum tm̃:apparitõ au⸗ tem amplectitur alterum tm̃ ſcilicet manifeſtationem perſone vel eſſentie diuine non in creatura ſenſibili nõ ſunt oĩno idem. ¶ Ao illð quod queritur vtrum addat ſuper aparitionem rationem efficiendi. dicendum ꝙ; miſſio viſibilis addit ad agparitionem demonſtratõeʒ alicuius effectus exiſtentis in creatura.ſᷣm quem dica tur inhabitare filius vel ſpirituſſanctus.vel etiam poſ ſideri vel haberi in ratione fructus:ſed non opoꝛtet ꝙ; in miſſione viſibili pꝛimo efficiatuꝛ ſed ſufficit ꝙ pꝛimo effectus viſibiliter demonſtretur vnde ſufficit ꝙ; in miſ ſione viſibili demonſtretur ꝑſona miſſi filij vel ſpirituſ ſancti in ratõe inhabitãtis vel habiti a creatura cui fa⸗ cta eſt miſſio viſibilis:ſicut fuit in xpᷣo. Ende pʒ illud qð obijciebatur de xpᷣo.quia non opoꝛtet ꝙ ſpirituſſan ctus in illa miſſione tũc pꝛimo haberetuꝛ vel ꝑpꝛimo in⸗ babitaret:ſᷣ ſufficit ꝙ inhabitatio vel datio ſpirituſſã⸗ cti ſibi pꝛius inuiſibili facta viſibiliter poſtea demon⸗ ſtraretur:qð non opoꝛtet in agaꝛitõne.⸗ Ad illud qð obijcitur. ꝙ in miſſione angeli non exigit᷑ ꝙ inhabitet creaturaʒ vel efficiat᷑ aliquid quod habeatur a creatu⸗ ra.dicendum ꝙ alia eſt ratio miſſionis in angelis:⁊ in pſoms. angelus eniz mittit᷑ vt miniſter vel nuncius ad aliquid nunciandum vel efficiendum. ndeeęt ſi nihil efficiatur:nihilominus tamen dicitur angelus mitti.2 hoc eſt quia miſſio eius qui mittitur vt miniſter: nõ ſu⸗ mit rationeʒ ex parte eius ad quem: ſed ſufficit ꝙ ſolũ moueatur ad efficiendum.et hoc auctoꝛitate alterius: ſed ſi filius et ſpirituſſanctus non mittuntuꝛ ſicut mini ſtri ſed ſicut donum mittitur alicui.quando autem ali⸗ quid mittitur in ratione doni: donum illud non habet com pletam rationem miſſionis donec habeatur ⁊ poſ⸗ ſideatur ab eo cui mittitur. VUnde non eſt completa ra⸗ tio miſſionis in perſonis diuinis:donec per aliqueʒ ef fectum habeatur et inhabitet creaturam ad quam mit titur.nec vere manifeſtatur vt miſſus: niſi babeatur et poſſideatur. Pꝛeterea in miſſone opoꝛtet ꝙ miſſus vł ſit vbi non erat pꝛius:vel ſit ibi alio modo q; prius.In miſſione autem angeli qui non eſt vbiq;.ſaluatur ratõ miſſionis ſine auctoꝛitate mittentis vbi non erat pꝛiꝰ: ſed perſone diuine cum non poſſunt eſſe vbi non erant pꝛius cum ſint vbiq;:opoꝛtet ꝙ ſint vbi erant pꝛius:a/⸗ lio modo tamen qᷓᷓ pꝛius.ita ꝙ ille alius modus dicat mutationem ex parte creature non ex parte miſſi. VUn⸗ de opoꝛtet ꝙ ratione mutationis creature ſaluetur in ipſis ratio miſſionis: cum non poſſit ſaluari totaliter ex parte miſſi.hoc autem non eſt neceſſe in miſſione an geli vbi totaliter poteſt ſaluari ex parte miſſi:quia mu tatio ᷣm locum poteſt ↄuenire ei. Membrum ſecundum Ecundo queritur ad quid ſit miſſio viſi⸗ bilis. et cum dictum ſit ſupꝛa ꝙ ſicut ap⸗ paritio eſt manifeſtatio diuĩe eſſentie v½ perſone ĩ aliqua ſpecie viſibili:ita miſſio viſibilis eſt manifeſtatio miſſionis inuiſibilis facta in ereatura viſibili. Queritur vtrum creatura viſibilis ſit vtilis vel neceſſaria ad manifeſtatiõeʒ miſſionis in/ niſibilis?et videt᷑ ꝙ nõ. Naʒ qᷓntũcunq; appaꝛeat cres tura viſibilis.nõ oſtendi?᷑ ꝑ illam niſi creatura coꝛpo⸗ ralis:niſi aſſit reuelatio ꝑ quã ducatur intellectus ad cognoſcendum aliquid ſpũ ale inuiſibile ꝑ illam ſignifi cari:ſed illa reuelatio eſt ↄgnitio verioꝛ et certioꝛ qᷓᷓ ſit illa que eſt a ſenſu que etiam eſt ſufficiens ſine om̃i cre atura coꝛꝑali.ſi ergo habens ↄgnitiõeʒ certam et per⸗ fectam non indiget occupari circa ↄgnitionem imper⸗ fectam:̊ videtur ꝙ illa facta in coꝛꝑali creatura nõ ſit vtilis vl neceſſaꝛia ad manifeſtatõnem rei inuiſibilis. ¶l Item ſicut oſtenſum eſt ſupᷣ.in miſſione inuiſibili cũ datur aliquis effectus appꝛopriatur ꝑſone miſſi ꝑ que poteſt ↄgnoſci ꝑſona miſſi.et hoc patet ꝑ diffinitõnem miſſionis ſupꝛapoſitam: ergo cũ ille effectus ſpiritua lis ſᷣm quem ꝑſona non ſolũ habet cognoſci ſed inha⸗ bitare:ſit magis expᷣſſiuus ꝑſone que mittitur et etiaʒ ipſiꝰinhabitationis qᷓ; creatura aliqua coꝛꝑalis:videt᷑ ꝙ vltra illum effectũ ſuꝑfluat ſpũs coꝛꝑalis.⸗ Itẽ affe ctus circa viſibilia occupatꝰminus ſurgit ad inuiſibi⸗ lia:̊ et ſimiliter intellectus vt videt᷑:q̊ ſi debet ad pce⸗ ptõnem inuiſibilium eleuari:non debet ei fieri oſtẽſio viſibilium.ꝙ ſi fiat:videt᷑ potius ꝙᷓ iuuari.¶ Item in miſſione ſpiꝛituſſancti venit ſpirituſſanctus ad inhabi tandum.et hoc nõ per effectum quẽcunq;:ſed ꝑ effectũ gratie gratumfacientis.ſed iſte euentus occultiſſimus eſt. Job.ix. ſi venerit ad me non videbo eum. nec eſt ex pediens homini vt ei manifeſtet᷑ ſe br̃e gram vel ſpiri⸗ tũſanctũ: ſ̊ ſicut dici᷑ Ecces.ix.nemo ſcit vtruʒ odio vel amoꝛe dignus ſit.cũ ̊ aparitio illa qua dicit᷑.ſ.ſ. mitti viſibiliter vel appareꝛe in ſpẽ colũbe vel alteriꝰcꝛe ature oꝛdinent᷑ ad oſienſionẽ inbabitatõnis.ſ.ſ.in ho⸗ mine ꝑ aliquẽ effectum gr̃e.et hoc nõ ſit homini viato⸗ ri vtile:nõ videtur vtilis ſpẽs etiam viſibilis creature. Item ſi manifeſtatio miſſionis viſibilis nccia eſt ⁊ B ꝓ ſpeciem creature:q̊ cum ſolum ad xpᷣm vel ad aplos miſſus ſit:ſi iſta miſſio viſibilis habet aliquam vtilita⸗ tem:videt᷑ ꝙ adhuc debeat remanere.cum etiaʒ ad ho⸗ mines mittat᷑ qtidie ſicut dicit augu. deberet in aliqᷓ ſigno viſibili adhuc manifeſtari. Item in veteri teſtam to magis ꝑ viſibilia erat manuductõ ad viſibilia q; in nouo.ſᷣ in veteri teſtamento mittebat᷑ inuiſibiliter. ſ.ſ. ad patres veteris teſtamenti:ꝗ illa miſſio deberet ĩ ali quo ſigno miſſibili manifeſtari.vel ſi tunc non erat ne⸗ ceſſaria hmõi manifeſtatõ:videt᷑ ꝙ nec modo: ſed tunc non fuit ſicut oſtenſum pꝛius:ergo nec mõ debuit eſſe. Contra.cognitio nr̃a incipit aſſenſu: ergo ſi debea⸗ mus eleuari ad ↄgnitõnem inuiſibiliuʒ. nccia videtur et vtilis aliqua excitatio in ſenſu ꝑ aliquod ſenſibile ſi gnum. Vnde fides dicit᷑ eſſe ex auditu: non tm̃ interi⸗ oꝛi ̊ etiam exterioꝛi:& ad ↄgnoſcendum miſſionem in⸗ uiſibilem nõ eſt ſuꝑflua ſpẽs coꝛꝑalis.q¶ Item familia rius offert ſuam pntiam qui ſe offert ſᷣm ſenſum et in⸗ tellectum q; qui ᷣm alterũ:ł̊ in miſſione inuiſibili ẽ ſo⸗ lum onſio facta intellectui et nõ ſenſui:&̊ cũ in miſſiõe viſibili ſit eſfectus obiectꝰviſui ⁊ nõ tm̃ intellectui:non videt᷑ eſſe ſuꝑflua.¶ Item in miſſione inuiſibili.ſ.ſ.nõ tm̃ datur donũ gr̃e creatũ ſ etiã donũ increatũ.vñ etiã datur gra et ipᷣa ꝑſona.ſ.ſ.ſᷣ ꝑ ſigna ſenſibilia exterio⸗ ra oñditur donũ creatũ qð eſt gra vt patet in ſacramẽ tis: in ſignis ſenſibilibo debet etiã ondi ꝑſona.ſ.ſ.er⸗ go ad oñſionez miſſionis inuiſibilis vtilis eſt ſpẽs coꝛ poꝛalis.i Item ſigna ſenſibilia ſunt vtilia ad oſtenſio nem potentie ⁊ vᷣtutis diuĩe vt pʒ in miraculis:&̊ ſigna ſenſibilia erũt vtilia ad oſtenſionem pñtie diuine.ſᷣ fa⸗ miliariſſime eſt pñs.ſ.ſ.vbi inbabitat ꝑ gram:g illa ĩ⸗ habitatio debet oſtendi ꝑ ſigna ſenſibilia:ergo non ſu⸗ ꝑſluit miſſio viſibilis. Ad hoc dõm.ꝙ miſſio viſibił vt dictum eſt: eſt ad demonſtratõeʒ ꝑſone vt inhabitan 3 5 ſ. Den ſſer † ⸗ x, „ õ 4 “ tis per gratiam:ſed non eſt ad demonſtrationeʒ cuiuſ⸗ cunq; inhabitatõis:ſed illiꝰ inhabitõis q̃ eſt ꝑ plenitu⸗ dinem gratie in alios redundantis. q̃lis fuit in xpᷣo:et aliquo modo in aplis ſicut iam videbitur. Item nõ ꝗ⸗ buſcunq; fienda erat manifeſtatio vᷣ ſenſibilibus ſiue rudibus nondum adhuc ꝑ doctrinam et miracula pro uectis.ſam quidam querunt ſigna vt ſenſibiles.qui⸗ bus primo innoteſcit fides.quidam vᷣo intelligentiam ſicut illi qui iam ↄfirmati ſunt ꝑ doctrinam et miracu⸗ la querentes ſigna.