Gb439_fol_Ex1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 De institutis coenobiorum. Collationes patrum XXIV. Cassianus, Johannes . A BR . DRRAν enc WT 2 30 6 N 1245 11911163 021 UIunuuaIuunnnla —α0⁸ us Tübingen 4 2 . 8 4 . . ——BU . W 4 . . . . . * 2 . . . . . M * . * „ . „ . H „ 5 „* . * . . H . „ * “W V 6 . * ● . . . . „ 8 3 . „„ —„ — 7. 7 . ſianus de remedijs vitio . * ,— . . .. . * 4 . 2 5 * . ¹ . . 2 9 B A. 8 . 2 „. 41** 2 * „ 4. * — . * . . . *5 „₰ . * . . * * ι 5 = 2 — ſcripſerit: cõmendatitia bꝛeuiſq; expoſitio. Illuſtris pꝛudens ac facũdus inter eccleſiaſticos ſcriptoꝛes claruit Jo hes Caſſia .Auctoꝛ quis ac qualis fnerit: quos libꝛõs: ad quos:et de quibus nus: de cuius elegãti facundia Oennadius pᷣſbyt in libꝛo viroꝝ illuſtriũ int᷑ alia ſic ſcribit. Caſſianus inqͥt natus ſcytha:conſtantinopoli a iohe magno epo diacon? oꝛ⸗ dinatus apud maſſiliaã pᷣſbyt ↄdidit duo monaſteria viroꝝ mulieꝝ ꝗᷓ vſq; hodie extant:ſcripſit experientia m agiſtrantelibꝛato ſmone: ⁊ vt aperti⸗ dicam: ſenſu pba inueniens v actione linguã mouẽs: res oim mõachoꝝ ꝓfeſſioni neceſſarias . Multa eteni pclarꝰ hic vir ſcripſit:inter quę etiã cõpentas in eęgypto vitaſpatrũ octrinaſq; ? regulas daſᷣ ad plimos libꝛis expoſuit. Scripſit equidem ad Caſtoꝛem epiſcopum de inſtitutis ccnobioꝛũ: de oꝛigine et cau ſis curationibuſq; octo pncipalium vitioꝛũ:libꝛos duodecim. . Digeſſit pterea collationes cũ patribe eęgyptijs babitas: Ad Leontiũ qdem epᷣm Tfratrem helladiũ collationes decẽin ſ. cythiotica heremo cõmoꝛantiũ patrũ:videlicʒ MVoyſi duas: de deſtinatiõe monachi ac fine:Et de diſcretiõe. Pafnucij vnã:de tri plici ad ſuiendũ deo vocatione renunciatione. Danielis vna: de pu gna carnis ad uerſus ſpũm:⁊ ſpũs aduerſus carnem Serapionis vnã:de impugnatiõe oĩm vitio rum. Theodozꝛi vnã: de ꝓſperis aduerſis buius ſeculi2 cauſis flagelloꝝ dei. Sere⸗ ni duas: de ſpiritalibe nequitijs: Et de bncipatibo ac poteſtatib. yſaac duas: de qua litate oꝛationis: Et de einſdem iugitate. Ad honoꝛatũ epᷣm ? Eucheriñ ſeptem alias triũ anachoretaꝝ in thebaida ęgypti heremo ↄſiſtentium: hoc eſ: Cheremonis tres:de ꝑfectione: de caſtitate:⁊ de ꝓtectiõe i. Meſterotis duas:de ſcia ſpiritali: Et de chariſmatibo diuinis. Joſea eph duas: de amicicia vera: Et de diffiniendo.id eſt pmittendo · vel non diffiniendo. Poſtremo ſeptẽ alias ad Joninianũ · Mineruiũ Leontium et Todoꝝ:ꝗ̃ſunt quin q; abbatum in vlterioꝛis egypti partibus habitantium. id eſt. οyamonis vna: de tribus antiquis monachoꝛum generibus ⁊ quarto nuper exoꝛto. Jo hannis vna: de vita cgnobitica ⁊ heremitica. Pynufij vna: de ſatiſfactiõe pęnitẽtię. Theone tres: d remiſſiõe qn quageſimę: de noctumis illu ſionibo: Et de eo qð dicit a poſtol?: Mõ enĩ qd volo bonum facio: ſed qdð odi malũ h̊ ago.Abꝛabã vna:de moꝛtificatiõe Qusecerte ipſius memorati viri opuſcula multam ędiſicationẽ cõtinent animaꝝ: Tluculento ſermone niteſcunt. Mec inter plima antiquoꝝ ſcripta quẽcq; ad ſpirita⸗ les pꝛofectus atq; pfectionis apicem tendenti vtilius aliqd arbitroꝛ legiſſe. AVnde ⁊ Caſſiodoꝛus monaſterij ſui fratres ad huius venerãdi patris ſcripta ꝑle⸗ genda exhoꝛtando ſic ſcribit. Caſſianũ inqt pᷣſbyteꝑ qui aſcripſit de inſtitutiõe fide- lium mõachoꝝ:ſedulo legite:frequent᷑ audite. Qui int᷑ ipſa ſi ancti ꝓpoſiti initia octo Pncipalia vitia diciteſſe fugiẽda. Mic noxios mot aĩaꝝ ita cõpetent᷑ inſinuat · vt ex⸗ ceſſus ſuos hoĩeʒ pene videre faciat ⁊ vitare cõpellat:q; antea cõfuſiõe caligis igno Et beatus pater dominicꝰ vt hiſtoꝛia de eius vita cõſcripta teſtat:libꝛũ (rabat. illũ qui Collationes patrũ inſcribit᷑:ſtudioſe legẽs ac vigilant intelligens:ſalutis in eo rimat ſemitas:ad magnũ pfectionis apicem puenit. At igitur hᷣclari buiꝰ viri opa tanta cõmendatiõe digna ab oĩby legere cu pientib facili? baberi poſſint: Nupꝑ ĩ inclyta Haſilienſiũ vrbe poſt accuratiſſimã eoꝛüdẽ emẽ dationem:artificioſam q; ac putilẽ ⁊ antea nõ viſam ꝑ capita diſtinctionem: ſingula cñ inſcriptionibo ſuis:in hoc vnũ coꝛpus ſunt collecta: elimatiſq; litteraꝝ characte⸗ ribo vt liquido cernit᷑ impꝛeſſa:ad frugiferęimpꝛeſſoꝛię art cõmendationè: oĩmq; di⸗ ligent in his legentiũ vtilitatẽ: Saluator q;; nri ieſu chꝛiſti gliaʒ honoꝛzem: qui eſt benedictus in ſecula:Anno natiuitatis eiuſdem,. M. cccclxxv. * . quentes Laſſiani. Incipit regiſtrum in libꝛos ſe/ bas io bãnes rigat lignuzʒ ariduʒ.libꝛo.iiij.ca q Abbas pynufius fratrum pedibo pꝛo uoluit.li.iiij.ca.xxx Abbas macharius moꝛtuum ſuſcitat. Collatione. xv. ca.iij. Abbas abꝛabam vbera mulieris arida lacte abundare facit claudum curat Coll. xv. ca.iiij. et.v. Abbas paſuntius ꝓſternit ſe ad xeniã in limine eccleſię coll · xviij. ca. xvx Abꝛenũciatio qͥd ſitlibꝛo.iiij.ca.xxxiiij Abrenunciatio non ꝓdeſt ſi implicam dimiſſis li.iiij.ca.xxxceil. Abrenunciantis pᷣparatio cõtra tẽpta⸗ tiones · libꝛo.iiij· ca. xx viij Abrenuncians ad perfectioneʒ ſine cha „ ritate contendens. collatiõe.i.capi.vi. Abrenũciationũ tria gen era.coll.iij. ãra. Abrenũciatio exterioꝛ nõ (iij.vi. vij. pꝛodeſt abſq; interioꝛi · colla.iij.ca. vij. Abrenũciatio maloꝝ deſcribit᷑.coll.iiij. Abſtinẽtia ſpiritalpurita (ca.xx et xxi tem coꝛdis generat.libꝛo.v.capi.xri Abſtinentia coꝛpoꝛalis quare exerceat᷑. Abſtinẽtia ſenis comedẽ (li · v · ca · xxij tis ⁊ qadhuc eſurientis.libꝛo.v.ca.xxv. Abſtinentiętem peramentu ʒ quomõ ſit ſeruandum.collatiõe.xxi.ca· xxxij. Abſtinentiã nr̃aʒ celare debemꝰ · coll. v. Abſtinentiã cur iterdũ tẽpta (ca.xix. tio carnis ſequatur.collł.xxij.ca.ij.et. iij Accidię natura deſcribit᷑.ibꝛo.x. cap.i. Accidia quanta diſpendia inferat mẽti Accidia qbe generib ſuꝑat (li.x ca.ij. monachum. libꝛo.x.ca. iij. Accidia cecat mẽtẽ aboĩ vvtute.li.x.c.ilij Accidię duplex eſt ĩpugnatio.li.x.ca.v· Accidia capti quõ collabũt᷑ · li. x. ca. vi. ctionis oꝛdo mutatur ſine culpa pꝛo⸗ pter effectum ſtudij.colla· xvij.ca · ciiij · Anime ⁊ aquarie Actualis ꝑfectio duplici ratiõe ſubſiſtit. Actual pfectio erga mł (coll. xiiij. ca.iij ta ſtudia diriuatur. colla· xiiij. ca. iiij. Actuũ pꝛeęteritoꝛũ recoꝛdatio quouſq; ſit ba benda. collatione. xx.ca. vij. Aldam vniuerſarũ rerü naturas nouit. Agonis carnal ſilitu (coll. viij. ca. xxi. o ad certamen ſpiritale · libꝛo · v · ca · xij · Agonis ſpiritalis fundamentũ in quo collocetur.libꝛo.v.capi.xvij. Agonis mũdial purificatio.li.vi.ca.vi Ambiderter vir perfectus figuralit nun cnpatur. collatione. vi. ca. x. Amiciciaꝝ gña diũſa ſũt. coll. xvi. ca. ij. Amicicia in iſſolubilis virtutum pari⸗- litate ederatur.collatione.xvi.ca.iij. Amicicia ꝑpetua tm̃ inter pfectos ſtare Amicicia quõ poſ (põt. coll. xvi. ca.v ſit iuiolabiliter retẽtari.colł.xvi. ca. vi. Amicicię iuramento firmate indirupte ſtare non poſſunt. colla.xvi.ca.xxvij. Amoꝛ dei comꝑatur viro qui a muliere deſeritur. colł xiij.ca. vi. Anachoꝛeta ꝝꝑ pncipiũ ⁊ oꝛdo.collx viij Anachoꝛete qualia loca debe (ca. vi· ant expetere. collatione.xxiiij.ca. iij. Angelũ ſathane p ãgelo lud ſuſcipit he Angeli nõ ſũt putãdi (ro.colbł.ij.ca. v. imutabilis eſſe naturę.coll.vi.ca.xvi. Angeli creati ꝓbantur añ celũ ⁊ terram Angeloꝛũ lapſus ⁊ (coll. viij. ca. vij. diaboli deſcribitur. coll. viij. ca. viij. Angeli duo ſingulis homib ſunt depu tati. colł.viij.ca.xvdij Animę perpetuitas ⁊ natura deſcribit. (coll pma. ca. riiij. molę comparatio.coll.pꝛima.ca.xviij. Anime decoꝛ ⁊ feditas in quibus conſi⸗ ſtat. collatione.vi · ca. vij. Animarũ tres ſunt ſtatꝰ.coll.iiij.ca.xix. Animemobilitas. coll. vij. ca. iij. Animeſtatus ⁊ virtus.coll.vij.ca.iiij Anima naturalit᷑ nun qᷓ; põt eſſe ocioſa Collatione.vij.ca. iiij. Aie ꝑfectio ⁊ ſimilitudo.colł vij.cap.v. Ae mobilitas plume vel pennulęe com⸗ paratur. coll.ix.ca.iiil. — Tabula Anima ĩmunda non tradere nec pcipe re põt ſciaʒ ſpiritalẽ · coll. xiiij.c a xiiij. . Animę naturaliter inſunt ſemia vᷣtutũ· Niemotus tripartitꝰ (coll. xiij. ca xij. diſtinguitur. colla xxiiij.ca · xv. Anime pars inferioꝛ pᷣmo ſuccumbit tẽ ptationibus. colla xxiiij.ca. xvij. Archebij cpiſcopi vit laudabil. lbꝛo. v. ca · xxxvij. Arma chꝛiſtianoꝛũ que ſint que ad pꝛg lioꝛũ exercitia pꝛeparent᷑.coll.vij.cav. Artes omnes ꝓpꝛiũ finem bñt.collatiõe pꝛima.capi.ij. Artis magicęe auctoꝛ quis fuit. coll viij. Athletis chꝛiſti in corpoꝛe con (ca · xxi ſtitutis pugna non deeſtli.v.ca.xix. Auaricię moꝛbus q; ꝑnicioſus ſitlibꝛo Nuaricię moꝛbus difficult (vij. ca. ij repellitur.libꝛo.vij.ca.vi. Auaricia vnde generetur ⁊ quãta mala ipſa generet. libꝛo · vij · ca · vij. Auaricia omẽs virtutes im pedit. libꝛo . Auarus monachus non ((vij. ca. viij poteſt ꝑmavnere fixus in cgnobio. libꝛo Auarus monachus graui (vij · ca · ix laboꝛi ſe ſubijcit· libꝛo.vij·ca. x. Auari monachi requirunt ſeqminas pꝛo cuſtodia pecuniarum.libꝛo.vij.ca.xi. Auaricię moꝛbus triplex eſſe diffinitur Auari monachi te / (libꝛo. vij. ca. xiiij. ſtimonio coloꝛato ſe defendunt. libꝛo Auaricia ſuperatus igno iro v. minioſus redditur.libꝛo.vij.ca. xx · Nuaricia qualiter debeat ſuꝑari. li. vij. . Auarus eſſe poteſi non ba (capi · xxi. bens pecunias · libꝛo vij. ca. xxj. Auaricia non poteſt vinci niſi nuditate. Ouaricia paruuʒ (libꝛo.vij.ca.xxiiij exitum ſortitur. libꝛo.vij.ca · xxv. Auaricia lepꝛã aĩęinfert·li.vij. ca.xxvi. Auaricia victoꝛiam nuditate conqnirit libꝛo · vij. ca xxviij. Auariciam vincere poteſt perſeuerãs i in monaſierio. libꝛo · vij · ca · xxxi. “ZM Auaricię ⁊ naturalium vitioꝛum diffe / rentia. colla. v. ca. viij. Auctoꝛitatem quidam annoꝛum nume roſitate vſurpant. colla.ij. ca xiij. Auctoꝛ huiu alibꝛi binomius fuit· li.x. Auctoꝛ huius libꝛi non tiñ (ca. xxxv. audita ſed viſa narrat. In pꝛologo pꝛi mo qui incipit Oeteris Auctoꝛmonachoruʒ in pꝛimoꝛdio fidei quis fuit: libꝛo.ij.ca.v. Auctoꝛes a quibus cingulus monacho rum habet exoꝛdium. libꝛo pᷣmo. ca · ij. Auctoꝛes baculoꝛum qui a monachis deferuntur ·libꝛo pꝛimo.ca.ix. Aculos quare deferant b mMoòachi. libꝛo pꝛio.ca.ix Baſilij ſententia de virginita⸗ te ſua. libꝛo. vi. ca. xix. HBaſilij ſententia contra auarum mo⸗ nachum. libꝛo. vij. ca. xix. Blaſphemus traditur immundiſſimo ſpiritui. libꝛo.xij. ca. xx. HBella carnalia non obtinens ſpiritalit pugnare non poteſt. libꝛo. v. ca. xvi. HBellum auaricię extra naturã eſſe dicit᷑ Beneficium nuditat (li. vij. ca. ᷣmo nõ ꝓdeſt cupidis.libꝛo. vij. ca. xxij. Bonitas bumana ſi diuinę bonitati cõparet᷑ non eſt bona. colla. xxiij. ca.iiij HBono ſummo nẽo põt iugit᷑ intendere Honü pncipale cõſi (coll. xxiij.ca. v. ſtitĩ diuĩa ↄtẽplatiõe.colł pᷣmaca.viij Honũ malũ ⁊ mediũ huius mũdi.coll. HBonũ vlle confoꝛtat ⁊ di (vi.ca. iij. rigit deus. colla. xiij. ca.xi. Bonũbncipale non ꝓpter inferius bo⸗ num debet exerceri. colla · xxi. ca · xv. Bonum pꝛincipale quomodo a ceteris bonis diſcernatur. colla. xxi.ca.xvi. Bonũ multiplex ↄſũmauit paułꝰ apls HBonũ qð apoſtolꝰ ſe ¶ Coll. xviij. ca. ij pfiecne no non⸗ ſeeſatur col! mi ca ii Chananeop terra, uoncafn ſi it ſemi ⸗ ni ſem deputata. coll v. ca. xxiiij. G Carminũ ſeculanii quomodo poſſuniꝰ obliniſci. coll. xiiij. ca. xij. et. xij. K„ arnis vocabulũ nin criptura diuerſi⸗ Alphabetica J . chſatio · colla. xi· ca. iiiif· mode exponitur.colla.iiij.ca· Laſtitas ſanctimonia mncupat.libꝛo Caſtitatis ⁊ conti (vi. ca. xv · et. xvi. nentis differẽtia. li. vi. ca.iiij· et colla. xij Caſtitas peculiaris grata eſt (ca. xi. inter munera dei.libꝛo.vi.ca. vi. CLaſtitatis cuſtodiam augere debet pꝛe⸗ mium. libꝛo vi. ca xvij. aſtitas ſine bumilitate obtineri nõ po teſt · libꝛo ˖ vi. ca. xvi,. Caſtitas excellens abbatis ſereni.colla. Caſtitaſᷣ gradus ⁊ (vij.ca · pmo et · ij. differentie deſcribunt · colla · xij. ca · vij · Laſtitatis naturam inexperti cognoſce re nõ poſſunt · colla · xij · ca · viij · Laſtitat pfecte ſigna · colla · xij · ca · viij Caſtitati nõ nocet carnis commotio ac/ cidens per ſomnum · colla. xij.ca · x · Caſtitatis dulcedinem ſoli agnoſcunt qui experiuntur. colla.xij. ca. xiij. Caſtitatis poſſibilitas in quo tem pore poſſit agnoſci · colla · xij · ca · xx · Caſtitatᷣ finis debitꝰ·colla · xij · ca · xvi Caſtitatem imaginariã philoſophi ha buerunt.colla· xiij. ca. y· QLaſtitatis in ſtrumẽta abſq; auxilio dei retinere non poſſumus. colla · xiij · ca · vi · aſtitatis exemplũ famoſum agricole. Caſtitatis perfecte (colla · xiiij · ca · vij. reuelatio · colla · xv· ca.x. * 4 adit fratri (colla. vi. ca. xv. bus cũ vtẽſilib ſuis.libꝛo.v.ca · xxxvij. Cellulas repetere inhabitare qualiter Tebeamus . libꝛo. ij. ca.xyv. CLKobite qualiter in congregatione vi/ nere debeant. libꝛo. iiij. ca. xli. CLgnobitarum pꝛofeſſio quibus auctoꝛi bus ſit inſtituta · colla · xviij. ca. vy· AYVtnobitarũ vtilitas ad differentiaʒ he remitaꝝ. colla.xix · ca · vi · Cgnobij ⁊ monaſterij differentia. colla. cctus deſcribuntur.colla.xix. ca. viij Centurio enangelicus tenet ſimilitudi⸗ nem anime perfecte colla · vij · ca · v · QCLheremonis abbatis etas inceſſus ete· 9 Cheremonis abbatis vᷣba de caſtitate. Libi quotidiani (colla.xij. ca. pꝛimo optimꝰ modu 8. colla. ij. ca. xix. xxi. xxij · Lilicinã veſtẽ quare patres (et. xxvi · mo. ca · i,g) iike e 8 Cin guli ſpiritalis ſacrm. li.pmo.ca.xij. Cogitationes prauas quomodo exclu/ re debeamus.libꝛo. vi. ca. xij. Cogitationũ ſtatus deſcribit᷑.colla. pꝛi Cogitationũ noſtrarũ (ma. ca. xvij. triplex pncipium. colla. pꝛima. ca. xix. CLogitatidnum quadruplex diſcretio. colla.pꝛima.ca. xxij. CLogitationũ diſcretio ad ſimilitudinẽ nummularij. colla. pꝛima. ca. xx· Cogitationes ſenioꝛibus patefacere de bemus · colla. ij. ca. xi. Cogitationes noſtras quomõ cogno 2 ſcant demones.colla.vij.ca.xv. CQLogitatiões noſtras demones qᷣbdaʒ coniecturis eliciunt. colla · vij. cap. xvi. QLogitationes bone difficilius cuſtodi⸗ untur qᷓ; concipiantur · colla.ix.ca.vij. Cogitationũ mutabilitas.coll.x.ca.xiij. Cogitationũ ſuaꝝ archana manifeſtat Cogitationes ſuas (coll xxiiij.cap.i. quõ debeat mõachus cuſtodire. colla. Cognitio ſpiritaliũ rex (xxiiij. ca. vi. quomõ aꝓpꝛehendat.colla.xiiij.ca.ij. ollo bijs quare vtant᷑ monachi · libꝛo a. (bmo. ca. v. menſam qᷓ; illicitum ſit.li.iiij. ca. xviij. Comedendi tempus atq; mẽſura. coll. Cõmotiones noſtro vi/ (¶xxi. ca. xxiij · tio non alioꝛũ excitantur in nob.libꝛo CLom ꝑpatio eius qui (ix.cap.v. et. vi. deſtinata ferire ↄtẽdat.colł.pꝛĩa.ca.v. CLommunione dñica nunqᷓ; ſe dignum aliqu is iudicare debet.coll.xxij. ca. vi. CLoncupiſcentias carnis qualiter extin guere debeamus. libꝛo. v. ca.xi. Concu piſcentia ſpũs quid ſit. colł iiij. Loncupiſcentia carnis aduer (ca.xi. ſus ſpũm quid nobᷣ ꝓſit.coll.iiij.ca.xv — 8 W Kocoꝛdia ſex vitioꝝ ⁊ diſſidẽtia dnoꝝ Cõſidẽtię pꝛieę (abeiſdẽ. coll.v · ca. x periculum.colla.ij.ca.xDi. Compũctionũ cauſe diuerſe ſunt · coll. Compnunctionũ diuerſe (ix.ca. xxvi · ſunt qualitates. colla.ix· ca xxvij Conſilium paupeꝝ ⁊ ſimpliciũ nõ debe mus reſpuere In ꝓlogo pꝛimo qui in- Con ſilio ſideli anxie· (cipit Aeteris. tas magna remouet.colla. xvij. ca. iij. Contemplationis conatus ad ſimilitu dinẽ marię ⁊ marthe.coll.pꝛĩa.ca. viij · Contemplatio cei multifarie concipit᷑. Contentiones reli/ gioſoꝝ ꝓ vilib reby. colla · pma. ca. vi. Contemnentes magna occupantur ali quando paruis.colla.iiij. ca.xxi. Coꝛdis ſtabilitas quomõ poſſit acqri. Coꝛreptionum diuer (colla. x. ca. xiiij ſarum reguleę.libꝛo.iiij.ca xvi. Criminoſuʒ habet ſi quis ſuũ quippiã dixerit. libꝛo. iiij. ca. riij demones appꝛoxiare · coll· viij ca · xviij Kulpe fratrũ quomõ puniant libꝛo. iiij Culpę leuioꝛes fueruntnon (ca · xvi· nullis cauſa moꝛtis. colla.vi.ca · x · Aunielis abbatis vita de d ſcribitur collatione · iiij capitulo · pꝛimo · Debitum creditoꝛibus pꝛo matre per/ ſoluit archebius. li. v. ca. xxxviij · Decipientis ⁊ deœepti pęna innuitur· colla · vꝛij · ca· xi. Decimas fideliter offerentes cõmẽdant᷑ Decimarũ ⁊ pꝛimitiaꝝ (coll · xxi · ca · ij vbiatio⸗colla. xxi · ca · iij · Dei voluntate vel ꝑmiſſu cuncta gerun tur · colla. iij· ca. x. Deo quedam excõ ſuetudine nature no ſire aſcribimus · libꝛo · viij · ca iij Deo mẽbꝛa humana quare aſcribunt . Deus ſolus incoꝛporeꝰ ( (li · viij · ca · iiij dicitur.colla.vij.ca.xci,j Dens nihil quod ſubſtantialiter malũ ſit creauit · colla · viij· ca· vi. (colk. bꝛia. ca. xv. Crux nr̃a timoꝛ dñi eſt.li.iiij.ca.xxv Deus in dintottum meu intende quã⸗ te ſit virtutis:eslla:x· ca x · Deꝰſepe inuitos nos hitad ſ- alutẽ col Deus diiudicat vniũſa (la · xii · ca · vi ſm iuente ce wim colt xvij· ca · xxvi ascuitcfwliunftrula vcg xv. Demones certi vnicnic vitio Hlati ſũt PDemones quem mo (colbl vyj. ca. xvij du in pugnatione ſeruẽt.coll.vij.ca.xix. Demones ſunt vnius fozꝛtitudinis ad temptandum. coll a. vij. ca. xx. Demones non ſine laboꝛe confligunt cũ hominibus. colla. vij. ca. xxi. Deiones nõ habent poteſtatem leden⸗ dinili permiſſi a deo.colla. vij. ca. xxij. Demonum boteſtas imminuta elt. col⸗ la. vij.ca· xrij. Demones quomõ ſi biaditũ pparent 1 coꝛpoꝛibus hominũ · olla · vij· ca · xxiiij · Danonn diuͤſa ſunt ſtudia ⁊ volutates genera (colla . vij · ca xxxi utrinſios dimicätin coll vij. a rl in ercraccutecd õs HHH ca. . Demonumn! ſubiectio quam ſuis pꝛinci pibus exbibent colla. viij. ca.xvi. D emones nihil adu erſus hoies Hualẽt niſip? mẽtes poſſederit. coll. viij⸗ ca. xix. Der elinqui interdũ a dño vtile nobeſt. Diabolus nĩo ſini ſp (colla. iiij. ca. vi an ſccialor. balti rvi ſtic S= a. vij Dia boli peccatum quare ſine remedio ⁊ Vnia ſit. colla.iiij. ca. xiiij. Diabolus nullu Acipere põt niſieum qͥ Bbueritſ ſue voluntat conſenſum. coll⸗ at (vij. ca. viij mendarxapater eius. colla. viij. ca. xxv. Diffinitionibe aploꝛum patrũ nonno Alphabetica Ligi ui serenenvgcktrt ca. iij. . ſtris viuere cebem. libro. vij. ca. xviij Diffinitiõibus ꝓpꝛijs cõſſdẽs pfectiõis culmen aſcẽderenõ põt.colł.ij.ca. xxiiij Diffiniendũ nullis eſt de his ꝗᷓ ad vſuʒ humanum ptinent. colla. xvij. ca. xxxi. Diffinitio immobilis in quibus ſit tenẽ da in ꝗbus reſcindenda.colla. xvij. Diffinitio incauta veniabi (ca ix. liter mutatur.colla.xvij. ca. viij Diffinitionibus noſtris nõ debemꝰ ob. ſtinate adherere. colla· xvij.ca.xxv Diſcretio inter nobiliſſima ſi půſſctĩ do / .—R na nu meratur.colla.ij.ca.pꝛimo Diſcretio quanta bona conferat religio Diſcretionis bonum (ſo. coll.ij. ca. ij multipliciter in ſcriptun cõmendatur Diſcretiõis imperitia ¶(colbl. ij. ca. iiij. ſunt decepti ſaul ⁊ achab.coll.ij. ca. iij Diſcretio pꝛincipaliter ducit ad deum. Diſcretionem appete? (colla. ij. ca. ij. re debemus. colla. j. ca. xvi · Diſcretio vera quomõ poſſideat᷑. colla. (ij.ca. x. Dilſcretionis im peritia dece/ pti. colla.ij. ca· v. vi. vij. et. viij. Diſpenſatio dei inſcrutabilis eſt. colla. Diſſenſio quib decau ¶( xiij. ca xvij. ſis naſcatur inter ſpiritales.colla.xvi. Diſſenſionum cauſę ſpirita (cap.viij les ſunt amputandę.coll. xvi. ca. ix. Directio coꝛdis in deũ.coll.pma.ca.xiij Dilectio naturaliter ineſt omnibus ani mantibus bᷣm genus ſuũ. coll. xvi. ca.ij cauerunt. colla. viij. ca.xxiiij. Hocere alios poſſe pꝛeſumentes coꝛripi untur. colla.xxiiij · ca.xvi. Dominicę diei conſuetudo ad differen- am alioꝛum dierů Alibzdeigca d. W tur. bro⸗ ſr xiij. Et libꝛoif. ca. v. Doꝛmire qu uando ſit vitupabile ⁊ quã Dlundanilanlbro⸗ v. ca. xxix.et. xxi. Diuitiarum triplex genus.collł.iij.ca.ix Diuitias coꝛpoꝛales tantum relinquẽs bfezue Wenon eſt⸗ ete. d.r aSlaRE/Aeped vi⸗ * B . dnh bereticoꝛum deteſta bilis de chꝛi⸗ ſto ⁊ latrone · colla. pꝛima. ca Fiiij. Erroꝛes non vrre renunciantium mani Eänr ſenex. colla. xxiiij. ca. ij. H 1.cauedi libꝛo. iiij. ca. xi. Elca quo fine ſumenda ſit. li. v. ca. viij. ne celtaritgr en ri piens. libꝛo. v. ca arrt. Eſca multiplex ſanctarum ſeripturar̃ H Euanggelij gra quid ¶(colla. viij. ca. iij ↄferat pfectis et infirmis. colłxxi.ca. vi Enangelij ſub gratia an ſub legis terro re velimus cõ ſiſtere ſitum eſt in noſtra Poteſtate. colla. xxi. ca. vij . Euangelice ꝑfectionis gra quomõ quis pbetur eſſe in biectus.coll. yxxi.ca. xxxiiij· Euagatione coꝛpoꝛis magis aggrauat᷑ qᷓ; releuatur anxietas coꝛdis ·coll.xxiiij elcribi⸗ (a.v. Eſcęſumendętꝑs excederenõ deltemus Eſca monachi qualis (libꝛo.v. ca.xx tur. colla.iiij.ca. xvij. Exauditionis indicia ſunt multa. colk. Excuſatio caſſiani dein/ (ix.ca. xxxij. ſtitutis patrum ſcribendis In pꝛolo⸗ go pꝛimo qui incipit Aeteris. Excitatoꝛ fratrum ſolita hoꝛa debet cõ⸗ monere fratres.libꝛo.ij.ca. xvij. Exempla ꝑfectionis ab vno vel a paud expetere debem us. libꝛo. ii ij. ca. l.. Exempla virtutum a paucis vel rariſſi „ mis ſum amus.colla.iij.ca .viſ. ho. li. vij. cai. Eremplũ deiuda oonna moꝛbum aua/ ricie. libꝛo. vij ca xriij. G eaccie li. x. ca. xx. Exempluʒ regis exechix vanagloꝛia de iecti. libꝛo xi. ca. x. Exemplum regis ogie vana gloꝛia ſu⸗ pati. libꝛo xi.ca. xi. Exemplum ioas regis iudę quid pꝛopt ſuperbiam meruerit.libroxij i. Nan lo-d Tabula Exremplum ſatris ieiuniu differentis y eſua tenuioolla ii, ca vij. (colla xviij:ca iij 3 beato abbate pafnutio. colla. xviij. atre (ca. xx. Exemplum ⁊e fratre qui de — xvi. 1e llutio (ca. vi. cooꝛalis ad modicum vtilis elt · coll. pꝛima.ca. 2 Expoſitio dñiceęoꝛatiõiſ.coll. ix ca. xviij Expoſitio illius: Dmnibus omnia fact ſum.colla.xvij.ca.xx· Expoſi itio verſiculi: Preueni in matu⸗ ritate ⁊ clamaui.colla.yxxi.ca.xxvi. Expoſitio illius: Non quod volo bonũ facio:ſed quod odi malu m Hhago col⸗ latione.xxiij.ca.pꝛimo.ij.iij. et.xv · Expoſitio illiꝰ: Condelectoꝛ legi dei hm interioꝛem ommnolla. xxiij. ca. xi. Expoſitio illius: Scimus quoniam lerx ſpiritalis eſt. colla. xxiij.ca.xij. E xpoſitio illius: Scio non babitat ĩ nelr eſt in carne mea bonum. colla. Expoſitio illius: JInguʒ (xxiij. ca. xiij meum ſuaue eſt. colla xxiiij. ca. xxiij Exauditionis diuerſe ſunt cauſe. colla. · ca xxriij. = xxiiij ca.xiij. Flagitiorum recoꝛdatio quãta mala in ſerat. colla. xx.ca. ix. Fratrum cõ 6ſoꝛtia ꝓpter leſion em nobis factam non debemꝰ deſe erere. li. ix. ca. vij Fratrum cõmotionem diſſimulatiõe cõ tentioſa roboꝛantes.colla. xvi.ca. xv. Fratrum inimicitie quantum noceant ſpiritalibus viris. colla. xvi. ca. xvi. Fraude a irritatione inducentes adi irã. Ficꝰ deferẽtes ęgro (coll xvi.ca.xviij. tanti fame moꝛiuntur. libꝛo · v. ca xl. = hter indebitum finem. colla.ij. ca xxiij. Flesr ra a ſolo deo pꝛeſtatur. coll.ii iij. Filij dei accepq untin vxo (cap.xvi. res ſilias hominũ.colla. viij.ca.xxi. Finis in omnibus eſt conſiderandus. Finis cgnobitequis (colla xvij. ca. ix. ſit. colla. xix ca · viij. Foꝛnicatio ſtudio hbu/ (libꝛo.vi.ca.pᷣ mano non poteſt euinci.libꝛo. vi. ca. v. Foꝛnicatio vnde bncipaliter pꝛocedat. Foꝛnicationem ⁊ immun (li. vi. ca. i ij. diciã moꝛtiſicare debemꝰ.coll. xij. ca. iij Foꝛnicationis recoꝛdationem tenuiſſi⸗ mam admittere nõ debemus.colla xix Foꝛnicatio quadruplex in (cap.xvi. ſcripturis inuenit. colla. xiiij. ca. xi. Fructus ſiudij ſpiritalis duoꝛũ patruz deſcribitur.libꝛo.v.ca.xxvij. Fructus pnię xv · eſcribunt. coll. xx. ca. Fundatus imperfecte ad deteri (viij. oꝛa mala ꝓlabitur.libꝛo.xij.caxxvi. Furtum cõmiſſum purgatur per vraz confeſſionem. colla.ij. ca. xi. Furtum innocenti impingensa diabo⸗ JIo Kil idetur. colla. Xviij ca. xv. Ratiarum actiones pꝛo multis refene deo debe mus. libꝛoxij. ca. xvii Gratiarum actiones dicunt᷑ cum qᷣs be neficia dei recolit.colla.ix.ca.xiiij Bratia dei humano conatu compenſa⸗ ri non poteſt. colla.xiij. ca · xiij Gratia dei tranſcẽdit humang ſidei an⸗ guſtias.colla. xiij.ca xvi. Genera ſin gulonn inias quot ſint. col⸗ m ſeptem ſigniſi- (la. v. ca. u. cano eſenibreure la⸗ v. ca xvi. Sẽtium ſeptem numer? octo quomõ Theat intelligi. colla.v.ca. xvij. et. xviij BGentes ſeptem cur iubeantur interfici ⁊ vna mandetur deſeri.colla.v.ca.xix. Gẽtes decem cur deus pꝛedixerit abꝛaę expugnandas ab iſrael.coll. x. ca. xxij. Benuum ſlexio quomõ teneat a veſpere ſabbati e vſc KX.li. ij. ca xviij. it. coll. xix. ca. viij. Foꝛnicatio duplici fine debellari debet. Alph abetica Bule vitiñ bncipaliter Eereeilen eſt Guleconcupiĩa quo mõ poſſit bracu nril Gulę ⁊ foꝛnicatiõis paſſio ⁊ curatio.col Guleę natura ad ſimili« (la.v. ca. iiij. tudinẽ aquilę cõꝑatur. colla.v. ca. xx. Bulepſeuerantia quomõ nob dñetur. Gule vitio deuicto la ( coll· v. ca. xxi. boꝛare debetis p ceteris virtutiby. coll. Guloſi experiri non pñt (v. ca. xxvi. interioꝛis hominis pugnas.li.v.ca.xiij Abitus monachoꝛum· b libꝛo primo. capitulis. ij iij.iiij.v. vi. vij. vlij.i x. etx Heremi ꝗ eſt in dyolco deſcriptio.li.v. ca.xxxvi. Et colla.xviij.ca.pꝛimo. Heremuʒ expetere cur debeamꝰ. ⁊ pꝛofe ctus eius quis ſit. libꝛo. viij. ca. xvij Heremi quęeſt iuxta vicum thecue de⸗ ſcriptio. colla. vi. ca. pꝛimo. Heremusin qua cheremon neſteros et ze conuerſabant.colla.xi.ca.iij. eremum quare reliquit abbas iohan nes. colla .xix. ca. iij. . eremi cõmoda 8ſeribũt coll xix.c. v. culo ſe tradunt. colla. xix. cax. ſcere. colla. xix.ca. xij. atꝰ quõ oſſit ſanari. coll. xix.ca. xi Homis moꝛs miſerabil.colla.ij.cap.v. Mereſis antropomoꝛphitaꝝ vnde trax eritoꝛiginem. colla. x. ca. v. Hoꝛas diuinas cum additione operis perſoluunt.libꝛo.iij.ca.ij. Hoꝛeregulares vndetraxerĩt oꝛiginem Humilitas pcelſa abba (li. iij. ca · iij. tis pynufij.libꝛo.iiij.ca.xxx. Et collł.xx. Humilitatis vera indi (cap. primo. cia.libꝛo.iiij.ca.xxxix. Humilitas ⁊ timoꝛ dei fundamẽta euã gelica ſunt. libro · xij. ca. xxxi. Humilitas ſincera abbatis iohis · coll. Humiliari in veritate de (xix. capß. ij. bent quiad perfectionem tendũt. colla· (xxiij. ca. x. eremum petentes nõ beneinſtitun ꝑi⸗ eremita quomõ poſſit vitia ſua agno eremum intrans nondũ a vitijs pur fratris elegãter irridet.coll. xviij. calxi. Hunmilitas vwra ꝗ ſit.coll. xviij.ca. xi. Huñmi din ꝓcumbentẽ oꝛando dupler vwxat malum.libꝛo.jj.ca.vij. Humoꝛũ genitaliũ abundantia quo⸗ modo caſtigetur.colla.ij.ca.xxtiij Humanitatem magnam oſtendit bea⸗ tus Serenus caſſiano.colł. viij. ca.ꝛb. Aculis ignitis ſauciatur i incaute coꝛripiens. colꝰ- latione. ij ca. xiij. Jeiunium ſabbati paſcalis vnde facti ſit rhomę. libꝛo.iij.ca.x. Zeiunioꝛu regula vnifoꝛmis non poteſff· ab omnibus cuſtodiri.li.v. ca.vvY. Jeiunij menſura queęſit aſſumẽda· li. v. Jeiuniñ quotidia nũ qñ ſolui ſca. ir. W debeat ⁊ quãdo non · li.v.ca.xxiiij. Jeiunia indiſcreta ⁊ vigilięquãti peri culi ſint. colla.ij. ca.xvij Jeiunantes ex indignatione qᷓ; phani H ſint. colla.xvi. ca.xix. Jeiunio quidam laudem humanã au⸗ M cupantur.colla. xxi.ca.xiiij. Jeiuniũ q̃le bonum ſit.colł xxi.ca.xiij. Jeiuniũ non eſt pncipale bonũ.coll.xi. Zeiunij ratio ? vtilitas de- (cap̃. xiii. ſcribitur. colla . xxi. ca. xvij. JZeiunium nõ ſemper congruum eſſe di⸗ citur.colla.xxi.ca.xviij·· Jeiunium cur reſoluat᷑ totis quinqua/ gelime diebus. coll. xxi.ca. xix. et. xx. Jeiunij relaxatio vtrũ nõ obſit caſtitati Jeiuniũ quadrageſi/ (coll xxi· ca. xxi. merefertur ad anni decimas. colla xxi. iobãnis de (ca· xxv. E yi. — H us · colla. xxij ca. vi · Im patiue decreta moꝛtem irrogãt non impleta. colla. xxi. ca. xiiij. Incentiuis carnis niſi humiliarem̃ gra nius tenerem̃. colla.xiiij.ca· xvi Indicia vere humilitat.liiiij· ca.xxxixr. Indicia mentis ad purum croete. li⸗ bꝛo · vi ca xxi · gnoſcitur. libꝛo. x. ca. xxix. Indicia animę nondum purgatę colla · (xi · ca · x· motus ꝓbantur extincti · coll⸗ xv · caß· x Ingdicia quibus a peccatis nos abſolu⸗ Indicia qu ibus interni cos agnoſcamus colla· xx· ca · v · Induſtria noſira nihil ſine dei adiuto/ rio pꝛeualet · colla · iiij · ca · v · Inferioꝛes non debent contemni in col⸗ latione · colla · xvi · ca · xij. Inſirmitas carnis quomõ nõ poſſit ob⸗ eſſe puritati coꝛdis ·li· v· ca · vij. Infirmoꝛũ qui necdũ ſuntfundati mo⸗ bilitas · colla · xiiij · ca · vi · Infirmi iniurias ferre non poſſi untcolk. 77%½% Iniuria victus infirmi ¶(xvi · ca xxiiij · tatem ſuã manifeſtat.collł: xviij· ca; xiij⸗ Iniurijs laceſſitꝰ quõ ſe hr̃e debeatcoll· Inſtrumenta perfectio⸗ ( kvica vi. nis deſcribuntur · libꝛo · i. ca· vij · Interogare ſapienter pars maxima in⸗ telligentie eſt · colla ·. x· ca · ix · Intellectns efficacia per Arpenientiam colligitur.colla.x.ca ix. Inuigdia difficilius curat q; alia vitia. Jobanis abbatis (coll. xviij. ca. xvij virt'eximia in theoretica vita.colla. xix Ira quanta mala generet. (capciiij. libꝛo. viij. ca · pꝛimo. Iram non noxiam eſſe dicentes repbãt Jracundięi iuſta velin/ (li. viij. ca. ij. iuſta commotio.libꝛo.viij.ca. vi. Iracũdięnihil eſt woſtponẽdũ.colſ· xvi. Iracundiam quomõ com/ (cap. vij. pꝛimere debeamus. coll xvi. ca. x vij Ira ĩ quo nobis ſit neceſſaria·libꝛo. viij Ira aduerſus noſipos ſuſci ¶(ca. vij · pere debemus. libꝛo.viij · ca. viij · Jram ꝓtrahentes arguunt. li. viij · cax. Ire quis ſit finis.libꝛo.viij.ca.xſi. Iram ad momentum non licet retẽtari · Ira in vteri lege phibe lli. viij.ca.x xij tur. libꝛo. viij. ca.xiiij Zr amputatio hᷣm enãgelii.li. viij. ca⸗ a ſolitarios etiam ama⸗ (Lxix. etx. mſime it colla. vccaix. Tabula Indicia quibus ſupbia anime ineſſe co Ire? diſtondlemarten do ſex remedijs amputatur. colla · xvi. ca. vi . Ire natura bꝛeuibo verbis expmit. coll. Judicareneminem de—⸗ (x bemus. libꝛo. v. ca. xxx. Judicio pꝛopꝛio confidẽs a dia bolo de cipitur. colla. xvi.ca.xi. Jugum meum ſuaue ⁊ onus meum le⸗ ue eſt: quõ intelligendum ſit. coll. xxiiij Jugum dñi cur amarum et graue onus ſentiat · coll. xxiiij. ca. xxiiij. Juraui ⁊ſtatui cuſtodire iudicia iuſti⸗ cietuę:quõ intelligat᷑.coll.xvij. ca. xxix. Juſtum interficiens merito h punietur. Iuſto tã ꝓſpera q; ¶( eoll. vi· ca. viij. aduerſa ꝓficiũt ad ſalutẽ.coll.vi. ca. ix. Juſtus vir non ceręſed adamantino ſi⸗ gnaculo ſilis eſſe debet. coll. vi. ca. xij. Auſtus ſepties cadit ⁊ ſurgit: quomõ in telligitun colla ij ca.xiij. Aritatis etuitas de⸗ E ſcribitur. collatione pꝛi ma· capitulo· xi. MHaritatis ſublimitatem quibus gradi bus aſcendere debeamus. coll. xi. ca. vij Paritatis affectu Teclinantes vitia. col — Paritas de ſernis facit ¶(la. xi. ca. viij ſiulios imaginẽ dei ofert. coll. xi. ca.ix. MHaritaſ pfectio eſt ꝓ inimicis oꝛare.col Paritate nihil pꝛecioſius (la.xi.ca x. inueniri poteſt · colla. xi. ca. xii. Maritati nihil eſt pꝛęponendũ.collł.xvi. Maritas non ſolum res dei (cap. vij. ſed etiam deus eſt.colla.xvi.ca.xiij Paritatis gradus deſcribunt. coll. xvi Pariſmatum donatio tri · (cap̃. xuij. partita diffinitur. colla. xv. ca. pꝛimo Pariſmatũ dona non in mirabiliboſ. ed in vtute con ſiſtũt. colla. xv. ca. vij Aboꝛatibus adiu toꝛiũ I dei tribuitur. libꝛo. rij ca pitulo. xiij. Laborem obtinendęe ꝑfectionis ſine mi/ todle ccibeinon — vi. ca xxvij. (ca. xxij. ʒ—ʒ— ,. — — XN nè8e* —ð wSaeaaae .ẽð Lachꝛymaruʒz pfuſio non ſemp ſiſtit in noſtra poteſtate. colla. ik ca. xxviij Lachꝛyme diuerſimode ꝓfluunt ſm c cõ punctionum dinerſitatẽ coll.ix. ca. xxix Lachꝛymęnõ debent extoꝛqueri ab his qui tranlierunt in affectum virtutum Lapſus initiũñ ipius Ccollai ix ca. xxx. dialoli colla vi. cax. Bpſus cetio manach meni.colla. ij. ca. viij. Lapſus peccatoꝛis ⁊ inſii diffcrenter ſe habent. colla. xxij. ca. xi) Laudat diuerſimode deum viui ⁊ moꝛ tui.colla.pꝛima.ca. xiiij. B Lectiones ad menſam quibus auctoꝛi⸗ bus ſint inuentę.libꝛo. iiij. ca xvij. Ledi ab alio non poſſumus niſi pꝛiusa nobiſipis lędamur.colłxviij.ca. xvi Legitiminon debent ſe inuicez a ſalute nimarn impedire coll r.o. i. enticulegrana ab repta. li. Tgtici mentis cur muter (iiij. ca. xx. in męſiiciã animi.collł.iiij. ca.ij.iij.et. ij Liberum arbitrium quomõ maneat cũ diſpenſatione gratię diuinę. colla. in iij. . Liberum arbitrium adiuto/ (cap. xij. rio dei ſemper indiget.colla.iij.ca.xxij. Literi arbitrij poteſias ⁊ adiutoꝛiũ dei. Liberi arbitrij infir (colla. vij. ca. viij. mitas.colla.xiij. cax Liberum arbitrium non eſt idoneuz ad ſaluandum. colla xiij. ca. xviij. Libertas arbitrij ⁊ gra ci.colł xiij.cap Lignum aridum exobedientia oi rigare non ceſſat.libꝛo.iiij.ca.xxiiij I uria Supꝛa vbi ſoꝛnicatio Alum nulli inuito ab m galio poteſt inferri colla tione. vꝛ. ca.iiij. Mala quemadmoduʒ dicat deꝰ creare Mafoꝛtes monacho (colla. vi. ca. vi. rum. libꝛo pꝛimo. ca. vy. Mangdatoꝛum dei intellectus a domino condonatur. colla.iij. ca.xv. Mandata ſuꝑgredi ad exem plũ abeae N dauid cgteroꝛi. colla. xi. ca iiij opoas. libꝛo. ri.ca. xvij. Manachirudes Hndata maioꝛa ſoluens maximus in gehenna babebitur. colla. xiiij.ca. ix. Matutina ſolennitas quo tem poꝛe in 9 ſtituta ſit. libꝛo. iij. ca. iiij Matutinis hoꝛis hcipue debemus ſen ſus noſtros occupare.coll. xxi. ca. xxvi. Melotis quare vſi ſint monachi in Egy pto. libꝛo pꝛimo.ca.viij. Memoꝛia dei qua cautiõe debeata mo⸗ ⸗ nacho cuſtodiri.colł xxiij. caix. Vens vtrũ poſſit iugit᷑ vna eadẽq; i⸗ tate durare.colla.vi.ca. xiiij. MVentibus humanis in quẽ modũ ſpi piri tus immũdi copulent᷑.coll.vij.ca.x. Mens noſira quibus ex cauſis aggra⸗ uatur. colla. ix. c- Wcnchad vtiliter 1 veniabilit vli ſunt ancti.colla.xvij.ca.xvij. Mendacio ne Wüimc 4 ſub lege vixerunt. colla xvij. ca. xviij. endacium in vteri teſtamento venia biliter vſurpatũ fuit.collł.xvij.ca.xirx Mendacium vtile ⁊ veritatem plergs noxiam apoſtoli. cenſuerunt. coll. xvij. cap. xx. Mendacium in quotidiauis neceſſita tib ſepius incurrimꝰ. coll/ xvij. ca. xxi. Mendacij patrociniũ ſancti viri ꝓpter diuſas can ſas aſſũpſert. coll. xvij.cap. Mendacij perfugia quando (irv. lint recipienda. colla. xvij. ca. xvij. Menitü vniuſcuiuſq; nõ debet ex ſignil eſiimari.colla. xv. ca. vi. Merceis retributio ſᷣm bͤncipals men⸗ tis ↄce ptum. colla.) xvij. ca. xij. ſisotgruurcolla mj, c j. Wonenerbellet, colla.xv. ca. vi PMonachi in pꝛimoꝛdio fidei a marco noꝛmam acceperunt. libꝛo.ij. ca. v. Vonachus Quanteplaciditatiseſievr⸗ beat. libꝛo. viij. ca. v. mm xheant erudiri coll. rvih cnii. V Vonachoꝛum tria genera intra egyptũ ſunt. colla.xviij.ca.iſj. Moꝛum oꝛnatus pluſqᷓ ſignoꝛum lan dabilis eſt. colla. xv. ca. vjj. MVoꝛes bonos ſi habuerimus cũ omni⸗ bus cõuenire poſſumus. li.ix. ca. viij. Moꝛibus diſiungi habitatione viun gi nibil pꝛodeſt. colla.xvi. ca.iij. Oundus tria habet.ſcʒ bonum malu- medium · colla.vi. ca.iij. . At turalis legis tẽpe quo n hoies obnoxij fuerit pę⸗ nę.colla.viij.ca.xxiij. Naturalis legis tem poꝛe iuſte ſunt pu/ niti qͥ peccauerũt. colla. viij.ca.xxiiij Mequitiarũ differẽtia qui immũdis ſpi ritibus ineſt. colla. viij. ca xviij. Momina nõ ſine cauſa ſunt celeſtibs vir 1 tutibus indita. colla. viij. ca xv. Nomina pᷣncipatuuʒ quare ſortiantur ſpiritales nequitię. colla. viij· ca. xiiij. Mouicij qbus ſtatutis exerceant᷑.li.iiij. Mouicij cogitationes ſuus (ca. viij. celare non debent. libꝛo.iiij.ca.ix· NMouicij obediẽtia etiam in naturali ne⸗ ceſſitate arceantur. libꝛo.iiij.ca. x. Nuditas quemadmodũ poſſit ſuſtẽtari Nu ptię honoꝛabiles (li.vij.ca.xxix. nõ damnant ſʒ aꝓpbãt᷑.colłxxi.ca.x. Bedientia fratris ioha/ 7 „½‧*% o nis.li.iiij capixxiij xxii. , xxv.Eet. XxxvI. B Obedientia pris Mucij.li.iiij ca.xxvij · Obedientia patris mucij obedientięab⸗ rabę comꝑatur. libꝛo.iiij·ca.xxviij. Obedientia fratris ſpoꝛtas diſtrahentis Obedientia abbatis py (li.iiij. ca.xxix nnuſij koꝛtum excoleni. libꝛo. iiij · ca. xxx. Obſequia quotidiana qua diligentia ſeruari conueniat. libꝛo.iiij.ca.xx. Obſequium ſpontaneũ qzunda fratrũ. Obſequij quotidiani ſta (Ili.iiij. ca. xxi tutum in eęgypto. libꝛo.iiij. ca.xxij Obſeruantia monachi m ſniam beati MVacharij · libꝛo. v. ca. xli. Obſecratio eſt imploꝛatio ꝓ ꝑeccaſ..col/ Ocioſitas quomõ ampn (la.ix ca.xi. Oꝛationum qualitates di Oꝛatio quomõ pura ac ( la. ix. ca. viij 5 tata ſit a quodam fratre.li.v.ca.xxrix. Ocioſi ↄditiones deſcribit.li:x.ca.vi. Ocioſos tanq; coꝛrupta mem bꝛa fuge⸗ re docet. libꝛo. x.ca.vij. cDiñ quãta mala generet. li.x. ca. vij. et Ocioſis impartienda eſtbuma (xiij. nitas. libꝛo.x. ca.xv. Ociñ docet eſſe fugiendũ.li.x.ca.xxi. Ocioſi coꝛreptio.libꝛo.x.ca.xvi. Ocij cauſa facit nõ eſſe egnobia. libro. x. Olei vas vnicũ ꝓijcit ad ſe· (capᷣ.xxij nioꝛis im perium. libꝛo.iiij. ca· xxv Omĩba nõ oĩa conueniũt.colla.xxiiij.ca. Oraãdi diſciplina.li.ij.ca. vi. (viij. Oꝛatio ſubſequens pſalmũ ·li·ij.ca. viij. Oꝛationes cum quanto ſilentio perſol/ uantur.libzꝛo.ij.cax. 5 — Oꝛationes cum opere mannum quomõ exerceantur. libꝛo.ij. ca.xiiiſj. OYrrare non licet cum ſuſpenſo ab ofone. Oꝛationis qualitas de (li.ij. ca. xvi. ſcribitur. colla.ix.ca.ij. ſin cera eſſe poteſt· colla. ix. ca. iij. 4 Oꝛationum ſpecies quadripartita.col/ Oꝛationes ꝓpꝛie dicunt᷑ ( la.ix.ca.ix. quibus aliquid vonemus deo. coll. x. Oꝛationum quattuoꝛ ſpecies (ca · xij an vnicuiq; ſimul ſint neceſſarie.coll. Oꝛationum ſpecies ad qs (ix.ca.xv. nos debeamus tengere · coll · ix. ca. xvi. ODaationum quattuoꝛ genera ſunt a do mino initiata. colla.ix.ca.xvij. DOꝛationis dominicę expoſitio. colla.ix. Oꝛationis ſublimioꝛis qua (ca.xviij litas. colla.ix. ca. xxv. Oꝛatiõis pfectę ſiat ab antonio deſcri⸗ Oꝛatio intra cubi (bit᷑.colłix.ca.xxxi culũ ⁊ clauſo oſtio deferenda. colla. ix. Oꝛationis tacitę⁊ bꝛeuis (ca.xxxv. vtilitas. colla.ix.ca. xxvi. magne vꝓtutis.coll. x. ca. x. Opan nolentem in quietum eſſe neceſſe eſt. libꝛo x. ca. vij)]. .— Oferantur manibus qui cum apoſtolo uerſe ſunt. col Oĩr̃o:Deus in adiutoꝛiũ meum intende — Alphabetica ſunt. libꝛo. x ca. ix. ODꝑari manibus quare voluerit apłus. Operari docemur verbo et (li.x. ca.. exemplo. libꝛo. x. ca xi. Operari nolens nõ mãducet.li.x. ca xij. Operatio manuum multa vicia ampu/ tat. libꝛo. x. ca. xiiij. Operats eſt aplus non tm̃ ſibi. ſʒ etiaz alijs. libꝛo. x. ca. xviij. Operantes manibus ꝓ ſuis ⁊ alioꝛũ ne/ ceſſitatibus·libꝛo.x.ca.xxij. Opus manuũ ſuarum concremãs. li.x. OVperatio inquieta fratris (ca · xxiiij. oſtenditur ſeni ꝑ viſionẽ. colla.ix ca. vi Oprerationis vtilitas ⁊ odij detrimẽtuʒ. Opera dei miranda ¶colb. xriiij.ca. xij. contremiſcat homo.colla. xij. ca. xij Opidum thenneſęos deſcnibit:colla .xi. Oꝛdo aſcendendiad per⸗ (ca.pꝛimo fectionem. libꝛo. iiij. ca. xxxix · Oꝛdo pꝛdiandi erga vitia quomõ arri piatur. colla. v.ca.xxvij Oꝛdo ſpecierum ſi uper ozationis quali. tate.colla.ix.ca.x. Atientiã non debemus p ſperare de alioꝛum virtu te.libꝛo.iiij.ca.xlij. Patientia in moꝛũ emendatione nõ in ſolitndine conſiſtit.libꝛo.viij.ca.xv. Patiẽtes a nemine pꝛonocati quibus comparentur.libꝛo.viij.ca. xviij Patientia foꝛnicationis ardoꝛem extin guit. colla. xij. ca. vi · Patientiam ſecularibo non fratribus impẽdentes ſub piculo ſunt colla · xvi · Patientiã mentientes ſilen (ca. xvij. tio fratres ad irã ꝓuocãtes. colla. xvi. DPatientia ficta ſepe plus (ap.xviij ad irã q; jmo ꝓuocat.colł.xvi.ca · xviij MPatientia ſimulata quoꝛũdã fratrum Hatientia nõ tm̃ in ( coll. xvi. ca.xx. labijs ſʒ in coꝛde debeteſſe.coll/xvi.ca. Hatientia vera quemadmodũ (xxij poſſit acquiri.colla.xviij.ca.xiij. MPatientia vera abſq; tribulationibus non poteſt poſſideri.colla. xviij.ca · xiiij. Pouentigexempli in quadam deuota femina.colla.xviij. ca.xciDiij. Paiientie grande tempißlintrato pa funtio.colla.xviij. ca.xv. Patientię ꝑfectio in quo fundamento collocetur. colla. x viij. ca/ xvi · Patientia cximia cuiuſdam frati col⸗ (la · xix. ca · i a veſeribitur. colla. iiſ.ca. pꝛmo. Palmarum genera quibus apłs coꝛo⸗ nam agonis aſcendit.libꝛo.v.ca.xviij⸗ Harentum ꝓuiſio deneceſſarijs mona cho interdicitur · colla · xxiiij· ca· x. et · xi · Parentum viciniam non timẽt qꝗͥ vitã apollo ſtudent.colla.xxiiij.ca.ix. PHarentes coꝛpoꝛe deſeruiſſe coꝛdein⸗ tueri non ꝓdeſt.libꝛo.v ca.xxxi Paſce ↄſuetudo quomõ ꝑ ęgyptũ ob⸗ Haxinterio⸗ 7 ab (buer coll. x. ca. ij. ſtinentia ſpiritalł. libꝛo · v. ca.xxi. Perccali coꝛpꝰ ⁊ eiꝰ mebꝛa deſcribunt᷑. Heccatoꝝ pᷣteritoꝝ re (coll· xij. ca. ij. coꝛdatio quouſq; ſit hbabenda.colłxx. Peccatoꝝ obliuio vtilis eſt (ca. vij. ꝓpter multa.colla.xx · ca ix. Peccato ĩmunes ſe credẽtes lyppis ſũ üt HPeccato dicen ¶ſiles.colłxxiij.ca.vi tes hoĩem immunẽ duplici erroꝛe tenẽt Herccata bñ intelli (coll. xxiij · ca. vij. gere paucoꝝ eſt. colla. xxiij ca. vij. Peccatũ moꝛtale non leui ſʒ diuturna pgnitudine purgat. colla. xxiij · ca. xv. Peccati coꝛpꝰ quid ſit.coll.xxiij.ca.xvi. Peccatoꝛes unmhaoaves ſct ſe ↄfeſſi Deccato ſãcti (ſũt.coll.xxiij · ca. xvij. iuſti nõ ſũt ĩmunes · coll xxiij. ca. xviij NHeccatum etiã in oꝛatione vix declina ri poteſt. colla. xxiij .ca. xix. Pct euacuatio a quibus ſit diſea tenda Derfectionis gdum (coll. xxiij. ca. x quõ poſſit qͥs aſcẽdere.li.iiij.cap. xliij· PBerfecti viri nibil debẽt abſolute diffi⸗ nire. colla. xvij. ca. viij. Perfectiõis viam a quibus diſcere e⸗ beamus. libꝛo. xij. ca.xv. Derffectio abſq; humilitate non woteſt attingi. libꝛo. xij. ca. xxiij Perfecius vir figuraliter am mbickr. di⸗ citur. colla. vi · ca. x. Perfectionem veram ſi deſideramꝰ ad dimiſſa non redeamus. colla. iij. ca. vij Perfectionũ diũſitas.ð colla.xi.co.xij) Perfectionis ratio quibus debeatape riri. colla. xiiij. ca. xvij. Per ſecutiões · egeſtates ·i les ſint. colla.vi. ca.iij. erſen erantia erga perfectionem acq rendam.colla. vij. ca. v. niurie q; vti⸗ Perſeuerãtia arreptę pꝛofeſſionis· col/⸗ Pgna regulareʒ diſci ¶(la. xiiij · ca. v. plinam pꝛetereuntium.libꝛo.ij.ca.xv. Pena ad hoꝛas recurrere retardantiu,ʒ Pgnitentięeplena et ( libꝛo. iij· ca.vij perfecta diffinitio. collaxx. ca. v. MPenitentiefructus diuerſe deſcribun⸗ tur. colla. xx. ca. viij. gnitudo in quo ſit habenda ⁊ in quo non. colla. xx. ca. xi. Pgaitere cupiennbus doctrina multi / plextraditur. colla. xx. ca. viij. Petere nulla debemus q;ᷓ ea quęconti⸗ nentur in dnica oꝛatiõe.coll.ix. ca. xxiiij Pollutio nacturna quando reatũ cõ⸗ trahat doꝛmienti. colla· xxij. ca. v. * . — — DE aeTWolſe tingit colla. xrij.ca .vi · . Wondus duplicis menſure religioſoꝝ MPoſtulationes di/ (colla. xxi.ca.xxij. cuntur imploꝛationes pꝛo pace totius mundi. colla. ix. ca. xiij. Pꝛeceptoꝛum legalium ⁊ euangelico/ rum differentia. colł.xxi.ca. xxxij. Pꝛecepta euangelica leuioꝛa ſunt q;ᷓ le galia. colla · xxi. ca. xxxiij. Pꝛecepta ſenioꝛum non debent diſcute re iunioꝛes.colla.xviij.ca.iij. Prefici alijs deſiderantes nunq; ſenio ribus ſubijciuntur. colla. iiij. ca.xx. Pragiũ ↄtra vitia.colla.v.ca.xx vij Primitias noſtras offerre deo debemꝰ 3 Pꝛobati diligentiſ (coll. xxi. ca.xxvi. ſime debent recipi ad cnobiũ. libꝛo iiij. Pꝛofeſſio noſtra ꝓpꝛium (cap.xxxij. fin em habet · colla. pꝛima. ca. ij. Pꝛoſfeſſio monachoꝛum quibnus aucto ribus ſit inſtituta. colla. xviij. ca. v. Profectus ſpiritaliuʒ maioꝛ in egypto qᷓ; in ſyria conferebat.coll.xvij.ca. vij· Pꝛofeſſio minoꝛ cum deuotiõe magna quanti meriti ſit · colla.xix.ca.iij. Pꝛopꝛietarij querela miſerabilis. libꝛo vij. ca. vij. Propꝛietarius non wretur grãdia vi⸗ tia com mittere. libꝛo.vij.ca. vij Pꝛopꝛietarius permanere nõ poteſt in monaſterio · libꝛo. vij. ca. ix. Pꝛophete ſeducti moꝛs pꝛopter inobe⸗ Dientiam facta. colla.vij.ca.xv. Pꝛopoſitum dei pꝛincipale ⁊ ꝓpuid en· tia quotidiana.colla· xiij· ca. vij. Pꝛomiſſa plerũq; vtilius eſi interum pere q; implere.colla.xvij · catir. Pꝛomiſſa pꝛobãtur mutata a ſanctis. ab angelis ⁊ a co.colla.xvij.ca.xxv. Pꝛouentus boni non pꝛoſunt malnec bonis obſunt mali.colla.xvij.ca.xij Pugna carnis ⁊ ſpũs.coll.iiij.ca.xi. Purgatioꝛes mente ſoꝛdidioꝛes ſe iudi cant. colla. xxiij. ca. xir. Puritatem mentis ⁊ coꝛpoꝛis confuã/ tia. libꝛo.ꝰ.caxx. Puritatem coꝛdis intente cuſtodire do cet. libꝛo.v.ca.xv. Puritatis perfecte ſtatum quomõ reti nere poſſimus · libꝛo ·˖ vi. ca . xi. Puritatem coꝛdis deo parare debemꝰ. Puritatis perfecte ( (libꝛo · vi. ca. x indicium.libꝛo.vi.ca.x. Puritas carnis ſine mundicia coꝛdis obtineri non poteſt · libꝛo. vi. ca. xij Puritaſ q̃lit cuſiodiat.libꝛo.vi.ca.xiij Puritatis verę qͥs ſit finis.li· vi.ca.xx. Puritaj ↄſequendęſenioꝝ traditio.li. Puritat· caſtitaſ· directio ( vij. ca. xiij niſ⁊ patię acqͥ ſitõ.coll.iij.ca.vij.vl. xij Punitatem coꝛdis tota virtute acquire re debemus. colla.prima. ca.v. Aadrageſimę ieiunium q referturad anni decias colla.xxi.ca·xxv. Quadrageſima cur diuerſo diernʒ nu mero obſeruetur. colla. xxi. ca. xvij· —☛à — Alphabetica Quadrageſima cur vocet᷑ cuʒ triginta ſex dieb tm̃ ieiunet.collaxi.ca.xxviij. Quadrageſime legẽ ſupgrediũt᷑ pfecti. Quadrageſimę cau (colłxxi.ca.xxix. ſa ⁊ initium.colla.xxi.ca.xxx NQuadrageſimali tpe m aximetemptan . tur monachi. colla.xxi. ca. xxviij. Quęeſtio ſoluit᷑ deuotis oꝛatiõiby. li.v. Queſtio qui ſit monacho (ca. xxxiij ſcopos ⁊ quis ſit finis.colł pꝛima.ca.ij Quęſtionis iam dicteę ſolutio.colla.pꝛi Queſtio de efficientia vir (ma. ca.iiij tutum · collatione. pꝛima · ca·ix. Queſtio de ꝑſeuerantia ſpiritałtheoꝛie Queſtio de cogita/ (coll. pꝛĩa.ca.xij. tionum mobilitate. colla. pma. ca. xvi. Queſtio de acqͥrenda vera diſcretione. Queſtio de refectio ( colla. ij. cap.ix. nis modo.colla.ij.ca. xviij. Queſtio de libero arbitrio ⁊ gratia dei · Queſtio de eo.Caro ( colla.iij. ca. xi. concupiſcit aduerſus ſpũm ⁊ ſpũs ad/ uerſus carnem. colla.iiij.ca. viij. Queſtio quid interſit ĩiter carnale ⁊ ani/ male. colla. iiij.ca · xviij. Queſtio cur deus patiat᷑ ſãctos viros a latrunculis interfici.colla. vi. ca.pꝛĩo Queſtio an reus teneat᷑ qᷣ iuſtũ intficit cum iuſtus inde meritũ habeat.coll.iiij Quęſtio de mobilitate anime (ca. vij pugna celeſtiũ nequitiarum.colł. vij. num coniunctione colla. vij. ca ix. Queſtio vtrü demones inter ſe impug/⸗ tionis oꝛdineʒ ſeruẽt.colla.vij.ca.xviij Quseſtio de differentia nequitiarum cę leſtium. colla. viij. ca.ii. NQueſtio quomõ ad perpetuam dei me/ moꝛiã ꝑuenire poſſimꝰ. colla.x.ca. viij · Quęſtio quomõ ſpiritales cogitatiões immobiliter teneant᷑. colla.x.ca.xij. NQugſtio cur affectus timoꝛis ⁊ ſpei di. catur im perfectus.colla.xi.ca.xi. Queſtio de conſummatione caſtitatis. . f 74 colla.xi.ca. xiiij. Nusſtio an coꝛpoꝛis motum poſſimus doꝛmientes euadere colla. xij ca ix 1 poſſit. colla. xij. ca. xiii,j. Queſtio in quo tem woꝛe caſtitas perfici Queſlio quare merita vᷣtutũ nõ depuz⸗ tent᷑ induſtrie laboꝛani.colla.xiij. ca. ij. Queſtio quomõ gentiles abſq; dei gra dicant caſtimoniam habuiſſe. coll. xiij Queſtio decgnobij⁊ ſolitudi (ca.iiij. nis fructu. colla.xix.ca. vi. Queſtio de:emedio illoꝝ qui cito de c nobijs diſceſſerint colla xix. ca. xi. Queſtio an caſtitas ſicut ⁊ cęterę paſſi - ones debeant explicari· colla. xix. ca· xv. Queſtio de fine pęnitentieę ⁊ ſatiſfactio- nis indicio.colla.xx.ca.ii. Queſtio vtrũ ꝓ coꝛdis compunctione reminiſcenda ſint peccata.collł xx.ca. vi Queſtio de diuerſa obſeruatione qua/ drageſime.colla. xxi.ca.xxiiij. Quinquageſime diebus cur non ieiune turin gypto. colla. i. ca xi. et. xij Ebꝛachiatoꝛia mõacho r rum. libꝛo pꝛimo.ca. vi. Reconciliari fratrib debemus HBegnũ dei ⁊ regnũ dia⸗ (li.viij.ca.xiij boli deſcribitur. colla. pꝛima.ca.xiij. Regularis obſeruantia ſᷣm quẽ moduʒ debeat teneri. libꝛo pꝛimo.ca.xi. Bemedia ↄtra ſoꝛnicationẽ.li.vi.ca.iij. Nemedia quibo poſſit puritas ꝑmanere Remedia ↄtra aua (libꝛo. vi.ca. xxiij. riciam. libꝛo. vij. ca.x rr. Hemedia quibo iram eradicare poſſimꝰ colla.xvi.ca. vi.Et libꝛo. viij.ca.xxi. Remedia quibus triſticiam extermina/ re poſſimus.libꝛp.ix.ca.xij. Hemedia contra accidiã li. x. ca xxv. NRemedia quibus vanamgloꝛiam vita re poſſimus.libꝛo.xi. ca.xviij. Remedia aduerſas moꝛbum ſu perbię. libꝛo.xij.ca.xxxi. NRemedia caſtitatis conſeruandę.colla. Remedium illoꝛum qui (xij.ca. xvi. idoneos ſe iudicãt ad docendum · col⸗ latione. xxiiij.ca xzzi„. Remedijs multis inuitamur ad ęternã ſalutem. colla. xx. ca. viij ððG mRemiſſio q; vtilis ſitin aduentu fratrũ Remiſſionis vtilita (coll. xxiiij. ca. xx. teum iohes euãgeliſta narrat. coll. xxiiij. Renunciationũ ſin gularũ ꝑ/ (ca. xxi. fectio quomõ appᷣſendẽda ſit. coll. iij. Renuncians non debet ſe ia⸗ (ca. vij. ctare de relietis vel allatis ad monaſte⸗ rium. libꝛo · iiij. ca. iij. et. iiij. Renuncians male in quo differata nõ renunciante.libꝛo. vij.ca. xv. Renunciatio aploꝝ ⁊ pᷣmitiuę ecclie. li. Renuncians nõ debet ab (vij. ca xvij dicata reſumere.libꝛo.vij · ca xxvij. Renunciationũ tria ſunt genera. colla. Renunciationũ trium ex (iij. caß. iij · poſitio. colla. iij. ca. vi. Renunciantiby pfecte quomõ cẽtupluʒ ꝓmittat ĩ hoc mũdo.coll.xxiiij. ca. xxvi. Ruina duorum fratrum ob diſcretiõis imperitiam. colla.ij. ca. vNi. Ruina ſubitanea nemo collabit᷑.colla. vi. ca. xviijj. Arabaitaruʒ pꝛincipiu et conuerſatio.collatiõe rxryvij ca. vj· Sacramento coꝛpor chꝛiſti peccatoꝛes non oẽs pꝛiuant.colla.xxiij.ca.xxi. Sãctos viros in quo debeamus admi⸗ rari. colla· xv. cai. BSancti viri duri ac pertinaces eſſe non ppoſſunt. colla.xvij.ca. xxviij. Sancti multi eſſe poſſunt · ſed abſq; pec cato nemo niſi chꝛiſtus.colla. xxij.ca.ix Sancti oẽs non ſimilitudineʒ ſʒ xᷣitatẽ carnis peccati ſuſcepert. colłlxxij.ca. xij Satiſfactiõis firmũ indiciũ.colłxx.ca.x Saxum magnum ad abbatis imperiũ aduoluit abbas iohes.li.iiij.ca.xxvi. Statuteę ſufficientię parcitatem nullus audet excedere. libꝛo · iiij. ca. xiiij · Senectutis vltimę ꝑſeuerantia in mõa ſterijs egyptioꝛum.libꝛo.iiij.ca.ij Senex indiſcretus deſperationeʒ addu cit iuueni temptato · colla.ij.ca.xiij Serapion narrat furtum ſuũ in iuuen tute cõmiſſum.colla.ij.ca.xi. Serapion antromoꝛphitaruʒ hereſim . ex ſimplicitate contraxit. colla. x. ca. iij. Sermo ſm an dientiũ meritũ aliquan c tribuit · colla. pꝛima. ca. xxiij. Scientiam ſcripturaꝝ quo ſiudio aſſe⸗ qui poſſimus.libꝛo.v.ca.xxiiij. Scientia ſine caſtitate obtineri nõ põt · Scientia legis ma (libꝛo. vi. ca· xviij. giſterio dñi confert.colla.iij.ca. xiiij Scia religioſoꝝ · colla · xiij · ca · pꝛimo Scia actuali ad ſpiritalẽ ſciaʒ puenit · Sdam ſpiritalẽ nec ¶coll. xiiij. ca · ix. tradere nec ꝑciꝑe põt aĩa immũda.col Scientiã veram mali (lla. xiiij.ca · xiiij hrenon ſollunticolla ilſſ xvi. Scientia ſpiritalis quibus excauſis in/ fructuoſa ſit. colla. xiiij. caxviij Scientia ſpiritalis quomõ ꝑpetua ſoli ditate poſſit roboꝛari. colla. xiiij.ca. xiij. Sciẽtia ſpiritalis puritate caſtitaſᷣ poſ⸗ ſigetur.colla.xiiij.ca. xvi. — Scĩe ſpiritalis tria ſũt genera.colł.xiiij Scientie vere diſciplinam (cap.viij. quõ appꝛehẽdere debeãꝰ. coll. xiiij. ca. x Scientie vere donum müdanus hõ nõ poteſt pmereri. colla. xiiij. ca. ix· Scriptura diuina agro optio cõpatur Scnpturaꝝ ſanctaꝑ (coll. viij. ca. iij intellectus duplici ſnia conijcit᷑. colla- Scripturaꝝ diuinaꝝ mł (vijij. ca. iii tiplexintellectus. colla. xiiij. ca. xi. Scripturaꝝ auctoritas nõ debet †pt in firmoꝝ ſcãdalũ mutari.collł xvij.ca. xv Signoꝝ opa ſcellit vitę pbitas. colla. Sol nõ occidat ſuꝑ iracun (xv. ca. ix· diam vram quõ iutelligat. i. viij ca ix Solitarioꝝ q;undã vita ꝑiculoſa. col⸗/ Solitarij ꝗ oꝑationũ (la. xviij. ca. viij eligere debeãt genera. co ll. xxiiij.ca. iiij· Sopoꝛe reſolutꝰ increpat᷑.li.v.ca.xxxv. Spyus imũdi quõ hũanis mẽtib copu/ Spũs imũdi quõ (lent.coll. vij. ca. x. energuminis dominẽt. colla. vij. ca. xij. Spũs ſpii penetrabil eſſenõ põt. coll. Spiritib ĩmũdis tradi (vij.cap. xiij. tos ſpernerenõ debe. coll vij· ca. xviij GSGpiritibus immũdis vxatia cõmunt one dñica cur ſepent. colla. vij. es. xix. ne ſe, R iſ⸗ n. 1,. l. ”s 4 2 4 1 . Spiritibo vexatos patres nõ repellebãt a communione.colla. viy ca. xxx. Spiritalis doctrinę gratiam cõſequũt᷑ plerũq; indigni. colla.xiiij.ca.xix. Sponſionis recoꝛdatio gignit magna anxietatem. colla. xvij. ca.ij. Sponſionis anxietas inſomnem cogit V dDucere noctem. colla.xvij.ca. iiij Spõ ſio in ſpeleo pꝛeſepis dñici facta. Status ſepiuplex colla. xvij.cap. v. dirigens ad ſalutem. colla.xiiij. ca. v. Studium habendi ꝓpꝛiũ miſerabile · li. Supbise dno ſunt genera (iiij. ca. xv. libꝛo. xij · ca · ij. Buperbia omnes virtutes aufert.libꝛo Superbia de archangelo (xij. ca. iij. fecit diabolum. libꝛo xij · ca · iiij. Suhbia oĩm vitioꝛũ fomites germiat. Sußperbie vitium tempo (li rxij.ca. v. re ⁊ oꝛigine pꝛimum eſt · libꝛo. xij. ca. vi · Superbiemalum ipᷣm deum aduerſa⸗ rium habet. libꝛo. xij. ca. vij. Suꝑbiam dialvli chꝛiſtus ſua bumili⸗/ tate extinxit. libꝛo. xij. ca. viij. Supbiam quõ ſuꝑare poſſimus. li. rij. Suꝑba anima ſubdit᷑ dia/ (ca. ix. bolis illudenda.libꝛo.xij.ca.xxij. Superbia ſpiritalis impugnat etiã car nales. libꝛo. xij ca. xxiiij. Sußpbie carnal deſcriptio. li xijca. xrv. Sußbia cuiuſdã fratris.li.xij.ca.xxviij. Suhbia tepefactus alijs peſſe deſiderat Suꝑpbiã quomõ vince/ (li xij.ca. xxx Je poſſimns. libꝛo xij.ca.xxxi. Suꝑbia quomõ ꝑ vrram humilitatem poſſit extingui ·libꝛo.xij.ca.xxxij. BGzuhbie hüane ofn ſio. coll. xiij. ca. xviij. Suſcipiendus in oꝛdine quomõ ꝓbet. Snſcipiendi cur ſecũ ni (li.iiij. ca. iij. hil ꝑmittantur inferre.libꝛo.iiij. ca. uij. Suſcepti cur ſuis exuant 7 alijs induã tur veſtimentis.libꝛo.i iiij. ca. v. Suſcepti cur non ſtatim permittantur commiſceri fratribus.libꝛo.iiij.ca. vij. Ranquillitas cordis in t quo conſiſtat li. viij. ca/ pitulo.xyi. Tranquillitas coꝛdis quantum ſit abp⸗“⸗ petenda.colla.pꝛima ca. vij. Tranquillitas coꝛdis abſq; hu militate non acquiritur. colla. xviij.ca. xij. Temptatos blanda conſolatione debe⸗ mus reficere.colla.ij.ca. xiij Temptationum tolerãtia a ſolo do tri⸗ buitur · colla.iij. ca. xvij. Temptationum pſolatio. colk vijc⸗ ca. vi Temptantur oẽs homĩes triplici ratiõe Temptatio abbatis (colla. vi.ca. i. moyſi.colla.vij.ca.xxvi. Temptan nullus ſine dei permiſſu cre/ dendus eſt. colla.vij.ca. xxvij. Temptationibus tem poꝛalibus nõ ſłᷣ/ iecti miſerrimi ſunt. colla. vij. ca. xxx Temptationibus deus virtuteʒ buma⸗ ni arbitrij experitur. colla. xiij. ca. xiiij Temptationum incurſio quid vtilitaſ conferat. colla. xxiiij. ca. xxv. “ Temptari cur permittat deus qs ad re⸗ ſiſtẽdũ infirmos nouit.colł.xiij.ca.xiiij. Tepidoꝛũ negligentiã deſcribit. colla. Tepidi monachi deterio (iiij· ca.xij. res cẽſent᷑ ſecularibus.colla.iiij.ca.xvix. Feltam entum abbatis iohannis. libꝛo Teſiimonia contra ſpi/ (vco⸗Koiij. nrit accidięlibꝛo.x.ca. vi. Teſtimonia cõtra eos qui abdicata re⸗ petunt · libꝛo · vij. ca. xij. Teſtimonia quib apoſtol'peipitopari Teſtimonia ſalomonis (li x · ca· xix contra accidiam · libꝛo. x. ca· xxi. Teſtimonia ̊ vanã gloꝛiã.li.xi.ca.xij. Teſtimonia d eo ꝙ nihil boni ſine ad/ intoꝛio dei ꝑficere poſſũꝰ.li.xij. ca. xvi. Teſtimonia ſu per ſignificatiõe octo vi⸗ tioꝛum · colla. v. ca. xxrv. Timoꝛe dei aſcenditur ad chanitatem . libꝛo. iiij. ca. xxxix. Timoꝛis dei perpetuitas a deo conſert. colla. iij. ca xviij. Timoꝛ qui charitatis magnitudine ge⸗ neratur.colla xi · ca · xiij. . Timoꝛ perfectus ⁊ im perfectꝰ elucidat . Triſticia quantum (colla.xi.ca· viij. diſpendium inſerat ibro⸗ Nco⸗ paiuo⸗ Triſticia quõ debeat curari.li· ix.ca.ij. Triſticia animęcui comparet.libꝛo.ix. capitulo.iij. . Triſticia vñ gen eretur · libꝛo.ix.ca.iiij Triſticia quę deſperationem im poꝛtat. libꝛo.ix.ca.ix ;— Triſticia in quo ſit nobᷣ vtilis · libꝛo.ix. capitulo. x. Triſticia quę ſit ſecᷣm deuʒ ⁊ quę ſcðᷣm diabolum. libꝛo.ix.cacki. Triſticia triplex ſalutaris dicitur · alię noxisę · libꝛo · ix. ca. xij. . Triſticia et ira etiam ſolitarios vexat. colla.v.ca.ix. Anagloꝛia temptat in v partecarnali et ſpirita/ li.libꝛo · xi. ca. ii. Vana gloꝛia multiplex eſt.li.xi · ca.iij Aanagloꝛia impugnat a dextris ⁊ a ſi⸗ niſtris · libꝛo. xi. ca.iiij. Vanagloꝛia cui cõꝑetur·libꝛo.xi.ca.v. Aanagloꝛia nec beneficio ſolitudis ex tinguitur · libꝛo. xi. ca. vi. Vanagloꝛia cum deiecta fu erit acrius reſurgit ad luctamen . libꝛo. xi. ca. vij. Vanagloꝛia nec heremo nec ętate defer uet · libꝛo · xi · ca · viij · AVanagloꝛia mixta vᷣtuti ſioꝛ eſt · libꝛo. xi. ca.i· Vanagloꝛia quibus modis monachũ pullet · libꝛo. xi. ca xiij. Vanagloꝛia quomodo ſuggerat cleri⸗ catus gradum . libꝛo.xi· ca.xiiijj. Vanagloꝛia et ſu perbia ſine miniſterio coꝛpoꝛali perficiunturcoll. v. ca. vij. Nanagloꝛia quomõ mentem inebꝛet. Vanagloꝛia in qᷣ ſit ¶ (libꝛo · xi · ca · xv · vtilis. coll.v. ca. xvxiij. Sð Vanagloꝛia in verbo dei omni cautio/ ne debet vitari. coll. xiiij. ca. xviſj. Vanigloꝛij nõ poſſunt vere ſcientię do⸗ num pꝛomereri. coll. xiiij. ca. ix Venialibus peccatis carere non poſſu/ mus.colla.xxij · ca.xij. Venialium peccatoꝛum nũ qᷓ; deeſſe po⸗ terit pęnitudo. colł.xx ca.xi. bus periculo/ = 4 — — 2 . . 2 7 1 Verbum dei ſupe bi et tepidi negligen ter audiunt ·ella.xiiij · caxiſj. Verbum dei pꝛedicantes ⁊ operib vi⸗ tioſis inherentes · colla · xiiij · ca.xvi. Veritaſ᷑ᷣ optimũ examen. colł· xvi.ca.x. Veritas quibuſdam nocuit ⁊ menda⸗ cium pꝛofuit colla.xvij ca xx. Veſtis mõachoꝛu m qualis eſſe debeat. Veſtimenta noui (libꝛo pᷣmo. cap · ij. cioꝝ quare reſeruentur.libꝛo.iiij.ca.vi Veſtigia ⁊ monita quoꝛum imitari de⸗ beamus. colla · i. ca · ix · et · x · Vitiorum cauſe pene abomĩbus igno/ rantur · libꝛo · v · ca i / Vitia curari non poſſunt niſi cauſe eo/ rum fuerint pu blicate· libꝛo · xi. ca· xvi. Vitioꝛum expoſitio queper ſuperbiam generantur · libꝛo · xij. ca · xxvij. Vitia quęe extra naturalem motum con trahuntur a nobis · libꝛo. vij. ca. v Uitia naturalia ſine creaton iniuria in/ ſunt nobis · libꝛo · vij · ca · iij. Vitia octo pꝛincipalia.collł.v.ca.ij Vitioꝛum duo ſunt genera· ⁊ quadriꝑ/ tita efficientia · coll· v · ca · iij · . Vitij vniuſcuiuſq; q̃litas ⁊ oꝛigo de/ ſcribitur · colla · v. ca · gi· Vitia quomodo diuerſo certamine ex⸗ pugnare debeamus.colla.v.ca. xiiij. Vitioꝛum de victoꝛia extolli non debe⸗ mus.colla.v. ca. xv · Vitia non niſi dei auxilio ſuperantur. Vitioꝛũ terras poſſi · (coll.v. ca.xv. dere quõ nobis vtile ſit · coll. v. ca xxiij Vitijs poſſeſſi miſerabilioꝛes ſunt arre⸗ pticijs. colla. vij. ca. xxiiij. Vitia trib modis vincũt᷑.coll. xi.ca.vi Vie nr̃e directio ex deo eſt. coll. iij. ca. xiij Vigilias quomodo extendant patres vſq; ad lucem · libꝛo · ij · ca · xij Vigilię ſabbati paſcalmodus ⁊ oꝛdo⸗ Vigilias lõgas p⸗ (li.iij.ca.viij.et.ix. fert ꝓpter vbi diuini auditũ.collł.xvij. Virginum gloꝛiam babere (ca.pᷣmo volẽtes qͥd facere debeãt. colłl.xxij.ca. vi Virtutem quamlibeta quo expetere de⸗ beamus. libꝛo. v. ca · iiij. mm. „ m.,—0 ]—— —.— N — f.——— J— 11. . t, yi ⸗ no, tio/ m n in m.. . niz me⸗ 1 49 5 il⸗ i⸗ no 1ri v Virtutum perfectionem nemo ſuis viri bus poteſt obtinere. li. xij. ca. x. xi. et. xjj. Virtutum actio ſed non mherces eozum ceſſabit.colla.pꝛima.ca.x. Virtutum parturitio qua ab vna aſci ditur ad aliam.colla.xiiij.ca.xxi. Viros ſanctos cur permittat deus ĩter/ fici a latronibus.colla.vi. ca.ij. Vite pꝛobitas pꝛęcellit ſignoꝛuʒ opera Altionũ młta ſunt ge (coll. xv. ca.ix. nera qb de punit peccatoꝛes · coll. vi. Aocatio ſamuełcoll.ij. ca.xiiij (ca. xi. Vocatio pauli aꝑoſtoli.colla.ij.ca.xv. Aocationũ tria ſũt genera.coll.iij.ca. iij Vocationũ trium expoſitio. collł. iij.ca. Vocationum gratia młti· ( iiij. et. v. plex oſtenditur:colla.xiij· ca.xv. Aoluntatis bonęeffectus a domino cõ donatur. colla.iij. ca. xv. Voluntatis bonę initium ⁊ conſumma tio a domino eſt. colla.iij. ca. xix. Aoluntas noſtra quę ſit inter concupi ſcentiam carnis et ſpũs ponitur.colla. AVolütas noſtra bona abſq; gratia dei non dirigitur. colla. xiij. ca. ix. Voluntatem bonam an ſequatur vel ſ/ cedat gratia dei.colla.xiij.ca. xi. Voluntas bona nec ſemper gratie nec ſem per hominieſt deputanda.colł xiij. cap̃.xij. Voluntatem pꝛopꝛiaʒ ſubijciens fratri foꝛtis et ſanꝰ dicitur.colla.xvi.ca · xxiij. Voluntas operantis non ꝓceſſus ope/ ris debet intueri.colla. xvij. ca. xi. Voluntatis contempteę obſtinatia reti/ neri non debet · colla. xvij. ca. xxiij. Voluntatis ⁊ non tantũ facti inſpectoꝛ eſt deus. colla. xvi. ca. xxij. Vtilitas quę nobis de incentiuis eſtib generatur. colla. xij. ca. v. Vtilitas quę ſit in naturalibus vitijs · li bꝛo · vij · ca · iij · Vtile nobis eſt interdum derelinqui a domino. colla · iiij · ca · vi · Atilitas pugnę carnis ⁊ ſpiritus:colla/ tione iiij · ca · vij · 5 S . ₰ ðð m ₰ „ . Vtilitas quę ex colluctatione carnis et ſpiritus oꝛiturcolla · iiij· ca · xi / Vroꝛem dimittit z ad me uolat · colla · xxi · ca: ix DHouis quomodo ſolus x abſq; peccato temptat ſit. colla.v. ca. v. XFEpus qua ratione temptatus ſit a dia“ bvlo. colla. v. ca. vi. FXpus cur aut humilis aut gloꝛificatus Rr aꝓpareat.colla.x.ca.vi. Xpus non tantum facti ſed volunta, inſpectoꝛ eſt. colla. xvi.ca.xxij. Xpus ſolꝰ abſq; pꝑeccato.colł xxij.ca.ix. FXpus ſolꝰ abſq; vulnere peccati vicit diabolum. colla.xxij.ca.x. Fpus ſolus venit in ſimilitudinem car nis peccati.colla.xxij.ca.xi. vu r pus temptatur in vitijs quibus ⁊ pꝛi mus homo temptatus eſt.collł.v. ca.vi. Pocriſis vtilis beati Pauli apo y ſtoli.colla.xvij· ca.xx. Explicit regiſtrum. NANuos opusboclibꝛos teneat cognoſcereſi vis. 5 Et quid quiſq; tonet:ſubſcriptos ꝑlege verſus. Lelaris im perio famuleturrhomulus oꝛbis: Et paribus ſtudijs ſub materialibus armis Miles teutonicus ſibi ſeruiat atq; latinus: Nugens rem publicam cõſueto roboꝛe noſtrã. Aſt ego vir tenuis non vtens talibus armis: MOerpetuis votis cum fratribus odilo noſtris Auguſto opto meo deuotus tempoꝛe cuncto: Uitam virtutem pacem ſimul atq; ſalutem. Et ne cum pacis ſibi bella gerenti inimicis Sem per amans ocij videar minus auxiliari: Offero de noſiris quoq; ſpiritualibus armis Munus perparuũ:ſed eoꝛum mentibus aptu: Militię ſacre decoꝛat quos baltheus ille: Chꝛiſꝰ diſcipulos quo iuſſit cingere lumbos. En tibi queſitos iam dudum diue libellos: Implens pꝛomiſſum: collegi coꝛpus in vnũ: Anius oꝛe viri quos ſpiritus inclytus auctoꝛ Obtulit eccleſieę:diuo pꝛo munere matri: Que ſine fine ſuis ęterno pꝛoſpicit vſu. Deniq; biſſenos pꝛeſenti coꝛpoꝛe libss Aſpicias quęſo: ſequitur qᷓ; congruus oꝛdo. Pꝛimꝰ habet:mõachis habitꝰ qͥ debeat eſſe. Regula pſallendiq; modus dat᷑ inde ſecũdo. Tertius hoc iterum deſcribit plenius ipſum. Infoꝛmatq; nonos ꝑ ſingula quartꝰ alũnos. Octo qͥdẽ reliqui quos cernis adhuc ſuꝑeſſe: In ſe concludunt numerum totidem vitioꝝ: Perſequit᷑ q; ſuũ ꝓpꝛio ſyntagmate monſtꝝ Anuſquiſq; liber: dans qͥd ſit cuive cauendũ. Mos collata patru m celebꝛi ſermone pꝛioꝛum In duplici foꝛma comitantur bis duodena. Hoꝛũ quodq; tibi quid honeſtũ oferat audi. Primus enim moyſes in pꝛimis ſcire duobus Dat · quęſit deſtinatio:debeat aut foꝛe finis: Diſcreteq; iubet ſuper omnia viuere fratres. Pafnuciꝰmonachũ docet inderelinq̃re mũdũ. Coꝛpoꝛis illecebꝛe daniele dicente reliſte. Serapion iterum notat octo lues vitioꝛuam. Sanctoꝝ loquitur de moꝛte theodoꝛꝰ abbas. Larpit im pbitas ſathanę vaga mẽſq; ſereno: Et de ſpiritibus traduntur multa ſiniſtris. Hoꝛtatur fratres yſaaccollatio bina: Oꝛandum pure cum coꝛdis ſimplicitate. AQuid ſit perfectũ · quid caſtum · quid ve parari Seruariq; deo valeat cuſtode docemur CLollatis trinis pꝛeceptoꝛis cheremonis. At ſummi veri dinina cognitione: Deq; chariſmatibo ↄfert tibi neſteros abbas. Dictat a micitie ioſeph firmiſſima iura: Monſtrans pꝛęterea quę diffinitio vera. 1 Aſt genera hinc pyamõ tria ꝓſeqͥt᷑ möachoꝑp. Vite cõmunis de fine vel anachoꝛeſis: Colloquitur ſalubꝛis collatio multa iobãnis. Crimina purgandi condis pꝛecepta pynufi. Viu ere maioꝛi venia quinquageſimali Tempoꝛe concedit theonas:abſoluit ⁊ illud: Accedant nobis qua refantaſmata noctis: Et cur ſex malum quod nolumꝰ hoc operam̃. Concludunt omnes ſenioꝛum traditiones Sermones abꝛahe: decarnis lege domandę. dinan Nera lue lenen un G⸗ ſon mul lig ſums dlkvi ſorg fncin hmt lato fundt ſoq̃ lluun: dusen Wum picd⸗ ume mon clifc, limndr ahrime rababr mnu animag gerer lantem de 1. Ntauct, duobas ünis: franss, ſemäüdi, ſt. norum. abbas, Blaeno: ns. : . paran nur⸗ is. zabbas, m: wa. nd. ſ obanis, pyuf. 1 Ullud: Incipit pꝛefatio begti Johan/ nis heremite qui Caſſianus di⸗ itur in duodecim libros de in⸗ ſtitutis cenobioꝛum et de octo pꝛincipalium vicioꝝ remedijs ßMMMMMM inſirnmeti nar rat hiſtoꝛia ſa⸗ pientiſſimũ ſa y lomonem poſt acceptam diuni nitus ſapisẽtiã · pꝛudentiamq; multam nimis·⁊ latitu⸗ dinem coꝛdisquaſi arenam maris innu merabileʒ · ita vt domini teſtimonio nul lus ei ſimilis retroactis tempoꝛiby extitiſ ſe.neq; poſt eñ ſurrecturus eſſe dicatur· illud magnificũ dño templum extruere cupientem · alienigene regis tyri auxiliũ popoſciſſe. Qui miſſo ad ſe byram filio mulieris viduęquicquid diuina ſapia ſuggerente ſclarum in templo dñi · velĩ ſacris vaſis moliebat᷑.miniſterio eiꝰ ac diſpoſitione ꝑfecit. Si ergo ille vniuer/ ſis regnis terrę ſublimioꝛ pꝛincipatus· iſraelitici generj nobilioꝛ excellentioꝛq; ꝓgenies · illaq; ſapientia diuinitus ĩſpi rata:quę cunctoꝛũ oꝛientaliũ ⁊ egyptio/ rum diſciplinas ⁊ inſtituta ſupabat· ne quaq; pauperis atq; alienigene viri cõ/ ſilium dedignatrecte etiam tu his eru/⸗ ditus exemplis · beatiſſime papa caſtoꝛ· verum ac rationabile deo templũ.nõ la pidibus inſenſibilib· ſed ſanctoꝛũ viro rum cõgregatione · nec tem poꝛale ⁊ coꝛ/ vuptibile · ſed eternũ atq; inexpugnable edificare diſponẽs: vaſa etiam pꝛecioſiſ ſima dño cupiens cõſecrare· non multo auri metallo argentive conflata.ꝗᷓ poſt rex babilonius capta concubinarũ ſua/ rum ac pꝛincipum deputet voluptati · ſʒ animabus ſanctis quę innocentięiuſti cię ⁊ caſtitatis integritate fulgẽtes.regẽ chꝛiſtum in ſemetipis cireũferant cõmo rantem egenum meomiq; ex parte pau fperrimum . ad cõmunioneʒ tanti operis dDignaris adſciſcere In pꝛouincia ſiqui Tem tna cenobioꝛũ ex parte oꝛientaliuʒ mayximeq; egiptioꝛum volens inſtituta fundare · cum ſis ipᷣe cunctis virtutibus ſcientiaq; ꝑfectus:⁊ vniuerſis ita refer⸗ tus diuitijs ſpiritalibus· vt pfectionem gquerentib ſatis abundeq; non mõ tuꝰ ſermo . ſed etiam ſola vita ſufficiat ad ex emplum me qͥ; elinguem ⁊ pauperẽ ſer⸗ mone atq; ſcientia. vt aliquid ad exple/ mDaentum tui deſiderij de inopia ſenſus mei conferam poſcis.precipiſq; vt inſti/ tuta monaſierioꝛũ quę ꝑp egyptum ac pa leſtinam cuſtodiri cõſpeximus · ita vt ibi nobis a patribus tradita ſunt q;uis im perito digeram ſtilo · non lepoꝛem ſermo nis inquirẽs in quo ipe adpꝛime es eru⸗ ditus ˖ ſed ſanctoꝛũ ſimplicem vitaʒ ſim plici ſermone fratribb in nouello mona ſterio tuo cupiens explanari. Cui rei q̃n tum me pius ardoꝛ deſiderij tui ꝓuocat obedire · tantũ pmultiplices eſtiuum mo lees volentem obtempare deterrent. Pꝛi mum quia nec vitę meeita equiparant merita · vt cõfidam me res tam arduas· tam obſcuras tam ſanctas · digne poſſe animo ac mẽte complecti · Scdo qð ea quęa puericia noſtra inter eoſdem cõſti tuti atq; ipᷣoꝛum ĩcitati quotidianis ad hoꝛtationibus ⁊ exemplis · vel agere tem ptauimus vel didicimus ˖ vel viſu perce pimusminime iam poſſumꝰ ad integrũ retinere · tot annoꝛũ circulis ab eoꝛũ con ſoꝛtio ⁊ imitatione conuerſationis ab⸗ ſtracti:pꝛeſertim cũ harũ rerum ratio· ne quaq; poſſit ocioſa meditatione doctri⸗/ naq; vᷣboꝛum · vel tradi vl intelligi vel memoꝛia contineri.totũ nanq; in ſola ex perientia vſuq; conſiſtit:· ⁊ quemadmo dum tradi niſi ab exꝑto non queuntita nec percipi quidem vl ĩtelligi niſi ab eo qui ea pari ſtudio ac ſudoꝛe a ꝓpꝛehẽde⸗/ re elaboꝛauerit poſſunt · quę tamen ſi col/ latione iugi ſpiritaliũ viroꝛũ frequẽter diſcuſſa nõ fuerint ⁊ polita· cito mẽt re⸗ trorſum ĩcuria dilabũt · Tertio ois id ipſum quod vtcũq; non p merito rei ſʒ pꝓ pꝛeſent tẽpoꝛis ſtatu poſſumꝰ remini/ ſci· im peritioꝛ ſermo cõgrue nõ valet ex/ plicare. Muc accedit qd ſuꝑ hac re viri ⁊ vita nõ biles ⁊ ſermõe ſciẽtiaq; pᷣclari multa iã opuſcła deſudajr̃t · ſanctũ baſi liũ ⁊ hieronymũ dico alioſq; nonnllos quoꝛũ anterioꝛ ſciſcitantib fratribo ſuꝑ diuerſis inſtitutis vel queſtionibnõ ſo lum facundo verumetiã diuinaruʒ ſcri pturarum teſtimonijs copioſo ſermone reſpondit.alius vero non ſolũ ſuo elucu bꝛatos ingenio ediditlibꝛos: verũetiam greca lingua digeſtos · in latinũ vtit elo quium Doſt quoꝛum tam exuberantia eloquentie flumĩa · poſſem nõ immerito pꝛeſumptionis notariſi aliqͥd ſtillicidiij huius inferre temptaſſem · niſi me hec fi⸗ ducia tuę ſanctita animaret⁊ ſponſio · vel tibi he nuge foꝛent accepte qualeſ⸗ in nouello tm̃ monaſterio cõmoꝛantiuz putares.Qui ſi quid a nobis minus foꝛſitã caute ꝓlatuʒ fuerit· ⁊ pie relegãt cum venia indulgentioꝛe ſuſtentẽt · fi dem potius mei ſermonis quã venuſta⸗/ tem eloquij requirentes. Qua ꝓpter bea tiſſime papa · vnicũ religionis ⁊ humili/ tatis exemplar · tuis pcibus animat · hm vires ingenij mei opus qð iniungis ag grediar:⁊ ea queomnimodis intacta re- licta ſunt ab anterionbus nr̃is · vtpote qͥ audita potius qᷓ; experta deſcribere tem/ pꝓtau erunt · velut rudi monaſterio· ⁊ ve/ ritatẽ ſitiẽtib ĩitimabo. Nec plane mira bilinʒz dei ſignoꝛũq; narrationẽ ſtudebo cõtexere:quę q;nuis multa ꝑ ſenioꝛes no/ ſtros et incredibilia nõ ſolũ andierimꝰ · verumetiã ſub obtutibe noſtris perſpex erimus impleta · tñ his omĩbus pᷣtermiſ ſis que legentibo pᷣter admirationem ni hil amplius ad inſtructionẽ ꝑfecte vitę cõferunt · inſtituta eoꝛũ tantũmõ ac mo/ naſterioꝝ regulas: maximeq; pncipaliũ vicioꝛũ quę octo ab eis deſignant᷑ oꝛigi ners ⁊ cauſas· curationeſq; ſᷣm traditio nes eoꝛũ · quantũ dno adin uante potue⸗ ro fidelit explicarecontendam. Pꝛoto/⸗ ſitum ſiqdem mibi eſt· nõ de mirabilib⸗ xcei ſed de coꝛreptione moꝛuʒ noſtroꝛũ et cõſummatione vite pfecte · ſm ea quea ſenioꝛibus noſtris accepimꝰpauca diſſe rere. In eo qͥʒ pcepiᷣ tuis ſatiſfacere ſiu- ebo · vt ſi quid foꝛte non ſᷣm typũ maio/ rum antiquiſſima conſtitutione funda⸗ tum ſed ꝓ arbitrio vniuſcuiuſq; inſtitn entis monaſteriũ vel diminutũ vel addi tum in iſtis regionib cõpꝛobauero · bm eam quã vidimus monaſterioꝛum regu lam p egyptũ vel paleſtinã antiquitꝰ fũ datoꝛũ · fideli ſermone vel adijciã vel re⸗ cidam. Neq q; eniʒ credas rationa biliꝰ Arpiã vel ꝑſectius cõſtitutionem nouel lam in occiduis galliarũ partibus repe/ rrire potuiſſe · quã illa ſunt inſtituta. in qͥ bus ab exoꝛdio pᷣdicationis apoſtolice a ſanctis ac ſpiritalib patriba fundata monaſteria ad nos vſq; pdurant. Illã ſane moderationẽ opuſculo huic inſere re pꝛeſumam . vt ea quę m egyptioꝛũ re gulam · ſeu p aſperitate aerũ ſeu ꝓ diffi cultate ac diuerſitate moꝛum im poſſibi⸗ lſia in bis regionib vel dura vel ardua com ꝓbauero · inſtitu tis monaſte rioꝛuʒ ꝗ per paleſtinã vel meſopotamiã habẽ tur · aliquatenus tempem · qꝛ ſi rationa Pilis poſſibilium menfura ſeruet · eadeʒ obſernãtie ꝑfectio eſt etiam in impari fa cultate . Erplicit pꝛefatio. Incipiunt capitula libꝛi pꝛimi de habitu monachi. Laß. pꝛimum Roemium ij De cingulo monachi iij De veſte monachi. iij De cucullis egiptioꝛmm. v DBecollobijs egyptioꝛum vi Derebꝛa chiatoꝛijs vij Dem afoꝛtibus eoum viij De mellote ⁊ pelle capꝛina ir De bacullo » x Decalciamentis eoꝛum: xi BDetem peramento obſeꝛuãtie ꝗᷓ Im aerum qualitatem vł vſuz Nag tumo⸗ gißob⸗ du Qr wemmne ſubocubo⸗ dechl d Hð”U teticder ambula nisbuuii qrbel litatemot uuctoreſ loteti⸗ dinis viro Quin niutsin nipref dnomiſtne lacieg bahib Auman drcoeig dlecto⸗ cibennn felbeſt, chinseſe ted⸗ (eagceine roten ibin liqh h docde bi lroüct eaqnen neadiſe ingeſin⸗ pümio⸗ nefundy ſGinſtin äwladai zue m mumrege niqnibfi nonabilss nen nonel tbusrepe⸗ imta in poſtolice funda runt. Fi brc inſae Gptor iſapodif uncibi/ vel andna aſtenornz miã babẽ ſi ationa rnet eadeg ninparift ncipiunt ehabitu pumon odacbi nh⸗ M. u 1 Nina „ n; ſanäneg ppꝛouincie ſit tenenaa. xij De cingulo ſpiritali ſacro ipiꝰ Erpliciunt capitula. Incipit liberprimus de habi/ E inſtitu tu monachi tis acre/ gul monaſterioꝛũ di cturi· vnde cõpeten⸗ ttilus donante deo qᷓ;ᷓ exipo babitu mõachoꝛũ ſumemus exoꝛ/ diñ: Quoꝛũ interioꝛeʒ cultũ ↄſeq̃nt᷑ tũc oterimus exponere · cũ exterioꝛẽ oꝛnatũ ſub oculoꝛũ depinxerimus obtutibus De cingulo monachi. Cap̃.ij. CTaq; monachum vt militem eacccinctis lumbis iugiter opoꝛ/ tet ĩcedere. Moc enim habitu etiã illos ambulaſſe qͥ in veteri teſtamẽto ꝓfeſſio/ nis huius fundauere pᷣmoꝛdia · hely'am ſcʒ ⁊ heliſeũ · diuinaꝝ ſcripturaꝝ aucto ritate monſtrat᷑ ac deinceps pꝛincipes auctoꝛeſq; teſtamenti noui· iohem vide licet ꝑetrũ ⁊ paulum· ceteroſq; eiuſdẽ oꝛ dinis viros talit᷑ inceſſiſſe cognoſcimus Quoꝛã pꝛioꝛ qͥ in veteri teſtamẽto vᷣgi/ nitatis iam floꝛes ⁊ caſtimonie continen tieq; pꝛefigurabat exempla · cuʒ fuiſſet a dño miſſus ad increpãdos nũcios ocho Lie ſacrilegi regis iſrael · eo qð egritudĩe pꝛepeditꝰſuꝑ ſtatu ſalutis ſue beelʒebub deum accaron cõſulere deſiinaſſet · ⁊ id/ circo eis occurrens idẽ ꝓpheta deſcẽſuʒ de lecto eius in qͥ ↄciderat denegaſſet.de cũ benti regi expoſita veſtitus q̃litate cõ/ pertꝰ eſt. Reũſos enĩ ad ſe nücios ac refe rentes ſibi ꝓphete ſnĩam · ſciſcitatus eſt cuius eſſet figure ⁊ habitus vir qͥ occur riſſet eis · ⁊ locutus fuiſſet huiuſcemodi vꝓ̈ba. Vir inquiũt piloſus·⁊ ʒona pelli / cea accinctꝰ renib Exqͥ habitu ↄfeſtim rex ↄtemplatus homiĩieʒ dei ait. Helias theſbites eſt· cone vicʒ indicio ⁊ hirſutiĩ cultiq; coꝛpor ſpecie viꝑ dei indubitãt᷑ pꝛimus de habitu monachi agnoſcẽs.eo ꝙ iſtud ei intertot iſraheliti ci ꝓpli milia cõmoꝛãti:cultus ꝓpꝛij ac ve lut qdᷣdam impꝛeſſuʒ ſpeciale ſignũ per eiohe q; ꝗͥ veter no⸗ uiq; teſtamẽti vlut qͥdam ſacratiſſimꝰ petuo coherere limes finis initium q; ꝓceſſit· ita euãgeli ſta narrante cognoſcimꝰ. JIpe aũt iohes . habebat veſtimentũ de pilis cameloꝝ·. ?· gonã pelliceaʒ circa lũbos ſuos Detrro etiã in cuſtodiã carcer ab herode detru⸗ ſo · ⁊ ad necẽ die poſtero ꝓducẽdo·ange lo aſſiſtente ſᷣcipit᷑. Pꝛecingere ⁊ calcia te caligas tuas.Qð vt faceret nequaqᷓ; monuiſſet eũ angelꝰ dei · niſi vidiſſet euʒ ob refectionẽ nocturne quieᷣ pauliſp de fecta mẽbꝛa ſolita cinguli obſtrictiõe lax aſle. Paulũ q; aſcẽdentẽ hieroſolymã ꝓtinꝰa iudeis in vincuła mittẽdũ aga bus ꝓpheta repiens ceſaree.ſbᷣlato eiꝰ cĩ⸗ gulo manꝰ ſuas ligans ac pedes · vt ge⸗ ſtu coꝛpor ſui paſſionis eius pᷣfiguraret iniurias.ait. Hec dicit ſpũſſanct?ꝰ Niꝝ cuiꝰ eſt cona hec · ſic alligabunt iudei in hierłm. ⁊ tradent in manꝰ gentiuʒ. Q ð vtiq; a ꝓpheta ꝓferri mime potuiſſʒ di⸗ cente · vin cuiꝰeſt cona G̊·niſi paulus eã lübis ſuis indeſinẽt᷑ ſolitꝰ fuiſſʒ aptare. De veſte monachi. Capᷣ.ij. FElſltis qͥʒ ſit mõachi ꝗᷓ coꝛpus vyv dↄtegat tm̃· ac rexellat nuditaſ VyVrecũñdiaʒ· ⁊ frigor retũdat in iuriã·nõ ꝗᷓ ſemĩaria vanitaſᷣ aut elatio/ nis enutriat · ita eodẽ aplło pᷣdicãte. Ha bentes aũt alimẽta ⁊ oꝑimenta his ↄtẽti ſimꝰ Opimenta inqens nõ veſtimenta. vt qͥbuſdã latinis exemplaribo nõ ꝓpꝛie ↄtinet.i.ꝗᷓ coꝛpꝰ oꝑiant tm̃· nõ q̃ amictꝰ gla blandiant·ita vilia vt nulla coloꝛis vl habitꝰ nouitate int᷑ ceteros hui ꝓpo ſiti viros habeãt inſignia · ita ſtudioſis accuratiõibo aliena· vt nulłrurſum ſint 1 affectatᷣ ꝑ incuriã ſoꝛdibꝰ decoloꝛa Po ſtremo ſicab huiꝰ mũdi ſeparẽt᷑ oꝛnatu: vt cultui bßuoꝝ dei in oĩbe cõmunia pſe/ uerẽt · Quicqͥd eĩ int᷑ famulos dei pꝛeſu⸗ mit᷑ ab vno vel paud/nec catholice p om ne coꝛpꝰ fraternitaſj tenet· aut ſuꝑfluuʒ ₰ cR9 5 N" alenn e – 2 . dum eſt magiſq; ſpeciẽ vanita q; ꝓtu tis oſtentãs.Et idcirco hec ꝗᷓ nec a vete/ rib ſanctis qͥ huiꝰ ꝓfeſſionis fundamẽ/ ta iecerũt:neq; a patribe nrñi tpisqͥ eoꝛuʒ per ſucceſſiones inſtituta nũc vſq; cuſio diunt · tradita videmus exẽpla.vt ſuper flua ⁊ inutilia nos qͥʒ reſecare ↄueniet. MWobꝛem cilicinã veſtem velut circũſpe⸗ ctam cunci atq; notabilẽ· ⁊ ꝗᷓ ex hocibo ñ ſolũ nulla ſpũi poſſit emolumẽta ↄfer/ re· ſed etiã elationis concipe vanitateʒ · q; ad neceſſarij oper exercitiũ in qͥ mo⸗ nachũ ſp impigrũ expeditüq; o poꝛtet ĩ/ cedere: inhabilł atq; inepta ſit· omnimo dis refutarunt. Qð ſi ſdam Hamictu circũdatos audimꝰ ꝓbabiles extitiſſe · ñ ex eo nobis monaſterioꝝ eſt regula ſan⸗ cienda:vel antiqᷓ ſanctoꝝ patrũ ſuntꝑ/ turbanda decreta. qd pauci pſumentes aliarũ virtutũ pᷣuilegio · ne in his quidẽ quęnõ pm catholica regulã ab eis vſux· pata ſunt rephendi debere credunt Ge nerali nanq; oĩm conſtitutõni:paucoꝛũ nõ debet pꝛeponi nec piudicare ſentẽtia Illis ei debemus inſtitu ac regułindu/ bitatã fidẽ ⁊indiſcuſſam obedientiaʒ ꝑp oiĩa cõmodare·nõ quas paucoꝝ volun tas ĩtulit·ſʒ qs vetuſtas tãtoꝝ tempoꝝ · T innumeroſitas ſanctoꝝ patrũ concoꝛ di definit iõe in poſteꝝn ꝓpagauit. Nec h ſane p̃iudicare nob debet ad quotidiäõe cõuᷣſationis exemplũ:qð vel ioꝛam ſacri legus rexiſrl cateruis hoſtiũ circũſeptꝰ · ſciſſa veſte ciliciü habuiſſe phibet intrin ſecus vel qd niniuite ad mitigandã dei ſniam ꝗ in eos illata fuerat per ꝓphetã· cilicij aſperitate vlati ſunt · cũ ⁊ ille ita ĩ trinſecꝰ latent᷑indutus eo fuiſſe mõſire tur · vt niſi ſciſſo deſuꝑ veſtimẽto a nemi ne ꝓrſus potuiſſet intelligi· ⁊ iſti eo tem⸗ poꝛe operimentü cilicij oſtentarẽt · qͥ cũcij ſuper ĩminẽte vrbᷣ euſione lugentibo · eo⸗ demq; amictu circũdaij:nullꝰpoſſʒ a qͥ⸗ quã oſtentatiõenotari.Quia niſi inſo⸗ lens ſit diuſitas· nõ offendit equalitas. Decucullis egyptioꝛũ. La iiij — dqaut elatum eſt· ⁊ ꝓpter hoc noxiũ iudicã/ Ant pᷣterea quedaʒ in ipo egy Iptioꝛum babitu · nõ tm ad cu⸗ ram coꝛpoꝛis quantũ ad moꝛũ foꝛmulam congruentia quo ſimplicita tis ⁊ innocentie obſeruantia etiã in ibßa Veſtitus qualitate teneat᷑. Cucullis nan q; perparuis vſq; ad ceruicis bumero/ rumq; demiſſis cõfinia.quibo tm̃ capi/ ta contegant indeſinent᷑ dieb vtuntur ac noctibo·ſcʒ vt innocẽtiã ⁊ ſimplicita⸗ tem paruulorũ iu git᷑ cuſtodire etiã imi/ tatione ipius velamis commoneantur. Qui reuerſi ad infantiã ehꝛiſti cunctis boꝛis cũ affectu ac virtute decãtãt· Do⸗ mine nõ eſt exaltatũ coꝛ meuʒ· neq; elati ſunt oculi mei:neq; ambulaui ĩ magnis neq; in mirabilibo ſuper me. Si non hu militer ſentiebãſed exaltani aĩiam meã· Sicut ablactatus ẽ ſuper matreſua. De collobijs egyptioꝛũ.Capᷣ.v. OAUllobijs qͥʒ lineis induti ꝗ vix cC ad cubitoꝝ ima pertingunt nu das de reliquo circũferunt ma nus:vt amputatos halvere eos actus et nicarũ · ⁊ ab omni cõuerſatione terrena moꝛtificatos eos velaminis linei doceat indumentũ audiantq; per hoc apoſtolũ quotidie dicentẽ ſibi· Moꝛtificate mem bꝛa vra ꝗᷓ ſunt ſuperterram Illð q ißo babitu ꝓteſtãte. Moꝛtui eĩ eſtis et vita Vvſſtra abſcondita eſt cum chꝛiſto in deo Et iteꝝ. Niuo aũt iam nõ egovinit ve/⸗ ro in me chꝛiſtus Mihi quidem mũdus crucifixus eſt· ⁊ ego mundo. Derebꝛachiatoꝛjs. Lap̃. vi. GEFEEſtat etia reſticulas duplices · E laneo plexas ſubtegmie quas greci analaboys. nos vvo ſucci/ ctoꝛia ſeu redimicula vel ꝓpꝛie rebꝛachi atoꝛia poſſumꝰ a ꝓpellare. Que deſeẽdẽ⸗ tia per ſumma ceruic aa lateribo colli di uiſa · vtrarũ qᷓ; alaꝝ ſinus ambiũt. atq; hinc inde ſuceingũt· vt ↄoſtringentia la⸗ titudinẽ veſtimẽti ad coꝛpꝰ cõtrahãtat q; cõiungant ·⁊ ita ↄſtrictᷣ bꝛachijs im/ pigri ad omne opꝰ expeditiq; reddãtur M ni⸗ hi niſt nen tes⸗ ſigt leye gue vx gbi wlif der d i to ſum ſiit nſol zinn lame won paſio Faui Na aude der puen flii⸗ feng nat. ſan nn G lccr⸗ mori lcit nihe Snan aapi⸗ untur lata⸗ uimi, mun. elan enis onbu nei⸗ . r. WN. nser m Nt emen auin n do⸗ nit⸗ nüdps Lin nplacs ieg ſuci/ bruchi ci olidi at tal zinn/ jätur de hgbitu monachi illud apoſtoli pꝛeceptum ſtudentes om ni virtute complere · Quia non ſolũ mi bi: ſed etiam his qui mecum ſunt mini/ niſtrauerunt manns iſte· neq; gratis pa nem ab aliquo manducauimus· ſed in laboꝛe et fatigatione nocte ac die operã tes ne quem veſirum grauaremus. Et ſi quis non vult operari:nec manducet Demafoꝛtibus eoꝛũ.Capᷣ.vij. Oſt hec anguſto palliolo tam amictus humilitatem qᷓ; vilita tem pꝛecij cõpendiumq; ſectã/ tes · colla pariter atq; humeros tegunt· quę mafoꝛtes tam noſtro qᷓ; iſoꝛũ nun/ cupantur eloquio · ⁊ ita planeticarũ at/ q; birioꝛum pꝛecia ſimul am bitionem q; cclinant. De melote etpelle capꝛina. Capitulũuũ.viij. . Ltimus eſt habitus eoꝛum pe vy lis capꝛina que melotes vłpe⸗ ra appellat· ⁊ baculus · ꝗᷓ geſtãt adimitationem eoꝝ qui ꝓfeſſionis huiꝰ pꝛefigurauere lineas in veteriteſtamen/ to. De quib aplus. Circũierũt inquit in melot ⁊ in pellib capnis egẽtes · ãgu ſtiati · afflicti · qbo dignꝰnõ erat mũdus · in ſolitudinibus errantes· ⁊ in montib ⁊ in ſpeluncis ⁊ in cauernis terrę.Qui tamen habitus pellis capꝛine ſignificat moꝛtificata omni petulantia carnaliuʒ paſſionũ debere eos in ſumma virtutuzʒ grauitate conſiſtere · nec quicq; petulcũ vel calidum iuuentutis ac mobilitatis antiquęin eoꝛum coꝛpoꝛe reſidere De baculo. LCLap. ix. Aum et baculum geſtaſſe eoſdẽ n viros etiaʒ heliſeus qui vnꝰ ex ißis eſt docet. cũ dicit ad giexi puerũ ſuum mittens eũ ad ſuſcitanduʒ filiũ mulieris. Lolle baculũ meũ ·et cur/ rens vade pone eũ ſuꝑ facieʒ pueri vt vi uat.Quẽ vtiq; nõ dediſſet ei ꝓpbeta ge ſtandum. niſi eũ mãu ſua ſolitus eſſʒ iu giter circũferre. Cuiꝰgeſtatio ſpiritaliter monet nũ qᷓ; debere eos inter totoblatrã tes vicioꝝ canes·⁊ inuiſibiles nequitia/ tionis extinguere. Decalciamentis eoꝛũ. Cap.x. Luarꝑ unob tenench ſuntilia rum ſpiritaliuʒ beſtias inermes incede re · de qnib beatus dauid liberari poſtu lans dicit · ne tradas dñe beſtijs aĩaʒ cõ fitentem tibi:ſʒ iruentes eas retundere Aulciamenta vo velut intdicta c euangelico pᷣcepto recuſantes. cü infirmitas coꝛpor vel matu feruoꝛ exegerit · tm̃mõ caligis ſuos mu⸗ niunt ꝑedes.hoc interpᷣtantes vſu earũ vel dñica pmiſſione ſignari · vt ſi ĩ B mũ/ do conſtituti cura ⁊ ſollicitudine carnis buius omĩmodis exuti eſſenõ poſſumꝰ. nec ab ea penitus ſualemꝰ abſolui · ſal⸗ tem occupatione leui ⁊ implicatione te/ nui neceſſitatẽ coꝛpor explicemꝰ · ne vel animenr̃e pedes/ qui expediti ad ſpirita lem curſum· ⁊ pᷣdicandã euangelij pacẽ ſo eſſe debent paran ·quib poſt odorem vnguẽtoꝛum chꝛ iſti currimꝰ. ⁊ de quib dauid · cucurri in ſiti et hieremias. ego aũt nonlaboꝛaui te ſequens · moꝛticinis buiꝰ ſecli cur patiam̃ inuolui.de his ſcʒ cogitãtes ꝗ̊ nõ ad ſupplendã neceſſitatẽ naturę·ſed ad ſuꝑfluã noxiam q; ptinẽt voluptatẽ. Quod ita implebimꝰ ſi ſᷣm aplm carnis curã non fecerimꝰin deſide rijs. Quibus tñ caligis quamq; licito vtant᷑ vtpote dñi mandato ↄceſſis·neq̃ crud ſignaculo ac longiꝰ ꝓpulſare · atq/ aduſum ſe ſeuientes iugi memoꝛia dñi/ ce paſſionis· ⁊ imitatiõe illius moꝛtifica tinus byemis rigoꝛ ſeu meridiani eſtus qᷓ; tñ pedibo eas inberere ꝑmittunt cũ ac cedunt ad celebꝛanda ſeu pcipienda ſa/ croſancta myſteria · illud eſtimãtes etiaʒ bm lram cuſtodiri debere· qd dꝛ ad moy ſen vel ad ieſum filiũ naue.Solue coꝛri- giam calciamenti tui locus enim in quo ſias terra ſancta eſi. De temꝑamento obſeꝛuãtieꝗ ſcðm aeru q̃litatem vel vſũ p ꝛo nintie ſittenenda. Capᷣ .xi. Etc dicta ſint · ne qͥd prmiſiſſe h te egyptioꝝ habitu videamur 5 tinmõ ꝗᷓ vellocoꝝ ſitus vel puĩcie vſus admittit. MNã neq; caligꝗ nos neq; colo/ bijs ſeu vna tunica eſſe ↄtentos hiemis pꝓmittit aſperitas·⁊ paruiſſimi cuculli ve lamen vel meloſ̃ᷣ geſtatio deriſum potiꝰ q; edificationẽ vllã videntibꝛ compara bit. Qua ꝓpt illa tm̃ ꝗᷓ ſuperiꝰ cõmemo. rauimꝰ ꝗᷓ q; ſunt ⁊ hũilitati ꝓfeſſionis nre ⁊ q̃litati aerũ congruentia a nob qͥʒ affectãda cenſemꝰ: vt oĩis ſumma noſtri Vſtitus non in nouitate habitꝰ qͥ poſſit offendiculũ homĩb ſeculi huiꝰ inferre · ſed honeſta in vilitate conſiſat De cingulo ſpiritali et ſacramẽ to ipſius. Cap̃. xij. Isitaq; veſtimẽtᷣ chꝛiſti miles h indutꝰ nouerit pus ob id ſe cin guli cõſtrictiõe munitũ · vt ad cunctos vſus ⁊ opa monaſterij nõ ſolũ mẽte ꝓmptus ſʒ etiã ipo habitu ſꝑ exꝑe Ditus incedat. Tãto nãq; feruentioꝛ cir ca ſpiritalẽ ꝓfectũ ac diuinaꝝ reꝝ ſciaʒ ⁊coꝛdis puritatẽ ꝓbabit · q;to fuerit er⸗/ ga obedientie ſtudiuʒ operq; deuotioꝛ. Scdo cognoſcat etiã in ipo habitu cin guli ĩeſſe nõ paruũ qð a ſeexpetit᷑ ſacr᷑ᷣm Accinctio enĩ lũboꝝ ⁊ ambitꝰ pelł emoꝛ tue ſignificat eũ moꝛtificationẽ circũfer/ re mẽbꝛoꝝ · in quib libidis atq; luxurie ſeminaria cõtinent᷑· euangelicũ illð mã/ datum qð dẽ · ſint lũbi veſtri pꝛecincti. aplica interpᷣtatione ingeri ſibi ſp intelli gẽs · moꝛtificate ſcʒ mẽbꝛa vr̃a ꝗᷓ ſũt ſuꝑ terrãfoꝛnicationt᷑: ĩmũdiciã:libidĩem · ↄcupĩiaʒ malã Ideoq; illos tm̃mõ legi mus in ſcriptur ſanci cingulo fuiſſep⸗ ciĩctos · in qͥb ſeminaria coitꝰ inueniũt᷑ extincta · qͥq; illud beati dauid eloquiuʒ ope atq; vᷣtute decantãt.quia factꝰſum ſicut vter in pꝛuina · eo ꝙeraſa medul/ litꝰ carne vicioꝝ emoꝛtuã exterior hoĩs cutẽ ſpũs virtute diſtendant Et idcirco in pꝛuina ſignificant᷑ adiecit· qdᷣ ſcʒ neq̃ qᷓ; fuerint ſola coꝛdis moꝛtificatiõe ↄtẽ ti.verũetiam exterion hoĩs motꝰ ⁊ipius naturę incentiua ↄtinentie pꝛuina extri⸗ ſecus accedẽte habuerint ↄgelata · nullũ iam diaxat ſm aplin regnuʒ peccati in Laopi uij egyptũ ? thebayden duode nnanius pſalmoꝝ numerus ob⸗ E . 4 „ ſuo moꝛtali cepvꝛe ſuſuinẽtes · nec geſtã tes carnem ſpũi repugnantem. Erplicit de habitu monachi li⸗ ber pꝛimus. Incipiut capitula libꝛi ſecũdi decanonico noctur narũ orationũ ⁊ pſalmoꝝ mõ· La.primũ Roemium. in ij De diuſitate numeri q ad decantandos pſalmos ꝑ vniũ. ſas pꝛouincias ſit ſiatutus. lij De vnifoꝛmis regule ꝑ totã egy- ptuʒz cuſtodia.⁊ de electõe eoꝝ qui fratribo pꝛeponant ſeruetur v De duodenario pſalmoꝝ nume ro angeli traditione ſuſcepto vi De oſuetudine.xij.oꝛationum. vij De diſciplina oꝛandi. viij De ſubſeqnte oꝛatiõe pꝰ pſalmũ. xi NLaa diſciplina apud egyptios Ix Deoꝛationis ſtatu ſuper quo in collatione ſenioꝝ plenioꝛ reſer nuetur inſtructioo x Cüchto ſilentio 1 bꝛeuitate oro⸗ nes apud egyptios colligant᷑. 7 pſalmi dicantur. 6 xij CLur vno pſallẽte ceteri in ſynaxi xiij Quare poſt miſſam nocturnam ſegeaãt · vel quali poſt h̊ ſiu dio per cellulas ſuas vſq; ad lu ceʒ vigilias extendant DWTDTDoꝛmire non opoꝛtaat xiiij Quemadmoduʒ in cellulis ſuis oooppus manuum voꝛationes pa riter exerceãt xv ONua lege modeſtie pꝰ oꝛationuʒ miſſam vnuſqᷣ ſq; ad ſuã cellu lam redeat.⁊ cui ſubdatur icre proeationi is qui aliter fecerit. xvi nulli oꝛare cuʒz illo qͥ fuerit ab oiꝛatione ſu ſpenſus liceaet xvij LQis qꝗ ad oꝛationẽ fres exuſcitat hoꝛa ſolita Zheat eos cõmoneꝛe xviij a vſpa ſabbati vſq; ad veſxe rjã diei dñicegenua nõ flectat᷑ Erxpliciunt capitula Inn ſia pſa tonun aſang agnol onor uenni gionum. gvant ded decant lerſae 11 lpſsel diiſost wiſeſ Pllno boonnel nogal buscen etenpt nzn⸗ ſuncnn Ge nſup⸗ onſter nisot viſun edion ltil or dunn n tumſue Ang mam Uennn chili⸗ pirola nocur nmo⸗ Prima heniqid 6 wi us, toräegy⸗ Ntöecon 1 dan dode musob, une nlcepto. ſonum. 9plabni. Mcqron trojd⸗ lunt. tos mi⸗ Pſudio Adlucq turmam ois ſois wonesp it; i alu ur ice unt. enit h 1 uſatit mone uſte ſatal Incipit liber ſecũdus decand nico nocturnarũ oꝛationum et pſalmoꝛũ modo. Ca.pꝛimũ. Bolici igitur hoc qð dixi/ mus cingulo chꝛi ſti miles accinctꝰ interim qͥ modus (anonicarum oza tionum pſalmoꝝ q; ſit in partiboꝛiend a ſanctis patribus antiquitus ſtatutus agnoſcat. De qu alitate vo eaꝝ vel quẽ admodum oꝛare ſm apli ſententiã ſine intermiſſione poſſimꝰ. ſuis in lod cum ſe nioꝛum collationes ceperimus exponere quantum dñs dederit pꝛoferemus De diuerſitate numeri quiad decantandos pſalmos per vni uerſas pꝛouintias ſit ſtatutus. LCapitulũ.iij. Altos nanq; comperimꝰ p ali m as regiones p mentis ſue capa B citate. habentes quidem vt ait apls celũ dei ſʒ nõ ßm ſciam · ſup hac re diuſos typosac regulas ſibimet conſti- tuiſſe. Quidã enĩ vicenos ſeu tricenos pſalmos·⁊ hos ipos antiphonaꝝ ꝓtela tos melodijs· adiunctione quarundã modulationũ · debere dici ſingulnocti⸗ bus cenſuer̃t alij hũc modũ etiã excede/ re temptauerũt · nõnnulli decem ⁊ octo · atq; in hũc modũ diuerſis in locis diũ/ ſum canonẽ agnouimus inſtitutuʒ. tot qᷓ; emodũ typos ac regulas vidimus vſurpatas.: qͥt etiam mõaſteria cellaſq; conſpeximꝰ Sunt quibo in ipis q diur nis oꝛationũ officijs.i.ttia ſexta nona q; id viſum eſt· vt im hoꝛarũ modũ in qͥb hec dño reddunt᷑ obſequia · pſalmoꝛuʒ etiã ⁊ oꝛationũ putarẽt numerũ coequã dum. nonnullis placuit ſenariũ nume⸗/ rum ſingul diei conuentibus deputari. NQua ꝓpter neceſſarium reoꝛ antiquiſſi⸗ mam parrũ ꝓferre in mediũ ↄſtitutionẽ · quęnunc vſq; ꝑ totam egyptũ a dei fa⸗ — mulis cuſtodit᷑.qua nonelli monaſterij in chꝛiſto rudis infantia antiquiſſimoꝝ botius patrũ vetuſtiſſimis inſtitutiõib imbnatur. De vnifoꝛmis regule Etota egyptũ cuſtodia.et de ele ctione eoꝛuʒ qui fratribus pꝛe⸗/ ponantur. LCaß. iij. CLCacq; ꝑ vniũſam egyptũ ⁊ the⸗ i baygen · vbi monaſteria non p yVynvniuſcuiuſq; renuncianijinſti tuũtur arbitrio · ſʒ ꝑ ſucceſſiones ac tra⸗ ditiones maioꝛũ vſq; in hodiernũ diem vel ꝑmanent vel manſura fundant᷑ legi timum oꝛationuʒ modum in veſptinis conuentib ſen nocturnis vigilijs vidi⸗ mus retentari. Non enĩ quiſqᷓ; cõuenti culo fratrũ · ſy ne ſibi qͥdem ipi peſſe con ceditur·puſq; nõ ſolũ vniũſis facultati be ſuis reddat᷑ externꝰ. ſʒ ne ſui qͥdẽ ipiꝰ ſe eſſe dñm vel ptãteʒ haberecognoſcat. Ita nanq; renunciantẽ huicmũdo qui buſlibet facultatibo ac dinitijs pditum. neceſſe eſt cenobij cõmoꝛationem expete⸗ re · vt in nullo ſibi ex bis quęreliquit aut intulit monaſterio blandiat·ſic obedire cunctis vt redeundum ſibi pᷣm ſentẽtiaʒ dñi ad infantiã pꝛiſtinam nouerit nihil ſibi conſideratiõe eui vel annoꝝn nume⸗ roſitate ᷣſumens · q; in ſeculo inanit᷑ cõ/ ſumptam ſe reputat ꝑdidiſſe · ſ p rudi/ mentoꝝ merito ⁊ tyrocinij nouitatequã ſe gerere in chꝛiſti militia recognoſcit· ſᷣ dere ſe etiã iunioꝛiba nõ moꝛet᷑. Operis q̃ʒ ac ſudon aſſuetudinẽ ita ſubire com pellit · vt ꝓpꝛijs manibo iuxta apli pꝛece ptum quotidianũ victũ vel ſuis vſibus Vel aduenientiũ neceſſitatib pꝛeparãs· faſtus vite pꝛeterite poſſit ⁊ delitias db liuiſci · ⁊ humilitatẽ coꝛdis contritiõe la boꝛis acquirere. Ideoq; nullus congre⸗ gationi fratꝑ ꝓfuturus eligituꝛ:pꝛiuſqᷓ; idem qui ſficiendus eſt:quid obtempe⸗ raturis opoꝛteat im pari obediẽdo didi/ cerit· ⁊ quid iunioꝛibus tradere debeat inſtitutis ſenioꝛum fuerit aſſecutus. Be ne enim regere vel regi ſapientis eſſe pꝛo nunciãt ſummũq; donũ ⁊ gram ſancti 4 . 3ℳ —LL R . 6 3 1. =S * . 7 ⸗ õ rnar ſpus eſſe definiũt. Nam neq; ſalutaria legimus celebꝛaſſe multitudis ſcʒ credẽ ſi pꝛecepta quempiam poſſe obtemperan/ tium erat cor vni ⁊ anima vna · nec q / ſe tibus pᷣſtituere· niſi eum qͥ pꝛius vniuer qᷓ; eoꝛũ ꝗᷓ poſſidebat aliqd ſuũ eẽ dice / bile ſis vꝓᷣtutũ diſciplinis fuerit inſtructꝰ.nec bat ſed erãt illis omĩa cõmunia · quot⸗/ ten obedire quẽq;ᷓ ſenioꝛi poſſe · niſi eũ qͥ con qᷣt enĩ poſſeſſoꝛes agroꝝ aut domoꝛum Nſ ſũmatus timoꝛe dei ⁊ humilitatis fue/ erant; vendentes afferebant pᷣcia eoꝛũ ꝗᷓ vtn rit vtute per fectꝰ. Ideoq; diuſitates ty-- Vndebant · et poynebant añ pedes apło . ſeun poꝛum ac regulaꝝ ꝑ ceteras ꝓuĩcias cer rum.diuidebat᷑ autem ſingul ꝓut cui/ i nimus vſurpatas : qð plerũq; ſenioꝛuʒ q; opus eratverũ etiam his multo lub⸗/ nente inſtitutionis expertes monaſterijs peſſe limioꝛa cumulauerant. Et enĩ ſeceden/ piec audemus·⁊ abbates nos anqᷓ; diſcipu/ tes in ſecretioꝛa ſuburbioꝝ loca · agebãt lol los ꝓfeſſiquod libitum fu erit ſtatuimꝰ. vitam tanto abſtinẽtie rigoꝛe diſtrictã· cedeje ꝓmptioꝛes noſiroꝝ inuentoꝝ exigere cu vt etiam his qui erant religionis exter/ fitus ſtodiam · quã examinatã maioꝛũ ſerua mni ſtu poꝛi eſſettam ardua cõũᷣſationis · pſal re doctrinã. Sed dum oꝛationũ modũ eoꝛũ ꝓfeſſio. Eo enim feruoꝛe ſcriptura/ ſaln qui potiſſimũ debeat cuſtodiri volumus rum diuinaꝝ lectionibus oꝛationiq; ⁊ neg explicare · inſtitutis patruʒ auidius pꝛo operi manuũ diebus ac noctib incuba nicord uocati: narrationem quã ſuis rebuaba/ bant · vt nec eſcarũ quidem appetitꝰ vel noso: mus locis pꝛopero exceſſu pꝛeuenimus. memoꝛia niſi alio tertio ve die coꝛpoꝛis inuis. Munc itaq; ad ꝓpoſitum reuertamur. interpellaret inedia: cibumq; ac ppotum ſede CNꝑ egyptũ etthebayden duo⸗ non tam deſideratũ q; neceſſariũ ſume⸗ ſn denarius pſalmoꝛuʒ numerus rent. et ne hũc qdeʒ an ſoloccaſum· vt tn obſeruetur. LCLaß. iiij. tpus lucis cum ſpiritaliũ meditationuʒ nen Biturꝑ vniuerſam vt diximꝰ ſiudijs.curam vo coꝛpor cũ nocte ſocia dye i egyptũ thebayden duodena rent alia q; his multo ſublimioꝛa ꝑpfice/ rius pſalmoꝛũ numerꝰ tam in rent. Dequiboetiaʒ is ꝗͥ minus indige/ Vſptinis q; in nocturnis ſolennitatib narum relatione cognouit eccleſiaſtica cuſiodit᷑ ita dumtaxat vt poſt huncnu hiſtoꝛia poterit edoceri. Ea igit tẽpeſia git merũ due lectiões veteris ſcʒ ac noui te te cũ eccleſie illius pmitiue ꝑfectio penes ne ſtamenti ſingule ſubſequant᷑. Qui mo ſucceſſoꝛes ſuos adhucrecenti memoꝛia mat dus antiquitus ↄſtitutꝰ · idcirco ꝑ tot inuiolata duraret · feruenſq; paucoꝛũ fi ino ſecula penes cuncta illarũ ꝓuintiarum des nec dũ in multitudinem diſperſa te lus monaſteria intemeratus nunc vſq; per/ pniſſet · venerabiles patres ꝑpuigili cura 1 durat · qꝛ nõ humana adinuentioneſta poſter conſulẽtes· qui nam modus qͥti⸗ tutus a ſenioꝛib affirmat ſed celitꝰ an diano cultui ꝑ vniuerſum fraternitatis u geli magiſterio patrib fuiſſe delaäatus coꝛpus decerni deberet tractaturi cõue⸗ a De duodenario pſalmoꝛuʒ nu niunt · vt hereditatẽ pietaſj ac pacis etiã ine mero angeli traditiõe ſuſcepto fſucceſſoꝛib ſuis abſolutã abomi diſſen Lap. p. ſionis lite tranſmitterent· verentes ſcili⸗ . Aum cñ in pᷣmoꝛdijs fidei pau⸗/ cet ne qua in quotidianis ſolennitati/ uncn n ci quidem ſʒ ꝓbatiſſimi mona/ bus inter viros eiuſdem culture conſoꝛ num- choꝛum noiĩe cenſerent· q ſicut tes diſſonãtia vel varietas exoꝛta quã nge a beate memoꝛie euangeliſta marco qui doq; in poſterũ erroꝛis vel emulationis ecß pᷣmus alexandrine vrbi pontifex pꝛefuit ſeu ſciſmatis noxium germen emitteret. ded noꝛmã ſuſcepere viuendi: nõ ſolum ila Liuq; ꝓ ſuo vnnſqͥſq; feruoꝛe infirmita magnifica retinebãt ꝗᷓ pꝛimit eccleſia, tis immemoꝛ aliene id ſtatui debere cẽſe b velcredennũ turbas in actib apłoꝛum rtt · quod contẽplatione fidei ac roboꝛis in 2 * ve . aen AvS Ana TRe.o Lſp. sõs . “ 3 l SZZZ cä S . 2 . § . S 8 A a ſui facillimũ iudicabat paꝝ diſcutiens mus in hac regiõenonulli ꝗq ne dũ bñ ſi S qꝗ generalit pleuitudini fratrum poſſi nito pſalmo in oꝛatiõʒ pcũ bere feſtina⸗ innn, bile eſſʒ · in qᷓ neceſſe eſtfinfirmon qʒ Par ad celeritatẽ miſſe q;toniꝰ ꝓperã tes. Cu Nnann tem maxima repiri diuſoq; mõ enoꝛmẽ ius dũ volumꝰ excedere modũ q antiq⸗ uumij pſalmon numerũ inſtituere p animi ſni tusa maioꝛibe ſtatut eſt. ſu putãtes re n ne naennimsganal La ve d dvon pſalmon numer dſins tedere uiott numerenirecſten eherecelt⸗ ogitites quã oꝛatioihvnlitatez como ilnetn, T enteſ etq; in ter ogl T eligionis regla e reqrentes. Apðᷣ illos ergo nõ ita eſt⸗ ac⸗ pie contentionis ſancta diuſitas ita vt ſz añq; flectat genua pauliſpoꝛãt. 1ſta chagedat tps ſolennitaſj veſptine ſacratiſſime ſuc tes in ſu ꝓplicatione maioꝛẽ tem por par nn⸗ cederet queſtioni · qͥtidianos oꝛationuʒ tem expendũt. Itaq; poſt h̊ puncto bꝛe2- o⸗ ritus volentib celebꝛare· vnꝰin mediuʒ uiſſimo ꝓcidentes humi vlutadoꝛãtes ulnnond pſalmos dño cantaturꝰ exurgit. Cũq; tm̃ diuinã clementiã:ſumma velocitate Monn, ſedentibe cuncj (vt eſt morj nunc vſq; cõſurgũtac rurſus erecti expãſis mani⸗ monc in egypti partib) ⁊ in pſallẽt ba om /· bus eodẽmõ quo pus ſtãtes oꝛauerãt. hinaube ni coꝛdis intentiõe defixis· vndeci pſal. ſuis pcibs intentius immoꝛant:· Humi⸗ a ſoα2 Peit' l mos oꝛationũ interiectiõe diſtinctos cõ nãq; diutins ꝓcũbentes.nõ ſolũ cogita l MD ſus tinuis vᷣſibo parili ꝓnunciatione cãtaſ⸗ tioniby aiũt verũetiã ſomno quius im/ P Inn wun ſet · duodecimũ ſub alleluie reſpõſiõe cõ pugnari. Qð etiã nos veꝑ eſſe vtinam müſume⸗ ſummãs.ab vniuũſoꝝ oculis repẽte ſö//nõ expimeni ⁊ qtidiana ↄſuetudine no um-Nt tractus.queſtioni parit᷑⸗ cerimonijs fi⸗ ſceremꝰ.qͥ ſeꝑe numero bac eandẽ incur . Aännone, nem impoſuit. De conſuetudine uationẽ mebꝛoꝝ·nõ tã ofois q; refectio irſan duodeci oꝛationum. nis obtẽtu ĩ frã ꝓſtrati. optamꝰ diutiꝰ u glice⸗ Lap̃. vi. ꝓlõgari.Cũ aũtis qꝗͥ oronẽ collecturꝰ ẽ usincige⸗ Xin venerabilis patruʒ ſenat? eterra ſurrexerit omẽs pirſurgũt ita vt celaſtica e intelligẽs angeli magiſterio cõ nullus nec añq; inclinet᷑ ille genu flecte gttiheſta gregationiby fratrũ generalẽ canonem re nec cũ eterra ſurrexerit remoꝛari pᷣſu/ ctoſenes non ſine diſpenſatione dñi ↄoſtitutũ · de⸗ mat nenõ tam ſecutus fuiſſe illius con⸗ imenoꝛa creuit bunc numerũ tam in vſptinis qᷓ cluſionem qui pꝛecem colligit. q; ſuam Hucniß in nocturnis ↄuenticuł cuſtodiri.qui- celebꝛaſſe credatur. De ſub ſequen⸗ ſorute bus lectiones gemias adiũgẽtes.i. vnã te oꝛatione poſt pſa lmũ . vii; igi ura veter 7 aliaʒ noui teſtamenti tan P 3 ſe . Wü Llud etiꝗ q8 in hac ꝓuĩcia vi cus ti⸗ egs traditas 2 Vlut extraoꝛdinarias· 14 dimꝰ. vt vno cantate in clauſu temints volentib tin · ac diuninaꝝ ſe cripturaruʒ S la pſ⸗ almi oẽs aſtantes cinant . unicös memoꝛiã poſſidere aſſidua meditatione cñ clamoꝛe·gla prñi ⁊ filio ⁊ ſpñiſcõ:nuſ/ igi ſtudentibo addiderãt. In die vo ſabba qᷓ; ꝑ oẽm oꝛẽtẽaudiuimꝰ. ſʒ cũ oĩm ſilẽ hcſ⸗ ti vel dñico vtraſq; de nono recitant te tio ab eo qᷣ cãtat finito pſalmo oꝛationẽ ſii⸗ ſtamento·i. vnã de apło vl actibaplo⸗ ſuccedere· hanc vxᷣo gloꝛificationẽ trini/ i⸗ rum·⁊ aliã de euãgelijs · Qð etiã totis tatis tmmõ ſolere antiphona terminari. vee⸗ qnqᷓgeſime dieb faciunt hi quibi lectio De oꝛationis ſtatu ſuꝑ quo in ral cure eñ ſeu memonaa ſeripturarum. collatione ſenioꝛum plenioꝛ re ra De diſciplina oꝛandi. Ca. vij. ſerueturinſtructio. Cap̃. ix. lun Ais igit pᷣdictaſ oꝛatiões h̊ mõ Lꝗqꝛ nos ad oꝛationũ canoni/ nitan⸗ h incipiũt atq; ↄſummãt · vt fini e carũ modum conſequẽter inſti nfme tto pſalmo nò ſtati ad iĩcurua/- tiutoꝛũ oꝛdo ꝓnexit · q̃ꝝ plenio * tionẽ genuũ coꝛruãt/quẽadmodũ faci⸗ trem kctatũ licet ĩ collatiões ſeniop rebue e 4 Alne⸗ Tiber II. O ec anonico 0 ainnamm ðõ mus ibidẽ plenius digeſiuri· cum de ea rum qualitate ſen iugitate verbis eoꝛuʒ diſſerere ceperimꝰ. neceſſariũ tñ reoꝛ pꝛo opoꝛtunitate loci ac narrationis ipſius· qm ita obtulit ſeſe occaſio:etiã in pᷣſenti pauca pſſtringere · vt foꝛmantes interim exterioꝛis hoĩs motus · ⁊ yelut ꝗdã nũc oꝛationis fundamenta iaciẽtes · minoꝛe poſt h laboꝛe cũ ceperimꝰ de ſtatu interio ris hoĩs diſputare·oꝛationũ qʒ eiꝰ faſti⸗ gia conſtruamꝰ. Illud añ omia ꝓuidẽ/ tes · vt ſi nos ab illa narratione quaʒ cu pimꝰ opoꝛtune deo volente digerere · P/ neniẽs vite noſtre finis excluſerit · vł ini/ tia vob rei pꝛeſertim tã neceſſarie h̊ opꝑe/ rerelinquamꝰ · quibo ꝓ ardoꝛe de ſiderij totum tardũ eſt: vt dũ nobis huius com moꝛationis tribuunt᷑ indutie · ſaltem q̃ſ dam tãatiſper oꝛationũ vobis lineas pꝛe ſignemꝰ· quib hi vel maxime qͥ in ceno/ bijs cõmoꝛant᷑ valeant aliqᷓtenus infoꝛ mari. Simul etiã ꝓſpicientes his qͥ foꝛ/ ſitan huic tĩmõ occurſuri ſunt libꝛo · ⁊ ad illũ pꝑuenire nõ potuerit · vt ĩſtructi one huius erga oꝛationis qlitatẽ vel ex parte reperiant᷑ imbuti · vt quéadmodũ ſunt de babitu ⁊ amictu exterioꝛis hoĩs inſtituti · ita etiã qualiter eum ad offerẽ/ da ſpiritalia ſacrificia debeant exhibere non neſciãt. Siquideʒ hi libelli quos in pꝛeſenti cudere dño adiuuante diſponi mus ad exterior hoĩs obſeruantiã ⁊ ĩſii tutionem cenobioꝛũ cõpetentius apta/ buntur. illi vo ad diſciplinã interioꝛis ac perfectionem coꝛdis.⁊ anachoꝛetaruʒ vitã atq; doctrinã potius pertinebunt. Cũ quãto ſilentio et bꝛeuitate oꝛationes apud egyptios colli gantur. Laßx. Aium igitur pꝛedictas ſolenita c tes quas illi ſynaxis vocãt cele boeaꝛ.ꝛaturi cõueniunt· tm̃ a cũctis/ ſilentiñ pꝛebet · vt cũ in vnũ tã innume⸗ roſa fratrum multitudo cõueniatpꝛeter illũ q conſurges pſalmũ decãtat in me/ dio nullus hoĩm penitus adeſſe credat· ac pꝛecipue cũ conſũmat᷑ oꝛatio.in qua non ſputũ emittit· non excreatio obſtre pit · nõ tuſſis int᷑ſonat· nõ oſcitatio ſom nolenta diſſutis malis ⁊ hiãtib trahit · nulli gemitus nulla ſuſpiria etiã aſtan/ tes impeditura ꝓmunt. nulla vox abſ⸗ qʒ ſacerdotis pꝛecem concludentis audi tur · niſi foꝛte hec quę ꝑ exceſſum mentis clauſtra oꝛis effugerit ꝗ̃q; ĩſenſibiliter coꝛdiobꝛepſerit · ummoderato ſcʒ atq; ĩ tolerabili ſpũs feruoꝛe ſuccẽſo · dum ea quę ignita mens in ſemetipſa non hua/ let continere ꝑ ineffabilem quendam ge mitum ex intimis pectoꝛis ſui cõclauib⸗ eua pwoꝛare conatur. Illum vero qui con ſtitutus in tepoꝛe mentis cũ clamoꝛe ſup plicat · aut aliquid hoꝛũ ꝗᷓ̃ pꝛediximus e faucibus ſuis emittit. aut pᷣcipue oſcita tionibus pꝛeuenitur · duplicit᷑ peccare p nunciant. Pꝛimo qð oꝛationis ſue reꝰ ſit · ꝙ eam videlicet negligenter offerat deo · Scdo ꝓindiſciplinato ſtrepitu· al terius qʒ qui foꝛſitan ardentiꝰ oꝛare po tuit intercipit ſenſum Ideoq; pᷣcipiunt eã celeri fine concludi ne foꝛte immoꝛan tibus nobᷣ in ea:redundantia ꝗᷓdaʒ ſpu ti ſeu flegmatis interrũpat noſtrę oꝛatio nis exceſſum. Et idcirco dum adhuc fer uet · vlute faucibus inimici velociter ra pienda eſt. Qui pꝛoculdubio cum ſitno bis ſemper infeſtus · tũc maxime adſiſtit infeſtioꝛ· cum contra ſe offerre nos pre⸗ ces domino velle peꝛuiderit:cogitationi bus ſeu diuerſis bumoꝛibus excitat ab ducere mentem noſtram a ſu ꝓplicatio/ nis intentione feſtinans:⁊ per hoc ea ʒ te pefacere a cepto feruoꝛe contendens. obꝛem vtilius cenſent bꝛeues quidẽ oꝛa/ tiones· ſed creberrimas fieri: illud quidẽ vt frequentius dominũ depꝛecantes iu/ giter eidem coherere poſſimus. Mec ve⸗ ro vt inſidiantis diaboli iacula queęin/ fligere nobis tunc pꝛecipue cuʒ oꝛamus inſiſtit ſuccincta bꝛeuitate vitemus. Qua diſciplia apud egyptios pſalmi dicantur. Tidcirco ne plalmos Ca. xi quidem ipos quos in ↄgrega ſion⸗ dati pſu orut tudi ſecta lant babiet tonee ſyente tfeſt plalm⸗ nige den nanſr ſigniſ⸗ peoqd drtat ſchiori ſuaint tione⸗ Ins. late Hſir ctupil diumſe ge l ſocit⸗ pſahn. ſipti⸗ nanüt dofue Wnos! in Pind⸗ cgan Cu. hari ſuch locen⸗ b vtbe⸗ emon Medii — Woſom birhit aſn, worabf, misandi m mns mibilitr agi dune nonöua, zacan ge Gan Wo gicn ſunorſyp Wnmuse neoſcita ecare is ſe e⸗ moffnat ſrchi! Wanepo Gapun rimnonn 1cizſhr ſe oꝛato udbucker Locterm am ſtno ne adüt enospre/ ogitaton gatat ab lcano/ ocenzi mdens ildu⸗ mmmusl haw ven/ jounus mus⸗ ſptios N tione decantãt. cõtinuata ſtudent ꝓnũ/ ciatione cõcludere · ſed eos pꝛo numero vſuũ dnabo vl trib interciſionibo cum oꝛationũ interiectiõe diuiſos diſtinctim particulatq; ↄſummãt. Mõ enĩ multi⸗ tudine vſuum ſʒ meniintelligentia de⸗ lectautillud tota vtute ſectãtes. Pſal lam ſpũ · pſallã et mente Ideoq; vtilius babẽt decem vᷣſus cũ rationabili aſſig⸗ tione cantari · q; totũ pſalmũ cũ ↄfuſiõe ment effundi.Quenonnũqᷓ; ꝓnunciã/ tis feſtinatione generat᷑ · du reſiduoꝛum pſalmoꝝ q decatãdi ſunt· modũ nume⸗ rũq; cõſiderans · nõ diſtinctionẽ ſenſuũ audientibus ſitudet pandere. ſed ad fi/ nem ſynaxeos ꝓperat puenire. Deniq; ſi quiſpiã iunioꝝ vel ꝓ feruoꝛe ſpũs vel ꝓeo qð nec dũ inſtitutꝰ eſt cepit modũ ecãtationis excedere· pſallent᷑ ꝓgreſſio ſeniorĩterdicit᷑ plauſu·queʒ dãs manu ſua in ſedili qͥ ſedet · cũctos facit ad oꝛa- tionẽ ↄſurgere. illud oĩb modis pꝛoui/ dens.ne qð ſedentibotediũ generet plixi tate pſalmoꝝ: q̃ is qui decantatnõ mõ p ſeipᷣm intelligentie fructũ amittat.ſed etiã ꝑ illos incidat detrimentuʒ qͥs faſti dium ſynaxeos nimietate ſua fecit incur rere. Illð q; apud eos oĩ obſeruãtia cu ſtodit᷑· vt in rñſione alleluye nulłꝰ dicat pſalmꝰ.niſi is qͥ in titulo ſuo alleluye in ſcriptione pᷣnotat᷑ Oꝛedictũ o duode nariñ pſalmoꝝ numen ita diuidũt · vt ſi duo fuerint fres · ſenos pſallant · ſi tres · qᷓ ternos.ſi qᷓttuoꝛ ternos Quo nũero nũ ꝙᷓ; minus in cõgregatione decantant.ac ꝓinde q;talibet multitudo ↄueneritnũ/ ;;ᷓ ampliꝰ pſallãt ĩ ſynaxi qᷓ; qᷓttuoꝛ ffes Lur vno pſallente ceteri in ſy⸗ naxi ſedeant vel quali poſthoc ſtudio ꝑ cellulas ſuas vſq; ad lucem ilias extendãt. Ca. xij. nc ſane canonicũ quẽ pᷣdixi b mus duogenariũ pſalmoꝝ nu men tali coꝛpor qete releuant. vt bas eaſdẽ ↄgregationũ ſolennitates ex moꝛe celebꝛãtes · abſq; eo qͥ dicturꝰ in mediũ pſalmos ſurrexerit· cicti ſedilibo oꝛationũ et pſalmoꝛũn E DRKZ . humillimis inſidẽtes.ad vocẽ pſalleniᷣ oĩ coꝛdis intentiõe dependeãt Ita nãq; ſeinnijs ⁊ oꝑatiõe totiꝰ diei nociq;lal⸗ ſaſcunt · vt niſi buiuſcemõi refectiõe ad inuent · ne huc qdeʒ numen ſtãtes ĩple⸗ re valeãt. Nullũ eteĩ tps ab opis exerci⸗ tatione vacuũ tranſire ↄcedunt: qꝛ non ſolü ea ꝗᷓ diei ſplẽdoꝛ admittit oĩ inſtan tia maniby exercere ↄtendũt · ſʒ etiaʒ illa oꝑationũ genera ſollicita mẽte pqᷣrunt. Aneipius qͥdeʒ nocij denſiſſime tenebꝛe valeãt ĩpedire· credẽtes ſe tãto ſöᷣlimioꝛẽ ſpiritaliũ ↄtemplationũ puritatẽ menij intuitu ꝗſituros·qᷓ;to deuotius fuerint erga oper ſtudiũ ac labon intenti. Et id circo mediocrẽ canonicaꝝ oꝛationũ nu meꝝ iudicant diuinitꝰ moderatũ:vt ar/ Dentioribe fide ſpaciũ quo ſe vꝓtuſj eoꝛũ infatigabil curſus extenderet puaret᷑. et nihilominꝰ feſſis egriſq; coꝛwoꝛib mini me gigneret de nimietate faſtidiũ. Jõ q; cñ fuerint oꝛationũ canonicaꝝ functio⸗ nes ex moꝛefinite · vnuſqᷣſq; ad ſuam re currens cellulã:quã ant ſołꝰaut cũ alio tm̃ inhabitare ꝑmittit᷑ · quẽ ſcʒ ſocietas operationis vel diſcipulatꝰ· ⁊ diſcipli⸗ ne imbutio copulauit.vel certe quẽ ſimi litudo vtutũ ↄparem fecitidem rurſus oꝛationũ officiuʒ velut peculiare ſacrifi⸗ cium ſtudioſius celebꝛant: nec vlterius qſq; eoꝝ in requiẽ ſomni reſoluitur. do⸗ nec ſupueniente diei ſplẽdoꝛe· nocturuo operi ac meditationi oꝑano diurna ſuc cedat. Quare poſt miſſaʒ noctur na doꝛmire nõ opoꝛteãt. C. xiij. Vem laboꝛẽ pᷣter illam ratiõeʒ gꝗ gqpa tota induſtria annitentes ſacrificiũ deo de fructu manuũ ſuaꝝ offerre ſecredunt duaby ex cauſis cum oĩ obpᷣuantia cuſtodiũt. Qð nos q̊z ſi pfectioni ſtudemꝰ eadem diligẽtia ↄuenit obbuare. Pꝛĩa ne foꝛte purifica tionẽ nr̃azʒ in noct᷑niſ pſalmis ⁊ oronibo acqᷣſitã · iuidꝰinimicꝰ liuẽs pu ritati nr̃e cui maxime inſidiat᷑ ſꝑ ⁊ indeſinent᷑ infe ſius eſtqdam ſomniilluſione ↄtamiet. Dui poſt illz ſatifacionẽ qus negli 4 2 Liber · II· de canonico pocturnarum — gentijs ſen ignoꝛatiõibonf̃is obtulimꝰ. 12feſſionis nre veniam ꝓfuſis gemitib⸗ im ploꝛatã. ſollieitius nos ſi tꝑs quietis iuenerit maculare feſtinat · tũc pcipue fi duciã nr̃aʒ dijcere atq; eneruare ↄtẽdẽſ cũ feruentius nos ad deũ tẽdere oꝛatio/ num nĩ̃aꝝ puritate ꝑuiderit ita vt non nunqᷓ; qͥs per totũ nocij ſpacium ſaucia re nõ potuit · ſub illiꝰ hoꝛe bꝛeuiſtimo tẽ⸗ poꝛe dehoneſtare conetur. Scda xvo ꝙ; tam ⁊ ſi nulla tał verenda diaboli emer⸗ gat illuſio · intercedẽs etiã purꝰ ſopoꝛ in⸗ ertiam mõacho moxenigilaturo partu/ riat · ſegnem q; toꝛpoꝛẽ inferẽs menti· per totũ diei ſpaciũ vigoꝛem eius obtũdat· illãq; bebetet perſpicaciã ſeſus · ⁊ pi gue⸗ dinem cordis exhauriat· ꝗnos poſlit ꝑ totuʒ diem aduſus oẽs inſidias inimici cautioꝛes robuſtioꝛeſq; buare Wobꝛeʒ canoniq vigilijs pᷣuate ab eis ſubiũgun tur excubię ac maioꝛe illis obbuãtia ſuc cedũt · vt ⁊ illa purificatio ꝗ̊ pſalmis et oꝛationibo eſt acquiſita non ꝑeat · ⁊ intẽ tioꝛ ſollicitudo diligentiꝰ nos ꝑ dieʒ cu ſtoditura paret᷑ meditatiõenocturna. Quemadmodũ in cellulis ſu⸗ is opus manuũ et oꝛationes pariter exerceãt. Capᷣ.xuij. . Tidcirco eas cũ adiectiõe ope/ e ris exequunt᷑· ne velut ociob va lfeeat ſomnus irrepere. Sicut eĩ nullũ ferme ab eis ocij tyus excipiturita nec meditationi qͥdem ſpiritali finis im ponitur. Nam panit᷑ exercentes coꝛpor aĩmęq; vvtuteſ: exterioꝛis hoĩs ſtipendia cũ emolument interioꝛis exequãt·lubꝛi⸗ cis motiby coꝛdis ⁊ fluctuationi cogita/ tionum inſiabili operuʒ pondera velut quandã tenacẽ atq; immobilẽ anchoꝛã pfigentes · cui volubilitas ac puagatio coꝛdis innexa intra cellę clauſtra velutĩ poꝛtu fidiſſimo valeat cõtineri · atq; ita ſpiritali meditatiõi tm̃ ⁊ cuſtodie cogi/ tationum intenta· nõ modo ad ↄſenſuʒ pꝛaue cuiuſq; ſuggeſtionis ꝑuigilẽmen tem coꝛruere nõ ſinat: verũetiam ab omĩ ſuperflua ocioſaq; cogitatiõe cuſtodiat ita vt qͥd ex quo pẽdeat baud facile poſ/ ſit a quoquã diſcerni:id eſt vtrũ ꝓpt᷑ me ditationem ſpiritalẽ inceſſabile manuũ opus exerceant · an ꝓpter oper iu gitatẽ tam pᷣclarum ſpũs ꝓfectum ſciẽtieq; lu/ men acquirant. Qua lege modeſtie poſt oꝛatio num miſſam vnuſquiſq; adſu- am cellulam redeat. etcui ſub / datur increpationi is qui alueꝛ fecerit. Lap xv. AInrnitis itaq; pſalmis· qtidia/ f na congregatione ſicut ſuꝑius cCcoõmemozauim? abſoluta nul⸗ lus eoꝛũ vel ad modicum ſubſiſtere aut ſerm ocinari audet cũ altero · ſʒ ne qdẽꝑ totũ diei ſpaciũñ a cella ſua ꝓgredi aut deſerere opus qð in ea ſolitus eſt exerce⸗/ re pᷣſumit · niſi foꝛte cũ fuerint ad officiũ neceſſarij cuiuſq; opeꝛis euocati Quod ita explent foꝛas egreſſi· vt nulla int᷑ eos ſermocinatio penitꝰ cõſerat. Sʒ ſic vnꝰ gqꝓuiſq; opus exequitur iniũctũ· vt pſal⸗ mum vel ſcripturã quãlibet memoꝛiter recenſendo.nõ ſolum ↄſpirationi noxie l conſilijs pꝛauis·ſed nec ocioſis qͥdeʒ colloquijs vllã copiam vel tps imparti at · oꝛis parit᷑ ⁊ cꝛꝛdis officio in medita⸗ tione ſpiritali ingit᷑K occupato Summa nanq; obſeruãtia cuſtodit᷑· ne qͥſq; cuʒ alio ac pꝛecipue iunioꝛes vel ad pũctuʒ tpis pariter ſubſtitiſſe · aut vſpiam ſeceſ ſiſſe. vel manus ſuas inuicẽ tenuiſſe deñ hendãaãt᷑: Si qui vvo ↄtra huiꝰ regule di/ ſciplinã reperti fuerit aliqd ex bis ꝗ̊ intf/ dicta ſunt admiſiſſe· vt ↄtumaces ac pᷣ⸗ uaricatoꝛes mandatoꝝ non leuis culꝑe rei ꝓnũciati · ſuſpitione etiã oiuratiõis pꝛauiq; ↄſilij carere nõ poterut. Quam culpã niſi in vnũ cunct fratrib ↄgrega tis publica diluerit pnĩa· oꝛatiõi fratꝝ nullus eoꝛum intereſſe permittitur. aboꝛatiõeſuſpẽſus liceat. Lapitulũ. xvi. AIne ſi quis pꝛo admiſſo quoli ſ kbrt delico fnerit ab omtione ſuſcen dibat terram aamil puble nanq fonist cernunt toneſa am t ausaße tapietn pſerite Cuttmu banecu ſcrat d cimeina lanonis Omaior 1contun ntiand ens co ſunner. fotlege ſnionsn lunterd Qiot croſctt lommea Rpooy oſrun ſonni diang Guise tneuig quenter congeg Cationn Ginden hoſtatn Meane ſomni nlivel dieiſa w ſclen nigene lemmmni mingini Nonte Gedſa⸗ cui ſab⸗ gallter . oagus bſolumrnn blirraut Hneqig l⸗aut scktexene⸗ tad offici niQuod mlaitts (Gerd icii⸗ N enoni moni rone wolsqc psinpant in mecita⸗ 0 Summa neqſia ad pinj ſpuna muiſe deß Pregulede gbsnt macds Nlcuis an dl miAun anöißor tumt. ni fvenit eal⸗ 1 . nllogpon onunoe opoꝛtunitas eum ſom ſomnij coartat · fratres etiam ad quoti⸗ Dianas vigilias exuſcitare ꝓĩſumit Sed qꝙᷓuis eum cõſuetudo diurna hoꝛa ſoli/ ta enigilare com pellat · tamẽ ſollicite fre quenterq; ſtellarum curſu pꝛeſtitutum congregationis tempus exploꝛansad oꝛationum eos inuitat officiũ · ne ĩ vtro aontionffert di habet licentiam · antec; ſuhmiſſa in terram penitentia· reconciliatio eius et admiſſi venia coꝛam fratribus cunctis publice fuerit ab abbate conceſſa.Ob H̊ nanq; tali obſeruãtia ſemetipos ab oꝛa tionis eius conſoꝛtio ſegregant atq; ſe cernuntquod credunteum qui ab oꝛa/ tione ſuſpenditur· ſcm apoſtoli ſenten tiam tradi ſathane· ⁊ ſi quis oꝛationi eius anq; recipiat a ſenioꝛe · incõſidera- ta pietate permotus cõmunicare hᷣſum pſerit· complicẽ ſe dam nationis eiꝰ effi⸗ ciat · tradens ſcʒ ſemetipᷣm volũtarie ſa/ thane. cui ille ꝓ ſui reatus emendatione f erat deputat.in eo vel maxime gquius crimẽ incurrẽs.qð cũ illo ſe vel confabu lationis vel oꝛationis cõmunione miſcẽ co· maiorẽ illi generet inſolentie fomitẽ · ⁊contumaciã delinqu eni in peius enu triat. Pernitioſum nãq; ſolatiũ tribn/ ens· coꝛ eius magis ac magꝗ faciet indu/ rari: nec humiliari eum ſinet ob qð fue⸗- rat ſegregatus· ⁊ per h̊ vel increpationẽ ſenioꝛis nõ magnipendere · vel diſſimu/ lanter de ſatiſfactione ⁊ venia cogitare. isquiad oꝛationem fratres exuſcitat hoꝛa ſolita debeat eoſ commonere SB aüt cni religioſi cõuentꝰ cõ⸗ Cap̃ᷣ. xvij. i monitio ˖ vl ſinaxeos cura com mittit · non paſſim vt libitũ eſt · nec pꝛo vt nocte ritarigefacs aut ip ꝛopꝛij ſeu in qʒ inueniat᷑ incautꝰ.ſi vel oꝑpꝛeſſꝰ ſom/ no ſtatutaʒ noctis tranſgrediat᷑ lboꝛam. vel eandem doꝛmiturus atq; feſtinꝰ? ad ſomnü anticipet.⁊ non tam officio ſpiri tali vel quieti omniuʒ deſeruiſſe · quã re quiei ſue ſatiſfeciſſe credatur. ſuſpenſus. nullus cum eo pꝛoꝛſus oꝛan/ QOa veſpera ſabbati vſq; ad veſperam diei dnice genua nõ flectantur Cap̃ xvii. Oc qͥʒz noſſe debem? a veſpera h ſabba ti que luceſcit in diem do minicũ · vſq; in veſperã ſequen tem apud egyptios genua non curuari· ſed nec totis quidem quiquageſime die bus·nec cuſiodiri in eis ieiunioꝛũ regu⸗ lam ua ꝝ rerũ ratio ſuo loco in colla/ tionibo ſenioꝛũ cum dñs iuſſerit exvonet Nüc ꝓpoſitum eſt nobis cauſas tim̃mõ bꝛeui narratione ꝑcurrere ne ſtatutum modũ volumen excedẽs · aut faſtidio le⸗ gentẽ oneret aut labo:aꝛe faciat Erxplicit de canonico noctur naruũ oꝛationum et pſalmoꝛuʒ modo liber ſecundus Incipiũtcapitula libꝛi tertij de canonico diurnaruʒ oꝛatio/ num et pſalmoꝛũ modo L.aapi. pꝛimi Roemium. ij apud egyptios ſine ho rarum diſcretione ꝑ totaʒ diem cum operis adiectione et oꝛationibus iugiter inſiſtat et prflſalmis “ iij O per omnein oꝛientẽ ſolennitas . tertie ſexte vel none trinis tãtũ pſalmis ⁊ oꝛationibus finiat᷑: ⁊ cur ſpecialius iſtis hoꝛis hec ſpiritalia ſint officia deputan/ iij matutina ſolennitas non an tiqua traditione ſtatuta ſit.ſj noſtro tẽpoꝛe pꝛo cauſa ſit adi/ Vy OD poſt matutias oꝛationes ad ſWaomnum reuerti non opoꝛteat. vi nihil ſit a ſenioꝛibus immn⸗/ tagtum ⁊xæe antiquo oꝛdine pſal2 moꝛum cum matutina ſtatue⸗ retur ſolennitas “ * 4 Liber III de canonico diurnarum vij MWei qui ad diurnã oꝛationẽ an/ teq; pꝛimus finiatur pſalmus non occurrerit oꝛatoꝛiũ introi- renon liceat · in nocturnis autẽ vſq; ad finem ſecũdi pſalmi ve niabilis moꝛa ſit. viij Vigilie ꝗ a veſpa illuceſcẽte ſab bato celebꝛant᷑.quẽtpis modũ teneãt vel quo oꝛdine celebꝛẽt᷑. ix Quere illuſcente die ſabbati vi/ gilie ſtatute ſint· 1 quare pꝑ oẽm oꝛientẽ abſolutio ieiunij in die ſabbato pꝛeſumatur. Vnõð factũ ſit vt in vrbe die ſab bato ieiunetrr· x In quo dñice diei ſolennitas ab alioꝛum dierũ cõſuetudine di⸗ veerſa teneatur — xij Quib dieb cuz cena fratribo ex pibet᷑ accedentibo ad refectiõeʒ pſalmus nõ dicat᷑ ſicut fieri in pꝛandijs ſolet. Erpliciunt capitula. Incipit liber tertius de canoni co diurnarũ oꝛationum etpſal/ Hõ . noctur no oꝛationuʒ pſal⸗ moꝛũ mõ qui nam ꝑ egyptum habeat · do nante deo qᷓ;tum te⸗ nuitas ingenij nri naluit arbitroꝛ expeditũ · nũc de ſolenni⸗ tate tertie ſexte noneq; ſᷣm regulam mo/ naſterioꝝ paleſtine vel meſopotamie no bis eſt diſſerendũ · vt ᷣfati ſumꝰin pꝛolo go · pfectionẽ egyptioꝝ· ⁊ imitabilẽ diſci pline rigoꝛẽ hoꝛũ inſtitutis moderãtes. Capud egyptios ſine hoꝛarũ diſcretiõe ꝑ totam diem cũ ope ris adiectioe etoꝛationibus iu giter inſiſtatur et pſalmis.C.ij. DSPaa illos etenĩ H̊ officia que a dyño ſoluere ꝑ diſtinctiones ho frfairum ⁊ tem por interualla cuʒ ammonitione cõpulſoꝛis adigim̃ ·ꝑ to⸗ . tum diei ſpaciũ iugit᷑ cũ operl adiectiõe ſpõtanee celebꝛãt᷑ Ita nanq; ab eis ĩceſ ſant᷑ opatio manuũ pᷣuati ꝑ cellulas ex⸗ ercetur· vt pſalmoꝛũ q; vel ceterarũ ſcri pturarũ meditatio nunq; penitꝰ omitta tur. Cui pꝛeces ⁊ oꝛationes ꝑ ſingła mo menta miſcẽtes. in bis officijs quę nos ſtatuto tpe celebꝛamus · totũ diei tꝑs ab/ ſumunt. Wobꝛem exceptis veſptinis ho ris ac nocturnis congregationibo· nulla apud eos ꝑ diem publica ſolẽnitas abſ q; die ſabbati vel dñica celebꝛat · in qui bus hoꝛa tertia ſacre cõmunionis obtẽ⸗ tu cõueniunt. Plus eĩ eſt id qd ĩceſſan- ter offert · q;ᷓ quod ꝑ tempor intualla ꝑ/ ſoluit᷑. et gratius voluntariuʒ munus· qᷓ; functiones ꝗᷓ canonica cõpuſſiõe red duntur · ꝓ hoc qʒ dauid gloꝛioſiꝰ aliqͥd exultante cũ dicit. Aoluntarie ſacrifica bo tibi · T voluntaria oꝛis mei beneplaci ta ſint tibi domine. CAperomnemoꝛientem ſolen⸗ nitas tertie · ſexte · vel none · tri⸗ nis tm̃ pſalmis et oꝛationibus finiatur. et cur ſpecialius iſtis hoꝛis hec ſpiritalia ſint officia deputanda. LCLap. ij. Taq; in paleſtine vel meſopo/⸗ i tamie monaſterijs ac totiꝰ oꝛiẽ- ittis · ſupꝛadictarũ hoꝛaꝝ ſolẽni⸗ tates trinis pſalmis quotidie finiuntur · vt et oꝛationũ aſſiduitas ſtatutis tꝑib o offerat.⁊ neceſſaria opationis offi/ cia conſummatſ iuſto moderamie ſpiri/ talibo obſequijs nullatenꝰ valeãt impe⸗ diri. His enĩ trib tem poꝛiby etiã danie ſem pp betã qtidie feneſiris apert ĩ cena culo pces dño fudiſſe cognoſcimꝰ. Nec immerito h̊ ſpecialiꝰ tem poꝛa religioſis ſunt officijs deputata. In bis ſiquideʒ ꝓmiſſionũ pfectio· ⁊ ſumma nf̃e laluti eſt adimpl eta. Moꝛa nanq; tertia rep/ ſcendiſſe pᷣmitꝰ cõꝓbat᷑. Na cũ ꝓ elocu tione linguarũ ꝗᷓ abeis infuſione ſpſſa cti pꝛofluebatgens incredula iudeoꝛuʒ Phrtusa toneaſc loſiudis Gpatnia tecöſcond Olgit⸗7 wadurn iopoti wbrole ranasſ aroh gentüon gi d⸗ nignun. tum di nelaturd mmäcna⸗ Tedoſu unN cetch ration bnapi lluſce⸗ lateyem Pulch. teum L. dicieſt nohin mnüßzm ned mum 1dierti⸗ basitt Alulgstr, mmrüſn nbonin dſngan ſsquenos Nathsab⸗ Wiinisb nibynule nitns abſ dunni mionisodii girſan, nmͤalag⸗ nzmunns pulſöeſel aliqd ſeſnaikin awchai nenſolen one/ nonibus lus iſtis noffi i. Ancopo/ e otoi⸗ urſolan⸗ eſniuntur⸗ mustib tonisof rmueſhin⸗ AMimp⸗e wei dun zumtich li 4 aigoſis is ſnich tatia tep / nnch ſun, ſtint ii 4 mmrhili iccnni, oꝛationũ et pſalmoꝛũ modo obſinpeſcẽs parirt᷑ ⁊ irridens diceret eos muſto repletos · ſtaãs petrus in medio eo rum ait. Viri iſrahelite ⁊ qui habitatis hieriſm vniuerſi · B vobis notũ ſit:⁊ auri bus pcipite vba mea. Non enĩ ſic vos exiſtimatis hi ebꝛij ſunt · cuʒ ſit hoꝛa diei tertia · ſʒ hoc eſt quod dictũ eſt ꝑ ꝓphetaʒ io hel. Et erit in nouiſſimis diebus dicit dñs effundam de ſpũ meo ſuꝑ oẽm car⸗/ nem · ꝓphetabunt filij veſtri ⁊ filię vre⸗ liuu enes veſtri viſiones videbunt · ⁊ ſe nes veſtri ſomnia ſomniabũt. Etqdem ſuꝑ ſeruos meos ⁊ ſuper ancillas meas in diebe illis effndam de ſpũ meo et ꝓ⸗ phetabunt Qucoĩa hoꝛa tertia videmꝰ impleta · ſanctiq; ſpũs vaticinatũ perꝓp ro eius vidit coꝛruptionem. Et rurſus. Memo inqͥt tollit a me aiam meam. ſed ego pono eã a meipo. Poteſtatẽ habeo ponere eã· ptãtem iteꝝ hẽo ſumere eã. In hitaq; euangelioꝝ vaſe celitꝰ deſti⸗ nato.i.a ſpũſancto pſcripto· oẽs gẽtes ꝗᷓ quondam ex legis obſeruantiã poſite habebant immũde.p credulitatem fidei ↄfluentes · vt ab ydoloꝝ cultu ſalubꝛit᷑ i molent · atq; ad ſalutarẽ eſcam ꝓſiciãt · Vtro purificãte voce dñica deferuntur. BHoꝛa vo nona inferna penetras· iextri cabiles tartari tenebꝛas choꝛuſcatione ſui ſplendoꝛis extinxit · poꝛtaſq; eius ere⸗/ as effringens. ac ſeras ferreas cõterens: captiuitatem ſanctoꝛũ quęclauſa tene/⸗ phetas aduentũ eodem tꝑe ſuꝑer aplos bꝛs immitis tenebat inferni · ſalubꝛiter cõmeaſſe Moꝛa autẽ ſexta immaculata hoſtia dñs noſteratq; ſaluatoꝛ oblatus eſt patri:crucemq; ꝓ totius mundi ſalu te cõſcendens· humani generis peccata diluit ˖ expolians pncipatꝰ ac ptãtes traduxit palam vniũſoſq; nos obnox/ ios atq; conſirictos inſolubil cyrogpbi bito liberauit · tollens illud de medi Tcrucis ſue affigens tropheo ¶ Eadem qʒʒ petro hoꝛa in exceſſu mentis vocatio gentiũ omniũ ꝑ ſu bmiſſionẽ vaſis euan . gelici delati celitus · ⁊ purificatio om/ nigenum animantiuʒ in eodem ↄſiſten tium · delata ad eum voce diuinitus re⸗ uelatur · dicente ei. Surge petre · occide mãduca.Quod vas quattuoꝛ initijs de celo ſummiſſum · nõ aliud qᷓ; euange lium deſignare manifeſie cognoſcit᷑. Li cet enim quadrifoꝛmi euangeliſiaꝝ nar/ ratione diſtinctũ q̃ttuoꝛ videat᷑ habere pncipia· vnum tñ euangelij coꝛpus eſt · eiuſdẽ ſcʒ chriſti natiuitatẽ paritac dei/ tateʒ: miracula qͥ; paſſionẽq; cõplectẽs Pulchꝛe aũt nõ ait linteum · ſed q̃ſi lin teum. Linteũ quippe moꝛtificatõnis in/ diciũ eſt. Qm̃ igit᷑ moꝛs dñice paſſiõis nõ hũane nature lege · ſʒ ꝓpꝛie volũtat ſubit᷑ arbitrio · qᷓſi linteum dꝛ. Moꝛtuꝰ enũ ſᷣm carnẽnõ eſt ſm ſpũm moꝛtuꝰ.qꝛ nec derelicta eſt aĩa eiꝰ in inferno · nec ca⸗/ captam ſecũ trãſuexit ad celos.igneaq; romphea ſummota antiquũ incolã pa radiſo pia confeſſione reſtituit Eadem qʒ hoꝛa coꝛnelius centurio in pcib ſoli ta denotione pſiſtens: cõmemoꝛationeʒ oꝛationũ ⁊ elemoſinarũ ſuarũ ante do/ minum factã angelo ſibi colloquẽte co⸗ gnoſcit · palaʒ q; ei hoꝛa nona vocatiõis gentium ſacramẽta pandunt quę Pe tro in exceſſu mentis hoꝛa ſexta fuerat re nelata. Alio q́ loco de eodem tem poꝛeĩ actibus aploꝛum ita narratur Petrus aũt ⁊ iohannes aſcendebant in tẽpluʒ: ad hoꝛam oꝛationis nonam. Quiby liqᷣ do com pbatur.nõ immerito a ſanctis apoſtolid viris has horas religioſis ob ſequijs ↄſecratas a nob qͥʒ obſeruari ſi/ militer opoꝛtere · qui niſi velut legequa danm ſoluere hec pietatis officia ſaltem ſtatutis tempoꝛib adigamur totũ diei ſpacium obliuione aut deſidia vel occu pationibus ĩuoluti · abſq; oꝛationis in terpellatione conſumimus. De veſperti nis autẽ ſacrificijs quid dicenduʒ eſt · ꝗᷓ iugiter offerri etiam in veteri teſtamen/ to lege moſayca ſanciuntur: Holocau/ ſta enim matutina ⁊ ſacrificia veſperti/ na cunctis diebus in templo licet figura libo hoſtijs etiã ex co ꝓbare poſſumꝰ ide ſinenter oblata· quod a dauid canitur. . Jun KSr: 6 — )— w 1. n τ ſu⸗ Pertet. Liber II de canonico diurnarum Dirigatur oꝛatio mea ſicut incenſuʒ in conſpectu tuo· eleuatio manuũ mearuzʒ ſacrificiñ veſpertinũ. Quo in loco deil⸗ lo qͥ vero ſacriſficio veſpertino ſacratiꝰ intelligi poteſt· quod vel veſperea domi no ſaluatoꝛe cenantibo aplis tradit᷑· cũ initiaret eccleſię ſacroſãcta myſteria · vl qiße die poſtero ſacrificiũ veſpertinum in fine ſcʒ ſeculoꝝ eleuatione manuum ſuaꝝ ꝓ ſalute totius mundi oblatus eſt patri. Que extenſio manuũ eius in pati bulo · ſatis ꝓpꝛie eleuatio nücupat᷑. Om nes enĩ nos in inferno iacentes eleuanuit ad celos.ſᷣm ꝓmiſſionis eius ſententiaʒ dicentis. Cũ exaltatus fuero a terra· oĩa traham ad meipᷣm. De matutina vo ſo lennitate etiã illud nos inſtruit qð in ip ſa quotidie docantari ſolet. Deus deus meus ad te de luce vigiloet In matuti ⸗ nis meditaboꝛ in te.? Pꝛeueni in matu⸗ ritate clamaui · Et rurſum. Pꝛeuene⸗ runt oculi mei ad te diluculo. vt medi/ rarer eloqa tua. In his qͥʒ hoꝛis etiã ille euãgelicꝰ paterfamilias oparios cõdux it in vineam ſnã. Ita enĩ ⁊ ille võmo ma⸗/ ne conduxiſſe deſcribit᷑. quod tempꝰ de/ ſignat matutinã noſtram ſolennitatem. Deinde tertia indeſexta · poſt hec nona · ad extremũ vndecima · in qua lucerna⸗ ris hoꝛa ſignatur. matutina ſolennitas nõ an tiqua traditione ſtatuta ſit.ſed noſtro tempoꝛe ꝓ cauſa ſit adi/ uenta. Laß. iiſij CLCaiendũ tamen hãc matutinaʒ ſ queęnunc obſeruat᷑ in occiduis vwvi maxime regionibus canoni cam functionẽ noſtro tem poꝛe in noſtro qʒ monaſterio pᷣmitus inſtitutã · vbi do minꝰ noſter ieſus chꝛiſtus natus ex vᷣgi ne bumane infantie ſuſcipe incrementa dignatus noſtram qͥz ad huc in religiõe teneram ⁊ lactentem infantiam ſua gra/ tia confirmauit. Aſq; ad illud enĩ tpus hac ſolẽnitate matutina:quęexple no cturnis pſalmis oꝛationib poſt modi cum tem por internallum ſolet in gallie —¶— monaſterijs celebꝛari: cum quotidianis vigilijs parit᷑ cõſummata ·reliquas bo/ ras refectioni coꝛpoꝛũ deputatas a ma⸗ ioꝛibo noſtris inunenimus Veꝝ cum bac abutentes indulgentia · negligentioꝛes quiq; indutias ſomni lõgius ꝓtelarẽt · quippequos vłl cellas ꝓgredi vł deſu⸗ is ſtratis conſurgere ante hoꝛã tertiam nulla cõuentus vllius neceſſitas inuita ret· ⁊ cũ operationis iactura tempoꝛc q; Diei quo nonnullis opoꝛtebat officijs in herere ſopoꝛis nimietate toꝛperẽt · in bis pꝛeſertim dieb quibe a veſpertinis hon excubias vſq; ad auroꝛe viciniam cele/ bꝛãtibus naſcebat᷑ oneroſioꝛ laſſitudo/ quoꝛũ dam illic fratrũ feruentium ſpiri-„ tu quib hoc negligentie genus baud le niter diſpliceret · ad ſenioꝛes querela de⸗ lata · decretum eſt ab eis diutino tracta/ tu ⁊ cõſultatione ſollicita · vt vſq; ad ſo lis oꝛtum quo iam ſine offenſione vel le⸗ ctio parari: vel opus manuũ poſſet aſſu⸗ mi. feſſis corpoꝛibo refectione ↄceſſa · inui tati poſt hec religionis huius obſeruan tia cũcti piter e ſuis ſtratis conſurgerẽt. ac trib pſalmis ⁊ oꝛationib celebꝛatis. ſᷣm modũ qui antiquitus in obſeruatio ne tertie ſexte vel none trine confeſſionis exemplo ſiatutus eſt·⁊ ſomno deĩceps fi nem· ⁊ inicium operationi equali ſimul mogeramie facerent. Qui typus licʒ ex occaſione videat᷑ inuentus:⁊ recẽti me⸗ moꝛia ꝓ cauſa quã diximus ſtatutꝰ ap/ pareattamẽ illũ numeruʒ quẽ deſignat beat dauid qu ãqᷓ; ſpiritaleʒ q habeat intellectum · bm litteram manifeſtiſſime ſu ꝓplet. Septies in die laudem dixi tibi ſup iudicia iuſticię tuę. Mac eĩ adiecta ſolennitate;: ſepties ſine dubio ſpiritales bos conuentus in die facientes · ſepties in ea laudes dño dicere compꝛobamur. Deniq; cum hic idem typus de oꝛiẽte ꝓ cedens hucuſq; fuerit vtiliſſime ꝓpaga⸗ tus · in nonnullis nunc vſq; ꝑ oꝛientem antiquiſſimis mõaſterijs quę nequaq; Vetuſtiſſimas regulas patrũ violari pa tiuntur minime videtur admiſſus 9 po naſon c fittoeh feuertunt nibilommn dambeat ſitumnckt mareſeſtin nuſch ſoliea tur occaſi ootetſin testn⸗ hepunkist glaictantch tan Nlen tabunonn conumpati, cäpuna rüpaſpie ſomniton teo minm gpcjnein anstpib⸗ gere⸗niſſace lucencoſth lahnenienst ſpisrhite Profennenn Ntüparatos Ccontndin tocumnarie tneäinn Ori tatund moꝛum lurſolen 1 1ſen Airin mornmoſen ndinemif Mentihy woqnot notääns dignasbon samg/ erander Digntions uspicnit⸗ ditn⸗ wrätetiun ſus inuin uummdre Ntofficjsin wiit inbis Gmnsdon nanun de ,. ſorblimco mntinm ſpin⸗ mus bandle squerela de⸗ nunotacta, twſchadſo mſoneWle miwſan erini vuus obſnn ipcelebuns, nobſematio econſeſſionis ino dictpoſi 1 agnaiſinol inpus lot 7 lciinne⸗ sſtumt'o⸗ gi igut laen mnceſmſin⸗ uendi Pxai twhini⸗ s ſ⸗ nis mnobaniu. tonit / ſinegen gonchtn enunng inoun h niſns QR doſ matutinas oꝛationes a omnũ reuerti nõ oporteat ſo Ca. v. c ratio cur ſtatuta ſit vel inuẽta in bac ꝓuincia · nonnulli igno Aius ſolennitatis rãtes· expleſᷣ matutinalibo bymnis iterũ reuertunt᷑ ad ſomnum · in illam cauſam nihilominus incidentes ob qᷓ; cõpeſcen dam hec a ſenioꝛib noſtris ſolẽnitas in ſtituta eſt. Illa nanq; hoꝛa eam cõſum/ mare feſtinant · qua negligentioꝛib mi/ nuſq; ſollicitis rurſum doꝛmiẽdi redda tur occaſio. Qð omnimodis fieri non opoꝛtet ſicut in libello ſuꝑioꝛi deſccriben tes egyptioꝝ ſynaxim pleniꝰ expoſuimꝰ. ne purificationem noſtrã confeſſiõe ſup plici et antelucanis oꝛationibo acquiſi/ tam · vel emergens quędam redundan tia humoꝝ naturalin polluat · vel illuſio coꝛrumpat inimici.vel certe intercedens etiã puri ac ſimplicis ſomni refectio int/ rũpat ſpũs noſiri feruoꝛẽ.ac tepefactos ſomni toꝛpoꝛe pꝑ totum diei ſpaciũ mer/⸗ tes deinceps ignauoſq; traducat.Qð egiptij ne incurrant equidem cuʒ ſoleãt certis tpib etiã ante galloꝝ cãtũ cõſur gere · miſſa canonica celebꝛata vſq; ad lucem poſt hec vigilias extendũt · vt eos ſupueniens lux matutina iu hoc feruoꝛe ſpuᷣs reꝑpiat conſtitutos·ac ꝑ totum diei tpus feruentioꝛes ſollicitioꝛeſq; cuſtodi at· paratos eos ſuſcipiens ad ↄflictu,ʒ et contra diurnam diaboli colluctatiöz3z nocturnarũ exercitio vigiliaruʒ ac ſpiri tali meditatione firmatos ¶nihil ſita ſenioꝛibus immu tatum de antiquo oꝛdine pſal⸗ moꝛzum cum matutinaſtatuere turſolennitas. LCap̃.vi. Llud q; noſſe debemꝰnichila i ſenioꝛib noſiris qui banc ean Eem matutinam ſolennitatem addi debere cenſuerũt· de antiqua pſal/ moꝛum ↄſuetudine immutatũ.ſʒ eodeʒ oꝛdine miſſam quo pꝛius in nocturnis ↄuentib ppetno celebꝛatã · Etenĩ hym nos quos in hacregione ad matutinaʒ oꝛationum et pſalmoꝛum mod excepere ſolennitatẽ in finenocturnarũ vigiliarũ quas poſt galloꝝ cantum añ auroꝛã finire ſolentſimiliter hodieq; de⸗/ cantant · id ẽ centeſimũ quadrageſimũ octauũ pſalmum . cuius initiũ eſt· Lau/ date dñm de celis · ⁊ reliquos qui ſequũ/ tur:qnquageſimum vero pſalmũ ⁊ ſexa geſimum ſcdᷣm ⁊ octogeſimum nonum huic nouelle ſolennitati nouimus fuiſſe deputatos.Deniq; p italiã hodieq; cõ/ ſummatis matutinalib hymnis quĩq̃/ geſimus pſalmus in vniũſis eccleſijs ca nitur:qð nõ aliũde quam exinde tractũ eſſe nõ dubito . ei quiad diurnã oꝛationeʒ anteqᷓʒ pꝛimus finiaturpſalmꝰ nõ occurrerit oꝛatoꝛin introire nõ liceat.in nocturnis aũt vſq; ad finem ſecundi pſalmi venia⸗/ bilis moꝛa ſit. Capᷣ. vij. S vxro qui in tertia ſexta vłno i na puſq; pſalmus ceptꝰ finia Q oꝛationẽ non occurrerit · vl terius oꝛatoꝛiũ introirenõ audet · nec ſe⸗ metipᷣm admiſcere pſallentibj.ſʒ cõgre⸗ gationis miſſam ſtans ꝓ foꝛibo pſtolat᷑ donec egredientiba cunctis ſubmiſſa in terram penite ntia negligẽtię ſuę vł tar/ ditatis im pꝑetret veniam · ſciẽs nequaq; ſe poſſe deſidie ſuenoxaʒ aliter expiare · ſed ne in ea quidem que poſt tres hoꝛas erit ſecutura ſolennitas admittendum · niſi ꝓ negligentia pñti confeſtim va bu militate ſubnixius ſatiſfacere feſtinaue/ rit. In nocturnis vo conuenticulł vſq; ad ſcᷣm pſalmũ pꝛebet᷑ tardãti dilatio · ita dumtaxat vt anteq; finito eodẽ pſal mo fratres in oꝛatione ꝓcumbãt · ſemet/ ipᷣm ↄgregationi inſerereatq; admiſce/ re feſtinet eideʒ ꝓculdubio increpatiõi ac penitentie quã pꝛediximꝰſubijciẽdus ſi vltra preſtitutã dilationis hoꝛam vel modicum tardauerit. sne q ſabbato celebꝛ luez tpi⸗ modum teneãt vel quo oꝛdine celebꝛ entur. Cap̃ viij. ne veſpa illuceſcẽte elebꝛantur queʒ tꝑis Aiber.III. de cononico diurnarmum Ane vigilias quę ſingulis heb doma dibus a vſſpera illuſcen te ſabbato celebꝛanturidcirco ſenioꝛes hyemali temꝑe quo noctes ſũt longioꝛes vſq; ad quartũ galloꝛũ can⸗ tum ꝑ monaſteria moderant · vt poſt ex cubias totius noctis reliquis duab fer me hoꝛis reficiẽtes coꝛpoꝛa ſua · nequacq; ꝑtotum diei ſpaciũ ſomni toꝛpoꝛe mar⸗ ceſcant · requie bꝛeuis huius tempoꝛis ꝓ totius noctis refectione cõtenti.Quod nos qͥʒ cum omni obſeruatione cuſtodi re cõuenit · vt ſcʒ contenti ſomno qui no bis poſt vigiliarü miſſam vſq; ad lucis indulgetur aduẽtum id eſt vſq; ad ma tutinos pſalmostotũ deinceps diem in opere ac neceſſarijs ducamus officijs· ne ſomnũ quem nocti ſubtraximus reſume re ꝑ diem vigiliarũ laſſitudine ⁊ inani⸗ tate compulſi: non tam requiem coꝛpon ſubtraxiſſe · quã quietis tẽpus ⁊ refectio/ nem nocturnam cõmutaſſe videamur. Nullatenus enim poteſt fragil caro ita totius noctis quiete fraudari vt per cõ/ ſequentẽ diem ſine doꝛmitatione mẽtis animiq; toꝛpoꝛe inconcuſſam poſſit pua re vigilãtiã · Quę impedietur ex hoc po tius ꝙ; iuuabitur · niſi poſt vigiliarum miſſam ſomni quantulumcũq; guſtaue rit Et idcirco ſaltim vnius hoꝛę ſopoꝛ quemadmodum diximus ante lucis ad nẽetũ ſi fuerit impartitus· lucrabim om/ nes vigiliarum hoꝛas quas tota nocteĩ oꝛatione conſumpſimus impartientes naturę quod ſuum eſt nec babentes ne/ ceſſitatem reſumẽdi ꝑ diem quod nocti ſubtraximus. Cotum enim carni huic ꝓculdubio reddet. quiſquis ei nõ ratio nabiliter partem ſubtrahere · ſed totum temptauerit denegare ⁊ vt veriꝰ dixerĩi · nõ ſuperflua ſed neceſſaria voluerit am putare Pꝛopter quod maioꝛe fenoꝛe ne ceſſe eſt vigilias cõpenſari · ſi fuerit vſq; ad lucem inconſiderata atq; irrationa/ bili nimietate ꝓtracte · Ideoq; eas trip⸗ iüititis diſtin gunt officijs vt laboꝛ hac di⸗ uer ſitate diuiſus delectatione quadam defectionem ꝛpoꝛis releuet. NMam cnʒ ſtantes antiphona tria cõcinuerint. hu mi poſt hec vel ſedilibus humillimis in⸗ ſidentes tres pſalmos vno modulante reſpondent. quitamen ſinguli a ſingu- lis fratribo viciſſim ſuccedẽtiby ſibi pᷣbẽ/ tur· atq; his ſu b eadem quiete reſidenti bus ternas adijeiunt lectiones. Itaq; fit vt coꝛxoꝛeum minuentes laboꝛẽ vigi⸗ lias ſnas maiore intentione mentis exer ceant = Quareilluſcente die ſabbati vigilie ſtatute ſint ⁊ quare ꝑ om nem oꝛiẽtem abſolutio ieiunij in die ſabbato pᷣſumatur.Caix. ABGas a tem poꝛe pꝛedicationis q appoſtolice quo religio ac fides cchꝛiſtiana fundata eſt per vni⸗ uerſum oꝛienteʒ. idcirco ſtatutum eſt il⸗ luceſcẽte ſabbato debere celebꝛari · ꝙ do⸗ mio ⁊ ſaluatoꝛe noſtro ſexta ſabbati cru cifixo · diſcipuli adhuc recẽti eius paſſio ne perculſt pemuigiles tota nocte manſe/ runt· nullatenus quietis ſomnum ocuł ſuis indulgẽtes. obꝛem exillo tem po⸗ re huic nocti deputata vigiliarum ſolẽ/ nitas vſq; in hodiernum diem per vni⸗ merſum oꝛientem ſimiliter obſeruatur. Ideoq; ⁊ abſolutio ieiunij poſt vigilia/ rum laboꝛem · totidem apoſtolid viris in die ſabbati ſtatuta · nõ immerito pꝛeſu mitur ꝑ vniuerſas oꝛientis eccleſias· Im illam quoq; eccleſiaſtes ſentẽtiã · quęli cet habeat ⁊ alium miſticũ ſenſum·tamẽ ab boc quoq; non abhoꝛret.quo vtriq; Diei.i.hebdomadi parit᷑ ⁊ʒo gdoadi ean dTem partem ſolennitatis unpartire pꝛe⸗ cipimurita dicentis. Da partem his ſe ptem · quidem his octo. Non enim ad cõmunionem feſtiuitatis iudaice abſo⸗ lutio iſta ieinnij reputanda eſt his pᷣler⸗- tim qui omni iudaica ſuꝑſtitione alieni monſtrantur · ſed ad refectionem quã di ximus laſſi coꝛpoꝛis ꝑtinere · quod per to tas anni ſeptimanas iugiter quinis die bus ieiunans.niſiſdnobus ſaltem inter poſitis refocillatũ fuerit· facile laſſaſcit gedii Vi⸗ batol 4 rantes abſolo ſunieg diecont runtiein cumnon ſaprſe Sci neralen ſasusi⸗ hon ſcaſt udineſo bioetiam ramint caone⸗ fuiſzze nong vtſene nu NM aabe wdines 1 Clebranii hunſaue nonis glagicae ſa tawan tam deen loctonu danw nispeeae minevi pobac ſer entige locet nu II ng ugint br lmnsin⸗ mailnn laſt, gehelint mes. ug lweng tnnisin eſabbati urponm noleung . C. Ccanoms Goac ides iche /, muneſtil⸗ un ⸗ nſadomcn ens aln unocknu, nmmroinl rallotnw⸗ Numun ſoli, m rmi⸗ knigl⸗ Kpüc men nmc Nle ini utli ſnſumvtam a. quo v 1ogkondian Wpant 9 cnigahi/ nck boſl⸗ ſitonealan onen grid reqpoeſr 4 n oneN . ſimm te. 1 ir et Vn factuʒz ſit vt in vrbe die ſab bato ieiunetur Cap̃ᷣ xr. Aius moderaminis canſam c nonnulli in quibuſdam occi/ dentalibus ciuitatibus igno/ rantes ·⁊ maxime in vrbe · idcirco putãt abſolutionem ſabbati minime debere p ſumi · ꝙapoſtolum Petrum in eodem die contra ſymonem cõflictaturum aſſe runt ieiunaſſe.Ex quo magis a pparet H eum non cõſuetudine canonica feciſſe· ſed pꝛeſenij potius neceſſitate con flictus Siquidem ⁊ ibi ꝓ bac eadem re non ge nerale ſed ſpeciale videt᷑ petrus diſcipu lis ſuis ieiunium indixiſſe.Quod vtiq; non feciſſet ſi ſciſſet illud canonica cõſue tudine ſolere ſeruari. idem pꝛoculdu/ bio etiam dñico die paratus indicere · ſi certaminis ipius in eum com pegiſſet oc caſio · nec tamen ex hoc ſiatim canonica fuiſſʒ ieiunij regula ꝓmulganda.quod non generalis obſeruatio ſtatuerat· ſed vt ſemel fieret ratio neceſſitatis extoꝛſe⸗ In quo dominice diei ſolenni tas ab alioꝛum dierum conſue tudine diuerſa teneatur. Ca. xi. Erum ne hoc quidem ignoꝛan v dum die dñico vnam tantum/ modo miſſam ante pꝛandium celebꝛari.in qua pſalmoꝛum atq; oꝛatio num ſeu lectionũ ꝓ ipius collecte vlcõ⸗ munionis dominice reuerẽtia ſolennius aliquid ac ꝓpenſius impendentes · in ip/ ſa tertiam ſextam q; pariter conſumma tam reputant Itaq; fit vt de oꝛationuʒ obſequijs nibil imminuat᷑ adiectiõe ſcʒ lectionum. ⁊ nihilominus differentia ꝗᷓ dam vel remiſſio videatur fratribus in/ dulgeri ꝓ reuerentia dñicereſurrectio / nis pꝛe cetero tempoꝛe quę⁊ totiꝰſepti⸗ mane videatur obſeruantiã relaxare · et pꝛo hacipᷣa que intermiſcet᷑ quadazʒ dif ferentia eundem diem velut feſtiuũ pꝛo⸗ uocet rurſum ſolenniꝰ expectari · minꝰ q;ʒ 4 O . R oꝛationum gt plalmoꝛum modo faciat hebdomadis ventureieiunia hu. ins expectatione ſentiri. Semper enim equanimius quelibet fatigatio ſuſtinex. ſine faſtidio latoꝛ impenditur. ſi inter/ iecta ei viciſſitudo quędã vel open im⸗ mutatio qualiſcunq; ſuccedat. Quibus diebus cum cena fra tribus exhibetur accedẽnbus ad refectionem pſalmus nõ di catur ſicut fieri in pꝛadijs ſolet. Cap̃. xijj. Eniq; etiam in ipᷣis diebusid d eſtſabbato vel dominica ſeu fe riatis tem poꝛibus quibus pari ter pꝛãdium ⁊ cena ſolet fratribus exhi/ beri · pſalmus ad veſperam non dicitur · id eſt nec cum accedunt ad cenaʒ · nec cũ ab ea conſurgũt · vt ſolet fieri in ſolenni bus pꝛandijs ·vel canonica ieiunioꝛũ re/ fectione·quam et pꝛecedere con ſuetudi⸗ narij pſalmi ſolent ⁊ ſubſequi.ſed tãtũ/ modo ſimplici oꝛatione facta accedunt ad cenam · eam q; rurſum conſurgentes abipa ſola oratione concludunt: quod ſcʒ extraoꝛdinaria ſit inter monachos iſta refectio · nec omnes ad eam conneni re cogantur.niſi aut peregrini qui ſuper uenerit fratres · aut hi quos infirmitas coꝛpoꝛis aut ꝓpꝛia innitat voluntas Erplicit de canonico diurna rum oꝛationum ⁊ pſalmoꝛum modo lib er tertius Incipiunt capitula libꝛi quar ti de inſtitutis renunciantium. LC-opop. prilui ij Qua ratione vſq; ad vlti mam ſenectutem apud eos in cenobijs perſeuerent iij LQuo examine pꝛobetur qui in ce nobio ſuſcipiendus eſt. B 2 ☛n% vi vij viij xiij xv xvi Quarequiln monaſterio recipi untur. Cur hi qui renunciant ſu ſcepti ĩ monaſterijs pꝛopꝛia veſtimẽta eponant · ab abbate alijs in/ duantur Qua cauſa veſtimenta renunci‚- antium cũ quibus ingreſſi ſüt monaſteriuʒ a diſpenſatoꝛe ſer uentur , Lur in monaſterio ſuſcepti non permittantur ſtatim congrega tioni fratrum commiſceri · ſed xenodochio antetradantur Quibus pꝛimum inſtitutis iuni oꝛes exerceantur vt ad ſuperan das omnes concupiſcentias ꝓ liciant Quare iunioꝛibus imperetur · vt ſenioꝛi ſuo nibil de cogitatio/ nibus ſuis ſubtrahant Quanta obedientia iunioꝛibus etiam in naturali neceſſitate tri buatur. Cuiuſmodi cibus apud eos deli catiſſimus ha beatur ad ſonitum pulſantis oſtium nihil operis non omittant ſtu/ dio celeriter accurrendi. OWMꝘMR criminoſuʒ habeatur ſi aliqᷣa Vl viliſſimum quiſpiam ſuuʒ dixerit — Q licet multa pecunia de vniuſ/ cuiuſq; opere congeratur nul⸗ lus tamẽ pꝛeſumat excedere ſia tute ſufficientie parcitatem Deimmodico apud nos ſtudio habendi De regulis diuerſarũ coꝛreptio num. xvij Quibus autoribus ſit inuentũ vävyvt reficiẽtibus fratribus ſacre lectiones in cenobijs recitentur ⁊ quantum apud egyptios pᷣ⸗ beatur ſilentium. xviij Millicitum ſit extra menſam cõ munez guicc; cibi potuſve gau ſtitar. xix Quemadmodum per paleſtinaʒ Vel meſopotamiam quotidia⸗ na fratribus exhibeantur obſe quia. xx SDe tribus lẽticule granis ab eco nomo repertis. xxi De ſpontaneo quoꝛundã fratrü miniſterio xxij De egyptioꝛum typo qui eſt ſup quotidianis fratrum ſtatutus obſequijs. xxiij De obedientia abbatis iobãnis per quam vſq; ad pꝛophetie ꝓ fectus eſi gratiam. xxiij Deligno itaq; arido quod ideʒ abbas iohannes ad arbitriuʒz ſenioꝛis ſui quaſi adolendũ ri- gare non deſtitit. xxv De pꝛoiecto ab abbate iobanne vaſe vnico olei ad ſenioꝛis im/ xxvi Quemadmodũ abbas iobãneſ ſuo obedierit ſenioꝛi ad aduol- nendum ſaxum quodnea mul tis quidem poſſibile erat moue xxvij De humilitate et obedientia ab⸗ batis mucij quam ĩ pꝛoijciẽdo in fluuium paruulo filio ex pꝛe cepto ſenioꝛis non heſitauit im xxvij Quemadmodum reuelatum ſit aAbbbati de patre mucio opꝰ euz abꝛabe feciſſe · 1 ꝙ defuncto ei⸗ dem abbati idem pater muciꝰ in monaſterij adminiſtratione ſucceſſerit “ xxix Deobedientia fratris qui decem ſpoꝛtas circũferens pu blice di AKſſira xit ad abbatis imperium. x De abbatis pynufij bumilitate quirelicto cenobio celeberrimo cui pꝛeſbiter ſerat longinquũ monaſterium in quo velut inci .6 ung Dalcing, Mondia/ mnr obſe mis de ndifuni dcickſi⸗ in Kamtns Ntsicdns phrney gnod ile Aabima; miobma s bbas obant inalannol vocdnezmul keaatnoue alintndb⸗ nipoici⸗ nio oat gkrüuntin mdmn ſt oper wnndhoe⸗ un mnd Gmme idn 1blard ngnun. gtmu — Cap itula piens ſuſciperel veſiderio ſub⸗ iectionis expetijt. xxxi Quemadmodum abbas pynu⸗ fius reductus in monaſterium ſuum modico tempoꝛe commo ratus iterum fugerit in partes ſyrie. xxxij Que pꝛecepta dditideʒ nobbas pynufius fratri queʒ in ſuo mo naſterio ſub noſtra recipiebat pꝛeſentia. xxxiij Qſi icut magna fmuneratio mo⸗ nacho debetur ſcm inſtitutio nem patrum laboꝛãti ita ⁊ pe/ na ſimiliter tribuatur · et idcir⸗ co nõ debeat quis facile adm it ti in monaſterio xxxiiij abrenũciatio noſtra nihil ſit aliud qᷓ; moꝛtificatio et imago crucifixi. xxxv cruxnoſtra timoꝛ dominiſſit. xxxtvi renunciatio noſtra nihil pꝛo/ ſit ſi iſſdẽquibus renũciauim? implicemur. = xxxvij OQ diabolus noſtro fini ſemper L inſidietur· et nos eius caputiu giter obſernare deleamus xxxvijj De renunciantis pꝛeparatione aadtꝛlrſum temptationes. et de paucis imitandis. xxrix Quo oꝛdinequis ad perfectiõeʒ v/aleat peruenire· per quam de timoꝛe dei ad charitatem conſe quenter aſcendat N non debeat monachus exem⸗ pla perfectionis a multis exxe/ tere.ſed ab vno vela paud xli Quarum debilitatum ſimilitu/ dineʒ ſuſcipere debeat qui in ce nobio cõmoꝛatur. xlij bonum patientie ſue nõ 5 dete⸗ at monachus de alioꝛum ſpe⸗ rare virtute · ſed de ſua pmongani mitate xlij Recapitulatio expoſitionis per q uam monachus ad perfectio ; iber. II II* nem ninniluue Erpliciunt cap itula Incipit liber quartus deinſti- tutis renunciantium. PpPülu pꝛimum E ca nõico mõ pſalmoꝛũ atq; oꝛa⸗ tionum qᷣ 9 debeat in diurnis uenticul p mõaſteria cuſtodiryad inſtitutionem eins qͥ renun ciat huic mundo:narrationis nos oꝛdi⸗ ne pꝛouocante tranſimus: conditiones in pꝛimis quibus bi qui ad dominũ con uerti cupiunt recipiantur in cenobijs· bꝛeui quantuʒ poſſumus ſiudentes ſer/ mone complecti:quedam ſcilicet de egy ptioꝛum · quędam de ta benenſiotarum regulis admiſcentes:quoꝛum ĩ thebay⸗ e ẽ cenobiũ · quanto numero popnlo⸗ ſius cunctis· tanto conuerſationis rigo re diſtrictius. Siquidem in eo pluſq; quãq; milia fratrum ſub vno abbate re guntur · tantaq; fit obedien tia bic tam pꝛolixus mon achoꝛum numerus omni euo ſenioꝛi ſuo ſubditus: quanta nõ po teſt apud nos vnus vni vel obedireper. modico tem poꝛe vel preeſſe. Quaratione vſq; ad vltimam ſenectutẽ a pud eos in cenobus perſeuerent. CLCaßij. Voꝛum tam milongs perſen eraã q tia ⁊ bumilitas atq; ſubiectio AIgnemadmodum tam dintur⸗ na perduret·qua we inſtitutione foꝛmet· per quam vſq; ad incuruam ſenectã in B 53 . ibi cenobio perſeuerent opinoꝛ nos an om NCLa.liacirco ne vſibus quidem quibue nia debere perſtringere. Lãta nanq; eſt. Ee cenobij pꝛofuturas ſuſcipere ſeffat quãtã neminẽ in monaſterijs nr̃is igreſ ab eo recunias acquieſcunt. goriet ſum ne anno qᷣdẽ integro tenuiſſe memi ¶ Pꝛimum ne cõſidentia huius oblatio/ Dua nimus· vt cum renunciationis eoꝛũ pꝛi/ is inflatus:nequaqᷓ;ᷓ ſe pauperioꝛibus clant moꝛdia viderimus · cõſequens fuiſſe in fratribus coequare dignetur · tum ne per ſunt telligamus vt ĩ tam ſublimia perfectio hanc elationem nullatenus ad bumili/ reſen nis faſtigia talium viroꝛuʒ fundamenta tatem chꝛiſti deſcendẽs · cum in diſcipli⸗ conſurgerent. na cenobij non poſſit perdurare egreſ⸗ Quo examine pꝛobetur qui in ſuſq; exinde ea quęin pꝛincipio renun/ cenobio ſuſcipiendus eſt. ciationis ſue ſpiritali feruoꝛe ſuccenſus cruert Caßp. iij. intulerat · tepefactus poſtea non ſine ins? tondin Bitur am biens quis intra ce iuria monaſterij ſacrilego ſpiritu recipe orib i nobij recipi diſciplinam.non re atq; exigere moliatur. Quod omni⸗ D ante pꝛoꝛſus admittitur· quã modis obſeruari debere. multis ſunt ex- alie⸗ diebus decem vel eo amplius pꝛo foꝛbb pperimentis frequenter edocti. QNam per Gon excubans indicium perſeuerantie ac de alia minus cauta monaſteria ſimplicit᷑ *M ſiderij ſui pariterq; humilitatis ac paci quidam ſuſcepti · de eis ꝗᷓ intulerãt ꝗᷣqʒ n entię demonſtrauerit Cunq; omniũ pꝛe in dei opere fuerant diſpe nſata · cum in⸗ nodri tereuntium fratrum genibus pꝛouolu⸗ gẽti poſt blaſphemia redibitionem po⸗ nbl tus· ⁊ ab vniuerſis deinduſtria refuta/ ſcere temprauerunt. tus atq; deſpectus · tanq; qui nõ religio Curhi qui renunciant ſuſcepti ſecn nis ſed neceſſitatis obtentu monaſterii in monaſterijs/ꝓpꝛia veſtimen ſg optetintrare · iniurijs quoq; et expꝛobꝛa ta deponant. ⁊ ab abbate alis 4 tionibus multis affectus· experimentuʒ Induantur —ð chn dederit conſtãtieſuę· qualiſq; futurunus LCapituluũ. v. Penſe ſit in temptatõnibus oꝓpꝛobꝛioꝛum to ANamobꝛem ita nudatur qᷣſq; huſen lerantia declarauerit · atq; ita fuerit ex- ꝗq cum receptus fu erit omni pᷣſti ⸗/ llin ploꝛato mentis ardoꝛe ſuſceptus.diligẽ na facultate · vt ne im quideʒ nſlan tia ſumma perquiritur ne de pꝛiſtinis fa quo opertus eſt indumentum habere p/ mſiſn cultatiby ſuis inheſerit ei vel vnius ni⸗ mittatur vlterius · ſed in concilio fratrũ mtagte mi contagio.Sciunt enim eum ſub mo pꝛoductus in mediuʒ exuatur pꝛopꝛijs · Ctngine naſterij diſciplina diuturnum eſſe non acper manus abbatis induatur mona⸗ oaman ꝓoſſe.ſed ne humilitatis quideʒ autobe/ ſterij veſtimentis · vt per hoc ſe non ſoluʒ nonaſ dientie appꝛehenſurum eſſe virtuteʒ · nec vniuerſis rebus ſuis antiquis nouerit ſoi vlla cenobij paupertate ac diſtrictione ſpoliatum · verumetiam omni faſtu de⸗ Puin contentum foxe · ſi in conſcientia eius pe poſito mundiali · ad chꝛiſti paupertate ran cunie quãtulumcũ q;ʒ latitauerit.ſʒ vbi ⁊inopiam deſcẽdiſſeiam q; opibus ſu⸗ anee pꝛimum exoꝛta fuerit qualibet occaſiẽe ſtentandum non ſeculi arte queſitis.nec commotio·fiducia ſtipis illius animatũ e inſidelitate pꝛiſtina reſeruatis.ſed de . continuo de monaſterio velut funda ro ſanctis ac pijs monaſterij largitionibuſ tante fugiturum. militię ſuę ſti pendia percepturũ · atq; in/ tupi⸗ . eſe deinceps veſtiendum alendumq; fllifuen Quare quiin monaſterio reci / cognoſcẽs · ⁊ nibil habere nihilominꝰ Gtoni pinntur. Eckrxaſtino non eſſe ſollicitũ ſcm euan⸗ ſade . Lapß. iiiij. gelij diſcat ſententiã · nec erubeſcat pau⸗ longen daht guiden ſuſäper niſant, obland, mronbus unne dbunii, nndiſayn⸗ udegtit piormmn, iſein⸗ Prnnuhe Mofonn/ lusſuntet⸗ NMan per 1ſinplat nlenit ch wamin⸗ donen we N Cce⸗ Apeſtmman Nburalis crturqſ, tommipſi/ teihn guucs unbirmnh⸗ Nclofani wrpv:s⸗ amrmona? enonſol, dis novcnt mifuin , upen tuſ/ alna hi msſad Giendbi nüatchn⸗ mdung bini hrun ainpun⸗ periboid eſt coꝛpoꝛi fratnitaſj equari. quibus connumerari chꝛiſius ⁊ quoꝛũ le fratrẽ nõ erubuit nũcupare. qͥn potiꝰ gloꝛiet᷑ domeſticis eius factũ ſe eẽ ↄſoꝛtẽ Qua cauſa veſtimenta renun⸗/ ciantium cum quibus ingreſſi ſunt monaſteriuʒ a diſpenſato re ſeruentur. Caß. vi. Lla vero que depoſuit veſtimẽ i ta economo cõſignata tamdiu reſeruantur · donec pꝛofectꝰ et conuerſationis eius ac tolerantie virtu/ tem diuerſis temptationibus ac pꝛoba⸗ tionibus euidenter agnoſcant Et ſi qui dem poſſe eum inibi ꝑdurare tem pore p/ cedẽte perſpexerint: ⁊ĩ eodem quo cepit feruoꝛe ꝑſiſtere·indigentibus eadem lar giuntur. Sin vero quoddam ex eo mur murationis vitium · vel parue cuiuſlibet inobediẽtie culpã ꝓceſſiſſe dehhẽderit · exuẽtes eũ mõaſterij qbo indutus fuerat Vſtimẽi· ⁊ antiq reueſtitũ veſtimẽrj ꝗᷓ fuerãt ſeq̃ſtrata dexellũt. Nullũ eteni fas eſt cum illis que accepit abſcedere. nec quẽqᷓ; patiuntur illis adhuc indui. quem ſemel ab inſtitutiõis ſue regula te puiſſe peruiderint. Ande etiam copia nulli penitus palam diſcedendi ↄcedit· niſi aut in moꝛem ſerui fugacis captans denſiſſimas tenebꝛas nocte diffugiat. aut certe hoc oꝛdine et pꝛofeſſione iudi/ catus indignus.cum confuſione ⁊ nota coꝛam cunctis fratribus depoſita veſte monaſterij expellatur Cur in monaſterio ſuſceptinõ pꝓmittatur ſtati congregationi fratrũ cõmiſceri.ſʒ xenodochio ante tradantur. LCap̃· vy. Vm igitur quis ſuſceptus et c hac perſeuerantia quam dixi mus compꝛobatus ac depoſi tis ꝓpꝛijs veſtim entis habitu monaſte, riali fuerit accinctus.non ſtatim congre gationi fratrũ commiſceri permittitur. ſed deputatur ſenioꝛi qui ſeoꝛſuʒ haund longea veſtibulo monaſterij omanens. babet curam peregrinoꝛum ⁊ aduenien △D — 5 — S Deinſtitutis renunciantium tium deputatam . eiſq; omnem diligen⸗ tiam ſuſceptionis ⁊ humanitatis impẽ dit· Cun q; ibidem integro anno deſer/ uiens abſq; vlla querela ſuum circa ꝑpe⸗/ grinos exhibuerit famulatumimbutuſ per hoc pꝛima inſtitutiõe humilitaſʒ ac patien tię atq; in ea longa exercitatiõe pᷣ cognitusadmiſcendus ex hoc cõgrega⸗ tioni fratrum. alij traditur ſenioꝛi ꝗͥ de cem iunioꝛibe pꝛeeſt · quos ſibi creditos ab abbate inſtituit pariter ⁊ gubernat. ſcm illud ſcʒ quod oꝛdinatũ in exodo legimus p moyſen. Quibus pꝛimum inſtitutis iu⸗ nioꝛes exerceantur.vt ad ſuꝑa daſoẽſcõcupias ꝓficiaãt.C.viij Aius hec erit ſollicitudo ⁊ ern c ditio pꝛincipalis · per quam in nioꝛ introductus aſcendere cõ/ ſequenter etiã enlmina perfectiõis ſum/ ma pꝛeualeat · vt doceat eum pꝛimitus ſuas vincere voluntates: quem ſtudioſe in his ac diligenter exercens · hec illi ſem⸗ per imperare de induſtria curabit · quę ſenſerit animo eius eſſe contraria. Mul tis ſiquidem experimentis edocti:r̃dunt monachum et maxime iunioꝛes ne vo⸗ luptatem quidem concupiſcentię ſuęre/ frenare poſſe · niſi pꝛius moꝛtificare per obedientiam ſuas didicerit voluntates Igeoq; pꝛonunciant nullatenus pꝛeua lere vel iram vel triſticiam vel ſpiritũ foꝛ nicationis extinguere : ſed nec humilita- tem coꝛdis vram · nec cum fratrib vni⸗ tatem perpetnaʒ.nec firmã diuturnãq; Ppoſſe retinere concoꝛdiam.ſed necĩ ceno bio quideʒ diutius perdurareeum. qui pꝛiꝰ voluntates ſuas ñ didicerit ſupare Quare iunioꝛibus imperetur vt ſenioꝛi ſuo nihil de cogitatio nibus ſuisſubtrabhant. Ca.ixr. Is igitur inſtitutis eos quos hb initiant velut elemẽtis quibuſ⸗ danmn ac ſillabis imbnere ad ꝑ/ fectionem atq; infoꝛmare feſtinant. er. bec ad liquidum diſcernentes vtrum fi cta ⁊ imaginaria an vera ſint humilita/ 4 uenire · conſequ enter inſtituũtur nullas penitus cogitationes pꝛurientes in coꝛ⸗/ e pernicioſa confuſione celare:ſed con⸗ feſtim vt exoꝛte fuerint· eas ſuo pateface re ſenioꝛi. nec ſuper earum iudicio qᷣcq;ᷓ ſue diſcretioni co mmittere · ſed illud cre/ Tere malum eſſe vel bonũ quod diſcuſſe rit ac pꝛonunciauerit ſenioꝛis examen. Itaq; fit vt in nullo circũnenire iuuenẽ callidus inimicus velut inexpertũ igna- rumq; pꝛeualeat · nec vlla fraude deciꝑe quẽ pᷣnidet non ſua ſʒ ſenior diſcretiõe muniri:⁊ ſuggeſtiones ſuas vllutigni/ ta iacula quęcunq; in coꝛ eius iniecerit. vt ſenioꝛem celet non poſſe ſuaderi. Ali ter quiꝓpe ſubtiliſſimus diabolus illu/ dere vel deijcere innioꝛem nõ poterit · ni⸗ ſi cum eum ſeu per arrogantia ſiue ꝑ ve⸗ recundiam ad cogitationum ſuaruʒ ve lamen illexerit. Generale nã q; ⁊ euidẽs indicium diabolice cogitationis eſſe pꝛo nunciant · ſi eam ſenioꝛi confundamur aperire è Quanta obedientia iunioꝛbꝰ? etiam in naturali neceſſitate tri buatur. LCap. x. OAOſt hec tanta obſeruantia obe p dientieregula cuſioditur: vt iu nioꝛes abſq; pꝛepoſiti ſui ſcien cia vel ꝓmiſſu nonſolum non audeant cellam ꝓgredi:ſed neipi quidem cõmu⸗ ni ac naturali neceſſitati ſatiſfacere ſua quctorirate pꝛeſumant Sicq; vniuerſa complere quęcunq; fuerint ab eo pꝛece/ pta · tan qᷓ; ſi a deo ſint celitus edita ſine ylla diſcuſſione feſtinant: vtnonnunqᷓ; etiam impoſſibilia ſibimet imꝑata ea fi⸗ deac deuotione ſuſcipiant.vt tota vtu te ac ſine vlla coꝛdis heſitatione perfice⸗ re ea aut conſummarenitant:⁊ necĩpoſ ſibilitatẽ quideʒ pꝛecepti pꝛo ſenior ſui reuerentia metiantur. De quoꝛũ obediẽ tia ſpeciatim nũc dicere pꝛetermitto. Ex. emplis enim eam ipis paulo poſ trade/ re ſuo loco diſponimꝰ.ſi dñs nobis oꝛa/ tionibus veſtris ederit cõmeatũ. Nũc 1 õ — N * . . 5 le fundati.Ad quod vt fackle voleant 8 „* ——— rr. inſtituta cetera proſequamur termittẽ tes illa contexerdẽ que in hac regione vel tradi monaſterijs vł ab ipis nequeũt cu ſtodiri:ſicut in pꝛefaciuncula noſtra fa/ cturos nos eſſe pꝛomiſimus· quod ſcili/ cet nec laneis indumentis vtantur ſed li neis tantũ· ⁊ ne ipᷣis quideʒ duplicibus quibus vicaria pꝛepoſitus vnuſquiſq; ſue decanie ſubminiſtrat cum illa quib⸗ veſtiti ſuntiſoꝛduiſſe conſpexerit Cnuiuſmodicibus apðeos de licatiſſimus habeatur. Capᷣ.xi. Llud quoq; arduum atq; ſub i lime genus continentie ſimilit pꝛetrmittẽtes in qua ſummere⸗ pntant᷑ delitie ſi herba ſale condita quã lapſaniũ vocãt aqua diluta ad refectio nem fratrib apponatur· aliaq; complu ra bis ſimilia quę in hac pꝛouincia nec geruʒ temperies· nec qualitas noſtre fra gilitatis admittitilla tantummõ pꝛoſe quar quęnulla carnis infirmitas non ſi tus loci poterit imꝑedire.ſi ea non fragi⸗ litas animę ac tepoꝛ mentis ademerit. ad ſonitum pulſantis oſtiũ nihil operis nõ omittãt ſtudio celeriter accurrendi· Capᷣ. xij. CLCLadq; ↄſidẽtes int᷑ cu bilia ſua ND ⁊openi ac meditationi ſtudiuʒ pariter impendentes cum ſoni tum pulſantis oſtiũ ac diuerſoꝛum cellu las pcutientis audierint. ad oꝛationem eos ſcʒ ſeu ad opus aliquod inuitantis· certatim ecubilibus ſuis vnnſquiſq; p/ rumpit · ita vt is qui opus ſcriptoꝛis ex/ ercet · quã repert? fuerit inchoaſſe litterã finire non audeat ſed in eodem puncto quo ad aures eins ſonitus pulſanſlad/ uenerit · ſumma velocitate ꝓſiliẽs ne tã tum quidem moꝛe interponat quantuʒ cepti apicis conſu mmet effigiem · ſʒ im⸗ perfectam lineam littere derelinquens: nõ tam operis compendia lucra ve ſecte tur · q; obedientię virtutem exequi toto ſtudio atq; emulatione feſtinet. Quam non ſolum operi manuũ ſeu lectioni vl ſilentio 1quieti celle verumetiã cunctis hitutt onmnid dia ſut lonun a qvic ſaun ſalit⸗ ſvtnll⸗ Giol i cömunin onniap obium Lpſatti aaminal ſeniſgus Wmust NRN regige exorꝛen tabula Muma Nitenna oſubnpt noixbe Qlcer ciuſh lamepr leſuffia . naſrio⸗ ſua vi busw tomen ſuigueſt dooper tbicend Pliusy Nullum (Gocu fieninen Kcogit Non gucäta noſng, nod ſal,⸗ nuurſcc Muplabes nuſguiſg llgoih wi Hevsde Lan. 1nmnen, ndingi vinca nec 3noſe ſin mmöo nsolai 1tdio ubiliaſus oniſtudiu wanſani ſoumaalu Houtonen iumtanto⸗ lpiſc⸗ nptonsct/ e ſinae dan ponc , 1 . . Binn inquans uwelr virtutiby ita pꝛeferunt vt puie iudicent omnia poſtponenda· ⁊ vniuerſa diſpen dia ſubire contenti ſint:· dum modo hoc bonum in nullo violare videantur criminoſum habeatur ſi ali quid pel viliſſimum quiſpiam ſuum dixerit Capᷣ. xij. ALlanm ſane virtutem inter cete/ i ras eoꝛũ inſtitutiones vel com memoꝛare ſuperfluũ puto · qd ſcilicet nulli ciſtellam. nulli peculiarem ſpoꝛtellaʒ liceat poſſidere· nec tale aliqd quod velut ꝓpꝛium retinens ſuo debeat cõmunire ſignaculo.Quos ita nouimꝰ omni ex parte nudos exiſtere · vt preter colobium · mafoꝛtem caligas:melotem acpſiathium · nichil amplius habeant · cum inalijs q monaſterijs in quibyaliqᷓ remiſſius indulgent᷑· hanc regulam vi/ deamus ſtrictiſſime nunc vſq; ſeruari· vt ne verbo quidem audeat quis dice/ re aliquid ſuum. magnumq;ʒ ſit crimen ex oꝛe monachi ꝓceſſiſſe:codicem meuʒ. tabulas meas·grafium meum.tunicam meamcaligas meas: ꝓq; hoc digna pe/ nitentia ſatiſfacturus ſit· ſi caſu aliquo ꝑ ſubreptionem vel ignoꝛantiã huiuſ/ modi vbum de oꝛe eius effugerit. ¶licet multa pecunia de vniꝰ/ cuiuſq; opere congeratur.null⸗ tamẽ preſumat excedere ſtatu/ te ſufficientie parcitatẽ. Ca· xiiij. Tcum tantos vnuſquiſq; eo/ e rum quotidie de opere ac ſudo dore ꝓprio redditus ↄferat mo/ naſterio · vt er bis ſuſtentare non ſolum ſuã valeat parcitatem verumetiam vſi⸗ bus poſſit exnberare multoꝛum.in nullo tamen inflatur · nec ſibi de tanto operis ſui queſtu ac ſudoꝛe blanditur ſed prer duo paximacia quę tribus vix denarijs ibidem diſtrahuntur. nihil ſibimet am/ plius vnuſquiſq; pꝛeſumit Inter quos nullum peculiare opus.quod pudet di cere· quodq; in nr̃is monaſterijs vtinaʒ fieri neſeiremus:non dicam effectu ˖ ſed nę cogitatione quidem ab aliquo peni/ SS F l tus affectatur. Cunq; totam enthecam cenobij ſuam credat eſſe ſubſtantiã: cũ⸗ ctiſq; rebus vt omniũ dñs omneʒ curã ſollicitudinem q; impendatad retinen/ dam nihilominus arrepte nuditaſ vir- tutem · quã ſtudet ad ſinem vſq; perfecte atq; inuiolabiliter cuſiodire.ita ſemetip ſum a cunctis extraneum ⁊ ex omnibus gerat · ⁊ icolã iſtius mũdi: alumnumqʒ ſe otius monaſterij reputet ac miniſtrũ qᷓ; dñm cuiuſcunq; rei pꝛeſumat Deimmodico apð nos ſtudio habendi : . LCa. xv. DODO hec nos miſerabiles quid di a cemus·qui in cenobijs commo rantes: ac ſub abbatis cura et ſollicitudine conſtituti · peculiares circũ ferimus claues · om niq; pꝛofeſſionis no ſtre verecundia ⁊ confuſione calcata. eti amanulos quibus recondita pꝛeſigne⸗ mus in digitis palam geſtare nos non pudet quibus non ſolum ciſtelle vl ſpoꝛ te: ſed ne arce qdem vel armaria. ad ea quęcõgerimus vel quęegreſſi de ſeculo reſeruauimus condenda ſufficiũt Qui q; ita nõnunqᷓ; ꝓ viliſſimis nulłq; reb accẽdimureas dumtaxat velut ꝓpꝛias vendicantes · vt ſi quis vel digito qᷣcq; ex his contrectare pᷣſumpſerit tanta con tra eum iracũdia ſu ꝓpleam· vt commo tionẽ coꝛdis nr̃i a labijs ac tota qͥdẽ coꝛ poꝛis indignatiõe reuocarenõ poſſimus Sʒ ptmiſſis nr̃is vicijs ⁊ his ꝗ nec cõ/⸗ mẽoꝛari qͥdeʒ dignũ eſt ſilẽtio tdi ſᷣm illud eloq · nõ loqᷓt os meũ oꝑa hoim. vtutes potius ꝗᷓ apð illos ſunt ⁊ B quę nos qͥʒ oĩ ſiudio debemꝰa ꝓpetere · cepto narrationis oꝛdie ꝓſequam̃·ipaſq; iam regulas ac typos curſim bꝛeuit᷑q; pona mus · vt puenietes poſt q̊ ad qſdã actus opa ſenioꝛũ ꝗᷓ ſtudioſe mẽoꝛie madare diſponimꝰ ˖ B ꝗ nr̃a expoſitione digeſta ſũt velut teſtimonijs validiſſimis robo remus. vniũſa ꝗᷓ diximꝰ exẽplis eoꝝ po⸗ tius ac vite auctoꝛitate firmantes. De regulis diuerſarum coꝛre ptionum Ca.xvi. Iquis igitur gillonem fictile, ſquẽ baucalẽ nuncupant. aut buiuſmõi aliud caſu aliqͥ frege nit · aut pdiderit aliquid · nõ aliter negli gentiam ſuam quã publica diluet peni tentia.cunctiſq; in ſynaxi fratribus con gregatis. tamdiu pꝛoſtratus in terrã ve niam poſtulabit · donec oꝛationum con ſummetur ſolennitasimpetraturus eaʒ cum iuſſus fuerit abbatis iudicio de ſo⸗ lo ſurgere. Eodem modo ſatiſfaciet qͥſ- quis ad opus aliquod accerſitus vł ad congregationem ſolitã tardius occurre rit. aut ſi decantans pſalmum vl modi cuʒ titubauerit. Similiter ſi ſuperfluo: ſi durius.ſi contumacius reſpõderit. ſi negligentius obſequia iniũcta comple/ uerit · ſi vel leuit᷑ murmurauerit · ſi lectio nem operi vel obedientie pꝛeferens offi⸗ cia ſtatuta ſegnius fuerit executus ·ſi di⸗ miſſa ſynaxi non concitus ad cellam re/ currere feſtinauerit.ſi cum aliquo velad modicum ſubſtiterit· vel ſi ad punctũ tẽ poꝛis vſpiam ſeceſſerit.ſi alterins tenue rit manum ſi cum illo qui cellule ſueęco⸗ habitatoꝛ non eſt confabulari quantu⸗ lumcũ q; pꝛeſumpſerit.ſi oꝛauerit cum il lo qui eſt ab oꝛatione ſuſpenſus ·ſi parẽ/ tum quempiam vel amicoꝛũ ſeculariuz viderit · vlł collocutus eis ſine ſuo fuerit ſenioꝛe. ſi epiſtolaʒ cuiuſcũq; ſuſcipere· ſi rſcribere ſine abbate ſuo temptauerit. Hucuſq; ⁊ in buiuſmodi ac ſimilibus admiſſis: ꝓcedit animaduerſio ſpirital. Reſidua vero quęapud nos indifferen ter admiſſa · a nobis quoq; repꝛehenſibi lius ſuſtinentid eſt apta conuicia·mani feſti contemptus.cõtradictiones tumi⸗/ ⁊Tx.libera ⁊ effrenata pꝛoceſſio· familiari tas apud feminas.ireęrixe ſimultates ⁊ iurgia · operis peculiarj pꝛeſumptio· phi largyrie cõtagio · affectus atq; poſſeſſio rerũ ſuꝑfluarum que a ceteris fratribo nõ habentur· extraoꝛdinaria ac furtiua cibi refectio · ⁊ his ſimilia: non illa ĩcreps tione quã diximus ſpiritali.ſed vel pla, iber. II.· gis emendant.ve lexpulſione purgan᷑. Quihus autoꝛibus ſit inuẽtũ vt reficiẽtibus fratribus ſacre lectiones in cenobüs recitẽtur ⁊ quantũ apud egyptiosſbea⸗/ tur ſientium Capᷣxvij. Llud autẽ vt reficientibus fra i tribſacre lectiones in cenobijs recitent᷑.non de typo egyptioꝝ ꝓceſſiſſe· ſed de cappadocum nouerimꝰ. Quos nulli dubium eſt non tam ſpi⸗ ritalis exercitationis cauſa q; compe- ſcende ſuperflue ocioſeq; confabulatio nis gratia· ⁊ maximecontentionũ ꝗᷓ ple⸗ rumq; ſolent in cõuiuijs generari · B ſta tuere voluiſſe ; videntes eas aliter apud ſe non poſſe cohiberi. Apud egyptios eĩ vel maxime tabennẽſiotas tantũ ſilentiũ ab omnibus exhibet · vt cum in vnũ tan ta numeroſitas fratrum refectionis ob . tentu cõſederit· nullus nec mutire q dey audeat pᷣter eum qui ſuę decanię pꝛeeſt. Qui tamen ſi quid menſe ſuꝑinferri vł guferri neceſſariũ eſſe peruiderit. ſonitu potius qᷓ; voce ſignificat. Cantaq; ve/⸗ ſcentib eis ſilentij huius diſciplina bua tur · vt cucullis vltra oculoꝝ palpebꝛas demiſſis · ne ſcʒ liber aſpectus habeat cu rioſius copiam euagandi · ni hil ampliꝰ intueãtur q; menſam. ⁊ appoſitos in ea el quos exea capiunt cibos · ita vt quẽ⸗ admodum vel quãtum reficiat aliꝰ nul⸗ lus inuicem notet. Gillicitum ſit ex tra menſaʒ cõmunem quicãʒ ci bi potuſve guſtare. Cap̃xviij. Nteq; vel poſtq; legitimaʒ cõo⸗ a munemq; refectionem percipi- ant ſumma cautione ſeruatur ne extra menſam quicqᷓ; cibi penitus oꝛi ſuo quiſquã indulgere pꝛeſumat vt in- cedentibus p hoꝛtos ⁊ pomaria · cũ paſ/ ſim blandeq; per arboꝛes poma penden tia nõ ſolũ obijciant ſe pectoꝛibj trã ſemn tium · vrumetiam ſtrata per terram con culcãda pedibus offerantatq; ad colli gendum parata facile ad conſen ſum cõ cupiſcentie illicere valeant intuentes· et (orelen ofdrt itq⸗ pon dogn mann cunct tur⸗7 toone⸗ niſtru nan dian ſeavi 1 nbyct * Oera Gu tenſ trese dyont nini⸗ Qee ſiate o fumdin ſuunfan lconte feſolan guibſ luntfu Dasan niſkn niſten ditur⸗ henien nicoen tanton baneſe nebeer ſüenil huo⸗ Meuck. innei ſe keltetur opbe⸗ . mibrft nctnobi degyptor monenn, antin ſi⸗ 6 mc/ mührlao nmnig⸗ nmn. bl Ueraprd pnosei ntiſlentiü n wütan wonisob, nunred, wnie ic. ſupnſenn iint nin nn; wy ſipluufe puehus babratau blamol⸗ ſtvsinen tuntqni⸗ Gtalonul⸗ unſter gucch re, EGümazt wen pol⸗ ione in Gninzch Gnn NiN, nircipt upndn ib uſi minR 44 li ſnintöé Gotn d S 4 opoꝛtunitate vel copia q;nis diſtrictos atq; abſtinentiſſimos ad ſui deſiderium pꝛouocare·ſacrileguʒ ducatur non mo⸗ do quicq; ex his deguſtare· verumetiam manu contingere · abſq; eo quod palaʒ cunctisin cõmune reficientibus exhibe/ tur· ⁊ ad percipiendũ economi diſpenſa tione per fratrum obſequia publice mi⸗ niſtratur . Quemadmodum per paleſti nam vel meſopotamiam quoti diana fratrib exhibeantur ob ſequia Cap̃.xix. Equid ſane de inſtitutis ceno n sdbieoꝛuʒ pꝛetermiſiſſe videamur . quemadmodũ quotidiana fra tribyetiã ꝑalias regiones exbibeant᷑ ob/ ſequia · cõmemoꝛandum bꝛeuiter puto DPer cunctam na nq; meſopotamiã pa leſtinam ⁊ capadociam ac totum oꝛien⸗ tem · ſingulis hebdomadibo viciſſim fra/ tres ad hec officia ſibi reddenda ſucceæ⸗ dunt ita vt ſcᷣm cenobij multitudineʒ. miniſtroꝛũ quoq; numerus deputetur. Que explere tanta deuotione ⁊ humi⸗/ litate pꝛoperant quanta nullus ſeruo⸗ rum diriſſimo dño ac pꝛepotẽti exhibet ſuum famulatũ · ita vt ne iſtis quideʒ ſo/ lis contenti obſequijs que canonico iu/ re ſoluunt· etiam nocte ſurgentes illos quib ſpecialiter hec manet cura ſtudio ſuo releuentet ea quę ab ipᷣis perficiẽda ſunt furtim Huenientes implere ↄtẽdãt. Has autẽ ſeptimanas vnuſquiſq; ſuſ cipiens · vſq; ad cenaʒ dominici diei mi niſtraturus obſeruat. Qua peracta mi⸗- niſterium totius hebdomadis ita cõclu ditur · vt hi quibus ſuccedẽdum eſt· cõ/ nenientibus in vnum fratrib ad conci/ nẽdos pſalmos qͥs qeturi ex moꝛe decã⸗ tant. omnibus in oꝛdine pedes lauent · hanc ſcʒz ab eis pꝛo laboꝛetotiꝰ ſeptima/ ne benedictionis mercedeʒ ſideliter expe- tentes vt eos explentes mandatum chꝛi ſti emiſſa generaliter ab omnibus fratri bus oꝛatio pꝛoſequat.quę vel pignoꝛa n tionibus intercedat vel ꝓ admiſſis hu/ mana fragilitate peccatis· ⁊ commẽdet eo velut ſacrificiũ pimgue conſumma⸗ ta eoꝝ deuotionis obſequia · Ita q; ſecũ da ſabbati poſt matutos hym nos alijs rurſum ſuccedentibus vtenſilia in qui9/ bus miniſtrauerãt ac vaſa conſignant. que tanta ſollicitudine curaq; ſuſcipi/ entes cuſtodiũt·ne quid ex eis imminua tur vel pereat.vt credãt ſe etiam pꝛo mi⸗/ nimis quibuſq; vaſis tan qᷓ; ꝓ ſacroſan ctis rationem non ſoluʒ diſpenſatoꝛi p/ ſenti ſed etiam dño reddituros · ſi foꝛte aliquid exeis negligentia eoꝛũ fuerit im minutuʒ. Cuius diſcipline qui modus ſit vel quãta fide ⁊ cautione ſeruet᷑. vno teſtimonio qð exempli gratia ponã pote ritis agnoſcere. Sicut enim ſtudemꝰ ſa tiſfacere veſtro fernoꝛi.quo plenã vniij ſoꝛum cognitionem deſiderãtes etiã ea queoptime noſtis hoc libello vobis cu⸗ pitis iterari· ita vęremur menſuram bꝛe nitatis excedere Detribus lenticule granis ab economo repertis. Nſeptimana cuiuſdam fratrlj i cum pꝛeteriens economus tria lenticule grana vidiſſet iacerei terra · que hebdomadario feſtinanti dũ ea pꝛeparat coctioni inter manns cũ aqᷓ qua diluebant elapſa ſunt ·confeſtim ſu per hoc abbatẽ ↄſuluit. A quo velut inr ner ſſoꝛ neglectorq; ſacri peculij iudica/ tus · ab oꝛatione ſuſpenſus eſt Cuiꝰ ne⸗ gligentie reatus nõ aliter ei remiſſus eſt. niſi eum publica penitẽtia diluiſſʒ. Nõ ſolum enim ſeipſos nõ eſſe ſuos· ſʒ etiaʒ omnia quę ſua ſunt credunt dño conſe crata ꝛopter quod ſi qͥd fuerit in mo naſterio ſemel illatum · vt ſacroſanctum cũ omni decernũt reuerentia debere tra- ctari. Tantaq; fide vniuerſa pꝛocurant atq; diſpenſant · vt etiam ea ꝗᷓ deſpectni habent᷑ paruaq; reputãt ac vilia · ſi vel loco mouerĩt vlłcõpetentiꝰcollocaueriĩt ſiillonem aqua impleuerit · ſi exeo cui ⸗ obtulerint ad bibendum . ſi tenuem fe ſtucam de oꝛatoꝛio cella ve ſubmouerit. mercedem ſe conſecuturos a domino to ta credulitate confidant. De ſpontaneo qnoꝛundã fra trum miniſterio Cap̃. xxri. Ouimus fratres in quoꝛum ſe/ n ptimana cum accidiſſet tanta lignoꝛum penuria vt non eſſet penitus vnde ſoliti cibi fratribus para⸗ rentur· ⁊ donec poſſent coempta de ferri vt xerofagia cõtenti eſſent abbatis fuiſ/ ſet auctoꝛitate pꝛeceptum. eſſetqʒ H̊ vni/ uerſis placitum · nec quiſq; poſſet vllũ coctionis ſperare pulmẽtũ illos velut qꝗᷓ fructu ac mercede ſui laboꝛis ⁊ obſequij fraudarẽtur ſi in oꝛdine vicis ſuę cibos fratribus non ſcᷣm conſuetudinem pa/ ra niſſent· tantum ſibi ſpontanei operis ac ſollicitudinis indixilie· vt in illis ari/ dis ac ſterilibus locis in quibus ligna niſi de fructiferis arboꝛibus excidantur omnimodis nequeunt inueniri:nec eniʒ vt apud nos vlla reperiũtur frutecta ſil ueſtria. per extenta auia diſcurrentes· et heremum quę verſus mare moꝛtuũ ten/ ditur obeun tes. feſtucas tenues ac ſpi⸗ nulas quas ventus huc illucq; diſper/ ſerat · ſuo ſinn ⁊ gremijs colligẽtes.cun/ ctam ſolennitatem ciboꝛum ſpontaneis obſequijs pꝛepararent · ita vt de ſolita pꝛebitione nibil paterent᷑ imminui tan ta fide bec ſua munia fratribus exbiben- tes · vt etiam cum illos honeſte poſſet vel lignoꝛum excuſare penuria vel abbatis imperium· pꝛo fructu ſuo atq; mercede nolu erint bacabuti licentia Deegyptioꝛum typo quieſt ſu per quotidianis fratrum ſtatu/ tus obſequgs apitulũ.xxij. Aiber IIII- Ec dieta ſint ſcm typum vt b psefati ſumus totius orientis. quem etiam in partibus noſir neceſſario dicimus debere ſeruari. Cete rum apud egyptios quibus maxmia cu ra eſt operis non eſt hebdomadarũ mu/ tua viciſſitudo·ne ſub occaſione huius officij omnes ab operis canone im pedi⸗ antur. ſed vni pꝛobatiſſimo fratrum cel larij vel coquine cura committitur · qui perpetuo donec vires eius vletas admit tit· ingiter opus iſtud exerceat. Nõ enim magno laboꝛe coꝛpoꝛis fatigatur· q;ꝛ nec tanta cura inter eos parandoꝛum cibo/ rum vel coctionis impenditur: quippe q maxime xerofagijs vłhomofagijs vtũt · ⁊ apud quos ſecta ſingulis menſibo poꝛ rorum folia· labſania · ſalfrictum oliue. piſciculi minuti ſalliti. quos illi meno⸗ minia vocant. ſumma voluptas eſf Deobedientia abbatis io han nis per quam vſq; ad pꝛophe/ tie pꝛofectus eſt gratiam. Tquoniam hic liber de inſtitu e tone eſi ei? qui renunciat huic mundo per quam ſcilicʒ intro ductus ad humilitatem veram ⁊ obedi⸗/ entiam perfectam ceterarum quoq; vir/ tutum culmina poſſit aſcendere neceſſa rium reoꝛ quedam ſenioꝝ geſta quibus per hãc enituere virtutem· exempli gra/ tia ſicut pꝛomiſimus explicare · de mult admodum pauca carpentes vt ſtuden⸗ tibus ſublimioꝛa ſectarinon ſolum inci tamentum ex bis vite perfecte · ſed etiam ꝓpoſiti foꝛma pꝛocedat Eobꝛem duos Wl tres pro libelli buius compendio de tam innumera patrum multitudine ꝓ⸗ ferentes ppynimus. Pꝛimum abbatẽ io bannem qui commoꝛatus eſt iuxta lico quod eſt opidũ thebaydis.quiq; pter obedientie vᷣtutẽ vſq; ad ꝓphetie gram ſbᷣlimatꝰ· ſic vniũſo claruit oꝛbi · vt etiã regibus mundi buius merito ſuo redde ſttur dipinn jet no⸗ perato⸗ fumpa jeturat wlutca lis di⸗ Delg abbee ſenio: ſigare⸗ P ernen gatſaton laſteo enſn W Dn ſcencu moo prum: uiin lanu lungeb mamneſt⸗ tsensn lltng guodolt Peratn. Cczſone Nacche boccen alnect icetdi peragn iſceng⸗ culum cbiben ſoltn ranone dianig fer hen NMnN onmis, basaſn un. a umnüs Mdminn, ſonehrins me ingeh fnwum al nini, ,n tlusadnit n Pain znn n Coun ab⸗ muinr ſaggs tit · nanſboſv cumoline, siimeno⸗ nsid asioben UApopbe⸗ / . Tinſätu uunaathoie zſcnig inno mmm roni⸗ m qoq ni⸗ R gubus Ann —S nſclan weſt en mumd 4 mnunbalinl — retur illuſtris. Dam cum in extremis vt diximus thebayde partibus commane/ ret · nõ ante pꝛeſumebat thcodoſius im/ peratoꝛ ad pꝛepotentium bella tyranno/ rum ꝓcedere:quã oꝛaculis illius anima retur atq; reſponſis.Quibus cõfidens velut celitus ſibi delatis.trophea de bel lis deſperatis atq; hoſtibus repoꝛtabat De ligno itaq; arido quod idẽ abbas iohannes ad arbitriuʒ ſenioꝛis ſui quaſi adolendum rigare non deſtitit. Cap̃.xxiiij. Icitaq; beatus iohannes ab h acoleſcentia ſua vſq; ad perfe ctam ac virilem etatem ſenioꝛi ceſeruiens donec ille in huius vite con uerſatione durauittanta humilitate in heſit eiꝰ obſequijs· vt ipi quoq; ſeni ſtu⸗/ poꝛem ſummum obedientia eius incute/ ret.Cuius hãc vᷣtutẽ vtrum de vera fi⸗ deac pꝛoſfunda coꝛdis ſimplicitate de/⸗ ſcenderet · an affectaticia eſſetet quodã⸗ modo coacticia. atʒ ad imperãtis faciẽ pꝛeberet᷑ · volens manifeſtius exploꝛare · quã plura ei etiã ſuperflua minuſq; ne/ ceſſaria vel impoſſibilia frequentius in/ iungebat Exquibus tria ppnam. p quę manifeſtari poſſit volẽtibus ſci · vlmẽ⸗ tis eius vel ſubiectionis integr. s. Sũ/⸗ pſit itaq; de lignario ſuo ſenex vᷣgultũ · quod olim exciſum vſibus foci fuerat p̃ᷣ paratum. dumq; coctionis retardaret occaſio.non modo aridum · ſed ꝓpe pu/ tre iacebat tempoꝛis vetuſtiate. Cunq; hoc coꝛam ipo fixiſſʒ in terram · pꝛecepit aduecta aqua quotidie bis rigari · vt ſci licet diurnis humoꝛib radicatum · atq; per aquaʒ ĩ arboꝛem diffuſis ramis reui uiſcens· amenitatem oculis atq; vm bꝛa culum in eſtu feruenti ſubter reſidentibo exhiberet. Quod pᷣceptum veneratione ſolita ſine vlla im poſſibilitatis conſide. ratione ſuſcipiens adoleſcens · ita quoti dianis diebus expleuit · vt aquaʒ ꝑ duo ferme milia indeſinenter appoꝛtans·nul „ 6 4 4„ Deiinſtitutis renunciantium latenus lignum rigare ceſſaret · atq; per totum anni ſpacium nõ infirmitas coꝛ/ oꝛis· non feſtiuitas ſolennitatis·nõ oc cupatio neceſſitatis vllius quę illũ eti / am honeſte excuſaret ab executione man dati · non deniq; hyemis aſperitas inter⸗ cedens ab huius obſernatione pꝛecepti potuerit im ꝑedire. Cunq; eius hanc ſe/ dulitatem tacitus ſenex latẽter diebus ſingulis exploꝛaret · ⁊ videret euʒ ſimpli ci coꝛdis affectu mãdatum ſuum velu- dininitꝰ emiſſum ſine vlla permutatiõe vultus vel rationis diſcuſſione ſeruare · ſinceram humilitatis eius obedientiam compꝛobans · pariter etiam miſerãs tã longum laboꝛem quem per totum anni ſpaciuʒ ſtudio deuotionis im penderat · ad virgultum aridum accedens· o inqᷣt iohannes miſit neradices hec arboꝛ an nõ:Cüq; ille ſe neſcire dixiſſet· ſenex ve lut inquirens rei veritatem·⁊ tanqᷓ; tem ptans vtrum iam ſuis radicibus nitere tur· euulſit coꝛam ipo leui commotione virgultum · ſicq; ꝓijciens illud· pꝛecepit vt deinceps rigare deſinerre De pꝛoiecto ab abbate iohane vaſe vnico olei ad ſenioꝛis im/ periiun. R Cap xxrv. Taq; cũ huiuſmodi exercitijs i exruditus quotidie iuuenis in hac parendi virtute ſuccreſce⸗ ret· ⁊ humilitatᷣ eius eniteſceret gratia: atq; obediẽtie ſue ſuauis odoꝛ ꝑ mona/ ſteria vniuerſa fragraret:quidam fratꝝ pꝛobationis immo edificationis obten tu venientes ad ſenem · cum ſubiectionẽ eius quam audierant mirarent᷑· vocãs eum repente ſenex aſcende ait ⁊ ſumens lenticulam olei.quę ſola in heremo ſuis vl aduenientium vſibus liquoꝛem pin guedinis tenuiſſimum miniſtrabat · de⸗ oꝛſum pꝛoijce per feneſtram. Quam ille cum ad ſuperioꝛa concitus peruolaſ⸗ ſet · per feneſtram pꝛoferens comminuen dam dimiſit ad terram: parum cogitãs vel retractans pꝛecepti ineptiam · diur/ nam neceſſitatem infirmitatem coꝛpor· penuriam ſumptuum . here mi ſqualend anguſtias ac difficultates· in qua etiaʒ ſi pecunia ſuppeditaret · nibilominꝰ per dita ſpecies inueniri reparariq; nõ poſ/⸗ Quẽadmodũ abbas iohãnes ſuo o bedieritſenioꝛi ad aduol uẽdũ ſaxum quod ne a multis quidem poſſibile erat moueri CLap̃. xxvi· Lijs rurſum edificari cupienti a bus obediẽtie huius exemplo · vocãs eum ſenioꝛ · curre inquit iohannes · ſaxum illud huc aduolue qᷓ;/ totius. Qui confeſtim ſaxum immane quod turbe multe hominum vel mouere non poſſent · applicita nunc ceruice: nũc toto pectoꝛe · tanto niſu atq; conatu pꝛo unoluere contendebat · vt ſudoꝛe omniuʒ membꝛoꝛum ſuoꝛũ non ſolum totum in funderet veſtimentum · ſed etiam ſaxum ipᷣm ſuis ceruicibus humectaret.in hoc quoq; parum metiens im poſſibilitateʒ pꝛecepti vel facti ꝓ reuerentia ſenioꝛis ⁊ obſequij ſimplicitate ſincera· qua crede bat ſenẽ tota fide nibil poſſe incaſſuʒ ac ſine ratione pꝛecipere. Dehumilitate ⁊ obediẽtia ab batis mucij quam in pꝛoijcien/ do in fluuium paruulo filio ex. pcepto ſenioꝛis non heſitauiti plere. „ . Capᷣ. xxvu. Vcuſq; abba᷑ᷣ iohannis pau hb ca dixiſſe de mulſ ſufficiat · nüc abbatis mucij factuʒ memoꝛia dignum compꝛehendam. Hicnãq; ab renunciare deſiderans huic mũdo· tam diu pꝛo foꝛibus monaſterij excubans ꝑ/ durauit · donec immobili perſeuerãtia ſua contra omnem cõſuetudinem ceno⸗/ bioꝛum cum filio ſuo paruulo qui octo LiberIII· 5* circiter erat annoꝛum vt ſuſciperet᷑ eli/ ceret. Cunq; tàndem recepti fuiſſent · cõ feſtim non ſolum diuerſis pꝛepoſitis tra diti · verumetiam celle habitarione ſeiũ/ cti ſunt · ne ſcilicet iugi viſione paruuli reminiſceretur pater ex omni ſua quam renuncians abiecerat facultate atq; af⸗ fectione carnali ſaltem ſibi filium ſu per eſſe. et quemadmodũ ſe iaʒ diuitem non eſſe ſciebat. ita etiã patrem ſe eſſe neſciret Quod vt plenius pꝛobaretur vtruʒ vi⸗ Telicet plus faceret affectionem ſangui/ nis ac ſuoꝛũ viſcerũ charitatem · an obe⸗ diẽtiã ⁊ moꝛtificationẽ chꝛiſti quã renũ/ cians quiſq; pꝛo eius debet amoꝛe pꝛefer re: de induſiria negligebatur paruulus · pannis potius qᷓ; veſtimentis indutus. ſoꝛdibus quoq; ita obſitus ac fedatus. vt offendere potius qᷓ; delectare pater⸗ nos oculos poſſet quotiẽs ab eo fuiſſet aſpectus. ſed etiam colaphis atq; ala/ pis expoſitꝰ diuerſoꝛum. quas plerũ q; ſub obtutibus ſuis innocenti paruulo etiam gratis ceꝛnebat inferriita vt nun/ qᷓ; genas eius niſi la chꝛymarum ſoꝛden tibus veſtigijs videret infectas Cunq; talit᷑ infans ſub ocułeiꝰ ꝑ dies ſingulos ageret · pꝛo amoꝛe nichilominꝰ chꝛiſti ⁊ obediẽtie virtute rigida ſemper atq; im/ mobilia patris vilcera permanſerunt. Mon enim iam reputabat ſuum filium quem ſecum pariter obtulerat chꝛiſto. nec curabat de pꝛeſentibyeius iuiurijs. ſed potius exultabat quod eas nequa⸗ qꝙᷓ; infructuoſe cernebat tolerari:parum cogitans de lachꝛymis eius ·ſed de pꝛo/ pꝛia humilitate ac perfectione ſollicitus Quam diſtrictionem mentis illius atq; immobilem rigoꝛem peruidens cenobij ſenioꝛ:ad compꝛobandam penitus ani/ mi eius conſtantiam · cum ploꝛare qua/ dam die vidiſſet infantem · ſimulans ſe aduerſus eum commotum pꝛecepit pa/ tri vt tollens eum iactaret in flumen. Tunc ille ve lut a domino ſibi hoc pꝛe ceptum eſſet · confeſtim celeri curſu ra⸗ gien⸗ flum fecto oper ſent pam 145 pann nen none gbip Wwo⸗ abr gbo luſte ſerit ſtc fühe opn geto lonmo Pyen hiarg Deo Nan nod bus licti nol⸗ ltate claſe qugg Eernie plate dinti teege cede⸗ Wnn ifulle 6 Nepoſs tnoneſii, 3e paruul Nmqran ltarugzti⸗ fliunſun diuitem non ſeGeneſant urn, nnen ſnngui⸗ m mobe⸗ “ ramorpeif urpemolus nondutns. aſtcans. nne pater⸗ dod miſſet dis nch , us ianiq n Pn in NN nmWα mns Cunq es ſugllo⸗ ninchriii7 nmr upin⸗ mmanlaunt, tſuun flum rt chiſo⸗ ius iuns. aas necda auipcon 5ſedeſ⸗ voncſolicns tslveli, nitsau, req, ſnnlnns orrpit tin ſumgn. ſbiboee iann⸗ ab ipo fine reuocaſſent. Dei inſtitntis renunciantium piens filiuʒ· vlnis pꝛopujs vſq; ad oꝛã fluminis aduexit iactaturus. Quod ꝓ/ fecto feruoꝛe fidei ⁊ obediẽtie eius fuiſſet opere conſummatuʒz. niſi pꝛocurati fuiſ ſent de induſtria fratres:qui ſollicite ri⸗ pam fluminis obſiderent · pꝛoiectumq; iaʒ ⁊ quodam modo de fluminis alueo paruulum rapuiſſent. ⁊ conſummatio/ nem pꝛecepti obſequio patris ac deuo/ tione completam · ab effectu operis atq; Quemadmodũ reuelatum ſit abbati de patre mucio opus eũ abꝛahe feciſſe. ⁊ ꝙ defũcto eidẽ abbati ideʒ pater mucius ĩ mo na ſterij admniniſtratione ſucceſ ſerit Caßp̃. xxviij. Vius fides atq; deuotio intan c tum deo fuit accepta · vt diuĩo ſtatim teſtimonio compꝛobata ſit. Reuelatum nanq; eſt cõtinuo ſenio- ri· hac eum obediẽtia abꝛahe patriarche opus impleſſe. Cũq; bꝛeui tempe tranſ. acto idem abbas cenobij de mũdi huiꝰ cõmoꝛatione migraret ad dñm. hũc pꝛe ponens cunctis fratribus ſucceſſoꝛem ſi bi atq; abbatem monaſterio deriliquit De obedientia fratris qui decẽ ſpoꝛtas circũferẽs publice di⸗ raxit ad abbatis impium. On tacebimus Lap̃. xxir. n etiam nobis cognitum fratrem ſm ſeculi huius oꝛdinem ſum/ me familie. Nam patre comiteac ditiſſi mo oꝛiundus fuit · ſtudijs quoq; liberali bus non mediocriter inſtitutus.Qui re lictis parentibo cum ad monaſteriñ per/ uolaſſetad compꝛobandã meni bumi⸗/ litatem vel fidei eius ardoꝛem · confeſtim eia ſenioꝛe pceptum eſt · vt deceʒ ſpoꝛtas quas neceſſe nõ erat publice vendicari. ceruicib ſuis onerans diſtrahendas p plateas circũferret adiecta conditõne qᷓ dintius in hoc officio retineret. vt ſi foꝛ/ te eas vnus pariter coemere voluiſſʒ nõ cederet · ſed ſingillatim eas querentibus Venundaret.Quod ille tota deuotione compleuit· ⁊omni confuſionis verecun dia pꝛo nomieac deſiderio chꝛiſti calca ta · ſoꝛtas humeris ſuis imponens pꝛe⸗ cio ſtatuto diſtraxit ac pecuniaʒ ad mo naſteriuʒ repoꝛtauitnequacq; perterritꝰ tam vilis ⁊ ĩſueti officij nouitate: nec cõ ſiderãs indignitatem rei · nataliũq; ſplẽ doꝛem · ac venditionis iniuriam· dum il lam chꝛiſti bumilitatem quęeſt vera no bilitas · p obedientie gratiam deſiderat obtinere H . De abbatis pynufuhumilita te qui relicto cenobio cele berri mo cui pꝛeſbiter perat.longin/ quum monaſterium in qno ve lut incipiens ſuſciperetnur deſi⸗ derio ſubiectionis expetjt. Cap xrr. Dartat nos libelli modus ad ſi c nem tendere · ſed obedientie bo⸗/ num queinter ceteras virtutes pꝛimatum tenet.non patit᷑ nos eoꝛũ ge⸗ ſta qui per hanc claruerũt penitus ſilen/ tio pꝛeterire. Oꝛopter quod vtrũq; con grue tem perãtes · id eſt tam bꝛeuitati qᷓ; ſtudioſoꝛũ deſiderijs atq; vtilitatibus ſeruiẽtes. vnum adhuc ponemus bumi litatis exem plum ·quod nõ abincipiẽte ſed a ꝑfecto atq; abbatecompletuʒ· nõ ſolum iunioꝛes inſtruere · ſed etiaʒ ſenio res ad pfectam humilitatis virtutem le ctione ſua poterit incitare. ANidimꝰ ita q; abbatem pynufium · qui cum eſſet im manis cenobij pꝛeſbiter· quod eſt in egy pto non longea panefiſi ciuitate · et pꝛo ißpa reuer entia · vel vite ſuę; vel etatis · vl ſacerdotij.cunc honoꝛabilis ac venerã Dus exiſteret · videns ſe pꝛo hoc ipſo hu militatem illam quam ſcm ſue mentis ardoꝛem concupierat exercere nõ poſſe· nec habere quo virtutem deſidera te ſbᷣ/ iectionis extenderet · clam fugiens de cenobio ſeceſſit ſolus in thebaidos vlti⸗/ mas partes. Ibiq; depoſito habitu mo nachoꝛum · aſſumpta ſeculari veſte ceno bium tabenenſiotarũ expetijtquod ſcie bat cunctis eſſe diſtrictius.⁊ in quo ſe vlł plongitudineregionis credidit ignoꝛã dum. vel pꝛo magnitudine mõaſterij ac multitudinefratrum facile poſſe celari. Abi diutiſſime pꝛo foꝛib ꝑſeuerãs.cun ctoꝛum fratrũ genibe ꝓuolutus vt ſuſci⸗ peretur ſummis pᷣcibo exoꝛabat. Cunq; multo deſpectu tãdem fuiſſy admiſſus· uod ſcʒ decrepitus ſenex ⁊ qui omneʒ uam puixiſſet etatem ingredi cenobiuʒ poſiularet · quo tem poꝛe iam ne deſerui / re quidem ſuis voluptatibus pꝛeuale ret. ac ne boc quidem ipᷣm cauſa religio/ nis expetere eum aſſererent · ſed famis et inopie neceſſitate conſirictũ · vt ſeni nul/ liq; operi penituſ apto hoꝛti cura diligẽ tiaq; mandatur Quã ſub alio fratre iu nioꝛe qui eum ſibi creditum retinebat ex ercens · ſic eidem ſubdebat᷑ tanta q; obe/ dientia deſideratam humilitatis excole bat virtutẽ · vtnon ſolũ ea quead hoꝛti curam diligentiam q; ꝑtinebant · veruʒz etiam vniuerſa officia quę cunctis erãt aſpera velindigna · atq; ab omnib du⸗ cebantur hoꝛroꝛi · tota quotidie ſedulita te compleret. Quamplura etiam nocte conſurgens ita ſurtim nullo teſte vłcon ſcio tenebꝛis occulentibus efficiebat. vt penitus auctoꝛem operis nemo depꝛehẽ deret. Cũq; ibidem triennio deliteſcẽs diſperſis ꝑ vniuerſam egyptum vbich fratribo quereret᷑.a quodam tandem vi . ſus qui de egypti partibo cõmeaꝛat. vix potuit pꝛo humilitate habitus ſui ac vi litateofficij quod gerebat agnoſci. Nã ſarculo deoꝛſum incuruus laxabat ole/ ribus terram · deinde ſiercus bumer ſu⸗ is aduectans eorũ radicibus ingerebat Cũq; ̊ intuẽs frat᷑ ſuꝑ agnitione eius diutiſſima fuiſſet heſitatione detentus· ꝓpius tandem accedẽs· ⁊ non ſolũ vul⸗ tum ſed etiam ſonum vocis diligent᷑ ex/ ploꝛans· ad pedes eius cõminꝰ ꝓcidens pꝛimo quidem ſuper hoc ſtupoꝛem ſum mum videntibo cũctis incuſſit:cur vide/ licet iſtud fecerit ei qui apud ipos velut nouicuis ac de ſeculo nuper egreſſus ha bebatur extremus. poſt vero miraculo Aiber· III/ ſunt maioꝛe Pculſi: cum eius nomen qð apud ipᷣos qͥʒ magna fuerat opiniõe cõ pertum pꝛotinus ꝓdidiſſet.Aquo vni/ uerſi fratres pꝛioꝛis ignoꝛantie veniam poſtulantes · quod eum videlicet tanto tem pore inter iunioꝛes ac paruulos de/ putaſſent· inuitum ac flentem quod in/ uidia diaboli digna ſibi fuiſſet conuer/ ſatione atq; bumilitate fraudatus.quã diutiſſime requiſitã tandem aliqñ ſe in⸗- ueniſſe gaudebat · nec meruiſſʒ vitã ſuã in illa quã arripuerat ſubiectione fini/ re ad ꝓpꝛium cenobiuʒ reduxerũt · cuſto dientes eum ſumma diligẽtia · ne ab eis quoq; ſimiliter quoq; dilapſus aufn⸗ geret —;— Quemadmodũ abbas pynu fius reductus in monaſterium ſuũ modico tempoꝛe cõmoꝛa tus iteruũ fug eritin ꝑtes ſyrie Bi cum fuiſſet Cap xxxi. v mogdico tempoꝛe demoꝛatꝰ· eo⸗ dem rurſus humilitatis deſide rio atq; ardoꝛe ſuccenſus. captãs noct᷑- na ſilentia ita diffugit · vt iam ꝓuiuciaz non vicinam ſed ignotas alienas lon- geq; diuiſas regiones expeteret. Nã cõ/ ſcendens nauem in paleſtine partes cõ⸗/ meare feſtinauit · credẽs ſe tutiꝰ latitatu rum · ſi ad illa ſemetipᷣm aſpoꝛtaret lo/ ca. in quibus ne nomen quidem ſuum fuiſſet auditum. Quo cum adueniſſet. noſtruʒ mon aſterium ꝓtinus expetiuit. quod non longe fuit a ſpeleo in quo do/ minus noſter ieſus chꝛiſtus ex vgine na ſci dignatus eſt · In quo permodico tẽ/ poꝛe deliteſcens · ſcm ſententiam domi ni tan q; ciuitas ſup mõtem poſita diu⸗ tius abſcondi non potuit. Nam conti⸗ nuo quidam fratruz qui ad loca ſancta de egypti partib oꝛationis cau ſa cõue⸗ nerant · agnitum eü ſumma vi pꝛecũ ad cenobium ſuum reuocarunt. Que pꝛecepta dedit idem ab⸗ bas Pynufſius fratri quem in ſuo monaſterio ſub noſtra reci/ piebat pꝛeſentia. Lapxxxij. h ſoſtbe ſannor guezſut recipieb iſhuct⸗ lobncn ſoꝛibyetn diffaula goſege. gpainge re Kiran tium wn ſns, Ma nonach⸗ tonenp penaſimn onode tiinme ppoonitn niſinepr⸗ Gientmng Ppoſeſi ſeedun lncntans Dlnses voner. Wemngi⸗ gigan menhn ſaluten amplerti nenreen. lane lem⸗ lnitntor glagſer Ceptusne nrlig bicusen beenun An 8 WNN Kopinöͤeh 1Agonn ne enun ier tann annlos Rey/ Menguotin, niſetconun⸗ ams entiiͦſein miſz ntäi dernone ini, Ginr Neid es Mls uſn⸗ dbaspfnn uſtenum ecönoꝛn⸗ oſſre r. miintisdeict tun ouinaa TAlendslon⸗ vnt. Nco⸗ mnepantsch⸗ eund lautau iptnt h gidnſn unahaiſt, usatult. winqo 1a ve ncdhbt ommummd vm pſun tun nſicin neiſtn⸗ iſtructionis accidereanimꝰ eſt opuſcu lo huic intexere. Noſti ait quot diebo p foꝛib excubãs.hodie ſis receptus· Cuiꝰ difficultatis cauſam pꝛimitus debes a⸗ gnoſcere. Poterit enim tibi in hac via quã ingredi concupiſcis multũ confer/ re · ſi ratione eius agnita ad chꝛiſti ſerui num conſequẽter ac ſicut opoꝛtet acceſ/ ſeirs Eſicut magna remuneratio monacho debetur ſcom inſtitu tionem patrum laboꝛanti.ita ⁊ pena ſimiliter tribnatur.⁊ idcir co no debeat quis facile admit ti in monaſterio. Ca.xxxiij. Icut nanq; immenſa gla fide⸗/ ſ liter ſeruientib deo ac m regu lę inſtitutionem ei coherẽtibus repꝛomittitur in futurum ·ita pene gra. uiſſime pꝛeparant᷑ his qui tepide eãa ne/ gligenterq; fuerint executi · ⁊ ſcedᷣm hoc q pꝛofeſſi ſunt vel quod ab hominibus eſle creduntur. fructus etiam congruos ſanctitatis eidem exhibere neglexerint. Melius eſt eĩ ſcᷣm ſcripturę ſentẽtiam non vouere quenq;· q; vouere ⁊ nõ red dere· ⁊ maledictus qui facit opus dei ne gligenter . Ideo igitur a nobis diutiſſi/ merefutatus esnon qꝛ tuam vel omniũ ſalutem non toto deſiderio cupiamus amplecti · ⁊ his qui ad chꝛiſtũ cupiunt ꝑꝓ ueuire etiã ꝓcul occurrere nõ optemus · ſed ne temere recipientes znos apð deũ leuitatis· ⁊ temetipᷣm reum grauiorj ſup plicij faceremus ſi ad pꝛeſens facile ſu⸗ ſceptus:nec pondus pꝛofeſſionis huius intelligens vel deſtitutoꝛ poſt hec vel te⸗ pidus extitiſſes.Quãobꝛẽ ipſaʒ cauſaʒ abꝛenunciationis debes in pꝛimis agno ſcere. Qua ꝑſpecta:quid te ↄpueniat age e inſtitutig renunciantium AInc igitur ſenen pꝛo illa que· nobis fuerat apud ipᷣm in mo⸗/ naſterio nr̃o familiaritas· cum coſt hbec in egypto ſtudioſiſſime requiſiſ⸗/ ſemusexhoꝛtationeʒ quam dedit fratri queʒ ſub noſtra pſentia in cenobio ſuo recipiebat.q; puto ex hac poſſe aliquid re er eius ratione manifeſtius inſtruan.· abrenuncia tio noſtra nibil ρ ſit aliud ꝗʒ moꝛtificatio ⁊ ima-⸗ 2„ „ go crucifiſiii. Ca.xxxiij Brenunciatio nihil eſt alið qG à crucis ac moꝛtificationis indi cium. Ideoq; noneris hodier- no die te huic mundo ⁊ actibus eius ac deſiderijs eſſe defunctum. teq; ſm aplłin mundo huic eſſe crucifixum · tibiq; hũc mundum. Conſidera ergo conditiones crucis ſub cuius te deinceps ſacramẽto opoꝛtet in hac luce verſari · quia iam tu non viuis · ſed ille viuit in te qui eſt eru cifixus pꝛo te Eo ergo habitu ac ſigura qua pꝛo nobis in patibulo fuit ille ſuſpẽ ſus.nos qʒ neceſſe eſt in hac vita degere vt ſcʒ ſi dauid affigẽteſ timoꝛe dñi car nes nr̃as· vniuſas volũtates nras ac de ſideria non noſtre concupiſcentię ſeruiẽ tia · ſʒ moꝛtificationi eius habeamus af⸗ fixa · Sic enim dñi pceptum implebimꝰ dicentis.qui non accipit crucem ſuam ? ſequit᷑ me: non eſt me dignus Sed foꝛte dicas. Quomõ poteſt homo crucẽ ſuaʒ ingiter oꝛtare· vel quemadmodum vi⸗ uẽs quis poſſit eſſe crucifixus: Audi ra/ nonem bꝛeunuter crux noſtra timoꝛ domi ſit. — CLap̃. xxxv. animi ſui motu membꝛa ſua qͥ- qᷓ; mou endi vel conuertendi babʒ pote⸗ ſtatem·ita nos voluntates noſtras ac deſideria non ſᷣm id quod nobis ſuaue eſt ac delectat ad pꝛeſens ſed ſcᷣm legeꝰ dñi quo nos illa ↄoſtrinxerit applicare de bemus · Et ſicutis qui patibulo crucis affigitur: non iam pꝛeſentia cõtemplat. nec de ſuis affectationibus cogitat:non pꝛo die craſtino ſollicitudine curaq; diſ tenditur. nulla poſſidendi cõcupiſcẽtia pmouet:nulla ſu perbia · nulla cõtẽtiõe · nulla emulatione ſi uccenditr:non de pꝛe/ ſentibus dolet iniurijs · non Preteriram Rurx noſtra timoꝛ dñi eſt. S c ergo crucifixus quis iam nõ ꝓ iam recoꝛdat᷑ · ſeq; cum adhuc ſpirat in coꝛpoꝛe cunctis elementis credit eſſe de/ functum · illuc pꝛemittens ſui coꝛdis ĩtui tum · quo ſe nõ dubitat ilico tranſiturũ ita nos q timoꝛe dñi crucifixos opoꝛtet bis omniboid eſt non ſolũ carnalibo vi/ tijs verũetiam ipis elementis moꝛtuos eſſe · illuc habentes oculos animę noſtrę efixos quo nos ſperare debemꝰmomen tis ſingulis migraturos. Hoc enim mõ moꝛtificatas poterimꝰ vniuſas concupi ſcẽtias nr̃as ⁊ affectus habere camales· ¶renüciatio noſtra nihil pro ſit ſi iſdem quibus renunciaui mus implicemur Ca.xxxvi. Aue ergo ne quid aliqñ eoꝛuʒ c reſumas quęrenuncians abie⸗ ciſti · contra dñi interdictum deagro euãgelice operatiõis reuerſus· inueniaris tunica tua qua te expolia⸗ ueras reueſtiri· neq; ad bumiles terre⸗ naſq; mundi buius concupiſcentias ac ſtudia reuoluaris· ⁊ contra euãgelij mã⸗ datum de perfectionis tecto deſcendẽs: tollere aliquid pꝛeſumas ex bis quę ab/ renuncians abdicaſti. Caue ne paren/ tum · ne affectionis pꝛiſtine recoꝛderis:⁊ ad curas huius ſeculi ſollicitudineſq; reuocatus· ſm ſaluatoꝛis ſententiã po/ nens manum tuã ſuꝑ aratrũ ⁊aſpiciẽs retro· regno celoꝛũ aptus eſſe non poſſis Caue neqñ ſuꝑbiam quam nüc incipi/ ens ardoꝛe fidei ac pia humilitate calca ſii · cum ceperis pſalmoꝛũ vel pꝛofeſſiõis huius quãdam noticiã deguſtare· pau latim elatus reſuſcitare mediter· ac ßᷣm apli ſententiam queę deſtruxiſti iteruz re edificans pꝛeuaricatorẽↄſtituas temet- ipſum · ſed potiꝰ vtin hac nuditate quã coꝛaʒ deo ⁊ angelis eius pꝛofeſſus es ad finem vſq; ꝑdures. In hac qͥʒ humilita te ac patientia · qua vt ſuſciperis in mo naſterio decem diebus pꝛo ſoꝛibus per⸗ ſeuerans multis lachꝛymis imploꝛaſti · non ſolũmodo ꝑſiſtas: verumetiam ꝓſi cias atq; ſuccreſcas. Satis enim miſeꝝ eſt vt cum debeas a ſudiment ac pꝛimoꝛ * Dijs tuis ꝓuehi ⁊ ad ꝑfectionẽ tendere- etiam ab ipis iᷣcipias ad inferioꝛa deci dere. Mon ei qui ceperit hec.ſed qͥ pſeue rau erit in his vſq; in finẽh̊ ſaluus erit. diabolus noſtro fini ſemꝑ inſidietur. ⁊ nos eius caputiu⸗- giter obſeruare debeamus. Lap. xxxvij. Erſutus enĩ ſerpens calcanea v noſtra ſempꝑ obſeruat · id eſt in⸗ ſicgiatur exitui noſtro. ⁊ vſq; in finem vitę noſtre nos ſu ꝓplantare cona tur. Et idcirco bene cepiſſenihil ꝓderit. nec pleno feruoꝛe renunciationis arri⸗ puiſſe pꝛincipia · ſi hec congruus etiam finis ſimiliter nõ cõmendauerit atq; cõ cluſ erit.chꝛiſtiq; humilitas atq; pauꝑ⸗ tas quam nunc coꝛam ipo pꝛofelſus es vſq; ad extremum vite quemadmoduzʒ arrepta eſt a te nõ fu erit cuſtodita. Qð vt poſſis implere · tu eius capita · id eſti co gitationum pꝛincipia ſemper obſerua. ad ſenioꝛem ſcʒ mox ea delerens. Ita enĩ diſces pernicioſa eius initia conterere.ſi nihil ex eis ſenioꝛi tuo erubueris reuela⸗ re. Derenunciatis pꝛeparatiõe aduerſum temptationes.⁊ de paucis imitandis.Lapᷣ. xxxvuj. Aapꝛopter ſeom ſcripture ſen A ttentiam egreſſus ad ſeruiẽduʒ Duyuno ſta in timoꝛe dei · et Hpara gqĩam tuam nõ ad requiem nõ ad ſecuri tatem nõ ad delitias ſed ad temptatio- nes anguſtias. Der multas enim tri/ bulationes opoꝛtet nos introire ĩ regnũ dei Anguſta nãq; eſt poꝛta arta via ꝗᷓ ducit ad vitã:⁊ pauci ſuntqͥ inueniunt eã. Cõſidera ergo te de pand ⁊ eleciſj effe ctum·⁊ ne exẽplo ac tepoꝛe młtitudinis refrigeſcas.ſʒ viue vt paudi·vt cũ paud inueniri merear in regno dei. Mlti eniʒ ſunt vocati· pauci vo electi · 1 pu ſillꝰ eſt grex · cui cõplacuit patri hereditatẽ dare Itaq; non leue nouer eſſe peccatũ.perfe ctionẽ ꝓfeſſum quempiam ea ꝗᷓ ſunt im pfecta ſectari. Ad quẽ ꝑfectiõis ſtatum bis odibatq; hoc oꝛdine peruenitur. nueni tum uſte oftenon nttwnni⸗ pantob Ggithe kionefu niur uimi wluntatR lum wnie louentſen toniſcdin acmonimn quaroſ ſuetudin toſinor abalot Ntcgtniſet Nutqroct monz. Cnnivi geſbi⸗ iudiaus na Alan ſecn rono cunaſte lis N dichsr noſait, conſfeſiin nöͤhalt gluzni niciniso Wltnat⸗ Gntenol Gamno no; hpſe⸗ he. Wo d ſaluuset. fn ſeng apntid, mus. j. ns calcane idchtin nunerco hlgaet. Cnonns n⸗ Gaus aun uantaty co Satgpaug⸗ Poftlus mAdnactu; Mridcho nrobiann. zunantl xparnoe oles. de pmery. 1lcnperelan 1d ſeruiidu; e aen rnöͦadhuun dmptao⸗ luscninth, okeitegen nun Grahiuii ui . 1.M n; mnitnidii ſepunin naibimn mäshun Quo oꝛdinequis ad ꝑfectionẽ valeat ꝑuenire. ꝑ qaʒ de timo re dei ad charitatem conſequẽ teraſcendat Cap̃.xxxix. Rincipiũ noſtre ſalutis eiuſdẽ p qᷓ; cuſtodia ·ſicut dixi timoꝛ do mini eſt. Der hunc enĩ ⁊ initiũ conuerſionis ⁊ vitioꝛũ purgatio ⁊ vtu/ tum cuſtodia · his qͥ imbuunt᷑ ad viam pꝑfectionis acquirit᷑. Qui cuʒ penetraue rit homĩs mentẽ · contemptũ ei rerũ oĩm parit · obliuionem parentũ · mũdiq; ipᷣiꝰ gignit hoꝛroꝛẽ Contemptu aũt ac pꝛiua tione facultatum oĩm· humilitas acqui ritur Hũilitas vo bis indicijs ↄpbat᷑. pꝛimo ſi moꝛtificatas in ſe ſe habeat oẽs voluntates · ſcdᷣo ſi non ſolũ actuũ ſuo/ rum veruetiam cogitationũ nihil ſuũ ce lauerit ſenioꝛẽ tertio ſi nichil ſuę diſcre/ tioni ſed iudicio eiꝰ vniũſa committat. ac monita eiꝰ ſitiens ac libent᷑ auſcultet. quarto ſi in oĩb ſeruet obedientiã. man ſuetudinem · ⁊ patientięconſtantiã.quĩ to ſi non ſolũ iniuriã inferat nulli.ſʒ ne ab alio qᷣdem ſibimet irrogatam doleat atq; triſtet · ſexto ſi nibil agat nibil pꝛeſu mat quod nõ vel communis regula vel maioꝛuʒ cohoꝛtant᷑ exempla · ſeptimo ſi omni vilitate ↄtentus ſit. ⁊ ad omnia ſe que ſibi ᷣcipiunt᷑ velut operariũ malnʒ iudicauerit ⁊ indignum octauo ſi ſemet ₰ ipm cunctis inferioꝛẽ non ſuꝑficie ꝓnũ/ Ete labioꝛũ ·ſed intimo coꝛdis credat af fectu. nono ſi linguã cohibeat · vel nõ ſit clamoſus in voce · decimo ſi non ſit faci lis ac pꝛomptus in riſu. Talib nãqʒ in/ dicijs his ſimilib hbumilitas vera di⸗/ noſcit᷑. Quęcũ fueritĩ veritate poſſeſſa confeſtim te ad charitatem que timoꝛeʒ nõ habet · gradu excellentiore ꝑducet · p quaʒ vniuerſa ꝗᷓ̃ pꝛius nõ ſine pena foꝛ midinis obſeruabas · abſq; vllo laboꝛe Wlut naturalit᷑ incipies cuſtodire.nõ iã contemplatione ſupplicij vel timon vlliꝰ Kamoꝛe ipᷣiꝰ boni ⁊ delectatione ꝓᷣtutũ · nõ debeat monachus erem pla ꝑfectionis a multis expete W 5èêèsͦs HS deiinſtitutis renunciantium re.ſʒ ab vno vel paucis. Ca.xl. D quod vt valeas faciliꝰ pue/ a nire · exempla tibi ſunt imitatio nis ac vitę ꝑpfecte in ↄgrega tio/ ne cõmoꝛanti:a paudq immo ab vno vel a duob non a plurib expetenda. Nam pꝛeter id qdð examinata vita atq; ad pu rum excocta reperit᷑ in pauq · etiaʒ iſtud ex h̊ vtilitatis accidit.qð ad perfectionẽ ꝓpoſiti huius id eſt cenobiatł vite diligẽ tius qs vniꝰ imbuit᷑ ac foꝛmat᷑ exéplo Quarum debilitatũ ſimilitu dinem ſuſcipe debeat qui in ce nobio cõmoꝛatur. Ca.xli. Ve oĩa vt poſſis conſeqͥ.⁊ ſub q bac regula ſpiritali ꝑpetuo p⸗/ durare · tria h̊ in cõgregatione neceſſario cuſtodienda ſunttibi. vt ſcili⸗ cet im pſalmiſte ſententiã · ego aũt tã qᷓᷓ ſurdus non audiebã· ⁊ ſicut mutus qui nõ apit os ſuũ:⁊ factus ſum ſicut hõ nõ audiens · ⁊ nõ habens in oꝛe ſuo ĩcrepa⸗ tionem · tu qʒ velut ſurdus ac mutꝰ et ce/ cus incedas · vt abſq; illiꝰ ↄtemplatiõe ꝗ tibi fuerit ad imitandum merito perfe ctionis electꝰ· vniuerſa quecun q; viderj minus edificationis habentia velut cecꝰ nõ videas: neanimatus eoꝝ qui agũt auctoꝛitate vel foꝛma ad id qð deterius eſt. ⁊ quod ante dãnaueras: traducar· Si inobedientem.ſi ↄtumacem.ſi detra bentem audieris : vel ſecus quã tibi tra/ ditum eſt aliquid admittentẽ · nõ offen/ daris.nec ad imitandũ eum tali ſubuer taris exeplo · ſed vt ſurdus qͥ hec penitus nec audierj vniũſa trãſmittas. Si tibi Vl cuiqᷓ;ᷓ ↄuicia.ſi irrogant᷑ iniurięeſto im mobilis · ⁊ ad reſponſionem talionis vt mutus auſculta · ſemper bunc pſal⸗ miſte vᷣſiculum in coꝛde tuo decantans Dixi cuſtodiam vias meas. vt nõ delin quam in lingua mea. Poſui oꝛi meo cu ſtodiam cũ conſiſteret peccatoꝛ aduer⸗ ſum meobmutui et humiliatus ſum. ⁊ ſilui a bonis. Nerũ ⁊ quartũ hoc p omĩ⸗ bus excole · quod hec que ſupꝛa diximus tria oꝛnet atq; cõmendet.id eſt r ſtu ltũ 2 te ſcm apoſtoli ſententiã facias in hoc mũdo vt ſis ſapiens· nihil ſcʒ diſcernẽs nihil diiudicans ex his quę tibi fuerint imperata · ſed cum omni ſimplicitate ac fide obedientiam ſemper exhibeas· illud tantummodo ſanctum illud vtile · illð ſapiẽs eẽ iudicãs · qͥcqͥd tibi vel lex dei · vłlſenior examẽ indixerit Tali eĩ inſtitu tione fundat · ſub hac diſciplina poterj durare ppetuo · ⁊ de cenobio nullis tem ptationibus inimici nullis factionibus euolueris. ð Abonum patientię ſuęnõ de beat monachug deglioꝛuʒz ſpe⸗ rare virtute ſed de ſualongani mitate. LCLaß. xlij. Rgo patientiam tuam non de e bes dealioꝝ ſperare vᷣtute · id ẽ 8ä⁰5ärt tunc eam tantummõ poſſi⸗ deas cum a nemine fueris irritatus.qð ne poſſit non euenire.tuę nõ ſubiacet po teſtati · potiꝰ de humilitatetua ⁊ lõga nimitate · uf ĩ tuo pendet arbitrio. Recapitulatio expoſitionis ꝑ quam monachus ad perfectio nem poſſit aſcẽdere LCap̃.xliij Tyt hec omuia queęlatioꝛi ſer/ e mone digeſta ſunt coꝛdi tuo fa cilius inculcentur · ac tenaciſſi metuis ſenſibus valeãt inherere · q dã ex his bꝛeuiariũ colligam · p quod poſſiſ bꝛeuitate compendio mandatoꝛũ me/ moꝛiter vniuerſa complecti. Audi ergo paucis oꝛdinem pꝑ quem aſcendere ad p fectionem ſummã ſine vllo laboꝛe ac diſ ficultate valeas. Oꝛincipium noſirę ſa lutis ſapientieq; ſcᷣm ſcripturas timoꝛ dñi eſt. De timoꝛe dñi naſcitur compun ctio ſalutaris.De compunctione coꝛdiſ pꝛocedit abꝛenunciatio id eſt nuditas Zcontemptus omnium facultatum De nuditate humilitas pcreatur. De humi litate moꝛtificatio voluntatum genera⸗/ tur. Moꝛtiſicatione voluntatum extir⸗ pantur atq; marceſcunt vniuerſa vi⸗ cia.Expulſione vitioꝛum virtutes fru. ctificant atq; ſucrreſcunt · Dullulatio⸗ . 47 3 — — 4 .* . „ 8 4 3 N.A. . 1. ð ne virtutum puritas coꝛcs acquiritur WPuritate coꝛdis apoſtolice charitatis pfectio poſſideiur. Explicit de inſtitutis renunciã- tium liber quartus. Incipiunt capitula libꝛi quin/ 1i de ſpiritu caſtrimargie Capᷣpꝛimum Rãſitus de inſtitutis cenobio t rum ad colluctationẽ octo pᷣn⸗ cipalium vicioꝛum. ij caulſe vicioꝛum ſicutin omni‚ bus immoꝛantur.ita ab omni/ bus ignoꝛantur·⁊ quia ad ma nifeſtadas eas domini egeamꝰ guxilio iij pꝛima nobis colluctatio ſit AQAduerſus ſpiritum caſtrimar- gie id eſi concupiſcentiam gulę uij Leſtimonium abbatis Antonij quo docet vnamquamq; vtu⸗ tem ab illo qui eam pecu liariꝰ vaſſidet expetendam „ L non poſſit ab omnibo vnifoꝛ . mis ieiuniorũ regula cuſtodiri vi M non ſolo vino mens inebꝛie⸗ vij Nua ratione infirmitas camis pvryuritatem coꝛdis nequeat im. viij Nuo pfecte cõtinentie fine eſca ſumenda ſit. ir De menſura caſtigationum aſſu mendarum remedioq; ieiunij. x Acd conſeruandam mentis coꝛ poꝛis puritatem abſtinentiam ciboꝛũ non poſſe ſufficere xi Loncupiſcentias coꝛdis non ex⸗ tingui · niſi cum omni extirpa⸗ tione vicioꝛũ xij Deagone carnali etiam ſpirita. lis agonis imitatiõʒ eſſe ſumẽ⸗ dam. i i xy pi Kgüidr chmtn tenuncii hriquin Wr tnidn n. utnonni⸗ nibonni⸗ gnuadma nniegun⸗ mannd ſ m nma⸗ fmnangte bans Anm ming inn⸗ n nlind n nibb mior⸗ nluſtoain ninzans Naenn⸗ e ind du R ogi un ünnin iſihe ae, miaume / nun n ſpiitn . Ceunc⸗ g9pitul a xij niſi gule fuerimus vitio libe ⸗ rati nequacq; poſſimus ad pu gnas interioꝛis bvis paenire. xiiij Quomõ poſſit gule concupiſcẽ⸗ tia ſupari. xy LQuomõ ad cuſtodiendam coꝛ/⸗ dieiie ſui puritatem monachus ſemper debet eſſe intentus. xvi monachus ſm olympiaci cer tazminis moꝛem non poſſit ſpi⸗ ritales cõficere pugnas.niſi ob tinuerit bella carnalia ? xvij ſundamentũ ac baſis ſpiritał ggonis in caſtrimar gie ſit certa mine collocata xviij Per quot genera certaminũ at/ qꝙᷓ; palmarum beatus apoſtol⸗? ad coꝛonam ſublimiſſimi ago⸗ nis aſcenderit. xix atblete chriſti donec in coꝛpo recõmoꝛatur pugna non deſit xx O nõ debeat monachus ſumen⸗ dicibi tempus excedere ſi vult ad pugnas interioꝛuʒ certami/ num puenire . xxi BDe interioꝛ monachi pace etab ſtinentia ſpiritali xxij Midcirco nos opoꝛteat exercere dtinentiam coꝛpoꝛalẽ vt per ip ſam perueniamus ad ſpiritale ieiunium · xxiij Qualis eſſe monachi ciby debeat xxiij Q in egypto indifferenter vidi/ mus ſub aduentu noſtro ſolui gInotigdiana ieiunia. xxx De continentia ſenis qui ita ſexi es cibum ſumpſit vt ſeruaret eſuriem xxvi De eo ſene qui in cella ſua eſam nnunqᷓ;ᷓ ſolus accepit xxvij Quid de fructu ſtudij ꝓfeſſi ſint abbas peſius ⁊iobannes xxviij Quam exempli ſui profeſſionem abbas iohannes diſcipulis re⸗ liquerit diſceſſurus. xxix Deabbate maclxte ĩter collatio/ nes ſpiritales nunqᷓ; doemitan te et ſem per inter terrenas fabu las obdo:miente-· xx Eiuſdem ſenis de nemine iudi⸗ cando xxxi Incre patio eiuſdem ſenis cũ fra tr es inter ſpiritales collatiões doꝛmitantes ad narrationem ocioſe fabule vidiſſet experge/ factos xxxij De epiſtolis pꝛiuſq;ᷓ legerent in/ ceenſis. xiij De abſolutione queſtionis quaʒ ab bas theodoꝛus oꝛando pꝛo⸗ meruit xxxiiij De ſententia eiuſdem ſenis qua Tocuit quo ſtudio monachus poſſit aſſequi ſcientiam ſcriptu rarum. xxxv Increpatio eiuſdem ſenis cuʒad meam cellulam media nocte ve niſſet xxvi Deſcriptio heremi quę eſt in diol co in qua anochorete commo/ rantur xxxvij De traditis nobis ab abbate ar cchebio cum inſtructu ſuo cellis xxxviij De debito quod abbas archebi uus m anuum ſuarum laboꝛe p matre diſſoluit. xxxix Qua ſimulatione cniuſdam ſe/ nis abbati ſymeoni cum ocio⸗ ſus eſſet opus manuum ſit pꝛo L uiſum I De pueris qui deferẽtes ad egro tantem ficus non deguſtaſeiſ⸗ dem fame in heremo defecerũt. xli Sententia abbatis macharij de obſeruantia monachi vel tan⸗ q; diutiſſime victuri veltanq; quotidie moꝛituri. Erpliciunt capitula. N 1 2 5 — * — . . Incipit liber quintus de ſpiri bus veſiris ad nos qͥ;ʒ ille qui per yſaiazʒ tu caſtrimargie ꝓlatus eſt ſerno dñi dirigat · ego añ te MUMVM —“ ibo · ⁊ potentes terrę humiliabo · poꝛtas Tranſitus de inſtitutis ceno ereas cõfringam· vectes fereos conte,· ſitun bioꝛum ad colluctationẽ octo ramz aperiamtibitecauros abſeoddr a pꝛincipaliũ vicioꝛu. tos ⁊ archana ſecretoꝛũ.vt nos qͥʒ vbñ.· niser LCap. pꝛinum „ dei pꝛecedens· pꝛimum terre noſtre potẽ cot Witus tes humiliet · id eſt has eaſdẽ quas expu remi gnare cupimus noxias paſſiones· domi u nob iuuãte deo nationem ſibi ac tyrannidem ſeuiſſimã Cninl liber iſte ꝓcudi⸗/ in noſtro moꝛtali coꝛpoꝛe vendicantes. ſcreno q tur. Mam poſt eaſq; faciat indagini noſirę atq; expo/ tterp quattuoꝛ libel⸗ ſitioni ſuccum bere · ⁊ita noſtrę ignoꝛa ⸗/ hummin los qui ſuper in tionis portas effringens· ac vitioꝛuz e fann. ſtitutis mona⸗ ctes excludentiũ nos a vera ſcientia con turſ choꝛum digeſti ſunt · nüc arripe collucta terens · ad ſecretoꝛũ noſtroꝛũ nos archa lirng tionem aduerſus octo pᷣncipalia vicia na perducat.ac ſcᷣm aplum illuminaij lonsfn vſſtris oꝛationibo dño ↄfoꝛtãte diſponi nobis reuelet ea quęe ſunt abſcondita te ancono mus · id eſi pꝛimum caſirimargie quein nebꝛarũ · ⁊ manifeſtet conſilia coꝛdiũ · vt fecupii terpꝛetat᷑ gule concupiſcentia: ſecundũ ſie ad tetras vicioꝝ tenebꝛas puriſſimis Awey foꝛnicationis.tertiũ philargyrię qð ĩtel oculis anime penetrãtes:patefacere eas gic ligitur auaricia· vel vt ꝓpꝛius expꝛimat ac pꝛoducere poſſimus ad lucem. eaꝝ q; zinſe amoꝛ pecunie.quartum irę: quintuʒ tri⸗/ cauſas atq; naturas his vel qui carue/⸗ roner ſtici? ſextum accidie quod eſt anxietas ſi rũt eis vel adbuc obligati ſunt pandere toſe ue tedium coꝛdis:ſeptimum cenodoxię · valeamus · ⁊ ita ſcᷣm ꝓphetam tran ſeũ Wyuttn qð ſonat vana ſeu inanis glia · octauuʒ tes per ignem vitioꝛũ diriſſime nr̃as exu Z ſuperbie. Quem ineuntes agonem tuis rentium mentes· cõfeſtim per aquas qͥʒ ſantde pꝛeciboo beatiſſime papa caſtoꝛ nũc im/ virtutum extinguentium ſcilicet ea tran nitunc penſius indigemus.vt pꝛimuzʒ naturas ſire poſſimus illeſi ac ſpiritalibus reme/ nii eoꝛum tam minutas tam occultas tãq; dijs irrigati ad refrigerium perfectiõis niageen obſcuras inueſtigare condigne · deinde puritate coꝛdis mereamur educi. onnbi cauſas eoꝛundem ſufficienter exponere. opꝛima nobis colluctatio ſit 6 Et tertio vt idoneas curationes eoꝛuʒac re adquerſus ſpũʒ caſtrimargie id ſoenin media poſſimus infere. eſt cõcupiſcentiam gulę.La.iij. ſi 92 cauſe vicioꝛũ ſicutin omni Taq; pꝛimum no bis ineundũ dind⸗ bus immoꝛãtur ita ab omibus i certamen eſt aduſus caſtrimar iutee ignoꝛantur.⁊ qꝛ ad manifeſtan dguiam quam diximus gule eſſe ludon das eas dñi egeamus auxilio cuncupiſcentiam Et in pꝛimis de mõ ie inale⸗ LCTCoaß. iz. in nioꝛum ⁊ eſcarum qualitate dicturi · cuſtn Varũ paſſionũ cauſe quemad rurſus ad egyptioꝛuʒ traditiones ac ſta diuſ modũcũ patefacte fuerint tra⸗ tuta recurremus. quibus ſublimioꝛem inn ditionib ſenioꝛüũ ab omnib p continentię diſciplinam. ꝑfectã diſcre tumn 4 tinus agnoſcunt᷑ita pꝛiuſq; reuelentur tionis ineſſe rationem nullus ignoꝛat. ng cũ ab ipis vniuſi vaſtemur ⁊ in cunctis Teſtimonium abbatis antonij enn homĩbus immoꝛent᷑. ab omnibus igno quo docet vnaquãq; virtutem Narc rantur. Nerũ eas ita nos aliquatenꝰ ex ab illo qui eã peculiariuſpoſſi plicare poſſe confidimus ·ſi interceſſioni det expetendam CLap̃. iiij. i re n eee efrrer ſſu- .° 1V. De ſpiritu cal trimargie 6 8 nin tus nanq; eſt beati Antonij in omnibus deus· licetnon dum per ple hnn Nv admirabilq; ſententia· mona/ nitudinem earum omnia ſit in om nibo⸗ Nsnn. chuz qui poſt cenobiale pꝛopo Quia licet vnus religionis noſtre ſit fi/ Nelil ſitu m faſtigia nititur ſu blimioꝛis perfe⸗ nis pꝛo feſſiones tam en diuerſe q uibus ii ctonis attingere apprehenſo diſcretio ad veũ tẽdimus. ſicut in collationibus eſtei niz examie · Ppꝛio ia wotẽs eſt ſtare iudi ſenioꝛum plenius diſputãdũ eſt. Joq; R cio · atq; ad arcem anachoꝛeſeos perueni diſcretionis T continentie foꝛma ab his . anes re: m in ime debere ab vno q;uis ſum * eſt nobis pecu liarius expetenda· a quiby mſauiſini vniuerſa genera virtutuz erpetere. Ali virtutes has per gratiam ſpũſſancti vbe mknng enim ſcientie floꝛibus exoꝛnatur · alt di⸗ rius videmus effluere non quod vllus „ cretionis ratiõe robuſtius communit⸗ quę in mlios diuiſa ſunt ſo lus poſſit ac⸗ c alter patientie granitate fundatur. ali quirere.ſed vt in his bonis quoꝛum ca⸗ tcng bumilitatis: alius continentie virtute ᷣ paces eſſe poſſumus ad eoꝛum nos imi⸗ A fertur. alius ſimplicitatis gratia decoꝛa tationem qui ea peculiarius obtinue-⸗ Mnmimn tur Mic magnanim itat ille miicoꝛdie. retendamuims H i en Sharum hic taciturnitatis. e la Anõ poſſit abo mibus vnifoꝛ un nis ſtudio lupereminet ceteros. Et igq mis ieinnioꝛu regula cuſtodiri · bſooncttate circo monachum ſpiritalia mella cõde- LCaß. 9. ucrdii vt re cupietem. velut apem pꝛudentiſſimã Caq; ſuper ieiunioꝛum modo shunſims debere vnamquamqᷓ; virtutem ob bis i bhaud poteſt facile vnifoꝛmiſ re icnens qui eaʒ familiarius poſſident defloꝛare. gula cuſtodiri· quia nec robur Uucmn T⁊ in ſui pectoꝛis vaſe diligenter reconde vnum cũctis coꝛpoꝛibus ineſt· nec ſicut ðð Ngun/ re:ne quid minus aliquid habeat diſcu⸗ cetere virtutes animi ſoliꝰ rigoꝛe patrã⸗ ⸗ o uunt wcer tere· ſed hoc tatum quid virtutis habeat tur. Et idcirco qa non in ſola foꝛtitudie en⸗ ven “R ſrenmsem ctas nanq; ſi ab vno volumus mutua/ enim poſſibilitate participant. talem ſu/ ranus ri aut diſticile aut certe nũ qᷓ; idonea ad xer his diffinitionem traditam nob ac/ aletamm imitandum nobis exempla poternnt re, cepimus. diuerſum eſſe refectionis qui⸗ uübus ſene⸗ periri. Quia licet nec dum chꝛiſtum om dem tempus ac modum ⁊ qualitatem· n tferiis nia factum ſcom apoſtolũ videamus in pꝛo impari ſcilicet coꝛpoꝛũ ſtatu vel eta⸗ fdra. omnibus. tamen hoc modo poſſum⸗ eũ teac ſexu · vnam tamen eſſe omnibus p„ netunoſit id eſt per partes in omniby inuenire. De mentis cõtinentia ⁊ animi virtute caſti⸗ mei lpo enim dicitur./ qui factus eſt nobis x gationis regulam . Neq; enim cunctis le Laig deo ſapientia · iuſticia. ſanctitas ⁊ redem wſſibile eſt hebdomadib ptelare ieiu⸗/ Ginmnt htio Dun ergo inalio ſapientia in alo niaſedne miduaua quide; velbiduana eaſir iuſticia. in alio ſanctitas· in alio maſue ĩedia refectionẽ cibi differre. mlt gb⸗ us E tudo· in alio caſtitas:in alio humilitas· pꝑe egritudine ⁊ maxime ſenio iam defeſ⸗ onns in alio pati entia reperitur · membꝛatim ſis.ne vſq; ad occaſum quidem ſolis ie⸗ Pnnsann chꝛiſtus per vnumquẽq; nunc ſanctoꝛũ iunium ſine afflictione toleratur. Mon u nig diuiſus eſt. Cõcurrentibo vero vniũſis omniby infuſoꝛum legu minũ eſus cõue⸗ S in vnitatẽ ſidei ac virtutis· redditur ĩ vi nit eneruatus.nec cunciᷣ puroꝝ olerum s tinne rum perfecrum · plenitudinem ſui coꝛpo habil eſt parſimonia nec vniuerſis ſic⸗ gcen⸗ n ris · in ſinguloꝛum membꝛoꝛum compa⸗ ci panis refectio caſtigata cõcedit᷑. Aliꝰ lus hiun⸗ geac pꝛietate perficiẽs. Donec ergo ve quantitatelibꝛarum duaꝝ ſaturitatem sANMn niat illud tempus quo ſit deus omĩa in non ſentit · alius libꝛe vnius ſiue vncia⸗ nnmne omibus · in pꝛeſenti poteſt hoc quo dixi ½ rum ſex edulio pregrauatur· attamen u mus modo.id eſt per partes virtutũ eſſe vndin oĩbus his continentięfinis eſt·ne “ D ? vns — 28 1 9 quis iutta mẽſuram capacitatis ſue ſa⸗ turitatis oneretur ingluuie. Non enim qualitas ſola ſed etiam quantitas eſca/ rum · aciem coꝛdis obtui die: ac mete cũ carne pariter impinguata noxium vicio rum fomitem igneumq; ſuccendit Cnõ ſolo vino mens inebꝛie⸗ tur. Cap·vi. Aibufſlilet eſcis refectus ven⸗ q ter ſemĩaria luxurięparit.necſᷣ ualet mens diſcretionuz guber nacula moderari. ciboꝛum pondere pꝛe- focata. Non enim ſola crapula ni mẽ tem inebꝛiare conſueuit · xerumetiã cun ctarum eſcarum nimietas vacillantẽeã acnutabundam reddit · omniq; integri tatis ac puritatis cõtemplatione diſpo⸗ liat. Sodomitis cauſa ſubuerſionis at qᷓ; luxurię·nõ vini crapula.ſʒ ſaturitas extitit panis. Audi dominũ per ꝓphetaʒ bieru ſalem increpantem. Quid enĩ pec cauit ſoꝛoꝛ tua ſodoma · niſi quia paneʒ ſuum in ſaturitate ⁊ abundantia come⸗ Tebat: Et quia per ſaturitatem panis inextinguibili carnis fuerant ardoꝛe ſuc cenſi · iudicio dei celitꝰ ſunt igne ſulphu Li pegbdire. reo concremati. Qð ſi illos ſola nimie/ tas panis ad tam pꝛeruptum flagicioꝝ precipitium vicio ſatietatis impegit · quid cenſendum eſt de bis qui vegeta/ to coꝛpoꝛe perceptionem carnium ac vi/ ni immoderata vbertate pꝛeſumũt · nõ quantum expetit im becillitas · ſed quan tum animi libido ſuggerit vſt urpantes: Qua ratiõe infirmitas carnis puritatem coꝛdis nequeat in⸗ i tem coꝛdis non officit · ſi H tan/ tummodo quęfragilitas car/ nis non quę voluptas exigit vſurpent. Facilius vidimus viros qui ab eſꝗ coꝛ pulentioꝛibus omnimodis temperarẽt. q; moderate vſos pꝛo neceſſitate con- ceſſis· ⁊ qui totum ſibi pꝛo continentie amoꝛe denegarent · qᷓ; qui eas ſub ĩfirmi Mirmitas carnis ad purita- 7 —„ 2 4 1 „ 5 1* . * . ficientie cuſtod irẽt. Habet etiam coꝛpo ris imbecillitas continentię ſuę palmã dummõ eſcis defectioni carnis induld adhuc indigentem ſe refectione defran⸗ et. tantum q; eſus indulgeat.quantuʒ ſufficere ad viuendi vſum temperantię diſcretio rigida iudicauerit · nõ quantũ ſide ij a petit expoſcit Eſculẽtioꝛes 0 = cibi vt pꝛocurant coꝛ oꝛis ſanitatẽ. ita caſtitatis non adimn tpuritatem. ſi cc¶ moderatione ſuman Quicq nid enim foꝛtitudinis cauſa eſi eoꝛum percipitur egritudinis laboꝛe ac defectione conſu⸗ mitur. Wobꝛem vt nulli ſiatui virt?par ſimonie adimiturita ne integritaſj qui. dem conſummatio denegatur Quo ꝑfecte continentię fine eſca ſumeda ſit Cap̃. viij. Eriſſima eſt itaq; patrum pꝛo/ v batiſſimaq; ſententia · ieiunio/ rum ⁊ continentie modũ in mẽ ſura parcitatis tantum caſtigatiõe cõ ſiſtere · ⁊ hunc eſſe perfecte virtutis in cõ/ mune omnibus finem · vt ab eſcis quas ſumere ſuſtentandi coꝛpoꝛis neceſſitate compellimur ·adhuc in aꝓpetitu earum poſiti temperemus. Quãuis enim quis coꝛpoꝛe ſit infirmus · perfectam virtuteʒ quam robuſtus ac ſanus in omnibus poſſidebit.ſi deſideria quę fragilitas car nis non exigit · mẽt rigoꝛe caſtiget. Apo ſiolus nanqʒ ait· Et carnis curam ne fe ceritis in deſiderijs. Mon ergo curã er? omnimodis interdixit. ſed vt in deſide/ rijs fieret. denegauit. Noluptuoſam ad emit diligentiam carnis · gubernationẽ vite neceſſariam non excluſit:illud ne in dulgentia carnis ad deſiderioꝛum occu pationes noxias deuoluamur · hoc vero ne coꝛruptum noſtro vicio coꝛpus ſpiri tales ac neceſſarias functiones impler non poſſit. . Demẽſura caſtigationum aſſu mendarum remedioq; iemni ſ- Aimma igitur cõtinẽtięnõ ſo/ aHga tem poꝛis ratione. nec eſcarũ gnoni conſea mme. tatis toni⸗ Unnnin fanier wenn gdint reLe fittte ppu⸗ lgns cobe ſuno ſnn Cus ſupcn nuuge lorch tdia lone ine⸗ tian ve⸗ We hori cho tg r utde gato lum⸗ rum enine fücgſo ſſ bllenc fünse (o da. S lioch Ga A. wr in ndul Wu. uum nnt gumti litnn tatein enſc. nidcnin mpinr tanc/ inr nnßu, rfne l. unpoo⸗ aunio⸗, nmi nird nnsinci⸗ nnut CAUHHEH nquis nmte; nibas nocn Aw ne ſe räües Me/, ſenad manont oren N c rrn plae ni oſo⸗ ſaru 8 S 4 . . 4 . — α2 2„ 8 =⁴ qualitate tantummodo· ſed ante omĩa conſcientięiudicio colligenda eſt · Tan/ tum enim delet vnuſquiſq; ſibi frugali tatis indicere.quãtum coꝛpoꝛeę oblucta tionis pugna dexoſcit. Atilis quidem 2 omnimodis obſeruãda eſt canonica ie iunioꝛuʒ cuſtodia · ſed niſi hanc frugi tẽ peranter fuerit ciboꝝ refecrio ſubſecuta· ad integritatis calcem non poterit pueni re.Longoꝝ nanq; ieiunioꝝ inedia ſatu ritate coꝛpoꝛis ſubſequente · laſſitudinẽ potius tem poꝛalem q; puritatem caſti/ tatis acquirit. Integritas mentis ventr coberet inedie. NMõ habet perpetuam ca ſtimonie puritatem · quiſqͥs nõ iugẽ tem perantię equalitatem tenere contenꝰ eſt MWuis q diſtrictaſint ieiunia · ſuccedẽte ſupflua remiſſione vacuant · ⁊ in caſtri/ margie vicium ꝓtinus collabunt᷑. Me⸗/ lioꝛ eſt rationabił cũ moderatione quo/ tidiana refectio· qᷓ; p interualla arduum longumq; ieiuniũ. Nouitimmoderata inedia non mõ mentis labefactare ↄſtã tiam · ſed etiam oꝛationum efficaci ã red erelaſſitudine coꝛpoꝛis eneruatam. Ad cõſeruandam mentis ⁊ coꝛ/ poꝛis puritatem abſtinentiam ciboꝛum non poſſe ſufficere Laß. r. Dintegritatem mentis ⁊ coꝛpo a ris conſeruandam . abſtinentia ciboꝝ ſolajnõ ſufficit · niſi fuerĩt ceterequoq; virtutes anime coningate. Humilitasigitur pᷣmitus obediẽtię vir tute· ⁊ coꝛdis contritione.coꝛpoꝛiſq; fati gatione diſcenda eſt. Oecuniaꝝ non ſo lum vitanda eſt poſſeſſio · ſed etiã deſide rium earũ radicitus extirpauduʒ. Mon enim eas ſufficit non habere. quod ple/ rũ q; ſolet etiã ex neceſſitate deſcendere. ſed ne ipam quidem ſi foꝛte oblate fuerit babendi reci pere voluntatem. Ire conte rẽdus eſt furoꝛ:tr iſticie ſupãda deiectio. cenodoxia id eſt vana gloꝛia cõtemnen/ da. Super biecalcandus eſt faſtus · men tis q iius inſtabiles vagiq; diſcurſus aſſidua dei memoꝛia refrenandi. Toti⸗ any Krnm w G enſq; nobis eſt ad contemplationez dei lubꝛica coꝛdis noſtri puagatio reducen da · quotiens ſubtilis hoſtis ab hoc ĩtui/ tu mentem captiuare pertemptãs receſ. ſibus noſtri coꝛdis irrepſerit. Concupiſcentias coꝛdis non extingni niſi cum omni extirpa cone vicioꝛum . Caß xi. NMWMWawſſibile nanq; eſt extingui i ignita coꝛpoꝛis incentiua · pri⸗ uuſq; ceteroꝛuʒ quoq; pꝛincipa lium vicioꝛum fomites radicitꝰ excidan tur. de quibus ſingillatim diſtinctis li/ bellis ſuo loco donante domino diſſere⸗ mus. Nunc vero ꝓpoſituʒ nobis eſt de caſtrimargia · id eſt gule cõcupiſcentia · contra quam nobis pꝛimus conflictꝰ eſt diſputare. Munch; igitur poterit arden-⸗ tis concupiſcentie ſtimulos inbibere o quis deſideria gulę refrenare nequiue⸗ rit. tcrioꝛis wje caſtitas · Ytuſj huiꝰ conſummatione diſcernitur. Nũqᷓ; enĩ robuſtioꝛibus emul colluctari poſſe con fidas: eum quem in leuioꝛe conflictu cõ ſpexeris ab infirmioribus paruiſq; ſupe rari.Cunctarũ nanq; virtutum vna na tura eſt· licetin multas diuidi ſpecies et vocabula videat·ſicut auri qͥʒ vna ſub ſtantia eſt.licet per multa varia q; moni lium genera pꝛo artificum videat᷑ inge/ nio ac voluntate diſtincta. Itaq; nullã perfecte poſſidere pꝛobabitur · quiſq; eli ſus in earum parte dinoſcitur. Quo eĩ modo flagrantes eſtꝰ concupiſcentię · ꝗͥ non ſola inſtigationecoꝛpoꝛis ſed ⁊ etiã mentis vicio ſuccẽdũt᷑· extixiſſe credẽdꝰ eſt. qui aculeos irę coꝛdis ſolius intem perantia ꝓrumpentes mitigare non po tuit:Aut quo nam modo putandus eſi carnis aĩeq; laſciuientes ſtimulos retu⸗ diſſe · qui ſuperbieę vitium ſimplex non quiuit deuincere: Aut qu emadmodum credendus eſt inſertam carni luxuriã cõ culcaſſe.qͥ pecuniaꝝ ↄcupĩam foꝛiſecus ſitam atq; a noſira ſubſtantia alienam non valuit abdicare: Qua aũt ratione bellu carnis ⁊ aĩtriumphabit·quiido⸗ neus non fuit moꝛbum curare triſticie?· Quantalibet vrbs ſublimitate muroꝝ ⁊cauſarũ poꝛtaꝝ firmitate muniatur · poſterule vnius quis paruiſſime pꝛodi tione vaſtabit᷑. Quid enĩ differt vtrum p excelſa menia ⁊ ampla poꝛtarum ſpa⸗ cia. an ꝑ anguſti cunicu li latibu la per⸗ nicioſus hoſtis penetralibus ciuitatis ir repat?: “ . De agone carnali etiam ſpirita lis agonis imitationem eſſeſu/ mendam. LCap. x. ALi in agone contendit · nõ co q ronabit niſi legittime certaue/ rit. Qui naturales aꝓpetitus carnis optat extinguere. extra naturam vicia collocata pᷣmitus ſuperare feſtinet Si enim aplice ſententieę vim volumꝰ experiri · ꝗᷓ ſint agonis mundani leges ac diſciplina pᷣmitus debem agnoſcere · vt ita demum harum compatione ſcire poſſimus quid nos ĩ ſpiritali agone cer/ tantes beatus aplus hoc exemplo volue rit edocere. In illis eni certaminibus ꝗᷓ ſm eundem apłum coꝛruptibilem coꝛo⸗ nam vincentibus parant mos iſte bua⸗ tur · vt is qͥ ſe ad gloꝛioſam coꝛonam. et immunitatis pꝛiuilegio decoꝛatam pꝛe parare contendit · ⁊ perfecta cupit ago/ nis ſubire certamina · pꝛius in olympia cis ac pithijs certamĩbo indolem ſue iu⸗ nentutis ac rudimentoꝛum robur oſien tet. In his ſiquidem iunioꝛes qᷣ bas di⸗/ ſciplinas cupiunt ꝓfiteri · vtruʒ mereãt vel debeant ad eas admitti · tam eiꝰ qui iſtis certamibus preſidet · q; totius po⸗ puli iudicio com ꝓbãtur. Cũq; diligen ter examinatus quis pꝛimum reptꝰ fue/ rit nulla vitereſperſus infamia.deinde non ſeruitutis iugo ignobilis. ob hoc indignus diſciplina hac. vel congreſſu eoꝛum qui hanc pꝛofitentur fuerit iudi⸗ catus.tertio ſi artis · ſi foꝛtitudis digna hferat documenta. ⁊ iunioꝛib coeuiſq; certans peritiam pariter ac virtutem piſcentia ſupari. ſuę Emonſtranerit iuuentutis· ac pꝛoſi ciens de ephebdꝛum luctamine · perfectis iam viris et experientia longa pꝛobatis congredi permiſſus fuerit pꝛeſideniᷣ ex/ amine · ſeq; non ſolum parem vᷣtutis eo⸗ rum aſſidua colluctatione pꝛobauerit· verumetiam frequenter inter hos quoq; victoꝛię palmam fuerit conſecutus.tum demuʒ ad agonis pꝛeclara certamĩa me rebitur peruenire · in quibus non niſi vi ctoꝛibus tantum·et his qui multarũ co⸗ ronarum ſtipendijs decoꝛati ſunt facul⸗- tas conceditur decertandi. Si intellexi⸗ mus carnalis agonis exemplum · ſpiri⸗ talis quoq; certaminis ꝗᷓ diſciplina vel oꝛdo ſit compatione huius debemus a⸗ gnoſcere. —. Vniſi gulęfuerimus vitio libe ratinequaq; poſſimusad pu⸗ gnas interioꝛiſhominis perue mre. Cap.xiij. Poꝛtet nos quoq; pꝛimum li/ o bertatẽ nr̃am carnis ſubiectiõe monſirare · Aquo enim qꝗs vin citureius ⁊ ſeruus addicitur Et omnis qui facit peccatuʒ ſeruus eſt peccati Cũ qʒ; nos nulla concupiſcentię turpis re/ ſerſos infuni examen certamini pꝛe/ ſidẽtis inuenerit · nec fuerimus ab eo vt ſeruicarnis et ignobiles indigni q; olim piacis vicioꝛum colluctationibus iudi cati · tunc poterimus contra coeuosno/ ſtrosid eſt concupiſcentiã carnis et mo tus ac perturbationes animę inire cer/ tamen. Im poſſibile nan qʒ eſt ſaturum ventrem pugnas interioꝛis hominis ex⸗ periri. nec bellis robuſtioꝛibo attemptari dignum eſt eum qui poteſi deijci leuioꝛe con flicuu. Quomodo poſſit gu lę concu Rima enim nobis calcanda p eſt gule concupiſcentia · et eo vſcq; extenuanda mens non ſolum ieiunijs · verum etiam iglis pynctl illulan ſcens! niohfe neciu cupat ctione guãon ſcatme Moen Coſt Wenti wum cusne an lcaſon glubn as ni chinnan ungen oid nalise ih lonot nopui Menn Ge⸗ ſues Glen nij disen men lun ne ndie Nc fam gad yſiig nulenn launbug Künen nuncſe ſnensc fſexyirdn leſtium duad 1dsgnc, cumsnn catamiane 1snonnid inulemio, miſuntſucul, Bäntclen⸗ wplum ſr⸗ Nlapin Ahnns, itiolibe load pu, mspeme ſaßei⸗ Gpinunh⸗ mss ubimie vonitcenn Emns mni mps ſe⸗ unmmni rr/ zabeo t nichcin ibus indi ocnosno⸗ misetmo rinige a/ Aſawron wninis attenpen ilon calonnc nmns W mcun Deſſpiritu caſtrimargie vigilijs · lectione quoq; et crebꝛa com/ punctione coꝛdis· in quibe ſe foꝛſitã vel illu ſam vel victam reminiſcitur: ingemi ſcens nunc hoꝛroꝛe vicioꝛũ.nunc deſide rio ꝑfectionis ⁊ integritatis accenſa · do nec eiuſmodi curisac meditationibo oc cupata pariter ac poſſeſſa · ipius cibi refe ctionem non tam iocunditati conceſſaʒ quã oneris vice ſibi impoſitam recogno ſcat ma giſq; eam neceſſariaʒ coꝛpoꝛi qᷓ; deſidera bilem animeę ſentiat attributa. Quo ſtudio mentis ⁊ iugi compũctiõe etenti· laſciuiam carnis quę fotu eſca⸗ rum vehementius inſoleſcit:· ⁊ aculeos eius noxios retundemus atq; ita foꝛna cem coꝛpoꝛis noſtri quea rege babilonie occaſiones peccatoꝑ ⁊ vicia nobis iugi ter ſubmiſtrante ſuccendit᷑ qͥb napte ⁊ picis viceacrius exuramur · vbertate la/ chꝛymarum ⁊ fletu coꝛdis poterimꝰ ex/ tin guere · donec dei gratia ſpu oꝛis ſui in coꝛdibus noſtris inſibilante eſtus car⸗ nalis concupiſcẽtie penitꝰ valeãt ↄſopi ri. Hec eſt igiturnobis pꝛima cõtentio· bec noſtra vlut ĩ olimpiacis certamini⸗ bus pꝛima ꝓbatio · gule ventriſq; cõcu⸗ piſcentiam deſiderio perfectionis extin- guere. Ob qð ciboꝛum non ſolum ſuper fluus appetitus vtutuʒ contemplatiõe calcandusſed etiã ipi natureneceſſariꝰ tan qᷓ; caſtitati contrariusnon ſine coꝛ⸗ dis anxietate ſumẽdus eſt. Et ita demũ vitenr̃einſtituendus eſt curſus· vt nul/ lum magis ſit tempus quo ſentiamus nos a ſpiritalibo ſtudijs fuocani · q; quo deſcendere ad neceſſariam coꝛporis cu/ ram eius fragilitate compellimur. Cun q; ad hanc neceſſitatem ſubmittimur· vſui potius vitęqᷓ; mentis deſiderio fa/ mulantes quaãtotius ab ea wluta ſalu/ taribus nos ſtudijs retrahente ſubtrahi feſtinemus. Nequaqꝙᷓ; enĩ oterimꝰ eſca rum pᷣſentium ſpernere voluptates.niſi mens cõtemplationi diuinę defira amo re virtutum potius ⁊ pulchꝛitudine ce/ leſtium delectetur. Et ita quis velut ca⸗ duca deſpiciet vnin erſa pꝛeſentia · cũ ad ea que immobilia ſunt ⁊ eterna· inſepa⸗ biliter defixerit mentia obtutum · adhuc in carne poſitus future commoꝛationis beatitudinem iam corde contemplans. Quomõ ad cuſtodiendam coꝛ⸗ dis ſui puritatem mõachus ſꝑ debet eſſeintentus Elut ſi quis immania virtutũ vy peꝛꝛemia in ſublimi quibuſdam paruis indicijs deſignata. per ſpicaciſſimis oculoꝛum obtutibus cũ te li directione tendentibus ferire feſtinet. ſciens immẽſam gloꝛie palmam ? remu nerationis pꝛemia in eoꝛum confixione conſiſtere · oculoꝛum aciem ab omni in⸗ tuitu auertẽs · illuc dirigat neceſſec. vbi ſummam remunerationis ⁊ pꝛemij per-⸗ ſpicit collocataʒ. amiſſurus ꝓculdu bio ꝑitie palmam ⁊ remunerationeʒ virtuſj· ſi quantulumcũq; contemplationis eiꝰ acies deuiauerit. l QNmonachus ſcm olimpiaci certaminis moꝛem non poſſit ſpiritales conficere pugnas.ni ſi obtinuerit bella carnalia. LKEKCapxv. Taqʒ ventr ⁊ gulę ↄcupĩahbĩ i tuitu ſuꝑata· nec pᷣui carniſ:nec infames vicioꝛum nota pꝓnun ciati · velut in olimpiacis diſe ciplinis iu⸗ dicabimur ſuperioꝛũ quoq; certaminũ dignieſſe conflictu · pꝛeiniſſiſq; huiuſce modi documentis· ſpiritalibquoq; ne quitijs cõgredi poſſecredemur:quęnõ niſi victoꝛibus tantum ⁊ his qui merẽ⸗ tur in ſpiritali agone contendere · cõcer/ tare dignantur. Illud enim eſi cuncto⸗ rum luctaminum velut quoddam ſoli⸗ diſſimum fundamentum vt pꝛimitꝰ car nalium deſiderioꝛum incentiua perimã⸗ tur. Nam nullus carne pꝛopꝛia nõ de/ uicta legitime decertare poterit. Et ꝗͥᷣ le- gitime non decertat · ſine dubio nec in a/ gone confligere: nec coꝛone gloꝛiã vi⸗ ctonie gratia poterit pꝛomeren. ſi toc fuerimus vicio ſu perati · velut ſer / ni carnalis concupiſcentie compꝛoba/ ti·v per hoc nec libertatis nec roboꝛis inſi gnia pꝛeferentes · a ſpiritaliñ congreſſio num conflictu · vt indigni ſeruinõ ſine confuſionis nota ptinus repellem. Om nis enim qui facit ꝑeccatũ ſeruus eſi pec cati.Diceturq; nobis ꝑ beatum apłlum cum bis inter quos foꝛnicatio nominat Temptatio vos non a ꝓpꝛehendit · niſi humana. Mon enim merebimnr mẽtis roboꝛe conquiſito grauioꝛes pugnas ne quitiarum celeſtiũ experiri · qui carnem fragilem reſiſientem ſpũi noſtro ſubiu/ gare nequiuimus. Qð apoſtoli teſtimo nium nõ intelligentes quidam/poſuer̃t ꝓ indicatiuo optatiuũ modũ · id eſt tem ptatio vos non appꝛehendat. niſi buma na. Quod ab ipo magis dici manifeſtũ eſt· non optantis ſed pꝛonunciantis vel expꝛobꝛantis affectu. CXfundamentum ac baſis ſpi⸗ ritalis agonis i caſtrimargie ſit certamine collocata Cap̃̊. xvij. Is audire verum athletã chꝛi v ſii legitio agonis iure certãtẽ· Ego igit᷑ inquit ſic curro·non quaſi in incertum · ſic pugno non quaſi gerem verberansſed caſtigo coꝛpꝰmeuʒ et ſeruituti ſubijcio · ne alijs pꝛedicãs ip ſerepꝛobus efficiar· Aides vt in ſemet⸗ ipo id eſt icarne ſua colluctationũ ſum/ mam velut in baſe quadam firmiſſima ſtatuerat· T ꝓpuentum pugnein ſola ca⸗ ſtigatione carnis ⁊ in ſubiectiõe ſui coꝛ/ poꝛis collocarat. Ego itaq; ſic curro nõ quaſi in incertum. Mon currit in incer/ tum · qui celeſiem hieru ſalem ↄſpiciens efixum habet quo ſibi coꝛdis ſui inde/ flexibilis ſit dirigenda pernicitas Non currit in incertum qui obliuiſcẽs poſte⸗ rioꝛa · ad ea quę poꝛa ſunt extendit ſead deſtinatum pſequens bꝛauium ſupeme vocationis dei in chꝛiſto ieſu·quo ſꝑ di rigens ſue mentis obtutum·⁊ ad eũ om ni coꝛdis pꝛeparatione feſtinans· cum fi ducia pꝛoclamat. Bonum agonem cer taui.curſum cõſummaui fideʒ ſeruaui Et quia ſe nouerat poſt odoꝛem vnguẽ/ toꝛum chꝛiſti pꝛepeti cõſcientie deuotio ne infatiga biliter cucurriſſe.