ꝑ hec manuducũt᷑ ad intelligibilia et ꝓpter tales eſt vtilis miſſio viſibilis.miſſio ergo viſi bilis eſt ad manifeſtatõnem plenitudinis redundãtis. et hoc ꝑſonis manuducendis ꝑ ſenſuzʒ. NMotandum autem ꝙ in xpᷣo fuit influentia plenitudinis duplieit. ſcʒ per modum cauſe:et ꝑ modum doctrine.ꝑ modum cauſe efficientis quo ad diuinam naturã:et ꝑ modum cauſe meritoꝛie q;tũ ad humanã.et his duobus modis eſt influentia gratie in ſacramentis ꝑ que regenerãtur homines vt in baptiſmo et ↄfirmatione et alijs. Inſlu entia ꝑ modum doctrine fuit in pᷣdicatione eius in qua accepimus de plenitudine eius veritatem.et fuit plenꝰ gratia et reritatis. Joh.j.plenitudo eꝛgo gꝛatie fuit re dundans in ſacramentis.plenitudo veritatis in verbo p̃dicatõnis:quia gratia et veꝛitas ꝑ ihᷣm vxpᷣm facta eſt Adueniente & plenitudine tꝑis reuelanda erat pleni⸗ tudo inhabitatõnis:qñ illa plenitudo redundare cepit et hoc ſenſibilibo et nondũ adhuc in fide ꝓuectis.hoc aũt fuit qñ xpᷣc baptizatus fuit et pᷣdicare cepit.pleĩtu⸗ do gratie ipſius ꝑ modum inſiuentie:quia data ẽ tunc vis regeneratiua aque baptiſmi. et plenitudo verita⸗ tis eiꝰ ꝑ modũ doctrine:qꝛ tũc pᷣdicare cepit et veritatẽ fidei influere.⁊ ideo ꝗa plenitudo eiꝰcepit influere ĩ a⸗ lios:debuit ꝑ ſigna ſenſibilia maĩſeſtaꝛi vt doctꝛine eiꝰ citius credeꝛet᷑. In aplis aũt fuit plenitudo gre deſcen dens a plenitudine xpᷣi et etiã quodã mõ plenitudo in⸗ fluentie ſcʒ ꝑ modũ doctrine et ꝑ modũ miniſterij.iQaʒ de plenitudine veritatis xpᷣi accepimus ex doctria apo⸗ ſtoloꝝ.de plenitudine gr̃e ꝑ miniſteriũ ipoꝝ in diſpen ſatõne ſacramentoꝝ:et ideo qñ aptis data eſt auẽtas docendi et baptiʒandi Math. vlti. YIe docete om̃s ba⸗ ptizantes eos ⁊c.datus eſt eis viſibiliter.ſ.ſ.pꝛimo in Ratu qñ dictũ eſt accipite ſpm̃ſanctum quoꝝ remiſeri⸗ tis ⁊c.⁊ ad oſtendendam inbabitatõnem.iſ.ſ.qtum ad effectũ gratie redundantis ꝑ moduʒ miniſterij. deinde in linguis igneis ad oſtendendã inbabitatõeʒ.ſ. ſ. tũ ad effectuz plenitudinis veritatis redundãtis in alios ꝑ modum doctrine. Lam ſicut d Joh.xvj. cum vene⸗ rit ſpũs veritatis ille docebit vos omnem veritatein.⁊ iſta redundantia etiã apparebit in dono linguaxꝝ. ſic er go patet qualiter et qͥ tꝑe manifeſtanda erat inbabita⸗ tio.ſ.ſ.in miſſione viſibili tam in capite qᷓ; in membris vt pᷣmo manifeſtaret᷑ in illo de cuiꝰ plenitudine accepi⸗ mus eo tꝑe quo cepit illa plenitudo redundare.⁊ dein de in illis quoꝝ miniſterio de plenitudine eius accepi mus eo tꝑe quo ꝑ ipᷣos diſpenſanda erat:⁊ h̊ fuit pꝰre⸗/ ſurꝛectõeʒ et aſcenſionem.¶ Per pᷣdicta pʒ ·quare non fuit miſſio viſibilis tꝑe legis ſcripture.quia non erat ĩ habitatõ in plenitudie in alios redundate quouſq; ve⸗ nit plenitudo tꝑis:qn apparuit ille qui erat plenus g tie et veritatis.de cuiꝰ plenitudine accepimus omnes. Similiter pʒ quare non modo datur ſiue mittit᷑ viſi⸗ biliter ⁊ iam manuducti ſumꝰad fidẽ.ſicut non ita fre⸗ quenter fiũt miracula ſicut fiebant anteꝙᷓ fides eẽt de⸗ clarata et pᷣdicata: patet etiã ad quid ſit vtilis miſſio vi ſibilis.¶ Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ nccia eſt aliqua ruela tio.et illa ſufficit ad manifeſtatõeʒ inhabitatõis.dðᷣm ꝙ verum eſt. nec tñ ſuꝑfluit apparitio:qꝛ excitat intelle ctũ aut inquiſitõneʒ.et ſic excitando pꝛeꝑat ad reuela⸗ tionem ſicut eſt in fide.licet em gratia interius illumi⸗ nans intellectum requiratur et illa poſſit ſufficere:ta⸗ — , ee. p . . f. wo 2 Nueſtio men excitatur intellectus in pꝛedicatione et miraculo⸗ rum oꝑatõne et marime in ſenſibilibo neq; illa pꝛopteꝛ hoc ſuꝑfluunt.¶ Ao aliud qð obijcit. ꝙ magis declara tur miſſio inuiſibilis ꝑ effectũ ſpũalem ꝙᷓ ꝑ ſignũ ſenſi bile. dðᷣm ꝗ verum eſt: q ꝑcipitur illuo ſignum inui⸗ ſibile ſiue effectus:ſ̊ nõ ſemꝑ ꝑcipit homo ſe habere il⸗ lum effectum. et ſi aliqñ pcipiat:non tam̃ alij ꝑcipiunt ꝓpter quos pᷣncipaliter eſt miſſio viſibilis ſiue appari⸗ tio vt acꝗeſcant doctrine et ſubijcit ſe doctrine miniſte rio eoꝛuʒ ad quos mittit᷑ viſibiliter ſpirituſſcts. 4 Ao illud qdð obijcituꝛ.q; viſibilia impediũt intellectũ ſicut . affectum.dicendũ ꝙ viſibilia pñt dupliciter oↄſiderari. vel vt res abſolute:vel vt ſigna ducentia in aliud.pᷣmo modo ſi ↄſideꝛent᷑ et ament᷑ retardant intellectũ 2⸗ effe⸗ ctum ſcdᷣo mõ iuuant.et ſic ẽ in apparitõe ſiue miſſione viſibili.quia ibi ↄſiderat᷑ creatura vt ſignum faciens ad intellectũ venire.¶ Ao aliud dᷣm.qꝙ aduentus ſpi⸗ rituſſancti in hoĩem eſt occultus. nec expedit vt om̃ibo manifeſter.ne foꝛte ſumat᷑ occaſio pᷣſumptõis vel elatõ nis.illis tñ qui ita ſunt ↄfirmati ꝑ gratiam vt nõ poſ⸗ ſunt ꝑ hec moueri ad elationẽ:ſed potius ad teuotõeʒ et amoꝛem:expedit reuelatio ſiue noticia iſtius aduen tus.ſicut fuit rpᷣe qui non poterat peceare:⁊ apoſtoli ꝗ fuerũt ↄfirmati in aduentu ſpũſſancti. et etiã de quibo nouerat dominus ꝙ inde nõ ſuꝑbirent ſed potiꝰ ex ma nifeſtatõne ipa tam ipſi qᷓ alij ꝑ ipſos ꝓficerent.qui.ſ. per ipſos credituri erant.¶ AYd alia duo ſcʒ quaꝛe mõ non eſt vtilis miſſio viſibilis:et quare nõ fuit in veteri teſtamento:ptʒz ſolutio ex pᷣdictis. Mlem brum terciũ Ercio querit᷑ cui ↄueniat miſſio viſibił. vtrum ſcʒ patri vel tm̃ filio et ſpirituiſan cto.et cum diſputatũ ſit ſupꝛa.vtruʒ miſ ſio cõueniat patri.et miſſio viſibilis ad⸗ dat ad miſſionẽ manifeſtatõnem in aliqua ſpẽ coꝛꝑali. vtrũ apareꝛe in aliq̃ ſpecie ſenſibili ſiue coꝛꝑali ↄueni⸗‚⸗ at patri.ꝙ aũt pater aꝓparuẽit ĩ aliqua ſpecie corꝑali oſtenditur. Dicit em̃ aug.in.ij.de trini.temeraꝛium eſt dicere deũ patrẽ nunꝙᷓ patribo aut ꝓphis ꝑ aliquas vi ſibiles foꝛmas apparuiſſe.¶¶ Item in eodem. nemo ſani capitis affirmare dʒ nunqᷓ; ꝓꝑſonam patris per aliquã ſpeciem coꝛpoꝛaleni vigilantium oculis demonſtratã. Item in eodem natura vel ſuba vel eſſentia vel qͤlibz alio noĩe appellandũ eſt idipſum qð deus eſt. gegd illð eſt coꝛpaliter videri nõ põt.ꝑ ſubiectaʒ vo creaturã nõᷣ ſolum filiũ vel ſpm̃ſet̃m ſ̊ etiã pr̃em coꝛꝑali ſpẽ ſiue ſilłi tudine moꝛtalibo ſenſibo ſignificatõeʒ ſui dare potuiſ⸗ ſe credendũ eſt.¶ Item ſicut nccia eſi ad ſalutem fides de filio et ſpũſctoꝛita et de patre. ſed apparitõ oꝛdinat᷑ ad manifeſtatõeʒ ꝑſone et illa manifeſtatio ad fideʒ:ꝗ ſicut filius apparuit vel. l. ſ. ita debuit et pater appaꝛere ¶ Item nõ ſolum filius vel.ſ.ſ.veniũt ad inhabitandũ creaturã ſed etiã pateꝛ.Vñ ioh.xiiij.ad eũ veniemus ⸗ mãſionẽ apud eũ faciemꝰ:q ſicut filij pñtia manikeſta⸗ ta eſt in carne:et pñtia.ſ.ſ.in columba et igne:ita ⁊ pꝛe ſentia patris debuit manifeſtari in aliqua coꝛꝑali ſpẽ: g̊ᷣet appaꝛere. Contra.Aug.iiij. de trinit.et br in.j. li.ſen. xv. di. vlti. e. non ideo pater dicit᷑ miliſſe filiũ vel ſpm̃ſanctuʒ ꝙ ille eſſet maioꝛ et illi minoꝛes:ſ̊ maxime ter auctem pᷣncipij ↄmendandã:et ꝗa inuiſibili crea⸗ tura nõ ſicut illi atxpaꝛuit ̊ pateꝛ nõ appaꝛuit in aliqua viſibili creatura ſicut filivel. ſ. ſ. ¶ IJtem math. xj. ¶e mo nouit pr̃em niſi filiꝰet cui voluerit filius reuelare. et dicit᷑ ibi in glo.ꝙ pater verbo ſuo ſe eclaꝛat:g̊ mani feſtat᷑ pater in manifeſtatõne filij ſm illud.xiiij.ioban. DQui videt me videt et patrem. ſi ergo aparitio oꝛdĩa⸗ tur ad mamifeſtatõeʒ pſone. et ſufficienter manifeſlat᷑ pater in manifeſtatõne filij:ad manifeſtatõnem patris 7 17„% lxxiij. ſufficit apparitio filij:ergo ſuperſflua eſſet apparitio pa tris: ergo non fuit neceſſe vel conueniens vt pater appa reꝛet in aliqua viſibili ſpecie. Itẽ veritas magis ma nifeſtata eſt in nouo ꝙᷓ in veteri teſtamento:ſed in nul⸗ la viſibili ſpecie legitur pater apparuiſſe in nouo teſta⸗ mente:eꝛgo multofoꝛtius nec debuit appareꝛe in veteri Si dicatur ꝙ ꝑſona patꝛis manifeſtata eſt in anquo ſigno ſenſibili ſicut in voce cum dictum eſt. bic eſt filiꝰ meus ⁊c.hoc non videtur ſoluere.quia pᷣncipaliter qꝛi tur d manifeſtatõne que fuit in aliqua viſibili ſpecie. Mam id quod manifeſtatur ꝑ vocem:non videtur pꝛo⸗ pꝛie dici apparere:ſeo ſolum illud ꝙ oculis apparet in aliqua coꝛpali ſpecie..