⁊ ſpiritalis agonis certamen carnis caſtigatione vi ciſſe· cum fiducia infert ⁊ dicit. De cete⸗ ro repoſita eſt mibi coꝛona iuſticię· quã reddet mihi dñs in illa die iun ſtus iudex Et vt nobis qͥ ſimilem ſpem retributio nis apiret · ſi in agone curſus iſtiꝰ imita⸗ ri eum velimus: adiecitnõ ſolum auteʒ mihi ſed ⁊ omnibo qui diliguntaduen/ tum eius · participes nos coꝛone ſuę in die iudicij foꝛe ꝓnuncians ·ſi diligentes aduentum chꝛiſti. non illuzʒ tm̃ qui etiã nolentibus axparebit. ſed etiam hũc qͥ quotidie ĩ ſanctis cõmeat aimabus· vi⸗/ ctoꝛiam cer taminis caſtigatione coꝛpo⸗ ris acquiramus. De quo aduentu dñs in euangelio. Ego inquit ⁊ pater meꝰ ve niemus ad eum· manſionem apud eũ faciemus.Et iterũ Ecce ſto ad oſtium ⁊ pulſo · ſi quis audierit vocem meam et aperuerit iannam· introibo ad illũ et ce nabo cum illo · ⁊ ipſe mecuaum Per quot genera certaminum atq; palmaruʒ beatus apoſto lus ad coꝛonam ſublimiſſimi agonis aſcenderit LCa.xvii Ec tamen agonem curſus tan n rmummõ ſe conſummaſſe ceſcri⸗ bit cum dicit · ſic curro non q̃ſi in incertum · quod ſpecialiter referturad intentionem mentis ? feruoꝛem ſpiriins ſui · quo toto chꝛiſtum ſequebat᷑ ardoꝛe cum ſponſa decantans · poſt te in odo⸗ re vnguentoꝛũ tuoꝛũ curremuset iterũ· adbeſit anima mea poſtte · ſed etiã alið colluctationis genus ſe viciſſe teſtat di cens. Sic pugno non quaſi aerem ꝓ̈be/ rans.ſed caſtigo coꝛpus meum et ſerui⸗ tuti ſubijcio. Quod ꝓpꝛie ad continẽtie doloꝛes ⁊ coꝛpvꝛale ieiunium atq; affli⸗ ctionem carnis pertinet · per hanc ſe pu⸗ gile qu ẽdam ſirenuũ ſue carnis eſſe de⸗ ſcribens nec inuanum aduerſus eã ictꝰ ↄtinẽtię exercuiſſe deſignãs · lʒ klumphũ gten ſſe. g to,Tiein inmoꝛt niscont colluc taminun mocuz latncec⸗ dammnd phatorn ſnincent cun bie ſorun⸗ fictione funon. Pngen losſpis neſoicon ran glages xcc tusmi batno ſiun ſi. ſonid at unn ſusanen Pnapzs. ditor ſnin t̃ hoteco N. 4 tiump ctamẽ ceclt. G nicnn Guantah remmüüi Anco! chiſtie agtion⸗ wini⸗ pugne moꝛtificatione ſui coꝛpoꝛis acqͥ/ ſecuritatis inertia diſſolutus.pꝛemioꝛũ gi ſiſſe. quo verberiby contiuentię caſtiga⸗ ſtipendijs ac triumphoꝛũ merit defrau⸗/ dn to. ⁊ ieiunioꝝ ceſtibus eliſo · victoꝛi ſpũi detur. Itaq; ſi ad hos triumphoꝛũ gra. pertis immoꝛtalitatis coronam ⁊ incoꝛruptio dus cupimus creſcente virtute conſcen tionen nis contulit palmam Aides legitimum dere. eodem nos qͥʒ oꝛdine opoꝛtet pᷣlio. Ron, colluctationis oꝛdinem · ſpiritaliũ cer/ rum inire certamina · 7 pꝛimũ cum aplo ficni taminum cõtemplaris euentum· quẽad dicere. Sic pugno non quaſi aerem ver lus inte moduʒz atbleta chꝛiſti adeptus derebel/ berans· ſed caſiigo coꝛpus meum et pui - . ſembuin latrice carne victoꝛiam.ſbiecta illa quo/ tuti ſubijcio · vt hoc cõflictu ſuꝑato · rur ſ Wint dammõ pedibus ſuis · vt ſublimis triũ/ ſus cum eo dicere poſſimus. Mon eſt no nut, phatoꝛ inuehitur Et idcirco non currit bis colluctatio aduerſus carnem et ſan- nrichen, in incertum· quia confidebat vrbem ſan guinem · ſed aduerſus pᷣncipatus. adũ- eſutin ctam bieruſalẽ celeſtem ſe ꝓtinus ingref ſus poteſtates. aduerſus mundi rectoꝛes RKr ſurum Sicpngnatieinnis ſcilicet ⁊ af tenebꝛarum harũcontra ſpiritalia neqᷣ ni nii flictione carnali:non quaſi aerem verbe ciein ceęleſtibus. Aliter enĩ congredi cu,ʒ S unbir rans · id eſt inuanum ictus continentie illis nullo mõ poterimus. nec ſ piritales — 83— abuo N, oꝛrigens p quos non gerem vacun ſed pugnas merebimur expiri.carnali ceie⸗ — ₰ Spnal gernpo, illos ſpũs qui in eo Vrſantur caſtigatio cti conflictu · ⁊ colluctatione Vntris eli⸗ mdis ne ſui coꝛpoꝛis verberabat. Qui eni di· ſimeritoq; nobis ab apoſiolo cũ expꝛo⸗ * mnow cit · nõ quali gerem vberans oſtendit ſe 3. bꝛatione dicet · Temptatio vos non ap nhrdci tam ſi non gerem vacuum 7 manem . pꝛebendit niſi humana. Askiunn aliquos tamen in aere verberare. Et qᷣa D R non debeat monachus ſu mnant hec certaminum genera ſuparat. dita⸗ mendicibi tempus excedere. ſi ian tus multarum coꝛonaꝝ ſtipendijs ĩcele vult ad pugnas interioꝛum cer 4 batnon immerito robuſtioꝛũ incipit ho taminum peruenire ſtium ſubire luctamina · ac pꝛioꝛibo emu Laß. xrxr. maumn lis triiphatis cũ fiducia ꝓclamat et di/ Gitur monachus ad pugnas voſt⸗ at. Jam nõ nobis eſt colluctatio aduer interioꝛũ certaminum cupiens nifin ſus carnem ⁊ ſan guinem. ſed aquerſus pr5uenire. banc in pᷣmis cautioneʒ ſibimet A pncipatꝰ. aduerſus ptãtes aduſus mi indicat.vt nõ potus quicq;ᷓ non eſus vl lusn Di rectoꝛes tenebꝛarum harum contra la oblectatione deuictus · ante ſtationeʒ kenln ſpiritalia nequitię in celeſtibus legitimam cõmunemq; refectionis ho/ hun EVathlete chꝛiſti donec in cor ram. extra menſam pcipe ſibimet ꝓrſus enned poꝛe commoꝛatur pugna non indulgeat.ſed nerefectione quidem traſ Hiruns deſit. Cap̃. xix. acta · ex his pꝛeſumere ſibi quãtulumcũ ndor LChrlete chꝛiſti in coꝛpoꝛe cõmo qʒ; permittat ·ſimiliter q canonicũ ſom. tino a ranti nunqᷓ; deſit colluctatio/ ni tempus menſuram q; cuſtodiat.Eo⸗/ . uogini, num palma ·ſed quantomagis dem nanq; ſtudio iſte ſunt meni ampu ain triumphoꝛũ ſucceſſibus creuerit tãto ei tande laſciuięquo meretricationis vi⸗ Etld etiam colluctationuzʒ robuſtioꝛ oꝛdo ſuc tium deſecandum. Qui enim gule ſuꝑz⸗ mitv cedit. Subiugata etenim carne atq; de fluos a ppetitus ĩhibere nõ potuit· quo⸗ tſeni/ uicta · quantę aduerſarioꝛum cohoites. modo eſtus carnalis ↄcupiſcentie vale⸗ mnane quanta hoſtiũ agmina aduerſum victo bit extinguere:Et qui nõ quiuit paſſio- Piſfi⸗ rem militem chꝛiſti triumphis eius inſti nes in ꝓpatulo ſitas paruaſq; compeſce cſepu⸗ gata cõſurgunt · ſcʒ ne pacis ocio miles re.quemadmodũ occultas:nulloq; ho⸗ ſede/ chꝛiſti lenteſcẽs incipiat obliuiſci collu⸗ minum teſte pꝛurientes moderatrice di⸗/ ii ctationum ſuarũ gloꝛioſa certamina · ac ſcretione poterit debellare: Etidaot npbi „ . PV0 Nr’R’R’ß ſingulos motus ⁊ in quolibet teſiderio robur animeę compꝛobatur. quę ſi in minimis apertiſq; cupiditatibꝰ ſupat᷑· quid in maximis ac foꝛtioꝛibo occuli q; De interioꝛi monachi paceet abſtinentia ſpiritali. LCa.xxi. On enim eſt nobis aduerſariꝰ n extrinſecus foꝛmidãdus.in no biſmetipis hoſtis incluſus eſt. Inteſtinum nobis quotidie in gerit bel lum. deuicto eo omnia que foꝛinſecus ſunt reddentur infirma . ac militi chꝛiſti vniuerſa pacata erunt et ſubdita. Nõ habebimus aduerſariũ nobis extrinſecꝰ metuendum . ſi ea quę intra nos ſunt ſpi ritui deuicta ſubdant᷑ NMec ſoluʒ nobis iſtud ieiuniũ viſibiliũ ciboꝛũ ad ꝑfectio nem coꝛdis ⁊ coꝛpoꝛis puritatem ſuffice re poſſe cedamus · niſi fuerit huic aimę q ieiuniũ copulatum. Mabet nãq; ⁊ il- la ſuos noxios cibos · quibo impinguata etiam ſine eſcaruʒ abundantia ad luxu/ riępꝛerupta deuoluitur. Detractio cib eius eſtetquidem perſuauis. Ira etiam cibus eius eſt licet minime leuis.ad ho/ ram tamen infelici eã eſu paſcens.ac pa riter letali ſapoꝛe pꝛoſternens. Inuidia cibus eſt mentis:virulentis eã ſucis coꝛ rumpens · ⁊ pꝛoſperitatis aliene ſucceſſiv⸗/ bus iugiter miſeram excruciare non de⸗ ſinens. Cenodoxia id eſt vana gloꝛia ci- bus eius eſt.qui delectabili eam eſca per mulcet ad tempꝰ.poſt vero vacuam om niq; virtute ſpoliatam reddet ac nudã· cunctis eam ſpiritalibus fructibo ſterilẽ inanemq; dimittens · ita vt non ſolum immanium laboꝛũ faciat merita depire. wrumetiã ſupplicia maioꝛa conqnirat. OVmnis concupiſcentia ⁊ ꝑuagatio coꝛ. dis inſtabil paſtus qdaʒ eſt aĩę.noxijs eſcis eam nutriens · expertem vero cele/ ſtis panis ac ſolidi cibi in ppſterum de⸗ relinquens.Ab his itaq; quanta nobis eſt virtus ſacratiſſimo ieiunio continen. tes · vtilem habebimus cõmodq; obſer ſuſtineat: vnicuiq; ſua conſcientia teſqʒ eſt 4 h † £ nantiam ieiunij coꝛpoꝛalis.Laboꝛ nãq; carnalis ſpũs eõtritioni coniunctus · ac ceptiſſimum deo ſacrificiũ dignũq; ſan ctitatis habitaculũ puris mundiſq; re/ ceſſibus exhibebit. Ceterũ ſi coꝛpoꝛaliter ieiunãtes pnicioſiſſimis aĩme vitijs im/ plicemur.nibil nobis pꝛoderit carnalis afflictio Pcioſioꝛe parte polluta· per eaʒ ſcʒ ſubſtantiã delinquentibo nobis qua efficimur habitaculũ ſpũſſancti. Nõ eĩ tam coꝛruptibilis caro:q; coꝛ mundum habitaculũ dec templüq; ſpnᷣfſancti effi citur. Opoꝛtet ergo exterioꝛe hoĩe ieiunã te · interioꝛem q ſimilita cibis noxijs tẽ- perare. quem pcipue exhiberi mundum o · vt loſpitẽ in ſe chꝛiſtũ recipe merea tur· beatus apłus monet his verbis.in⸗ terioꝛem inquiẽs homineʒ habitare chri ſtum per fidem in coꝛdibus veſtris· idcirco nosoporteat exerce re cõtinentiam corpoꝛalem. vt ꝑipſam perueniamus ad ſpiri tale ieiuniuum LCaß xxij. ODOnvnunerimꝰ itaq; nos idcirco la K n Norem cotinnentie corpoꝛal im xncere · vt ad puritateʒ coꝛdis hoc poſſimus ieiunio puenire. Ceterum laboꝛ a nobis impendit᷑ incaſſum · ſi hũc quidem contemplatione finis in fatiga- biliter ſuſtẽtemus · finem vero ꝓpt᷑ queʒ colerauimus afflictiones tantas obtine renequeamus.meliuſq; fuit interdictis eſcis aĩę temperaſſe · q; voluntarijs mi⸗ nuſq; noxijs coꝛpoꝛaliter ieiunaſſe. In bis enĩ ſimplex ⁊ innoxia creature dei ꝑ/ ceptio eſt. nibil ꝑ ſemetipam habẽs pec cati· in illa vero pꝛimitus fratꝝ pernicio ſa deuoꝛatio · de qua dicit. Moli dilige⸗/ re detrahere.ne eradice is. Et de ira atʒ inuidia beatus iob dicit. Etenĩ ſtultum interficit iracundia: ⁊ parnulum occidit inuidia Simulq; notandum.qꝙ qui ira ſciturſtultus· ⁊ qui iuidet paruulus iu⸗/ dicetur. Ille nanq; non immerito ſtultꝰ iudicatur. voluntarie ſibi moꝛtem ire ſti mulis incitatus inducens.⁊ hic dum li⸗/ uet.parunlum minoꝛẽqʒ ſe pꝛobat.Dũ ginin cninst debe . ſuccenea ſithuak ylloort connerl Loler guecan fecöel gnie Arin ſſeulio⸗ lamnnece npllen numter de nosten nbuſa conſu un hsno Mudlton nioſcenn Uidimus. biikiwn nbusphoe lo batr Tonimus Olan de⸗ Vllagn Fefecdon mos hea diſcrene conſecut Nlitatzs Arrede⸗ ltng nioſuctus prrent Cltionen 1 opprten ipreſ Nni nse icgſn lc Nwnir Msin, taamals tomuy obisgn d. Pii nmuncun iſncicfi Midani Snopsti⸗ Dnundan ngenena wobis in, Nurechti tns⸗ ererce Uen. Uſbii gldanoh⸗ nycauis Cumunm m ſbic ninig⸗ e nc⸗ tus obane ntendiens anönm, uule. Ja medap beheser N— idlg/ Ctainay mikulun morudit Ful in aulusin/ rioſtul⸗ emik iedund⸗ N Dn enim inuidet teſtatur maioꝛem eſſe eum cuius pꝛoſperitate crucidtur. Qualis eſſe monachi cibus debeaat LCaß xxii. Bitur eſt cibus eligendus non i tantum qui concupiſcentie fla grantis eſtus tempet · minuſq; ſuccendatverum etiã qui ad parãdum ſit facił⁊ quẽ ad coemẽdũ opoꝛtunioꝛeʒ vilior pꝛecij cõpendiuʒ pꝛeſiet ·quiq; ſit conuerſationi fratrũ vſuiq; communis Trniplexeĩ natura eſt caſirimargię Ana quę canonicã refectionis hoꝛã pꝛeueni⸗ re cõpellit · alia ꝗᷓ tantũmodo ventr in/ gluuię ⁊ ſaturitate quarũlibet gaudet eſcarũ · tertia quę accuratioꝛib epulis et eſculẽtioꝛibboblectat᷑. JIdoq; aduerſus eam neceſſe eſt monachum obbuantiaʒ triplicem cuſtodire· id eſt vt pꝛimũ legiti mum tem pus abſolutionis expectet· de⸗/ inde vt caſtiget ⁊ refrenet deſideriũ car/ nis · tertio vt qualibuſcunq; eſcis vilio⸗ ribuſq; contentus ſit Quicqͥd enĩ extra conſuetudinem pſumitur vſum q; com munẽ:vt vanitatis ⁊ gloꝛięatq; oſtẽta/ tiõis moꝛbo pollutũ.antiquiſſima patꝝ traditio notat:nec quenqꝙᷓ; ex his qͥs me rito ſcientięac diſcretionis enituiſſe per/ nidimus. vel quos ad imitandum gtia chꝛiſti vlut ſplẽdidiſſima lumiaria om nibus p̃locauit eſu panis qui apud eos vilis habetur ac facilis · abſtinuiſſe co/ gnouimus:nec eoꝛũ quẽpiam qͥ hanc re gulam declinantes· pꝛetermiſſo panis vſu. leguminum vel olerum ſeu pomoꝝ2n refectionem ſectati ſunt · inter pꝛobatiſſi. mos habituʒz aliqñ conſpeximus · ſed ne diſcretionis quidem aut ſcientię gratiã conſecutum. Mon ſolum eni ceteras in vſitatas eſcas expetere monachum non ebere decernunt ne videlicet curſus eiꝰ vlut in ꝓpatulo cunctis expoſitus· ina nis factus ac vacuus cenodoxię moꝛbo depereat ·ſed ne ipam qͥʒ ieiunioꝛuʒ caſti gationem cõmunem cuiqᷓ; facile pateſie ri opoꝛtere ꝓnunciant: verum quantum ſieni poteſt contegi pariter et abſcondi. De ſpiritn caſtrimargie Aduentãtibus aũt fratribusmag bu/ manita ac dilectionis offerri debere v⸗ tu tem·quã cõtinentię diſtrictionem ⁊ qͥ; tidiani ꝓpoſiti rigoꝛem manifeſtari ꝓba bilius cenſu erũt: nec quid volũtas vti/ litaſq; noſtra ſen deſiderij ardoꝛ expo⸗ ſcat attendere · ſed qͥd adueniẽtis requi es vel infirmitas exigit pꝛexonere ⁊ gra/ tanter implere ¶in egypto indifferenter vidi mus ſub aduentu noſtro ſolui quotidiana ieiunia. LC·Leea.a.aa. xxiu. . Aim de ſyrie partibus ſenioꝛũ c ſcita diſcere cnpientes egypti Pnvuintiam petiſſemus ibiq; tã⸗ ta coꝛdis alacritate nos ſuſcipi mirare/ mur. vt nulla ꝓrſus ſicut fueramꝰin pa leſtine monaſterijs inſtituti vſq; ad pᷣſti/ tutam ieiunij hoꝛam refectionis regula ſeruaret · ſed abſq; legitimis quarte ſex/ tęq; ferię quocunq; pergebamus quoti diana ſtatio ſolueretur.quidam ſenioꝝ percunctantibo nobis: cur ita indifferen ter apud eos pꝛeterirent᷑ quotidiana ie⸗ iunia · reſpondit. Jeiuniũ ſemꝑ eſt mecũ Vos aũt continuo dimiſſurus mecũ in giter tenere non poſſum. Et ieiuniũ qui⸗/ dem licet vtile ſit ac iugiter neceſſariuʒ· Opus autẽ charitatis impleri:exigit pᷣ/ cepti neceſſitas. Ita q; ſuſcipiens in vo⸗ bis chꝛiſtum · reficere eum debeo ˖ dedu⸗ cens aũt vos humanitatem eius obten/ tu pꝛebitã · diſtrictioꝛe ieiunio in memet⸗ ipſo potero com penſare. Non enim poſ⸗ ſunt filij ſponſi ieiunare · donec cu m illis eſt ſponſus. Cum autem diſceſſerit. tũc illi iein nabuntt De cõtinentia ſenis qui ita ſexi es cibuz ſumpſit vt ſeruaret eſu rien Kap. xxv. AAAigdam ſenioꝛum cum reficien auaq entem me vt adhuc paululum gAuid ederem hoꝛtaretur · iam q; me dixiſſem non poſſe · reſ hoͤie Ego iã 2 „ Sð 1. . . ä N LCeber = tamen voluntarij muneris eſt oblatio. 4 . — — 1. ● . 4 ð — oao nuff ſexties diuerſis aduenientibus fratrib tum relinqueret pquod poſſentad perſe vich menſam poſui·hoꝛtãſq; ſingulos cũ om cctionis culmẽ pꝛecepti cõpendio facili Talis nibus cibum ſumpſi.⁊ adhuc eſurio · t puenire ingemiſcens ille· nunqᷓ; ait meã govn tu pꝛimitus nc reſiciens:iam te did nõ 5 feci volũtatem · nec quẽq; docui qð pꝛiꝰ ummo poſſe. —.— öſenon feci.⸗ ſeinon . De eo ſene quiin cella ſua eſe Deabbate machete inter colla nttamg nũqᷓ ſolus accepit Capᷣ.xxvi tiones ſpiꝛitales nunqᷓ doꝛmi piun. AIdinuus alium in ſolitudie cõ taãte etſemper inter terrenas fa ſuo die v moꝛantem qui nunch ſe ſibi ſo⸗ bulas obdoꝛmiente Ca.xxix. feantet⸗ li indulſiſſe cibum te iatus eſt · L Idimus ſenem machetẽ nomi/ jeytnon ſed etiam ſi ꝑ totos quinq; dies ad eius v nea turbis fratrũ eminꝰ cõomo üuha cellulam nullus e fratribus adueniſſet rantem · hanca dño gratiaz di eiet. . E n, SS elarel! ari5 cem refectioneʒ ingit diſtuliſſe· donec ſabba uturnis pᷣcib impetraſſe. vt qͥtqͥt dieb owie toꝛum vel dñico die deuote cõgregatio ac noctibo agitaret᷑ collatio ſpiritahnun olig nis obtentu ꝓcedens ad ecclaʒ. pegrino qᷓ; ſomni toꝛpoꝛe penitus laxaret.Si qꝗͥs ſu⸗ rum quẽpiam repperiſſet · quẽ exinde re⸗ xero detractionis verbum ſeu ocioſum Ducẽs ad cellulã· conſoꝛte eo refectionẽ temptaſſet inferre· in ſomnuʒ ꝓtinus cõ u . coꝛpor non tam ſue neceſſitatis obtentu ? cidebatac ſic ne vſq; ad aurium quidẽ nar qᷓ;ᷓ bumanitaſj gratia cauſaq; fratil aſ⸗ eius pollutionem virus obloquij pote⸗ l n ſu meret. Itaq; vt noꝛunt in aduẽtu fra/ rat peruenire ccht trum indifferẽter ſoluere quotidiana ie. Eiuſdem ſenis de nemine iudi W. iunia · ita diſcedentibo eis refectioneʒ ob rando. Ca. xxx. E illos indultam continentia maioꝛe com Ieigem ſenex cũ ĩſtitu eret nos fun penſant. pceptioneʒ cibi paruiſſimi acri hb neminem diiudicare debere · in⸗ nes⸗ oꝛe caſtigatione non ſola panis ſʒ etiaʒ tulit tria fuiſſe in quib diſeuſ⸗ ao⸗/ ſomni ipius diminutione duriꝰexigeẽtes ſerit wel repꝛehenderit fratres · ꝙ ſerlicet luv⸗ Quid ð fructu ſtudij/ ꝓfeſſi ſiut vynam ſibi nonnulli paterent᷑ abſeidi gbbas peſius ⁊iohanes. Ha berẽt in cellułſagũ · ꝙ oleũ bñdicẽtes b1 DVBPucg ſenem pe La. xxvij. expoſcẽtib ſecularibedarẽt · hec oĩma a ſium in beremo vaſtiſſima cõo⸗ ſe incurriſſedicebat. Mam egritudineʒ ocnan moꝛãtem · cũ ſenex iohãnes ma vuęcontrahens tamdiu inquiteius lã⸗ ntimnig gno cenobio ac multitudini fratrũ pꝛe⸗ guoꝛe diſtabni · donec tam dolon necel⸗ dazdertb poſitus adueniſſet· ⁊ ab eo vlutantiqſ/ ſitate q; ſenioꝛũ omniũ adhoꝛtatione cõ Mnunten limo ſodale ꝑquireret quidnaʒ ꝑ oẽs q̃ pulſus abſcidi eam ꝑmitterẽ. Quiꝰ etiã Rdne draginta annos quibus ab eodem ſepa infirmitatis obtentu ſagum qz br̃e coa duſam tatus in ſolitudine minimea fratribus ctꝰ ſum. Oleum etiam benedicere ac ſup belamine interpellatus egiſſet · nunqᷓ;ᷓ meait ſol re plicantibus dare.quod pꝛe omnibus ex nemen ſicientẽ vidit. etille· nec me inquit iratũ. ecrabar· vtpoteiudicans illᷣ ex magna (tas an MNuam exempli ſui ꝓfeſſionem coꝛdis pꝛeſumptione deſcendere· circũ/ ſeensgi abbas iohannes diſcipulis re dãtibus me repente ſeeularibus mulij. loguehi liquerit diſceſſurus La. xxvii ita conſtrictus ſum vt aliter eos nullate nitone: Ungem ſenem cñ alacrem tan nus euadere poſſem:niſi a me ſumma vi bihinn 4 ad ꝓpꝛia tranſmigrantẽ · in obteſtatiõibus extoꝛſiſſent · vt oblato taſpren rtremo iam anhelitu poſitum ab eis vaſenlo manum meam impꝛeſſo Gagbo Pre vnt vt Rlie m emoꝛiale man⸗ Tentes benedictionis oleum conſecutoſ- ante Datum velut hereditaniũ quoddaʒ lega tandem mealiqũ relaxarunt. Quibom Ualginſt — SeSernn 2 2 — L. 1 1 **ϑ —63622 4 4 ℳ₰ W c 12. 1 π 4 0 e dfncne Umei p rcol domi nos um. Wepom⸗, nip cͤno Fundi pintenun nt S noolan gennscõ un gide ujwpre⸗ ineid mgars rdtrrin i dlaul glit Nttbſache abiͦcicetts Throint cginen⸗ Gtmnuli⸗ wunnuth unonec Cub eti chbiten hiogeneſt Nonnihen⸗ anhn rdN vsM . monolute MmmaN robluo nmh⸗ nch lae⸗ nſunf. Lubn HgH „ 1 41 4 maniſeſte compertum eſt iſdem cauſis ac vicijs monachum obligari· in quib⸗ dealijs iudicare pꝛeſumpſerit. Opoꝛtet ergo vnumquẽq; ſemetipᷣm iudicare tã/ tummodo·⁊ circũſpecte cauteq; cuſtodi rein omnibo.nõ alioꝝ conuerſationem vitam q; diſcutere · ſcᷣm illð apłi pꝛece/ ptum. Cu aũt quid iudicas fratrẽ tuũ: ſuo dño ſtat aut cadit. Et nolite iudica/ reantetempus.Et illud. Molite iudica re vt non iudicemini. In quo enim iudi cio iudicaueritis:iudicabimini · Mꝛeter banc enĩ quam diximus cauſam etiam ob boc indicare de alijs periculoſum eſt. quod ignoꝛantes vel neceſſitatem vel ra 4 tioneʒ qua illi hec in quibus offendimꝰ aut recte coꝛam deo aut venialiter agũt · inuenimur eos temere iundicaſſe. et per boc admittimus non leue peccatũ.ſecus qᷓ; opoꝛtet de fratribus noſiris aliqᷣd ſe/ tientes. Increpatio eiuſdem ſenis cuʒ fratres inter ſpiritales collatio nes doꝛmitates ad narratione ocioſe fabule vidiſſet experge factos LCaa. xxxi. Ic idem ſenex ocioſarum fabu b.larum dia bolum eſſe fautoꝛeʒ · ac ſpiritalium collationum im pu gnatoꝛem ſemper exiſtere. his declara uit indicijs. Nam cum fratrib quibuſ/ daz de reb neceſſarijs ac ſpiritalibo diſ ⸗ putaret · eoſq; videretletbeo quodaʒ ſo poꝛe demergi · nec poſſe ab oculis ſuis põ dus ſomni depellere · ocioſam repente fa/ bulam introduxit. Ad cuius oblectatio nem cum eos enigilaſſe confeſti atq; ere ctas aures ſuas habere vidiſſet· ingemi⸗„ ſcens ait. Nunc vſq; dũ de ſpiritalibus loquebamuroĩm veſtrũ oculi letali doꝛ mitione debmebantur.at cum ocioſa fa bula intromiſſa eſt· omnes expergefacti toꝛpoꝛem ſomni dominant᷑ excuſſimus· Vel ex boc ergo perpendite quiſnaʒ col lationis illius ſpiritaliſ fuerit impugna toꝛ· aut quis huius infructuoſe atq; car nalis inſinuatoꝛ exiſtat. Ille etenim eſſe vw Df doꝛr vn vi ☚R B mãifeſtiſſime depꝛehendit· qui malis ad gaudens vel iſtaʒ ſouere vel illam impu gnare nõ deſinit De epiſtolis pꝛiuſq̃ʒ legerẽtur incenſis Ec minus qͥʒ hoc opus fratris LCa. xxxj. n er ga puritatem ſui coꝛdis intẽ ti.⁊ erga contemplationem di⸗/ uinam valde ſolliciti · cõmemoꝛari neceſ ſarium reoꝛ·qui cũ ei poſt annos quiĩde/ cim patris ac matris amicoꝛũq; multo/ rum de ꝓuincia ponti complures epiſio le delate fuiſſent· accipiens grandẽ faſci culum literarũ · diuq; apud ſemetipſum voluens · quantaꝝ inquit cogitationuʒ cauſa erit mibi haꝝ lectio·quęme vł ad inane gaudium velad triſticias ĩfructu R oſas impellẽt.quot diebo hoꝛũ recordCa⸗ tionequi ſcripſerunt intentionẽ pectoꝛis meia ꝓpoſita cõtemplatione reuocabũt Poſt qnantum tem por digerenda ẽ G mentis concepta confuſio. quantoq; la boꝛe rurſus iſte tranquillitatis reparan/ dus eſt ſtatus · ſi ſemel animus literaruʒ permotus affectu · eoꝛumq; recenſendo ſermones ac vultus quos tanto tempo- re dereliquit · iterum eos reuiſere · ipſiſqʒ cohabitare ⁊ animo ac mente ceperit in/ tereſſe: Quos pꝛofecto coꝛpoꝛaliter de/ ſeruiſſe nibil ꝓderit. ſi coꝛde eos incipi/ at intueri .ac memoꝛiaʒ quã ſeculo huic renuncians quiſq; velut moꝛtuus abdi cauit reuiuiſcens eandem rurſus admi ſerit. Hec voluens in coꝛde ſuo · nõ ſolũ nullam reſoluere epiſtolam definiuit · ſʒ ne ipᷣm quid em faſciculum reſignare:ne ſcʒ eoꝛum qui ſcripſerant vel nomina re cenſendo vel vultus recoꝛdando a ſpiri tus ſui intentione ceſſaret. Itaq; vt euz conſtrictum ſuſceperat.igni tradidit cõ burendum. Ite inꝗẽs cogitationes pa- trie pariter concremamini · ne me vlteri⸗ ad illa que fugi reuocare temptetis De abſolutione queſtionis quam abbas theodoꝛus oꝛan/ dopꝛomerut— H Cap̃ᷣ.xxriiꝗi4. 2 AIgggimus etiã abbatẽ theodoꝝ v ſuüma ſctitate ⁊ pfecta ſciẽtia h⸗ Ditũ nõ ſolũ in actuali vita · ſʒ etiã noticia ſcripturaꝝ· quã ei non tam ſtudiũ lectionis vel literatura mũdi cõ/ tulerat · q; ſola puritas coꝛdis. ſiqdem vix ipius qͥʒ grece linguę perpauca ver ba vl intelligere poſſet vel ꝓploqui Hic cum explanationem cuiuſdam obſcuriſ ſime queſtionis inquireret · ſepteʒ dieb ac noctibus in oꝛatione infatigabilis p⸗ ſtitit · Donec ſolutionem poſite queſtio⸗/ nis dño reuelante cognoſceret. De ſententia eiuſdem ſenis q̃ᷓ docuit Aeo ſtudio monachus poſſit aſſequiſcientia ſcriptura rum. CLap̃. xxruij. Icꝗg dqᷣbuſdã fribus admiran tibus tam pꝛeclarũ ſcientię eiꝰ luuqmen. et ab eodem quoſdam ſcripturarũ ſenſus inquirentibo· ait· mo nachũ ad ſcripturarũ noticiam pꝑtigere cupiẽtem. nequaqᷓ;ᷓ debere laboꝛes ſuos erga cõmentarioꝛum libꝛos impendere· ſed potius omnem mentis induſtriam intentionem coꝛdis eꝛga emẽdationem vicioꝛum carnaliũ detinere.Quibus ex pulſis cõfeſtim coꝛdis oculi ſublato ve/ lamine paſſionũ ſacramenta ſcriptura/ rum velut naturalit᷑ incipient ↄtempla ri. Siquideʒ nobis nõ vt eſſent incogni ta vel obſcura ſanctiſpũs gratia ꝓmul⸗/ gata ſunt ·ſed nr̃o vicio velamine pecca toꝛum coꝛdis oculos obnubentereddã-/ tur obſcura · quibo rurſuʒ naturali red/ ditis ſanitati · ipa ſcripturarũ ſanctarũ lectio ad contemplationem vere ſcientię abunde etiam ſola ſufficiat · nec eos cõ⸗ mentarioꝛũ inſtitutionibus indigere· ſi⸗ cut oculi iſti carnales ad videndum nul lius egent docrina.ſi modo fuerint a ſuf fuſione vel caligine cecitatis immunes. Jõ nãq; ⁊ tãta varietas erroꝛeſq; inter tractatoꝛes ipos exoꝛti ſũt. ꝙpleriq; mi nime erga purgationẽ mẽt᷑ adhibita di ligentia. ꝓſilientes ad interpᷣtandũ eas pꝛo pinguedine velimmundicia coꝛdis veniflet Ca ſui diuer ſa atq;contraxria vel fidei vel ſi bimet ſentientes· verita tis lumen com⸗ pꝛehendere nequiuerunt 2 Increpatio eiuſdem ſenis cũ ad meam cellulam media nocte Ic idẽ theodoꝛꝰ cũ inopinatus h ad meã cellulã item peſta nocte Vniſſet · q dnaʒ rudis adhuc anachoꝛeta ſolꝰ agerẽ paterna curioſita te latenter exploꝛas · meq; ilico finita veſ pertina ſolennitate incipientem feſſum coꝛpus iam reficere·⁊ incubantem pſia⸗ thio reperiſſy ꝓtrabẽs imo coꝛde ſuſpi⸗/ ria:meoq; me vocitãs noĩe:quanti inqᷣt o iohes hoꝛa bac deo colloquũt᷑: eumq; in ſemetipis amplectuntur acretinent⁊ tu fraudaris tanto lumineinerti ſooꝛe reſolutꝰ. Et quoniã nos ad huiuſcemo dinarrationem diuertere patrũ ptutes ⁊ gratia ꝓuocarunt:neceſſariũ reoꝛ me⸗ moꝛabile opus charitatis quã ſũmi vi/ ri archebij bumanitate ſumus experti · ĩ loc volumine cõmendare:quo puritas continentięoperi charitatis inſerta pꝛo penſius eniteſcat pulcra varietate diſtĩ/ cta. Etenim tũc gratum o ieiunij mu/ nus efficitur cum boc frucubo charita fuenit conſummatum. Deſcriptio heremi quęeſt in di olco in qua anachoꝛete commo rantur. Ca. xxxvi. Taq; cũ depaleſtineę mõaſte⸗ i rijs ad opidum egypti qð di olcos aꝓpellatur · rudes ad⸗ buc veniſſemus ibiq; plurimam turbã cenobij diſciplina cõſtrictam. ⁊ optimo oꝛdine monachoꝛum qui etiam pꝛimus eſt inſtitutam mirifice videremus· aliuʒ quoq; oꝛdinem qui excellẽtioꝛ habetur id eſt anachoꝛetarum cunctoꝛum pꝛeco/ nijs inſiigati ſagaciſſimo coꝛde videre pꝛoperauimus. Mi nanq; in cenobijs pꝛimum diutiſſime commoꝛantes. omĩ patientię ac diſcretionis regula diligen ter edocti: humilitatis pariter ac nudi la vlute poſſeſſa · atq; ad puꝝ vicioꝝ p. xxxv. niet nonan ſeniß. pſin minis⸗ laterece nteafa Ais;n bitnblen cſeeunt grenann ſctnan ügn⸗ gmorel ins yttule ſoutur ucoſl Wonan⸗ waff Uadn fencs Gltan de Gche 5 introo⸗ alltum ſoſrocvn Clraen nigen ctüiſtrire fennwrdr Taſoronib Gnotante lnag ltchinns Chuentione tteclep (nsen molabore lngo wl nn vniuerſitateconſumpta. diriſſimis deæ fratrib· eodẽq; deſid erio cupientibo ibi monum pꝛelijs congreſſuri· penetrãt he dem cõmoꝛari: ſimili charitatis menda nſeigci remi pꝛofunda ſecreta. NHuius igitur p cio circũuentis. cum vniuerſo tradidit ĩ ah minis alueuz commoꝛani in loco ꝗ vno tis infatigabilis pſeuerans · tertiam ſibi ncpinuns latere eodem flumine. alio maie nali ⸗ cellulam in qua cõmaneret extruxit. h tate circũdatus inſulam reddit-nulliss . nlisachn alijs q;ᷓ monachis ſecreta ierentil⸗ ba Dedebito quod abbas arche – bita bileene ien di ture abtaz bius mannum ſuarũ lab oꝛze P daſninf eſſe eam ſalſitas ſoli ac ſterilitas patitur matre diſſoluit. RKrH arenaruʒ. ad hos inq;ᷓ ſummo deſiderio Ca · xxxvii. – feſtinantes vltra modũ ſumus laboꝛes 4 WPerepꝛecium mihi videt alið wenhitſhi eoꝛu quos contem plariotzt dicttirn et o q; eiuſdem viri charitat opus inii amoꝛe ſolitudis tolerãt admirati. Na,z memoꝛie tradere· quo noſtrarũ ie ipius aquę tanta penuria cõſtringunt prortium monachi non ſolum continẽtie unr ang vt tali eam diligentia ſcrupuloq; diſpẽ rigoꝛem · verumetiam ſinceriſſimum reti Rnt: ſent.quali nemo frugaliſſimoꝛũ ſpeciem nere dilectionis affectũ · vnius eiuſdẽq; mman ſowee pꝛecioſiſſimi vini cõſeruat ⁊ parcit.Cri viri inſtituantur exemplo Hic nãq; nõ buinſeno bus nanq; milibus vłeo amplius eãẽ de ignobilioꝛiundus familia ad monaſte un piutes pꝛedicti fluminis alueo neceſſarijs vſi⸗ rium quod a pꝛedieto opido ferme qua müntmne⸗ bus aduehunt qð tam̃ interuallum ha tuoꝛ milibus diſtat· mundi huius ac pa Aäſmn,/, renoſis diuiſum montibo · laboꝛis diffi / rentum affectione contempta · a puerili/ musenenni cultate grauiſſima duplicatur. bus annis aufugit Abi ita vite ſueg om neqnopann⸗ nem exegit etatem. vt nunq; pꝛoꝛſus per 5 De traditis nobis ab abbate totos quinquagintalannos non ſolum mnturediti⸗ archebio cum inſtructu ſuo cel vicum ex quo egreſſus eſt nec fnerit in⸗ wiunnn, lis. .WJJ greſſus nec viderit · ſed ne cuiuſq; q dem hchanten Taßrxxyvi/· feminę vel ipius matris ſuę conſpexe/ Is igitur viſis cum imitatiõis rit vultum. Interea pater moꝛte pꝛeuen necſtindi b eoꝛũ nos ardoꝛ accenderet · pꝛe tus· centum ſolidoꝛuʒ debitum reliquit Ktecommo dDdicdtq; archebius ꝓbatiſſimuſ Cuũq; hic eſſet omni inquietudine peni/ Canmn. inter eos humanitaſ gratia nos ad ſuã tus alienus · vtpote qui vniuerſis pater⸗ ſnenosſte⸗ cellulam pꝑtraxiſſet · exploꝛato deſid erio nis facultatibus eſſet extoꝛris · a credito·. Gn gödi noſtro confin xit ſe de eodẽ loco velle di ſ⸗ ribus tam en inquietari vehemẽter com⸗ Pindesad cedere. ac nobis cellulam ſuã velut exin/ perit matrem Tunc hic ab euangelico il inamtubbi emigraturus offerre . ſe eſe id facturum lo rigoꝛe quo ante hac inſſtatu pꝛo ſ bero uun doptn etiã ſimĩme affuiſſemꝰ affirmãs. Quã parentibus conſtitutis. nec patrẽin ter/ an gin rem nos ⁊ deſiderio cõmoratiõis acccii. ra ſe noꝛat babuiſſe nec matrem· pieta/ — aſſertionibus tanti viri indubitatã ac tis conſideratione mollitus. ita ſe babe on lun cõmodantes fidem libenter amplexi· cDel re credidit matrem · eiqʒ ſubuenire fe/ limmt . lulam cuʒ omni ſupellectili vtenſiliboq; ſtinauit oppꝛeſſe · vt nihil a pꝛopoſita di nnn ſuſcepimus. Itaq; religioſa potitus eir ſtrictione laxaret. Intra monaſterij nan e s cuũuentione · paucis diebo quibo conſtru/ qʒ clauſtra perdurans.ſoliti operis pen 5 endecelle pararet im pendia de loco diſ/ ſum ſibimet triplicari popoſcit. Et ibi ꝑ ammne⸗ cedens · reuerſus poſi hec aliam ſibi ſum totum anni ſpacium diebus pariter no/ a⸗/ nte mo laboꝛe cõſtruxit. Quam rurſum nõ ctibuſq; deſudans · debiti modum ope⸗/ ſmni longo poſt tem poꝛe alijs ſu puenientibo ris ſudoꝛe partim creditoꝛibus ſoluens D 4 4 ð St 6: 14 m —1 AN matrem omni inquietudinis iniuria li· berauit · ita eruens eaʒz debiti ſarcina · vt nibhil de pꝛopoſiti rigoꝛe pie neceſſitatis obtentu pateretur imminui. Ita diſtri ctionem ſolitam cuſtodiuit. vt nequa q; pietatis opus maternis viſceribus de⸗ negaret · ⁊ quã pꝛo chꝛiſti charitate pᷣus deſpexerat/ ꝓ eius rurſus pietate cogno ſceret —⸗ . 8ðð Qua ſimulatione cuiuſdam ſe nis abbati Simeonicum ocio ſus eſſet opus manuum ſit pꝛo uiſum Cap̃. xxxix Vm frater nobis optime carꝰ c nomine ſymeon · penitus greci ſermonis ignaruſe partibo ita lie commeaſſetquidam ſenioꝝ erga euʒ vtpote peregrinum charitatis opꝰ quo/ Dam redibitionis coloꝛe cupiens exhibe re.inquirit ab eo cur ocioſus ſederetũ cel la· per hoc conijciens euʒ tam ocij perua gatione qᷓ; penuria neceſſarium reꝝ diu tius in ea durare non poſſe · certus nemi nem poſſe impugnationes ſolitudis to⸗ lerare.niſi eum qui ꝓpꝛijs manibo victuʒ ſibim et fuerit paraꝛe contentus Quore ſpondente nihil ſe nec noſſe nec pꝛeuale/ re ex his queillic exercebantura fratribo operari pꝛeter libꝛariam manum .ſi tam vllus in egypti regione latinum codicẽ yſui eſſet habiturus· tunc ille tandẽ na⸗ ctus occaſionem qua poſſet deſideratuʒ pietatis opus velut debiti coloꝛe merca ri · ex deo hec inuenta eſt inquit occaſio. Mam olim querebaʒ qui apoſtolũ latia mihbi mau pſcriberet. Eteni habeo fratrẽ militie laqueis obligatum·⁊ appme la/ tinis inſtructum · cui de ſcripturis ſanci aliquid ad legendum edificationis eius obtentu tranſmittere cupio. Itaqʒ Sy⸗ meone hanc occaſionem velut a veo ob⸗ latam ſibi gratãter ſuſcipiente · ſenex q́ʒ coloꝛem ſu bcnius pꝛetextu pietaſ opus libere poſſetimplere. libentiꝰ amplexus: confeſtim nõ ſolum vniuerſas ei neceſ- ſitates ſub obtentu mercedum totiꝰ an/ „.0 . . 4 ’— . 4 * . .— — ni conuexit. verumetiam membꝛanas ? vtenſilia quę ad ſcribendum neceſſaria erant com woꝛtans: recepit poſt codicem ſcriptum nullis vſibus vel cõmodis ꝓ/ futurum · quippe vniuerſis in illa regiõe noticia linguęhuius penitus ignar pꝛe ter id quod hac ſubtilitate ſumptuq; ꝓ lixioꝛe mercatꝰ eſi: quemadmoduʒ et ille ſine confuſionis verecundia · merito la⸗ boꝛis et operis ſui neceſſaria victus ali/ menta perciperet.⁊ ipe muniſicentię ſuę pietateʒ tanq; debiti neceſſitate comple ret· eo abundantius mercedem ſibi con quirens · quo am bitu maioꝛe pꝑeregrino fratri non ſolum victus neceſſaria· xerũ etiam operis inſtrumenta ⁊ operandioc caſionem pariter contuliſſet Depnueris qui deferentes ad egrotantem ficus non deguſta Ebg quoniã in loco vbi de iein ſ nioꝛũ et continentie rigoꝛe dice rre aliquid ꝓpoſuimus. affectio 1 opera charitatis vidẽtur admixta rur ſum ad ꝓpoſitum reuertentes quoddaʒ pueroꝛũ etate non ſenſu factum memo/ rabile opuſculo huic inſeremus. NMam cum vltra omnem admirationem ficus quidam de amareotelibi partibo velut rem ante in loco non viſam abbati Jo⸗ bhaãni economo in heremo ſcythij detuliſ ſet · qui diſpenſationem ipius ecclietem⸗ poꝛibe beati pafuntij pᷣſbiteri ab eodem ſibicreditãgubernabat.hic confeſtĩ eas ad ſenẽ quẽdã qui in interioꝛibus deſer ti mala valitudine laboꝛabat per duos adoleſcentulos miſit. Siquidem decem octo milibus longe ab eccleſia comma nebat. Qni womis acceptis cum ad pꝛe Dicti ſenis tenderent cellam quod ibi ꝑ facile ſolet etiaʒ ſenioꝛib euenire · infuſa repente denſiſſima nebula tramitẽ recti itineris pdiderunt. Cũq; tota die et no cte diſcurrentes paniam beremi vaſtita tis eiſdeʒ famę in beremo defe⸗ fenne lamſe inecia tölse tiſime nolst cneria ſenadi ſantha gaſſes⸗ n d mitter and deob d got 3 ne imu fawyn. lynamn ores fetunc̃ Gml⸗ nachum Wener ſnc hn Mm guey Tſp hon lemne menge women E s 1 arg. chcicen mocs 9 Aungi⸗ npingz voczale mento l⸗ wctusti⸗ züemnte l lurang Wnſbicon ! ſand Arliur wi loarmdior 1 eentesad ndeguſta m. deie⸗ odwi dnn nmms Ifn AnrI apocci cum wemo/ mus. An Nonem ſus unly veut ne e but o, tbi unli usecclt tow⸗ mmiab wenn de colſeſia- õ L bat oe aN mmmn — 4 cwod h⸗ enib ii⸗ munt n re neu D gieliberuintus. 2ð 22ð 8 * . — — * . 4 * 4 = 5 * . 4 . — — tem. nequaq; potuiſſent egrotant cellu⸗ lam reperire · tam itinens laſſitudine q; inedia ſitiq; confecti· fixis genibus ĩ oꝛa tiõis officio ſpũm dño reddiderũt Qui poſt hec veſtigioꝛũ ſuoꝛum indicijs diu/ tiſſime perquiſiti.quę in locis illis hare/ noſis tanqᷓ; niuibus impꝛeſſa ſignãtur. donec ea velleui ventoꝝ flatu tenuis ha rena diſcurrens rurſus operiat inuenti ſunt ficus intactas vt acceperant reſer⸗ uaſſe · eligentes ſcʒ animam magis qᷓ fi⸗ dem depoſiti ꝓdere.vitamq; potius a⸗ mittere tempoꝛalem qᷓ; ſenioris violare mandatum Sententia abba tis machorh de obſeruantia monachi vel ta⸗ qᷓ; diutiſſime victuri vel tanq̃ʒ quotidie morituri Cap̃.xli. Dyhuc vnum beati macharij p fertur nobis ſalutare manda⸗ tum · vt libellum ieiunioꝝ con tinentie tanti viri claudat ſentẽtia. Ita inquit debere monachuʒ ieiunijs operã dare vt centum annis in coꝛpoꝛe cõmo⸗ raturuʒ· ita motus animi refrenare· ⁊ in iuriarum obliuiſci · triſticiaſq; reſpuere. dToloꝛes quoq; ac detrimenta contemne re tanqᷓ; quotidie moꝛiturum In illo nã q vtilis eſt pꝛudenſq; diſcretio ·eq̃li mo nachum diſtrictione faciens ſemper ĩce/ dere · nec permittens ſub occaſione debi⸗ litati coꝛpoꝛis de arduis ad pernicioſiſſi ma pᷣrupta deuolui:in hoc vero magna nimitas ſalutaris:quę valeatnon ſoluʒ quę videntur pꝛoſpera mundi pꝛeſentis xeſpicere· vrumetiã aduerſis triſtibq; non frangi.⁊ ea vllut parua nullaq; cõ temner e · illic habens iugiter fixum ſuę mentis intuituʒ · quo quotidieſi ngulq; momentis accerſi endum eſſe ſecredit, Erplicit deſpiritu aaltrimar Incipiũt capitula libꝛi ſexti deſpiritn fonicationis U Roemium s ij Depꝛincipali coꝛrectione . agduſus ſpiritum foꝛnicatiõis. iij Quantum ad ſupandum foꝛni⸗ cationis vitium remedij confe lat continentię ſolitudo. iij Quid interſit inter continentiaʒ ⁊ caſtitatem · ⁊ an vtraq; ſimulł ſemper habeatur v L impugnatio foꝛnicationis ſo lo humano ſtudio non wolute. e⸗ ninci vi De peculiari gratial munere ca ſtitatis vij Exemplum de agone mundiali ſcdᷣm ſermonem apoſtoli. viij Decomparatione purificatiõis coꝛum qui in terreno agone cer tamen habituri ſunt ix Quantam ſemper coꝛdis purita teeiu parare dei oculis debeamꝰ x AQuodg ſit indicium ꝑfecte et inte ge pnuritatis xi Nuo vicio illuſio nocturna pꝛo cedat xij carnis puritas ſine mundicia coꝛdis nequeat obtineri. xiij Que ſit purgationis carnalis pꝛima cuſtodia xiiij ☛ non laudem ſtudeamus texe⸗ re caſtitatis ſed effectum eiꝰ ex⸗ ponere xy £ ſpecialiter caſtitai virtus ab apoſtolo ſanctimonia nuncu⸗ petur. xvi De alio apoſtoli teſtimonio ſup eadem ſanctimonia xyvyij Q ſpes ſublimioꝛis pꝛemij debe⸗ at cuſtodiam caſt itatis augere xviij „ ſicut abſq; bumilitate caſtitaſ obtineri non poteſt. ita ſine ca⸗ ſtitate ſcientia Sententia! ſancti Baſilij epiſeo pi de qualitate virginitat ſi ue. IQuiſinis vere integritat᷑ ac pu⸗ riltatis ſit. xxi Quemadmodum perfecte puri⸗- tatis ſtatum retinere poſſimus xxij Vſq; ad quem modum poſſit in tegritas coꝛpoꝛis noſtri perdu⸗- ci.vel quod indicium ſit ad pu rum mentis excocte. Remedia curationis quibus ꝑ/ fecta poſſit coꝛdis et coꝛpon no ſtri puritas pꝑmanere. Expliciunt capitula ncipitliber ſextus de ſpiritu oꝛnicationis. Ecundũ nob certamen eſt tra ditione patrum adu H ſus ſpũm foꝛnicatio nis longum p ceten ac diuturnũ· ppau cisad purum deuictum immane bellũ· qð cum a pꝛimo tem poꝛe pubertat᷑ im pugnare incipiat hominũ genus.nõ ni⸗/ ſi pꝛius cetera vicia ſuꝑentnr extinguit᷑ BDuplex nanq; eſt oppugnatio gemino armata vicio conſurgens ad pꝛeliuʒ · et idcirco ſimliter ei gemĩa eſt acie reſiſten/ dum. Siquidem vt moꝛbo carniſaĩeq; coõcretũ vires acqᷣrit· ita niſi vtriſq; pa⸗ riter dimicantibo nequit debellari NMec enim ſufficit ſolum coꝛpoꝛale ieinnium ad conquirendam vel poſſidendã ꝑfecte caſtimonię puritatẽ. niſi ſceſſerit contri tio ſpũs ⁊ oꝛatio cõtra huncimmundiſ-/ ſimum ſpũum ꝑſeuerans dein continua⸗ ta meditatio ſcripturaruʒ huicq; fuerit ſcientia ſpiritalis adiuncta · laboꝛ etiam opuſq; manuum inſtabiles coꝛdis pua gationes coercens ac reuocãs· ⁊ añ om/ nia fundata fuerit humilitas vera ſine gqus nullius penitus vicij poterit vncqᷓ; . „* . * . triumphus acquiri. „ Depꝛincipali coꝛrectione ad uerſùs ſpũm foꝛnicationis Rincipaliter enim vicij buius p corꝛrectio de coꝛdis perfectione deſcendit.ex quo etiã huiꝰ moꝛ bi virus domini voce pꝛodire ſignatur. Decoꝛde inquit exeunt cogitatiões ma le.homicidia adulteria: foꝛnicatiõel · fur ta. falſa teſtimonia Xc. Illnd ergo eſt p⸗ mitus expiãdum · vnde fons vite ⁊ moꝛ/ tis manare cognoſcitur. dicente Salo/ mone. Omni cuſtodia ſerua coꝛtuum. Ex his enim ſunt exitus vitę. Caro eniʒ eius arbitrio atq; im perio famulatur·⁊ idcirco ſummo ſiudio parſimonia ieiu⸗- nioꝛum ſectanda eſt: ne eſcarum abũdã/ tia refecta caro· pꝛeceptis animeę ſalutari bus aduerſata· rectoꝛem ſuum ſpirituʒ Teijciat inſoleſcens. Ceterum ſi omnem ſummam in caſtigatione tantũ coꝛpoꝛis collocemus anima non ſimiliter a ceter vicijs ieiunãte · nec meditatione diuina er ſpiritalibus ſiudijs occupata: neq̃ qᷓ; ad illud ſublimiſſimũ vere integritaſfa ſtigium poterimus aſcendere · illo quod in nobis eſt pꝛincipale. puritateʒ coꝛpis noſtri infeſtante. Opoꝛtet ergo nos mun dare pꝛius iuxta ſententiam domini·id quod intus eſti calicis ⁊ parabſidis· vt fi at ⁊ id quod defoꝛis eſt mundum. Quantum ad ſuꝑpanqum foꝛni catiõis vitium remedij cõferat continentie ſolitudo Lap̃. iij. Enicq; cetera vicia etiaʒ vſu ho d minum ꝛexercitio quotidiano purgari ſolent · et quodamm õ ipſius lapſus offenſione curari.vt puta irę.triſticię impatientię languoꝛ· medi/ tatione coꝛdis ac pemigili ſollicitudine · fratrum etiam frequentia et aſſidna pꝛo uocatione ſanantur. Dumq; commota manifeſtantur ſepius et crebꝛius argu⸗ untur:quantoeius perueniunt ad ſalu/ tem. Hic vero moꝛbus. cum coꝛpoꝛis affli neq adi ſael plen ytle poꝛ⸗ ſera legg Pelen loac uerſe duen clin fadl 4 co ſenp 8 Ge A Aa ſunti ootn mantey bunnes las h Nauo Putabin Ptonise wenlo kmente loscn cpiſe motm fialiin lwngj⸗ goiſea 4 ſer ſe Lermn dabitan gui ety ge MN nns aj bis Afertone ibuone eſnan. nöes nn öeſi lacock Nrrmor me R, Lmwa; mulatur: onin ian⸗ naobidi⸗ delalutnn nhointn; ſommen ücs none dint mn ujᷓ nugi biloqnoc necegss onosnnan Nninni bſidis t don. m ſorni cof eat anüb um minm rnill emdmme ituapn ommott 45 4)/ talſin pals afflictione contritione coꝛdis.ſolitudi ne quoq; acremotion? indiget. vt poſſit ad integrum ſanitatis ſtatum pernicio/ ſa eſtuum febꝛi depoſita peruenire. Siẽ plerunq; certa egritudine laloꝛantibus vtile eſt · vt cibi noxij ne oculoꝛum qͥdem ipoꝛum obtutibus offerantur· nequod aſpectus occaſione deſideꝛium eis leta⸗- le gignaturita plurimum confertad de pellendum hunc ſpecialirer moꝛbũ qui/ es ac ſolitudo· vt mens egra minime di⸗/ uerſis figuris interpellata ad purioꝛem ꝑueniens contemplationis intuitumfa cilius peſtiferum concupiſcentie fomitẽ radicitus poſſit eruere. Quid interſit inter caſtitatem ⁊ cõtinentiã.et an vtragg ſimul ſemper habeatur ap̃. ilij. Emo tamen ex hbocnegare noſ n Pprutet etiam in congregatione fratrũ poſitos inueniri cõtinen tes · qd perfacile fieri poſſe confitemur. Aliud enim eſt continẽtem eſſe· id eſt eu⸗ Kkraten · aliud caſtum. ⁊ vt ita dicam in affectum integritans vel incoꝛruptiõis tran ſire· quod dicitur acon. Ou exptus ill ſoltribuitur maxie qui virgines vel mente vel came perdurant.vt vterq; io⸗ hannes in nono teſtamento in veteri q535 belias hieremias daniel fuiſſe noſcutur In quoꝝ gradu hiqʒnon immerito re/ putabũtur. qui poſt experimenta coꝛru. ptionis ad ſimilem puritaſ̃ᷣ ſtatũ per la⸗ boꝛem longum ⁊ induſtriam integrita/ te mentis ⁊ coꝛpoꝛis peruenerunt.⁊ acu/ leos carnis non tam impugnatione con cupiſcètie turpis qᷓ; nature tantummõ motu ſentiunt· Quẽſtatum dicimꝰ dif⸗ ficillime poſſe inter hominũ turbas appᷣ hendi.vtꝑ wro ⁊ hoc poſſibile ſit vnuſ⸗ quiſqʒ; non nĩ̃a ſententia expectet agno/ ſcere. ſed conſcientięſuęrimer examine. Ceterum continẽtes multos exiſtere nõ dubitamus · qui impugnationẽ carnis. quã vel raro vel quotidie ſuſtinent· ſeu metu gehenne ſeu deſiderio regni celoꝛũ ellinguũt atq; compeſcũt,. Quos ſenio/ res ſicut pꝛonunciant poſle non penitus incentiuis obꝛui vitioꝛumita ſecuros et inſauciatos ſem per exiſtere non woſſe de finiunt. Meceſſe eſt enim vnumquemq; in colluctatione poſitum · q;uis frequen ter aduerſarium vincat ac ſuꝑet.⁊ipᷣm tiñ aliquando turbari impugnatio foꝛnicationig⸗ ſolo humàno ſtudio no poſſit euinci. Caß. v. Aa ꝓpter ſi nob coꝛdi eſt ago⸗ q nenm ſpiritalem cum aplo legiti me decertare hũc immundiſſi- mum ſpum ſupare omni mẽſ intentiöe.· non noſtris viribus confidentes: hoc eĩ induſtria humana perficere nõ Hualet. ſed opitulatione dni feſtinemꝰ. Tãdiu nanq; hoc vicio qĩam neceſſe eſt impug⸗ ri · donec ſe bellü gerere ſupra vires ſuas agnoſcat · nec laloꝛe vel ſtudio pꝛopo vi ctoꝛiam obtinere ſe woſſe · niſi dñi fuerit auxilio ac pꝛotectione ſi uffulta De peculiari gratia in munere caſtita tis. Trenera cum in omnibus vir e tutum pꝛofectibus: z cunctoꝛũ DR expugnatione vicioꝛum. domi ni ſit gratia atq; victoꝛia. in hoc pcipue peculiare beneſicium dei ac ſpeciale do⸗ num 7 patrum ſententia experimento pPurgationis ip̃ius manifeſtiſſime decla ratur his · qui eam meruerint oſſidere. Quodammodo eni exire de carne eſt · in coꝛpoꝛecõmoꝛantem·⁊ vltra naturã eſt fragili carne circũdatũ: carnis aculeos non ſentire. Etidcirco im poſſibile eſt ho minem ſuis(vt ita dixerim) pennis ad . tam pꝛecelſum eęleſteq; pꝛemiuʒ ſubuo/ lare · niſi eu gr atia domini de terre ceno munere eduxerit caſtitatis. Qulla etenĩ virtute tam pꝛopꝛie carnales hoĩes ſpiri talibus angelis imitatione conuerſatio nis equantur· quã merito ⁊ gratia caſti tatis· per quã adhucin terra degentes habẽt hm aplum municipatũ in cel:q ðᷣ cxpoſita co:ruptela camali habituros P 7 4 . . I „ 4 ſanctos pmittit in futurum · bic iam in carne fragili poſſidentes . Exemplum de agone mundia li ſcᷣm ſermonẽ apoſtoli..vi. Adi quid dicat apoſiołꝰ. Om a nis q in agone contendit:ab oĩ bus ſe abſtinet. A quibo omiĩb dixerit inquiramus vt poſſit nob ſpiri⸗ talis agonis inſtructio comꝑatione car nal acquiri. Illi etenĩ qui in hoc agone viſibili ſtudent legitime decertare. vten- di omnibus eſcis quas deſiderij libido ſuggeſſerit non habent facultatem · ſed il lis tm̃ quas eoꝛundẽ certaminuʒ ſtatuit Diſciplina. Et non ſolũ interdictis eſcis Zebꝛietate omniq; crapula eos neceſſe ẽ * abſtinere · erum etiam cuncta inertia et ocio atq; deſidia · vt quotidianis exerci tijs iugiq; meditatione virtus eoꝛũ poſ ⸗ ſit accreſcere Et ita omni ſollicitudie ac triſticia negocijſq; ſeculariby affectu eti am ⁊ opere conin gali efficiuntur alieni. vt pꝛeter exercitium diſea cipline nihil alið nouerint. nec vlli mundiali curę penit implicentur · ab eo tantuʒ qui certamini pꝛeſidet ſperantes quotidiani victꝰ ſub ſtantiam. ⁊ coꝛonę gloꝛiam· cõdignaq; pꝛemia victoꝛię laude conquirere.Atq; intantum ſe mundos ab omni coit pol lutione cuſtodiunt. vt cũ ſe pꝛeparãtad agonum certamina ne qua foꝛſitan per ſomnum nocturna deluſi fallacia · vires minnant multo tem poꝛe ↄquiſitaslami nis plũ beis renum contegant loca · qͥ ſc metalli ri goꝛe genitalibo mẽbꝛis applici to· obſcenos bumoꝛes valeãt inbibere · intelligentes ſe pꝛoculdubio eſſe vincen os · nec iam poſſe ꝓpoſitum certamẽad empſj viribus adimplere · ſi puiſam pu/ dicicię ſoliditatem fallax noxię volupta tis imago coꝛruperit. De comꝑpatione ꝓurificatiõis eoꝛũ quiin terreno agone certa men habituriſunt. La. viij. Taaaac ſi agonis mundialis in/ i telleximus diſciplinam cui? ex emplo beatus apoſtolus nos voluit eru dire · docẽs quantẽ in illa ſit obſeruatio · quanta diligentia.quanta cuſtodiaqͥd nos conueniet facere.qua puritate opoꝛ tebit cuſiodire noſiri coꝛpoꝛis atʒ aumę caſtitatem qs neceſſe eſt quotidie ſacro ſanctis agni carnibus veſci. quas neieʒ immundum contingere etiam vxteris le gis pcepta permittunt. In leuitico nan q; ita pcipitur. Omnis mundus mãdu cabit carnes. Et anima quęcunq; come derit decarnibus ſacrificij ſaluta qðᷣ ẽ domini · in qua eſtimmundicia:pibit co/ ram domino. Quantum igit integrita⸗ tis eſt munus. ſine qua etiam illi qͥ erant ſub veteri teſtamento · ſacrificijs typicis non poterantintereſſe· qui buius mun di coꝛruptibilem coꝛonam cupiunt adi/ piſci nequeunt coꝛonari? Quantam ſpcoꝛdis puritateʒ parare dei oculis debeamus. LCLCaß. ix. Taq; omi cuſiodia coꝛdis no/ i ſtri ſunt latebꝛe pꝛimitus expi/ ande.Qu od enim illi in coꝛpo ris puritate cupiunt aſſequi:nos debe⸗/ mus etiam in archanis conſcientie pol⸗ ſidere in qua dñs arbiter atq; agonithe ta reſidens· pugnam curſus certamis noſtri in giter expectat · vt ea ꝗin pꝛopa⸗ tulo boꝛremus admittere · ne intrinſecu quidem coaleſcere incauta cogitatione patiamur · in quibus humana cogni⸗ tione confundimur· ne occulta quidem 9 conhibentia polluamur Quselicet poſſit lominũ pꝛeterire noticiam · ſanctoꝛuʒ tñ angeloꝝ ipiuſq; oĩpotẽt dei ſciam quã nulla ſubterfugiũt ſecreta latere ñ porit AQuod ſit indicium ꝓfecte ⁊ in tegre puritatig. Aiinus puritaſj hoc erit euidẽs c-- indicium ac plena pꝛobatio · ſi el nulla imago illiciens quieſ⸗ centibus nobis et in ſopoꝛem laxatis oc/ 2 currat· vl certe intpellas nullos ↄcupie motꝰ valeat excitare. Licʒ eĩ ad plenam gcüno nec du necach üm fatur! Oue cedat 9 aKti luſior negige morbil tyono⸗ ſye fax⸗ ſonnire taseſtun cunnot W w enag wris tercl. negſb a llaco: tnendan lumache Npnape Urimns dndii Pei grgnt cozüm ſ an⸗ Mp⸗ lateſtbe i 10 Gbenger emorbe ducens karema Rozy tn Annd⸗ duc nne hing icdieſaan nasnai, nwens’ miüconan Ansmäcn mngne nummgde dbtd, tinngu niigenn igshpis buusnon piuntad/ donte; emnds. ninins/ nu inwsa/ ſinne wo⸗ cipntte 61 MNns ngnponn, Nenmtln ℳℳ e nmuagl/ ingriden eicnpoſt uſamn gluri los MM cedat. H E. N — . pcti noxã tal cõmotio mjme cõputet᷑.tñ nec dum perfecte mentis indicium eſt. nec ad puruʒ excocti vicij manifeſtatio. cũ per fallaces imagines huiuſmõi ope/ ratur illu ſio. . Quo vicio illuſio nocturna /ꝓ⸗/ Capᷣ.xii. AUalitas enĩ cogitationũ ꝗᷓ diſ q tentionibus diei negligentius cuſtoditur/pbatur quiete noct na Et idcirco cum interceſſerit aliq̃ talis illuſio · nõ culpa ſomni credenda eſt ſed negligẽtia tpis pᷣcedenijᷣ · manifeſtatio moꝛbi lateni intrinſecus:quẽ nõ pꝛimi⸗ tus noctis hoꝛa parturijt · ſʒy intimis ani me reconditũ fibꝛis ad cutis ſuperficieʒ ſom ni refectione ꝓduxit.arguẽs occul⸗ tas eſtuum febꝛes quas ꝑ totuʒ diei ſpa cium noxijs cogitationibus paſti ↄtraxi mus vt ſolent male qͥʒ valitudines coꝛ⸗ poꝛuʒ nõ ea colligi tem peſtate qᷓ vident emergere.ſed negligẽtia ſunt pᷣteriti tem poꝛis acquiſite · quo paſtus qs impudẽ ter eſcis ſaluti contrarijs noxios humo/ res ſibimet letaleſq; contraxit. Acarnis puritas ſine mundi cia coꝛdis nequeat obtineri. i generis creatoꝛ ⁊ conditoꝛ deꝰ. opificij ſui naturã pꝛe omnib emendationemq; cognoſcens · illuc cu⸗ ram adhibuit medicine vñ cauſas moꝛ bi pncipalit᷑ñ nouerat emanare. quicũq; inquiens viderit mulierẽad ↄcupiſcen/ Dum eã.iam mechat? eſt eã in coꝛde ſuo Petulantes oculos notãs: nõ tam eos arguit q; illũ interioꝛẽ ſenſum · qͥ officio eoꝛũ male vtitur ad videndũ. Coꝛ nãq; — . 5* 27 eſt egrum ⁊ ſauciñ libidinis telo qð ad concupiſcendũ videt · bñficium intuitꝰ recte ſibimet a creatoꝛe cõceſſum ſuo vi/ cio ad operũ pꝛauoꝝ miniſteria contoꝛ/ quens · in ſemetipᷣo recõditũ ↄcupiſcẽ/ tie moꝛbũ contemplationis occa ſioe ꝓp ducens. Idcirco huic pꝛecipitur ſalu⸗ taremandatuʒ. cuius vicio peſſimꝰ lan guoz viſus occaſione pcedit. Nõ enim ionis pꝛebent viſionis officiũ.ſʒ dicit· oĩ cuſto dia ſerua coꝛ tuũ · illi potiſſimũ im poſita medicia quod vbiq; abuti poteſt ad vi⸗ dendum oculoꝛum miniſterio. Que ſit purgationis carnalis pꝛima cuſtodia. Capᷣ.xij. Ec erit igit᷑ purgatiõis hꝰ pꝛĩa cuſtodia.vt cũ menti nr̃ mẽo/ ria ſexus feminei ꝑ ſubtilẽ ſug geſtionem diabolicę calliditatis obꝛepie rit· pmum recoꝛdatione pᷣmiſſa mat: ſo⸗ roꝛum parentum ſeu certe feminarum ſanctarũ. quãtotius eam denr̃is receſſi bus extrudere feſtinemꝰ. ne ſi fuerimꝰ in ea diutius immoꝛati occaſione ſexus ſe⸗ mel indepti:illex maloꝛum ad eas perſo⸗ nas exinde ſubtilit᷑ deuoluat ac ſcipitet mentẽ p quas noxias cogitatione s poſ ſit inſerere. Wobꝛem illius pᷣcepti iugit᷑ meminiſſe debemꝰ omni cuſtodia ſerua coꝛ tuũ · ⁊ ̃m dei pꝛincipale mandatum ſollicite ſerpend obſuare noxiũ caput.i. cogitationũ malarũ pᷣncipia · quibus ſer pere in aĩiam noſtraʒ diabolus temptat· nec ſinamꝰ ꝑ negligẽtiaʒ penetrare ĩ coꝛ noſtrum reliquũ eius coꝛpus.i.oblecta⸗ tionis aſſenſum. Qui ꝓculdubio ſi fue⸗ rit intromiſſus: moꝛſu virulento mentẽ interimet captiuatam Emergentes etiã peccatoꝛes terrenoſtrę. id eſt ſenſus car/ nales in matutinis ſui oꝛtus nos o poꝛtʒ dicit· omni cuſtodia ſema oculos tnos· quos vtiq; opoꝛtuit pncipalit cuſtodiri ſi exipᷣis concupiſcentię pdiret affectus nihil enĩ amplius oculi q; ſimplexaimę extiguere· ⁊ dum adhuc paruuli ſunt al lidere filios babylonis ad petraʒ· Qui niſi dũ tenerrimi ſunt fuerint enecati:ad ulti per cõhibentiam in perniciem no/ ſtram validioꝛes inſurgent.ant certe nõ ſine magno gemitu ac laboꝛe vincentur. Dum enim foꝛtis ſcʒ ſpiritus noſter do mum ſuam cuſtodit armatus.receſſus coꝛdis ſui dei timoꝛe communniens in pace eritomnis ſubſtantia eius: id eſt emolumenta labvꝛum ac virtu tes lõgo J . . „ tem poꝛe conquiſite. Si aũt foꝛtioꝛ ſuper nit nos deus in ignominiã ·ſed in ſancti i uentes vicerit eum id eſt diabolus cogi · fſicationẽ Itaq; q hec ſpernit non boĩeʒ i tationum conſenſu. arma eius diripiet ſpernit ſed deũ ·q etiã dedit ſpũm ſuũ ſa ltit in quibo confidebat · id eſt memoꝛiã ſcri⸗ ctum in nob. Auctoꝛitatẽ qᷣʒ pcepto ſuo pturarum veltimoꝛem dei · ⁊ ſpolia eius inuiolabilẽ iũxit. dicens. Qui h̊ ſpernit diuidet · ꝓtutum ſcʒ merita per cõtraria id eſt ꝗᷓ de ſanctimonia pᷣfat/ ſum· non vicia quęq; diſpergens hoĩem ſpernit · hoc eſt · me ꝗ h pcipio · ſed ann⸗ Cnonlaudem ſtudeamustex ceum q in me loquit· qui etiam ſpiritui eſac ere caſtitatis.ſed effectum eius ſuo ſancto coꝛ nrjm habitaculuʒ deputa neſenc exponere. LCaßp̃. xiij. nit. Cernis ſimplicib ꝓbis ac pur qui tibuin T vt cuncta preteream quęin bus eam pꝛeconijs quantiſq; extulerit hſeinte ſuanctis ſcripturis ob laudẽ vir laudibo.bmum vᷣtuti huic ſanctificatio inppſit tuuntis huius inſerta ſunt · nõ eĩ nem ꝓprie tribuendo. deinde ꝑ hãc aſſe/ iegitn mihi ꝓpoſitum eſt laudem texere caſtita⸗ rens vas nr̃i coꝛpon ab immũdicia libe/ 1duncn tis· ſed qualitateʒ ipius xel quemadmo randumtertio qdð abiecta ignominia et taſpoil dum acquiri vel cuſiodiri debeat · q ve coõtumelia · iu bonoꝛe ſit? ſanctificatiõe guilplt ſit finis eius.patrum traditionibo expli manſuruʒ. poſiremo ꝗᷓ ſumma eſt perfe ptumnq care.vnam tantummõ ponaʒ beati apo cti pꝛemij ac beatitudinis remuneratio. hnonple ſtoli ſententiam · qua pateat qualit᷑ illaʒ ꝑ banc habitatoꝛem pectoꝛis nr̃i ſanctũ cuſule⸗ theſſalonicenſibus ſcribens · ⁊ virtutib foꝛe ſpũm deſignauuit. edn pꝛetulerit vniuerſis tali eam verbi nobi Delglio apoſtoli teſtimonio ſu büen ¶ſpecialiter caſtitatis virtus K Ilicet ad finẽ libelli tẽdat oꝛa- . ab apoſtolo ſanctimonia nun⸗/ E tio. aliud adhuc ſile huic pter lal flcupetur. LCap. xv. MVßmmiſſũ eiuſdẽ apli teſtimoniũ NR 4 b Ec eſtinquit voluntas dei an ponã. d hebꝛeos nãq; ſcribens· Macẽ D CLttificatio veſtra· Et ne foꝛte du inquit ſectamini cũ oĩbe? ſanctimoniã bium nobis relinqueret vel obſeuꝝ qͥd/ ſine qua nemo videbit deũ · Mic ʒ eni/ nam ſanctificationẽ voluerit a ppellare · enter ſine ſanctimonia quã ſolet ĩtegri ſun n vtrum iuſticiam · an charitatem · an bu/ tatem meni vel puritatẽ coꝛpor a pella Crnssn militatem · an patientiam · in omnibo eĩ re. ꝓnunciauit deuʒ penitus videri non tuqinin iſtis virtutib creditur acquiri ſanctifi⸗ poſſe. Siqdem ⁊ hic ſimilit᷑ inferteũdeʒ Pphange catio · infert mãifeſte deſignat qͥd pꝛo/ ſenſum explanans. Me quis foꝛnicatoꝛ ☛ pꝛie ſanctiſficationem voluerit a pellare aut ꝓpfanus vt eſau.. uifin Mec eſt voluntas dei ſanctificatio vr̃a. ¶ſpes ſublimioꝛis pꝛemi de/ puntgi⸗ vt abſtineat vos inqt a foꝛnicatione. tt beatcuſtodiã caſtitatis augere ſciat vnuſquiſq; veſtrũ vas ſuum poſſi — Lap. xvyy. i ere in ſanctificatione ⁊ honoꝛe · nõ ĩ paſ aq; quãtũ ſublime celeſteq; 4 ſione deſiderij ſicut ⁊ gẽtes quęe ignoꝛãt eſt pᷣmiuʒ caſtitat᷑· tanto guioꝛi liſbre Teñũ. Nides quibo eam laudibe ꝓſequa/ bous adũſarioꝝ inſidijs laceſſi/ bis ineo tur · honoꝛeʒ vaſis id eſt coꝛpon noſtri: tur. Et idcirco ꝓpenſiꝰ nob eſt· nõ ſoluʒ lae ſanctificationem eam appellans Igitux otinentia coꝛpon verũetiã contritio coꝛ/ geni econtrario qui in paſſione deſiderij eſt.· dis aſſiduis oꝛationũ gemitibꝛadhiben loen H ignominia ⁊ in immundicia cõſiſtit · t da:vtclibanꝰ carnis nrequeʒ rex babilo nch alienus a ſanctificatione verſatur. Cer, nius inceẽtiuis ſuggeſtionũ carnaliũ ſuc non tio q; poſt pauca ĩfert rurſus ſanctimo⸗ cendeꝛe nõ deſiſtit: deſcendentein coꝛda Qin niam eam pꝛonuncios. Mõ enim voca⸗ noſtra roꝛe ſanctiſpũs extingunaturx. Kaſnct W dinſtiſi ecpſr duibſhmt Pſun e 3hapio ſ um ſpinnn ulnz dn upurgri nlg aulnt ſuniatto nlbir e⸗ mmüdhcn i, 1Gonminus ſunmnftenoe nmſkrt munaato. isniiſancti monoſ mn. Lwi⸗ ebricm ol eiimmii nimg Pi ſnainonii: hcihei⸗ üboltingi 1sidon von inſrteice z benicto: nenide⸗ usaoger⸗ i un igyluſ⸗ icoi mmo 4 nhin, bdbi⸗ mii i⸗ riradt n. fhfhfh Oſicut abſq; humilitate caſti tas obtineri non poteſt ita ſine caſtitate ſcientia. LCap̃.xvii Lenim hanc ſenioꝛes aiũt ap/ e pꝛehendi non poſſe· niſi pꝛiꝰ huj militatis in coꝛde fundamenta ſu erint collocata · ita ne ad fontem qᷣdeʒ Wre ſciẽtię perueniri poſſe defſiniunt · do nec penetralibus amimenoſirę radix vi tij huius inſederit · et poſſibile quidem eſſe integritatẽ ſine ſciẽtię gratia repiri im poſſibile vero ſcientiam ſpiritalẽ ſine itegritatis caſtimonia poſſideri. Quia ⁊ diuerſa ſunt dona ⁊ nõ omnib vna g tia ſpnſſancti tribuit᷑ ſed ad quã ſe vnꝰ quiſq; ſtudio vel induſtria ſua dignum aptum q; pꝛebuerit. Deniq; cũ in omni bus aplis ſanctis virtus integritaſj pfe/ cta fuiſſe credat᷑· abundantius tñ ſcien⸗ tie donum exuberauit in paulo· qa ſead hãc aptum ſolerti ſiudio atq; induſtria pꝛeparauit Sententia ſancti baſilij ep̃i de qualitate virginitatis ſuę. .LCap̃. rir— 4 α Ertur ſancti Baſilij ceſariẽſis Iepi diſtricta ſententia. Etmn/ lierem inquit ignoꝛo.⁊ 9go nõ ſum · Intantũ intellexit incoꝛruptionem carnis.nõ tam in mulieris eſſe a bſtinen/ tia q; in integritate coꝛdis · ꝗᷓ vere incoꝛ ruptam pꝑpetuo ſanctimoniã coꝛpor vł timoꝛe dei vel amoꝛe caſtitaſ cuſiodiat. Qui finis vere integritatis ac puritatis ſit Laßp. xx KTac; hic eſt integritatis finis i ac pfecta ꝓbatio ·ſi quieſcẽtib nobis titillatio voluptaj nul⸗/ la ſbᷣrepſerit · ac ꝓ neceſſitate natureno⸗ bis inconſcijsconcretiones egerant᷑ ob/ ſcenę. Quas ſicut abſcidere ꝑ oĩa ⁊ im⸗ ꝑpetuũ amputare ſuꝑ naturã eſtita re. uocare ad ineuitabilẽ rariſſimãq; natu ręneceſſitatẽ ſummę vᷣtuſ eſt · ꝗᷓ pulſare monachũ duoby interpoſitj melibo ſolet Qð tñ dictum ſit ßm noſtrã experientiã non pᷣm ſnĩiam ſenioꝛũ,.a quibo etiam be memoꝛati tem por indutie admodum iu dicabant anguſte. quas ſi boc mõ qᷣ ab ipᷣis percepimus voluerimus exponere · his foꝛte qni ꝓ negligentia ſua vł remiſ ſioꝛe ſtudiopuritatem hanc minus erp⸗ tiſſunt. incredibilia vel im poſſibilia de⸗/ ſcripſiſſe credemur. H Quemadmodũ pfecte purita tis ſtatũ retinere poſſimꝰ C. xxi. Aen ſtatũ ita tenere perpetuo poterimꝰ. acnunq;ᷓ naturalem moll nec tepus excedere ſupiꝰ ↄpᷣbenſnm. ſi deum non ſolũ ſecretoꝛum actuũ noſtroꝝ Vrumetiã cogitationuʒ internarũ diurnũ parit᷑ nocturnũ q; in⸗ ſpectoꝛem eſſe ⁊ conſciuʒ cogitemꝰ.ac ꝓ omnibo que in noſtro coꝛde vᷣſant᷑ ſicut ꝓ factis ⁊operibus noſtris rationẽ nos ei reddituros eſſe celamus Uſq; ad quem modãũ poſſit in tegritatis coꝛpoꝛis noſtri ꝑdu- ci.vel q indicium ſitad puruʒ „ mentis excocte · CLap.xxijʒ AIc vſq; igit feſtinandũ eſt no p bis·⁊ eo vſq; aduſuſanimi mo tus vl carnis incẽtiua pugnã dum · Donec iſta carnis ↄdicio neceſſita/ tem natureexpleat. nõ ſuſcitet volupta⸗ tem · ocretã exuberantiaʒʒ ſine vllo pꝛuri tu noxaq;ʒ ꝓpellens· non pugnã ſuſcitãs caſtitati Ceteꝑ mẽs dũ adbuc doꝛmiel imaginũ viſione deludit.nouerit ſe nec dũñ ad ĩtegrã pfectionẽ caſtitaſj excoctã. Remedia curationis quibus pfecta poſſit coꝛdis ⁊ coꝛpoꝛis noſtri puritas ꝑmanere. l LCa. xxiij. Bitur vt illuſiones be ne doꝛ⸗ i mientibus quidem nobis ſub rirepere valeant equale modera tumq; ſo tenendũ eſtieiuniũ Quiſq̃s eĩ menſurã diſtrictionis excedit. neceſſe eſt vt modum qʒ remiſſionis excedat Qua inequalitate detentus ab hoc tranquilli tatis planiſſimo ſtatu ſine dubio reuoca bit: nunc qͥdẽ nimia inanitate defectus. nic aũt cibo ꝓpẽſioꝛe diſtet.Cũ ĩmuta xiij Quid conferant ſenioꝛes iunioꝛĩ tione ſiquidẽ refectionis · q̃litatẽ q pu/ ritatis noſtreneceſſe eſt immutari. De⸗· inde iugis humilitas ac patiẽtia coꝛdis adhibenda perpetuo eſt · atq; intenta ad uerſus iram vel ceteras paſſiones ꝑdiẽ cautio. Abi enĩ furoꝛis inſederit virus· libidinis q́ neceſſe eſt incendium pene⸗ trare. Ante omnia vero peruigil neceſſa ria eſt ſollicitudo nocturna. Mam ſicut puritas ⁊ cuſtodia diei nocturnam pꝛe/ parant caſtitatem · ita nocturnę vigilie coꝛdi pariter ⁊ obſeruationi diurnęſia/ tum ſolidiſſimum roburq; pꝛemittunt. Explicit de ſpiritu foꝛnicatio nis liber ſertus. Incipiunt capitula libꝛi ſepti⸗ mi de ſpiritu philargyrie. Laßp.pꝛimum. philargyrie iij Que nobis in vitij ſit vtilitas iiij L ineſſe nobis quędam natura- lia vicia ſine creatoꝛis dicamꝰ iniuiiaaas–« v De vitijs quę exẽ naturalem mo tum noſtro vicio contrabunt. vi Receptus ſemel philargirye moꝛ bus qᷓ; difficile pellatur. vij Quibus vitijs philargyria ge⸗ neretur. vel quantoꝛum malo⸗ rum ſit eadem ꝓcreatrix. viij philargyria omnes virtutes ix N monachus habens pecunias in cenobio permanere nõ poſſit x Quem philargyrie laboꝛem ſub eat deſertoꝛ monaſterij · qui añ ꝓ leuiſſimis operibus murmu/ xi Leoccaſione cuſtodiẽde pecunie feminarum contubernia requi rantur xij Exemplum cuiuſdam tepidi mo tnachi philar gyrię laqueis obli gati. „ ij WVepernicioſus ſit moꝛbuſ 6 naturaliby xiiij MVale renunciansa non renunci xv xvi xvij xviij xxij % xxv yrvi xxvij ni rn yxri bus in denudatione vicioꝛum · Quibus exemplis moꝛbus phi⸗ largyrie triplex eſſe doceatur. ante quo differat Cnius teſtimonij ſe coloꝛe tuean tur qui exui facultatibus ſuis nolunt De renunciatione apoſtoloꝛum eccleſię pꝛimituue ſi apoſtolos imitari velimus non debeamus noſiris defini⸗ tionibus viuere ſed illoꝛum ex empla ſectarii Sententia ſancti Baſlilij eßi ad uerſus ſyncletium Eignominoſum ſit a philargy⸗ ria ſuperari. Quemadmodum ſuperanda ſi philargyria . Q poſſit quis etiam non habens pecunias philargyrꝰ iudicari· ij Exemplum deiuda. xxiiij philargyria niſi nuditate vin ci non poſſit. De exitu ananie ⁊ ſaphire ⁊ iude quem philargyria impellẽte ſᷣ ierunt. Q pbilargyria lepꝛam animę in ferat ſpiritalem Teſtimonia de ſcriptun qb perfe ctionem deſiderans edocet᷑ nõ reſumere que renuncians ab/ dicauit rxviij aduerſus philargyriã victo⸗ ria non aliter poſſit niſi nudita te conquiri · . Quemadmodum poſſit nuditas a monacho ſuſtentari Remedia cõtra moꝛbum phylar Q non poſſit quis philargyriam vincere niſi in cenobio perſeue rans. 7 quemadmodu m poſſit ibidem pmanere. Expliciunt capitula. pelln⸗ ſumn'n pinci⸗ wenti cigtio wan numine fenlnt wrpt aarnbi uitwid tic tame lan pteſtac miluse diffaiin omnium Ghcans ſnin (etia b wuz cunne inſanet tugliine Tecnoe ter inpar Tanteh bunſe inion nbspb⸗, Munr. lntund coloemen Aübus ſis Wolonn mn wins sdin,, balhjeial pblng mdaſt Suuclate pbir tunce lüngeli ſb maninen 1s Met no mnaims 6/ Huninue Nlngynm vope e odun n uln Incipit liber ſeptimus de ſpiri tuphilargyrie. Ee Laiz‚ap̃. primum Ertius no bis conflictus eſt ad- t nerſſus philargyriam quam nos amoꝛeʒz pe⸗ cuniarũ poſſumus ap pellare. peregrinum bellum ⁊ extra natu ram · nec aliunde in monacho ſumens pꝛincipium · quã decoꝛrupte ac toꝛpide meniignauia · ⁊ plerũq; initio abrenun ciationis male arrepto · ⁊ erga deuz tepi do amoꝛe fundato · Cetera nanq; vicio/ rum incitamenta bumane inſerta natu. rę· wlut ingenita videntur in nobis ha/ bere pꝛĩcipia:⁊ quodammõ inuiſcerata carni · ipſiq; pꝛopemodum coeua nati/ uitati diſcretioneʒ boni maliq; pᷣueniũt. et licet pꝛima arripiant hominem longo tamen laboꝛe vincuntur. EÆHpnicioſus ſit moꝛbus phi largrrie La. j. Ic vero moꝛbus poſterius ſup b ueniens ⁊ extrinſecus accedens animę· quanto facilius caueri poteſt ac reſpui:tanto neglectus et intro miſſus ſemel coꝛdi fit pernicioſioꝛ cũctis difficiliuſq; ꝓpellitur. Maloꝛum nãq; omnium efficiturradix: multiplices fru/ ctificans fomites vitiozuam. Quę nobis in vitijs naturalibꝰ ſit vulitas LCaßp.iij. LKXoyputa carnis ſumplices mot· v nonne videmus non ſolum in pvnueris in quibus adbuc inno cẽtia boni maliq; pꝛeuenit diſcretionẽ · veruz in paruulis atq; lactentib: Qui cum ne initium quidem vllius libidinis in ſemetipis habeant· motus carnis na turali incitamento ſibi ineſſe deſignant· Ire quoq; aculeos truces nonne ſimili/ ter in paruulis iam vigere conſpicimus· anteq; patientię virtutem agnoſcant. iniurijs eos cernimus commonueri·⁊ ver boꝛum ſentire etiam ꝑiocum iniurias ir . W 5 Liber vi· de ſpiritu philargyrie rogatas:ac nonnunqᷓ; cuʒ deſint vires· voluntas tamen vltionis ira inſtigante non deeſt. Mec hoc dico ꝙ vocem na ⸗/ turam conditionis in culpamſed ꝙ aſ⸗ ſeram motus hos qui ꝓceduntexnobis quoſdam quidem vtilitatis cauſa nobᷣ inſertos: quoſdam vero negligentie vi⸗ cio ac male voluntatis arbitrio extrinſe cus introductos. Mi nãq; quos ſupra diximus motus carnales ob reparatio⸗ nem ſobolis ⁊ poſteritatis ꝓpaginem ſu ſcitãdam · vtiliter ſunt coꝛpoꝛi noſtro ꝓ/⸗ uidentia creatoꝛis inſerti· non ad ꝑpetrã da ſtupꝛoꝛum flagicia ⁊ adulteria ꝗᷓ leg etiam auctoꝛitate damnant᷑. Ire etiam aculeos nonne ſaluberrime nobis intel⸗ ligimus attributos · vt noſtris vicijs ⁊ er roꝛibus iraſcẽtes · virtutibus potius ac ſpiritalibo ſtudijſoccupemur omnẽ cha ritatem deo. ⁊ patientiam noſtris fratri bus exhibẽtes: Triſticię qʒ vtilitas q̃n ta ſit nouimus · quę inter ceętera vicia cũ in contrarium affectũ eſt mutata connu meratur. Eſt enĩ ⁊ ſcᷣm dei timoꝛeʒ per neceſſaria· ⁊ ſcᷣm ſeculũ admodum per nicioſa · vt docet aplus dicens. Quę enĩ ſcm deum eſt triſticia:penitentiã ad ſa lutem ſtabilem operatur. ſeculi autem triſticia moꝛtem operatur· ineſſe nobis quędam natu ralia vicia ſine creatoꝛis dica/ mus iniuriia Caß. iij. On ergo ſi dixerimus hos mo⸗ n tius a creatoꝛe inſertos nobis ex co culpabilis ille videbit ˖ ſi ne⸗ quiter his abuſi maluerimꝰ eos ad nox/ ia potiꝰ miniſteria detoꝛquere : ⁊ velimꝰ ꝓ infructuoſis ⁊ ſecularib lucris · nõ ꝓ ſalutari penitentia ⁊ vicioꝛuʒ coꝛrectiõe triſtari.vel certe ſi non nobiſmetipᷣis vti liter. ſy ↄtra interdictuʒ dñi nr̃is fratrib iraſcamur.velut ſi ferrum quis ad neceſ ſarium ⁊ vtile miniſteriũ contributũ ad necem voluerit inſontiũ retoꝛquere.nõ exh̊ infamabit materięↄditoꝛẽ· ſi qdð ille ad vſum bñ viuendi aptũ ac neceſſariũ ſſtitit iſte hoc vſus eſt ndnocendum 9, De vitüjs quęerxtra naturalem motum noſtro vicio contrahũ⸗ tur. Cap. v. Icimus tamen quedam vitia d ſiine vlla pꝛecedẽte naturali oc⸗ caſione concreſcere · ſʒ ſoliꝰ coꝛ/ rupte ac male voluntatis arbitrio · vt eſt inuidia ipſaq; etiam philargyria · ꝗᷓ cuʒ nulla habeãt in nobis de naturali inſti⸗ ctu pꝛincipia · extrinſecus cõtrahuntur. Que tamẽquantũ facilia ſunt ad canẽ/ dum ⁊opoꝛtuna ad declinandum.tãtũ occupatam mentem atq; poſſeſſam miſe ram faciũt· vixq; ad ſanitatis concedũt remedia puenire· ſine q a dño nõ merẽ⸗ tur curari celeri medicina qui ab bis ſau ciati ſunt quę vlignorare vel vitare vl facillime vicere wotuerũt. vel certe quod male fundati virtutum ſtructuram ⁊ ꝑ/ fectionis ſuſcipere culmen indigni ſunt Receptus ſemel philargyrie moꝛbus q̃ᷓʒ difficile pellatur Aamobꝛem nulli vilis deſpe⸗ gq ctuſq; videatur hic moꝛbus.q ſicut poteſt perfacile declinari · ita ſi quem qᷓ; poſſederit ad ſanitatis re/⸗ media vix puenire concedit.Receptacu lum nan q; eſt vicioꝛũ maloꝛũq; omniũ radix⁊ inextricabilis nequitię fomes ef ficitur dicente aplo · Radixoĩm maloꝛũ eſt ohilargyria.id eſt amoꝛ pecunie. Quibus vicijs philargyria ge neretur.vel quantoꝝ maloꝛum ſit eadem ꝓcreatrixr Ca. vij. Ec igitur cũ remiſſaʒ tepidãq; b wwſſederit monachi mentẽ · pꝛi/ mitus eü in exigua ſumma ſol⸗ licitãs· iuſios quoſdam ⁊ velut rationa biles ei coloꝛes ob quos vel reſeruare ſi⸗ bi aliquid pecunię debeat vel parare de⸗ ſcribit. Nam ⁊ ea quę pꝛebent᷑ in mona ſterio queritur non eſſe ſufficientia: et ſa no robuſtoq; coꝛpoꝛe vix poſſe tolerari · Quid faciendum ſi valitudo mala car⸗ nis emer ſerit· ⁊ reconditum nõ fuerit ali quid peculiare quo ſuſtentet infirmitas· 4 Preſtitionẽ mõaſterij eẽ ptenuẽ. ⁊ negli gẽtiã erga egrotãtes maximã · Si ꝓpꝛiũ aliquid non fuerit quo cura coꝛpoꝛi va⸗ leat adhiberi miſere eſſe moꝛiendũ Ipᷣm etiam veſtimentu non ſufficere qð pᷣbet· niſi ꝓcurauerit vnde ſibi alið valeat ex hiberi. Poſtremo nec diu poſſe in eodẽ loco vel monaſterio cõmoꝛari.et niſi pa/ rauerit ſibi viatiei ſumptus: euectiõiſq; tranſmarine mercedem · nõ poſſe enʒ vo luerit tranſmigrare· et neceſſitate inopie coartatum laboꝛioſa ʒ ac miſera bilẽ abſ⸗ q; vllo pꝛofectu vitam iugiter toleratu/ rum inopem ſe q̃; ſemꝑ ac nudum nõ ſi ne im ꝓperio aliena ſubſtantia ſuſtentan dnm. JItaq; cum buiuſcemõi cogitatio- nibus laqueauerit mentem · qualit᷑ vnũ ſaltem denarium acquirere poſſit excogi tat. Cunc peculiare opus quod exerceat abbate inſcio ſollicita mente perquirit. N vndens clam et optato tandeʒ po titus nummo qualiter eũ duplicet acriꝰ vehementiuſq; toꝛquetur· vbi reponat cui we illum credat ambiguns.Deinde quid ex eo coemerequaliq; eum cõmer⸗ cio valeat duplicare· cura granioꝛe dil⸗ tenditur. Cunq; illi ⁊ hoc ex voto ceſſe ritauidioꝛ fames accreſcit auri tãtoꝙ; vehementius ſuſcitatur.quanto etiam ſumma lucri maioꝛ aꝓponitur.Cum ꝑe cunie etenĩ incremento rabies cupidita tis augetur. Tum deinde vita longeua ꝓmittitur · ſenectus incurua:ĩfirmitates diu erſe atq; pꝛolixę quę niſi maioꝛ ſum ma in iuuentute fuerit pꝛeparata tolera bili in ſenecta non poſſint. Agitur itaq; infelix aĩma ſerpentinis nexibus obliga ta dum materiam male ↄcretã nequio/ re cura concupiſcit augere· peſtem ſibi qᷓ dirius inflam metur ipᷣa parturiens.to taq; lucri cogitatione oſſeſſa · nihil ali/ ud reſpicit coꝛdis intuitu qᷓ; vnde pecu niam parare valeat. p quã poſſit de mo naſterij diſciplina q;totius euolare · nul lam exhibens fidezʒ vbi potuerit nummi ſpes aliqua refulgere.Mꝛo hac nõ men Dacij:non periurij:non furti facinusad witt no in quo⸗ tis dtin ital ſpia lox⸗ ciaui dipb Lan di ſt lam/ nnliſſi⸗ tammn fgara mnu eg lut nbra trrade⸗ chſu ſenata apitüt nerſolt danc Api r, regdebe⸗ Dwlag vſeeinendt naniſon Weanw turiugie nblid, nndunnöl ubbln gualt mu odenacent Awqunt. winci Whiccaan ier girdi⸗ awotſe uti tüͤtoch o cnn. in Cung dis nilin nii ena jimitates imtiorſun run deen. Atan’ cabusot⸗ Mri rntmſi mmnmns Gynbilih/ mge pſrden uen itnunn rrinen Piutnd De ſpiritu philargyr mittere boꝛreſcit nonſidem frangere· nõ iracundię noxio furoꝛe ſu ꝓpleri. Si quoqᷓ; a ſpe queſtꝰ deciderit.nõ honeſta tis nõ bumilitatis moduʒ tranſcendere pPtimeſcit · fitq; ei p oĩa vt alijs venter. ita huic aurũ ⁊ ſpes lucri ꝓ deo AUñ bea tus aplus buius moꝛbi noxia venena ꝓ ſpiciens· nõ ſolũ eam radicẽ eſſe oĩm ma lonꝝ· wrũetiam idoloꝛũ ſeruitutẽ pꝛonũ/ ciauit dicens. Et auaricia qð in greco dẽ philargyria ꝗᷓ eſt ſimulacroꝛũ ſᷣuitus Cernis igit᷑ ad quantaʒ labem rabies h̊ P Sdus ſingulos creſcat · vt etiã idoloꝝ Vl ſimulacroꝛũ ſeruitus apli voce ꝓnũ cietureo qð figura dei ⁊ imagine pꝛeter miſſa:quã deuote ſeruiens deo ĩmacula tam in ſemetipᷣo debuit cuſtodire · hoĩm figuras impreſſas auxo diligere ꝓ deo maluit ⁊ tueri. Cphilargirya oẽs virtutes impediat. Ea. vijl. Alibe igitur deceſſionuz ꝓpfecti t bus in deterius creſcẽs · nullaʒ B deinceps hũilitaſ᷑·: nullã chari taſ nullã obediẽtie· nõ dicã ꝓᷣtutẽ ſʒ ne vm bꝛã qͥdẽ vᷣtuſ retinere ↄtẽtus.indi tur ad oĩa:⁊ ad ſingula opa murmurat atq; ſuſpirat. Nullaq; iam reuerẽtia re ſeruata. velut equus duriſſimus ad p/ cipitiũ fert᷑ infrenis. nec victu qtidiano nec ſolito indumento ↄtentus · nõ ſe diu tiꝰ hec toleraturũ eſſe teſtat. Deũ q̃ͥʒ nõ ibi ſolũmõ eẽ ꝓclamat.nec ſalutẽ ſuam in illo tm̃ loco eſſe concluſam Vñ ſi qͥ qᷓ; ſe non celerius aſpoꝛtauerit · ſe piturũ p/ tinus grauiter ingemiſcit monachus habens pecuni as i cenobio ꝑmanere ñpoſſit. Cacqq; inſtabilitatis Ca.ix. i ſue viaticũ hñs nũmos· in qͥꝝ p̃ſidio alaꝝ ſibiinſtar aptauit · iamq;ʒ ad trãſmigrandũ paratus inſolẽ ter ad oĩa pꝛecepta reſpõdet.⁊ tãqᷓ; per/ egrinum extraneũq; ſe gerens · quęcũq; ingdigentia coꝛrectione perſperxerit negli git atq; contemnit Cũq; furtim poſſide at recõditã pecuniã · nec calciamenta qͥ ie em ac veſtimenta ſe habere gqueritur. dariq; ſibi tardiꝰ indignat᷑. Ac ſi foꝛte diſpenſatione ſenion ei pus qͥ nihil peni tus habere cognoſcit᷑.aliqͥd hoꝛũ fuerit impartitũ · maioꝛib ire ſtimułĩardeſcit- ſeq; deſpici veluti extraneum putat nec ad vllü opus manus ſuas accõmodare dtentus· repᷣhenditoĩa ꝗᷓ neceſſario fieri mõaſterij compellit vtilitas. Deinde oc caſiones quibo offendi vel iraſci debeat ſtudioſe ꝑquirit:ne leuit᷑ motus de ceno bijdiſciplina videat exire. Mec ſolus tñ tranſmigrare ↄtentus· ne tã q; ſuo vicio deſeruiſſe credat᷑ quãtos potuerit ſuſur rationibo clãdeflinis depꝛauarenõ deſi nit. Qð ſi etiã tempor aſperitas itineris ſeu nauigationis eiꝰ intercluſerit cõmea tum. pomneillud tꝑs ſuſpenſo anxioq; reſidens coꝛde triſticias ſerere vel excita/ renõ ceſſat.diſceſſus ſolatiũ ⁊ excuſatio nem leuitatis non ſe alit᷑ credens q; no⸗ ta vel macula monaſterij reperturum Quẽ philargyrie laboꝛem ſub eat deſertoꝛ mo na ſteri qui añ pꝛo leuiſſimis oꝑibus murmu Birkrt itaq; facib pecuniaꝝ ſua- a rum magac magis accẽſus · ꝗᷓ poſleſſe· nunqᷓ; monachũ vel in monaſterio reſidere vel viuere ſub regle inſtitutione pmittũt. Cũq; exinde eũ ve lut feral qdam beſtia de cetu greg ſegre gans pecus opoꝛtunũ pꝛede deſtitutiõe ſodaliũ fecerit. ⁊ deuoꝛationi facilẽ ↄtu/ bernij pꝛiuatione reddiderit · eũ qui pꝛiꝰ opa mõaſterij leuia exercere deſpexerat · die ac nocte ſpe queſtus infatigabilit᷑ la boꝛare cõpellit.nõ oꝛationũ ſolennia:nõ ieiunioꝛũ modũ · nõ vigiliaꝝ regulã cu/ ſtodire pmittit:nõ honeſtaꝝ interceſſio⸗ nuʒ explere officia ſini· dummõ vł aua ricię rabiem ſatiare vel quotidianis vſi9/ bus poſſit occurrere · cupiditat᷑ ignẽ dũ acquirendo extinguendum credit accẽ⸗ dens CNoccaſione cuſtodien de pecunię feminarum contu/ bernia requirantur. ari. 2 wwöö m Inc iam nonnulli p abꝛuptu,ʒ hb prrecipitium lapſi irreuocabi/ li ruina ferunt᷑ ad moꝛtẽ ⁊ non tenti ſoli poſſidere q̃s vel nũq; habue/ rant. vel initio malo reſeruauerãt pecu⸗ nias · inqrunt ↄtubernia feminarũ·ꝗᷓ de beant ea ꝗᷓ male cõgeſta vel retenta ſunt cuſtodire · Lãqq; ſe occupationibjnox ijs ac ꝑnicioſis inuoluũt.vt vſq; ad pꝛo fundũ inferi deuoluti · dum acqeſcere illi aplice ſentẽtię rennũt. vt habẽtes victũ ⁊ veſiimẽtũ his ↄtẽti ſint ꝗ̊ mõaſterij fru galitas exbibebat · ſy voletes diuites fie⸗ ri incidãt in temptationẽ T laqueũ dia/ boli · 1 Z8ſideria młta ⁊ ĩutilia nociua qᷓ mergũt hoĩeʒ ĩ ĩteritũ ⁊ pditionẽ Radix enĩ oĩm maloꝛũ eſt cupiditas.i.philar/ gyria. quã qdam appetẽtes errauerunta fide:⁊ inſeruerunt ſe doloꝛibus multis. Exem plũ cuiuſda tepidimona chi philargyrie laꝗis obligati. Laß. xi. Onignoꝛo quendã qͥ ſemetip- n ſum autumat monachü · ſibiq; qð ẽ deteriꝰ de ꝑpfectiõe blãdit᷑. q receptꝰin cenobio · cũ a ſuo moneretur abbate ne reuteret ad illa ꝗᷓ renuncians abdicarat · ſeq; ð naloꝝ oĩm radice phi largyria terreniſq; laqueis eripꝑe feſtina- ret · ac ſi mallet pſtinis paſſionibo emẽda/ ri.qbus eũ guiſſime ſingul momenij vi⸗ Tebat vrger · ceſſaret affectare ea quene antea qͥdeʒ poſſederatquoꝝ nexiba cõpe ditꝰ ad purgationẽ vitioꝝ ſuoꝝ ſinedu bio pueire ñ poſſʒ · truculẽto vultu eidẽ reſpondere ñ heſitauit. Si tu babes vñ plimos ſuſtentes me ſimilit habere cur pꝓpbibes. Quid conferãt ſenioꝛes iumoꝛibꝰidenudatiõe vicioꝛu. Ec aũt nemini vide Ca.xiij. b ant ſupflua vel moleſta. Miſi eerni pus expoſita fu erint genera vulneꝑꝝ·⁊ oꝛigines cauſeęq; moꝛboꝝ fue/ rit indagatę nec infirmis pot᷑it adhibe/ ri cõgrua medicinę curatio.nec validis cõferri pfecte cuſtodia ſanitatis. Naʒ ⁊ hec ⁊ multo his plura ad inſtructionem iuniorũ ſolent a ſenioꝛibꝰ q innumeros diuᷣſoꝛũ caſus ac ruinas exꝑti ſunt ĩ col⸗/ latiõe pferri. Quoꝝ multa ſepe numero cognoſcentes in nob ita ſenioꝛib exro / nentibo ac reu elantib· velut qͥ iſdẽ ipis q̊z paſſionibo pulſarẽt᷑ abſq; ↄfuſiõis nr e vrecundia curabam̃· cuʒ ⁊ remedia pariter ⁊ cau ſas infeſtantiũ nos vicioꝛũ taciti diſcerẽꝰ · ꝗᷓ nos ñ frat᷑nitaᷣ veriti coꝛpꝰ vel obteximꝰ vel pᷣteriuimus· ſʒ ne foꝛte delapſus liber in manꝰ eoꝛuʒ qͥ in ꝓpoſito minꝰ inſtituti videt᷑· patefaciat inexperij.ꝗᷓ deſudantibe ſołac feſtinanti bus culmen pfectionis attingere debent eſſe cõperta. Quibus exemplis moꝛbus philargyrie triplex eſ⸗ ſe doceatur Capᷣ. xuij. Hiplex ita qʒ eſt bui⸗ valitudi- t nis moꝛb· q ab vniũſis patri⸗ bus eq̃li deteſtatione damnat᷑ AVnus hic cuiꝰſupius deſcripſimꝰlabẽ · q decipiens miſera biles qᷣſq; ea ꝗ ne an tea qͥdem cũ in ſeculo degerent poſſide/ bant congregare pſuadet.aAliꝰ qͥ h ꝗ in pꝛimoꝛdijs ſuę renũciationis abiecerãt · poſtea reſumere ac rurſuʒ deſiderare cõ- pellit. Tertiꝰ qͥ initio malo vicioſoq; cõ tractus ⁊ ab impfectione incipiens · eos qͥs ſemel hoc tepoꝛe mẽt infecerit· pauꝑ⸗ tatis ac diffidentie timoꝛe ꝑterritos.ſpo liare ſecunct᷑ mundi facultatib non ſi⸗ nit. eoſq; pecunias vll ſubſtatias quas vtiq; renunciãtes abijcere debuerant re ſeruantes ad euangelicã ꝑfectioneʒ nũ qᷓ; puenire concedit. Quarũ triũ ruina/ rum exẽpla · in ſcriptur ſanctis etiã inue nimus nõ leui pena fuiſſe dãnata. Naʒ giegi ea ꝗᷓ ne antea qͥdem poſſederat vo lens acquirere· nõ mõ gr̃am ꝓphetię nõ meruit poſſidere· quã ꝑ ſucceſſionẽvelut hereditariã a ſuo habuit mgjro ſuſciꝑe. Vrumetiã ecõtrario eterna lepꝛa ſancti heliei maledictiõe pfundit᷑. Judas aũt volẽs rſumere pecunias q̃s ãtea chꝛiſtũ ſecutꝰ abiecerat nõ ſolũ ad ꝓditionẽ do mini lapſus apłatus ꝑdidit gradũ· ſed etiã vitã ipam cõmuni exitu finire non nerwi Auna tomnq orem W aan lisor apit xe dat ciata frorn tu csle binct hue lol intiun wans mone M redde lions ng nume lium, mone, glatni. Cuiu Ehtur wlan b me micoh⸗ nunen ba⸗ ſciizs uſis Inemedin sVai i wni nns ſin wend Durngat Nümnti Kre Rm mpls hlerah Pni. ltudi⸗ sani/ tdamna gainen ſun wlie ami⸗ nnci⸗ noſochc Oiensdos mopn mins o iwn l⸗ iis us buuntlt Mmonin müürvinn⸗ isciüm inun N nen guſmna lzit muchin hdninid n ue De ſpiritn philargyrie mernit · eãq; biothanatienoꝛte cõcluſit. Ananias vero ⁊ ſaphira reſuãtes par⸗ tem quandazer his ꝗ poſſederãt· aplico oꝛe moꝛte mſtantur. .—K Malerenuncians a nõ renun/ ciante quo differat. Lapß. xp. Ehis igit᷑ qui dicentes renun d cieaſſe ſe huic mũdo · rurſus in⸗ credu litate fracti nudari terre/ nis opibbtimẽtin deuteronomio miſtice pcipit. Si qͥs eſt hõ foꝛmidoloſus ⁊ coꝛ pauido ·nõ egrediatur ad bellum. va dat ⁊ retat᷑ in domũ ſuaʒne pauere fa⸗/ ciat coꝛda fratrũ ſuoꝝ · ſicut ⁊ ipſe timo re ꝑterritus eſt. Hoc teſtimonio qͥd eui dentius queſo: Nõne mãifeſte mauult eos ſcriptura ꝓfeſſionis hꝰ nec initiũ ſi bimet vſurpare nec nom̃ · qexhoꝛtatiõe exemploq; coꝛrupto etiã alios ab euan/ gelica perfectione reuocare.⁊ infideli in/ firmare terroꝛe: Jubet itaq; eis vt diſce dentes e pugna reuertant᷑ in domũ ſuã qꝛ nõ põt quiſq; duplici coꝛde bella dñi pꝛeliari Air enĩ duplex aĩmo·incõſtãs eſtin oĩbus vijs ſuis. Et cogitantes ſᷣm illã euangelij parabolã eum qͥ cũ decem milibe ꝓgredit᷑ cõtra regẽcum vigiti mi libus venientem · non poſſe cõſfligere.ad huc eo lõge poſito poſtulẽt paceʒ · i. vt ne initium qͥdem renunciationis arripiãt potius qᷓ; tepide eam ꝓoſt exequentes maioꝛi diſcrimine ſemetipos inuoluãt. Melius eſt eĩ nõ vouere · qᷓ; vouere ⁊ nõ reddere. Oulcre aũt bic cum decem mi⸗ libus · ⁊ ille cũ vigiuti venire deſcribitur Am plioꝛ enĩ vicioꝝ nos impugnãtiuʒ numerꝰ eſt q; ꝓtutum ꝓ nob dimican⸗ tium. Memo aũt põt deo ſeruire mam mone. Mec ponens qᷣſq; manũ ſuã ſup aratrũ ⁊ reſpiciẽs retro·aptꝰẽ regno dei. Cuius teſtimonij ſe coloꝛe tue⸗/ antur qui exui facultatibꝰ ſuis nolunt. LCap̃. xvi. Jergo occaſionem auariciep⸗ hb ſine ſibimet intromitterequa, dam ſcripturę ſancte auctoꝛi, luerunt laboꝛe pꝛo peio vlcolla tegen tate conant.Quã vicioſioꝛe intellectu ĩ terpꝛetantes.apłi immo dñi ſententiaʒ coꝛrumꝑe atq; ad ſuũ deſideriũ geſtiũt pꝛauarenõ ſuã vitam vel iutellecuum ſcripturarũ ſenſui coaptantes· ſed vim ſcripturis ꝓ deſiderio ſuę libidis inferẽ/ tes· ↄſentire eas ſuis opinionib volũt⸗ aiũtq; ſcriptum eſſe. Beatius eſt mag dare q; acciꝑe.Cuius ĩterpꝛetatiõe pra niſſima eueruatam dñi putant illaʒ eſſe ſnĩaʒ q̃ dꝛ. Si vis pfect eſſe · vade ven⸗ de oĩa quę habes ⁊ da pauperibo.⁊ habe bis thecaurũ in celo.⁊ veni ſeꝗre me.Et arbitrant᷑ hoc coloꝛe diuitias ſuas ſe ab ijcerenõ debere. beatioꝛes ſcʒ ſemetipſos ꝓnunciantes ·ſi pꝛiſtinis ſuffulti ſubſtã/ tijs · alijs q; de earũ ſupabundantia lar giantur.dũ erubeſcunt ꝓ chꝛiſto gloꝛio⸗ ſam cñ aplo ſuſcipenuditatẽ · nec opere manuũ nec monaſterij parſimonia vo. lüteſſe ↄtẽti. Quibo ſupeſt vt aut ſemet⸗ ipos circũuenire nouerint ⁊ neq̃qᷓ; renũ ciaſſe huic mũdo diuitijs pꝛiſtinis in cu/ bantes · aut ſi pfeſſionem monachi reat q; oꝑe cupiũt expiri · diſpſis atq; abieci oĩb nihilq; ex bis qͥb renunciauerũt re ſeruãtes · cũ aplo gloꝛiẽt᷑ in fame ſiti ĩ frigoꝛe ⁊ nuditate Derenuncia- tio ne apoſtoloꝛũ et eccleſie pꝛi mitiue. Cap. xvij. Vaſi vero et ille ſimilit᷑ nõ po⸗ q tuerit facultatib pſtinis ſuſten tari.q ſe non ignobilẽ etiam in huius mũdi oꝛdine fuiſſe teſtat᷑.cũ ſe aſ⸗ ſerit a natiuitate ciuis romani dignitate pꝛelatum·ſi hoc eſſead perfectionem cõ/ modius iudicauiſſet. et illi qui hieroſo⸗ limis cum eſſent poſſeſſoꝛes agroꝛuʒ vel domoꝛũ · vendentes omĩa ⁊ nihil ſibi pe/ nitus ex his reſeruãtes · afferebãt pꝛecia eoꝛum. ⁊ ponebãt añ pedes diſcipuloꝝ · non potuerint neceſſitatem coꝛxoꝛis ſui facultatibus ꝓpꝛijs ſuſtinere.ſi hoc perfe ctius fuiſſet ab apoſtolis iudicatum · vel ipi eſſe vtilius pꝛobauiſſent: ſed vniuer ſas ſimul abijcien tes ſubſtantias ma⸗ 9 tium ſuſtentari ·. De quoꝛũ ſumptu ſan ctus apoſtolus ad Romanos ſcribens· ſuumq; eis in hoc miniſteriuʒ pᷣdicans· ac ſubtiliter eos ad hanc co llationem ꝓ uocans ait. Munc auteʒ pꝛoficiſcar hie ruſaleʒz miniſtrare ſanctis. Com placuit enim macedonię ⁊ achaie collationem aliquam facere in pauperes ſanctoꝛum qui ſunt hieruſalem. placuit enim eis et ebitoꝛes ſunt eoꝛũ. Quoniaʒ ſi ſpirita lium eoꝛũ participes facte ſunt gẽtes de bent ⁊ in carnalibus miniſtrare eis. Ad coꝛinthios qͥʒ hoꝛum ſollicitudinẽ ſimi liter gerens. monet eos vt ante aduentũ ſuum collationem quaʒad vſus eoꝛum mittere diſponebant ſollicitius pꝛepara rent. De collectis autem quęfiuntin ſa/ ctis ſicut oꝛdinaui eccleſijs galathie · ita vos facite · Anuſqu iſq; veſirum per vnam ſabbati theſauri cet apnd ſemet⸗ ipſum recondens quod ei bene placue⸗ rit · vtnõ cũ venero tũc collecte fiant. Cũ autẽ venero quos pꝛobaneritis per epi/ ſtolas hos tranſmittam pferre gratiã ve ſtram in bieru ſalem Et vt eos ad largio rem collationem puocaret infert. Qð ſi dignum fuerit vt 1 ego eam mecũ ibunt i eſt ſi talis fuerit oblatio veſtra ꝗͥ mea quoq; mereatur ꝓſecutione defemi. Ad galathas quoq; cũ pꝛedicationis miſte rium cum apoſtolis partiret᷑.in hoc idẽ ſee deſtinatuz a iacobo petro ⁊ iohane te ſtatur · vt licet pdicationem ſuſciperet gẽ tium pauperum tamen qui erant hiero/ ſolimis nequa q; ſollicitudinem curãq; reſpueret · qui ꝓpter chꝛiſtũ v niuerſis re bus ſuis renunciantes.ſpontaneã ſubie rant egeſtatem. Et cum vidiſſent inquit Sratiam dei quę data eſt michi iacobus cephas ⁊ iohannes qui videbant᷑ co/ lumnę eſſe· dextras dederunt mihi ⁊ bar nabe ſocietatis· vt nos inter gentes pꝛe⸗ dicaremus · ipi autem in circũſione · tãtũ 2 vt paupeꝝ memoꝛes eſſemus. Quãaã rem oymni ſollicitudie ſe teſtatur impleſſe di/ cens. Qð etiam ſollicitus fui hocipſuʒ facere.Qui igitur ſunt beatioꝛes · vtruʒ 2„ „ n . . . 4 „ „.. 4 nam hi qui nuper denumero gentiñ̃ con gregati · nec pualentes euangelicã perfe ctionem cõſcendere adhuc ſuis ſubſian tijs inberebant · in quibus magnus fru⸗ ctus ab aplo ducebat · ſi ſaltem abido⸗ loꝛũ cultura ⁊ foꝛnicatione ⁊ ſuffocatis ⁊ ſanguine reuocatifidem chꝛiſti cũ ſuiſ facultatibus ſuſcepiſſent an illi qui euã gelice ſatiſfacientes ſententie · cruceʒ dñi quotidie poꝛtãtes · nihil ſibi de ꝓpꝛijs fa/ cultatibus ſupeſſe voluerunt:Cũq; ip/ ſe beatus apoſtolꝰ vinculis ⁊ carceribo obligatus. ſeu vexatione itineris im pedi tus· ob hoc conſuetam victus ſubſtan tiam parare vt erat ſolitus ſuis manibꝰ non occurrens. a fratribus qui de mace/ Donia venerunt ſu pplementũ ſue neceſſi tatis ſe aſſerit accepiſſe· nam quod mihi inquiẽs deerat · ſu ꝓpleuerũt fratres qᷣ ve nerunt a macedonia · et ad philippen/ ſes iße referens · ſcitis eĩ 1 vos philippen ſes. quia in pꝛincipio euangelij quando pfectus ſum a macedonia nulla eccleſia mihi cõmunicauit in ratiõe dati acce- pti · niſi vos ſoli quia? theſſalonicã ? ſe⸗ mel bis in vſum mihi miſiſtis · erũt bn intoꝛũ ſententiã quam mente tepida con ceperunt · iſti beatioꝛes a poſiolo · qa de ſuis inneniunt ei ſubſtãtijs impartiſſe: HVð amens quilibet dicere nõ audebit· I ſiapoſtolos imitari velim⸗ non debeamus noſtris defini/ tiõibus viuere ſed illoꝛu exem. ſectari LCa. xviij. q AUãobꝛ:ẽ ſi euangelico pcepto volum obedire · apli ac totiꝰ AUlineccle bmitiue. ſen patn q vtutiby oc pfectiõi eoꝛum noſtris tẽpoꝛibus ſucceſ ſerunt imitatoꝛes exiſtere· nõ noſtris dif⸗ ——N „ . finitionibus acquieſcamus · de hoc tepi/ dToac miſerabili ſtatu perfectionem nob euangelicam pollicentes · ſed illoꝛum ſe⸗ CcCãtes veſtigia circũuenire noſmetipos minime ſtudeamus. et ita monaſterij di 6⁶ ſciplinaʒ inſtitutionem q; parit expeta⸗/ mus · vt in veritate renunciemꝰbuic mũ⸗ v. nihil ex his que contempſimus inſi — (Atat⸗ Dianu S en nerſe tepoꝛ dicere pis⸗ ſomat ten Nr naſten alott chum Vig ala dn ſupe oy ( lacon cone foler ſotinn nisinſi Confaſ logan Wer ſN alur. ihen. ladi⸗ uoin ch⸗ dituti initin se (sg Mo⸗ düm de isſudinn ignusfn, m bico. brſticüſt illigniai auce di nrligi⸗, imsſobſn ſus numh mionac, iſpenaeſi gnod mibi fumsqv Awüc, wsſdiue nceiz ennd rden:t⸗ ſabnrir⸗ rthich con pſo qnde inpannſ⸗ mnöndehi⸗ m elin nodefimi, orüexen (aArv “ n immt ruowin 4 in t, munm Gilown 4 uſnnhos muſenio ntcnnn⸗ mboenn. ſit philargyria. ns uſ/ ſed opere ꝓpꝛio conquiramus. — Sententia ſancti baſili epᷣi ad uerſus ſyncletium ꝓlata.C.xix. Ertur ſententia ſancti Baſilij fdcelarienſis epi ad quendam ꝓ/ luata ſyncletiũ.tali quo diximuſ tepoꝛe toꝛpentem. qui cuʒ renunciaſſe ſe Diceret huic mundoꝗqdam ſibi de pꝛo/ pꝛijs facultatib reſeruanit · nolẽs exerci⸗ tio manuũ ſuarũ ſuſtentari: ⁊ humilita⸗ tem verã nuditate ⁊ operis cõtritiõe mo naſter ijq; ſubiectione conquirere. et ſe⸗ natoꝛem inquit ſyncleti ꝑdidiſti:⁊ mõa chum non feciſiti. AV ignominioſuʒ ſita philargy ria ſuperari ,‚ Laßp. xx. CTacqq; ſi agonem ſpiritalem cer i tare legitime cupimus · bũc qͥ pernitioſum hoſtem a noſtr coꝛ dibus extrudamus Quem quantum ſuꝑare non magne virtutis eſt· tantũ ab eeo vinci ignominioſum plenumq; dede coꝛis.A potente enim elidi licet ſitin de/ iectione doloꝛ 1 gemitus in amiſſiõe vi⸗ ctoꝛię · tamẽ quodammõ de aduerſarij roboꝛe victis naſcitur cõſolatio. Sin ve ro ⁊ inimicus exilis ⁊ genus colluctatio nis infirmum · vltra criectõnis doloꝛzem confuſio turpioꝛ:⁊ ignominia detrimen to granioꝛ infertur. Quemadmodum ſuperanda LCa. xxi. Equo bec erit ſumma victoꝛia d triumphuſq; ppetuus. vt quẽ⸗/ agmodum dicit᷑.nec minuto q dem nummo conſcientia mõacbi pollu atur. Im poſſibile nanq; eſt eñ qui victꝰ in exigua ſtipe · ↄcupĩę ſemel in coꝛde ſuo radicẽ ſuſceꝑit:nõ maioꝛis deſiderij pii nus incẽdio cõflagrari. Tadiu nãq; mi les chꝛiſti victoꝛ ac ſecurꝰ.cũctaq; cupi-· ditatis impugnatiõe erit externꝰ· donec initia ocupiębuiꝰ hic neqᷣſſimꝰ ſpũs in eius coꝛde nõ ſeuerit Quaꝓprt᷑ cũ in cun cctis gen eribo vitioꝝ generalit᷑ ppent ca/ put opoꝛteat obſuari:in h pꝛecipue dili rus iudicari. 4 WS * 2 . 4 . Alitate nos retalynte ſauantes. quoti Lelitate nos rety gentius ↄuenit pcaueri. Oð ſi fuerit in⸗ dianum victum non recondita pecunia tromiſſum. ſua materia ↄual eſcẽsipſũ ſibimet vehemẽtioꝛa ſuſcitabitincendia Idoq; nõ ſoli pecuniaꝝ ẽ cauenda poſ ſeſſio · werũetiã voluntas ipa ab aĩimo pe nitus extrudẽda. Mõ ei tam effectꝰ phi largyrie vitandus eſt·qᷓ; a ffectꝰi pius ra⸗ dicitus amputãdus. Mihil ei ꝓderit pe cunias non hre · ſi voluntas in nob fue⸗ rit poſſidendi · ¶poſſit quis etia nõ habẽes pecunias philargy⸗ Laprxrh. Oſſibile nã q; eſt etiã nõ habẽ/ p tem pecunias neq; qᷓ philargy⸗ rie moꝛbo carere nihilq; ei pꝛo⸗ eſſe bñficium nuditaſj qꝛ cupiditaſ vi tium reſecare nõ valuit. pauꝑtad bono non vtuſ m erito delectatꝰ.⁊ neceſſitatis onere nõ ſine coꝛdis languoꝛe contentꝰ. NQuẽadmodũ etiam coꝛpe nõ pollutos euãgelicꝰᷣmo ꝓnũciat coꝛde mechatoſ·. ita pecunie q; põdere mime ſarcinatos. affectu ac mete cũ philargyris ↄdẽnari poſſibile eſt. Occaſio enĩ eis habendi de fuit nõ voluntas· ꝗᷓ ſp apud deum ſolet magqꝙ; neceſſitas coꝛonari. Itaq; feſti nandũ nob eſt neinuacuũ laboꝝ nr̃oꝛũ ermoluméta degeant. Mißabile naq; eſt paupꝑtaſ ac nuditaſexitus toleraſſe · fru ctꝰvo eaꝝ pꝛaue volũtaſj vitio ꝑdidiſſe Exemplum de iuda LCa. xxiij. Is noſle qᷓ; pernitioſe q; noxię v ſomel iſte niſi fuerit diligert erci ſus · ad eiꝰ interitũ qͥ eũ cõceꝑit fructificet: ⁊ omĩgenis pullu let ramuſcu lis vitioꝝ: Reſpice iudã apłoꝝ numero deputatuʒqꝛ noluit ſerpend hui caput letale ↄtcrere · qᷓlit᷑ euʒ ſuo veneno peme rit · ↄcu pięlaqueis irretitum ad q;ar⸗ rupti hcipitij crimẽ impegerit · vt redem ptoꝛẽ mũdi ⁊ hũane ſaluſj auctoꝛẽ trigĩ ta argenteis ꝑſuaſerit vẽdere Qui neqᷓ⸗ q; eſſet ad tã ſceleſtũ ꝓditiõis facinꝰ de- nolurꝰ.ſi nõ philargyrie moꝛbo fuiſſet ĩ fect. nec dñice negationis reꝰ ſacrileg extitiſſʒ. niſi p? ſolitꝰ fuiſſet creditos ſibi loculas cõpilare. philargyria ni ſi nuditate vici ñ poſſit. xxiiu Mmane ſad ⁊ euidẽs tyranni/ ¶dis buius exem plum · que ſeml (C(Cyt diximus) animę captiua/ te nullam permittit honeſtatis regulam cuſtodire:nec vlla queſtus adiectione ſa tiari. Finis enim rabiei huius non diui tijs. ſed nuditate cõquiritur. Deniq; cũ bic ipſe ob hoc loculos diſpẽſatiõi pau⸗ perum deputatos ſuę poteſtati creditos accepiſſet. vt ſaltem pecuniarum abun⸗ dantia ſatiatus concupiſcentię ſuemo/⸗ dum im poneret intantum copia earum in abundantioꝛem fomitem cupidita/ tis exarſit · vt iam non loculos clanculo compilare · ſed ißm dominũ venundare maluerit. Aniuerſas enim diuitiarum moles · cupiditatis buius exuperat ma⸗ gnitudo . . De exitu ananie et ſaphire et iu de quem philargyria impellen teſubierrnunnt. Ca.xxv. ” Eniq; pꝛinceps apoſtoloꝛum o bies eruditus exemplis · ſciens habentem quippiam cupidita tis frena non poſſe moderari· nec finem eius in parua ſumma magna ve cõſiſte⸗ rxc·ſed in ſola virtute nuditatis· ananiã 1⁊ ſaphiram quoꝛũ ſuꝑius fecimus men tionem. quia ſibi quippiam deſua facul tate ſeruauerant · moꝛte multauit · vt in teritum quem ille vltro ſibi pꝛo reatu do minice pꝛoditionis intulerat· bi pꝛo mẽ⸗- dacio cupiditatis exciperent. Quanta ĩ boc quoq; facinorac ſu ꝓplicij ſimilitu⸗ do concunit. Ibi nanq; philargyriam pꝛoditio · hic falſitas ſubſecuta eſt. Ibi Vritas pꝛodit᷑ bic mendacij crimen ad/ mittitur. Licet enĩ operis eoꝝ diſſimilis vigdeatur effectus. vnus tamen finis in vtroq; concurrit. Ille nanq; refngiens paupertatem reſumere quęabiecerat cõ cupinit · hi ne fierent pauperes de ſſtã/ tia ſua quã ant apoſtolł offerre fideliter · auttotam diſpergere fratribo debuerãt · quiddam retinere temptauerũt Etideo vtrobiq; ſequitur moꝛtis damnatio· quia vtrum qʒ erimen de philargyrie ra dicibus pullulauit Itaq; ſi in eos qͥnõ alienas concupierunt ſubſtantias· ſed pꝛopꝛijs parcere temptanerunt nec ha buere deſiderium acquirẽdi ſed reſeruã⸗ di tantummodo voluntatem · ꝓceſſit tã ſeuera ſententia · quid cenſenduʒ de his qui nunq; poſſeſſas pecunias cupiunt cõgregare:⁊ nuditatem coꝛam homini/⸗ bus pꝛeferentes · affectu concupilcentię coꝛam deo diuites compꝛobantur. Cphilargyria lepꝛam animę inferat ſpiritalem Ca. xxvi. Ai ſcðm ſimilitudinem Giei ꝗq ſpiritu ac mente lepꝛoſi eſſe no⸗ fſeuntur · qui mũdi buius cadu cas pecnnias concupiſcens immundele pꝛccontagione reſperſus eſt. Der quaʒ nobis euidens reliquit exemplum· om⸗ nem animam cupiditatis labe pollutaʒ ſpiritali vicioꝛum lepꝛa reſpergi·immũ⸗ damq; apud dominũ perhenni maledi/ ctione reputari. Teſtimonia de ſcripturis qui bus ꝑfectionẽ deſiderans edo cetur non reſumere quę renun cians abdicauit. La. xxvij. BSitur ſi perfectionis deſiderio i dinmittens omiĩa ſecutus es chꝛi ſium dicentem tibi. vade ven/ cxeomnia que habes ⁊ da pauperibus. babebis thecaurum in celo · 1 vni ſeg re me · quid miſſa ſuper arattrum manu reſpicis retro · vt eiuſdem voce vñ̃ pꝛo⸗ nuncieris non eſſe aptus regno cęloꝛuʒ: Super tectum euangelici culminis ſta bilitus· quid deſcẽdis tollere aliquid de domo tua · ex his videlicet que antea cõ/ tem pſiſti: Conſtitutus in agro atq; oꝑe ratione virtutum · ſubſtantia mũdi qua te renuncians ſpoliaſti · quid recurrens niteris reueſtiri? Si vero paupertate p/ nentus nihil quod dimitteres babuiſii · multomagis acquirere non debesquod antea nõ poſſediſti: Ob id enim ita dñi beneſicio paratꝰ es. vt expeditioꝛ ad eũ nulł pecũiaꝑ laqu eis ĩpeditꝰ accurreres höſina lumnd mläche ſovenn nuche D Ghenhe oniak mord d lo cen. Otineſe⸗ Gloäͤeta jgabis cſare) güüſom gräſene Cons fuglsi⸗ nedesd macrle benda euacus ctume ng. S teq Recaſti naſten: Qns hncere ſns.e bien NR nisqi nts ſ udnade ſedrini n acſtni ndnz dh⸗ s apiut umboninn napint mm. m mine um. Ndnmn Bi Pbchen, ibrinsde mmundele Oaqra; punom, naplu, immi⸗ wmnimicr nmntit ans / veenun luem. iis Nider amscsthi bi. waertn/ gumis or ilted mun mane Cerdinpev⸗ Hoconz cainnaß enipn puu Verũtñ nullus in ̊ egensfrangat᷑:nẽo eſt enĩ qͥ nõ habeat qð dimittat. Aniu⸗ ſis renũciauit facultatib mũdi:quiſqͥs affectũ poſſidendi eas radicitꝰ ãpu tauit aduerſus philargyria victo ria non aliter poſſit niſinudita/ LCa. xxviij. te conquiri. Eceſt igit᷑ de philargyria ꝑfe⸗ b cta victoꝛia · vt paruiſſime cuiꝰ libet ſtipis in coꝛde nr̃o reſidere nõ ſinamꝰigniculũ · certi qd reſtinguẽdi eum nõ habebimꝰ vlteriꝰfacultateẽ ·ſi q̃n tulãcũ q; ſcintille huiꝰ in nob materiam fouerimꝰ. Quemadmodũ poſſit nuditas a monacho ſuſtentari ANam pptutẽ nõ alias L. xxix q retinere valebimꝰ illibatã · niſi in monaſierio ↄſiſtentes ſcð m aplin habentes victũ ⁊ veſtimentuz his contẽti fuerimus. Remedia contra morbum philargyrię.Lap. xxx. Amnationeʒ g ananię ⁊ ſaphi d re memoꝛit᷑ retinẽtes · hoꝛreſcaꝰ aliqᷣd er his rebuare ꝗ̊ᷓ renũciã tes penitꝰ abdicare deuouimꝰ. Gieg qͥ ptimeſcamꝰ exempluʒ.qͥ ob philargyrie culpã eterne ſupplicio lepꝛe multat᷑· ⁊ ali qd ex his ꝗᷓ nec añ poſſedimꝰ caueamus acqrere. MNec nõ etiã iude vł meritũ vel exitũ foꝛmidãtes ·qͥcq; pecunięreſumere quã ſemela nob abiecimꝰ tota vᷣtute vi temus. Supꝑ hec oĩa ↄſiderãtes ↄditiõʒ fragilis incertęq; naturęnr̃ecaueamus ne dies dñi ſicut fur in nocte ſupueniẽs maculatã vł vno obolo nr̃aʒ ↄſciaʒ depᷣ hendat·qͥ oẽs fructus nrĩ̃ęe renũciationis euacuãs.illud qð in euãgelio diuiti di/ ctum eſt. ad nos qͥʒ faciat voce dñica di rigi. Stulte hac nocte aiam tuã repetũt a te · ꝗᷓ autẽ ſparaſti cuiꝰ erũt: Nihilq; de craſtino cogitantes.nũqᷓ; nos de mo naſterij diſciplina patiamur euelli. CX nõ poſſitquis philargyriã vincere niſi in cenobio perſeue rans.et quemadmodum poſſit ibidem permanere. EAp. xII᷑N ix Dedquo ſole dicat De ſpũ philargyrie Aogd ſine dubio neqq; pmitte q murimplere. ſed ne ſub inſtitu/- tieonis q dem regula pmanere. niſi öus patie virtꝰ que nõ aliũde q; de humilita fonte ꝓcedit · in nobis fuerit firma ſoliditate fundata Illa nãq; nul li cõmotiones nouit inferre.̊ vo ſibi ilæ latas magnanimitertolerare. H Erplicit de ſpiritu philargyrie liber ſeptimus. Jucipiũt capi tula libꝛi octaui de ſpiritu irę Roemium. Laß. :. ij De his qui dicunt iraʒ nõ eſſe noxiã ſi delinquentibus iraſcamur · qꝛ ⁊ ipe de iraſci Dicatr. iij De bis quęin deo ex noſtre natu reęconſuetudine nominantur iij Qualit᷑ de affectibb membꝛiſqʒ hyrunnnmanis ꝗᷓ indemutabili ⁊ in/ coꝛpoꝛeo deo aſcribi legimꝰ ſen tiendum ſit v Anius placiditatis monachum eſſe connenit. vi De iniuſta iracundie cõmotiõe l iuſta. vij In quo tantum mõ nobis ira ſit neceſſaria · vel qbo beati dauid exẽplis ira ſalubꝛit᷑ aſſumat᷑ viij De ira aduerſus noſmetipos ſuſ cilipienda vt nõ occidat L ſuper iracundiam veſſtram. x De bis quoꝝ iracundię ne occa ſius qdem ſol iſtiꝰ modã ponit. xi O bic finis triſticie wel ire ſit vt H qð pᷣnalet vnuſqſq; ꝑficiat xij M ne momentaneã qdem irã lice Attr etentari xij De reconciliatione fraterna xiij Qe vetus q́zʒ lex irã non tm̃ de effe ctu ſʒ etiã ð cogitatiõe ↄuellat xy De ſupflua ſeceſſiõe eoꝝ qͥ ab in ecmẽdatis moꝛib non recedunt xvi tranquillitas coꝛdis nr̃i non in alterius arbitrio · ſed in nr̃a debeat dicione conſiſtere xvij Quo ſindio beremũ debeamus expetere ⁊ q̃liũ inibi ſit ꝓfectus xviij Qua compatione eſtim ãdi ſint qui tunc tm̃ patientes ſunt.cũ a nemine ꝓpuocant xix De amputãda ira pᷣm euãgeliũ. xx In eo qð in euangelio ſcriptum eſt· qui iraſcit᷑ fratri ſuosvtrum recipiendũ ſit qdᷣ adiectum eſt ſine cauſa. “ xxi Remedia qniby irã de coꝛdibus noſtris eradicare poſſimus. Expliciunt capitula Incipit liber octauus de ſpiri/ tu irę Cap̃ͥ. pꝛimum. Wartuz △— q́ certamẽ eſt ire· qðᷣ mottiferũ virus dere gq ceſſibaĩenr̃efundi⸗ tus eſt eruẽdũ. Hac „ enim in coꝛdibo nr̃is in ſidente ⁊ oculuzʒ mentis noxijs tenebꝛis occecante · nec iu dicium recte diſcretionis acqrere · nec ho neſte cõtemplationis intuitũ · nec matu⸗ ritatẽ ↄſilij poſſidere: nec vite participes nec iuſticie tenaces ſed ne ſpiritał quidẽ ac vxri lumĩs capaces poterimꝰ exiſtere · qꝛ turbat eſt inqͥt p ira oculꝰ meꝰ. Mec ſapĩę participes effici tam ⁊ ſi ſapientes oiĩm ꝓnunciari opinione videam̃·qꝛ ira in ſinn inſipientiũ reqeſcit Sed ne vitã qͥdem immoꝛtalita ↄſequi poterimus · q;uis pꝛudentes videamur deſinitione hoĩm iudicari ·qꝛ ira ꝑdit etiã pꝛudẽtes. Mec iuſticie moderamĩa pſpicaci diſcre tione coꝛdis valebimꝰ obtinere. licʒ ꝑfe/ cti ſanctiq; cũctoꝝ opinationibo eſtime/ mur.qꝛ ira viri iuſticiã dei nõ operatur Jhaʒ q̊ͥʒ loneſtaſ grauitatẽ ꝗᷓ etiaʒ virj ſeculi huiꝰ ſolet familiar exiſiere. nullo mõ poſſidere poterimꝰ. licʒ nobiles ⁊ ho neſti natalium pᷣrogatiua putem̃ · qꝛ vir iracundus inhoneſtus eſt. Cõſilij etiaʒ maturitateʒ nullatenꝰ valebimꝰ obtine re. quis graueſ ⁊ ſumma ſcia pꝛediti vi (c(atuar vNE— 7 . Liber vIII deamur. qꝛ vir iracundus agit ſine cõſi lio · Sed nec quieti eſſe a ꝑturbationiby noxijs · nec poterim? carere peccatis· tam ⁊ ſi nequa q; nob inquietudines ab alijſ inferãt᷑qꝛ vir animoſus parit rixas · vir gutem iracundus effodit peccata. Dehis qui dicuntiram nõ eſſe noxiam ſi delinquentibus ira⸗ ſcamur qꝛ et ipſe deusgitaſe di⸗ LCaß. ij. Onnullos audiuimꝰ hunc aĩę n ppnitioſum moꝛbũ ita excuſare temptãtes · vt eum deteſtabilio re interpꝛetatione ſcripturarũ extenuare geſtirent ˖ dicentes nõ eſſe noxiũ ſi delin⸗/ quẽtibus frib iraſcam̃ · ſiq dem inqunt ipe de' ↄtra eos qui eũ vel ſcire nolũt vl ſcientes contemnũt furere atq; iraſci di/ catur. vt ibi. et iratus eſt furoꝛe dñs in Yplm ſuũ · vel cñ oꝛat ꝓpheta dicens · dñe ne in furoꝛe tuo arguas me· neq; in ira tua coꝛripias me· nõ intelligentes quod dum homib occaſionẽ peſtiferi vitij vo lunt concedere· immẽſitati diuinę ac fõ ti totius puritaſ..iniuriã carnał paſſio/ nis admiſceãt. De his qugin deo ex noſtrę naturę con ſtren uetudine nominantur LCap̃.iij. Zeni hec cum dicuntur de deo ſ carnali ⁊ pingui ſenſu ſᷣm lite⸗ rre ſignificationẽ accipiẽda ſũt. ergo ⁊ doꝛmit cum dicit · exurge q̃re ob doꝛmis dñe · de qͥ alibi dẽ. ecce non doꝛ⸗ mitabit neq; doꝛmiet ꝗ cuſtoditiſrabel · 1 ſtatac ſedet cũ dicit · celuʒ m eſt ſedes· terra aũñt ſcabellũ pedum meoꝝ. ꝗ metit celũ palmo ⁊ terrã pugillo concludit et crapulat a vino cũ dẽ. et exurrexit ſicut CToꝛmiẽs dñs potẽs crapulatꝰ a vino.q ſolus bʒ immoꝛtalitatẽ · et lucẽ babitat iacceſſibilẽ. vt pᷣtermittã ignoꝛationẽ obliuionẽ ꝗᷓ de ipo legimꝰ in ſcripturſã ctis frequẽt᷑ inſta· deinde liniamẽta mẽ⸗/ baꝛonꝝ ꝗᷓ tanqᷓ; de boie figurali ⁊ cõpoſito Sſcribũt᷑ capillſcʒ capite ⁊ narib· ocuł ac facie manibo ac bꝛachijſ· digit vtero pedibuſq; quęoĩa ſm vilèliterę ſonum rD.9 lia ſh gwhen 4 2 ſvo nece bꝛi lie myo⸗ 4 ſbili pler⸗ gucte ziret ſuen bwid ſo⸗ dieni nece ors gin goin lloſi mg ſatr garnd⸗ wplinn tunro botcon nnisng lſuſte wr cͤc ficate 7?cren 7 i angr. bturbe bturb⸗ oano genie clen nonb Nuntes cha imö ſtdrron mnotin nnchliſ ntnnon ann. NE ibus in Suaſcd⸗ Luyi mehadi iinanſan ndbii⸗ miaeman: Wriii in, nrnolitvl inſaddi⸗ mor disin ndiems die eNcinin Uinnsenod Min nij nioninß mal wlo/ gvendeo auucine ſihi. unm T iſeſa hulet, iniuſit mgrc enon dot⸗ iolirſtad naſſon, nmp ill ntkit 4 m ſt e n mntoe ſtomſi niamita ne⸗ inriwid n tr c ſngt Nen⸗ ne wnun = —, 1,7 h N ſi voluerimus admittere· æũ liniameni mem bꝛoꝛũ ⁊ coꝛpoꝛea figura cõpoſitum ſ● qð dictu q́ nefas eſt qdq; abſit a nobiſ neceſſe eſteſtimari. H Oualiter deaffectibus mem bꝛiſq; humanis ꝗᷓ indemuta bi li et icoꝛpoꝛeo deo aſcribi legi mus ſentiendum ſit· Capᷣ.uij Caq; vt hec ſᷣm lr̃am nõ abſq; i nefando ſacrilegio poſſunt ĩtel ligi ſuꝑ eo qui inuiſibilis · inef/ fabilis. incõpꝛehenſibil ineſtimabil ſim plex·⁊ incõpoſitus ſanctarũ ſcripturaꝝ qauctoꝛitate definit᷑ · ita ne furoꝛis quideʒ ire ꝑturbatio/illi indemutabili naturę ſine ingenti blaſphemia poterit coapta/ ri. Nam huiuſcemodi ſignifiatiõe mem bꝛoꝛũ diuinas efficientias dei immen⸗ ſas operationes eiꝰ ſentire debem?. ꝗᷓ no- bis niſi ꝑ hec vſitata vocabula mẽbꝛoꝝ nequeunt intimari: vtputa ſignificatiõe oꝛis collocutiones eius ꝗᷓ in archanos aĩme ſenſus ſolent clementer infundi · vł qð in patribo nr̃is atq; pheſ idem locu tus ſit agnoſcam?ꝰ.in oculis immen ſita/ tem pꝑſpicacie qua vniũſa pluſtrat acp/ ſpicit · ⁊ q nihil eũ ex his ꝗᷓ a nob gerũt gerenda wſũt ſeu cogitant lateat. ſcire poſſimus manuũ nuncupatione ꝓnidẽ tiam ⁊ operationẽ qua oĩm ipe ſit crea/ toꝛ ⁊ conditoꝛ ſentiamus · bꝛachiũ qͥʒ p/ tutis ⁊ gubernationis eius inſignia q̃ cũ cta ſuſtentat moderat᷑ acregit. Et vt de ceteris taceam. canicies capitis qͥd alis qꝙᷓ; lõgeuitatẽ deitatis ⁊ antiqͥtatẽ ſigni ficat.qua ſine vllo pncipio eſi: ⁊ oĩa tba T creaturas excedit vniuerſas: Ita igit de ira dei vel furoꝛe cum legimus non androttathos i· pm humilitatẽ humãe pturbationis.ſed digne de deo qui omĩ pturbatione alienus eſt ſentire debemꝰ · ſcʒ quo ꝑ hec eum iudicẽ ⁊ vltoꝛem oĩm quęinique gerunt᷑ in hoc mũdo poſſimꝰ aduertere:⁊retribu toꝛẽ terribilẽ actuum nr̃oꝝ his vboꝝ ſigniſicatiõibus foꝛmi/ dantes. ↄtra illius voluntatẽ timeamꝰ ꝗcqᷓ;ᷓ admittere. Illos etenĩ timere ↄſue † P vαen e S N — 8 2 H uit humana natura qͥs indignari nouit ⁊ veret offendere· vt in nonnulł equiſſi/ mis iudicibo ſolet ab his qui aliqͥ reatu ſuęoſciẽtie remoꝛdent · ira vltrix timeri- nõſcʒ qꝙ; h̊ in animis eoꝝ qͥ iuſte iudica/ turi ſũt pturbatio cõſiſtat.ſʒ qdð ita me tuẽtibo ille ſẽtiat᷑ affectꝰ q ꝓ executiõe le guʒ examĩatiõe iuſticię⁊ eqlibratiõe ꝓcedit.Quę tñ quãtalibet animi fuerit mãſuetudie aclenitate ꝓlata · ab his ꝗͥ ꝓ ſuo merito pena plectendi ſũtfuroꝛ g uis ⁊ ira ſeuiſſima iudicat᷑. Longum eſt nec pᷣſentis oꝑerſi voluerimꝰ oĩa ꝗᷓ de deo humana ſignificatione figuralit᷑ in ſcriprurj dicta ſunt explanare. Mec ad pſentem neceſſitatẽ ꝗᷓ ↄtra furorj vitiuʒ ptinebant dixiſſe ſufficiat · vt nullꝰ exin/ de ſibimet occaſionẽ moꝛbi moꝛtiſq; per petueper ignoꝛãtiam trahat.vñ ſancti/ tas ⁊ im moꝛtalitaſ vitę ſaluijq; rmedia ↄqrunt᷑.Cuius placiditatis mo nachum eſſe conueniat. Capᷣ.v. Taq; monachus ad ꝑfectionẽ i tendens:⁊ agonẽ ſpiritalẽ legi time cupiens decertare· ab omĩ ire furoriſq; vitio alienꝰ exiſtat ⁊ audi/ at qͥd ſibi vas electionis p̃cipiat. Omĩs inqt ira T idignatio ⁊ clamoꝛ ⁊ blaſphe mia tollat᷑ a vobiscũ omĩ malicia. Cũ dicit oĩs ira tollata vobis· nullã penitꝰ vxlut neceſſariaʒ ⁊ vtilem nobis excipit Delinquentẽq; fratrẽ ſi neceſſe eſt ita cu rare feſtinet.vt dũ medelã leuioꝛi foꝛſitã febꝛicula laboꝛãti ꝓcurat inferre· non ſe⸗ metipᷣm iratꝰ terioꝛi moꝛbo cecitatis in uoluat Opoꝛtet nãq; illũ qͥ alterius vul neri mederi cupit oĩ languormoꝛbo ali enum ſanũ q; ſubſiſtere · ne ill euangeli licum dicat ei · medice pᷣus cura teipſuʒ- ac vidẽs feſtucã in oculo fratr ſui trabẽ in oclo ſuo nõ videat · vel quomõ vide⸗ bit eijcere feſiucaʒ de oculo fratris ſui· qͥ trabem furoꝛis geſiat in oculo ſuo Deiniuſta ira cundie commo tione vel iuſta. La. vi. Valibʒ ex cauſa iracũdię mot gꝗq eEecefferuẽs excecat oculos coꝛdis · 6S 2— 1.N 1OGein ES NN 8 42 „ ** 5 7 4 II I ct acumini viſuum exitialem validioꝛis ceps militum eõnitij regalis vltionẽ trũ . e moꝛbi ingerẽs trabem · ſolem inſticie nõ catione capitis eius explere.beatus Da datln ſinit intueri. Mihil inter eſt· vtrũ aurea uid aduerſus diram ſuggeſtionem eius lamina plum bea ve ſeu cuinſlibet metal⸗ indignatione pia commotus· bumilita 5. li oculoꝛuʒ obtutibus im ponatur. diffe tis modũ ⁊ patientię rigoꝛem incõcuſſa rentiã cecitatis non facit pꝛecioſitas me lenitate ſeruauit dicens. Quid michi et mrlin talloꝛum. Habemus ſane ire miniſterů · vobis filij ſaruie: Dimittite euʒ vt male Qun ſatis cõmode nobis inſertum· ad qued dicat. Dñs enim pcepit ei vt maledice,.· Pis ſolum eam recipere vtile nobis eſtac ſa⸗ ret dauid. Et quis eſt qui audeat dicere inmd lu bꝛe · cum contra laſciuientes coꝛdisno quare ſic fecerit: Ecce filius meꝰq egreſ. ſolinn ſtri motus indignãtes infreminus. ⁊ ea ſus eſi de vtero meo querit anima meã · ſumem quęagere confundimur coꝛam bomini /½ quanto mag nũc filiꝰ gemini.Dimittite ogdo bus vel pꝛoloqui · in latebꝛas aſcendiſſe eũ vt maledicat iuxta pᷣceptñdñi · ſi foꝛte neſchr noſtri pectoꝛis indignamur. angeloꝛum reſpiciat dñs afflictionem meam · red/ fevin ſcʒ ac dei iins pᷣſentiam vbiq; ⁊ omnia dat mibi bonum ꝓ maledictione bac ho Aunt penetrantis· oculumq; eius tota foꝛmi ,· dDierna — ſodin dine tremiſcẽtes. quem nequaq; poſſũt Deira aduerſus noſmetipſos npent conſcientienoſtrę latere ſecreta. ſuſcipienda. LCaß. viij. tiroe “ Abemur itaq; iraſci ſalu bꝛit · orm In quo tantummo nobisira i ſed nobiſmetipis ac ſuggeſtio⸗ ſp ſi neceſſaria vel quibus beati nibus accedentibus prauis· Geft Dauid exẽplis ira ſalubriter af non peccaread effectum ſcʒ eas noxium diene ſumatur. Laß. vij pducentes. Deniq; bunc eundem ſenſũ gnie El certe cum contra hanc ipᷣaʒ euidentius explanat verſiculus ſequẽs. nofri v iram cur nobis aduerſus frem AQue dicitis in coꝛdibo veſtris. in cubili gcjot irrepſerit cõmouemur. et irati bus veſtris compugimini. id eſt quęcũ/ ſaurf⸗ letales inſtigationes eius extrudimus· qʒ in coꝛdib veſtris ingruentibus repẽ⸗/ ſiſge nec in abditis pectoꝛis noſtri noxias eaʒ tinis ac lubꝛicis inſtigationibo cogitatſ · ntefurc latebꝛas habere permittimꝰ. Talit᷑ nos conſilij moderatione omnem ſtrepitũ et imipt iraſci etiam ille pꝛopheta docet · qui intã pturbationem furoꝛis amouẽtes. velut nchſre tum hãc e ſuis abegerat ſenſibus · vt ne in cubili quietis poſiti compunctione ſa debis inimicis quidem ꝓpꝛijs etquidem a deo luberrima emendate atq; coꝛrigite. De⸗ ſon ſibi traditis maluerit redderetalionem. niq; beatus aplus vſus huius verſiculi ont Iraſcimĩ inquiẽs ⁊ nolite peccare. Ille teſtimonio cum dixiſſet. iraſcimini ⁊ no enim cum aquaʒ de ciſterna bethleemiti lite peccare. ſubiunxit Sol non occidat ca concupiſſet. eamq; a viris foꝛtibus ꝑ ſuꝑ iracundiam veſtraʒ· neq; detis locũ medias hoſtium caternas ſuſcepiſſet · al diabolo. Si noxium eſ ſuꝑ iracundiaʒ tatin latam ꝓtinus effudit in terraʒ. et ita vo noſtrã occidere ſolem iuſticię · ⁊ irati cõ w luptuoſam cõcupiſcentie paſſioneʒ ira feſtim locuʒ diabolo damus in coꝛde no gec . H . — — — — — ,. —— 6 tuus extinguens libauit eam dño · capi ſtro.· quomõ ſuperius hcipit vt iraſcam̃ n ditatis ſue deſiderium non expleuit · di⸗ dicẽs · iraſcimini nolite peccare: Nõ⸗/ bdn cens. Pꝛopitius ſit mihi dñs ne faciaʒ ne euidenter hoc dicit. iraſcimini vitijs 2 end hoc. Num ſan guinem hominũ iſtoꝛũ 4 furoꝛi veſtro· ne conbibentib vobis ſol uni Pfecti ſunt. ⁊ animarũ periculum bibã: iuſticię chꝛiſtus incipiat c ter iracũdiã Euc Aelcum ſemei in regem dauid audiẽte veſtram mentibus obſcuratis occidere· ntis eo lapides maledicta coꝛam omniboir diſcedente illo locum diabolo in veltij nedi rogaret. velletq; abiſai filius ſarnie pꝛĩ coꝛdibus prebeatis le N⸗/e fn V1070 Jn len 20n onri dns imans benii mincaſ idnichie ;ngl Ntmalcdte ndentdia uende⸗ tanmi nei⸗ n. Vimitite güiſot nmen T nnanebecbo mnenpſos c i ſaſalubꝛik⸗ Nuggeho, s Manig nnsnopun candenſali manabl iuckqugi/ nubusepe⸗ ntoogu⸗ nſrctäic donins It puncnmeſi nngr Le, nusmall ſcunini 11 wonocitt ginang e runinn nR 4 ⸗ nuiniße rhaſl n nih Nsoninn De ſpiritu ire Dequo ſole dicatur vtnõ occi/ dat ſuꝑ iracundia veſtrã.Ca.ix. Equo ſole ꝑ ꝓphetaʒ deus eui⸗/ d dentius cõmemoꝛat ita dicens Timẽtiboaũt nomen meũ oꝛie⸗/ tur ſol iuſticię.⁊ ſanitas in pennis eius. Qui rurſus peccatoꝛib ⁊ pſeudo pꝛo/ phetis illiſq; qui iraſcunt᷑ occidere dicit᷑ in medio dię.dicẽte ꝓpheta. Occidet eis ſol in meridie.Ael certe hᷣm tropicũ ſen/ ſum · mens id eſt nois ſiue ratio quę pꝛo eo qð oẽs coꝛdis cogitationes diſcretio/ neſq; perluſtret ſol merito nuncupatur · ire vitio nõ extinguatur:ne eadem occi/ dente · pturbationum tenebꝛe cũ auctoꝛe ſuo diabolo vniuerſum noſtri coꝛdis oc cupent ſenſum.⁊ tenebꝛis ire poſſeſſi · ve⸗/ lut ĩ nocte ceca · quid noſoꝑoꝛteat agere ignoꝛemus.Tali ſenſu hunc apli locuʒ inſtitutis ſenioꝛũ traditum nobis·qͥa ne ceſſe fuit quemadmodum deira ſentirẽt dicere licet longioꝛe ſermone ꝓtulimus: qui eam necad momentum quidem coꝛ noſtrũ penetrare permittunt. illud euan gelij omnimodis obſeruantes. Quiira ſcitur fratri ſuo reus erit iudicio. Ceteꝝ ſi vſq; ad occaſum ſolis licitũ ſit iraſci · ante furoꝛis ſatietateʒ ⁊ vltrid ire cõmo tionẽ poterũt noxię ꝑturbationes exple⸗ re.q;ᷓ iſte ſolad locũ ſui vergat occaſus. Dehis quoꝛũ iracũdiene occa ſus quidem ſolis iſtiusmoduʒ ponit. Cazy.r. Aiig vero dicam de his qð qͥ⸗ q danm dicere ſine mea cõfuſione nsõ pꝓoſſum · quoꝝ implacabili⸗ tati nec hic quidem ſol occidens ᷑ᷣminũ wnit · ſed ꝑ dies eam plurimos ꝓtelãtes atq; aduerſus eos ĩ quos cõmoti fuerĩt rancoꝛẽ animi reſeruãtes negant qdem ſe verbis iraſci · ſy re ipſa ⁊ opere indigri grauiſſime compꝛobant᷑: Nã neq; eos congruo ſermone cõpellant · nec affabili tate eis ſolita colloquũt᷑· ⁊ in eo ſe mini/ me delinquere putant.qd vindictã ſuę cõmotionis non expetant.quam tñ qa ꝓferre palam ⁊ exercere autnon audent ant certe nõ poſſunt in ſuam pniciem vi rus iracundie retoꝛquentes cõcoqunnt eam in coꝛde taciti.ac ſilentes in ſemetip ſis conſumunt.amaritudinẽ triſticię nõ vᷣtute animi ꝓtinus expellentes.ſʒ dige rentes ꝓceſſu dierũ · ⁊ vtcũq; ꝓ tpe miti⸗/ gantes. CNhic finis triſticię vel irg ſit vt hocquod pᷣualet vnuſ/ quiſq; perficiat Ca.xi. AQaſi vo non hic finis vnicui⸗ q q; vindicte ſit.⁊ abunde qͥs fu- roꝛi ꝓpꝛio vel triſticie ſatiſfece⸗ rit. ſi id q pꝛeualet ira inſtigante cõple uerit. qð hi qͥʒ facere noſcunt᷑: qͥ motus ſuos non appetitu placiditaſ · ſʒ inopia cohibent vltionis:nihil enim inferre am plius his qbus irati ſunt pñt.niſi vt cu,ʒ eis affabilitate ſolita mime colloquãt᷑. aut quaſi in effectu oꝑis ſolũmõ ſit ira⸗ cundia moderãda⁊ nõ potiꝰ ab archa⸗ nis noſtri ꝑe ctoꝛis eruenda.ne tenebril⸗ lius obſcurati nec cõſilij ſalubꝛis nec ſci entie lumen admittere.ſed ne teplũ ſpũſ ſcti habitãte in nob ſpũ iracũdie neq̃qᷓ; valeamꝰ exiſtere · Cobibit? enĩ in coꝛde furoꝛ aſtantes qdem hoĩes nõ offendit · ſʒ eque ſpũſſaniti ſplendidiſſimũ iubar ac ſi ꝓlatus excludit . CX ne momẽ taneam quidem iraʒ liceat retẽ- tari. LCaß. xij- At quemadmodũ vꝑil ad mo⸗ a mentũ vult eã dñs retentari. qͥ nec ſacrificia quidem ſpiritalia oꝛationũ noſtrarũ ꝑmittit offerri · ſi vel aliũ ↄtra nos aliqͥd rãcor hbr̃e cognoſci9/ mus. dicens. Si ergo offers munꝰ? tuuz ad altare · ⁊ ibi recoꝛdatus fuer qð frat᷑ tuus habet aliqͥd aduerſum te· relinque ibi munus tuũ ad altare· ⁊ vade pᷣus re/ cõciliari fratri tuo · ⁊ ſic veniẽs offer mu nus tuũ: Quõ ergo nõ dicã vſq; ĩ dies plures · ſed vel vſq; ad occaſum ſol iſtiꝰ pmittim̃ cõtra fratrem retinere triſticiaʒ. q ne illo quidem aliqd babente aduſum noſ oꝛationes nr̃as deo offerre ↄcedim̃: quibe pꝛecipit᷑ ab aplo · ſine intermiſſiõe oꝛate · ⁊ ĩ oĩ loco leuãteſpuras mar,ne ira ⁊ diſceptatiõe. Su pereſt igit᷑ vtaut nũqᷓ; oꝛemꝰ huiu ſcemõi virꝰ retinentes in coꝛdibo nr̃is.