¶ Item axpaꝛitõnes que fuerunt in veteꝛi teſtamento non fuerunt ſolum in voce.vnð ex textu ſacre ſcripture oſtendit aug.ꝙ non ſolum in voce oſtẽdit ſe dñs ade:ſed etiã ĩ aliqua corꝑali ſpecie quã⸗ do dixit ei adam vbi es.⁊ hoc ondit ꝑ hoc qð dicit᷑ ibi. dum deambulaꝛet dñs in ꝑadiſo ⁊c. eꝛgo ſi ſoluʒ axpa⸗ rueꝛit pater in voce in nouo teſ.in veteꝛi teſtamento nõ ſolum in voce ſed etiã in aliqua viſibili ſpecie in qua et loquebatur patribo:ꝗ et ꝑfectioꝛes vt videt᷑ erũt appa⸗ ritõnes in veteri q; in nouo teſtamento.¶ Item ſi non alparuit pater in no.te.niſi in voce et nõ in aliqua vi⸗ ſibili ſpẽ.querit᷑ vñ hoc:cum filiꝰet ſ pũſſanctꝰ apparue⸗ rũt ĩ viſibili ſpẽ.et etiã cum pr in ve.te. apparuerit ĩ vi⸗ ſibili ſpẽ ſicut dicũt auẽtes ſupᷣpoſite.⸗¶ Item ſi pr̃ ap⸗ paruerit qñ auditus eſt in voce.querit᷑ de nũero appa⸗ ritõnuʒ.i Qam pᷣmo audita eſt vox patris in baptiſmo ſilij Math.iij. Scðo in tranſfiguratione Aldath. xvij. Tercõ ĩminẽte paſſione qñ dictũ eſt Johᷣ.xij.et clarifi caui et iterũ clarificabo.querit᷑ ergo quare totiens de monſtratus eſt pater in voce.¶ Item qñ vox patris au dita eſt in baptiſmo et dictũ eſt:hic eſt filius meus ⁊c. additũ nõ eſt iᷣm audite.in tranſfiguratõne aũt vbi v⸗ ba eadem replicant᷑ dictũ eſt ip̃m audite:querit᷑ vñ eſt boc.¶ Item cum tam filiꝰqᷓ ſpuſſanctꝰapparuerũt poſt reſurꝛectõeʒ.quirit᷑ quaꝛe pr nec in voce nec alio moto apparuit. Ad hoc doᷣm.ꝙ pr̃ agaruit et in nouo et ĩ ve.teſt.in aliqua ſpecie ſenſibili:ſed magis diſtincte in nouo ꝙ in ve. teſta. vnde magis fuerũt expᷣſſa ſigna in nouo ꝙ in ve. teſta. In veteri teſtamento in lege natuẽ fuit onſio numeri ꝑſonaꝝ.vt in tribus viris g apparue rũt abꝛabe Geñ.xviij.ſ̊ non expꝛimebat᷑ ibi oꝛigo vl/p prietas ꝑſonarum. vt in aliquo illoꝛum innotelceret q̃ᷓ eſſet ꝑſona patris vel filij vel ſpirituſſancti. Similiter nec in alijs apparitionibus oſtendebatur que eſſet illa perſona patris que aparebat. vnde indiſtincte qua⸗ ſi cõſuſe aparebant perſone: ſed in lege ſcripta magis diſtincie apaꝛebant. quia non ſolũ oſtendebatur nüe⸗ rus ꝑſonaꝛum ſed oꝛigo ſcʒ ꝙ vna ab alia vt in viſione Banielis in qua apparuit filius bominis.et etiam an⸗ tiquus dierum a quo ille accipiebat regnum Bañ. vij. In quo ſicut dicit auguſti.intelligitur oꝛdo vnius per ſone ad aliam.vt pater dans:et filius accipiẽs regnũ Vnge intelligebatur vnꝰhabere auẽtem reſ pectu alte⸗ rius et ita quidam oꝛdo inſinuabatur ſed non oſtende batur pater ſub illa pꝛoprietate qua eſt pater. In no⸗ uo autem teſtamento non ſolum manikfeſtatus eſt nüe⸗ rus ſiue diſtinctio peꝛſonarum in apparitione patris 2 filij et ſpirituſſancti:ſed etiam oꝛigo et propꝛietas pa⸗ tris et filij his verbis.hic eſt filius meus dilectus. nec in aliquo ſigno viſibili potuit ita manifeſtari perſona patris ſub pꝛopꝛietate qua eſt pater ſicut in voce ſiue ĩ ſono audibili.magis enim expꝛimunt verba qᷓ; facta.2⸗ hoc patet in ſacramẽto ↄfeſſionis. pꝛiꝰ em̃ fuit expreſſio pctoꝝ ꝑ ſigna ſenſibilia vt per oblatõnes et ſacrificia. NMam ꝓ tali peccato inſtituebat᷑ talis oblatio.ſicut pa tet in leuitico:ſed quia iſta ſigna viſibilia aliquantu⸗ lum erant ↄfuſa: ideo ſacramenta ſucceſſerũt expᷣſſioꝛa temꝑe gfe reuelante et fit ↄfeſſio ꝑ vᷣba que ſunt magis 2 SR.) P. * .bDW C PF ie expꝛeſſiua ꝙᷓ ſigna viſibilia.et in omnibus etiam ſacra mentis ↄſtituta eſt foꝛma in verbis.ſimi liter aduenien te temꝑe gratie reuelante ꝑſona patris que pꝛius oſtẽ⸗ ſa eꝛat ꝑ ſigna viſibilia quaſi ↄfuſe indiſtincte:poſtea diſtincte et ſub ſua ꝓpꝛietate expꝛeſſa eſt ꝑ verba:q ſunt ſigna magis expꝛeſſa.ad oſtendendũ qm̃ xpc eſt filius dei. et ideo xpᷣe non tm̃ habuit teſtimoniũ humanum vt teſtimonium iohãnis:ſed etiaʒ teſtimoniũ diuinum.et hic in verbo:vt teſtimoniũ patris.et in facio:vt teſtio⸗ nium ſpirituſſancti deſcendentis et manentis ſuꝑ eum in ſpecie columbe.er hoc patet quaꝛe pater appaꝛuit in voce tanqᷓ ſcʒ in ſigno magis expꝛeſſiuo ꝑſone ſue et ꝑ⸗ ſone filij. ¶ Ao hoc ergo quod obijcit᷑ ꝑ auctoꝛitatẽ au⸗ guſti. dom ꝙ non negat aug· patrem apparuiſſe ſicut il⸗ li inuiſibili ſpecie.et loquitur de appaꝛitõnibus que fu erunt in nouo teſtamento ſicut patet manifeſte ex au⸗ ctoꝛitate. vult em oſtendere ꝙ filius non dicitur mĩoꝛ. quia miſſus:et pater mittens. Elñ loquitur de illis ap⸗ paritõnibo que dicunt᷑ fuiſſe in nouo teſtamento. ga il⸗ le ſole dicunt᷑ miſſiones.et vult dicere ꝙ filius et ſpiri⸗ tuſſanctus alio modo apparuerũt quia vt miſſi: pr̃᷑ aũt non a paruit ſicut miſſus. Pꝛeterea licet pater appaꝛu erit in veten teſta mento in viſibili ſpecie ſicut dicit au⸗ ctoꝛitas aug.ſupꝛapoſita:nõ tamen in nouo teſtamen⸗ to apparuit in ſpecie viſibili ſed ſolum audibili:et ideo dicit aug. ꝙ nõ apparuit in aliqua ſpecie viſibili ſic illi cuiꝰratio dicta eſt.⁊ poſtea magis manifeſtabit᷑ quare magis pater apparuit in tali ſpecie qᷓ; alie ꝑſone.¶ Ad illud qð obijcitur. ꝙ ſufficienter manitfeſtat᷑ pateꝛ babi ta ↄgnitõne de filio . oõm ꝙ veꝛum eſt:ſed nõ habet᷑ ma niteſta cognitio de filio ꝙᷓ filius in oſtenſione ſpeciei vi⸗ ſibilis ̊ habetur in expꝛeſſione vocis. Eñ fuit ibi expᷣſ/ ſio in voce.nõ tm̃ humana q̃ erat in teſtimonio iohᷣis. ß etiam diuina qᷓ hbabebat᷑ vt non ſolum er teſtimonio ꝛio ſed etiã alterius ꝑſone.iſ.patris cuiꝰeſt filiꝰ.Añ in pᷣs.dñs dixit ad me filius meus es tu. 4 Ad aliud dðm. ꝙ licet pr̃ nõ apparuẽit ĩ aliqua viſibili ſpecie in no.te.nõ opoꝛtet tñ qn apparuerit in veteꝛi.qa in ſigno magis erpᷣſſiuo ꝓprietatis patris et filij apparuit in no uo: in veteri aũt ſigno indiſtincte et quaſi ↄfuſe expᷣmẽ⸗ te ꝑſonam patris vel filij. et hoc ↄgruebat illi tempoꝛi. qa nõdum adhuc plene manifeſtanda erat noticia veꝛi tatis.ſed adueniente plenitudine tẽꝑis reuelata fuit et cucurrerũt ſiãᷓ Fm ꝙ curꝛebãt tꝑa.¶ Ad aliud qð obij⸗ citur.ꝙ manifeſtatio ꝑ voceʒ nõ dieit apaaritio: ſᷣ ſolũ illud ꝙ oñditur oculis coꝛpoꝛeis: dom qð falſum eſt. Qam apparitio aliq dicit᷑ maĩfeſtatio facta in aliquo effectu ĩtelligibili oblato intellectui. Sap̃.j. apparet at bis ꝗ fidem bñt in illum. Aliqñ po dicit᷑ manifeſtatio in aliqua ſimilitudine coꝛꝑali oblata imaginatõni: B6 modo dicit᷑ angelꝰ appareꝛe in ſomnis MMath. ij. et eti ipſe dñs danieli.Dañ.vij· aſpiciebaʒ ĩ viſione noctis. et ſalomoni.iij. Reg.ij. Lercio modo dr̃ appaꝛitõ mai⸗ feſtatio in aliquo ſigno ſenſibili oblato ſenſui:ſiue illðᷣ ſignum ſit viſibile ſine audibile.et hoc modo apparuit pater in nouo teſt. Math. iij · et. xvij. et Yoh. xij. Quaꝛ to modo dicit᷑ apparitio manifeſtatio facta in aliq̃ ſimi litudine coꝛꝑali ſenſibili oblata viſui: et ſic vſitatioꝛi. modo dicitur apparitio.ex boc patet ꝙ non ſolum ma⸗ nifeſtatio in ſigno viſibili ſed etiam in audibili dicitur apparitio.4 Ad illud quod obijcitur. ꝙ ꝑfectioꝛes fue runt apparitõnes in veteri teſtamento vbi pater mani⸗ feſtatus eſt vtroq; modo ſcʒz in ſigno audibili et viſibi⸗ li:qᷓ in nouo vbi altero tm modo apparuit. Dicendum ꝙ boc ſequeretur ſi illa ſigna vel aliquod illoꝛũ ſigno rum eſſet ita expꝛeſſiuum perſone patris ſicut ſuit illð in quo manifeſtatus eſt in nouo teſtamento.ſed in nul⸗ lo illoꝛum ſignoꝛum in qunibus pater apparebat in ve⸗ teri teſtamẽto exprimebatur perſona patris ſiue pꝛo⸗ pꝛietas qua pater eſt pater.