⁊ aplico huic pcepto ſi⸗ ue euagelico quo indeſinent᷑ ⁊ vbiq; iu- bemur oꝛare ſimꝰ obnoxij· aut ſi noſmet ipos circũuenientes pᷣcem fundere ʒ eiꝰ ĩterdictũ pᷣſi umimꝰ · nõ oꝛationẽ dño · ſy rebellionis ſpũ contumaciã nos eidẽno uerimus offere Dereconcilia tione fraterna. Cap̃.xiij. Lqꝛ pleꝝq; ſen leſos fratres ⁊ e ptriſtatos contemnimꝰ. vel cer te nõ vicio nro dicẽtes eos offẽ ſos deſpicimꝰ animaꝝ medicꝰ ⁊ occłto/ rum conſciꝰ.occaſiones iracũdie volẽs radicitꝰ a coꝛdib nr̃is euellere · nõ ſolũ ſi leſi fuerimꝰ iubet nos remittere · ⁊ recõ ciliari fratriba nr̃is nullãq; aduſus eos iniurie ſeu leſionis memoꝛiã retinere · ʒ etiã ſi ilos aduſum nos ſeu iuſte ſeu in⸗ lĩuſte hre aliqͥd nouerimꝰ.ſimilit᷑ pcipit vt mununs nim relinquentes.i.cõ peſcen tes oꝛatiõeſ nr̃as · ad eoꝝ pus ſatiſfactio nem tendere feſtinemꝰ. ⁊ ita fratris cura tione pᷣmiſſa oꝛationũ nr̃aꝝ mun era illi bata deferre⸗/Mõ enĩ ita nris obſequijs cõmunis oĩm dñs delectat᷑.vt qð ĩ vno acquirit ꝑdat in altero dnante triſticia In cuiuſſlibet nãq; diſpendio vnũ pati tur detrimentũ · q eodem mõ oĩm famu⸗ loꝛum ſuoꝛũ ſalutẽ deſideratet expectat · Et idcirco equę habente aduerſum nos fratre ĩefficax erit oꝛatio nr̃a·ac ſi nos ad uerſum eum tumenti ſpũ indignatiõis amaritudinẽ rebuemus CQxvetus quoq; lex irã non tm̃ deeffectu ſed etiã de cogitatiõe cõuellat Ed qͥd diutius pᷣce/ C. xuij. ptis euãgelid atq; aplid immo rauamqmur. ci etiã vet? lex ꝗᷓ aliqͥd bjr̃e remiſſionis videt᷑: hec eadem caue at dicens· ne oderis fratrem tuũ in coꝛð tuo · et iteruʒ: non eris memoꝛ iniurie ci uium tuoꝝ · ⁊ urſum.itinera eoꝝ q me/ moꝛiã retinent malefacti in moꝛtem: Ui des ⁊ ibi nequiciã nõ in ope tĩ ſʒ etiam in archanis cogitationibo reſecari· cum ce toꝛde odiũ niurię non ſolũ retribn tio · ſʒ etiã ißa mẽoꝛia radicitus iubeat euelli. De ſuꝑ flua ſeceſſiõe eoꝛũ qui ab inemendatis moribus nonrecedunt. Ea. xv- Nrdũ ſuꝑbia vel iĩpauũa ſupa/ i ti: cũ incõditos moꝛes nr̃os atzʒ ĩoꝛdiatoſ volũꝰemẽdare · ſolitu dinẽ nos deſiderare cõquerim· tã qᷓ; ibi uullis nos cõcitantibo ilico ꝓtutem pa⸗ tientie reꝑturi.excu ſantes negligentiam nr̃aʒ cauſaſq; cõmotionis nõ nr̃a dicẽ⸗ tes impatiẽtia ſʒ fratrum vicio generari Diq; ĩ alios error nri vtimus cauſas ·· nũ qᷓ; ad patieac ꝑfectiõis calcẽ valebiꝰ puenire Ctranquillitas coꝛdis noſtri no in alterius arbitrio ſʒ inoſtra debeat dicioe cõſiſtere Amma igit emen. La. xvi. dationis ac trãquillitat nr̃e ñ eſt in alteriꝰ arbitrio collocãda qðᷣ neq̃ qᷓ; nr̃e ſubiacet ptãti · ſed in nr̃a potius dicione conſiſtit. Itaq; vtnon iraſcam nõ dæbet ex alteriꝰ pfectiõe ſʒ ex nr̃a vtute deſcendere ·ꝗᷓ nõ aliena patia ſed ꝓpꝛia longanimitate conquiritur Quo ſtudio heremũ debeam⸗ expetere ⁊ qliũ inibiſu ꝓfectus Orro heremũ pfectos L. xvij. p eciq; vicio curatos opoꝛtet expe tere · ⁊ exeoc᷑ᷣ ad purũ in cõgre⸗/ gatione fratrũ vitijs · nõ puſillanimita⸗ tis pfugio · ſʒ diuine conteplatiõis obtẽ cu · ⁊ deſiderio intuit? ſublimion intrare · q nõ niſi ĩ ſolitudinea ꝑfect ſolũmodo poterit a ꝓpꝛehẽdi. Qu ęcũq; enĩ viciai curata in heremũ detulerimꝰ opꝑta in no bis ⁊ nõ abolita ſentient᷑. Solitudo nã/ qᷓ; ſicut nouit emendat moꝛib contem/ plationẽ puriſſimã reſerare.⁊ ĩtuitu ſin- ceriſſimo ſpiritaliũ ſacramentoꝝ ſciam reuelare.ita eoꝝ qͥ minꝰemẽdati ſunt vi tia nõ ſolũ ſeruare. wrũetiã exaggerare ↄſueuit. Tãdiuq; ſibi patiẽs qͥs videt᷑ T hũilis donec nullius hoĩm cõmiſceat ↄſoꝛtio·ad naturã pᷣſtinã moxreuſurus cũ interpellau erit cuiuſlibet cõmotiõis gecil viti⸗ time gen⸗ fͤpi ceſa Np⸗ ſa pon mur. gui ſenn ſon/ cant⸗ lone wd⸗ * h tu Ir guit ſeſin nig ſſe Ir Ngiſa cent Roi gbee Nit nut iaci Tyf boſti⸗ tetni iſs n walec ſein danp oe n demin Nhs Lap ͤ lin, Nide eſin Wurn, Dganan nid⸗ wonari l rlbi Cds binoſz alllere Uarp.. nni ieſ locid iſanii ug m imn, oni em- cheun pkns Ltyh. ttetde inncoge⸗ lummita⸗ nosobte orinaale ſoüno gei v Pogenu⸗ Wind finnmn ⸗ unſunn egent⸗ üͤnlui numms votos H vV V V occaſio.emergũt quippe ex eo confeſtim vitia ꝗᷓ latebãt.⁊ velut e̊ͥ infrenes certa/ tim e ſuis repagułocio longioꝛe nutriti acriꝰ ad ꝑniciẽ aurigę ꝓpꝛij ferotiuſq; ꝓ rũpũt. Maꝗ eniĩ exercitio vſuq; hũano ceſſante efferant᷑ in nob vitia. niſi fuerĩt añ purgata. Iſamq; vmbꝛã patię quã poſſidere ima ginarie permixti frib ſaltẽ pꝓ eoꝛũ reuerẽtia ⁊ nota publica videba/ mur . deſidia ſecuritatis amittimus Qua cõꝑatione eſtimãdi ſint qui tunc tm patietes ſunt cũ a nemine ꝓuocantur Cap̃. xviij. Aaſi o vniũſa virulẽta bpen q tium genera vel fera x cũ in ſoli tudie ſuiſq; cubilib immoꝛãt non noxia perſeuerẽt · nec tñ ex eo ꝓnun⸗ ciari pñt ĩnoxia · q;ꝛ nulli noceãt NHoc eĩ eis non affectꝰ bonita᷑ ſʒ neceſſitas ſoli⸗ tudis ↄfert. Quę cũ ledẽdi nacta fuerĩt copiã · in ſemetipis recõditũ virus ⁊ aĩę feritatẽ ꝓtinus egerũt atq; demõſtrant. Jõq; ꝑfectionẽ querẽtib non ſufficit ʒ hoĩem nõ iraſci. Meminimꝰ enĩ in ſoli- tudie cõmoꝛantib nobis gᷣ calamũ cuʒ aut groſſitudo eꝰ aut exilitas diſplicerʒ. 3 w ſcalpellũ cũ incidenda hebeti acie ſe gniter execaret.oↄtraq; ſiliceʒ ſi foꝛte ex ea feſtinantib nobᷣ ad lectionẽ tardiꝰ ſcitil la ignis emicuit.ita indignatiõis irrep⸗ ſiſſe motũ.vt nõ alias ꝑturbationẽ mẽſ q; vel cõt inſenſibiles materias vel certe aduſus diabolũ maledictiõe plata dige rereatq; eua woꝛare poſſemꝰ. Mobꝛeʒ ad pfectiõis dũtaxat rationẽ nõ ſat᷑ ꝓderit abeẽ hoĩesĩ qͥs ira moueam̃· cũ ſi patia pꝰ ĩt᷑ frẽs nõ fuerit acqſita. etiã erga res mutas ſpecieſq; minutas exerceri ſiliter iracũdie poſſit affectꝰ. qui reſidẽs in coꝛ/ de nr̃o.nec iugẽ nos poſſideretrã qͥllita/ tis ſtatũ. nec reſiduis vitijs carere pmit/ tet · niſi foꝛte in eo putemꝰ cõmotionib⸗ nr̃is lucrũ aliqd vel remediuʒz cõpꝑari · ꝙ maledictõnibo vel iracũdie nr̃e minime res inanimatęmutęæq; reſpondeãt. et in/ temperãtiã coꝛdis nr̃i ad maioꝛẽ neq̃ ; ꝓuocent exardeſcere furoꝛis inſaniam. De aͤputanda ira ſm euãgeliũ. AQAaaxpter ſi illã ſum, L. xix. qꝗq manmn dinuini pᷣmij cupimꝰ adi⸗/ piſci ð qͥ dẽ. bri mũdo coꝛð qm̃ ipi deum videbunt · non ſolũ enr̃is acti/ bus h amputanda eſt. ſʒ etiaʒ deint᷑nis aĩę radicitus extirpanda. Non eĩ valde ꝓderit iracũdię cohibitus furoꝛ ĩ verbo nec in effectũ ꝓlatus·ſi illũ archanis pe⸗ ctoꝛis nr̃i deus quẽ ſecreta nõ latent coꝛ dium ineſſe perſpexerit. Radices eĩ vitio rum potiꝰ excidi pꝛecipit euãgelicꝰ ßmo qᷓ; fructus·qͥ ꝓculdubio euulſis fomiti⸗ bus neq̃ꝙqᷓ; vlteriꝰ pullulabũt.atq; ita mens poterit ingiter in oĩ paũa ⁊ ſancti tate durare· cũ ̊ nõ de ſupficie operatio nis ⁊ actuũ ·ſʒ de cogitatiõnũ fuerĩt euul ſa penetralibo. Et iõ ne homicidiũ perpe tretur.ira odiũq; ſuccidit᷑.ſine quib ho micidij crimẽnullo mõ valebitadmitti. Qui iraſcit enĩ fratri ſuo reꝰerit iudicio et q odit fratrem ſuũ homicida eſt. in eo ſcʒ ꝙ eũ coꝛde cupiat interire · cuiꝰ cruo rem ꝓpꝛia manu vel telo apud hoĩes mi nime fudiſſe cognoſcit᷑· affectu ire homi⸗ cida ꝓnunciat᷑ a dñoquinõ ſolũ ꝓ oxe· rationis effectu. ſed etiã ꝓ voluntaſ̃ᷣ ac voti deſiderio: vnicuiq; aut pᷣmium red dit aut penã · ſm illud qð ipᷣe loquiturp ꝓphetã. Ego aũt opa eoꝝ ⁊ cogitatiões eoꝝ venio vt congregẽ cñ oĩbus gẽtib linguis. Et apls. Inter ſe inuicem co/ gitationibo accuſantibo aut etiã defendẽ tibus · ĩ die qᷓ iudicabit eocculta hoĩm Ineo qðin euangelio ſcriptuʒ eſt.qui iraſcitur fratri ſuo· vtrũ recipiendum ſit quod adiectuʒ eſt ſine cauſa · Ca. xx. Ciendũ tñ in eo qð in quibuſ- ſ danm exemplarib innenitur q igaſcit᷑ fratri ſuo ſine cauſa reuſ erit iudicio· ſuꝑfluum eſſe ſine cauſa. et adiectũ eſſe ab his ꝗq amputandam iraʒ ꝓ iuſtis cauſis minime putau erũt: cum vtiq; nullus quãlibet abſq; ratione cõ/ motus fine cauſa dicat ſe iraſci. Gobꝛẽ apparet ab eis vchteet Atpoſtr nõ ĩtel Hndee Liber. vIII. lexerũt ſcripturę volẽtᷣ fomitẽ iracundię omnimodis amputare.nullãq; idigna tionis occaſionẽ penitus rebuare · ne dũ in bem̃ iraſci cũ cauſa· etiã ſine cauſa ira ſcendinobis intromittat᷑ occaſio Finis enim patientienõ ĩ iraſcendo iuſte.ſʒ pe nitus non iraſcendo cõſiſtit. Liceta qui buſdam hocipm quod dicit᷑ ſine cauſa ita in terpꝛetari ſciaʒ · ꝙ ſcʒ ſine cauſa ira ſcatur is cui expetere vltionem irato non liceat. Meliꝰ tñ eſt ita tenere. vt ⁊ nouel la exemplaria multa ⁊ antiqua omĩa in/ neniunt᷑ eſſe pſcripta. Remedia quibus iram de coꝛ/ dibus noſtris eradicare poſſi⸗ mus LCap. xri. Aaa ppter athletã chꝛiſti legitĩe decertanteʒ/ iracundię mot' ra dicit? opoꝛtet euellere. Cuius moꝛbi hec erit medicina ꝑfecta · vt pꝛimi tus credamus nullo mõ ſiue iuſtis ſiue ĩ iuſtis ex cauſis licere nobis iraſci.ſcien/ tes nos diſcretiõis lumen · recti q; cõſilij firmitatem · ißam qͥʒ honeſtatẽ · ⁊ iuſticię moderamĩa ꝓtinꝰ amiſſuros. ſi pncipa le coꝛdis nr̃i lum̃ eius fuerit tenebꝛis ob ſcuratũ. Tum deinde puritatẽ ment no ſtre mox pturbandã· templũq; eaʒ ſãcti ſpuͦs effici omnino nõ poſſe · iracũdiein nobis ſpũ cõmoꝛante · Poſiremo vt co gitemus nequaq; licere nobiſoꝛare.nec iratos fundere pꝛeces ad deũñ. Et pᷣ om- nib incertũ ſtatũ cõditionis hũanę pꝛe oculis habentes quotidie nos credamuſ ecoꝛpoꝛe migraturos ·nihilq; nobis cõ⸗ tinẽtia caſtitat. nibil abrenũciatiõe oĩʒ facultatum nibil diuitiarũ contemptu. nihil ieiunioꝛũ vigiliarũq; laboꝛibo con ferendum · quibo ꝓpter iracundiam ſolã ⁊ odium ab vniuerſitatis iudice ſuppli- cia pꝛomittuntur etena. Explicit de ſpũ irgliber octauꝰ. Incipiuntca pitula libꝛi noni de ſpiritu triſticis. Ca.primũ Roemium. 4 ij Qua cautiõe moꝛbus tri⸗ ſticięſit curandus. iij Quã cõparationẽ babeat aĩa rtrriſiicignoꝛſiby denoꝛatu· iiij Vnde velquibo modis triſticia gignatur y L non alioꝝ ſed nr̃o vitio com/ motiones excitentur in nobis. vi nullus repentino lapſu coꝛru at· ſed paulatim ꝑ longaʒ incu· riam recidens pereat. vij non ſint fratrum deſerẽda cõ ſoꝛtia vt perfectio conquiratur ſed patientia iugiter excolenda viij C ſi moꝛes noſtros emendatos habueꝛimus poſſit nobis cum omnibus conuenire ix Be alio genere triſticiequod de⸗ ſperationem ſalutis im poꝛtat. x In quotantummodo ſit nob tri ſticia vtilis xi Quemadmodum diſcernatur ꝗ ſit vtilis ac hm deum triſticia 7 quꝭ diabolica atq; moꝛtifera rxj W abſ; illa ſalutari tiſticia que tribus modis generatur omis triſticia tanq; noxia repellẽda ſit · HRi Tenedia quibus triſticiã de coꝛ dibus noſtris exterminare pol⸗ üms. Expliciuntcapitula. Incipu liber nonus de ſpiritu triſticig · Binto nobis certamĩe edad triſiicię ſti 4 muli retundẽdi ſũt. Que ſi pal ſim p ſinguloſ ĩ curſus 2 icertoſ ac varios caſus obtinendi animũ nrjm habuerit facultatẽ.ab oĩ nos ꝑ momen ta ſingula ſeparat dininę contẽplatiõis intuitu · ißamq; menteʒ ab vniuſo puri⸗ tatis ſlatu deiectaʒ funditus labefactat ac depꝛimit. Nõ oꝛationes eam explere cuʒ ſolita coꝛdis alacritate ꝑmittit non Ws bus⸗ lie D coſ fu jn w i⸗ n ltils⸗ Pm Wwoß ſuunſ lanio napt od keinst ſpi pan dam 1 lint/ foor mon lenoe lcit blla⸗ ſui⸗ aͤi W ton nnobs, pucen gzina cici⸗ gurur mduos Mde, inwun, nob ni manta ntiid znnin zaidn tinin w⸗ eſpnn pann. luto „ 5 am rſoek lircunei Qtie 1, in mai n Hnonm ilatos nilopun etur mane irtnn patit᷑· ⁊ ad cuncta operationũ vel religi/ onis officia impatientẽ ⁊aſperũ reddit oĩq; pꝑdito ſalubꝛi ↄſilio ⁊ coꝛdl ↄſtãtia pturbata velut amentẽ facit ⁊ ebꝛiuʒ ſen ſum · frangitq; et obꝛuit deſperatiõe pe⸗ nali. Qua cautione moꝛbus tri ſticię ſit curandus· . AUNamobꝛem nõ mi⸗ Ca:ij. noꝛe pꝛoſpectu ſi ſpiritalis ago nis certamina legitie cupimus deſudare·hic qͥʒ nobᷣ curandus eſt moꝛ⸗ bus. Sicut enĩ tinea veſtimẽto et vpᷣmis ligno · ita triſticia viri nocet coꝛdi. Sa euidentac ꝓpꝛie vim noxij huiꝰ ac perni cioſi vitij ſpũs diuinus expꝛeſſit. Quaʒ cõparationẽ habeat aĩa qtriſticię moꝛſibus deuoꝛatur ſtimentũ nanq; ti —2 v nejarü eſu attactum.nulliꝰ pꝛe/ cij vel honeſti vſus poterit vlte rius habere cõmerciũ · itidem q; lignum vᷣmibus exaratum. nõ iam ad oꝛnatum vyl mediocris edificij:ſed ad cõbuſtionẽ ignis merebit᷑ deputari Ita igit᷑ ⁊ aama ꝗ̃ edaciſſimis triſticię moꝛſibo deuoꝛat · ĩ utilis erit vel veſtimento illi pontificali. qð vnguentũ ſpũſſancti de celo deſcen/ dens · pus in barbã aarõ · deinde in oꝛã ſuam ſolere ſuſcipere ſancti Dauid va⸗ ticinio ꝑhibet᷑ ſm illud.ſicut vnguẽtuʒ in capite:quod deſcendit inbarbam aa⸗ ron · quod deſcendit in oꝛam veſtimenti eius Sed nec ad ſtructurã templi illius ſpirital atq; oꝛnatũ poterit ptinere · cuiꝰ paulus architectus ſapiens poſuit fun/ damenta dicens. Aos eſtis templũ dei · ⁊ ſpñs dei habitat in vob. Cuius q̃lia ſint ligna · ſponſa deſcribit in cãtico can ticoꝝ.:trabes inqẽs nr̃e cypᷣſſꝰ.tigna do/ moꝛum noſtraꝝ cedri.Et idcirco huiuſ⸗ cemodi ad templũ dei lignoꝝ genera de legũt᷑.ꝗᷓ ſunt ⁊ bone fragrãtię ⁊ imputri/ bilia.ꝗq; nec coꝛruptele vetuſtatis · nec eſui vᷣmiñ valeant ſubiacere. Vñ vel be mõis triſticia gignat᷑ C.iiij Liber. IX.· deſpiritu triſticie ſacraꝝ lectionũ ſinit remedijs ĩcubare · enon e Innunchß tñ ire pcedeni vitio tranquilluʒ qͥʒ ac mitẽ fratrib eſſe non n ſubſeq ſeu ↄcupię lucrive cuiꝰ dam minus indepti generari ſolet. cũ ſe hbarũ reꝝ quadã ſpe mẽte con cepta qͥs viderit excidiſſe. Interdũ vero etiã nullis exiſientibo canſis qb ad hãc labem coꝛruere ꝓuocem̃ · inimici ſubtilis iſtictu· tãto repente meroꝛe depmim̃ · vt ne caroꝝ qdẽac neceſſarion nron aduẽ tuʒ ſe olita ſuſciꝑe affabilitate poſſimns· ⁊ qcqd abeis cõpetenti fuerit cõfabula/ tione ꝓlatũ · im poꝛtunũ nobis ac ſuper⸗ fluum iudicet᷑: nullaq; a nob reddat᷑ eis gIta reſponſio · vniũſos coꝛdis nr̃i receſſꝰ felle amaritudinis occupante. Cnõ alioꝛũ ſed noſtro vitio commo/ tiones excitetur in nobis.C. v. Mae manifeſtiſſime cõ pbat᷑ ñ v ſpꝓ nobis alioꝝ vitio cõmotio⸗ num ſtimulos excitari. ſʒ potiꝰ nr̃o/q reconditas in nobiſmetipᷣis babe mus offenſionũ cauſas ac ſeminaria vi tioꝛũ · ꝗᷓ cũ mentẽ nr̃am temptationũ im ber alluerit · in germina cõfeſti fructuſqʒ ꝓrumpũt. CNnullus repentino lapſu coꝛruat.ſʒ p- gam incuria recides ꝑeat.L.vi. Vnqᷓ; enĩ qͥs alteriꝰ vitio laceſ n ſiitus peccare cõpellit · ſi rexoſi ⸗ tam materiẽ delictoꝝ ĩ ſuo coꝛ⸗ de non habeat. Mec tunc ſubito qͥ ſpiaʒ deceptꝰ eſſe credendus eſt· cum cõſpecta mulier foꝛma in baratrũ ↄcupie turpis inciderit · ſʒy potiꝰ occultos ac latẽtes me dullitus moꝛbos occaſione viſus inſſuꝑ ficiem tunc fuiſſe pꝓductos. non ſint fratrũ deſerenda conſoꝛtia vt ꝑfectio conquiraturſʒ patia iugiter excolenda. La.vij. Deaeeoq; creatoꝛ oĩm deꝰ opificij ſui curationẽ pᷣ oĩbus noſcens. 7qz nõ in alijs ſʒ in nobiſmet⸗ ipis offenſionum radices cauſeq; ↄliſte rent · nõ deſerenda cepit fratꝝ ↄſoꝛtia · nec vitari eos qͥs leſos a nob vel a quib nos arbitram offẽſos · ſʒ deliniri iubet · ſciens ꝑfectionẽ coꝛdis nõ ta epatiõe aulatim ꝑlõö bboiĩm q; patĩę vᷣtute conquiri Quse fir⸗ me poſleſſa · licut põt nos etiã cũ his qui odgerunt pacẽ pacificos ↄpuareita ſi pa rata nõ fuerit ab his qͥʒ q perfecti ac me lioꝛes nobis ſunt facit iugiter diſſidere. Occaſiones eĩ cõmotionũ ob q̃s eos qͥ bus iungim̃ deſerere feſtinamꝰ. in cõuer ſatiõe hũana deeſſe nõ poterunt. et idcir co triſticię cauſas ob q̃s a poꝛibo ſepara mur nõ euadimꝰſʒ mutamꝰ.Cſimo res noſtrogemendatos habue rimus poſſit nobis cum omni⸗ bus conuenire · Lap. viij. Rocurãdũ itaq; nob eſt vt nr̃a p potius emẽdare vitia.⁊ moꝛes coꝛrigere feſtinemꝰ. Quę ꝓcul dubio ſi fuerint emẽdata:non dicam cũ hoĩbo ſʒ etiã cũ ferj ⁊ beluis facillie nobiſ ↄueniet.ſm illud qð in libꝛo btiiob dẽ. HBeſtie eni terręe pacate erunt tibi. Extri ſecꝰ qpe venientia nõ verebim̃ offendi/ cula· nec vlla poterũt ſcãdala nob defo⸗/ ris inferri:ſi in nobiſmetipᷣis intus radi ces eoꝝ receptęinſertęq; nõ fuerit. Max enĩ multa diligentibo nomẽ tuum dñe · non eſtillis ſcandaluz. De alio gene re triſticię quod deſperationeʒ ſalutis impoꝛtat. LCapix. Stetiã aliud deteſta bilius tri e ſicię genus·qð nõ coꝛreptiõeʒ vite nec emendationẽ vitioꝛũ. ʒ pꝑnicioſiſſimã deſperationẽ aĩeinijcit cCclinquẽti. Qð nec cayn fecit poſt fratri cidiũ penitere.nec iudã poſt traditioneʒ dg ſatiſfactionis remedia feſtinare.ſed ad ſuſpendiũ laquei ſua deſperatiõe ꝑ⸗ traxit. In quo tãtũmõ ſit nobis triſticia vtilis. Cap. r. Deoq; vtilis nob vna retãtuʒ i niſticia iudicanda eſt. cũ banc Vel penitudine delictoꝝ vel de⸗ ſiderio ꝑfectiõis accẽſi.vel futurę btitu⸗ Dinis ↄteẽplatione cõcipimꝰ. De qua et ptüũs apls. Quę ſᷣm deũ eſt inqᷣt triſticia ꝓenitentiã ad ſalu tẽ ſtabilẽ oꝑat᷑.ſeculi aũt triſticia moꝛtẽ ooat. AQuemadmodum diſcerna/ tur ſ ſit vtilig ac m deum triſti⸗ tia ⁊ ꝗ diabolica atʒ mortifera Ed ülla triſticia ꝗ̊ͥ p La.xi ſ nitentiã ad ſalutẽ ſtabilẽ oꝑpat obediens eſt. affabil hũil- man ſueta.ſuauis ac patiẽſ vtpote ex deicha ritate deſcendens:⁊ ad omnẽ doloꝛẽ coꝛ poꝛis ac ſpũs ↄtritionẽ.infatigabilit᷑ ſe/ metipᷣam deſiderio ꝑpfectiõis extẽdens · Iqͥdammõ leta ac ſpe ꝓuectus ſui vege/ tata. cunctã affabilitai lõganimitaſ retinet ſuauitatem hñs in ſemetipᷣa oẽs fructꝰ ſpũſſcĩ qͥ enumerat idẽ apls Fru ctus aut ſpũs eſt charitas.gaudinʒ· pax lõganimitas: bonitas.benignitas:fides· maſuetudo/ↄtinen tia. Meęc vo aſprĩia · impatiens. dura· plena racoꝛe ⁊ meroꝛe infructuoſo ac eſperatione penali.eum quẽ cõplexa fuerit · ab induſtria ac ſalu⸗ tari doloꝛe frãgẽs ac reuocãs vtpote ir/ rationabił ⁊ intercipiens nõ ſolũ or̃ois efficaciã· vxerũetiaʒ vniuſos qͥs ſdiximꝰ fructꝰ ſpixitales euacuat. qͥs nouitilla afere C) abſq; illa ſalutari triſti cia ꝗᷓ tribus modis generatur omnis triſticia tanq; noria re/ pellenda ſit. “ Aaꝓpter abſq; illa ꝗᷓ La.xi. q xlꝓ ſalutari pnia vł ꝓ ſtudio pfectionis vel ꝓ delideno ſuſci- pitur futuroꝝ · oĩs triſticia tã qᷓ; ſeculi et ꝗ moꝛtẽ inferat equalit᷑ repellenda eſt.ac licut foꝛnicatiõis ſpũs vel philargyrię vlire denr̃is coꝛdibopenitꝰ extrudenda. Remedia quibus triſticiam de coꝛdibus noſtris exterminare poſſimus LCLaij. xiij. Anc ergo pnicioſiſſimã paſſio b nem ita de nob expellere poteri mus vt menteʒ nr̃am ſpir itali meditatiõe iugit᷑ occupatã futura ſpe⁊ Otẽplatiõe repmiſſę btitudinis erigãꝰ. Hoc eĩ mõ vniũſa triſticiaꝝx genera ſi⸗ ue ꝗ ex ſcedenti ira deſcendũt.ſiue qa⸗ miſſiõe lucri:vel detrimeti illatiõe nobiſ adueniũt · ſiue de irrogata generãt iniu ria.ſiue ꝗᷓ de irrationa bili mẽt᷑ ↄfuſione hes in i inn ant nn. dch dlonien cns⸗ ſni uintrd on os fn tns files vaſorir⸗ zmame talaum achalu⸗ ren/ 8siinn nobitl Nunmni NN loruae⸗ iLun. lowao enoſoſ⸗ ißlula adudhuc blnone nndende.⸗ camde mminu lun muher 90 i. ne 9 ſegſ⸗⸗/ iehi ritnuu ſone Capitula iber. x. peedũt.ſen ꝗᷓ letalẽ deſyerationẽ nobis ĩducũt · valebimꝰſupꝑare· cũ eternaꝝ re ac futuraꝝ intuitu ſpleti atq; imobiles ꝑpdurantes · nec caſibo deiecti pᷣſentibus· nec ꝓſperj fuerimꝰ elati · vtq; velut cadu ca ⁊ moxtranſeuntia contemplantes. Explicit de ſpu triſticięliberno nus Incipiuntcapitula libꝛi decimi de ſpiritu accidię. C.i. Roemium. i Exppſitio accidie vłqueʒ/ admodum ſerpat in coꝛde monachi. quęve inferat menti diſpendia iij Quibus generibo monachũ ſu ⸗/ peeret accidia iiij accidia excecat mentẽ ab omĩ contemplatione virtu tũ hN duplexaccidia ſit in pugna vi Hi qui ab accidia ceęperint vincei quatinus collabant viij neceſſe ſit inquietũ eſſe euʒ qui ope manuũ ſuaꝝ non vult eſſe ir non ſolũ apls ſed etiã bi qui cũ illo erãt mãib ſuis opati ſũt x Leobh; manib ſuis apls opatꝰ ſit vt nob oꝑãdi pᷣberet exeplũ. x non ſolũ exeplo ſed etiã verbiſ! pᷣdicans monuerit operari. xj Deecolcen vos quoſdã ambulare inqete. xiiij V multa vicia amputet opatio xv De humanitate etiã ocioſis ⁊ ne glientibus impartienda. xvi non odij cauſa ſed dilectiõis eceos qᷣ delinquũt coꝛripe debeãaꝰ xvij Diuerſa teſtimonia quib apfus pꝛecipit oꝑerari debere vl ipſe operatus fuiſſe monſtrar xviij tm̃ opatus ſit aplus q;tũ nõ ſibi ſoli ſed etiã his qui cum eo eerant poſſet ſufficere xix Quẽadmodũ ĩtelligi debeat bea tiilnus eſt magis dare qᷓ; accipere vij Teſtimonia apłi ſpũm accidio xij De eo ꝙ dicit audiuimꝰ enĩ in SDefſfratre deſidioſo qͥ alios egre⸗ di de cenobio ſollicitabat. xxi Diuerſa teſtimonia de ſalomo⸗ę⸗ ne contra accidiam. xxij Æο1 egyptũ ftatres ita ſuis ma nibns opant᷑ vt non ſolũ pio⸗ pꝛijs neceſſitatibo ſatiſfaciant - ſed etiaʒ his qui in carceribus ſunt ſubminiſtrent. D xxiij Mocij cauſa faciat in partib oc⸗· cideni nõ eẽ cenobia mõachoę xxiiij De abbate paulo qͥ ſingulannis omne opus manuũ ſuarũigne ſuꝓpoſito concremauit xxv ·Verba abbatis moyſi ꝗᷓ dixerit mihi de remedio accid ie Expliciuntcapitula. Incipitli/ ber decimus de ſpiritu accidię. CLCapᷣ.primum Ertuz no bis certamen eſt qdG BSBreci akedian vo ſ cãt. quã nos tedium liue anxietatẽ coꝛdis poſſumus nuncupa⸗ re. Affiniſhᷣ tſticieẽ·⁊ vag maxĩeac ſoli tarijs mag expta ⁊ĩ heremo cõmoꝛãtib ifeſtioꝛ hoſſᷣ ac frequẽs maxĩe circa hoꝛã ſextam monachũ inqͥetans: vt quędã fe bꝛis ingruens tpe pꝛeſtituto.ardentiſſi mos eſtus accenſionũ ſuaꝝ.ſolitis ac ſta tutis hoꝛis aĩę inferens egrotanti:Deni qᷓ; nonnulli ſenum hunc eſſe pnunciant geſimo nuncuppert. . Erpoſitio accidię vel quemad modum ſerpatin coꝛde mona chi quę ve inferat menti diſpen dia. Cap̊. h. Vicũ miſerabilẽ obſederit mẽ/ q teum · hoꝛroꝛẽ loci · faſtidiũ cellę. frratrũ qͥ; qui cũ eo vel eminus cõmoꝛant᷑.tancq; neglientiuʒ ac minus ſpiritalium aſpernationem gignit atqq contemptum. Ad omne q; opus qð in- tra ſepta ſui cubilis eſt facit Aſaez in meridianũ demoneʒ · q in pſalmo nona ib cr. X 4* ertem NMõ eũ in cella reſidere· nec operã ſinit impendere lectiõi · nihilq; ſe pficere tanto tꝑe in eadẽ cõmoꝛantẽ crebriꝰ in/ gemiſcit · nec habere ſe fructũ aliquẽ ſpi⸗ ritalem donec fuerit illiꝰ conſoꝛtio copu latus cõquerit᷑ atq; ſuſpirat· ⁊ ab omni ſe dolet ſpiritali queſtu inanẽ in loco va cuum q; cõſiſtere · vtpote qͥ cñ poſſet etiã alios regere ac ꝓdeſſe plurimis nullum egificauerit:nec quẽqᷓ; inſtitutiõe ſua do ctrina q; lucratꝰ ſit Mbſentia lõ geq; po ſita magnificat monaſteria. loca etiam illa ma ꝗ ad ꝓfectũ vtilia ⁊ ſaluti ↄgruẽ tioꝛa deſcribit· conſoꝛtia qʒ ibidem frm ſuauia ⁊ plena ſpiritali conũſatione de⸗ pingit. Ecõtra vniũſa ꝗᷓ habent in ma/ nibꝛ aſpera · ⁊ nõ ſolũ ediſicationẽ nullã eſſe in fratribo ꝗͥ moꝛant in loco · ſʒ neip ſum qdem victũ coꝛpor abſq; in gẽti la⸗ boꝛe ↄqᷣri. Poſtremo nõ poſſe ſe ſaluari putatĩ eo loco durantẽ · niſi relicta cella cũ qᷓ ſibi ſiadhuc in ea fuerit remoꝛatꝰ . eundum erit · exinde ſemetipᷣm q;totius aſpoꝛtauerit. Dein ð laſſitudinẽ coꝛporj cibiq; eſuriem· nta ſextaq; hoꝛa tantaʒ ſuſcitat · vt velut longo itinere guiſſimo q; labore ↄfectus ſibimetlaſſuſq; videa tur. aut q̃ſi refectionẽ cibi biduano ieiu nio triduano ve diſtulerit. Tuʒ pꝛeterea huc illucq; anxꝰcircũſpectat:⁊ nec frem ſibi quẽpiam aduentare ſuſpirat. ſepi⸗ uſq; egredit᷑ ⁊ ingredit cellãac ſolẽ ve⸗/ lut ad occaſum tardiꝰ ꝓperãtẽ crebꝛiꝰ in tuetur.Et ita qᷓdam irrationabili meni cõfuſione velut tetra ſupplet᷑ caligie. om niq; actu ſpiritali reddit᷑ ocioſus ac va⸗ cuus vt nulla re alia tante oꝓpugnatio nis remedium.qꝙᷓ; viſitatiõefratij cuiuſ-⸗ piaʒ ſeu ſomni ſoliꝰ ſolatio poſſe eſtimet inueniri. Deinde honeſtas idem moꝛbo ac neceſſarias ſuggerit ſalutationes fra trib exhibendas · viſitatiõeſq; infirmo⸗ Ium vel eminꝰ vellongiꝰ poſitoꝝ. Quę. Dam etiã pia ac religioſa dictat officia · illos velillas debere parentes inqri.⁊ad ſalutandos eos crebꝛiꝰ ꝓperari · illã reli⸗ gioſam deuotã q; deo feminã · omni pꝛe ſertim parentũ pᷣſidio deſtitutã magnũ opus eſſe pietat᷑ requentius inuiſere. ac ſi qͥd ei ſit neceſſariũ ꝗͥ a ꝓpꝛijs parentib⸗ negligit᷑ atq; deſpicit᷑ ſanctiſſimũ ꝓcu⸗ rari. magiſq; o poꝛtere in his operaʒ pie⸗ tatis impendi · qᷓ; infructuoſe ac ſine vl/ lo ꝓfectu in cellula reſidere . Quibus generibus monachũ ſuperet accidia. Cap. iij. Bit ita q; infelix aĩa talib ini- a micoꝝ machinis impetita. do⸗/ nec accidie ſpũ velut ariete va⸗ lidiſſimo fatigata aut in ſomnuʒ diſcat ↄcidere · aut excuſſa clauſtris cellule ſuę conſolationẽ impu gtionis huiꝰ viſita⸗ tione fratris cõſueſcat acqrere· hoc quo vtit᷑ ad pᷣſens remedio paulopoſtacriꝰ infirmãda. Frequẽtius enĩ ac duriꝰ ad/ uerſariꝰ attemptabitquẽ cõſerto pꝛelio pᷣbiturũ cõminꝰ ſibi terga cognoſcit · ſa⸗ lutẽq; ſibiñ de victoꝛia nec de conflictu ſed de fuga ſperare peruidet donec pau⸗ latim ꝓtract'e cella actũ ſuę ꝓfeſſiõis in cipiat obliuiſci · qͥ nõ eſt aliud qᷓ intuitꝰ contẽplatio diuineillius ⁊ excellentis ſuꝑ oĩa puritaſ:ꝗ non alibipõt niſiĩ ſi⸗ lentio Z iugi celle ꝑſeuerantia ac medita tione ↄqri atq; ita militię ſuę fugitiuus ac deſertoꝛ chꝛiſti miles effectꝰ · im plicet ſe negocijs ſecularibo. ei cui ſe ꝓbauit mi nmimeplaciturus. CXaccidia exce/ cat mẽtem ab omni contempla tlone virtutum. La.iiij. Aius egritudis vniũſa incom h moda vno vyſiculo beatus da⸗ uiigd elegant expꝛeſſit. doꝛmita⸗ uit in qens aĩa mea pᷣ tedio.·pꝛe accidia Ptope ſaſᷣj nõ coꝛpus dixit ſy aiam doꝛ mitaſſe · Nere enĩ ab oĩ ↄtemplatiõe vir tutũ ⁊ intuitu ſpiritaliũ ſẽſuũ doꝛmitat aia.ꝗᷓ pturbatõis hꝰ telo fuerit ſauciata CAduplex accidia ſitin pugna. LCacq; chꝛiſti vrrꝰ athle/ C. v. I ta q agonẽ ꝑfectiõis cupit legi- V time dœertare · hũc qͥ; moꝛbuʒ de latebꝛis aĩme ſuęfeſtinet extrahere⁊ do ran red (all ſe⸗ re ſon ⸗ min nee⸗ N 2— — 2 gi WR Mmth hn⸗ ſne I onachi Lapi uln, nnnn do/, mir, mdiant hustn⸗ vlrgeo wkaen? dunda/ no plo gclatſ. onſice Wape⸗ dimd 1mrlints hotnlil⸗ uc nacit fgiünus Paunglict Pbauitmi lin erce⸗ nanpl LCaii. laincon wams de⸗ 1t.ni⸗ ienuc itßünd phnient Himmn iluduta o. L1. aottleh⸗ nohz Nihe Gehünn ſus ↄcidat.neq; de monaſterij clauſtris expulſus:q;ᷓuis ſub pᷣtextu coloꝛis pij fu gitiuꝰ abſcedat. Hi qui ab ccidia ceperint vinci q̃tinus collabat. Vemcũq; eni in q̃libet C. vi. q parte ceperit ſuꝑare aut tan qᷓ; inerteʒ 1 ceditiuʒ ſibi patietur abſq; vllo ꝓfectu ſpũs in cellula cõmo/ rari · aut excuſſũ exinde inſtabilẽ de ceto reddet ac vaguʒ · ⁊ ad omne opꝰ deſidẽ cellas frm ac mõaſtia iugit᷑ faciet circui re · nihilq; alið ꝓcurare q; vbi qve colo re occaſionẽ refectionis future valeat pᷣ/ parare · Mẽs eni ocioſi nibil aliud cogi tare nouit qᷓ; de eſcis ac ventre.donec in uẽta qñq; ſodalitate cuiuſq; viri velfe⸗ minęequali tepoꝛe toꝛpeni· reb eoꝛũ ac neceſſitatib inuoluat᷑. ⁊ ita paulatĩ red datur noxijs occupationibo irretitus. vt tanqᷓ; ſerpentinis ſpiris obſirictus · nun q; deinceps ad ꝑfectionem ꝓfeſſionis an tiquę ſe valeat enodare·Leſtimonia apli cõtra ſpũm accidię.C. vij. Vnc morbũ qͥ de accidie ſpiri/ hi tu naſcit᷑ beatus aplus vt verꝰ ac ſpiritalmedicꝰ. vel tũc iã cõ ſpiciẽs bpere. vel emerſurũ int᷑ mõachos ſcõſpũ ruelãte ꝓſpiciens · ſalutanib pce ptoꝛũ ſuoꝝ medicamẽt pᷣuenire feſtinat. CTheſſalonicẽſib eĩ ſcribẽs· ⁊ pmo vt pi/ tiſſimus qdam ꝑfectuſq; medicus· infir mitatẽ ſuſceptoꝝ blãda leniq; vbi cura tione fomẽtãs ac de charitate incipiens eoſq; in ea parte collaudãs:quouſqʒ le/ tale vulnꝰ lenioꝛe remedio delinitũ· depo ſita tumoꝛis indignatiõe· facilius medi/ camina aunſterioꝛa ſuſtineat · ita ai t. De charitate auñt fraternitaſ̃ nõ neceſſe ha⸗/ bemusſcribere vobis ; Jpi enĩ a deo edo cti eſtis · vt diligatᷣ inuicẽ. Etenĩ facit᷑ il⸗ lud in oẽs fratres in vniſa macedonia Premiſit laudis fomẽta lenia · fecit eoꝛũ gaures ad curã ſalutan verbi placidas 7 paratas. Rurſum infert. Rogamꝰ auteʒ vos fratres.vt abundeij magis. Adhuc eos blanda ꝓboꝛum lenitate demulcet. De ſpũ accidie Vvtrobiq; cõtẽdat · vt neq; ſom ni telo eli · ne foꝛte nec dũ aptos ad pcepnõʒ pfecte curationis inueniat.Quid eſt quod ro gas apoſtole aut ĩ qͥ abundent mag.ſcʒ in charitate de qua ſuperius dixeraſ. de charitate autem fraternitatis nõ neceſſe babemus ſcribere vobis:? Et qͥd neceſſe eſt. vt dicas eis· rogamus autem vos vt abũdetis magis·qui ſuper hac re ne ſcri- bi quidem ſibi aliquid indigent.cũ pꝛe⸗ ſertim ⁊ inferas cauſam ob quã hocipſo non egeant dicẽs.ipᷣi enim vos a deo do cti eſtis vt diligatis inuicem· tertium qͥʒ maius adijcias qdð non ſoluʒ a deo edo cti ſint· verumetiam compleant opere ꝗᷓ docentur: Eteniʒz facitis illud inqs non in vno tantũ vel duob ſed in omẽs fra/⸗ tres:nec in veſtros tantũmõ ciues vl no tos ſed in vniuerſa macedonia. Dic igit᷑ tandem · quid eſt qð tantopere h̊ mit⸗ tis: Iteꝝ infert· Rogamus autẽ vos fna tres· vt abundetis magis. Et vix aliqñ in id quod olim moliebat᷑ erumpit: Et operam detis · vt quieti ſitis Dixit pmaʒ cauſam · deinde infert ſecũdam· Et vt ve ſtra negocia agatis.Tertiam qͥʒ.Et ope remini manibus veſtris · ſicut pꝛecepimꝰ vobis. Quartã.Et vt honeſte ambulec ad eos q foꝛis ſunt.foꝛis ſunt ſcilicet qui ſeculo viuunt Quintam.Et nullius ali quid deſideretis. Ecce illa cũctatio quã tantis ꝓferre ꝓemijs differebat. qd ĩ eꝰ pectoꝛe parturiebat agnoſcit᷑. Et operã Tetis · vt quieti ſitis.ðid eſt in veſtrj celluł commoꝛãtes· nec diuerſis rumoꝛib qui ſolent ocioſoꝝ votis vel fabulis genera⸗ li· inquieti effecti · alijs q; inquietudines inferatis. Et vt veſtra negocia agatisñ Veſtra curioſitate actus mundi vxlit in⸗ quirere· ac diuerſoꝛũ ↄuerſatiões explo/ rantes opera veſtra nõ ad coꝛrectionem vr̃aʒ ſeu vᷣtutũ ſtudia ·ſʒ ad detractiões frm vxlit impẽdere. Et opemi manibus veſtris ſicut pꝛecepimus vobis. At il⸗ la fierẽt quę monuerat ſuperius ne age⸗ rent. id eſt ne inquieti eſſent. ⁊ aliena cu⸗ rarẽt negocia.vel in honeſte ãabularẽt ad cos qui fon ſunt.vel alterius aliquid de- ſderarent. nuncintulit dicẽs. Et opere mini mãibo veſtris ſicut pꝛecepimꝰ vob. AVt enĩ illa fierent ꝗᷓ ſupius rephendit· ociũ cãm eſſe euident᷑ expſſit. Nullꝰ enĩ põt vel inquietꝰ eſſe · vel aliena curare ne gocia · niſi qͥ operi manuũ ſuaꝝ nõ acqe ſcit inſiſtere. Quartũ q intulit moꝛbuʒ qᷣ exbocipo ocio naſcit᷑.i.vt inhõeſte nõ ambulẽt. dicens Et vt honeſte ambuler ad eos qͥ foꝛis ſunt. Nũqᷓ; põt nec apð eos qͥdẽ qͥ ſecli hoĩes ſũt honeſte ĩcedere. qui neq̃q clauſtris cellę⁊ opi manuum ſuaruʒz inherere ↄtent eſt· ſed neceſſe eſt eũ inhoneſtü eſſe dũ neceſſaria victus re/ q̃rit · adulatiõi q; operã dare. nouitateſ etiã rumoꝝ ſectari · cauſaꝝ fabularũq; occaſiones cõqͥrere.ꝑ q̃s ſibimetipi adgi tum paret ac facultatẽ qua diuᷣſoꝛũ do / mos veleat penetrare. Et nulliꝰ aliquid eſiderei. Nõ põt ñ alienis doĩs ⁊ mu neribo inhiare · qͥ nõ delectat᷑ pio qetoq; laloꝛe operis ſui·qtidiani victus parare ſpᷣſtantiã. Aidet᷑ tot cãs tã ꝗneſ ac ᷑tes vniꝰ vitij. · ocioſitat᷑ñ labe generari: De niq; hboſipoſqͥ ſi epła pꝛĩa molli fouerat palpitatiõe vboꝝ · qlit᷑ in ſcdᷣa velut 4 nõ ꝓfeciſſent ad mollioꝛa remedia· auſte rioꝛibo qbuſdam ⁊ cauſticis medicamẽd ſanare aggredit᷑. nullaq; iam mitium ꝓᷣboꝝ fomenta Hmittit. nõ vlla teneram vocẽ ac blandã · vt ibi.rogamꝰ autẽ vos fratres· ſy denunciamꝰ vobis ffes ĩ noĩe oĩ fratre ambulante inordinate. Ibi ro gat · H denunciat. In illa blandient affe ct. in bac obteſtant ſeueritas ⁊ minã. Denunciamꝰ vob fres Quia pus rogãa teʒz ↄtempfſiſtis audire · ſaltẽ nüc denun / ciatõib⸗ obedite. Ihaz q; denũciatiõeʒ ñ nudo vᷣbo · ſz cũ obteſtatiõe noĩs dñi nj̃i ieſu chꝛiſti terribilẽ ĩfert· ne foꝛte ſim plicẽ velut hũana voce ꝓlataʒ rurſum ↄtem nerent · nec magnope ducerẽt obſer nandã. Statĩq; vt pitiſſimꝰ medit pu tribo mẽbꝛis qbe leni medicamẽto reme⸗ dium ferre nõ potuit:mederi ſpiritałfer⸗ riinciſiõe ꝑtẽptat. vt ſubtrabatj vos in dñi nñi ieſu chꝛiſti · vt ſubtrahatſ vos ab qens ab oĩ fre ambulãte inoꝛdĩate ? nõ ſm tditionẽ quã acceperũt a nob Itaq; ab his qͥ vacare oꝑi nolũt iubet ſbᷣtrahi · Vlut mẽbꝛa ocij coꝛrupta putredĩe de ſecari. ne inertię moꝛbo velut letale cõta⸗ gium. etiã ſanas mẽbꝛoꝝ ꝑtes tabo bᷣpẽ⸗ te coꝛrumpat.Dicturuſq; de his qͥ opa/ ri manibo ſuis nolunt ⁊ panẽ ſuũ cũ ſilẽ tio mãducare ·a qͥby etiã pcipit ſᷣtrahen dum. q̃liba eos a pᷣncipio oppbꝛijs in⸗ urat attendite. In pꝛimis inoꝛdiatos dicit · nec hm ſuã traditioneʒ ambulare · alijs vᷣbis cõtumaces eos vtpote q nol- lent iux inſtitutionẽ eius incedere.⁊ ĩhbo⸗ neſtos eſſe deſignans.i.nõ ꝓceſſiõis·nõ viſitatiõis.non vbi· non tꝑis opoꝛtuni tatem congruã boneſtãq; ſectãtes Dĩby enĩ iſtis vitijs inoꝛdinatũ quẽcq; neceſſe eſt ſubiacere.Et nõ ſm traditionẽ quaʒ acceperũt a nob.Et in hoc rebelles eos qͥ dammõ ⁊ ↄtemptoꝛes notat · q traditio nem quã acceperũt ab eo tenere ↄtemne⸗ rent. nec imitari vellẽt id q mgrĩjm non ſolũ xybo docuiſſe meminerit · ſʒ enã ope nouerit pfeciſſe Ip̃i eĩ ſci quẽadmodũ opoꝛteat imitari nos· Immanẽcumulũ repꝛehẽſionis exaggerat cu h eos aſſerit nõ obbuare qdð ⁊ memoꝛięeoꝛũ ĩhereat. 7 ad imitandũ non ſoluʒ vᷣbo inſtruente didicerint · ſʒ etiã exẽplo ber Puoeite ſuſceperint. Oneceſſe ſit inquie tum eſſe eũ qui oꝑe manuũ ſua- rum nõ vult eſſe cõtentus Lviij AlAililia non inqͥ eti fuimꝰ int᷑ vos. q CLi ſe vult inquietũ inter eos nõ fuiſſe poper exercitiuʒ com ꝓpbare · eos qui operari nolunt abunde notat ocioſitatis vitio inqͥetos ſꝑ exiſte/ re. Neq; gratis panem mãdncanimus ab aliquo. Per ſingula verba incre⸗ pationis auxeſin facit doctoꝛ gentium. Predicatoꝛ euangelij dicit ſe non gra⸗ tis panem abaliquo manducaſſe · q no nit dñm Hcepiſſe. vt qͥ euangeliũ dennn ciant de euãgelio viuãt⁊ rurſũ · dignꝰ ẽ oparius cibo ſuo· Cũ itaq; nõ gratis 4 euangeliũ hdicabat tam inblime ac ſpi a be mröed läͤn nofhi nüci ſi tlberabn pdußsu, naciaws nbalne wridol, Larnid Möisn owemni ib noreſte miqna; luseos̃ Inndiis nynne, ngn ani⸗ nicho nianuli wsaſeit inſtwmente Poorit nngoe u ſu⸗ 1L 6 t 0s. inte e garnzen unt ab wohat⸗ SMnaR mn iſ/ 7 mmun 4 wg/ ſe⸗o üdnmn d a. s g neat ſpi Cis ſit.vt nobis operandi pre⸗/ — . qbo nõ ſolũ nulla pᷣdicatio vbi cõmiſſa eſt · ſynec vlla qͥdem niſi aĩenr̃e ſoliꝰ cura mandar: Qua ſiducia ocioſis manib Stis panẽ comedere audebimꝰ.quẽ vas electionis euãgelica ſollicitudie ⁊ ſdica tione ↄſtrictus: ſine ope manuũ comede renõ pꝛeſumit: Sʒ in laboꝛe inqͥt ⁊ fati⸗ gatiõe nocte ⁊ die oꝑpantes · ne quẽ vrjm guaremus.Adhuc additamenta ſuę ca ſtigationis exaggerat Mõ enĩ ſimplicit dixit· nõ comedimꝰ panem graſ ab aliqᷓ veſtrum. ſtetit · Poterat enim videri ꝓPpꝛio ocioſoq; ſum ptu ac recondita pe cunia vel alio x·licet nõ iſtoꝝ collatione ſeu munerib ſuſtẽtatꝰ fuiſſe Sʒ ĩ laloꝛe inqᷣt ⁊ fatigatione nocte ac die opantes id ẽ nro oꝑe ſpecialit᷑ ſuſtentati. Et H̊ in qt nõ ꝓnf̃a voluntate perpetrabamus nec ꝓ delectatiõe vt reqᷣͥes ⁊ exercitiũ coꝛ poꝛis iuitabat · ſʒ vt neceſſitas ⁊ inopia victꝰ nõ ſine ingenti fatigatiõe coꝛpoꝛis facere cõꝑellebat. Mon ſolũ nãq; per to tum diei ſpaciũ · ſʒ etiã noct tpe qð qeti coꝛxor videt᷑ indultũ. hocopꝰ manuuʒ ꝓ eſce ſollicitudine indeſinent᷑ vrgebaz Rnõ ſolũ apoſtolus ſed etiaʒ hi qui cu illo erãtmanibus ſuiſ operati ſunt. Capᷣ.ir. Ec tñ ſe ſolũ talit᷑ int᷑ eos con⸗ n vnerſatũ fuiſſe teſtat᷑ ne foꝛte nõ magna nec general videret᷑ hec foꝛma·ſi ipiꝰ timmõ traderet᷑ exeplo · ſed etiã oẽs qͥ erant ſecũ ad miſteriũ euange lij deputati.i.ſiluanu et thimotheũ qͥ H eadẽ cũ eo ſcribũt. aſſerit ſili ope laboꝛaſ ſe. In eo etiã qð dicit ne quẽ vrm gnare mus. verecundiã eis incutit magnã Si eni ille qͥ enangeliũ p̃dicabat ſignis illð vtutiboq; cõmendãs· ne guaret quẽpiã Stis panẽ mãducare nõ audebat· quõ illi nõ eſtiment ſe grauare qͥ qnotidie emn ocioſi vacateſq; pᷣſumũt: QNob hoc manibus ſuis apoſtolꝰ opera/ eretexemplum. Lap. x. gecidie ritale opꝰ exercẽs cibũ ſmi dñice iuſſiõis anctoꝛitate pſumeret. quid nos faciemꝰ On quaſi nõ habueri ptãtẽ ſzʒ n vt noſmetipos foꝛmã daremꝰ vobis ad i mitandũ nos. Pan dit cãm curtm̃ ſibi labor indixerit. At inqᷣt foꝛmã daremꝰ vobis ad imitandũ nos · vt ſi foꝛte doctrinaʒ ꝓboꝝ auribus Vſtris frequent᷑ingeſtã obliuiõi trade/ retis.ſaltem ↄuᷣſationis exẽpla ſub ocu⸗ loꝝ fide vob tradita memoꝛit᷑ retinereij Maud leuis eoꝝ ⁊ in h repꝛehẽſio:cum dicit ſe nulla alia quã exẽpli gratia labo rem hunc ⁊ fatigationẽ die noctuq; coꝛ por exegiſſe.et eos nibilominus erudiri nolle:ꝓpter quos ipᷣe neceſſitatẽ nõ hñs. tm̃ ſibi fatigationis indixerit. Etquidẽ inq̃t cũ haberemꝰ ptãtem ⁊ paterẽtnob facultatates oĩm vrjm atq; ſubſtantie. ⁊2 vtendi eis dñi nr̃i noſſeʒ me hr̃e pmiſſũ. nõ ſuʒ tñ hac vſus poteſtate· ne qd a me bñ ac licito fieret: alijſocij noxij pꝛeberet exẽplũ. Et idcirco euangeliũ pꝛedicans meis manibo atq; ope malui ſuſtentari. vt vob qͥʒ volentibo iter vᷣtutis incedere viam perfectionis aꝑerirem. ⁊ cõuerſa/ tionis foꝛmã meo laboꝛe pꝛeberem ERnon ſolũ exemplo.ſed etiaʒ ver bis pᷣdicãs monuerit oꝑari Taß. ri. Ed ne foꝛte tacit oxerãs ⁊ eru ſ dire eos volens exemplis. mini meillos etiã pꝛeceptoꝝ moniq inſiruxiſſe videret᷑.infert Nam ⁊ cũ eſſe/ mus inquit apð vos h̊ denunciabamꝰ vobᷣ.qm̃ ſi quis nõ vult opari nec man/ Ducet.Mdhuc illorum deſidiam qui ſci/ entes eum vt magiſtrũ bonum doctrinę gra ⁊ inſtitutionis obtentu ſuis manib⸗ operatũ imitari contemnũt·⁊ diligẽtiaʒ cautionẽq; ſuã exa ggerat. dicens nõ tã/ tum ſe Hillis exemplo tradidiſſe bpſentẽ. ſed etiam vbis iugit᷑ pꝛedicaſſe · vt ſi qͥs ſcʒ non vult operari.nec manducet · Deeodem. LCaß. rij. On iam docton vel medici vtit n ad eos oↄſilio · ſz diſtrictionein eos iudiciarie pnũciatiõis ĩue hitur. ⁊ apoſtolica poteſtate reſũpta.xæ lut e tibunali in ↄtemptoꝛes ſnĩaʒ di 6. illa nẽpe ptãte quã cũ interminatõe ſcri bens ad Coꝛinthios a dño ſibi aſſernit Datã.cñ eos in delicto poſitoſ pᷣmoneret vt añ aduentũ ſuuʒ ſemetipos coꝛrigere feſtinarẽt· ita Rcipiens. Rogo vos neß/ ſens cõpellar auderein qſdam ptãte illa data eſt mibi in vob. Etiten. Si eniʒz voluero aliqͥd gloꝛiari de ptate quã de⸗ dit mihi dñs in edificationẽ ⁊ nõ in de / ſtructionẽ vr̃aʒ nõ erubeſcã Illa inquã ptãte ꝓnunciat · ſi quis nõ vult operari. nec mãducetnõ gladio carnali eosad/ dicẽs · ſy autoꝛitate ſpũſſct · huiꝰ vite eis int᷑dicens ſubſtantiã · vt ſi foꝛte penã fu ture moꝛij mime cogitantes adhinc vel⸗ lent amoꝛe ocij exiſtere cõtumaces.ſalteʒ nccitate natali cõſtricti ⁊ metu pñti inte ritus· ſalutaria pᷣcepta ſuſciꝑe cogerẽt᷑. De eo ꝙdicit audinimus enim inter vos quoſdam ambularei quiete. Cap· xii· Olſt tm̃ igit᷑ rigoꝛẽ euagelice di/ ſtrictionis· nũc iam cauſam ex/ ponit · cur h vninerſa pᷣmiſerit. Audiuimꝰ enĩ qſdam int᷑ vos ambula/ re inquiete.nibil operãtes ſ curioſe agẽ tes Nuſq; eos qͥ dediti eſſe operi nolũt· vno tm̃ moꝛbo coꝛruptoſ. ꝓpnũciare ↄtẽtꝰ eſt. In poꝛi nanq; epła inoꝛdinatos eos appellat. nec ſm traditionem ambulare quam accepant ab eo. Inqetos etiam eſſe definiuit. G panẽ mãducare. Rur ſum hic. Audiuimꝰ in qͥ t quoſdam inter vos ambulare inqᷣtte. Et ſbiũgit ſtatim ſcdᷣm languoꝛẽ qui inqͥetudinis huiꝰ eſt radix. Mihil inqt opantes. Tertium qʒ moꝛbũ. ꝗᷣ ex iſio velut q dam ramuſculꝰ oꝛit᷑.ſed curioſe agentes. multa vi cia amputet operatio. Ca.xiiij. Caq; fomiti vicioꝝ tanto ꝝ cõ i gruã nunc emendationẽ cõfer reeefeſtinat · illa aplica q̃ vſus fuerat pauloañ depoſita ptãte.iterũ ad iſcera pij pris vel clemenij reuertit᷑ me⸗ dici. ⁊ velut filijs ſuſceptiſq; ſuis ↄſilio ſalu bꝛi infert remedia ſanitatis dicens. His autẽ q eiuſmodi ſunt dennnciamꝰ obſeẽmꝰ in dño ieſu · vt cũ ſilentio ope⸗ rantes panem ſuũ mãducẽt· Canſas tã toꝛum vlceꝝ ꝗᷓ de radiceocioſitat᷑ emer/ gũt. vno operatiõis ſalutari pᷣcepto cu/ rauit vt peritiſſimꝰ medicoꝝ· ceteras qͥ valitudines malas eodẽ ceſpite pullulã tes ſciens ꝓtinꝰ extinguẽdas ·oꝛigie moꝛ bi bncipalis exempta. Dehumani tate etiam ocioſis et negligenti bus impartienda. Ca. xv. . Ibilominꝰ tñ vt pſpicaciſſimꝰ n acꝓuidus medicꝰ. nõ ſoluʒ in firm antin cupit mederi vulne ribo.ſʒ etiã ſanis qᷣ b eoꝛũ poſſit pꝑpetua ſoſpitas cuſtodiri · ſimilit᷑ ↄgruẽtia pre⸗ cepta cõmẽdat dicẽs. Vos aũt nolite de ficere bñfaciẽtes Qui nos id eſt vias no ſtras ſectãteſ· exem pla vob tradita oper imitatiõe cõplei· ac neq̃q; eoꝝ deſidiaʒ inertiã q;ʒ; ſectamĩ.nolite deficere bñfaciẽ tes.i. hũanitatẽ vr̃aʒ erga eos ſi foꝛte ne glexerint obbuare · ꝗᷓ diximꝰ ſilit imptite Vt caſtigauit q̊ eos qui erãt infirmi· ne ocio diſſoluti inquietudini ⁊ curioſitati opam darẽt · ita hos qᷣ ſani ſunt ᷣmonet vt hũanitatẽ quã bonis ac mał imptire dñi pcepto iubem · ſi foꝛte qdazpꝛaui ad ſanã doctrinã conũti noluerit· nõ abſci⸗ dãt ab eis · ſz bñfacere ⁊ fouerę eos tã cõ ſolationis coꝛreptiõis ſmone · qᷓ; bñfi⸗ ciis ſoliᷣ ⁊ hũanitate non deſinant non odi cauſa ſeꝗ dilectio. nis eos qui delinquũt coꝛripe/ re debeamus Ca. xvi. AVrſü tñ ne foꝛte hac lenitate ꝓ r nocati qᷣdaʒ pcepi eiꝰ obedire DODttemnant · intermiſcet aplicaz ſeueritatẽ O ſi qs nõ obedit vbo noſtro p eplaʒ hũc notate · ⁊ nolite cõmiſceri cñũ illo · vt ↄfundatur Monẽſq; eos pꝛo re nerentia ſua et vtilitate communi quid opoꝛteatobſeruari:quaq; cautione apo ſtolica mandata cuſtodiant · ſubiũgit cõ feſtim patris indulgentiſſimi lenitatem- ⁊ vt filios ſuos quẽ erga pᷣdictos ꝓ cha ritate fraternitaſᷣ affectũ debeat retinere (nl eoſti ltan laten c(leme rmmot conten tübee tere tuitrn too mitib Wi ſalu ſepe⸗ ſrata gan lon late lale rpſt⸗ nnſe patien geuſc gatſol krpan lintun Nirn We Goe Era gue le⸗ tdane cceſt nge mac Mad Mo lsti me, wa nß tepolni Nigienn dunnan Wigen iuſind nͤſopzin ene tru. mmapre, tnolte de twusno noper 1Wai urdifni doſſcrere ſbtinder tifmm-n noſtat jronet Aingore gri 10 itns ⸗ recstich nechbiß⸗ ſumt bleeno⸗ compe⸗ am Kleniunr) ichotm ilrule titun inlind e 7 4 nigril mneapt, bbüͤgtte ium nuht ma ſimilit᷑ docet. Et nolite inqͥt qſi inimieũ exiſtimare.ſʒ coꝛripite vt fratrem. Seue⸗/ ritati iudiciarie paternã itermiſcuit pie tatem · ſententiã aplico rigoꝛe pꝛolatã clementi mãſuetudine tempauit. Nam ⁊notari iubet eũ qͥ obedire pꝛecept᷑ ſuis contempfſerit.⁊ cũ illo non cõ miſceri · et tñ hec fieri non odij vitio pcipit · ſed fra⸗ terne dilectionis ⁊ eoꝝ emendationis in tuitu. Molite inqt commiſceri cum illo. vt confundat᷑· vt qͥ non eſt meis pceptis mitibo emendatus ſaltẽ publica omniũ Vſtrũ ſegregatiõe confuſus ad tra mitẽ ſalutis incipiat aliquãdo reuocari Diuerſa teſtimonia quibus apoſtolus pᷣcipit operari debe⸗ re vel ipſe operatus fuiſſem on ſtratur Cap̃.xvij. Mepiſtola q;ʒ ad epheſios ð H i ĩo opereita pcipit dicẽs. Qui furabat᷑ iam nõ furetur:magis autẽ laboꝛet operando manibo ſuis qð lonum eſt · vt habeat vñ tribuat necelſi tatem patiẽti · In actibeetiã aploꝛuʒ hec eadem nõ ſolum docniſſe eũ · ſed etiã ope re pfeciſſe ſimiliDcinuenimus. Nam cum Vniſſet coꝛinthum. alibi ſe manere non patit᷑.niſi apud aquilã ⁊ pꝛiſcillam · eo q eiuſdem ari eſſent opifices quaʒ ipſe erat ſolitus exercere. Ita ei habes Poſt hec paulus egreſſus ab athenis venit co rinthum. etinueniens quendã indeum noĩe aquilam ponticũ genere.⁊ pᷣſcillam vxoꝛẽ eius · acceſſit ad eos.eo ꝙ eiuſdem eſſent ari· ⁊ manebat cũ eis ⁊ operabat᷑. Erant enim ſcenofactoꝛie artis. tm̃ operatus ſit apoſtolus quantũü non ſibi ſoli.ſed etiam his qui cum eo erant poſſet ſuf ficere Caß. xviij. Einde ꝓcedens miletũ ·⁊ exinð d mittens epheſum · connocãſq; ad ſe pᷣſhiteros epheſioꝝ ecclię · dans eis pꝛecepta qnẽadmodũ regere eccleſiã dei ſe abſente deberent ait. Auꝝ ⁊ argentum nullius concupiui. ipſi ſci qm̃ ad omnia ꝗᷓ mihi opus erãt ⁊ his q mecum ſunt miniſtrauerunt manus iſte Oig oſtendi vobᷣ qa ſic laloꝛantes ovꝛ tet ſuſcipere infirmos ac meminiſſe ver⸗ bi domini ieſu. qm ipſe dixit. Beatiꝰ eſt magis dare qᷓ; accipere. Graue nob ſuę conuerſatiõ is reliquit exemplũ.cũ ſenõ ſolũ id operatum eſſe teſtat᷑ q neceſſita/ ti tantummõ ſui coꝛpor expediret.ſʒ etiã qd vſibo eoꝛũ qͥ ſecum erãt poſſet ſuffice⸗ re. his vicʒ qͥ quotidie neceſſarijs miſte/ rijs occupati: neq;q; ſibi parare ſimilit᷑ victũ ſuis mani bo occurrebãt.Et ſicad theſſalonicenſes operatũ ſeſe dixit · vt ill foꝛmã daret ad imitandum eũ.⁊ hic tale qd intulit dicens. Quemadmodũ intelligi debeat heatius eſt ma gis dare q́ᷓ acciꝑe.Cxix MVnia oſtẽdi vob.qalic laloꝛã tes opoꝛtet ſuſcipere infirmos ſcʒ vel mente vel coꝛpe.id eſt vtnro potiꝰ laboꝛe ſumptuq; operis ſudoꝛe queſito. ⁊nõ de abundantie cumulo ſeu repoſi/ ta. pecunia.ſʒ ne de aliena quidã largita te ac ſubſtantia eos reficere feſtinemꝰ Et hoc ipſum dñi dicit eſſe mandatũ Qm̃ ipſe inqᷣt dixit.id ẽ dñs ieſus. Beatiꝰ eſt magis dare q; accipe. Hoc eſt imptieniʒ beatioꝛ largitas q; accipientis penuria. quęnõ de pecunia ꝑ infidelitatẽ vel diffi Tentiã reſeruata: nec de recondiſj auari ciętheſauris impẽditur · ſed ꝗᷓ de fructu oper ꝓprij ⁊ pio ſudoꝛe ꝓfert᷑. Etiõ bea/ tius eſt mag dare q; accipe · qꝛ cuʒ illius q accipit is qͥ tribuit habeat pauptatẽ- nihilominꝰ laboꝛe ꝓpꝛio nõ ſolũ ſuę ne/ ceſſitati ſufficientiam · verüetiam qð tri buat indigẽti pia ſollicitudie parare fe⸗ ſtinat.duplici gratia decoꝛatꝰ· ꝙ ⁊ perfe ctam nuditatẽchꝛiſti vniuſaꝝ reꝑ ſuaꝝ abiectiõe poſſideat.⁊ munificentiã dini⸗- tis laboꝛe ſuo exhibeat ⁊ affectu · Hic qͥ dez honoꝛãs deũ de ſuis iuſi laboribo⁊ delibãs ei de fructiby iuſticie ſuę. ille xo ocij toꝛpore ⁊ inertia reſolutꝰ.indignuzʒ ſe eẽ etia cibo paĩs apli ꝓbat ſnĩa contra eius ſcʒ interdictum ocioſus eum nõ ſi⸗ ne reatu peccati cõtumaciaq; ſ᷑ſumens. ðð w 1U . . „.„* 2 * . 7 4 4 M . De fratre deſidioſo qui alios egredi de cenobio ſollicitabat. Caspxrr. Ouimus fratrẽ cuiꝰ etiã nomẽ n ſi ampliꝰ aliqͥd ex ̊ inſtructio⸗ nis accederet ꝓderemꝰ · qͥ cũ in cenobio moꝛaret᷑.eũq; neceſſita s coarta ret. vt ſtatutũ open penſum qtidie econo mo traderet nein maioꝛẽ oper modum alicuiꝰ ꝓpenſiꝰ laboꝛant᷑ tenderet᷑ vłcõ⸗ funderet᷑ exeplo · cũ in cenobio quempiã fratrũ vidiſſet ingreſſum. q ardoꝛe fidei vellʒ aliqͥd ãpliꝰoper ↄſigre · ſi clãdeſtiſ eũ perſuaſionibo reuocare ab hmõi intẽ tione mĩme potuiſſet conſilijs pꝛauis ac ſuſurrationibo ad trãſmigrãdũ exinde pſuadebat. Et q eñ faciliꝰ aſpoꝛtaret · ſe q́; iam olĩ muli ex cauſis offenſum ↄfin gebat velle diſcedere · ſi ſolatiũ itinen vel comitis repperiſſet. Cũq; eñ ad ↄſenſuʒ occult᷑ᷣ obtrectatiõib mõaſterij ꝑtxiſſet · ↄdicens ei hoꝛã q̃ de monaſterio deberet exire · vklocũ ſe Pueniẽs expectaret · ipe Vlut ilico ſubſecuturꝰ ibidẽ ſubſiſtebat Illoq; iã ꝓ diſceſſus ſui vrecundia nõ audẽte ad monaſteriũ de qͥ aufugerat vl teriꝰ aggregari · illex fuge eiꝰ in cenobio reſidebat. Hoc vnũñ exemplũ de iſtimo di genere hoim ꝓ incipientiuʒ cautione Dixiſſe ſufficiat·qͥ pateat euidentiꝰ q̃nta mala ocioſitas hᷣm ſcripture ſnĩaʒ ĩ mo nachi mente parturiat · vel qu ẽadmodũ coꝛrũpãt bonos moꝛes colloquia mala Diueꝛſa teſtimonia de ſalomo⸗/ necontra accidiam. Cap.xxi. Uaod ocioſita vitiũ etiã ſapiẽ q tiſſimꝰ ſalomõ euidẽtiſſime no tat in muli · ita dicens. Qui ſe⸗/ ctatur ociũ replebit᷑ pauꝑtate.vel viſibi liſcʒ xel inuiſibili · q neceſſe eſt ocioſum quẽ qᷓ; ⁊ diuũſis vitijs inuolutũ teneri · et alienu ſp exiſiere a contẽplatione dei vel diuitijs ſpiritalib· de qbus btũs aplus Nuia in oĩb inqͥ diuites facti eſtis in illo. in omni vbo ? in oĩ ſcia. De hac au tem ocioſi paupꝑtate alibi q;; ita ſcribit᷑. Et vſſtiet᷑ ociſſa veſte ⁊ panoſa oĩs ſõni culoſus. Sine dubio enĩ nõ merebitur illo incoꝛruptionis veſtimẽto oꝛnari de q̊ aplus pcipit. induite vos dñm ieſum chꝛiſtũ.⁊ iterum. induti lorica iuſticięet charitat᷑. ⁊ de quo etiã dñs ad bieruſa- lem loquitur per ꝓphetam.exurge exurge hierlm induere veſtiment gle tuę. qſqs ſomno ocij vel accidie ſuꝑatꝰ.non indu/ ſtrie ſue laboꝛe ſed inertię pannis oꝑiri maluerit. quos abſcidens de ꝑfecta ple⸗ nitudĩe ⁊ coꝛꝑe ſcripturaꝝ · nõ veſtimtũ gle nec decor· ſʒ ignominioſũ excuſatio nis velamen ſuecoaptabit ignauię So lent enĩ hi qui ſunt bac ſegnicie diſſolu⸗ ti · nolentes ope manuũ ſuarũ ſuſtentari. quod apſls indeſinent᷑ exercuit vel nobiſ exercere cepit · quibuſdam vti teſtimo⸗ nijs ſcripturarũ.quibus quoddam iner tie ſue velamen im ponant. dicentes ſcri⸗ ptum eſſe Operamini nõ cibuʒ qᷣ perit. ſed qui permanet in vitam eternam. Et meus cibus eſt vt faciam voluntatẽ pa/ tris mei. Sed bec teſtimonia panni qui/ dam ſunt de ſolida enangelice lectionis plenitudine abſciſi:· ⁊ ad hoc aſſuuntur vt contegant potius ignominiam ocio⸗ ſitatis ac verecundię noſtre · q; vt calefa ciant ⁊ exoꝛnent nos illa pꝛecoſa veſte ꝑ fectaq; virtutum quã in pꝛouerbijs mu lier illa ſapiens quę foꝛtitudine ⁊ decoꝛe induta eſt vel ſibi vel viro ſuo feciſſe de⸗ ſcribitur · de qua etiam conſequent in⸗ fert᷑ Foꝛtitudine ⁊ decoꝛe induta eſt· ⁊ le tata eſt in diebus nouiſſimis. De hoc in/ ertie moꝛbo rurſus idem Salomon ita commemoꝛat. Aienihil operantiũ ſtra te ſunt ſpinis ·id eſt illis ac ſimilibus vi⸗ iijs que apoſtolꝰ in ſuperioꝛib de ocio pullulare pꝛefatus eſt· Et iterum · In de ſiderijs eſt omnis ocioſus. De qnibus apoſtolus cõmemoꝛauit dicens. Et nul lius aliquid deſideretis. Et ad extremũ. OVlta mala enĩ docnit ocioſitas. Quę euidenter apoſtolꝰ in bis ꝗᷓ ſupꝛa expo- ſuimus enumerauit dicens. Nibil ope⸗ rantes. ſz curioſe agentes. Huic q; vi/ tio ſubiũ xit aliud. Et operã dei vt del t.E t ot hullin oꝛdin dioſe trab⸗ ordin rynt itaſ ſoli clon ſonte b ls ſnx humnili ſolian ſehe n Wi labo ſn Nt ſtüa ſeaeyr ofine⸗ lpan Cenob h . ſtonfan adtn mo te ve diut Vl ſanct moy ibd goiſe man⸗ oco d whitr Gnn. in fin niiet bind. neng enns ⸗ nonmna, nnisonn eſece⸗ nöiiti Nüinſto nn OO Niaedn Fiuſenun. mtwob m Knino, caminer mntesſan⸗⸗ dyafert. amam. Et Wunte⸗ zuannicn,/ uce lanons aounmn ninun o walen Woſt Neſteg woabis l dine delot ſo buledo —R uncherl Dewein⸗ HAomon Vmti cniibusn gicinumn 6, niß uslinl Enant. ſes . wne⸗ gſin , Hyihn/ nq ſid. Et deinde. vt vra negocia agatis · et vt honeſte am buleſj ad eos q for ſunt· x· nullius aliqd deſidereij. Quos etiã in/ oꝛdinatos ac rebelles notat. ab his ſtu/ dioſos qͥſq; ſegregari pᷣcipiens. At ſub tra hat᷑ᷣ vos inqt ab oĩ fre ambulãtein⸗ oꝛdinate·⁊ nõ m traditionẽ quã accepe runta noö. CNꝑ egiptũ fra tres ita ſuis manibus oꝑaturvt nõ ſolũ ꝓpꝛijs neceſſitatibꝰ ſatiſfa ciant ſʒ etia his qui in carceribꝰ ſunt ſubminiſtret. Cap. xxij. Is itaq; exẽplis ꝑegyptuʒ pa⸗ tres eruditi. nullomõ ocioſos eſſe monachos ac pᷣcipue iuue nes ſinũt. actũ coꝛdis ac ꝓfectũ patie et humilitat ſedulitate oꝑiſ metiẽtes.etnõ ſolũ a nullo ꝗcq; ad vſum victꝰ ſui acci pere patiũt᷑.ſed etiã de laboꝛib ſuis non tm̃ ſuꝑueniẽtes ac pegrinos reficiũt fr̃es Wrũetiã ꝑ loca libye ꝗᷓ ſterilitateac fame laboꝛãtnecnõ etiam ꝑ ciuitates his qui ſqualoꝛe carceꝝ ↄtabeſcunt immanem ↄferentes dirigũt alimonię victuſq; ſub ſtatiã: de fructu manuũ ſuaꝝ rationabi/ leac wrũ ſacrificiũ dno tali oblatione ſe offerre credẽtes CX och cauſa facigt in partibus occidentis nõ eſſe cenobiamonachoꝛũ.Cap̃. xxiij Inc eſt oyin his regio nibo nlla h vigdemꝰ monaſteria tãta fratrũ celebꝛitate füdata.qꝛ nec operũ ſuoꝝ facultatibe fulciunt᷑ vt poſſintĩ eiſ iugit᷑ ꝑdurare.⁊ ſi eiſ ſu ꝓpeditarequoqᷣ) mõ valeat ſufficiẽtia victꝰalteriꝰlargita te · voluptas tñ ocij ⁊ ꝑpuagatio coꝛdis diutiꝰ eos in loco ꝑſeuerare nõ patitur. VAVñ h eſt apud egyptuʒ ab antiqᷣs prib ſancta ſnĩa. operantẽmonachũ demone vno pulſari.ocioſum vo innumern ſpiri tib deuaſtari. De abbate paulo qui ſingulis annis omne opus manuum ſuarum igne ſuppoſi Ca. xxiij to concremabat Eiq; abbas paulꝰ ꝓbatiſſimꝰ d patuꝝ cũ in heremo vaſtioꝛe cõ⸗ ſiſtẽs ꝗᷓ pꝛphirio nuncupatur . . . . . . „ 4 . p . palmaꝝ fructib ⁊ hoꝛto modico ſecutꝰ haberet ſufficienteʒ alimonie ſue vict'; ſubſtãtiã·nec poſſet aliqͥd alið vñ ſuſtẽ/ taret᷑ operj exercere· eo ꝙ ab opidis et ha bitabilikra ſeptẽ mãſiõiby vl eo ampliꝰ deßti illiꝰ ſepararetur habitatio · pluſq; xpeteretur ꝓ mercede vecturę q;ᷓ; valere poſſʒ pᷣciũ operj deſudati colleci palma rũ folijs quotidianũ penſuʒ velut exinð ſuſtentãdus a ſemetipᷣo in git᷑ exigebat. Cũq; ope totiꝰanni antru eiꝰ fuiſſʒ im⸗ pletũ/id qð ſollicita cura laboꝛauerat ſi/ gulis annis ſu ꝓpoſito igne ↄcremabat. intm̃ ꝓbans ſine opere manuũ nec in lo⸗ co poſſe monachũ ꝑdurarenec ad perfe ctionis culmẽ aliqn cõſcendere.vtcuʒ H fieri neqq; neceſſitas victꝰ exigeret.p ſo⸗ la purgatione coꝛdis ⁊ cogitationũ ſoli ditate ac ꝑſeu erãtia cellę.vel accidie ipiꝰ emonũq; victoꝛia ⁊ expugtiõe pficeret Uerba abbatiſ moyſi ꝗ dixerit mihi de remedio accidię.Cxxv Aim inccipiss in heremo cõmo⸗ c rari abbati mo yſi oim ſãctoꝛũ ſũmo dixiſſẽ me egritudĩe acci/ die heſtno die guiſſime fuiſſe ↄfectũ·nec ab ea potuiſſe alias libari · niſi ad abbᷣtẽ paulũ ꝓtinꝰ cucurriſſem · ille. Non te ait ab ea liberaſti · ſy mag ei te deditiũ ac ſᷣ⸗ ditũ pᷣbuiſti Grauiꝰei te vt deſtoꝛẽ ac fu gitiuũ deinceps aduſariꝰ impugbit quẽ de ↄflictu ſuꝑatũ ꝓtiꝰ aufugiſſe ↄſpexit · niſi de ceto cõmiſſa ↄgreſſione nõ deſer/ tiõe eelle vel ſomni toꝛpoꝛe ingruẽteſ eſtꝰ eiꝰ ad hoꝛã euapoꝛare maluer..ſʒ toleran tia potiꝰ ⁊ ↄflictu didicer ũphare Añ exꝑpimẽto ꝓbatũ eſt accidię ĩpugtiõʒ nõ ceclinãdo fugiẽdã.ſʒ rſiſtẽdo ſupandã Erxplicit de ſpũ accidię liber decimus. Incipiũt capitula li bri vndecimi de ſpu cenodoxie Roemium Ca.ii. ij cenodoxia nõ ſolũ ĩ par te carnali ſed etiã in ſpirita⸗ li monachũ pulſet. iij L cenodoxia multiplex ſitac ml tiifoꝛmis Lapitůla iij Quomõ monachũ cenodoxia a Cxerxtris ⁊ a ſiniſtris impugnet. „ LNua compatione monſiret na tura cenodoxie “ vi N cenodoxia nec bñficio ſolitudi nis extinguaturn? vij cenodoxia cum deiecta fuerit acrius reſurgat ad luctamen. viij Vcenodoxia nec heremo nee eta te deferueat ir N cenodoxia ꝑiculoſioꝛ ſit vtu tibus mixta. Erjremplum regis eʒechię quẽad modum telo cenodoxie deiect fuerat. Exemplum regis Ocię eiuſdem moꝛbi labe ſupati Biuerſa teſtimonia 3 ceuodoxiã Quibus modis cenodoxia mõa chum pullet * 3.B. . xiij Quemadmodũ clericat gradũ ſuggerat ambiendunm. xv Quõ cenodoxia mentẽ inebꝛiet. xvi Q aliter vicia curari non poſſũt niſi eoꝛũ radices ⁊ cauſe fuerint publicate xvij AV monachus debet vitare mulie res ⁊ epiſcopos. xviij Remedia quibo cenodoxiã vita re poſſimus Expliciunt capitula Incipit li ber vndecimus de ſpiritu ceno doxie. Cap̃ᷣ.pꝛimum. Eptimũ nobis certamen eſt contra ſpũm ceno. 1 doxię. quaʒ nos va nam ſiue inanẽ glo riaz poſſumꝰ a ꝓpel lare multifoꝛme varium atq; ſubtile · ita vt quibuſlibet perſpicaciſſimis oculis ñ dicam caueri.ſed puideri depꝛehendiq; vix poſſit. cenodoxia nõ ſolu in parte carnali ſed etiã in ſpiri tali monachum pulſet. CLap̃: ij. On ſols ʒ enĩ vt cetera vicia in n pte carnali · ſed etiã in ſpiritali monachüů pullat · ſotilioꝛe ſe ne⸗ quitia ingerẽs menti. ita vt ꝗq non potue rint carnalibo vitijs decipi · ſpiritalibus ſucceſſibo acriꝰ ſaucient᷑.tantoq; eſt ꝑni cioſioꝛ ad ↄflictuʒ q;to obſcurioꝛ ad ca uendũ. ODĩm nãq; vitioꝛuzʒ manifſeſiioꝛ aptioꝛq; congreſſus eſt. et in vnoqq; eo rum dictione rigida cõfutatꝰ incentoꝛ innalidioꝛ factus abſcedet · victoꝛemq; ſuũ deiectꝰ adũſariꝰ deinceps infirmioꝛ attẽptabit. Hic vo moꝛbo cñ ꝓ elatiõe carnali pulſauerit mẽtẽ · ⁊ fuerit ſpõſio nis ſcuto repulſus rurſus vt quędã mł tifoꝛmis neqᷣtia poꝛe habitu perſonaq; mutata ſub vᷣtutũ ſpecie victoꝛẽ cõfode re iu gulare pertẽptat. Ccenodox ia multiplex ſit ac multifoꝛmis. CLap̃· iij. 4 7267 Tenim cetera vicia ſeu pturba e tiones vnifoꝛmes ac ſimplices eſſe dicunt. hec vero multiplex mltifoꝛmis ac varia vndiq; bellatoꝛi ⁊ exoĩ parte victoꝛi occurrens. Nã etĩ ha bitu ⁊ in foꝛma · ĩ inceſſu.in voce·ĩ oꝑe · in vigilijs · in ieiunijs · in oꝛatiõe · ĩ remo⸗ tione · in lectõe · in ſcia · in taciturnitate · ĩ obedientia · in hũilitate · in longaminita te militẽ chꝛiſti vulnerare conat᷑· T velut qdam pernicioſiſſimꝰſcopulus tumenti bus vndis obtectꝰ im puiſum ac miſera bile naufragiũ ſcdo nauigantibo vento dũ non cauet᷑ nec puidet᷑ impoꝛtat. Quomõ monachũ cenodoxia a dextris et a ſiniſtris ipugnet. Taq; via regia vo⸗ L. iiij. i lentẽ incedere ꝑ arma iuſticię ꝗᷓ a dextris ſunt ⁊ a ſiniſtiopoꝛ/ tet aplica diſciplina tranſire ꝑ gloꝛiã et ignobilitatẽ· per infamiã bonã famaz. ⁊tanta cautiõe inter tumẽtes temptatio num fluctus gubernate diſcretiõe ? flã⸗ te nobis ſpũ dñi.iter dirigere vtutis. vt dextra leuaq; ſi paululiũ eflectamꝰ.ſcia mus nos pernicioſis mox cautibe illidẽ⸗ dos. Jõq; per ſapientiſſimũ ſalomoneʒ nonei ſwiſtr rione iad faſt ln potu vilio hono Quẽ vollere jeiane flnd coge negl⸗ ſtusſiu 1qrod aben nans Gher ynn tonenl gnan bifcl Quto Munn. Gn de bunm tolle gllia gue ſauc ritus⸗ Sle⸗ chöisi niſtin nisab tentiar onch Nn nſpnn inken, nmmm Dritüdn kocckhi ninn manitän awbinmm „ung Nünmmior dähen⸗ uengngin dan wlnug imiiͤeͤ nocor nmis⸗ mian nesnſnhin⸗ rwonmnb Nihrlan ns Hinib welope: töo ireno⸗ ctmminti longummnin nat nlustunentt mmarmniſan mnthwnt n. nocn sihog W 1, ſalignn, irtgtnic tmibnn. vtmplano möenfi⸗ rimat mn/ſin ntpllice⸗ onone De ſpiritu cenodoxie monem̃. Me dintan ad Fran neq; ad ſiniſtrã.i.ne tibi de vtutibo blandiaris. ⁊ dxtris ſucceſſibo ac ſpiritalib extolla ris nec deflectens ad ſiniſtrũ tramitẽ vi⸗ tioꝛũ.ſᷣm aplum gloꝛiam tibi ex eis ĩ tua ↄfu ſione conqras. Nam cui ſub ſpecie ſuccinctę veſtis ac nitide cenodoxia non potuit generari:p ſqualida ⁊ inculta ac vilioꝛe conat᷑ inferri. Quẽ non potuit ꝑ bonoꝛẽ deijcere · humilitate ſupplantat. Quẽ ſcię ⁊ elocutiõis oꝛnatu nequit ex tollere. grauitate taciturnita᷑ elidit. Si ieiunet in palã glła vanitaᷣ pulſat᷑. Si illud cõtemnẽdę gloꝛię cauſa cõtexerit. eodem vitio elatiõis obtundit᷑. NMe va⸗/ negloꝛięcõtagio maculet᷑ oꝛationes ꝓ⸗ lixas ſub fratꝝ vitat celebꝛare cõſpectu. ⁊quod eas latenter exerceat.nullum q; habeat ↄſciũ facti nõ effu git aculeos va nitatis. Qua cõparatione mon ſtretur natura cenodoxię.C. v. Alcre ſenioꝛes nr̃i naturã moꝛ p òdbi rbuiꝰin modũ cepe bolboꝝq; deſcribũt.quę vno decoꝛticata tegmine.alio rurſum inueniũt᷑ induta · totienſq; repiunt᷑ gbtecta · quotiens fue rint expoliata · Ccenodoxia nec bñficio ſolitudis extinguar · Mſolitu dinẽ qͥ; eun LC. vi. i ctonꝝ moꝛtalium conſoꝛtia glie cauſa fugientẽ. pſeqͥ nõ deſiſtit Quãtoq; ampliꝰ vniũſum qs vitane⸗ rit mundũ · tanto eũ acriꝰinſequit᷑ Aliuʒ qð patientiſſimus ſit oper ac labor · aliũ q ad obediendũ ꝓmptiſſimꝰ · alinʒ qðᷣ Hhumilitate ceteros pponderet conat᷑ ex/ tollere.Alius ſcię· alius lectionis·aliꝰ vi giliaruʒ ꝓlixitate temptatur. Nec alias quẽq; hic moꝛbo niſi ſuis nitit᷑ ꝓtutib ſauciare · in his offendicula tendẽs inte/ ritus · in quibo vite ſtipendia conqrunt. Aolentib qui pe iter pietatis ac perfe/ ctiõis ĩcedere · non alibi iimici ĩſidiãtes niſi in via q̃ am bulãt laqueos deceptio nis abſcondũt · m illam beati dauid ſen tentiam in via hac qua ambulabam ab ſconderũt laqueũ mihi · vt in hac ipa ſcʒ etate deferueat. vᷣtutum via qua gradim̃ tendentes ad bꝛauium ſuꝑnę vocatiõis nr̃is elati ſuc ceſſibocoꝛruamus obligatiſq; ꝑedibus aĩę nr̃e concidamus cenodoxię laqueis cõpediti. Et ita ſit vt qͥ aduerſarij cõfli⸗ ctu non potuimus ſuꝑari · nri triumphi ſublimitate vincam̃ · ſeu certe quod eſt etiaʒ aliud deceptionis genus· vt excedẽ tes continẽtię vel noſtre poſſibilitat mo⸗ dum · pſeu erantia ͤ nr̃i curſus infirmita te coꝛpoꝛis intercedente perdamus. cenodoxia cũ deiecta fuerit acrius reſurgat adluctamen Mnia vitia ſupata LCa.vij o marceſcũt. ⁊ deuicta ꝑ ſinglos dies infirmioꝛa reddunt᷑· ⁊ vel loco vel tpe minuunt᷑ atq; deferuent · ſeu certe a contrarijs ꝓtutibo diſſidentia vł cauent᷑ facilius vel vitantur. hoc vo de iectum acrius reſurgit ad luctam·⁊ cuz putat᷑ extinctũ ſua moꝛte viuacuis con⸗ naleſcit. Cetera genera vitioꝛũ eos tãtũ impugnare ſolent q;s in certamĩe ſupa⸗ rint. hoc vero ſuos victoꝛes acriꝰ inſecta tur. Quãtoq; fuerit validius eliſum · tã to vehementius victoꝛię ipius elatiõecõ gredit᷑. Et hec eſt ſotilis inimici vꝓſutia · vt militem chꝛiſti ꝓprijs faciat tel occum bere. qnẽ hoſtilibo armis ſuꝑare ñ potuit cenodoxia nec heremo nec Ca.vii. Liia interdũ vitia ſicut diximꝰ a etiã locoꝛũ beneficio conqᷣeſcũt materia peccati vel opoꝛtuni tate eius occaſione ſu btracta lenteſce/ re ſolent ⁊ minui.hoc ↄpo cũ fugiente de ſerta penetrat · nec loco nouit excludi:nec extrinſecus materia ſubtracta marceſce/ re. Mon enim aliunde q; vtutum eius quẽ impetit ſucceſſib animat᷑. Quędaʒ etiã ꝓceſſu tpis vtpꝛefati ſumus intdũ molliunt᷑ atq; vaneſcunt. huic longeui tas niſi fuerit induſtria ſolerti ac pꝛudẽ ti diſcretionefundata non ſolũ nõ offi⸗ cit: verumetiã maioꝛa nouit fomenta cõ gerere vanitat Ccenodoxia ꝑicu loſioꝛ ſit virtutibꝰ mixta.Ca ir. wwEwuee e . Oſſtremo cetere pturbationes Hnicioſus q;ᷓ g auis eſt elatiõis moꝛbo⸗ p axcontrarijs ſibi vᷣtutibus diſ / Canteiuſticiętantę v̈tutes tanta fides ſiigdẽtes.⁊ ex apto tanq; die claa⸗s atq; deuotio.ꝗᷓ naturam iſam ac totiuſ ro bellantes et ſuperant᷑ facilius ⁊ cauen mundi leges immutare meruerunt vna tur. hec auteʒ virtutibus inſerta ⁊ aciei elatione depeunt · ita vt vniuſis vtutib. permixta velut in nocte ceca dimicans. ſuis ac ſi non fuiſſent obliuioni traditis ant⸗ atrocius inopinatos decipit ⁊ incautos iram dñi confeſtim ſuſcepiſſet: niſi eam nns Exempluʒ regis eʒechię quem reſumpta bumilitate placaſſet · vt qͥ de dn admoduʒ telo cenodorie deie tam excelſo meritoꝛũ faſtigio elatiõe im/ * ctus fuerat. LCap̃.x. pellente deciderat- non niſi ꝑ eoſdeʒ rur niit Ta nanq; ecechiam regeʒ indle ſum humilitaſᷣ gradus ad amiſſum cul dam i virũ in omnibus conſummate men aſcenderet Ais aliud qͥ; exempluʒ icpe iuſticię. ⁊ ſanctarum ſcriptunra ſiilisruinę percipere: rum teſtimonio cõpꝛobatum.poſtinnu/ Exemplum regis oʒię eiuſdem ſ mera virtutum pꝛeconia vno elationis moꝛbilabe ſuperati. ince telo legimus fuiſſe deiectum. ⁊ qui inter CLCaß. xi. ſo netionem centum octoginta qͥnq; miliũ Zias huius quẽ cõmemoꝛaui⸗ X de exercitu aſſyrioꝛum.angelo ſub nocte o mus regis attanus. in omnibo e vaſtãte vna pᷣce valuit ĩpetrare · vanita G3 ipe ſcripturę teſtimonio col dan tis gloꝛiatione ſuperatur. Cuius vt pꝛe laudatus.poſt ingentia vtutũ ſuaꝝ p⸗ teream virtutum tam pꝛolixum catalo⸗/ conia · poſtinnumeros triumphos qͥs de gum quem replicare plongum eſt · hoc uotiõis ac fidei ſuę merito perpetrauit · vnum dicam Qui poſt interdictum ter diſcequaliter ſit vaneę gloꝛię elatiõe de⸗ lr minum vite moꝛtiſq; diem dñi ſentẽtia iectus. Et egreſſum eſt inquitnom̃ ogę lun pꝛefinituʒ quindecim annis vite metas ꝓpter qð auxiliaret᷑ ei dñs ⁊ coꝛroboꝛaſi tens excedere vna oꝛatione ꝓmeruit · ſole ꝑ de ſet illum · Et cum roboꝛatus eſſet. eleua⸗ atint cem gradus quos ad occaſum tendens tum eſt coꝛ eius in interituʒ ſuũ:⁊ neglex onui⸗ iam illuſtrauerat reuertente · qui lineas it dñm deũ ſuũ. Cernis aliud exẽplũ rui ſuaſen quas abſceſſu eius vmbꝛa ſubſequens ne grauiſſimę·⁊ cõſpicis duos viros taʒ llinc occuparat · ſuo rurſum reditu fugãs du iuſtos tam q; pfectos triumphis ſuis at buun⸗ plicatum dieʒ vniũſo oꝛbi ↄtra fixas na qᷓ; victoꝛijs fuiſſeconfectos Uñ videtis mino⸗ turę leges inaudito miraculo pꝛebuit. qᷓ; ꝑnicioſi rerũ ſecundarum ſoleant eſſe (bine poſt tanta tamq; incredibilia ſigna · poſi ſucceſſusita vt quinon potuerũt aduer Nsneg tam immania documenta v̈tutum qua ſis frãgi. ꝓſperis ſi incauti fuerint acriꝰ Wita liter fuerit ſucceſſibo ſuis eliſus· audi ſcri elidant᷑·⁊ qui in cõflictu atq; acie moꝛi ſyr pturam narrantẽ. In dieb inquit illis euaſerũt diſcrimina · tropheis ꝓpꝛijs tri llecr egrotauit eʒechias vſq; ad moꝛtẽ. ⁊ oꝛa⸗ umphiſq; ſuccumbant. cnis⸗ uit dñm ⁊ exaudiuit eũ ⁊ dedit ei ſignũ: Diuerſa teſtimonia contra ce vale illud ſcʒ quod legimus de ſolis datũ eſſę nodoxiam. LCLaß. ri · num reditu ꝑ yſaiam ꝓphetam in q̃rto regno Deo aplus monet. Molite fie⸗ Aler rum libꝛo. ſed non inquit ſcᷣm bñſicia i ri inanis gloꝛię cupidi. Et dñs Q queę acceperatretribuitei:q; eleuatuʒ eſt phariſeos caſtigans. Quõ in/ ineb coꝛ eins· ⁊ facta eſt contra eum ira·⁊ con⸗ quit vos poteſtis credere qͥ gliaʒ abinui ta iudam ⁊ bieruſalem. humiliatuſq; cem accipitis·et gloꝛiã quęa ſolo deo eſt n eſt poſtea eo exaltatũ eſſʒ coꝛ eiꝰ. ta iſe nõ queritis: Dehis ⁊ beatus dauid cũ qᷓ; habitatoꝛes hierin · ⁊ idcirco non ve interminatione dicit. Quoniam xus Vit nit ſuꝑ eos ira dñiin diebus ececbię E diſſipaiit oſſa eon qui homibo placent. nudil . me⸗ Muſ utotu Em lszach nindt nil an t,nd anöein Noſce miſan al Pampo; kalden nenonu⸗ nonmniby monio ol. üſuanß/ wssde rnmaut tcnöede utnoñiog⸗ ranteeſ llet dun⸗ ſineger eipli ni 1os Mosta) obisſuis 1 1ſluudl. nmitader nainaad guenn gcolte t. Rlt ſ⸗ 1 Quön, abinu chazebil ſom a. Quibus modis cenodoxia monachum pulſet? Cap̃. xij. let etiã incipientiũ mentes. 2 ſ eoꝛũ qui minus adhnc vel vir/ tute animi vel ſcientia ꝓfecer̃t. aut ꝓpter ſonũ vocis extollere.qð ſcilicʒ modulatius pſallãt. aut qð ſint exeſis carnibo vel coꝛpoꝛe lautioꝛesaut qð pa rentes diuites aut nobiles habeãt · qðᷣ militiã honoꝛeſq; contempſerint. Inter/ dum etiaʒ dignitates ⁊ opes ꝗᷓ foꝛte nec aꝓpꝛehendi qͥdeʒ aliqñ potuiſſent.ꝑſua/ det quempiam pfacile fuiſſe adepturuʒ ſi pſeueraſſet in ſeculo· vana ſpe etiaʒ de incertis inflans eum · ⁊ de his quęnun⸗ qᷓ; ſoſſedit · velut qui ea cõtempſerit glo ria vanitatis extollens. Quemadmodũ clericatus gra dum ſuggerat ambiendum Onnunc; vero cleri Cxiiij catꝰ gradum ⁊ deſideriũ pᷣſbite rij vel diaconatus ĩmittit Quẽ ſi vel inuitus fuiſſetindeptustãta exple turum ſanctitate ac rigoꝛe depĩgit. vt ce teris q; ſacerdotib pꝛebere potuerit ſan ctitatis exempla. dein multos non ſoluʒ conũſationis foꝛma verũetiam doctrĩa ſua ſermoneq; lucraturũ.Facit etiam in ſolitudine vel in cellula cõmoꝛantẽ · diũ ſoꝛum domos ac monaſteria mente atq; animo circũire · ⁊ plurimoꝝ ↄuerſiones ſub incitamento imaginarie exhoꝛtatio⸗ nis acquirere. Agit᷑ ita q; infelix aĩa tali vanitate velut ꝓfundiſſimo ſopoꝛe delu ſa · vt plerũq; huiuſmodi co gitationum illecta dulcedine· ⁊ his oppleta ſimula/ cris · ne pᷣſentes quidem actus vł fratres valeat contemplari dũ his ꝗᷓ cogitatio/ num peruagatione vigilans ſomniauit clectatur in herere quaſi verios Quomodo cenodorig mentẽ inebꝛiet. LCLCaß. xv. Emini cuiuſdã ſenis cũ ĩ here/ m mo ſcithij cõmoꝛarer: Qui cuz ad cellã cuiuſdam fratris gtia viſitatiõis adueniẽs oſtio appximaſſet · audiſſetq; eñ quiddam obmurmurũteʒ intrinſecus· paululũ ſubſtitit. cognoſee re volens qdnam de ſcripturis legeret· Vl ſicut eſt mor operãs memoꝛit᷑ recẽſe⸗ ret. Cũq; pijſſimus exploꝛatoꝛ aure dili⸗ gent applicita curioſius auſcultaret · ita eñ rexperit huiꝰ ſpũs impugnatiõe pel/ lectů · vt in eccleſia facere ſe crederet exhoꝛ tatoꝛiũ plebi ſermonẽ Cũq; ſubſiſtẽs ſe nex audiſſet eũ finiſſe tractatũ.⁊ mutato rurſum officio celebꝛare velut diaconu,53 cathecuminis miſſam tunc demũ pulſa uit oſtiũ. Qui egreſſus occurrenſq; ſeni veneratiõe ſolita introducenſq; eũ quã olim venerit cogitationũ ſuaꝝ conſcia remoꝛdente pqᷣrit· ne ſcʒ diutiꝰ ſians ad oſtiũ iniuriã ptuliſſet. Jocularit᷑ ſenex g teq; reſpondit.modo inquiens veni.qñ tu miſſam cathecuminis celebꝛabas. CAXaliter vicia curari non poſ ſint niſi eoꝛum radices et cauſe fuerint publicate. Capᷣ xvi. Ecidcirco inſerere buic opuſ⸗/ b cnlo neceſſariuʒ duxi ˖ vt de im pugnationũ vi atq; oꝛdine vi tioꝝ quibo miſerabilis aĩma laceratur- nõ ſolũ ratiõe ſʒ etiã exemplis inſtructi: ad deuitandos laqueos ⁊ mltiplices de cipulas inimici cautioꝛes eſſe poſſimus. Ita nanq; indifferẽt᷑ hec ab egyptijs pr̃i bus ꝓferuntur in medium. vt oĩm vitio rum certamina vel illa ꝗᷓ patiunt᷑ vel il⸗ la ꝗᷓ paſſuri ſunt iunioꝛes relatione ſua tanqꝙ; qͥ adhuc ea ſuſtineant apud eos etegãt atq; denudentquo exponẽtib⸗ eis illuſiões oĩm paſſionũ qcũq; incipi/ entiuz ſunt ac feruentiũ ſpũ · colluctatio num ſuaꝝ archana cognoſcãt.⁊ ea tãq;ᷓ in ſpeculo contemplantes · ⁊ cauſeę vitio rum qbus pulſant᷑ ⁊ remedia doceãtur futuroꝝ qͥ certaminũ cõgreſſibo anteqᷓ; ſupueniant eru diti ·q̃liter pcauere et oc/ currere eis vel cõfligere debeãt inſtruãt. Vt ſolent ꝑitiſſimi medicoꝝ non ſolum mederi pᷣſentibo moꝛbis· verũetiam futu ris peritia ſagaci occurrere · eoſq; pᷣcepi l pocul ſalutarib pᷣnenire.ita hi qz ve riſſimi animarũ medici emerſuras vali⸗ B 2 7 . . + . 5 tu dines coꝛdiũ ſpiritali collatiõe velut q́ᷓdam ceęleſti antidoto pꝛenecãtes · in iu⸗ nioꝛum mentiba nõ patiunt᷑ adoleſcere · apientes eis ⁊ cauſas imminẽtiũ paſſio/ num ⁊ remedia ſanitau. Rmonachus debet vitaremu lieres et epiſcopos. Ca.xvij. Aaꝓpter bec eſt antiqt patrũ q pmanens nunc vſq; ſnĩa·quaʒ Pferre ſine mea cõfuſione non potero · qͥ nec germanã vitare potui nec epᷣi euadere manus· omnimodis mona chũ fugere debere mlieres ⁊ epᷣos · Neu ter enim ſinit eũ quem ſemel ſuęfamilia/ ritati deuinxerit· vel quieti cellule vlteriꝰ operam dare · vl diuine theoꝛie ꝑ ſctãꝝ reꝝ intuitũ puriſſimis oculis inherere. Remedia quibus cenodoxiã vitare poſſimus. La. xviij. Deoq; athleta chꝛiſti qͥ vrum i ac ſpiritalem agonẽ legitie cer/ tare deſiderat· hãc multifoꝛmẽ variamq; beſtiam omimodis ſuꝑare fe ſtinet. Quã nobis ex oĩ parte velut mul tiplicem neqtiam occurrentem tali reme dio poterimꝰ euadere · vt cogitãtes illud dauiticũ eloqñ · dñs diſſipauitoſſa eoꝝ qͥ homiby placent · pᷣmitus nihil ꝓpoſito vanitaſj ⁊ inanis gle capeſſẽde gtia noſ- metipos facere ꝑmittamꝰ. Deindeea ꝗᷓ bono initio fecerimꝰ ob buatiõe ſili cuſto dire nitam̃· ne oẽs lalvꝝ nroꝛuʒ fructus poſt irrepens cenodoxie moꝛb euacuet. Nuicqͥd etiam in conuerſatiõe fratrum mĩme cõmunis vſus recipit vel exercet. oĩ ſtudio vt iactãtię deditũ declinemꝰ· ⁊ea ꝗ̊ᷓ nos pñ̃t ĩter ceteros notables red⸗ dere ac veluti ſol facientib laus apð ho mines ſit ↄqͥrenda vitemꝰ. His enĩ vel maxĩe indicijs cenodoxie letale ↄtagiuʒ nob inherere monſtrabit᷑. Qð facillime poterimꝰ effugere · ſi ↄſideremꝰ non ſolũ fructũ laboꝝ nr̃oꝝ nos penitꝰ amiſſuros q;ſcunq; cenodoxię ꝓpoſito fecerimꝰ.ſed etiã reos magni crimĩs factos et᷑na ſup. plicia velut ſacrilegos ſoluturoſ. vtpote qad iniuriã dei opus qð eiꝰobtẽtu nos 7 opoꝛtuit agere · hoim gra maluim exerce re.ab eo qͥ occuĩtoꝝ eſt ↄſciꝰ hoĩes deo glam mũdi gle dũi pꝛetuliſſe conuicti Erplicit de ſpũ cenodoxie li/ ber vndecimus. Incipiũt capi tula libꝛi duodecimi de ſpiritu ſuperbie. CLap̃. primum. Roemium. ij Q ſupbie duo ſint genera iij ſupbia om nes pariter virtutes auferat. iij ob ſupbiã lucifer ille de arch⸗ Aunngelo factus eſi diabolus vVy Lfomites vitioꝛũ omniũ de ſu⸗ perbia pullulent. vi Leſuhgbie vitium ſit in oꝛdĩe col luctationis extremũ · tꝑetamen ett oꝛigine pꝛimum ſit. vij Q tm̃ ſit maluʒ ſuperbie vtipᷣm Cei aduerſariũ hremereatur viij Nuemadmodũ deus ſuperbiaʒ dia boli vꝓtute humilitat extixe⸗ B rit· ⁊ diũſa ſuꝑ hoc teſtimonia. ixr Nuemadmodũ nos qͥʒ ſupbiã fſupare poſſimus. S x ¶WVnemo pſſit pfectionem vvtu tum vel ꝓmiſſam btitudinem luuis tm̃ viribus obtinere xi Erxremplü latronis ſiue dauid vł vocationis noſtręad dei gr̃am emonſtrandam xij ¶Anullus ſit labor qꝗͥ oſſit repꝛo miſſe beatitu dini compari. xij Traditio ſenioꝛũ de conſequen. dDdoaa.ppuritate . xiiij Nadiutoꝛiũ dei laboꝛantiby tri banatur xv Aquibus ꝑfectionis viam diſee re beamus xvi Nõ poſſe nos ſine miſericoꝛdia tLiin ſpiratione dei ad ipᷣm labo rem obtinendeꝑfectionis acce/ Tere. xvij Teſtimonia dinerſa quibus eni Tenter oſtendit᷑ nihil poſſe nos ggquod ad ſalutẽ noſirã pertinet Aune adiutoꝛio dei perfſicere vi i xi xj ziin lil nnco⸗ natu ün int Genen hanr Lang, WWRl mä n oiecil umen . e wijn neaart zſedie; üntee wc loi nnm un Niudnen mae nedanid Aigian Nnn npan. lcgben⸗ wntht s nun enidnunl insilt gehus n biem ſipni nin. Tiber. xI· de ſpiritn ſuperbie . xvij M non ſolũ in naturali cöditiõe ſed etiaʒ in quotidiana diſſen.· ſatione dei gratia muniamur. xix hec fides ab antiqs patribus ſit tradita de gratia dei xx De eo qꝗᷣ ꝓpter blaſphemiã tradi tus eſt immundiſſimo ſpiritui. xxi Eremplũ ioab regis iudęqͥ oſtẽ/ ditur qᷣd ꝓpt᷑ ſuꝑbiã meruerit xxij Omnẽ aiam ſuꝑbam ſubdi ſpi⸗ ritalibus nequitijs illudẽdam. xxij pfectio attingi niſi bumilita tis virtute non poſſit xxiiij Quos ſpiritał ſuꝑbia pullet qᷣſ qᷓ carnalis xxv Deſcriptio carnalis ſupbię vel ꝗ̃ mala in monachi mente par/ tnriat · H i AÆ male fundatus qs ad deterio rem ſtatũ quotidie ꝓlabatur xxvij Expoſitio vitioꝛũ quę ꝑ moꝛbuʒ iliuperbię generantur· xxviij De fratris cuiuſdam ſuperbia. xxix Indicia quibus ſuꝑbia carnal aĩmęeineſſe cognoſcatur. xxx Tepefactus quis ꝑ ſupbiã alijs quoq; pꝛeeſſe deſideret xxxi Quomõ ſuꝑbiam vincere vład pfectionẽ puenire poſſimus xxxij Auomõ depopulatrix omniuʒ virtutũ ſuperbia ꝑ veram hu⸗ militatem poſſit extingui xxxiij Remedia aduerſus moꝛbum ſu/ perbie Expliciunt capitula. Incipit liber duodecimus de ſpiritu ſu/ perbięe. Capᷣ̊. primum. Ltauum quod et extremum 0 aduerſus ſpũm ſu/ perbie nobis certa/ men eſt. Qui moꝛ/ bus licet vltimꝰ ſit in conflictu vitioꝛum atq; in oꝛdine po/ natur extremusoꝛigine tamẽ ⁊ tem poꝛe pꝛimus eſt. Seuiſſima ⁊ ſuperioꝛibo cun ctis immanioꝛ beſtia · perfectos maxime temptans. pꝛiopemodum iam poſitos in conſummatione virtutum moꝛſu di⸗ rioꝛe epaſcenne ¶ſuperbię duo ſintgenera Lapß.ͤf. Vius duo ſunt genera. Anuʒ cboc quo diximus ſpiritales vi ros ſummoſq; pulſari. alið q etiam incipientes carnaleſq; complecti/ tur. Et licet vtrũ q; ſu perbię genus tam in deum ᷓ; in hoĩes noxia inflet elatio tamen illud pꝛimum ſpecialiter refertur ad deum.ſcᷣm ad homines ꝓpꝛie perti- net. Cuius oꝛiginem ac remedia in poſte rioꝛibus libelli huiꝰ donãte deo ĩq;dtum poſſumus exequemur. Nunc de illo po⸗ re quo pꝛefati ſumꝰ pfectos pᷣcipue tem- ptari. ꝓpoſitum nobis eſt pauca diſſere re. Cſuperbia omnes pariter vir tutes auferat La.iij. Vllum eſt igitur vi ium aliud n wita omnes virtutes exhauri⸗ at. cunctaq; iuſticia ⁊ ſanctita/ te hominem expoliet ac denudet vt ſuꝑ⸗ bie malum. tanq; generalis quidã ac pe ſtifer moꝛbus non vnum membꝛoꝝ par tem we eius debilitare contentus. ſed ſo/ lidum coꝛpus letali coꝛrũpit exitio · ⁊ in virtutum iam faſtigio collocatos guiſſi ma ruina deijcere ac trucidare conatur. Omne nanq; vitium ſuis eſt termis ⁊ fi necontentum. et licet contriſtet alias q; vᷣtutes. contra vnam tamen pᷣncipaliter tenditeam q; ſpecialiter oꝓpꝛimit et im/ pugnat. Et vt hocipſum quod dicimꝰ clarius poſſit ĩtelligi · caſtrimargia.i.ap/⸗ petitus ventris ſeu concupiſcentia gule temperantię rigoꝛem coꝛrumpit · caſtita tem libido contaminat. ira patientiã va ſtat · vt nonnunq;ᷓ vni quis deditus vi⸗ tio alijs virtutibus nõ penitus deſtitua tur · ſed illa tantum virtute trũcata que ediuerſo emulo ſibi vitio repugnãte ſuc cumbit reliquas poſſit vel ex parte reti⸗ nere. hec wro cum infelitem Hoͤſege . / “ rit mentem. vt quidam ſeuiſſimus ty- rannus ſublimiſſima capta arce virtu⸗ tum vniuerſam funditus cinitatem di/ ruit atq; ſubuertit.Excelſa quondã ſan ctitatis menia vitioꝝ ſolo coequãs atq; permiſcens· nullam deinceps imaginem libertaris aĩmę ſibi ſubdite ſupereſſe cõ/ cedit. Quantoq; ceperit ditioꝛem· tanto grauioꝛi ſeruitutis iugo ſubditũ vniuer ſis virtutum facultatibus crudeliſſima Apꝛedationenudabit. — Mob ſuperbiam lucifer ille de archangelo factus eſt diabol⸗ Lap Miy * T vtgraniſſime tyrannidis eiꝰ e Potentiam agnoſcamus ange⸗ lum illum q pꝛe nimietateſplẽ⸗ doꝛis ac decoꝛis ſui lucifer nuncupatus eſt · nullo alio qᷓ; hoc vitio deiectum celi⸗ tus inuenimus· ⁊ ex illa beata ſublimita/ te angeloꝛũ telo ſuperbię vulneratuʒ ad inferna fuiſſecollapſum. Si igit᷑ tãta xᷣ tutetantę potentie pꝛerogatiua decoꝛa⸗ tum vna elatio coꝛdis potuit de celeſti ⸗ busad terrena deuoluere · qua nos obb/ uantia carnis fra gilitate circũdatos ca⸗ uere opoꝛteat · ipiꝰ ruinemagnitudo de⸗ monſtrat. Quemadmodũ vo huiꝰmoꝛ bi virus pnicioſiſſimum deuitemus in/ ſtrui poterimus.ſi ruinę ipiꝰ cauſas atʒ oꝛiginẽ perſequam Nunq; enim curari languoꝛ.nec remedia poterunt malł vali tudinibus exhiberi · niſi pꝛius inquiſitio ne ſagaci oꝛigines earum inueſtigent᷑ et canſe. Hic nanq; indutus diuina clari tate.⁊ inter ceteras ſupnas vꝓ̈tutes cõdi⸗‚/ toꝛis largitate pꝛefulgens·ſplendoꝛẽ ſa⸗ pientię ꝓtutum pulchritudinem qua oꝛnabatur gratia creatoꝛis · naturę ſue Potentia non munificentię illius benefſi-⸗ cio ſe credidit obtinere Et ob hoc elaDatus tanqᷓ; qui ad perſeuerantiã puritaſ hu⸗ ius diuino nõ egeret auxilio deo ſe ſini lem iudicauit · vtpote qui nullius indige ret quemadmodum deus.liberi ſcʒ arbi trij facultate confiſus · p illam credẽs af/ flnenter omnia ſibimet ſuppeditari.quę pꝛimum ſit. vi. Taq; exemplis ac teſtimonijs i: ſcripturaruʒ manifeſtiſſime cõ ad conſummꝗtionẽ v̈tutum ul perben nitatem ſumme batitudinis pertinerent Hecei ſola cogitatio facta pᷣma ruina ẽ Ob quã deſerta deo qͥ ſecredidit ñ ege⸗ re. inſtabilis repente nutabũdus effe/ ctꝰ.a infirmitatẽ ꝓpꝛie nate pſenſit.⁊ bea titudinem qua dei munere fruebat᷑ ami ſit. Et qꝛ dilexit verba pꝛecipitatiõis qͥ bus dixerat· in celum conſcendam · ⁊ lin guam dololaz qua vel de ſe dixerat · ero ſimilis altiſſimo, vel deadam eua. erĩᷣ ſicut dij · ꝓpterea deꝰ deſtruet illũ ĩ finẽ · euellet eñ Temigbit de tabernaclo ſuo. et radicem eius detena viuentiũ. Tũcrui nam eius vidẽtes iuſti timebũt. ⁊ ſuper eum ridebunt dicentes qꝗð etiã ſine fine ad hos q ſe ſine ꝓtectione auxilioq; dei ſummũ bonum pficere poſſe cõſidunt.iu ſtiſſime dirigetur. Eccebõ quinõ poſuit ccũ adiutoꝛẽ ſuũ ·ſed ſperauit ĩ multituꝰ Dine diuitig ſuaꝝ. ⁊ pualuit in vanita teſua. Cfomites vitioꝛũ oim de ſuperbia pullulent.Capᷣ.v. Ec eſt pꝛimę minę cauſa ⁊ oꝛi/ b go pncipalis moꝛbi. Quirur⸗ ſum ꝑ illũ qui fuerata ſe deiectꝰ in pꝛothoplaſtum ſerpens.infirmitates oim vitioꝛũ materias germinauit Dũ enim gloꝛiam deitaſ arbitrij libertate et induſtria ſua credidit ſexpſſe ↄquirere· etiam illã ꝑdidit qnã adeptus fuerat ꝗ⸗ tia conditoꝛis. QQſupbię vitiu in ſit in oꝛdine colluctationis ex⸗ tremum. tempoꝛe tñ et oꝛigine pꝛobatur · ſu perbie labem cum poſterioꝛ ſit in oꝛdine conflictuum.oꝛigi ne tamen anterioꝛem eſſe. omniũq; pec- catoꝛum et criminũ eſſepꝛincipium · nec ſicnt cetera vitia ſolũmodo contrariam ſibi virtutem.id eſt humilitatem tãtum extinguere · Nrrumetiam cunctarũ ſimul interemptricem eſſe virtutuʒ· nec medio cxes tantum paruoſq; temptareſj maxi me in foꝛtitudinis culmine conſiſtentes. õ tanc ſttiu buig⸗ e den nent nin’ nee⸗ s, nſtz bet U n rin Wer kauai liſni. bſnd .Licmi , fnefine g dei dunt.in owluis nuluta⸗ nyn wmoin in uhtal⸗ Qunr⸗ ie mitates uit Di ſtateet virere⸗ nto⸗ um s er⸗ ige N. WmoNs iline lincn nun nige/ ec mriom imin ſinnl nicio zman ntes⸗⸗ De ſpiritu ſuperbie 5 Ita enim de hoc ſpiritu pꝛopheta cõme moꝛat · Et eſcę eius electe. Jdeoq; beatꝰ dauid licet tanta circumſpectiõe coꝛdis ſui cuſtodiret archana· vt ad eum quem ſecreta conſcientię ſuę non latebant au⸗ denter pꝛoclamaret · domiĩe non eſt exal⸗ tatum coꝛ meuʒ. neq; elati ſunt ocłi mei · neq; am bulaui in magnis neq; in mira⸗/ bilibus ſuper me · niſi humiliter ſetiebã. et iterum. non habitabit in medio do⸗ mus meę faciens ſuperbiam. ſciens tam̃ qꝙᷓ; difficilis ſit etiam perfectis iſta cuſto dia non de ſua tantum pꝛeſumit indu⸗ ſtria.ſed oꝛans domini imploꝛat auxiliũ vt huius inimici teluʒ poſſit inſauciatꝰ enadere dicens.non veniat mihi pes ſu/ perbię pauens ac metuẽs ne in illud in/ cidat quod dicitur de ſuperbis. Deꝰ ſu perbis aduerſatur. Et iterum. Immun dus eſt apud deum omis qui exaltat coꝛ Atantum ſit malum ſuperbię vt ipſum deum aduerſar iuʒ ha bere mereatur. ANantum eſt malum ſuperbie · gq “„»nŨt non angelum non alias vir iIfnitutes ſibi contrarias· ſed ipſuʒ cLum aduerſarium habere mereat᷑. No tandum ſiquidem eſt. ꝙ nequaqᷓ; dixe/ rit ſuper his qui ceteris ſunt vitijs inuo luti quod habeant ſibi deum reſiſtentẽ. id eſt caſtrimargis.foꝛnicarijs · iracũdis ſeu philargyris aduerſatur · ſed ſolis ſu perbis. Illa nanq; vitia vel in vnũquẽ⸗/ q; delinquẽtiuʒ tantũmodo retoꝛquẽt · Vl in ſuos participes.id eſi in alios ho/ mines videntur admitti. bęc vero pro/ pꝛie pertingit ad deum · idcirco euʒ ſpe cialiter digna eſt habere contrarium NODuemaemodum deus ſuper biam dia boli virtute humilitad extinxerit · et diuerſa ſuper hoc teſtimonia. La.viij. DBeoq; vniuerſitatis creatoꝛ et i medlicus deus cauſam pꝛinci/ piumq; moꝛboꝝ ſu perbiaʒ eſſe cognoſcens: contrarijs ſanare cõtraria ꝓcurauit · vt ea ſcʒ quęꝑ ſuperbiam coꝛ/ ruerant · p humilitatem reſurgerẽt. Ille nãq; dicit In celum conſcendã. Hic di cit · Humiliata eſt in terra aĩa mea. Ille dicit · Et ero ſimilis altiſſimo. NHic cũ eſ ſet in foꝛma dei exinaniuit ſemeti pᷣm foꝛ/ mam ſerui accipiens: humiliauitq; ſe fa ctus obediens vſq; ad moꝛtem. Ille dic Supꝑ aſtra dei exaltabo ſolium meum. Iſte dicit. Diſcite a me qꝛ mitis ſum et humilis coꝛde. Ille dicit. Neſcio dim. ⁊ iſrael non dimittam. Iſte dicit. Si dix ero quia non noui eum. ero ſimilis vobᷣ mendax.ſed noui eum. ⁊ m andata eius ſeruo. Ille dicit · Mea ſunt flumina. et ego feci ea. Iſte dicit. Nõ poſſuʒ ego a meipo facere quicqᷓ;.ſed pater meꝰ in me manens ipe facit opera. Ille dic. Mea ſunt omĩa regna mundi ⁊ gloꝛia eoꝛũ· et cui voluero do ea. Iſtecum diues eſſet pauper effectus eſt· vt eiꝰ inopia nos di uites redderemur. Ille dicit. Sicut col⸗ liguntur ona quę derelicta ſunt · ſic vni uerſam terraʒ ego congregaui · ⁊ nõ fuit qui moueret pennam ⁊ aꝑiret os et gan. niret. Iſte dicit. Similis factus ſum pel licano ſolitario.vigilaui ⁊ factus ſum ſi cut paſſer ſolitarius in tecto. Ille dicit · Exiccaui veſtigio pedum meoꝝ omẽs ri uos aggerum. Mic dicit. Nunquid nõ poſſum rogare patrem meu m. ⁊ exhibe⸗/ bit m mõ pluſqᷓ; duodec milia legiões angeloꝛũ: Si pᷣncipalis ruinecauſam ⁊ ſalutis nr̃e fundamẽta ꝑſpeximus a quo ⁊ q̃liter vel iſta iacta ſint.vel illa emerſe rit/quẽadmodũ deuitare ta atrocẽ moꝛ tem ſuꝑbie debeamus vll illiꝰ mina vel buius doceamur exemplo. Queinaqmodũ nosg quoq; ſu perbiam ſuꝑare poſſimus L.ix Caaq; hic nequiſſimi ſpiritus ilaqueum taliter poterimus eua dere · ſi in ſingulis quibus ſen / ſerimus nos vᷣtutibus ꝓfeciſſe · illo apo ſtolicum dixerimus. nõ ego ſed gtia dei metcum, et gratia vei ſum id quod ſum. 4 et Reuz eſſe qui opatur in nobis ⁊ velle pficere ꝓ bona voluntate · dicente etiã ip ſo auctoꝛe ſalutis noſtre. Qui manet in me ⁊ ego in eo · hic fert fructũ multũ.qᷣa ſine me nibil poteſtis facere.Et niſi dñs edificauerit domũ inuanum laboꝛauer̃t qui edificant eam. Miſi dñs cuſtodierit ciuitatem. fruſtra vigilãt qui cuſtodiũt eam. Et vanum eſt vobis ante lucem ſurgere. Quia non eſt volenij neq; cur/ rentis.ſed miſerentis dei. . X nemo poſſit perfectionem virtutum vel pꝛomiſſam beati tudinem ſuis tantum viribus obtinere CLap̃. x. . Vllius nanq; q;uis voleni et n cyurrẽétis tam idonea põt volun tas eſſe vel curſus · vt carne ſpi ritui repugnante circũdatus valeat tan tum pfectionis pꝛemium ⁊ palmam in/ tegritatis ac puritatis attingere· niſi fu- erit diuina miſeratione ꝓtectus: vt ad il lud quod magnopere vult ⁊ quo currit puenire mereatur. Omne enim datũ bo⸗ num ⁊omne donum pfectum de ſurſuʒ eſt· deſcendens a patre luminum Quid enim habes quod nõ accepiſti:Quod ſi accepiſti :quid gloꝛiaris quaſi non acce⸗/ periss Erempluʒ latronis ſiue dauid vel vocatiõis noſtrę ad dei gra tiam demonſtrandã. Cap̃. xi. NAZJeenim vel illum latronem ob ſ vnam cõfeſſionem introductü in paradiſum recoꝛdem̃. intelli gimus eum non curſus ſui merito tantã Leatitudinem conſecutum. ſed dono dei miſerentis indeptũ. Ael ſi reminiſcam̃ dauid regis duo tam grauia tam q; im/ mama crimina vno penitudinis ſmone eleta· nec hic videmus ad indulgẽtiam tanti crimis obtinẽdam lalvꝛis equipa/ raſſe merita · ſed dei gratiam ſupabũdaſ ſe· qͥ vere penitudinis ocaſione accepta tantã peccatoꝝ materiã ſub vnius vbi pPlena ↄfeſſione cõſumpſit. Pꝛincipiuʒ qʒ diſcutientes vocationis ac ſalutj bu⸗ mane qua nõ exnobis nec ex opib nr̃is vm aplm. ſed dei ſumus dono graq; ſal uati · liquido poterimus adutere quẽad/ modum pfectionis ſumma non volẽtis neq; currentis: ſed miſerẽtis eſt dei · qui nequaq; laboꝝ vel curſus noſtri merito com penſante vitioꝛũ nos facit eſſe victo res.nec equiparantenoſtre voluntaſ in Duſtria:tam arduum integrita᷑ culmen ſubiugata qua vtimur carne conſcende re. Nulla ſiqᷣdem coꝛpoꝛis huiꝰafflictio nullaq; coꝛdis contritio ad capeſſendã Vram illam interior hoĩs caſtitatẽ po⸗ teſt eſſecõdigna.vt tantam puritaſ vir- tutem angelis ſolis ingenitã · celiq; Rpᷣna culam. nudo humano laboꝛe. id eſt ſine adiutoꝛio dei valeat obtinere qa totius bonitatis effectus ab illius ꝓfluit gtia · ꝗ tantam ꝓhennitatem beatitudinis ⁊ĩ/ menſitatem gloꝛie · exigue voln ntati bꝛe uiq; ac paruo curſui noſtro · multiplica ta largitate donaut. QNnullus ſit laboꝛ qui poſſit repꝛomiſſe beatitudinicomꝑa Vnisenim longeuitas vite p/ o ſerntis · cum ad illaʒ future glo rriiie phennitatem reſpexen eua⸗ neſcit.⁊ doloꝛes cũcti cõtemplatiõe illꝰ immenſe beatitudinis effugant᷑· atq; vt fumus ad nihil extenuati liqueſcunt.et nuſq; vt fauilla comparent Traditio ſenioꝛũ de conſequẽ da puritate. LCap. xii Aa ꝓpter iam tpꝑs eſt· vt ipis ꝗ/ gbus tradunt vobis patꝝ ſniaʒ Prfleramus . eoꝝ ſcʒ ꝗ viam per fectionis ⁊ qualitatẽ eius nõ vboꝛum ia ctantia depinxeruntſed potiꝰre T-opeac vᷣtute ſpũs ꝓoſſidentes. experimenteaʒ ꝓpꝛijs ⁊ exemplis certiſſimis tradiderũt ANiuntitaq; nõ poſſead purũ quẽpiam carualibo vitijs emũdari: niſi vniuerſuʒ laboꝛẽ ſuñ atq; conatũ ad tãte pfectiõis finẽ intellexerit nõ poſſe ſufficere. nec eaʒ niſi miſeratiõe dei ⁊ adiutoꝛio · cõpᷣhẽdi nõ tã traden inſtitutiõe q; affectn atq; Piot ſcat. a tal mia. ction fuer nen piiu niſi (once fan n ℳWο ſontme hſt utſol (Gar w⸗ io an guen lifin. Noct Winto⸗ yleh ſiüan: ſantib tone? ocſe h Uen tun ille⸗ ſe nicſp mine ſad ſerat nann funn Lar dnis no nms tw m mende clepigg luntni dculnan conſcace nduffino Ulndä niw⸗ mtniw alg in it ſir jatnus nitcti⸗ inis i⸗ nanbee ae ntr⸗ utmleglo men as/ anöeli at cſunt nege n ihs Atr ſiin gung t Nreicer nmmi uit Nihian nnain Nnos tenatnj a pPtute experiment ꝓpꝛius eruditꝰ agno ſcat Ad capeſſenda nan q; tam magnifſi ca tam q; pcelſa puritaſj⁊ integritaſj pᷣ/ mia. ꝙ;tuſſibet ieinnioꝛum vigiliarum le ctionis ⁊ ſolitudinis:ac remotiõis la boꝛ fuerit impenſus.cõdignus eſſe nõ portit q hec induſtrie ſuę menito vel lalor obti neat. Nunq; eni diuinũ munꝰ laboꝛ p/ pꝛius humana v cõpenſabit induſtria: niſi deſideranti diuina fuerit miſeratiõe conceſſum. Cadiutoꝛiũ dei labo rantibus tribuatur. Ca. xiiij. SESEc bhoc dico· vt hũanos cona⸗ boꝛis intentione quẽq; reuoca/ re contendam. Sed plane ↄſtantiſſime non mea ſʒ ſenioꝝ ſnia definio· pfectiõʒ AQgezʒ ſine his omnino capi nõ poſſe.his añt ſolis ſine gratia dei poſſe eaà a nemie cõſummari. At enim dicimꝰ conatꝰ hu manos axꝓpꝛehẽdere eã ꝑ ſeipos ſinead/ intoꝛio dei nõ poſſe· ita pnunciamꝰ lalv rantiby tm̃ ac deſudantib miſericoꝛdiã Cei gtiamq; conferri. ⁊ vt vbis aplſi lo⸗ quar volentibus ⁊ currentib imparti/ ri· pm illud qð etiam in pſalmo octogeſi mooctauo ex pſona dei cantat᷑:. Poſni agiutoꝛiũ in potente · exaltaui electum teplebe mea · Dicimꝰ enĩ ſᷣm ſaluatoꝛis ſniam dari qͥdem petentibi.⁊ apiri pul/ ſantibe · ⁊ a querentib inueniri · ſed pen⸗ tionẽ ⁊ inquiſitionẽ ⁊ pulſationẽ nr̃am nõ eſſe condignã · niſi miſericoꝛdia dei id qð petimus dederit. vel aperuerit qð pulſamus. vel illud qð querimꝰ feceritĩ ueniri. Pꝛeſto eſt nãq; occaſione ſibi tã tummõ a nobis bone voluntatis obla⸗ ta.ad hec omĩa conferenda. Ampliꝰ enĩ ille q; nos· pfectionẽ ſalntem q; noſtram deſideratet expectat. Et intm̃ beatus da nigd ꝓnentuʒ ſui operis ac laboꝛis ꝓpꝛia ti induſtria nõ poſſe nouerat obtineri. vt a dño ꝓmereri directionẽ ſuoꝝ opeꝝ iterata pᷣce depoſceret dicens. Et opera mannũ nr̃arum dirige ſuꝑ nos ⁊opns manuum noſtrarum dirige. Et rurſum Confirma hoc deus qð operatꝰes ĩ nob ð . * G £ 8 W “ . ͦ 2 . =—Z SM 4 erbie A quibus perfectionis viaʒ di ſcere debeamus. Cap̃.xv. Deoq; ſi ad vram conſumma i tionem virtutum volum effe⸗ ctu ⁊ opere peruenire.illis debe⸗ mus acquieſcere magiſiris ac ducibus · qui hanc non vaniloqua diſputatione ſomnniantes· ſed re atq; experimentis ap eam dirigere ſimiliter woſſunt. ? via quẽ admodum perueniamus ad eaʒ certiſſi mo tramite demonſtrare:quiq; ad hanc fide ſe wotius perueniſſe q́; laboꝛum me⸗/ rito teſtabantur. Quibus etiam hboc pꝛe cipuum ſui coꝛdis acquiſita puritas cõ ferebat · vt magis magiſq; ſe depmi pec⸗ catis agnoſcerent. Tanta nanq; ĩ eis de lictoꝛum compunctio per dies ſingulos augebatur ·quanta puritas animi pꝛo/⸗ feciſſet. Crahebantq; iugiter intimo coꝛ cc ſu ſpiria · eo ꝙ ſemetipſos ſentirẽt ne/ quaq; poſſe delictoꝛum neuos ac macu/ las deuitare · que eis per multiplices co⸗ gitationum minutias ingerebantur Et idcirco futureę vitę ſtipendia nõ operuʒ ſperare ſe merito.ſed miſericoꝛdia domi⸗/ ni pꝛoclam abãt.nihil ſibi de tanta circũ ſpectione coꝛdis alioꝛum compatiõe do nates.quippe qui hancipam non ſuęin⸗ duſtrie ſed diuinę gratię aſcribebãt.nec blandientes ſibi de inferioꝛum ac tepi⸗ corum negligentia.ſed contemplatione potius illoꝛuʒ quos vere peccato carere · atq; in regno celoꝛum iam eterna beati/ tudine perfrui nouerant. humilitatẽ per petuã conquirebant. atq; ita conſidera tione hac ⁊ elationis ruinam pariter de/ clinabant.⁊ quo tenderẽt vel quod do/ lerent ſem per inueniebant · intelligentes ſemetipſos ad illam puritatem coꝛdis quam cupiunt · obſiſtẽte carnis ſarcina peruenire non poſſe. Non poſſe nos ſine miſericoꝛ dia et inſpiratione dei ad ipſuʒ laboꝛem obtinende perfectio⸗ nis accedere. Laßñ̃ xvi. BSitur ſcm traditiones ⁊ inſti i tutiones eoꝛũ ſic ad eaʒ feſtina re debemꝰ ieiunijs · vigilijs · oꝛa tionibus. cõtritiõi coꝛdis ⁊ coꝛporope⸗ ram dantes.ne hec omnia moꝛbo hocin flante euacuemus · Non ſolũ nãq; ipaʒ perfectioneʒ opoꝛtet crederenoſira indu ſtria nos vel laboꝛe noſiro poſſidere non poſſe. ſed ne ̊ ipa qͥdeʒ quę illius exerce mus obtẽtu · id eſt laboꝛes conatuſq; no ſtros ac ſtudia· ſine diuinę pꝛotectionis auxilio · in ſpiratiõiſq; eiꝰ⁊ caſtigationiſ atq; exhoꝛtationis gratia poſſe perficere · quã ſcʒ coꝛdibus nr̃is vel ꝑ aliũ ſolet vł ꝑ ſemetipm nos viſitãs clemẽt᷑ infũdere Teſtimonia diuerſa quibus euidenter oſtenditur nihil poſ ſe nos quod ad ſalutem noſtrã pertinet ſine adiutoꝛio dei per ficre LCaß.rvij. Oſtremo inſtruat auctoꝛ ſaluiᷣ p noſtrę quid nos opoꝛteat in ſin gulis quibuſq; ꝗᷓ geꝛimus· nõ modo ſentire ſed etiã confiteri. NMõ poſ/ ſum ego inqt a meipᷣo facerequicqᷓ; pa⸗ ter antem in me manens ipᷣe facit opera. Ille ex perſona homĩs aſſumpti dic.ni⸗/ bila ſemeti¶pᷣo poſſe ſe facere· ⁊ nos cinis 1 terra in his quę ad noſtram ſalutèper tinent arbitramur nos adiutoꝛio domi⸗ ni non egere: Diſcamus itaq; ⁊ nos per ſingula noſtrã ſimul infirmitatẽ ⁊ illius adiutoꝛia ſentiẽtes quotidie ꝓclamare cum lanctis. Impulſus vᷣſatus ſum vt caderem · ⁊ dñs ſuſcepit me· Foꝛtitudo mea et laudatio mea dñs · ⁊ factꝰ eſi m ĩ ſalutem. Et niſi quia dominus adiuuit me paulominus habitauerat in ĩferno anima mea. Si dicebam motus eſt pes meus miſericoꝛdia tua dñe adiuuabat me. Scom multitudinem doloꝛũ meoꝝ in coꝛde meo.conſolationes tuę letifica/ esnerunt aĩam meã. Videntes etiã coꝛ no ſtrum in timoꝛe dñi ⁊ patientia roboꝛari Dicamus. Et factus eſt dñs firmamẽtũ meũ.⁊ eduxit me in latitudine. Sciẽtiaʒ quoq; ꝓfectu operum intelligentes nodᷣ augeri. dicamug Qm̃ tu illumĩas lucer nam meam dñe de' meus illumĩa tene bꝛas meas. Quoniã in te eripiar a tem ptatione. ⁊ in deo meo trãſgrediar muꝝ Dein ſentientes etiã noſmetipſos foꝛti/ tudinem tolerantię conquiſiſſe- ⁊ ĩ ſemi ta virtutum facilius ac ſine labore diri gi · dicamus. Deus qui pꝛe cingis me x tute · ⁊ poſuiſti immaculatam viã meaʒ. Qui perficis pedes meos tan qᷓ; cerui ·et ſuꝑ excelſa ſtatuens me. Qui doces ma nus meas ad pᷣlium. Conſecuti etiã diſ cretionem ꝑ quam roboꝛari poſſimꝰ ad⸗ uerſarios noſtros elidere · pꝛoclamemus ad deũ Diſciplina tua coꝛrexit meĩ finẽ diſciplina tua ipᷣa me docebit. Dilata ſti greſſus meos ſubtus me· ⁊ nõ ſuntin firmata veſtigia mea Et quia taliter ſuʒ roboꝛatus ſcientia tua atq; virtute · infe ram confidenter ea quę ſequũtur · ⁊ dicã MPerſequar inimicos meos · ⁊ compᷣhen dam ilos.⁊ non conuertar donec defici ant. Conteram illos nec poterunt ſtare· cagdent ſubtus pedes meos. Rurſum in/ firmitatis noſtrę memoꝛes nec poſſe nos tam acerbos vitioꝛũ hoſtes fragili carne circũdatos ſineillius adiutoꝛio ſuꝑare · dicamus. In te inimicos noſtros venti labimus coꝛnu. ⁊ in nominetuo ſperne mus inſurgentes in nobis. Non enĩ in arcu meo ſperabo · et gladius meꝰ nõ ſal uabit me· Salnaſti enĩ nos de affligen⸗ tibus nos · odientes nos coufudiſti. Szʒ etiã pꝛecinxiſti me vᷣtute ad belluʒ⁊ ſu ꝓplãtaſti oẽs ĩſurgẽtes in me ſubtꝰ me Et inimicos meos dediſti mihbi doꝛſum. vogdientes me diſperdidiſti. Sed necar mnmis nj̃is poſſe nos vincere cogitãtes · di camꝰ. Apphende arma ⁊ ſcutũ · exurge in adiutoꝛiũ m. Effunde frameã: ↄclu teæadũſꝰ eoſ qͥ ꝑſequunt᷑ me.dic aĩe meę ſalꝰ tua ego ſum Et poſuiſti vtarcũ ereũ bꝛachia mea· ⁊ dediſti m ꝓtectiõʒ ſalui tue · dexta tua ſuſcepit me Qꝛ nec pr̃es nijti in gladio ſuo poſſeder̃t terram· ⁊ bꝛa chiñũ eoꝝ nõ ſalnauit eos · ſʒ dexta tua et bꝛachiũ tuum ⁊ illumiatio vultus tui· lcc pte iſg ne nos un lber⸗ in n Deſ ſpü ſuperbie hu uoniã complacniſtiin eis. Poſtremno (bec fides abantiquis patri Enn vniuerſa beneſicia eius cum gratiarum busſit tradita de gratia dei n actione mente ſollicita ꝑluſtrantes.ſuꝑ C.aß vLix. H ſaſnd his omnibus quod vel pugnauimꝰ vel Ec eſt ꝓpꝛie erga deum bumili⸗ diſen illu minationem ſciẽtie vel diſciplinam h tas. bec eſi antiquiſſimoꝛuʒ pa bordi diſcretionis ab eo conſecuti ſumus · vel trum ſincera fides· quę penes gomp quod ſuis nos armis inſtruxit· ⁊ virtut ſucceſſoꝛes eoꝛum intemerata nuncuſq; äne; eingulo cõmuniuit.vel qð inimicoꝛum perdurat. Cui fidei virtutes apoſtolice cami noſtroꝛũ nobis pᷣbuit doꝛſum · ⁊ tribuit quęſepenumero ꝑ eos manifeſtate ſunt. n vtutẽ cõminuendi eos vt puluerẽ añ fa non ſolum apud nos ſed etiam apud in maidil cieʒ venti. intimo coꝛdis affectu clamẽ⸗ fideles ⁊ incredulos: indubitatum teſti ird a⸗ ad eum. Diligam te domie virtus mea · monium reddũt. Qui ſimplicem piſca⸗/ mms dñs firmamentum meũ ⁊ refugiĩ meum toꝛum fidem in coꝛde ſimplici retinẽtes. imiins et liberatoꝛ meꝰ. de? meꝰ adiutoꝛ meus et non eaʒ ſilogiſmis dialeticis ⁊ tulliana . i Dihn ſperabo in eum. pꝛotectoꝛ meus et coꝛ facundia ſpiritu concepere mundano · ſʒ utin nu ſaln tis meeę ⁊ ſuſceptoꝛ meus lau⸗ experimento viteę ſincerę actuq; puriſ⸗ ltrſuz ensihnocalv dominuzʒ · ⁊ ab inimicis ſimo · coꝛrectione quoq; vitioꝛum · et vk me nſe meis ſaluus ero. ðU wrius dixerim )in ipᷣa perfectionis ineſſe m ndii V non ſolum in naturali con naturam oculatis indicijs depꝛehende⸗ nin Siriagk. ſed etiam in quotidia runt. ſine qua nec pietas ĩ deum nec pur Wi na diſpenſatiõe dei gratia mu gatio vitioꝛũ nec emendatio moꝛuʒ nec tnntſr mamur. Cap̃.xviij ꝓvtutum conſummatio poterit apphẽdi Nni⸗ Dſanm e e De ⸗ qui ꝓpter blaſphemiam plen n: tmenne n ee. tradituseſt immundiſſimo ſpi Plaane ſewutes quod wl rationabſes Pitii Capᷣ.xxr. re otaſt nos conqi it. wl liberi arbitrij Oui quendam ⁊e fratrum nu⸗ ho⸗ poteſtate donauit. vel baptiſmi largituſ n mero queʒ vtinã minimeſciſſẽ. ms eſt gratiam · vl ſcientiam legis adiutoꝛi ſiquidem poſt hec oꝛdinis mei no han umq; conceſſit.ſed etiaʒ p bis quę erga gradu ſe paſſus eſt pꝛegrauari.qui ꝓba Anqnin nos quotidiana eius ꝓuidentia cõfer’i tiſſimo cuidaʒ ſenum vitio carnis ſemet noſi tur·qdð ſcʒ ab aduerſarioꝛũ nos inſidjs ißm grauiſſimo confeſſus eſt impugna⸗ tuflgnn⸗ liberat. qð cooperatur nobis vt carnis ien nam contra vſum naturę deſiderio nſucin⸗ vitia ſuꝑare poſſimus.qðᷣ a pericułnos patiendi magis qᷓ; inferendi ignominiã talud etiam ignoꝛates protegit · q a lapſu pec intolerabili eſtu libidinis vrebatur · tũ evone⸗ cati communit. ꝙ adiuuatnos ⁊ illumi illum vt ſpiritalem verumq; medicũ ·in/ bedr nat vt ipᷣm adiutoꝛiũ nrjm qð nõ alið q terioꝛem cauſam moꝛbi hnius ⁊ oꝛiginẽ Glmt Dam interpꝛeta ri volũt qᷓ; legem intelli⸗ pꝛotinus peru idiſſe. Qui gr auiter ſuſpi ogtins Sar 7 gnlecre valeamus · ꝙ pꝛo negli rans. nequaq; ait tam neq; ſpiritui tra⸗ niiu, ei tijs delictiſq; noſiris eius inſpiratio di te domin? pmiſiſſet · niſi aliquid blaſ⸗ mai M ne eneercompungimul: q dignatio⸗ phemaſſes in eum. Quo ille comperto · uienee u be itati ſalu berrime caſtigamur· confeſtim pꝛocidit ad pedes eius in ter- tutciein 6 4 ſal eo n bonnen, etiaz inuiti trahim̃ ram · ſummaq; admiratione perculſus· iöͤſi ai talutem. P0 remo mripſum liteum tanq; a deo cernens archana ſui pecto⸗ Vnerpſs ad vſeian a melt um qð pꝛocliuꝰ fertur ris patefacta · confeſſus eſt in dei ſe filiuz um10 ec virmech ioꝛem dirigit fugem · et cogitatiõeĩpia blaſphemaſſe. Uñ pſpi⸗ rmiuuct ſennenn viam inſtigationis ſue vi⸗ cuum eſt eũ qui ſupbie ſpũ poſſidet · vel astii litalione contoꝛquet q ĩ deũ blaſphemꝰ exſtit· tacq; qͥ irroget Liber. XII: illi iniuriam a quo puritatis ſperanda ſunt dona· pfectionis integritate pꝛina⸗ ri. ⁊ ſanctificationem caſtimonięnõ me⸗ Exemplũ ioas regis iudę quo oſtenditur quid pꝛopter ſuper biam meruerit Cap̃ᷣ. xxi. Egim us tale aliquid in para/ Ilipomenon libꝛo. Joas eniʒ rex iuda ſeptẽ ãnoꝝ ab ioiada põ/ tifice aſcitus in regnum. atq; in omnibo quoaduixit memoꝛatus põtifex teſtimo nio ſcri pturę laudatus eſt· De quo poſt obituʒ ioiade audi quid ſcriptura com memoꝛat · quemadmodum elatus ſu/ perbia ignominioſe fuerit traditus paſ/ ſioni. Poſtq; aũt obijt ioiada · ingreſſi ſunt pncipes iuda· ⁊ adoꝛauerunt regeʒ Qui delinitus obſequijs eoꝛum acquie uit. ⁊ dereliquerunt templuʒ dñi dei pa/ trum ſuoꝛũ.ſeruieruntq; lucis ⁊ ſculpti- libus · ⁊ facta eſt ira magna cõtra iudã bieruſalem ꝓpter h̊ peccatum. Et poſt panca. Cunq; euolutus eſſet annus aſ/ cendit contra eum exercitus ſyrie · xĩtqq in iudam ⁊ hieruſalem.⁊ interfec cũctos pncipes populi.atq; vniuſam pꝛedã mi ſeruntregi damaſcum. Et certe cũ pꝑmo⸗ dicus veniſſet numerus ſyrorũ · tradidit dñs in manibo eoꝛuzʒ infinitam multitu dinem · eo y dereliquiſſent dñm deũ pa⸗ trum ſuoꝛũ. In ioas quoq; ignominio/ ſa exercuere iudicia · ⁊ abeuntes dimiſeft eum in languoꝛibus magnis. Aides q; fla gitioſis ac ſoꝛdidis paſſionibus tra di mereatur ſuperbia? Qui enim elatus arrogantia vt deum ſe paſſus eſt adoꝛa ri · traditur bim aplum in paſſiones igno minie ⁊ in repbũ ſenſum · vt patiat ea non cõuenit.Et qꝛ dicente ſcriptura · im mundus eſt apð deũ omĩs qᷣ exaltat coꝛ ſuũ · iſte qͥ tumida coꝛdis elatõe inflatꝰ eſt · turpiſſime cõfuſioni tradit᷑ deluden dus · vt humiliat? talit ſentiret ſemetip ſum eſſe vel immũdicia carnis ⁊ cõſcĩa impure paſſionis immunduʒqð animi ſui noluerat elaſlone ſentire· ⁊ vt carnis ignominioſa contagio patefaceret ĩmũ diciaʒ coꝛdis eius occultã quã ſuperbię malo contraxeratac manifeſta pollutio ne coꝛpoꝛis ſui ꝓbaret᷑ impnrus·qui per elationem ſpus factum ſe non ſentiebat immundum Omnem aiam ſupbam ſubdi ſpiritalibus nequitijs illuden dam. LCaß. xxij. Vibus manifeſte ꝓbatur oẽm animam ꝗᷓ ſupbisę fuerit tumo re poſſeſſa · intellectualib ſyris id eſt nequitijs ſpiritalibo tradi· eamq; paſſionibus carnis inuolui · vt ſalteʒ vi tijs humiliata terrenis. immundã ſecar naliter pollutamq; cognoſcat.quę tepo re mẽt᷑ erecta immundam ſe in cõſpectu dei p elationem coꝛdis effectaʒ intellige re ante non potuit · quo vel ſic humiliatꝰ quis a pᷣſtino tepoꝛe diſcedat: ⁊ ignomi/⸗ nia carnaliũ paſſionũ deiectus atq; ↄfu ſus · ad ſpiritalẽ feruoꝛẽ deinceps ſemet/ ipſum ardentius conferre feſtinet. pfectio attingi niſi humilita tis virtute non pᷣoſſit.Ca.xxiiſj. Vident᷑ itaq; mõſtrat᷑ nõ poſ⸗ e ſe quẽqᷓ; ꝑfectionis finem ac pu ritatis attingere niſi ꝑ hũilita/ tem verã. quã pᷣmitus fratribo reddens deo ʒ in penetrabiliby coꝛdis exhibeat · credens ſine ꝓtectione eius atq; auxilio ſingula ſibi momẽta delato perfectiõ, quam cupit ⁊ ad quam magnoꝑe currit ſe penitus obtinere non poſſe Quos ſpiritalis ſupbia pulſ. et quoſq; carnalis. Capᷣ.xxiii. AVcuſq; de ſpiritali ſuꝑbia ꝗᷓ b diyximꝰ ꝑfectos quoſq; pulſari · quantü tenuitas ingenij nri ß⸗ ualuit donante deo dixiſſe ſufficiat Qð ſupbie genus non multis cognitum nec expertũ eſt· qꝛ nec plures ſtudẽt ꝑfectam coꝛdis appᷣbendere puritatẽ · vt ad hos pᷣlioꝝ gdus valeãt puenire· nec pceden tiũ vitioꝝ quoꝝ in ſingul libell naturaʒ pariter remediaq; pꝛemiſimus ꝓcurat Ml pul tsi⸗ mine ſaot ſpir nat pen ſpol huc ncguB ſo loeſt guan mine tium ſcojft nere, det e M none ſcular ulltst nnobec itene nalen ſnitne unſcr te⸗ ſncr Vale dam mun eſen tant⸗ Pite nnunit norn lani b⸗ cumi ſien tini nde Po i ſnthn hſod Unden . Mroon mnmo fſis ang lyn iſecr elew coſen nntclige Nundiad ioni/ nsn apsſont, mliti m. tröh⸗ temacpu Hbüllta/ Cens unlio Nfnö; R urtt apol⸗ ni ſitu⸗ /, „ inO ntum hel t 14 bos timn Humc, ,bolnt De ſpůũ ſuperbie vlla purgatio. Sed illos ſolummodo pullare ſolet. qͥ deuictis ſuperioꝛib vi⸗ tijs iam ꝓpemodum ſunt in vptutuʒ cul/ mine collocati. Quos qꝛ lapſu carnali ſubtiliſſimus hoſtis ſupare non quiuit. ſpiritali ruina deijcere ac ſupplantare co naturp hanc illos vniuerſis veteruʒ ſti pendioꝛum meritis multo labore queſii ſpoliare contendens Ceterũ nos qui ad huc terrenis ſumus paſſionib inuoluti nequaqᷓ; hoc modo temptare dignatur· ſed craſſioꝛe et vtita dixerim carnali ela tiõe ſuꝓplãtat.Et idcirco de hbac quoq; qua maxime nos ſeu noſtremenſure ho mines ac pꝛecipue iunioꝛũ vel incipien⸗ tium mentes piclitari ſolent · neceſſariuʒ reoꝛ ſm ꝓmiſſionem nr̃am pauca dæpꝛo Deſcriptio carnalis ſuperbię vel quę mala in monachi meteé LCap. xxv. Ec igiturquã diximus carnał b ſupbia · cum tepido ac male ar/ repto renunciationis pᷣncipio ĩ monachi reſederit mente. de pꝛiſtino ac ſeculari eum tumoꝛe ad veraʒ chꝛiſti hu militatem deſcendere nõ ꝑmittens: pᷣmũ inobedientẽ eum reddit ⁊ aſperũ · deinde mitem atq; affabilem eſſe non patitur · equalem qͥʒ fratribo fieri cõmunẽq; non parturfiatt ſinit · nec m dei ac ſaluatoꝛis nrimãda/ tum ſpoliari terrenis opibo nudariq; cõ cedit.et cuʒrenũciatio nihil aliud ſit.ni⸗/ ſi moꝛtificationis et crucis indicium · nec valeat alijs inchoari vel conſurgere fun dament · ᷓ; vt ſe non ſolũ actib huius mungdi ſpiritalit᷑ nouerit interemptum. Vrumetiam coꝛpoꝛalit᷑ quotidie credat eſſe moꝛiturum econtrario faciteum vi/ tam ſperare longeuam. infirmitates pꝛo Pnit ei ꝓlixas ⁊ multas· confuſionẽ qʒ incutit ac pudoꝛem . ſi nudus effectꝰ alie nis ⁊ nõ ꝓpꝛijs facultatibus cepꝑit ſuſtẽ/ tari. perſuadet etiaʒ multo eſſe meliꝰ vi ctum indumentumq; ſibi ſua potius qᷓ; aliena ſubſtantia miniſtrari.ſcom illud ſcilicet · quod quemadmodũ dictum ſit tali hebitudĩeac tepoꝛe coꝛdis obtuſi.ne intelligere quidem aliquãdo potuerunt HBeatius eſt ma gis dare qᷓ; accipere · male fundatus quis ad de- terioꝛem ſtatum quotidie pꝛo/⸗ labatur Lap̃ xxvi. Ali igit diffidentia mentis ob t ſeſſi · ⁊ a ſcintilla fidei qua viſi fuerant in pꝛimoꝛdijs ſuęconuũ ſionis accenſi. dia bolica infidelitatere⸗ uocati · incipiũt pecunias quas añ diſp⸗/ gere ceperant diligẽtius cu ſiodire.⁊ eas velut qui ſemel ꝓfligatas vlterius repa/ rare non poſſint· auaricia vehementioꝛze cõſeruant ſeu qð eſt deterius ea ꝗᷓ pꝛius abiecerant rẽſu mẽtes · vel certe qð eſt ter tium ac teterrimum nequitię genus quę nec añ quidem poſſederant congreganꝰ tes.nihil ampliꝰ egreſſi e ſeculo qꝙ; nomẽ acquiſiſſe tantummõ ac vocabulũ mõa chiↄpbãt᷑.Supꝑ hec igit initia male vi- tioſeq; fundata neceſſe eſt vt vniũſa de⸗/ inceps vitioꝛũ ſtructura conſurgat.nec quicqᷓ; ſupponi peſſimis valeat fũdamẽ tis · niſi qd miſera bileʒ aĩam ruina lugu bꝛioꝛe pſternat. Expoſitio vitioꝛũ apꝑ moꝛbũ ſuꝑbię generantur Aliby ſiq dem mes LC. xxvij. t paſſionibus obdurata · atq; a CEeteſtabili tepoꝛe incipiens ne⸗ ceſſe eſt vtĩ deterius quotidie pꝛoficiat ⁊ reliquaʒ qͥʒ vitam ſuam defoꝛmioꝛe fi ne concludat. dum q;ʒ cupiditatibus pꝛi ſtinis oblectatur. ac pm apłum ſacrilega philargyria vincit᷑ · ita eodem ꝓnüciãte ceilla. ⁊ philargyria ꝗᷓ eſt ſimulacroꝛũ buitus.⁊ iterũ · radix eni inquit omniuʒ maloꝛu ʒ eſt philargyria · nunqᷓ; poſſit in coꝛde ſuo humilitatem chꝛiſti ſim plicem veramq; ſuſcipere· cum vel de nobilita⸗ te natalium gloꝛiatur · vel inflatur de ſe⸗ culi quã coꝛporenon mente deſeruit di⸗ gnitate · vł pecunijs qᷓs ad ruinã ſuã retẽ tat extollit᷑· p quę iaʒ nõ mõaſterij iugũ ſuſtinere contentus eſt· non ſenion vlliꝰ inſtitui diſciplina. Quiſq; enim ſuper⸗ iberxxuu. biemoꝛbo fuerit occupat·nõ ſolũnullã ſubiectionis aut obedientie regulam cu ſtodire dignat᷑.verum ne ipᷣam auribus quidem ſuis doctrinam ꝑfectiõis admit tit. tantum q; concreſcit in coꝛde eius ſpi ritalis ꝓᷣbi faſtidiũ: vt cuʒ foꝛte talis fue rit oboꝛta collatio· vno ĩ loco ſtare neſci at eius obtutus · ſed huc illucq; ſtupidꝰ circũferatur intuitus.alioꝛſum ⁊in obli quum qᷓ; moꝛis eſt oculi deſigant᷑ Pꝛo ſuſpirijs enim ſalntaribus ſputa de ſic/ co gutture contrahunt᷑. excreationeseti am ſine vlla interpellatione flegmaſj ꝓ/ unocant᷑.digiti ludunt ⁊ in moduʒ quid dam ſcribentis volitant atq; depingũt. et ita huc atq; illuc vniuerſa membꝛa coꝛpoꝛis commouent · vt dum ſpiritalis agitatur collatio · totum ſe vel ſcatenti/ bus vᷣmibus vel acutiſſimis ſudibo cre dat inſidere.⁊ quicqͥd ſimplex collatio ad edificationem ꝓtulerit audientiũ · ob ſuã ſuggillationem eſtimet eſſe pꝛolatũ. Totoq; tem poꝛe quo ſpiritalis vitę exa/ minatio ventilatur ſuis ſuſpitionibo oc cupatus · nõ quid exinde ad pꝛofectum ſuum capere debeat aucupatur· ſʒcau⸗ ſas cur vnumquod q; ſit dictũ ſollicita mente perquirit. vel quid eis poſſit obij⸗ cere tacita intra ſe coꝛdis volutatiõe cõ/ iectat · vt nihil ex his quę ſalu berrie ſunt digeſta penitus appꝛehendere aut in ali quo valeat emendari. Et ita fit vtnõ ſo/ lum in nullo ei pꝛoficiat collatio ſpirita lis: verumetiaʒ damnoſa magis exiſtat. efficiaturq; cauſa maioris peccati. Dũ enim ꝓ conſcientia ſua totum contra ſe ſuſpicatur eſſe ꝓlatum · vehemẽtioꝛe coꝛ dis obſtinatione duratur · ire q; ſtimul acrius inſtigatur. Deinde poſt hec excel⸗ ſa vox · ſermo rigidus. amara ⁊ turbulẽ ta reſponſio · ĩceſſus erectus ac mobilis · lingua facilis.pꝛocax loquela.nec vnq; taciturnitaſᷣ amica·niſi cum contra fra/ trem rancoꝛẽ quẽdã in ſuo coꝛde ↄcepe-/ rit · fitq; ſilentium eius non cõpunctiõis nec bumilitatis vllius. ſed ſuꝑbię ⁊ indi gnationis indicium.ita vt quid in eo de teſtabiliꝰ ſit haud facile diſcernat· vtrũ diffuſa illa pekulanſ; leticia · an dira h virulentaq; ſerietas. In illa nanq; ſᷣmo non opoꝛtunusriſus leuis acfatnus.ef/ frenata ac ĩdiſcipliata coꝛdis elatio · in iſta vero ira plenum virulentũq; ſilẽtiũ. qð ob hoc tm̃ concipitur· vt aduerſus fratrem rancoꝛ taciturnitate ſeruatus ꝓp telari diutius poſſit · non vt ex eo virtus bumilitatis ac patientię pᷣbeatur. Et cũ ipᷣe tumoꝛe poſſeſſus facile cunctis triſti⸗ cias inferat · atq; ad ſatiſfactionem lelſi fratris ſemetipſum ſubmittere dedigne tur · etiam ab illo ſibimet oblatã reſpuit atq; contemnit. Et non ſoluʒ nulla fra tris ſatiſfactione compungit᷑ atq; molli tur. verumetiaʒ cur ab eo ſit in humilita te pꝛeuentus grauius indignat᷑ · Fitq; ei ſalutaris humilitas ac ſatiſfactio.quę finẽ diabolicis intentationibus ſolet in⸗ ferre · cauſa vehementioꝛis incendij. De fratris cuiuſdam ſuperbia. Capᷣ.xxviij. Adliui in hac dumtaxat regio a ne.qð hoꝛret pudetq; reuolue⸗ reę·quẽdam iunioꝝ cũ a ſuo in creparet᷑ abbate · cur bumilitatẽ quaʒ re nuncians pmodico temꝑe retentaret ce piſſet excedere · ac diabolica inflari ſuper bia · ſumma ↄtumacia reſpondiſſe. Nũ/ quid ob hoc memetipʒʒ humiliauiꝓ tꝑe· vt ſp ſubditus ſim:.Ad qð eius tã effre natum ſceleſtum q; reſponſum · ita eſt ſe⸗ nioꝛ obſiu pefactus · omiſq; eius interce/ ptus eſt ſermo · xelut qͥ ab illo ipo antiqᷣ lucifero vba hec ꝓlata non ab hoĩe pee⸗ piſſet · vt nullã vocem aduſus tanta ꝓt⸗ niam de oꝛe ſuo pꝛoꝛſus emittere niſi ge mitus de coꝛde tantũmodo ac ſuſpiria potuerit · illud ſolum tacitus intra ſe⸗ metipᷣm voluẽs qð de dño nr̃o ſaluato re dꝛ. qui cum in foꝛma dei eſſy· humilia uit ſe factꝰ obediens · nõ vtille ait diabo⸗ lico ſpũ actumoꝛe poſſeſſus. ꝓ tempꝑe · Iʒ vſq; ad moꝛtem. Indicia qui bus ſuperbia carnalis aimę in eſſe cognoſcitur. Lap.xxix. . nr ſecd hen ſbos eaden ſcant feye ſupee es wo Lun gun ſoock ſanann apeer oſe koen ſon ins⸗ iſu N ſnon fulusi ſitur ltast 1 aci gine Mnel Puſlu line uſgi tone lunn glien ſtatn celer en/ dusſe ee llse Ci udnd efnn n digli Ntücuts ſnune, geovmng dnn Fii mmasnſi/ Wonen ,l ndige daärchut Annulufe tagnoli ubumtlitz uuk· F; ficone⸗ nsſoetin/ Gmdn. cherdin 49½ unnuntet⸗ yrulr ruahon/ ignojre nmtuer le nſaniſupe nciſe Ni⸗ ilaupe usti ſffe iucſtſ⸗ sintence/ oiho and idie lasunn minani lhr vin⸗ 1 ul/ mliud Spbammn kitduic⸗ Nacugin uin, yut. T vt bꝛeuius eaque dicta ſũt e de hoc ſupbie genere perſtriga⸗ mus.quędam ſigna eiꝰ inquã/ tum poſſumns colligentes · vt his qui de perfectione ſitiunt erudiri· quodammõ characteres eiꝰ de exterioꝛis homĩs mo tibus expmamus.neceſſariũ puto paud eadem replicari.vt compẽdioſius agno ſcamus qᷣbus eã diſcernereac depᷣhẽde re valeamꝰ indicijsquo nudate atq; in ſupficiem ꝓducte paſſionis huius radi/ ces ⁊ oculatim depꝛehenſe atq; ꝑſpecte. l conuelli facilius valeant vel vitari. Tunc eni poterit peſtifer moꝛbo ad inte/ grum declinari.cuʒ contra ipius pnicio ſos eſtus ⁊ imꝑetus noxios non ſera ob ſeruantia cũ iam dominant᷑ aſſumit ·ſed cñ pꝛecedentes eiꝰ (vt ita dixerim )lineas agnoſcẽtes ꝓuida eum ſagaciq; diſcre tione pꝛecurrimus. De exterioꝛis nanq; ſicut pꝛediximus hoĩs motn · interior ſta tus agnoſcit᷑ His igit᷑ indicijſcarnalis iſta quã pꝛefati ſumus ſuꝑbia declarat᷑. Ineſt pᷣmitus in loquela eius clamoꝛ.i taciturnitate amaritudo. excelſus ⁊ ef/⸗ fuſus in leticia riſus.irrationabilis in ſe rietate triſticia. in reſponſione rancoꝛ. fa cilitas in ſermone. verba paſſim ſine vl⸗/ la coꝛdis grauitate erumpentia.Expers patiẽtię eſt· charitatis aliena.audax ad ↄtumelias irrogandas.ad tolerandas puſillanimis · ad obediendum difficilis niſi in quo eam deſiderium ſuuʒ volun taſq; ᷣuenerit.ad recipiendam exhoꝛta⸗ tionem implacabilis: ad reſecandas vo luntates ſuas infirma · ad ſuccũbendum alienis duriſſima ·ſpq; ſuas diffinitões ſtatuere contendens · ipa vero nequaqᷓ; cedere alterius acquieſcens · et ita fit vt etiã incapaxcõſilij ſalubꝛis effecta.ĩ oĩ bus ſuo potiꝰ qᷓ; ſenioꝝ credat iudicio Tepefactus quis per ſuꝑbiaʒ alijs quoq; preeſſe deſideret. Cap xxx. Nibus deſcẽſuuz gradibus is q quezʒ ſemel poſſidet deuolutus iam iham diſciplinã cenobij ꝑp hoꝛreſcit ac veluti qui fratrum cõſoꝛtio Tperfectione retrahatur.ac de bono pa tientie atq; humilitatis alioꝛum vitio ⁊ impedimento reuocetur:habitationẽ ſo litarię vite deſiderat.ſeu certe velut plu⸗ res alios lucraturus conſiruere mona- ſterium. ⁊ quos docere atq; inſtituere de beat cõgregare feſtinatex diſcipulo ne/ q; deteſtabilioꝛ magiſter effectus. Qam cum buiuſcemodi elatione coꝛdis in per nicioſiſſimum tepoꝛem noxium q; coꝛri erit. ⁊ nec verus monachus nec ſecularii effectus ſit.quod eſt deterius etiam perfe ctionem ſibi ex hocipſo miſerabili ſtatu conuerſatione ꝓmittit. J Quomodo ſuperbiam vincere vel ad perfectionem peruenire Laß. xxrri. Vamobꝛem ſi edificij noſtri fa q ſtigia perfecta volumus ac pla centia deo conſurgere· funda⸗ menta eius non ſcòm noſtrę libidinis voluntateʒ · ſed ſcᷣm diſtrictionis euan gelice diſciplinam iacere feſtinemꝰ · quę alia eſſe non poſſunt qᷓ; timoꝛ dei atʒ bu militas quę de manſuetudine ⁊ coꝛdis ſimplicitate deſcendit Humilitas vero nullatenus poterit abſq; nuditate con/ quiri.Qua peregrinante · nec obediẽtię bonum . nec patientierobur.nec manſue tudinis tranquillitas. nec ↄſummatio charitaᷣ vllatenꝰ worit apphendi ·ſine qͥ bus coꝛ noſtrum habitaculum ſpũſſan⸗ cti penitꝰ eſſe ñ poterit ita pꝓnũciãte dño per ꝓphetam. Super queʒ requieſcit ſpi ritus meus niſi ſuper humilem ⁊ quietũ trementem verba mea: Siue ſcðm ex⸗ emplaria quę hebꝛaicam expꝛimunt ve/ ritatem. ad quem reſpiciam niſi ad pau perculum ⁊ contritum ſpiritu ⁊ tremen⸗ tem verba mea: Z Quomodo depopulatrix om nium virtutuʒ ſuperbia per ve ram humilitaãtem poſſit extigui Liber. xII· de ſpiritu ſuperbie Vapꝛopter athleta chꝛiſti qui gꝗq ſpiritalem agoneʒz legitime cer⸗ tans a domino deſiderat coꝛo⸗ nari. hanc quoq; ferociſſimam beſtiam vt deuoꝛatricem runctaruʒ virtutũ om/ nimodis feſtinet extiguere · certus quod hac in ſuo pectoꝛe commoꝛante non ſo/ lum omnigenis vitijs carere non poſſit · verumetiam ſi quid virtutis habere vi/ cxeatur hurꝰ veneno depereat Nullo enĩ modo poterit in anima noſtra virtutuʒ ſtructura conſurgere. niſi pꝛius iacta fu erint vere humilitatis in noſtro coꝛ/ de fundamenta · quę firmiſſime col⸗ locata perfectionis ⁊ charitatis culmen valeant ſuſtinere · ita ſcilicet vt quem/ admodum diximus pꝛimum fratribus noſtris bumilitatem veram intimo coꝛ/ Ddis exbibeamus affectu. in nullo ſcilicet acquieſcentes eos contriſtare vel ledere. NQuod nullatenus poterimus implere. niſi abrenũciatio vera quęin expoliatio⸗ ne omniũ facultatum ac nuditate conſi ſit · in nobis fuerit chꝛiſti amoꝛe funda/ ta · deinde obedientię iugum ⁊ ſubiectio ſimplici coꝛde ac ſine vlla fu erit ſimula⸗/ tione ſuſcepta·ita vt pꝛeter abbat man Datum nulla penitus voluntas viuat ĩ nobis. Quod non aliter obſeruari pote rit · niſi quis non ſolum ſe moꝛtuuʒ huic mundo · vrumetiaʒʒ inſipientem iudica nerit ac ſtultum. vniuerſa quę ſibi fuerĩt a ſenioꝛibus ĩperata ſine vlla diſcuſſiõe perficiens · ſacroſancta ea credens ac di⸗ uinitus ꝓmulgata· Remedia aduerſus morbum ſuperbie. NMNqua conſiſtentibus qualita 1 te pꝛoculdubio ſtatꝰ ille humili tatis vere tranquillus atq; im/ mobilis ſubſequetur · vt noſmetipos in/ ferioꝛes omnibus iudicantes· vniuerſa A nob fuerint irrogata · tã etſi iniurioſa ſint tã q; a ſuꝑioꝛibo nr̃is illata patiẽtiſſi me toleremꝰ. Quę quidẽa nobis nõ ſo lum facillime tolerabuntur · verum etiã parua iudicabuntur ac nulla · ſi mẽte iu giter recolamus vl domini noſtri vlł ſan ſanctoꝛum omnium paſſiones. conſide-· rantes tanto leuioꝛibus nos iniurijs at- temptari :quanto longius a meritis eoꝝ Yconuerſatione diſtamus· pariter etiaz cogitãtes in bꝛeui nos de hoc ſeculo mi/ graturos · eoꝛum q; nos celeri vite huius fine mox futuros eſſe conſoꝛtes Perem⸗ toꝛia nanq; eſt hec contemplatio non ſo lum ſuperbie · verumetiam generalit᷑ om nium vitio ꝝ. Deinde poſt hec hanc ean dem humilitatem erga deum firmiſſime retentemus. Quoda nobis ita comple⸗ bitur. vt nihil noſmetipos abſq; illiꝰopi tulatione vl gratia quod ad virtutũ cõ/ ſummationez pertinet · poſſe perficere co gnoſcamus.ſed et hocipᷣm quod intelli⸗/ gere meruimus eius eſſe muneris.ĩ veri tate credamus. Erplicit de ſpiritu ſuperbieli berduodecimus. N cem miſſu oco einlih iten ſareif Wlili tuttn ſundst ſtliptan ſitid⸗ conßn iter dicn terim ſgeun Mousb igi⸗ ſoutfnn mpltna nicesf liſiniͤo Ceffater Aorta⸗ Igena ged⸗ wone bithin inſtim greſſn timüt ſugge do⸗n. Oð”MU i kach Umment fituto⸗ dntiä ſnir Niykſan Genſce⸗ ningt meriäsn parite n eſecllon niwehiin sPem Oluio onſ gucutom bmcan unfemcin inconpl 1agiit knimtüco, werfine co kodintelli⸗ mais i nſopabel Incipit pꝛefatio Caſſianiide/ cem collationes patrum. Ebitũ quod beatiſſimo pape caſtoꝛi ĩ eo⸗ rũ voluminũ pꝛęfatione ꝓ⸗ miſſum eſt. ꝗᷓ de inſtitutis cenobioꝛuʒ·⁊ octo pncipaliũ vicioꝝ remedijs duode cim libellis dño adiuuãte digeſta ſunt: Iqͥ tenuitas noſtri ſuffecit ĩgenij vtcũq; ſarcitũ eſt. Aiderim ſane:qͥd ſuper hoc Wlillius · vel noſtri fuerit examinis ęequi tate perpenſum:vtrũ in rebus taʒ pꝛo⸗ fundis tamq; ſublimibus et q̃ in vſum ſtili · vt arbitroꝛ antea nõ vener̃t:dignũ aliquid cognitioni veſtre omniũq; ſan ctoꝝ fratrũ deſiderio ꝓmpſerimꝰ. Nũc aũt qꝛ derelinquẽs nos pontifex ſupꝛa/ dictus migrauit ad chriſtum: has in terim decẽcollationes ſummoꝝ patruʒ id ẽ anachoꝛetaꝝ ·:qui in heremo ſchytię moꝛabantur. quas ille incomparabili flagrãs ſtudio ſanctitaſ:ſimili fibi iuſ⸗ ſerat hmone conſcribi·nõ ppendẽs pꝛę multitudine charitatis · q;to in firmas ceruices põdere pꝛegrauaret:vobis po tiſſimũ o beatiſſime papa leonti ·et ſan⸗ cte frater helladi credidi cõſecrandas. Alter ſiquidem veſtrũ memoꝛato viro et germanitatis affectu · et ſacerdotij di gnitate· ⁊ q his maiꝰ ẽ ſancti ſtudij fer uoꝛe piunctus hereditario fraternũ de/ bitũ iure depoſcit. Alter anachoꝛetarũ inſtituta ſublimia·nõ vt qͥdaʒ ꝓpꝛia ag greſſus eſt pꝛeſumptione ſectari ſᷣ legi⸗ timũ doctrinę tramitem · ſanctoſpiritu ſuggerente · pene anteq; diſceret appꝛehẽ ens · nõ taʒ ſuis adinnẽtionibo:q; illo rü traditionib maluit erudiri. In qui‚- bryus mihi nũc in poꝛtn ſilentij cõſtituto iuimmenſuʒ pela gus apitur · vt ſcʒ de in⸗ ſfſftituto atq; doctrina tantoꝝ viroꝛum: qu ędaʒ tradere audeã memoꝛię littera ru. Tanto enĩ ꝓfundioꝛis nauigatiõis ericulis fragilis ingenij cymba iactan daẽ: qᷓ;ti a cenobijs anachoꝛeſis · et ab actuali vita qᷓ in congregationiby exer⸗ cetur contẽplatio dei · cui illi ineſtimabi les viri ſp intenti ſunt:maioꝛ atq; ſubli⸗- mioꝛ eſt. Neſtruʒ igitur eſt conatꝰ nr̃os pijs oꝛationibbadiuuare·ne aut tã ſan/ cta materia imperito qͥdeʒ ſᷣ fideli ßmo⸗ ne ꝓmenda periclitet᷑ in nobis: aut rur. ſus eiuſdem materię abyſſis obꝛuat᷑ no ſira ruſticitas. Oꝛoinde ab exterioꝛe ac viſibili monachoꝛũ cultu· quẽ pꝛioꝛibꝰ digeſſimus libꝛis · ad inuiſibilem interi⸗ oꝛis hominis habituʒ tranſeamuset de canonicarũ oꝛationum modo ad illius quã aplus pꝛecipitoꝛonis perpetu e iu⸗ gitatẽ aſcendat eloqum · vtquiſquis iaʒ ſuperioꝛis operis lectionẽ Jaeob illius nomẽ intelligibilis carnaliuʒ vicioꝛum ſupplantatiõe ꝓmeruit. Nũcetiã nõ tã mea q; patrũ inſtituta ſuſcipiẽs · diuineę iam puritatis intuitu ad meritum ( vt ita dixerim dignitatẽ) trãſiens iſraelis quid in hoc quoq; perfectionis culmi⸗ ne debeat obbuare ſimiliter inſtruatur. Obtineãt ita q; oꝛationes veſtrę · ab eo qui dignos nos:vel viſu eoꝝ · xel diſci. pulatu· vel conſoꝛtio iudicauit· vt nobᷣ earundem traditionũ memoꝛiã plena,ʒ 7 Fmonẽad dicendum facilem conferre dignetur · quo tam ſancte eas tamq; in/ tegre qᷓm ab ipis accepimus explicãtes · ipos quodãmodo ſuis inſtitutis incoꝛ/ wꝛatos·⁊ qð eſtmaius latino diſputã/ tes eloqᷣo vobis exhibere poſſimꝰ. Hoc ſane volumus ante om̃ia tam harũ col lationũ qᷓ; ſuperioꝛũ voluminũ ſᷣmoni⸗/ tũ eſſe lectoꝛem vt ſi qua foꝛte in his pꝛo ſtatus ſui ⁊ ꝓpoſiti q̃litate·ſiue pꝛo vſu et cõuerſatiõe cõmuni:vel impoſſibilia putauerit eſſe· vel dura:nõ ea ſᷣm ſuę fa cultatis modulũ:̊ ſm dignitatẽ ⁊ per1 fectionẽ loquentiũ metiatur quoꝝ pꝛiꝰ ſtudiũ atq; ꝓpoſitũ mente concipiat qͥ Vre moꝛtui huic cõuerſationi munda. nę nullis affectionibe parẽtũ carnaliũ: nmnullis actuũ ſeculariũ nexiboobligant᷑. Deinde locoꝝ quoq; in quibcõmoꝛã⸗ tur · conſideret qualitateʒ ·qua in ſolitu. Capitala. dDine vaſtiſſima conſtituti atq; ab vniu ſoꝛũ moꝛtaliũ conſoꝛtio ſeparati · et per bocilluminationẽ ſenſuum poſſidentes contẽplantur vel ꝓloquũtur· ea quę in expertis atq; in eruditis ꝓ cõditione:et mediocritate ↄſuetudinis ſuę impoſſibi lia foꝛſitan videbuntur. De qᷣbotñ ſi qͥs voluerit verã ꝓferre ſentẽtiã : ⁊ vtrũ im pleri quęant veſiderat experiri:feſtinetp us eoꝝ ꝓpoſitũ ſimili ſiudio ⁊ cõuerſati one ſuſcipe · 1 tũc demũ ea ꝗᷓ ſupꝛa facul tatẽ hoĩs videbãtur nõ ſolũ poſſibilia: werũetiam ſuauiſſima dephendit. Sed nũc iã ad collatiões eoꝝ ⁊ inſtituta ꝓpe⸗ xremg. B Explicit pꝛęfatio. Incipint ca/ pitula collatiõis pꝛimę Abba⸗/ tis Monui. LCap.i. Ebhabitatio/ ne Schyti · ¶ ꝓpoſito Abbatis ij BDeinterrogatione Abbatis moyſi qu erẽtis ꝗᷓ monacho . ſcopos vel s ſit finis. ij Bereſpõſionenoſtra. iij Beinterrogatiõe Moyſi ſup WPpolſitiõe dicctca. „ Secõpatiõe eius ꝗᷣ deſtina⸗ tta ferire contendat. vi De bis q abrenũciãtes mũdo dag pfectioneʒ ſine charitate contendun. . vij Deappetenda tranquillitate CcCccoo:dis. vij De pncipali conatu erga di⸗ ninarü rern ʒ cõtẽplationẽ ⁊ ſilitudinẽ Marię ⁊ marthe. ix Interrogatio quõ efficientia VFVFVFVtittutũ nõ cü hoĩie pſeueret. x RGeſpõſio ꝙ nõ ſit eaꝝ merces ſfſeg actio ceſſatura. xvi· De charitatis ppetuitate. xij Introgatio de perſeuerantia fItpiritalis theoiee. xiij SRñſio de directiõe coꝛdis in cxcũ · 18 regno dei · 1 regno diaboli. Collatio pꝛima xiiij De aiĩe perpetnitate. xy Becontẽplando deo. xvi Interrogatio de co gitationuʒ mobilitate. xvij Relpõ ſio qd poſſit mẽs ſuꝑ co , gitationũ ſtatu qͥd ve ñ poſſit xvij Cõpatio aq̃rięmolę ⁊ aĩe. xix De tribo cogitationũ noſtrarũ Incipijs. Sðèð xx De diſcernẽdis cogitationib dqag ſimilitudinem pꝛobabilis rapeckte ö xxr Deilluſiõe Abbai Johãnis. rij BDe qdriptita diſcretiõis rõne xrij De bmone doctoꝛis ſm audiẽ⸗ auum meritu. ðèðGU Expliciũt capitula.Incipit col latio Abbatis moiſipꝛima.de monachi deſtinatione vel fine. Capuulum.pꝛimun. 4 * Fg . 1 N 5 N bhyreremo. Schyti C vvbi monachoꝛuʒ pbatiſſimi pꝛes: ecett oĩs cõmoꝛaba ur pfectio: abba tẽ moyſen qͥ vehemẽtiꝰ inter illos egregi os floꝛes nõ ſoluʒ in actuali · xerũetiam theoꝛica vꝓᷣtute flagrabat inſtitutiõe eiꝰ fundari cupiẽs expetiſſem: vnacum ſan⸗ cto germano · cnʒz qͥ mm ab ipo tyrocinio acrudim̃tis militię ſpiritalis ita indiui duũ deinceps ↄtuberniũ · tã in cenobio qᷓ; in heremo fuit· vt cũcti ad ſignifican/ dã ſodalitatſ᷑ ac ꝓpoſiti ſenſuſq; nr̃i pa/ rilitatẽ ꝓnũciarẽt· vnã mentẽ atq; aiam duoboineſſe coꝛpibo · pariterq; ab eodeʒ abbate edificatiõis pmonẽ ſuſis lachry mis ãbiremꝰ. Qui ppe cuiꝰ hũc animi ri goꝛẽ manifeſtiſſime noueramus · vtniſi fidelit᷑ deſiderãtib·⁊ cũ om̃i coꝛdis cõ⸗ tritiõe ꝗq̃rẽtibe· neqq; penitꝰ acqeſceret pfectionis aꝑire doctrinãne ſcʒ ſi paſſiʒ l nolẽtib eã vel tepide ſitienbo exbibe ret res neceſſarias et ꝗ̊ᷓ ſolis ꝑfectionem cupiẽtib debẽt eſſe cõperte · indignis et te⸗ cn lce⸗ de ſig vos und chin wee nini gna ſi ce tiwr dcte min rene ne no dons nitiſa fane lbime Ntinſe lurmni lci⸗ ertun W id noet infli tifi nöſe foͤgi apii⸗ veſ lnpeea ſt dime igt⸗ Enc tul olne . Stn nisſine heil lai nakei Cinonih Noddis brs mäsröne n adli⸗ hicol mde We. 4 Gmin Nonatom) ernan rlosegi Hmicnan udöre⸗ uunſan⸗ tahis 8 naindini in chob Aſgifen ſaſtidioſe ſuſeipictibpandés: auut iact tie viciũ · aut ꝓditiõis crimẽ videret᷑ in currere tandẽ fatigat pꝛecibonr̃is · ita exoꝛſus eſt. Deinterrogatiõe abbatis mo⸗ iſi querẽtis qui monacho ſco/ pos.vel qᷣs ſit finis. Capᷣii. MWnes inquit artes ac diſci plinę ſcopon quendaʒ.i. de⸗ ſtianiõeʒ⁊ telos ̊ ẽfinẽ pꝛi um bĩe noſcũtur.ad quẽreſpiciẽs vniuſ cuiuſq; ari ĩduſtriꝰ appetitoꝛ:cũctos la boꝛes ⁊ pericula diſpẽdiaq; vniũſa eq̃/ nimiter gratanterq; ſuſtentat. Nam et agricola flagrãtes radios ſoł pꝛuinas q̃ ⁊ glaciẽnõ declinãs terrã infatigatꝰ exercet· ⁊ indomitas agri glebas frequẽ ti vomere ſubigit dũ ſcopon huat · vt eã cũctis ſentibi expurgatã vniũſiſq; gra⸗ minib abſolutã in modũ ſolubilis ba/ rene· fauilleq; cõminuat:finẽ.i.pceptio nẽ copioſarũ frugũ:⁊exuberãtiã ſegetũ nõ alias adepturũ ſe niſi hac opis ·ac ſu doꝛis ſui rõne ↄfidẽs ·qͥ vel ipᷣe deinceps vitã ſecurꝰ exigere:vel ſuã poſſitampli/ ſicare ſbam · Referta etiã frugibo hoꝛrea libẽter exhaurit · eaſq; ſulcis agri cõmẽ/ dat inſtanter · pꝛeſentẽ diminutionẽfu/ turarũ meſſiũ ↄtẽplatiõenõ ſentiẽs. Il li etiã qͥ negociationũ ſolẽt exercere com mertia nõ nicertos pelagi timẽt caſus nõ vlla diſcrimina phoꝛreſcũt · dũ ad fi⸗ nẽ queſtus ſpe ꝓpoſita ꝓuocãturi⸗ nõ etiã hi q milicię mudialis ambitiõe inflãmãt᷑ dũ ꝓſpiciũt honoꝝ ac poteſta tũ finõ peregrinationũ exicia ac pericula nõ ſentiũt: nec pſentibo erũnis · belliſqʒ frãgũtur· dũ ꝓpoſitũ ſibi dignitat finezʒ cupiũt obtinere. Mabet ergo noſtra pꝛofeſſio ſco pon pꝛopꝛium :ac fin em ſu um pꝛo quo laboꝛes cunctos nõ ſolum infatigabiliter· vrũetiã gtanter impen dimꝰ· ob quẽnos ieiunioꝝ inedia nõ fa tigat · vigiliaꝝ laſſitudo delectatlectio ac meditatio ſcripturaꝝ ↄtinuata ñ ſa/ tiat · laboꝛ etiã inceſſabilis· nuditaſq; et oĩm reruʒ puatio iocũdiſſime ſuſtinet᷑ Moili de monachi deſtinatione nec hoꝛroꝛ hnius vaſtiſſime ſolitudinis foꝛmidat᷑.Ob queʒ voſipſi pculdubio pentũ ſpꝛeuiſtis affectũ · ⁊ patriũ ſolũ ac licias mũdi tot pertraſitis regionib deſpexiſtis· vtad nos homĩes ruſticos ⁊ idiotas in hoc heremi ſqualoꝛe degẽtes peruenire poſſetis. Pꝛopter qdᷣ reſpõ⸗ dete inqᷣt mihi ꝗᷓ ſit deſtinatio vr̃a vel fi nis· qͥ ad hec omia libẽtiſſime ſuſtinẽda vos ꝓuocat. U De reſponſione noſtra.capᷣ.iij. Tcuʒ perſiſteret noſtrã elicere ſuꝑ inchoata diſputatiõe ſententiam· reſpondimus regni ceęloꝝ cauſa hec cũ/ cta tolerari. Deinterrogatione moiſi ſuper ꝓpoſitione pꝛędicta. capᷣ.iiij. Dquodille· Beue inquit et ar gute de fine dixiſtis qui vero Ccebeat ſcopos noſter eſſe. id ẽ · deſtinatio · cui iugiter in herẽtes finẽ va⸗ leamus attigere · Hom̃ibnoſſe debetis. Et cũ ignoꝛationẽ cõfeſſi ſim pliciter fu iſſemus: ait. In omi vt dixi arte ac diſci plina ſcedit qdam ſcopos.i.aĩe deſtina tio · ſiue inceſſabilis mentis intẽtio· quã niſi qs omi ſtudio perſeuerãtiaq; bua⸗ uerit · nec ad finẽ deſiderati fructus pote rit peruenire. Nã vt dixi agricola finem habens · ſecure copioſeq; viuẽdi in ꝓuẽ⸗ tu ſegetũ fecũdarũ ·ſcopon.i.deſtinatio⸗/ nẽ gerit agrũ ſuũ ſentib cũctis abſolue re · eiq; vniuerſis infructuoſis vacuare graminib· nec aliter ſe qeti finis opulẽ/ tiã adepturũ eſſe cõfidit · niſi id q vſu obtinere deſiderat qᷓdaʒ pꝛius opis:ac ſpei ſueroͤne poſſideat. Qegociatoꝛ qͥʒ illud wel iſtud mercãdi deſideriũ nõ de- ponit· p qð poſſit ꝗſtuoſius diuitias cõ gregare·qꝛ fruſtra cõcupiſceret lucrum· niſi viã qua ad id tẽderet: elegiſſet. Et qui certis qbuſq; dignitatib mũdi hbu ius cupiũt honoꝛari:cui ſeofficio vel o- dini debeãt mãcipare · ante ꝓponũt· vt per legitimũ ſpei tramitẽ · finem qͥ; vale ant deſiderate dignita attigere. Itaqq et vię noſtrefinis qͥdem eſtregnem dei · NWiNR ₰ι 683 n ð G CLCollatio pꝛima Albbatis qui vero ſit ſcopds debet diligẽter inqjri. AQui ſi nobis ſimiliter cõꝑtus nõ funerit fruſtra nitẽdo fatigabimur · q; ſine via tẽd entibo laboꝛ eſt itineris nõ ꝓfectꝰ.Ad q53 obſtupeſcẽtib nob · ſener intulit. Fi⸗ nis qdem noſtrę ꝓfeſſionis vt diximus regnũ dei ſen regnũ celoꝝ eſt. Deſtiatio vero noſtra.i.ſcopos puritas eſt coꝛdis ſine q ad illũ finẽ impoſſibile eſt quẽpiã puenire. In hac enĩ deſtinatione defigẽ tes noſtre deſtinationis obtutus velut aa certã lineã curſum rectiſſimũ dirigi⸗ mus. At ſi paululum qͥd ab haccogita/ tio noſira deflexerit ad cõtẽplationẽ eiꝰ ilico recurrẽtes:rurſus eã velut quadã noꝛma certiſſima coꝛrigamus ꝗᷓ ſꝑ oẽs conatus noſtros ad vnũ hoc reuocãs ſi/ gnu· arguet ſtatim ſi a ꝓpoſita directiõe mẽs nr̃a vel paululu deuiarit. De cõparatione eius qui deſti⸗ nata ferire contedat. cap.v. Vemadmodũ hi quibo vſus ẽ lellica tela tractãdi · cũ ante re/ gem müdi huius artis ſuę cu/ piũt peritiã demõſirare· in paruiſſima quadam ſcutula· ꝗᷓ figurata in ſe conti⸗ net pꝛemia · iacula ſua · vel ſagittas ĩtoꝛ⸗ gquerecontendunt · certi ꝙ nõ alias. niſi Ccſtinationis ſuęlinea ad finem poſſint rſiderati pꝛemij peruenire · ſecuri de il⸗ lo.ſi modo ꝓpoſitum ſcopon valuerint obtin ere. Qui ſi foꝛte ab eoꝛũ fuerit ſb· tractus intuitu · nec ĩdeclinabiliter ei ſa/ gaciſſimoꝝ obtutuũ puicacia inheſerit · qtũ libet recto tramite caſſa imperitoꝝ WNerret intentio · excidiſſe ſe tamena con/ templatione nõ ſentientet cũ ſibi effica/ ciſſimis teloꝛum emiſſionibus videant inniti · fruſtrato inertie laboꝛe fallunt· qꝛ illum ſubtiliſſimũ deſtinationis limiteʒ perſequi oculis ac mente non noꝛunt:et cuʒ inutiles in aera vacuosq; iactꝰ effu erint · in quo peccauerintquo ve dece⸗/ prti ſint diiudicare non poſſunt · qui pe quos nulla menſura pꝛopoſita arguit. quantuʒ a directione diſceſſerint · nec q deinceps coꝛrigere vel reuocare debeant igreco wonièt ſtinationẽ perſequoꝛ: Tanqᷓ; ſi dixiſſet: lineam diſcipline docere oteſt paſſiuus obtutus. Ita igitur et noſtri pꝛopoſi⸗ ti finis quidem · ᷣm apoſtolum . vita eter na eſt: ita eodem pꝛonunciante. Haben tes quidem fructum veſtrũ in ſanctifica tione · finem vero vitaz eternã. Scopos Vro eſt puritas coꝛdis.Quã ſanctifica tionem nõ immerito nũcupauit · ſine qᷓ pꝛedictus finis non poterit appꝛehendi. Ac ſi dixiſſet alijs verb. Habentes qdẽ ſcopon veſtrum in coꝛdis puritate· fineʒ vero vitam eternã. De qua deſtinatiõe tocens nosidem beatus apoſtolus · iß̃m nomen id eſt ſcopon ſignificanter expꝛi⸗ mẽs · ita intulit. Quę poſterioꝛa ſuntob linuiſcens · ad ea vero quę pꝛioꝛa ſunt ex- tendens mead deſiinatum perſeqͥ bꝛa- uiũ ſuꝑnę vocatiõis dñi. Qð euidẽtiꝰ Hac deſtinatione · qua illa que poſterio ra ſunt obliuioni tranſmitto · id eſtante rioꝛis hominis vicia · ad finem bꝛauij ce leſtis peruenire cõtendo. Quicqͥd ergo nos ad hunc ſcopon · id eſt puritatẽ coꝛ dis poteſt dirigere · tota virtute ſectaãdũ eſt quicquid aũt ab hac retrahit · vt per⸗ nicioſum ac noxium deuitanduʒ. Pꝛo hac enĩ vniuerſa toleramus ⁊ agimus: pꝛo hac parentes ⁊ patria · dignitates · diuitie · delicie mundi buius · et volũtas vyxniuerſa contẽnitur · vt ſcʒ puritas coꝛ⸗ dis ppetua valeat poſſideri · Mac itaq; nobis deſtinatiõe ꝓpoſita · ſemp actus noſtri et cogitationes ad eam obtinedã rectiſſime dirigentur Que ſi pꝛeoculis noſtris ingiter ſtatuta nõ fuerit nõ ſolũ cũctos laboꝛes noſtros· varios pariter atq; inſtabiles reddens incaſſum eos ac ſine vllo emolumẽto faciet effundi. etiam cogitationes omnes diuerlas ſi⸗ biq; contrarias ſuſcitabit. Meceſſe ẽn⸗ mentem quo recurrat.cui ve pꝛincipali ter in bereatnõ habentẽ per ſingulas ho⸗ ras atq; momenta ꝓ incurſuum varie/ tate mutari · atq; ex his quę extinfecus accidunt · in illu ſtatũ continno traſfoꝛ⸗ „ 0 l vr S llu k rhen nnaf ſancin idſ pen, ntcli hnrfn Wnmie lo mrep uſunfob Alunter⸗ ſichba⸗ cided end Rdur gu wückn muft untrico: nſcici tdenpe⸗ M ſoct wins Pontnin Hui mobtin⸗ ini nu Ml as fmncißs nſuß chei⸗ ginchni ie/ ninſans jtt . te cõtendunt. mari.qͥ ſibi pᷣmus occurrerit. ]ℳM „ — De his quiabꝛenũciates mun do ad perfectionẽ ſine charita. cap. vl. Incnanq; eſt:q nõnullos mũ di huius maximas facultates etnõ ſoluʒ multa auri atq; ar genti talenta. verũetiam pꝛedioꝛuʒ ma⸗ gnificentiam contemnentes· poſt hec vi⸗ ) dimus pꝛo ſcalpello · p graphio · ꝓ acu · pꝛo calamo commoueri. Qui ſi cõtem- plationẽ coꝛdis mundi fixam tenerent nunqᷓ; vtiq; pꝛo paruis rebus admitte rent.qð ne pꝛo magnis ac pꝛecioſ incur rerent opibus: eaſdeʒ penitus abijcere maluerunt. Nã et plerũq; nõnulli tãto lo codicem ſeruant: vt eum ne leuiter egi quidem vel contingi ab aliquo pa/ tiantur · et inde furoꝛis occaſiones ⁊ im ppatientie ac moꝛtis incurrant vndemo nentur ſtipendia patientie charitatis acquirere.Cunq; omnes diuitias ſuas pꝛo chriſti amoꝛe diſperſerint · pꝛiſtinn ʒ tamen coꝛdis affectuʒƷ in rebus puis ac mĩimis retẽtantes·et ꝓ ipis nõnũq; mo biliter iraſcentes · veluti qui nõ habeãt abppſtolicam charitatem exomnibus in/- fructuoſi ſterileſq; redduntur. Quod ĩ ſpiritu beatus apoſtolus pᷣuidens· Et ſi diſtribuero inquit in cibos pauꝑerũ om nes facultates meas: ⁊ tradidero coꝛpꝰ meum vt ardeam charitatem autẽ non habeam:nichil mihi pꝛodeſt. Andeliqͥ do compꝛobatur perfectionem non ſta tim nuditate· nec pꝛiuatione omniũ fa⸗ cultatum ſeu dignitatum abiectionecõ pꝛehendi · niſi fuerit charitas illa cuius abpoſtolus membꝛa deſcribit in vritate Wſſeſſa:quę in ſola coꝛdis puritatecon/ ſiſtit. Nam quid eſt aliud non emulari · nõ inflari· nõ irritari; nõ agere perperã ; non querere queę ſua ſunt · niſi pꝛopꝛias admodum res ſumma equitate cõtem/ nere · et ab auferẽte nõ querere· nõ ſuꝑx in iquitate gaudere· nõ cogitare malum . (· reliqua · niſi coꝛ perfectum ac mundiſſi mũ deo offerre· ac vacuũ illud a cunctis Moyſi de monachi deſtinatione . perturbationibus exrhibere. De appetẽda traquillitate coꝛ/ Cap̃. vij. MOnia igitur buius gratia ge⸗ renda appetendaq; ſunt nobᷣ p.io hac ſolitudo ſectanda eſt. pi.Oo hac ieiunia · vigilias · laboꝛes · coꝛpo/ ris nuditatẽ lectionẽ ceęteraſq; vtutes elere nos ſuſcip ere nouerimus · vt ſcʒ per illas ab vniuer paſſionibus noxijs illeſum parare coꝛ noſtrum· conſerua/ re poſſimus·et ad perfectionem charita iſtis gradibus innitendo conſcẽdere. et nõ pꝛopter has obſeruãtias ·ſi foꝛte ho neſta ac neceſſaria occupatione pꝛeuẽti ſolennitatem innite ↄſuetudinis nõ o tuerimus implere:incidamus in triſtici am · xeliram · ſiue indignationẽ · ob quę expugnanda illud qð pꝛetermiſſum eſt fueramus acturi. Mon enĩ tantũ eſt lu⸗ crũ ieiunijquantum ire diſpendiuʒnec tantus lectione capitur fructus · q;tum contemptu fratris incurritur detrimen tum. Ea igitur quę ſequentia ſunt.id ẽ ieiunia. vigilię· anachoꝛeſis. meditatio ſcripturarũ · pꝛopter pꝛincipaleʒ ſcopõ · id eſt puritatem coꝛdis. qð eſt charitas nos conuenit exercere· et nõ pꝛopter illa pꝛincipalem hanc ꝑerturbare virtutem qua in nobis integra illibataq; durãte· nihil obenit ſi aliquid eoꝛum quę ſequẽ/ tia ſunt pꝛo neceſſitate fuerit pᷣtermiſſũ. Siquidem nec pꝛoderit vniuerſa feciſ⸗ ſe adempta hac quam diximꝰpncipali cã cnius obtentu ſuntoĩa perpetranda Ob hoc eni qs vtenſilia niallgetard inſtituere ſibimet ac pꝛeparare feſtinat-· nõ vt ea poſſideatocioſe· nec vtemolu⸗/ meẽti illius fructũ qui ſperat ex ipſis in nuda inſtrumento:um poſſeſſione cõſti tuat ·ſed vt eoꝛum miniſterio piciam · fi⸗ nemq; illius diſciplinę cuius hec adiu/ menta ſunt efficaciter aꝓpꝛehendat: Igi tur ieiunia·: vigilię meditatio ſcriptura rum· nuditas ac pꝛiuatio omniũ facul/ tatum · nõ perfectio:ſed perfectionis in. ſtrumta ſunt :quia non in ipᷣis conſiſſit — . W — eẽ decemĩꝰ · qꝛ vniͦſe hui⸗ vnipatrãr obtẽtu · Dicẽs enũ dñs · ſollicita es · et ba ris circa plima · paud gpo opꝰ & aut etiã diſciplinę illius linis · ſed perilla perue⸗ nitur ad ſinem. Incaſſum igitur hec ex⸗ ercitia moliet · qſq; bis velut ſũmo lo⸗ no contentus · intentionẽ ſui coꝛdis huc uſq;ʒ affixerit· añ ad capiẽdũ fineʒ ꝓpter quẽ h̊ appetẽda ſũt oĩ conatu ſemet extẽ crit hñs qͥ dẽ diſciplĩę illiꝰ inſtrumẽta: finẽ vo ĩ qͥ oĩs collocatus ẽ fructꝰ igrat. NAuicqͥd igit᷑ ptiſtã mẽd nĩe uritatem Inqllitatẽ q; turbare: ;uis vtile ac ne/ eniʒ noꝛma ⁊ erroꝝ puagationũq; oim diſpliões poterimꝰ euadere· ⁊ deſidera/ tũ finẽ linea certe directiõis attĩgere. De pꝛincipali conatu erga diui narum rerũ cõtemplationeʒ et ſimilitudinẽ Marie ⁊ marthe. Ic gͤnob pnci LCap. viij. . pal debet eẽ conat· Himobilis deſtĩatio coꝛdis iugit᷑ affectan/ daẽ: ⁊tenẽda · vt dĩnis reb ac deo mẽs ſpĩhereat:quicqͥd ab hac diuſũ ẽ q;uis magnũ.ſcom tñ aut etiq inferi ſeu certe noxium iudicãdũ ẽ·huiꝰ menij vlł actus ſigura · er ĩ euãs h marthã ⁊ mariꝗ pul cherrie deſiẽtur. Cij.n. martha ſctõ vti liq; mĩſterio deßuiret · vtpote ꝗj ipi dño eiuſq; diſcipul miſtrabat . et mana ſpi⸗ ritali tmmodo ĩtẽta doctrĩę ieſu pedib iĩhereret · q oſculãs bone afeſſiõis linie/ bat vnguẽto · pfert tñ a dno ꝙ ⁊ melioꝛ? elegerit ptẽ eã ꝗᷓ ab ea nõ poſſit aufer⸗/ ri. ã cũ labvꝛaret martha pia ſollicitu dĩeac diſpẽſatiõe diſtẽta · ſolã ſe vidẽs ad tiñ mĩſteriũ nõ poſſe ſufficere adiuto riũ ſoꝛor a dño poſtulabat di. Nõ tibi placet q; ſoꝛoꝛ mea reliqͥt me ſolã miſtra re:Dic gilli vt me adiuuet. Atiq; ñ ad vile opꝰ ſ ad laudabile eã mĩſteriũ puo cabat. Et tñ qͥd audit a dño: Martha martha ſollicita es· ⁊ turban erga plu⸗ ria. Paudq vvo opꝰ ẽ aut etiã vno · Ma ria bonã ptem elegit ꝗᷓ nõ auferet ab ea · Aideijsð pncipale bonũ in theoꝛia ſola· id ein ↄteplatiõe dĩna dñm poſuiſſe. vũ ceteras virtutes licet nccias ⁊ vtiles bo- naſq; pnũciemꝰ.ſcdo iñ Sdu cẽſendas ceſſariũ videat᷑ vt noxiũ deuitãdũ ẽ. hac — — — = —⸗— . 7 „ „ —L . . 4 . * — . E — „ *— —,1 vno ſũmũ bonũ nõ in actuali quis lau dabili ope · ⁊ mulij fructiba babũdãti.ſᷣ in dĩna ↄtẽplatiõe · ꝗ ve ſimplex ⁊ vna ẽ:collocauit:paud opꝰ eẽ ꝓnũciãs ad ꝑ/ fectã btĩtudinẽ id eſt illã theoꝛiã ꝗᷓ pus in paucoꝝ fᷣuat᷑ ↄſideratione ſctõꝛũ · a qꝝ ↄteplatiõe pſcẽdẽs is ꝗͥ adhuc in ꝓ⸗ fectu poſit' ẽ ad illò q́; qðᷣ dẽ vnũ.i.dei ſoliꝰ intuitũ · io adiuuãte pueniet vt.ſ. etiã ſcõꝝ actᷣ ac miſteria mirifica ſup⸗ greſſus· ſoli? deiiã pulchritudĩe ſcĩaqyʒ paſcat᷑. Maria bonã ptẽ elegit ꝗᷓ ñ ai ſeret ab ea. Et h diligẽtiꝰ ituẽdũ ẽ. Nã cũ dic: Maria bonã ptẽ elegit · lʒ taceat te martha · et neq̃q; eã vitupare videa- tur · illã tñ laudãs hãc inferioꝛẽ ꝓnunci at. Rurſum cũ dicit· ꝗᷓ nõ auferet᷑ ab ea. oſtẽdit ꝙ ab hac ſua poꝛcio poſſit aufer⸗ ri. Mec enĩ miſieriũ coꝛpale cũ hoĩe pote rit ingit pmanere. Illiꝰ vo ſindiũ nul⸗ lo vlterioꝛe euo docet poſſe ſiniirr. Interro Salia quõ efficiẽtia vir tutũ ñ cũ hoie ꝑſeueret Ca ix. EFErman? AMdqð nos valde p⸗ moti · qd diximꝰ laboꝛ ieiunio rüi · lectiõis ĩſtãtia · opa miſeri- coꝛdię iuſticię· pietat huanitatj aufeæ— rẽt᷑ a nob· ⁊ nõ pmanebũt cũ anctoꝛib⸗ ſuis · pbti cũ ipe dñs retributioneʒ regni celoꝝ ob H ꝓmittat ſe talibe reddituꝝn d. Veite bñdicti pa.m.poſſi.re.vo.ꝑatũ a ↄſtitutiõe mũdi.Eſuriui enĩ ⁊ dediſtis m mãaãdu.ſitiui ⁊ de.m bi.?c.Nuõ gau⸗ ferẽt h ꝗᷓ itroducũt factoꝛes ſuos in re⸗ gna celoꝛ). Reſpõſio ꝓnõ ſit earũ merces ſʒ actio ceſſatura. OOyj)ſes· ec ego dii Ca. x. mmDeercedẽ boni opis auferẽdam. dDdiccte eodẽ dño · potüu dederit vni ex minimis iſt calicẽ aꝗ frigide tm̃ ĩ noĩe diſcipuli.amẽ dico vob· nõ perdet mercedẽ ſuã. h̊ actionẽ dico · qᷓm fieri vel ncctas coꝛpalis vel ipugnatio camis: ſen mũdi huiꝰ ineq̃litas exigit aufereda Me a Men , AANE .α o- G Pir ¶MN. ſat. lap⸗ te⸗ l huti tthe id. lchusie bitig, m e ſcini imiid iad nmiaſ ne ſing tiian ii O phncnt ne wden⸗ Nund ntt opltuf⸗ leciboie vſcünul ſun. ienapir Lair vsalde⸗ wiauno⸗ onin. nian uſe⸗ iuamh nNe dimnnd n 1 ⸗ Oiin —qʒ—ð ſymnit Ur gfoitan⸗ Moyſi vemonachi deſtinatione NMaã lectiõis ĩſtatia vłieiunioꝝ afflictio aa emũdationẽ coꝛdis ⁊ caſtigationem carnis · ꝗᷓ ſi elata fuerit eſcaꝑ nimietate. ſeu mẽtis incuria · ↄfeſti lururie atq; libi dinis aculeis puritatẽ coꝛdis infeſtatin pñti timmodo vtilit᷑ exercẽt· donec caro ↄcupiſcit aduſus ſym ·ꝗᷓ ñnũq; ab hiſqᷣ laboꝛe nimio ſeu egritudĩe coꝛpis ſenio ve defeſſi ſunt etiã ĩ pñti videmꝰ auferri nec ab hoie poſſe ingit exerceri· Qñtoma gis hin futo ceſſabũt · cũ coꝛruptibile B induerit ĩcoꝛruptiõeʒ· coꝛpuſq; iſtud qð nuc aĩale ẽ ſurrexerit ſpiritale· ceꝑit caro nõ eẽiꝗ tal vt aduſus ſpm̃ ↄcupi⸗ ſcat.ð qᷣbeetiã b · apls maiĩfeſte ꝓnũciat coꝛpalis inqens exercitatio ad modicuʒ vtiłeſt pietas ãt q̃ ſine dubio charitas itelligit᷑ ad oĩa vtił ẽ ꝓmiſſiõʒ hñs vite ꝗnũcẽ ⁊ fut᷑e.Que& dꝛad modicũ eſſe vtil · maifeſte ꝓnũciat᷑ nec ꝑ oẽ tꝑs exerce ri poſſe · nec ſũmã ꝑfectiõis ꝑ ſe ſolã labo raãti ↄferre. Modicũ qᷣpe ad vtrũq; re⸗ ferri pt.i.vład bꝛeuitatẽ tpis · ꝙ ſcʒ hoĩ tã ĩ pñti qᷓ; ĩ futo exercitatio coꝛꝑis coet na eẽ nõ poſſit · vl certead ꝑuitatẽ vtilita tis · ꝗᷓ de carnali exercitatiõe cõꝗrit᷑ eo ꝙ; afflictio coꝛpałinitia qᷓdã ꝓfectꝰ · ñ ißa,z pfectionẽ charitat᷑ pariatꝗᷓ ꝓmiſſion e,y Pʒ vitępñtis ⁊ fute.Et idcirco eã exerci tationẽ opm pᷣdictoꝝ ncciaʒ eẽ cenſemꝰ qꝛ ſine ipa ad charitat faſtigia nõ poſſit aſcẽdi. Hec etiã ꝗᷓ dici oꝑa pietatis ac miſcdię ncẽcia ſũt in h tpe· dũ adhuc ine⸗ qlis diuſitas dñat᷑ · q;n ne hqͥdẽ expete- ret᷑ opatio · niſi inopũ·indigẽtiũ:infirmo rũq; ꝑs maxia redũdaret · ꝗ iniqᷣtate bo minũ facta ẽ eoꝝ ſcʒ qͥ ea ꝗᷓ oba cõomun ni creatoꝛeoceſſa ſũt ĩ ſuos tm̃ occupata vſus· nectñ vtẽda alijs tenuer̃t.donec ̊ ĩ B mũdo ĩeqlitas iſta graſſat᷑·erit q̊ͥ actio necia ⁊ vtilł exercẽtibo eã · rſtituẽs qͥ dẽ bo no affectui ⁊ pie volũtati retributionem bereditat ęterne ipa vo in fufo ſeclo pa rilitate regnateceſſabit · cũ iã nõ fueritin eq̃litas ꝓpt᷑ qm debeãt h̊ exerceri · ̊ cũcti ab hacmultiplici · i. actuali oꝑatiõe ad charitatẽ dei ⁊ diuinarũ rerũ ↄtẽplatiõʒ ꝑpetua coꝛdis puritate tranlſibut. cui ſe hi qᷣbecura ẽ vłſcie vł mẽt᷑ emũdationi inſiſtere · ia in H ſeculo ↄſtituti elegertoꝛ conatu ac viribe mãcipare · illi ſcʒ ſemet⸗ ipos officio adhucĩ carne coꝛruptionis poſiti deputãtes in qͥ erũt coꝛruptiõe de ppoſita pmaſuri pueniẽetes ad illa ꝓmiſſi onẽ dei ſaluatoꝛis · qᷓ d. Bi mũdo coꝛ/ e qm̃ ipſi deum videbunt. Dechanitatis ppetuitate. xi. Tqd miramini ·ſi illa officia ſu⸗/ periꝰ cõpheẽſa trãſibũt· cũ ſanctꝰ riſmata traſita deſcribat· ſolã vo chari tatẽ deſignet ſinefine maſurã · ſiue ĩqui ens ꝓP hetie euacuabũt · ſiue ligue ceſſa⸗ büt · ſiue ſcia deſtruet · Et pt? H ifert · cha ritas aũt nũqᷓ; excidet. Oia nanq; dona ꝓ vſu ac nccitate tribuũt᷑ ad tꝑs:cõſum mata diſpenſatiõe mox pculdubio trã/ ſitura· charitas vvo nullo intcipiet᷑ tpe · nõ ſoli.n.ĩ pñti mũdo vtilit᷑ opat᷑ in no bis · p etiã in futurũ ſarcĩa coꝛpoꝛee neci⸗ taſj abiectaefficacioꝛ młto atq; excellẽti⸗ oꝛ pmanebit nullo vnq; coꝛrũpẽda defe ctu ·ſᷣ ꝑ incoꝛruptionẽ ꝑpetuã flagrãtiꝰ o atq; intẽtius adheſurua. Interrogatio de pſenerãtia ſpi ritalis theoꝛie. Cap. xij. Ermanus. Quiss pᷣt fragi/ li carne circũdat ita eẽ huic the oꝛie ſꝑ affixꝰ· vt nũ qᷓ; cogitet de fratris aduẽtu· de viſitatiõe infirmi · vel oꝑe manuũ · vlcerte de huanitate ꝗq debe at vł pegrinis vł aduenientib exhiberi. Poſtremo qs nõ ĩterpellet᷑ coꝛpis ipᷣiꝰ pnrniſione vł cura.Nut quẽadmodũ mẽs vbl in illi inilibili ⁊incõpꝛebẽſibili deo valeat coherere· cupimus edoceri. Rñſio ð directiõe coꝛdis in de⸗ um ⁊ ð regno dei.⁊ diaboli. xiij Oyſes. Inberere qͥdẽ deo iu⸗ girt ↄtẽplatiõi eꝰè queéadmodũ dicit inſepabilit copłari ĩpoſſi⸗/ bile eſt hoĩ iſta carnis fragilitate circũda to. Nerũ opꝑtet nos ſcire vbi meſj nr̃e ĩtẽ tionẽ debeam? hr̃e deſixã·et ad quã deſii nationẽ ſꝑ aĩeęnr̃e reuocemꝰ intuitũ · qᷓ̃m g 4 ð CLCLollatio pꝛima ebbatis cũ potueritobtinere mẽs gaudeat.⁊ aq̃ diſtracta ĩ ſe doleat · atz ſuſpiret · totiẽſq; ſe a ſũmo bono ſentiat receſſiſſe · qties ſe ab illo ĩtuitu deßheẽderit ſepatã · foꝛnica tionẽ indicãs: vł mom̃taneũ a chriſti cõ5 tẽplatiõe diſceſſũ·a qᷣcũ euiauerit pau Inlũ nr̃ obtutꝰ rurſus ad eũ coꝛdis ocu⸗ los retoꝛquentes· velut rectiſſima linea mẽti aciẽreuocemꝰ. Cotũ nãq; in aĩe cõ ſiſtit receſſu. Añ expulſo diabolo · ac ne / qqᷓ in ea iã regnãtib vicijs· ↄſequenter regnũ dei füdat᷑ ĩ nob · dicẽte euãgeliſta Regnũ dei nõ veniet cũ obpuatiõe· neq; dicẽt · ecce h· aut ecce illic ẽ. NAmẽ amẽ di⸗ co vob· qꝛregnů dei itra vos ẽ. Int nos vxo nihil aliud eẽ pᷣt q̃m ſcia aut ignoꝛa⸗ tio ꝓyitaſ ⁊ vłvicioꝝ amicicia vl vᷣtutũ · P ꝗᷓ ant diabolo aut chriſto regnũ pam? in coꝛde. Cuius etiã regni qlitatẽ deſcri⸗ bitapls d. Mõ enĩ regnũ dei eſca ⁊ po⸗ tus · p̊ iuſticia ⁊ pax ⁊ gaudiũ in ſi pñſctõ. Itaq; ſi gnũ dei int᷑ nos ẽ·⁊ ihm regnũ Ni iuſticia ⁊ pax⁊ gandiũ eſt· S qꝗ ĩ iſ cõ moꝛat᷑ ſine dubio ĩregno dei ẽ Etecõtra rio illi q iniuſticia ⁊ diſcoꝛdia ⁊ triſticia moꝛtẽ operãte vᷣſant· in igno diaboli · et in iferno ac moꝛte ſũt ↄſtituti. MHis.n.in/ dicijs vl dei vl diaboli regnũ diſcernit vl ſcõꝝ.Et reuera ſi mẽte atq; aĩo cõſi⸗/ deremꝰ ſtatü illũ in q̊ͥ degũt celeſtes ſup. neq; ꝓᷣꝑtutes ꝗᷓ pe ĩ regno dei ſũt: qͥd alið eſſe credendus ẽ qᷓ̃m perpetna ingq leti⸗ cia:Quid enĩ tã ꝓpꝛiũ ve btitudini tan⸗ q; pt eẽ ↄueniẽs · q; traqllitas iug ⁊ gau diũ ſempitnũ. Et vt h ihm qð dicimus ita eẽ nõ mea ↄiecxta · ſ ipiꝰ dñi auctoꝛi⸗ tate certiꝰ ſtruar-audi eũ qlitatẽ ⁊ ſtatũ mũdi illiꝰ aptiſſime deſcribẽtẽ. Eccein⸗ qt ego creo celos nouos:⁊ frã nouã: ⁊ ñ ert in mẽoꝛia poꝛa neq; aſcẽdẽt ſuꝑ coꝛ·ſ gaudebit ⁊ exultabit᷑ᷣ vſq; in ſempit᷑nũ in his ꝗᷓ ego creo· Et rurſu: Gaudiũ ⁊ le ticia inneniet᷑ in ea · grarũactio ⁊ voxla dis · ⁊ erit mẽß exmẽle · ⁊ ſabbatü ex ſabba to. Et iterũ: Gaudiñ ⁊ leticiã obtinebũt fu giet doloꝛ 1 gemitꝰ. Et ſi adpuc clariꝰ de illa ↄuᷣſatiõe ⁊ cinitate ſctõꝝ vult ag⸗ noſcere attẽdite ꝗᷓ ad iſam hieruſalẽ vo ce dñi dirigãtur. Et ponã inqᷣt viſitatio nẽtuã pacẽ ⁊ pppoſitos tuoſ iuſticiaã. Nõ audiet᷑ vl iniqtas in tra tua · vaſtitas et ↄtritio ĩterminis tuis· ⁊ occupabit ſal⸗ muros tuos ⁊ poꝛtaſtuas laudatio Nõ erit t᷑ ãpliꝰ ſol ad lucẽdũ ꝑ diẽnꝰſplẽdoꝛ lue illũinabit te · h erit tibi dñs ĩlucẽ ſem⸗ piternã · ⁊ de tuꝰ in gloꝛiã tuã.Nõ occi Det vltra ſol tuꝰ.⁊ lũa tua nõ minuet · Kᷣ erit t᷑ dñs in lucẽ ſempitemã ·et cõplebũ⸗ tur dies luctꝰ tui.Et idcirco btũs aptltus nõ gñalit᷑neq; ſimplicit᷑ oẽ gaudium re⸗/ gnũ i eſſe ꝓnũciauit · ̊ ſignãterac ſpe⸗ cialit᷑ illud ſolũ qð in ſpũſcõ eſt. Nouit eni aliud qͥʒ vituperabile gaudiũ·ð qͥ dẽ Müůdus iſte gaudebit·⁊ ve vob qͥ ridei qꝛ ploꝛabit. Regnũ ſane celoꝝ triplicit accipiẽdũ eſt. aut ꝙ regnaturi ſunt celi · id ẽ ſeti malis ſłᷣditis· pm illud. Eſto tu ſuꝑ qͥnq; cinitates·⁊ tu ſuper decem. Il lud qʒ qð dꝛad diſcipulos·ſedebidſ ſuꝑ ſedes xij. iudicãtes xij.thoiſrael · lcerte ꝙ ſcti ĩ celſint cũ dño rgñturi · aut certe ꝙ; ipi celi incipiãt a chriſio regnari · cnz ſcʒ oĩby ei ſbiect cepit eſſe oĩa in om̃ib? de“. Deanimę perpetuitate. xiiij. NANAUamobꝛẽin h̊ coꝛpe ↄſtitutus iã nouerit vnuſqᷣſq; illiꝰ ſe ĩgio ni vl miſterio deputãdũ · cuius ₰ in hac vita ſemetipᷣm ꝑticipẽ cultoꝛẽq; Pp puerit · illiuſq; ſe etiã in illo perenni ſecło ↄſoꝛtẽ futm eſſe nõ abigat · cui nũc mini⸗ ſtrü ſe ſociũq; malu erit exhibere. hm ſen me ſequat᷑ · ⁊ vbi ſũ ego illic miſter me- Nã queadmodũ diaboli regnũ per ↄniuẽtiã ſuſcipit᷑ vicioꝝ · ita regnuzʒ di per exercitationẽ vtutũ· puritate coꝛ dis ac ſpiritali ſcia poſſidet᷑. Abi aüt re gnů dei ẽ ibi ꝓculdubio ⁊ vita cõmoꝛat᷑ eterna · et vbi regnũ diaboli eſt: ibi moꝛs atq; infernus eſſe cognoſcit· in q qͥ fue/⸗ rit. nec laudare dñm pᷣt im ꝓphetę ſniaʒ dicẽtis. Nõ moꝛtui laudabunt te: neq; oẽs qͥ deſcẽdunt in ĩfernũ · ſine dubio pec cati ᷣnos ꝗͥ viuimꝰ nõ vicijs ſc nec mü * N k. . e tentiã dñi ita dicet. Si qs in miniſirat dͤ vſe mo. diñ ion ch mit li⸗ i lin nüc mon co a ort Colau ſeiu Cn c⸗ S ost let e⸗ Nini Po⸗ weo⸗ gloef legni gale bpert oſint oend Wl mech glinn gial funn ſige mn n nll Pin⸗ NKrne pabtſc⸗ catoßi nsſpc⸗ ilntiln⸗ ianur6 tröni Sudin⸗ ner Kuit tidqdi zncei 1whlat A Bon wdem) ſcthil Aurnr majſe u „ m. eRiuns mip mniſec nücmn, n riry! vn wuA1 Piante Movſi de monachi deſtinatiõe. do bnic h deo · bñdicimꝰ dñm ex Hnũc et vſq; in ſeculũ.Mõ eni eſt in moꝛte qͥ me moꝛẽ deiĩ ĩferno aũtpcti qͥs cõfitebitur Dño.i.nẽo. NQullꝰ enĩ etiã ſi milies ſemet ipᷣm vlchriſtianũ eſſe ꝓfiteat᷑ vłmona⸗ chum · cũ peccat ↄfitet᷑ dño. Nullus ad⸗/ mittes ea ꝗᷓ dominꝰ execrat᷑ reminiſcit᷑ eiꝰ.nec buñ ſe ꝓfitet᷑ illius cuiꝰ pꝛecepta ↄtũaci temeritate ↄtẽnit. In q̃ moꝛte il/ lã viduã ꝗẽ in delicijs btũs apls eẽ pio- nũciat · vidua inqẽs ꝗᷓ in delicijs ẽ viuẽs moꝛtua ẽ. Sũt g multi qͥ viuẽtes in hoc coꝛpe moꝛtui ſũt:⁊ in ĩferno iacẽtes deuʒ laudare nõ poſſũt.Et ecõtrario ſũt qͥ c moꝛtui ſint coꝛpe · deũ ſpũ bñdicũt atq; collaudãtſjm illud. Bñdicite ſpiritꝰ et aĩe iuſtoꝝ dñm · et oĩs ſpũs laudet dñm. Etin Apocalipſi aĩę occiſoꝝ nõ ſolum laudare deũ ·ſ etiã interpellare dicũtur. In euãꝭ quoq; euidẽtiꝰ dñs ad ſaduce/ os · nõ legiſtis inqᷣt qð dictũ eſta deo di cẽte vob. Ego ſũ de abꝛahã · et deꝰ yſa⸗ ac:⁊ deꝰ iacob · nõ eſt de?ꝰ moꝛtuoꝝ ſ̃ vi⸗ uẽtiũ. Oẽs enĩ ei viuũt. De qͥb? aplus Pꝛopr qð inqᷣt nõ ↄfundit᷑ deꝰ vocari ⁊eꝰ eoꝝ.pauit.n.illis ciuitatẽ Nã qꝛ nec ocioſe ſint poſt ſeꝑationẽ huiꝰcoꝛꝑis aĩę neq; nihil ſentiãt.etiã euãgelij parabola ꝗ̊ de illo paupe lacaro ⁊ diuite purpura to ꝓfert᷑ oſteditqͥꝝ vnus btiſſimã ſedem id ẽ· ſinus abꝛahe reqeʒ pmeret.alius in tolerabili ardoꝛe ęterniignis exurit᷑. Si ꝗtillud ⁊ q d ad latroneʒ. Hodieeris mecũ in padiſo · volu erimꝰ intẽdere· qͥd aliud manifeſte deſignat q; pꝑdurare in aĩabo nõ ſolũ pᷣſtinos intellectꝰ.ſᷣ etiã vi ciſſitudie eas ↄgrua ꝓ meritoꝝ actuũq; ſuonꝝ pfrui q̃litate. Hoc enim illi neq q; e ꝓmiliſſet ſi eiꝰ aiam noſſet poſt ſepa/ tionẽ carnis: vł pꝛiuandã ſenſu vł in ni- bilũ reſoluẽdã. Mõ eni caro eiꝰ in padi⸗/ ſo ßſ aĩa erat ingreſſura cũ chriſto. Cauẽ da ſane imo toto hoꝛroꝛe eſt deteſtanda pꝛauiſſima hęreticoꝝ illa diſtictio.q dũ nõ credũt chriſtũ potuiſſeeodẽ die q in/ ferna deſcẽditetiaʒ in paradiſo reperiri ita diſunguũt amẽ dico tibi hodie · et int⸗ poſita diſtinctione inferuntmecũ eris in paradiſo · vt ſcilicet hec pꝛomiſſio nõ ſta tim poſi tranſitum viteę eius impleta· ß poſt reſurrectionis aduentum ſit implẽè⸗ da · non intelligentes illud quod ante re/ ſurrectionis ſuę diem pꝛotulit ad iudeę os qui eum vt ſemetipos credebant an guſtijs hũanis et carnali infirmitate cõ/ dudi. Nemo aſcendit in ceęlum niſi qui deſcendit de celo· filius hominis qui ein celo· Quibus manifeſte pꝛobaturaias defunctoꝛum nõ ſoluʒ ſuis ſenſibus nõ pꝛiuari ·ſed ne iſtis quidem affectibus.i. ſpe atq; triſticia · gaudio ac metu carere · etex eis quę ſibiĩ illo generali examinere ſeruantur quiddaʒ eas iam incipere p̃⸗ guſtare · nec ſm opinionem quoꝛundam infidelium in nihilũ eas reſolui poſi hu. ius cõmoꝛationis exceſſuʒ: ſed viuacius ſubſiſtere deiq; laudibus intentius inhe rere.Et reuera vt ſequeſtratis pauliſper teſtimonijs ſcri pturarum de ipſius ani⸗/ męnatura m mediocritateʒ ſenſus no ſtri paucis aliqua diſputem. Nõne vl⸗ tra omnis ineptie non dicam fatuitatem ſed inſaniam eſt vel leuiter ſuſpicari illã pꝛecioſioꝛem hominis poꝛcioneʒin qua etiam imago dei hm beatum apoſtolum ac ſimilitudo conſiſtit· depoſita hac qua reconditur in pꝛenſenti ſarcina coꝛpora li inſenſibilem fieri quę omnem rationeʒ in ſe continens etiam mutam atq; in⸗ ſenſibilem materiam carnis participati one ſui facit eſſe ſenſibileʒ cum vtiq; cõ/ ſequ ens ſit· et hoc rationis ipſius oꝛdo contineat · vt exu ta mẽs iſta carnali qua nunc hebetatur pinguedine · intellectua les virtutes ſuas in melius reparet: ⁊ pu rioꝛes eas ac ſubtilioꝛes recipiat otius qᷓ; amittat· Intantum autem hoc quod dicimus beatus apoſtolus veruz eſſe co⸗ gnoſcit · vt etiam optet ab hac carne dil⸗ cedere · vt ſeparatione eius enixius va⸗/ leat domino copulari dicẽs · deſideriuz habeo diſſolui · ⁊cũ chriſto eẽ mtomag qm dũ ſumꝰ in coꝛꝑe ꝑpegriam a dno· et idcirco audemꝰz bona volũtatẽ habem⸗ .., . e 4 S ma Spegrĩaria coꝛpe pñtes eẽ ad dñʒ ꝓpr qð etiã ↄtẽdimꝰ. ſiue abſentes · ſiue pñtes · placere illi·cõmoꝛationẽ ſcʒaĩe · ꝗᷓ in bac carne ẽ ſepationẽatq; diſceſſum pytiã eẽad chriſtũ tota credulitate cõſi⸗/ dẽs. Et euidẽtiꝰ iteꝝ ſuꝑ ̊ ipo vinaciſſi mo aĩarũ ſtatu idẽ apłs. Sʒ acceſſiſit in q́̃t ad ſyon mõtẽ ⁊ ciuitatẽ dei vinẽt hie ruſalẽ celeſtẽ ⁊ ad mitoꝝ miliũ ãgeloꝛuʒ frequẽtiã eccłiaʒ pmitiuoꝝ · qͥ ↄſcripti ſuũti ceł⁊ ſpũs iuſtoꝝ pfectoꝛu. De qͥb ſpiritibĩ alio loco. Deide pr̃esinqͥt car nisnr̃e habuimꝰ eruditoꝛes ⁊ reuereba⸗ mur nõ mItomag ſubiciem prñi ſpũuʒ ⁊ viuemꝰ. Decõtẽplado deo.c xv. Onteplatio vᷣo dei mltifarie cõ cipit · Nã de nõ ſola incõphẽ⸗ ſibilillius ſbe ſue ãmiratiõe co gnoſcit · qð tñ adhuc ĩ ſpe ꝓmiſſiõis ab ſcõditũ ẽſ̊ etiã creatarũ ſuaꝝ magnitu dine vleqͥtãᷣ ſuęↄſideratiõe vl qtidia ne diſpẽſatiõis auxilio ꝑuidet · qñ ſcʒ q cũ ſancijſuis ꝑ ſingulas gñatiões egerit mẽtepuriſſima ꝑluſiramꝰ·cũ potẽtia ipi pov. – us ꝗᷓ vniũſa gubnat moderaturac regit cũ immẽſitate ſcieeiꝰ ⁊ ocn quẽ ſecreta coꝛdiũ laterenõ poſſũt tremẽti coꝛde mi- ramcũ harenã marj vndaꝝ nũen dimẽ ſũ ei ↄgnitũq; pauidi cogitamꝰ · cũ plu nianꝝ guttas cũ ſeculoꝝ hoꝛas ac dies cũ pterita futa ve vniuſa obſtupeſcimꝰ ſci entie eiꝰ aſſiſtere · cũ ineffabilẽ clemtiã eiꝰ ↄſideramꝰ.q̃ ĩnuera flagicia ꝗᷓ ſingulis momẽt ſbipiꝰ cõmittunt᷑ aſpectu inde⸗ feſſa lõganimitate ſuſtẽtat· cũ intuemur vocatiõeʒ q̃ nos null pcedẽtibo merit g tia ſuęmibatiõis aſciuit· cũ deniq; occa ſiones ſaluſᷣ tribuit adoptãdis · cũ qᷣdã Aamiratiois intuem exceſſu: ita nos na⸗ ſci pcepit· vt ab ipis cũabul gra nob le⸗ giſq; ſuęnoticia ifũderet᷑ q ipᷣe aduſari unm vices in nob/ ꝓ ſolo bõe volütat al⸗ ſelſu ęrna btitudie acꝑpetuis nos pᷣmijs müerat · ci poſtremo diſpẽſatiõz ſueĩcar natiõis ꝓ nĩ a ſalute ſuſcepit ac mirabi/ lia miſterioꝝ ſuoꝝ ĩ cicigẽtibodilatauit Sũt atalie qʒ huinſmodi ↄtẽplatiões innũere · ꝗ ꝓ qlitate viteac puritate coꝛ⸗ dis nñis ſenſib oꝛiunt qͥbo deꝰ vl videt mũdis obtutibovl tenet᷑ · Quas ꝓfecto nullꝰ ppetuo retẽtabit in qͥ adbuc aliqᷣd carnaliũ viuit affectuũ.qꝛ nõ poten ait dñs videre faciẽ meã · nõ enĩ videbit me h ⁊ viuet ſcʒ mundo huic affectibuſcʒ „ trenis dedit. Interrogatio ð cogi tati onum mobilitate. cap.xvi. EFErmanus Quid g eſt qð eti amnm nolẽtibo imo xo eniã neſcien tibo nob ita ſupflue cogitatio⸗ nes ſh⸗tilit ac latẽter irrepũt· vtnõ ſolum eas expellere · verũetiã ĩtelligereac depꝛe⸗ beẽdere difficultat immodice ſit: Põt mẽs aliqñ ab iſt vacua repꝑiri·et nunqᷓ; buiuſcemodi illuſionibo incurſari. Rñſio qd poſſitmẽſſuꝑ cogita tionũ ſtatu qdven poſſſit. xvij. Oyſes.Mentẽ qͥdẽnõ inter pella ri cogitatiõib ĩpoſſibileẽ ifnnuſcipe vo eas ſiue reſpuere oĩ ſtiudẽti poſſibile ẽ. Quẽadmodũ igit᷑ oꝛ tus earũ nõ oimodis pẽdeta nob · ita re pꝓbatio vlelectio ↄſiſtit in nob. Nec tñ ex eo ꝙ diximꝰ ĩpoſſibile eẽ mẽtẽ cogitati onibo nadiri totũ vl ĩcurſui vl ill ſpini tibo tribuẽdũ ẽqͥ eas nobᷣ nitũt᷑ in gerere alio qͥn nec liben in hoĩe maneret arbitri um necĩ nob ſtaret nr̃e coꝛrectiõis indu ſtria· Sʒ ein q; nĩjm magna exꝑte vt co⸗ gitationũ q̃litas emẽdet᷑ et vł ſancte ac ſpiritales oꝛiãt᷑ ĩ nob · vl terrenę caina⸗ leſq; decreſcãt. Jõ nãq; frequẽs lectio iuꝗ adhibert᷑ meditato ſcriptaꝝ vt eri nob ſpiritalis mẽoꝛię ſbeat occaſio. Igdcirco decãtatio crebꝛa pſalmoꝝ vt aſſidua nob exinde ſᷣminiſtret᷑ cõpun⸗ ctio · Idcirco vigiliarũ ac ieiunioꝝ oro nũq; ſedulitas adhibetur: vt extenuata mẽés nõ trena ſape ·ſ celeſtia poſſitac ſb⸗ limia cõtẽplari. Quiborurſũ negligen⸗ tia irrepẽte ceſſannib ncceeſt vt mes vi cioꝝ ſqualoꝛe ↄcreta in carnalẽ ꝑtẽ coꝛ- ruat atq; declinet. U „ CLCõpatio aq̃ꝛię molę⁊ ai? xviij. Aaod exerciciũ coꝛdis nõ incõ grue molarũ ſilitudini cõꝑat qs meatꝰ aqrũ pᷣceps ietu ro jet ſib ten lii⸗ boe luio Wn hin ut ian t i⸗ neen füͤni, 1 c inn at 7 ho ni nui nor Cdi ton tösn den R ern ſira ad/ e⸗ iſn ein wolti Gert dſol dno⸗ as . ) Mnie un luig 1 nodeang (n vaintin Mo⸗ Wuie Nrud rir Pa penn ſin. ogi wo. nar dinht Anocüigtn nuwöun. Nerti ſigti iühoin tütingee nac addcn nmnüsut gaE / lucrar mecuin, Cnislecnn NNIH hin Nu oM allingn nirt i Gunphr’ müngen, cknnin . Nipr ycnu, Hi co gigene tãte puoluit. Muenullaten⸗ qdẽceſſa⸗ re poſſũt ab oꝑe diſpoſito aq̃rũ impul/ ſibo circũacte · in eiꝰ xo qᷣ peſt ſitũ eſt p teſtate vtꝝ nã triticũ malitan oꝛdeũ lo liũve cõminui. Illud nanqʒ eſt ꝓculdu bio cõmolẽdũ:qð ingeſtũ ab illo fuerit· cui opis illiꝰ cura cõmiſſa ẽ. Ita igit᷑ eti am mẽs ꝑ vite pñtis incurſus vndiq; ĩ⸗ gruẽtiby tẽptationũ toꝛrẽtibo qᷣ ſpiritali byinflati neqͥtijs.indeſinẽter eã circũ flu unt atq; circũſtrepũt vacua qͥdẽ cogi⸗ tationũ eſtibo eſſe nõ pterit:quales vo el admittere vel ꝑare ſibi debeat · ſindij ac diligẽtie ſue puidebit induſtria. Si enĩ vt diximꝰ ad ſanctarũ ſcripturarũ meditationẽ ingiter recurramꝰ ac mẽo⸗/ riã nr̃am adrecoꝛdationẽ ſpũaliũ reruʒ et deſideriũ ꝑfectiõis.ſpemq; future bea titudinis erigamꝰ· ncce eſt vt oꝛte cogi⸗ tatiões exinde ſpiritales in his ꝗͥ medi⸗ tati ſumꝰ.mẽtẽ faciãt imoꝛari Singo Teſidia ſeu negligẽtia ſuperati. vicijs et ociob cõfabulatiõibo occupem̃ſeu curj mũdanis ⁊ ſuꝑfluis ſollicitudinibi ipli cemur:ↄſcquẽter exinde velut ꝗdã cica nioꝝ ſpecies generata · opationẽ q nro coꝛdi noxiã pᷣbeatet ſm ſnĩam dñi ſal-⸗ uator vbi fuerit thecaurꝰ oꝑm ſeu intẽ tiõis nr̃e · ibi ⁊ coꝛ nrjm nccio ꝑmanebit. De tribus cogitationũ noſtra rũ pꝛincipus. Cap̃.xir. Liud ſane p oibonoſſe debemꝰ tria cogitationũ nr̃arũ eſſe pn/ clipia ˖ id eſt ex deo ex diabolo · 7 ſiratiõe nos viſitare dignat᷑· erigẽs nos ad ſublimioꝛẽ ꝓfectũ:⁊ in qbo vłminus acqſiuimus· vel veſidioſe agẽtes ſuꝑa/ ti ſumꝰ· ſalu berria cõpũctione caſtigat. vl cũ reſerat nobᷣ celeſtia ſacramẽta ⁊ ꝓ poſitũ nr̃jm ad melioꝛes actꝰ. volũtatẽ;G cõuertit · vt ibi cũ rex aſſuerꝰ caſtigatꝰ a dño · libꝛos annales inſtigat᷑ inqᷣrere · ꝗ/ bus mardochei bñſicia recoꝛdatꝰ· ſũmi eũ gdu honoꝛis exaltat ac ꝓtinus crude liſſimã ſuꝑ nece gẽtis iudeę ſniam reuo cat· Nel cu ꝓpheta cõmẽoꝛat andia qd Moyſi ve monachi deſtinati loqt ĩ me dñs de · Aliꝰ qʒ ⁊ dixit:inqͥt aãgelꝰ qͥ loq̃bat᷑ ĩ me · Alłcũ fuiꝰ dei vẽ. turũ ſe vna cũ pr̃e et mãſionẽapð nos facturũ eſſe ꝓmittit Etnõ eſtis vos iqͥt q loq mini·ſᷣ ſpũs pris vri qͥ loqᷣt᷑ in vo bis · et vas electiõis/ an expimẽtũ inqteꝰ queriiᷣ qui ĩ me loqtur chriſt Erx diabo lo vo cogitationũ naſcit ſeries cũ ſubũ tere nos tã vicioꝝ oblectatiõe: q; etiam occuldᷣ conat᷑ inſidijs ſubtiliſſima calli ditate mala ꝓ bonis fraudulenter oſten tãs:⁊trãſfigurãs ſe nob in angelũ lud- Ael ſic eua geliſta refert. Etcena facta cũ diabolꝰ iaʒ miſiſſet in coꝛ inde ſymo nis ſcarioth vt traderet dñm Et iteruʒ poſt bucella inqt introiuit in illi ſatha nas. Metrꝰ q; ad ananiã· qre ait tẽpta uit ſathanas coꝛ tnũ mentiri te ſpiritui ſancto Etillò qð młto añ ꝑ eccleſiaſten pᷣdictũ legiꝰ·ſi ſpũs ptãtẽ hñti aſcẽderit ſupte · locũ tuũne dimittas Illdð qʒ qð dꝛad deũ ↄtra achab ĩ q̃rto regũ libꝛo ex pſona ſpũs ĩimũdi:egrediar ⁊ ero ſpꝛi ;‚/ ritꝰ mẽdaxĩ oꝛe oĩm ꝓphetarũ eiꝰ Ex no bis añt oꝛiũtur cũ natalit᷑ea ꝗᷓ gerimus vl geſſimꝰ· vel audiuimꝰ recoꝛdam̃. De qbo btũs dauid. Cogitaui ĩqͥt dies an⸗ tiqͥs ⁊ ãnos ęternos in mẽte habui:⁊ me ditatꝰ ſuʒ nocte cũ coꝛde meo·et exercita bar ⁊ ſcopebã ſpin meũ · Etiterũ·Dunis ſcit cogitatiões hoꝛm qm̃ vane ſunt · et cogitatiões iuſtoꝝ iudicia. In euange⸗ lio qʒ dñs ad phariſeos qͥd cogitaᷣ ma la in coꝛdibe veſtrtis. De diſcernẽdis cogitatiõibus pezite. Laß. xx. Inc igit optet tiptitã rationẽ nos iugiter obbuare 1 vniner⸗ ſſas cogitatiõ es ꝗᷓ emergunt in coꝛdenr̃o ſagaci diſcretõe diſcutere · oꝛi gines earũ ⁊ cãs auctoꝛeſq; pmitꝰ inda gates · vti q̃les nos eis pᷣbere debeamꝰ ex illoꝝ merito ꝗͥ eas ſuggerunt ↄſiderare poſſimꝰ.vt efficiamur pᷣm pceptũ dniP babiles trapegite · Quoꝝ ſumma pꝑitia eſtac diſciplina ꝓbare q nam ſit aurũ ad ſimilitudinem/ꝓbabilis tra Lollatio pꝛima lbbatis puriſſimũ · et vt vulgo dꝛ obꝛicũ · qð ve ſit minꝰ purgatõe ignis excoctum · ereo qʒ viliq; denario · ſi pcioſũ nũmiſma ſbᷣ coloꝛe ſeu indumẽto auri fulgẽt imitet · pꝛudẽtiſſima diſcretiõe nõ falli · et nõ ſo lñ nũmiſmata tyrãnoꝝ vultũ expᷣmẽtia ſapiẽter agnoſcere ·pᷣ etiã illa ꝗᷓ̃ ſunt veri dẽ reg imagieł̊ nõ legitime figurata· pitia ſagacioꝛe diſcernere· deinde ne qͥd ill a legitio põdere diminutũ ſit cẽſura trutine diligẽter inqrere. Que oĩa nos qʒ debere ſpiritalit᷑ obſuare ſbᷣ figura et exẽplo noĩs huiꝰ euãgelicꝰ pſmo h̊ exem plo ꝓpoſito docet:pᷣmũ ut qͥd coꝛdibono ſtris trrepſerit · vel ſi qd nob dogma fue rit ĩtromiſſũ · vtrũ nã ſit diuino illo ⁊ ce/ leſti ſpũſſãcti igne purgatũan ad iudai cã ſuꝑſtitõʒ ꝑtinẽs · ſeu de ſeculan phie tumoꝛe deſcẽdẽs vt ſit ad integrũ ſpiri⸗ talis ignis examĩatiõe decoctũ · h in ſuꝑ ficie tin pᷣferat pietatem diligẽtiſſime ꝑ/ ſcrutem̃. Qð ita poterimꝰ ĩplere ſi illud aplicũ fecerimꝰ. Molite oĩ ſpũ̃i credere · ſß ꝓpbate ſpũs ſi ex deo ſint. Quo gñe cre dẽdi ſũt illi qͥ; decepti · qͥ poſt ꝓfeſſioneʒ monachi nitoꝛe pmõis·et ꝗbuſdã ſunt phoꝝ dogmatibo incitati · ꝗᷓ pma fronte pijs qͥᷣbuſdã ſenſib ac religioni ↄſonis audiẽteæ velut auri fulgoꝛe fallẽtia qͥs ſemel ſupficie illexerãt· velut nüũmiſma⸗ tib ereis falſiſq; deceptos ppetuo nu/⸗ dos ac miſeros reddider̃t· vel ad ſeculi eos ſirepitũ reuocãtes · vł ad hereticos erroꝛes ac pſũptiões tumidas ꝑtra hẽtes VU3etiã achan ĩ libꝛo ieſu naue legimꝰ⸗ fuiſſe ꝑpeſſũ ·qͥ ð caſti allophiloꝝ regu⸗ lã aureã ↄcupiſcẽs · atq; furat · anathe/ mate illoꝝ ꝑcuti atq; er᷑na moꝛte meru it ac maledictõe dãnari.Scdo ſollicite nos exploꝛare cõneniet ne auro puriſſi⸗ mo ſcripturarũ · pꝛaua interpᷣtatio coap tata · metalli pcioſitate nos fallat. In q etiã dño ſaluatoꝛi callidiſſimꝰdia bolus velut hoĩ ſim plici tẽptauit ĩponere · duʒ ea ꝗᷓ generalit᷑ ſunt ſuꝑoĩm iuſtoꝝ ꝑſo/⸗ nis expoſita maliuola interpᷣtatiõe coꝛ⸗ rũpẽs ſpecialr huic qͥ angeloꝝ cuſtodia nůõ egebat conat aptare dicẽs: q angel ſuis mã.dete · vt cuſto.teĩ oĩb vijs tuis in ma.poꝛta. te ne vnq; offen. ad la.pedẽ tuũ · Mꝛecioſa ſcʒ eloqa ſcripturaꝝ cal lida aſſũptiõe ↄutẽs · ⁊ ad ↄriũ noxiũq; ſenſum detoꝛquẽs · vt imaginẽ tyrãnici vultꝰ ſub coloꝛe nob auri fallentis ĩpoꝛ tet · ſiue cũ paracaraximis nos conat᷑ il⸗ ludere quoddã ſcʒ pietaN opꝰ ãmonẽs affectandũ· qð nõ de legitia ſenioꝝ pce dẽs moneta · ſᷣ pꝛetextu vᷣtutũ ducitad vicia · vel immoderat᷑ ĩcõpetẽtiboq; ieiu nijs ſeu vigilijs nimijs.vł oꝛonib ĩpoꝛ⸗ tunis · vł incõgrua lectiõe decipiens ad noxiũ ꝑtrahit finẽ · vł cũ interceſſiões ac viſitatiões pias pſuadet ĩpẽdere· q bus nos ab ſpiritalibo monaſterij clauſtris· et ſecreto aĩce qͥeſʒ excutiat ·ſollicitudĩes etiã curaſq; ſuſciꝑe religioſarũ ac deſti⸗ tutaꝝ ſuggerit feminarũ · vt huiuſmõi laq̃is monachũ inextricabilr vĩciat · ac pnicioſaꝝ ſollicitudinũ occupatiõe dii/ tẽdat. vł certe cũ deſiderare ſanctũ deri cat officiũ ſᷣpᷣtextu edificatiõis multo rũ et amoꝛelucri ſpiritalis inſtigatp qðᷣ nos ab builitate ꝓpoſiti huiꝰ ac diſtri⸗ ctiõe diuellat. Quę oĩa cũ ſint nr̃e ſalu/ ti ꝓfeſſioniq; oria · tñ velamĩe q̃dam mi ſericoꝛdię ac religiõis obtecta · facileĩpe/ ritos incautoſq; decipiũt. Imitant᷑ enĩ nũmiſmata veri regis.quia vidẽtur ad pꝛeſens plena pietatis · ſ̊ nõ ſunt a legi⸗ timis monetarijs· id eſt pꝛobaſjᷣ ⁊ catho/ licis patriba figurata · nec de cardinali: ac de publica collatiõis eoꝝ ꝓdeũt offi⸗ cĩa · ̊ furtĩ frauð demonũ fabꝛicata · nõ ſine detrimto ĩꝑiſ qͥbuſq; ⁊ ignorãtib in geruntur. Que q;uis vtilia ſeu nccia vigeãtur ad pᷣſens · tñ ſi ſoliditatib ꝓ/ feſſiõis nr̃e incipiãt poſt h̊ eſſe ria · et to⸗ tũ quodãmodo coꝛpꝰ nri labefactare ꝓ⸗/ poſiti · tan q; neceſſariũ quidem ·ſᷣ̊ ſcãda liʒans membꝛũ·et quod dextre manus vlpediſagere videat᷑ officiũ ꝓijci a nob atq; abſcidi ſalubzꝛe eſt. Satius enim eſt abſq; vnius pꝛecepti membꝛo · id eſt · operatione vel fructu:in ceteris ſanum mn toin man / ool porv wi ac kotn kenn ſeiid nat e emi. citiu Utool ſooun o ptone Cech nen mone eri Wen i⸗ ne itl tun din win map tode farn gune wohn an Ui U wes nn uhoni Ncnt, hng tiuän dg nhin Wnenoet Mnec cbe 9 luuſtri⸗ anmces uW tNdne rwane ns nult iaroo e diſrn⸗ tnieſal, tödanni alir⸗ nntai l ntaleg⸗ iten⸗ cndinnl „ wäi Nn nunt a⸗ ep⸗ menmns ginnn Nuz v 1 ſ ſanun firmumq; durare et tanq; debilem in. troire in reguum dei · q; cum ſoliditate mandati inciderein aliq ſcandalum: qð pernicioſa conſuetudine ſeparans nos a diſtrictionis regula · atq; arrepti pꝛopoſiti diſciplina : inducat in tale diſ/ pendium ·qð nequaq; futura detrimẽ/ ta compenſans · om̃es pꝛeteritos fructꝰ totum q; operationis noſtre coꝛpus ge/ henne faciatignibus concremari. Dege uerbijs eleganter erpꝛimitur. Sunt vie que vidẽt recte eſſeviro.nouiſſima eniʒ earum venient in pꝛofundũ inferni. Et iterũ: Malignus nocet cum ſecõmiſcu/ erit iuſto · id eſt diabolus decipit cum fu erit coloꝛe ſanctitatis obtectꝰ. Odit aũt ſonum tutelę.i. diſcretionis vim ꝗᷓ de ſenioꝛum verbis ac monitione ꝓcedit. Lapi. xri. Deilluſiõe abbatis Johãnis. M quo etiam abbatẽnup Jo⸗ huꝛaannẽ ·qui lyco cõmoꝛatur co/ gnouimus fuiſſe illuſum. Naʒ cum bauſio coꝛpoꝛe atqʒ defecto. perce⸗ ptioneʒ cibi biduano ieiunio diſtuliſſet accedenti ei ad refectionem die poſtero Vniens diabolus in figura ethiopis te tri pueri atq; ad eius genua pꝛouolutꝰ indulge inquit mihi · qꝛ egoſtibi hunc la boꝛem indixi. Itaq; ille vir tãtus ⁊ diſ/ cretionis ratiõe perfectus ſub coloꝛe cõ tinentię · incongruenter exercitate intelle xit ſe ob hoc calliditate diaboli circũuen tum · taliq; diſtentum ieiunio· vt laſſitu/ dinem nõ neceſſariam:ĩmo etiam ſpiri‚- tui nociturã:fatigato coꝛpoꝛi ſuppone⸗ ret paracaraximo ſcy illuſus nümiſma te dum in illo veri regis imaginem ve⸗ neratus parum diſcutit nõ illud eſſe le/⸗ gitime figuratum. Altima vero obua tio huius pꝛobabilis trapeçite· quã de inquiſitione ponderis eſſe pꝛediximus taliter a nobis im plebitur ſi quicquid agendum cogitatio noſtra ſu ggerit om ni ſcrupulo retractantes atq; in noſiri pectoꝛis trutina collocantesequilibꝛa⸗ omni cautione vitemus. ””M De quadripartita diſcretionis ratione. Moyſi ve monachi deſtinatiõe. tione iuſtiſſim a perpedamus an plenuͦ ſit honeſtate cõmuni · an timoꝛe dei ſit ẽ— ue · ſi integrum ſenſu · ſi humana oſtenta tione: aut aliqua nouitatis inſolentieq; pꝛeſumptiõe non leue ·ſi meriti eius põ dDdus inanis cenodoxie non imminuerit Vl arriſerit gloꝛia.Et ſic ea pꝛotinꝰ ad publica appendentes examina.id eſtad pꝛophetarum ⁊ apoſtoloꝛum actus: ac teſtimonia conferentes illoꝛumq; exem, plis comparantes etquodamodo con. traria ea lance penſantes· vel tanq;ᷓ inte gra atq; perfecta illiſq; collibꝛantia ſu/ ſcipiamꝰ · vel tanq; imperfecta atq; dã⸗ noſa:nec illoꝛum ponderi conſonantia LaaB.xxiij. BRit ergo hoc quadriptito gquo diximus modo neceſſa ria nobis iſta diſcretio · id ẽ: ävt pꝛimugmateria nos au- ri vri ſeu fucati fallentiſq; non lateat. ſecundo. vt has eaſdem cogitationes ꝗᷓ mmentiuntur opera pietatis tanq; adul⸗ terina nummiſmata ⁊ paracaraxima re pꝛobemus · vtpote quę falſam imaginẽ regis non legitime ſignata contineant· vl illa quein auro pꝛecioſiſſimo ſcriptu rarum vicioſo et heretico ſenſu· non ve ri regis ſed tyrãni pꝛeferũt vultũ · ſiliter Ddiſcernẽtes refutare poſſimꝰ· ſiue illa qꝝ põdꝰ ac pᷣciũ erugo vanitatis arrodes exagio ſenioꝛũ cõgruere nõ ſinit · vt nũ⸗ miſmata leuia atq; danoſaminuſq; pẽ ſantia recuſemus:ne in illud incidentes qð obbuaretota v̈tute ſcepto dñi com monemur cuũctis laboꝝ noſtroꝝ ſtipen/ dijs meritiſq; defraudemur. Molite the ſauriʒare vobis theſauros in terra · vbi erugo ⁊ tinea demolit᷑.⁊ vbi fures effo⸗ diüt ⁊ furãtur. Quicqͥd enĩ ↄtẽplatie hüane glie fecerimꝰ in terra nos theſan riʒare ſm dñi ſniaz nouerimꝰet ↄſequẽ ter illud velut humi recõdimꝰ atq; ĩ ter rã defoſſum:vel diuerb demonijs vepo⸗ pulandũ vel edaci cenodoxie erugie cõ/ 7 — ſumendum: ſeu ſuperbię tineis deuo⸗/ randũ:vt ad nullã recõdentis vtilitatẽ lucrũ ve ꝓficiat. Oẽs igit᷑ coꝛdis nrire⸗ ceſſus iugiter pſcrutãdi ſunt ⁊ aſcẽdẽti⸗ um in eos veſtigia indagatiõe ſagaciſſi ma retractãda:ne qua foꝛte intellectuał ibidẽ beſtia.vł leo · vel draco ptrãſiens pnicioſa veſtigia latenter ĩpꝛeſſerit · qb⸗ acceſſus etiã ceteris in abdita pectoꝛis noſtri ꝑ cogitationũ negligẽtiã ſᷣbeatur Et ita per ſingulas hoꝛas atq; momẽta terrã coꝛdis nr̃i euãgelico aratro · hoc ẽꝛ: iugi dñice crucis recoꝛdatiõe ſulcãtes vl noxiarũ ex nob ferarũ cubilia · vel vi⸗ rulentoꝝ pᷣpentium examinare latibula atq; extrudere poterimus. „ De ſermone doctoꝛis ᷣm audi entium meritũ. LCap.xxiij. D hec obſiupefactos nos intu ens ſenex.⁊ ad verba narratio/ nis ſue inexplebili ardoꝛe ſuc/ cenſos. pꝛo admiratiõe deſiderij noſtri pauliſp ſmone ſuſpẽſo· rurſus addidit Nuoniã noso filij ad diſputationẽ tã lõgã veſtra ſedulitas puocauitet ignis qdam collationi noſirę feruẽtioꝛes ſen⸗ ſus ꝓ veſtro deſiderio ſubminiſtrat. vt ex hoc etiã ipo manifeſte ↄtempler in ve ritate vos perfextiõis ſitire doctrinã · vo⸗/ lo vob adhuc ſuꝑ diſcretiõis eximieta te vel gratia ꝗᷓ inter cũctas virtutes arcẽ ac pꝛimatum tenet · pauca diſſerere ex⸗ cellentiam q; eius ⁊ vtilitatem nõ ſolnʒ quotidianis exemplis.ſed etiaʒ antiqs patrum conſultationibusac ſententijs appꝛobare. Frequẽternanq; memininꝰ nullis huiuſmodi ſermonem cũ gemitu lachrymiſq; poſcentibus:me quoq; ali quid eis doctrinę conferre cupientẽ nul9/ latenus potuiſſe · et ita in me nõ ſolũ ſen ſus.verũetiam ipᷣm eloquium defeciſſe· vt nõ inuenireʒ quẽadmodum eos vel cum leui cõſolatione dimitterem · Qui⸗/ bus indicijs euidenter agnoſcit᷑ domi⸗/ ni gratiam pꝛo merito ac deſiderio au⸗ dientin diſputãtibus aſpirare hmonẽ. Quẽ quia bꝛeuiſſimuʒ iſud qdð ſuꝑeſi · Collatio pꝛima Moiiin noctis ſpaciũ nõ occurrit explereindui gẽtes illud potiꝰ qᷣeti coꝛpoꝛeę cui nece eſt totũ pſolui:ſi id q modicũ eſt fuerit Tnegatũ ·plenũ narratiõis oꝛdinẽ inte gro futuri diei ſeu noctis examini rebue mus.Decet nãq;ʒ diſcretionis optimos ↄſultoꝛes · in pꝛimũ patefacere ſueęmẽ⸗ tis induſtriã ·et vtrũ ſint· vel queant eiꝰ capaces eſſe hociudicio ac patiẽtia com ꝓbarũvt de illa ꝗᷓ moderatiõis genera⸗ trix eſt· ꝓtute tractãtes · neq̃qᷓ; viciũ qð ipi ↄtrariũ eſt nimietaſᷣ incurrãt vim ra tionis ac naturę eius:qᷓ; ꝓbis excolunt: effectu atq; opere violãtes · In hoc ergo nob diſcretiõis bonũ deq̃ q;tũ dñs de⸗ erit adhuc ĩdagare diſponimus pmi tus ꝓſit · vtnos de ipᷣiꝰ excellentia ⁊ mo⸗ deratiõe:ꝗᷓ pma eidẽ vᷣtus ineſſe cogno- ſcitur diſſerẽtes diſputatiõis qʒ vł tem poꝛis modũ non ꝑmittat excedere. His ita q; btũs moyſes collatiõi nr̃e dans fi nẽadhuc nos auidos· ac de ſuo oꝛe pen dentes deguſtare ſomnũ pauliſper hboꝛ⸗ tatus eſt hiſdeʒ ipis ꝗᷣbus inſidebamꝰ pſiathijs ãmonens incũbere embꝛimijs pariter capiti noſtro ceruicalium vice ſuppoſitiſq; groſſioꝛib papyris in lon- gos gracileſq; faſciculos coactis·ſex qͥ pedali interuallo mollit᷑ nexa · nũc qͥdẽ humilimũ ſedile ad ſcabelli viceʒ · fratri‚ bus in ſynaxi conſedẽtibus pꝛeſtãt · nũc vero ſubiecta ceruicib doꝛmientiũ pꝛe⸗ bent capiti nõ nimie durũ · ſ̊ tractabile aptũq; fulcimentũ.Ad quos monacho rũ vſus bec idcirco:vel maxime oppꝛtũa habentur ⁊ congrua · ꝙ nõ ſoluz ſint ali quatenus mollia· paruoq; et opꝑe repa⸗ rentur et pꝛecio · vtpote paſſim papyro emergente · p nili fluminis ripas quam cuiq; volenti in vſum aſſumere nemo ꝓ hibeat deſecare · ſed etiaʒ quod ad remo nendum ea·ſeu cuzʒ neceſſe fuerit ad mo uendũ habilis materia eſt · fungidele⸗ uiſq; naturę.Atqʒ ita pꝛecepto ſenis tã dem ſumus ad deguſtationem ſomni oneroſa cõpſiti qete · tã digeſte collati onis inflãmati gaudio · q rpꝛomiſſe diſ ptu i tion laſe nis. ict ung⸗ dt nn minthe 1s0inn cleſien⸗ Acne S nin müran boanm Tray iid inmno oni ntiurno, Geoogno⸗ sSR WN. DS inieden ANhoorp * 8 1s niobun⸗ kmratungs iatun ni Mn n mmnol/ nirc atſitnit ſantie Pmncndi oonondh/ muntope 6 ſnit ny ieN nmmn innn “R n ſe olin onihen õ Erplicit Collatio pꝛia Abba⸗ tis Moiſi de monachi deſtia⸗ tio ne vel fine. Incipiũt capitu/⸗ la ſecũde collationis eiuſdeʒ ſe ms. Lap. pꝛimu. Ro emiuz ab baſ moyſi de diſcretiõis gra. ij Quid diſcretio ſola ↄferat mo/ nacho diſputatio ſuꝑ hab⸗ batis Antonij. iij De erroꝛe ſaulis ⁊ achab · q per diſcretiõis impitiã ſũt decepti iij Quse de bono diſeretiõis in ſcri⸗ pturis ſanctis referãtur. v De moꝛte heronis ſenis. vi De mina duon fratrũ ob diſcre⸗ tiöois imperitiã. vij Dealterius illuſiõe quã ꝑ im pe riiitiã diſcretiõis incurrit. viij Delapſu ⁊ deceptiõe monachi meſopotameni. ix Interrogatio de acqrẽda vᷣa di ſſcretione. x Reſpõſio quẽadmodũ poſſidea tur vera diſcretio. x AVerba abbatis ſerapionis· de marcoꝛe patefactarũ cogitatio nü · de periculo ꝓpꝛie ↄfidetię. rij Lonfeſſio verecũdię ob quã con funderem̃ cogitatiões noſtras ſenioꝛibus reuelararr. xij Reſponſio deconfuſione calcã da ⁊ periculo nõ cõdolentis. xiij De vocatiõe ſamuelis. xv De vocatiõe Pauli apoſtoli. xvi Deappetenda diſcretione. xvij De imoderat ieiunijs ⁊ vigilijs. xviij Interrogatio deↄtinẽtia vłrefe cctionis menſur. xix De optio cibi qͥtidiani modo x Obiectio de facilitate cõtinentię ꝗ duob paximacijs ſuſtinetur. xi Reſponſio de virtute menſura er parte continentie. xrij Auinã gñalis ↄtinẽtigac refe⸗ SS Collatio I ctionis modus ſit. xxiij Quẽadmodum abũdantie hu⸗ moꝛũ genitaliũ caſtigentur. xxiiij De laboꝛe equalis refectionis.et de fratris beniamin ędacitate. ꝑxv Interrogatio quõ vna ſemꝑ ea/ demq; menſura ſeruetur. xxvi Reſponſio de nõ excedendo refe/ ctionis modo. M Expliciunt capitula. Incipit ſe cũda collatio Abbatis Moiſi de diſcretione. LCap̊ii. Eguſta/ to itaq; matutino ſopoꝛe cñ oꝛtũ lud tãdẽ nobᷣ claruiſſe gaudẽtes · repmil⸗ ſã narrationẽ rexo ſcere cepiſſemꝰ·btũs moyſesita exoꝛſꝰ ẽ. Cũ videã vos tanti deſiderij ardoꝛe flã matos:vt ne ipᷣm quidẽ paruiſſimũ qui etis momẽtũ quod ſpiritali collatiõi ſſᷣ trahens refectioni carnis malueraʒ de⸗ putare· ad requiem credam veſtri coꝛpo/ ris pꝛofeciſſe · mihi qͥʒ hunc veſtrum cõ/ ſideranti feruoꝛem ſollicitudo maioꝛ in- uehitur. Meceſſe eſt enĩ etiã me in pſol/ uendo debito:tanto maioꝛem denotio⸗/ nis curam gerere:quanto vos attentius video illud exꝑetere.ſᷣm illam ſententiã· ſi ſederis cenare ad menſam potentis · ſa piẽter intellige ꝗᷓ apponũtur tibi · et ĩmit/ te manum tuam ſciẽs · quia talia te oxoꝛ tet pꝛeparare. Quamobꝛem ð bono diſ cretionis eiuſq; virtute dicturi ·in quã ſermo nocturnę collationis ingreſſus finem noſtrę diſputationi dedit · cupio vobis eius excellentiã patrũ pꝛimo con ſignare ſententijs · vt cum patuerit · quid deilla ſenſerint: vel pꝛonunciaue/ rint maioꝛes noſtri · tum pꝛolatis tã an- tiquis multoꝛum qᷓ; recentibus rui nis et caſibus qui pꝛo eo ꝙminus eam fuerãt aſſecuti pꝑnicioſo deiecti ſũtlapſu inq;tũ poſſumꝰ vtilitates eiꝰ⁊ cõmoda retctemꝰ. quibo diſcuſſis quẽadmoduʒ Collatio ſecũda elbbatis excolere eam atq; expetere debeamus · cõſiderãtes meritieius:⁊ gratię põdus efficacius inſtruamur.Eſt eni nõ medi⸗/ ocris ꝗᷓdã vtꝰ. nec ꝗͥ hiana paſſim va leat induſtria cõpꝛehẽdi niſi diuino fue rit munere gratia q; collata. Siqͥdeʒ in ter nobiliſſima ſpũſſancti dona:hãc qͥʒ ita legimus ab apło numerari.Alij da tur ꝑ ſpm̃ ſᷣmo ſapiĩę.Alij ſᷣmo ſcię bᷣm eundẽ ſpiritũ.Alij fides in eodem ſpiri/ tu. Alij gratia ſanitatuzʒ in vno ſpiritu. Et poſt panca.Alij diſcretio ſpirituuʒ. Deinde completo om̃i catalogo ſpirita liũ chariſmatũ infert:Omia aũt h̊ͥ opa/ tur vnus atq; ideʒ ſpiritus diuidẽs ſin gulis put vult. Videtis ergo nõ terre⸗ nũ · nec paruũ eſſe diſcretiõis munus:ſᷣ diuinęe gratięlargitatẽ.quã niſi mona⸗ chus omi intẽtiõe fuerit aſſecutꝰ.⁊ aſcẽ Tentiũ in ſe ſe· ſpirituñ diſcretionẽ certa rõne poſſederitneceſſe eſt eũ velut in no cte ceca ceteriſq; tenebꝛis oberrantẽ nõ ſolũ in ꝑnicioſis foueis p̃ruptiſq; conci ere · ß etiã in planis ac directis itineribꝰ frequẽter offendere. Quod diſcretio ſola cõferatmno nacho ·⁊ diſputatio ſuꝑ hoc ab batis Antonii. Lap̃.ii. Eñmini igitur quondam in anis adhuc pue ricie cõſtitutus in partibus thebaidos vbi beatus Antonius moꝛabatur:ſeni⸗ oꝛes ad eum perfectionis inquirendę et collationis huius gra cõueniſſe. Cũq; a veſptinis hoꝛis vſq; ad lucem fuiſſet ꝓtracta collatio · qſtionẽ hãc maximuʒ noctis ſpaciũ ↄſumpſit· Nã diutiſſime ꝗrebat᷑ ꝗ̊ᷓ nã virtus vel obpuantia mo⸗/ nachũ poſſita diaboli laqᷓ̃is ac deceptio nibe cuſtodire ſp illeſũ · vł certe recto tra mite firmoq; greſſu ad ꝑfectiõis culmẽ pducere.Cũ q; ꝓ captu men ſuę vnnſ⸗ ꝗſq; ſnĩam ſuã ꝓferret in mediuʒ et alij quidẽ hoc in ieiunioꝝ · vigiliarũ q; ſtu/ dio collocarẽt · ꝙ his videlicʒ extenuata mens · ac puritatẽ coʒdis ⁊ coꝛpoꝛis aſſe cuta · deo facilius vniret.Alij in nudita. te ⁊ cõtẽptu vniuerſarũ rerũ·qbo mẽs ſi penitꝰ exueret · tãq; null deiceps retinẽti bꝰlaq̃is ad deũ expeditioꝛ ꝑueĩret.Alij anachoꝛeſin neceſſariã.i.remotionem ⁊ heremi ſecreta cenſerẽt:in qua cõmanẽs qs · familiarius interpellare deum:eiq; poſſit pꝑeculiariꝰ inherere · Mõnulliq; in pꝛimis ſectanda charitatis.i.hũanitadſ officia definirẽt. ꝗᷓ pio erga fratres et pe regrinos ſtudio ſuſceptionis impendit᷑· ꝙ his dũtaxat officijs:regna celoꝛũ da⸗ turũ ſe dñs in euãgelio.velut ſpecialius repꝛomittat dicẽs: VNenite benedicti pa tris mei · poſſidete paratũ vob regnum acõſtitutiõe mũdi.Eſuriui eniʒ ⁊ dedi⸗ ſtis mihi manducare.Sitiui ⁊ dediſtis mihi bibere c. Cunq; in bũc modũ di uerſis vtutibo· aditũ certioꝛẽ ad deũ pa rari poſſe decernerẽteſſetq; noctis ma⸗ ximum tempus hac inquiſitione con/⸗ ſumptũ · intulit demuʒ beatus Antoni⸗/ us:Omia quidem bec ꝗᷓ dixiſtis neceſſa ria ſũt ⁊ vtilia ſitiẽtib deũ · atq; ad deũ cupiẽtibo puenire· ̊ his pncipalem tri‚/ bu ere gratiã neq̃qᷓ; nos innumeri mul toꝝ caſus ⁊ expimenta pmittunt. Naʒ quoſdam ſepenũero acerrime ieiunijs ſeu vigilijs incubãtes · ac mirifice in ſo⸗/ litudine ſecedentes: pꝛiuationẽ qʒ omni um facultatũ ita ſectantes · vt ex ipis ne vniꝰ qdem diei victũ ſibimet: vnũq; de nariũ ſupereſſe paterent· Humanitaſj etiã ſtudia tora deuotione cõplẽtes · ita vidimus repẽte deceptos vt arreptum opus nõ potuerint cõgruo exitu termi⸗- nare · ſummũq; feruoꝛẽ ⁊ cõuerſationeʒ laudabilem deteſtabili fine clauſerint. Mobꝛẽ quid pꝛĩcipaliter ducatad deũ manifeſte poterimus agnoſcere · ſi mine ac deceptiões illoꝝ cauſa diligẽtiꝰ a no bis fuerit indagata. Illis nanq; cũ exu berarẽt pꝛedictarũ opa vtutũ · diſcretio ſola deficiens vſq; ad finẽea durarenõ ſinit. Nec em alia lapſus eoꝝ cauſa de⸗ pꝛebenditur · niſi q minus a ſenioꝛib inſtituti:nequaq; potuerunt rationem Uilenen tis vyti vocetſ lutir ſconn ſetccol 1wo tertug Ptewv⸗ tocne glon onis. no cous Gseqi⸗ buſune insr do N N leten Wpl omnẽ detob/ turbatio gutlu ſchele biieſten Onisnoo Goran N funt Dee P dil lept toniso⸗ 10 po⸗ 10 ſegno⸗ loemek moaec Uann er Om Un t nudt. Nink Wodore na önn Ninsen tſnanin tmulmnn wprun niddiſts ienoci d muW WWasn tunsnnn ulunuſt nga ai plen tii nunei nul itmm. Ny jinelenns ninftenn nichonni neriö te n Mi d Pomanin coes Nm ün m giarſuns Pigtd zungan minnn anſi d — . „ Moyſi de⸗ diſcretiõis huius adipiſci:que p̃termit/ tẽs vtrãq; nimietatẽ viaregia quẽquaʒ docet ſemper incedere · et nec dextera vir⸗ tutũ permittit extolli · id eſt fernoꝛis exceſ ſu cõtinentie iuſte modum tranſcende/⸗ re. nec oblectatum remiſſione deflectere ad vicia ſiniſtra cõcedit hoc eſt ſub pꝛe/ textu gubernãdi coꝛpoꝛis cõtrario ſpiri/ 1P tepoꝛe lenteſcere. Hec nãq; eſt diſcre tio quęocułꝰet lucerna coꝛpoꝛis in euã gelio nücupatur m illam ſnĩiam ſalua toꝛis. Lucerna coꝛpoꝛis tui ẽoculus tu⸗ us· ꝙ ſi oculus tuus ſimplex fuerit totũ coꝛpus tuũ lucidum erit ſi aſt oculꝰ tu- us nequã fuerit·totũ coꝛpus tuum tene bꝛoſum erit · eo gipas cogitationes ho⸗ minis vniuerſas actuſq; diſcernẽs · cun Diſcretione cta quę gerenda ſunt peruideat atq; ꝑ/ luſtret · que ſi in homine neq fuerit id eſt nõ vxro iudicio ⁊ ſca cõmunita · ſen aͤli bet erroꝛe ac pꝛeſumptiõe decepta · totũ coꝛpus noſtꝝ faciet tenebꝛoſum · hoc eſt omnẽ aciem mentis actuſq; noſtros red inquit lumen qð in te eſt tenebꝛe ſunt · te nebꝛe ipe quante erunt: Nulli nãq; du⸗ biũ eſt errante indicio coꝛdis ⁊ ignoꝛati⸗ onis nocte poſſeſſo · cogitationes quoq; etopera noſtra quę ex diſcretiõis ðᷣlibe ratione deſcendunt:maioꝛibus peccato rum tenebꝛis implicari. U De erroꝛe ſaulis et achab quo p diſcretionis imperitia ſũt de⸗ Lap.ij. det obſcuros · cecitate ſcʒ vicioꝛũ ⁊ per turbationũ tenebꝛis inuolutos. Si enĩ Eniq; ille qui pmus ad regnã/ dum populo iſrael iudicio dei pꝛeelectus eſt· quia bũc diſcre⸗ tionis oculum neqq; habuit · velut to⸗ to coꝛpoꝛe tenebꝛoſus effectus etiam ip ſo regno tradito ſibi meruit ſpoliani dũ lucerne huius tenebꝛis atq; erroꝛe dece ptus· acceptabilioꝛa deo ſacriſicia ſua qnam erga pꝛeceptum ſamuelis obe⸗ Dientiam credidit indicanda · quę eñ ex illa magis parte offenſionẽ incum ere fe⸗ cit· ex qua repꝛopiciandam ſibi diuinã ☚ aſ ſperauerat maieſtatem · Huius inquaʒ diſcretionis ignoꝛatio achab regẽ iſra/ el poſt illius ſublimiſſimi triũ phi victo/ riam qui ei fuerat dei fauoꝛe conceſſus · credere perſuaſit melioꝛẽ eſſe miſericoꝛ⸗ diam ſuam quam executionem lſeueriſ riſſmii pcepti:et quẽadmodũ ſibi vide⸗/ bat crudelis iperij. Qua ↄſideratione mollitus dum mauult cruentam victo riam clementia temꝑare ob indiſcretaʒ miſcdiam veluttoto coꝛpoꝛe redditꝰ te/ nebꝛoſus irreuocabili moꝛte damnatur Que de bono diſcretionis in ſcripturis ſactis reteratur. iiij. Ec eſt diſcretio quę nõ ſolum lucerna coꝛpoꝛis ſed etiam ſol M ab apoſtolo nũcupat · bm illð Sol nõ occidat ſuper iracundiã veſirã Pec viteę noſtre gubernatio dẽ. ßᷣm illöõ Quibus non eſi gubernatio cadunt vt folia. Hec conſiliuzʒ rectiſſime nomina tur · ſine qͥ nihil a gere omnino ſcripture auctoꝛitate permittimur· ita vt ne ipſũ quidem ſpiritale vinum·id eſt gaudiuʒ quod letificat coꝛ hominis ſine ipius ſi/ namur moderatione percipere · hm illud QLum conſilio omnia faccũ conſilio vi/ nũ bibe. Et iterum. Sicut ciuitas mur Diruta ⁊ nõ circũdata · lic eſt vir qui nõ cuʒ conſilio aliquid agit. Cuius pꝛiua tio q; pernicioſa ſit monacho · teſtionij huius exemplum ac figura declarat · di⸗ ruteeum ac ſine muris cõparans cinita ti. In hac ſapientia · in hac intellectꝰ ſen ſuſq; conſiſtitſine quibus nec interioꝛ terunt diuitie congregari · ſm illud. Cũ ſapientia edificatur domus ⁊ cum intel lectu iterũ erigitur · cuʒ ſenſn implentur cellaria omnibꝰ diuitijs pꝛecioſis ⁊ bo- nis. MHec inquã eſt ſolidus cibus qui ni ſi a perfectis tantũ ac robuſtis aſſumi ñ poterit. bm illud · Perfectoꝝ aũt eſt ſoli dus cibus eoꝛuzʒ qui ꝓ conſuetudine ex ercitatos hñt ſenſus ad diſcretioneʒ bo ni ac mali · Quę intantuʒ vtilis nob ac neceſſaria compꝛobatur · vt etiaʒ vato noſtra edificari domꝰ nec ſpiritales po- E r —;— Lollatio ſecũda Abbatis — — -=— cei einſq; virtutibus coaptetur · ßm il⸗ lud Tiuus eſt enĩ dei ſermo⸗ efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti· 2 tingens vſq; ad diuiſionẽ animęac ſpi ritus cõpagum quoq; ⁊ medullarũ et diſcretoꝛ cogitationum ⁊ intentionum coꝛdis.Quibus manifeſtiſſime declara tur· nullam ſine diſcretionis gratia per⸗ fecte poſſe vel perfici vel ſtare virtutem. Et ita tam beati antonij q; vniuerſoꝛũ ſententia diffinitũ eſt· oiſcretionẽ eſſe qᷓ fixo gradu intrepidũ monachũ perdu/ cat ad deumpꝛedictaſq; virtutes iugit conſeruet illeſas· cũ qua ad conſũmatio nis excelſa faſtigia minoꝛe poſſit fatiga tione conſcendi:et ſine qua multi etiaʒ Ppenſius laboꝛãtes· perfectionis nequi9/ nerĩt culmen attingere. Omniũ namq; virtutuʒ generatrix cuſtos. moderatrix qᷓ; diſcretio eſt. De moꝛte heronis ſenis. c.v. Tyt hãc eandem diffinitionẽ antiquitus a ſancto antonio ⁊ ceteris patribus ꝓmulgatã · re cens q̃q; ſicut ꝓmiſimus confirmet exẽ pluʒ· recolite id quod nuꝑ geſtũ ocłoꝝ vroꝝ vidiſtis obtutibus: ſenem videli cet heronem ãte paucos admodũ dies illuſiõe diabolica a ſummis ad ima deie ctũ ·quẽ quiqᷓginta anis in hac heremo cõmoꝛatum: ſingulari diſtrictione rigo rẽ continentie tenuiſſe cognoſcimus· et ſolitudinis ſecreta vltra omnes h̊ com moꝛantes miro fernoꝛe ſectatũ. NHic igi tur quo pacto qua ratione poſt tantos laboꝛes ab inſidiatoꝛe deluſus · grauiſſi mo coꝛruens lapſu cunctos in hac here mo ↄſtitutos luctuoſo doloꝛe percuſſit Mone qꝛ minꝰ diſcretionis vꝓptute pol⸗ ſeſſa ſuis diffinitionibus regi qᷓ; ↄſilijs Vl collationibus fratrum atq; inſtituſj maioꝝ maluit obedire. Siquidem tan⸗ to rigoꝛe ĩmutabilẽ ieiunij continentiaʒ ſemꝑ exercuit.et ſolitudinis celleq; ita in giter ſecreta ſectatus eſt: vt ab eo par. ticipationẽ ineundi cum fraternitate cõ niuij nec vneratio quidem diei paſca⸗ 4 OUJMẽ cipitem dedit · deã lis aliquãdo potuerit obtinere. In qua fratribus cunctis ꝓ anninerſaria ſolen-/ nitate in eccleſia retentis · ſolus nõ potu itaggregari:ne qu ãtulücunq; percepti- one leguminis paꝛuia ſuo videretur p poſito relaxaſſe. Qua pꝛeſumptione de⸗ ceptus · angelum ſathane velut angelũ lucis cum ſumma veneratione ſuſcipi⸗ ens · eiuſq; pꝛeceptis pꝛono obediens fa mulatu · ſemetipm in puteũ · cuius pfun Ditatẽoculoꝛum nõ attigit intuitus p⸗ Igeli videlicet ſui ſpõ ſione nõ dubitans · qui eum p merito xᷣ tutũ ac laboꝛũ ſuoꝛũ nequaq; poſſe fir mauerat vlli iam diſcrimini ſubiacere CQuius rei fidem vt experimento ſuęſo⸗ ſpitatis euidentiſſime compꝛobaret. ſu⸗ pꝛadicto ſe puteo nocte intem peſta illu⸗ ſus iniecit· magnuʒ ſcilicet virtutis ſuę meritũ pꝛobaturus · cum inde euiſſet ille ſus. De quo ingenti fratrum laboꝛe cuʒ pene iam exanguis fuiſſet extractus vi⸗ tam die tertia finiturus:qð bis deteriꝰ eſt· ita in deceptionis ſuęobſtinatone ꝑ manſſit · vt ei ne experimẽto quidem moꝛ tisſuę potuerit perſuaderi · ꝙfuiſſet de⸗ monũ calliditate deluſus. Quãobꝛem ꝓ meritis laboꝛũ tantoꝝ ⁊ annoꝝꝑ nume roſitate qua in beremo perdurauit · hoc miſeratiõe ⁊ hũanitate ſumma · ab his qui eius cõpatiebatur exitio · vixa pꝛel⸗ bitero abbate Oafuncio potuit obti. neri · vt non inter byothanatos reputa/ tus etiam memoꝛia oblatiõe pauſan⸗ tium iudicaretur indignungs De ruina duoꝛum fratrũ ob di ſcretiõis iperitis. Cap̃ᷣ vi. Aiug dicam deillis duobo fra tribus qui habitantes vltra il lam heremum thebaydos · vbi quondam fuerat beatus antonius com moꝛatus minns cauta diſcretione ꝑmo ti euntes per extentam ſolitudinis vaſti tatem nullã eſcam penitꝰ ſumere decre nerunt niſi quã per ſemetiõm dominus illis pꝛeſtitiſſet. Cunq; errantes eos per ceſerta ⁊ deſicientes ia fame cõſpenilſet hong cts ſe andt ini ⸗ aſe nibus ſe diſa tooec ſcopit ſrmöne Perbon tibysi humle bjwla Alcton Ctinitae ſcnaren toneic fatend ſtultaj diſre nusae ucgj GDinuts Muneseis, dellen Peritad . c⸗ iA liſticn innunn nüciun gnamp mnenab⸗ 10, 910 iſui butduo ftonben Uueniretn ſnlie ſici of hmncnlen Dnne obhunn 4 § hene ngſien Garieen mnchi ſunping RWuns umnit, ninei Ntttid npn) u lef/ in abinan⸗ nmn ſielo/ odaretiſc⸗ mnilu⸗ mrmmisn nintemſel mnhlore ſemmmsn s Ahlinanones vgridemnon gfuiſetde Quobren nannor une ndumuttoe mmnzobbis ionuſh oPntchi⸗ us ehn Danüepen⸗ s funiohn nliwnft ins ni baplod i utobius N hlortiothii iuciunſ Gint ⸗ vminus Nrzeboſh tcſen alongemacices quidam quę gens cun ctis pene nationibus feris imanioꝛ atq; crudelioꝛ eſt nõ enĩ eos ad effuſionẽ ſan guinis vtnõnullas gentes deſiderium pꝛede · ſed ſola ferocitas mẽtis inſtigat: eiſq; contra naturã feritatis ſuęcũ pa⸗ nibus occurriſſent ; vnus ex eis ſbᷣueniẽ te diſcretione velut a domino ſibi poꝛre⸗ ctos · cum gaudio et gratiarũ actione ſu⸗ ſcepit· reputãs eſcã ſibi diuinitus mini ſtrari · nec ſine deo factum vt hi qui ſem per hominũ cruoꝛe gauderent deficien/ tibus iam ac tabeſcentibus vite ſubſta⸗ tiam largirẽtur· alius vero recuſans ci- buʒ vlut ab homine ſibi oblatũ inedie cefectione conſum ptuseſt· Quoꝛum li cetinitia ex repꝛehenſibili ꝑerſuaſiõe de ſcenderint · vnus tñ ſubueniente diſcre/ tione id quod temere incauteq; cõcepe⸗ rat emẽdaſſe agnoſcitur · alius auteʒ in ſtulta pſumptiõe perdurans ac penitus diſcretionis ignarus·moꝛtẽ quaʒ domi nus au ertere voluit ſibijp̃i conſciuit · ne quaqᷓ; credens diuino inſtinctu factuʒ qð ĩmitis populus pꝛie feritatis oblitꝰ panes eis ꝓ gladijs obtuliſſĩet. De alterius illuſionequa peri/ peritiã diſcretiõs incurrit · vij. VAid etiam deillo cõmemoꝛeʒ cuius nominis quia adhuc ſu pereſt nolumus facere mentio/ nẽ. Qui dum longo tꝑe demonẽ in ãge li ſu ſcepit claritate · reuelationibus eius innumeris ſepe deceptus credidit inter nũcium eſſe iuſticie. Nam exceptis his etiam per omnes noctes in cella eius lu⸗ men abſq; vllius lucernę pꝛebebat offi⸗ cio. Ad extremũ iubetur ab ipo · vt deo fi liũ ſuũ qui cum eodem pariter cõmane/ bat. deuotꝰ offerret · vt hoc ſcilicet ſacri ficio abꝛahe patriarche merit in nullo inueniretur inferioꝛ. Cuius intantum ẽ credulitate ſeductus: vt hoc cõfeſũ par ricidiũ opere perfeciſſet:niſi eu, videns puer cultru extra conſuetudinẽ acuẽdo pꝛeparare et vincula quibus eum velut oblaturus adimolandum conſtꝛingere — MNoyſi de diſcretione diſponebat inquirere · pꝛeſagio ſcelen fu turi perterritus.e cella cõcit aufugiſſet. Delapſu et deceptione mona/ chi meſopotameni. Ongü eſt deceptionẽ illiꝰ quo⸗ q; monachi meſopotameni pꝑ⸗/ . currere · q ĩ illa puincia ꝑpau tis imitabilem exhibens continentiam· qua per annos multos ſingulariter in cella retruſus exegeratita ẽ ad extremũ diabolicis reuelationibo ſomnijſq; de⸗ luſus· vt poſt tantos laboꝛes atq; virtu⸗ tes quibus omnes monachos ibideʒy re⸗ ſidentes exceſſerat. ad iudaiſmũ ⁊ conci ſioneʒ carnis lapſu miſerabili fuerit de⸗ nolutus · eo yilli ſolita viſione qua vo⸗ lens eum ad credulitatẽfuture deceptio nis illicere · veriſſima queq; multo tepo⸗ l⸗ re diabolus velut veritatis nũcius reue larat · oſtenderat demũ chriſtianũ popu lum vna cũ pncipibus religionis ac fi⸗ Ti noſtre apoſtolis ſcʒatq; martiribus tenebꝛoſum ac tetrũ omniqʒ macie tabi důu atqʒ defoꝛmẽet ecõtra iudeoꝛũ po/ pulũ vna cum moyſe patriarchis atqʒ ꝓPphetis ſumma tripudiãtẽ leticia · ⁊ ſplẽ didiſſimo lumine choꝛuſcanteʒ · ac ꝓin/ de ſuadens ſi mallet meriti ac beatitudi nis illoꝛum particeps fieri · circũciſionẽ quoqʒ ſuſcipere feſtinaret. Equibo ꝓfe⸗ cto tam lugu bꝛiter nemo fuiſſetilluſus. ſi rationẽ diſcretionis huius aſſequi la⸗ boꝛaſſet.Quãobꝛẽ in quãtis pernicioſũ ſit diſcretionis gratiã nõ habere · multo rũ caſus ⁊ experimenta declarant. Interrogatio de acquirẽda ve. ra diſcrecone. cap.x. Ermanus.Et nouellis erẽ⸗ plis ⁊ teſtimonijs antiquoꝛum ſatis abunde ppatuit diſcre⸗/ tionem fontẽ quodãmodo atqʒ radiceʒ cunctaru ʒeſſe virtutum. Quomodog acqri debeat· cupimꝰnobis exponi/ ant quẽadmodũ vtrũ vera ⁊ ex deo an falſa et diabolica ſit poſſitagnoſci · vt hm illã enãgelicã q̃m ſuperioꝛe tractatu deſeru iſti parabolã q̃ iubemur ſiai phabilcs b 2 — *. ₰ *AXGπ . c* 02.60 & — noꝛationi eius callidus hoſtis illudere· qui vniuerſas cogitationes in coꝛdena irapegite· nũmiſmati impꝛeſſã veri reg imaginem peruidentes · depꝛehẽdere va leamus ꝙ n deſit in moneta legitima fi⸗ guratũ · atq; illud ſicut vulgari vſus xᷣ o heſterna collatione dixiſti tanqᷓ; para caraximũ repꝛobemusilla inſtructi peri tia quã ſatis copioſe ⁊ integre ꝓſecutꝰ babere ſpiritalem atq; euangelicũ trape citã debere ſignaſti · Quid enĩ ꝓderit x tutis eius et gratię merita cognouiſſe · ſi quẽadmodum debeamus expetere eam Wlacquirere neſcaamus: Reſpõſio quẽadmodum poſſi deatuꝛ veꝛa diſcꝛetio . Ca. x. Oyſes. Aera inquit diſcre⸗ tio nõ niſi vera humilitate acꝗq ritur. Cuius humilitatis non ficte hec erit pꝛima pꝛobatio ſi vniuerſa nõ ſolum quęagenda ſunt ſed etiã quę cogitantur ſenioꝛuʒ reſeruẽtur examini vt nibil quis ſuo iudicio credens illoꝛũ peromnia diffinitionibus acqnieſcat · quid bonũ vel malum debeat iudicare eoꝛum traditione cognoſcat. Que inſti- tutio nõ ſolum per verã diſcretionis vi- am iuuenẽ recto tramite docebit incede⸗ re·verũetiã cũctis fraudibus ⁊ inſidijs inimici ſeruabit illeſum · Nullaten? enĩ Tcipi poterit quiſq; nõ ſuo iudiciõ ſed ——— — maioꝛum viuit exemplo.nec va lebit ig⸗ ſcentes pernicioſa verecundia neſcitob tegere · ſ eas maturo examine ſenioꝛũ vł repꝛobat vel admittit · Ilico nanq; vt patefacta fuerit cogitatio maligna mar ceſcit· ⁊ anteq; diſcretionis iudiciũ ꝓfe⸗ ratur: ſerpens deterrimꝰ velut e tenebꝛo ſo ac ſubterraneo ſpecu virtute confeſſi onis ꝓtractus ad lucem et traductꝰ qðᷣ ammodo ac dehoneſtatus abſcedit.Lã diu enĩ ſuggeſtiones eius noxie dñant᷑ in nobis q;diu celantur in coꝛde. Et vt virtutem ſententie huius efficacius col-/ ligatis · referam vobis abbatis ſerapio⸗/ nis factuʒ:quod illeiunioꝛibus ſolebat inſtructionis gratia frequẽter inferre. Ccollatio ſecũda elbbatis VUerba Abbatis ſerapionis et de marcoꝛe patefactaꝛũ cogita/ tionũ.et de periculo ꝓpꝛie cõfi dentie. LCLa xi. Vm adbuc eſſem puerulus in quit · et cuʒ abbate theone com⸗ manereʒ · hec mihi fueratinimi/ ci impugnatione conſuetudo feralis in geſta · vt poſiq; refeciſſeʒ hoꝛa nona cũ ſe ne · vnũ paximaciũ quotidiein ſinu meo latenter abſcõderẽ qð ſero illo ignoꝛãte occulte edebã. Qð furtuʒ licet conniuẽ tia cogitationis et inoliti ſemel deſiderij incõtinentia ſine ceſſatione cõmitterẽ · expleta tñ ↄcupiſcentia fraudulenta ad memetipm reuertẽs ſuper admiſſo furti crimie grauiꝰ cruciabar q; ſuꝑ eſu eius Afueram iocundatus. Cunq; illud mole ſtiſſimũ opus velut ab exactoꝛibo pha⸗ raonis indictũ mihi vice laterum ſingu lis diebus explere nõ ſine doloꝛe coꝛdis mei cõ pellerer· nec tamen eruere me poſſe ab hac eoꝛum ſeuiſſima tyrannide⁊ clã Teſtinum furtum ſeni manifeſtare ↄfun derer· contigit dei nutu de bocmecapti⸗„ uitatis iugo volentis eripere; vt quidaʒ fratres cellam ſenis obtentu edificatio- nis expeterent. Cunq; refectione trãſac- ta collatio ſpiritalis cepiſſet agitari: re- ſpondenſq; ſenex propoſitis interrogati onibus eoꝛum cũ de caſtrimargie vicio et occultarũ cogitationũ dñatione diſſe reret· earumq; naturaʒ et atrociſſumam vi quã haberent donec celarẽturexpone ret · compunctus ego collationis huius virtu te et conſciẽtie mee reatu perterritꝰ velut qui crederem ob hoc ea fuiſſe pꝛo⸗ lata ꝙ ſeni fuerint ſecreta mei pꝑector pa tefacta· in occultos pꝛimũ gemitus exci/ tatus· einde coꝛdis mei compunctione creſcente inapertos ſingultꝰ lachrymaſ q; pꝛorumpens·paximaciũ qð cõſuetu oine vicioſa clancule paraueram come dendum . de ſinu furti mei conſcio ac ſu ſceptoꝛe pꝛoduxiipᷣm q; in medium pꝛo ferensquemadmodum quotidie inuo- lans ipᷣm latenter ederem penitentiam lotu nier tim! riſt bue ni. Lln conf ſani⸗ ſoen gen ſone ſons: nnan Gliſcc Gflio nalyt Cdor pyle telat nu ſalutn Mc noſin felllobe Neinen lunim mnotbi⸗ Wünent We W cnnn lenug necog nioit⸗ lus vir hronn nbpi icena thnent br ig Mlen üunn mns iohe oitet nign, mäi 1n. nponien Nettenng difuannn, Kndofnn nriune nlnigrit lndin wrcnimnd uchlntza niloſfyrti ligcteins gAndnole ewid d. uwunſner orcns Ganardepk nnmnibtti nin afn cenecapt⸗ vertquice, Immohſhcnio noneriſe⸗ ſcngne nsinmnogin nnnge nao inonedie mochnm Auente luinei aſan Moyſi de diſcretione coꝛam eo in teram ſubmiſſus cum ve⸗ nie poſtulatione confeſſus ſum et vber⸗ tim pꝛofuſis lachrymis abſolutionẽ di⸗ riſſime captiuitatis huius interceſſioni bus eoꝛum atq; oꝛationibus imploꝛa—g ui. Tunc ſenex· Confide ait o puer.ab? ſoluit te a captiuitate etiam me tacente confeſſio tua. Nictoꝛem nam q; aduer⸗ ſarium tuum hodie triumphaſti: validi us eum tua confeſſione elidens qᷓm ipſe meras ab eo tua taciturnitate tectus quem nequaqᷓ;ᷓ vel tua vl alterꝰ reſpõ ſione confutans. in tenuncvſq; permi⸗ ſeras dominari·ſm illaʒ ſalomonis ſen tentiam · quia non fit ↄtradictio ab his qui faciunt malum cito ideo repletũ eſt coꝛ filioꝛum hominũ in ipſis vt faciant mala· Et idcirco iam te poſt hãc publi⸗ cationem ſuam nequiſſimus ſpiritꝰ iſte nullatenus inquietabit vlterius: nec in te latibuluʒ ſibi teterrimꝰ ſᷣpꝑẽs deiceps vſurpabit · de tenebn tui coꝛdis ↄfeſſiõe ſalutari prctꝰ ad lucẽ Nec dũ ſenex hec ꝓba cõpleuerat ·et ecce lãpas accẽſa de meo ſinu pcedẽs·tãto cellã rpleuit odo re ſulphureo vt vehem̃tia fetoꝛis ipſius vix in ea reſidere poſſemus · Reſumẽſqʒ ſenex ammonitionem:ecce inquit domi⸗/ nus tibi veritatem ſermonum meoꝛũ ex⸗ perimento pꝛobauit vt paſſionis incen toꝛem de coꝛdetuo cõſeſſione ſalubꝛi fu gatuʒ oculoꝛum fide perciperes · patefa ctumq; hoſtem nequaqᷓ; locum in te vl/ terius habiturum aperta eius expulſio/ ne cognoſceres. Itaq; bin ſententiaʒ ſe/ nis · ita eſt inquit in me conſeſſionis hu/⸗ ius virtute dominatio diabolice illius tyrannidis extincta atq; imperpetuum conſopita · vt nunqᷓ; mihi ne memoꝛiaʒ quidem concupiſcentię huius vlterius teptau erit inimicus ingerere · nec me ptꝰ hec aliquando pulſatum furtiui illius deſiderij inſtigatione perſenſeriʒ. Quẽ ſenſum in eccleſiaſte quo q;pulcherrime legimus figuratum. ſi momoꝛderit in / qt ſerpens nõ in ſibilo non eſt abundã. confeſſionẽ ſiue ↄſenſum ſuggeſtio ſen qᷓʒgʒ; immites hoſtes diurnuʒ nocturnũq; hia incantatoꝛi taciti ſerpentis moꝛſi uF pernicioſum eſſe deſignans. id eſt · ſi per cogitatio diabolica incantatoꝛi cuiquã ſpiritali ſcilicet viro qui carminiboſcri⸗ pturarum mederi pꝛotinus vu lneri et extrahere de coꝛde viri conſueuit noxia Vnena ſerpentis patefacta non fuerint ſuccurrere periclitanti perituro ue non poterit· Moc igitur modo ad ſcientiaʒ diſcretionis vere peruenire facillimę po terimus vt ſenioꝛum veſiigia ſubſequ-) ð tes neq; agere quicq; noui·neq; diſcer- M nere noſtro Weltcio pieſamainah quẽ VADe O/ v, admodum nos vl traditio iloꝛum vel .α Wo ſ of vite pꝛobitas infoꝛmarit in omnibo gra „& —13 H 6, 6 WDB diamur. Qua inſſitutione firmatusnõ g. 5 M modo ad perfectam diſcretionis ratioo ſp nem quiſq; perueniet· verumetiam mu nitus a cunctis inſidijs inimici et tutiſ- ſimus permanebit. Mullo nam q; alio vicio tam pꝛecipitem diabolus mona/ chum pertrabit ac perducitad moꝛtem q; cum eum neglectis conſilijs ſenioꝛuʒ in ſuo indicio perſuaſerit ac diffinitiõe doctrina ve confidere. Etenim cum om nes artes ac diſciplinę bumano iĩigenio reꝑerte· et quę nihil amplius q; vitehu ( ius tempoꝛarie cõmodis pꝛoſunt. Iy ma nu palpari queantet oculis peruideri: recte tamen a quoq; ſine inſtituentis do ctrina nequeant compꝛehendi ·q; inedp tum eſt credere hanc ſolam nõ egere do V ctoꝛe quęet inuiſibilis Tocculta eſt · 1 non ſolum oculis ſed ne animo quide,z niſi coꝛde puriſſimo perſpici poterit · cu⸗ ius erroꝛ non tem ꝛale damnũ nec qð facile repareturſed animę perditionem parit moꝛtem q; perpetuam Habet enĩ nõ aduerſus viſibiles ſed inuiſibiles at conflictum · nec contra vnum ſeu duos ſed cõtra innumerabiles cateruas ſpi- ritale certamẽ: cuius caſus tanto perni cioſioꝛ cunctis quanto et infeſtioꝛ inimi cus· congreſſus occultio; Et iceo ſem 3 . Collatio ſecũda lbbatis ſer ſeniomum ſumma diligentia ſunt ſe ctanda veſiigia atch ad eos cuncta qug innoſiris coꝛdibus oꝛiuntur ſublato cõ fuſionis velamine deferenda. Zonfeſſio verecundie ob quea,z cõfunderemur cogitatõnes no ſtꝛas ſenioꝛibus reuelare. Eñrmanus. Occaſionem nobis pernicioſe wrecũdie qua cogitationes malas ſtu deamus obtegere ac ſaluta ri eas patefacere confeſſioęæ⸗ ne Nreamur illa pꝛecipue creat cau/ ſa· qua nouimus quendaʒ in ſyrieępar tibus vt credebatur pꝛecipuum ſenioꝝ cuidam fratri cogitationes ſuas ſimpli ci confeſſione pꝛodenti·poſimoduʒ qua dam indignatione commotum eaſdem grauiter expꝛobꝛaſſe. AUnde fit vt dum eas in nobis pꝛemimus ac ſenioꝛibo eru beſcimus publicare· curationum reme⸗ dia conſequi nequaamus. Lap. xiij. Oyſes. Sicut non ſunt omnes iuuenes pari modo Vl feru entes ſpiritu vel diſ⸗ ciplinis ac moꝛibo optimis inſtituti.ita ne ſenes quidem cuncti vno modo vel perfecti poſſunt vel pꝛobatiſſi mi reperiri. Diuine eniʒ ſenum nõ ſunt canicie capitis ſed induſtria inuẽtutis ac pꝛeteritoꝛum laboꝛum ſtipendijs me/ tiende. Mue enim non congregaſti in⸗ quit in iuuentute· quomodo inuenies in ſenectute tua. Senectus enim venerabi⸗ lis eſt nõ diuturua neq; numero annoꝝn computata. Cani enim ſunt ſenſus ho⸗ minis ⁊ ſenectus hon oꝛabilis vita ima/ culata.Et idcirco non omnium ſenioꝛũ quoꝛuʒ capita canicies tegit.quoſq; vi⸗/ telongeuitas ſola commendat · nob ſũt imitanda veſtigia vel ſectanda ſeu tra- ditiones ac monita ſuſcipienda,ſed eo/ Reſponſio de cõſuſione calcãa⸗ da et periculo non condolẽtis: rum quos laudabiliter vitam ſuam ac pꝛobatiſſime comperimus in iuuentute ſignaſſe · nec pꝛeſumptionibus pꝛopꝛijs ſed maioꝛum traditionibus inſtitutos. Sunt enim nonnulli quoꝛum etiaʒ qð eſi lugubꝛius maioꝛ pars ſine dubio re⸗ peritur ˖ qui in tepoꝛe ſuo quem ab ado leſcentia ſua ↄceperũt atq; ignauia ſene ſcentes auctoꝛitatem ſibi non maturita⸗ te moꝛum ſed annoꝛum nüeroſitate con quirũt. De quibus expꝛobꝛatio illa do⸗ mini pꝛopꝛie ſatis dirigitur per pꝛophe tam. Et comederunt alieni robur eius ⁊ ipſe neſciuit · ſed et cani effnſi ſunt in eo · et ipſe ignoꝛauit. Hos inquam in exem plum iunioꝛibus nõ eoꝝ vite pꝛobitas nec vlla pꝛopoſiti huius laudabilis atʒ imitanda diſtrictio ſed annoſitas ſola pꝛouexit. Quoꝛum caniciẽ callidiſſimꝰ * 6 inimicus.ad deceptionem iunioꝛum in pꝛeiudicata auctoꝛitate pꝛoponens· eti/ am illos qui ad viam perfectionis vl ſu is vll alioꝛum potuerunt monitis inci⸗ tari · ſubuertere ac decipere exemplis eo⸗- rum fraudulẽta ſubtilitate feſtinat · vel in tepoꝛem ſcilicet noxium vel in letaleʒ eſperationem eoꝛum doctrinis inſtitu tiſq; perducens. Cuius rei volens pꝛo/ ferre vobis exemplum auctoꝛis nomine pꝛetermiſſo · nenos quoq; illius qui pa tefacta ſibi fratris vicia publicauit ſile aliquid admittamus rem tantuʒ geſtã quę inſtructionem neceſſariaʒ vobis cõ ferat paucis exponam. Cumigitur ad ſenem quendam nobis optime cognitũ quidam non ignaniſſimoꝛum iuuenuzʒ pꝛofectus ſui et curationis gratia perre/ riſſet· et carnalibus incentiuis ac foꝛni- cationis ſpiritu ſemetipſum inquietari ſimpliciter ꝓdidiſſet· conſolationem cre dens laboꝛibus ſuis oꝛatione ſenis et re⸗ media conceptis vulneribus reperturũ· ille amariſſimis eum verbis excipiẽs. ita ſuis ecõtrario coꝛreptionibo aſperauit · miſerabilem pꝛonuncians et indignuʒ nec monachi nomineac religione ceſen/ = duze cupil coꝛr. ma⸗ moc ptur talin paſi. apic labo etvin heme Hehen ſtuitun ſauntan Gllen ſn Gon Anite lecor mnula culi⸗ lecont ſtempen ſionona Nreſtin ſeneciac Gebgere Kleal Nohſ s⸗ lis nn bereen agere ardoꝛ⸗ ſericon is tunt Pltogt ſevetrre Nragdm tlfeſti winan Manm Dð nie eg, ginſinn unaäpg neduber wemade dcaruk nen mnn nwbman ue vuminarm rpobins cubiis atj wnsſol alaihind nimicmmis ohnnon ü nunnsii runplscv⸗ tlint mn leul⸗ ninis nſim iwlns o⸗ nonspomne UUusu⸗ blantſe —R S Cnigunt Gna numn n s gum . —R e ni anmmde Gtſnisetſi „£½ Mo yſi de diſcretione duz qui potuerit huiuſmodi vicio ⁊ cõ cupiſcentia titillari:ita ſuis econtrario coꝛreptionibus vulnerauit vteum ſum ma deſperatione deiectuz meſtumq; ad modum ac letali triſticia penitus obꝛu- ptum eſua dimitteret cella. Cñq; ei in tali meroꝛe depꝛeſſo·nec iam de remedio paſſionis ſed de expletione concepte cõ/ cupiſcentie pꝛoſunda cogitatiõe tractã. ti abbas a ꝓpollo pꝛotinus occurriſſet: et vim laboꝛis eius et oppugnationis ve- hementiam quę in coꝛde eius tacite vol⸗ nebatur · de contemplatione vultus · et intuitus ipſius deiectione cõiectãs · cau ſam tante perturbationis inquireret at q; ille molliter ſe compellanti ſeni ne re/ ſponſum quidem vllũ poſſet referre· ma⸗/ gis ac magis eum ſentiens ſenexnon in⸗/ aniter cauſam tante triſticie ſilentio vel le contegere· qm ne vultu quidem diſſi/ mulare quiuiſſetintẽtius ab eo cauſas occulti doloꝛis cepit inquirere. Quib ille conſtrictus pergere ſe ad vicum con. fitetur · vt quia ſᷣm ſententiam illius ſe/ nis monachus eſſe non poſſet · nec refre⸗ nare ſtimulos carnis et impugnationis remedia conſequi pꝛeualeret · vxoꝛeʒ du ceret · ac relicto monaſterio reuerteretur ad ſeculum. Quem ſenex appollo blan⸗ da conſolatione demulcens. ſeſeq;ʒ aſſe⸗ rens iſdem quotidie incentiuoꝛuʒ ſtimu lis atq; eſtibus agitari ·et idcirco nõ de⸗ bere eum pꝛoꝛſus in deſperationem con cidere:nec mirari ſuper impu gnationis ardoꝛe:qui non tam laboꝛis ſtudio qᷓ; mi ſericoꝛdia dñi et gratia vinceretur · vni us tantum diei ſu per dilatiõe ruine diſ⸗ poſite · ab eodem popoſcit inducias· ⁊ vt reuerteretur ad ſuam cellulam depꝛeca/ tur · ad monaſterium pꝛedicti ſenis ilico tota feſtinatione perrexit. Cumq; eideʒ pꝛoximaſſet· expanſis manibus oꝛatio⸗ nem cum lachrymis fundens· conuerte ait domine qui occultarũ virium etin/ firmitatis humane ſolus arbiter pius ac ſecretus es medicusimpugnationẽ illius inuenis in ſenem iſtum vt ↄdeſcẽ⸗ Tere infirmitatibus laboꝛantium et cõ⸗ pati fragilitati iunioꝛum vel in ſenectu te doceatur. Cumq; ille hanc pꝛecem cũ gemitu concluſiſſet · cernit ethiopem te trum contra illius cellulam ſtantem at⸗ q; aduerſus eum ignita iacula dirigen/ tem · Quibus cum fuiſſet ille pꝛotinus ſauciatus·pꝛogreſſus e cella · ⁊ huc illuc q; velut amens et ebꝛius curſitaret atqʒ egrediens ⁊ ingrediens iam continere ſe in ea non poſſet · eadeʒ via concitus per gere cepit:qua meſtus iuuenis ille diſceſ lerat. Quem abbas appollo velut amé⸗ tem factum ac quibuſdam furijs agita/ ri conſpiciens · intellexit ignitum diabo li telum quod viderat ab illo directum in eius coꝛde fuiſſe defixum · illam q; in eo confuſionem mentis ac perturbatio/⸗ nem ſenſuum intolerandis eſtibus oꝑę- rari. accedenſq; ad euʒ quo inquit pꝛo⸗ peras aut quę naʒ te cauſe ſenilis illius atq; iolite grauitatis oblitum ita pueri⸗ liter inquietãt ac mobiliter curſitare cõ⸗ pellunt. Cum q; ille pꝛo conſcientie ſue reatu ac turpi exagitatione confuſus· crederet ardoꝛem ſui pectoꝛis depꝛehen⸗ ſuʒ · ac retectis ſeni ſui coꝛdis archanis nullam reſponſionẽ percunctanti ſered dere pꝛoꝛſus auderet ·reu ertere ĩquit ad cellaʒ · tandẽq; te intellige vel ignoꝛatũ hactenus a diabolo vel deſpectum ˖ nec in eoꝛum numero reputatuʒ·quibus il⸗ le quotidie confligere et colluctari pꝛo fectibus eoꝛum ac ſtudijs inſtigatur· q vnum eius in te directũ iaculuʒ poſt ta⸗ tam annoꝝ ſeriem quã in hac pꝛofeſſio⸗ ne triuiſti · nõ dicam reſpuere · ſed ne dif⸗ ferre quidem vel vno dieac tolerare qui niſti · q te ſauciari dominus idarco ker. 4 . Fen &) Al„ . niſit vt ſaltem in ſenecta diſceres com⸗ pati infirmitatibus alienis· et fra gilita/ ti ↄdeſcendere iunioꝛum tuis exemplis atq; experientia docereris · qui ſuſcipiẽs iuuenem infeſtatione diabolica laboꝛan tem :non modo nulla conſolatione foui ſti · ſed etiam pernicioſa deſperatione de iectum inimici manibus tradidiſti quã tum in te eſt· ab eodem lugubꝛiter deuo⸗ randum quem ſine dubio nequaq; at temptaſſet tã vehementi conflictu quo tenunc vſq; eſt appetere cedignatus · ni/ ſi foꝛte pꝛofectui eius inuidens inimicꝰ illam virtutem quaʒ animis eius ineſſe cernebat anticipare ac peruertere ſuis ignitis iaculis feſtinaſſet · pꝛoculdubio indicans foꝛtioꝛẽ cui tanta vehementia confligere opere pꝛecium indicauit. Di⸗ ni blan da q; conſolatiõe refonere ·? hbm pꝛeceptũ ſapientiſſimi Salomonis ern ere eos qui ducuntur ad moꝛtem:etredi mere eos qui interficiunturnoſtriq; ſal / natoꝛis exemplo harundinem quaſſa⸗ tam non conterere et linum fumigãs nõ ertiguere illam q; a vomino gratiaʒ po⸗ ſtuliare · vt ipſe quoq; fiducialiter vale⸗ as opere ac ver itate dicere· dominus de dit mihi linguam eruditam vt ſeiam F . ſce ita q; tuis exemplis laboꝛantibus cõ dolere · et periclitantes nequaq; pernici⸗ oſa deſperatione veterrere· nec duriſſi⸗ mis ſermonibus aſperare ſed wotius le⸗ ſuſtentare eũ qui lapſus eſt verbo. Nul lus enim poſſet inſidias inimici ſufferre ſen carnales eſtuſ naturali quodammo do igne fla grantes vel extin guere vel re pꝛimere · niſi gratia xei.vel iuuaret fra⸗ gilitatem noſtram vel pꝛotegeret vl ſua miſericoꝛdia cõmuniret. Et idcirco ſa lutaris huius diſpenſationis ratione ſi nita · qua vel illum inuenem pernicioſis eſtibus dominus liberare vl de impug nationis vehementia et compatiendiaf Lollatio ſecũda dlbbatis pꝛecibus imploꝛemus:quo fla gellũ iſtoö quod vtilitatis gratia dominus inferre dignatus ẽ hacten iubeat tẽperari · iße enum doloꝛem facit et rurſum medetur percutit et manus eius ſanant ipſe bu miliat et exaltat· ipſe occidit ⁊ viuiſicat· cAcducit ad infernum ⁊ reducit zignita diaboli iacula quę me arbitro tibi ꝑmi ſit infligi· redundante diuino ſpiritus ſui roꝛe reſtinguat. Quaʒ temptationẽ licet eadeʒ celeritate qua inferri eam do⸗ minus paſſus eſtad vnam ſenis oꝛatio nez ſua pietate rurſus abſtulerit: hoc ta men euidenter experimento docnit non modo nõ expꝛobꝛari patefacta cuiuſqʒ vicia debere ſed ne diſſimularequidem laboꝛantis doloꝛem ſeu leuiter pꝛeterire. Et idcirco nequaqᷓ; nos vnius ſenis ſi ue paucoꝛũ vel im peritia vel leuitas ab illa ſalutari quã pꝛediximꝰ via· et tradi tione maioꝛũ deterreat ⁊ excludatquo rum canicie ad deceptionem iunioꝛuam callidiſſimꝰ abutitur inimicus· ſed abſ B vllo conſuſionis operimento omnia cebent ſenioꝛibo reuelari · atq; ab eis vel remedia noſtris vulneribv· vel exempla cõuerſationis ac vite fiducialiter ſumi: in quibus parem opem et ſimilem expe riemur effectum · ſi nibil penitus affecta renoſtro iudicio ac pꝛeſumptione temp temus. “ Cap · xiiij. Eniq; intantũ placita deo kec ſententia compꝛobatur vt etiam ſcripturis ſanctis ha aaanc eandem inſiitutionem non ocioſe reperiamus inſertam · ita vt puerum Samuelenm iudicio domini p⸗ electum · ſua nollet per ſemetipſum diui⸗ ofugi mnundslſ lun nein muntil Won Wa unſens 1 ſNsaud ſulnt bwen doenton m aiuſ; Umtiquiden inen . Wns ol uWltu nnrat tt n unoun nino ſdabl nmntoomni Nchchaͤsi l nl auitrun⸗ Mnun ece ninsfenn ronerne mmdds ni colloquij diſciplina dominus erudire ſed recurrere ſemel ⁊-iterus patereturad ſenem · eum q; quem ad ſuum vocabat alloquium:etiam illius qui offenderat Tcvum dummodo ſenioꝛis doctrina xel⸗ let inſtitui·et quẽ ſua vocatiõe digniſſi mũ indicaret · ſenio mallet ĩſtitntõe foꝛ mari· vt ſcʒ et illiꝰ q ad diuinũ miſteriũ vocabatur pꝛobaretur humilitas.et iu nioꝛibus foꝛma ſubiectionis huius pio poneretur exemplo. De vocatione pauli apoſtoli. .V Aulum quoq;ʒ per ſemet⸗ ipſum vocans et alloquens chriſtus · cum poſſet ei perfe Ccionis viam reſerare confe ſtim· nequa q; facit · ſed dirigit illum ad Ananiam et ab eo iubet viam veritatis agnoſcere dicens. Surge et ingredere ciuitatẽ · et ibi tibi dicetur quid te opoꝛ teat facere. Mittit itaq; et huncad ſeni oꝛem:eũ q; illius potius doctrina qᷓ; ſua cenſet inſiitui ne ſcilicet q recte geſtum fuiſſet in paulo· poſteris malum pꝛeſum ptionis pꝛeberet exemplum.dum vnus quiſq; ſibimet ꝑſuaderet · ſimili modo ſequoc debere ei ſolius magiſtero ot q; doctrina potius qᷓ; ſenioꝛum inſtitu⸗ tione foꝛmari · Quam pꝛeſumptionem omnimodis deteſtandam etiã ipſe apo ſtolus non ſolum literis ſed etiam opere atq; exemplo docet ob hoc ſolummodo ſe aſſerens hieroſolimã ↄſcẽdiſſe· vt eus gelium quod comitante gratia ſpiritus ſancti cum poteſtate ſignoꝛum et pꝛodi⸗ gioꝛum gentibus pꝛedicabat· cum ſuis coapoſtolis et ãteceſſoꝛibus pꝛiuata qðᷣ ammodo ac domeſtica ecaminatione conferret. et contuli inquiens cum illis eyangelium quod pꝛedico inter gentes ne foꝛteinuacuum currerem ant cncur⸗ riſſem. Quis ergo tam pꝛeſumptoꝛet ce cus ſit qui ſe audeat ſuo indicio ac diſ⸗ cretioni committere · cuʒ vas electionis indiguiſſ. ecoapoſtoloꝛum ſuoꝛum ſe col latione teſietur. Ande manifeſtiſſime compꝛobatur· nea domino quidem vi an perfectionis quempiam pꝛomereri · qui babens vnde valeat erudiri · doctri nam ſenioꝛum· wx inſtituta contempſe „ rit· paruipẽdẽs ill eloquiũ quod opoꝛ tet diligentiſſime cuſtodiri. Interrogga patrem tuum et annunciabit nbiſenio res tuos et dicent tibi. Deappetenda diſcretione. — , — NK.. 4 0 HDD Rr ſr. Pt —2 M . èò 6 4 4 Tcollatio ſecũda Albbatis CeeeaͤÜKp xxi· Mwmi igitur conatu debet diſcretionis bonum virtu⸗/ te hu militatis acquiri·quę nos illeſos ab vtraq; poteſt nimietate ſeruare. Aetus nanq; ſenten tia eſt. tas peruenit · eodemq; diſpendio vigili arum immoderata continuatio mona/ chum · quo ſomni grauiſſimi toꝛpoꝛ in uoluit. Mam per exceſſum continentie debilitatum quem q; ad illum ſtatũʒ re uocari neceſſe eſt in quo negligens quiſ/ c; perincuriam detinetur.ita vt frequen ter quos per caſtrimargiam decipi non potuiſſe cõſpeximus· per immoderatio nem ieiunioꝛum viderimus fuiſſe dece⸗ ptos· atq; ad eandem quã vicerant paſ ſionem infirmitatis occaſione fuiſſe col lapſos· Uigiliequoq; T pernoctatiões irrationabiles deiecerunt quos ſomnꝰ ſuperare non potuit. Qua pꝛopter ſm apoſtolum per arma iuſticie quęa dexti ſunt ⁊ a ſiniſtris recto moderaminetrãa⸗ ſeundum eſt et ita inter vtraſq; nimie/ tates diſcretione moderãte gradienduzʒ eſt: vt nec traditum continentie tramitẽ acquieſcamus excedere · nec rurſum re⸗ miſſione noxia in gule ventriſq; deſide ria concidamus- De immoderatis ieiunijs et vi⸗ gilus. Caßp. xvij. Tenim memini me frequenter ita axpetitum cibi penitus re⸗ .. èſſpuiſſe vt duobus diebus ac tribus refectione dilata · ne memoꝛia qui dem vllius edulij meam interpellauerit mentẽ · et rurſus ab oculis meis ita ſom/ num diaboli impugnatione ſubtractuʒ id eſt· nimietates equales ſunt.Ad vnũ enim finem nimietas ieiunij et voꝛaci⸗ vt plures noctes ac dies paululũ quid ſomni meis oculis a domino pꝛecarer ĩ/ fundi:grauiuſq; me periclitatum ſomni cibiq; faſtidio q; ſopoꝛis ⁊ caſtrimargie colluctatione perſenſi. Itaq; ſicut feſti⸗ nandum nobis eſt ne aꝓpetitu coꝛpoꝛee voluptatis in diſſolutionem noxiam de labamur · ⁊ ante pꝛeſtitutuʒ tempus vel cibo nos induigere vel modum eius ſi⸗ namus excedere · ita eſt eſce ſomniq; refe ctio hoꝛa legittima etiam ſi hoꝛreat inge renda. Atrum q; enim bellum aduerſa- rij factione conſurgit et pernicioſius cõ tinentia immoderata q; ſaturitas remiſ ſa ſuxplantat.Ab hac namq; ad menſu ram diſtrictionis intercedente compũ/ ctione ſalu bꝛi conſcẽdi poteſt· ab illa nõ Interrogatio de cõtinentiavel refectionis menſua. Laßp. xviij. Ermanus. Quis igit eſt continentie modus queʒ eqͥ moderamine retinentes in ter vtram q; nimietatem ille ſi tranſire poſſimus. De optio cibi quo tidianimo- do. LCapß. xviuir. Oyſes. Super bac re inter maioꝛes noſtros frequenter nouimus habitum fuiſſe ſer / monem atq; magnopꝑe tractatum. Nã diſcutientes continentias dinerſoꝛum qui vel ſolis leguminibus vel olerib tã tũ vel pomis vitã iugit᷑ exigebãt· pᷣpoſue re eunctis illis refectioneʒ ſicei panis cu ius equiſſimum modum in duobus pa ximacijs ſtatuerũt/quos paruulos pa⸗ nes vix libꝛe vnius pondus babere cer⸗ ge tun. Kann fnlur ſe⸗ ſger Wabe godd Graa ſune muin⸗ ntſt ne Cvrn lahone ſuaene denho nperp ns⸗ Pros Peſo⸗ Wnen Gdn ſurun gemit ſechon Oui⸗ llegen imne fono⸗ mnſenn Pame unſonn ſinng ſiutſci u ce NNdpeng x n ls ſ nici wmung umzduc usnmi Unmndu rconpi⸗ Wns mmäre . nisigtat usqpeztq mentes n/ ictme ionimo⸗ nir 6 ſpentr ncun. K 8 dunſun ,Non’i mu ors nube⸗ naecn Moyſi de diſeretione Obiectio ð facilitate cõtinẽtie queduobus Parunacs ſuſtie⸗ Ermanus. Q.5nos gra tanter amplexi· reſpondimꝰ punc modum nos minime ptꝛo cõtinentia reputare. qᷣp HD requiintegrum eum nequacq; poſſemꝰ inſumere · Reſponſio de virtute et menſu ⸗ ra ex parte continentie. Cap̃. xxi. Oy es. Si vultis experiri vim ſtatuti huius: modum iſtũ in giter retinete· adiecti onem nullam die dominico rl ſabbato indulgentesneq; iuterduʒ quoddam coctionis pulmentũ ſub ali⸗ qua aduenientium fratrum occaſione ſumentes· quibus refecta caro non ſolũ minoꝛe quantitate diebus reſiduis te rit ſuſtentari · vxrumetiam totam refeci oneʒ ſine laboꝛe differre · illoꝛum ſcilicet cilvꝛum quos extrinſecus ſumpſeritad iectione ſuffulta. Quod nullomodo facere nec refectionem panis differre in diem poſterum pꝛeualebit · quiſq; fuerit ſemper pꝛedicte menſure quantitate con tentus. Eteniʒ memini ſenioꝛes noſtros qð nos quoq; retineo frequenter fuiſſe perpeſſos · cuʒ tanto laboꝛe ac difficulta te hanc parſimoniam ſuſtentaſſe · tanta qʒ vi atq; inedia pꝛedictã cuſtodiſſe mẽ ſuram · vt inuiti quodammodo nec ſine gemitu atq; triſticia hunc finem ſibi re⸗/ fectionis imponerẽt. B Qui nam generalis continen· tie acrefectionis modus ſit. Cap̃ xxij. Eneralis tamen hic con/ tinentie modus eſt vt ſᷣm ca pacitatem virium vel coꝛpo ris vel etatis tantuʒ ſibimet cibi vnuſquiſq; concedat · quantum ſu ſtentatio carnis non quantum delideri⸗ um ſaturitatis expoſcit. In vtraq; eni,- parte ſuſtinebit maximũ detrimentum· quiſquis inequalitatem tenens nũc xen trem ieiunioꝛũ ariditate conſiringit nũc eſcarũ nimietate diſtendit. At enĩ mẽs cibi inanitate laſſata perditoꝛationum vigoꝛem · dum carnis laſſitudine nimia Hegrauata condormitare compellitur. ita rurſuʒ nimietate voꝛacitatis oxpꝛeſ- ſa emittere ſuas pꝛeces ad deum puras leueſq; non poterit. Sed nec caſtimonie lebit iugitate ſeruare · dum ei etiam die / bus illis quibus carnem acrioꝛe videt continentia caſtigare.pꝛeterita cibi ma/ teria quauis ad pꝛeſens defecto ſit coꝛ⸗ pꝛe ignem carmalis concupiſcentię ſub miniſtrat. 1 Quemadmodum abundantie tur. LCaß. xxiij. abundantiam concretuʒ fu eerit in medullis · neceſſe ẽege rnrii atq; ab ipſa nature lege p pelli ˖ que exuberantiam cuin flibet hüo/ ris ſuperflui velut noxiam ſibi atq; con trariam in ſemetipa reſiderenõ patitur Ideoq; rationabilis ſem per et equalis im ꝑẽdenda eſt caſtigatio · vt ſi naturali hac neceſſitate cõmoꝛantes in carne om nimodis carere non poſſumus· ſalte, ra rius nos et non amplius q; trina vice reſperſos iſto deliquio totius anni cur-⸗ ſus inueniat. Quod tamẽ ſine vllo pliu ritu quietus egerat ſopoꝛ:nõ fallax ima go inderocctte voluptai eliceat. Quã⸗ obꝛẽ h̊ eſt tpata quã diximus cõtinẽtie eq̃litas atʒ mſurata ꝗᷓ patrũ qͥʒ iudicio cõpꝛobat · vt qͥtidiana panis refectionẽ qͥtidiana comitet᷑ eſuries ĩ vno eodẽq; ſtatu aĩam piter coꝛpuſq; ↄbuãs·nec ie⸗ iunij fatigatiõe ↄcidere · nec guari mẽte,z ſaturitate pmittens· Lanta naq; fruga litate finitur vt interdũ ſe poſt vſperaʒ nec ſentiat aut meminerit refeciſſe. De laboꝛe equalis refectiõis et de fratris benia min edacitate. Capᷣ xxiiij. Collatio ſecũda albbatis Moyſi Tintantũ ̊ nõ ſine laboꝛe per hicitur · vt malint hi qͥ perfectio nẽ diſcretionis ignoꝛãt · etiã bi duo ꝓtelare ieiunia · idq; qð hodie ſum pturi fuerãtĩ craſtinũ reßuare:dũmodo ad refectionẽ ꝑueniẽtes deſiderata ſatie te potiãt. Qð nuꝑ benyamin ciuẽ vr̃jm ptinaciter tenuiſſe ↄgnoſcii:qͥᷣ ne qͥtidie paximacia duo percipiens equali caſti⸗ gatione continuatam parcitatem ingir retentaret· maluit biduana ieiunia ſem/ per continuare · dũmodo ad refectionem vniens duplicata menſura repleret vẽ tris ingluuiem. Nam id qð biduo fue/ rat percepturus differẽs · vno die abſo lutionem ieiunij poſt biduũ pariter in/ ſumebat ·vt quattuoꝛ paximacia come⸗/ dens deſiderata ſaturitate gauderet · et expletionẽ ventris ſui biduano ieiunio quodãmodo compararet.Qui obſtina tione ⁊ pertinacia mentis ſuę diffinitio nibus potius ꝓpꝛijs q̃m ſenioꝛũ traditi⸗/ onibus acquieſcens:quali fine ſuum ꝓ poſitum terminaret · pꝛoculdubio memi niſtis. Siquidem relicta heremo · rurſus ad inanem philoſophiã mundi huius ac vanitateʒ ſeculi deuolutus · pꝛedictã ſententiam ſenioꝛum ſui caſus ſignet ex emplo · ruinaq; ſua cũctos doceat· nemi nem ſuis moꝛibus deditũ.vł pꝛopꝛio iu dicio confidentẽ:pfectionis culmen ali⸗ quando poſſe conſcendereſed nec dia/⸗ li quide ꝑnicioſas illuſioes euadere. Interrogatio quõ vna ſemper eademq; menſũura ſeruetur. Lap.xxv. Ermanus.Auomodo igit a nobis hic modus indirupte valebit cuſtodiri. Nam nõnũ/ ch hoꝛa nona ſoluta iam ſtationeieiunij ſuperu enientibus fratribus neceſſe ẽ eo ruʒ obtentu·aut adijci aliquid ad ſtatu taʒ ſolitam q; menſurã ·aut certe huma nitatem qᷓm in bemur omnibus exhibe/ re penitus abdicari. Reſponſio de nõ excedendo re-/ fectionis modo. c. xxvi. Oyſes.Atraq; vno modo ac ſollicitudine pari conuenit oÿobſeruari. Nam et menſuram cibi cauſa continentie ac puritatis cuʒ omi ſcrupulo cuſtodire debemus: ⁊ bu- manitatem atq; adhoꝛtationeʒ adueni entibus fratribus charitatis obtentu ſi militer exhibere:quia ſatis abſurdum ẽ vt fratri imo chriſto menſam offerẽs nõ cum eo cibum pariter ſumasaut ab eiꝰ refectione te facias alienũ. Itaq; in neu/ tra parte repꝛehenſibiles inueniemur. ſi heca nobis conſuetudo teneatur · vt ho ra nona de duobus paximacijs quę no bis canonica mẽſura iure debent· vno paximacio pꝛelibato · alium huius expe ctationis gratia in veſperam reſeruemꝰ quẽ ſi ſuperuenerit quiſpiam fratrũ cuʒ ipo pariter inſumamus nihil conſuetu dini ſolite amplius adiũgentes · et hac diſpẽſatiõe neq̃q; fratris noſ ↄtriſtabit aduentus qui nobis debet eſſe gratula bilis. Siquidem ita humanitatis exhi/ bemus obſequelam · vt nihil a rigoꝛe continentie relaxemus. Si vero nullus aduenerit hunc quoq; velut de canoni‚/ co modo debitum nobis libere pꝛeſume mus · qua parcitate nec ſiomachꝰ veſpe re poterit aggrauari · quippe hoꝛa nona vno paximacio iam pꝛemiſſo · qdð plerũ- qʒ; bis qui diſirictioꝛem abſtinentiaʒ ſe tenere credentes totam refectionem ad vſperam differunt · euenire conſuenit. Nam recenseſce perceptio tam in veſp tinis qᷓ; in noctumnis oꝛationibus tenu- em leuem q; ſenſum non ſinit inueniri · Ideoq; cõmodum ſatis ⁊ vtile hoꝛa no na refectionis tempus indultuʒ eſt. in qͥ rficies mõachꝰ ñ ſolũ ĩ noct᷑nis vigilijs leuis ac vacuꝰ veꝑetiã ĩ ipisveſptinis ſo lẽnitatibo digeſto iã cibo iueĩt᷑ aptiſſimꝰ Talibus nos beatꝰ moyſes verbis eru⸗ diens hoc nobis pꝛecipuũ gemina inſti tutione ↄtulit vtnõ ſoluʒ diſcretionis virtutem et gratiaʒ ſed ipius quoq; ab renunciationis rationẽquã penitꝰ igno rantes feruoꝛe tantũmodo ſpiritus nr̃i =S. — ſ ee — l⸗ nte i 1 mnt⸗ Weuntt mrin, duntas 3 bemeed⸗ onez dn — slr iti e iſtanen a Wen ratm mo nbunsae mmnſuen umfmian ilenind ignwade Nberchegenn mn imnutlbi tann,nre nmpnnlus Ut Nononi⸗ le min⸗ omuch; e pelon on —RWã enentaz ſe Ctonena0 n nemſtni⸗ Koumn N mon bbosto⸗ ſuti uonn 61 ze eoun ugij of s vngls funſemniͤ nt htſn ſes wbocl / niang ac celo dei awipuiſſe videbamur incipi entes agnoſcere · deinceps intelligerem⸗ quantũ a puritate coꝛdiset directionig linea fuiſſemus in id tempoꝛis euacuati abſq; vlla dumtaxat deſtinatione vl ſi ne tendentes · et quid pᷣncipaliter tenere nos oꝑteret. qᷣd ve cauere ſimiliter ecõ/ trario deberemꝰ omnimodis ignoꝛãtes illam q; pꝛe omnibus definitionẽ ſenis veriſſimaʒ cõpꝛobauimus.nulliꝰ artis ſen diſciplinę periciam poſſe ſine deſtia⸗/ tiõis ratione ſubſiſtere · nec ſine contem- platione certi finis attinl. Erplicit collatio ſecũda Abba tis moyſi de diſcretione. Inci⸗ piüt capitula collationis abba tis pafuntij de tribus abrenu⸗ ciationibus. Caßp̃ᷣ.i. Eronnerſatione ae elt abba R tis pafuntij. ij De ſermone eiu ſdeʒſenis ac re ſponſioue nr̃a. ij Pꝛopoſitio abbatis paſuntij 8 tribus vocationũ generibus · „ et de tribus renũciationibus. iij Expoſitio triũ vocationũ. vY MVet deſidioſo vocatio pĩa non pzoſit· ſirenuo poſtrema non vi Exwolitio trium renũciatiouũ. vij Quẽadmodum ſingularum re nunciationum ſit afpaehende dDaa perfectio. viij De pꝛijs diuitijs i in quibus cõ uſittat anime pulchritudo vel fe⸗ ditas. ix Detripartito genere diuitiarum x NMon poſſe quenquaʒ pꝛimo tan tum renunciationis gradu eẽ perfectum. n4— Interrogatio de libero arbitrio hominis ⁊ gratia dei. xij Reſponſio de diſpenſatione dia⸗ uine gratię manente arbitrij li bertate. xiij Nð directio vie noſtre ex deo 6 xiij Qð ſcĩa legis magiſterio ⁊ illiũi⸗ H. r natione dñi conferatur. Nᷓ intellectus quo mãdata dei poſſimus agnoſcere ⁊ bone vo luntatis effectꝰ a dño ↄdonet᷑. wi 2 ipa fides a dño concedatur. xvij U moderatio et tolerãtia tem/ ptationum nobis a domino tri buantur. xviij Qð perpetuitas timoꝛis dñino bis/a dno conferat᷑. L xix O initiũ volũtatis bone con ſummatio eius a dño ſit * OQð nihil in boc mũdo ſine deo geratur. xxi Obiectio! ſuper liberi arbitrij po⸗ teſtate. Nrj eſpoõ ſioꝙ liberũ arbitriuz nrm adiutoꝛio dni ſp indigeat. Erxpliciunt capitula. Incipit collatio Abbatis pafũtij detri⸗ bus abꝛenuciationibus. ca.i. NP ulo choꝛo ſanctoꝛuʒ qui velut aſtra puriſſima in no cte mundi iſtiuſ refulgebant. vi⸗ dimus ſanctuʒ ₰ pafuntiũ vice eluminaris magni clarita te ſcie choꝛuſcantẽ. Hic nanq; pꝛeſbiter congregationis noſtreid eſt illius qu ęĩ heremo ſchyti moꝛabatur fuit · in qᷓ ita vſq; ad extrema durauit etatẽ vt nũq;ᷓ e cella quaʒ iunioꝛ ceperat habitare · ꝗq; ab eccleſia milibus qᷣnq; diſtabat · ſaltẽ ad vicinioꝛa migrauerit ·nec feſſus ãnis tanti itineris ſpacio · die ſabbati vel dñi co venturus ad eccleſiã vexaret᷑· ſed nec vacuus qᷣdem reuerti exinde contentus vas aꝗᷓ quã ꝑ totã erat ebdomadã ſum pturus ceruicib ſuis onerans rep oꝛta⸗ bat ad cellam. Cunqʒ nonagenariam exceſſiſſet etatem· nunq;ᷓ paſſus eſt eam iunioꝛum ſibi laboꝛe deferri. Hic itaq; ab adoleſcẽtia ſua ſcole cenobij tanto ardoꝛe ſe tradidit vt in ea paruo tem/ . Z Collatio tertia Abbatis pafuntij monibus inflaremur. Quãobꝛem illa poꝛe commoꝛatus tam ſubiectiouis bo⸗ no ꝙ; vniũſarũ vᷣtutũ ſcia pit᷑ ditaret᷑. Humilitatis nãq; ⁊ obedientie diſcipli na omnes ſuas moꝛtificans volũtates et per hãc extinctis vniuerſis vicijs· cun ctiſq; virtutibus ↄſummatis quas mo naſterioꝝ inſtituta vel antiquiſſimoꝛuʒ patrũ doctrina fundanit · ſublimioꝛis p fectus ardoꝛe ſuccenſus·heremi feſtina⸗/ nit ſecreta penetrare · vt domino cui int fratrum turbas poſitus ſitiebat inſepa rabiliter inherere · nullo deinceps ab eiꝰ cõtemplatione hũano conſoꝛtio vl ima gine ſe retrahente facilius vniret᷑. Abi rurſum tanto fernoꝛe etiã ipoꝝn anacho/ tione iugis ac diuine illius theoꝛie · cun ctoꝛũ deuitabat aſpectus · vaſtioꝛa ⁊ in acceſſibilia ſolitudinis penetrans loca · multoq; in eis tꝑe deliteſcens · vt ab ip⸗ ſis quoq; anachoꝛetis difficulter acra⸗ riſſime depꝛehenſus · angeloꝝ qͥtidiano conſoꝛtio delectari ac perfrui crederetur atq; ei merito virtutis huius ab ipis in ditũ fuerit bubali cognomentü · De ſermone eiuſdem ſenis.ac reſponſionenoſtra. CLa. ij. Vius igitur magiſterio ĩſtitui cupisẽtes cogitationũ etiam ſti/ mulis agitati · ad cellam eiꝰ iaʒ die adueſperaſcẽte peruenimꝰ. Qui ha bito aliquãtiſper ſilentio cũ ꝓpoſitũ no ſtrũ pꝛedicare cepiſſet· q ſcʒ patriã reli quẽtes · tot ꝓpuincijs ꝓ amoꝛe dñi perlu⸗ ſtratis egeſtateʒ ac vaſtitatẽ heremi tole rare ⁊ imitari rigoꝛẽ cõuerſationis illoꝝ tantopꝑe niterem· quẽ vix ipᷣi qui ĩ eadẽ neceſſitate atq; inopia nati educatiq; ſunt ſuſtinerẽt reſpondimus nos ob id ad eius doctrinã ac magiſteriũ tetẽdiſſe vt imbui aliquatenus doctrina tãti vi⸗ ri poſſimus quã ĩnumeris documentis ineſſe eidem ſenſeramus· nõ vt illiꝰ quę tamen in nobis non eſſent laudib gra uaremur · aut in elatione animi .q̃ in no/ ſtris quoq; cellulis nõnunqᷓ; ſuggeſtio ne titillabamur inimici · ipius quoq; ſex nobis potius pꝛecabamur infundi qui bus cõpungi vel hũiliari · nõ quibonobᷣ metipis blandiri extolliq; poſſimus. Pꝛopoſitio abbatis pafuntij ð tribus vocationũ generibus et de tribus abrenuciatioibus Aklflſſuntius· Tres ĩquit voca tionũ ſunt oꝛdines· tres quoqʒ renunciationes monacho in ᷣ cunqʒ vocationis oꝛdine conſtituto ne ceſſarias nouerimus.Et pꝛimã quideʒ cau ſam qua tres eſſe vocationũ oꝛdĩes diximus opoꝛtet nos diligenter inquire re vt cũ agnou erimus nos ad dei cultũ pꝛimo gradu vocationis aſcitos · ſm eiꝰ ſublimitatem conuerſationis qͥʒ noſtre congruentiam temperemus. Mihil eniʒ ꝓderit ſublimiter inchaſſe · ſi ſimilẽpn cipijs nõ exhibuerimus et finẽ.