ſicut in voce illa qua dictũ eſt bic eſt filius meus.et in illa qua dictum eſt: et clari ficaui et iterum clarificabo.Nam pꝛemiſſum erat pat clarifica filium tuum c. Joh.xij. Ende non ſequitur ſi in vtroq; ſigno ſcʒ viſibili et audibili aparuit: ꝙ ꝓ⸗ pter hoc perfectioꝛ eſſet axparitio:quia nulla illarũ fu it ita expꝛeſſiua ſicut iſta.¶ Ad hoc quod queritur qre pater non apparuit in aliqua viſibili ſpecie ſicut in ve⸗ teri teſtamento.patet reſponſio ex p̃dictis: quia in nul la viſibili ſpecie poſſet expꝛimi pꝛopꝛietas qua pateꝛ eſt pater:vel qua filius eſt filius:ſicut in voce.ꝗ⸗ Si auteʒz queratur qre ſimiliter non apparuit ſpirituſſanctus in aliqua voce ſiue ſigno audibili vel etiaʒ filius. dicẽdũ ꝙ ↄgruitas fuit.vt ſicut erat diſtinctio in ꝑſonis ita el⸗ fet diſtinctio in ſignis expꝛimentibo perſonas. Vnde fi lius appaꝛuit in rõtanali creatura ſibi vnita in vnitate ꝑſone.ſ.ſ.in irꝛationali creatura viſibili non vnita vni tate perſone. pater vᷣo in voce tanqᷓ ſigno diſtincto ab vtroq;.ſimiliter in tranſfiguratõne pater in voce: filiꝰ in pꝛopꝛia ſpecie ſcilʒ in bumanitate: ſ pirituſſanctꝰ in nube. ſed quando.ſ.ĩ.ſolus apparuit:tũc apparuit vtro q; mõ ſcilʒ in ſono tanqꝙᷓ in ſigno audibili:et in linguis igneis tanqᷓ in ſigno viſibili· non autem ↄgruebat vt fi lius appeꝛet niſi in creatuꝛa aſſumpta hoc eſt in buma na natura. 4 -:zeterea dabat᷑ in voce patris teſtimoni um filio. vnde tam pater ꝙᷓ.·ſ.ſ.aꝑpaꝛuerunt ad teſtimo nium ferenduʒ filio incarnato. Ende de teſtimonio pa tris dicituꝛ Johᷣ.v. boc eſt teſtimonium dei quod maiꝰ eſt quia teſtiſicatus eſt nobis de filio ſuo c. de teſtimo nio ſpirituſſãcti dicitur ibidẽ.ſpiritus eſt ꝗ teſtificatuꝛ quia ihs eſt veritas.vnde teſtimoniũ patri fuit ĩ ſigno maxime exp̃ſſiuo ꝑſone filij ſcʒ in voce: ̊ ne crederetur ꝙ vox illa dirigetur ad iohem vel ad aliam perſonam: aꝓparuit.ſ.ſ. in ſpecie viſibili ſuꝑ xpᷣm vt inſinuaretur ꝙ ad rpᷣm dirigebatur vox illa. AVnde.j.iohᷣ.ſuꝑ quem videritis ſpiritũ deſcendenteʒ. 4 Pꝛeterea ꝓꝛietas ſpi rituſſancti eſt ꝓcedere ꝑ modum ſpiratõnis et per mo⸗ dum nexus ſiue amoꝛis qui eſt copula amantis ⁊ ama ti. et iſta ꝓpꝛietas poteſt expꝛimi in ſigno viſibili. vnde Joh. xx. oſlenſa eſi ꝓpꝛietas qua ꝓcedit peꝛ modum ſpi ratõnis qñ inſufflauit in eos dicens. Accipite ſpiritũ⸗ ſanctum ꝛc. Deinde ꝓpꝛietas qua ꝓcedit ꝑ modũ amo ris quo pater et filius diligunt ſe et nos:quando deſcẽ⸗ .- dit in ſpẽ ignis ſuꝑ apłos act.ij. Sed ꝓpꝛietas genera tionis nõ ita poterat expᷣmi in ſpẽ viſibili h ſolum in ſi gno andibili ꝑ quod ſignũ nõ ſolum manifſeſtabat᷑ ꝑſo na pr̃is ſed etiã filij ſub ꝓpꝛietate filiatõnis. Ad alið dðm ꝙ ꝑſona pr̃is aparuit ad ꝑbibenduzʒ teſtimon iũ de filio incarnato vt crederet᷑ illius pᷣdicatõmi. iõ ap⸗ paruit in pᷣncipio p̃dicatõnis qñ ſcilʒ debuit predicare Aldath. iij. 1 mar.j.et luc.iij. Deinde vo in ꝓgreſſu pᷣdi catõnis ſcʒ in trãſſiguratõe math.xvij.et mar.ix. et lu. ix. Lercio vᷣo in fine ſue pdicatõnis inſtante boꝛa paſ ₰ ſionis ioh.xij. Pꝛetẽa duo q pdicata ſunt a xpᷣo erãt valde difficilia ad credendũ.ſ.fides incarnatõnis:et fi ces reſurꝛectiõis.¶ Aã fides paſſiõis poterit defacili ꝑ: ſuaderi.qꝛ ille qui de bebat pati erat ĩ carne paſſibili moꝛtali. Ideo poſtq; p̃dicauerat iohʒes fidẽ incarnatõ⸗ nis:appꝛobata ẽ eiꝰ pᷣdicatio ꝑ teſtimoniũ pr̃is in voce illa: Heſt filiꝰmeꝰdilectꝰ. Deinde vᷣo pdicata ẽ fides re ſurꝛectõis pᷣmo coꝛã diſcipulis ſecreto: deinde cora tur bis Joh. xij. q petijt xpᷣe claꝛitatẽ ſui.⁊ ꝗa etiã in coꝛ⸗ dibo diſcipuloꝝ nõ poterat fides cadẽ reſurꝛectẽnis. iĩmo nõ intelligebãt qð xp̃c dixerat eis pluries q filius hoĩs poſtqᷓ occiſus fuiſſet tercia die reſurgẽt: iõ oñdit aligbo diſcipłis claritatẽ reſurꝛectõis. ⁊ tũc affuit vox pr̃is ꝑhibẽs teſtimoniũ filio vt crederetur qtum ad ar ticulum reſurꝛectõnis. VUñ tunc additum eſt ipſum au dite. Deinde vᷣo coꝛaz turbis et diſcipulis omibo qn di ctũ eſt et clarificaui ? iterũ clarificabo. Et iõ dr appa⸗ ruiſſe pr̃ in voce pᷣmo ad aſtruendã fidem incarnatõis Nueſtio ſiue diuinitatis apparentis in carne pꝛedicatam a Jo⸗ hanne.Deinde ad aſtruendam fidem reſurꝛectõis pꝛe dicatam a chꝛiſto.pꝛimo coꝛam diſcipulis paucis:dein de coꝛam omnibus diſcipulis et turbis..¶ Ad aliud di cendum. ꝙ chꝛiſtus quando baptiʒatus fuit nondũ ba bebat diſcipulos ſiue auditoꝛes pꝛedicationis ſue. nee manifeſtatus erat per miracula. VUnde non erant qui diſcrederent ei.ſed in pꝛogꝛeſſu ſue pꝛedicatiõis aſſum ptis iam diſcipulis et inſtructis ĩ fide diuinitatis quã confeſſus eſt petrus:et in eo alij diſcipuli Math. xvj. inſtruxit eos de fide paſſionis et reſurꝛectõnis. et quia qtum ad illam fuerunt diſcipuli increduli.nec intelli⸗ gebant miniſterium gloꝛficationis chꝛiſti poſt paſſio⸗ nem:ideo teſtimonio reſurꝛectönis quã debebat iteruʒ chꝛiſtus replicare coꝛam turbis:additum eſt ipſuʒ au⸗ dite.quia per pꝛedicatõnem iohannis et teſtimonium patris inſtructi erant de incarnatõne.in pꝛincipio au⸗ tem adhuc nullus ĩceperat diſcredere ei ſiue pꝛedicaci oni eius:quia nondum predicauerat. Alio modo põt dici.ꝙ pꝛedicante iohanne chꝛiſtus non pꝛedicauit nec operatus eſt miacula niſi occulte.quia nolebat domi⸗ nus vt pꝛedicante iohanne alij qui andiebant Johan⸗ nem adhererent chriſio.pꝛedicatio enim iohannis ſuo tempoꝛe debuit curꝛere:ſed poſtqᷓ; miſſus eſt iopannes in carcerem:tunc cepit chꝛiſtus publice pꝛedicaꝛe ſicut habetur Mar̃.j.ideo in pꝛimo teſtimonio pr̃is non eſi dictũ ipſum audite:gꝗa noluit pᷣdicatõnem iohãnis ad huc ceſſare ſed ſolum poſt pꝛedicatiõeʒ et miſſionẽ eius in carcerem voluit illos rpᷣo adhereꝛe.et ideo tũc dẽm eſt ipᷣm audite ſcʒ in tranſſiguratione.tñ addit eccleſia illud quod nõ addunt euangeliſte. vnde in quadam an⸗ tiphona q̃ cantatur in octaua ephᷣie additur ipſum au dite. Ao aliud dicendũ.ꝙ apparitio pr̃is in voce fuit ad ꝑhibendum teſtimoniũ de filio et qᷓtum ad eius in⸗ carnationem:et qtum ad eius reſurꝛectõeʒ futurã.ap⸗ paritio aũt filij poſt reſurꝛectõem fuit ad oñdendaʒ re⸗ ſurꝛectõem iam factam.⁊ ad hoc marime nccia fuit oñ ſio pꝛeſentie filij.vt oñderet᷑ q ille idem qui paſſus fue rat:viuebat poſi moꝛtem. Unde addebat ad oſtenſionẽ factam in tranſſiguratõne:quia ülla oñdebat gloꝛiam xp̃i futuram poſt moꝛtem.apparitio poſt reſurꝛectiõem oſtendebat ipſam reſurꝛectõnem iam factam. nullum erat ita certum teſtimoniũ ſicut de viſu.et ideo non ne⸗ ceſſarium fuit patris teſlimonium:vbi euidens erst ſi⸗ gnum. Aparitio autem.ſ.ſ.non ſoluʒ erat ad teſtimo⸗ mum pp̃i ſed etiaʒ illoꝛum ꝑ quos ſpuꝛitus debebat in⸗ noteſcere. VUnde ſicut aparuit ſuper xp̃ᷣm quando de⸗ buit baptiʒari et pꝛedicare ad oñdendum redundanti⸗ am plenitudinis gratie ꝑ moduz cauſe et plenitudinis veritatis ꝑ modũ doctrie:ita apparuit ſuꝑ aplos eo tẽ⸗ poꝛe qͥ iſta iſta plenitudo cepit redundare ꝑ moduʒ do⸗ ctrine et ꝑ modũ miniſterij apłoꝝ.et ideo vt teſtibo xp̃ᷣi crederet᷑:ncc̃ia fuit apparitio.ſ.