· O ſi eti am vltimo oꝛdine nos a ↄuerſatione ſe culi extractos fuiſſe cognoſcimus.quan to minꝰ pꝛobabili ad religionẽ pncipio videmur inniti · tanto acrius noſmetip ſos ad melioꝛẽ finem ſpiritali feruoꝛe in citare curemus. Secũdam qͥqʒ cauſam trie abrenũtiatõis omimodis noſſenoſ cõuenit ·quia nullo modo perfectionem poterimus attĩgere.ſi eam vel ignoꝛaue rimus. vel ſcientes nõ ↄtenderimus ox- re conſnümdmaear. Expoſitio triũ vocationũ. iiij. Ligitur tres hi vocationum modi ſpeciali diſtinctione pan dantur. Pꝛimus ex deo eſt ˖ ſe cundus per hominẽ · tertius ex neceſſita te. Ex do quidem eſt: quotiens inſpira- tio quedam immiſſa in coꝛ noſtrũ nõnũ qᷓ; etiã doꝛmientes nos ad deſideriũ eter ne vite ac ſalutis exuſcitat· deumqʒ ſe/ q ⁊ eiꝰ in herere pᷣceptis cõpunctione ſa lu berrima cohoꝛtatur · vt ĩ ſcripturnſan tis abꝛabã voce dñica · de genitali ſolo ⁊totiꝰↄgnatiõis ſuę affectib· fiſq; do mo legim ꝰeuocatũ dicẽte dño Exi ð tra tua· 1 89gnatõetua 1 8 domo pf̃is tui Qu me cohe N ig: ferſl mäſen pfee⸗⸗ Nih Peep ſdne conel ncts tutone. CNtus. Ktani lemo nisn dinn nnen ſisge Poße liin⸗/ lbiſcne leuws, faign nioni⸗ lgning bugren Wuniſi dät Fngs Pfinne Auin nsqyo iſraelo⸗ dni dinton⸗ ſs lonue ſte⸗ ing ligenf upnebat nluerunt ultisſin tcoe 14 . mn wſin pafunn enerde noihe⸗ wignin muhn Nunſttunn tpenignide Nmonüoei=ils nNNe d m ali ſawofnch nisinone 1 Hdleni; Rrmenn gnaſnre⸗ Goläinusgunn ganignuni us nonen tnifmnorin uniͤheunſan modsnoſen opfnnanen n ie nnpz0 i Woonen Muncuonehn mns d ͤt Wius anunn Notmnzn , 64 .,72 zuumnin umah ipvncnon. on gio De tribis abrenunciationibus QNuo etiam modo beatũ Antoniũ acci tuʒ eſſe cognonimus ·.qui occaſionẽ ſuę cõuerſionis a ſola diuinitate percepit· Ingreſſus nãq; eccliaʒ ibiq; audiẽs in euãg dñm pᷣdicãtẽ:qͥ nõ odit preʒ ma trẽ ⁊ filios ⁊ vxoꝛẽ ⁊ agros ·inſuꝑ ⁊ ani mã ſuã nõ pᷣt meꝰ eſſe diſcipulꝰ.et ſi vis pfectꝰ eẽ vade ⁊ vẽde ꝗ̊ͥ habes:⁊ da pau pibo.⁊ hẽbᷣ theʒauꝝ ĩ celo ⁊ vei ſeq̃re me: Pꝛeceptũ hoc dñi vlut ſpecialiter ad ſe directũ cum ſumma coꝛdis compun/ ctione ſuſcepit confeſtimq; renuncians cunctis ſecutus eſt chriſtum · nulla exhoꝛ tatione neq; doctrina hominum pꝛouo/ catus. Secundus vocationis modus eſt quẽ fieri per hominẽ diximus: cuʒ vł exemplis quoꝛundam ſanctoꝛũ vel mo/ nitis inſtigati ad deſideriũ ſalutis accẽ- dimur. Quo nos qͥq; gratia domini re tinemus aſcitos ·qui pꝛedicti viri moni⸗ tis ac virtutibo incitati huic nos ſtudio pꝛofeſſioniq; tradidimus · quo oꝛdine etiã in ſcripturis ſanctis per moyſen fili os iſrael de afflictione egipti legimus li beratos. Tertius vero vocatiõis modꝰ eſt qui exneceſſitate deſcendit · cũ nos di uitijs mũdi huius vel voluptatibus ob ligati ingruẽtibus repente temptationi bus quę vel moꝛtis pericula cõminãtur elamiſſione bonoꝛuʒzac ꝓſcriptione ꝑ cutiũt vel caroꝛũ moꝛte cõpunguntad dñm quẽ ſequi in rerũ ꝓſperitate ↄtem pſimus ſaltem inuiti ꝓperare cõpellim̃. Cuius vocationis neceſſitatẽ in ſcriptu ris quoq; ſepiſſime reperimus · cũ filios iſrael ob merita peccatoꝝ ſuoꝛuʒ legimꝰ a domino traditos hoſtibus ſuis · ob q̃ꝝ dnationem crudelitatẽq; ſeuiſſimã rur ſus conuerſos ad dñm ꝓclamaſſe.⁊ mi ſit eis inquit dominus ſaluatoꝛẽ aoth filiũ gera · filium gemini:qui vtraq; ma nu vtebatur ꝓ dextera. Et rurſum Cla mauerunt inquit ad dominuʒ qui ſuſci tauit eis ſaluatoꝛẽ et liberauit eos otho niel filiũ chenex fratrẽcaleph iunioꝛẽ. Et etalibus in pſalmo dicitur.Cum occi xet eos tũc querebãt eum et reuertebãꝗ dati ſunt·quia deus adiutoꝛ eoꝛum eſt et deus excelſus redemptoꝛ eoꝛuʒ ẽ Rur ſum q;. Et clamauerũt ad dñm cum tri bularẽetur · ⁊ de neceſſitatibus eoꝝ libera Qs ⁊ deſidioſo vocatio pꝛĩa ñ ꝓpſitet ſtrenuo poſtrema n obſit X his ita q; tribus modis licet pꝛioꝛes duo melioꝛibus inniti vncipijs videãtur · nonnũq; ta men inuenimus etiam de tertio gradu qui infimus videtur ac tepidus perfe ctos viros ac ſpiritu feruentiſſimos ex/ titiſſe illiſq; con ſimiles qui optimo pᷣn- cipio aggreſſi domini famulatũ reliqm quoq; vitam laudabili feruoꝛe ſpiritus exegerunt · et iterum de illo ſuperioꝛi gra du plurimos tabefactos ad vituperabi lem finem ſepiſſime recidiſſe· ac perinde ſicut illis nihil obfuitq; non ſuo viderẽ tur arbitrio ſed neceſſitatis compulſiõe conuerſi · quippequibus bãcipᷣam occa lſionem qua compungerẽtur domini be⸗ nignitas pꝛocurauitita etiam iſtis om- nino nihil pꝛofuit ſublimioꝛa conuerſi/⸗ onis habuiſſe pꝛincipia · quia nõ ſtudu/ erunt reliquã vitam fine congruo termi nare. Nec enĩ abbati moyſi qui habita uit in loco iſtius beremi cui calamꝰ nũ/ cupatio eſt quicq; defuit ad perfecte be/ atitudinis meritum · ꝙ metu moꝛtis ꝗᷓ ei ꝓpter homicidij crimẽ intentabatur ĩ⸗ pulſꝰad monaſteriũ decucurrit·quã ita neceſſitate ↄuerſionis arripuit vteam ĩ volũtatẽ ꝓmpta animi virtute conuer tens ad perfectionis faſtigia ſumma per uenerit · licut etiaʒ econtrario plurimis quos nominatim memoꝛare nõ debeo nihil pꝛofuit domini ſeruituteʒ melioꝛe arripuiſſe pꝛincipio· qui deiceps coꝛdis ignauia ac duricia ſubſequente qua ſe nioꝝ traditiõib acqᷣeſcere noluert:in te poꝛẽnoxiũ· ac in ꝓfundũ moꝛtis baratꝝ conciderunt. Quam rem in aploꝛuʒzqᷣʒ vocatione videmus euidẽter expꝛeſſaʒ. PeRKv. LNuid enĩ ꝓfuit iudę apłatꝰ ſublimiſſi mũ gradum eodem oꝛdine quo penꝰ cæ teriq; apoſtoli aſciti ſunt voluntarie ſu ſcepiſſe · qui vocationis ſuę pꝛeclara pn cipia cu piditaſ ac filargirie· peſtifero fi⸗ ne conſũmãs· vſq; ad traditionẽ domi ni crudeliſſimꝰ parricida ꝓrupit. Aut quid obfuit paulo ꝙrepẽte cecatus ad viã ſalutis velut inuitus videtur attra ctus:qui poſtea dñm tota animi uoti one ſectatusinitium neceſſitatis volun tate cõſũmans gloꝛioſam tantis virtu tibus vitã imutabili fine concluſit. To tũ ergo in fine conſiſtit in quo pᷣt quis ⁊ optime cõuerſionis initijs dedicatꝰ in/ ferioꝛ per negligẽtiã reperiri:et neceſſita te attractus ad nomẽ monachi pꝛofiten dum effici per tinoꝛem dei diligentiãq; perfectus. (Lap. vi. Exopſitio triũ abrenũciationũ Anc de abrenüciationibo diſſe rendum eſt quas tres eſſe et pa trum traditio ⁊ ſcripturarum ſanctaruʒ demõſtrat autoꝛitas: quaſq; vnũquẽq; noſtru omni ſtudio oꝑtet im plere. Pꝛima eſt qua coꝛpoꝛaliter vniu/ ſas diuitias mundi facultateſq; cõtẽni⸗/ musſſecũda q̃ moꝛes ac vicia affectuſe pꝛiſtinos animi carniſq; reſpuimugſter tia qua mentẽ noſtrã de pꝛeſentibe vniu ſis ac viſibilibu s euocãtes: futura tan/ tuũmodo ↄtemplamur et ea quę ſunt in/ niſibilia concupiſcimus. Qus tria vt ſi mul perficiaturad abꝛabaʒlegimus a domino fuiſſe pꝛecepta cum dicit ad eũ· Exi de terra tua · et de cognatione tua· ⁊ de domo patris tui. Pꝛimum dixit de terra tua.id eſt de facultatibus mundi buius opibuſq; terrenis·ſecũdo de co/ gnatione tua · id eſt de cõuerſatiõe ⁊ mo ribus vicijſq; pꝛioꝛibus ꝗ̊ nob a noſtra natĩtate coherẽtia velut affinitate qᷓdaʒ et conſanguinitate videntureſſe cogna ta · tertio de domo patris tui·id eſt omni memoꝛia mundi huius quę oculoꝛũ oc/ currit obtutibus. De duobus enĩ patri bus · id eſt ſiue de illo quẽ deſerere ſiue ð f f 4 atis pafuntij . eo quẽ debemus expetere. ita per Dauid 5 2. ex perſona dei caitur. Audi filia ⁊ vide et inclina aurẽ tuã ⁊ obliuiſcere populũ tuũ ⁊ domuʒz patris tui. Nam qui dicit audi filia pater vtiq; eſt· et illum cuiꝰ do mũ vel populum monet oblinioni dari patrem nihilomimus ſue filię fuiſſe te⸗ ſtatur · Qu ita fit cũ moꝛtificati cum chri9/ ſto ab elementis huius mundi ↄtempla mur ſᷣm apoſtolum. Jam nõ ea quę vi/ dentur · ſed quęnõ vidẽtur·quę eniʒ vi/ Tentur tempoꝛalia ſuntquę aũtnon vi/ dentur eterna. Et exeuntes coꝛde de hac tpali ac viſibili domo in illã domũ in qᷓ iu giter erimus permanſuri:noſtros ocu los mentem q; dirigamus. Qð tunc im plebimus · cũ in carne ambulantes non 5pm carnẽ militare dño ceperimusillam beati apoſtoli ſententiã opere ac virtute nos quoq; clamãtes- noſter autẽ mũici/ patus in celis eſi. Mis tribus abrenun ciationibo ꝓpꝛie tres libꝛi ſalomonis aꝑp tantur. Nam pꝛouerbia pꝛimęa brenũ⸗/ ciationi cõueniuntquibus moꝛes emẽ⸗/ dantur incipientiũ · aut terrena vicia re ſecãtur. Secũde abrenũciatiõi eccleſia/ ſtes· vbi vniuerſa quęaguntur ſub ſole vanitas pꝛonunciãtnr · Tertię canticũ cãticoꝛũ · in qͥ mẽs viſibilia cũcta trãſcẽ Irns verbo iam dei ⁊ celeſtiũ rerũ contẽ plationi coniũgitur. ” Quẽadmodũ ſingularũ renuũ/ ciationũ ſit appꝛehendeda per- fectio. LCaß. vij. Vapꝛopter nõ multuʒ ꝓderit pꝛimã nos abꝛenũciationẽ ar⸗ doꝛe ſidei ſuſcepiſſe:ſi ſecundã nõ eodem feruoꝛe ac ſtudio feſtinaueri⸗„ mus implere. Et ita cum etiam hbãc fue rimus indepti·ad illam quoq; tertiã p/ uenire poterimus qᷓ de domo pꝛioꝛis no/ ſiri parentis egreſſi:quẽ ab exoꝛdio nati nitatis noſtre m veterem hominẽac pꝛi ſtinã conuerſationẽ quãdo eramus na tura filij irę ſicut ⁊ ceteri· patrem nobis fuiſſe meminimus omnẽ mẽtis intuitũ ad celeſtia xeflectemꝰ. De quo etiaʒ pa⸗ —— . tead Kume amon gelio. ſiene ci din biliat ewwtea domus ſoluaty 4dod els vimus Moee ſunchn ſtasnol util ſmin Cen goole inena noͤſu dEn bemi ge ſtoſchea Uraod nücaton⸗ narcbinn Wlocan ngoſe Pth napen onem giſibili data ſe luonise ltqyinb ſͤblin iplener füimmgnn gnie s ſub Unere het nicum liadie 11 mqud lumad imionide efuln Bagen credher jmnin Owsoen Banein ntes mns Aam mudr ſbas abrmn ſbronsn umylmni⸗ mors ani⸗ na wcare nöieccleſ⸗ tur ub ſoe⸗ mteanti cat iſei imriconti Mürend⸗ Gape lün Goltwzpn nianmmni Gtml⸗ ons lo⸗ wtonet iach mnusn mn nobe sintuin 0 gioz⸗ De tribus abrenunciationibus tre ad hieruſalem quę verum patrem deum contempſerat dicitur·pater tuus amoꝛreꝰ.⁊ mater tua cethea. Et in euã/ gelio. Nos ex patre diabolo eſtis · et de⸗ ſideria patris veſtri vultis facere.Queʒ cñ dimiſerimus de viſibilibus ad inuiſi bilia tranſmigrantes · cuz apoſtolo dice re poterimus. Scimꝰ autẽ qm̃ ſi terreſti domus noſtra buius habitationis dil/ ſoluatur· ꝙ habitationem habeamus a deo domũ non manufactã gternaʒ in celis.Etillud qð paunloante cõmemoꝛa nimus. Moſtra aũt cõuerſatio in celis ẽ Andeet ſaluatoꝛẽ exectamus dñm ie⸗ ſum chriſtũ · qui refoꝛmabit coꝛpus hũi litatis noſtre confoꝛme coꝛpoꝛi clarita ſuę.Et illud beati Dauid · qꝛ ĩcola ego ſum in terra et peregrinus.ſicutoẽs pa⸗ tres mei · vt hm dñi vocẽ taleſ efficiamur quales illi de quibus hec dñs ad patre, in euangelio loquebatur.De mũdo hoc nõ ſunt · ſicut ⁊ ego nõ ſum de hoc mun do. Etrurſum ad ipos apoſtolos. Si ð hoc mũdo eſſetis:mũdus qð ſuũ eſt vti. q́ʒ; diligeret · ſed quia de hoc mũdo non eſtis ſed ego elegi vos de hoc mundo:p/ pterea odit vos mũdus. HMuius ergo re nuciationis tercie veraʒ perfectionẽ tũc merebimur obtinere:quado mẽs noſira nullo carnee pinguedinis hebetata con tagio · ſed peritiſſimis elimationibus ex polita ab omni affectu et qualitate terre na per indeſinentẽ diuinoꝛum meditati⸗/ onem · ſpiritaleſq; theoꝛiasad illa quęĩ niſibilia ſunt eo vſq; tranſierit · vt circũ/ datã ſe fragilitate carnis ac ſitu coꝛꝑis ſuꝑnis et ĩcoꝛpeis intenta non ſentiat · atq; in huiuſmodi rapiatur exceſſus vt nõ ſolũ nullas voces auditu coꝛpali re⸗ cipiat·nec intuendis pꝛetereunti homi nũ imaginibus occupeturſed neaſtan⸗ tes quidem arboꝛũ moleset ingẽtes ma terias ſu biectas oculis carnis aſpiciat. Cuius rei fidem atq; virtutẽ nemo niſi is capiet ſolus qui hecquę dicũtur expe riẽtia magiſtra percepꝑit· cuius videlicet ita dñs oculos coꝛdis de vniuerſis pꝛe/ ſentibus auocarit vtea nõ tanq; tranſi tura ſed iã quaſi nõ exiſtentia reputans velut inanẽ fumũ in nihilũ reſoluta cõ ſpiciatambulanſq; vt enoch ⁊ ipᷣe cuʒ deo · ac de hũana ↄuerſatiõe moꝛibuſq; trãſlatus: nullatenus poſſit a quoqᷓ; in vanitate pꝛeſentiuʒ reꝑeriri. Qð in illo etiã coꝛpoꝛaliter factum · lectio geneſeos ita cõmemoꝛat. Am bulauitq; enoch cũ deo et nõ inueniebatur · qꝛ tranſtulit eiũ eus. Apoſtolus quoq; ita cõmemoꝛat Fige enoch tranſlatus ẽ vt nõ videret moꝛtẽ etnõ inueniebat᷑ quia tranſtulit illum deus. De qua moꝛte dñs in euan⸗ gelio. Qui viuit inquit ⁊ credit in me ñ moꝛietur in ęternũ.Quapꝛopter feſtina re debemus ſi perfectionẽ verã deſidera⸗ mus attingere vt quẽadmodũ coꝛꝑe pa rentes patriã diuitias mundi:volunta tesq; deſpeximꝰ· ita etiã coꝛde bec om̃ia reliquẽtes niła rurſus ad ea ꝗᷓ̊ dimiſimꝰ cõcupiſcentia reuertamur ·ne ſicut de il- lis ſcriptura cõmemoꝛat.qͥ educti ꝑ mo/ yſen cu minime rediſſecoꝛpoꝛe videãtur coꝛde tamẽ reuerſi dicũtur ĩ egyptũ · re/ licto ſcʒ deo · qui eos eduxerat cuʒ tanta vtute ſignoꝛum · idola egipti quę cõtem pſerãt venerantes · ſic ſcriptura cõmẽo rat.Et reuerſi ſunt coꝛdibus ſuis in egy ptũ · dicẽtes ad aaron. Fac nobis doeos qui pꝛecedant nos.cum illis etiam pari ter condemnemur. qui in hexemo cõmo rantes·poſt eſcã manneę celeſtis deſide⸗ rauer̃t vicioꝝ fetidos ·ac ſoꝛdide vilitaiſʒ cibos.noſq; cum eis ſimiliter ꝓclamare videamur. Bene nobis erat in egypto · vbi ſedebamus ſuper ollas carniũ et co medebamus cepas⁊ allia · et cucumeres et pepones. Quęfigura licet in illo pꝛe⸗ celſerit pplo· tamè nũc quoq; eam quoti⸗/ die in noſtro oꝛdine ac pꝛofeſſione vide/ mus impleri.Omnis eni quicunq; poſt renũciationẽ mũdi huius ad antiqua re uertitur ſiudia · et ad pꝛiſtina deſideria reuocatur. hec eadem cum illis opere ac virtute ꝓclamat dicẽs. Bene mihi erat in egypto. Quoꝛum vereoꝛ ne tanta in⸗ c Lollatio tertia bba nenienda ſit multitudo· quantas tunc nihil ſum. Ac ſi alijs verbis dixiſſet. Si ſub moyſe pꝛeuaricantiũ turbas legimꝰ extitiſſe. NMam cum ſexcenta milia arma toꝛum deegypto dinumerentur egreſſa · ex his nõ ſunt amplius qm duo tantuʒ terram repꝛomiſſionis ingreſſi. Ande feſtinandum nobis eſt: vt a paucis ac rariſſimis ſumamus exempla virtu/ tuʒ· quia ſm illaʒ quã diximus figurã· in euangelio quoq; multi vocati pauci aũt dicuntur electi. Nibil ergo nobis ꝓp erit abrenũciatio coꝛpoꝛaliset localis exegypto tranſmigratio · ſi renunciatio nem coꝛdis que ſublimioꝛ ⁊ vtilioꝛ ẽnõ valuerimus ſimiliter obtinere · De illa enĩ qua diximus abꝛenunciatione coꝛpo rali ita pꝛonunciauit apoſtolus. Si diſ tribuero omnes facultates meas ĩ cibos pau perũ · et tradidero coꝛpus meum vt ardeam charitatem aũt nõ habuero· ni chil mibi pꝛodeſt. Quod beatus aſpoſto lus nun ; dixiſſet niſi fieri hoc poſſe ſpũ pꝛeuidiſſet. vt aliqui facultatibus vniũ ſis in pauperũ alimenta diſperſis ad ꝑ/ fectionem euangelicam et charitatis ar duũ culmen peruenire nõ poſſint quia ſcilicet pꝛiſtina vicia moꝛum q; inconti/ nentiã vel ſuperbiam· vel impatientiaʒ dñantem in ſuis coꝛdibus retinẽtes · ne⸗ quaq; ſe ab illis expurgare curauerint · et ob id ad charitatem dei ꝗqᷓ nunqᷓ; ca⸗ dit minime valeant peruenire quiq; in⸗ ferioꝛes effecti · hoc ſecũdo renũciationis gradu. multo minus illum tertiũ qui ꝓ⸗ culdu bio eſt ſublimioꝛ appꝛehendũt Di ligentius tamen etiam hoc mente perpen Ddite ꝙ nõ ſimpliciter dixerit · ſi diſtribu/ ero facultates meas. videret᷑ enĩ de illo foꝛte dixiſſe qui nec dũ euangelicum im plens mandatü·ſibi exeis ſicut nõnulli tepidoꝛum ſaciunt aliqnid reſeruaſſet · ſegd ſi diſtribuero inquit omnes faculta tes meas in cibos pauperũ · id eſt etiaʒ ſi perfecte a brenũciauero diuitijs iſtis ter renis. Huic quoq; renũciationi aliud maius adiunxit:et tradidero coꝛpꝰ meũ vt ardeam charitateʒ vxxro nõ habuero , W d.e 7 ‚π diſtribuero in cibos pauperũ omnes fa⸗ cultates meas ſm euangelicũ illud mã⸗ datum quo dicikt · ſi vis perfectus eſſeva de vende omnia quę habes ⁊ da paupe/ ribus et habebis theʒaurũ in celo · et ve ni ſequere me . ita ſcilicet abrenũciãs vt ex his nihil ꝑenitus mihi rebuemet hu⸗ ic erogationi martiriũ qð quotidie ſuſti neo ⸗ exuſtionẽ mee carnis adiunxero ita vt coꝛpus meũ tradam pꝛo chriſto · et tñ l umpatiens: vel iracundus · vel inuidꝰ vel ſuperbus ſim · vel alioꝛum inflãmer iniurijs· vel queram quęmea ſunt vł ea ꝗ mala ſunt cogitem · vel vniuerſa ꝗᷓ mi⸗ bi poſſunt inferri· nõ patiẽter libenterq; ſuſtineam · nihil mihi pꝛoderit exterioꝛis hominis abrenũciatio atq; cõbuſtio · in terioꝛe adhuc vicijs pꝛiſtinis inuoluto · eo ꝙ ſimplicẽ ſubſtantiam mũdi huius pꝛimęconuerſionis feruoꝛe contemnẽs quenec bona eſſe nec mala ·ſ̊ media diffi nit᷑· vicioſi coꝛdis noxias facultates ſi⸗ militabijcere nõ curarim· nec attigi do⸗ minicam charitatem quę patiens ꝗᷓ be⸗ nigna eſt quenõ emulat᷑ · non inflamat nõ irritatur nõ agit perperaʒ/nõ querit que ſua ſunt · nõ cogitat malũ quę om̃ia ſuffert · omnia ſuſtinet · poſtremo ꝗᷓ ſecta torẽ ſuum nunq; cadere ſinit ſupplãtati one peccaitt. ⸗ De pꝛopꝛijs diuitüs in quibus cõſtat anime pulcritudo vel fe⸗ Laßp̃. viij. Eſtinare igitur delemus om̃i inſtantia vt interioꝛ quoq; no⸗ ſter homo vicioꝛũ ſuoꝛum diui ditas. tias quas in anterioꝛe conuerſatione cõ traxit. vniũſas abijciat atq; diſpergat. quę coꝛpoꝛi atq; animę iugiter coheren⸗ tes ꝓpꝛie noſtre ſunt ac niſi adhuc in hᷣ coꝛpoꝛe conſtitutis nobis abiecte fu erit et abſciſe etia poſt exceſſum nos nõ deſi nẽt comitari· vt enĩ virtutes velipᷣa cha ritas quę earum fons ẽ in hoc ſeculo cõ⸗ quiſite · poſt finẽ quoq; huius vitę pul⸗ cium ac ſplendid amatozem ſuũ red⸗ — nti nente como Pl⸗ tum⸗ quib dican pol iq; si, Eüta (eiſopi ſeithnin Pulne. Duiteg bon ſeſr Dinde⸗ WN nacie nireil (c dem H 4 cezlin Grritze Waiane Luse ſeſunn clione nini ſes ſoin nplaln uctii luchhit guilſen nuſrs aut. uund an Pe Qgin deit 11 Dult g ineſ 51NA incchen drenite. R 8 heN un ntin muuut ni mumhifni⸗ lhnteng; tenenors zdeſtoin misinndro mnüdiben oe contens Aröneludf unlutl ruranigd nmns abo⸗ wwrifunat öcpet niiiseofi pimmoiſen ſuriiplitui zingocdes do Wf⸗ nmingufn uimn cruſti mmnir N. iirhuth birr tot 6 r quibo quidã attractus coloꝛ: aut ſplen didam eã deo reddit ac pulchraʒita vt a ꝓpheta meꝛeat᷑ audire. Et cõcupiſcet rex decoꝛem tuũ. Aut certe atrã fetidam atq; defoꝛmẽita vt ipᷣm fetoꝛẽ ꝓpꝛie feli tatis ipᷣa confiteatur ⁊ dicat.Cõputru⸗/ erũt et coꝛrupte ſunt cicatrices mee a faz cie ĩſipiẽtie mee · Jpeq; dñs ad eã. ua re inquit nõ eſt obducta cicatrix filie t-· puli mei. Et idcirco be ſunt ꝓpꝛie noſtre dinitie ; ꝗᷓ cuʒ aĩa iugiter cõmoꝛãtur·qᷓs nobis nullus regũnullus hoſtiũ nec cõ ferre poterit nec auferre. He ſunt ꝓpꝛie Ddiuitie noſtre quas neipᷣa quideʒ moꝛs valebit ab animo ſeꝑarequibus vel re⸗ nuũciantes ad perfectionẽ poſſumus pue nire illigati · vlimplicati ęterna moꝛte cciiii De tripartito genere diuitiarꝗũ. Cap̃. ix. Ripartito eni modo in ſcriptu ris ſanctis intelligũtur diuitie A eſt male bone medie · Male quideʒ ſunt de quibus dicitur. Diuites eguerũt ⁊ eſurierunt· Et ve vobis diui⸗ tes quia recepiſtis conſolationẽ veſtra. Quas etiã diuitias peccatoꝛum abieciſ ſe ſumma perfectio eſi· Ad quarũ diſtin ctionẽ ſunt pauꝑes illi qui in euãgelio domini voce laudantur. Beati paupe⸗ res ſpiritu · qm ipoꝝ eſt regnũ celoꝝ Et in pſalmo. Iſte pauper clamauit? dis exaudiuit eũ.Et iterũ Pauper z inops laudabit nomẽtuũ. Sunt etiã bone q̃s acquiſiſſe magne virtutis ac meriti ẽ· qs xvir iuſtus poſſidens collaudat · dicente Dauid. Generatio rectoꝝ benedicetur· Gloꝛia ⁊ diuitie in domo eius:⁊ iuſticia eius manet in ſeculum ſeculi.Etiteruʒ. Redemptio anime viri ꝓpꝛie diuitie eiꝰ. De quibus diuitijs ſpiritalibs in apoca lipſi dicit illi qui eas nõ habẽs vitu pe / De tribus abrenunciationibns dunt · ita vicia obfuſcataʒ qdammodo mentt coloꝛibtetris ad illaʒ pxrrennem cõmoꝛationẽ infectamq; tranſmittunt. DVPVulchritudo enĩ vel feditas aie virtu- tum ſeun vicioꝝ gignitur qualitate. Ex mbiliter pauper ? nudus eſt. Incipia⸗ te inquit euomere exoꝛe meo · quia dicis. p diues ſum ⁊locuples· et nullius egeo· et neſcis quia tu es miſer et miſerabilis et pauper ⁊ cecus et nudus:ſuadeo tibi a me emere aurũ ignitũ ꝓbatũ vt locu⸗ ples fias · et veſtimentis albis induaris: et non appareat confuſio nuditatis tuę. Sunt quoq; medieid ẽquępoſſunt vel bone eſſe vel male.Ad vtranq; enĩ ptem pꝛo arbitrio vl qualitate vtentiũ tranſ- ferunt. De quib b. apłs. Diuitibus ait mũdi huius pꝛecipe non ſublime ſape⸗ re· nec ſperare in incerto diuitiaꝝ · ſed in deo qui pꝛeſtat nobis abunde oinia ad frruendum bene facere · facile tribuere co municare· theʒauriʒare ſibi fundamen/⸗ tum boni in futurũ vt aſpꝛehendãt v ram vitã. Quas iterũ diu es ille in euã⸗ gelio retinẽs ac neqᷓq; indigentibus ſbᷣ⸗ miniſtrãs. de cuius micis ſaturari pau. per Laʒarhs ante foꝛes eius expoſitꝰ cu⸗ piebat. intolerandis gehenne ignibus et eterno deputatur ardoꝛi. 2. Nõ poſſe quẽquã pꝛimo tantũ renuũciationis gradu eſſe perfe⸗ AIlugs igitur viſibiles mundi di⸗/ uitias relinquẽtes· nõ nras ſed alienas abijcimus facultates; G;uis eas gloꝛiemur vel noſtro laboꝛe qᷓ ſitas vel parentũ ad nos hereditate trãſ miſſas · NMihil enĩ vt dixi noſtruʒz eſt niſi boc tantũ qð coꝛde poſſeſſum· atq; ani⸗ mę noſtre coherens a nemime pᷣt ꝓꝛſus auferri. De quibus viſibilibus diuitijs ad eos qui illas tanq; ꝓpꝛias retentãtes cõicare indigentibus nolũtincrepãs lo quitur chriſius. Si in alienis ſideles ñ fuiſtis qd veſtruʒ eſt quis dabit vobis. Euidgenter igitur has diuitias alienas eſſe nõ ſolum quotidiana experietia do/ cet · verũ etiã ſententia dni ipᷣa appellati one qua eas ſignificauit erpꝛeſſit. De vi liſſimis veꝛiſq; diuitijs loquit᷑ petrꝰ ad dDiñm. Ecce nos reliquimus omnia ·⁊ ſe/ cyti ſumus te ·quid ergo erit nob. Qui 6 2 Lollatio tertia bbatispafuntij vtiq; nibil ãpliꝰ qᷓm viliſſia ↄciſſa q; re tia dimiſiſſe noſcunt. Qu eoĩa niſi in bac abrenũciatione vicioꝝ· ꝗᷓ vere mag na ? ſumma elt fuerint intellexta· nec pꝛe cioſum aliquid inuenimus aplos reli⸗ quiſſe · nec dñm hbabuiſſe · ꝓpter qð illis tantã btĩtudinis gloꝛia largiret· vtab eodẽ mererẽtur audire· in regñatiõe cuʒ ſederit filius hominis in ſede maieſtatis ſug ſedebitis et vos ſuper ſedes duode. cim indicãtes duodeciʒ trib iſrael. Si igit᷑ hi qui perfecte terrenas iſtas ac vi⸗ ſibiles abdicãt facultates·certis excau/ ſis ad illam aplłicam charitatem perue⸗ nire nõ poſſunt · nec illũ ſublimioꝛẽ pau coꝛumq; admodũ renũciatiois graduʒ tertiũ attingere queũt · quid illi de ſemet ipis iudicare debeãt · qͥ nec pꝛimã qdẽ ꝗᷓ perfacilis eſt perfecte arripiẽtes· atq; an tiquas pecuniarũ ſuarũ ſoꝛdes cuʒ infi⸗ clitate pꝛiſtina retentãtes· nudo tantũ ſibimet autumãt monachoꝝ vocabulo gloꝛiandũ. Ergo pꝛima quã dixim ab⸗ renũciatio rerũ alienarũ eſtideoq; per ſe ſolam perfectionẽ renũcianti cõferre nõ ſufficit niſi perueneritad ſcõam ꝗᷓ vere abrenuciatio rerũ noſtraꝝ ẽqᷓm adepti expulſione oĩm vicioꝛũ · tertie quoq; ab renũciationis faſtigia conſcendemus·p quã nõ ſolũ oĩa ᷓ in bocmũdo gerũtur l particulatim ab hominibus poſſidẽ/ tur · veruetiã ißam cunctoꝝ elementoꝝ plenitudinem ꝗᷓ putatur eſſe magnifica tanq;ᷓ vanitati ſubiectam · et mox tranſi⸗ tura tranſcendentes animo ac mẽte de⸗ ſpicimus intu entes dumtaxat ᷣm apo/ ſiolũ nõ ea quę vident ſ̊ quęnõ vident᷑ ꝗᷓ enĩ videntur tꝑalia ſunt:quęaũt non videntur ęterna· vt ita demũ illud ſub⸗ mũ mereamur audire qð dicit᷑ ad abꝛa bã · et veni in terrã quã tibi mõſtranero Per qð euidenter oſtenditur: ꝙ niſi qs tres ſuperioꝛes illas abrenũciationes ĩ⸗ pleuent · ad quartũ hoc ꝑuenire ñ poſſit · qð remũerationis ac pꝛemij vice taliter renũciãti tribuitur · id eſt vt terrã repꝛo⸗ milſionis mereatur intrare nequac ſi, biiam vicioꝝ ſpinas actribulos germi nantẽ· g poſt expulſionẽ paſſionũ cũcta rũ puritate coꝛdis in hoc coꝛpe poſſidet᷑ qm nõ virtus vel induſtria laboꝛantis monſtrabit ei·ß ipe dñs oſtenſurũ ſe eſſe ꝓmittit · et veni inquiẽs in terrã quã nbi mõſtrauero. Per qð manifeſte pꝛobat et initium noſire ſalutis domini vocati⸗ onefieri dicentis · exi de terra tua· etcon/ ſũmationẽ pfectiõis ac puntaſ ab eodẽ ſilr tribui · cũ dicit et veni in terrã quaʒ tibi mõſtranero· id ẽ·nõ quã tu extemet ipo noſſe. vel induſiria tua poteris repe⸗ rire · ß quã ego tibi nõ ſolum ignoꝛãti ˖ H etiã ñiquirẽti mõſtrauero. Ex quo ma nifeſte colligitur ꝙquẽadmodũ inſpira tione dñi ꝓuocati ad viã ſalutis accur⸗/ rimus ·ita etiã magiſtenio ipius ⁊ illumi natione deducti · ad perfectionẽ ſumme beatitudinis pernenimus. D Interrogatio ð libero arbitrio „ 7 . „ Hominis et gratia dei. Lap̃ᷣ.·xi. Ermanus. In quo ergo li⸗ berü cõſiſtit arbitriu nr̃eq; ꝙ; laudabiles ſumus reputat᷑ in- duſtrie · ſi deus in nobis oĩa ꝗ ad noſt:ã rfectionẽ tẽdũt ⁊ ĩcipit ⁊ cõſummat. Reſponſio de diſpenſatione di uine gratie manente aꝛbitri li⸗ beꝛtate. Cap̃.xij. Afũtius. Hoc vos recte mo uuiſlet ſiin om̃i oꝑe vel diſcipli⸗ na pꝛincipiũ tantũ eſſetac finis et nõ etiã quedã medietas intereſſet Ita q; ſicut occaſiones ſalutis diuerſis mo dis deũ cognoſcimus oꝑari · ita noſtrũ eſt occaſionib a diuinitate conceſſis · vl enixius vel remiſſius famulari. Nam ſi cut dei fuit vocãtis oblatio · exi de terra tua · ita abꝛahe fuit exeũtis obedientiaet quẽadmodũ illud qð dicit et veniĩ ter⸗ ram.vtfaciat obtẽperantis eſi opus:ita illud qð additur · qᷓm tibi monſtrauero· iubentis dei vel ꝓmittentis eſt grẽa Ler tos tamen nos eſſe conuenit ꝙ omnem virtutẽ indefeſſis conatibi exercẽtes neqᷓ q́ᷓ; diligentia vł ſtudio noſtro ꝑfectiõeʒ 19 n alor emſcnit mäqnin iepe Wn uprnan unigriti Eigon iiniinn nsaran, öustlumi iinn * R — beo whn dai C) vwucvl⸗ muzunncß usnhrutn⸗ ugadnaſi aſtonedi rxhonl⸗ S. cwanatn wöaſins Bimſi nns dis . 1 poſſimus attingere:nec fufficiat hũana ſedulitas laboꝝ merito ad taʒ ſublimia beatitudinis pꝛemia puenire niſiea do⸗ mino nobis cooperãte et coꝛ noſtruʒ ad id qð expedit dirigente fuerimus indep/ ti ·ideoq; debemus cum Dauid oꝛantes momẽtis ſingul dicere. Perfice greſſus meos in ſemitis tuis: vt nõ moueantur vſtigia meaet ſtatuit ſupꝛa petram pe/ s meos · et direxit greſſus meos · vt no ſtrum arbitriñ qꝗð ꝓcliuius velignoꝛati one boni ;: vl oblectatione paſſionũ fert᷑ ad viciaille inuiſibilis rectoꝛ mẽtis hu/ manead virtutũ potius ſtudia contoꝛ/ quere dignetur. Qð vno verſiculo per ꝓphetam manifeſtiſſime legimus decan/ tari. Impulſus verſatus ſuʒ vt caderẽ · in quo liberi arbitrij infirmitas deſigna tur. et dñs ſuſcepit me rurſum adiuto rin dñi iunctũ eidem ſemper oſtenditur quo ne penitus libero collabamur arbi⸗ to · cũ titubaſſe nos viderit· poꝛrectiõe quodãmodo manuũ ſuarũ ſuſientat at q; confirmat.Etiterũ. Si dicebã motꝰ eſt pes meus · lubꝛica ſcʒ arbitrij faculta te miſcdia tua dñe adiuuabat me · ite⸗ rũ mobilitati ſuę dei coniungit auxiliũ quo ne moueretur pes fidei ſue· nõ indu ſtrie ꝓpꝛie fuiſſe·ſed miſcdie dñi confitet Et iterum. Scm multitudinẽ doloꝛũ meoꝛum in coꝛde meo:qͥ libero vtiq; mi hi naſcebantur arbitrio conſolationes tue letificanuerunt animã meam pertuã ſcilicet inſpirationẽ venientes in coꝛ me um.et reſerantes contemplationẽ futu/ roꝛum bonoꝛum · quę pꝛo tuo nominela wꝛantibus pꝛeparaſii:nõ ſolum abſtu⸗ lerunt omnẽ anxietatẽ coꝛdis mei: veruü⸗ etiã ſummã lenciã contulerũt.Et rurſũ Niſi quia dñs adiuuit me paulominꝰ habitauerat in inferno anima mealile⸗ ro vtiq; arbitrio· per quod ſe in inferno babitaturũ fuiſſeteſtatur · niſi dñi fuiſſzʒ adiutoꝛio ac ꝓtectiõe ſaluatꝰ A dño eni nõ a libero arbitrio greſſus hominis di⸗ rigẽtur. Et c ceciderit iuſtus libero dũ- taxat arbitrio.nõ collidetur Quare· De tribus abrenunciationibns dñs ſupponit manũ ſuã. Hoc eſtaptiſſi me dicere. Nullꝰ iuſtoꝝ ſibi ſufficit ad obtinendam iuſticiã· niſi pxr momenta ſingula titubanti eidem ⁊ coꝛruenti ful⸗ cimenta manus ſue ſuppoſi uerit diuina clemẽtia · ne pꝛoſtratus intereat penitus cum fu erit liberi arbitrij infirmitate col⸗ ſapſuiuius. directio vie noſtre ex deo ſit. Laß̃. xiij. Etc ſane vnqᷓ; viri ſancti dire⸗ ctionẽ vię q gradiebant᷑ ad p/ fectũ vtutum conſũmationẽq; tendentes · induſtria ſe ꝓpꝛia obtinuiſſe teſtati ſunt· ſed eam potius a dño conſe⸗ qui pꝛecabãtur dicentes. Dirige me in writate tua · et dirige in conſpectu tuo viam meã. MAlius aũt nõ ſolum fide.ſed etiã experimẽto · et quodãmodo in ipa re rñ natura · locipᷣm ſe e depꝛehendiſſe pꝛo- clamat. Cognoui dñe quia nõ eſtin ho- mine via eius.nec viri eſt vt ambulet et dirigat greſſus ſuos. Etipᷣe dñs ad iſra heleʒz. Et dirigã eü ego inqᷣt vt abietẽ vi renté ex me fructus tuus inuentus eſt. Alſcientia legis magiſterio ⁊ il luinatiõe domini còferatur. LCLCaßp. xiiij. Egis quoq; ipius ſcientiã nõ lectionis induſtria.ſed magiſte H rio ⁊ illuminatione dei quoti⸗ die deſiderant adipiſci· dicentes ad eũ. Vias tuas dñe demõſtra mihi·et ſemi⸗ tas tuas edoce me·et reuela oculos me/ os· et conſiderabo mirabilia de legetua et doce me facere voluntatẽ tuam· qꝛ de⸗ us meus es tu. Etiteꝝ. Qui docet homi nem ſcientuam. ANitellectus quo mãdata dei poſſimus agnoſcere ⁊ bone vo luntatis effectus a dno condo/ netur. LCaß xv. Pſum etiã intellectuʒ beatus dauid quo mandata dei poſſit agnoſcere · que vtiq; in libꝛo le gis nou erat eſſe perſcripta a domino po ſiulat pꝛomereri diccs. Seruus tuꝰ ego c 3 CTollatio tertia Abbatisp afunti tus ad capeſcendum tam immanepßmi ſum da mibi intellectum vt diſcaz man data tua. Atiq; et intellectů ſemel ſibi p naturam pꝛeſtitum poſſidebat · noticiaʒ quoq; mandatoꝛum dei que deſcripta tenebant in lege · vtiq; habebat in pm / ptu et tamen vt hanc plenius appꝛehen dat dominum depꝛecatur · ſciens neqqᷓ ſibimet ſufficere poſſeid quod per natu ram conditionis inſertum eſt· niſi quoti diana domini illuminatione ad intelli⸗ gendam ſpiritualiter legem ac manda/ ta eins apertius agnoſcenda · ſenſus ip⸗ ſius ab eodem fuerit illuſtratus ·ipo eti⸗ am vaſe electionis · hoc qð dicimus cla/ rius pꝛedicante· deus eſt eniʒ qui opera⸗ tur in nobis · et velle 1 perficere pꝛo bõa voluntate. Muid potuit apertius dici · qᷓ; vt ⁊ bonã voluntatem noſtram 71 ope ris conſũmationem a comino in nobis pꝛonunciaretim pleri. Et iterum Quia vobis donatum eſt p chriſto non ſoluz vt in eum credatis ſed vt etiam pꝛo illo patiamini. Mic quoq; et initium conu/ fionis ac fidei noſtre et paſſionũ tolerã tia; donarinobis a domino declarauit · 4 4 oꝛat ſibi bocipſum domini miſeratione concedi dicens. Confirma deus hoc qðᷣ operatus es in nobis oſtendens nõ ſuf/ ficere ſibi ſalutis pꝛcipia dono ei gra⸗ tia q; collata · niſi fuerint eadeʒ miſera⸗ tione ipius et quotidiana opi ulatione perfecta. Non enim liberum arbittrinum ted dominus ſoluit compeditos. Non noſtra virtus ſed dvominus erigit eliſos Mon lectiõis induſtria:ſed dominusil- In minat cecos.Qð grece diciturx. d eſt dominus ſapiẽ⸗ tes lacit cecos· Mon noſtra cautio · b do⸗ minus cuſtodit aduenas. Non noſira foꝛtitudo:ſed dominus alleuat ſiue ſuf⸗ fulcit omnes qui coꝛruunt. Mec autem dicimus non vt ſiudiu m noſtrum vella oꝛem atq; induſtriam quaſi inaniter ⁊ ſuperfluo impendenda vacuemus vt nouerimus nos ſine auxilio dei nec adz niti poſſe · nec efficaces noſtros eſſe cona um puritatis · niſi nobis adiutoꝛio do⸗ mini acmiſcdia fuerit contributum. E⸗ quus enĩ paratur in diẽ belli · a domino eſt adiutoꝛium · quia nõ eſt in foꝛtitudĩe ſua potens vir. Opoꝛtet igitur nos ſem⸗ per cum beato dauid canere. Foꝛtitudo mea et laudatio mea:non liberum arbi⸗ triũ:ſed dominus·et factus ẽmihi in ſa⸗ lutem. Qð doctoꝛ quoq; gentium non ignoꝛans · idoneum ſe factuʒ miniſterio noui teſtamenti· non ſuo merito nec ſu⸗ Coꝛe ſed dei miſeratione pꝛoclamat: nõ ꝓſimꝰ ĩqͥt idonei cogitare alidqda nob qſi ex nobis · ſed ſufficiẽtia nr̃a ex deo è qð minus latine ſed expꝛeſſius dici po⸗ teſt· idoneitas noſira ex deo eſt. Deniq; ſequitur. Qui et idoneos nos fecit mini ſtros noui teſtamenti. ipſa fides a domino conce⸗ datur. Cap. xvi. Nltantum autẽ vniuerſa ꝗᷓ ad ſalutem pertinent apli ſibimet a domino largita ſeſerũt · vtip⸗ ſam quoq; fidem pꝛeſtani ſibia domino poſtularent dicentes. Domine adde no bis fidem. Olenitudinem eius non libe ro arbitrio pꝛeſumentes · ſed dei ſibi cre⸗ dentes munereconferendaʒ. Deniq; do cet nos idem auctoꝛ ſalutis bumane ꝙ; ipa fides noſtra lubꝛica ſit etinfirma · et nequaqᷓ; ſibi ſufficiens niſi fuerit auxi⸗ lio domini roboꝛata dicens ad petrum. Simon ſimon · ecce ſatbanas expetiuit vos vt cibꝛaret vos tãq; triticũ. ſy ego rogaui pꝛeʒ meũ ne deficeret fides tua Quod alius in ſemetipſo ſentiens fieri etquodãmodo fidem ſuam infidelitai fluctibus ad pernicioſi nau fragij vidẽs ſcopulos perurgeri; ad eundez domini anxilium ſidei ſuę poſtulans dicit. Do⸗ mine adinua infidelitatem meã. Intan tum itaq; ſenſerunt euangelici etapoſio lici viri vniuerſa ꝗᷓ bona ſunt auylio do mini conſummari vt ne ipſam quidem fidem ſuam confiſi ſint illeſam ſe poſſe R—R . ſis in feytha ſbiade fone? guloant ebuin ginicec timcum Punen Ctpaln ſenenh niſiin⸗ ne men ſpepun etbus! fewlad and Nns ſch Omn un ns. i nume nsape gongan fnnon lno⸗ ptator hun Vvirn fatio pꝛonn nga gulno mot tetian unquo osno⸗ mminn Wo ht- mmn chrtn nd uhand 4 donn ſortidt nosſan Jmmmh zincint min idner luna; o iitnws nerdwo sdaſ Doc eſwrnini nmod⸗ n enutit ien) ſbis wnn ninentleſn ansℳα Albi ſuis viribus vel arbitrij libertate ſerua⸗ re · vt hanc vel adiuuañni in ſe vel donari ſibia domino poſtularent. Qux ſiin pe⸗ tro ne deficeret domini egebat auxilio· quis erit tam pꝛeſumptoꝛ ⁊ cecus:qui ſe erga huius cuſiodiam qu otidiano do⸗/ mini credat adiutoꝛio non egere · pꝛeſer⸗ tim cum ipſe dominus in euangelio boc ipſum enidenter expꝛeſſerit dicens. Si⸗ cut palmes non poteſt fructum facere a ſemetipſo niſi in vite mãſeritita et vos niſi in me manſeritis· Etiterũ · Quia ſi⸗ ne me nibil poteſtis facere. ſit igitur ineptum ac ſacrilegum quicq; de bonis actibus noſtre induſtrie non cei gra⸗ tie vel adiutoꝛio deputare manikeſte p/ batur dominica pꝛoteſtante ſententia · ſi ne ſua opitulatione vel in ſpiratione · ſpi ritales fructus exhibere neminem poſſe. Omne enim datum bonum et omne donum perfectum deſurſum eſt delcen / dens a patre luminuʒ. Zacharias quo q; · quia ſiquid boni ißius ẽet ſiquid op timum ab ipſo. Et ideo conſtanter bea⸗ atus apoſtolus. Quid enim habes qðᷣ non accepiſti. Quod ſi accepiſti qͥd glo⸗ wes quaſi non accepeiiis · ptationuʒ nobis a domino tri⸗ Ammam quo qʒ tolerantie · qᷓ teumptationes illicitas ſuſtine⸗ tree poſſimus. non tam in noſtra virtute qᷓm in dei miſericoꝛdia et mode. ratione conſiſtere beatus apoſtolus ita pꝛonunciat. Temptatio vos non appꝛe hendat niſi bumana · ſidelis auteʒ deus * qui non permittit vos temptari ſuꝑ id quod poteſtis · ſed faciet cum temptatio⸗ ne etiam exituz vt ſuſtinere poſſitis. De/ um quoq; apiare ſiue confirmare ani⸗ mos noſtros ad omneopus bonũ1 obe rari in nobis ea ꝗᷓ ſibi ſunt placita· ide,zʒ apoſtolus docet. Deus autem pacs qui . 2 . eduxit de tenebꝛis paſioꝛem ma gnu oui um in ſanguineteſtamenti eterni ieſum chriſtum aptet vos in om̃i bono · facis mod eratio et tolerantia tẽ᷑/ in vobis quod placeat coam ſe. Quodd etiam theſſalonicenſibus vt eueniat ita pꝛecatur dicens. Ipſe autem dominns ieſus chriſtus et de pater noſier qui di ⸗ lexitnos: et dedit conſolationem ęternaa et ſpem bonam in gratia· exhoꝛtetur coꝛ⸗ da veſtra et confirmet in omni oꝑe ⁊ ſer· mone bono. Eperpetuitas timoꝛis dñino rLiaßvviij. PPPſum deniq; timoꝛeʒ dei quo ufufirmiter eum tenere poſſimus a DdDomino nobis infundi. Miere mias pꝛopheta ex perſona dei manifeſie teſtatur ita dicens. Et dabo eis coꝛ vnũ et viam vnam · vt timeant me vniuerſis diebus · et bene ſit eis · et filijs eorum poſt eos · et faciam eis pactum ſempiternum etnon deſinam eis benefacere · et timoꝛeʒ meum dabo in coꝛda eoꝛum vt non rece⸗ dant a me. Eʒechiel quoq; Et dabo eis coꝛ nonum et ſpiritum nouum tribuaʒ in viſceribus eoꝛum · et auferam coꝛlapi deum de carne eoꝛum · 1 dabo eis coꝛ car neum · vt in pꝛeceptis meis ambulent:et inudicia mea cuſtodiant · faciantq; ea · et ſint mibi in populuz et ego ſim eis in e Cinitiũ voluntatis bone et cõ ſummatio eius a domino ſit. Aiibus manifeſtiſſime perdoce mDur et initium voluntatis bo⸗ nenobis domino inſpirate co⸗ D cedi· cum aut per ſe · aut per erxx hoꝛtationem cuiuſlibetbominis · ant perr neceſſitatem nos ad ſalutis attrabit vi- am · et perfectionem virtutum ab eodem ſimiliter condonari: noſtrum vero hoc eſſe; vt exhoꝛtationẽ auxilium q; dei Nll remiſſius vel enixiꝰ exeqᷓmur· p nos vlł remunerationẽ vł ſupplicia digniſſi⸗ ma ꝓmereri· ꝙ eiꝰ diſpẽſatiõi ac ꝓPuidẽ⸗/ tie circa nos beĩgne collate · vl negleximꝰ vlſiuduim? nr̃eobedie duotõe ↄgruere — * „»„ L Ü-— — 4 Collatio tertia Abbatis pafuntij. Lollatio tertia bbatis pafuntij. Q enidẽter in Ruteronomio apteq; ʒ= Redere tamen inconcuſſa fide 6 . deſcribitur. Cum inquit introduxerit te nos cõuenit nihil ſine deo pr⸗ oñs deus tuꝰ in ter qu poſſeſſurꝰ in- üſus in hoc mũdo geri. Auteni/ ſin gredieris.⁊ deleuerit gentes multas co/ volütate eius aut permiſſu agi vniuſa de rãte · eteũ ⁊ gergeſeũ ⁊ amoꝛreũ:chana fatendũ eſt · vt ſcʒ hec ꝗ bona ſunt volu⸗ ihr neñ ꝛphereeũ. eneñ ꝛ iebuſeũ.ſepte gen tate xeipfici auxilioq; credãtur · ꝗ aut er tes multo maioꝛis nũeri ⁊ robuſtioes cotraria ſunt pmiſſu cum pneqᷣtijs ac te · fdideritq; eas tibi · ꝑcuties eos vſ. q; duricia coꝛdis nr̃i deſerẽs nos dina ꝓpte ſen ad internenonẽnõ inib cũ eis fecꝰ.neq;ʒ ctio · diabolũ nob vtignomiĩoſas coꝛpis di⸗ ſociabis cũ eis cõiugia. igitur intro⸗ paſſiões patit᷑ dñari. Qð et᷑ apli voci nina ducũtur in terrã repꝛomiſſionis · ꝙ delẽ beeuidentiſſime perdocem dicẽtis Pꝛo lc⸗ tur gentes multe coꝛã eis: tradũtur in pter qd madidit illos deus in paſſiones mn manus eoꝛum nationes maioꝛis nume/ ignominie. Etiterũ. Quia nõ credideft hit ri. robuſtioꝛes q plus iſrael.dei eſſe eñ habere in noticia· tradidit illos deꝰ hjth tiã ſcriptura ꝓnũciat. Atrũ aũt percu⸗ in repꝛobũ ſenſum· vt faciãt ea ꝗᷓ nõ cõ⸗ aun. tiat eaſiſrael vſq; ad internetionẽ an re nenit. Ipe quoq; dñs per ꝓphetam alt. Aſin ſeruet eas ⁊ parcat ·⁊ nõ ineat cũ eis fe⸗ Et nõ audiuit ppłs meus vocẽ meaʒ et ih dus · et vtrũ nõ ſociet cũ eis cõiugia·an iſrael nõ intẽdit m. Oꝛopter qð dimi⸗ r ſociet · ipoꝝ eſſe teſtat᷑ · Quo teſtimonio ſi eos inqt i adinuẽtiões coꝛdis eoꝛũ ſn manifeſte diſcernitur:quid libero arbi/ ambulabũt in adinuentionibo ſuis. un trio· quid ve diſpenſanoni vel quotidia Obiectio ſuꝑ libeꝛi arbitrij po 1 no adiutoꝛio dñi debeamus aſcribere · et teſtate. Lapß. xi. 1 diuine ſit gratie pꝛeſtare nobis puen/ Ermanus. Hoc teſtimoniñ cnt tus ſecũdos atq; victoꝛiã nrm vero eſſe aptiſſime libeꝝ mõſtrat arbi hi vt cõceſſa cei beneſicia vel intentius vel triiũ q d?. Si ꝓpłs meꝰ audiſſet ſegnius exequamur. Quã rõem etiã il⸗ me· ⁊ nõ audiuit ꝓpls meꝰ vocẽ meã.Cũ nbi loꝝ cecoꝝ curatiòe ſatis euidenter vide/ eni dicit · ſi audiſſet:oſtedit in ptãte illiꝰ ſbii mus expꝛeſſam. enĩ tranſijtante eos fuiſſe vel acqᷣeſcendi vel nõ acqeſcẽdi in lede ieſus. diuine ꝓuidentie et dignationis diciũ.Quomodo igit᷑nõ in nobᷣ nr̃a ſa Hi eſt gratia. vociferãtur ⁊ dicũt · miſe⸗ lus eſt collocãda· cũ ſitin nob:vel qaudi-/ dlans rere noſtri dñe fili danid · ſidei ipoꝛum ⁊ endi: vel nõ audiẽdi facultas. ut credulitatis eſt opus. viſum recipi⸗ Reſponſio ꝙ liberũ arbitriuʒ h unt oculoꝝꝑ · diuine miſeratiõis ẽ munꝰ noſtruʒ adiutoꝛio domini ſem⸗/s io Mautẽetiã poſt perceptionẽ cuiu flibet perindigeat. Cap̃ xxij. di muneris tã gratia dei qᷓm ratio libeni ar/ Alſuntius· Mcute quideʒ cõ/ chue bitrij perſeueret· lepꝛoſoꝑ quoq; decem ſideraſtis hoc qð dicit᷑. Siau⸗ nobi qui pariter curati ſunt · declarat exẽplũ. dDdiſſet me · ñ attẽdiſt illũ qͥ ad incie Ex quibe dũ vnus per arbitrij ſui bonũ audiẽtẽ vlñ audiẽtẽ loqt: nec illꝰ qdð ſe⸗ pilen gratiarũ reſtituit actionẽ dñs nouẽ in⸗ qᷣͥt᷑. Pꝛo nibilo vtiq; iimicos eꝰ hũiliaſ ſeqn: ꝗqres vnũq; collaudãs·ſollicitudinẽ ad ſem · et ſuꝑ tribulãteseos miſiſſeʒ manũ nenot iutoꝛij lui etiã circa ĩmemoꝛes bñficioꝛũ meã. Nemo igit᷑ hec ꝗᷣ ptulimꝰ vt nihil lofcto ſuoꝝ iugẽ retinere ſem õſtrat · Hocipᷣm geri ſine dño ꝓbaremus pꝛaua interpᷣ nodu⸗ eni viſitationis ſue donũ eſt vel ſuſci⸗ tatione detoꝛquẽs ad defenſioneʒ liberi enis pit ⁊ amꝛobat gratũ vel requirit acrep/ arbitrij ita pertẽptet aſſumere · vt ab ho⸗ Ppplt bendit ingratos. ⸗ mine gratiã di ꝓuiſionem q; quotidia er nihil in hoc müdo ſine deo nã wlitauferre per hoc ꝙ dicitur · et non N geratunr. Laß. xx. audiuit populus meus vocẽ meã ·et ite⸗ W u. aſ ſe ⸗ ani ſun Wi⸗ zncßzn dinr ecphs igl wei nphon, nögeicin Grls nanocd⸗/ leun ait eneyet 1adeni mas wĩ niſois mbimn rtſinoni öſntarbi anciſt Nimei Ki nürid cfſitin 1obninſ SAd wbiria, ninuſen enicch⸗ at G ſtlii ro ſomann nhi ma ino⸗ Nilm bbto⸗ votidia et non icti . Capinla. rũ · ſi populus meus audiſſet me iſrael ſi in vijs meis ambulaſſet ⁊c. reſpiciat q; ſicut liberi arbitrij facultas populi ĩobe dientia cõpꝛobat.ita quotidiana circa eñ pꝛouiſio dei clamantis qdammodo et monẽtis oſienditur. Cum enĩ dicit· ſi populus meus audiſſet me · pꝛioꝛẽ vtiq; ſe locutũ eis euidenter oſtẽdit·qð fieri a dño nõ ſolũ per legẽ peꝛſcriptã liten· ve rüetiã quotidianis monitis ſolet · ſm il⸗ lud qð per yſaiã dicit᷑· tota die expandi manus meas ad ꝓplm nõ credentẽ mi⸗ hi ſed contradicentem. Atrunq; ergo pᷣ̃t hoc teſtimonio cõpꝛobari quod di/ citur. Si populus me andiſſet me· iſra elſiin vijs meis ambulaſſet · pꝛo nihilo vtiq; inimicos eoꝝ hũiliaſſem·et ſuper tribulãtes eos miſiſſey manũ meã. Nã ſicut liberum arbitrium per inobedienti am populi demöſtratur · ita diſpenſatio dei et auxiliũ eius verſiculi ipius initio Teclaratur acfine· cum ſe ⁊ pꝛiorem lo⸗ cutũ fuiſſe teſtatur · et poſtea inimicos eꝰ hũiliaturũ ſi ab eodem fuiſſet auditus. Mos eniĩ per hec q̊ ꝓptulimus nõ liberuʒ arbitriũ hominis volumus ſubmouere ſ huic adiutoꝛiũ ⁊ gratiã dei per ſingu/ los dies ac momẽta neceſſariã cõpbare MHis epułnos ſagmatos pafuntiꝰ e ſua cella nõ tam alacres q; cõpunctos coꝛ/ de ante mediũ noctis emiſit.hoc nobis pꝛecipuũ ſua collatione conferẽs · vt cũ abrenuciationẽ pꝛimaʒ tota virtute ac diſciplina · hm omnia patrũ inſtituta ex equentes · per eandem ſolaʒ attingenda nobis perfectionis culmina blandirem̃ inciperemus agnoſcere nec dum nos ce piſſe monachoꝝ faſtigia ſomniare · quip pe qui de ſcda abrenũciatione parũ qͥd in cenobijs eruditi:tertiã in qua omnis perfectio continetur:queq; illas inferio/ res duas mulij modis excedit: neaudiſ ſe quidẽnos antea penitus noſceremꝰ. Explicit collatio abbatis pafũ tij tribus abrenũciationibus Incipiunt capitula collatõis Abbatis danielis. Cap.i. CEabbaß danielis guerſatiée. ij Inquiſitõ vñ oꝛiat᷑ repẽ tina cõmutatio mentiũ ab inef/ fabili leticia in meſtiſſimaʒ ani/ miſdeiectionem. S iij Reſponſio ſuꝑ ꝓpoſita ꝗ̃ſtiõe. dei duplex cauſa ſit. U„ O ſtudiũ et induſtria noſtra ni⸗ hil ſine adiutoꝛio dei pᷣualeat. iij diſpenſationis ac ꝓbationis mino derelinqui. vij De vtilitate eius pugne qᷓm apo ſfſtolus ponit in collu ctatiõe car nis et ſpirius viij Interrogatio quid ſit qð in ca- pitulo apli poſt adu erſantes ſi bi cõcupiſcẽtias carnis et ſpũs teertia adijciatur voluntas. ix Reſpõſio de intellectu recte inter rrogantis. x vocabulũ carnis nõ in vna ſi gnificatione ponatur. xi LQuid in hoc loco caro ab apoſto lo noietur · et qͥd ſit cõ cupiſcen tia ſpiritus. xij Que ſit voluntas noſtra ꝗᷓ inter coõcupiſcentiã carnis et ſpirit⸗ ponituurr. xiij De vtilitate cũctationis ꝗᷓ ex col luctationeoꝛitur carnis ⁊ ſpũs xiiij Deinemẽdabili malicia ſpiritali unuuurPh nequicianr. xy Quid nobis ꝓſit carnis aduer/ ſus ſpiritũ ↄcupiſcentia⸗- xvi De incentiuis carnis quibus vt hu nmiliaremur Jui tenerem̃. xvij Deeunuchoꝝ teoꝛe. xviij Interrogatio quid interſit inter carnalem aialem. xix De triplici aĩarũ ſtatu. xx BDe male abrenũciãtibus. xxi De his qni contemptis magnis occupantur in parnuis· Erxpliciũt capitula.Incipitcol latio Abbatis Danielis de co⸗ cupia carnis et ſpiruius. E.i. ros chriſtiane philo⸗ I ſophie viros abbatẽ quoq; vidimus Da⸗ nielem equalem qͥdeʒ in omni virtu tum genere. his qui in he remo ſcithi commanebant ·ſed peculia⸗ rius gratia humilitatis oꝛnatum · q me itto puritatis ac mãſuetudinis ſuę a be-⸗ ato pafuntio ſolitudinis eiuſdem pꝛelſ⸗ bitero · et quideʒ cum multis iunioꝛ eſſee etate.in diaconij pelectus eſt gradu· In tim̃ enim eidẽ beatus pafuntius virtuti ½ bus ipᷣiꝰ adgaudebat · vt quẽ vitę meri/ tis ſibi et gratia parẽ nouerat:coequare ſibi etiã ſacerdotij oꝛdine feſtinaretſiqd, dem nequaqᷓ; ferens in inferioꝛe eũ mĩſte rio diutius im moꝛari optanſq; ſibimet ſucceſſoꝛem digniſſimũ pꝛouidere· ſup⸗/ ſtes eum pꝛeſbiteralis gradus honoꝛeꝓp uexit. Qni tamẽ pꝛioꝛis humilitatis cõ⸗ ſuetudinem nõ omittens· nihil vnq; ſi - bi illo pꝛeſente de ſublimior oꝛdinis col latione donauit · ſed ſemper abbate pa⸗ funtio ſpiritales hoſtias offerente · hic velut diaconus in pꝛioꝛis miniſterij per/ manſit officio. In quo tamen beatum paſuntiũ cum talis vir eſſet ac tãtus vt in multis etiã pꝛe ſcientie gratiã poſſide ret. hec ſpes ſubſtitutionis ⁊ electio val/ de fefellit. Nam non multo poſt tempo⸗ re hüc quem ſibi parauerat ſucceſſoꝛem Ceceſſoꝛem pꝛemiſit ad deum. . Inquiſitio vnde oꝛiatur repe-/ tina cõmutatio mentiũ ab inef⸗ fabili leticia in meſtiſſimaʒ ani mi deiectionem. Cap̃. ij. Ic igitur beatus daniel inqui⸗ rentibus nobis cur interduʒ re ſidentes in cellula tanta alacri tate coꝛdis: cum ĩeffabili quodam gau dio ⁊ exuberantia ſacratiſſimoꝝ ſenſuũ rregdundemus- vt eam nõ dicam ſermöoe percurrere · ſed ne ipe quidem ſenſus oc/ currat oꝛatio quoq; pinguis emittatur ac ꝓmpta · et mens plena ſpiritalib fru ctibus pꝛeces ſuas efficaces ac leues eti⸗ am per ſopoꝛem ſupplicans ad deũ ſenti at penetrare· ac rurſum nullis exiſtẽtib cauſis tãta ſubito anxietate repleamur etirrationabili quodam meroxe· vt ñ ſo lum noſmetipos huiuſmodi ſenſibare ſcere ſentiamus: verũetiam hoꝛreat cella ſuoꝛdeat lectio · ia quoq; ĩſtabilis ac nu tabunda ⁊ quodammodo ebꝛia ⁊ gra⸗ uis emittatur oꝛatio· ita vt ingemilſcen⸗ tibus et conantibus nobis ad directio⸗ nem pꝛiſtinã reduci mẽs noſira nõ poſ⸗ ſit:quantoq; intentius fuerit reuocata · tanto vehementius ad diſcurſus inſta/ biles lubꝛico rapiatur exceſſu · et ita om̃i ſpiritali fructu reddat᷑ effeta · vt nec deſi ererio regni celoꝛũ · nec metu gebenne p⸗ poſito ab hoc letali quodam ſomno va⸗ feat ſuſcitari.ita reſpondit eſpõſio ſuper pꝛopoſita que⸗ ſtione. Tap. iij. Ripartita nobis ſuꝑ hac qᷓm dicitis ſterilitate mentis tradi⸗ ta ratio eſt. Auteni denegligẽ⸗ tia noſtra · aut deimpugnatione diabo⸗ li · aut de diſpenſatiõe dñi ac pꝛobatiõe cLcſcendit.Et de negligentia quidem · cũ noſtro vicio tepoꝛe pꝛecedente indifferẽ/ ter noſmetipos ⁊ remiſſius exbibemꝰ·ꝑ quã deſidiã noxijs cogitationibus pa⸗ ſti·terram coꝛdis noſtri ſpinas ⁊ tribu⸗ los facimus germinare · qbus in ea pul/ lulantibe conſequẽter efficimur ſteriles: atq; ab omni reddimur ſpiritali fructu et cõtemplatione deſerti. De impugna⸗ tione vero diaboli · cũ etiã bonis nõnũqᷓ; ſtudijs deditos · callida ſtilitate mẽteʒ nr̃am irrepẽs · vel ignoꝛãtes ab optimis intẽtionibo abſtrahit vel inuitos. AIN diſpenſationis ac/Pbatio⸗ nmis dei duplex caula ſit. L. iiij. Iſpẽſatiõis aũtac ꝓbationis dñi duplex cauſa eſt. Pꝛima äy0äãrt pauliſꝑ ab ipo derelicti · et mmẽt nj e ſẽtiamꝰ ifirmitatẽ. neqꝙ; ſuꝑ pcedęẽte puritate coꝛdis ꝗᷓ nob illiꝰ ẽ vi⸗ ſitatõe donata poſſimextolli · pbãteſq; fam Mo guimen Netene ic 0 nih lut neſinr Nonlatra Picuk fungn Fugter Wa gwan acſehh ſanct gtatia fatinc lumina ntere sſer mheſonm ſaonſun untere Untten ſeſabet Unmn pon 8 , W Nn ſin isden rg mlan; lano⸗ mocn⸗ 5 nlh/ non N mepe ce⸗ herqn nonno/ plge⸗ dutv/ batöe dnci cifri⸗ bang s/ mibu⸗ ahul⸗ nades: afwen nngn janonug re nicj apens 5 o⸗ Lli. jonis ima Net ſue R teſc; tum recuperare non poſſe intelligamus · ⁊ pꝛeteritã coꝛdis alacritatem nõ noſtro ſtudio ſed illius dignatione nobis fuiſ9/ ſe infuſam · et pꝛeſentem deipᷣius rurſuʒ gratia et illuminatione eſſe poſcendam· Secunda vero ꝓbationis eſi cauſa vt ꝑ ſeuerãtia noſtra vel mentis conſtantia ⁊ ceſideriũ compꝛobetur:quaq; intentõe coꝛdis ⁊ oꝛationũ inſtantia: deſerentem nos viſitationem ſanctiſpiritus requi⸗ ramus manifeſtetur ĩ nobis · ac pariter agnoſcentes quanto laboꝛe amiſſũ iſtðᷣ ſpiritale gaudium ⁊ puritaſ leticia con quiratur ·ſollicitius inuentaʒ cuſtodire ac tenere attentius ſtudeamus.Quodã modo enim negligentiꝰ cuſiodiri ſolet· quicqͥd creditur facile poſſe reparari. OsSſtudium ⁊ induſtria noſtra nihil ſine adiutoꝛio dei pꝛeua⸗ leat. Lap v. Er quę euidenter pꝛobatur:⸗ tiam dei ac miſericoꝛdiam ſem per operari in nobis ea quę bo⸗/ na ſunt: Qua deſerente nibil valere ſiu dium laboꝛantis · et quantalibet annitẽ⸗/ tis induſtria ſine ipᷣius iteruʒ adiutoꝛio ſtatum pꝛiſtinũ recuperarenõ poſſe · illð q; ingiter in nobis impleri:nõ volentis neq; currentis b̊ miſerentis eſt cri. Quę gratia nõnũqᷓ;ᷓ econtrario negligentes ac reſolutos inſpiratione hac qua diciſ ſancta:et abundantia ſpiritualium co⸗ gitationum viſitare nõ deſpicit · ßinſpi/ rat indignos· exſuſcitat doꝛmientes· ⁊ il luminat obſeſſos ignoꝛantie ceeitate · cle menterq; nos arguit atq; caſtigatinfũ⸗ Tens ſecoꝛdibus noſtris vt vel ſic de in/ ertie ſomno compũctione ipius inſtiga/ ti conſurgere pꝛouocemur. Deniq; fre⸗ quenter etiam odoꝛibus vltra omnẽ ſu auitatem compoſitionis hũane in his ißis ſubito viſitationib adimplemur. ita vt mens hac oblectatione reſoluta ĩ quendam ſpiritus rapiatur exceſſum ſe De cõcupiſcẽtia carnis et ſpũs nos ab eo derelictos· gemitibus noſtris et induſtria illum leticieac puritatis ſta q; cõmoꝛari obliuiſcatur in carne. Qðvtile nobis ſit interdũ a do mino derelinqui. Capᷣ. vi. N tantuʒ vero illum quem di ximus abſceſſum ·et vtita loq̃r CEeſertionẽ dei· beatus Dauid vtilem eſſe cognouit: vt neq̃quã malue/ rit oꝛarene a cro pꝑenit in nullo relinq̃‚ retur. hoc enim ſciebat incongruũ eſſe vl ſibi vł hũane nature ad qu alibet perue nienti perfectionem · ſ̊ tem perari eaʒ po tius depꝛecatusſit dicens. Non me de⸗ relinquas vſq; quaq;. Ac ſi diceret alijſ verbis. Scio ꝙ derelinquere ſoleas ⁊ti liter tuos ſanctos vt pꝛobes. Mliter eniʒ ab aduerſario temptari nõ poſſuntniſi a te pauliſper fuerint ærelicti: ⁊ ideo nõ rogo vt nũqᷓ; me derelinquas: quia nõ expedit mihi vtnõ vel meã infirmitateʒ ſentiens dicã Bonum mihi quia bumi liaſti me · vel exercitii non habeã pꝛeli⸗ andi:qð ſine dubio habere non potero · ſi mihi ſemper ⁊ indirupte cohelerit ꝓte ctio tua. Suffultüũ nam q; me tua defen ſione temptare diabolus nõ andebit · il⸗ lud obijciens ⁊ expꝛobꝛans · vl mihi vel tibi:qð aduerſus athletas tuos ſolet ca lumnioſa voce pꝛoferre. Nunquid gra tis iob colit deum · nonne tu vallaſti euʒ ac domũ eius vniuerſam q; ſubſtantiaʒ eius per circu mitum · ſed magis ꝑto ne me vſq; quaq; deſeras. Quod grece di⸗ citux · id eſt vſq; ad nimietatem. Quantum enim mihi vtile eſt ſi derelinquas me pauliſper ad tempus vt deſiderij mei cõ ſtantia compꝛobetur:tantum noxiuʒ eſt ſi pꝛo meritis ac delictis meis niminʒ me elerere volueris ·quia nulla virtus hu mana ſi diutius in temptatione tuo de/ ſeratur auxilio · ſua poterit con ſtantia p⸗ Durare · et non pꝛotinus adu erſarij vel potentia vel factione ſuccumbere · niſi tu ipſe qui es bumanarum virium conſci us ac luctaminum moderatoꝛ non pꝑmi ſerteptari nos ſuꝑid qð poſſumꝰpᷣfecer cũ tẽptatõe et᷑ exitũ vt ſi ſtinere poſſimꝰ D Collatio quarta eᷣbbatis danielis Tale qͥd ⁊ in indicũ libꝛo ſuꝑ extermia⸗/ bhec pugna diſpenſatiõe dei nobis inſer⸗ tione gẽtiũ ſpiritaliũ quę aduerſantur iſrabeli miſtice legimus deſignatũ. Me ſunt gentes quas dñs dereliquit vt eru⸗ Diret in eis iſrabelem et haberẽt conſue tudinem cum boſtibus pꝛeliandi. Et ite rum poſt pauca Dimiſitq; eos deus vt in ißis expiretur iſraheleʒ vtrü audirẽt mãdata dñi quę pꝛeceperat patriby eo/ rũ per manũ moyſi an nõ. Quaʒ vtiq; pngnã nõ inuidens deus quieti iſrahel nec male eidem conſulens ſed ſciens eſſe vtiliſſimã reſeruauit · vt duz gentiũ ſem per iſtarũ impugnatiõe depꝛimitur nũ / q ſe ſentiat auxilio dñi non egere · 1 ob id ſemper in eius meditatione ⁊ inuoca/ tione perſiſtens· nec inerti ocio diſſolua/ tur.nec bellandi vſum ⁊ exercitia virtu⸗ tis amittat. Frequenter enĩ quos ſupe/ rare nõ potuerunt aduerſa· ſecuritas et res pꝛoſpere colliſerunt. De vtilitate eius pugne quam apoſtolus ponit incolluctatio/ necarnis etſpũs. Capᷣ.vij. Anc pngnã vtilit᷑ nr̃is qͥʒ mẽ⸗ bꝛis inſertam · etiaz in aplo ita fſfſepgimuſ. Caro eni concupiſcit aduerſus ſpiritũ ·ſpiritus aſt aduerſus carnẽ. Hec aũt inuicẽ aduerſantur ſibi · vt nõ quecunq; vultis illa faciatis Na bes ⁊ hic pugnã inuiſceratã qdammo/⸗ do coꝛpoꝛi noſtro · diſpenſatione domini pcuratã Quicqͥd enĩ generalit᷑ ſine alicuius exceptiõe omibus ineſt · qd ali ud iudicari poteſt · niſi ißi bumane ſub⸗ ſtantie poſt ruinaʒ pꝛimi hominis velut naturaliter attributuʒ et qdð vniuerſis cõ genitũ cõcretũ q; depꝛehenditurquo modo nõ credendũ ſit arbitrio dñi non nocentis ſed conſulentis inſertuʒ. Cau/ ſam vero huins belli ·. id eſt carnis et ſpiö/ ritus hãc eſſe deſcribit· vt non inquit qq/ cunq; vultis illa faciatis. Ergo id qð ꝓ curauit deus vt nõ poſſet a nobis imple riid eſt vt nõ quecunq; volumus facia mus · qͥq aliud ſi impleatur credi poteſt eſſe qᷓm noxiũ.Et eſtqdᷣammodo vtilis taet ad melioꝛẽ nos ſtatũ ꝓuocans atʒ cõpellens· qua pugna ſublata ꝓculdu⸗ bio pax econtrario pernicioſa ſuccedet. Interrogatio quid ſit qð in ca/ pitulo apoſtolipoſtaduerſan/ tes ſibiconcupiſcentias carnis et ſpiritus tertia adijciatur vo⸗ lütas. Capᷣ.viij. Ermanus.Licetnobis que dam intellectus lineę iam pꝛe/⸗ lucere videãtur:tamẽ quia nec dũ poſſumus apli ſententiã ad liquidũ peruidere · volumus hec nobis apertius explanari. Tres enĩ res hic indicari vi/⸗ Tentur. Pꝛima carnis aduerſus ſpiri⸗ tum pugna. Secunda ſpiritus aduer⸗ ſus carnis concupiſcentia · Tertia vo⸗ luntas noſtra quę velut media ponitur. de qua dicitur vt nõ quecunq; vultis il la faciatis. Su per qua re licet vt dixi ſu ſpitiones quaſdam ex his quę expoſita ſunt intelligentie colligamus volumus tamen quia ſe buius collatiõis occaſio cædit. aliquid nob lucidius diſputari. Reſponſio de intellectu recte ĩ/ terrogantis. Cap.ir. Aniel.Diſcernere diuiſiones et lineas queſtionũ poꝛtio ĩtelle ctus eſt · maxima pars intelli gentie eſt ſcire quod neſcis. OꝛopttqdGd dicitur inſipienti interroganti ſapien⸗ tia reputabitur · quia licet is qui interro gat vim ꝓpoſite queſtiõis ignoꝛet · tamẽ quia pꝛudenter inquirit · et ꝙ nõ intelli⸗ gebat intellexit hocipm illi reputatur ad ſapientiaʒ · eo ꝙ qͥd neſciret pꝛudenter agnounit. Scom diuiſionẽ itaq; veſtrã tres res ab apoſtolo noĩari videntu cõ cupiſcentia carnis aduerſus ſpirituʒ et ſpũs aduſꝰcarnẽ qᷓꝝ aduſus ſeĩuicẽ pu gna bãc videtur habere cauſam atq; ꝓ⸗ uentũ · vt ea quę nolumus facere neque- amꝰ. Quarta igitur ſupereſt cauſa qm minime vidiſtis vos · vt illud ſcʒ qᷣ vo lumus faciamus. Nunc ergo opus eſt nob vt pᷣus duarũ ↄcupiſcentiarũ vim ſon ſtca ta den trag neyu⸗ ſcnlint⸗ e guͤfe lattonn reconſe ſctune lenon ezae btont oghnten wor⸗ Nbinſe lnid⸗ Na bit No⸗ lema4 wlola cncjcan Men bubane fnangnn⸗ untone Wdnnd upadn 6 ſa, ee lnſan (NS boe an Cignidi wnns anin/ ſpin⸗ Uners ma We Wine⸗ Pwlisl undl neawir lunus goatſoo Phutani⸗ reae⸗ . iniſones ntoitle rsiureli ptq iſhien aiintan, otm n5 ſeh unm puden gm mc ſinjel ſicipe mrch tmnn 1 4 n lü D De cõcupiſcẽtia carnis et ſpũs id eſi carnis et ſpiritus agnoſcamus: et ita demũ ꝗᷓ voluntas ſit noſtra · quę int vtrã q; poſita eſt diſcutere valeamꝰ. de⸗ indequid poſſit voluntatis noſtre nõ eẽ ſimiliter diſcernamus. Cvocabulũ carnis nõ in vna ſignificatione ponatur Cap x. Ocabulum carnis in ſcriptun ſanctis multifarie legimus no/ minari. Mam nõnunqᷓ; ſignifi cat hominẽ integrum id eſt qui ex coꝛxo re conſtat ⁊ anima·vt ibi. Et vᷣbũ caro factum eſtet videbit omnis caro ſaluta re dei noſtri. Nonnũ qᷓ; homines pecca/ toꝛes atq; carnales· vt ibi. Non perma/ nebit ſpiritus meus in hominibus iſtis · eo ꝙ ſint caro. Interdum ꝓ ipᷣis peccaqᷣ ponitur · vt ibi. Aos aũt nõ eſtis in car/ ne ßᷣ in ſpiritu. Etiterũ.Caro ⁊ ſanguis regnu dei nõ poſſidebũt. Deniq; ſequit᷑ Necq; coꝛruptio incoꝛruptelam poſſide bit. Nõnũ qᷓ; pꝛo agnatione ⁊ ꝓpiquita te · vtibi. Caro mea ⁊ oſſa mea vos. Et apoſtolus. Si quomodo in emulationẽ inducã carnẽ meamet ſaluos faciã ali‚/ quos exillis. Querendũ ergo nobis eſt: ſm quã ſignificationeʒ ex his quattuoꝛ carneʒ hic debeamus accipere. Manife⸗ ſtum nam q; eſt hm illud qð poſituʒ eſt· Et verbũ caro factuʒ eſt· Ael illud. Et videbit omnis caro ſalutare dei · penitꝰ ſtare ñ poſſe. ſᷣ neq; ſᷣm illud qð dicitur Mon permanebit ſpiritus meus in hoĩ⸗ bus iſtis eo ꝙ ſint caro·quia nõ ſicutibi abrupte de homine peccatoꝛe ita ⁊ B po⸗ nitur caro. cum dicit. Caro concupiſcit aduerſus ſpiritum·⁊ ſpiritus aduerſus carnem. Meq; enĩ de rebus ſubſtantia⸗ libus loquitur ·ſᷣ deactualibus: quę in vno eodeq; hoĩe vel pariter vel ſingilla tim cum quadam tempoꝛis viciſſitudĩe et mutatione luctantur. Quid in hoc loco caro ab apo/ ſtolo nominetur et quid ſi con cupia ſpus. Lap. xi. . Aanm obꝛem in hoc loco carnẽ nsõ hominẽ id eſt bomininis ſb ſtantiam · ſed voluntatem carnis et de⸗ ſideria debemus peſſima accipere · ſicut nec ſpiritum quidẽ aliquã reʒ ſu bſtãtia lem· H̊ anime deſideria bona et ſpiritua⸗/ lia ſignificare ſentimus. Quem ſenſum idem beatus aplus in ſuperioꝛibo eiuſdẽ ſententie euidenter expꝛeſſitita incipiẽés Dico auũt.Spiritu ambulate ⁊ deſide ria carnis nõ perficietis. Caro enĩ cõcu piſcit aduerſus ſpiritũ· ſpiritus vero ad uerſus carnem. Mec aũt inuicẽaduſan tur ſibi vt non quecũqʒ vultis illa facia tis. Quę cũ vtraq; deſideria · id eſt car- nis et ſpiritus in vno eodemq; ſint homi ne inteſtinũ quotidie intra nos geritur bellum · dum concupiſcentia carnis quę pꝛecipitãter fertur ad vicia · his ꝗ ad pᷣ ſentem requiem pertinent · et tem oꝛali⸗ bus delicijs gaudet.Quibus ecõtra cõ cupiſcentia ſpiritus aduerſata ·ita deſi⸗ derat tota ſpiritalibus ſtudijs inherere. vt etiam neceſſarios carnis vſus optet excludere · ſicillis iugiter occupari feſti/ nans · vt nullaʒ penitus fragilitati eius curam cupiat inpartiri. Caro luxurijs ac libidine delectatur · ſpiritus ne ipſis quidem naturalibus deſiderijs acqeſcit Illa cõcupiſcit ſatiari ſomno·repleri ci/ bo. Mic vigilijs ⁊ iciunijs ita ſaginatur vt ne ad ipᷣm quidẽ neeeſſariũ vite vſuʒ ſomnũ cibumq; velit admittere. Illa cu pit exuberarecopijs vniuerſis · hic ne ipi us quidem anguſti panis quotidianaʒ ſbam habere contẽtus eſt. Lauachris il⸗ la niteſcere ⁊ quotidianis adulatiũ tur⸗/ mis appetit conſtipari. Mic ſqualoꝛein⸗ acceſſibilis heremi paſcitur · cunctoꝛũq; moꝛtaliũ pñtiam perhoꝛreſcit. Honoꝛi/ bus illa et laudib hominũ confouetur · Hic irrogatis ſibi ↄtumelijs iniurijſq; letatur. . M, Que ſit volũtas noſtra ꝗᷓ inter concupiſcentiam carnis et ſpizi tus ponitnun. CLap. xij. NNMter has igitur vtraſq; cõcu piſcentias: anime voluntas in meditullio quodã vituperabi⸗ LTollatio quarta vᷣlbbatis danielis lioꝛe conſiſtens· nec vicioꝝ flagitijs ob lectatur.nec virtutũ laboꝛib acquieſcit · ſic querẽs a paſſionibo carnalibus tepe rari· vt nequaqᷓ; velit doloꝛes neceſſari os ſuſtinere· ſinequibns vtutes ſpiritꝰ nequeũt poſſideri · abſq; caſtigatõe car nis caſiimoniã cupiens coꝛpoꝛis obtine re· ſine vigiliaꝝ laboꝛe coꝛdis qacquirere puritatẽ· cũ requie carnis ſpiritalib vir tutiby exuberare abſq; vlliꝰ exaſperatõe cõuicij patientie gratiã poſſidere· humi litatẽ chriſti ſine honon mundi exercere iactura ·religionis ſimplicitatẽ cũ ſeculi ambitione ſectari:chriſto cuʒ hominum laude ac feruoꝛe buire · diſtrictioneʒ veri tat̃ ſine cuin ſpiã vel tenui offenſione p ferre. Poſtremo ſic vultfutura conſeqᷓ bona · vt pꝛeſentia nõ amittat. Qug vo luntas nunq; nos ad perfectionẽ veram ceret peruenire b in tepoꝛe quodam te terrimo collocaret taleſq; faceret qles il li ſunt qͥ ĩ apocalippi increpatiõe dñi caʒ ſtigant᷑· ſcio opera tua · quia neq; calidꝰ es neq; frigidus · vtinã frigid? eſſes aut calidus:nũc aũt quia tepidus es· incipi am te euomere deoꝛe meo . niſibunc tepi diſſimũ ſtatũ altrinſecus hec inſurgẽtia bella dirũ pent. NMaʒ cũ famulantes hu ic voluntati noſtre ad hanc remiſſioneʒ voluerimus noſmetipos paululũ relax are· confeſtim aculei carnis in ſurgũt· lu iſq; nos vicijs ⁊ paſſionibo ſauciates ne qua q; in illa qua delectamur puritatis qualitate ſtare ꝑmittunt atq; ad illam quã hoꝛremꝰ frigidã voluptate·plenã q; ſentibus perrabunt viaʒ. Rurſus ſi ſpiritus feruoꝛe ſuccenſi oꝑa carnis vo⸗ lentes extin guere · ſine vllo reſpectu fra gilitatis huane totos noſmetipſos tem⸗ ptauerimus ad imoderata vtutum ſtu dia coꝛdis elatione conferre· interpellãs im becillitas carnis ab illa repꝛehenſibi li nimietate ſpiritus reuocatac retardat et ita fit vt vtraq; concupiſcẽtia tali col luctatõe alterna ſibimet repugnũte· ani me voluntas quęnec totã ſe carnalibus ſiderijs dedere·nec virtutũ vult labo ribus deſudare quodãmodo iuſto mo deramie temperetur dũ hec inter vtraq; cõtentio · illam pernicioſioꝛem excludẽs anime voluntatẽ: vt quãdam equitatis libꝛã ĩ ſtatera noſtri coꝛpoꝛis collocat ꝗͥ ſpiritus carniſq; cõfinia iuſto diſcernit examinenec a dextris mentẽ ſpũs ardo re ſuccenſamnec aleua carnẽ vicioꝛum aculeis pꝛeponderare permittit.Dum Hᷣ pugna quotidianis diebo vtiliter exagi tatur in nobis: ad illud quartũ qð nolu mus ſalubꝛiter venire cõpellimur· vt pu ritatẽ coꝛdis nõ ocio nec ſecuritate.ſᷣ in gi ſudoꝛe etcõtritione ſpiritus acquira mus . caſtitatem q; carnis diſtrictis ieiu nijs fame ⁊ ſiti ac vigilantia retẽtemus· directionẽ etiã coꝛdislectione · vigilijs · oꝛationecõtinua·et ſolitudinis ſqualo⸗/ re capiamus · patientiã tribulationũ ex ercitijs retentemus · cũ blaſfemijs ⁊ o ꝑp bꝛioꝝ ſaturitate noſtro bßuiamus aucto ri: veritatẽ cuʒ inuidia mũdi iſtius ⁊ ini micicijs ſi neceſſe fuerit erequamuret ta li colluctatione in noſtro coꝛpoꝛe militã te · ptractis nobis ab hac ignaua ſecuri tate atq; ad iſtũ quẽ volumus la boꝛem ac virtutuʒ ſtudia ꝓuocatis equitas op time media retineaturet tepidũ nr̃e vo luntatis arbitrium ·hinc ſpiritus feruoꝛ illinc carnis gelidiſſimus rigoꝛ modera tiſſimo caloꝛe cõtẽperet acneq; ad effre nata vicia mentẽ ꝑtrabi concupiſcẽtia ſpiritus ſinatnec rurſum ad virtutũ ir rationabiles appetitꝰ fragilitas carnis ſpiritũ patiat᷑ extolli: ne vlinde oĩgenũ pullulent fomites vicioꝝ · vl hinc elatio moꝛbi pꝛincipalis emergens telo nos ſu perbie grauioꝛecõfodiat· ſ̊ pugne hoꝛũ equa libratio iuſte ſuccedẽs ſanã ⁊ mo/ deratã inter vtraq; virtutũ reſeruet vi⸗ am · itinere regio docẽs militẽ chriſti ſem per incedere · atz ita fit vt cũ ꝓ tepoꝛe bu ius quã dirimus ignauiſſime volũtatis ꝓpenſius mẽs ad deſideria carnis fuerit ceuoluta · ſpiritus ↄcupiſcentia refrene tur nequaq; ea vicijs acquieſcente teter rimis rurſum q; ſiimmoderato feruoꝛe Innnmnnnnnmnmnnmennnnnnnmn --- = erc htſpir tus.i lur er ſtreten ſepla viam tia ii mmino wiling Gege⸗ eſcut nerſus: vnleni⸗ Wnyrgn wWon Pecee⸗ Tianin lluten dinena lntemm umh⸗ Demt Gluaue lws. N bri tor tedil Cadi⸗ te Cnahn mnelionn e ſen en Guſtinati eniente: wonoe i dſe Galon⸗ llgnegn ſceige lingcitr ihltur Panier lnligf⸗ Kannhe ſini 4 iginn Nlor, N Nwun icdn murR nnut.bi, Achuin ns iein temns. Gigli isſnd Wtonia mnsar lilug ii muretta weenmnilti maſeun luwren⸗ gritusop Günfe vo mmsfao⸗ uunoden Nonot AVNN clunsan⸗ Binche⸗ AAhtnn ſunimn ſni tnd⸗ tichrſtin jytnebn mmisfuet a ſefto ſnnin⸗ nfN rit ſpiritus noſter ⁊ incõſiderata pꝛerep tus · ĩfirmitate carnis ad iuſtũ retra ha tur examẽ et tranſcendẽs volũtatis no/ ſtre tepidiſſimũ ſtatũ cõmodiſſima tẽpe/ rie planoq; tramite cũ ſudoꝛis ĩduſtria viam perfectiõis incedat. Simile quid etiã ĩ illius turris extructiõe legimus a domino diſpenſatum in libꝛo geneſeos · vbilinguarũ oboꝛta repente cõfuſio ſa⸗ crilegos auſus hominuʒ nefandoſq; cõ peſcuit. Perman ſiſſet enĩ etiam ibi ad/ uerſus deũ :immo aduerſus eos qui di- uinã eius attẽptare cevxerãt maieſtatem conſenſus noxius· niſi eos diſpenſatõne i repugnãs inter ſe diuerſitas lingue per diſſonantiã vocis in melioꝛẽ ſtatum ꝓficere compuliſſet·et quos ad excidiuʒ ſui animauerat pernicioſa cõſenſio· ad ſalutem reuocaſſet bona vtiliſq; diſcoꝛ⸗ dia · incipientes ſcʒ humanã fragilitatẽ intercedente diniſione ſentirequã pno niã con ſpirationẽ elati antea neſciebãt. De vtilitate cunctationis ꝗᷓ ex colluctatiõe oꝛitur carnis etſpi ritus. Cap̃.xiij. Ntantum vero vtilis nobis ex bhuius pugne diuerſitate cũcta tio naſcitur · et ſalutaris ex hac ↄcertatõe dila tio · vt reſiſtente ſoliditate coꝛporea dũ ab eoꝝ effectu ꝗᷓ nequit᷑ mẽ te concipimus retardamurnõnunq; in melioꝛem ſtatũ · ſeu penitudine ſbᷣſequ? te · ſeu emendatiõe quadam quę ſolet ꝓ craſtinatione operis ⁊ recogitationeint᷑„/ neniente deſcendere coꝛrigam̃. Deniqʒ hos quos intelligimus ad voluntatũ ſu arũ deſideꝛia perficienda · nullo carnis obſtaculo retardari: demones ſcʒac ſpi ritales nequitias:etquidẽ cũ ſint deemi nẽtioꝛe ãgeloꝝ ordine deuoluti · deteſta⸗ bilioꝛes eẽ hominib otemplamur · eo ꝙ; poſſibilitate eoꝛũ deſiderijs adiacẽte· id qð nequiter ſemel ↄceperint irreuoxabi li malo perficere nõ moꝛẽtur · quia ſicut eſt animꝰ velox ad excogitandũ ·ſic ad ꝑ ſiciendũ pernix ⁊ abſoluta ſubſtantia · et De cõcupiſcẽtia carnis et ſpũs per exceſſum coꝛdis ad impoſſibilia fue· duü ſuppeditat eis pꝛona facilitas ea que⸗ voluerit peragendi ·ↄceptũ malũ nulla intercedens deliberatio ſalutaris emen⸗ dat. De inemendabili malicia ſpiri talium nequiciarũ. Cap̃.xiiij Piritalis nanq; ſbᷣa nec vila carnis ſoliditate deuicta vt ex⸗ cuſationẽ exoꝛte in ſe pꝛaue nõ recipit voluntatis · ita veniã malignita tis excluditquia nulla quemadmoduʒ nosad peccandũ impugnatione carnis extrinſecus laceſſita eſt· ᷣ vicio ſoliꝰ ma⸗/ le voluntatis accenſa · et ob hoc ſine w⸗ nia peccatũ · et languoꝛ ſine remedio eſt· Sicut enĩ nulla ſollicitãte terrena ma⸗ teria coꝛruit ita ne indulgentiã quidem aut locũ penitudinis obtinere pᷣt.Qui⸗ bus exrebus euidenter colligitur · ꝙ nõ ſolũ noxia nõ ſit hecquęcontra ſe innicẽ ſuſcitatur in nobis carnis ſpirituſq; cõ tentio· werũetiã multã ↄferat vtilitateʒ. Quid nobis pſitcarnis aduer-/ ſus ſpiritũ cõcupia. Cap̃.xv. Rieſ mo ꝙ deſidias ac negligen⸗ tias noſiras ſtatim arguit · ⁊ vt IzIgã diligẽtiſſimꝰ pedagogꝰ a diſtrictiõis ⁊ diſcipline rectitudie nũqᷓ; nos deuiare cõcedens · ſi paululũ qͥd ſe curitas noſtra menſurã congrue ſerieta tis diſtrictioniſq; exceſſerit:flagellis in⸗ centiuoꝝ ſtimulat confeſtim increpat atq; ad cõpetentem reuocat parcitatem Secũdo ꝙ pꝛo caſtimonie ac puritatis integritate cũ dei gratia concedente · ita nos longo tpe genitali pollutione vide⸗/ rimus immunes· vt ne ipᷣa quidem ſim⸗ plici cõmotione carnis vlterius nos in⸗ quietandos eſſe credamus:et per hoc ve lut qui nõ geſtemus coꝛruptela carnis in ſecretis ↄſcientie noſtre fuerimus ela⸗/ ti · ſuo nos rurſum qu ãuis qeto ac ſim/ plici viſitans fluxu humiliat ac retũdit: noſq; homines eſſe ſtimulis ſuis ammo net · Quodãmodo eni cũ in ceteris gene ribus vicioꝝ etquidem grauioꝛib ma⸗ giſq; noxijs indifferẽtius ſo Aeam. incur. 2 Lollatio quarta Abbati⸗ nec laboꝛe ↄtinentie coꝛpoꝛalis· nec cõtri tione coꝛdis ſe eſtimant indigere et hac rere nec tã facile ĩ eon cõpungamur ad/ miſſu .· in hoc peculiarius hũiliat conſciẽ tia nra · per q;ᷓ hancilluſionẽneglectarũ quoq; paſſionũ recoꝛdatione moꝛdet euidenter intelligens immũdaʒ ſe facta naturalibus incentiuisquęcũ eſſet im⸗ mũdioꝛ ſpiritalibo vicijs ignoꝛabat · ⁊ re currens ꝓtinus ad emendationẽ anteri- oꝛis ignauie · cõmonetur pariter ne ſuꝑ ſucceſſibo pꝛeterite puritatis debere con fidere · quã ſe perſpicit puſilluʒ quid de clinantem a domino xerdidiſſe· nec poſſe hbuius purificationis donũ niſi per ſoli us dei gratiã poſſidere · docentibus nos quodãmodo ipᷣius rei expimẽtis · vt ſi ĩj tegritatẽ coꝛdis perpetuo ↄſequi delec· tamur .bũilitatis ſtudeamus virtutẽiu giter obtinere. Deincẽtinis carnis quibus vt humiliaremur grauiuſ tenere⸗ mur Cap. xi. 3 Aius igitur puritatis elatio/ nem pnicioſioꝛẽ futurã cũctis ſceleribus atq; flagitijs:et ob hanc nihil nos emolumẽti cõſecuturos ꝓ qualibet caſtitatis integritate · teſtãtur ille virtutes quarũ ſuperius fecimꝰ mẽ⸗/ tionẽ · ꝗᷓ cũ nullas huiuſmodi titillatões carnis habuiſſe credatur ob ſolã coꝛdiſ elationẽ ppetua ruina de ſublimi cęleſti/ q; ſtatione ceiecte ſunt. Eſſemus itaq; penit abſq; remedio tepidi:vtpotenon habetes indicẽ negligentie noſtre · vel in coꝛpe nro aut in conſcietijs ꝓpꝛija inſidẽ tem· nec ſtuderemus ad perfectionis p/ nenire feruoꝛẽ · ſed nec frugalitatis qdeʒ diſtrictionẽ vel cõtinentia teneremꝰ· ni⸗/ ſi nos hec titillatio carnis increſcẽs hũi⸗ liaret atq; retunderetaduerſus ſpirita- liñ quoq; vicioꝝ purgationẽ ſollicitos redderet intentos. De eunuchorum tepoꝛe. Eniq; in his qͥ ſpadones ſunt coꝛpe:idcirco hũc aĩe tepoꝛem vlut ſoluti ab hac neceſſitate carnali: danielis ſecuritate reſoluti nunqᷓ; perfectionẽ coꝛ dis ſed nec ſpiritaliũ quidẽ vicioꝛũ pur gationẽ vel querere in veritate vel poſſi⸗/ Tere feſtinat. Qui ſtatus a camali qti« tate deſcendens efficitur aĩalis ·qui eſt ꝓ culdubio deterioꝛ gradus ipᷣe eſt eniʒ qͥ e frigido ad tepidum tãſieus deteſta/ bilioꝛ dñi voce ſignatuur. Interrogatio qnid ĩiterſit inter camalem etanumalẽ.Lap̃ᷣ xviij. Ermanus.De vtilitate col· luuctationis quę inter carnem ? ſpiritũ ſuſcitatur:quãtuʒ vide tur nobis euidenter expꝛeſſum eſt· ita vt eam ipis quodãmodo manibo nr̃is pal⸗ pabilem factã eſſe ccedamus. Et idcir- co hanc quoq; rationẽ nobis ſimilit᷑ cu/ pimus aperiri:quid interſit inter carna lem ⁊ aĩalem virũ· vel quẽadmoduʒ aĩa lis carnali poſſit eſſe deterioꝛ. Detriplici aiarũ ſtatu. Ca. xix Aniel. Scom diffinitiõʒ ſcri pture tres ſunt aiarum ſtatus. Pꝛimus carnalis. Secũdus aialis · Tertius ſpiritalis. Quos in apo ſtolo ita legimus deſignari. Nam ð car nali d; Lac vobᷣ potũ dedi nõ eſcã · nec dũ eĩ poteraſ·n udhuc qͥdẽ poteſt.ad huc enĩ eſt: carnales.Et iterũ. Abi eĩ eſt inter vos zelus ⁊ ↄtẽtio·nonne carnales eſtis. De aĩali qͥ alit᷑ cõmemoꝛat᷑. Ania lis añt hõ nõ ꝑcipit ea ꝗᷓ ſunt ſpiritᷣ dei ſtultitia eĩ ẽ illi. De ſpiritali xo. Spiri⸗ tal ãt exaniat oĩia ·ipᷣe aũt a nemine iudi cat. Etiterũ. Aos aũt qͥ ſpiritales eſtis inſtruite eos qͥ eiuſmodi ſunt in ſpũ leni tatis. Ita q; feſtinãdũ eſinob vtcũ renũ ciãtes deſierimus eſſe carnales·id ẽa ſe culariũ cepimus cõnerſatiõe ſeiungi· et ab illa manifeſta carnis pollutione ceſſa re · ſpiritalem ſenſum ꝓptinus appꝛehẽde re tota vᷣtute nitam̃· ne foꝛte blandiẽtes nob ꝙ videmur m exterioꝛeʒ hominem huic renũciaſſe mũdo· vel carmaliũ foꝛni cationũ deſeruiſſe cõtagiꝗ · tãq; q ſum/ 1 niſie terat rint pfe pfea rebo hus mone ecen wid goc lants nücai N Nem nſant Prs gonid ndde dban kegef abl⸗ nuso fihiea ojrſa litenc nengn ſneng, lloah ai ofitgi Flsre⸗ chines ſegale ſenoel ſeſenti⸗ npunßea ccipi noſti finen iingci Muthe ſchati anit⸗ — 21 Gl G 4 „ A * en. 4 kan ltnec Mmenz mncde kiavt fispah⸗ ii num ann. enanre mocde Ltie nuöcli nſtams. Derids nosnap ndar inel ntſn Tiac Nonms t N . 9 uuſpn1 NN Azſ mm, 1 —— — 4 täten lif ſenge Miorſt zce s Glüfe⸗ icßi — mã perfectionẽ ꝑ hoc apꝛehẽderimꝰ · re miſſioꝛes deinceps erga emũdationẽ ce⸗ terarũ paſſionũ lentioꝛesq; reddamur ⁊inter vtraq; detenti graduʒ ſpiritalis ꝓfectus aſſeq neqamus: exiſtimãtes ad pfectionẽnob abũdeſufficere ꝙ exterio rehoie videamur de ↄuerſatiõe mundi puiꝰ ac voluptatib ſegregari· vel qyim⸗ munes ſumus a coꝛruptela et cõmitio⸗ ne carnali · et ita inuẽti in illo tepido ſia⸗ tu · q deterrimꝰ iudicat᷑ euomendoſnos eæx oꝛe dñi m eius ſnĩaʒ nouerimꝰ ita di centis. Atinã calidus eſſes aut frigidꝰ· nũc aũt tepidus es ⁊ incipiã te euomere exoꝛe meo. Mec ĩmerito eos dñs qͥs iam viſceribo recepat charitatis:noxios ⁊te⸗ pefactos · cũ qdã cõuulſiõe pectoꝛis ſui euomẽdos eẽ ꝓnũciat · qͥ cũ ſalutarẽqð/ qmodo ei potuiſſent pꝛebere ſpᷣameuelli ab eius viſceribo maluerũt · tãto deterio res effecti illis q nũ q; oꝛi dñi illati ſunt cibis · qᷓnto id qð nauſea cõpellẽte pijci⸗ mus odibilius deteſtamur. Quicqd eĩ frigidũ eſt. etiã oꝛe ſuſceptũ vertit᷑ in ca loꝛeʒ · ſalutifera ſuauitate percipit· qdᷣ aut ſemel vicio tepoꝛis abiectũ eſt· nõ di cã labijſ admouere.̊ eitã emin ĩtueri ſi ne ingenti hoꝛroꝛenõ poſſumus. Rectiſ⸗ ſime ergo ꝓnũciatur eſſe deterioꝛ· qꝛ faci lius ad ſalutarẽ ↄuerſationẽ ac ꝑfectio/ nis faſii giũ carnalis ꝗs id eſt ſecularj vlł gẽtilis acceditq is q pꝛofeſſus mona⸗ chũ · nec tñ viã perfectionis arripiẽs ſᷣm regulaʒ diſcipline · ab illo ſemel ſpinitali feruoꝛe ſegnis diſceſſit. Ille nãq; coꝛpo⸗ ralibe ſaltẽ vicijs hũiliatus atq; imũdũ ſe ſentiẽs ↄtagione carnali:ad fontẽ ve⸗ re purificatiõis ac perfectionis culmen · qñq; cõpũct accurrit · ⁊ hoꝛrelcẽs illuʒ in quo eſt inſidelitatis gelidiſſimũ ſtatũ ſpiritus ardoꝛe ſuccẽſus ad perfectionẽ facilius cõnolabit. Mã q ſemel vt dixi⸗ mus tepido exoꝛſus initio monachi ce⸗ pit abuti vocabulo· nec tñ hũilitate ac feruoꝛe quo debuit iter huius ꝓfeſſiõis arripuit infectus ſemel hac miſerabili lue ⁊in ea qdamodo reſolutꝰ /nec ex ſe BDe cõcupiſcẽtia carnis et ſpũs vhlteriꝰ pfecta ſapenec alteriꝰpoterit mo nitis erudiri. Dicit eĩ in coꝛde ſuo äm il⸗ lã ſniam ·qꝛ diues ſum ⁊ locuples:⁊ nul lius egeo· Cuiiillud qͥʒ qð ſbᷣſequit᷑ con⸗ ſequẽter aptabit· tu aũt es miſer ⁊ miſe/ rabilis·: ⁊ pauꝑ ⁊ cecus ⁊ nudꝰ.i eo factꝰ etiã ſeculari deterioꝛ:ꝙ nec miſerũ ſe nec cecu ac nudũ aut emẽdatione dignũ · xel egere monitis alicuius aut inſtitutione cognoſcit · et obhoc nec exhoꝛtationẽ qͥ‚ dem vllaʒ verbi ſalutaris admittit nõ ĩ telligẽs ipᷣe monachi ſe noĩe pꝛegrauari ac depmi opinione cũctoꝝ·qua dũ cre⸗ ditur ab oĩb ſanctus · et velut dei famu⸗ lus colit᷑· neceſſe eſt vt in futuro vehemẽ⸗ tioꝛi iudicio peneq; ſubdat᷑. Doſtremo q̃d diutiꝰ immoꝛamur ĩ his ꝗ nobis ex⸗ perimẽto ſatis cõꝑta ſunt ac ꝓbata· Fre quẽter enĩ vidimus de frigidis atq; car⸗ nalibe·i· ð ſecularibo ac pa ganis · ad ſpi⸗ ritalẽ perueniſſe feruoꝛẽ de tepidis atq; aĩalibo omnino ñ vidimꝰ. Quos etiã ꝑ Xphetã ita legimꝰd ñm eteſtari · vt ſpiri talibo viris atq; doctoꝛib pᷣcipiatur · vt ab eis monẽdis docẽdiſq; diſcedãt⁊ ne gquaq; velut in ſterili atʒ ĩrructuoſa ter ra noxijſq; ſentib occupata·ſemẽ verbi ſalutaris expendant · ̊ vt ↄtẽnentes eaʒ nouã potius excolãt terrai:erga paga- nos ac ſeculares omnẽ doctrine culturã aæc verbi tranfferãt ſalutanis inſtantiaʒ dʒðò ita legit᷑. Hec dicit dñs viro iuda et habitatoꝛib hieruſalẽ. NMouate noua⸗ le et nolite ſerere ſuꝑ ſpinas. De male abrenuciatibus. c. xx. Eniq; qð pudet dicere ita ple⸗ roſq; abrenũciaſſe cõſpicimus vt nihil ãplius immutaſſe de anterioꝛibus vicijs ac moꝛi/⸗ bo cõpꝛobẽtur ·:niſi oꝛdineʒ tantũmodo atq; habitũ ſecularẽ. Nam ⁊ acquirere pecunias geſtiũt · qᷓs nec ante poſieder̃t WVl certequas habuerũt retinerenõ ⸗ ſinüt · aut qð eſt lugu bꝛius etiã amplifi⸗ care deliderãt · ſõ̊ hoc pꝛetextu· vel famu⸗ los ſp exinde vel fratres alere ſe debereiu ſtu eſſe contedũt vel certe obtẽtu congre d 5 Collatio quarta Albbatis oanielis gãdi cetus reßnãtquos velut abbates inſtituere ſe poſſe pꝛeſumunt. ſi in ve⸗ ritate viã pfectiõis inqᷣrerẽt. hoc potiꝰ to ta YYtute pficereniterent· vt ſcʒ exuti nõ ſolũ pecunijs · eti affectiõibo pſtinis ⁊ Diſtentionib vniũſis · ſemetipos ſingu⸗/ lares ac nudos ita ſ̊ ſenioꝝ imperio col locarẽt · vt curã nõ modo alioꝛũ nullaʒ. ß ne ſui quidẽ gererẽt. Ecõtrario auteʒ euenit · vt dũ fratribo pꝛeeſſe feſtinãt · nũ q; ſenioꝛibs ip̃i ſubijciãtur· ⁊ a ſuperbia inchoãtes dñ inſtituere cupiũt · nec diſce re ii nec agere ea que ſunt deo agenda mereãtur. Nuibo neceſſe eſt vt m ſalua toꝛis ſnĩam ceci duces cecoꝝ effecti · pa⸗ riter in foueã cadant. Cuius ſuꝑbię licʒ vnũ ſit genus duplex teius eſt ſpecies · vna ꝗᷓ ſerietatẽ grauitatẽq; ingiter imi⸗ tatur · alia ꝗᷓ effrenata libertate in cachi⸗ nos fatuos riſuſq; diſſoluit.Et illa qui dem taciturnitate congaudet. hec xero ⁊ædignat ſilentio coartari nec confun⸗/ dit paſſim ꝓloq·etiã res incogrnas i/ — eptas . du erubelcit vel inferioꝛ ceteris vl indoctioꝛ iudicari. Alia ob elationẽ cle⸗ ricatus ambit officiũ · alteꝛa deſpicit · vt pote iudicãs illud· aut dignitati pꝛiſtie aut vite ac nataliũ ſnoꝛũ meritis incõ⸗ gruũ vel indignũ. Quarũ ꝗ deterioꝛ p/ nũcianda ſit: vniuſcuiuſcũq; diſcutiat ac ppendat examẽ. Vnũ ſane atq; ideʒ inobediẽtie genus eſt; vł ꝓpter oꝑatiõis inſtantiã · vel ppter ocij deſideriũ ſenion violare mandatũ tanq; diſpẽdioſum ? ꝓ ſomno c; vigilantia monaſterij ſta tuta ↄuellere. Lantũ deniq; eſt abbatiſ rranſire pceptũ vt legas · q̃ntũ ſi cõtem nas vt doꝛmias · nec aliꝰ ſuperbię fomes eſt p ieiunio fratrẽ q; ꝓ refectiõe ↄtẽne⸗ re · niſi ꝙ pnicioſioꝛa eta remedijs longi quioꝛa ſunt vicia quę ſub ſpecie vtutũ 1 imagine ſpiritaliũ rerũ vident emerge re q; illa ꝗᷓ exaperta carnali voluptate ignütur. Mec enĩ velut palaʒ expoſiti ac manifeſti languores et arguütur co⸗ minus ? ſanãturilla vero dũ pꝛetextu xtutũ tegũtur incurata ꝑqurãt et vece⸗ ptos quoſq; periculoſius faciunt ac de ſperatius egrotare. Dehis qui cõtẽptis magnis oc cupaturin paruis. Lap̃ xxi. AInm illund ridiculũ q̃liter expꝛi⸗ mat ꝙnõnullos poſt pꝛimere nũciatiõs ardoꝛeʒ:quo vel res familiares vl opes plurimas ac militi⸗ am ſeculi relinquẽtes ſemetiposad mo naſteria cõtulerũt/tãto cernimꝰ ſtudio in his quę penitus abſcidi nõ poſſunt⁊ ꝗ nequent in Hoꝛdine nõ haberi · quis parua vilia q; ſint · eſſe deuinctos· vt ho rũ cura pꝛiſtinarũ oĩm facultatũ ſuperet paſſionẽ. Quibe ꝓfecto nõ magne pꝛo⸗ derit maioꝛes opes ac ſbas cõtẽpſiſſe · qꝛ affectus earũ ob qͥs ille contẽpte ſunt in res paruas atq; exiguas tranſtulerunt. Naã viciũ cupiditatis ⁊ auaricie qdð er⸗ ga ſpẽs pꝛecioſas exercere non poſſunt · circa vilioꝛes materias retinẽtes · ñ abl⸗ cidiſſe ſᷣ immutaſſe ꝓbãt pꝛiſtinã paſſio nẽ. Nam nimia denicti diligentia erga curã pſiathij · ſpoꝛtelle ſagelli · codid mat te aliarũq; ſimiliũ rerũ q;uis viliſſima rũ eadẽtñ qua antea libidine detinẽtur. Quseetiã tanta emnlatione cuſtodiunt atq; defendũt · vt ꝓipᷣis aduerſus fratrẽ cõmoneri · atq; litigare qð etiã turpius eſt nõ pudeat. In quibo adhuc egritudi necupiditatis pꝛiſtine laboꝛãtes · H̊ͥ eadẽ ꝗᷓ vſus coꝛꝑis poſſidere monachum vel neceſſitascogit.hi ſcdᷣm numerũ menſi· rãq; cõmunẽ nõ ſũt hr̃e ↄtẽti·in hoc q ſui coꝛdis auaritiam deſignãtes · cũ vel ea quibo vti neceſſe eſt ꝓpenſius ſtudent habere qᷓ; ceteri · vel excedentes diligẽtie modũ peculiarius ea attẽtiuſq; cuſtodi unt · et ab alioꝛũ ↄtrectatione defendũt · ꝗᷓ vniuerſis fratribo debẽt eẽ cõmunia · quaſi vvo differẽtia tãtũmodo metallo rũ et nõ ipᷣa paſſio cupiditatis habeat᷑ innoxia. ⁊ cũ ꝓ rebequidem magnis ira ſci nõ liceat/ vilioꝛibo vero boc ipᷣm fe⸗ ciſſe ſine culpa ſit· et nõ idcirco pꝛecioſio res abiecerimus malerias · vt facili dil⸗ ier Pn. ee vrs Cnl, o d⸗ Mm Nichi pytlo ſitent nepeo⸗ lear umin kcun. ecdan upprt s 4h i uſio nu age id mat füſina wündnr. uſtodiunt ſusfm jnppuus gmdi Sheade chony wünn inhi iin sſut golp. zaibei icir Gmum⸗ Pnenl⸗ ͤbil cil 4 ſ in x xri xij Indq ſit vtilis cenodoxia. xiij De varia oppugnatõe oĩʒ vicioꝝ Capitulla= ceremꝰ vilioꝛa Ztenere. Quid eniĩ differt vtrũ quis perturbationẽ cupiditatis er ga opes amplas atq; magnificas. an er ga vilioꝛes exerceat ſpecies niſi ꝙ ĩ eo re pꝛebẽſibilioꝛ iudicãdus eſt· qui maxi ma ſpꝛeueritin minimis obligetur. Jõ perfectionẽ coꝛdis abrenũciatio iſia nõ obtinet. qꝛ cũ cenſum habeat pauperis· nõ abijcitdiuitis voluntatem. . 4. Explicit collatio abbatis dani elis deconcupiſcentia carnis ⁊ ſpiritus. Incipiũt capitula col lationis ſerapionis abbatis ð octo pꝛicipalibus vicijs. Ca.i. Duentus noſter ad abbatis ſe rapionis cellã · et inqᷣſitio de ge neribo 1 impugnatiõe vicioꝝ. ij Marratio abbatis ſerapiõis de octo pꝛincipaliby vicijs. iij De duob vicioꝝ generibo ⁊ effi⸗ cientia eoꝝ quadripartita. iiij Recapitulatio de caſtrimargie foꝛnicatiõis paſſiõe ⁊ curatio⸗ neearum.,. „ Luõ dñs nt ſolus abſq; pecca to temptatus ſit. vi Derõetẽptatiõis qua a diabolo tẽptatus eſt dñs · vij De cõſummatione cenodoxie et ſupbieę ſine mĩſterio coꝛpali. viij De ſilargiria ꝙ extra natam ſit · qd intetſit inter iſßam ⁊ natu ralia vicia. ix BDeira atq; triſticia ꝓinter acci⸗ dentia vicia plerumq; inueni antur. De ſex vicioꝛũ ↄcoꝛdia ⁊ duoꝛũ ab eis diſſidentiũ cognatiõe. Deoꝛigine ⁊ qualitate vniuſcu * xiuij De inſtituẽdo aduerſuzʒ vicia cer tamĩe hm ipoꝝ infeſtaſtonẽ. xv Nihil nos poſſe aduerſum vicia ſine auulio cei nec delerenos ĩ eoꝝ extolli victoꝛzia. H xvi De ſigiſicatiõe ſeptẽ gẽtiũ q̃ꝝ iſ- rael accepit traſ⁊ q̃re alibi ſep tẽ alibi młte gẽtes eẽ dicãatur. xvij Inter ogatio de cõpatiõe ſepteʒ gentiũ ⁊octo vicioꝝ. xviij Reſpõſio quõ ſᷣm octo vicia oc to gentiũ numerus ipleat. xix Cur vna gẽs qᷣdẽ deſeri ſeptẽ ve ro iubẽtur extingui. yx BDe natura caſtrimargie ad ſim 4 litudinẽ aqᷣle cõparãde. xxi ¶De perſeuer atia caſtrimargiead ũſus philoſophos diſputata xxij Cura bꝛa he pꝛedixerit dens decẽ gentes expugnandas a ꝓplo iſ rij Quomodo vtilenobis ſit vicio rum terras poſſidere. puli chananeoꝝ ſemini ſem fi eft deputate. xxv Teſtimonia diuerſa ſuper ſigniſt catione octo vicioꝝ. xxvi Q deuicta paſſiõe gule iĩpendẽ- dus ſit laboꝛ ad vtutes ceteraſ rxvij Q nõ idẽoꝛdo pꝛelioꝛũ ſit qͥ ſ nitur in cathalogo viciox. Expliciũt capitula.Incipit col latio ſerapionis de octo pꝛinci⸗/ palibus vicijs. Lap̃. i. N ulo cetu antiquiſſi⸗ moꝝ ſenum fuit vir noie ſerapi⸗ on adpme gra⸗ tia diſcretiõisoꝛ natꝰ·cuiꝰcollati onẽ opepᷣciũ reoꝛ ſĩiis tdere. Ambiẽtib enĩ nobᷣ vt de impugnatiõe vicioꝝ aliq̃ diſputaret. qbo oꝛigines eoꝝ cauſema nifeſtius paderẽtur · ita exoꝛſus ef. Narratio abbatis ſerapiõis de octo pꝛicipalibus vicijs.La.ij. Tollatio quinta Albbatis Gerapionis Lto ſunt pncipalia vicia ꝗ̊ hu ma nũ infeſtãt genus.i.pꝛimuʒ caaſtrimargia qð ſonat ventris ingluuies. Scom foꝛnicatio. Tertiũ ſi/ largiria. id ẽauaricia ſiue amoꝛ pecunie Auartũ ira: Quũtũ triſtitia · Sextũ acci Dia ·id ẽ anxietas ſiue tediũ coꝛdis · Sep timũ cenodoxia · id ẽ iactantia ſeu vana gloꝛia. Octauũ ſu perbia. De duobus vicioꝛü generibus et efficiẽtia eoꝛũ quadripartita DODii igitur vicioꝝ genera ſunt duo. Aut enĩ naturalia ſunt vt caſtrimargia· aut extra natuꝛã vt filargiria. Efficientia vero quadriꝑ⸗ tita eſt. Quedã eni ſineactõe carnali cõ ſummari nõ poſſunt · vt eſi caſtrimargia 1 foꝛnicatio /quedã vo etiã ſine vlla coꝛ poꝛis actiõe cõplẽtur · vt eſ ſupbia ⁊ ce⸗ nodoxia · nõnulla cõmotiõis ſuę cãs ex triĩſecus accipiunt. vt eſt filargiria ira. glia vero inteſtis motibo excitant · vt eſt accidia atq; triſticia. —„ Recapitulatio de caſtrimargie etfornicationis paſſione et cu/ ratione earu. CLCap̃ iij. Tvyt hec eadẽ diſputatiõe q̃n⸗ tti poſſumus nõ ſolũ bꝛeui ß eti auo ſcripturaꝝ teſtimonijs ma nifeſtioꝛa reddamꝰ.caſtrimargia ⁊ foꝛni catio cũ naturaliter nobis inſint·nã nõ/ nũqᷓ; etiã ſine vllo aĩę incitamẽto ſoliuſ inſtigatione ac pꝛuritu carnis oꝛiũtur. materia tñ vt cõſummẽtur egent extrin/ ſecus·et ita in effectũ coꝛpoꝛali actione ꝑ ueniũt. AUnuſquiſq; eĩ tẽptat᷑ pꝛopꝛia cõcupĩa · deinde cõcupiſcẽtia cuʒ fuerit cõcepta pariet peccatũ. Deccatũ po cũ fuerit cõſummatũ generat moꝛtẽ. Nam nec pᷣmus adã per caſtrimargiaʒ decipi potuit niſi eſee materiã habẽs in pmptu abuſus ea fuiſſet illicite · nec ſcds ſine eu/ iuſdã materie illicitatiõe temptatur cũ dicitur ei · ſi filiꝰ dei es dic vt lapides iſti panes fiãt. Foꝛnicatio qͥʒ ꝙ nõ niſi per coꝛpꝰpficiat oĩbo patet·ita de p ſpũ dicẽ te deo ad btm̃ iob. Et vꝓtꝰ eius in lũbis ⁊ ptãseiꝰ ſuꝑ vmbilicũ ventrl. Ideoq; H ſpalit᷑ duo ꝗᷓ miſterio camis explẽt ex tra illã ſpiritalẽaĩe curã egẽt/peculianꝰ etiã ↄtinẽtia coꝛpali.Siqdẽ ad retũden dos hoꝝ ſtimulos nõ ſufficit mẽtis intẽ tio · vt nõnũqᷓ; ſolet aduſus irã ſeu triſti ciã ceteraſq; fieri paſſiões ·q̃s etiaʒ ſine vlla camis afflictione ſola nouit expug nare mẽtis ĩduſtria · niſi etiaʒ caſtigatio coꝛpalis acceſſerit· ꝗᷓ ieiunijs · vigilijs et opis ↄtritione ꝑficit.hiſq; fuerit remo⸗ tio localis adiũcta · qꝛ ſicut ãboꝝ vicio· id ẽaĩe ⁊ coꝛpis generantita ſupan niſi vtriuſq; laboꝛe nõ poter̃t. Et licet beat apls oꝛa vicia generalit᷑ pnũciauerit eẽ carnalia · ſiqdẽ inimicitias ⁊ iras atʒ he⸗ reſes inter cetera carnis opa nũerauerit · nos tñ ad illoꝝ curatiões atʒ natas di⸗ ligẽtiꝰ colligendas duplici ea diuiſione diſtiguimꝰ. Maz ex his q̃dã dicimꝰ eſſe carnalia · qᷓdã vo ſpiritualia · et illa qͥdẽ carnalia ꝗᷓ ſpałr ad fotũ ⁊ ad ſenſuʒ p/ tinẽt carnis · qbo illa ita delectatac paſci tur · vt etiã qͥ etas ĩcitet mẽtes · inuitaſq; eas nõnũ q; ꝑtrabat ad ſuę volũtaij aſ⸗ ſenſũ · De qͥbe btũs aplus. In qbaait et nos oẽs aliqñ ↄũſati ſumꝰ in deſiderijs carnis nr̃e faciẽtes volũtatẽ carnis ⁊ co/ gitationũ · ⁊ eramus natuna filij ire ſicut ceteri. Spiritalia vero dicimus ꝗᷓ in⸗ ſtinctu anime ſolius oꝛta · nõ ſoluʒ nihil voluptatis conferũt carni · ſed etiã gra⸗ uniſſimis eam lãguoꝛibus afficiẽtia · mi⸗/ ſerrime iocunditatis paſtu animã tãtuʒ nutriunt egrotantem. Et idcirco hec ꝗ⸗ Tem ſimplici coꝛdis indigent medicina· quęautem carnalia ſunt non niſi dupli ci quemadmodum dirximus ad ſanita⸗ tem curatione perueniũt. Ande purita⸗ tẽſtudentiboplurimũ confert· vtharum naturaliũ paſſionũ ipſas materias ſibi pꝛimitus ſubtrahãt · quib poteſt wl oc⸗ caſio vel recoꝛdatio earũdem paſſionũ egrota adhuc anime generari. Meceſ⸗ ſe eſt enĩ vtmoꝛbo du plici· duplex adhi at ſcent ceſe tral le tati gere tens oblun boͤgt goig! re turel n. Do Ga on M. ſ cpſ haacſe⸗ mnge Dlenin ſeltaro⸗ D letyrt gaadr W Den abo⸗ ſtciig ſeſend Waſ anone cine⸗ nuolni, lnen heen nis idi nis le dminn niei ſͤſuri g wuiet mi vr nin nni ben⸗ mert e⸗ vde danmnert znutnsde uduſne idian ſyo, 1 pſei nninſch Nündal⸗ naparc 1Aſan, ms0 Hirſat nns in/ Nuznhhl geg⸗ icitun⸗ noi, ſein itm 1 G f onn indk Be octo pꝛincipalibus vitijs leatur curatio. Nam coꝛpoꝛi ne cõcupi⸗ ſcentia in effectũ temptet ꝓrumpere. ne⸗ ceſſario effigies ⁊ materia illiciens ſub⸗ trahenda eſi:⁊ anime nihilominus ne eã vVel cogitatione cõcipiat · attentioꝛ medi tatio ſcripturarũ ·et ſollicitudo peruigil ac remotio ſolitudinis apponẽda. In ce teris aũt vicijs humana conſoꝛtia nihil obſunt ·quinimo etiã plurimũ conferũt bis qui carere eis in veritate deſiderant quia frequẽtia hominum magis arguũ/ tur et dum laceſſita crebꝛius manifeſtã tur · celeri medicina perueniũt ad ſalu- prennm. “ Quomodo dominuſnoſter ſo/ lus abſq; peccato tẽptatus ſit. Egp. v. eoc; dominus noſter ieſus chriſtus cũ apoſtoli pꝛonũciet ſententia temptatus fuiſſe per omnia ſᷣm ſimilitudineʒ noſtrã · dicitur tamen abſq; peccato · id eſt abſq; huius paſſionis cõtagio· neqᷓq; ſq aculeos cõ cu piſcentie carnaliſexpertus:quibonos neceſſe eſt etiã ignoꝛãtes inuitoſq; com- pungi quippe cui nulla inerat ſimilitu⸗ do ſeminationis vel cõceptionis huma. ne · ita rõem conceptus eius archangelo nũciante.Spirituſſanctus ſuꝑueniet in te · et virtꝰ altiſſimi obũ bꝛabittibi. IJdeo qʒ et qʒ naſcetur exte ſanctũ:vocabitur filius die. ”ß Deratione temptationis q̃̊a di abolo tẽptatus eſt dñs.Capᷣ.vi Nillis eni paſſionibus etiã ip ſee temptari debuit · incoꝛruptãa imaginẽ dei ac ſimilitudinem poſſidens· in quibus ⁊ adam temptatuſ eſt. cũ adhuc in illa inniolata dei imagi⸗ ne perduraret·hoc eſt caſtrimargia· ceno doxia · ſuperbia · nõ in quib poſt pꝛeuari cationẽ mandati imagine dei ac ſimili⸗ tudine violata·ſuo iaʒ vicio deuolutus inuoluit᷑.Caſtrimargia nãq; eſtqua in terdicti ligni pꝛeſumu edulium, cenodo/ xia qua dicituraxeriẽtur oculi vri·ſup⸗ bia · qua dicitur eriſj licut dij ſciẽtes bo/⸗ nũ malũ.· In bis tribo vicijs etiã domi nũ ſaluatoꝛẽ legimus fuiſſe temptatum Caſtrimargia cum dicitur ei a diabolo - Dic vt lapides iſti panes fiãt.Cenodo/ xia. Si filius dei es · mitte te deoꝛſũ. Su perbia · cũ oſten dens illi om̃ia regna mũ di ⁊ eoꝝ gloꝛiã dicit. Mec om̃ia tibi da bo ſi cadens adoꝛaueris me:vt iſdẽqui/ bus ille temptationũ lineis ẽ appetitus nos quoq; quẽadmodũ temptatoꝛẽ vĩ/ cere deberemus ſuo doceret exẽplo. IJde/ oq; T ille adam dicituret iſteadam. Il⸗ le pꝛimus ad ruinꝗ et moꝛtẽ. NHic pmus ad reſurrectionẽ ⁊ vitã. Per illů omne genus hominũ cõdemnatur .per iſiũ om ne genus hominũ liberatur. Ille de ru⸗ di atq; intacta fingitur terra. MHic ð ma ria virgine ꝓcreatur. Huius ergo vt ſu ſcipere eũ temptationes opoꝛtuit · ita exx cedere neceſſariñ nõ fuit. Nec enĩ qui ca ſtrimargiã vicerat· poterat foꝛnicatione temptari:quę ex illius abũdantia ac ra⸗ dice pꝛocedit qua ne ille quideʒ pᷣmus adam fuiſſet eliſus:niſi ante genitricẽeiꝰ paſſionẽ deceptus illecebꝛis diaboli rece piſſet. Et ob hoc filius dei nõ abſolute ĩ carne peccati veniſſe dicitur · in ſimili⸗ tudine carnis peccati:quia cũ eſſetin eo vera caro manducãs ſcʒ ⁊ bibens ⁊ doꝛ miens· clauoꝛũ qͥ confixionẽ in veritate ſuſcipiens · peccatũ eius qð pꝛeuaricati/ one contraxit verũ nõ habuit ſed imagi nariũ · Nõ enĩ ignitos aculeos concupi ſcentie carnalis expertus eſt:qui etiã no lentibus nobis natura iam ãminiſtran/ teconſurgunt.ſed huius quandaʒ ſimi litudinem naturã participãdo ſuſcepit Mam cum omnia queęofficij noſtri ſunt in veritate compleret et vniuerſas infir⸗ mitates geſiaret humanas· conſequen/ ter huic quoq; paſſioni putatuseſt ſub iacere · vt per bas infirmitates etiã cõdi⸗ tionem buius quoq; vicij atq; peccati videretur in ſua carne poꝛtare. Deniq; in bis eum tanmtumodo vicijs dia bo⸗ lus temptat · in quibus etiam illuz pmũ cceperat· conijciens hunc quoq; velut –— L-collatio quinta albbatis Gerapionis bominẽt ſilr in ceteris illudendum ·ſi euʒ lit eodem quo ꝓpoſueramus oꝛdine diſ in illis quibo pꝛioꝛẽ deiecerat ſenſiſſet eli ſum. Aerũ ei ſcðᷣm iam moꝛbũ qͥ dera/ dice pꝛincipalis vicij pullularat · pꝛimo certamine cõſutatus inferre nõ potuit. Aidebat eĩ nullatenus eũ initialẽ cau⸗ ſam egritudinis huiꝰ ſuſcepiſſe · eratq; ſuperfluun ſperari ab eo fructũ peccati cu ius eum ſemina vel radices nullomodo recepiſſe cernebat. Licet ſᷣm lucam qui poſtremã temptationẽ illam ponit: qua dicitur. Si filius dei es mitte te deoꝛſuʒ hec ſuperbiępaſſio poſſit intelligi·ita vt illa ſupioꝛ quã matheus tertiã ponit · in qua iuxta pꝛedictüũ lucam euangeliſtaʒ omnia ei regna mũdi in pncto tempoꝛis oſtendens diabolus repꝛomittit· accipi⸗/ atur paſſio filargirie · ꝙ ſcilicz poſt caſtri margie victoꝛiã foꝛnicatione eũ tempta re nõ pꝛeualens ad filargiriã tranſierit qᷓm radicẽmaloꝝ oĩm noueratin q iteꝝ ſuperatus · nullũ ei viciũ ex his ꝗᷓ ſeque/ bãtur eam auſus ẽ ingerere · quippe que nouerat de eius radice ac fomite pullu⸗ lare.ad extremã ſuperbieę tranſierit paſ⸗ ſionẽ qua nouerat etiã perfectos quoſ/⸗ qʒ denictis om̃ibus vicijs poſſe pulſari qua etiã vel ſeipᷣm cum eſſet vt lucifer vl cõplures alios abſq; vllo incitamento pꝛecedentiũ paſſionũ de celeſtib memi‚/ nerat coꝛruiſſe. Juxta hũc ergo quẽ pꝛe⸗/ diximus oꝛdinẽ qui ab euangeliſta luca lEſcribit᷑· etiã ipa illa illicitatio ⁊ figura temptationũ quibo vel illũ pꝛimũ vłiſtũ ſcᷣm adam callidiſſimꝰ aggreditur in/ imicus elegantiſſime cõgruit. Ali nãqʒ Dicit · aperietur oculi veſtiri· huic oſtẽdit omia regna mũdi et gloꝛiã eoꝛũ. Ibi di cit · eritj ſicut dij · H dic· ſi filius dei es. Deconſummatione cenodox⸗ ie et ſuperbieſine miſterio cor⸗ Poꝛali. Cap̃. vij. XT vt de efficiẽtijs ceterarũ qʒ paſſionũ quarũ rõnem interci Irre nos expoſitio caſtrimargie vl dñicetemptationis neceſſario cõpu ſeramus · cenodoxia atq; ſu perbia etiaʒ ſine vllo conſummari ſolent miniſterio coꝛpoꝛali. In quo enĩ egent actione car/⸗ nali · quęp concupiſcentia voluntate ſola cõquirendelaudis ⁊ hũane gloꝛie confequede abunde ruinã generãtanie captiuate. Aut quẽ effectũ habuit coꝛ⸗ poꝛalem pꝛedicti luciferi illius antiqua ſuperbia · niſi ꝙ eam tantũmodo aĩo et cogitatione ↄcepitita ꝓpheta cõmemo⸗ rãte.Qui dicebas ĩ coꝛde tuo ·ĩ celũ cõ ſcendam ſuper aſtra dei wonã ſoliũ meũ aſcendam ſuper altitudinẽ nubiũ ·ero ſi milis altiſſimo. Qui ſicut huius ſuꝑbię neminẽ habuit incentoꝛem · ita ei ↄſum⸗ mationẽ criminis ruineq; perpetuę co⸗ gitatio ſola perfecit· equidem cũ affecta⸗ tetyrannidis nulla fuerint opera ſubſe, cuta. De filargiria ꝙextra naturã ſit et quid interſit iter ipſametna/ turalia vicia. Cap̃. viij. Jargiria ⁊ ira licet nõ ſint vni uess naturenã pꝛioꝛ extra natu- riõꝗ eſtſequẽs vro oꝛiginale vi - Letur in nobis ſeminariũ poſſidere·ſimi li tamẽoꝛiũtur modo extrinſecus ſiqui⸗ dem caulas cõmotionis plerũq; cõcipi⸗ unt. Etenĩ frequẽter hi qui adhuc infir mioꝛes ſunt · vel irritatione · vel inſtinctu quoꝛundam · in hec ſe coꝛruiſſe vicia con querũtur · ac pꝛecipitatos ſe vł ad iracũ diã · vel ad filargiriã alioꝝ ꝓuocatione cauſantur. extra naturam ſit filargi ria· hinc liquido puidetur/quia nec oꝛi⸗ ginale pꝛobaturin nobis haberepꝛin⸗/ cipiũ · nec de materia concipitur quę per tingit ad anime vel carnis participatio nem · viteq; ſubſtantiam. Mihil eniʒ ad vſum ac neceſſitatẽ nature cõmunis pꝛe ter eſcam quotidianã ac potum certũ eſt peruenire · relique vero vniuerſe materieę qntolibet ſtudio atq; amoꝛe ſeruentur. aliene tñ ab hũana indigentia etiaʒ vſu vite ipius appꝛobãturideoq; hoc velut extra naturꝗ exiſtens nõ niſi tepidos ac alel gütn mon mor⸗ tantu lton⸗ Gctſi ſaunus wdinen un edn fehun Quei hmi Aungn ſibrsrb Chnnan aren msre fumu niſin ſuosti itnon⸗ musn cit laun Chsd deine denna herzr ſabyre Cöit liſline⸗ hii uin. morutug germo⸗ hobzbit deſer Mbe⸗ fh ls di N Nun necen Naid olüned nimoi ſobir n, ec⸗ hea mnſ Wan ſutwm a ne mnalen ſini ſn⸗ capi⸗ Kinft ſncn Ca irndä oannon ſtfia unco mepin e petno ije mmisp un . Telut losge malefundatos monachos pulſat. Qug aũt naturalia ſunt etiaʒ pꝛobatiſſimos monachoꝛum equidem in ſolitudine cõ moꝛantes attemptare nõ deſinũt. Et in⸗ tantum bhoc veriſſimuʒ cõpꝛobatur · vt etiam gentes nõnullas ab hac paſſione id eſt filargiria libeꝛas omimodis agno ſcamus:quia nequaq; vicij huius egri⸗ tudinem vſu et conſuetudine recepxrũt Illum quoq; pꝛioꝛem mundum quian te diluuium fnit · diutiſſime concupiſcẽ tie huius rabiem credimus ignoꝛaſſe. Que etiam in vnoquoq; noſtruʒ recte abꝛenũciante ſine vllo laboꝛe pꝛobatur extingui · cuʒ ſcʒ vniuerſis quis faculta ribus abiectis · ita expetierit cenobij diſ⸗ ciplinam· vt ex eis ne vnum quidem / narium ſibimet ſupereſſe patiatnr.Cu/ ius rei teſtes multa hominum milia poſ⸗ ſumus inuenire· qͥ cũ ſub momento bꝛe niſſimo diſperſis omnibus ſubſiantijs ſuis ita hanc eradicauerunt paſſionem· vt ne tenuiter quidem ab ea pulſent᷑ vl⸗ terius · nihilominus omni tempoꝛe con/ tra caſtrimargiam pugnantes· niſi ingẽ ti circumſpectione coꝛdis et abſtinentia coꝛpis dimicauerint ſecuri eſſe ñ poſſũt De ira atq; triſticig ꝙ inter acci dentia vicia plerũq; inuenia⸗ RMiſticia et accidia nila quẽad modü ſupioꝛa dixim? accedẽ⸗ te extrinſecus pꝛouocatione ge nerari ſolent. Nam ſolitarios quoq; et in heremo conſtitutosnulliq; bumano cõmixtos con ſoꝛtio· frequẽter atq; ama riſſime vexare noſcuntur · qð eſſe veriſſi- mũ quiſq; cum fu erit in ſolitudine com moꝛatus et pugnas hominis interioꝛis expertus· ipis experimentis perfacile cõ pꝛobabit. „ De ſex viciorũ cõcoꝛdia etduo/ rũ ab eis diſſidentiu cognatiõe. Lap. r. Ec igitur octo vicia licet diu⸗ ſos oꝛtus ac diſſimiles efficien⸗ tias habeant-ſex tamen pꝛioꝛa · id eſt ca⸗ pꝛincipalibus viti,ss ſtrimargia· foꝛnicatio filargiriaira · tri ſiicia · accidia:quadam inter ſe cognati⸗/ oneet vt ita dixerĩ cõcathenatiõe cõne⸗ xa ſunt · ita vt pꝛioꝛis exuberãtia ſequen ti efficiatur exoꝛdiũ. Nam de abundan tia caſtrimargie foꝛnicationẽ· de foꝛnica tione filargiriã · de filargiria iram · ð ira triſticiã. de triſticia accidiã neceſſeẽ pul⸗/ lulareideoq; ſimili cõtra hec modo atʒ eadem rõne pugnãdum eſt et a pꝛecedẽ tibo ſemꝑ aduerſus ſequẽtes oꝑtet nos inire certamina. Facilins eniʒ cuiuſlibet artorj noxia latitudo ac ꝓceritas exare⸗ ſcit · ſi antea radices eiꝰ quibo innitit᷑ vel nudate fuerint vel ſucciſe. Et infeſtan/ tes humoꝛes aquarũ ↄtinuo ſiccabũtur cũ generatoꝛ earũ fons ac pꝛofluẽteſ x/ ne ſollerti ĩiduſtria fuerint obturate. obꝛem vt accidia vincat᷑ ante triſticia ſu perãda eſt· vt triſticia pꝛopellatur ira p/ us eſt extrudẽda · vt extinguat᷑ ira.filar⸗ giria calcãda eſt · vt euellatur filargiria foꝛnicatio compeſcenda eſt· vt foꝛnica tio ſubtrahatuxr· caſtrimargie vitium eſt caſtigandum. Reſidua vero duo . id eſt· cenodoxia et ſuperbia · ſibi quidẽ ſimilit᷑ illa qua de ſu perioꝛibus vicijs diximus ratione iunguntur · ita vt incrementum pꝛioꝛis oꝛtus efficiatur alterius. Ceno⸗/ doxie enim exuberantia ſuperbie fomiteʒ parit. Sed ab illis ſex pꝛioꝛibus vicijs penitus diſſidentnec ſimili cum eis ſoci etate federantur. Siquidem non ſolum nullã ex illis occaſionẽ ſuę generationis accipiunt.ſed etiã contrario modo atqʒ oꝛdine ſuſcitantur. Nam illis euulſis H̊ hementius fructificant etilloꝝ moꝛte viuacius pullulantatq; ſuccreſcunt. Vnde etiam diuerſo modo ab his duo bus vicijs impugnamur. In vnũquod q;ʒ enim uloꝛum lex vicioꝛuʒ tuncincidi mus · cum a pꝛecedentib eoꝛum fuerimꝰ eliſi · in hec vo duo victoꝛes maxieptꝰ trium phos periclitamur incurrere. Oia igit᷑ vicia quẽadmodũ incremẽto pꝛece dentium generãturita illoꝛum diminu tione purgãtur. Et hacroe vt ſuperbia poſſit explodi cenodoxia eſt pꝛefocanda Et ita ſempꝑ pꝛioꝛib ſuperatis ſequẽtia cõquieſcẽt· et extinctione pꝛecedentium· reſidue paſſiões abſq; laboꝛe marceſcẽt Et licet hec ꝗᷓ pꝛediximus octo vicia il/ la qᷓ cõmemoꝛauimus rõne inuicem ſibi liariter coniugatur. De oꝛigine et qualitate vniuſ cuiuſq; vicij.· LCap̃ᷣ xi. cõnexa atq; permixta ſint · ſpãlius tn in qttuoꝛ cõiugationes ⁊ copulas diuidũ tur. Caſtrimargie namq; foꝛnicatio pe culiari cõſoꝛtio federatur · filargirie ira triſticia accidia : cenodoxie ſuꝑbia fami/ Tvyt ſingillatim nüc de vniuſ cuiuſq; vicij generib diſpute⸗ mmus · caſtrimargie genera ſunt tria. Pꝛimũ qð ad refectionẽ perurget monachũ ante hoꝛã ſtatutam ac legitti/ mã feſtiare · Scðm qð expletõe Ventr. quarũlibet eſcarũ voꝛacitateletat. Ter tiũ ꝙ; accuratioꝛes ac delicatiſſimos Te⸗ ſiderat cibos. Que tria nõ leui diſpen⸗ dio monachũ feriũt. niſi ab om nib iſi pari ſtudio atq; obſuantia ſemetipſuʒ expedire cõtenderit. Nam quẽadmodũ abſolutio ieiunij ante hoꝛã canonicam· nullatenus pꝛeſumẽda eſt· ita et vẽtris in glunies et eſcarũ ſumptuoſa atq; exqͥ ſita pꝛeparatio ſift amputãda. Ex his enĩ tribus cauſis diuerſe ac peſſime vali tudines aĩe ꝓcreãtur. Naʒ de pᷣma mo naſterij odiũ gignit᷑· atq; exinde hoꝛroꝛ · 7 . et intolerãtia eiuſdem cõcreſcit habita/ culi · quã ſine dubio mox diſceſſio autfu igniti luxurie et libidinis aculei ſuſcitã⸗ tur. Tertia etiã inextricabiles filargirie laqꝗᷓos nectit ceruiciba captiuoꝝ · nec ali⸗ quaãdo monachũ ſinit ꝑfecta chriſti nu/ ditate fundari.uius nobis paſſionis ineſſe veſtigia · iſto q; depꝛehendimus indicio:cũ foꝛte ad refectionẽ detenti ab aliquo fratrũ· ↄtenti nõ ſumus eo ſapo recibos ſumere.quo ab exhibente condi ti ſunt· ſed qͥddã ſuperfundi eis vladij- ci im poꝛtuna atq; effrenata poſcimus li ga vexlociſſima ſubſequetur. De ſecũda Lollatio quinta albbatis BGerapionis bertate. Qð fieri penitus nõ opdꝛtet· tri bus de cauſis. Pꝛimo qꝛ mẽs monachi ſemper debet in omni tolerãtie ac parci⸗ tatis exercitatione verſari · et hm apoſto⸗ lũ diſcerein quibo eſt ſufficiẽs eſſe · nulla tenus eniĩ poterit · xel occulta vel maioꝛa coꝛpis deſideria ref enare· quiſq; degu⸗ ſtatione modice inſuauitatis offenſus· ne ad momentũ quidẽ delicias gutturis ſui valuerit caſtigare.Secũdo ꝙ non⸗ nũ qᷓ; euenit vt ad hoꝛaʒ deſit illa ſpẽs qᷓ poſtulatur a nobis· et verecũdiã neceſſi tati vel frugalitati ſuſcipiẽtis incutimꝰ. publicãtes ſcʒ pauꝑtatẽ eius quaʒ ſoli dco cognitã eſſe maluerat. Tertio ꝙ in⸗ terdu ſolet ſapoꝛ ille quẽ noſ adijci poſci mus alijs diſplicere · et inuenimur iniu⸗ riam multis dum noſire guleac deſide/⸗ rio ſatiſfſacere cupimus irrogare.ꝓpter quod omnimodis hec in nobis eſt caſti ganda libertas. Foꝛnicationis genera ſunttria. Oꝛimũ qð per cõmixtionẽ ſe xus vtriuſq; ꝑficitur · Secũdũ qð abſ- qʒ; femineo tactu. pꝛo quo her patriar⸗ che iude filius a dño pcuſſus legit᷑ · qd in ſcripturis ſanctis immũdicia nuncu patur · ſuper quo apłs. Dico aũt innup tis ⁊ viduis · bonũ eſtillis ſi ſicꝑerman ſerint ſicut et ego· ꝙ ſi ſe nõ cõtinent nu bant · melius eſt eni nubere q; vri. Terti⸗ um qð animo ac mẽte cõcipit᷑. Dequo dñs in euangelio · qui viderit mulierem ad concupiſcendum eam · iam mechat* eſt eam in coꝛde ſuo. Quę tria genera be atus aplus pari modo extinguẽda pꝛo⸗ nũcians. Moꝛtificate inquit mẽbꝛa ve⸗ ſtra quę ſunt ſuper terrã: foꝛnicationeʒ immũdiciã libidinẽ τ. Etiterü de duo bus ad epheſeos.Foꝛnicatio etimmũdi cia nec noĩetur in vobis.Etiteꝝ. Illud aũt ſcitote ꝙ om̃is foꝛnicatoꝛ·aut ĩmũ⸗ dus aut auarus qð eſt idoloꝛũ ſeruitus non habet hereditatẽ in regno chriſti et dei. Quętria vt a nobis pari obſeruati one caueantur ſimili nos eoꝛuʒ a regno chriſti atq; vna deterret excluſiõe. Filar⸗/ girie genera ſunt tria. Pꝛimũ ꝙ renüci⸗ gtte gli naſu ſume Lon. linus Jeg⸗ ſetin giz leni itein ni. ding Que de/. ſncidi Wane Auda n nen ltat lchi hmn ſeno⸗ No Pe 4 lſiloet hibure ffänan Nnguo Galtb ſiloten Lurgen Wrlso Ultorun. ſcäune, hnogn fäinon . hrſlii ukeno Gnge⸗ Beocto pꝛincipalibus vitiis t antes diuitijs ac facultatibus ſuis ſpoli eleganter expꝛeſſit dicens. Pꝛopter me ari ñ ſinit· Scoõm qea ga nob diſpẽeſa longe faciam furoꝛẽ meũ · et laude meai · ta ſunt vl indigentibus diſtributa re⸗ frenabo te ne intereas · id eſt · vt duʒ ceno N ſumere nos maioꝛi cupiditate perſu adet doxie laudibus cõpediris nequaq; adi- ſen Tertiũ ꝙea que ne antea quidem poſſe ferni ꝓfunda ꝓruas. et irreuoca biliter dimus deſiderare acquiri ve compellit. moꝛtaliuʒ peccatoꝛum conſummatione Ire genera ſunt tria. Anum qð exarde mergaris. Mec mirũ tantã paſſioni hu ſcit intriſecus qð grece thimos dꝛ Alið ic ineſſe virtutem · vt iruentẽ quẽpiã in ⸗ qð ĩ vꝓbũ ⁊ opꝰ effectũq; ꝓrũpit qð oꝛ⸗ foꝛnicationis labem valeat refrenare · cũ a cenucupat᷑.ð qᷣbe ⁊ apłs. Nic aũt ð ſit multoꝝ experimentis ſepiſſime com/ nite inquitet vos omia · irã indignatio pꝓbatũ· qita eũ quẽ ſemel veneni ſui p⸗ nẽ. Tertiuʒ qꝙ nõ vt illa feruẽs ad hoꝛã ſte coꝛruꝑit infatigabilem reddat · vt fa dirigit᷑ iꝑ dies ⁊ tꝑa rfuat᷑ qð aleis dẽ ciat ab eo nebiduana quidẽ ieiunia vel nunn, Quęoĩꝛa eqli ſũt a nob hoꝛroꝛe dãnan/ triduana ſentiri. etia nõnullos ĩ hac y l da. Triſtitie gña ſũt duo. Anuʒ qð vel bheremo frequẽter nouimꝰ fuiſſe ofeſſos · vyi iracũdia deſinente · vl de illato dãno ac ſein cenobijs ſyrie cõſtitutos quinis die apſi deſiderio pᷣpedito caſſatoq; generatur. bus refectionem cibi ſine laboꝛe toleraſ⸗ ninn Aliud qð ð irrationabili meniꝭ anxieta/ ſe:nũc aüt tanta ſe fame ab hoꝛa tertia ꝑ W te ſeu deſperatiõe deſcendit. Accidie ge/ urgeri· vt vſq; nonã vixqueant differre N nera ſunt duo. Anũ qð ad ſomnũ pꝛeci ieiunia quotidiana. Super qua re pul/ sckal pitat eſiuantes· aliud qð cellaʒ deſerere cre abbas machanus cuidam percüctã sgn ac fugere cohoꝛtat᷑.Cenodoxia licet mul ti cur fame ab hoꝛa tertia in hexemo pul. imini⸗ tifoꝛmis ac multiplex ſit · etin diuerſas ſaretur:qui in cenobio ebdomadib in/ ibttl ſpecies diuidatur genera tamẽ eius ſũt tegnis refectionẽ ſepe cõtemnens nõ ſen⸗ min⸗ duo. Pꝛimũ qð pꝛo carnalibus ac ma⸗ ſiſſet eſuriem reſpondit. Quia nullꝰh g1 nifeſtis extollimur rebus. ſcom ſpiri⸗ eſt ieiunij tui teſtis qui te ſuis laudibus amna talibus ⁊ occuli deſiderio vane laudis nutriat atq; ſuſtentet ·ibi aũt te digitus itunn inflämamurr. hominũ⸗ cenodorie refectio ſaginabat · mn In quo ſit vtilis cenodoxia. H Muius aũtrei figura qua diximus ſuꝑ mn Laß. xi. “́́ð neniente cenodoxia vicium foꝛnicatiõis 1Ln Ma re tamen cenodoxia vtilit᷑ excludi:pulchre in regum libꝛo ac ſignã Deato ab incipientibus aſſumitur · ab ter expꝛimitur · vbi populum iſraelem a linen bis dutaxat qui adhuc vicijs nechao regeegypti captiuatũ aſcendẽs nahe⸗ carnalibus inſtigãtur· vt verbi gratia · nabuchodonoloꝛ rexaſſirioꝝ de finibuſ monn ſi illo tempoꝛe quo foꝛnicationis ſpiritu egypti ad ſuam tranſtulit regionem ſci⸗/ e Perurgentur mente cõceperint vl ſacer· licet vtnõ eos libertatepꝛiſtine ⁊ genita dinn dotalis officij dignitate vel opinionem li reſtitueret regioni.ſed ad ſuas abduce en cũctoꝛum qua ſancti ⁊ immaculati eſſe ret terras/et longius aſpoꝛtandos qᷓ; fu na zu⸗ credãturet ita immũdos cõcupiſcentie erant in terra egypti captiui.Quę figu/ a ſtimulos quaſi turpes atq; indignos vy ra in hoc quoq; competenter aptabitur · . lod exiſtiationi ſuę vel illi oꝛdini iudicãtes licet eni tolerabilius ſit cenodoxie q; foꝛ 1, bac ſaltẽ cõtemp latione declinẽt · mino⸗/ nicationis vicio deleruire. difficilius ta ni⸗ re malo id qð maius eſt retũdẽtes Sa/ men a cenodoxie dom inatione diſcedit· . nie tius eſt cenodoxie vicio quẽcũq; pulſari NQdammodo eni longioꝛe itineris ſpa c ꝙᷓ; incidere in foꝛnicationis ardoꝛẽ vnð cio captiuns abductus laboꝛioſius aGdq reꝑari aut ñ valeat aut vix valeat pꝰ ru genitale ſolũ ⁊ libertatẽ pꝛiſtinã reutetur inſi inã. Quẽ ſeſũ ex pſona dei vnꝰ ꝓphetaꝝ meritoq; ad eũ increpatio illa ꝓphetica e U Collatio quinta Abbatis Berapionis ra aliena. Recte ſiquidem inueterat? dẽ? in terra aliena:quiſquis a terrenis vicijſ nõ innouatur. Supbie genera ſũt duo Pꝛimñ̃ carnale · Scom ſpiritale · q eti am pernicioſius eſt. Illos nanqʒ deſpe⸗ ratiꝰ umpugnat quos in quibuſdã vir/ tutibus pꝛofeciſſe repereit. De varia oppugnationeomni⸗ um vicioꝛñũ. LCap. xiiz. Ec igitur octo vicia cum om⸗ ne hominum genus pullent: nõ tamen vno modo impetůõt cunctos. In alio nam q; ſpiritus foꝛni⸗ cationis locum obtinet pꝛincipalem in alio ſuperequitat furoꝛĩ alio cenodoxia Vrndicat tyrannidem . in alio arcem ſup bia tenet. Et cum conſtet om̃es ab omni bus impugnari · diuerſo tamen modo ⁊ oꝛdine ſinguli labozamus. Di miſtituendo aduerſuʒ vicia certamine ᷣm ipᷣoꝛũ infeſtatio⸗ Aãobꝛem ita nobis aduerſus hec arripienda ſunt pꝛelia · vt vrnnnſquiſq; vicium quo maxĩe infeſiatur exploꝛans aduerſus illud ar⸗ ripiat pncipale certamen · omnez curam mentis ac ſollicitudinem erga illius im pugnationẽ obſeruationemq; defigẽs aduerſus illud quotidiana ieiunioꝛum dirigens ſpicula · ↄtra illud cunctis mo mentis coꝛdis ſuſpiria crebꝛaq; gemitu um tela contoꝛquens· aduerſus illð vi⸗ giliarũ laboꝛes ac meditationem ſui coꝛ dis impendẽs · ideſinentes quoq; oꝛati onũ ad deũ fletus fundens· et impugna tionis ſuę extinctionẽ ab illo ſpãliter ac iugiter poſcens. In poſſibile nam q;ʒ eſt de qualibet paſſione triſphum quẽpiã pꝛomereri · pꝛiuſq; intellexerit induſtria el laboꝛe pꝛopꝛio victoꝛiã certaminis ſemet obtinere nõ poſſe · cũ tamen vt va leat emundani neceſſe ſit eũ die noctuq; in omni cura? ſollicitudine permanere. Cunq; ſe ab ea ſenſerit abſolutum· rur ſum latebꝛas ſui coꝛdis ſimili intentiõe perluſtret· ⁊ excipiat ſibi quam inter reli quas perſpexerit durioꝛem · atq; aduer. ſus eam ſpalius omnia ſpiritus arma cõmoueat et ita ſemper validioꝛibus ſu peratis celerem de reſiduis habebit faci⸗ lem q; victoꝛiam · quia et mens triũpho/ rum pꝛoceſſu redditur foꝛtioꝛ:⁊ infirmo rum pugna ſuccedens pꝛomptioꝛẽ ei ꝓ/ uentum faciet pꝛelioꝛuʒ · vt fieri ſolet ab his qui coꝛam regibus mundi huiꝰ om nigenis congredi beſtijs pꝛemioꝛum con templatione conſueueruntquod ſpecta culi genus vulgo pancarpũ nücupatur Hi inquã feꝛas quaſcunq; foꝛtioꝛes ro boꝛe vel feritatis rabie conſpexerint diri⸗ oꝛes aduerſus eas pꝛime congreſſionis certamen arripiunt ·quibus extinctis re liquasqui minus terribiles minuſq; ve hementes ſunt exitu facilioꝛe pꝛoſtemũt Ita et vicijs ſemper robuſtioꝛibus ſupe ratis · atq; infirmioꝛibus ſuccedẽtibus parabitur nobis abſq; vllo diſcrimine perfecta victoꝛia. Nec tamen putanduʒ qpꝛincipaliter quis contra vnuʒ dimi⸗ cans vicium · et velut incautius alioꝛuʒ tela pꝛoſpiciẽs · inopinato ictu facilius valeat ſauciari.qð neq̃q; fiet. Impoſſi⸗ bile nanq; eſt · eũ qui pꝛo coꝛdis ſui emũ datione ſollicitus erga impugnationeʒ vicij cuiuſlibet intentionẽ ſuę mentis ax mauerit aduſus cetera quoq; vitia ge⸗ neralem quendam hoꝛroꝛem ⁊ cuſtodiã ſimilem nõ habere. Quo enĩ modo vel ð illa qua abſolui deſiderat paſſiõe me rebitur obtinere victoꝛiaʒ · quẽ indignũ purgationis pꝛemio alioꝛuʒ facit conta gio vicioꝛum · Sed cum pꝛincipalis coꝛ dis noſtri intentio · velut ſpecialem pug⸗ nam aduerſus vnam exceperit paſſiõeʒ pꝛo ipa oꝛabit attentius·peculiari ſolli- citudine ac ſtudio ſupplicans· vt eam di ligentius obſeruare · et per hec celerẽ me⸗ reatur obtinere victoꝛiam. Munc nãq; nos oꝛdinem pꝛelioꝛum exercere debere · nectamen denoſtra virtute cõfidere · eti⸗ am legiſlatoꝛ his docet verbis. Non ti⸗ mebis eos· quia dominus dens tuus in ſdi⸗ ſecor mop⸗ teris entu dnst ſcieti Tb ſnen heon ſtums lenoah nentza acanmr nr Wyr docor ltchte bhag lulinn lavli⸗ lontut ſiimz mpogut lenorbe ſonanteſt ngio⸗ Wdice iſſine Nheni icerant ölentt numeni⸗ hoſtnis n. glaunnu btta hereir⸗ 1 ei ⸗ u oebesn bottſ Tinünn dügki⸗ niec⸗ Pbuton umd wſn nüpan Nnorez mnroin/ Nſionis nncs re inaſch wenir gibusſuge ecchänbes diini npuuntn mozdim⸗ us alor; u fuclius Infſt is ſuiani nnnd mentisal Pvita ge⸗ 1clocis inod N uprſi⸗ geine⸗ jſunm irhtii pun⸗ minbl NN maltit ſg vt humilientur eiſdem rurſum vicijs ꝗᷓ medio tui eſi: deus magnus ⁊ ternbilis· ipe conſumet natiões has in conſpectu tuo panlatim atq; per partes. Non po/⸗ teris delere eas pariter ne foꝛte multipli centur cõtra te beſtie terrę. Dabitq; eos oñs deus tuus in conſpectu tuoet inter ficietillos donec penitus deleantur. Nihil nos poſſe aduerſũ vicia ſine auxilio dei.nec debere nos in eorũ extolli victoꝛia.Capᷣ.xv Ed neq; debere nos in eoꝛũ ex- tolli victoꝛia ſimiliter ãmonet. Ne poſtq; comederis inquit ⁊ ſatiatus fueris· domos pulchras edifica ueris · et habitaueris in eis · habuerisq; armenta er ouium greges auri ⁊ argẽti cunctarumq; reꝝ copiã · eleuetur coꝛ tu um et nõ reminiſcaris dñi dei tui qͥ edu, xitte de terra egypti · ð domo buitutis · ductoꝛ tuus fuit in ſolitudine magna atq; terribili ·Salomon quoq; in ꝓuer bijs. Si ceciderit inimicus tuus noli g⸗ tulari:in ſupplantationeautem eius no li extolli · ne videat dñs ⁊ nõ placeatei · et auertat iram ſuam ab eo. id eſt· ne per/ ſpiciens elationem coꝛdis tui ab eius impugnatione diſcedat:⁊ incipias dere lictus ab eo rurſus illa quã per dei gra⸗ tiam ante ſuperaueras paſſione vexari. NMon enĩ oꝛaſſet ꝓpheta dicens. NMe tra/ das dñe beſtijs animaʒ conſitentem tibi niſi ſciſſet ꝓpt in flationẽ coꝛdis quoſdaã vicerant tradi. Gobꝛem certos nos eẽ cõuenittam ipᷣis rerũ experimentis qᷓ; ĩ numeris ſcripture teſtimonijs eruditos · noſiris nos virib niſi dei ſolius auxilio fulciamur ·tãtos hoſtes ſuperarenõ poſ ſe · et ad iᷣm quotidie ſummam victoꝛie noſtrereferre debere · Ita ſuper H quoq; per moyſen dño cõmonẽte. Me dicas in coꝛdetuo· cum deleuerit eas dñs deꝰ tu us in conſpectu tuo · ꝓpter iuſticiã meã introduxit me dñs · vt terrã hãc poſſide/ rem cum pꝛopter impietates ſuas iſte de lete ſint nationes. Meq; enĩ pꝛopter iu· ſticias tuas et equitatem coꝛdis tui tuĩ/ gredieris vt poſſideas terras earumſed quia ille egerunt impietatem: te introeũ te delete ſunt. Rogo quid apertius ptu it dici contra pernicioſam opinioneʒz p⸗ ſumptionem q; noſtraʒ ·qua totum qð agimus · wl libeꝛo arbitrio vel noſtre vo lumus induſtrię deputare. Me dicas in quit in coꝛdetuo:cum deleuerit eas do / minus deus tuus in conſpectu tuo · pꝛo prter iuſticiam meam introduxit me do/⸗ minus.vt terram hanc poſſiderem. Nõ ne his qui oculos animę reſeratos ⁊ au res habẽt ad audiendũ euidenter expꝛeſ ſit. Cum tibi pꝛoſpere vicioꝛum c arnali um bella ſucceſſerint · et videris te de ipo rum ceno et conuerſatione mundiiſtiuſ liberatum·non tuęid virtuti nec ſapien/ tie pꝛonentum pugnę atq; victoꝛię infla tus aſcribas · credens te pꝛopter laboꝛes et ſtudium tuũet arbitrij libertatẽ de ſpi ritalib nequitijs vel carnalibʒ vitijs ob tinuiſſe victoꝛiam. Quibus pꝛoculdu⸗ bio in nullo penitus pꝛeu alere potuiſſes niſi te dñi communiſſet ac ꝓptexiſſet au⸗ Deſignificatione ſeptẽ gentiũ quarũ iſrael accepit terras.