ſ.vt inhabitantis re⸗ dundantiam plenitudinis deſcendẽtis a xpo. ̊ teſſimo nium pfr̃is qð oꝛdinabat᷑ ad onñdendam pñtiaʒ filij ſui in carne:ceſſauit poſtq; moꝛtuꝰẽ. ꝗa ad aſtruendã moꝛ tem eius nõ erat ncc̃ium teſtimonin. qꝛ viſu poterat fi⸗ tes haberi.nec etiã ad faciendã fidem ð reſi urꝛectõe:qꝛ ad hoc ſufficiebat aparitio filj in eadem carne ꝑ quẽ poterat ſufficienter certificari. Membrum quartũ Varto querit᷑ per quos adminiſtrata ſit miſſio viſibilis.vtrũ ille ſpẽs ſiue voces i gbus apparuit pater vel filiꝰ vel. ſ. ſ. ad miniſtraie ſint peꝛ angelos:ita vt angeli foꝛmarẽt ſpecies illas et voces.vel ꝑſone viſibiliter ap parentes aſſumerẽt illas ſpecies in quibus apparebãt 7 foꝛmarẽt eas:; aũt hmõi oñſiones ꝑ angelos admi ſtrate ſint: videt᷑ aug. oñdere multis auẽtibo et rõnibo ( Nes 1pr, Pd =SS e lxxiiij. in li.de trini.Elñ dieit in.iij.lib.de trini.omnia que de patribo viſa ſunt.cũ deus illis ꝑ ſuam diſpenſationem rempibo ↄgruam pꝛeſentaret᷑ ꝑ creatuyt factus eſt ma nifeſtus et ſi nos latet.quõ ea miniſtris angelis feceꝛit ꝓ angelos cum facta nõ ex noſtro ſenſu dicimꝰne cuiqᷓ videamur plus ſapere qᷓ; opoꝛtet ſapere. Extant enim auẽtes ſcripturarũ ex quibo mens noſira deniare non debet. ¶ Item in eodem ſiz in fine tercij. antigs patꝛibo noſtris añ incaꝛnatõeʒ ſaluatoꝛis cum deus illis appa reꝛe dicebat᷑:voces ille ac ſpẽs in quibus apparuit do⸗ minus in vete.teſta.ꝑ angelos adminiſtrate ſunt et de illis loquitur aug.ſicut patet: ſed ille ſpecies in qnibo apparuit vel viſibiliter miſſus eſt filius in no.te.vel ſpi rituſſanctus non ꝑ angelos ſed ꝑ ipſum dñm facte ſũt Vñ filius ꝑ ſe non ꝑ angelum aſſumpſit carnem ĩ qua viſibiliter apparuit.et.ſ.ſ.columbam:⁊ pater ꝑ ſe non Pangelum foꝛmauit vocem in qua auditus eſi. EInð ⁊2 ꝑ hoc videt᷑ aug.aſſignare differentia inter aparitões ve.et no.teſta. Contra aug.iiij.de trini.vlt.ca.ſi que⸗ ritur poſt incarnatõeʒ verbi quomodo facta ſit vel vox patris vel ſpẽs coꝛꝑalis in qua.ſ.ſ.demonſtratus eſt.ꝑ creaturam quidẽ facta iſta nõ dubito. et ſequit᷑ paulo⸗ poſt.quõ tamẽ iſta ſine rõnali vel intellectuali creatu⸗ ra potuerit fieri nõ video:ergo voces ille in quibns pẽ apparuit in no.te.vel ſpecies ille in quibus viſibilit de monſtratus eſt ſpirituſſanctus quãdo miſſus eſt: ꝑ an gelos adminiſtrate ſunt. Item greg. in moꝛalibo. ver bis ꝑ angelum dñs loꝗtur: cum ꝑ imaginem nihil oñ⸗ ditur:̊ ſuperne verba locutionis audiunt᷑.ſicut dicen⸗ te dño pater clarifica filiũ tuuʒ ⁊c. Pꝛotinus rñdetur et clarificaui ⁊c.et ſegtur.i Qimirũ de celeſtibo loquẽs verba ſua q̃ audiri ab hominibo voluit:rõnali admini ſtrante creatura foꝛmauit:ꝗ̊ oſtenſiones ille q̃ facte ſũt in no.te.non ſolũ ille que in veteꝛi adminiſtrate ſunt ꝑ angelos. Item ſicut nobilioꝛ eſt creatura rõnalis irꝛatõnalis:ita nobilioꝛes ſunt ille oꝑatõnes que hñt fieri in creatura rõnali qꝙᷓ; irꝛõnali.Sed oꝑationes in⸗ terioꝛes que ſunt in aĩa vt reuelatõnes et excitationes et hmõi: nõ fiunt ſemꝑ iĩmediate a dro: ſed fiunt mediã te creatura angelica.vnde eoꝝ officium eſt purgare il⸗ luminare et ꝑficere:ergo multofoꝛtius oñſiones exteꝛi oꝛes et oꝑatõnes q̃ fiũt in creatura irꝛatõnali non faci ebant iĩmediate a deo ſ̊ diſpenſabant᷑ ꝑ miniſteriũ an⸗ geloꝛum. ergo videt᷑ ꝙ voces et ſpecies coꝛꝑales in ꝗbo oſtenſus eſt dñs in no.te.adminiſtrate ſunt ꝑ angtos. Item ad nobilitatem diuine eſſentie ꝑtinet operari ꝑ miniſterium ea que poſſunt fieri per ipſum. Elñ etiã ſicut dicit aug.in operibus miraculoſis ſunt miniſtri angeli q;tum ad ea que pñt.vt eſt p̃ᷣparaꝛe materiam et hmõi.i am nõ om̃ia ſubiecta ſunt potentie angelice. Vnñ etiã in oꝑe incarnatõnis fuerũt angeli nuncij.2 in oꝑibo iuſtificatõnis ſunt medij in his que pñt:vt eſt ex citare intellectum ⁊ extinguere affectũ.et etiã in gene⸗ rali reſurꝛectõne in collectõne pulueruʒ.ergo et in his miſſionibo viſibilibo et apparitionibo erũt medij in his q̃ pñt ꝑ ipſas adminiſtrari:ſed hmõi ſpecies vel voces P ſe pñt foꝛmaꝛe: q videt᷑ ꝙ ĩ foꝛmatõe eaꝝ angeli ſunt miniſtri.Ex his videt᷑ ꝙ in miſſione coꝛpali vel etiaz apparitõnis ſine noui ſiue ve.teſ.quo ad iſia exteriora angli ſunt miĩſtri. Contra. Aug.iij. de tri. exponit il lud apli ad heb.ſi em̃ ꝗ dictꝰ p angelos pᷣmo factꝰeſt fir mus.et oĩs pᷣuaricatio et inobia iuſtam accepit retbu⸗ tionem: quomodo nos effugiemus ſi tantam neglexeri mus ſalutẽ: Dicit em̃ ibi.vt oſtenderet de no.teli.id di cere.i.ſᷣmoneꝗ nõ ꝑ anglos ſ̊ ꝑ ipᷣm dñm factꝰẽ: Gĩino uo te. loqᷓbat᷑ dñs pſe ñ ꝑ anglm: z eadẽ rõe foꝛabat ſpecies in quibo apparebat.ergo miſſio viſibilis vel ſi pi rituſſancti vel filij nõ ẽ adminiſtrata ꝑ angłm. 4 Item qn introducit aug.ſpẽs ⁊ voces in ve.te.foꝛatas p an⸗ gelos · vult per hoc aſſignare differẽtiã inter apparitio⸗ nes ve. et no. teſla. ſicut patet ibidem. et ad boc oñden- dum adducit auẽtes: ergo ſi ꝑ boc aſſignatur differen/ tia:ergo videt᷑ ꝙ adminus appaꝛitõnes qᷓ fuerunt ĩ no/ uo teſtamẽto nõ ſunt adminiſtrate ꝑ angelos.ꝗ IYItem apparuit viſibiliter filius in carne.quando miſſus ẽ in mundum. et.ſ.ſ.in columba quando miſſus ad chꝛiſtũ. ſed carnem in qua appaꝛuit filius nõ foꝛmauit angelꝰ: ſed immediate ipſe deus ſiue.ſ.ſ.4¶. Iteʒ ſi illas ſpecies et voces foꝛmauit et mouit angelus et vniebatur illis ſicut motoꝛ:ergo in illis ſpeciebo non poterat vere dici mitti vel appere.ſ.ſ.ſed potius angelus.vel adminus vterq; miſſus eſi:et apparuit in illis ſpeciebus:ſed hoc eſt falſlum. immo.ſ.ſ.dicitur apparuiſſe et miſſus fuiiſe ergonõ per angelum fuerũt hmõi ſpecies formate vel adminiſirate. 4 Item que ratio erat vt in nouo ſeu in vete. te. apparitoõnes iſte adminiſtrarent᷑ ꝑ angelos. ſi⸗ ne melius erat vt ipſe dominus aſſumeret creaturaʒz in qua appaꝛeret:vt ꝑ hoc diſtingueretur apparitio domi⸗ ni ab apparitione angeli. quia aliquãdo apparebat do⸗ minus: aliquando angelus ergo ⁊c. Ao boc dicunt quidam.ꝙ aliter eſt de appariõnibo ve. teſta.et no.teſ. quia ſicut dictũ eſt. in vete.teſta.ſpecies ille in quibus apparuit dominus et voces:mediantibus angelis ſunt foꝛmate et adminiſtrate. Anð in eadem apparitõne in ve.teſta. aliquando loquitur ſcriptura in ꝑſona ange⸗ li:aliqũ in ꝑſona domini.vt in eodem facto modo dica tur loqui angelus: modo dominus. ſed in no.teſta. ſpe cies ille in quibo apparuit dominus: non per angelum ſed ꝑ ipſum dominũ immediate ſunt aſſumpte. vñ et il⸗ lis nõ dicitur angelus:ſed ſolus dominus apparuiſſe. boc videt᷑ dicere aug.aſſignans ꝑ hoc differentiã inter apparitõnes no.et ve.teſta.et hanc dicunt eẽ ratõnem quare apparitõnes ve.teſta.nõ dicunt᷑ miſſiones ſed ſo lum apparitõnes:noui dicunt᷑ miſſiones. Sed ↄtra bec ſunt auẽtes ſuppꝛapoſite que ſunt ſatis expꝛeſſe.¶ Pꝛo pter qð dicendũ. ꝙ om̃es ille aparitõnes excepta illa apparitiõe qua filius apparuit in carne: ꝑ angelos ſunt adminiſirate. VUnð ſpecies et voces ꝑ angłos formate ſunt: ſiue in nouo ſiue in ve.teſta.et ↄcedo auẽtes ⁊ ra⸗ tiones que adduceban? ꝓ illa parte. Ad illud autem quod pꝛimo obijcit᷑ in ↄtraꝛiũ ꝑ auẽtem aug.que dicit. ꝙ in no. teſt. loquebat᷑ dominus ꝑſe non ꝑ angeluz. di⸗ cendum ꝙ ipſe nõ loquitur de quacũq; locutõne:ſed de illa qua loquebat᷑ filius aparens in carne que non eſt facta per angelum ſed per ipſum dominum. de qua.j. ad heb.nouiſſime diebus iſtis locutꝰ eſt nobis in filio ac.ſicut manifeſte patet ex pꝛecedentibus ⁊ ſequentibo in oꝛiginali. 4. Per boc patet ſolutio ad aliud.iIam Augu.nõ intendit aſſignare dfferentiam inter appaꝛi⸗ tiones ve.et no.te. generaliter:ſed inter apparitõnes il las quibo apparuit filius in ve.te.et in no.. Qam in ve. ſpecies ille foꝛmate ſunt ꝑ angelos: ſ̊ hũanitas aſſum⸗ pta a filio nõ eſt aſſumpta vel foꝛmata ab angelo Hᷣ foꝛ mata a deo et aſſumpta a dei filio.non tñ illud opoꝛtet de alijs apparitõnibus in quibo apparuit pater vel. ſ. ſ. Ad illud qð obijcit᷑.ꝙ ſicut carnẽ nõ foꝛmauit ange⸗ lus in q̃ viſibiliter aparuit.ſ.ſ.qñ miſſus eſt ad xpᷣm. dom ꝙ ñ ẽ ſile. qꝛ caro illa fuit aſſũpta ĩ vnitate ꝑſone. Vlñ vpᷣe vniebat᷑ illi carni nobiliſſima vnione nec ĩ illa vnione ↄgruebat vt eẽt pꝛĩcipium alia nata ꝙᷓ dĩna cui vniebat᷑: H̊ ab eo monẽt᷑ ⁊ foꝛaret᷑ cni vniebat᷑. AUngelꝰ etiã in his q̃ oꝛqinahant᷑ immediate ad recõciliationeʒ hũani generis nõ debuit eẽ mediꝰ:ſᷣ ſolum ille cui ↄpe⸗ tebat eẽ mediatoꝛ.ꝗ ſcʒ erat deꝰet homo.et ideo in foẽa tione coꝛꝑis xpi. vel in adminiſtratõne eoꝝ q in pſona xpᷣi agebant᷑ nõ debuit eẽ angelus admiſtratoꝛ: ̊ ſolus ille ꝗ erat mediatoꝛ. Ille aũt ſpẽs in quibo apparuit pr vel.ſ. ſ. nõ fuerũt vnite ei ia vt ex illis et ſpũſancto fie⸗ ret vnũ in pſona.nes oꝛdinabant᷑ niſi ad oſtendendam pñtiam ipſius dei et pr̃is vel ſpirituſſancti. AUñ medi⸗ APeync o . R, f⸗e V . A△☚. ₰△ 6 vr ante alia creatuꝛa nobilioꝛi potuit mouere hmõi crea tuꝛam ſumptam ad oſtendendã ſuã pñtiam.ſ.median te creatura angelica:et hoc cõgruebat ſicut videbitur. Ad illud quod obijcitur.ꝙ potius deberet dici in il⸗ la apparitõne appareꝛe vel mitti angelus ꝙᷓ ſpũſſanctꝰ. Rñdet augꝰ.in.iij.de trini.aſſignans rõnem quare po tius dicatuꝛ dixit dñs ad moyſen:qᷓ dixit angelꝰ.cum verba illa foꝛmaret angelus dicẽs ſic. Cuʒ verba iudi⸗ cis pᷣco nunciat:nõ ſcribitur in geſtis pᷣco dixit ſᷣ iuder dixit.ſic etiam loquente ꝓpheta ſancto et ſi dicamꝰpꝛo⸗ pheta dixit:nihil aliud ; dominum dixiſſe nouimus. et ſi dicamus dñs dixit: ꝓphetam nõ ſubtrabimus:ſed quis ꝑ eum pᷣdixit admouemꝰ. licet ergo eſſet angelus qui foꝛmaret voces illas et ſpecies:quia tamen non in ꝑſona ſua ſed in ꝑſona domini loquebatur: nec preſen⸗ tiam ſuaʒ ſed pꝛeſentiã domini demonſtrabat: ideo di citur non angelus ſed ſpirituſſanctus vel pater loqꝗ vel aſpareꝛe vel etiam viſibiliter mitti.quia omnia bec ſũt ad indicandam pꝛeſentiam domini et nõ angeli.4 Ao illud quod queritur.quare ſpirituſſanctus non foꝛma⸗ uit illam columbam vel pater vocem immediate. dicẽ⸗ dum ꝙ hoc ꝑtinet ad excellentiam diuinam: et etiã ad excellentiam rõnalis creature.ad excellentiam eniʒ di uinam ptinet operari per miniſtrum in his in quibus poteſt miniſter. ad excellentiam etiam miniſtri ꝑtinet miniſtraꝛe creatoꝛi in his in quibo poteſt. Ende cũ an⸗ geli ſuperioꝛein habent deum. inferioꝛes corꝑales cre⸗ aturas:pares rationales:competit ⁊ ſibi ⁊ creatoꝛi vt ſint medij in adminiſtratione creaturarum coꝛpoꝛali⸗ um et irꝛationabilium.congruit ergo ſuperioꝛi opera⸗ ri per miniſtrum:competit etiam miniſtro habere au⸗ ctoꝛitatem reſpectu eoꝛum que infra ipſum ſunt.nð cum aſſumitur coꝛpoꝛalis creatura irꝛatõnalis ad oñ⸗ dendam pꝛeſentiam diuinam: competit vt adminiſiret per angelicam tanꝙᷓ mediam inter ipſam et ſuum crea toꝛem. ⁊ ideo bmõ: miſſiones viſibiles per angelos ad miniſtrantur. natura autem coꝛpꝑalis in xpᷣo nõ fuit a⸗ licui nature niſi beate anime ſue. Membꝛum quintũ Gnſequẽter queritur quibus modis ma nifeſtata ſit miſſio per creaturas ſenſibi les. ¶ QLam miſſio filij ſicut dicit auguſti. manikſeſtata eſt in carne: et miſſio ſpiri⸗ tuſſaneti in columba et igne. Queritur ergo qualiter ꝑſona apparens vel miſſa dicatur eſſe in illis ſenſi bili⸗ bus creaturis in quibus apparet vel mittit᷑. Et cum de us dicat᷑ eſſe in creaturis.ſeomuniter ſicut eſt in omni creatura per eſſentiam pꝛeſentiam et potẽtiaʒ:⁊ ſpecia⸗ liter ſicut eſt in ſcis per gratiam: et ſingulariter ſicut ẽ in xpᷣo per vnionem.queritur quo iſtoꝛum modoꝛꝝ di⸗ citur ſpirituſſanctus fuiſſe in columba in qua apparuit vel in igne. Qon ſcðᷣo vel tercõ modo:quia creatura ir rationalis non eſt capax pꝛeſentie diuine ſᷣm illos mo dos. eꝛgo ſolum ſᷣm pꝛimũ modũ:ſed ille modus eſſen⸗ di in creatura ↄmunis eſt cnilibet creature: ergo in q̃ liber creatura dicitur mitti vel aparere.¶ Itez in illa ſenſibili creatura dicebatur mitti ſpirituſſanctus.non pater aut filius:ergo in illa creatura erat alio modo qᷓ pr̃ vel filius. queritur ergo quis ſit ille alius modus. Si dicatur ꝙ eꝛat ibi ſicut in ſigno: tunc queritur aut illud ſignũ fuit a natuꝛa vel ex inſtitutione. Si a natu⸗ ra:ergo pari ratione omnis alia columba. ſi ab inſti⸗ tutione queritur quis inſlituit. ¶ Item ſi ex inſtitutio⸗ ne ſignat rem ſacram: conſiat ꝗꝙ veꝛe ſacramentum ſcili cet ſpirituſſanctꝰinbabitationem: vel ſ. piritumſanctuz vt inbabitantem. ergo habuit rationem ſacramenti. Item cum triplex ſit in nobis vis cognitiua ſcilicʒ in tellectꝰ. imaginatio:et ſenſus:et ſᷣm hanc tripliceʒ vim Nneſtio determinetur triplex genus viſionis.ſcilicʒ coꝛpoꝛalis imaginaria et intellectualis:vidr ꝙ ſi imiliteꝛ debeat eẽ triplex genus miſſionis:qᷓ ſicut determinat᷑ vnũ genns miſſionis penes effectũ intelligentie ꝗ ſe offert intelle⸗ ctui que dr miſſio inuiſibilis:et aliud penes ſignũ ali⸗ qð ſenſibile quod ſe offert ſenſui que dẽ miſſio viſibil⸗: ita debet determinari aliud genus miſſionis penes ali qbuã ſilitudinem ſiue ſingulaꝛiter ꝙ ſe offerat imagini. querit᷑ ergo qᷓre non apparuit dñs in aliqua ſiłitudine imaginaria ſiẽ in ſiłitudine coꝛruptibili.cum in ve. te. vtroq; mõ apparuerit in ſpẽ coꝛꝑali abꝛabe Beñ. xviij. Z in ſilitudie oblata imagini ſicut in ſomnis Banieli: Banil. vij. et ſalomoñ.iij. Reg.ij. ¶c tem de differen⸗ tia manifeſtationis filij et ſpirituſſancti. ¶am cum eque nobis perſona ſit ſpirituſſancti vt filius:ergo in eque nobili creatura debuit manifeſtari ſicut filius.q̃⸗ ritur ergo quare miſſio filij mamfeſtata eſt in rationa⸗ li creatura tm̃:miſſio vᷣo ſpirituſſancti in irꝛõnali tm̃. ¶ Item filius appaꝛuit vno modo ti et in vna ſola cre atura.queritur ergo quare ſimiliter ſpirituſſanctꝰnon aparuit vno modo et in vna creatura.4 Item queri⸗ tur ſpãliter de miſſione ſpirituſſancti viſibili cũ fuerit mamleſtata in colũba et flatu et igne:qritur quaẽ tot modis aꝓparuit:et q̃re in alia ſpẽ in capite q; in mem⸗ bris · Ao pꝛimũ dom. ꝙ miſſio filij manifeſtata ẽ in carne:miſſio vo.ſ.ſ.in colũba ⁊ flatu et igne.ſᷣ alio mõ Dicit᷑ eſſe filiꝰin creatura aſſumpta ad manifeſtationez ſui:alio mõ.ſ.ſ.Añ notandũ ꝙ ſicut tangebatur. Alio modo djr eſſe de in irꝛatõnabilibo creaturis. Alio mõ in rõnabilibo: alio mõ in xpᷣo.in rebo aũt irrõnabiliba dr eẽ duplłr. vel ſicut cauſa in effectu:vel ſicut ſignatũ in ſigno. ſicut cã in effectu dr eſſe generaliter in omibo creaturis eẽntialiteꝛ pᷣncipalr et potentialr. ga ipſe hʒ eẽ in eis ſicut tenẽs ineſſe regens eas.ga quelibʒ crea⸗ tura ꝙᷓtum ad h̊ recipit influentiã a deo: aliter cederet in nihilũ.Sicut aũt ſignatuʒ in ſigno dicit᷑ eẽ duplicit nam ẽ qdᷣdaʒ ſignũ quod ẽ in creatura irꝛatõnalia na⸗ tura:qdᷣdaʒ ex inſtitutõne. Ex natura dr creatura oĩs etiã irꝛõnalis eſſe ſignũ tociꝰtrinitatis q;tum ad ↄditi⸗ ones penes qᷓs determinat᷑ veſtigiũ trinitatis q̃ ſunt in om̃ibo.ſicut ẽ vnitas:veritas:bonitas: naturalis mo⸗ quos:ſpẽs et oꝛdo.et hmõi penes que deuenitur in ↄgni tionẽ trinitatis qͥ ad ea qᷓ ſunt appropꝛiata ꝑſonis:et G̊ mõ ſicut in veſtigio vel ſigno naturali imp̃ᷣſſo a creatõ ne dicit᷑ eẽ tota trinitas in omibo creaturis. Ex inſtitu tione eti dr aliqñ creatura eẽ ſignum pñtie creatoꝛis. et hoc mõ nõ dicit᷑ eſſe in omibo irꝛõnabilibo creatuꝛis ſed in aliquibo.ſᷣ eſt quoddã ſignũ inſtitutũ ad ſignifi candũ pꝛeſentiã diuinã quo ad aliquẽ effectum: et hoc ſimpłr et nõ ad tp̃s:ſicut ẽ ĩ ſacramẽtis q̃ inſtituta ſũt ad ſignificandã pñtiaʒ diuinã ſiue.ſ.ſ. eq̊ ad aliquẽ effe ctuʒ gr̃e.Vñ qͥtienſcũqʒ tranſeũt vᷣba ſi uꝑ elementũ ad hoc inſtitutũ:eodem mõ qͥ inſtitutũ eſt hʒz rönem ſacra⸗ menti.Vnde ſacr̃jm baptiſmi inſtitutũ eſt in aqua:vt ſp hẽat fieri in aqᷓ et nõ in aliquo elemẽto et ſic de alijs. et hqͥ mõ dicit᷑ eẽ in ſacramẽtis alio mõ ꝙᷓ ĩ creaturis alijs irꝛõnabilibo. Vñ pᷣter illũ modum quo ẽ ibi ſicut cã in effectu ſpãli:eſt ibi ſiẽ ſignatuʒ in ſigno ad h̊ ſpaliter et ad ſp inſtituto.eſt at in aliud ſ ignũ inſtitutũ ad ſignifi candũ pñti aʒ diuinã ſ̊ nõ qtum ad om̃e tpᷣs: et h mo⸗ do dr fuiſſe in colũba ⁊ igne qñ aparuit ſuꝑ xpᷣm ⁊ ſu⸗ ꝑ apłos: non eĩ colũba aſſumpta erat ſi ignuz vleꝛß in⸗ ſtitutũ a do ſiue a.