⁊ q̃ re alibi ſeptẽ et alibi multegen⸗ tes eſſe dicantur. Cap.xvi. E ſunt ſeptem gentes quarum terras egreſſis ex egypto filijs iſ rael daturum ſe dominꝰ repꝛo/ mittit. Qugomnia pᷣm apoſtolum cũ in figura contigerint illis ad noſtram cõ⸗ monitionem ſcripta debemus accipere. Ita enim dicitur. Cum introduxerit te dominus deus tuus in terram qua poſ⸗ ſeſſurus ingredieris· et deleuerit gentes multas coꝛam te· etheum ⁊ gergeſeum et amoꝛreum 1 chananeum ⁊ fereceum et eueum et iebuſeum · ſeptem gentes mul⸗ to maion nu meri qᷓ; tu es etrobuſtioꝛes te· tradideritq; eas dominus tibi · percu ties eas vſq; ad internetionem. vero multo maioꝛis numeri eſſe dicũtur · hec eſt ratio · quia plura ſunt vicia qᷓ; virtu tes. Et ideo in cathalogo quidem dinu e 2 Collatio quinta Albbatis B ritudo· ceſperatio. De accidia ocioſitaſ merantur ſeptẽ nationes · in expugnati/ one vero earum ſine numeri aſcriptione ponũtur. Ita enĩ dicitur · et deleu erit ge⸗ tes multas coꝛam te. Numeroſioꝛ enim eſt q; iſrael: carnaliũ paſſionũ populus · e hoc ſeptenario ſomite vicioꝛum acra dice pꝛocedens. Exinde enim pullulant bomicidia · contentiones · hereſes furta · falſa teſtimonia · blaſfemię comeſatiões ebꝛietates · detractiones· ludicra · turpilo quia·mẽdacia · perinria · ſtultiloq · ſcur⸗/ rilitas:inquietudo·rapacitas:amaritu do.clamor indignatio/cõtemptus mur muratio · temptatio · deſperatio · multa qʒ alia que cõm emorare ꝑlõgũ ẽ. Qux cũ a nobis leuia iudicent᷑quid deillis apo ſtolus ſenſerit· vel qm ſu per his ſententi am intulerit audiamus. NMeq; murmu⸗ raneritis inquit · ſicut quidam illoꝛum murmuranerũt · et ab exterminatoꝛe pe⸗ ricrũt. Et de temptatiõe · Meq; tempte mus chriſtum . ſicut quidam illoꝛum tẽ⸗ ptauerunteta ſerpentibus perierũt. De Terctatiõe. Moli diligere detrahere ne eradicer Et de deſperatione · Qui deſpe rantes ſemetipos tradiderunt impudi⸗‚„ citie·ĩ opationẽ oĩserrorin immundici am. wro clamoꝛ ſicut ira indigna- tio ⁊ blaſfemia condemnet ·eiuſdeʒ apo/ ſtoli vocibus manifeſtiſſime perdocetur ita pꝛecipientis· Oinis amaritudo ⁊ ira indignatio:⁊ clamoꝛ:·⁊ blaſfemia tol/ latura vobis cum omni malicia · alia q; cõplura his ſimilia. Quę cum ſint mul to maioꝛis numeri q; virtutes · deuictis ta menillis octo pꝛincipalibus vicijs.ex gquoꝛum natura eas certum eſtemanare omnes pꝛotinus conquieſcunt ac perxe tua pariter cum bis internetione dlent᷑ De caſirimargia nanq; naſcunt᷑ come⸗/ ſationes ebrietates. De foꝛnicatiõe tur⸗ piloquia · ſcurilitas · ludicraac ſtultilo- gqqꝛ. De ſilargiria · mẽda ciũ · fraudatio·fur ta · pinria · turpis lucri appetit· falſa teſti monia .· violẽtia ibũanitas ac rapacitas De ira · homicidiũclamoꝛ ⁊ indignatio Pe triſtitia· rãcoꝛ puſillanimitas ama erapionis ſomnolẽtia ĩptunitas:inquietudo· per uagatio· inſtabilitas mentis et coꝛpoꝛis Verboſitas. curioſitas. De cenodoxia cõ tentiones hereſes · iactantia · ac pꝛeſump tio nouitatum. De ſuperbia · contempt inuidia ·inobediẽtia · blaſfemia: murmu ratio · detractio. aũt he peſtes etiaz ro buſſtioꝛes ſint · maĩfeſte nature ipᷣius im pugnatione ſentimus. Foꝛtioꝛ enĩ mili tat in membꝛis noſtris oblectatio carna lium paſſionũ qᷓ; ſiudia virtutum ·ꝗᷓ̊ nõ niſi ſumma contrititione coꝛdis ⁊ coꝛpo ris acquirnntur. Si autem ⁊ illas innu merabiles hoſtiũ cateruas ſpiritalibus oculis contempleris:quas beatus apls enumerat dicens · nõ eſt nobis collucta tio aduſus carnẽ ⁊ ſanguinẽ.ſᷣ aduſus bpncipat aduſus ptãtes· aduſus mũdi rectores tenebꝛarũ haꝝ· cõtra ſpiritalia nequitie in cęleſtibus et illud qð ðᷣ viro iuſto ĩ nonageſimo dicitur pſalmo. Ca dent a latere tuo mille · et decem milia a dextris tuis ·liquido peruidebis ·ꝙ mul to maioꝛis ſint numeri et validioꝛes qᷓ; nos carnales ſcʒ atq; terreni · quippe cũ illis ſpiritalis atq; aeria conceſſa ſub⸗ ſtaãtia ſit. Interrogatio de cõpaꝛatione ſeptẽ gẽtium ⁊ octo vicioꝛum. Lap. xvuBůd. Ermanus Qusõ igitur octo ſunt vicia queęnos impugnãt. cwmum per moyſen ſeptẽ dinume rate ſint gentes quę aduerſantur popu lo iſrael · vel quẽadmodum terras vicio rum cõmodum nobis eſt poſſidere. Reſpõſio quõ ſᷣm octo vicia oc/ to getiũ numerus impleatur. LCaß xviij. Erapion. Octo eſſe pꝛicipa lia vicia quę impugnãt mona chum cunctoꝛũ abſoluta ſen/ tentia eſt. Qus figuraliter ſub gentium vocabulo nominata · idcirco nũc om̃ia nõ ponütur · eo ꝙ egreſſis iaʒ de egypto et liberatis ab vna gẽte validiſſima id ẽ 6unbe izpo⸗ teono bisavo lui de geide ognof ſeſidua ſtutn.⸗ fneco/ ſtonei nent Nne ſene figian uton Wnn. tegpr⸗ ns an Geice itgin dnepe Camiäl Curpi ptemp ſu⸗ g imnpteint etoneiudia flanco fwennsin Fſarin dinocn linns. üntne cholcix Cekityge omz: nduti biamn / Wns Glentere Unohen ogtite 1* 16 nſu s Nni an E rüsn manm mne tn usine Iulbas s dl, lnctn as lasnidi nprnnle gden olno K mmdu nl lorz nipeci ſa ſub⸗ atione nunn. zmoch⸗ npagnan i dun unmn s ſicen nian . Gäwo Pornſe⸗ cnnun comu veghn ſmeſt egyptioꝛũ · moyſes vel per ĩm dñs in de uteronomio loquebat᷑. Quęfigura ł no bis quoq; rectiſſime ſtare depꝛehẽditur qui de ſeculi laqueis expediti caſtrimar gie id eſt. ventris vel gule vicio caruiſſe cognoſcimur Et habemus iã cõtra haſ reſiduas ſeptem gentes ſimili rõe conffi ctum. pꝛima ſcilicet ꝗ iam deuicta eſt mi nime cõputata. uius etiã terra in poſ⸗ ſeſſionẽiſraeli nõ datur.ſᷣ vt deſerat eaʒ perpetuo · ⁊ egrediatur ab ea · dñi pcepti one ſancitur. Et idcirco ita ſunt mode⸗ rãda ieiunia · vt nõ neceſſe ſit per immo⸗ — —— 9 ℳ . derationẽ cõtinẽtie · ꝗᷓ xefectione carnis xelinfirmitate ↄtracta ẽ reuerti rurſus ad egyptioꝝ terrã · id eſt· pꝛiſtinã gule et carnis ↄcupiſcentiã · qᷓm cũ mũdo huic abrenuciaremus abiecimus. Qð figu⸗ raliter illi perpeſſi ſunt.qͥ egreſſi in ſolitu dinẽ vᷣtutũ · rurſus deſid erau erũt ollas carniñ ſuper quas ſedebãt in egypto. Cur vna gens quidem deſeriſe ptem vero iubẽtur extingui. CLaß. rir. VYogdſaũt illa gens in qua nati ſunt filij iſrael nõ penitus extin gui. ; tantummodo deſeri eius terra pꝛecipit᷑.he vero ſeptẽ vſq; ad ĩter netionẽ inbẽturextingui · hee rõ eſt · ꝙ ᷓ;⸗ tũlibet ardoꝛe ſpũs ſuccẽſi hexxemũtutũ fuerimus ingreſſi in ciuitate ac miniſte⸗ rio caſtrimargieet quodãmodo quoti⸗ diano eius cõmertio neq; qᷓ; carere pote⸗ rimus. Seimpꝑ enĩ in nobis edulij ⁊ eſca/ rũ vt ingenitus ac naturalis viuit affe/ ctuslicet amputare ſuperfluos eius ap⸗ petitus ac deſideria feſtinemus · ꝗᷓ ſicut per omia deleri nõ poſſunt ita debent qᷓ dam declinatione vitari. De hac enĩ di⸗ cit· Et carnis curã ne feceritis in deſide⸗ rijs. Dum huius ergo cure quã pꝛecipi/ mur non per om̃ia abſcidere · ſed abſq; Teſiderijs exhibereretinemus affectum· enidenter egypti dñationẽ non extingui mus·ᷣ ab ipa quadã diſcretiõe ſepara⸗ mur.nõ de ſupfluis ſeu lautioꝛib epuł cogitãtes · H ̃m apoſtolũ victu quotidi/ ano indumentoq; otenti Qdſigurallt etiã in lege mãdatur Mõ abhominaber egyptiũ · qꝛ fuiſti incola ĩ terra eius.Ne ceſſariꝰ eĩ victus coꝛpoꝛi· nõ ſine vl ipiꝰ pernicie vel aĩe ſcelere denegatur · Illaꝝ vero ſeptẽ pturbationũ velut omnimo⸗ dis noxiarũ · de receſſiboaĩeę noſtre peni⸗ tus exterminãdi ſunt motus. De his ei ita dicit᷑. Om̃is amaritudo ira ⁊ indig tio: clamoꝛ ⁊ blaſfemia:tollat᷑ a vobis cũ om̃i malicia. Et iterũ.Foꝛnicatio au tẽ ⁊ om̃is ĩmũdicia ⁊ auaritia nec noĩet in vobis · aut turpitudo · aut ſtultiloqũ · aut ſcurrilitas. Poſſumus ergo hoꝛuʒ qꝗ̃ nature ſuꝑinducta ſunt radices abſ/ eidere vicioꝝ · vſum vo caſtrimargiene⸗ quaq; valebimus amputare. Mõ enizʒ poſſumus qᷓntũlibet ꝓfecerimusid non eſſeqðᷣ naſcimur. Qð ita eẽ tã nra qᷣ ſu mus exigui · qᷓ; oim perfectoꝝ vita ⁊ con uerſatiõe mõſtratur ·q cum reliquarum paſſionũ reciderit ſtimulos · atʒ heremũ toto mẽtis feruoꝛe ⁊ coꝛpoꝛis expetãt nu Ditate · nihilominus quotidiani victus ꝓuidentia ⁊ annui panis pᷣparatiõene⸗/ queunt libereaer. De natura Caſtrimargie ad ſi⸗ militudinẽ aquile comparade. VAius pᷣaſſionis figura qua ne ceſſe ẽ q;uis ſpiritalẽ ſummũ q; monachuz coartari· ꝓpꝛie ſatis aqle ſimilitudie deſignat.Quę cũ excel ſiſſimo volatu vltra nubiũ fuerit altitu dinẽ ſublimata · ſeſeq; ab oculis cũctoꝝ moꝛtaliũ · aca facieterrę totius abſcõde rit rurſus ad valliũ ima ſubmitti: et ad terrena deſcendere · ac moꝛticinis cada⸗ ueribo implicari vẽtris neceſſitate cõpel⸗ litur· Quib manifeſtiſſime cõpꝛobatur caſtrimargię ſpiritũ neq;qᷓ; poſſe vt cete/ ra vitia reſecari · vel ꝑ omia ſimiliter exti gui ·ß aculeos eius ac ſuperfluos appeti tus vᷣtute animi retũdi tm atq; cohiberi De perſeuerãtia Caſtrimargie aduerſus philoſophos diſpu⸗ — 7„ , hoc ꝓbleumatis figuras coloꝛe elegãter expꝛeſſit· Multis inqᷣt creditoꝛibupr̃ me us me dereliquit obnoxiuʒ.ceteris ad in tegrũ ſoluẽs: ab om̃i cõuentiõis eoꝝꝑ mo leſtia liberatus ſum · vni ſatiſfacere quo. tidie ſoluendo nõ poſſum. Cunq; illi ig noꝛãtes vim ꝓpoſite queſtionis abſolu- tionẽ eius pꝛecario poſtularẽt · muli ait yitijs fui naturali cõditiõe ↄſtrictꝰ.ſed inſpirãte dño deſideriũ libertatis · cucq illis tan q; moleſtiſſimis creditoꝛibus re nũcians huic mũdo· ⁊ omnẽ ſbam ꝗ̊ͥ mi hi ſucceſſiõe patris obuenerat a me pa/ riter abijciẽs ſatiſfeci · atq; ab eis ſũ om nimodis abſolutus: caſtrimargie vo ſti mulis nullo modo carere pꝛeualui NMec enĩ q;uis eã in paruũ modũ viliſſimãq; redigerem q;titatẽ vim quotidiane cõ⸗ pullionis euado ·pᷣ neceſſe eſt me perpetu is eius cõuentionibe perurgeri· et itermi nabilẽ quandã ſolutioneʒ iugi functiõe epedere · atq; inexplebile indictionibus eius inferre vectigal Tum illi hũc quem velut ideotã ac ruſticũ ante deſpexerant ꝓnũciau erũt pꝛimas philoſophię ꝑtes · id eſt ethicã diſciplinã appꝛimę cõpꝛe⸗/ hendiſſe:mirati admodũ potuiſſeeũ na⸗ turaliter aſſequi :q; nulla ei ſecularis eru ditio ↄtuliſſet· cum ipi ſudoꝛe multo lõ/ gaq; doctrina hec attingere nequiuiſſet· Hec ſpãaliter de caſtrimargia dixiſſe ſuf ficiat Nunc reuertamur ad diſputatio nẽquã de generali vicioꝝ cognitione ce peramus exponere. * „ CLur abꝛae predixerit dens de / ce gentesexpugnadasa popu/ lourael. Caß. xxij. AUim ad abꝛahã dñns de futuriſ c loqueret᷑ q vos minimerequi ſiſtis · nõ ſeptẽ gentes legit᷑ diꝰ numeraſſe ſ̊ decẽ quarũ terra ſemini eiꝰ danda ꝓmittit᷑. Qui numerus adiecta idolatria atq; blaſfemia euident᷑ impie Lollatio quinta Abbatis Berapionis AImoĩpm huius vitij naturã quidã n ſenũ cũ philoſophis diſputãs gqui eum ꝓ ſimplicitate chꝛiſtia na velut ruſticũ crederẽt fatigandũ: ſub tur. qbus antenotitiã dei et gratiaʒ ba ptiſmi vel impia gentiliuʒ vel blaffema iudeoꝝ multitudo ſubiecta ẽ.donec in ĩ tellectuali egypto cõmoꝛat᷑ · Si aũt ab⸗ renuncians quis ⁊ egreſſus inde per dei gratiã deuicta pariter caſtrimargia ad heremũ peruenerit ſpiritalem · deimpug natiõe triũ gentiũ liberatus ↄtra ſeptem tantuʒz quę per moyſen dinumerant bel⸗ la ſuſcipiet. Quõ vtile nobis ſit vicioꝛũ ter/ ras poſſidere. — gentiũ regiones ſalu bꝛiter poſ- ſictgere pꝛecipimur · ita intelligit᷑ Mabet vnũquodq; viciuʒ in coꝛde nro ꝓPꝛiã ſtationẽ·quã ſibi vendicãs in aĩ noſtre receſſu exterminatiſraelem · id eſt · contemplationẽ rerũ ſummarũ atq; ſan ctarũ · eiſq; ſemper aduerſari nõ deſinit. Mõ enĩ poſſunt vᷣtutes cũ vicijs parit᷑ cõmoꝛari.Que enĩ participatio iuſticie cuʒ iniquitate.ant ꝗᷓ ſocietas luci ad te nebꝛaſ: Sed cũ ab iſraele pplo · id eſt. vir tutibus contra ſe dimicantib fuerit vi/ cia ſuperata · locuʒ quẽ ſibi in coꝛde nr̃o concupiſcentie vel foꝛnicationis ſpirit retentabat · deinceps caſtitas obtinebit: quẽfuroꝛ ceperat:patientia vendicabit quẽtriſtitia moꝛtem operans occupaue rat:ſalutaris et plena gaudio letitia poſ ſidebit:quẽaccidia vaſtabat · incipiet ex colere foꝛtitudo · quẽ ſuperbia conculca bat humilitas honeſtabit. etita ſinguł vicijs expulſis: eoꝝ loca. id eſt· affectus virtutes contrarię poſſidebunt.Quęſi⸗ lij iſrael · id eſt · aię videntis deũ· non im⸗ merito nücupãtur· qͥ cuʒ vniuerſas coꝛ dis expulerint paſſiones nõ taʒ alienas poſſeſſiones peruaſiſſe q; ꝓpꝛias recupe raſſe cxedendi ſunt. Eterre de quibns expulſiſunt opuli chananeoꝛũ ſeminiſem uerint deputate. ditio · bas eaſdem terras chana neo:ũ in quas itroducũtur filij LCaßp. xxiij. Vogd vxo iſtarũ pernicioſarũ dutate. Lap xriuii. Teni quantus docet vetus tra⸗ ine gnien Wie ſtye Liey ſbſeſ ſuntn woe ra im ati ley indr teſun himan hnbt rcn Geit Won Gon nig tnba Wri Nn nenn Aup Migen mnnd Pon. miaoſri butmp⸗ züntligi idenfo iin aie mideſt fncſen n dnt nigsnt Mtouk lazdt ihcſt i Wrenit vi⸗ nde njo is ſpirt⸗ bäncbit naiuubit upoue ttupol naiac cNoN inſer becffn; tCi iN sa: Almns gfeuſe mnt niiſen tniß diuiſione ſoꝛtiti · quas deinceps per viʒ atq; potentiã poſteritas cham puaſiõis iniqtate poſſedit. In qͥ et dei iudiciũ re⸗ ctiſſimũ cõpꝛobatuxr·qui ⁊ illos de locis alienis ꝗᷓ male ocupauerant expulit · et iſtis antiquã patrũ poſſeſſionẽ·ꝗᷓ pꝛoſa⸗ pie eoꝛũ in diuiſione oꝛbis fuerat depu/ tata reſtituit. Quęfigura in nobis qͥq; ſtare certiſſima ratiõe cognoſcit᷑. Nam volũtas dñi poſſeſſionẽ coꝛdis noſtri nõ vicijs h̊ ꝓᷣtutibo naturaliter deputauit. Quseę poſi pꝛeuaricationẽade inſoleſcen tiby vicijs ·i · pplis chananeis ·a ꝓpꝛia re/ gione depulle · cũ ei rurſum per dei gtiã diligẽtia nr̃a ac laboꝛe fuerint reſtitute·ñ tam alienas occupaſſe terras q; ꝓpꝛias cxredende ſunt recepiſſe. Teſtimonia diuerſa ſuper ſigni ficatione octo vicioꝛũ. Ca xxv. E his octo vicijs etin euange lio ita ſignificatur. Cum aute,ʒ immũdus ſpiritus exierit ab hboᷣ mine:am bulat per loca arida · querẽs re quiẽ ⁊ nõ inuenit.Luũc dicit.Reuertarĩ domũ meã vnde exiui.Et veniens inue nit vacantẽſcopis mundatã ⁊ oꝛnataʒ Tic vadit ⁊ aſſumit alios ſeptem neqͥo res ſe ſpiritus: ⁊ intrantes habitãt ibi.2⸗ fiunt nouiſſima hominis illius peioꝛa pᷣ oꝛib. Ecce vt ibi feptẽ gẽtes legimꝰ exce pta egyptioꝛũ · de q̃ egreſſi fuerat filij iſ⸗ rael.ita ⁊ hic ſeptẽ reuerti ſpũs dicuntur immũdi excepto eo qͥ ab homĩe pus nar ratur egreſſus.De hoc ſeptenario fomi te vicioꝛũ ſalomon quoq; in pꝛonerbijs ita deſcribit· Si te rogauerit inimicꝰ vo ce magna · ne conſenſeris ei·ſeptẽ enĩ neqͥ tie ſunt in ala eius/id eſt·ſi ſuperatus ca ſtrimargię ſpnᷣs ceperittibi ſua hũiliati- one blandiri:rogãs quodãmodo vt ali qd relaxãs a cepto feruoꝛe impertias ei · qð cõtinentie modũ ⁊ menſurã iuſte diſ cretionis excedat:ne reſoluaris eiꝰ ſubie ctionenec arridente impugnationis ſe cyuyritatequa videris pauliſper a carna De octo principalibns vitüjs iſrael. filij ſem fuerũt quondaz in oꝛbis libus incentiuis factus quietioꝛ ad oſti nã remiſſionẽ vel pꝛeteritas gule conen piſcẽtias reuertaris. Per h enĩ dic ſpũs ille quẽ viceras. Reuertar in domũ meã vnde exini.Et pꝛocedentes ex eo ↄfeſtim ſeptem ſpiritus vicioꝝ erũt tibi acrioꝛeſ quã illa paſſio ꝗᷓ ĩ pᷣmoꝛdijs fuerat ſupe rata · qͥ te mox ad deterioꝛa ꝑtra bẽt gna peccatoꝛsum.d MW „ EX de victa paſſione guleimpẽ dendus ſit laboꝛ ad virtutes ce teras obtinendas. Cap̃. xxvi⸗ Va pꝛopter ieiunijs et continẽ tie incũbentibus nobis; feſtinã dum eſt vt gule paſſione ſupe rata·pꝛotinus aĩam noſtram vacuã eſſe aneceſſarijs virtutibus non ſinamus· H eis vniuerſos receſſus coꝛdis noſtri ſtu dioſius occupemus ne reuerſus concu piſcẽtie ſpiritus:inanes nos ab ipis va canteſq; reperiat ·et non ſibi iam ſoli adi tum parare contentus introducat ſecuʒ in animam noſtram ſeptenarium bunc fomitem vicioꝛum·⁊ faciat noſtra noniſ ſima peioꝛa pꝛioꝛibus. Turpioꝛ enĩ erit poſt hec ⁊immũdioꝛ anima· ac ſupplicio grauioꝛe plectetur:quę ſe renũciaſie bu⸗ ic ſeculo gloꝛiatur· dominãtibus ſibi oc to vicijſquã fuerat qndã ĩ ſeculo ↄſtitu ta.cum nec diſciplinaʒ monachi fuiſſet pꝛofeſſa nec nomen. Mam et nequioꝛes hi ſeptem ſpiritus illo pꝛioꝛe qui egreſ- ſus fuerat · idcirco dicũtur:quia deſide. rium guleę . id eſt caſtrimargia per ſeſenõ eſſet noxia · niſi intromitteret grauio ⸗ res alias paſſionesid eſt· foꝛnicationis filargirie · ire. triſtitieę· ſine ſupbie ꝗᷓ p ſe met noxia aię ac ꝑẽptoꝛia eẽnõ dubiñ ẽ. St idcirco perfectionis puritatẽ numq;ᷓ poterit obtinere · quiſquis eam de hac ſo la continentia · id eſt ieiunio coꝛꝑali ſp⸗ rauerit acqrendaʒ· niſi nouerit obid ſe hanc exercere debere; vt bumiliata carne ieiunijs facilius poſſit aduerſus alia vi⸗ cia inire certamennõ inſoleſcente carne == . 4 — — ſuturitatis ingluunie. ponitur in cathalogo vicioꝛuʒ. nõidem oꝛdo pꝛelioꝛũ ſit qͥ Liendum tamen nõ eundẽ eẽ in om̃ibus oꝛdinẽ pꝛelioꝝ.qꝛ ſi cut diximus· nõ vnomodo im/ pugnamur oẽs·etopoꝛtet vnũquẽq; no ſtrũ bᷣm qualitatẽ belli quo pᷣncipaliter infeſtatur concertationũ luctamen arri⸗ pere ita vt aliũ neceſſe ſitaduerſus vici⸗ um qð tertiũ ponitur pꝛimũ exercerecõ⸗ flictum aliuʒ contra quartũ ſeu quĩtũ · et ita pꝛout ipᷣa vicia in nobis obtinent pꝛincipatum · vtq; impugnatiõis exigit modus· nos quoq; opoꝛtet oꝛdinem in⸗ ſtituere pꝛelioꝛũ · jm queʒ pꝛouentus qᷣʒ victoꝛie triũphiq; ſuccedens:faciet nos ad puritatem coꝛdis ⁊ perfectionis ple⸗ nitudinez peruenire. Mucuſq; abbas ſerapion de natura octo pꝛincipaliũ vi/ cioꝛum nobis diſſerens · latentiuz in coꝛ te noſtro paſſionum genera·quarũ cau ſas atq; affinitates · cum ab ipis quoti/ die vaſtarem · nec cognoſcere poteramꝰ. ita lucide reſerauit: vt eas quodãmodo ante oculos poſitas intueri nobis yelut in ſpeculo videremnrn. Explicit collatio abbatis ſera⸗ pionis. Incipiunt capitula col lationis theodoꝛi de nece ſanc/ Efſcriptio heremi et inquiſitio te nece ſanctouum. ij Reſponſio abbatis theodozꝛi ad wpPppoſitam queſtionegn. iij BDe tribus ꝗ in hoc mũdo ſunt i· tLonis malis ⁊ mediſs. iij Nð malum nulliinuito ab alio ppoſſit inferri. Dicat creare mala. vi Reſponſio ſuper interrogatione Ppoſita. „ heꝛabeat de moꝛte mercedem. Obiectio quẽadmodum ipe de⸗ vij Inter ogatio an reus ſit qui iu⸗ ſIERto intulit moꝛtem cum iuſtus vollatio ſexrta Abbatis Theodoꝛi. viij Rñſio ad pꝛecedentẽ interrogati ix Erxemplum beati iob a diabolo temptati 1 dñi a iuda traditi· et ꝙ iuſto tam ꝓſpera qᷓ; aduer ſa ꝓſficiant ad ſalutem. xSDee virtute viri perfecti qui am / bigexter figuraliter nuncupat. xi De duplici genere temptationũ⸗ gus ttriplici modo inferũtur. xij Nu6 vir iuſtꝰ nõ cere ß adamã⸗ uiino ſignatoꝛio debeat eſſe con xiij 1 Interrogatio ſi poſſit mens iugi ter in vna atq; eadem qualita- . teurar. xiiij Pñſio ad interrogãtis ꝓpoſitiõʒ xy Oð detrimentum ſit diſcedẽtis ec celgggg. xvi De mutabilitate etiã ſupernaruũ coocleſtium q; virtutũ. xvij Nõð nemo mina ſubitanea col⸗ labatuuttt““ Erxpliciũt capitula.Incipit col latio theodoꝛi abbatis de nece ſanctoꝛum. Laßi. ſtine partibus in ñs ruit pꝛocreare · ſo ,⸗ litudo vaſtiſſima vſq; arabiã acmare moꝛtuũ ·q ingreſ⸗ ſa deſiciunt fluẽta ioꝛdanis et alphei ſui faciũt finem:et cineres ſodomoꝛum am/ pliſſima extenſione poꝛrecta. In hac ſũ⸗ me vite ac ſanctitatis viri monachi diu tiſſime cõmoꝛantesrepẽte ſunta diſcur rentibo ſaracenoꝛũ latrunculis interem pti. Quon coꝛpoꝛa licet ſciremus tam ⸗ pontificibus regionis illius q;ᷓ ab vniũ⸗/ ſa plebe arabũ tanta veneratione pꝛere/⸗ pta · et inter reliqnias martiꝝ cõdita · vt innumeri ꝓpli e duob opidis concurrẽ/ tes grauiſſimũ ſibi ce rtamen indixerint· et vſq; ad gladioꝛum conflictum pꝛo xta tecuę vicũ qͥ amos ꝓpbetã me ſana tiod gvi⸗ liqn nia⸗ nis men mec fut curta faſin diis ſaan fabil ſud geno Hen N W ⸗ ten r Muse nwoſe niſſe⸗ lsſonc nntoner ſpuenn 1odni Clſenſ G M ſcent Momij wlin lustic inos⸗ nſern nlen⸗ oti oc⸗ N tio · dum pia inter ſe deuotione decertãt qui nã iuſtius eoꝛum ſepulturam ac re/ liquias poſſiderent ·alijs ſcilicet de vici⸗ nia cõmoꝛationis ipoꝛum · alijs de oꝛigi nis pꝛopinquitate gloꝛiantibus:nos ta men vel noſtroꝛum vel quoꝛundam nõ mediocriter ex hac parte ſcãdaliʒantiũ fratrũ offenſione permoti · inquirẽtesq; cur tauti meriti ac tantarũ virtutũ viri ita ſint a latrunculis interfecti· tantũ q; dñs paſſus fuerit erga ſuos famulos facinus perpetrari · vt viros cunctis mi⸗/ rabiles in manus traderet impioꝛũ · me/ ſtiad ſanctũ theodoꝛũ ſingularem in cõ nerſatione actuali perreximus virum. Mic nam q; moꝛabatur in cellis· qui lo cus internitriã ac ſcithiaʒ ſituset a mo naſterijs quidem nitrię quinq; milibus diſtansoctoginta miliuʒ ſolitudine ab heremo ſcithi in qua cõmoꝛabamur in⸗ terueniente diſcernitur. Cui cũ depꝛedi ctoꝝ viroꝛum nece quęrimoniã fudiſſe/ mus ammirãtes tantã dei patientia viros ſcʒ illius meriti taliter perimi per/ miſiſſet· vt qui alios quoq; ſuę ſanctita tis pondere de huiuſmodi liberare temp tatione debuerint · ne ſeipos quideʒ pꝛe/ ripuerint de manibe impioꝝ aut cur de us admitti in ſeruos ſuos tantuʒ facinꝰ conſenſiſſet. Reſpõſio abbatis theodoꝛiad Ppꝓppoſitam queſtionem. Cap̃·ij. Eatus Chodoꝛus reſpondit Pec q̃ſtio illoꝝ ſolet animos permouere · qui paruʒ fidei vel ſcientie poſſidentes· merita ſanctoꝝ vel pꝛemia ꝗᷓ nõ in pꝛeſenti redduntur. ſre/ poſita ſuntin futuruʒ arbitrãtur in hu ius tẽpoꝛalis vitę bꝛeuitate reſtitui. Ce/ terũ nos qui nõ ſumus in hac vita tan/ tuʒ ſperantes in chriſto ne hm apoſtolũ miſerabilioꝛes ſimus omnibus homini/ bus · quia ſcʒ in hoc mũdo nihil ꝓmiſſio nũ recipiẽtes · etiam in futuro eas ꝓ hac incredulitate perdamꝰ. opinionibo eoꝛũ nõ debemus errare · ne ignoꝛzata vere dif⸗ di temptationib moueamurcũ eiſdem ſancta rapina ſit eoꝛum pꝛogreſſa cõten nos quoq; traditos viderimus· vel iniu ſticiã ſcʒ vxel incuriꝗ humanarũ reꝝ deo qð dictu quoq; nefas eſt aſcribentes· qꝛ ſanctos viros recteq; viuẽtes in tempta tione nõ pꝛotegat · nec bonis ea quę bõa ſunt · nec mala malis retribuat in pꝛeſen ti · et cuʒ illis damnari mereamur: quos ſophonias ꝓpheta caſtigat · qui dicũt in q́t in coꝛdib ſuis nõ faciet dns beneſed neq; faciet male · vel certe cum illis inne- niamur · q huiuſmodi querimonijs deũñ blaſfemare dicunturomis qui facit ma lum bonus eſt in conſpectu domini et ta les ei placent · aut certe · vbi ẽ deus iuſti⸗ cie · illam quoq; blaſfemia quęin ſubſe⸗ quentibo deſcribitur ſimiliter adiungen tes · vanꝰ ẽ qᷣ ſeruit deo · aut qdð emolumẽ tum quia cuſtodiuimus pꝛecepta eius · et quia ambulauimus triſtes coꝛam do/ mino. ergo nũc beatos dicimus arrogã⸗ tes · ſiquidem ditati ſunt facientes impi etatem · et temptauerunt deñ et ſalui fa⸗ cti ſunt. Mobꝛem vt hanc ignoꝛationẽ quępꝛauiſſimi huius erroꝛis radix et cã eſt poſſimus euadere· pꝛimuʒ noſſe debe⸗/ mus.quid vere ſit bonũ · quid malum ·et ita demũ ſuper his nõ falſam vulgi· ſed Verã ſcripturaꝝ diffinitionẽ tenẽtes mi nime infidelii hominũ decipiem̃ erroꝛe. Detribus que in hoc mũdo ſũt id eſt bonis etmalis et medijs. Cap̃· ij. Reia lunt enĩ quein hoc mũdo ſunt · id eſt· bonũ.malũ· mediũ· Debemus itaq; noſſe qͥd pꝛo⸗ pꝛie bonũ ·quid malumquid we ſit medi uʒ vt noſtra fides vera ſcientia commu nita in cunctis temptationibus incõcuſ ſa perduret · Nihil igitur in rebus dum taxat humanis pꝛincipale bonum eẽ cre den duʒ eſt· niſi virtus animi ſola · quę fi de ſincera nos ad diuina perducens illi immutabili bono facit iugit᷑ inherere Et eãõrio nihil malũ eẽ dicẽdũ eſtniſi pecca tũ ſolum qd a bono deo nos ſeparans Collatio ſexta bbatis CTCheodoꝛi. tatem coꝛpoꝛis patientiſſimetoleranit ·ſi nus abꝛa he poſſidere beatiſſima ſoꝛte p⸗ meruit. Egeſtas quoq; ac perſecutiões malo facit diabolo coplari. Media ſůt quęin vtramq; partem ꝓ affectu ⁊ arbi trio vtentis diriuari poſſunt· vtputa di uitie. poteſtas· honoꝛ robur coꝛpis · ſani⸗ tas pulchritudo· vita ipa vl moꝛs· pau pertas · infirmitas carnis · iniurię · et cete ra his ſimilia: quę ꝓ qualitate affectu vtentis · vel ad bonã poſſunt partẽ pꝛofi cere vel ad malã. Nam diuitie pꝛofici unt frequẽter ad bonũ ᷣm apoſtolũ · qui diuitib huius mundi pꝛecipit vt facile tribuãt · cõmunicẽt indigẽtib · theſauni ʒent ſibi fundamentũ bonũ in futurũ. vt per has appꝛehendãt veraʒz vitã. Et ßin euãgeliũ bone ſunt illis qui faciunt ſibi anmicos de iniquo mãmona Que rur⸗/ ſuqm retoꝛquentur ad malum . cũ ad recõ dendũ tantũmodo vel ad lururiã cõge rũturet nõ ad vſus indigentiũ diſren⸗ ſantur. Poteſtas quoq; ⁊ honoꝛ coꝛpo riſq; robur ac ſanitas· qᷓ; ſint media et vtrobiq; cõueniẽtia · etiã ex hoc facile cõ⸗ pꝛobatur:qꝙ multi ſanctoꝝ ĩ veteri teſta⸗ mento potiti his omnibus·: ⁊ inſummis dinuitijs culmine dignitatũ ac foꝛtitu⸗ dine coꝛporl conſtituti · eo quoq; acce⸗ ptiſſimi fuiſſe noſcũtur. Et ediuerſo qui his male abuſi ſunt · et ea ad miniſteriuʒ ſuęneqtię detoꝛſerũt non immerito vel puniti ſunt wl extincti:qð frequenter re gnon lib indicat factũ. De ipᷣa etiã moꝛ teac vita qnia medie ſint: vel ſancti Jo⸗ hannis vel iude natiuitas pꝛoteſiatur. Anius namq; intm̃ ſibimet vita ꝓfuit vt alijs quoq; gaudiũ oꝛtus eius contu liſſe dicatur·ſᷣm illud.Et multi ſup eius natiuitate gaudebũt. De alterius vo di cit᷑ vita · Bonũ erat ei:ſi natꝰ nõ fuiſſet homo ille. De moꝛte etiaʒ Johãnis om/ niũq; ſanctoꝝ dicitur. Pꝛecioſa ẽ in cõ ſpectu dñi moꝛs ſanctoꝝ eius. De iudę aũt ac ſimiliũ · Moꝛs peccatoꝝ peſſima· Infirmitas etiã carnis interdum qᷓ; ſit cõmoda Laʒari illius paupꝑis vlceroſi beatitudo demõſtrat. Cuius cum nulla alia virtutum merita ſcriptura comme moꝛet · pꝛo hoc ſolo ꝙ egeſtatem T infirmi iniurię quę mala eſſe totius vulgi opi nione cenſentur : q; ſint vtiles ac neceſ⸗ ſarie etiam ex hoc liquido cõpꝛobatur ꝙſancti viri non ſolum eas nunq; vita re voluerunt verumetiam in virtute ſũ⸗ ma · xel appetentes · vel foꝛtiter tolerantes amici del effecti· eterne vite ſunt ſtipen/ dia conſecuti · beato apoſtolo concinẽte Pꝛopter quod placeo mihi in infirmi⸗ tatibus · in contumelijs.in neceſſitatibi in perſecutionibus · in ãguſtijs pꝛo chri⸗ ſio · Cum eniʒz infirmoꝛ tũc potens ſum· quia v?tus in infirmitate perficitur. Et idcirco illi qui ſummis huius ſeculi di⸗ uitijs T honoꝛibus ac poteſtatibus extol luntur non ex his pꝛincipalebonum ob tinuiſſe credendi ſunt · qdð in ſolis eſſe vir tutibus definitur ſed medium quidda qʒ ſiciuſtis recte ac neceſſarie vtentibus vtilia hec eſſe reperiũtur ⁊ cõmoda ·occa ſionem namq; operis boni fructusq; in illius vite eternitate parturiunt ·ita il lis qui male opibus abutunturinutiles ſunt atq; incõmode· ⁊ occaſioneʒ pecca ti moꝛtiſq; concinant. malum nulli inuito ab alio poſſitinferri. CLCapᷣ.iiij. Is itacq; diuiſiones firas atd immobiles retinẽtes · ſcienteſq;ʒ nibil eſſe bonum niſi virtutem ſolã · que ex timoꝛe dei ac dilectiõe deſcẽ dit · nec malum quicqᷓ; eſſe niſi peccatum ſolum et ſeparationem a deo. diligenter nunc diſcutiamus· vtrum deus vnc; ſanctis ſuis · aut per ſe · aut per aliũ que⸗ piam inferri permiſerit malum · quod ſine dubio nuſq; omnino reperies. Qec enĩ potuit aliquãdo cuiqᷓ; nolentiac re⸗ ſiſtenti maluʒ peccati alter inferre · niſi il li ſoli qui illud in ſeſe coꝛdis ignauia et coꝛrupta volũtate ſuſcepit. Deniq; cũ btõ iob diabolꝰ adhibiij vniũſis neqᷣtie ſuemachinis maluz peccati voluiſfſet ſerr bosſt rati mog dum ncq⸗ feq: fbla b⸗ godt N t ed taeist Sn dsi Ws Nturt ubhu ütun Mucenlar cafeano Aol Ctigoo Amecico⸗ inoe Kon diſayp turad diſaup mexon gulpen Ethuẽ Unnefi po ich wor lute i ſ⸗ mi inſ W ign eneg obnn nchti ttſi Nlenne tiͤn⸗ einee Dhrni Annt⸗ pochn⸗ nsſunn⸗ .Et nlidi⸗ seto wnd 1sevit ncniddi Ntmubus s. nritall nutles ſerca halio . 1s dich gentucg wuten tie i iptam dil wN sſe Nüntt enii uu niß necie viſe inferreac nõ ſolum cunctis eñ facultati bus ſpoliaſſet · verũ etiã poſt illũ de moꝛ⸗ tee ſeptem filioꝝ tam atrocẽ tam q; inſre ratũ oꝛbitatis doloꝛẽ · vulnere eum peſſi mo a capitis vertice vſq; ad planta pe⸗ dum itolerãdis cruciatibe oneraſſet · neq qꝙ;ᷓ ei peccati maculã quiuit in flige / re· qꝛ in cũctis imobilis perſeuerãs nulæ⸗ lũ blaſfemie accõmodauitaſſenſum. Obiectio quẽadmodũ ipſe de/ us dicatur creare mala. Cap. v l! Ermanus. Frequenter legi- mmus in ſcripturis ſanctis deuʒ creaſſe mala · vel bominibintu liſe. vt eſt illud · Qm̃ abſq; me nõ eſt de us ego dñs ⁊ nõ eſt alter:foꝛmãs lucem et creãs tenebꝛaſfaciẽs pacẽ ⁊ creãs ma la. Et iterũ Si ẽ malicia ĩ ciuitate quaʒ dñs ñ fec. Reſpõſio ſuper iterro/ gatio ne ꝓpoſita. PHeodoꝛus. MNõnunq; ſo⸗ let ſcriptura dĩna abuſiue ma⸗ la pꝛo afflictionibe ponere non Anla per naturã ꝓpꝛie mala ſint · h hm Hᷣ qpab his ſentiãtur mala quibo vtilit in/ ferũtur. Hominiby etenĩ diſputãs diui na cenſura· neceſſe eſt vt humanis vbis et affectionibo eloquatur. Eteniʒ ſectio l vſtio ſalutaris quę illis qui vlceruʒ contagione putrefacti ſunt pie infertur a medico:mala a tolerantibo credit᷑ · nec iniquo carcer nec eqͥ calcar: nec emẽda tio ſuauis eſt delinquẽti. Omnes etiam diſciplinęhis qͥ erudiũtur amare ſentiũ tur ad pns ſicut apłs dicit. Om̃is aũt diſciplina ĩ pñti nõ videt᷑ eſſe gaudij ſᷣ meror- poſtea ãt fructũ pacatiſſimũ his qui per ſe exercitati ſunt reddet iuſticie. Et quẽ diligit dñs coꝛripit · flagellat ãt omnẽ filiũ quẽrecipit.Quis eĩ eſt filius quẽ nõ coꝛripit pater. Ntaq; mala non nũ qꝙᷓ; poni pꝛo afflictionibus ſolent · Fm illð. Et penituit deũ ſuper maliciã quã locutꝰ eſt vt faceret eis ⁊ nõ fecit.Etite/⸗ rũ. Quia tu dñe miſericoꝛs ⁊ miſeratoꝛ: patiẽs ⁊ multũ miſericoꝛs ⁊ penitens in malicijs · id eſt ſuper tribulationibus et erũnis quęnobis pꝛo ccatoꝝ noſiro⸗ rũ meritis inferre cõpelleris. Quas ſci⸗ ens vtiles eſſe nõnullis:ita alius ꝓphe⸗ ta vtiq; nõ inuidens ſaluti eoꝝ ſᷣ cõſu⸗ lens impꝛecatur. Adde illis mala domi⸗ ne adde mala gloꝛioſis terre.Et ipᷣe do⸗ minus.Ecce inquit inducam ſuper eos mala · id eſt doloꝛes ac vaſtitates: q bus in pꝛeſenti ſalu bꝛit᷑ caſtigati ad me quẽ in rebus pꝛoſperis contempſerũt reuer/ ti tandem ac feſtinare cogãtur. Ideoqʒ; hec pꝛincipalia eſſe mala nõ poſſumus definire:multis enĩ ad bonũ pꝛofieiunt et cauſas ęternoꝛum pariũt gaudioꝛum Et idcirco vt ad queſtionem pꝛopoſitã recurramus· vniuerſa quęputantur ma la nobis ab inimicis vel a quibuſcunqʒ alijs irrogari· nõ ſũt credenda mala eẽ ſᷣ media. Mon enĩ talia inuenientur qua- lia putat eſſe ille qui intulit animo furi/ bundo . ſ̊ qualia ſenſerit ille qui ſuſtinet Ideoq; cum illata fuerit moꝛs viro ſan cto non ei malum illatum eſſe credendũ eſt· ſed medium quiddã. Qð cũ pecca⸗ toꝛi maluʒ ſitiuſto requies ⁊ abſolutio fit maloꝝ. Moꝛs eni viro iuſto reqes cuiꝰvita abſeõdita ẽ Etiõ nec vir iuſtꝰ ex bac aliq ꝑpetit᷑ detrimẽtũ ꝗ nihil ꝑ⸗ tulit noui ſᷣ id qð ei acceſſurũ fuerat ne⸗ ceſſitate nature inimici neqtia non ſine pᷣmio vitę ꝑẽnis excepit ac debitũ moꝛ tis hũane qð inexcuſabili lege reddẽdũ eſt· cũ fructu vberrimo paſſionis · ac ma gne remuneratiõis mercede perſoluit. Interroga tio an reus ſit qui iu ſto intulit moꝛtẽ cũ iuſtus habe at de moꝛte mercedẽ. Cap. vij. Ermanus. Ergo ſi iterẽptꝰ iuſtꝰ nõ ſolñ nihil mali ppeſſuſ ecEſt ·ſᷣ etiã mercedẽ paſſiõis aſſe qtur · qnõ in reatũ vocabit᷑ q nõ nocu/ it moꝛtẽ inferẽdo ſᷣ̊ pꝛofuit. Heſpõſio ad pꝛecedenteʒ inter/ rrogationé. LCa. viij. NDeodoꝛus. Mos de pꝛie/ tate boni maliq; vleiꝰ qð diiꝰ cẽ mediũ diſputamꝰ.nõ de affectu eoꝛũ S Collatio ſexta Abbatis Theodoꝛi. qui iſta cõmittũt. Mec en qͥs impiꝰ vel iniquus idcirco impunitus erit.q;ꝛ mali cia ſua iuſto nocere nõ potuit. Loleran tia enĩ ⁊ vꝓðtus iuſti nõ illi qui moꝛtẽ vel ſupplicia intulit · ſed illi pꝛoficitad mer⸗ cedẽ qui illata ſibi patiẽter excepit. Ide⸗ oq; ⁊ hic merito punietur ꝓ crudelitai ſuę vicio qua malũ voluit inferre · et ille nihilominus nibil mali perpeſſus eſt · qꝛ virtute animi ſui patiẽter tẽptationes doloꝛeſq; ſuſtẽtans ·ea ꝗᷓ malo ꝓpoſito il lata ſunt ad pꝛofectũ melioꝛis ſtatus et eterne vite fecit beatitudinem peruenire vl pertinere. . . Exẽplũ beatiiob a diabolo tẽ⸗ ptati: et dñi a iuda traditi ⁊ ꝙ iuſto ta pſpera qᷓ; aduerſa ꝓfi⸗ ciãtad ſalutt. Capᷣ.x. Ecq; eni patiẽtia iob mercedeʒ diabolo qꝛ eũ illuſtrioꝛẽ ſuis tẽ ptationibe reddidit · ſilli ipi qͥ eas virilit᷑ pertulit acquiſiuit · nec iudai eierni ſupplicij imunitate donabitur · qꝛ ꝓditio eius ad ſalutẽ generis ꝓfecit hu⸗ mani. Mon eni ꝓuentus ↄſiderãdus eſt opis ſ operãtis affectus. Qua ꝓpter hec debet in nobis diffinitio imobiliter cu⸗ ſtodiri · q nulli malũ ab alio poſſit infer ri·: niſi qui illð ignauia ſui coꝛdis ac pu⸗ ſillanimitate ↄtraxerit · hãc eandẽ ſentẽ tiã beato apoſtolo vno verſiculo confir/ mãte. Scimus aũt qm̃ diligentibo deuʒ oĩa cooperãtur ad bonũ. Dicẽs enĩ oĩa cooperaturad bonũ · vniuerſa nõ ſoluʒ ꝗᷓ pꝛoſyera · xerũetiã qᷓ putãturaduerſa pariter cõpꝛehendit. Per ꝗᷓ et in alio lo co idem aplus ſetranſiſſe deſcribit · cum dicit. er arma iuſticie ꝗᷓ a dextris ſunt a ſiniſtris ·id eſt per gloꝛiã ⁊ ignobilita tẽ· per inftamiã ⁊ bonã famã·vt ſeducto res ⁊ races · vttriſtes· ſem per aũt gau dentes · vt egentes · multos aut locupletã tes ⁊ cetera. Omnia ergo ꝗᷓ ꝓſpera repu tantur ⁊ dextre dicũtur partis· ꝗᷓ ſanctꝰ aplus gloꝛie ⁊ bone famę vocabulo de⸗/ ſignauit · illa etiã ꝗᷓ exiſtimãtur aduerſa — ꝗ per ignobilitatẽ ⁊ infamiã euident᷑ ex pꝛeſſit · ꝗq; a ſiniſiris eſſe eſcribit effici untur viro perfecto arma iuſticie ſi illa⸗ ta ſibi magnanimiter ſuſtẽtauerit · ꝙ vi delicet per hec dimicãs ⁊ in iſtis ipis qui bus impugnari putatur aduerſis tãqᷓ; armis vtendo eiſq; velut arcu ⁊ gladio ſcutoq; validiſſimo cõtra illos qui hec ĩ gerũt cõmunitus· pfectũ ſuę patiẽtie ac virtutis acquirat · gloꝛioſiſſimũ conſtã tie triũphũ ex ipᷣis ꝗͥ letaliter inferuntur capiens hoſtiũ telis · nec ꝓſperis dumta xat elatus·nec deiectus aduerſis ·ſᷣ itine/ re plano ac via regia ſemꝑ incedens · ab illo traquillitatis ſtatu nequaq; leticia ſuperueniẽtequaſi in dextrã motus· nec ingruentibus aduerſis triſticiaq; domi nate velut ad leuam rurſus impulſus. Pax en multa diligentibo nomẽ tuuʒ etnõ eſt illis ſcandalũ. De illis vero qui per ſingulos incumentes caſus ꝓeoꝛum qualitate ac varietate mutãtur ita dicit Stultus aũt ſicut luna mutatur. Vt eĩ e perfectis ac ſapientiby dicitur · diligẽ tiba deũ om̃ia cooperãturad bonũ ·ita infirmis ꝓnũciat᷑ ac ſtultis.Omia adũ⸗ ſa viro inſipiẽti · nec enĩ ꝓſperis reb ꝓfi cit nec emendatur aduerſis.Eiuſdẽ nã/ q; virtutis eſt triſtia foꝛtiter tolerare cu⸗ ius etiam ſcdᷣa moderari:⁊ eũ quiĩ vno eoꝝ ſuperatur neutrũ ſufferre certiſſimũ eſt. Facilius tamen quis elidi poteſt pꝛo ſperis qᷓ; aduerſis. Hec enĩ interdũ etiã inuitos retinent atq; humiliãt · ⁊ cõpũ⸗ ctione ſaluberrima vł minus peccare fa ciunt vel emẽdant ·illa vero mollibo mẽ⸗ tem ac pernicioſis extollentia blandimẽ tis · ſecuros felicitatis ſuę puentu ruina maioꝛe pꝛoſternunt. De virtute viri perfecti qui ãbi dexter figuraliter nücupatur. LapxX . . . Sti ſunt ꝗ q figuraliter in ſcriſ/ pturis ſanctis amfoterodexioi id ẽ ãbidextri nücupãtvt ille aoth in li⸗ bꝛo iudicum fuiſſe deſcribitur · qͥ vtraq; manu vtebatur ꝓ dextera. Quã vꝓtutẽ / son ainp⸗ u ſhun win nnan lure tuny nene⸗ lwns hiita Ponuse ainßi ilbla ler caine etſinſi⸗ inplien luozun diefen ditur a plſat mnitung ſeraen goqci tozele, uſeuent Golcti mund neraſce no ti di⸗ er⸗ Hn nani l bbi , n/, loi li⸗ ch nti ita foterimꝰ nos quoq; intellectualit poſſidere · ſi ea qᷓ ꝓſpera ſunt dexteraqʒ cenſent᷑et ea queaduerſa ſunt ac ſini⸗ ſtra dicunt· lvno rectoq; vſu ad partẽ fecerimꝰ dexterã ptinere · vt ꝗcũq; fue⸗ rint illata fiant nob ſᷣm apim arma in⸗ ſtici · DOuabo nãq; partibõ(⁊ vt ita dix erim manibe) interioꝛem hoiem noſtrũ ſubſiſtere ꝑnidemus:nec qᷣſq; ſanctoꝛũ carere hac ſiniſtra quã dicimꝰ põt · ſʒ in boc vᷣtus pfecta diſcernit· ſi vtrãq; in Textrã bñ vtendo cõnertat.Et vt ma/ nifeſtius hoc quod dicimus poſſit ĩtel/ ligi · habet vir ſanctꝰ dextera ſucceſſus videlicʒ ſpiritales:in qua tunc cõſiſtit · qñ feruens ſpũ deſiderijs et ↄcupiſcen⸗ tijs omĩb dnatur· qñ ab omĩ diaboli/ ca impugnatiõe ſecurus abſq; vllo la/ loꝛe ac difficultate vicia carnis vel re/ ſpuit vel abſcidit · cũ ſublimatꝰ a terra vniuerſa pꝛeſentia atq; terręna: velut inanem fumũ vmbꝛãq; vacuã ↄtẽpla/ tur · et mox tranſitura contemnit cũ fu/ tura ꝑ exceſſum mentis· nõ ſolũ arden- tiſſime concupiſcit: verũetiaʒ clariꝰin⸗/ tuetur · cũ efficacius ſpiritalibo paſcitur theoꝛijs · cum lucidius ſibi reſerari con/ ſpicit celeſtia ſacramenta: cũ oꝛationes purius atq; alacrius emittit ad dñm · cũ ita ſpũs ardoꝛe ſuccenſus ad ea que iuiſibilia ſuntet ęterna tota animi ala/ critate tranſmigrat · vt nequaqᷓ;ᷓ ſe iam credat in carne cõſiſtere. Habet ſiliter et ſiniſirã cum temptatõnum turbinib⸗ implicatur:cũ ad deſideria carnis incẽ tiuoꝛum ęſtib inflammat· cũ ad iracũ⸗ dię feruoꝛem ꝑturbationũ igne ſuccen. ditur. cũ ſuperbię ſeu cenodoxię elatõe pulſatur·cũ triſticia moꝛtẽ operãte de⸗ pmitur · cũ machinis accidię et ĩpugna tione ↄcutit᷑· ciq; oĩ ſpiritali feruoꝛe ſeᷣ Tcto qͥdã tepoꝛe atq; irratõnabili mero re toꝛpeſcit: vt nõ ſolũ cogitatõibo recij ac ſeruentibo deſeratur: ſed etiã pſalmꝰ oro · lectio· remotio celle ſimł hoꝛreant·⁊ ĩtolerabili quodã tetroq; faſtidio vni/ 2 nerla ſoꝛdeant inſtrumẽta virtutum· q De nece ſanctoꝛum bus cñ pulſatñ monachus ſiniſtris pti bus ſe cognoſcat vrgeri. Quiſqͥᷣs igit in ill quę dextre pari eſſe ſdiximꝰmĩme fuerit ſubintrãte glia vanitatis elatus ⁊Zin iſtis que ſiniſirę ptis ſunt viriliter dimicãs: nulla deſperatõe ↄciderit · ac potius de cõtrarijs arma quędã patię ad exercitiũ ꝓᷣtutis aſſumpſerit.vtraq; manu vtetur ꝓ dextra · ⁊ in vtroq; actu triũphatoꝛ effectꝰ tam de ſiniſtro ſtatu qᷓ; dedextro palmã victoꝛieconſequet᷑ Qualẽ btm̃ iob legiꝰ meruiſſe · ꝗͥ vtiqʒ p dexterã coꝛonabat᷑ qñ ſeptẽ filioꝝ pr opulentus ac diues incedens quotidia na ꝓ eoꝛũ purificatõe ſacrificia dño of ferebat · nõ tã ſibi eos q; deo ſuſceptos ac familiares cupiẽs exhibere qñ ianua eius oĩ aduenienti patebat · qñ erat pes claudoꝝ:et oculus cecoꝝ · qñ de velleri bus oniũ eius humeri calefiebãt infir/ moꝛum · qñ erat oꝛphanoꝝ pater et vir viduarũ ·qñ nec in coꝛde quidẽ ſuo ſuꝑ inimici ſui ruina gauiſus eſi. IJdeq; rur ſus ꝑ ſiniſtrã partem ſublimioꝛe vᷣtute ceaduerſitatib triũphabat · cũ ſeptem filijs vno oꝛbatus momẽto:non vt pa ter acerbo luctu cõſiciebat᷑· ſed vt verus dei famulus ſuꝑ creatoꝛis ſui volũtate gaudebat ·cũ ex locuplete pauperrimꝰ: nudus ex diuite:ex valido tepidus: ex inclyto et gloꝛioſo ignobilis atq; deſpe ctus· incoꝛruptam animi foꝛtitudinẽ re tentabat. Cu deniq; omĩ ſubſtãtia atq; opibo deſtitutus ſterquilinij erat factus habitatoꝛ · ⁊ vllut qͥdazʒ coꝛpon ſui ſeue riſſimus carnifex teſta radebat ſaniẽ p⸗ fluentem · atq; ex omĩ parte mẽbꝛoꝝ gle bas vᷣmium merſis in ꝓfunda vuineꝝ digitis detrahebat. In qbus cuncij in nullã deſperando ꝓlapſus eſt blaſphe⸗ miam nec aduerſus creatoꝛẽ ſuũ in ali/ quo murmurauit quinĩmo neq̃ qᷓ; tan- ta temptationum mole atq; acerbitate cõterritus:ipᷣm quoq; qð ex oĩ pꝛiſtina facultate ſuo coꝛpoꝛi ſuꝑfuerat indumẽ tum qðq; ſolũ qꝛ ipo veſliebat · a diabo li potuerat vaſtatiõe ſaluari reſeidens Lollatio v abbatis Cheodoꝛi atq; abijciens adiecit ſup illaʒ quã du riſſimus pꝛędo intulerat ſpontaneã nu Ditatem. Comã quoq; capitis: quę ſo la de pꝛior gloꝛię reliquijs intacta remãꝗ ſerat: vexatoꝛi ſuo piecit abſciſam am putans etiã id qð ſeniẽs reliquerat ini micus · illa celeſti aduerſus eum voce tri pudiat ⁊ inſultat. Si bona ſuſcepimꝰ de manu domi:mala nõ ſuſtinebimus: Nudus egreſſus ſum de vtero matris meę:nudus reuertar illuc. ODominꝰ de dit dñs abſtulit:quõ dño placuit ſic fa ctum eſt · ſit nomen domini benedictum/ Am bidextrũ merito dixerim et ioſeph· qꝗ in ꝓſpenis gratioꝛ patri:religioſioꝛ fra tribus:acceptõꝛ deo· in aduerſis cauſis domio fidelis· carcer mitiſſimus vincij iniuriarũ immemor · beneſicus inimicis inuidis·⁊ q;tum in ipis fuit interfectoꝛi bus fratrib nõ lolũ pius:ſʒ etiãõ muni ficus inuenit. Mi ergo eoꝛũq; conſimi. les recte i, ambidex tri nuncupãr· vtra q; em̃ manu vtũtur ꝓ dextra:⁊ inter hec quęapłus dinume⸗/ rat tranſeuntes parit᷑ dicũt. Per arma iuſticiequęa dextris ſunteta ſiniſtris. gloꝛiam ei ignobilitatem · ꝑ infamiaʒ et bonam famam ⁊c. De qua dextra vel ſi⸗ niſtra ita ſalomon exꝑſona ſponſe loqͥ/ tur in cantico canticoꝝ.Leua eius ſbeᷣ ca pite meo · ⁊ dextera eius amplexabit᷑ me Quas licet vtraſq; vtiles eſſe ſignificet tñ illam ſub capite ſuo ponit · qꝛ ſubiace re debent aduerſe ꝑtes pncipalitati coꝛ. dis. Id hoc ſiquidem tm̃ vtiles ſunt: vt ꝓ tem poꝛe nos exerceant ⁊ erudiãtad ſa lutem · ac ꝑfectos ad patientiaʒ reddant dexterã wro ad confouendam ſe ac ppe tuo conſeruandã ſalutari amplexu ſpõ⸗ ſi ſibimet coerere: atq; inſolubiliter ei optat innecti. Erimus igitur ambidex/ tri:qñ nos quoq; rerũ pꝛeſentiuʒ copia vl inopia non mutarit:⁊ nec illa nog ad voluptates noxięremiſſionis impulerit nec iſta ad deſperatõem attraxerit ⁊ que relaʒx·ſed ſimilit᷑ deo grates in vtroq; re ferentes parem fructum de ſcdis aduer⸗ ſiſq; capiamus · qualem ſe ille verꝰ am/ bidexter doctoꝛ gentiũ fuiſſe cõſecutum teſtatur dicens. Ego em̃ didici in quib⸗ ſum ſufficiens eſſe · ſcio ⁊ humiliari · ſcio et abũdare · vbiq; et in omnibus inſiitu tus ſum · ⁊ ſaturari et eſurire:⁊ abũdare et peuuriam pati omnia poſſum in eo qͥ me confoꝛtat. De duplicigenere tẽptationuʒ ꝗ triplici mo inferuntur.Ca· xi. Rgo licet dixerimbipartitam eſſe temptatõnem · id eſt in reb⸗ l ꝓſper vel aduerſis· ſciendũ eſt tñ omẽs hoĩes miplici rõne temptari Plerũq; ob ꝓbatõnem:nonnunq; ob emendatõem · interdũ ob merita velicto rum · Et ob ꝓbatõʒ qdẽ. vt btm̃ abꝛaaãa vt iob multoſq; ſanctoꝛũ:tribulatõnes innumeras legimꝰ ꝑtuhſſe · vel illud qðᷣ in deuteronomio dicit ad populum per moiſen · Et recoꝛdaber cũcti itinerj illiꝰ pquod adduxitte dñs deus tuus q̃dra ginta annis ꝑ deſertum: vt affligeret te atq; temptaret·et nota fierent quęĩ tuo animo vᷣſabantur · vtrũ cuſtodires mã/ data illius an nõ·⁊ illud quod in ps · dẽ ꝓbaui te apud aquam contradictõnis · Agd iob q̊z. An putas me tibi aliter locu tum:q; vt appareres iuſius: Ob emẽda tõem vero cũ iuſtos ſuos ꝓ paruis qui⸗ buſdaʒ leuibuſq; peccat:ſeu pꝛo elatõe ſue puritatis bumilians diuerſis tem/ ptatõnibus tradit: vt omnem ſoꝛdẽco- gitatõnum · vt ꝓbis ꝓphete dicaʒ: ſco riam quã in occultis eoꝛũ ꝑpuidet eſſe cõ cretã excoquẽs in pᷣſenti:velut auꝑ pu⸗ rum futuro traſmittat examini ·nihil in eis reſidere ꝑmittẽs qð ſcrutãs· poſt hec iudicij ignis penali cruciatu expurgatu rus inneniat · m illud:multętnibulatõ/ nes iuſtoꝛũ · ⁊ fili. noli negligere diſcipli⸗ nam dñi:neq; fatigen dũ ab eo increpa ris · queʒ em̃ diligit dñs coꝛnpit · flagel⸗ lat aũt omnẽfiliũ quẽ recipit · qͥs eni eſt filiꝰ queʒ nõ coꝛripit pr:¶ ſi ex diſcipli nam eſtis cuiꝰ participes facti ſunt oẽs er go adulterini ⁊ nõ nilij eſtis: in apd⸗ tgo⸗ Pfi Olt ſac inc qu cen nes hur guit ſur⸗ nec jrm lio⸗ ni⸗ ſor N + – Ne⸗ nus ſan⸗ ubn nuna lnang nloſea Ciir. Apg ng Gah muli fon! 1 Pe⸗ nesi etie Deij guith gllab ſtito⸗ Cim ii on nch nptn oh Me bui nes d0 mer giin t ni⸗ di nis ſoan nic ni⸗ oe lem⸗ ac⸗ o ncei ghln 1. Mo/ ſopl⸗ nipa igl⸗ vpli oos⸗ e —–⏑ BDe nece ſanctoꝛum ego qͥs amo arguo⁊ caſtigo Ad qs etiã ſᷣ figura bieriin ex pſõa dei ꝑ hieremiã ßmo dirigit · Faciã enĩ ↄſũmationẽ in oĩb gentib in quiby diſpſite .· te aut nõ faciã in ↄſũmationẽ: ſed caſtigabo te in iudicõ:vt nõ tibi videan innoxiꝰ. Pro qua ſalutari emendatõe oꝛat dauid di⸗/ cens. OPꝛoba me dñe ⁊ tẽpta me: vre re nes meos ⁊ coꝛ meũ.yſaias qͥʒ vtilitatẽ huiꝰ temptatõnis intelligẽs. coꝛripe in quit nos dñe.verũtñ in iudicio ⁊ nõ in furoꝛe tuo.Et iteꝝ.Cõfiteboꝛ tibi domi ne qm̃ iratꝰ es mihi:conuerſus eſt furoꝛ tuꝰ ⁊ cõſolatus es me. Pꝛo merito autẽ peccatoꝝ plaga temptationis infert᷑:vt ibi plagas pplo iſraeli immiſſurũ ſe do⸗ minꝰ cõminat᷑ dicens · dentes beſtiaruʒ immittã in eos cuʒ furoꝛe trahentiũ ſuꝑ terrã · ⁊ fruſtra pcuſſi filios veſtros diſci plinã nõ recepiſtis. In pſalmis quoq; Multa flagella peccatoꝝ Et in euanꝗ. Ecce ſanus factus es iam noli peccare ne deteriꝰ tibi aliqͥd contingat. Inueni mus ſaneet q̃rtam ratõʒ: qua ob mani feſtandã ſolũmõ głam ⁊ oꝑa dei inferri quibuſdã aliquas paſſiones ſcriptura rum auctoꝛitate cognoſcimꝰ · ſᷣm illud euang Neq; hic peccauit neq; parẽteſ eius:ſed vt manifeſtent᷑ oꝑa dei in ipſo. Et iteꝝ. Infirmitas hec nõ eſt ad moꝛtẽ ſed ꝓ gla dei: vt gloꝛificet᷑ filius dei per ipam. Sunt aũt ⁊ alia vltionũ genera: quibo nõnulli qͥ malicię ſuꝑgreſſi ſũt cu mulũ pcutiunt᷑ ad pñs · vt dathã ⁊ abi/ ron ſiue choꝛe legimꝰ fuiſſe damnatos· vłmaxime illos de quib aplus dicit. Pꝛopter qdð tradidit illos deꝰ ĩ paſſio nes ignominis · in repbum ſenſum · qd etiã ceteris penis grauius iudicãdũ eſt. De ipis naq; pſalmiſia. In lalboꝛibo in uit hoĩm non ſunt · ⁊ cũ hoib non fla⸗ tellabunt. Mon enĩ merent᷑ ſalutari vi itatõe dñi: nec tem poꝛalibe plag conſe qui medicinã: qͥ deſperãtes ſemetipſos tradiderũt impudicicię:in oꝑatõeʒ oĩs erroꝛis in immundiciaʒ. quiq; obdura tione coꝛdis: ⁊ vſu ac frequẽtia deliquẽ di purgationẽ bꝛeuiſſimi buiꝰ eni ⁊ vl/ tionẽ vite pꝛeſenij excedũt: Quiboꝑ pꝛo phetã ſermo diuinus expbꝛat · ſubuerti vos ſicut ſubuertit deus ſodomã ⁊ go⸗ moꝛrã · ⁊ facti eſtis ſic toꝛn raptꝰ de incẽ dio · nec ſic rediſtis ad me:dicit domiꝰ. Et hieremi. Intfeci ⁊ ꝑdidi ꝓplin meñ ⁊tñ a vijs ſuis nõ ſunt reuſi.Etiterum Percuſſiſti eos ⁊ nõ doluerũt · attriuiſti eos ⁊ renuerunt accipe diſciplinã· indu rauerũt facies ſuas ſuꝑ petrã: noluerũt reuti. Erga quoꝝ curatõʒ oẽʒ tꝑis iſtiꝰ medicinã vidẽs ꝓpheta incaſſum fuiſſe ↄſumptã:deſperãs qͥdammõ iã de eoꝛũ ſalute ꝓclamat. Defecit ſufflatoꝛiuʒ in igne:fruſtra ↄflauit ↄflatoꝛ: malicię enĩ vrenõ ſunt ↄſũpteargentũ repbuʒ vo cateeos.qꝛ dñs ꝓiecit illos. Hãc ſalu⸗ tarẽ ignis purgatõʒ circa eos qͥ pdura ti ſunt ſceleribo ſuis inanit᷑ ſe dñs adhi/ buiſſe ſub pſõa hierſin ↄcrete ꝓfũda ru bigine pctõꝝ ita conq̃rit᷑. Pone inqͥẽs ollã eneã ſup pꝛunas vacuam vt ĩcale⸗ ſcat · ⁊ liquefiat es eiꝰ · ⁊ cõflet᷑ in medio eiꝰ inquinam entũ eiꝰ·młto lalvꝛe ſuda⸗ tum eſt · non exiuit de ea nimia rubi/ go eiꝰ neq; per ignẽ immũdicia tua exe/ crabilł:qꝛ mũdare te volui: ⁊ nõ es mun dataua ſoꝛdibo tuis. Wobꝛem vt pitiſſi⸗ mus medicꝰ expenſis oĩb ſalutaribo cu ris:nec vlluʒ iam remedij genꝰ qð infir mitati eoꝝ poſſit aptari dñs ſuꝑeſſe cõ⸗ ſpiciẽs:quodammõ iniquitatũ magni⸗- tudie ſuperat᷑· ac diſcedere ab illa clemẽ ti ſua caſtigatione ↄpellit᷑.itaq; ei denũ/ ciat dicẽs. Jam nõ iraſcar tibi.⁊ celus meꝰ receſſit a te. De alijs vo quoꝛu non predurauit coꝛ frequẽtia pctõꝝ · nec illa ſeueriſſima (⁊ vt ita dixerim cauſtica ig nis idigẽt medicina · ſed eruditõ ſaluta- ris ꝓbi ſufficit ad ſalutẽ· dicit᷑· Emẽda bo eos in auditu tribulatiõis ſue. QNon ignoꝛamus alias qͥʒ animaduerſiones ſiue vltionũ cauſas quę inferunt᷑ his ꝗͥ quiſſime deliquerũt· nõ ad ex pianda eo rum crimĩa:nec ad abolenda merita pec cato ꝝ·ſʒ ad emendatõʒ metũq; rinetin 2 ꝗ euident in hierobdã filiũ nabath ba⸗ ala q̃ʒ filii achia ⁊ achab atq; ieʒabel. illata cognoſcimꝰ· ita ꝓnũciãte diuina cẽſura Ecce·ego ĩducã ſuꝑ te malũ ⁊ de metã poſterioꝛa tua· iĩterficiã ð achab mingentẽ ad ꝑietẽ aclauſũ nouiſſimũ in iſrł ⁊ dabo domũ tuã ſicut domũ hie robvã filij nabath· ⁊ ſic domũ baaſa fi ⸗ lij achia.qꝛ egiſti vt me ad iracundiam puocareſ-⁊ peccare feciſti iſrſ canes ctiã comedẽt iecabel in agro iegrabel ſi moꝛ⸗ tnꝰ fuerit achab in ciuitate · comedent eũ canes ·ſi aſĩt moꝛtufu erit in agro.co megent eñ volucres celi. Et illud qð pĩ genti cõminatõe denunciat᷑. Mõ infere tur cadauer tuũ in ſepulchꝛũ patrũ tuo rum · nõ quo vxlillius tã ꝓfana cõmẽta qui vitulos aureos ad ppetuã puarica tionem pleb impiamq; a dño ſepatõnẽ pmus inſtituit:vel illoꝝꝑ tam innumera taq; nepharia ſacrilegioꝝ crimia ex⸗ coquere bꝛeuis ac momẽtanea pena ſuf ficeret · ſy vt ceteris qʒ ꝗͥ futura vł negli gentes vll penitꝰ nõ credentes· ↄſidera- tione tm̃mõ pᷣſentiũ frangebant᷑ terroꝛ iſtarũ qᷓs metuebant vltionũ incuteret᷑ exemplo·nec apud illã ſũmi noĩs maie ſtatem eſſe bumanarũ reꝝ etquotidiãe diſpenſatõis incuriã documẽto huiꝰ ſe ueritatis agnoſcerẽt· ac retributoꝛẽ deñ cunctoꝛũ actuu hec ꝗ grauiſſime foꝛ⸗ midabãat manifeſtius peruiderẽt. Inue nimus ſane etiã ꝓ leuioꝛib culpis non nullos eandẽ moꝛtis ad pᷣſens excepiſſe ſentẽtiaʒ q ſunt ⁊ illi puniti qͥs pᷣdiximꝰ extitiſſe ſacrilege ſuaricatõis auctoꝛes vt factũ eſt in illo qui ſabbato ligna col legerat· vel in anania et ſaphira qui pa rum quidem de ſubſtantia ſua infideli taſ erroꝛe ſeruauerant: non ꝙ equalia fuerint põdera peccatoꝑ·ſʒ qꝛ repti no/ ue tranſgreſſionis pᷣſumptoꝛes debue/ runt pbere ceteris quemadmodũ pecca ti · ita etia pene acterroꝛis exemplum:vt qſqs eadẽ deinceps affectare temptaſ⸗/ ſet: noſſet ſibi ſm eandem foꝛmã qua il/ li damnati ſunt · etiaz ſi in Hſenti ſuppli cium differat in futuri indicij eramina/ tione reddendũ. Et qꝛ videm̃ exceſſum quendã dũ genera temptationũ vel v / tionũ ꝑeurrere volumus a ꝓpoſita nar- ratione feciſſe· qᷓ dicebamꝰ virũ pfectuʒ in vtraq; temptatõe manere ſemper im mobileʒz ad eandem nunc iterũ reuũtam Quomõ vir iuſtus non cere ſſʒ adamatino ſignatoꝛio debeat eſſe conſimilis. Caß.xij. CTaq; mens viri iuſti nõ debet elſe ſimiłcere vel alteri cuiuſq; materie mollion: ꝗᷓ ſp caracte⸗ ri ſignãtiũ cedẽs ꝓ eius foꝛma atq; ima gie figurat᷑ · quãq; in ſe tam diu retinet donec alio rurſus ſupimpꝛeſſo ſignacu lo refoꝛmet.atq; ita fiet vt nunq; inua qꝗlitate perſiſtens ad foꝛmã eoꝝ queim, pmunt ſp conutat ac tranſeatqͥn potiꝰ debet velut qdᷣdam eſſeadamautinũ ſi- gnatoꝛiũ vt inuiolabilẽ mens nr̃a figu- ram ſui ſꝑ cuſtodiens caracterj vniuer/ ſa ꝗ incurrerint ſibi ad q̃titatẽ ſui ſtatꝰ ſignet atq; trãſfoꝛmet · ipſa vero inſigni ni nullis incurſibus poſſit. Interro⸗ gatõ ſi poſſit mens in vna atq; eadẽ qualitate iugiter durare Ermanuse. Poteſt ne mens noſtra vnũ ſtatũ iugiter retine re. ⁊ in eadeʒ ſꝑ q̃litate perſiſte re: Reſponſio ad interrogan tis propoſitionem· Capᷣ xuũij. Haeodoꝛus · Neceſſe eſt vt bm aplm · aut renouatꝰ qᷣs ſpũ miaient ſue p ſingulos dies pfici at ad ea ſeꝗᷓ in ante ſunt ſo extendens aut ſi neglexerit cõſequens eſt vt retro redeat atq; in deteriꝰ relabat. Et idcir / co nullo mõ mẽs poteritin vna atq; ea- dez qlitate durare· vlut ſi qꝗs Z aquas flumis violenti nanẽ ſubigere remoꝛuʒ impulſione conet · neceſſe eſt eñ aut vtu te bꝛachioꝝ toꝛren: aluei impetũ deſecã tẽad ſuꝑioꝛa cõdeſcẽdere.aut rem iſſis maniboad pſceps pꝛono amne reuocari Nua ꝓpter iſtud enit euidẽs nri indi cii 1 V rin kan ea ſcte⸗ ne nct en ſuan m/ wäͤſt. iſ lni o⸗ re . 4 De nece ſanctoꝛum Etrimẽti · ſi intellexerimꝰ nos nibil am plius acquiſiſſe · nec dubitemꝰretroꝛſuʒ nos omnimodis reuocatos qᷓ dienõ ſen ſerimꝰ ad ſupioꝛa pꝛogreſſos · q; vt dixi nec in eodẽ ſtatu mens hoĩs põt iugiter permangre · nec in hac carne cõſiſtẽs ita ꝓtutã apicẽ poſſidebit qͥſqʒ ille ſãctoꝝ vt immobil pſeueret. Meceſſe eſteni aut aliqͥd adijci illis ſp aut minui nullaq; ĩ oĩ creatura tal poterit eſſe ꝑfectio ꝗᷓ̊ mu tabilitaſᷣ nõ ſubiaceat paſſioni · ſm illð qð in libꝛo beati iob legit. Quid eſt hõ vt immaculatꝰ ſit ⁊ iuſtꝰ a ꝓpareat natꝰ emuliere? Ecce inter ſanctos eiꝰ nemo immutabil ⁊ celi nõ ſunt mũdi in ſpe/ cta eiꝰ. Solũ nãcʒ deũ immutabilẽ con fitem̃ quẽ tinmõ ſancti illius ꝓphete ita pellat oro Tu ãtidẽ ipe es. Etipe ð ſe Ego ſũ inqᷣt deꝰ añ mutoꝛ · ꝙ ſcʒipſe ſit ſolus naturalit᷑ ſ bonꝰ:ſꝑ plenꝰ ſꝑq; p/ fectꝰ.cui nihil nec adijci poſſit aliqñ nec minui. Ideoq; debemꝰ ad vvtutũ ſtudia irremiſſa cura ac ſolicitudie noſmetip/⸗ ſos ſoy extendere.ipiſq; nos iugit᷑ exerci/ tijs occupare ne ceſſante ꝓfectu ↄfeſtim diminutõ ſubſequat᷑. At enĩ diximus: in vno mẽs eodemq; ſtatu manere non Hualet.i. vt nec augmenta vꝓtutũ capi/ atnec detrimenta ſuſtineat. Mõ acqſiſ/ ſe em̃ eius minuniſſeeſt · qꝛ deſinẽs ꝓficiẽ di a ppetitꝰ nõ aberit a ꝑiculo recedendi DOs detrimentũ ſit diſcedentiſ ecella. Caß. xxv. DSDeoc; iugis celle cõmoꝛatio retentanda eſt. Totiẽs eĩ etiaʒ reũſus qͥs velut nouus in ea ·et incipiens habitatoꝛ titubabit atq; tur/ babikt · quotiẽs ab eadem fuerit eua gat⸗ Illã nanq; quã in cella reſidens acqui⸗ ſierat animi intẽtiõʒ ſi fuerit relaxata:re cuperare rurſus non ſine laboꝛe poterit ac doloꝛe · 1 H reductus retro non dea- miſſo cogitabit ꝓfectn quẽ ſuꝑadijcere potuit · ſie cella non fuiſſet ercurſus. ſed gaudebit potius ſi illũ ſtatũ de quo reci dit ſemetißpm ſenſerit recepiſſe. Mam ſic amiſſum ac pʒeteritũ tꝑs vlteriꝰrenoca ri non põt:ita ne illa qdem pierut pol ſunt emolumẽta reſtitui Quatũlibʒ eni poſt bec animi intentio fuerit opata · in⸗ ſtant diei ꝓfectus ⁊ pſenij tꝑis qu eſtus eſt. non lucri ſemel perditi reparatio. Demutabilitate etiam ſupna/ ruz celeſtium ; virtutũ. Ca. xvi. Atabilitati aũt etia ſu pernas poteſtates vt diximꝰ ſubiacere eclarãt illi qui de eoꝝ nume/ ro coꝛrupte voluntatis vicio coꝛruerũt. AVnñ neq; illi immutabiłnatureeſſe pu/ tandi ſunt qᷣ in illa qua creati ſunt beati tudine pſenerãteo ꝙ; incontrariã ptem nõ fuerit ſimitit᷑ depuati. Aliud naqʒ ẽ immutabił nature eſſealiud vtuſ indu ſtria boniq; cuſiodia ꝑ immutabilis dei gram nõ mutari. Quicqd em per dili/ gentiã vel acqrit᷑ vel tenet᷑: põt etiã per negligentiã depire Ideoq; dicit᷑ ne bea tifices hoĩem an exitũ ſuuʒ· ꝙ videlicet adhuc in colluctatõne qs(? vt ita dixe⸗ rim )ſcemate cõſtitutꝰ·q;uis vincere ſo⸗ leat:ac frequẽtes palmas victoꝛie cõſe⸗ quat· nõ põt tñ a metu ac ſuſpitõne in⸗/ certi puentus eſſe ſecurꝰ. Et idcirco de ſolus immutabik velbonus dẽ: qui bo/ nitatem nõ induſtrie ſtudio ſʒ naturalit᷑ poſſidẽs nõ põt aliud qͥd eſſe qꝙ; bonus. Mulla igit᷑ vᷣtus põt immobilit᷑ ab ho/ mine poſſideri ſed vt parta iugir tenca- tur. neceſſe eſt eã ſp illa qua acquiſita eſt ſedulitate atq; induſtria cuſiodiri. Rnemo ruina ſubitanea col/ labatur. Cap. xvu. Iyjpſus vo quiſpiã neqᷓqꝙᷓ; ſubi tanea ruina cozruiſſe credédꝰ eſt . ſ aut pᷣue inſtitutõnis dece ptus exoꝛdio aut per longã meniincu⸗/ riam paulatĩ vtute animi decedẽte:⁊ B ſenſim vicijs increſcẽtibꝰ caſu miſera/ bili ↄcidiſſe. Añ ↄtritionẽ em pᷣcedit in⸗ iuria ⁊ añ ruinã mala cogitatio:quẽad modũ domꝰ nũq; ſubitaneo ad ruinam pꝓcübit impullſu · niſi aut antiqͥ vicõ fun damẽti autlõga inb ãbi tantiũ deſidia ſtillicidijs pmum paruiſſimis kenestai tity coꝛrupta ſenſim fuent munimenta tectoꝝ · qbeꝑ vetuſtã negligentiãĩ ma⸗ ioꝛem modũ patefacꝗᷣ atq; collapſis ri⸗ natim poſt h influet pluuian imbꝛiũq; tempeſtas. In pigricijs enĩ hũiliabit᷑ cõ tignatio · in ſegnicie manuum ſtillabit domꝰ. Qð aie ſpiritalit᷑ euenire idẽ ſa⸗ lomon alijs ꝓbis ita deſignat. Stillici dia inqens eijciũt hoiꝛem in die byemali de domo ſua. Elegant᷑ ꝙͤ ment incuriaʒ domati ↄpauit tectoq; neglecto:ꝑ quaʒ pmo qdem velut minutiſſima quedam enetraãt ad aĩaʒ ſtillicidia paſſionum· ꝗ̃ ſi wlut parua ac leuia negligant᷑ coꝛ/ rũiũpunttigna vvtutũ. poſt influũt im⸗ bꝛe largiſſimo vicioꝛũ ꝑquẽin die hye mali.i.in tpe tẽptatiõis ingruẽte impu gnatione dialoli expeller mens de habi tatione vᷣtutũ in qᷓ ſcʒ aliqñ circũſpectã diligentiã retinens velut in domo ꝓpꝛie poſſeſſionis reqeuerat. His itaq; cõpq ifinitã ſpirital cibi ꝑcepimꝰ voluptatẽ. ita vt ex hac collatõe maioꝛe animi gau dio replerem q; ante triſticia ſu per nece ſanctoꝝ fueramꝰ affecti. Nõ ſolũ enim Tce ꝗbus heſitabamꝰ edocti ſumꝰ: verũ etiã illa ꝗᷓ/ p tenuitate ſenſus noſtri mi⸗ nus inqrere noueramus: ſub illius quęe ſtionis interrogatione cognouimus Explicit collatio abbatis theo dori. Incipiũt capitula collatõ nis pꝛime abbatis Sereni. Laapitulum pꝛimum. Ecaſtitate abbatis Sereni. h Interrogatio pꝛedicti ſe mnmnnis ſup ſia tu cogitatõnũ nr̃aꝝ iij Heſpõ ſio nr̃a ſuꝑ aĩe mobilitate · iiij Diſputatio ſenis de ſtatu aime ꝗc virtuteein. vVy De perfectione aĩe ad ſimilitudi nem euangelici centurionis aſſte umpte. vi De bſen erantia erga cogitatio/ num cuſtodiam. vij Interrogatio de mobilitate ani⸗ mæę Tmpugn atione nequitiaꝝ celeſtiũ. viij Relponſio ſuper adiutoꝛio dei 2 liberi arbitrij poteſtalte— .rr . pꝛomeruit. xxvij Detemptatione abbatis moyſi ix Interrogatio ſuper anime ac de⸗ monum coniunctione ˖ x Reſponſio in queʒ modum ſpũs immũdi humanis mentib copulantur x Obiectio vtrũ poſſint ſpũs ĩmũ/ dieoꝝ qͥs ſu ppleuerit aĩabyĩſexi ł vniri xij Reſponſio quemadmodum ener guminis immundi ſpiritus dominent᷑ xij ſpiritus ſpiritui penetrabilis eſſe non poſſit · ſed incoꝛpoꝛeo ſoli eo. xiiij Obiectio qua demones credi de beant cogitationes hominum peruidere xv Reſpõſio quid poſſint demones in cogitationib hoim qͥd wnõ poſſint. xvi Similitudo qua ſpũs immundi cogitationes boĩm doceant agnoſcere. xvij De co ꝙ nõ ſinguliquiq; demo⸗ nes vniuerſas homĩib ingerãt paſſiões xxviij Interrogatio an inter demones impugnationis oꝛdo ac viciſſitudis di ſciplina ſeruetur. 3 xit Reſponſio in quẽmodũ ↄcio de monũ ſuꝑ viciſſitudis ĩpugtõe ſbſiſtat yx De eo ꝙ unon ſint vnius foꝛtitudi nis contranie oteſtates nec temptandi facultas in eoꝛum ſit arbitrio collocata xxi Deeo qꝙ demones cum bomini/ bus non ſine ſuo laboꝛe confligant yxrj Deeo ꝙꝙ non ſit poteſias nocẽdi in arbitrio demonum collocata. xxij Deimminuta demonũ poteſtate yriiij Qua rõne demones ſibi in eoꝛũ coꝛpoꝛa qͥs arrepturi ſunt aditũ parent V De eo qꝙ miſerabilioꝛes ſint hi qͥ vicijs q; qui ipis demonibus poſſidẽt᷑. xxvi De nece ꝓphete ſeducti ⁊ infirmi tate abbaſ̃j pauli qu ã/p ſua emũdatiõe xxviij De eo ꝙ ſperni non debeant bi ꝗᷣ ſpiritibus traduntur immundxis xxix Obiectio cur bi qui ſpiritibo vex/ antur nnſcis HSõõ ſevat. xxx GReſponſio ſuꝑ ꝓpoſita queſtiõe Pecoc miſen ſn bi qui ſubdi tem poꝛalib iſtis temptatõibonõ merẽt rxij Deoiner ſitate ſtudioꝛũ ac volĩ nti e gui te col ms gglt nus W d lii⸗ lunmn cenn la dno⸗ itqn ün N vi ſet cto. ticn ci ſtr ſn N Ne⸗ ahis Mu Nis ni, Glmi dunan mnnge nna S muge w mnnci wſr. mo, Alöes monds uchs di i E utim Ptudi Vrat mini/ cchi late c Nhig Iinin A Lollatio vr abbatis tatũ que in aereis poteſtatibo exercẽtur. xxxiij Interrogatio vnde differẽtia ne quitiarum celeſtium tanta pꝛoceſſerit. xxxiiij Dilatõ ſuꝑ abſolutõne pꝛopoſi tequeſtionis. Erxpliciunt capitula Jncipit collatio pꝛima abbatis Sere/ mde anim emobilitate etſpiri⸗ talibus nequitus. Cap̃ᷣͥ.i. Wime ſanctitatis ⁊ con/ tinẽtie virũ nomi⸗/ niſq; ſui ſpeculuʒ abbatẽ Berenuz quẽ ſingulari ſu/ mus veneratione p̃ ceter ammirati·ſtu/ dioſoꝝ mentibo inſinuare cupiẽtes · alit arbitram deſideriũ nr̃jm nos explere nõ poſſe · quã ſi collatões eiꝰ nr̃is libelłtem/ ptauerimꝰ inſerere. Cui ſupᷣ oẽs vtuteſ ꝗ nõ ſolũ in eiꝰ actu vel moꝛibb:ſʒ etiam in ipo vultu ꝑ dei gram refulgebãt. ita eſt peculiari bñficio donũ caſtitaſ̃ infu/ ſum · vtetiã ſe ne ipis qdeʒ naturalibus incẽtiuis in qͥetari vel in ſopoꝛe ſentiret. Ad quã tñ carnis pᷣcipuã puritatẽ quẽ admodũ gr̃a dei ammiculante peruene rit qm ſup ↄditioneʒ nature videt᷑ eſſe bũane. neceſſariũ reoꝛ pᷣmitꝰ explicare. Interrogatio pᷣdicti ſenis ſuꝑ ſtatu cogitationũ noſtrarum. Icigit ꝓp interna coꝛ Ca. h. dis atq; aĩę caſtitate nocturniſ- diurniſq; pcib · ieiunijs qͥʒ ac vigilijs infatigabilit᷑ inſiſtens.cũ vidiſ⸗ ſet oronuʒ ſuaꝝ obtinuiſſe ſe vota· cun etoſqʒ eſtꝰ in coꝛð ſuo ↄcupĩe carnalłex/ tĩctos · velut ſuauiſſimo guſtu puritaſ accẽſus ·in maioꝛẽ ſiti celo caſtitatj exar/ ſit · ⁊ intentioꝛibo cepit ieiunijs atq; ob/ ſecratõibo incubare · vt moꝛtificatõ paſ ſionis hꝰ ꝗ̃ interioꝛi hoĩ ſuo dono dei fu erat attributa · ad exterion hoĩs etiã pu ritatẽ eatenꝰ pueniret · vt ne ip̃e qdẽ vel illo ſimplici ac naturali motu ꝗ etiaʒ in puułatq; lactẽtib excitat᷑ vlteriꝰ pulſa/ ret indepti ſeʒ muner expimto qð ſeno nerat nõ laboꝝ merito ſʒ dei gra ↄſecu⸗ tũ ardẽtiꝰ aimatꝰ.ad h̊ q; ſilit᷑ obtinẽdũ credẽs młto faciliꝰhos ſtimlos carniſ ra dicitꝰ deũ poſſe ↄuellere qͥs etiãs humae ari induſtria nõnũqꝙ; ſolet qbuſda po/ cuł vel medicamẽ ſeu ferri ſectõe detra bere · qnqdem illã ſpũs puritatẽ ꝗᷓ ſubli mioꝛ eſt · quãq; ĩpoſſibile eſt hũano labo re vel ſtudio ↄpᷣbẽdi ſuo munere ↄtuliſ⸗ ſet. Cũq; petitõi cepte ſu ꝓplicatiõe iugi ac lachꝛymis ĩdefeſſus in ſiſteret:adueni ens ad eũ angelꝰ in viſiõe noct᷑na eiꝰq; velut apiens vteꝝ q̃ndam ignitã carniſ ſtrumã de eiꝰ viſcerib euellẽs ac ꝓijciẽſ ſuiſq; oĩa vt fuerãt locis inteſtia reſtitu ens · ecce inqͥt incentiua carnis tue abſci ſa ſunt· ⁊ obtinuiſſe te nouer hodierna die ppetuã coꝛpor puritatẽ quã fidelit᷑ popoſciſti. Hec de gra dei ꝗq mẽorato viro peculiarit attributa eſt bꝛeuit᷑ dix- iſſe ſufficiat. Ceteꝝ deill vtutib q̃s cũ reliqͥs ſũmis virj cõit᷑ poſſidebat. aliqᷣd cõmemorari ſuꝑfluũ puto · ne ſpẽal ſuꝑ noie buiꝰ iſta narratio alijs demere vi⸗ eat id qð de ipo ſingularit᷑ pᷣdicatum fuerit. Hũc igit᷑ ſummo deſidenio colla tõis eiꝰatq; inſtitutõnis.accẽſi· dieb q̃/ drageſime videre curauimꝰ. Qui cũ a nob de qlitate cogitationũ nr̃aꝝ ⁊ int e/ riorj hois ſtatu traſqliſſima cõpellatiõe ꝗſinet.vel qͥd nob ad eiꝰ puritatẽ tanti tpis heremi habitatio ↄtuliſſet. his euʒ ꝗrimonijſ adoꝛſi ſumꝰ.Reſpoſio no ſtra ſuꝑ aie mobilitate Cap̃.iij. AApputatio tꝑm ac ſolitudis habitatio cuiꝰ ↄtẽplatõe coni cis interior hois pfectõeʒ nos ↄſeqͥ debuiſſe hͥ ſolümõ ↄtulitnob vt di ſceremꝰqͥd eſſe neqamꝰ.nõ tñ fecit eẽ qð eſſe ↄtẽdimꝰ. nec tn aut deſiderate puri- taſjfixã ſtabilitatem aut robur aliqð fir mitaſ nos hac ſcia nouimꝰ aſſecutos · ſz tm̃mõ ↄfuſionis aut pudor auginta Eteĩ cũ oĩm diſciplinarũ meditatio ad B qtidianis ſtudijs exerceat᷑ atz ꝓficiat vta trepidis rudimeni ad pitid certam . Lollatio vi abbatis Gᷓ ſtabüẽq; pueniens incipiat noſſe ꝗᷓ pi- mitus vel ambigue nouerat vel penitus ignoꝛabat · ⁊ firmo(vt ita dixerim) gdu diſcipline qᷓlitate ꝓcedẽs · pfectein ea ac ſine vlla iam difficultate vſet· econtra⸗/ rio me in buiꝰpuritaſj ſiudio laboꝛãtem id ſolũmõ ꝓfeciſſe reperio · vt ſciã qͥd eẽ nõ poſſim · nõ tñ appꝛehendere valeã qʒ me eſſe debere cognoui · exqͥ nihil michi aliud ſentio q; laboꝛẽ tm̃ coꝛdis contri/ tione ↄferri. Nideo nãq; me hac obſer⸗/ uãtia nihil acqrere niſi doloꝛẽ inutilem vt nũ q; ſcʒ deſit materia lachꝛymarum nec tñ eſſe delinã qð eſſe nõ debeo. Etid circo qͥd ꝓfuit didiciſſe qd ſummũ eſt · ſi cognitũ nequeat appꝛehẽdi. Nam cum directionẽ coꝛdis ad deſtinatã ptempla tionẽ ptendere ſenſerimꝰ:inſenſihiliter mẽs inde reuoluta ad poꝛes euagatöᷣes impetu vehemẽtioꝛi ꝓlabit᷑⁊ ita quoti/ dianis diſtentõniby occupata innume⸗ ris captiuitatibo inceſſant᷑ abducit᷑ · vt ꝓpe modũ iam deſperet᷑ a nob deſidera ta coꝛrectio ⁊ ſupflua H̊ obbuatio videa tur. Siqdem ꝑ momẽta ſingula lubꝛid diſcurſibo animꝰ euagat᷑· cũ ad timoꝛeʒ ei wl ad ↄtẽplatõʒ reducit᷑ ſpiritalẽ.⸗ puſc firmet᷑ iĩ ea rurſꝰ fugaci euaneſcit Cũq; eũ velut exꝑgefacti dephenderiꝰ ab intentiõe ꝓPoſita deuiaſſe atq; ad il/ lam theoꝛiã vñn diſceſſerat reducẽtes vo luerimꝰ eũ tenaciſſima coꝛdis intentõne Vlut qbuſdã vincuł obligare · in ipo co natu nro ocius qᷓ; anguilla dereceſſib⸗ mentſelabit.ita vt hac intentõe mentis laboꝛẽ ſolũmõ nõ ꝓfectũ nos arbitrem̃ aliquẽ eſſe conſecutos. Ob quã rem qti⸗/ dianis hmõiobbuatiõiby eſtuãtes· nec tñ ex ipᷣis aliqd nr̃o coꝛdi ſtabilitatis ro bur acceſſiſſe cernẽtes.ad hãc opinionẽ fracti deſperatõe trãſducim̃ vt n nr̃o iã ſiʒ nate vicõ haſaie puagatões bũano generi ineſſe credamꝰ. Diſputatio ſenis de ſtatu aie ac virtute eiuſ Erenus. Periculoſe C.iiij Ppſum ptõis eſt nec dũ rebo recte diſcurſiſ nec certa rõe collecta · — ereni e mo natura cuiuſlibʒ rei hpꝛopere defini reac de fragilitatis ſue conſideratione cape ↄiecturã · nõ de ſtatu ⁊ q̃litate ip diſcipline vel de alioꝝ expientia ꝓferre ſententiã. Mec em ſi qs ignarꝰ natandi ſciens pondus coꝛpon ſui ferri aq̃ruʒ le/ uitate ac liquoꝛe nõ poſſe · expientia ſue voluerit imꝑitie definire:neminẽ penitꝰ poſſe liqͥdis elemenij ſolida carne circũ/ datũ ſuſtineri:idcirco vera eius opinio iu dicanda eſt quã ſᷣm expientiã ſuã vi/ ſus eſt ꝓtuliſſe:cũ h̊ non ſolũ eſſe impoſ ſibile · ſʒ etiã pfacile ab alijs fieri rõe cer/ tiſſima ⁊ oculoꝝ fidenõ dubia cõ pbet. . i. mẽs ſempꝑ mobił ⁊ multũ mobilis definitur · Vnde etiã in ſaꝑĩa ꝗᷓ dẽ ſalomonis ſcri ptum eſt. Terrenũ habitaculũ agãuat mentẽ mutta cogitãtẽ · Mec igit᷑ ꝓ cõdi tione nature nũqᷓ; põtocioſa conſiſtere · ſʒ neceſſe eſt eã niſi ꝓuiſũ habuerit vbi ſuos exerceat mot ⁊ in ꝗb iugit᷑ occu/ pet · ꝓpꝛia mobilitate diſcurrere· ⁊ poĩa volitare donec lõgo exercitio vſuq; aſ⸗ ſuefacta diuturno qͥ nos incaſſuʒ dici laboꝛare expiat᷑ ⁊ diſcat q̃s mẽoꝛię ſuę materias debeat pᷣparare · erga q̃s circũ agat indefeſſos volatꝰ⁊ immoꝛandi ro bur acqrat:⁊ita hualeat aduſus inimi ci ſuggeſtiones qͥ b detrahebat᷑ extrude reatq; in illo quẽ deſiderat ſtatu ⁊ q̃lita te durare. Nõ g hãc euagationẽ coꝛdiſ nri vel nature hüane · vel deo creatoꝛi eꝰ ebemꝰ aſcribere. Aera eſt enĩ ſcriptu⸗ re ſnĩa · qꝛ dñs hoĩeʒ fecit rectũ.⁊ ipique ſierũt cogitatões multas.Anob ꝗ̊ carũã ₰₰ ciẽtibo eã a ꝓppinquat. viraũt pꝛudẽs inueniet ea · Quicqͥd enim inueniri põt nr̃e pꝛudẽtięinduſtrięq; ſubiectum eſt. Si nõ fuerit inuentũ:ſine dubio nr̃e de ſidię vl ipꝛudẽtię nõ naturę vicio repu⸗ tandũ eſt. Cui ſenſui pſalmiſta qʒ ↄgru it dicẽs. Beatꝰ vir cuiꝰeſt auxiliu abſte dñe: aſcẽſiões ĩ coꝛde ſuo diſpoſuit Ai Dei ergo in nr̃a ditione cõſiſtere · vt ſiue aſcẽſus.i.ptingẽtes ad deũ cogitatiões lnee pendet · qꝛ cogitatio bona inquit ig: buse dico⸗ vſg⸗ ſicu Cobe Wr Glio cit bat cad mil⸗ nes⸗ wote nice⸗ nerſan fist ſonis Wo wi n en Aund ſ⸗ mſn “ ri, Pno uy, np ece, .i liur. sſai niee it di Nrocn⸗ poit gal⸗ D ele arci diro nimi nde its mois ſcipe⸗ nih g uus pot 1 ſſt fe P⸗ blte 7 tſiue gos bilitate aĩe et ſpiritalibꝰ nequitiis ſiue deſcenſus ad terrena ſcʒ ⁊ carnalia coꝛruẽtes in nr̃is coꝛdib diſpſpnamus. Que ſi non in nr̃a ptãte ↄſiſterent: nec phariſeos dñs increpaſſet.Quid cogi/ tat᷑ᷣ mala ĩ coꝛdibjvr̃is. Nec ꝑ ꝓphetã pᷣ cepiſſet dicens. Auferte malũ cogitatio num vr̃aꝝ ab ocul meis. Et vſq;qͥ mo rabunt᷑ ĩ te cogitatões noxie · Mec ã die iudicij eaꝝ qᷓlitas quẽadmodũ opeꝝ ex/ igeret᷑ a nobita ꝑ yſaiã dño cõminante Ecce ego inquit venio vt cõgregeʒ oꝑa cogitatões eoꝛũ cũ oĩb gentiboet lin/ guis · Sʒ nec cõdemnari qͥdem eaꝝ teſti monio vel defendi in illo terribili atq; metuendo examiĩe · m bti apli ſentẽtia ʒ mererem ita dicenj. Int ſe inuicẽ cogi⸗ tatõnibo accuſantibs aut etiã defenden tibo in die q̃ iudicabit deꝰ occulta hoĩim bᷣm euangeliũ meũñ. De pfectione animę ad ſimilitudinem euãge lici centurionis aſſumpte. LCLapitulü.v. Nius ergo ꝑfecte menij figura p illũ euangelicũ centurionem pulcherrie deſignat · cuiꝰ vtus atq; ↄſtantia ·:q̃ nõ qbuſlibʒ ingruenti bus cogitatõib abducebat᷑.ſʒ ꝓ ſuo iu dicio vel admittebat bonas vel cõt᷑rias abſq; vlla difficultate pellebat. hac per ſpicua ſignificatõe deſcripta eſt. Naʒ ⁊ ego hõ ſum ſub ptaãte cõſtitutꝰ hñs ſub me milites · ⁊ dico huic vade ⁊ vadit · et alio veni ⁊ venit · ⁊ ſeruo meo fac G̊ ⁊ fa⸗ cit. Sicigit᷑ nos qʒ virilit᷑aduſus ptur bationes ⁊ vicia dimicãtes poterimus ea dicioni nr̃e diſcretõniq; ſu bijcere · ac militãtes in carne nr̃a extinguere paſſio nes · vl in ſtabilẽ cogitationũ nr̃aruʒ co hoꝛtem ratõis imꝑio ſubiugare · ac do⸗ miĩce crud ſalutari vexillo diriſſimas ad nerſariaꝝ poteſtatũ turbas a termis no ſtri pectoꝛis ꝓpulſare.ſi pꝛo tantoꝝ me ritis triũphoꝝ ad ſpiritalis huius cẽtu rionis oꝛdinẽ ꝓuehem̃ · quẽ in exodo q; ꝑ moyſen miſtice legimus deſignatum. onſtitue tibi tribunos ⁊ centuriones ⁊quĩq̃genarios ⁊ decanos:Et ita nos qͥʒ dignitatis huiꝰ apice ſublimati · ha⸗ bemus hanc imꝑandi poteſtatẽ atq; vir tutem qua non quibe nolumus cogita/ tionibo abducamur .ſed his ꝗbus ſpiri taliter delectamur im moꝛari vel inhere⸗ re poſſimus malis qͥdem ſuggeſtionib imꝑantes abite ⁊ ibũt bonis vwero dicẽꝰ Vnite ⁊ venient. Seruo quoq; noſtro id eſt coꝛpoꝛi ea quę caſtitatis vel conti/ nentięſunt ſimilit᷑ iniũ gemus:⁊ ſine vl/ la cõtradictõe deſeruiet· non iam ſuſci tans nobis aduerſus ſpũm concupiſcẽ/ tie ſtimu los:ſed omneʒ exbibens ſpũi fa mulatum. Muius centurionis q̃lia ar⸗ ma ſint vel ad quę pᷣlioꝛum exercicia ⸗ parent·audi beatũ aplum pꝛedica nteʒ Arma inq́; t militienrenõ carnalia ſunt ſed ſpiritalia Dixit q̃lia ſint.i.nõ carna⸗ lia nec ĩfirma ſʒ ſpiritalia ⁊ potẽtia deo Dein de ad qͥs ſint exercenda ↄflictꝰ cõ/ ſequẽter inſinuat. Ad deſtructionẽ mu⸗ nitionũ cogitatiões purgãtes:⁊ omneʒ altitudinem extollentẽ ſe aduerſus ſcien tiaʒy dei · captiuantes oẽm intellectum in obedientiã chꝛiſti pᷣpati vlciſci omnẽ inobedientiã cũ impleta fuerit pᷣmuʒ ve ſira obediẽtia. Que oĩa ſingillati ꝑcur/⸗ rere ſicut neceſſariũ ita etiã alterius tpis ẽ. Armoꝝ tmmõ volo vob genera ppe⸗/ tateſq; patefacere·qbus nos qͥʒ ſi volu mus bella dñi pᷣliari : ⁊ inter cẽturiones euangelicos militare accincti iugiter de bemus incedere. Sumite inqᷣt ſcutũ fi⸗ ei in quo poſſitis omĩa tela nequiſſimi ignea extinguere Ergo fides eſt quęexci piens ardentiſſima libidinum tela me- tu futuri iudicij ⁊ celeſtis regni creduli- tate moꝛtificat.Et loꝛicam inquit chari tatis · Ipſa nempe eſt que vitalia pecto/ ris noſtri circũdans a tq; cõmuniẽs· le talibus perturbationũ obiecta vulneri/ bus contrarios retũdit ictus:nec ad in/ terioꝛem hominẽ noſtrũ iacula diaboli penetrare permittit. Omnia enim ſuffert omnia patitur:omnia ſuſtinet. Et ga⸗ leam ſpem ſalutis.Ga lea capitis eſt mu nimen. Quia ergo caput noſtrum eſt Collatio vil ab chꝛiſtus· debẽ? iſt ſp ſpe futuron bono rũ velutinexpu gnabili galea in cũctj tẽ/ ptatõib ac pſecutõibo cõmunire ⁊ pnci paliter ſidẽ eiꝰ illeſam atq; integraʒ cu⸗ ſiodire.Alijs ein mẽbꝛis trücatũ quem⸗/ piã licet debilẽ· poſſibile tñ eſt vtcũ q; ſu pereſſe. Sine capite vo nemĩ vl bꝛeuis vite ſpaciũ ꝓrogat᷑.Et gladiũ ſpũs qð eſt vꝓbũ dei · Penetrabiliꝰ nã q; eſt omĩ gladio ancipiti 1 ꝑtingẽs vſq; ad diui⸗/ lionẽ aĩę ac ſpũs·cõpagũ qʒ; ⁊ medulla rum⁊ diſcretoꝛ cogitationũ ⁊ intentio num coꝛdis· diuidẽs ſcʒ ⁊ abſcidẽs qᷣc/ qd in nob camale terrenumue repererit Quib armis qᷣſq; fuerit cõmunitꝰ ab boſtiũ tekac depopulatõe defenſus:/non vt captiuus ac ſubditꝰ ad hoſtilẽ cogi⸗ tationũ terram cõſtrictꝰ depꝛedantium vincuł abducit᷑ nec audiet per ꝓphetã. Quare inueterat es in trerra aliẽa:ſed q̃ſi triũphatoꝛ ac victoꝛ ĩ illa quã volue rit cogitationũ regione ↄſiſtet Ais etiã ipᷣm robur ac foꝛtitudinẽ cẽturionis hu ius qbe hec arma quę pᷣdiximꝰ nõ carna lia ſʒ potentia deo geſtat agnoſcere. au/⸗ di ipm regẽ viros foꝛtes ad ſpiritalẽ mi litiam ↄgregantem · qmẽ dilectoſ ſignet ac ꝓbet. Infirm inqt dicat. qꝛ foꝛt ſuʒ ego . 1 qͥ patiẽs eſt ſit pugnatoꝛ. Videi bella dñi pliari: niſi patietes ifirmoſq; nõ poſſe. Illa pculdubio infirmitate qᷓ fundat ille nr euangelicꝰ centurio cũ fi ducia loquebat Cũ em̃ inſirmoꝛ tic po tens ſum. Et iteꝝ· Virtꝰ aũt in infirmi/ tate pficit. De q infirmitate vnꝰ ꝓpheta rum. Et erit qͥ infirmat᷑ inter eos ſic do⸗ mus dauid MDatiẽs etiã h̊ bella pꝛeliabi tur. Mem pe illa paña de qᷓ di. Datien⸗ tia vobis neceſſaria eſt: vt voluntatem ei facientes recipiatis remuneratõem. Depſeuerantia erga cogitatio num cuſtodiam CLap. vi. Ebere tñ ac poſſe nos deo cohe rere · ⁊ expientia ꝓpꝛia depꝛehen dimꝰ. ſi moꝛtificatas volunta/ tes ac deſideria mũdi huiꝰ habeamꝰ ab ſciſa· ⁊ illoꝝ aucẽte docebim̃ qui dno col — 6 „ . batis Berenide mo loquẽtes fiducialit᷑ dicunt.Ad heſit aĩa mea poſt te · 1 adheſi teſtimonijs tuis do mine. Et. Mibi aũt adherere deo bonũ eſt. Et. qadheret dño vnꝰ ſpũs eſt cũ eo Mõ ergo debemꝰ his euagatõnibo ani⸗ męfatigati ab hoc ſtudio relaxari. Qui eni colit terrã ſuã ſatiabit᷑ panibqͥ au tem ſectat᷑ ociũ replebitur egeſtate.Qec ab intentõne huiꝰ obſern atie pnicioſa deſperatõefrangam̃·qꝛ in omni ſollici⸗ to ineſt ampliꝰ. Nam q ſuauis ⁊ ſine la loꝛe eſt in egeſtate erit. Et iteꝝ · Air ĩ do loꝛib laloꝛat ſibi· ⁊ vim facit ꝑditioni ſu ę. Mecnõ etiã regnũ celoꝝ vim patit ⁊ violenti rapiũt illud. Nulla nãq; vir tus ſine la boꝛe pficit᷑ · nec vlli poſſible eſt ad iſtã quã cupitis ſtabilitatẽ ment ſi⸗ ne ingenti ↄtritõe coꝛdis ↄſcẽdere. Mõ enĩ ad laboꝛẽ naſcit᷑.Qui vt in viruʒ p/ fectũ poſſit occurrere in menſuraʒ etatis plenitudinis chꝛiſti maioꝛi eu ʒ intẽtiõe neceſſe eſt ſy eſſe ꝑuigilem · iugiq; ſollici tudine deſudare. Ad cuiꝰ tñ mẽſurę ple nitudinẽ nemo pueniet alias in futurũ. niſi qͥ p̃meditat ⁊ im butꝰ ea fuerit in h ſenti · eã q; adhucin ſeculo woſitꝰ pliba ueritc · hꝛiſiiq; mẽbꝛũ pꝛecioſiſſimũ deſi/ gnatus arra ↄpaginis illi ꝑquã coꝛpo ri eiꝰ valeat copulari in hac carne poſſe Terit · vnũ dũtaxat deſiderãs vnũ ſitiẽs ad vnũ oẽs nõ ſolũ actus ſuos:venetiã cogitatões ſꝑ intendẽs vt illud qð ĩ fu turum dicet᷑ de btã ↄuſatõe ſanctoꝛum iam ſubarra tuʒ teneat in pñti.id ẽ ſitei eꝰ oĩa in oibus. Interrogatio de mobilitate anime et impugna/ tione nequitiarum celęſtium Erimoanus. Poſſz La. vij foꝛſitan H̊ volubilitas mentis aliqᷓtenꝰ coer ceri.ſi eaʒ nõ tan/ tus adũſarioꝝ numerꝰ circũuallens ad ea ꝗᷓ nõ vnlt ĩmo qͥ illam qʒ ſuę naturę mobilitas rapit indeſinent᷑ impelleret · Nuam cum tam innumerabiles tam potentes tamq; terribiles circumagant inimici · reſiſti illis ab hac pꝛeſertim fragili carne impoſſibile crederemus. hr fuun Co ili toe u). zans ntiti ſola mmi. ß liba A no vſſe tiis ü d o nod ſn, N ls No⸗ Noi u, Mt tanm Gnt tim 105 bilitate aĩe et ſpiritalib niſi ad banc opinionẽ veſiris ſententijs Vlut celeſtibus animaremur oꝛaculis. Reſponſio ſuꝑ adiutoꝛio dei ⁊ liberi arbitrij ptãte. Capᷣ.viij. Erenus: Aduerſarios nobiſ Igem ingit inſidiari qcũq; in- terion hoĩs experti ſũt pugnas du bitare nõ pnñ̃t. Sʒ ita dicimus hos nris ꝓfectib aduſari:vt eos tm̃mõ incẽ toꝛes maloꝝ nõ etiã impulſoꝛes eſſe cre dã. Ceteꝝ nullꝰ hoĩm woſſet oĩno vita re peccatũ qd cũq; illi in coꝛdibo noſtris ingerere voluiſſent · ſi eis quẽadmoduʒ ad ſuggerendũ:ita ⁊ ad cõpellenduʒ fa/ cultas violẽta ſuppeteret. Wobꝛem ſicĩ ill eſt inſtigationis copia · ita ⁊ in nob x tus reſpuendi ſiue acqeſcendi libtas eſt attributa Quoꝛũ t potentiã ⁊ ĩpugna tõnes ſi ꝑtimeſcimꝰ · etiã ꝓtectiões atq; adiutoꝛia dei ecõtrario ↄferamꝰ. de quo dẽ. Maioꝛ eſt enĩ q in nobis eſt qᷓ; qͥ in H mũdo.Cuiꝰ auxilia multo vehemen⸗ tioꝛe militãt ꝓtute ꝓ nobis qᷓ; aduerſũ nos eoꝝ multitudo ↄfligit· NQã bonaꝝ reꝝ nõ tin ſuggeſtoꝛ ſʒ etiã fautoꝛ atq; ipulſoꝛ eſt deꝰ: ita vt nõnũ qᷓ; nos etiaʒ inuitos ⁊ ignorãtes attrahat ad ſalutẽ Conſtat neiem poſſea diabolo decipi niſi illũ qͥ ᷣbere illi maluerit ſue volũta/ tis aſſenſum. Q eccleſiaſtes his bis cuident᷑ expᷣſſit. Quia em̃ nõ fit ↄdictio ab his qᷣ faciunt malũ cito.iõ repletum eſt coꝛ filioꝝ hoĩm in ißis vt faciant ma lum. Er go manifeſtü eſt hinc vnüquẽ/ q; delin gqre ꝙ ingruentiby cogitatõni⸗ bus pᷣuis nõ eis ſe confeſtim repulſa cõ/ tradictiõis obijciat. Mã reſiſtite ei inqᷣt fugiet a vob. Interrogatio ſuxꝑ gnimęac dęmonu cõiunctõne. Ermanus. Qà Ka.ix. iſtud queſo eſt aiecũ iſtis ſpiri tib neq; tam indiſcretũ pmix- tumq; ↄſoꝛtüũ ·qͥ ſic eidem nõ dica iũgi: 6ß; vniri poſſint · ⁊ alloqͥ eã inſenſibiliter inſeri atq; inſpirare illi ꝗcunq; volue rint ad ea ꝗᷓ placuerint ea valeãt inſti gare · eiuſq; cogitatões acmotꝰ videant nequitis atq; pluſtrẽt tantaq; int ios ac mẽte⸗ vnitas fiat vt ſine dei gra qͥd exilloꝝ in citamẽto qͥd exnr̃a voluntate ꝓcedat di ſcerni pene nõ poſſit. Reſponſio in quẽ modumſpũs immundi hu manis mẽtibꝰ copuletur. Ca.x. Erenus. Mon mirũ eſt poſſe ſpum ſpũi inſenſibilit᷑ ↄiugari Toccultã ſuadendi vim ad ea libita fuerint exercere. Eſt em̃ int᷑ eos ſicut inter hbomines: quędam ſubſtantie ſilitudo atq; cognatio Siqdeʒ diffini tio ꝗᷓ de natura aĩe aſſumit᷑ etiã illoꝛum ſubſtãtie ſimilitoaptat᷑. Altrinſecꝰ po eos ſibi inſeri vel vniri· ita vt capax alt alteriꝰ eſſe woſſit oĩmodis impoſſibileẽ Hoc nãq; ſolũmõ deitati ꝗᷓ ſola incoꝛ⸗/ poꝛea ſimplexqʒ natura eſtrectiſſime tri⸗ buit᷑. Obiectio vtrũ poſſintſpũſ immũdi eoꝛũ quos ſuppleue-/ rint aimabus inſeri vel vniri. FErimnanus. Duic Ca. xi. ratõi ſaſj arbitram̃ eſſe orium qʒð vidimꝰ ĩ arreptitijs fieri.cũ afflati ſpiritibbimmũdis loquũt᷑ ⁊ agũt ea ꝗᷓ neſciũt. Quomõ g aĩlas illoꝝ ſpiri tiby illis nõ credamꝰ vniri quoꝛũ vidẽ⸗ illas velut oꝛganũ factas:⁊ derelicto na turali ſtatu ad illo ꝑmotꝰ affectuſq; trã ſire· ita vt iam nõſſuas:ſed illoꝝ voces geſtum voluntateſq; depꝛomant. Reſpõſio quẽadmodum ener⸗/ gumis immũdiſpũs dnentur. Erenꝰ. Pꝛedicte LCaxij. diffinitõni nr̃enon eſt ↄtrariũ id quod diciᷣ in energuminis fieri.cũ ſpiritibus immundis arrepti lo/ quũtur vel agũtea ꝗᷓ nolũt vł ꝙ ea que ignoꝛãt ꝓferre cogunt᷑.Nõ eni vno mo do iſtam eos in fuſionẽ ſpũum ſuſtinere certiſſimũ eſt. Quidã enĩ ſicafflantur: vt nequaq; ea ꝗᷓ gerũt vel loquunt itel/ ligãt.qdã vvo tũc nõ noꝛunt ⁊ poſtea re coꝛdãtur Qð fieri ꝑ infu ſionem ſpũsĩ/ mundi non ita putandum eſt vtĩ aimę ipᷣius penetrãs ſubſtantiã ⁊ velut vnitꝰ ei ⁊ ù dammõ indutus ea ſermones ac Collatio v il abbatis ꝓba pos patient᷑ emittat. Nullo nãq; mõ iſtud ab eis fieri credendũ eſt. Mec enĩ paliquã aĩe diminutionẽ ſʒ per coꝛ wꝛis debilitate h euenire manifeſta rõe ephendit᷑ · cũ ſcʒ in illis mẽbꝛis in qᷣb vigoꝛ aĩe cõtinet immundus ſpũs inſi dens eiſ q; im poꝛtabile atq; immenſum pondus imponẽs obſcuritate teterrima intellectuales eiꝰ obꝛuit et intercipit ſen ſus inſtigans ea ꝗᷓ non vult vel ꝗᷣigno rat ꝓploqui :quod nonnunqᷓ; etã vini fe bꝛiſq; vicio ſeu nimij frigor alijſq; va⸗ litudinibo extrin ſecns ſuꝑuenientibus videmꝰ accidere. Qð ne beato iob dia⸗ bolus qͥ carnis e acceperat ptãtem mo liret᷑ inferre · pcepto dni ꝓhibetur dicẽt Eccetrado eũ in manꝰ tuas:tm̃ animaʒ eiꝰ cuſtodi.i.timſmodo eum amentem ne facias debilitato aĩę domicilio · ⁊ obꝛu⸗ as in tellectũ ac ſapientiã reſiſten·· pnci⸗ pali ſcʒ coꝛdis e mo pondere pfocato. ſpůs ſpui penetrabilis eſſe non poſſit ſʒ incoꝛꝑeo ſoli deo Lapitulũ.xii-·· Ec enim ſi craſſe huic ſolideq; materie.i.carni ſpũs admiſcet 5 fieri facillime põt ideirco aie ꝗ itidem ſpũs eſt ita vniri poſſe cre/ ditur· vt eã quoq; ſimilit᷑ ſuę naturered dat capacẽ. Qð ſoli eſt poſſibile trinita ti ꝗᷓ ſic vniuerſe intellectualis naturęef⸗ ficitur penetratrix· vt non ſolucircuple/ cti eã atq; ambire ſed etiã illabi ei ·? ve⸗ lut incoꝛporea coꝛpoꝛi poſſit infũdi. Li/ cet enĩ ꝓnunciẽꝰ nõnullas eẽ ſpiritales natas:vt ſunt ãgeli archãgeli cetereq; ꝓtutes · ipſa qͥʒ aĩa nr̃a vel certe aer iſte ſhᷣtik · tñ incoꝛpoꝛee nullatenꝰ eſtimande ſunt · Habẽt eĩ ſm ſe coꝛpꝰ qͥ ſubſiſtũt licet młto tenuius qᷓ; nr̃a ſunt coꝛpoꝛa. ſm apli ſententiã ita dicentis.Et coꝛpo ra celeſtia ⁊ coꝛpoꝛa terręſtria. Et iteruʒ Seminar coꝛpus aĩale:exurgit coꝛpus ſpiritale Quiby manifeſte colligit nihil eſſe incoꝛpoꝛeũ niſi ſolũ deũ · ⁊ idcirco ip ſi tantũmõ poſſe penetrabiles oẽs ſpiri/ males atq; intellectuales eſſe ſoſtantigſ ita vt ⁊ cogitatiões hoĩʒ int᷑nos mot? atq; abdita meniᷣ vniũſa ĩſpiciat atq; pluſtret. De ipo ſiqͥdem ſolo ꝓnũciauit beatus apłs dicens. Tiuus eſt enĩ pmo Ti ⁊ efficax·⁊ acutioꝛ ſuꝑ oẽm gladiuʒ ancipitẽ· ⁊ ptingens vſq; ad diniſionẽ aĩe ⁊ ſpũs· cõpagũ qͥʒ ac medullaruʒ ac diſcretoꝛ cogitationũ ⁊ intentionuʒ coꝛ dis · ⁊ nõ eſt creatura inuiſibilł in conſpe ctu eiꝰ oĩa aũt nuda ⁊ apta ſunt oculis eiꝰ. Et beatus dauid iqᷣt.Qui fingit ſin gillatim coꝛda eoꝝ.Et iteꝝ. Ipe enĩ no nitocculta coꝛdis. IJob q; QNui ſolꝰ no ſii coꝛda hoim. Obiectio qua de/ mones credidebeant cogitato nes hominũ ꝑuidere· Lapᷣ.xiiij “ Ermanus. Macrõe qua di cis nec cogitationes q dem no ſtras intueri iſti ſpũs pñt. ð exiſtimare valde putamꝰ abſurdũ dicẽ te ſcriptura. Si ſpũs ptãtem babent a⸗ ſcenderit ſuꝑ te. Et iteꝝ. Cũ diabolꝰ mi ſiſſet in coꝛde ſymonis ſcariothis vt tra Teret dñm. Quid ergo credi põt nõ pa tere eis cogitationes nr̃as quaꝝ ſemina riũ ꝓ parte maxia ipis immittentib at/ q;ʒ inſtigantib ſentimus oboꝛiri- Reſponſio quid poſſint demo⸗ nes in cogitatõnibus hominũ quid ve non poſſint. Cap.xv. Erenꝰ.Mulli dubiũ eſt ꝙ poſ ſint ſpũs immũdi cogitatõ nuʒ nraꝝn attigere qlitates · ſz ĩdicijſ eas ſenſibilib; foꝛiſecꝰ colligentes · i. aut eæx nr̃is diſpoſitõnibo aut xbis ⁊ ſtudijſ in q̊ ꝓpenũꝰ ↄſpexerit nos inclinari Ce ter illas ꝗᷓ nec dũ de intemis aĩe ꝓdie/ runt adire oĩno nõ pñ̃t. Ipᷣas q; cogita tiones q́s ingerũt vtrũ ſuſcepte vel quẽ — admodũ ſuſcepte ſint.ñ ꝑ ipiꝰ aĩe nataʒ i. ꝑ illũ interioꝛẽ motũ q in abdit eiꝰab ſcõdit᷑.⁊ vt maĩfeſtiꝰ aliq d expᷣmã ĩ me⸗/ Dult(⁊ vt ita dixeri jipius latitantẽ. ſed ex motibo atq; indicijs exterioꝛis homĩs dephendũt · vtputa cũ ſuggeſſerit caſtri margiã.ſi viderit monachũ ad feneſirã eo ꝙ ſolus ⁊ totꝰ ⁊ vbiq; ⁊ in oĩbus ſit. — — —W— — imn ſon e wa mſr alis nüne Po de⸗ e ltn di aN i dii oyn N oͤpe nina at/ , 9. wl d aig 1bo uf por⸗ 4 bilitate aĩe eti piritalibꝰ nequitiis ant ad ſolẽoculũ̃ eretiſſe vel ce lbꝛa ſoli cicius inqſiſſe · cognoſcũt deſideriũ gule fuiſſe ſu ſceptũ.Si foꝛnicatiõʒ ingeren⸗ tes ſenſerit eũ patient᷑ telũ libidis ſuſce/ piſſe · ſeu viderit carnẽ cõmotã · aut certe nõ vt opoꝛtuit aduerſus ſuggeſtiones immũdicie ſuſpiraſſe· laſciuiam intelli / gut in penetrabilibe aĩe libidinis iaculũ fuiſſe defirum. Si incitamẽta triſticie · ſi ire/ſi furor admouerint· vtrũ nam coꝛ/ di inſederit geſtu coꝛpor ⁊ ſenſibili cõ⸗ motione dinoſcũt ſcʒ cũ vel infremuiſſe tacitũ vel qᷓdam indignatiõe ſuſpiraſſe ſen vultü conſiderauerint qͥdam pallo/ re aut ruboꝛe mutaſſe.⁊ ita ſubtilit᷑ quiſ nam cui ſit vicio deditꝰ depꝛehendunt. Illo nãq; vnũquẽq; nr̃m delectari cer⸗ ta ratõe cognoſcũt ·ad cuiꝰ inſtigationẽ mox quodã nutu vel motu coꝛpor con⸗ ſenſum cõniuentiãq; ab eo pᷣſtitã fuiſſe puiderint.Quęab ilł aereis virtutib ita depꝛehendi nõ mirũ eſt cũ Bᷓ a pꝛudẽ tibus q́; viris ſepiſſime fieri videmus. vt ſcʒ interior hvĩs ſtatũ defigura ⁊ vul tu ſeu qᷓlitate exteriorn agnoſcãt.Quan/ tog certiꝰ hec ab eis poterũt depꝛehendi: quos vtiq; vt ſpiritalis nature mlto ſbᷣ⸗ tilioꝛes ac ſagacioꝛes hoĩbus eſſe nõ du bium eſt. Similitudo qua ſpi/ ritus immũuũdi cogitatõnes ho⸗/ minũ doceantur agnoſcere Vemadmodũ eni LCa.xvi nonnulli latrones in bis domi bus quas furti aggredi cupiũt occyltas hoĩm ſolent exploꝛare ſubſtãti⸗ as ꝗͥᷣ ꝑtetras nocij tenebꝛas caute ſpar⸗ gentes manu minutias harenarũ ·recõ ditas opes q̃s viſu ꝑuiderenõ poſſunt. tinnitu qͥdam vel ſtrepim ad earum lap ſum reſpõdente depꝛehendũt · ac ſicad certiſſimam rei vel metalli cuiuſq; noti/ ciam q̃dam elicite vocis ꝓditõne perue niunt:ita hi qͥ; vt thecaurũ noſtri coꝛxo ris exploꝛẽt velut harenas quaſda ſug/ geſtiones nobis noxias inſpargẽtes: cũ ym earũ qlitatem affectũ coꝛpoꝛeum vi ⸗ Drint emerſiſſe. velut qdam deintimis cõclauib pdeũte tinnitu qͥd ſit recon?⸗ ditum in abditis interior hominis reco gnoſcũt. De eo enon ſinguli quiq; demones vniuerſas ho⸗ minib us ingerant paſſiones. Oc tů noſſe ebe, Ca. xvijji · mus non oẽs demones vniuer ſas homĩbo inurere paſſiones. ſed vnicuiq; vicio certos ſpũs incubare 1 alios q dem immũdicijs ac libidinum ſoꝛdiba oblectari · alios blaſphemiijjs ali os ire furoꝛiq; peculiariꝰ imminere· ali⸗ os paſci triſticia· alios cenodoxia ſuꝑer bia q; mulceri· ⁊ vnũ quẽq; illud viciuʒ hbumanis coꝛdib quo ipſe gaudet inſe rere · ſed nec cunctos pariter ſuas inge/ rere pꝛauitates · ſʒ viciſſim ꝓut tempor Vl loci vel ſuſcipientis oppꝛtunitas ꝓ⸗ uocauerit. Interrogatio an in ter demones impugnatiõis oꝛ do ac viciſſitudinis diſciplina ſeruetur. CLCap̃. xviij. Ermanus. Ergo credendũ eſt intereos oꝛdinatã (⁊ vt ita dixerim) diſcplinatã eſſe neqꝗᷓ tiam · vt qdam viciſſitudinis ab eis oꝛ⸗ do ſeruet ac ratõabilis gerat᷑ impugna tõnis incurſio · cũ cõſtet nec moduʒ nec ratiõem niſi inter bonos atq; honeſtos poſſe ſubſiſtere· hm illam ſcripture ſentẽ tiam · quere ſapientiã apðò malos: ⁊ nõ inuenies · inimici noſtri inſenſati.illud etiam · non eſt ſapiẽtia:non eſt foꝛtitudo nec eſt conſilium apud impio: Reſponſio in quem moduʒ cõ/ cio demonũ ſuꝑ viciſſitudinis impugnatione ſubſiſtat La.xix Erenus. Mõ eſſe int᷑ malos pfpetuã in oib oſenſioneʒ.nec poſſe pfectã ſtare ↄcoꝛdiã etiaʒ in ill ipis vicijs qͥbo cõmunit᷑ oblectant᷑ certa diffinitio ẽ. Nõ eĩ poterit quemad moduʒ dixiſti in reb indiſciplinaᷣ· di⸗ ſciplina moduſq; ſeruari. In nõnullł tñ vbi ſcʒ vel operatõnis cõmunio vel ne⸗ ceſſitas exigit ſeu cuiuſdam lucri inui⸗/ tat conſoꝛtiũ neceſſe eſt eos tempoꝛaleʒ Collatio vir abbatis Berenide mo cõmodare ↄſenſuʒ. Quod eſſeĩ hac mi litia nequicię ſpiritał manifeſtiſſime p⸗ uidemus · vt nõ ſolũ tꝑa inter ſe viciſſi/ tudineſq; cuſtodiãt ſed etiã locis qᷣbuſ dam ſpecialit inherere:eaq; iu git᷑ obſi dere noſcant᷑. Nam qꝛ neceſſe ſit eos im mutaſj temptatiõibo certiſq; vicijs atq; tpibo exercere impugnatões ſuas. hic li quido ↄ pbamꝰ. qꝛ nullus põt ſiſ ceno/ doxie vanitate deludi concupiſcentia foꝛnicatõis exuri:nec põt tumida infla ri elatiõe ſuꝑbię ſpiritał ⁊ carnał caſtri⸗ margie parit᷑ humilitati ſubmitti. Nec põt qͥs cachĩnis fatuis riſuq; diſſolui· ⁊iracũdię ſub eodẽ tꝑe ſtimulis incita⸗ ri · ſeu certe edacis triſticie meroꝛe ſu pple ri · ſed neceſſe eſt vnũquẽq; ſpũm ita ſin gillatim impugnationẽment arripere. vt cuʒ aut vict abſceſſerit alij eam ſpũi cedat acrius impugnandã · aut certe ſi victoꝛ extiterit · alij nihilominus tradat ſilit illudendã. De eo ꝙnon ſint vnius fortitudinis cotrarie po teſtates:nectẽptandi facultas in eoꝛum ſitarbitrio collocata. Llud etiã nequaq; CLap̃.xx. ignoꝛare debemꝰ nõ eſſe omẽs eiuſdẽ ferocitat᷑ᷣ ⁊ deſiderij·ſed ne vniꝰ qͥdem foꝛtitudĩs atq; nequitię incipientibo qͥdem atq; infirmis non niſi infirmioꝛes ſpũs incertamĩe ↄpari· ⁊ his neqtijs ſpiritalibo ſupatᷣ gdatim ſpaduſus athletã chꝛiſti robuſtioꝛ pu⸗ gna ſuccedet. Pꝛo ↄpatiõe ſiqdem vi/ rium ac ꝓfectꝰ hũani etiam diſſicultas colluctatõis auget. Nullo enĩ mõ quili bet ſanctoꝝ ſufficeret taliuʒ tãtoꝝq; ho ſtium ſufferre neqᷣtiã · vel inſidijs eoꝛum poſſet occurrere.ſʒ nec crudelitatẽ qͥdeʒ ac ſeuiciã ſuſtinere·ſi nõ certamĩ noſtro clemẽtiſſimꝰ arbit᷑ atq; agonitheta pꝛeſi Tens chꝛiſtꝰ· ⁊ exeq̃ret colluctãtiũ vires ĩmoderatos eoꝝ repelleret ac refrena⸗ ret incurſusfaceretq; cum temptatõne exitum vt ſuſtinere poſſumus. De eoꝙ demones cũ hoibus nõ ſine ſuo laboꝛe confligant. Anc at colluctatõʒ Ca xxi illos nõ ſine ſuo credimꝰ labo re ↄficere. Habẽt nanq; etiim ipi in ſuo ↄflictu qᷓndam anxietatem et triſticiã · maxiĩe cũ fuerint validioꝛib emułi.viris ſanci᷑ perfectiſq; congreſſi. Alioqͥn iam nõ ↄflictus nec luctatio:ſʒ ſimplex tm̃ ⁊ vt ita dixerĩ ſecura ilłeſſet hoĩm attributa deceptio. Et quõ ſtaret illð apli qdð dicit· Nõ eſt nob collucta/ tio aduſus carnẽ ⁊ ſanguinem ſʒ aduer ſus pncipat ⁊ adũuſus poteſtates: adu/ ſus mũdi rectores tenebꝛarũ harũ: con tra ſpiritalia neqͥtię in celeſtibo Et illud Sic pugno nõ q̃ſi aerẽ vberã s Et iteꝝ Bonũ agonem certaui · Abi enĩ agon indicit᷑:⁊ certamẽ ⁊ pugna ſeu collucta tio · neceſſe ẽ vtrorũ q; ſudoꝛ ⁊ laboꝛ ⁊ ſol licitudo ſubeat · ⁊ eq̃lit᷑ illos vel ſuꝑ de/ iectõe maneat doloꝛ atq; cõfuſio: vel de victoꝛia gaudium conſequat᷑ ⁊ palma. Abi vo alio cũ ſudoꝛe luctãte: aliꝰ cuʒ ocio ac ſecuritate cõfligit· ⁊ ad deijcien/ dum emulũ ſola ꝓ virib vtit᷑ volutate. nõ pngna dicẽda ẽ nec colluctatio neq; certamẽſed iniqua quedaʒ ⁊ irrationa biloppugnatõis oppᷣſſio · Sʒ plane la⸗ boꝛant ⁊ ipi nõ minꝰ impugnãtes hũa/ num gen?. deſudãt vt hualeãt de vno q́qʒ illa quã cupiũt obtinere victoꝛiã · et retoꝛquet᷑ in eos illa ↄfuſio ꝗᷓ̃ nos mane bat ſi abip̃is fuiſſemꝰ eliſi: pᷣm illud Ca put circuitꝰ eoꝝ:laboꝛ labio ꝝ ipᷣoꝛũ ope riet eos. et ↄutet᷑ do oꝛ eiꝰ in caput eius. Et iteꝝ. Veniat illi laqus quẽ.ignoꝛat · captio quã abſcõdit appſᷣhendat eum Tiĩ laqueũ cadatĩ ipo · ſcʒ quẽ ſuꝑ hoim deceptõe molit᷑. Dolẽt igit etiã ibi non minꝰ ⁊ quẽadmodum nos elidũt ipᷣi q; ſilit elidunt · nec victi ſine ↄfuſiõe diſce⸗ düt. Quas eoꝝ ruinas atq; ↄflictꝰ: ille q ſanos interion hoĩs ocłos poſſidetqᷣ/ tidie cernens videnſq; eos ſupgaudere ruinis ⁊ caſib ſinguloꝛũ ac timẽs ne de ſe quoq; euenire eis valeat iſta leticia. dominum depꝛecatur Illumĩa inquiẽs oculos meos ne vnqᷓ; obdoꝛmiã in moꝛ — 8— — te:neqñ dicat inimicus meus: pꝛeualui aduerſus eũ ·ꝗ tribulant me exultabunt ſi motus fuero · ⁊ deus meus ne ſupgau Teant mihi:ne dicant in coꝛdibus ſuis euge euge aime noſtre · nec dicant deno rabimus eũ · ⁊ frenduerũt ſuꝑme denti⸗ bus ſuis · dne qñ reſpicies:inſidiat᷑ eni in abſcõdito vt leo in cubili ſuo:inſidia tur vt rapiat pauperem· ⁊ quęrat a deo ęſcã ſibi. Qui rurſuʒ cunctis conatib expenſis:cũ deceptõnem noſtrã non po/ tuerint obtinere· ſuꝑ caſſo laboꝛe ſuo ne ceſſe eſt vt ↄfundant᷑ erubeſcãt qͥ que-/ rũt aias noſtras vt auferãt easinduan tur confuſione ⁊ pudoꝛe qui cogitãt no bis mala. Hieremias qͥ; Confundant inquit illi ⁊ non cõfundar ego· paueãat illi nõ paueã ego· induc ſuꝑ eos iram furon tui · ⁊ duplici ↄtritõne ↄtere eos. Mulli etenĩ dubiñ eſt:cũ a nobis fuerĩt ſupati cõtritõe eos duplici pterẽdos· p/ mum ꝙ bomibus expetentiby ſanctita/ tem illi eã poſſidẽtes amiſerint cauſaq; extiterit pditõis humanę · deinde ꝙ ſpi⸗/ ritales ſu bſtãtię fuerint a carnalibo ter⸗ reniſq; deuictę. Mas igit᷑ ruinas hoſtiũ ſuaſq; victoꝛias intuens vnuſqᷣ ſq; ſan ctoꝛũ cũ exultatõe ꝓclamat dicẽs. Per ſequar inimicos meos ⁊ cõpꝛehendam eos:⁊nõ conuertar donec deficiant · con fringam eos nec poterunt ſtare: cadent ſubtus pedes meos. Cõtra quos etiaʒ oꝛãs idem ꝓpheta. Judica inqͥt dñe no/ centes me:expugna impugnates me · ap pzꝛehende arma et ſcutũ: ⁊ exurge in ad/ iutoꝛium michi effunde framea: et con/ clude aduerſus eos ꝗ perſequuntur me dic aĩme meęſalus tua ego ſum.Quos cũ ſubditis ⁊ extinctis vniuerſis paſſio nibus vicerimus:merebimur illã bñdi⸗ ctõnis vocem conſequent᷑ audire.Exal tetur manus tua ſup hoſtes tuos:⁊ om/ nes inimici tui ꝑpibunt. Heęc igit᷑ omĩia ⁊ his ſimilia ſacris inſerta volumibus legentes ſiue canentes: niſi contra iſias nequicias ſpiritales quęnob inſidian⸗ uur dieb ac noctibus acceperimus fuil⸗ 6 bilitate aĩe et ſpiritalibus nequitiis ſe conſcripta: non mõ ex eis ędificatio⸗ nem vllam lenitatis ac patientię conſe⸗ quemur ſed etiã dirum quendãaã atq; cõ trarium euangeliceę ꝑpfectõi concipiem affectum. Mon ſoluz eni docebim non oꝛare ꝓ inimicis noſti:nec diligere eos: ſed etiã deteſtari illos implacabili odio ꝓuocabimur et maledicere eis:atq; oꝛa⸗ tõnem aduerſus eos indeſinent᷑ effũde⸗ re.Que tali ſpũ ꝓlocutos fuiſſe viros ſanctos ⁊ amicos dei intelligere ſceleſtũ eſt ac pꝛophanuʒ:qͥb añ aduentũ chꝛi ſti idcirco nõ eſt lex poſita eo ꝙ; tranſcen dẽtes mãdata eius euãgelicis parere p⸗ ceptis · ⁊ apoſtolicę ꝑfectõni ſtudere pꝛe uenientes diſpenſatõem tpis maluerũt De eo non ſit poteſtas nocẽ⸗ di in arbitrio dęmonum collo⸗ cata LCap. xrjjj. On habere aut eos poteſtatem quẽq; hominũ ledẽdi exẽpluʒ . beati iob manifeſta rõe demon ſtrat· vbi nõ amplius euʒ tẽptare audet inimicꝰ qᷓ; diuina ei diſpenſatõe cõcedi⸗ tur·⁊ ↄfeſſio eoꝛudem ſpũum enãgelicł monimentis inſerta teſtatur dicentiuʒ. Si eijcis nos:mitte nos in gregem poꝛ/ coꝛum. Qui multomagis credendi ſunt in nullo hoĩm q ad imagineʒ dei creati ſunt introire ꝓ arbitrio ſuo poſſe cũ ani malia imũda ac muta ingrediẽdi abſq; cei ꝑmiſſu nõ habuerit ptãtem. Cęteꝝ nemo poſſet:nõ dicã iuuenũ qͥs videmꝰ in hac heremo conſtantiſſime cõmoꝛari ſed nec ꝑfectoꝛuʒ quidem tantis taliũq; hoſtiũ agminibo circũſeptus in heremo ſingularis ha bitare:ſi in ipis eſſ ꝓ vo/ luntate ſua nocendi vel attemptandi fa cultas atq; libertas Qð euidentiꝰ etiaʒ dñi ac ſaluatoꝛis noſtri cõfirmat ſentẽ/ tia quã ꝓ huũilitate hoĩs aſſumpti ꝓtu litad pilatü ita diceni. Nõ haberes in me vllã ptãtem: niſi datũ tibi fuiſſet de ſuper. De imminuta demo⸗ num ptate.ap xxii. Atis tamen nobis experientia nr̃a ⁊ ſenioꝝ relatõeↄpertũ eſt % non eandem vim habere nũc dęmones .— qꝙᷓ; anterioꝛe tpe inter anachoꝛetaꝝ dũ⸗ taxat pꝛincipia:in quib adhbucraritas monachoꝛñ in heremo cõmanebat. LTã⸗ ta nanq; erat eoꝛuʒ feritas:vt vix panci etad modum ſiabiles atq; ętate pꝛoue cti tolerare habitatõnem ſolitudis poſ⸗ ſent. Siquidem in ipis cenobijs in qui⸗ bus cõmoꝛabant᷑ octo vel decem: ita eo rum atrocitas graſſabatur · ⁊ frequẽtes ac viſibiles ſentiebant᷑ aggreſſus vtnõ auderent omnes panter noctibboobdoꝛ/ mire ſed viciſſim alijs deguſtãtib ſom/ num: alij vigilias celebꝛantes:pſalmis ⁊oꝛatõnibus ſeu lectõnibus inherebãt Cunq; illos ad ſopoꝛem naturę neceſſi/ tas inuitaretexpgefactis ad eoꝛũ qͥ doꝛ mituri erãt cuſtodiam ſimiliter excubię tradebantur. AUnde dubitari non po⸗ teſt vnum e duob hanc nunc ſecurita- tem vel confidentiã non ſolũ nobis qui videmur ꝓ expientia ſenectutis aliqua tenus roboꝛati:ſed etiam iunioꝛib ęta/ te conferre. Aut em̃ virtute crucis etiam Tſerta penetrante: ⁊ vbiq; eius gratia coꝛuſcante: retuſa eſt nequicia demo⸗/ num aut negligentia noſtra illos ab im pugnatõne noſtra pꝛiſtina reddidit len tioꝛes dum dedignant᷑ aduerſum nos illa intentõne confligere:qua tunc con. tra illos pꝛobatiſſimos chꝛiſti milites ſeę niebant hac ſcʒ fraudulentia viſibiliũ temptatõnum ſine ceſſatõne durius eli dentes. Intantũ em̃ tepoꝛem videmus coꝛruiſſe nõnullos: vt neceſſe ſit eos eti/ am remiſſioꝛibo monitis apalpari mo/ oꝛne deſertis cellulis ſuis ad pernicio/ ſiores in qetudines reuoluant᷑: ⁊ circũ/ euntes ac vagi craſſioꝛibus:vt ita dixe⸗ rim:vicijs implicentur: magnuſq; fru/ ctus ab eis obtineri credatur.ſi ſolum/ modo ſeetiaʒ cũ q̃libet ignauia valeãt in ſolitudine continere · ac pꝛo ingeti re/ medio ſoleat eis a ſenioꝛi bo dici · ſedete in cellulis vris · et q;tum libitum fuerit mãaãducate atq; bibite et doꝛmite dum/ modo in eis iugiter perduretis. Collatio vil abbatis Qua rõe demones ſibi in eoꝛũ coꝛpa quos arrepturi ſuntadi⸗/ Zereni tum parent. Cap̃. xxiiij. OInrnnſtat ergo immundos ſpiri⸗/ tus nõ alit᷑ poſſe in illos quoꝛũ obtẽturi ſunt coꝛpa penetrare· niſi pᷣus eoꝛũ mentes cogitatõeſq; poſſe derint Quos cũ timoꝛe ac memoꝛia dei Vl ſpiritali meditatõe nudauerit velut exarmatos oĩ pᷣſidio ac munitõe diuĩa nudatos facile vincẽdos audent᷑ inua dunt · domiciliũ deinceps in eis velut in Poſſeſſione ſibi tradita pꝛeſumentes De eo ꝙmiſerabilioꝛeſ ſunt hi qui vicijs q;; qui ab ip̃ᷣis demo nibus poſſidentur· Capᷣ.xxv. Icet multo grauius conſtet ve hementiuſq; vexari hos qͥ cum coꝛpoꝛalit᷑ ab ipis ſu ꝓpleri mi⸗/ nime videanturanimo tamen pernicio/ ſius poſſidentur·eoꝛum ſcʒ vicijs vl vo luptatibo inuoluti. Scðm apli nanqʒ ſententiã ·a qͥ qͥq; ſuꝑat᷑ eius ſuus effi citur. Miſi ꝙ in ̊ iſti eſperatius egro tantꝙ cũ ſint eoꝝꝑ mancipia:nec impu/ gnari ſe ab illis nec dominatũ eoꝝ ferre cognoſcũt. Ceteꝝ coꝛꝑalit᷑ traditos ſa/ thane · vel inſirmitatibo magnis etiã vi ros ſanctos nouimꝰ ꝓ leuiſſimis qᷣboq; delictis cum in illis ne tenuiſſimũ qdeʒ neuum aut maculam in illo iudicij die patiat᷑ inueniri diuina clemẽtia omneʒ ſoꝛdis eoꝝ ſcoꝛiã ſm ꝓphete:imo dei ſen tentiam excoquẽs in pᷣſenti:vt eos tãqᷓ; auꝝ vel argentü ignitü adillã ꝑpetuita tem:nulla indigentes penali purgatiõe trãſmittat. Et excoquã inqᷣt ad purum ſcoꝛiã tuã:et auferã om̃e ſtannuʒ tuũ·⁊ poſt ̊ vocaben ciuitas iuſti: vrbs ſideł. Et iteꝝ. Sicut ꝓbat᷑ argentũ et au ꝝ in camĩo:ita eligit coꝛda dñs Et iteꝝ.Au rum ⁊ argentũ pꝛohatignis · vir autem ꝓbat in foꝛnace hũiliatõnis Et illð qͥʒ. NQuez em diligit dñs coꝛripit · flagellat autem omnem filium quem recipit · De nece pꝛophete ſeductiet in/ firmitate abbatis pauli·q; pꝛo r—rT-ſrr-r — lon no⸗ lw 2 ” „— ma beſtia de tradito ſibi cadauere degu Aaogd in illo pꝛopheta atq; homine dei: in tertio regũ li bꝛo maifeſte videmꝰ ĩpletũ. gꝗꝓaqnui ꝓ culpa vniꝰ iobediẽtie quã tñ nõ de ĩduſtria nec vicõ ꝓpꝛię vo luntatj ſʒ alteriꝰ circũuentõe ↄtraxit cõ/ feſti a leone ↄterit᷑:ita de eo ſcripta nar/ rante. Vir dei eſt: q inobediens fuit oꝛi dñni · tradiditeũ dñs leoni ⁊ ↄfregit eum iut᷑ verbũ dñi qð locutꝰ eſt. In qͥ facto ⁊ ſolutõʒ delicti pñtis atq; error incau ti iuſtici merita ꝓ qᷣbeꝓphetam ſuuʒ dñs tpalit᷑ tradidit vexatoꝛi · parcitas ipa ⁊ cõtinẽtia vexatoꝛis atq; pᷣdator oſtẽdit:qꝛ nichil penitꝰ audet voꝛaciſſi/ ſtare. Cuiꝰ rei nr̃is q̊q; tpibo ſat᷑ euidẽs cõtigit et apta ꝓbatõ in abbate paulo vel moyſe qꝗ habitauit locũ huiꝰ ſolitu dinis:qͥ calamꝰ nuncupat᷑. NQam pꝛioꝛ cõmoꝛatꝰ eſt in heremo ꝗᷓ adiacet pane- phiſi ciuitati:quã ſolitudinẽ nũc olĩ fa ctaʒ aꝗᷓ ſalſiſſimę inundatõe cognouĩꝰ Nus ůtiens flauerit ſpiritus aqlonis: de ſtagnis ĩpulſa ac ſuꝑfuſa adiacẽtib terr:ita omnẽilliꝰ ſuꝑficiẽ regionis ote- git. vt antiqͥs ibidem vicos qͥ olim hac ipᷣa de cauſa oĩ ſunt habitatoꝛe deſerti faciat velut inſulas a pparere. Hic igit᷑ abdas paulus in tantã coꝛdis puritatẽ qete ſolitudis ſilencioq; ꝓfecerat: vt nõ dicã vultũ femineũ: ſed ne veſtimẽta q/ dem ſexus illius ↄſpectui ſuo pateretur offerri Nam cũ eidẽ ꝑgenti ad cuiuſdã ſeniorj cellaʒ vna cum abbate archebio eiuſdẽ ſolitudis accola · caſu mulier ob⸗ uiaſſet:offenſus occurſuleiꝰ. tanta fuga ad ſuũ rurſus mõaſteriũ pᷣtermiſſo qðᷣ arripuerat pie viſitatõnis officio recu/ currit: quanta nullus a facie leonis vel immaniſſimi draconis aufugeret · ita vt ne memoꝛati quidẽ abbatis archebij re/ nocantis eum clamoꝛe ac pᷣcibo flectere/ tur · vt ad requirendum ſenem quemad modum pꝛopoſuerãt cepto itinere per/ tenderent. Quod licet celo caſtitatis et De mobi · aie et ſpiritalibꝰ nequiciis ſua emẽdatõe pmeruit.Cxxvi puritatis ardoꝛe ſit factũ · tñ qꝛ non hm ſcientiã ſᷣſumptum eſt:ſed obſernantia diſcipline iuſticięexceſſus ẽ modꝰ. Nõ em̃ ſolã familiaritatẽ quę vere eſi noxia feminarũ:ſed ibam quoq; figurã ſexus illius credidit execrandam tali ↄfeſtim coꝛreptõe ꝑeuſſus eſt:vt eius vniuerſu,ʒ coꝛpus paraliſeos valitudine ſolueret᷑ nullum q; in eo membꝛũ penitus exple⸗/ re ſuũ ualeret officiuʒ Siquidem non ſolũ pedes ac manus:ſed etiã lingue mo tus· quo elocutõ vocis expᷣmitur · ipſeqʒ aures ita auditus pꝛopꝛij amiſerũt ſen⸗ ſum · vt in eo nihil amplius ex homine: qꝙᷓ; immobilis tantũ atq; inſenſibilis fi/ gura remaneret.Eo aũt redactus eſt:vt infirmitati eius nullo mõ viroꝛũ diligẽ tia deſeruire ſufficeret:niſi ſola ei mulie-/ bꝛis ſedulitas miſtraſſy. Sʒ delato ad cenobiũ ſacrũ ꝓᷣginũ cibs acpotꝰ quene nutu qdeʒ petere poterat:feęmineo inge/ rebatur obſcequio · explendiſq; omĩbus natureę neceſſitatib:eadem illi diligen/ tia ꝑ annos ferme qᷓ̃ttuoꝛ.i.vſq; ad vi. te ſueterminũ ſeruiebat · Qui cum tan ta eſſet oim mẽbꝛoꝛũ debilitate conſtri / ctus: vt nulli in eo artus viuacẽ motũ ac ſenſibilem retentarentlnihilominus tanta ex eo virtutum gratia ꝓcedebat · vt cũ de oleo quod de cadauere ſuo po/ tius qᷓ; coꝛpoꝛe contigiſſet vngerent᷑ in/ firmi: confeſtim cunctis valitudinibus curarent · ita vt ſuꝑ hac eius valitudie etiam ipᷣis infidelibo euidenter aperteq; clareſceret · ⁊ debilitatem mẽbꝛorũ oĩm diſpenſatõne atq; amoꝛe dñi contribu tam·⁊ ſanitatũ gratiã ꝓ teſtimonio pu ritatis ac manifeſtatõne meritoꝛuʒ eius ſpuſſancti virtute pꝛeſtari. ”MD Detemptatõeabbatis moyſi L¶Apitulũuü.xxvij. ðèM Ecundus vero queʒ diximus in hac heremo cõmoꝛatũ cum ipᷣe quoq; ſingularis et incom pabilis vir eſſz ob repꝛehenſionẽ vnius ſermonis quem contra abbateʒ macha rium diſputãs paulo durius ꝓtulit q̃/ 8 S 2 „ . 4 äl —DMW— 5 4 Collatio vIIabbatis Gereni de mo dam ſcʒ opinione pᷣuentus tã diro cõ⸗ feſtim eſt traditꝰ demoni: vt humanas egeſtiones oꝛi ſuo ab eo ſuppletus inge⸗ reret.Quod flagellũ purgatõis gratia ſe dñs intuliſſe. ne ſcʒ ĩ eo vel momẽta⸗ nei delicti macla reſideret· velocitate cu ratõnis eiꝰ atq; aucto remedio demon/ ſtrauit. Nam ↄtinuo abbate machario in oꝛatõe ſubmiſſo dicto citiꝰ neqᷓ; ſpiri tus ab eo fugatus abſceſſit. De eo ꝙ ſpenni nõ debeant hi ui ſpiritibus tradũtur immũ⸗/ A dis— Lap̃ᷣ. xxviij X quo manifeſte perpenditur nõ debere eos abominari vl de ſpici qͥs videmus diuerſis tem ptatõiby ſiueiſtis nequitie ſpiritibi tra⸗/ di · qꝛ duo hec credere immobiliter nos opoꝛtet · pmo ꝙ ſine dei pmiſſu nullꝰ ab eis oĩno temptet᷑.ſcdo ꝙ oĩa que a deo nobis inferunt᷑: ſiue triſtia ad pᷣſens ſeu leta videant᷑ · velut a pijſſi mentiſſimoq; medico ꝓ noſtris vtilita/ tibus irrogent᷑· ⁊ idcirco eos velut peda gogis traditos humiliari · vt diſceden⸗ tes ex H̊ mũdo· vel purgatõꝛes ad vitaʒ aliã tranſferãt᷑. vel pena leuioꝛe plectãt᷑ qui ſᷣm aplm traditi ſunt in pñti ſatha ne in interitũ carnis: vt ſpũ ſalui fianti die domini noſtri ieſu chꝛiſti. Obiectio curhi qui ſpiritibus vexatur immũdis a cõmuniõe dnica ſepantur. Cap̃. xxix. Ermanꝰ. Et quomõ nõ ſolũ eos deſpici ab hoib vl hoꝛreri ſed etiã a cõmuniõe dominica in nr̃is ꝓuincijs ppetuo videmꝰ abſtine re ſm illã euangelij ſententiam. Molite ſanctũ dare canib:neq; mittaſ marga ritas veſtras añ poꝛcos · cũ de ill quẽad modũ dicis ita credenduʒ ſit ꝙ eis pur gatõis vel vtilitatis obtentu huiꝰ tem ptatõnis humiliatõ tribuatur. Reſponſio ſuꝑ ꝓpoſita ꝗſtiõe. Erenꝰ. Si habue Ca. xxx· rimus hanc ſententiã ĩmo fidẽ qu ſuꝑiꝰ cõpꝛehendi: vt ⁊ om nia ꝑ dñm ſieri 1 vtilitate aĩarum di⸗ ſpenſari vniuerſa credamꝰ.non ſolũ ne/ quaq; deſpiciemus eos ſʒ etiã ꝓ eis tan qᷓ; ꝓ mẽbꝛis noſtris inceſſanter oꝛabimꝰ eiſq; totis viſceribo ac pleno cõpatiem̃ affectu · cũ enĩ patitur vnũ membꝛũ cõ/ patiunt᷑ oĩa mẽbꝛa · ſcientes nos abſq;ʒ il lis vtpote mẽbꝛis noſtr omnimodis cõ⸗ ſũmari nõ poſſe:quemadmodũ legimꝰ ne anterioꝛes qͥdem nr̃os ſine nobis re pꝓpmiſſionis ſummã conſeq potuiſſe · ita deillis aplo ꝓnunciante.Et hi omẽs te ſtimonio fidei cõꝓbati nõ acceperũt re⸗ ꝓmiſſioneſ deo ꝓ nobis melius aliquid ꝓuidente:ne ſine nob cõſumerent᷑.Cõ⸗/ munionẽ vwxro eis ſacroſanctã a ſenioꝛi bus nr̃is nunqᷓ; mem inimꝰ interdictaʒ quinĩmo ſi poſiibile eſſet etiaʒ qtidie eis impartire eam debere cenſebãt. Nec eĩ ſm euãgelij ſentẽtiã quã incõgrue huic ſenſui coaptatis · Molite ſanctũ dare ca nibe· ad demonis eſcã ſacroſancta com munio ·⁊ nõ potius ad purgatõʒ ac tu⸗ telam corpor aĩeq; peruenire credenda eſt: que ab hoĩie percepta eü qui in mem/ bꝛis eiꝰ inſidet ſpũm:ſeu in ipis latitare conat᷑ velut qdam exurens fugat incen/ dio. Hoc nãq; mõ curatũ ⁊ abbatẽ an dr onicũ nuꝑaſpeximus alioſq; q; plu/ res. Magis nãq; ac magis inimicus in ſultabit offenſo · cũ eũ a celeſti medicina viderit ſegregatũ · tantoq; duriꝰ ac fre⸗ quentius attemptabit q;to eũ ab ſpiri⸗ tali remedio longius ſenſerit abdicatũ. Deeo ꝓmiſeri ſint hi qui ſub/ di tempoꝛalibus iſtis tempta/ tionibus nõ merentur Ca.xxxi. Eterum illi ſunt vere miſeri ac miſerabiles iudicandi qͥ cum ſe vniuerſis crimib flagicijſq; ↄtaminẽt:nõ ſolũ nulluʒ viſibilit᷑ in eis ſignũ diabolice ſu ppletõis oſtendit᷑:ſed nec aliqᷓ qdem opibp eoꝝn ↄdigna tẽpta tio:nec vllũ flagellũ coꝛreptõis infertur NMon eni merent celerẽ tꝑis iſtiꝰ expedi/ tam q; medicinã quoꝛũ duricia ⁊imꝑpe/ nitens coꝛ penaz vite pᷣſent excedẽs · tbe⸗ 5”UU S = „ — — — „ ——— —— —- — — — — eeeee ςneA =— — —. — —- — —— — — bilitate Rie et ſpiritalibꝰnequiciis ii⸗ ſauricãt ſibi ipi iram ⁊ indignationen ga tumẽs nõ eſt circũligata nec curata in die ire ⁊ reuelatõis iuſti iudicij dei · in medicamie neq; fota oleo. De diuer⸗/ 8 qᷓ; vmes eoꝛũ nõ moꝛiẽt᷑ ⁊ ignis eꝝ nõ ſitate ſtudioꝛ ũac voluntatũ ꝗ di extiguet. Cõt᷑quos ꝓpheta vllut ani?ꝰ inaereis ptatibus exercentur. Nd. ꝓ afflictõne ſanctoꝝ videns eos erũnis LCLCLCLapitulũ. xxrij· Gi. tra peccatoꝛes nõ ſolũ abſq; vllo humi/ I hoibe ſtudia nõ dubie cõpꝛo⸗ n liatõis flagello curſum mũdiiſtiꝰ ptrã/ boeantkt. Mam nõnullos eoꝝ qͥs hs, ſire · ſy etiã affluentia diuitiaꝝ ac ſũma etiaʒ faunos vulgꝰ appellat ita ſeducto in reꝑ oĩm ꝓſperitate gaudere· intolerabli res ⁊ ioculatores eẽ manifeſtũ eſt · vt cer nit celo ac ſpũs ſui feruoꝛe ſuccenſus excla⸗ t qq; loca ſeu vias iugit᷑ obſidẽtes ne/ Win mat. Mei aũt pene moti ſũt pedes. pau quaq; toꝛmeni eoꝝ qͥs ptereũtes potue lind lominꝰ effuſi ſunt greſſus mei: q; celaui rint decipe delectent᷑ · ſʒ de riſu tim̃mõ et ⸗ ſuꝑ iniqͥs:pacez peccatoꝝ vidẽs:qꝛ non illu ſione ↄtenti fatigare eos potius ſtu/ nori eſt reſpectꝰ moꝛtieoꝝ:⁊ firmam entuʒ in deant q; nocere:qͥſdam vvo ſolũmõ ĩ no lcnz plaga eoꝝ · in laboꝛe hoĩm nõ ſunt · ⁊ cuʒ ciuis incubatõibo hoĩm ꝑnoctare.alios les bomĩbonõ flagellabũt. ſcʒ in futuro cũ ita eſſe furoꝛi ac truculentię deditos · vt Mrd demonibo puniendi ·qͥ in pñti nõ merue nõ ſint ↄtẽti illoꝝ tm̃mõ coꝛpwꝛa quos nebu runt in ſoꝛte ac diſciplina filioꝝ cũ hoĩ/ ſu ppleuerint atroci dilaceratõe vxare. dena bus flagellari. Miefemias qʒ cũ deo ſu ſy etiã irruere ſupeminꝰtrãſeuntes at q; mon, per hac impioꝝ ꝓſperitate diſceptãs · li affligere illos ſeuiſſima cede feſtinent · qᷓ⸗ Frnn cet neqqᷓ; dubitare ſe de iuſticia dñi pfi leeilli in euãgelio deſcribunt: ob quoꝝ Nne teat dicẽs Juſtꝰ qdẽtu es dñe · ſi diſpu metũ ꝑ viam illã trãſire iam nullus au⸗ nen, tem tecũ. Cauſaʒ tñ huiꝰ tãte ineq̃litaj cbat · qͥs eoꝛũ q; ↄſiłes belł ſanguĩs qͥʒ ttur iqrẽs ſbiũgit ⁊ dicit Aerũtñ ſi ita iuſta effuſione ꝓ inſatiabili ferocitate gandge ncen⸗/ loq̃r ad te.Quare via impioꝝ ꝓſperat re nõ dubiũ eſt Mios ita eoꝛũ coꝛda qͥs Ninn bñ eſtomibe q pſuaricant iniꝗ agunt. ceperãt inani qͥd m tumoꝛe videmꝰ in⸗ B plataſti eos radicẽ miſerũt · ꝓficiunt 7 feciſſe. qᷣs etiã bacuceos vulg appellat· gin faciũt fructũ Pꝛope eſto oꝛi eo n. lon vt ſem etipos vltra pceritatẽ coꝛpor eri⸗ in gea renib eoꝝ. Quoꝝꝑ ruinã deflẽte do getes · nunc qdem ſe in qſdam faſtꝰ gut⸗ fte/ miĩo ꝑ ꝓpheta · ⁊ ad eoꝝ curationeʒ me- tuiq; ſuſtollerẽt. nũc wlut acclines ad i dicos atq; doctoꝛes ſo llicite dirigente · quẽdã ſe tranquillitat ⁊ ad familiarita 9, qdammõò eos ad planctũ ſikem ꝓuocãte tis ſtatũ cõmunes blaãdoſq; ſbᷣmitterẽt ac dicẽte. ſubito cecidit babilõ ↄtrita eſf᷑ elſſe velut illuſtres ⁊ circũſpectabiles oi, 4 vlulate ſuꝑ eã · tollite reſinã ad doloꝛẽ eꝰ bus eſtim ãtes nunc qͥdẽ adoꝛare ſe po/ 4 ſi foꝛte ſanet· reſpõdẽt vt deſperãtes an/ teſtates ſublimioꝛes coꝛpoꝛis inflexione 1 geli · qbo ſalut humane cura cõmiſſa ett monſtrarẽt · nunc vo ab alijs ſe crederẽt 5 Wl certe ꝓpheta ex pſona aploꝝ ſen ſpi adoꝛari. ⁊ oẽs motꝰ qͥᷣb va officia an-= ritaliũ viroꝝ atq; doctoꝝ vidẽtiũĩ duri ſupbe aut hũilit᷑ ꝑagunt explerẽt Alios ciam mẽtj eoꝝ ⁊ impenitẽs coꝛ.Curaui⸗/ repimꝰ nõ ſolũ ſtudere mẽdacijs ᷓ etiã N mus babilonẽ ⁊nõ eſt ſanata · reliqmꝰ blaſphemias hoĩb inſpirare. Cuiꝰ rei tſt eã· ⁊ eamꝰ vnuſqͥ ſq; in terrã ſuã/qm̃ prr etiã nos teſtes ſumꝰ q audiuimꝰ aꝑtiſſi⸗ uenit vſq; ad celos iudiciuʒ eiꝰ.⁊ elcua⸗ me demonem ofitentẽ p arium euno/ n tum eſt vſq; ad nubes. De iſtoꝝ igi᷑ de· miũ ſe impietatẽ ſacrilegi dogmat edi/ e ſpato lãguoꝛe ex pꝑſona dei loqt᷑ yſaiaas diſſe.Qð etiã in q̃rto regũ libꝛo vnum ig⸗ ad hierłm. Aplãta pedis vſq; ad vticẽ exiſdem ipᷣis manifeſte legimꝰ p̃dicãteʒ , nõ eſt in ea ſanitas: vulnꝰ ⁊ liuoꝛ et pla⸗ Egrediar inqᷣt·⁊ ero ſpũs mẽdax in oꝛe 8 2. oĩm ꝓphetaꝝ eiꝰ. De qb apłs arguẽs illos q ab ipis xccipiunt ita ĩfert· Atten Trñtes ſpiritib ſeductoꝛibo ⁊ doctrinis emonioꝝ in ypocriſi loquentiũ mẽda/ cium. Eſſe aüt ⁊ alias demonum genera id eſt mutoꝝ atq; ſurdoꝝ euangelia te/ ſtant᷑. Incentoꝛes etiã libidinũ atq; lux urie qͥſdam ſpũs ꝓpheta commemoꝛat ſpũs inquiẽs foꝛnicatõis decepit eos· ⁊ foꝛnicati ſunta deo ſuo Noct᷑nos qͥʒ ſi ue diurnos ac meridianos demones ſi⸗ milit᷑ ſcripturarũ auctoꝛitas docet. De quoꝝ diuerſitate plongũ eſt ſi volumꝰ oia ſcripturaꝝ volumia pſcrutãtes ſin gillati ꝑcurrere.qͥ per ꝓphetam onocen tauri:qui piloſi:ꝗ ſirene · ꝗᷓ lamie · ꝗᷓ vlu le · qui ſtrutõnes· qui ericij deſignant᷑· qͥ aſpis · ꝗ baſiliſcus in pſalmo · qui leo· qͥ draco·quiue ſcoꝛpius in euãgelio nun⸗/ cupet · ꝗ pᷣnceps mundi huiꝰ. ꝗ rectoꝛes tenebꝛaꝝ harũ · ꝗᷓ ſpiritalia nequitię ab aplo nominent. Quę vocabula non ca ſu nec foꝛtuitu indita illis debemꝰ acci⸗ pere · ſy ſignificatõne iſtaꝝ ferarum quę apud nos vel minꝰ noxie vel magis pni cioſe ſunt · illoꝝ ferocitates rabieſq; di⸗ ſtingui · ⁊ ex ſimilitudine neqͥtię virulẽ/ te ſeu pncipatus· quẽ iſtis int᷑ ceteras fe/ ras ſiue ſerpentes ꝗqdam excellẽtia mali cię ſuę ↄfert·illos q; eoꝝ vocabuł nücu pari · vt ſcʒ alius q dem ob vehemẽtiam furoꝛis ⁊ rabiem ferocitaᷣ ſuę:p quam pncipatum inter ceteras ſpiritales neqͥ- tias obtinuit leonis a ꝓpellationẽ. Aliꝰ baſiliſci ob illud moꝛtiferũ virus quod puſq; ſentiat᷑ interimit.Aliꝰ vero ob te/ poꝛem malicię ſuęonocentauri aut eri/ cij nomen ſtrutioniſue ſoꝛtitus ſit Interrogatio vnde differẽtia nequitiarũ celeſtiuʒ tanta pꝛo/ ceſſerit. Lap̃. xxrij. Ermanus. Mõ qdez ambi⸗ gimus illos qͥ oꝛdines quos als dinu merat ad iſtos refer ri · qꝛ nõ eſt nobis colluctatio aduerſus carnẽ ⁊ ſanguinem· ſed aduſus pncipa⸗ tus qduerſus ptqtes aduſus mũdi re. ereni ctoꝛes tenebꝛarũ harum:contr ſpirita lia neqᷣtie in celeſtibj. Nolumꝰ tñ noſfe vñ ſit hec tanta inter eos differẽtia · vel gquemadmodũ tate neqᷣtię extiterit gra/ dus. An ad hoc creati ſint· vt hos oꝛdi⸗ nes malitie ſoꝛtirent᷑ · etquemadmodũ huic nequitię militarẽt. Dilatio ſuꝑp abſolutione ꝓppoſite ꝗqſtionis. Erenas. qᷓ́;. La. xxxiiij. ꝓpoſitiones veſire totũ tos no cturne quie ita nñis furentur obtutiby vt appꝛopinquant auroꝛe ne quaq; viciniã ſentiamus· ⁊ vſq; ad oꝛ/ tum ſolis inſatiabilit᷑ collationis hui ꝓba contexere ꝓpuocem̃ · tñ qm̃ abſolu⸗ tio pꝛopoſite queſtionis cũ ceperit inda gari · in qdam ampliſſimũ ac ꝓfundiſ- ſimum nos educet pelagus queſtionuzʒ qð pñtis hoꝛe bꝛeuitas nõ ſinit trãſmea ri · cõmodius reoꝛ vt eã futuręnocij in/ dagini reſeruemꝰ. qͥ ⁊ mihi ſb buiꝰque⸗ ſtionis occaſione de vro penſioꝛi collo⸗ quio lęticia ſpirtial ac fruct? vberioꝛ cõ ferat᷑.