ſ.ſ.ad ſignificandũ pñtiaʒ ſuam.et nõ ſemꝑ:ᷣ ad tpᷣus ſcʒ qᷓdiu manſit ſi uꝑ xpᷣm.⁊ ipᷣa aſ⸗ ſumptio ad h̊ emõſtrandũ erat eiꝰinſtitutõ. qdiu fu it aſſumptio:tãdiu fuit ſignũ.et h̊ etiã mõ pz ꝙ deꝰ nõ eſt in oĩbo creaturis ſ in illis qs vult aſſumẽ ad ſuam pntiaʒ demõſtrandã.Cũ q querit᷑ quaxr.ſ.ſ.erat in co 1 — R E 2 5. M.; . ‚ 12* . 4 W&ντν⅜.ρNd , Drr erke. 4 „„ N. — lxxiij. lumba. doðm ſiẽ ſignatũ in ſigno inſtituto ſine aſſum pto ad tpᷣs:ad eiꝰpñtiã demonſtrandaʒ. In xpᷣo at᷑ fuit nõ ſolũ ſicut ĩ ſigno ſ̊ ſicut vnit carni vnitate pꝑſonali. hoc non ad tempus ſed ad ſemp.et hic eſi modus ſin ularis qui nõ reꝑitur in alia creatura:et ꝑ hoc patet olutio ad pꝛimũ. Ad ſcdᷣm ſimiliter iam patet rñſio quia ſpirituſſanctus erat in columba alio modo qᷓ; pa ter.ſcʒ tanq; in ſigno aſſumpto vel foꝛmato ad ſua pre⸗ ſentiam demonſtrandã. et ipſa foꝛmatio vel aſſumptio Pter talem finem fuit inſtitutio.q¶ Ad illud quod obij citur. ꝙ cum ſignificaret rem ſacram babeat ratõnem ſacramenti.Dicendum ꝙ; ſingulare non tm̃ eſt de rati one ſacramenti noue legis ſed etiam efficere quod nõ erat in illo ſigno.Pꝛeterea non erat inſtitutuʒ ad ſem⸗ per ſed ad tempus: nec in remedium ſed ſolum in teſti⸗ monium xpi.ꝙ ſcilicet inhabitabat ipſum ſ piritũſan⸗ 2 ctum qꝙᷓtum ad plenitudinem gratie et veritatis.4 Ad alind dicenduʒ. ꝙ non eſt niſi dupler genus miſſionis ſcilicet viſibilis et inuiſibilis.quia non mittitur ſpiri⸗ tuſſanctus niſi vel ad inbabitõnem creature ratõnalis vel ad inhabitionem illam temonſtrandam alijs. pri⸗ muzʒ eſt in effectu inuiſibili gratie gratũfacientis: ſecũ dum in aliqua ſpecie viſibili creature coꝛpoꝛalis. mil⸗ ſio autem viſibilis non eſt pꝛopter illos ad quos mitti tur viſibiliter ſpirituſſanctus:ſed pꝛopter alios gere⸗ dituri erant per doctrinam eorum. Similitudo autez . oblata imagini nec eſt ad inhabitionem nec eſt etiam ad demonſtrationem alijs faciendam ſed illi ſoli cui offertur illa ſpecies:ſed ſpecies coꝛpoꝛalis pluriuʒ ſen ſibus poterat offerꝛi:et ideo illaʒ voluit ſpirituſſanctꝰ ad demonſtratõnem ſui aſſumere.nõ autem imagina⸗ riam que nõ habet offerꝛi niſi vni:nec etiam ita excitat intellectũ nec mouet intellectũ ſicut coꝛꝑalis:vnde nec ita pꝛeparat ad reuelatõnem illius viſionis. Apaꝛiti⸗ ones autem ille que non ſunt miſſiones.que non deter minantur ſiue oꝛdinantur nec ad inhabitionem faci⸗ endam nec ad illam demonſtrandam: nec etiam oꝛdi⸗ nantur ad aliquid innoteſcenduʒ niſi illis ꝑlonis qui/ bus fiunt apparitiones que fuerunt in veteri teſtamen to.et alique etiam in nouo que non erant ad demõſtra tionem perſonarum ſed alicuius alterius. Inde illa viſio quam vidit petrus de diſco pleno diuerſis generi bus animalium fuit imaginaria ſicut dicitur. x. actu. Pꝛeterea in viſione imaginaria eſt ſimilitudo rei. ſed in viſione coꝛpoꝛali eſt res et non ſolum rei ſimilitudo Apparitio autem in ſi imilitudine aliqua ſiue alicuius rei competebat illi tempoꝛi in quo nonduzʒ adhuc erat veritas reuelata:ſed per ſimilitudines rerum demon⸗/ ſtranda.Apparitio autem in ipſis rebus in quibus eſt veritas rei et non ſimilitudo tin congruebat illi tempo ri in quo iam renelata erat veritas. Inð competebat vt aparitiones fierent in creaturis que vere eſſent cre ature.et non tm̃ creaturaruʒ ſimilitudines:ita ꝙ in il⸗ lis vere eſſet ſpirituſſanctꝰ. et ſignum demonſirans: non eſſet tm̃ ſimilitudo rei demonſtrantis ſed vera res Vnde columba aſſumpta a ſpirituſancto veꝛa res fuit: et vera erat in illa et atteſtabatur veritati iam exhibi⸗ te. Vnde veritas illa faciebat ſimilitudinem ſi uam in ſenſu et poſtea in imagini.et erat gratia reuelãs intel⸗ lectum quid peꝛ illam ſignificabatur.ideo noluit domi nus appar ere in illo tempoꝛi in aliqua ſimilitudine ob lata imagini ſicut in veteri:quia illud magis conueni⸗ ebat illi tempoꝛi qᷓ iſti.¶.¶ Ad aliud dicenduz. ꝙ aſſum ptio carnis non oꝛdinabatur ſolum ad oſtendendam pꝛeſentiam filij in carne ſed ad ſa tiſſaciendum pro hu⸗ mano genere: et ad reconciliandum bumanum genus No:opꝑtuit aũt ꝙ ille ꝗ ſatiſfaceret eſſet ꝰet bomo:et ido filius apparuit vt vnitus illi nature pꝛo qua debe⸗ — ſir 6 * XCECH ‚.A bat ſatiſſacere: ſed aſſumptio columbe ſiue alteri crea inquiſitionem ſacratiſſime diuinitatis. id eſt dinĩe vni ture non oꝛdinabatur niſi ad oſtendendam pꝛeſentiaz tatis vel trinitatis:cui eſt honoꝛ et imperium per infi⸗ ſpirituſſancti ad teſtimonium xſi ſiue inhabitatõnis nita ſecula ſeculoꝛum Amen. q̃ inbabitabat rpᷣm vel apłos xpᷣi. vñ erat in illa creaatu ra vt ſignatum in ſigno non in vnione ꝑſone. Quia er⸗ . . go nihil eſt pfecte ðo vnibile niſi beatificabile et omno Explicit pꝛima pars ſumme alexandri de Ales doct. Vum ell lubd ratonalis ꝑ quã tebebat fien redemptõ irefragabilis theologoaun monaꝛche diligenter eme⸗ et reconciliatio:ideo filius aꝓparuit ſolum in creatura date impenſis atq; induſtria Anthonij koburger nu⸗ ratõnali.et non quacũq;:ſed reꝑabili:ſed ſignificatõni renberge impꝛeſſa et finita Anno ſalutis xrpᷣiane.¶D. ſiue demonſtratõni pure magis ↄuenit creatura irꝛatõ cccclxxxij.die. xxiiij· menſis Januaꝛij. nalis qᷓ; ratõnalis:ne foꝛte crederet᷑ vnita vnitate ꝑſo/ nali ſicut filius:et ideo ſpirituſſanctus apparuit in cre⸗ atura irrationali tm̃. ꝛeterea cõgruebat vt ſicut erat diſtinctio ꝑſonaꝝ:ita eſſet diſtinctio ſignoꝛum. VUnde qñ filius apparebat in natura bumana: nõ debuit ſpũſ⸗ ſanctus appaꝛeꝛe in illa.nec in angelica:quia illa nõ eſt viſibilis vnde ↄgruebat ꝙ ipſe apareꝛet in creatura ir ratõnali.4l Ao aliud dicendum.q vnio illa qua filius erat vnitus carmi in qua apparuit: erat inſeꝑabilis. et quia manente illa vnione non ↄgruebat vt filius appa⸗ reret in alia foꝛma ꝙᷓ in illa quaʒ aſſumplſerat in vnita te ꝑſone:ideo nõ apparuit niſi in vnica creatura et vni⸗ co modo ſed ſpirituſſanctus apparuit in creatura ſibi B vnita ad tempus.et quia non poteſt ita ꝑfecte ſpirituſ . .Y ſanctus ſignificaꝛi in vnico ſigno ſicut in pluribo:ideo J plura ſigna neceſſaria fuerũt ad demon ſtrationeʒ ipſi⸗ .„ us.ideo non in vnica creatura apparuit ſicut filius. 4l Ad aliud dicendum. q; apparitio ſi pirituſſancti fuit ad oſtenſionem plenitudinis gratie et veritatis que fu it redundans in chꝛiſto per modum cauſe et per modũ doctrine. vt refeꝛantur ſingula ſingulis. et in apoſtolis per modum miniſterij in diſpenſatione ſacramentoꝛũ et per modum doctrine in pꝛedicatione eoꝛum. et ideo bis apparuit ſuper chꝛiſtũ:et bis etiam apoſtolis oſten ſus eſt:ad ſignifſicandum plenitudinem redundantem in ſacramentis per modum cauſe efficientis ꝙtum ad diuinam naturam:et meritoꝛie qᷓtum ad bumanaʒ ap paruit in baptiſmo eius in quo data eſt vis regenera⸗ tiua aquis.et hoc in ſpecie columbe pꝛopter fecundita tem que attenditur in columba. in quaſt ignificatur fe⸗ cunditas gratie in chriſto ad regenerationem per ſac⸗ mentoꝛum ſanctificationem. ad ſignificandum pleni⸗ tudinem veritatis redaundantis per modum doctrine appaꝛuit in nube ſicut dicitur in glo. Auguſtin. et be. et Adar. ix. Nam plenitudo veritatis in chꝛiſto fuit q ſi nubes ex aqua generata eſt pluuia doctrine. et dici⸗ tur nubes illa fuilſe lucida: quia de plenitudine veri⸗ tatis eius accepimus lumen fidei et doctrine. item eti⸗ am dictum eſt tunc ipſum audite. Similiter ex parte illoꝛum per quos ſiue quoꝛum miniſterio debebat ple⸗ nitudo gratie et veritatis redundare:fuit dupler appa ritio. Pꝛimo quando dateſt apoſtolis in flatu: ad oñ dendam redundantiaʒ plenitudinis gratie chriſti per miniſteriũ apoſtoloꝛum in diſpenſatõne ſacramentoꝝ ad regeneratõnem alioꝛum. bene dictum eſt tunc quo⸗ ruʒ remiſeritis peccata ⁊c . Scðo in linguis igneis ad oſiendendam redundantiam plemitudinis veritatis ꝑ doctrinam ipſoꝛum ad accenſionem et illuminatõnem alioꝛum. Elnde ad oſtendendum hmõi redundantiam datum eſt eis donum omnium linguarum: et ita patet numerus miſſionum viſibilium ſiue aparitionum ſpi rituſſancti. Si autem queratur quare in ſpecie colum⸗ be aparuit ſuper chꝛiſtum et non ſuper apoſtolos. di⸗ cendum ꝙ ſpecialiter ad ſignificandam gratiaʒ redem ptionis que fuit in ipſo et non in alio. Qam columba offerebatur a pauperibus in redemptionem primoge⸗ nitoꝛum. ſicut oſtenditur Luce.ij.in oblatione paren⸗ tum chꝛiſti pro eo. Sic ergo ad laudem et gloꝛiam ſal⸗ natoꝛis terminata eſt inquiſitio de his que pertinẽt ad 9 y P) MMD1. ,R Qunre 1 pPr * ate R, Snnn ſe pn P.0ο =5 vo ſy trn⸗ . Pp „%½ — „* — — Nueſtio Doctoꝛis iꝛrefragabilis anglici Alerandri de ales regule ſancti Nranciſci ꝓfeſſoꝛis:pariſius ſe epulti: pꝛi⸗ ma ꝑs ſumme theoloice felicit incipit. Alpha ⁊ o xpᷣi noie inuocato. ĩlibꝛo de trimtate.optime dictum videt᷑. Eruditi eſt bomis vnũquodq; vt ipſum eſt ita de eo fideʒ capere tẽptare vnde in natuzalibꝰ ra tionabilit: in mathematicis diſciplinabiłr: in diuinis intellectualit verſari opoꝛtebit. theologice facultatis inquiſitõibꝰ intendẽtes:cum adiutoꝛio gratie ihu xp̃i tale principiũ capimus. Ingꝗrẽteſq; ex pᷣmis de doctri⸗ na theologie.vtꝝ ſit ſciẽtia.vtꝝ diſtinguat᷑ ab alijs ſci ent.js. De quo ſit iſta ſcientia.Oe modo tꝛaditõnis hꝰ ſcientie. Membꝛũ primũ Vereret igit᷑ aliquis in primis.vtꝝ the⸗ ologie doctrina ſit ſciẽtia. Ad qð arguit ſic augꝰ.in li.lxxxiij.queſtionũ.liij.qðne. NQuedam cꝛedunt᷑ ⁊ nunqᷓ intelligunt᷑.ſi cut eſt omĩs biſtoꝛia ſingularia 2⁊ humana geſta ꝑcur⸗ rens.cum doctrina theologie ꝓ magna pꝑte ſit hiſto⸗ rica.vt patet in lege ⁊ enangelio.ꝭ eſt eoꝝ que nũqᷓ in⸗ telligunt᷑.ſed eoꝝ que nunqᷓ intelligũtur nõ eſt ſciẽtia. ſcientia enim eſt intelligibiliuʒ.relinquet᷑ ̊ doctꝛina theologie non eſt ſcientia.¶¶ Iteʒ ſicut dicit phᷣs in pᷣn cipio metaphy. Exꝑientia eſt ſingulariuʒ: ars vo vni⸗ uerſalium.fit aũt ars cum ex multis exꝑimento intel⸗ lectis vna ſit de ſimilibo acceptio.ſed doctrina theolo⸗ gie ꝓ magna parte non eſt vniuerſaliũ ſed ſingulariũ. vt patet in narratõne hiſtoꝛica. relinquit᷑ ̊ ꝙ nõ ẽ ars vel ſcientia. ¶ Item cum triplex ſit acceptio veritatis in doctrinis.opinio.fides.ſcientia:ex inopinabilibus opinio:ex credibilibus fides: ex ſcibilibo ſcientia. ſed nunꝙ ex inopinabilibo ſciẽtia neqʒ ex credibilibo inqᷓ; tum bmõi.g cum doctrina theologie inq;tum hꝰmõi ſit credibiliũ. Jo.xx.hec ſcripta ſunt vt credatis. relinqt acceptio doctrine theologie nõ erit ſcientia. 4 Ytez augꝰ. xiiij. de trini. 2õ quicqd ſciri ab homibus poteſt in rebus huanis vbi plurimũ ſuꝑuacue vanitate? no⸗ rie curioſitatis eſt ſi huic ſciẽtie tribuo: ̊ illð tmmõ q̃ ſides ſalubeꝛrima que ad veram beatitudinem ducit gignit nutꝛitur ⁊ roboꝛat᷑.q̊ hec ſcientia nõ geneꝛat ni⸗ li fidem. nõ eſt vero nomie ſciẽtia.maxime cum fides ſit acceptio ſupra opinionẽ ⁊ infra ſcientiã conſtituta. Contra.quod cognoſcit᷑ ꝑ diuinã inſi piratõez veri⸗ ſcitur qᷓ; quod ꝑ humanã ratiocinatõz. quia in inſpiꝛa . tione impoſſibilis eſt falſitas:in ratõne vo otingit ple⸗ Prima rũq;. cum cognitio theologie ſit edita inſpiratõne di⸗ 22⸗ uina.ij. thim̃.iij. Ois ſcriptura diuinit? inſpirata 7c. Et. .pe.ij. Spirituſancto inſpirati locuti ſunt ſancti dei homies. verius eſt ſcientia iỹ ceteꝛe ſciẽtie. ¶¶ JZteʒ augꝰ. xiiij. de trini.theologia eſt ſciẽtia que eſt in rebus que ad ſalutẽ homis ꝑtinent. eſt ſcientia. Solutõ prenotandũ ꝙ eſt ſcientia cauſe ⁊ ſciẽtia cauſati.Sci⸗ entia no cauſaꝝ eſt ſui gratia. Sciẽtia vᷣo cauſatoꝛum ſiue ſicut cauſe vel effectus tm̃ nõ ſunt ſui gratia.ꝗa re ferunt ⁊ vependent a cauſa cauſaꝝ. Hinc eſt ꝓ theolo gia que eſt ſcientia te deo qui eſt cauſa cauſaꝝ ſui gra tia eſt. oticia ̊ ſcientie aꝑpropriat᷑ ſcie cauſatoꝛum. Qomen vo ſapientie ſcientie cauſe caulaꝝ. Vnde ⁊ ipᷣe phus dicit.ꝙ phia prima que eſt ſui gratia de cauſa cauſaꝝ debet dici ſapientia. vnde.iiij. deut. hec ẽ noſtꝛa ſapiẽtia ⁊ intellectus coꝛã ppłis. NMotandũ ꝙ eſt ſci⸗ entia ꝑficiens cognitionẽ ſᷣm veritateʒz. Eſt etiã ſciẽtia mouens affectõz ad bonitatẽ. prima eſt vt cognitõ ſᷣm viſuz. 7 ideo de bet dici ſciẽtia abſoluta. Secũda eſt vt cognitio ſm guſtum.2 ideo debet dici ſapiẽtia a ſapoꝛe affectionis ſᷣm ꝙ dicitur ecci. vj. Sapiẽtia ſᷣm ſuũ no men eſt. theologia igit᷑ que ꝑficit aĩam ᷣm affectuʒ mo nendo per bona principia ad bonuʒ timoꝛis ⁊ amoris Aprie ⁊ principalit eſt ſapientia. Prima phia que eſt theologia phoꝝ que eſt de cauſa cauſaꝝ fuit peꝛficiens cognitionẽ ſᷣm viam aꝛtis ⁊ ratiocinatõis: minꝰ ꝓprie dicit᷑ ſapientia. Cetere vᷣo ſciẽtie que ſunt de cauſis cõ⸗ ſequentibus ⁊ cauſatis:nõ debent dici ſapiẽtie ſed ſci⸗ entie. AUnde ꝑ hoc dᷣm.ꝙ doctrina theologie eſt ſapĩa vt ſapia.phia vᷣo prima que eſt cognitio cauſaꝝ pꝛima rũ:que ſunt bonitas ſapientia 2 potentia:eſt ſapia ſᷣm vt ſcientia. Cetere vᷣo ſciẽtie que ↄſiderãt paſſiones de ſubiectis ꝑ ſuas cauſas:ſunt ſcientie vt ſciẽtie. Rñdẽ dum igit᷑ ad obiecta.Ad primũ dðm.ꝙ aliter ẽ hiſto⸗ ria in ſacra ſcriptura:aliter in alijs. In alijs.n. hiſto⸗ ria ſignificatõne ſermonuʒ exprimit ſingularia geſta hominũ.nec eſt intentio ſignificatõis inteꝛioꝛis.⁊ iðᷣo quia ſingulariũ actuum ⁊ temꝑalium eſt omnis talis hiſtoꝛia que eſt eoꝛum: nunqᷓ intelligunt᷑. In ſacra vᷣo ſcriptura ponit᷑ hiſtoꝛia non ea ratiõe ſeu fine vt ſigni ficent᷑ ſingulares actus hoĩm ſignificatõne ſermonũ: ſed vt ſignificent᷑ vniuerſales actus ⁊ ↄditõnes ꝑticu⸗ lares ad infoꝛmatõeʒ hoĩm contemplatonis diuino⸗ rum miſterioꝝ ſignificatione rerum. Hinc introducit᷑ paſſio abel: vt ſignificet᷑ paſſio xp̃ᷣi ⁊ iuſioꝝ. Malicia cayn:vt ſigniſicet᷑ puerſitas iniuſtoꝛũ.ꝛ ſic in ceteris. Introducit᷑ & in hiſtoꝛia ſacre ſcripture factum ſingu⸗ lare ad ſienduʒ vniuerſale.⁊ inde eſt ꝙ eius eſt intelle ctus ⁊ ſcientia.¶ Ad ſecũdum oðm. ꝙ vniueꝛſale dici tur quatuoꝛ modis. In predicãdo vt homo. In exem⸗ plando vt foꝛma ſotulaꝛis ad ſotulaꝛes:⁊ vita Job ad vitam multoꝝ boĩm. In ſignando vt iacob ad ſignan dũ iuſtum qui contrahit cum rachele ⁊ lya:quia exer⸗ cet ſe in vita actiua ⁊ ↄtemplatiua. In creando vt deꝰ cauſa vniuerſalis conditõnis rerũ: 2 xpᷣus cauſa vni⸗ uerſalis reꝑatõnis hoĩm. Scðm hoc ̊ dõm ꝙ eſt vni⸗ uerſale in ſcriptura. ſacra.n.ſcriptura hʒ ſentẽtias ge nerales.vt initiũ ſapie timor dñi ꝓuerb.j.finis pᷣcepti eſt caritas.j.thim̃.j.⁊ hmõi in quibo vniueꝛſalibo ſentẽ tijs eſt vniuerſale pᷣmo mõ. Scm ambitũ pᷣdicatõnis hʒ ſentẽtias ꝑticulares.vt que ꝓponunt᷑ hiſtoꝛice ꝓphe tice ⁊ hmõi.in quibo qtum ad ſenſuʒ exteꝛioꝛẽ ẽ vle ſe⸗ cũdo mõ dictũ vel exemplare.verbigr̃a.in litterali hi⸗ ſtoꝛia abrahe ⁊ Yob ſinglare ẽ qð narrat᷑.ſᷣ ad h̊ ĩ ſcri⸗ ptura narrat᷑ vt exemplar ſit vite ⁊ ↄuerſatõis bonoꝝ. vñ Ro.xv. Quecũq; ſcripta ſunt ad noſſꝛaã doctrinam ſcripta ſunt.Et vlt. Jaco.exeinplũ accipite patie ⁊ lon geuitatis ꝓphas. Mtũ voo ad ſenſuʒ interioꝛẽ 2 ſpũalẽ eſt vłe tercio mõ in ꝑticularibo ſentẽtijs.ſ.vłe in ſigni⸗ ficãd:qꝛ eſt ſignũ rei vlis ad multa. tũ ad vtrunqʒ NRA -Euroskala Offset VierFarbSelector Standard“ Copyright 4/7/1999 VxXyMaster Gmbhi wwwW.yXymaster. com