⁊ ꝓpoſitarũ queſtionũ ſinus pᷣbẽ/ te nobis ſpnſancto ꝓſperos fla tus libe/ n? penetrare poſſimꝰ. Wobꝛez ſoporis modicũ deguſtates diſcutiamus ob re/ pentem oculis nr̃is vicina iam luce toꝛ/ poꝛem · ac deinceps piter ad eccleſiã pꝛo cedentes qm hoc facere dñice diei ſolẽ/ nitas cõmonet · reuſi poſt ſynaxin · ea ꝗᷓ dñs ad inſiructionẽ cõmunẽ ꝓ deſide/ rio veſtro largitus fuerit duplicato gau dio conferamus. . Explicit collatio pꝛia abbatis Sereni de anime mobilitate et ſpiritalibus nequitiis. Jnci piunt capitula ſecũdecollatio/ nis eiuſdem ſenis. Lap̃ᷣ.pꝛimũ. Ehumanitate abbat ſereni ij Secunda ꝓpoſitio de di uerſitate nequitiarũ celeſtium ij Reſponſio de multiplici eſca ſcri pturarum ſanctarum. iiij De gemina ſententia ſuper intel lectu ſcripturarum ſanctarum VNDe eo ppoſita queſtio intilla — . 100 e⸗ 6 4 , d n — — — — TapituIa ꝗ̃ media ſunt tenẽda debeat accipi vi De eo qnibil malum a deo crea vij Deinicio pᷣncipatuũ ſeu ptãtũ viij De lapſu diaboli ⁊ angeloꝛum ix· Obiectio ꝙruina diaboli ad de ceptionẽ eue pncipium ſũpſerit · xReſpõ ſio Zcio lapſus diaboli xi· Deeꝰ qdcipit ſiue qͥ dcipit᷑ pẽa xij De conſtipatione demonũ et in qetudie quã in ̊ gere ſp exercẽt. xiij De eo ꝙ impugnationẽ quã er/ ga hoĩes impendunt etiam ad⸗ nerſum ſe cõmouaanntt xiij Vnñ factũ ſit vt ptãtum ſeu pꝛin cripatuñ nomia ſpiritaliũ nequi tie ſoꝛtirentrr xv De eo ꝙ nõ ſine cã ſanci celeſti/ bovuſc; virtutib angeloꝛum ſiue vrchangeloꝛũ nomia ſint ĩdita. xvi De ſubiectõne demonũ quã ſuis prꝛcipibus pꝛebent fratris viſio xvij De eo ꝙſingulis homĩbus duo ſemper angeli adhereant xviij Differentia nequitie ꝗᷓ aduerſis ſppiritibus ineſt per duos philo/ ſuWuophos q ꝓp:obaaaa. xix De eoꝙ demones nihil aduͦſus homines hualeant niſi eoꝝ pus mentes obſederint. xx Interrogatio de apoſtatis ange⸗ lIiiies qui in geneſi cum filiabus ho minum concubuiſſe dicuntur. Solutio pꝛopoſite queſtionis. Obiectio quẽadmodum generi ſeth cũ filiab cayn ꝓphana cõ⸗ mixtio ante interdictuʒ legis po tuerit imputari 3 xxij yij Reſpõſio ꝙnaturali legi ab ini/ tio homines iudicio ſeu pene fue rint obnoxij. xxiiij Q iuſte puniti ſunt hi qui añ di luuiu m peccauerunt. xvV De diabolo qð dicit᷑ in euange⸗ lio quomõ intelligẽdũ ſit:qꝛ mẽ⸗ Dax eſt ⁊ pater euus Erpliciunt ca pitula Collatio vIII Incipit collatio ſecũda abba⸗/ tis ſereni de pꝛincipatibusſeu poteſtatibus Capitulũ.i. Dnſuma tis ꝗᷓ diei ſolennitas exigebat · ⁊ eccle con/ gregatõe dimiſſa:re⸗ uuerſi ad cellã ſenis re⸗ fecti pᷣmũ lautiſſime ſumꝰ · Na ꝓmurie q ſupiecta olei gutta quotidiãe refectio ni ſolebat aꝓponi:modicũ liqᷓminis mi⸗/ ſcuit⁊ olei quiddã ſolito ꝓpenſiꝰ ſupfu dit · Mã illã olei guttaz ob h̊ vnuſqſq; quotidiane refectioni inſtillat· nõ vt eiꝰ ex H̊ gutt᷑ qᷓndãlꝑcipiat ſuauitatẽ · qp/ pe cuiꝰ tantꝰ eſt modꝰ.vt vix ipius gut/ turis fauciũ q; meatꝰ nõ dicã vngere · ſʒ ptranſire ſufficiat:ſʒ vt h̊ vſu iactantiã coꝛdis q̃ ꝓ abſtinẽtia diſtrictioꝛe blãde ſolet ac latent᷑ irripere· ⁊ ſtimulos elatio nis obtũdat.ꝗᷓ quãto occultiꝰ exercetur nulloq; hoĩm teſte ꝑficit᷑: tanto ſubtiliꝰ occultatoꝛẽ ſuum temptare non delinit. Deinde aꝓpoſuit ſalẽ frictuʒ oliuas ter/ nas · ꝗbo poſt hec ſuꝑintulit caniſtrũ ha bens cicer frictũ qd; illi trogalia vocant. ex qbus qna tm̃ ſumpſimꝰ grana· mixa ria bina · caricas ſingulas· hũc enim nu merum in illa heremo quenc; exceſſiſſe culpabile eſt· Qua refectiõe trãſacta re/ ꝓmiſſam queſtionis abſolutionẽ cũ re⸗ poſcere cepiſſemꝰ· ꝓferte inqͥt ſenex inter rogationẽ vr̃am quã mature ꝓlatã ad huius hoꝛę diſtulleramus indaginem Secunda pꝛopoſitio dediuer ſiutate nequitia rũ celęſtiũ Ca.ij. Ermanus. Un queſumꝰ tã ta varietas aduſariaꝝ ptãtum 3 boſem ac diuſitas iſta ꝓpceſſit qᷓs btũs apłs ita dinumerat.Nõ eſt no bis colluctatio aduſus carnẽ ⁊ ſangui/ nem · ſz aduſus pncipatꝰ ptãtes aduũ/ ſus mũdi rectoꝛes tenebꝛaꝝ haꝝ.õ ſpiri talia neqᷣtię in celeſtib. Et iteruʒ. Neq; angeli · neq; pncipatꝰ.neq; vᷣtutel · neq; creatura alia poterit nos ſeꝑare a chari 8 5 Lollatio vlI abbatis Bereni tate dei ꝗᷓ eſtin chꝛiſto isſu dño nr̃o AUñ ergo tãta malicię diuſitas emula nobiſ emerſit: An ad h̊ ptãtes iſtas a dño cõ/ ditas eſſe credendũ eſt· vt his ̊ hominẽ gradibyatq; oꝛdiniby militarentur. Reſponſio demultiplici eſca ſcripturarũ ſanctarum. Capᷣ.iij Erenus. Diuinarũ ſcriptu⸗ rarũ auctoꝛitas · de his in qᷣb⸗ nos voluit erudire:ꝗdã tã luei de etiã his qͥ acumẽ ingenij minꝰ poſſi/ dent euident᷑effata eſt· vt nõ ſolũ nulla occultioꝛis ſenſus obſcuritate velentur ſy nec vllo qdem patrocinio interpᷣtatio nis indigeãt in ſupficie vod ac lr̃e ſuos itellectꝰac ſnias pferẽtia · ꝗdam vo ita cõtecta· ⁊ quibuſdam o bicurata miſte rijs edidit · vt in eoꝛum diſcuſſione et in/ tellectu immenſum nob exercitij cãapum ac ſolicitudis reſeruarẽt. Quã rẽmiltas ob cãs deũ diſpenſaſſe manifeſtũ eſt pꝛi⸗ mum ne ſacr̃a diuina nullũ habẽtia ſpi ritał intellectꝰ xelamẽ obductũ cũciᷣj ho mib id eſt tã fidelibo qᷓ; pfanis eq̃i ſcia 7 noticia paterẽt·⁊ per h̊ inter inertes ac ſtudioſos nulla eſſet virtuſᷓ pꝛudẽtieęq; diſtantia · tũ vt etiã inter ißos domeſti⸗ cos fidei dũ intellectuũ ſpacia coꝛaʒ eis immenſa tendunt. eſſet in ꝗbe⁊ delidio ſoꝛũ argueretar ignauia. ⁊ diligẽtia ſtu dio ſoꝛũ:ac puritas coꝛdis eoꝝ meniq; induſiria ꝓbaret᷑. IJdeoq; ſatʒ ꝓpe ſcri/ ptura diuina agro optio ac fertili ↄpat᷑ q cũ multa gignat ac ꝓferat ꝗᷓ ad hoim victum ſine aliqua ignis coctione ꝓfi/ ciant:ꝗᷓdam niſi pus flãmę caloꝛe miti/ gata atq; mollita omnẽ aſperitateʒ ſue depoſuerit cruditaſ: vel incõgrua erũt vlib humanis vel noria.Mõnulla vo ita in vtrũq; apta naſcunt: vt nec inco. cta ſua cruditate diſpliceãt vel offẽdãt. tñ ignis caloꝛe lenita ſalubꝛioꝛa red/ dant. Plura qͥ ad eſcã tmmmõ irratio nabiliũ iumentoꝝ ⁊ aĩaliũ mitiũ · vel fe⸗ rarũ ſeu volatiliũ oꝛiunt᷑ vſum · cib ho/ minũ mĩme ꝓfutura· ꝗᷓ etiã ĩ ſua aſperi⸗ tate manentia abſq; vlla ignis ↄſectiõe vitalẽ inment cõferũt ſaturitatẽ · Quã 5 3 . *£½ 4 1 — — —„ — —, 7 S 17,. ſʒ nõ m ſcientia.ſimplicit intelligẽ rationẽ ſaſ euident᷑ aſpicimꝰ in ̊ vber/ rimo ſpiritaliũ ſcripturarũ padiſo con tineri ·in q ita ꝗdam ſignificatiõe litte/ replana ac luculeta reſplẽdent· vt cum ſublimioꝛe interpᷣtatione nõ egeãt · ſim plici tĩ lr̃e ſono abũde paſcãt ac nutri ant audientes vt eſt illð:Audi iſrł dñs deus tuus de? vn eſt. Et diliges dñm dTeũ tuũ ex toto coꝛde tuo:⁊ extota aima tua · ⁊ ex tota vᷣtute tua. Quedã autẽſi allegoꝛie explanatiõe extenuata nõ fue/ rint·⁊ ſpiritalignis examinatiõe molli⸗ ta· nullomõ ad ſalutarẽ interior hois ci bum ſine coꝛruptiõis labe ꝑueniẽt.ma/ giſq; ex eoꝝ ꝑceptõe leſio q; vtilitas ali qua ſubſeq̃tur· vt eſt illud. Sit lumbi vjĩi pᷣcincti:⁊ lucerne ardẽtes · ⁊ qͥ nõ hʒ gladiũ vendat tunicã ſuam ⁊ emat ſibi gladiũ/⁊ ꝗ non accipit crucẽ ſuã ⁊ ſeqͥt men 1 6 eſt me dign?ꝰAQð qdaʒ diſtrictiſ monachon⸗habetes ddemke u dei tes ; fecerũt ſibi cruces ligneas eaſq; iugiter bumer circũferentes· nõ edificationem ſʒ riſum cunetſ̃ videntibintulerãũt ¶5 nulla vero ad vtraq; pceptionẽ.i.tã bi ſtoꝛicam q; allegoꝛicã ita cõmoda ſunt ac neceſſaria · vt vtraq; explanatio vita les aĩięſuccos ĩpartiat· vt eſt illð. Si ꝗͥs te ꝑcuſſerit in dextrã maxillã tuã pᷣbeil⸗/ li ⁊ altera · ⁊ cũ pſequũt᷑ vos in ciuitate iſta fugite in aliã · ⁊ ſi vis ꝑpfectus eſſe va de vendeoĩa ꝗᷓ habes ⁊ da pauperibus habeb thecaurũ in celo· ⁊ veni ſequere me. Pꝛoducit ſane ⁊ fenũ iumeni..qb pabulis omnes ſcripturaꝝ repleti ſunt campi:ſimplex ſcʒ puraq; narratio bi/ ſtoꝛicelectionis ·qᷓ ſimplicioꝛes quiq; ac minꝰcapaces pfectę ⁊ integre ratõis · de qͥb dꝛ. hoĩes ⁊ iumenta ſaluab domĩe· m ſtatꝰ ac menſurę ſue ↄditionem · ad opꝰ tĩ ⁊ laboꝛẽ actualł vite· vegetioꝛes robu ſtioꝛeſq; reddant. L De gemina ſnia ſuper intelle⸗/ ctu ſcripturarũ ſcaru.Capᷣ uij. Aamobꝛem de his qu eaperta explanatiõe pꝛolata ſunt · nos gquoq; conſtanter woſſumꝰ de⸗ = S== — —☛ De pꝛincipatibus nire audenterq; noſtrã pfere ſentenã ECa vo quę meditationi ⁊ exercitio nr̃ᷣ reſeruans obtecta ſanctis ſcripturis ſpi ritus diuinꝰ inſeruit:qbuſdã ea volens indicijs ⁊ opinionibo colligi·ita pedetẽ/ tim debent cauteq; cõferi · vt ſit eoꝑ aſ/ ſertio ſeu ↄfirmatio in diſputãij vel ſu/ ſcipienij arbitrio collocata. Nõnunqᷓ; em̃cũ ſuꝑ vna re diuſa ꝓmat᷑ ſnia · neu⸗ tra eaꝝ põtabſurda iudicari:⁊ ſine de/ trimẽto fidei vel fixe vel medie ſuſcipi.i. vt eis nec plena credulitas nec abſolu/ ta refutatio deputet᷑:poꝛiq; ſequẽs opi9/ nio derogarenon debeat. cum quelibet earum fidei nõ inueniat obſiſtere·qua/ le eſt illud ꝙ helias venerit in iohanne · itenꝝ ſit an aduẽtuüchꝛiſti vẽturꝰ. ⁊ de ab hominatiõe deſolationis ꝙ ſteterit ĩlo/ co ſancto ꝑ illud ſimulacrũ iouis quod hieroſolimis in tẽplo poſituʒ legimꝰ. et iteꝝ ſtare habeat in eccła ꝑ aduẽtũ anti/ chriſti · illaq; oĩa ꝗᷓ in euãgelio ſequunt᷑ qꝗ̊ ⁊ impleta ante captiuitatẽ hieroſoli⸗/ mo:ꝛum . ⁊ in fine mũdi iſtius intelligun tur implenda.e quib neutra opinio im pugnat aliam · nec ſequẽtem pꝛioꝛ intel/ lectus euacuat. De eo ꝙpꝛopoſita queſtio in ter illa quę media tenẽda ſunt debeat accipi LCap. v. Lidcirco ꝓpoſita æ nob q̃ lio lic nõ ſaſᷣ videat᷑ nec frequẽt᷑ inter hoĩes ventilata nec apud plurimos pateat · ⁊ ex bocipo apð aliqͥs ea quę ꝓferemus foꝛſitan videant᷑ am/ bigua:ita debemꝰ nr̃am tempare ſnĩam qi fidei trinitatis nihil pꝛeiudicant · vt inter illa habeantur quę medięſunt te/ nenda:. quaqꝙᷓ; non tali opinione qualiſ ſuſpitionibo tantũ coniecturis colligi ſolet · ſedl manifeſtis ſcripturaꝝ teſtimo nijs oĩa cõ pbentur De eo ꝙnihila deo malum cre atum ſit. Cap̃.vi. Bſit ergo vt deũ qcqᷓ; creaſſe coöſiteamur qð ſubſtatialit᷑ ma lum ſit · dicente ſeriptura. Dia ſ fecit deus bona ſunt valde Si enim a do tales iſti creani ſunt vel ad boc facti⸗ vt ho ſmalitie gradus teneãt ac ſo cece ptõnib ⁊ ruinis hoim vacent:ↄtra pᷣdi cteęſcripturę ſniam infamabimꝰ deũ ve lut creatoꝛem atq; inuentoꝛẽ maloꝛum. qð ſcʒ peſſimas voluntates ac naturas ipᷣe ↄdiderit· ad hoceas creãs· vt ſemꝑi nequitia pſeuerantes nunq; trãſire poſ ſint in lone voluntatis affectũ. Mõ enĩ qs fixas atq; immobileſ natiuitatis ſeu naturę ſuę conditõnes qlibet induſtria Pterit immutare.nec vllo mõ valebit ñ eſſe quod natus eſt: quemadmodum ne nos quidem ↄditionẽ moꝛtis euadereq ob ade peccatũ moꝛtales naſcim nec an geli moꝛtales effici qui ita creati ſunt vt moꝛi non poſſint. Manc igit᷑ rationẽ di uerſitatis buius fraditione patrum de ſanctarum ſcripturarũ fonte ꝑcepimus De inicio pꝛincipatuuʒ ſeu po teſtatum. LCap̃. vjJ. Nteoditionẽ huiꝰ viſibilcre⸗ atuxre ſpirita es celeſteſq; ꝓtu⸗ tes deũ feciſſe · ꝗᷓ ꝓ ̊ ipo ꝙ ſci⸗ rẽt ſe ad tãtã bũtudis glaʒ bñficio crea toꝛis ex nihilo fuiſſe pductas·per petuaſ ei gras referentes indeſinent᷑ eiꝰ laudib inhererent nemo fideliuʒ dubitat. Nec eni exiſtimare debemꝰ creatiois ⁊ officij ſui pncipia ab huiꝰ mũdi ↄſtitutõe deũ pᷣmitus inchoaſſe · q̃ſi in illis anterioꝛib atq; innumen ſeculis· ab oĩ ꝓuidẽtia et Diſpenſatione diuina fuerit ocioſus· ac nõ hns in quos bonitai ſuę exerceret bñ ficia ſolus extiterit·atq; ab oĩ ſolita pꝛe ſtandi munificẽtia fuerit alienus qð de illa immenſa ac ſine pncipio incõpꝛe⸗ henſibiii maieſtate ſatis humileeſt incõ gruumq; lentire · ipo dno de ilł ptãtib⸗ hec dicente. Qñ facta ſunt ſimul ſidera laudauerĩ̃t me voce magna oẽs boni an⸗ geli mei. Qui ꝙ interſunt creatiõi ſyde⸗ rum · an iſtud pncipiũ in quo factũ dꝛ ce lum 1 terra· creati fuiſſe mãifeſtiſſime cõ ꝓbant · quippe qͥ ꝓ iſtis oib viſibilibus creaturj videntes eas ex nihilo ꝓceſſiſſe creatoꝛẽ magna voce deſcribunt᷑ am⸗ miratione laudaſſe. Ante iſtud ergo tẽ⸗ poꝛale pᷣncipiũ qð a moyſe ponit᷑ qðq; mũ do huic pᷣm hiſtoꝛicũ ĩmo iudaicum ſenſum coeuum eſſe deſcribit · ſaluo ſcʒ nr̃o ſenſu qͥ nos interpꝛetam̃ oĩm reruʒ chꝛiſtũ eſſe pncipiũ · ĩ qͥ oĩa creauerit pr ſm illud. Oia ꝑ ipᷣm facta ſunt ·⁊ ſine ip ſo factũ eſt nihil. An iſtud inqᷓ; geneſe⸗ os tpale pᷣncipiũ · omẽs illas ptates celę⸗ ſteſq; vᷣtutes deũ creaſſe nõ dubium eſt Quas apls ꝑ oꝛdinẽ dinumerãs ita de ſcribit. Quia in chꝛiſio creata ſunt oia ſiue ꝗᷓ in celis ſiue ꝗᷓ in terra ſunt· viſibi⸗ lia ⁊ inuiſibilia · ſiue angeli ſiue throni. ſiue dñationes ſiue pncipatꝰ ſiue ptãteſ De lapſu diaboli ⁊ angeloꝛuʒ· Eiſioꝝ ita q; nume⸗? Cꝗ.viij. ro nõnullos pncipes fuiſſe col⸗ lapſos lamentatio eʒechiel ſi⸗ ue yſaię manifeſtiſſime docet in quibus pncipẽ tyri.autillũ luciferũ qͥ mane oꝛie batur · flebili plãctu ab eis cognoſcimꝰ lamẽtari.Et de illo qdeʒ ita dñs ad eʒe chiel.Fili hoĩs leua planctũ ſuꝑ pᷣncipẽ tyri · ⁊ dices ei. Hec dicit dñs deꝰ Lu ſi Sculũ ſilitudinis· plenꝰ ſapia.ꝑfectꝰ de coꝛe in delitijs padiſi dei fuiſti. Oĩis la⸗ pis p̃cioſus operimentũ tuũ·ſardiꝰ. to⸗ paſiꝰ ⁊ ia ſpis·chꝛiſolitꝰ ⁊ onix ⁊ berilłꝰ· ſaphirꝰ carbũculus ⁊ ſmaragdꝰ. Au/ rum opꝰ decortui·⁊ foꝛamiĩa tua in die q̃ condit es pᷣparata ſunt. Tu cherub extent? ptegẽs/⁊ poſui te in monte ſcõ dei in medio lapidũ ignitoꝝ · ambulaſti pfectꝰ in vijs iro. die ↄditõnis tue · do nec inuenta eſt inqtas in te. In młtitu⸗ dine negociationis tue repleta ſunt in⸗ terioꝛa tua iniqᷣtate · 1 pecca ſti · ⁊ eieci te ce mõte dei:⁊ ꝑdidi te o cherub ꝓtegenſ in medio lapidũ ignitoꝝ. Elenatum eſt coꝛ tuũ in decoꝛe tuo· ꝑdidiſti ſapientiã tuã a decoꝛe tuo · in terrã pieci te· añ fa⸗ ciem regũ dedi te:vt cernerẽt te in multi/ tudine iniquitatũ tuaꝝ· iniqtate nego ciatiõis tuę polluiſti ſanctificatiõʒ tuã. yſaias qͥ; de alio. Quomõ cecidiſti de celo lucifer q maneoꝛiebar: Coꝛruiſti ĩ terr qͥ vulnerabas getes · ꝗ dicebas in Collatio vii abbatis Bereni coꝛde tuo In celũ ↄſcẽdã : ſuꝑ aſtra dei exaltabo ſoliũ meũ· ſedebo in mõte teſta menti in lateribo aqlonis· aſcendaʒ ſuꝑp altitudinẽ nubium·⁊ ero ſilis altiſſimo Nuos tñ nõnulloſ exilla beatiſſima ſta tione ruiſſe ſcriptura cõmẽoꝛat dicens tertiã partẽ ſtellaꝝ draconẽillũ ſecũ pa riter ꝑtraxiſſe. Anꝰ qʒ apłoꝝ euidẽtius dicit. Angelos vero qui nõ ſeruauerũt ſun pncipatũ ſʒ dereliquerũt domiciliũ ſuũ.in iudiciũ magni diei vĩculeternis ſub caligine ſeruauit. Illud etiã qð ad nos dẽ. vos aũt ſicut hoĩes moꝛiemĩ·⁊ ſi cut vnꝰ de pncipib cadet· qͥd aliud qᷓ; multos de pᷣncipib cecidiſſe ſignificat: Quiby indicijs ̊ ratio diũſitatſ huius colligit᷑ · has differẽtiaſoꝛdinũ qᷓs ĩſtar ſanctaꝝ celeſtiũq; virtutũ adũſe pote⸗ ſtates hr̃e dicunt · vel ex illiꝰanterior oꝛ/ dinis gdu in quo vnaꝗq; creata fuerat nũc etiã retentare · vel certe de celeſtibus uolu tas ad ſimilitudinẽ illaꝝ vᷣtutũ ꝗ ibidem pꝑſeuerant ·p neqtię ſuę merito in q̃ in malũ vnaꝗᷓ q; ꝓfecit:hos inter ſe Sdus ſeu oꝛdinũ vocabula in parte cõ/ traria vndicaſſe. Obiectio ꝙ& ruina diabolia deceptione eue pꝛincipium ſumpſerit.Cap̃ᷣ.ix. Ezmanus. Mos hactenus credebamꝰ cauſam initiumq; mnmnuuine ſeu uaricationis diabo lice · qᷓ de angelica ſtatione deiectus eſt · i uidiam extitiſſe · qñ adã dũtaxat et euã liuida calliditate decepit. Reſponſio deimnicio lapſus diaboli. Ca x. Frenus. Mòõ eſſe iſtò initiuʒ huaricatõis illius ſeu deiectio mnmniiies geneſeos lectio manifeſiat. ꝗ̊ añ illoꝝ deceptiõʒ ſerpẽtini noĩs eum nota ĩuſſit ita dicẽs. Serpẽs aũterat ſa pietioꝛ ſiue vt hebꝛaici expmũt libꝛi cal⸗ lidioꝛ cunc beſtijs terre quas ſecit dñs deus · In telligitis ergo ꝙ ante illam cir cñuentionem pꝛimi hominis de angeli ca diſceſſerat ſanctitate· ita vt nõ ſoluʒ noĩs huiꝰ in ſigniri mereret᷑ ifamia: ſed etiã in neqtię terginerſatõe ceteris pꝛe⸗ — — — — — SeE — — — — E — —2 De pꝛincipatibus ſerret᷑ beſtijs terre. Mõ enĩ tali vocablo ſcriptura bonũ angeluʒ deſignaſſet · nec Te his ꝗq in illa beatitudine perſeuerant Diceret. Serpẽs aũt erat ſapientioꝛ oib beſtijs terre. NQam Gq̊ cognomẽ nõ ſoluʒ gabꝛieli ſiue michaeli nullo mõ poſſet aptari·ſed ne bono qᷣdẽ cuiqᷓ; hoĩ cõne niret. Aptiſſime itaq; ⁊ ſerpeniᷣ vocabu lum ⁊ ↄꝑatio beſtiarũ non ſonat angeli dignitatem:ſed pᷣuaricatoꝛis infamiam Deniq; liuor ac ſeductionis materia q̃ vt hoĩeʒ deciperet inſtigatꝰ eſt · de ante⸗ rioꝛis ruine extitit cauſa · qð ſcʒ de limo terręnnpꝑprime figuratũ ad illã eum glo/ riam cerneret euocandũ. vñ cũ eſſet vnꝰ depncipibus ſe meminerat coꝛruiſſe Et idcireo poꝛem eiꝰ lapſum qͥ ſuꝑbiendo coꝛruerat · quo etiã ſerpẽs meruerat nũ/ cupari· ſcda ruina ꝑ inuidiã ſubſecuta eſt. ꝑ quã inueniens eũ adbuc aliqͥd in ſeſe erectü habentẽ ita vt etiã cuiuſdaʒ colloquij atq; cõſilij cũ hoĩe haberet cõ ſoꝛtiũ · ſentẽtia dñi vtiliſſime eũ in ima Tiecit · vt nõ iam ſicut añ ſbᷣlime aliqd intuens incederet · ſed vt ſolo coberens repet potius ⁊ humiliatus ſuꝑ ventrem terrenis vicioꝛi eſcis ⁊ opib paſceretur occultũ deinceps publicans inimicum- ac ponens inter ipᷣim ⁊ hoĩem vtiles ini/ micicias ſalutarẽq; diſcoꝛdia · vt dũ ca/ uetur tanqᷓ; hoſtis noxiꝰamicicijs frau⸗ dulenij vlterius homi nocere nõ poſſet. De eius qui decipit ſiue decipi turpena Cap xi. Nquo tñ i lud nos pcipue debet inſtruere · vta mal conſi⸗/ lijs declinemꝰ· qð licʒ ceptio nis auctoꝛ ↄgrua pena ⁊ ↄ-demnatione plectat· ne ille qdem qͥ ſeducit᷑ ſupplicio careat ·licʒ aliquãtulo leuioꝛe qᷓ ille qui auctoꝛ deceptõis extiterit. Qð hᷣ expſiuʒ pleniſſime cernimꝰ. Adãa nãq; qui ſedu ctus eſt (ĩmo vt apli verb eloqr) qui ſe⸗ ductus nõ eſt.ſʒ ſeducte acqeſcens· in ex icialem videt acceſſiſſe cõſenſum · ſudo⸗ re vult' ac la boꝛe timmõ condemnat.q tmillinõ per ſus ſed ꝑ tene maledictiõʒ ſterilitatẽq; decernitur Mlier vᷣo que huiꝰ rei ꝑſuaſoꝛ extitit multiplicationẽ gemitnũ ac doloꝝ atq; triſtitie ꝓmeret᷑. ppetuo parit᷑ iugo ſubiectiõis addicta. Serpens aũt qͥ pmus incentoꝛ buiꝰ of/ fenſe eſt perenni maledictione multatur Wobꝛem ſüma ſolicitudine ⁊ circũſpe⸗ ctione cauendũ eſta ↄſilijs pꝛauis·:quia ſicut auctoꝛẽ puniũt ita deceptũ nec pec cato faciunt carere nec pena De conſtipatione dęmonuz et inquietudine quam in hoc ae⸗ reſemper exercent Cap̃. xij. Anta vo ſpũum denſitate cõ⸗ ſtipatus eſt aer iſte qͥ inter celũ terramq; diffundit᷑:in quo nõ quieti nec ocioſi vᷣſant᷑: vt ſaſj otilit᷑ ab humanis aſpectib eos ꝓuidetia diula abſcõderit atq; ſubtraxerit · Nam non ſolũ terroꝛe ↄcurſus eoꝝ vł lvꝛroꝛe vul tuum in qͥ ſeꝓ volũtate ſua cum libituʒ fuerit trãifoꝛmant atq; conuũtunt into⸗ lerabili foꝛmidine hoĩes cõſternarentur neq ꝙᷓ valetes h carnalib oculis intue⸗ ri·ſʒ etiã in amplioꝛẽ neqtię modũ quo/ tidiano iugiq; eoꝛũ exemplo ⁊ imitatõe ſuccenſa gens hũana ꝓſiceret· 1 p Hint᷑ boĩes ⁊ immũdas atq; aereas ptãates fie ret noxia ꝗdã familiaritas atq; pnicio/ ſa ↄiunctio · dũ h̊ flagicia ꝗᷓ cũ int᷑ hoĩes admittunt · vel parietũ ſept vel locoꝛuʒ interuallo:⁊ qᷓdaʒ verecũdie ↄfuſiõece⸗ lant· apta viſione iugit᷑intendentes ad maioꝛẽ furor incitarent᷑ inſaniã: nulla ſcʒ interueniete quiete:qua ab iſtis ſcele ribus eos cernerẽt deſinẽtes qui ꝑpe qͥs nulla laſſitudo carnalis ſeu occupatio familiaris · ac diſtentio quotidiani victꝰ quemadmodum nosa cepiintentõni/ bus etiã inuitiſſimos nonnunqᷓ; ceſſare compellunt. Deeo impu⸗/⸗ gnationem quam erga homieſ impendunt etiam aduerſum ſe As naq; ipugtõnes qbo hoies im ꝑetũt neqqᷓ; eos a flagicioꝝ crimĩe ꝑurgere ceſſantes · etiaʒ Collatio cõtra ſe inuicẽ ipos affectare certiſſimũ eſt. M diſcoꝛdias atq; cõflictꝰſuꝑ nõ⸗ nullis gentibo ꝓ qdã ſibi neqtię vnacu la familiaritate ſuſcepi-indefeſſo certa⸗ mine ſimilit᷑ exercere nõ deſinũt Quod etiã in viſione danieł ꝓphete maifeſtiſſi⸗ me legimꝰ figuratũ: angelo gabꝛiele ita narrante. Moli timere daniel · qꝛ ex die pmo qͥ poſuiſti coꝛ tuũ ad intelligẽdum vt te affligeres in ↄſpectu dei tui · exaudi ta ſunt vba tua:⁊ ego veni ꝓpter pᷣmo/ nes tuos. OPꝛinceps aũt regni perſaruʒ reſtitit michi viginti ⁊ vno dieb· ⁊ ecce michael vnꝰ depncipibe pmis veĩtĩ ad iutoꝛiũ meum et ego reman ſi ibi iux re/ gem perſau. VNeni aũt vt docerẽte queę vẽtura ſunt ꝓplo tuo in noniſſimis die⸗ bus. Quẽ pncipem regni perſaꝝ aduſa riam ptãtem eſie ꝗͥ fauebat gẽti perſarũ inimicanti ꝓpło dei mime dubitanduʒ eſt · qq; ad impediendã utilitatẽ quã vi debat ꝑ abſolutionẽ queſtionis ꝓ q̃ p⸗ pheta dñm exoꝛauerat · ab archangelo miniſtrandã: liuens ſemetipᷣm obcere feſtinauit:ne ociꝰ ad danielẽ ſalutarnlan geli ↄſolatio ꝑuolãs · dei q; pplm cui ga bꝛiel archangelus Herat ↄfoꝛtaret Qui tñ dicit ne tunc qde ob impugnationis illius vehementiaʒ ſe facere otuiſſe · ſed abeodẽ adhuc fuiſſe detinenduʒ niſi in adiutoꝛiũ ſibi michael archangelꝰ ad/ neniſſet · qͥ occurrens pᷣncipi regni ꝑſarũ ſeſeq; cõflictui eius interſerens ⁊ o po/ nens· eũq; ab ipius ipugnatõe ſubripi ens. ad inſtructionem ꝓphete poſt viceſi mum ⁊ vnuʒ diem cõmeare feciſſet · Et poſi pauca. Et ait inqt angelus Nun/ qͥd ſcis q̃re venerim ad te:. Et nũc reu/ tar vt pᷣlier aduerſus pᷣncipem perſaruʒ Cuũ em ego egrederer a ꝓparuit pꝛiceps grecoꝝ veniẽs Nerũtamẽ annũciabo ti bi qðᷣ expꝛeſſum eſt in ſcriptura veritaſ. Et nemo eſt adiutoꝛ meꝰ in his omibus niſi michael bnceps vr. Et iteꝝ. In tꝑe 1* illo cõſurget michael pᷣnceps magnꝰ qͥ ſtat ꝓfi lij ppli tui Legiꝰergo grecoꝝn q pncipem ſimilit᷑ aliũ nucupari · ꝗͥ vtiq; tirentur. vii abbatis Bereni fauens genti ſibi ſubdite tã ꝓplo iſraeli qᷓ; nationi perſarũ erat aduſus.Ex quo liquido puidet᷑ ꝙ diſcoꝛdias gentiuʒ et cõflictꝰ atq; ſimultates q̃s inter ſe iſtis inſtigantibo gerunt · etiã ↄtra ſe aduerſe exerceãt ptãtes· ⁊ illaꝝ vel gaudere eas victoꝛia vel diminutione triſtari · ⁊ ob hH ns poſſe illas inter ſequietas aut cõcoꝛ/ s exiſtere · dũ vnuſqſq; ꝓ bis qᷣb pꝛe eſt cõtra alteriꝰ gent ſulẽ inquieta ſp emulatõe ↄtendit. Unde factum ſit vt poteſtatũ ſeu pꝛincipatu no mina ſpiritalium nequitię ſor⸗ Os ergo pꝛeter illas q̃s ſupius expoſuimus opiniones. etiã id circo dici pncipatꝰ vel poteſta/ ſes euidẽti poſſumꝰ rõne colligere · ꝙ ſc vel diuerſis gentib dominent ac plint. vl certe ꝙ iferioꝛes ſpũs atʒ demonia de qbus etiã enangelia legiones eſſe ꝓ⸗/ pꝛia ipoꝛũ ↄfeſſione teſtant᷑ · quęq; ſpiri talia nequitię ab aplo nücupant ſuos exerceant pncipatꝰ. Non enĩ dñatõnes dici woſſunt niſi babeant in qs ſuas do- minationes exerceant · nec poteſtates aut pncipatꝰ vocari queũt·niſi fuerit in qs poteſtates aut pꝛincipatus ſuos agant Nð etiã in euangelio deſignari calũni⸗ antib phariſeis manifeſtiſſime repimꝰ. in beelʒebub pncipe demonioꝛũ h eijcit mones. Nam ⁊ rectoꝛes tenebꝛarum legimꝰ axpellari.⁊aliũ mũdi huiꝰ pꝛin/ cipem nuncupari. Quos tamẽ gradus beatus apls in fu turũ cũ oĩa chꝛiſto fue rint ſubiecta aſſerit euacuandos· cũ tra diderit inquiens regnuʒ deo ⁊ pri: cum euacuauerit omnem pᷣncipatũ poteſta⸗ tem 1 dominationem · qð vtiq; non ali⸗ ter fiet niſi fuerint de ipoꝛũ ditione ſub/ lati · in quibo in hoc ſeculo poteſtates ſen dominationes velpncipatus agere co⸗ gnoſcuntur. De eo ꝙnõ ſine cauſa ſanctis celęſtibuſq; virtutibus angelo rum ſiue archangeloꝛum nomi na ſintindita. Lap. xrv —f— — — viſione ꝑpſpecta. * — H ””ͦ”łM . De pꝛincipatibus Am qꝛ in bonã partẽ hoꝛuʒ oꝛ dinuʒ vocabula nõ ſine ratõe Ccguſane ſintĩdita. ſ officioꝛũ vel meritoꝝ ſeu dignitatũ ſint noĩa· nul li dubiũ eſt. Eteĩ de officõ nũciandi an gelos.i.nũcios a pella ri manifeſtuʒ eſt 7 archangelos ꝙ ipſis angelis pꝛeſint noĩs ipᷣius ꝓpꝛietas docet · dñatões etiã ab eo ꝙ qbuſdã dominent᷑.pᷣncipatus q ꝙ habeãt quoꝛũ ſint pncipes atq; pᷣ oꝛes · ⁊ ſedes qita ſcilicʒ deo cohereant · domeſtice ſint eiac familiares: vt in ip ſis wlut in quadam ſede diuina maie⸗ ſtas peculiarius requieſcat:⁊ quodam/ modo ſit in eis firmius reclinata. De ſubiectione demonũ quaʒ ſuis pꝛincipibus pᷣbent fratris Cap.xvi. Egi aſt hos immũdos ſpũsa neqoꝛib poteſtatibeiſq; ſbᷣdi⸗ aeg tos elſe · pꝛet illa ſcripturarũ te ſtimonia ꝗᷓ in euangelijs q̃ʒ calũnianti bus phariſeis dñi legimus reſpõſione deſcripta. Si ego in beelʒebub pꝛincipe demonioꝝ eijcio demones:etiã pſpicue viſiones ⁊ expimenta ſanctoꝛum multa nos edocẽt.Nam cũ vnus ex fratribus noſtris in hac ſolitudine iter ageret ad ueſperaſcẽte iam die templũ quoddam repiens:ibidẽ ſubſtitit:veſptinã volẽs in eo ſynaxim celebꝛare. Abi dum pſal⸗ mos exmoꝛe decantat:tꝑs medie noctis exceſſit.Cũqʒ finita ſolẽnitate refecturꝰ laſſum coꝛpꝰ paululũ reſediſſet: repente cepit cateruas demonũ vndiq; in vnuʒ ofluentiũ innumerabiles intueri· ꝗᷓ infi- nita conſtipatõe ac deiectõe longiſſima ꝓcedentes · alie ſibantpᷣncipẽ ſuũ.alie ſuo agmine ſequebant᷑. Qui tandẽali qñ et magnitudine ꝓcerioꝛ cuncſ etaſ⸗ pectu terribilioꝛ:turmis infinitis circũ/⸗ ſeptus aduenit:ac poſito ſolio cũ in tri bunali quodã ſublimiſſimo conſediſſʒ vniꝰcuiuſq; actus diligẽti cepit exami⸗ natõe diſcutere:illoſq; qͥ nec dũ ſe circũ Vlut inertes ignauoſq; a cõſpectu ſuo nenire emulos ſuos potuiſſe dicebant. cum nota et iniuria ſumma inbebat er⸗ pelli · ſpacia tem or tanti· ⁊ opus inani ter ab eis expẽſuʒ cũ fremitu et indigna tione furoꝛis expbꝛans:illos vero qui ſe nunciabãt cõſignatos ſibimet decepii ſe· ſũmis laudibo cũ exultatione ac fauo re cũctoꝝ velut victoꝛes palmis remu/⸗ neratos ac redimitos ſertis · vtq; foꝛtiſſi mos bellatoꝛes ad exemplũ cunctoꝛum gloꝛioſiſſimos coꝛã oĩb emittebat. In quoꝝ numero cũ qͥdaʒ nequiſſimꝰſpũs vtpote quendã triumphũ ſublimiſſimũ delaturꝰ letioꝛ adueniſſet:nomen mona chi optie cogniti deſignauit:aſſerens ſe poſi quindeci annos quiboeum iugiter obſediſſet· tandẽ aliqñ pꝛeualuiſſe vt eũ eadem ipa nocte ruina foꝛnicatõnis eli⸗ Teret · nã cũ quadã ſacra puella nõ ſolũ ĩpuliſſe vt ſiup crimẽ ĩcurrerʒ dicebat· ſʒy etiã pſuaſiſſe vt eã ppetno ſibimet iu recõiu gij retentaret. Suꝑ cuius hac ꝓ/⸗ ſecutõne cũ immane cunctoꝛũ gaudiuʒ fuiſſet exoꝛtũ.ſummis a pᷣncipꝑe tenebꝛa⸗ rum laudibe iſte platus: magniſq; pꝛe⸗ conijs coꝛonat abſceſſit. Auroꝛa ita q; ſupꝑueniẽte cñ oĩs hec ab ocuł euanuiſſʒ demonũ multitudo· dubitans frater de aſſertõeſpũs immũdi: magiſq; id rat qð inolita conſuetudis ſuefallacia ſibi voluiſſet illudere· ⁊ innocenti fratri in⸗ urere crimen inceſti: memoꝛ euangelicę ſententię ꝙ in veritate nõ ſtetit:quia nõ eſt veritas in eo· cũ loquit᷑ mendaciũ de ꝓpꝛijs loquit᷑ qꝛ mendax eſt ⁊ pater eius Peluſiũ petijt: vbi illuʒ quem ſpũs im mundus aſſeruit eſſe deiectum nouerat cõmanere.Erat ſiquidem illi etiam no⸗ tiſſimus frater. Quem cum requiſiſſet: repperit ꝙ eadẽnocte qua deterrimꝰ ille demon ruinã eius ſue cohoꝛti vel pꝛinci pi nüciauerat monaſterio pꝛiſtio dereli⸗ cto vicum petiſſet· ⁊ cum deſignata pu ella fuiſſet lapſu miſerabili deuolutus. De eo ꝙ ſingulis hominibus duo ſemper angeli adhereant: Capitulũ.xvij. LCollatio Aum quod vnicuiq; nrjm duo cobereant angeli id eſt bonus ⁊ malꝰ ſcriptura teſtatur. De bo nis quidem ſaluatoꝛ? ne contemnatis inquiẽs vnũ ex puſillis iſtis · dico enim vobis qꝙ angeli eoꝛuʒin celis ſp vident faciem patris mei qᷣ in celis eſt. Illð qͥʒ Im mittet angelus dñi in circuitu limẽ tium eum ⁊ eripiet eos NMecnon etiã qðᷣ in actib aploꝝ de petro dꝛ:qꝛ angelus eius eſt · De vtriſq; vero liber paſtoꝛis pleniſſime docet. Si aũt conſideremus T illũ qui beatuʒ iob expetijt apertiſſime inſtruemur illũ fuiſſe qui ſp inſidiatꝰ ei nunqᷓ; eñ ad peccatũ potuerit incitare· idcirco poteſtatem a dño popoſciſſe: ve lut qͥ nõ virtute illius ſed dni defenſio/ ne qᷣillũ ſp ꝓtexerit vĩceret. De iuda qͥʒ dicitur:⁊ diabolus ſtet a dextris eius Differẽtia nequicie q̃ aduerſis ſpiritibus ineſt ꝑ duos philo/ ſophos appꝛobata Lap.xviij. ESE differentijs ſane demonum dam magiq artib: vel inertiã eoꝛũ vel foꝛtitudinẽ ſeuãq; neqᷣcia fue/ rant frequent᷑ experti· multuʒ cognitõ⸗ nis accepimꝰ. Hi aũt deſpiciẽtes btm̃ antoniũ velut xpianũ hoĩeʒ ⁊ ĩpitũ ac ſi nelfis: volenteſq; eũ (⁊ ſi nibil ampliꝰ ledere potuiſſent) ſaltẽ de cella ſua ma /// gicis pᷣſtigijs ⁊ circũuentiõe demonũ p⸗/ turbare · ſpũs ei nequiſſimos immiſert ad impugnatõnem: moꝛſu liuoꝛis ad/ ducti eo ꝙ maxime hoĩm turbe ad eum quotidie cõuenirẽt.Cũ q; illo nunc qui dem impꝛimente pectoꝛi ſuo frontiq; ſi/ gnaculũ crucis:nunc xo ad oꝛatõʒ ſup plicit᷑ ineubante ne a ꝓpxim are quidem diriſſimi demones eideʒ ꝓrſus auderẽét atq; ad eos qᷣ illos direxerãt abſq; vllo reuerterent᷑ effectu · ⁊ alios illi in nequi⸗/ tia vebementioꝛes rurſus immitterent: itidemq; ipᷣis incaſſum ſuas expenden⸗ tib vires atq; inaniter redeuntibpo/⸗ tentioꝛes nibilominus aduerſus mili/ tem chꝛiſti victoꝛem iterum deſtinati ni etiã p illos duos phos qͥ quõ/ — vIII abbatis Bereni bil penit? pualerent:eo ꝓfecerunt tales tãteq; eoꝛũ inſidie tota magica arte ꝗ̊/ ſite vt ꝑ hec euidentiſſime compꝛobarẽt magnã ꝓfeſſioni cbꝛiſtianoꝛũ ineſſe vir tutem· quiboille tam ſeue tamq; poten⸗ tes vm bꝛe quas eſtimabãt ſolẽ lunãq; ſi ad eas directe fuiſſent obducere potu iſſe hunc non ſolum nihil ledere: ſed ne ad punctũ quidem: de monaſterio ſuo valu erint perturbare =ð De eo ꝙ demones nihil aduer⸗/ ſus holes pualeãt niſi obſede/ rinteoꝛũ pꝛiusmentes.Ca.xix. Anq; ꝓ bac ãmiratione cõfe/ ſtim veniẽtes ad abbatem an/ tctchoniũ im pugnatõnum ſuarũ magnitudinem:⁊ cauſas atq; inſidias patefeciſſent liuoꝛis occulti chꝛiſtianos ſe fieri ꝓtinus popoſcerũt Recurſo autẽ die vel tge aſſeruit ſe batus anthonius amariſſimis cogitationũ ſtimulis tunc 4 fuiſſe pulſatũ.Quo expimento ſentẽtiã noſtrã quã heſterno die in collatõe ꝓtu limus ꝓbauit ac definiuit beatꝰ antho nius nullatenus demonẽ poſſe mentem cuiuſq; vel coꝛpus innadere: nec hfr̃e fa cultatẽ in cuiuſlibet aĩam penitus irru/ endi:niſi eam pᷣmo deſtituerit omĩbo co/ gitatõnibo ſanctis:ac ſpiritali contem/ platõne vacuam nudamq; reddiderit. Sciendũ tñ duob modis ſpũs immun dos homĩbyobedire. Aut enĩ ſanctitati fideliũ diuina gr̃a ac ꝓtute ſubduntur aut ſacrificijs impioꝝ ſeu q buſdam car minibo deliniti velut familiariby ſuis ob tem perant. Qua opinione phariſei z ecepti arbitrati ſunt etiã dñm ſaluato rem hac arte demonijs impaſſe: di cẽtes In beelʒebub pᷣncipe demonioꝛum hic eijcit demones m illã ſcʒ ↄſuetudinem ꝗ noꝛant ſuos magos vl maleficos per inuocatõʒ noĩs illiꝰac ritũ ſacrificioꝛuʒ q eũ delectari gaudere cognoſcũt: v/ lut domeſticos eius effectos:hr̃e etiaʒ in demones ei ſubditos poteſtatem. Interrogatio de apoſtatis an gelis qui in geneſi cuʒ filiabus —2 „ — — ☛ wun d b 2 9 7 hominũ concubuiſſe dicuntur EFErmanus. Quia La. xrx. geneſeos lectio paulo ante in medium dei diſpenſatione p⸗ lata eſt · quę nos opoꝛtune commonu/ it· vt id quod ſemper diſcere cupieba/ mus · nunc poſſimus congrue ſciſcitari · quid etiaʒ de illis apoſtatis angelis ſen/ tiendum ſit optamus agnoſcere. qui ſe eũ filiabus hoĩm miſcuiſſe dicunt᷑.vtrũ hoc poſſit ſpiritali nature hm lram cõue nire. Illud qͥʒ euangeliſte teſtimo nium qð de diabolo paulo ante dixiſti · qꝛ mẽ/ dax eſt ⁊ pater eiꝰ.ſimilit᷑ deſideramus audire qui nã eiꝰ pater intelligẽdusſit Solutio ꝓpoſite queſtionis· Capitulũ.xxi. — Erenꝰ. Duas queſtiones nõ mediocres pariter ꝓpoſuiſtis. CECEec quibo quantũ poſſum eodeʒ quo ꝓpoſuiſtis oꝛdie reſpondebo. Nul lo modo credendum eſt ſpiritales natu ras coire cum femĩs carnalit᷑ oſſe.Qð ſi aliqñ hoc ſᷣm Iram fieri otuiſſet:quõ nunc qͥʒ vel frequent᷑ vel raro idipᷣm nõ euenire contingeret · et abſq; ſemine vel coitu viri aliquos naſci ſimilit᷑ de mulie ribus cõceptu demonũ cerneremus · cũ pꝛeſertim conſtet eos libidinũ ſoꝛdibus admodum delectari.quas pculdubio ꝑ ſemetipos exercere pluſq; ꝑ homĩes mal lent:ſi illud vllomodo potuiſſet impleri eccleſiaſtoq idipᷣm ꝓnũciatꝭ. Quid eſt quod fuit idipᷣm quod eſt:⁊ quid eſttqð factum eſt:idipᷣm quod fiet.⁊ nõ eſt om ne recẽs ſub ſole quod loquat᷑ ⁊ dicat. eccehoc nouum eſt:iam fuerunt in ſecu lis quęfuerunt ante nos. Sed ita ꝗ̃ſtio hiſtoꝛie huius abſoluitur. Poſt necem abel inſti·ne a fratricida ⁊ impio om̃e bo minũ genus exoꝛdium ſumeret · in locuʒ fratris extincti naſcit ſeth· qui nõ ſoluʒ poſteritati:ſed etiam fraterne pietati ſuc cederet.Cuius ꝓgenies ſecuta patris iu ſticiam · a ſocietate et cõiunctõne cogna tõ nis illius que ex cayn ſacrilego deſcen Tbat:ſp diuiſa ꝑmanſit:ſicut etiam ge — De pꝛincipatibus nealogie deſcriptõ maĩfeſte eclarat ita dicens. Adam genuit ſeth · ſetb gennit enos. Enos genuit caynan. caynan au⸗ teʒ genuit malalehel. Malalebel autem genuit iaretb.iareth autẽ genuit enoch. Enoch aũt genuit matuſalã. Matuſa/ lam genuit lamech · lamech gennit noe. Item genealogia cayn ita diuiſa deſcri bit. Cayn genuit enoch. Enoch genuit yrath. Jrath genuit maniahel. mania⸗ hel genuit matuſa hel. Matu ſabel genu it lamech· lam ech genuit tubal. Itaq; il la generatõ que de ſeth iuſti ꝓpagine de ſcẽdebat · ſue linee iugit᷑et agnatõi pmi xta · in pr̃is atq; attaui ſcĩtate lõga etate durauit:neq qᷓ; ſcʒ ſacrilegijſac malicia neqᷣſſime ꝓlis ĩfecta.que in ſemet impie/ tatis germen velut attaui traditõne reti nebat in ſertum. Donec ergo ꝑpſeueranuit interillos generatõnis eoꝝ iſta diſcretõ ſemen illud ſeth vtpote de optima radi ceꝓcedens:ꝓ merito ſanctitatis taʒ ſue qᷓ; patrum angeli dei ſiue vt diuerſa ex⸗ emplaria cõtinent:filij dei vocati ſunt · ⁊econtrario illi ꝓpter impietatẽ vł ſuas vl patrum ſuoꝝ ⁊ opera terrena filij bo minũ nuncupant᷑. Cum eſſet ergo inter ipos vſq; ad illud tꝑs h̊ vtil bonaq; di⸗ uiſio · videntes poſt hec filij ſetb qui filij dei erant:filias eoꝛũ qui de cayn ꝓgenie naſcebant᷑ · deſiderio pulchꝛitudis eaꝛũ accenſi acceperunt ſibimet de ipis vxo/ res : que viris ſuis infundentes neqtias patrum ſuoꝛuʒ · ab illa eos ingenita ſan ctitate ac ſimplicitate paterna pꝛotinus coꝛruperũt.Ad quos ſatis cõgrue dire⸗ ctum eſt illud eloquiũ · Ego dixi dij eſtis filij excelſi omnes. Nos autẽ ſicut ho⸗ mines moꝛiemi · ⁊ ſicut vnꝰ de pꝛincipi/ bus cadetis.Quiq; ab illa vera phiſice philoſophie diſciplina tradita ſibi a maioꝛib exciderunt · quã pꝛimꝰ homo il le qui vniuerſarũ naturarũ inſtitutõeʒ e veſtigio ſubſecutus eſt potuit euident attin gere: ſuiſq; poſteris certa rõe tranſ mittere. Quippe qui mundi ipius infan tiam adhic tmneram x qnocdanun pal —è—r—r rr, ſer nen we ſw — r 5 — — — — — wS E e 4 4 — — — e S n R G llatie VI I 19 bbatis Beren i 4 pitantẽ rudem qʒ conſpexerat· ⁊ in queʒ rentur iniuria· ⁊ duriſſimis lapidib in tanta eſt non ſoluʒ ſapientie plenitudo· ſculpſit· Quę diluuio pacto eadeʒ qua ſed etiam gratia ꝓphetie: diuina illa in, illa celauerat curioſitate ꝑquirens·ſacri ſufflatõe trãſfuſa · vt vniuerſis animan legioꝛum ac perpetuę nequitie ſemina⸗ tibus nomĩa rudis adhuc mundi huꝰ rium tranſmiſit in poſteros. Macitaq habitatoꝛ im poneret · acnon ſolũ oĩige, rygtioneilla opinio vulgi qua credũt an num beſtiarũ atq; ſerpentiũ furoꝛes vi· gelos vel maleficia vl diuerſas artes o ruſq; diſcerneret · ſed etiã vtutes herba minibus tradidiſſe· in veritate comple/ rum arbo:ũ qͥʒ lapidumq; naturas aa ta eſt·De illis ergo quemadmodũ dixi/ tem poꝛũ necdũ expertoꝛũ viciſſitudies musfilijs ſeth ⁊ filiabus cayn nequio⸗ partiret· ita poterat efficacit᷑ dicere. Do res filij ꝓcreati ſunt · qui fuerunt robu/ minus dedit mihi bonoꝝ hoꝛũ quęſunt ſtiſſimi venatoꝛes· violentiſſimi ac trucu ſciam veram · vt ſciam diſpoſitiões oꝛb lentiſſimi viri qui ꝓ enoꝛmitate coꝛpoꝝ . terrarũ · et virtutes elementoꝛũ· inicium vxel crudelitatis ac malicię gigantes nũ . ⁊ conſummationẽ ⁊ medietatẽ tem pę cupati ſunt. Hi nanq; fines innadere annoꝛũ curſus ⁊ ſtellarũ diſpoſitiones: ac rapinas inter homĩes agere pmi cee vim ſpũum:⁊ cogitatiões hoĩm · differẽ runt· pꝛeda potius exigere vitã ſuam q; tias arboꝛũ ⁊ pptutes radicũ · ⁊ ꝗᷓ ſũt ab- ſudoꝛe operis ſui ac laboꝛe contenti.Et ſcõdita ⁊ puiſa cognoui · NHacꝙ ſcia, Nquoꝛũ vſqʒ adeo ſcelera ſuꝑcreuerãt· vt oĩm naturarũ ꝑ ſucceſſiones generatio. ¶ſiſi inundatione diluuij alias mũdus num ſemen ſeth paterna traditiõe ſuſei ¶expiari non poſſet. Ita ergo filijs ſeth li⸗ Furn οD meäEα. . Weo I. A. piens · donec diuiſum a ſacrilega Ppagi ne ꝑdurauit. quemadmodũ ſancte per/ ceperat ·ita etiã vel ad dei cultũ vł ad vti fuiſſet impie generationi ꝑmixtũad res ꝓfanas ac noxias que pie didicerat in⸗ ſtinctu q dem demonum diriuauitcuri oſaſq; ex ea maleficioꝝ artes atq; pꝛeſti gias ac magicas ſupſtitiones audacter inſtituit: docens poſteros ſuos vt ſacil. la cultura diuini noĩs derelicta · vel ele⸗ menta hec vel ignẽ· vel aereos demones Vnerarẽt᷑ et colerẽt. Mec igit᷑ quã dixiꝰ curioſaruʒ rerum noticia quõ diluuio non pieritac ſuꝑueniẽtib ſeculis inno- tu erit.licet ; minime abſolutio pꝛopoſi te queſtionis expoſcat· tñ qꝛ nos occaſio buiꝰexpoſitionis admonuit ꝑſtringẽdũ bꝛeuit᷑ puto. Quantũ itaq; antiquętra Ditiones ferunt cham filius noe qui ſu ⸗ perſtitionibo iſtis ⁊ ſacrilegis fuit artib ac ꝓfanis infectꝰ.ſciẽs nullũ ſe poſſe ſup his mẽoꝛialẽ libꝛuʒ in arcã ꝓꝛſus ĩferre in qᷓ erat vna cũ pre iuſto ac ſanctis fra⸗ tribus ingreſſurusſceleſtas artes acp/ phana cõmenta diuerſoꝛü metalloꝛum laminis·quęſcʒ aquarũ non coꝛrumpe bidinis inſtigatione trãſgreſſis· illð mã datum quod ab exoꝛdio mũdi huiꝰna/ turali inſtinctu diutiſſime fuerat cuſto⸗ ditum · neceſſe fuerat ꝑ litterã legis poz- ſtea repari. Filiam tuam nõ dabis filio eius vxoꝛem · ne de filia b eoꝛuʒ accipies filio tuo · q; ſeducent coꝛda veſtra vt di/ ceda a deo veſtro ⁊ ſequamĩ deos eaa ?æ rum ac ſeruiatis eis. Obiectio quemadmodũ gene ri ſeth cuʒ filiabus cayn ꝓpha na commixtio ante interdictuʒ legis potuerit imputari.xxij. Ermanus Merito potuiſſy illis ex hac ᷣſumptione vłno/ uitate coniugij crimẽ trãſgreſ⸗ ſionis aſcribi · ſi data fuiſſet illis iſta pꝛe ceptio.At cum reiunctiõis iſtius obſer- uantia · nec dum aliqua fuiſſet ↄſtitutio nefßfixa· quemadmodũ illis pꝑmixtio ge neris ad noxam debuit imputari ꝗᷓ nul lo fuerat interdicta mandato Lex enim non ſtenita ſolet crimĩa ſy futura dam⸗ Reſponſio ꝙ naturali legi ab ĩ itio homines indicio ſeu pene 1 fuerunt obnoxij Cap̃. xrii · N. 0. ſen⸗ enn C A &— N. Oransann – Erenus. Deꝰ hominẽ creãs omnem naturalit᷑ ei ſcientiam ffegis iſeruit · quę ſi fuiſſ ab ho/ mie ſm ꝓpoſitũ dñi vt cepat cuſiodita. nõ vtiq; neceſſariũ fuiſſet aliã dari ꝗ̃p lr̃am poſtea ꝓmulgata eſt. Erat enĩ ſuꝑ fluũ extrinſecus offerri remediũqd ad/ huc intrinſecꝰ tenebat᷑ inſertũ Sʒ qa h̊ vt diximꝰ coꝛrũpi cepit libertate vſuq; peccãdi · velut huiꝰexactoꝛ ⁊ executoꝛ ac vindex· ⁊ vtipis ſcripture vybis eloq̃r · adiutrix a ꝓpoſita eſt moſayce legis ſeue riſſima diraq; diſtrictio· vt vel metu pe ne pñtis non penitꝰbonum ſcięnaturał extguerẽt · him ꝓphetęe ſnĩiaʒ legẽ dãs in adiutoꝛiũ·ꝗqᷓ etiã ſm aplin edagogꝰ ve lut paruulis data fuiſſe deſcribit · erudi ens ſcʒ eos atq; cuſtodiens·ne abilla di ſciplina in qua naturalit᷑ fuerãt inſtitu ti q̃ dam oblinione diſcederẽt. Nam qa ſit homĩ oĩs ſcia legis ab inicio creatõis infuſa· hinc manifeſte ꝓbat᷑ qmandata legis abſq; Ie lectioneañ legem ĩmo añ diluuiũ oẽs ſanctos obſeruaſſe cogno⸗ ſcimus.Quẽcadmoduʒ eni ſcire wotuit abel nec du lege madante · ꝙ offerꝛe deo ⁊e pmitiuis ouiũ ſuarũ ·⁊ ð adipe iparũ ad ſacrificiũ debuiſſʒ· niſi ꝑ ĩſitã ſibi le/ gẽ nat᷑ alit᷑ fuiſſet edoctꝰ: Quẽadmodũ noe qð mundũ velqð immũdũ eſſʒ ani/ mal decreuiſſet · non dum h̊ legali diſtin gu ente mãdato.niſi ſcia naturali fuiſſet inſtructꝰ. VUñ enoch didicit ambulare cũ deo · nullã legis illuminationẽ ab ali quo ↄſecutꝰ: Abi ſem ⁊ iafeth legerant turpitudinem pr̃is tui nõ reuelab · vt in cedentes retroꝛſum pr̃is verenda velarẽt Uñ monit abꝛaaʒ deuici hoſtib nihil acciꝑe de eoꝝ ſpolijs acquieſcit · ne retri/ butionem labon ſui cõſequ eretur abſti/ nuit · vl declas ſacerdoti melchiſedech ꝗ̊ moſayca lege pᷣcipiunt᷑ exſoluit. Añ idem ipe abꝛaã vnde loth· tranſeuntib⸗ ac ꝑegrinis humanitat iura ⁊ ablutio/ nem pedum · nec dũ euãgelico choꝛuſcã temandato ſu ꝓplicit᷑ obtulerũt: AUnde iob tantã denotionẽ fidei:tantam caſti/ peccauerunt. De pꝛincipatibus monie puritatẽ tantã bumilitat᷑ man/ ſuetudinis mie humanitaſj ſciam conſe cutus eſtquantã nũc ne ab illis quideʒ q euangelia memoꝛit᷑ tenent videmꝰ im pleri: Quẽ ſanctoꝝ legimus añ legẽ vl⸗ lum legis violaſſe mandatũ: Qnis illo rum nõ cuſtodiuit. Audi iſrł dñs deus tuus dñs vnꝰ eſt. Quis nõ impleuit il/ loꝛũ.nõ facies tibi ſculptile neq; vllã ſi⸗ militudinẽ eoꝝ ꝗᷓ in cęlo ſunt ſiuequę ĩ terra · vel eoꝝ quę ſunt in aquis ſub ter⸗ ra· Quis eoꝝ non obſuauit honoꝛa pa trem tuũ matrem tua.velilla ꝗᷓ in de/ calogo ſubſequũt᷑·nõ occides·nõ adul- terabis:non facies furtũ:non falſum te/ ſtimoniũ dices· nõ concupiſces vxoꝛem ꝓximi tui aliaq; his multo maioꝛa · qui bus non ſolũ legis · ſed etiam euangelij huenere mandata De eo qiuſte puniti ſunt hi qui ante diluuiũ Lap̃. xxuij CTa ergo intelligimꝰ ab inicio deum omnia creaſſe ꝑfecta. nec fuiſſe qd ordinationi eius pnci pali velut im puide ⁊ im pfecte neceſſe eſ ſet ſupinduci : vel qð ei addi poſt ̊ opoꝛ teret · ſi in illo ſtatu ac diſpoſitõe qua ab ipo creata ſunt vniũſa mãſiſſent.Etid/ circo in eos qͥ añ legem ĩmo añ diluuiũ peccauerũt · iuſto iudicio deũ animadu⸗ tiſſe pbabimus:q;ꝛ tranſgreſſi naturalẽ legem ſine vlla meruerüt excu ſatiõe pu⸗ niri. Nec in illoꝛum incidemus blaſphe miam calũniam q; qͥ ignoꝛãtes hãc ra⸗/ tionẽ derogant deo veter teſtamen ti: ac Tetra hentes nr̃e fidei ſubſannãteſq; di⸗ cunt.Quid ergo placuit deo noſtro · vt poſti tot annoꝝ milia legem voluerit ꝓ⸗ mulgare:tãta ſecula paſſus homieʒ ſine lege tranſire. ſi poſtea melius aliqᷣd adinuenit · a ꝓparet eũ in pmoꝛdio mun di inferioꝛa vel deterioꝛa lapuiſſe · 1 poſt hec wlut experimen edoctum cepiſſe re ctioꝛa ꝓſpicere· ac pncipales oꝛdinatio/ nes ſuas in melius emendare · Qð im/ menſe pꝛeſcie dei penitus cõuenire non poterit · nec ſine ingenti blaſp emia hec 1 LCollatio viI abbatis E Deipſa heretica inſania pferẽt · dicẽte ee⸗ lelſiaſte. Cognoui qm̃ omiĩia ꝗᷓ fecit deꝰ ab inicio ipa erũt in ęternũ. Super illa nõ eſtqd addat᷑:⁊ ab illis nõ eſt qd au/ feratur. Et idcirco iuſtis nõ eſt lex poſi⸗ ta· iniuſtis aũt ⁊ nõ ſubdii/impijs ⁊ pec catoꝛiboſceleraſ cõtaminad. Illi nan qᷓ; habẽtes naturałilliꝰ atq; in ſite legis ſanã atq; integram diſciplinã: neq; q; le ge hac extrin ſecus adhibita lr̃is deſcri⸗ pta ꝗᷓq; in adiutoꝛiũ illi naturali data ẽ indigebãt. Ex quibo aptiſſima ratõe col ligit᷑ nec legem iſtã pſcriptam lr̃is ab ini cio dari debuiſſe· erat enĩ hoc ſuperfluũ fieri ſtante adhuc naturali lege z ĩteãp/ manẽte · nec euãgelicã pfectõʒ tdi añ le⸗ 17 HZereni patres holes ꝓnunciaret: aimaruʒ vro Tũ ſolũ eſſe pr̃em ↄſtant᷑ expmeret. W/ qᷓ; ⁊; in ipſa coꝛpon huiꝰ cõcretione mini ſterium tmimõ homi ſit aſcribendũ:ſum ma vro conditiõis deo oĩm creatoꝛi di cente dauid. Manus tue fecerunt me plaſmauerũt me Et btũs iob Noõne ſiẽ lac inq; t mulſiſti me · ⁊ coagnlaſti me vt caſeum. oſſibo ⁊ neruis inſeruiſti me:Et dñs ad bieremiã. Pri?qᷓ; te foꝛmarẽ in vtero noui te. Eccleſiaſtes vo vtriuſq; ſubſtãtieęnaturã atq; oꝛiginẽ · examina tione oꝛtꝰ atq; inicij ex quo vicʒ vnaꝗ̃q; ꝓceſſit· ⁊ ↄſideratione finis ad quẽ vna quęq; cõtendit ſaſᷣ euident᷑ ac ꝓpꝛie col ligens pariterq; de coꝛpor huiꝰ atz aĩe gis potuiſſe cuſtodiã. Mõ eĩ poterãt au Dire · ꝗᷣ te pcuſſerit in dextra maxilla tua Sbeilli ⁊ alterã ·q contenti nõ erãt tali/ onis eqlitate iiurias ꝓpꝛias vlciſci· ſʒ le tales calces ac teloꝝ vulnera ꝓ alapa le uiſſima rependebãt:⁊ ꝓ minimo dẽte ꝑ/ cutientium aĩas expetebãt. Sy nec dici PVterat ill diligite inimicos vros· in q⸗ brvus magnus fructꝰ ⁊ vtilitas dncebat᷑ vt amicos ſuos diligerẽt· declinarẽt po ſepatione diſputans ita deſeruit. Dꝛi qᷓ; conuertat᷑ puluis in terraʒ ſicut fuit- 2 ſpũñũs reutat᷑ ad deũ ꝗͥ dedit eũ. Quid aperti? otuit dicere qᷓ; vt materiã car⸗ nis qua puluerem nominauit · q; de ho⸗ minis ſemĩe ſumit exoꝛdiũ eiuſq; videt miniſterio ſeminari: velut e terra ſũptã iterũ reuerti ꝓnunciaret ad terram ſpi/ rituz vro qͥ nõ ꝑ cõmixtõnẽ ſexus vtn/ inimicos· ⁊ ſolo abeis odio deſinerent. nec oppꝛimere illos intficere feſtinarẽt. DDediabolo qꝗqsdicitur in euan- gelio quomõ intelligendum ſit quia mendar eſtet pater eius. Llud vvo qð vos Caxxv· te diabolo mouerat qꝛ;ꝛ mẽdax eet 7 pfr eius ꝙ videlicʒ tã ipſe qꝙᷓ; pr ſuus mendax ꝓnunciari videat᷑ a dñno . ſat abſurdũ eſt H vel leuitopinari. Vt enĩ paulo añ diximꝰ. ſpũs ſpũm nõ generat. ſicut nec aĩam qͥdem põt aia ꝓ creare· licet cõcretionẽ carnis nõ dubite mus hũano ſemie coaleſcere. ita de vr/ q; ſubſtantia.i.carnis ⁊ aię aplło ꝓnun⸗ ciante quę quo auctoꝛe pcedat mani. feſtius explanãte.Deinde pres inqͥt car nis nr̃e habuimꝰ eruditoꝛes ⁊ reuereba. mur · nõ młtomagis ſu bijciem̃ pri ſpiri⸗ tuum ⁊ viuemus:?Quid hac diuiſione cclariꝰ potuit definire· vt carnis qͥdeʒ nr̃e uſq; ꝓcreat᷑· ſed ſpecialita o ſolo tri- buitu · ad auctoꝛem ſuũ redire ſignaret AM etiã per illam dei inſufflationeʒ qᷓ adam pmit? animauit euident᷑ expmit. AQNuiby teſtimonijs manikfeſte colligimꝰ pfem ſpũum neiez dici poſſe niſi deũ lo⸗ lũ · qñ eos ex nihilo cũ voluerit fac ſłᷣſiſte⸗/ re ˖ homĩes vero carnis noſire pr̃es tãtũ/ mõ nominari. Itaq; et diabolus ᷣm H qʒð vll ſpũs vel angelus bonus creatus eſt · patreʒ nemiem habnit niſi deum cõ Diltoꝛeʒ ſuüũ. Qui cum ſuꝑbia fuiſſet ela tus ⁊ dixiſſet in coꝛde ſuo· aſcendaʒ ſup altitudinẽ nubiuzʒ ero ſimilis altiſſimo · factus eſt mendax. ⁊in veritate nõ ſtetit ſed de ꝓpꝛio nequitię thecauro mẽdaciũ Pferens· non ſolũ mendax ſed etiã pater ipᷣius mẽdacij factus eſt.qͥ deitatẽ hoĩ re pꝓmittens ac dicens · eritis ſicut dij · ĩ xe⸗ ritatenõ ſtetit · ſed ab inicio factuſ eſt ho micida. vl adam moꝛtalẽ faciẽs · vlabel inſtigatione ſua ꝑ manũ fr̃is interimẽs Lapiruia Sed iam diſputationẽ noſirã duarum ferme noctiũ lucubꝛatione ↄfectam diei tertij ſubſequẽs auroꝛa cõcludit· ac de pfundiſſimo queſtionũ pelago nauicu/ lam collationis huiꝰ ad tutiſſimũ ſilen⸗ tij poꝛtã cõpẽdio nr̃e ruſticitaſ᷑ attraxit· In qð nos qͥdem ꝓfundũ q;to interius fatus diuini ſpũs introduxit · tanto dif fuſioꝛ pᷣcedens oculoꝝ aciẽ ſp apiet᷑ im/ maẽſitas · ac hm ſnĩam ſalomonis · longi⸗ fieta nob mag q; erat ⁊ alta ꝓfunditaſ Iss ĩueniet eã. Wobꝛẽ dñm depcem̃ vtĩ nobis vel timoꝛ eius vłcharitas ꝗᷓ cade ree neſcit immobilis pſeueret · ꝗᷓ nos et ſa pientes pꝛudenteſq; poterit conſeruare TZa diaboli telis ꝓtegere ⁊ cuſtodire ſem per illeſos. His etenĩ cuſiodibo impoſſi/ bile eſt quẽpiam laqueos eius incurrere AInter pfectos aũt ⁊ impfectos iſta diſtã tia eſt. ꝙ in illis qdem fixa (⁊ vtita dix/ rim ) maturioꝛ charitas tenaciꝰ perſeue/ rans firmius eos cuſtodit ac faciliꝰfacit in ſanctitate durarein illis vrro velut ĩ firmius collocata · ac facilius refrigeſcẽs citius facit eos peccatoꝛuʒ laqueis ac ſe pius implicari. Quibo auditis ita ᷣmo nibus eius accenſi ſumus.vt cũ maioꝛe ſitis ardoꝛead noſtram cellam reũtere/ mur q; ad ipius veneramus: Ervplicit collatio ſecũda abba/ tis ſereni. Incipiunt capitula collationis pꝛime abbatis yſa/ Ac de oꝛatione.Capi pꝛimum. Roemium collationis. 3 Verba abbatis yſaac ſup oratõnis qualitate iij Nuemadmodum pura ac ſince/ ra paratur oꝛatio uij De mobilitate animeplume vel pennule compate y SDecauſis quibus mens noſtra aaggrauatur. vi De viſione cuiuſdam ſenis quã ſWuſup fratris iqeta opatõe ꝓſpexit. vij Interrogatio de eo ꝙ maion dif/ filcultatis ſit cuſtodire cogitatio/ nes bongs q; parare · viij Reſponſio & diuerſis oꝛationn qualitatibus. JMWD ix· BDe qdripartita oꝛationũ ſpecie x Deoꝛdine ſpecieruʒ quę ſuꝑ oꝛa ttieonis qualitate pynuntur xi De obſecratione xij Deoꝛatione xij De poſiulatione xiij Degratiarumactione · R xv Vtrũ quattuoꝛ oꝛationũ ſpẽs ſil et om nibo an ſingillatim ? vicil⸗ ſim vnicuiq; ſint neceſſarię· xxvi Ad quas oꝛationum ſpecies noſ metipos tendere debeamus xvij Dequatuoꝛ ſu ꝓplicationum ge neribus a domino initiath xxviij De oꝛatione dominica. xix De eo qꝙ diẽ adueniat regnũ tuũ xx De eo dicit fiat voluntas tua. xxi De pane ſuperſubſtantiali ſiue quotidiano. xxij De eo ꝙ dicit dimitte nob debi⸗ ta noſtra · ⁊ reliqua xxiij De eo ꝙ dicit nenos inducas ĩ teempta tionem xriiij De eo ꝙnõ debeant alia poſtula ri q; hęc tantũ ꝗᷓ oꝛationis domi nice modulo continentur vyxv De q̃litate ſu blimioꝛis oꝛatiõis xxvij De varijs cõpũctionũ q̃litatibo. xxviij Interrogatio de eo ꝙnon ſit in rnroſtra ptãte ꝓfu ſio lachꝛymarũ xxix Reſponſio de diuer ſitate cõpun ccionũ ꝗᷓ p lachꝛymas digerũt. xxx De eo ꝙ elici nõ debeant lachꝛy⸗ meqñ non ſpontanee ꝓferunt xxxi Sententia abbatis anthonij ſup oꝓoꝛꝛationis ſtatu. vxij De exauditõnis indicio xxxiij Obiectio q; pdicte exauditiõis fi OOucia tantũ ſanctis conueniat. xxxiiij Reſponſio de diuerſis exauditio num cauſis xxxv Deoꝛatione intra cubiculum et clauſo oſtio deferenda. xxxvi De vtilitate bꝛeuis ac tacite oꝛa/ — 1 G 9 IZygcipit collatio pꝛia abba tis vſaac de oꝛatione. tua oꝛatiomis atq; inceſſabili iugitate qð in ſcdo ĩſtitutõ nuz libꝛo ꝓmiſſuʒ ” eſt· collatiões ſenis Pupquẽ nunc in mediũ ꝓferimꝰ id ẽ ab batis yſaac dño fauente cõplebũt. Qui bus explicaſ· cepij beatiſſime memo/ rie pape caſtoꝛis · ⁊ deſiderio vro o bea⸗ tiſſime papa leonti ⁊ ſancte frater elladi ſatiſfeciſſe me credo:volumĩs amplitu⸗ dine pᷣmitus excu ſata · ꝗᷓ ſiudentib nobᷣ non ſolũ ſermone ſuccincto narrãda p/ ſiringere · ſʒetiã plurima ſilentio pᷣterire · ſa eſt Oręemiſſa naq;ʒ ſupꝑ diũſis inſtitu tis diſputatõe copioſa quã nos ſtudio bꝛeuitat reſecare maluimus. Had extre⸗ mum beatus yſaac intulit xrbo. Aerba abbatis yſaac ſuꝑ oꝛa/ tionis qualitate. Cap ij. Mtnis monachi finis coꝛdiſq; in maioꝛẽ modũ q; diſpoſueramꝰ exten flfectio ad iugẽ atq; indiruptã oꝛationis pſeuerantiã tendit:⁊ cq;ti humane fragilitati cõcedit᷑ ad im mobilẽ tranquillitatẽ menᷣ ac pfectam nitit puritatẽ. Ob quã poſſidendã om⸗ nem tã la boꝛẽ coꝛpor q; ↄtritioneʒ ſpũs indefeſſe ꝗrimꝰ iugit᷑ exercemꝰ.⁊ eſt in ter alterutrũ recipea ꝗdam inſepabilq; coniunctio inuicẽ ſibi mutua ratiõecõ⸗ nexa. Nam ſicnt ad oꝛatiõis pfectionẽ oim tedit ſtructura vytutũ · ita niſi huiꝰ culmine hec oĩa fnerint colligata atz cõ⸗ pacta· nullomõ firma poterũt vel ſtabi lia pdurare. Quemadmodũ ſineilł ac- quiri vel cõſũmari non põt h̊ de qua lo quimur ꝑpetua oꝛationis iugiſq; tran/ quillitas ita ne ille qdem vtutes ꝗᷓ hãc pꝛeſtruũt abſq; huiꝰ poſſunt aſſiduita/ te cõpleri. Et ideo nec recte tractare de oꝛationis affectu · nec ad eiꝰ pncipalẽ fi tio IX gbbatis im pulſio. paratur pura et ſincera oꝛatio. 7 6D ☛ nem qͥ vniuſarũ ꝓtutũ molitiõe pficit· ſubitanea diſputatiõe poterimꝰ intrare niſipus vniũſa quęilliꝰobtentu vel abſ cidenda ſunt vel parãda poꝛdineʒ di/ numerata fuerit atq; diſcuſſa · ⁊ bhm euã gelice pabole diſciplinã ea q̃ ad ſpirita/ lis ac ſu blimiſſime illi? extructionẽ pti⸗ nsẽtturr ſu ꝓputata fuerit ac diligẽt᷑ añ cõgeſta. Quętñũ nec ꝓderũt pᷣpata nec recte ſuꝑponi ſibimet excelſa culmĩa p/ fectionis admittent · quia nec ſuꝑpoſita poterũt molẽ tãte celſitudis ſuſtinere. ni ſi pus vt cõi vſus vꝓbo ꝓpꝛiꝰ aliqͥd exb/ mam diliget egeſto pus oĩ repurgio vi cioꝝ ⁊ effoſſis ſucciduiſ moꝛtuiſq; rude rib paſſionũ viuę(vt aiũt) ac ſolide t᷑ꝛe pectoꝛis nr̃i· imo illi enangelice petre in ſublime ſcanſura ſuꝑiecta fuerĩt ſimpli citat humilitat᷑ firmiſſima fundamẽ/ ta · qba hec turr ſpũaliũ vtutũ molitiõi9/ bus extruenda ⁊ immobilit᷑ valeat ſta⸗ biliri:⁊ ad ſumma celoꝝ faſtigia ↄfidẽ- tia ꝓpꝛie firmitaſ̃ attolli. Fundamentis etenĩ talibe innitenteʒ q;uis paſſionum imbꝛes largiſſimi ꝓfundant· q;uis ei p/ ſecutionũ violenti toꝛrẽtes inſtar arietis illidant᷑· q;uis irruat æ incũbat adũſa/ rioꝛũ ſpũum ſeua tẽpeſtas· non ſolũ rui na nõ diruet ſʒ nec ipa aliq̃tenꝰ vexabit Quemadmodum Tigddcirco vteo fer⸗ Laßp̃. iij. oꝛe ac puritate ꝗᷓ debet emitti t oꝛatio. Bſũt oĩmodis ob liñ generalit᷑ abſcidẽda eſte deĩde nulliꝰ negocij cauſeue nõ ſolũ cura ſy ne mẽo⸗ ria qdem penitꝰ admittẽda · detractões vaniloqa ſeu młtiloqa · ſcurrilitates qͥʒ ſimilit᷑ ampu tãdeire pᷣ oĩb ſiue triſticię Pturbatio fſunditꝰ eruẽda:concupĩe car nalis ac filargirie noxiꝰ fomes radicitus euellẽdus:⁊ ita his ac ſimilibo vicijs ex⸗ truſis penit? et abſciſis ꝗᷓ hoim qͥ; pñt patere acnotari ↄſpectiby·taliq; vt dixi mus repurgij emũdatiõe miſſa ꝗᷓ ſim/ plicitatis innocentiępuritate pficitur ſic ſtrud⸗ . ml one de / . iacienda ſunt pmnʒ ꝓfunde bũilitat᷑ᷣ in cõcuſſa fundamina.ꝗᷓ ſcʒ turrẽ pulſatu ram celos valeãt ſuſtinere: deinde ſuꝑ⸗ ponẽda vᷣtutũ ſpirital extructio · ⁊ ab oĩ diſcurſu atq; euagatione lubꝛica aĩmꝰ inhibendꝰ.vt ita paulati ad ↄtẽplatõʒ dei ac ſpiritalis intuitꝰ ĩcipiatſbᷣlimari: Quicqͥd enĩ añ oꝛatõis hoꝛã aĩa nr̃a cõ cepit · neceſſe eſt vt oꝛantibo nob ꝑ inge/ ſtionẽ recoꝛdationis occurrat Wobꝛem q̃les oꝛãtes volumꝰiueniri·taleſ nos añ oꝛationis tps ſᷣpare debemꝰ. Ex pᷣcedẽ/ ti enĩ ſtatu mẽs atq; animꝰ in ſuꝓplica/ tione foꝛmat᷑.eoꝛundẽq; actuũ ꝓcũben/ tibo nob ad pcem · ꝓᷣboꝝ qͥʒ vel ſenſuum añ oculos imago pᷣludẽs · aut iraſci uos ſm pᷣcedenteʒ qlitatẽ faciet aut triſtari · aut concupiĩias cauſaſue pteritas retra/ ctare· aut riſu fatuo qð etiã pudet dice/ re cuiuſq; ſcurrilis dicti vel facti titilla⸗ tione pulſari aut ad poꝛes faciet volita⸗/ re diſcurſus. Et idcirco quicqͥd oꝛanti/ bus nobis nolumꝰ:vt irrepatañ oꝛatio/ nem de abdi nr̃i pector extrudere feſti/ nemus · vt illud apli oſſimus implere. Sine intermiſſione oꝛate·⁊ in oĩ loco le/ uantes puras manꝰ ſineira ⁊ diſcepta/ tione.Alias nãq; mandatũ iſtud pfice/ renõ valebimꝰ·niſi mens nr̃a ab omĩ vi cioꝛũ purificata ↄtagio · ꝓtutibo tm̃ ve/ lut naturaliba bonis dedita iugi omĩpo tentis dei cõtemplatione paſcatur De mobilitate aimę plumę vel pennulę compate. Laapitulũu.iiij. Tenĩ qualitas aimęnõ inepte ſubtiliſſime plumę ſeu pene le. uuiſſime cõꝑat·ꝗᷓ ſi bumor cni⸗ piam ext᷑nſecus accidenij coꝛruptõne vi ciata nõ fueritvel infuſa· mobilitateſbᷣ/ ſtantię ſuę tenuiſſimi ſpũs adiumento· velut naturaliter ad ſublimia celeſtiaq; ſuſtollit᷑. Si vo bumon cuiuſq; aſper/ gine vel infuſione fuerit ᷣẽuata · nõ mõ in nullos aereos volatꝰ naturali mobili tate raptabit᷑· ſed etiã ad ima terrecon/ cepti humon pondere depmet᷑. Ita mẽs ☚ lene . ſſ Sr De oꝛatione q nĩa ſi accedentib vicijs curiſq; mun danis aggrauata nõ fueritnoxieue libi dinis hũoꝛe coꝛrupta:velut natali pu/ ritatis ſue bñficio ſubleuata. leuiſſimo ſpiritalis meditationis afflatu ſblima⸗ bitur ad ſuꝑna· ⁊ hñilia deſerẽs atʒ ter/ rena ad celeſiia ⁊ inuiſibilia tranfferet᷑. Vñ ꝓpꝛie ſaſj pꝛecepij dñicis ammone/ mur. Uidete neqñ guent᷑ coꝛda vr̃a in crapula ⁊ ebꝛietate ⁊ cur ſecularibb.Et idcirco ſi volumꝰ oꝛationes nr̃as nõ ſo lum celos ſʒ etiã ea ꝗᷓ ſuꝑ celos ſunt pe⸗ netrare · curemꝰ? mentẽ ab omibus terre⸗ nis vicijs expurgatã cũctiſq; emũdatã fecib paſſionũ ad ſubtilitatem pducere naturalẽ· vt ita ad deũ vel ipa vel oꝛatõ eius nullo vicioꝝꝑ pondere pꝛeguata vl tra celoꝝ faſtigia poſſit aſcendere 1 Decauſis quibus mẽs noſtra aggrauatur. Lap̃. v. Ottandũ tñ quib ex cauſis gra uari menteʒ dñs deſignauerit. Mõ enĩ adulteria· nõ foꝛnica/ tiones · nõ homicidia · non blaſphemias · non rapinas ꝗᷓ moꝛtalia eſſe ⁊ dãnabi⸗ lia nullus ignoꝛat · ſ crapulã poſuit et ebꝛietatẽ ⁊ curas ſiue ſollicitudines ſecu lares Quęintm̃ nemo hoĩm mũdi huiꝰ cauet aut damnabilia iudicat· vt etiam nõnulli qð pudet dicere ſemetipos mo⸗/ nachos nuncupãtes hiſdem ipſis diſtẽ⸗ tioniby velut innoxijs ⁊ vtilibus impli/ eent᷑ · Qustria licet hm lr̃am ppet᷑ta ꝙ carnalẽ faciãt ⁊ aggrauẽt aĩam · atq; a ceo ſeparẽt ac deᷣmãt ad terrena · dubi tare non poſſumꝰeſſet tñ eoꝝ facił decli/ natio ſi bucuſq; ꝑtĩgeret iſtiꝰ pᷣcepti ne ceſſitas· ⁊ maxie nob qui tã longa remo tione ab oĩ actuali huiꝰ cõũſatiõe diſiũ gim · ⁊ iſtis viſibilibocur atq; ebꝛietatib ⁊ crapuł penit nulla occaſione miſcem̃ Ven eſt alia qͥʒ crapula nõ minꝰ noxia ebꝛietas ſpiritał difficiliꝰ euitãda · cu/ ra q; ac ſollicitudo ſecularꝗᷓ nos etiam poſt oĩm facultatũ noſtraꝝ pfectã renũ/ eiationem ⁊ vini epularũq; cõtinẽtiam cunctarũ · equidem in ſoli Hichne conſti 5 Boncee Rteſ Pxr Waoz . tutos frequent᷑ inuoluũt · de qᷣbo ꝓpheta expergiſcimini inquit q eſtis ebꝛij non a vino.Alius qͥʒ. Obſiu peſcite ⁊ ammi ramini:fluctuate ⁊ vacillate · inebꝛiamĩ ⁊non a vinomouemĩ ⁊ nõ ab ebꝛietate CLuius ebꝛietatis crapule vinũ conſe/ quẽt᷑ neceſſe eſt vt ſm ꝓphetã furoꝛ dra⸗ conum ſit· Ipmq; vinum dequa radice ꝓcedat aduerte· Ex vinea em̃ ſodomoꝝ vitis eoꝛũ:⁊ ſarmentum eoꝛũ ex gomoꝛ/ ra. Ais etiam fructum vitis iſiiꝰ atʒ ſar menti germẽ agnoſcere: Aua eoꝝ vua fellis.botrus amaritudinis ĩ ifis. Quę omia niſi fuerimus cũctis vicijs expur⸗/ gati ·⁊ ab oĩm paſſionũ crapula ſobꝛij. abſq; vſu ⁊ ebꝛietate vini epularũqʒ de litijs ⁊ affluẽtia.erit coꝛ noſtrũ ebꝛieta- te ⁊ crapula magis noxia pꝛegrauatum Nam qꝛ ſeculares curę etiã in nos qui nullis actibus mundi iſtiꝰ admiſcemur cadere nonnũq; poſſint. manifeſta rõe monſtrat᷑ 'm regulã ſenioꝝ· qͥ qcqdne ceſſitatem victꝰ quotidiani ⁊ inenitabi⸗ lem vſum carnis excedit. ad ſecularẽ de/ finierũt cu ſolidi neceſſitatẽ noſtri coꝛpor expedire: ad duoꝛũ vel triũ ſolidoꝛũ acquiſitõeʒ noſmetipos ꝓpenſioꝛe velimꝰ ope ac la⸗ bore diſtendere. ⁊ cũ duarũ velamẽ ſuf⸗ ficiat tunicaꝝ ad vſuʒ ſcʒ nocij ac diei · triũ vel quattuoꝛ fieri ꝓcuremꝰ domini. cũ q; vniꝰ ſiue duarũ habitatio ſuffici⸗/ at cellaꝝ · am bitõne ſeculari atq; ampli tudine delectati quattuoꝛ ſeu qnq; cel⸗ las. has eaſdem exquiſito oꝛnatu:⁊ ca pacioꝛes q; vſus deſiderat extruamus. paſſionẽ libidinis mundialis in quibj poſſumus pꝛeferentes. De viſione cuiuſdaʒ ſenis quã ſuper fratris inquieta operatõ ne pꝛoſperdit. Lapitulũ vv. Aod non ſine inſtinctu demo. num fieri maifeſtiſſima nos ex/ perimenta docuerũt. Maʒ qui⸗ dam ꝓbatiſſimus ſenioꝛũ cum tran ſiret finieruũt curam ? ſollicitudinem ptinere · vt verbi gra · ſi cũ poſſit operatio vnius iuxta cellam fratris cuiuſdam hac ani⸗ mi qua diximus egritudine labdꝛantis vtpote qui in extruẽdis reparãdiſq; ſu/ perfluis inquietus quotidianis diſten/ tionibe deſudaret· ⁊ eminus cõſpexiſſet eum graui malleo ſaxum duriſſimũ cõ⸗ terentem · vidiſſetq; ethio pem quendaʒ aſtantem illi · ⁊ vna cum eodem ictꝰ mal lei iunctis conſertiſq; manibus illiden⸗ tem · eum q; ad operis illiꝰinſtantiã igni tis facibo inſtigantem. diutiſſime ſubſti tit · vxel impꝛeſſionem diriſſimi demonis el fraudem tante illuſionis ammirãs: Lum eni nimia laſſitudine fatigat frat᷑ requieſcere iam iãq; finem oꝑi voluiſſet imponere · inſtigatione ſpũs illius aĩma tus iten reſumere malleum. nec deſinere ab intentione cepti operis vrgebat · ita vt iſdem eius incitamentis infatigabili ter ſuſtẽtatus tanti laboꝛis non ſentiret iniurniam. Candem igit᷑ ſenex tam dira Temonis ludiſicatione pmotus ad cel⸗ lam fratris diuertitſalutanſq; eumqͥd inquit eſt frater iſtud opus quod agis: At ille. Labvꝛamus ait contra iſtud du riſſimum ſaxum · vixq; illud potuimus aliqñ conterere. Ad hec ſenex. Benedixi ſti vix potuimꝰ. Mõ enĩ ſolus eras cũ il⸗ lud cederes · ſed fuit alius tecuʒ quẽ nõ vidiſti · qui tibi in hoc opere non tam ad iutoꝛ q; violẽtiſſimus impulſoꝛ aſtabat Et idcirco moꝛbũ ambitus ſecularis no ſtris mentib non ineſſe · non vtiq; eoꝛũ tm̃ negocioꝝ abſtinentia cõ ꝓbabit · queę etiaʒ ſi velimus expetere vel explere non poſſumus. neq; illarum rerum deſpe⸗ ctus quas ſi affectauerimꝰ tam apð ſpi ritales viros q; apud ſeculi bomies no tables pꝛima fronte reddem̃· ſed cũ etiã illa que noſtre ſu ppetunt poteſtati ⁊ ho⸗ neſtate quadam videntur obnubi · nec apud cunctos homines ex aperto repꝛe⸗ henſibiles faciunt·rigida mentis diſtri⸗ ctione reſpuimus. Et reuera non minꝰ hec quę parua vidẽtur ⁊ minima quę/ q; ab his qui noſtrę ꝓfeſſionis ſunt cer/ nimus indifferenter admitti.pꝛo quali. tate ſus aggrauant monacbi mentẽ · q; illa maioꝛa quęłm ſuum ſtatum ſeu cõ parationem ſecularium ſenſus inebꝛia/ re conſueueruntnon ſinentes depoſita fece terrena ad deum in quo ſemꝑ defixa eſſe debet intenno monachuz reſpirare⸗ cui ab illo ſummo bono vel parua ſeꝑa/ tio· moꝛs pꝛeſens ac pnicioſiſſimꝰ interi/ tus eſt credendus. Cũq; mens tali fue/ rit tranquillitate fundata vel ab omniũ carnalium paſſionum nexibus abſolu⸗ ta· ⁊ illi vni ſummoq; bono tenaciſſima adheſerit coꝛdis intẽtio · apoſtolicũ illꝰ implebit. Sine intermiſſione oꝛate et in omni loco leuantes puras manus· ſine ira ⁊ diſceptatione/Hac enim puritate ſi dici poteſt ſenſu mẽtis abſoꝛpto · ac de terreno ſitu ad ſpiritalem atq; angelicã ſimilitudineʒ refoꝛmato:quicqͥd in ſere ceperit · quicqͥd tractauerit:quicqͥd ege rit puriſſima ac ſinceriſſima erit oꝛatio. Interrogatio de eo ꝙ maioꝛis difficultatis ſit cuſtodire cogi. tationes bonas q́ʒ parare LCapitulu.vij. Ermanus. Atinã ſimili mo dDdoao atq; eadem facilitate qua ſe mina ſpiritaliũ cogitationum plcrũq; concipimus· etiam perpetuitatẽ earum poſſidere poſſimus.Cum eni ſue rint ſiue ꝑ. memoꝛiã ſcripturarum· ſeu ꝑ. recoꝛdationẽ ſpiritaliũ quoꝛũq; actuũ. Vl certe per intuitum ſacramentoꝛñ cę⸗ leſtium noſiro coꝛde concepte · ĩſenſibili quadam fuga dilapſea nobis quanto/ tius euaneſcuntatq; depereũt Cũ q; ali as quaſſibet occaſiones ſpiritalium ſen ſuum mens noſtra reppererit · rurſꝰ alijs caſualiter irrepentibus· ipe qͥʒ quę ap/ pꝛehenſe fu erat lubꝛica volubilitate dif fugiunt·ita vt nullam conſtantiã ſui re⸗ tinens animꝰ.nec poteſtate ꝓpꝛia ſancta rum cogitationũ poſſidens firmitatem. etiam tũc cum eas videtur vtcunq; reti nere · foꝛtuitu illas:⁊ nõ de induſtria cõ/ cepiſſe cxedatur. Quomodo eniʒ oꝛtus earum noſtro arbitrio putabitur aſcri⸗ anl⸗ tn i EsePa. P . c11 een. ꝛatione bendus quarãũ perſeuerantia non conſi ſtit in nobis: Sed ne foꝛte ſub huiꝰ que ſtionis indagĩe a cepto narrationis oꝛ/ dine longius euagantes exxoſitionẽ p⸗ poſitam ſuperoꝛatõnis ſtatu diutius re tardemus. de qua pꝛincipaliter ſitimus inſtitui · ſuo hanc tem oꝛi reſeruãtes· de qualitate oꝛationis inſtãtiſſime queſu⸗ mus informari:pꝛeſertim cum nullo tẽ/ poꝛenos ab ea ceſſare beatus apoſtolus moneat dicens. Sine intermiſſione oꝛa te · Et ideo pꝛimum de qualitate eius de ſideramus inſtitui:id eſti: qualis debeat emitti ſemperoꝛatio· deinde qualit᷑ hãc eandem quęcunq; eſt oſſidere velexer⸗ cere ſine intermiſſione woſſimus. NMon enim parua coꝛdis intentione eam per/ fici poſſe· ⁊ experientia quotidiana.⁊ p/ ſecutio tuę ſanctitatis oſtendit·q̃ finem monachi ac totius perfectionis culmen in oꝛationis conſummatione conſiſtere Reſponſio de diuerſis oꝛatio⸗ tionum qualitatibus. LCLapitulũu.viij. Saac. Aniuerſas oꝛationũ ſpecie s abſeq; in genti coꝛdis at q; animi puritate ⁊ illumina/ tione ſancti ſpiritus arbitror comphen/ di non woſſe. Tot enim ſunt quot in ani ma vna immo in cunctis animabus ſta tus queunt qualitateſq; generari Etiõ licet ſciamus nos ꝓhebetudĩe coꝛdis no ſtri vniuerſas oꝛationum ſpecies nõ poſ ſe perſpicere tamen inquantum medio⸗ critas experiẽtię noſire aſſequi pꝛeualue rit digerere eas vtcunq; temptabimus Scom menſuram nanq; puritatis in qua mens vnaquęq; pꝛoſicit· ⁊ qualita tem ſtatus in quo vel ex accidentibus in clinatur vel per ſuam renouatur indu⸗ ſtriam · ipſe quoq; momentis ſinguł re/ foꝛmantur.et idcirco vnifoꝛmes oꝛatio/ nes emitti ſemper a nemine poſſe certiſſi mum eſt. Aliter enim quiſq; ſu ꝓpli⸗ cat cum alacer eſt· aliter cum triſticię ſeu deſperationis pondere pꝛegrauatur Wr cõſtringit᷑. Dr p ſo eten aliter cuʒ ſpiritalibus ſucceſſibus viget aliter cũ impugnationũ mole depꝛimit᷑· aliter cum veniam peccatoꝛum.alit᷑ cum acquiſitionem gratię ſeu cuiu ſlibet vir/ tutis expoſcit · vel certe extinctionẽ cuiuſ libet vicij depꝛecaturaliter cũ cõſidera/ tione gehenne ac futuri iudicij timoꝛe cõpungit · aliter cũ ſpe futuroꝝ lvnoꝛũ eſiderioq; in flammat · alit cũ in neceſ/ ſitatib ac piculis· alit᷑ cum in ſecuritate actranquillitate vſat᷑alit᷑cũ ſacramen toꝛũ celeſtiũ reu elationibo illuſtrat · alit cñ ſterilitate tutũ ac ſenſuuʒ ariditate De quadripartita oꝛationum ſpecie. Capᷣ.ix. idcirco his ſuꝑ oꝛationũ qᷓ/ litate digeſtis · licet nõ qᷓntũ ex/ poſcit materie magnitudoſed qᷓ;tum vel tpis admittit anguſtia · vl cer te cape tenuitas ingenij nr̃i ⁊ coꝛdis p ꝛe ualet hebitudo: maioꝛ nob nunc ĩminet difficultas vt ipſas ſingillatĩ oꝛationũ ſpẽs exponamꝰ.q̃s apls quadnipartita ratiõe diſtinxit ita dicẽs. Depᷣcoꝛ itaq; pmo oĩm fieri obſecrationes· oꝛationes poſtulationes grarũactiones Quenon inanit᷑ ab plo ita fuiſſe diuiſa mĩme du/ bitandũ eſt.Et pᷣmitꝰ indagandũ quid obſecratione· qͥd oꝛatiõe: quid poſtula. tione · qd gratiarũactiõe ſignet deinð ꝑ quirendũ ·: vtrũ he ſpẽs ab oꝛãte ſint pa riter aſſumẽde.i.vt omẽs ſimul in vnaqᷓ q; ſu ꝓplicatiõe iungantur · an viciſſim ſingillatimq; ſint offerẽde · vtputa nũc qdem obſecrationes · nũc vo oꝛationes nũcaũt poſtulatiões ſeu gr̃arũactiones opoꝛteat ꝓmi:an certealiꝰ qdem obſec/ tiones · aliꝰ xo oꝛationes ·aliꝰ aũt poſtu/ lationes· alius grarũactões deo debeat exhibere ̃m men ſuram ſcz etatis ſug· in gqua vnaquęq; mens ꝑintentionis pꝛo ſiciat induſtriam. De oꝛdine ſpecie rum quę ſuper oꝛationis quali⸗/ tate ponuntur. Cap̃.x. . Tidcirco pᷣmum ꝓpꝛietates ip ſe ſunt noim vboꝛum q; tractã de ac diſcutiendũ qd inter oꝛa Nam vbi dẽin greco tionem ⁊ obſecrationẽ ac poſtulationeʒ interſit · Deinde ſimilit᷑ pſcrutandũ vtꝝ ſingillatim ſint an parit᷑ exbibẽde.Ter/ tio indagandũ · vtrũ etiam ipſe oꝛdo qꝗͥ ita eſt apli auctoꝛitate diſpoſitꝰ aliquid amplius inſtruat auditoꝛẽ? · an ſimplicit accipienda ſit iſta diſtinctio:⁊ indifferẽ ter putãda ſit ab illo talit᷑ fuiſſe digeſta qð mihi ſatis videt᷑ abſurdũ · Non enĩ credendũ eſt aliqͥd tranſitoꝛie ac ſinera⸗ tione ſpũm ſanctũ ꝑ apłum ꝓtuliſſe. Et idcirco eodem quo cepimus oꝛdine ꝓut dominꝰ donauerit ſingula retractemꝰ. De ob ſecratione · Lap i. Epcoꝛ ita q; pᷣmo oĩm ſieri ob/ ſecrationes. Obſecratio eſt im/ ploꝛatio ſeu petitio ꝓ peccatis. qua vlp pñbus wl p pteni admiſſis ſuis vnuſquiſq; cõpuct veniã deßcat. . Deoꝛatione. LCaß. xij. J Rationes ſunt q baliud alis offerimus ſeu vonem? o q grece dicit id eſt votü in latino legitur vota mea dño reddã. Qð ſᷣm ꝓpꝛietateʒ vꝓᷣbi ita expꝛimi põt oꝛatõnes meas dño red dam. Et illud qd legimus in eccdleſiaſte ſi voueris votũ deo ne moꝛã fecer redde illud· in greco ſimilit᷑ ſcribit id ẽ.ðſi oꝛaueris oꝛa tionem domino ne moꝛam feceris redde reillam. Quod ita ab vnoquoq; noſiꝝ implebitur. Oꝛamus cum renunciãtes huic mundo ſpondemus nos moꝛtifica tos cunctis actibus ⁊ cõuerſationi mũ dane tota coꝛdis intentione domiĩo ſer/ uituros. Oꝛamus cum ꝓmittimus ſecu lari onere cõtempto ac terrenis opibus ſpꝛetis.in oĩ contritione coꝛdis ac pau/ pertate ſpũs nos domĩo coheſuros Oꝛa mus cum pollicemur nos puriſſim ã coꝛ poris caſtitatem ſeu immobilẽ patiẽtiã exhibituros eſſe perpetuo · vl cũ de cozde nr̃o radices irę ſiuetriſticie moꝛtem oꝑe rantis vouemus funditꝰ em ẽdas · que 8õ — dre Mo 2880, DeE * De oꝛdtione cũ deſidia reſoluti · atq ad antiqᷓ vicia recurrentes mĩme fecerimꝰ erimꝰ oꝛatio num njarũ ac votoꝝ rei · dicit q; de no/ bis. Meli?eſt nõ vouere:qᷓ; vouere ⁊ nõ reddere.Qð pſᷣm grecum dici põt meliꝰ eſtnon oꝛare q; oꝛare ? non reddere· De poſtulatione · Lapᷣ xiij. tionũ puras ac feruentiſſimas ſn pplica — tõnes variatꝰemittat affectꝰ.tñ pma ad Ol ro ſPeut Cpcod incipientes videt᷑ peculiariꝰpꝑtinere· qui adhuc vicioꝝ ſuoꝝ aculeis ac memoꝛia remoꝛdẽr · Sea ad illos qͥ in ꝓfectu iið N S s pte ſpiritali a ꝑpetituq; ꝓtutũ q̃dam mẽtis ſu blimitate ↄſiſtũt/Tertia ad eos quip Ertio loco ponunt᷑ poſtulatio fectionẽ votoꝝ ſuoꝛſi opib adimplẽtes nes qᷓs ꝓ alijs qʒ dũ ſumꝰin fer int᷑cedere ꝓ alijs qͥ ↄſideratiõe fragili uoꝛe ſpuͦs oſtituti ſolemꝰ emit,· tatis eoꝝ ⁊ charitat᷑ ſtudio pꝛouocãtur tere · xel ꝓ caris ſcʒ nris· vel ꝓ totiꝰ mun Quarta ad illos qͥ iam penałↄſcie ſpi/ di pace poſcentes:⁊ vtipᷣius apli ꝓybis na de coꝛdiby euulſa·ſecuri iam munifi- eloquarcũ ꝓ oĩbus homĩbypregibus ?· cẽtias dñi ac miſerationes q̃s vel in te oĩboqui in ſublimitate ſunt ſuꝓplicamꝰ rito tribuit velin pñti largit᷑ vel pᷣparat Degratiarũactione. Cap̃.xiiij. ĩ futuro · mẽte puriſſima retractãtes ad Varto deinde loco graꝝactio illã ignitã ⁊ ꝗᷓ oꝛe hoim cõpᷣhendi nec ex nes ponunt᷑.q̃s mens vel cũ p/ pᷣmi põt oꝛationẽ feruẽtiſſimo coꝛde ra/ terita dei recolit bũficia · vel cũ ptant᷑.Nõnũ q;ᷓ tñ mens ꝗᷓ in illũ veruʒ pñ̃tia cõtemplat· ſen cũ in futurũ que purita ꝓficit affectũ · atq; in eo iam ce- quãta pꝛeparauerit deus his ꝗ diligũt perit radicari · ſolet H̊ oĩa ſił ꝑit᷑q; cõcipi euz ꝓlſpicit· p ineffabiles exceſſus deo re ens atq; in modũ cuiuſdã incõpbenſibi fert. Qua etiã intentione nonnũ q; pie· lis ac rapaciſſime flãmę cũcta puolitãs ces vberioꝛes emitti ſolent · dũ illa ꝗᷓ re/ ineffabiles ad deũ pᷣces puriſſimi vigo⸗ poſita ſunt in futuro ſanctoꝝ pᷣmia pu/ ris effundere · q̃s ipe ſpuũs int᷑pellans ge⸗ riſſimis oculis intuẽdo·ineffabiles deo mitibo inenarrabilib ignoꝛantibynobiſ emittit ad deum · tãta ſcʒ in illiꝰ hoꝛe mo gratias cũ immẽſo gaudio ſpũs noſter nittit a in il L mẽto ↄcipiens · ⁊ ineffa bilit᷑ in ſu ꝓplica inſtigatureffundere. UVtruũ quattuoꝛ oꝛationũ ſpeci tiõe ꝓfundẽs· q̃nta nõ dicã oꝛe pcurre es ſimul et omnibus an ſingil/ re· ſed ne ĩa q dem mẽte valeat alio tpe recoꝛdari.Et inde eſt ꝙ in q̃libʒ mẽſura latiet viciſſim vnicuiq; ſintne / recoꝛdari. Et inde eſt q in q̃libzʒ mẽſura qs poſitꝰ nõnũqꝙ; puras intẽtaſq; pᷣces ceſſarie. Caßp. xv. X dbus quattuo ſpecieb licʒ nonnunqᷓ; ſoleant occaſiones ſuꝓplicationũ pinguiũ genera inuenit emittere · qꝛ ⁊ de illo ðᷣmo et hũi⸗ lioꝛdine qͥ eſt ſuꝑ recoꝛdatiõe futuri iu/ dicij is ꝗͥ adhuc ſub terror pena acme⸗ — — —) — ri.naʒ ⁊ de obſecrationis ſpecie ꝗᷓ de cõ⸗ punctione naſcit᷑ peccatoꝝ · et de oꝛatio nis ſtatu ꝗᷓ de fiducia oblationũ ⁊ ↄſum matione votoꝝ p ↄſcie ꝓfluit puritate tu examis ↄſtitutꝰ ẽ ita ad hoꝛã ↄpũgit᷑ vt non minoꝛe ſpũs alacritate de obſeẽ⸗ tionis pinguedine repleart · qᷓ; ille qͥ per puritatẽ coꝛdis ſui munificentias dei p/ — — — — — — —5 — ⁊ de poſtulatione ꝗᷓ de charita ardoꝛe pꝓpcedit: degrarumactõne ꝗᷓ de bñficio rum dei magnitudĩis ac pietatſ᷑ᷣ eius cõ ſideratione generat᷑. feruentiſſimas ſe⸗ piſſime nouimꝰ pᷣces ignitaſq; pꝛodire. ita vt cõſtet oẽs has q̃s pdiximus ſpes oĩbyhomĩb vtiles ac neceſſarias ĩueniri vt in vno eodẽq; viro nunc qͥdem obſe/ crationũ:nũc aüt oꝛationũ nüc poſtula luſtrans atq; pcurrẽs ineffabili gaudio leticiaq; reſoluit᷑ incipit eni ſm ſentẽtiã dñi plus diligere · qa ſibimet amplioꝛa cognoſcit ind ulta. Ad quas oꝛa/ tionum ſpẽs noſmeupſos ten⸗/ dere valeamus. LCa. xvi. Aiñmen expetende ſunt nobis per pꝛofectũ vite conſũmatio/ nemq; vtutum ille wotius ſupplicatio⸗ Collatio X abbatis Yſaac num ſpẽs ꝗᷓ vel de cõtẽplatiõe futuroꝝ bonoꝝ vl de charitaſ̃ ardoꝛe fũdũt᷑ ſeu certe vt buñiliꝰ ⁊ ſm incipientiũ mẽſurã loquar · pꝛo acquiſitione quarũq; vir⸗ tu tuʒ ſeu vicij cuiuſlibet extinctiõe gene rant. Mlit᷑ eni ad illa ſublimioꝛa ꝗ́ᷓ pdi⸗/ ximus ſuꝓplicationũ genera pueire nul latenꝰ poterimꝰ niſiꝑ oꝛdinẽ poſtulatio num iſtarũ ſenſim mens nr̃a fuerit Sda tiq; ꝓuecta. De quattuoꝛ ſuppli cationum generibus a domio iniciatis. Lap. xvij. AIlur/ỹs q̃ttuoꝛ ſu ꝓplicationũ ſpecci es ita etiã dñs exẽplo ſuo nob ainiciare dignat eſt ˖ vt in H qʒ3 iImpleret illud qð de ipo dꝛĩ. Quę cepit ieſus facere ⁊ docere. Nam obſectionis genꝰ aſſumit cũ dicit. Pr ſi po ſſibleeſt trãſeat a me calix iſte · vel illud qð ex ꝑſo na eiꝰ cãtatur in pᷣs. Deus deus me? re⸗ ſpice in me qᷓreme dereliqᷣſti. aliaq; his ſimilia Oꝛatio eſt cũ dicit.ego te clarifi caui ſup terra opꝰcõſũmaui qð dediſti mibi vt facerem. ſiueillð · ⁊ ꝓ eis ſcĩfico meipm vt ſint ⁊ ipi ſanctificati in vᷣita/ Boſin latio eſt cũ dic. Pr qͥs dediſti mihi volo vt vbi ego ſum et ipi ſintme⸗/ cum vt videant glaz meã quam dediſti mibi · vl certe cũ dicit. Orignoſce eis nõ enĩ ſciunt qͥd faciũt Grarüũactio eſt cũ diẽ. Cõſiteoꝛ tibi dñe pĩ celi ⁊ t᷑r· qꝛ abſcõdiſti ̊ a ſapientibo ⁊pꝛudentibo.⁊ reuelaſti ea paruułita pr qꝛ ſic fuit pla citũ añ te · xel certe cĩ dic. Pr gras ago tibi qm audiſti me · ego autẽſciebam qʒ ſp meaudis. Quę tñ q̃tuoꝛ ſu ꝓplicatio num genera licet ſingillati ac diũſo tpe pm illũ quẽ ↄpᷣhendimus modum idem dDñs noſter diſtixerit offerenda · tñ etiam ſik ea in ſupplicatiõe ꝑfecta ↄphẽdi poſ/ ſe identidẽ ſuis oſtendit exeplis · p illam ſcʒ oꝛationeʒ quã ad finem euãgelij ſᷣm iohem legimꝰeum copioſiſſime ꝓfudiſſe Ervr cuiꝰ textu qꝛ longũ eſt vniũſa pcurre re· diligens inqᷣſitoꝛ hita eſſe lectõis ipiꝰ ſerie poterit edoceri. Quẽ ſenſũ apls q iepla ad pbilip.has qᷓtuoꝛ ſu ꝓplicatio⸗ num ſpẽs aliquãtũ immutato ponẽs oꝛ dine euident expᷣſſit · oſtẽditq; debere eas nõnũ q; ſił ſub ardoꝛe vniꝰſupplicatõiſ offerri · ita dicẽs Sʒ in oĩ ofone ⁊ obſee tione cũ gratiarũactiõe petitiões vrę in noteſcãtapð dei. per quod voluit nos in h ſpecialiꝰ erudire qᷣ ⁊ in oꝛatione ⁊ obſecratiõe gr̃arũactio debeat cũ poſtu latione miſceri. Deoꝛatiõe dñica⸗ Ecita q; ſu ꝓplicatio/C. xviij nü genera ſbᷣlimioꝛ adhuc ſta- tꝰac pᷣcelſioꝛ ſubſeq̃t· qͥ ↄtẽpla tisõe dei ſolius charitaſ᷑̃ ardoꝛe foꝛma/ tur · p quẽ mens illiꝰdilectione reſoluta atq; deiecta familiariſſime deo velut pa tri ꝓpꝛio peculiari pietate colloquitur. Quẽ ſtatũ debere nos diligent expetere foꝛmula dñice orois inſtituit dicẽs. Or nfr · q vniuerſita deũ ac dñm pfem eſſe voce ꝓpꝛia ofitẽtes · de cõditione ſeruili ĩ adoptionẽ filioꝝ nos ꝓfitem̃ aſcitosad ijcientes deinde·ꝗ es in celis· vt cõmoꝛa tiõʒ vite pñtis q̃ in hac vegimꝰterra· xe lut pegrinã · atq; a nr̃o pf̃e nos longiſſi-/ me ſepantẽ toto hoꝛroꝛe vitãtes · ad illaʒ poti regioneʒ in q̃ pr̃em nr̃m cõ moꝛari fatem ſũmo deſiderio ꝓperemꝰ · nihilq; admittamꝰ eiuſmodi qð indignos nos bac nr̃a ꝓfeſſione ac nobilitate tãte ad/ optionis efficiẽs ˖ 1 hereditate pat᷑na ve⸗ lut degeneres puet.⁊irã nos faciat iuſti⸗ cię eiꝰ ac ſeu eritat᷑ incurrere · In quem fi lioꝝ oꝛdinẽ gradũq; ꝓfecti illa cõtinuo eſtin bonis filijs pietate flagrabimꝰ affectu · vt iam nõ ꝓ nr̃is vtilitatibus ä6ß ꝓ nĩi patr gla totuʒ ĩpendãꝰ affectuʒ Dicentes ei. Sanctificet᷑ nomẽ tuum.no ſtrum deſideriũ noſtrũ gaudiũ gloꝛiam noſtri patris eſſe teſtantes· imitatoꝛes ef fecti illius qui dixit. Qui a ſemeipᷣo lo⸗ quitur gloꝛiã pꝛiã querit. q aũt querit gloꝛiã eiꝰqͥ miſit illũ· hic verax eſt.⁊ iniu ſticia in eo non eſt. Deniq; vas electio⸗ nis hoc repletus affectu etiam anathe⸗ ma fieri optata chꝛiſto. dummodo ei fa milia multiplexacquiratur ⁊ad gloꝛiã ſui patris ſalus totiꝰ iſraeliticę pleb ac De oꝛatione qeſcat. Securꝰeni optat interire p chꝛi ſto q nouit neminẽ moꝛi poſſe ꝓ vita Et iteꝝ. Gaudemꝰ inqᷣt qñ nos infirmi ſu/ mus . vos aüt potentes eſtis. Et qͥd miꝝ ſi vas electõis ꝓ chꝛiſti gła ⁊ fratꝝ ſuoꝝ ↄuerſiõe gẽtiſq; pᷣuilegio anathema fie/ ni optata chꝛiſto · cũ micheas qz ꝓPheta Vllet ſe mendacẽfieri:⁊ ab inſpiratõne ſancti ſpũs alienũ · dũmõ plagas illas ⁊ captiuitaᷣ exitia ꝗᷓ ſua vaticinatiõe p/ dDiyxerat plebs iudaice nationis euadat. vtinꝗ inqens nõ eſſem vir babẽs ſpũm mendaciũ otiꝰ loꝗ̃rer · vt ptermitta/ mus illũ legiſlator affectum· qꝗͥ cum fra tribe ſuis etiã pituris non renuit intire dicẽſ Obſeero dñe peccauit ꝓppls iſte pec catuʒ magnũ · aut dimitte eis hac noxã aut ſi nõ facis dele me de libꝛo tuo queʒ ſcripſiſti · Põt aũt cõgrue ſat᷑ñ illud qð dicit᷑ · ſanctificet᷑ nomẽtuñ · etiã talit᷑ ac cipi. Sanctificatio dei nr̃a perfectio eſt Itaqʒ dicẽtes ei · ſanctifice᷑ nomẽ tuuʒ· alijs bis h̊ dicimus. Lales nos facito pr vt ſanctiſicationeztuã vel intelligere quãta ſit vel cape meream̃: vl certe vt ĩ nr̃a ↄuerſatione ſpiritalactꝰ a ꝓpareat. NQð tunc efficacit᷑ implet᷑ in nob.qñ vi/ dent homĩes opa nr̃a bona· ⁊ gloꝛificãt patrem noſtrũ q in celis etꝭ. De eo ꝙ dicit adueniat regnum tuum Ecũda petitio menij Ca.xix puriſſime aduenire iam iamq; regnũ ſui pr̃is exoptat · vl iſto ſcʒ qͥ quotidie chꝛiſtus regnatin ſanct qõðᷣ ita fit cũ diaboli impio ꝑ extinctionẽ fetentium vicioꝝ denris coꝛdib pulſo deus in nobis ꝑ vᷣtutũ bonã fragrãtiaʒ ceꝑit dominari:⁊ deuicta foꝛnicatõe ca ſtitas ˖ ſupato furoꝛe trãquillitas: calca/ ta ſu ꝑbia hũilitas:in nr̃a mente regna/ nerit · vel certe illud qð pᷣſtituto tpe omĩi bus eſt ꝑfeci ac dei filijs generalit᷑ repꝛo miſſum . in quo eis dicet a chꝛiſto Aeni te benedicti pr̃is mei ·poſſidete paratum vob regnum a ↄſtitutõe mũdi· intentis illud qdᷣammõ obtutibo ac defixis deli, derans ⁊ expectans dicenſq; ad eum, Veniat regn tuum NMonit eni teſtimo nio econſcie ſue cũ a pparuerit. morx ei?ſe futurũ eſſe cõſoꝛtem. Mec enĩ dicere vel optare criminoſoꝝ nullꝰ audebit· q nec vigere tribunal iudicis volet · qͥſqͥs ſub aduẽtu eiꝰ non palmam nec pᷣmia ſuis meritis· ſy penã nouit ꝓtinꝰ repẽſandã. De eo ꝙ dicit fiat voluntas tua FErtia ſu ꝓplicatio Cap̃.xx. filioꝝ eſt. Fiat volũtas tua ſic᷑ iuin celo ⁊ in terra. Mon põt eſſe iã maioꝛ oꝛatio q; optare vt terrena me reãt celeſtibe coeq̃ri · Qã qᷣd eſt alið di⸗/ cere: fiat volũtas tua ſicutin eelo ⁊ ĩ ter ra · ᷓ; vt ſint holes ſiles angelis · ⁊ ſic vo lũtas dei ab illis implet᷑ in celo · ita etiaʒ hi ꝗqᷣ in terra ſunt nõ ſuã ſed eiꝰ vniuerſi faciãt voluntatẽ. Hoc qͥʒ nemo ex affe⸗ ctu dicere ſualebit niſi is ſolꝰ qͥ deũ cre/ dit oĩa quę vident᷑ vel aduſa vel ꝓſpe⸗ ra ꝓ nr̃is vtilitatibꝛdiſpenſare · magiſq; eũ ꝓ ſuoꝝ ſalute cõmodis ꝓuiduʒ at qᷓ; ſollicitum qᷓ; noſipos eſſe ꝓ nob. Al certe alit᷑ accipiendũ. Aolũtas dei ſalꝰ oĩm eſt · m illã beati pauli ſnĩam· q oẽs boiĩes vult ſaluos fieri ⁊ ad agnitionem pitaſ venire. De q̃ etiã volũtate yſaias ꝓpheta ex pſona dei pr̃is⁊ oĩs inqͥt vo⸗/ luntas mea fiet Dicẽtes ergo ei.Fiat vo luntas tua ſicut in celo ⁊ in terra · H̊ eum alijs oꝛamus vybis · vt ſicut hi qᷣ in celo ſunt ita oẽs qui in terra cõſiſtũt tua pa⸗ ter agnitione ſaluent. Depaneſu/ perſubſtãtiali ſiue quotidiano Einde panem nĩjm Ca.xxi. iililẽ ſupſtãtialẽ da nob hodie.Qðᷣ aliꝰ euãgeliſta quo tidianũ dixit. Illð nobilitaſj acſbͤſtãtię eius ſignificat qualitateʒ: qua ſcʒ ſuper omnes ſᷣſtantias ſit· atq; omẽs creatu/ ras ſublimitas magnificẽtię eius ac ſan ctificationis excedat:G̊ vero ꝓpꝛietatem vſus ipᷣius atq; vtilitaᷣ expᷣſſit. Nã cũ dicit quotidianũ · oſtẽdit ꝙ ſine ipᷣo nul lo die ſpiritalem vitam caꝑe valeamus Cui diẽ hodie· oſtẽdit eũ qͥtidie eſſe ſumẽ dum ⁊ heſternã ſbitionẽ eiꝰnõ ſufficere Collatio x abbatis Yſaac niſi nob hodie qʒ ſimilit᷑ fuerit attribu/ tus ·omiq; nos tꝑe hanc oꝛationẽ debe/ re pfundereindigentia eiꝰ qͥtidiana cõ moneat. qꝛ nõ eſt dies quo nõ opus ſit nobis huius eſu ac pceptione coꝛinteri⸗ oꝛis noſtri hoĩs confirmare. Licet iſtud qð dẽ hodie ⁊ ad pñtem vitã poſſit ĩtel⸗ ligi ·i. dũ in hoc ſeculo cõmoꝛam̃·pꝛeſta nobis bunc panẽ. Nouimꝰ eĩ eũ bis qꝗͥ meruerint ate ⁊ in futuro eſſe pᷣſtandũ. ſed rogamus vt eũ nobis hodie largiar qꝛ niſi eũ ꝑcipere quis in hac vita meru erit · in alia eius ꝑticeps eſſe nõ poterit. De eo dicit dimitte nobis de bita noſtra et reliqua.Ca.xxij. X dimittenob debita nia ˖ ſic etnos dimittimꝰ debitoꝛibo no . ſtris. O ineffabilis dei clemen⸗ tia · ꝗᷓ non ſolũ nobis oꝛatiõis tradidit foꝛma·⁊ acceptabilẽ ſibi in nobis moꝛũ noſtroꝝ inſtituit diſciplinã ac ꝑ neceſſi tatem tradite foꝛmule qua ſe pꝛecepit a nobis ſp oꝛari · ire parit᷑ ⁊ triſtitię euellit radices· ſed etiã occaſionẽ rogantibus tribuit · eiſq; reſerat viã qua clemens ac pium ꝓbent erga ſe dei iudiciũ ꝓmulga ri vel ꝓdire· quodammõ ptãatem tri/ bnit qua iudid noſtri poſſimꝰ ſnĩam tẽ/ xerare ad veniam delictoꝝ noſtroꝝex- emplo eñ noſtre remiſſionis coaꝛtantes· Dũ dicimꝰ ei · dimitte nob ſicutet nos dimittimꝰ. Itaq; ſecurꝰhui oꝛatiõis fi ducia de ſuis admiſſis veniam poſtula/ bit · quiſqͥs remiſſus erga ſuos dũtaxat nõ erga dñi ſui extiterit debitoꝛes · So/ lemꝰ nõnulli qdð eſt cetenꝰ erga illa qui⸗/ dem ꝗᷓ admittunt᷑ ad iniuriaʒ dei q;uis magnoꝛũ ſint criminũ · placidos nos ⁊ clementiſſimos exhibere erga noſtraruʒ vVro vl paruiſſimaꝝ offenlionũ debita exactoꝛes immites atq; inexorabiles in ueniri. Quiſqs igit᷑ in ſe delinqueti fr̃i nõ ex coꝛde dimiſerit:nõ indulgentiã ſʒ cõdẽnationeʒ depꝛecatione hac ſibimet impetrabit.ſua q; ꝓfeſſiõe ſemetipᷣm po ſcet diriꝰ iudicari· dicẽs · remitte mihi ſi⸗ cut ⁊ ego remiſi.Qð cũ illi ſin ſuã peti/ tionẽ fuerit repenſatũ · qd aliud ſbᷣſeꝗ̃r q; vt exẽplo ſuo ĩplacabili ira ⁊ irremiſ⸗ ſa ſnia puniat᷑. Ideoq; ſi clement᷑ volu mus iudicari.nos qͥʒ erga illos ꝗᷓ ĩ nos Teliq̃runt opoꝛtet eſſe clemẽtes. Tm̃ enĩ remittet᷑ nobis q;tum nos remiſerimus eis · ꝗ nobis q̃cũ q; malignitate nocuer̃t Qð foꝛmidãtes nõnulli cuʒ in eccleſia HGBoꝛatio ab vniũᷣſa plebe ↄcinit᷑· hũc lo⸗ cum taciti ptermittũt · ne ſcʒ ſemetipſos obligare potiꝰ qᷓ; excuſare ſua ꝓfeſſione videant.nõ intelligẽtes ꝙ fruſtra cauil lationes has iudici oĩm ſtendere moliã tur · qͥ quemadmodũ iudicatur ſit ſup/ plicib ſuis voluit demõſtrare. Dũ eniʒ erga eos nõ vnlt immiſᷣ atq; inexorabi/ lis iueniri · foꝛmã ſui iudicij deſignauit vt quẽadmodũ nos abillo iudicari cu/ pimꝰ.ita nr̃os fratres ſi qͥd in nob deliꝗ rint iudicemꝰ.q; iudicinʒ ſine mĩa fiet ei qͥ nõ fecerit miſicoꝛdiã. De eo ꝙ di⸗ cit etne nos inducas itempta/ tionem. LCaß̃. xriij. Einde ſequit᷑. Et ne nos indu/ cas in temptationẽ. De qͥ non mima naſcit᷑ queſtio. Si enim oꝛamꝰ ne pmittam temptari· vñ erit in nob vtꝰ oſtãtie ↄpbãda·ſm illã ſnĩam Ois vir qᷣ nõ eſt temptatꝰ nõ eſt ꝓbatꝰ. Nõ ⅝ Gᷓſonat. ne ĩducat nos in tempta/ tionẽ· q̃ſi nõ ꝑmittat nos aliqñ tempta/ ri · ſy ne pmittat in temptatõe poſitos ſu perari. Temptatus eſt eni iob · ſznõ eſt duct in temptationẽ. Nõ enĩ dedit in⸗ ſipiẽtiã deo · nec ad illã ad quã traheba tur temptaton volũtatẽ oꝛe impio blaſ phemꝰ ĩtrauit· Tẽptat eſtabꝛaã · tẽpta tus eſt ioſeph · ſʒ neuter illoꝝ inductus eſt in tẽptationẽ · qꝛ nullꝰ eoꝝ cõſenſum pbuit tẽptatoꝛi· Deniq; ſeqt᷑ Sʒ libera nos a malo.i.ne pmittas nos a diabolo temptari ſupꝛa id qd poſſumꝰ. ſʒ fac· cũ temptatiõe exitũ vt ſuſtinere poſſimus. De eo ꝙnon debeant alia po⸗ ſtulari qᷓ; hęc tantu quę oꝛatio/ nis dominice modulo continẽ tur. Cap·xxiiij. — --ᷣðẽð — — — — — — — Deoꝛatione . Idetis er go qualis nobis ab ipo qui ꝑillam exoꝛandus eſt iudice oꝛationis ſit modulus foꝛma pꝛopoſita. in qua nulla diui⸗ tiarum petitio. nulla memoꝛia dignita/ tum · nulla ꝓotentatus ac foꝛtitudinis poſtulatio · nulla coꝛpoꝛeę ſanitatis ſeu tem poꝛalis vite mentio cõtinetur Nibil enĩ caducũ vult a ſe nibil vile nihil tꝑ le eternitatũ conditoꝛ imploꝛar ximam irrogabit iniuriam· quiſqs bis ſem piternis petitionibo pꝛetermiſſis trã ſitoꝛium aliquid ⁊ caducũ ab eo malue rit poſtulare · 1 offenſam potiꝰ qᷓ; ꝓpicia tõʒ iudicis ſui vilitate oꝛatõis incurret De qualitate ſublimioꝛis oꝛa⸗ tionis. Cap. xxv. Ec igitur oꝛatio licet omnẽ vi ⸗ ceatur ꝑfectionis plenitudinẽ? continere · vtpote que ipius do mini auctoꝛitate vel iniciata ſit vel ſtatu ta · puebit tam̃ domeſticos ſuos ad illũ pcelſioꝛem quẽ ſuperiꝰ cõmemoꝛauimꝰ ſtatum · eoſq; ad illam igneã ac perpau cis cognitã vel exptaʒ (imo vt pꝛopꝛiꝰ dixerim )ineffabilem orationẽ gdu emi/ nentioꝛe perducit:quę omnem tranſcen dens humanum ſenſum nullo nõ dicã ſono vocis nec linguę motu nec vlla x⸗ boꝛum ꝓnunciatione diſtingnitur · ſed quam mens infuſione celeſtis illius lu/ minis illuſtrata· non hbumanis atq; an/ guſtis deſignat eloquijs · ſed cõglobaij ſenſibus velut de fonte quodam copio ſiſſimo effundit vbertim · atq; ineffabili/ ter eructat ad dñm · tanta pꝛomens in il lo bꝛeuiſſimo tempor pũcto · quãta nec eloqui facile· nec mens percurrere in ſe⸗ metipam reuerſa pᷣualeat. Quem ſtatũ dñs qͥʒ inter illarũ ſu ꝓplicationum foꝛ/ mulas:quas vel ſolus in monte ſedens l tacite fudiſſe deſcribit · ſimilit᷑ ſigu/ rauit · cũ in oꝛationis agonia conſtitutꝰ etiqʒ guttas ſanguĩs inimitabili inten/ tionis ꝓfudit exemplo. De diuerſis compunctionũ cauſis Lapitulũ.xxvi. taq magnificentie eius ac munificentie ma- Vis vero poſſit diuerſitates cauſas ipas atq; oꝛigines cõ/ punctionũ quantalibet expien tia pꝛeditus ſu fficient᷑ exponere quibu inflammata mens atq; ſuccenſa ad oꝛa tiones puras ac feruentiſſimas incitat. Quarũ pauca quantum potuerimꝰ ad pñs per illuminationẽ dñi reminiſci ex⸗ npli gratia ꝓponemus Nonnũ q; ete- nim pſalmi cuiuſcunq; vᷣſiculus occa⸗ ſionem oꝛatõnis ignite decantantibus nobis hᷣbuitinterdum canoꝛa fraterne vocis modulatio ad intẽtam ſu ꝓplica/ tionem ſtupentiũ animos excitauit α nimus qͥʒ diſtinctionẽ grauitatẽq; pſal lentis etiaʒ aſtantibo plurimũ contuliſ- ſe feruoꝛis · necnõ exhoꝛta tio viri ꝑfecti· Tcollatio ſpiritalis · frequent᷑ ad vberri mas pꝛeces iacentiũ erexit affectũ. Sci. mus etiam fratris ſeu cari cuiuſlibet in- teritu non minus nos ad plenam com/ punctionem fuiſſe raptatos · Recoꝛda- tio qͥ; texoris ac negligentienoſtrenõ⸗ nunqᷓ; nobis ſalutarem ſpũs inuexitar doꝛem. Atq; in hunc modum nulli du- bium eſt occaſiones innumeras non de eſſe qbus per dei gratiam tepor ac ſom⸗ nolentia noſtrarũ mentiũ valeat excita ri. De varus compunctio- num qualitatibus. Capᷣ.xxvij. Alemagdmodũ vo vel qbo mo⸗ dis iſte ipe ↄpũctiones de inti⸗ mis aĩe ↄclauibe ꝓferãt nõ mi non difficultat eſt indagare. Frequent enĩ ꝑ ineffabile gaudiũ ⁊ alacritatẽ ſpᷣs ſalubernie ↄpũctõnis fructꝰ emergit· ita vt etiã in clamoꝛes qͥſdã ĩtolerabiłgau Dij ĩmẽſitate ꝓrũpat · ⁊ cellã vicini iocũ Ditas coꝛdis ⁊ exultatõnis penetret ma/ gnitudo. Nõnũqᷓ; v tãto ſilẽtio mẽz int ſecretũ ꝓfũde taciturnitaſ᷑ abſcõdit᷑ vt oẽm penitꝰſonuʒ vod ſtu poꝛ ſubite il lumĩatõis ĩcludat·oẽſq; ſẽſus attonitꝰ ſpũs vl ↄtineat int᷑nſecꝰ vel emittat· ac S8ſideria ſua gemitib ĩenarrabilib effũ datad deũ. Intdũ vo tãta ↄpictõniæ abũdaãtia ac doloꝛe ſuꝓplet · vt alias eã digerere n lacmaꝝ euapoꝛatõe ñ poſſit R Terzr „₰ P — LCollatio Ix abbatis Vſaac Interrogatio deeo ꝙnõ ſit in noſtra poteſtate pfuſio lachꝛy/ marum. Lapᷣ.xxviij. Ermanus.Hunc qͥdem cõ pñũctiõs affectũ ex pte aliq̃ mea . q̃ʒ exiguitas non ignoꝛat. Fre/ quenter enĩ recoꝛdatione delictoꝝ meo rum oboꝛtis lachꝛymisita ſum hoc in⸗ effabili vt Hfatus es gaudio · viſitante dño vegetatus · vt deſperare me illoꝛum veniam nõ debere · leticig ißpius magni⸗ tudo dictaret. Quo ſtatu nihil reoꝛ eſſe ſublimins · ſi reparatio eius noſtro ſub⸗ iaceret arbitrio. NHam nonnũ q; cupiẽs ad ſimilẽ me lachꝛymarũ cõpunctionẽ totis viribus excitare · omneſq; erroꝛes meos atq; pꝑeccata ante oculos ſiatuẽs vbertatẽ illam fletuũ reuocare non poſ⸗ ſum · ita oculi mei in modu cuiuſdam duriſſime ſilicis pꝛedurantur · vt nulla pꝛoꝛſus ex eis humoꝛis gutta diſtillet. et ideo quãtum michi in illa lachꝛymaꝝ ꝓſuſione congaudeo ·tm̃ doleo qpillã cũ voluero recuperare non valaam Reſponſio dediuerſitate cõpũ ctionum quę per lachrymas di geruntur. LCap xxix. Saac. Noõ omis lachꝛyma rum ꝓfuſio vno affectu vl vir⸗ unr eznom e,ler enim ille emanat fletus qͥ peccatòꝝ ſpina coꝛ no ſtrum cõpungente ꝓfertur · de quo dici/ tur · Laloꝛaui in gemitu meo lauabo ꝑ. ſingulas noctes lectum meũlachꝛymis meis ſtratũ meum rigabo.Et iterũ.De⸗ duc quaſi toꝛrentem lachꝛymas ꝑ diem heu mihi qm̃ incolatus meus plonga⸗ tus eſt· ⁊ multuʒ incola fuit anima mea. Aliter ꝓfluunt lachꝛyme queabſq; vl⸗ la quidem taliũ criminũ conſciẽtia · ſed tñ de metu gehenne ⁊ hoꝛribilis illiꝰiudi cij recoꝛdatione ꝓcedunt cuius terroꝛe ꝓpheta pculſus oꝛat ad deum·nõ intres inquiens in iudicio cum ſeruo tuo:quia non iuſtificabit᷑ in conſpectu tuo omĩs viueng. Eſt etiã aliud lachꝛymaruz ge ceat pupilla oculi tui Aliter qͥ de ↄtem/ p noctẽ·⁊ nõ des hale bi · neq; ta⸗ platione eternoꝝ bonoꝛũ · ⁊ deſiderio il/ lius future claritatis exoꝛit᷑ · ꝓqua etiaʒ vberioꝛes lachꝛymarũ fontes de intole⸗ rantia gaudij ⁊ alacritatis immenſitate ꝓrumpunt · dũ ſitit aĩma noſtra ad deũ fontem viuum dicens Qñ veniã et ap parebo ante cõſpectũ dei · fuerũt mihi la⸗ chꝛyme mee panes die ac nocte · cum eiu latu quotidie ⁊ lamentatione ꝓclamãs nus. qd nõ ꝓp ſua conſciẽtia ſed ꝓ aliẽa duricia peccatq; generat.qͥ ſamuel ſau lem · quo illã qͥʒ hierſm vel in pᷣterij hie remias vl in euangelio dñs fleuiſſe de⸗ ſcribitur ita dicens. Quis dabit capiti meo aquã:⁊oculis meis fontem lachꝛy⸗/ marum ⁊ ploꝛabo in die in nocte int᷑/ fectos filię pppuli mei? Ael certe qualeſ ille ſunt lachꝛyme de quibo in pſalmo cẽ teſimopmo canit᷑. Quia cinerẽ ſicut pa nem manducani ·⁊ po · me cũ fletu miſce bam · Quas certũ eſt nõ illo affectu p/ mi quo in ſexto pſalmo ex ꝑſona penitẽ⸗ tis emergunt:ſed ꝓ anxietatib vite huiꝰ atq; anguſtijs ⁊ erumnis· quibo iuſii in boc mundo poſiti depꝛimunt᷑ · Qð etiã pſalmi ipius non ſolũ textus ſed etiã ti/ tulus euident᷑ oſtendit ·q ex pſona pau peris illius de quo in euangelio dicitur Beati paupes ſpũ · qm̃ ipoꝛũ eſt regnũ celoꝛũ · ita deſcribit᷑. Oꝛatio pauperis cum anxiatus fuerit:⁊ coꝛam deo effude rit pꝛecem ſuã Ab bis lachꝛymis ml/ tum diſtãt ille ꝗ obdurato coꝛde ð ſicd oculis expmunt᷑.quas ſcilicet nõ penit infructuoſas eſſe cedamus. bono enun ꝓpoſito earũ attẽptatur emiſſio · ab his pꝛeſertim qꝗͥ nec dum vl ad ſcientiã per uenire pfectam · vel pꝛiſtinoꝛũ ſeu pᷣſen/ tium vicioꝛũ potuerunt ad purum labe mundari. De eo qelici non de⸗ beantlachꝛymę quãdo nõ ſpõ: tanee pꝛoferuntur. Cap̃ᷣ.xxx. Bbhis tamequi in affectu iam rraſiere virtutum nequaqᷓ; de/ bet hoc modo extoꝛqueri pꝛofu ſio lachꝛym arum · nec exterioꝛis homĩs — — N — — — n. N i me nn u nis lun be de/ hiti )/ t, leſ oc tp nice p/ li⸗ magnopeaffectandi ſunt fletus·qͥ eti,z ſi fuerint vtcunq; ꝓducti · nũq; pꝑtinge re ad illam ſpontaneamnʒ lachꝛymarum poterunt vbertatem. Magis eniz ſu ppli cantis animum ſuis conatib diſtraben tes humiliabüt atq; ad ima demergent ⁊ abilla celeſti ſublimitate deponẽt · in qua attonita mens oꝛantis indeclinabi liter debet eſſe defixa · eamq; compellent pꝛecum ſuarũ intentione laxata erga ſte riles coacticias lachꝛymarũ guttulas egrotare. Sententia abbatis an tonijſuper oꝛationis ſtatu. X vtoꝛationis vere La. xxri peipiatis affectũ · nõ meã vob ſed beati anthonij ſniam ꝓferã Quem ita nonnunqᷓ; in oꝛatione noui- mus perſtitiſſe · vteodem in exceſſu men⸗ tis frequenter oꝛante · cum ſolis oꝛtus ce piſſet infundi:audierimus eum in feruo re ſpũs ꝓclamantẽ. Quid me impedis ſol:qui ad hoc iam oꝛiris vt meab buiꝰ wri luminis abſtrahas claritate: Cuiꝰ etiam hec qͥʒ eſt ſuꝑ oꝛationis fine eele⸗ ſtis ⁊ pluſq; humana ſentẽtia. Non eſt inquit pfecta oꝛatio in qua ſe monachꝰ vl hocipᷣm quod oꝛat intelligit. Et vt nos qͥ; im menſuram tenuitatis noſtire huic ammirãdeę ſentẽtie ſupadijcere ali / quid audeamusoꝛationis quę exaudi a dño inq;tum experti ſumus indicia ꝓ feremꝰ. De exauditionis indicio Anm oꝛantes nos Ca xxxij nulla inter pellauerit heſitatio. 7 fiduciam petitionis nr̃equa⸗/ dam deſperatione deiecerit ſʒobtinuiſ⸗ ſe nos hoꝛa ipᷣa oꝛatiõis effuſione quod poſcimus ſenſerimus:non ambigamus pꝛeces noſtras ad deũ efficacit᷑ enetraſ ſe. CTĩ enim quis exaudiri atq; obtine⸗ re merebitur:quantũ vel inſpici ſea deo vl deum crediderit poſſe ſᷣſtare Irretra ctabilis nanq; eſt dñi noſtri illa ſentẽétia quęcunq; oꝛantes petitis:erediteqꝛ acci pietis ⁊ venient vobis. Obiectio ꝙ pꝛedicte exauditionis fiducia tantuſanctis cõueniat.CL. xxxiij Ermanus. Hãc exaudiio-⸗ nis fiduciam nimirũ de ↄſcien tis puritate credimꝰ emanare.· Ceterũ nos qͥꝝ coꝛ adbuc peccatoꝝ ſpi na compungitquemadmodũ eam ba⸗/ bere poſſumus nullis patrocinãtibb me⸗ ritis quibus exaudiendas oꝛatiões no⸗ ſtras fidu cialiter pꝛeſumamus. KReſpo nſio de diuerſis exaudi/ tionum cauſis. CLap. xxriiij. Saac. Diuer ſas exauditio⸗ nu m cauſas eſſe ſᷣm animaruz diuerſum ac varium ſtatũ euã⸗ gelica ſiue ꝓp hetica teſtãt᷑ eloquia .Ha bes enĩ in du oꝛũ cõſenſione fructum ex/ auditionis d ñica voce ſignatum · m il ⸗ lud. Si duo ex vobis conſenſeriut ſup terram · de om ni re quãcũq; petierĩt fet illis a patre meo qui in celis eſt/ MHabes aliam in fidei plenitudine quę grano ſy-- napis cõpatur · Si enim inqt habu eri tis fidem ſicut granum ſynapis dicetis monti huic ·tranſi hinc ⁊ tranſibit · hil im poſſibile erit vobi duitate oꝛationũ quã ꝓpter indefeſſã pe abes in aſſi titionum pſeuerantiam impoꝛtunitatẽ ſermo dominicꝰ nominauit. Amen eniz dico vobis · qꝛ ſi non ꝓpter amiciciã· vel ꝓpter im poꝛtunitatem eius ſurget ⁊ da⸗ bit ei quantũ ahne habnerit Calks in elemoſinaru m fructu. Inclu de inqͥt ele moſinam ĩ corde pauperis:⁊ ipa oꝛabit ꝓ te in tꝑe tribulatio mo Haainane datione vite ⁊ operibo miſericoꝛdię.bᷣm illud. Diſſolue colligationes impietaſ · ſolue faſciculos depᷣmentes. Et pꝰ pau ca quibus infructuoſa ieiunij ſterilitas caſtigatur. Tunc inquitinuocabis ⁊ do minus exaudiet te· clamabis et dicet. Ecce aſſum. Nonnunq; ſane exaudiri etiã tribulationum nimietas facit.hᷣm il lud. d dñm cum tribularer clamaui exaudiuit me.Et iterũ. Me afflixerii ad uenam . qui ſi clamauerit exaudiam euʒ q;ꝛ miſericoꝛs ſum. idetis ergo qt mo⸗ dis obtineat exauditiõis gratia · vt nul — — lus adimpetrãda ea quę ſalutaria ſunt 2 —— 7 „4 gatur. At enim miſeriaruʒ noſtrarum contemplatione cõcedamus nos omni bus illis quas ſupꝛa memoꝛauimus pe-⸗ nitus deſtitutos eſſe ꝓtutibus.⁊ nec illa nos habere laudabilem duoꝛum conſen ſionem · nec illam fidem grano ſynapis compatam nec illaoꝑera pietatis ꝗ̊ pio pheta deſcribit num vel im poꝛtunitatẽ quę omni volenti ſu ꝓpeditat habere nõ poſſumus. Oer quãa etiam ſolã ſi nõ ꝓ amiciciarũ merito atq; virtutum inter⸗/ pellationis aſſiduitate daturum ſe dñs quicqd oꝛatus fuerit repmittit. Et id/ — irco abſq; helitationis infidelitate pre cibus inſiſtenduʒ eſt.obtenturoſq; nos earũ iugitate cũcta ꝗᷓ ſm deũ popoſceri⸗ minime dubitandum. Hoꝛtatur enim nos dñs · volens ea que ſunt eterna cele⸗ ſtia q; ſtare: vt eum im poꝛtunitate nr̃a qdammõ coartemꝰ· q im poꝛtunos nos non modo nõ deſpicit nec ffutat · ſzetiã inuitat ⁊ laudat eiſq; ſſtiturum ſequic qd ꝑſeueranter ſperauerint benigniſſi⸗ me pollicetur dicẽs. Detitc ⁊ accipietis it inuenit· ⁊ pulſanti aperiet᷑ Et iteruʒ Via ꝗcunq; petieritᷣ in oꝛatiõe credẽtes accipietis · ⁊ nihil im poſſibile erit vobis Et idcirco ſi cuncte nos exauditionum quas pꝛediximꝰ cauſe omnino deficiũt · ſaltem animęim poꝛtunitatis inſtantia · quę abſq; vlla vel meriti vel laboꝛis dif⸗/ ficultate in cuiuſcũq; volentis ſita ẽ po⸗ teſtate. Pꝛo certo aũt nõ exaudiendum ſe ſu ꝓplicans quiſq; nõ dubitet cum ſe Dubitauerit exaudiri. Hic dilucide ma nifeſtat ꝙ infatigabiliter deñ debeamus oꝛare ⁊ non deficere. aũt infatigabi/ liter dño ſupplicandum ſit. etiaʒ illo brĩ I. E *Lollatio IX gbbatis yſaac ne foꝛte aut exauditõis gr̃a diſpenſatöe dñi vtiliter differat · aut angelꝰdiuinuʒ ad nos beneficiuʒ delaturus· a facie om nipotentis egreſſus reſiſtente dia bolo re moꝛetur · quem certũ eſt tranſmiſſuʒ mu neris deſiderium ingerere non poſſe · ſi nos a pꝛopoſite petitõis ĩtẽtione ceſſaſ⸗/ ſere ppererit. Quod etiam ſupꝛadicto p phete ꝓculdubio accidere potuiſſet · niſi virtute incom ꝑpabili in pꝛimũ atq; vice ſimum diem oꝛationũ ſuarum pſeuerã/ tiam pꝛotelaſſet. Ab huius igitur fidei cõfidentia nulla penitus deſperatione frangamur · cum oꝛationem noſtrã nos obtinuiſſe mĩme ſenſerimus. nec heſite⸗ mus ſuper dñ ſponſione dicentis. Om nia quęcunq; petieritis in oꝛatioue cre⸗ dentes accipietis.Retractare nãq; nos ↄuenitillã beati iohis euãgeliſte ſenten⸗ tiam qua ambiguitas huius queſtiõis euidenter abſoluit᷑. Hec eſt inquitfidu⸗ cia quam babemus ad eum quia quic querite ⁊ inueniet᷑· pulſate ⁊ aperiet᷑ vo⸗ bis Omnis enĩ qui petit accipit. ⁊ qui qᷓ quid petienmus m voluntatem eiꝰ qu⸗ dit nos. Ergo ſup bis ti plenam nos Zindu bitabilem iuſſit exauditionis ha⸗ bere fiduciam: quęnon noſtris commo⸗ dis nec ſolacijs tem poꝛalibo · ſed domini congruũt voluntati. Quod etiã in oꝛa⸗/ tione dominica admiſcere pcipimur di⸗ centes. Fiat voluntas tua ſcʒ nõ noſta Si enĩ ⁊ illud apoſtoli recoꝛdemur qm̃ quid oꝛemus m quod opoꝛtet neſcimꝰ. intelligimus nos nonnũq; ſaluti noſirę contraria poſtulare· ⁊ cõmodiſſimenob ab eo qui vtilitates nr̃as rectius qᷓ; nos ac veracius intuetur · ea que poſcimꝰ de negari. Qð illi qͥ; magiſtro gentiũ acci diſſe non dubiñ eſt· cum oꝛaret auferri a ſe angelum ſathane qui vniliter ad cola phiſanduʒ eum a ꝓpoſitus fuerat domi ni voluntate · dicens · Oꝛopter quod ter daniel docem exẽplo· ꝙ n exauditꝰ a pꝛi ma die qua cepit oꝛare.poſt pᷣmam ⁊ vi⸗ ceſimam diem conſequit᷑ ſue petitionis effectum · AUnde non debemus nos q cepta oꝛationũ noſtrarũ intentione ceſ⸗ ſare · ſi nos exaudiri tardius ſenſerimus dñm rogaui vt diſcederet a me · ⁊ dixit mihi. Sufficit tibi gratia mea · naʒ vir⸗ tus in infirmitate ꝑpficit᷑. Quẽ ſenſũ etiã ODñs oꝛãs ex perſona bominis aſſumpti · vt foꝛmam quoq; oꝛandi nobis quẽad modum ? cetera ſuo pꝛeberet exẽplo· im — De oꝛatione cũ oraret etpꝛeſſit. Of ſi poſſibile eſt trã cubiculum noſtrum clauſo oſtio noſtro 4 ſeat a mecalixiſte · verũtñ non ſicut ego oꝛemus patrem noſtrum quod a noabis volo ſed ſicut tu · cũ vtiq; eius a prfis vo ita implebitur Intra noſtrum cubichin luntate non diſcreparet voluntas. Ae⸗ ſu pplicamꝰ. cũ b omniũ cogitationuʒ nerat enĩ ſaluare qð pierat.⁊ dare aiam ſiue ſollicitudinum ſtrepitu coꝛ noſtrũ ſuam redemptionem ꝓ multis · de q̃ ipᷣe penitus amouẽtes· ſecreto quodammõ 6 dicit. Memo tollit aiam meam a me. ſzʒ ac familiariter ꝑꝛeces noſtras dño reſe- 4 ego pono eam a meipᷣo. Poteſtatem ha ramus.Clauſo oꝛamus oſtio· cum ſtri⸗ beo ponendi eã ·⁊ poteſtatẽ habeo iteruʒ ctis labijs omniq; ſilentio ſu ꝓplicamꝰ — 1 ſumendi eam. Ex cuiꝰ perſona ſuꝑ vni9/ non vocum ſed coꝛdium ſ autarſn tate volunta ſue quaʒ cum pr̃e iugiter abſcondito oꝛamus qñ coꝛde tantũ Tin poſſidebat:p beatum q; dauidĩ pſalmo tenta mente petitiones noſtras ſoli pan 1 triceſimonono ita cantatur. At facerẽ dimus deo · ita vt ne ipe quidem aduer 1 voluntatem tuam deus me? volui. QNã ſee valeant poteſtates genus noſtrepeti / . ⁊ ſi depatre legimꝰ. Sic enĩ deus dilex⸗ tionis agnoſcere. OPꝛopter quod cũ ſũ/ it mundũ vt vnigenitũ filium ſuum da mo eſt orandum ſilentio· non ſolum ne ret· ⁊ ce filio nichilominus inuenimus · ffratres aſtantes noſtris ſuſurrijs vel cla q dedit ſemetipᷣm ꝓ peccaſ nris. Et quẽ moꝛibus auocemus · ⁊ oꝛantium ſenſus admodum deillo refertur· qui etiaʒ puo obſtrepamus: ſed vt ipos qʒ inimicos M 6 pꝛio filio ſuo nõ pepercit ſed ꝓ nobis oĩ/ noſtros qui oꝛantibus nobis maxĩe ina bus tradidit eum · ita de iſto narrat᷑ ob/ ſidiantur lateat noſtre petitionis inten⸗/ latus eſt qꝛ ipſe voluit.Et ita patris ⁊ fi tio. Ita enim pᷣceptuʒ illud implebimꝰ. 1, lij voluntas vna ꝑ omnia deſignat᷑ · vt ab ea quę doꝛmit ĩ ſinu tuo cuſtodi clau 1 etiam in ipo reſurrectionis dñice ſacco ſtra oꝛis tui. opatio non diſſona fuiſſe doceat. Nam De ytilitate bꝛeuis et tacite oꝛa . ſicut reſurrectionem coꝛpon eius patreʒ tionis. LCLap̃. xxxvi. i operatum beatus aplus pꝛedicat dicẽs. PB dqð frequenter quidẽ ſʒ bꝛe- , Et deum patreʒ qui ſuſcitauit eũ a moꝛ uiter eſt oꝛandum ne immoꝛã/ tuis. ita filius ſuſcitaturum ſe templuʒ tibus nobis locum vel tempꝰĩ 4 ſui coꝛpoꝛis ꝓteſtatur. Soluite inquiẽs ſerere aliquid noſtro coꝛdi ĩſidiatoꝛ poſ ſn templum hoc·⁊ ego in tribus diebo ſuſci ſit inimicus. Iſtud nanq; eſt ſacrificiuʒ . tabo illud Et idcirco his quępꝛediximꝰ Vrum.qꝛ ſacrificium deo ſpũs ↄtritus. ſre exemplis dominicis eruditi cunctas ob Hec ſalutaris oblatio · iſta ſunt pura li v⸗ ſecrationes noſtras ſimilinos qͥʒ debe - bamina · iſtud ſacrificium iuſticię iſtud s musoꝛatione concludere· ⁊ hanc voceʒ ſacrificiũ laudis · he ſunt vrre ac pĩgues cunctis petitionibo noſtris ſemꝑ adiun⸗ hoſtię iſta ſunt holocauſtomata medul/ gere · verütamen non ſicut ego volo ſʒ ſi lata · que contritis ⁊ humiliatis coꝛdibo nir cut tu. Satis Vro conſtat illũ trinecur/ offerunt· queq; bac qua diximus diſci⸗ 4 uationis numerũ ꝗ ſolet in cõgregatiõe plina ⁊ intẽtione ſpũs exhibentes · effica i fratrum ad concludendam ſynaxim cele ci poterimus virtute cantare. Dirigat . brari · eumqui intento animo nõ ſuppli. oꝛatio mea ſicut incenſum in conſpectu it cat obſeruarenon poſſe. tuoeleuatio manuum mearũ ſacrificiũ 5 Deoꝛatione intra cubiculuʒ ⁊ ſpertinum. Quod etiam nos opoꝛtu⸗ . clauſo oſtio deferenda Ca.xxxo na cõmonet deuotione perſoluere · hoꝛe . NMie omnia ſaneillud euange ipiusac noctis aduentus. de quo qͥdem licum poceptum diligentius ob licet ꝓ tennitatis noſirę menſura multa fſfſerandum eſt. vt inrantes i pzʒolata videantur. diuq; ſit pꝛotracta . 2 1 collatio. p ſublimitate tñ ac difficultate materiepaud admodũ crediꝰdiſt putatũ His ſci yſaac hmonib ſiupefcĩ potiꝰ q; repleti. veſpertina ſynaxi celebꝛata ſo o re paululũ mẽbꝛa laxauimꝰ.pꝛimoq; di luculo ſub placito plenior tractatꝰ iteꝝ reuſuri:ad noſtra diſceſſimꝰ:tam de pꝛe ceptoꝝ acquiſitione q; de ꝓmiſſoꝛuʒ ſa tietate gaudentes. Excellentiã ſiquideʒ oꝛationis nobis tinmõ pꝛemonſtratam oꝛdinẽ vero atq; vtutem qua etiam per petuitas eius vel acquirenda eſt vłtenẽ⸗ da · nec dum nos integre ꝑcepiſſe illiꝰ diſ putationibus ſenſeramus. Explicit collatio pꝛia abbatis vſaacde oꝛatione. Capitula collationis ſecunde eiuſdem ſe nis. LCap pꝛimum.“ RBBoemium. “ De conſuetudine ꝗᷓ ſup ſi⸗ gnificatione paſce intra egipi ꝓuinciam retentatur citatis erroꝛe contraxit . ii Hereditu noſtro ad abbatẽ yſa⸗ æc ⁊ inquiſitione erroris quem ſenex pꝛedictus incurrit y Reſponſio de oꝛigine hereſeos ſu vpverius compꝛehenſe . vi Quiby excauſis vnicuiq; noſt· aut humiblchꝛiſtus ieſus · aut gloꝛiſicatus a ꝓpareat vij In quo noſter finis ſeu perfecta beatitudo conſiſtat viij Interrogatio ſuꝑ eruditiõe ꝑfe/ ctionis per quam poſſimus ad perpetuã dei memoꝛiã puenire. ix Beſt ponſio de efficacia iutellectꝰ · per experientiam colligitur x De inſtitutiõe oronis perpetue Xxi De pfectioneoꝛationis ad quaʒ pꝛedicta traditiõe cõſcenditur xij Interrogatio quemadmodũ ſpi nitta les cogita tiones immobili teer teneantur xij Demutabilita te cogitationum. ij Deabbate ſerapione anthꝛo⸗ pomoꝛfitarũ hereſi quã ſimpli⸗ xiiij Relt ponſio quemadmodũ ſtabi/ litas coꝛdis ſeu cogitationum poſiitacqurir. Expliciunt capitula· Incipit collatio ſecunda abbatis vſa/ ac de oꝛatione. Capᷣ.pꝛimu. anachoꝛetarũ inſtitu/ ta ſublimia · quę vtcũ ; donante deo licet o.· quiddam nos interſerere atq; cõtexe re:quod velut pulchꝛo coꝛpoꝛi neuũ qᷣn dam videatur apponere/narratiõis ip/ ſius oꝛdo compellit· q;qᷓ; non dubitemꝰ ex h̊ ipo nõ mimmaʒ inſtructionẽ ſuper omnipotẽtis dei que in geneſi legit ima gine · quibul qʒ ſimplicioꝛibus conferen dam pᷣſertim cum tanti dogmatis can⸗ ſa vᷣtatur · vt erroꝛ ſeu ignoꝛatio eius ſi⸗/ ne ingenti blaſphemia· ⁊ catholice fidei detrimento eſſe non poſſit. Deconſuetudine q ueſuꝑ ſt igni ficatione paſce intra egipti pꝛo uinciam retentatur Lap. h. Ara egipti regioneʒ mos iſte antiqᷓ traditione ſuat· vt per⸗/ acto epiphaniorũ die · quẽ ꝓuĩ cie illius ſacerdotes vel dñici baptiſmi. el ſᷣm carnẽ natiuitaſ eſſe definiũt⁊ id circo vtriuſq; ſacri ſolennitatẽ nõ bifa rie vt in occiduis ꝓuiĩtijs · ſʒ ſᷣ vna diei hurꝰ feſtiuitate ↄcelebꝛat · epłe pontificis alexãdrini ꝑ vniuſas dirigãtur egipti eccłias.qboæ initiũ qᷓdrageſime ⁊ dies paſce ñ ſolũ ꝑ ciuitates oẽs ſʒ er ꝑ vniũ ſa mõaſieria deſignẽt. Sedm huc igit moꝛẽ pꝰdies admodũ paucoſqꝙᷓ ſu ꝑioꝛ cũi abbate yſaac fuerat agitata collatio theophili pdicti vrbᷣ epi ſolẽnes eple cõ mearunt · qbe cñ denũciatiõe paſcali ᷓ ineptam q; antropomoꝛphitarum here ſim lon ga diſputatiõe dilſeruit · eãq; co pioſo ſermone deſtruxit. Qð tanta eſt am aritudine ab vniuerſo ꝓpemodũ ge⸗ nere monachoꝛuʒ.· ꝗ ꝑ totam ꝓuinciam „ — ÄAüo 4%α◻ 2 rvIn SvCS F5, F Nter hec perito digeſta ſunt ſti — — £ ☚ e ee — abbatis vſaac de oꝛatione egipti moꝛabant/ p ſimplicitatis erroꝛe ci ac ſimilitudinem tradi ab vniũſis ec ſuſceptũ · vt ecõtrario memoꝛatũ ponti⸗ cleſiarũ pᷣncipib explanaretid q; copi⸗ ficẽ wlut hereſi grauiſſima epꝛanatũ · oſo ſermone ac plimis ſeripturaꝝ teſti/ li pars maxima ſenioꝝ ab vniuſo fraterni monijs a ppobaretnec poſſein illã immè/ ſn⸗ tatis coꝛpoꝛe decerneret deteſtandũ · q ſam ⁊ incõpᷣhenſibilem atq; inniſibileʒ . ſcʒ impugnare ſcripture ſancte ſentẽtiia maieſtatẽ aliqd hmõi cadere qð buana . videret᷑ negãs omnipotentẽ deũ hüane cõ poſitiõe valeat ac ſilitudine circũſcri 4 ſigure cõpoſitione foꝛmatuʒcũ ad eius bi quippe ꝗᷓ incoꝛpoꝛea ⁊ incõpoſita ſim lin⸗ imaginẽ creatu adam ſcriptura manife⸗ plexq; natura ſit:ꝗᷓq; ſicutoculis depꝛe mi ſtiſſime teſtaret. Deniq; ab his ꝗ erãt hendi ita mente nõ valeat eſtimari:tan/ ki in heremo ſcithi cõmoꝛantes. quiq; ꝑfe/ em ſenex multis ac validiſſimis doctiſ rſi Paioneg ſcia omibus q erant in egipti ſimi viri aſſertioniby motus· adfideʒ ca “ monaſter js hminebant · ita eſt hec epla tholice traditionis attractꝰ eſt. Cunq; i refu tata: vt pter abbatem pafuntiũ nre ſup B eius aſſenſu · infinita vel abbatem z⸗ congr. egationis pꝛeſbiteꝝ nullus eã ce⸗ pafuncium vel nos oẽs leticia ĩpleuiſſz teroꝛũ ſſbiteroꝛũ qui in ea.dem heremo ꝓſcʒ virũ tante antiquitai tantq; vtu/ n alijs tribus eccleſijs pſidebat · nec legi q nibus ↄſummatũim pitia ſola ⁊ ſimpli/ nber xem ac recitari in ſuis cõuentib ꝓrſus citate ruſticitatis errantem neq̃ q; vſq; nn admitterẽt. De abbate ſerapione ad finem deuiare dñs a tramite recte fi⸗ ac et antropomoꝛphitarum here/ dei ꝑmiiiſſetet pꝛo gratiarũactione ſur gch, ſi quã ſimplicitatis erroꝛe con⸗ gentes pᷣces dno parit᷑ funderemꝰ. ita ẽ nal traxrit. Lap. iid. in oꝛatione ſenex mente ↄfuſus · eo ꝓillã ekon NMter hos ergo qͥ H̊ detinebãt᷑ antro pomoꝛphon imagineʒ deitat quã erroꝛe fuit antiquiſſime diſtti·· ponere ſibi in oꝛatione ↄſuenerat abo⸗ D ctionis atq; in actuali diſcipli leri de ſuo coꝛde ſentiret: vt in amariſſi/ eo na p oĩa conſũmatꝰ noĩe ſerapion · cuiꝰ mos fletus crebꝛoſq; ſingultus repente impitia ſuꝑ p̃dicti dogmatis opinione ꝓrumpens .in terrãq; ꝓſtratus · cũ eiula iſe tm piudicabat cunciᷣ veram tenẽtib fin tu validiſſimo ꝓclamaret. Heu me mi⸗ N, dem. q;tum ipᷣe vel vite merito vel antiqͥ ſeruʒ· tulerunt a me deũ meum quem pun tate tpis omẽs fere monachos anteibat. nunc teneam nõ habeo vel quẽ adoꝛem mi. Cũq; hic ſancti pᷣſbiteri pafuntij muli aut interpellem iã neſcio. Sup q̃ re val/ id adhoꝛtationibo ad tramitẽ recte fidei nõ de pꝑmoti ·nec non etiã pterite collatiõis dinn/ poſſet adduci · eo ꝙ nouella ei H̊ pſuaſio vtute adhuc in nr̃is coꝛdib inſidente. adi nec ab anterioꝛibealiqñ ↄperta vłr̃dita agd abbatẽ yſaac rediuimꝰ ·quẽ cominꝰ this videret᷑ accidit vt qdam dyaconꝰ ſum3 intuentes his ſmonibus adoꝛſi ſumus ti mę ſcĩe vir noĩe photinus deſiderio vi/ De reditu noſtro ad abbatem ing cendi fratres q in beremo eadem cõma yſaac et inquiſitiõe erroꝛisque ni nebant de capadocie partiby adueniret ſenexpᷣdictus incurrit· Ca. iij. Hiugt Quẽ btũs pafuntiꝰ ſumma gtulatiõe Icet nos etiã citra eius rei que inn ſuſcipiens· ad confirmationẽ fideiꝗᷓ fue nu per oboꝛta eſt nouitatẽ · pꝛe⸗ luto rat pᷣdicti pontifi Ĩis cõpꝛehenſa pꝓdu tternite collationis que ſuper oꝛa gre cens in mediũ.coꝛã cũctis fratrib ſeiſci⸗ tionis ſtatu digeſta eſt · deſideriũ recur⸗ 5 tatur· quemadmodũ illud qð in geneſi reread tuam beatitudinẽ poſtpoſiſj omĩ lere dĩ. Faciamus hoĩem ad imaginẽ ⁊ ſii⸗ bus inuitaret· adiecit tñ aliquid buic cu 0 tudinem nram · catholice totiꝰ oꝛient in/ piditati etiam abbatis ſerapionis tam ia⸗ milem ire ſonum ſʒ ſpiritalit᷑ ima ginem demonũ calliditate ↄceptus. Manen „1 Lollatio X abbatis ſaac parua deſperatione deijcim conſideran tes eum laboꝛes tantos qͥs per quinqua gita annos in hac heremo laudabiliter exegit · ignoꝛãtie huius vitio nõ ſolũ pe nitus perdidiſſe· ſed etiã perpetue moꝛi incurriſſe diſcrimen. Aũ ergo vel cur ei hic taʒ grauis erroꝛ irrepſerit· pmũ deſi eramus agnoſcere deinde qᷓſumꝰ edo ceri· quemadmodũ ad illã oꝛationis q̃li tatem de qua pdem nõ ſolũ copioſe ſed etiã magnifice diſputaſti puenire poſſi⸗ mus. In hoc enĩ ꝓfecit in nobis ammi⸗ rabilis illa collatio vt ſiuppꝛẽ tmmõ mẽ tis incuteret non quẽadmodũ eam per· ficere vel a ppꝛehendere valeremꝰoſtede⸗ ret. Reſponſio de oꝛigine hereſeos ſupius cõphẽſe. La.v HBaac. Mon eſt mirandũ bo/ minem ſimpliciſſimũ · Te ſub⸗ ſtantia ac natura diuinitatis nunq; penit eruditã· ruſticitatj vicio et cõ ſnetudine erroꝛis antiqui vſq; nũc de tineri vel cecipi potuiſſe· ⁊ vt veriꝰ dicãa in erroꝛe pꝛiſtino perdurare·ꝗͥ nõ recen/ ti ſicut putat demonum illu ſione · ſed ignoꝛantia pᷣſtine gentilitatis infert · dü bᷣm conſu etudinem erroꝛis illiꝰ quo dę/ mones hoim figura cõpoſitos excolebãt nũc qͥʒ illã incõphenſibilẽ atq; ineffabi leʒ veri numinis maieſtatẽ ſu b circũſcri ptione alicuiꝰ imaginationis exiſtiment adoꝛandã · nihil ſe tenere vel habere cre⸗/ dentes · ſi ꝓpoſitã non hahuerit imagi/ nem quandã quã in ſu pplicatione poſi ti iugiter interpellẽt· eamq; circũferant menteac pꝛe oculis teneãt ſemꝑ affixaʒ Supꝑ quoꝛũ hoc erroꝛecõpetenter diri/ gitur illa ſentẽtia. Et mutauerũt gliam incoꝛruptibilis dei in ſimilitudinẽ ima/ ginis hoĩs coꝛruptibilis Hieremias qͥ Populus inquit meus mutauit gliam ſuam in ydolum Qui erroꝛ licet oꝛigine hac qua diximus quoꝛũdam ſenſibo ſit inolitus. nihilominus tñ in illoꝛum q́ʒ animis qui nun qᷓ; gentili ſuperſtitione polluti ſunt · ſ coloꝛe teſtimonij huius et ſimilitudinem nr̃am· im pitia ſeuruſti titate faciẽte cõtract?eſt · ita vt etiã here ſis que dicit᷑ñ antropomoꝛphitarn ʒ ſub oxcaſione deteſtande huius interpꝛeta/ tionis emerſerit· ꝗᷓ immenſam illam ac ſimplicẽ diuinitatis ſubſtantiã liniamẽ tis noſtris ⁊ humana figuratione cõpo/ ſitam pertinaci peruerſitate contendit. quã tñ ſi quis fuerit catholid dogmati⸗ bus inſtitutus vt gentilẽ blaſphemiam ceteſtabit.⁊ ita ad illã oꝛationis puriſſi mam perueniet q̃litatem · ꝗᷓ nõ ſolũ nul⸗/ lam diuinitatis effigiem· nec liniamẽta coꝛpoꝛea ( q8 dictu q́z nefas eſt) in ſua in pplicatiõe miſcebit· ſed nec vllã qdez in ſememoꝛiam dicti cuiuſquã vel facii ſt peciẽ ſen foꝛmã cuiuſlibet caracteris ad mittet. Muibus ex cauſis vnicui q; noſtrũ aut humilis chꝛiſtus Cm menſurã nanq; puritaũᷣ ſue ſicut ſupioꝛe collatione pꝛe fatus ſum vnaquęeq; mens in oꝛatione ſua vel erigit᷑ vel foꝛmat · tãtũ ſcʒ a terrenarũ ac materialiũ reꝝ cõtem/ platione diſcedens quãtum eã ſtatꝰ ſue pꝓuexerit puritatᷣ feceritq; ieſum vel bu⸗ milem adhuc carneũ · vl gloꝛificatuʒ in maieſtatis ſue gla venientem inter⸗ nis obtutib aĩepuideri. Mõ enim pote runtieſũ itu eri vniẽtẽ in regno ſuo · qui adhuc ſub illa quodam mõ iudaica in⸗ firmitate detenti: non queunt dicere cuʒ abpoſiolo. Et ſi cognouimus hᷣm carnem chꝛiſtum · ſed nunc iã nõ nouimꝰ Sʒ il⸗ li ſoli puriſſimis oculis diuinitateʒ ipiꝰ ſpeculatur · qꝗͥ de bumilibus ac terrenis operibus cogitationibus aſcendẽtes cũ illo ſecedũt ĩ excelſo ſolitudis mõte. q liber ab oĩm terrenaꝝ cogitatoinũ ac pturbationum tumultu·⁊ a cunctoꝛum vicioꝛũ permixtione ſecretusfide puriſ- ſima ac ꝓ̈tutuz eminentia ſublimatus · gloꝛiã vultꝰ eius ac claritatis eiꝰ reue⸗ ſat imaginem bis qui merent eum mũ/ eſus aut gloꝛificatus appare/ — — quo dicit. Faciamus hoĩeʒ ad imagineę dis aĩmę obtutib intueri. Ceteꝝ videt᷑ — . 2 – — era rrn er a Abrde we NW m nian cöho⸗ tnct, Man,⸗ mlon uric inul/ min inſu ich gac cai ns Ae⸗ 1 untel 1 ii m, e , i, ⸗ te gri gins ec mmn Gl tzi⸗ s ins te ſac I riſ⸗ us⸗ De oꝛation ieſus etiã ab his qͥ in ciuitatibo ⁊ caſtelł ac viculis cõ moꝛant.i:qui in actuali cõ uerſatione ſunt atq; in opibus ↄſtituti. ſed nõ in illa claritatequa illis apparuit qui cũ iſo poſſunt in pᷣdicto ꝓtutũ mõ/ te conſcendere.i:petro iacobo ⁊ iobhanni Ita enĩ in ſolitudine ⁊ moyſi apparuit 2 helye locutus eſt.Qð volens nr dñs cõ firmare ac ꝑfecte nobis relinquere puri⸗ tatis exempla.etqdem cum ipᷣe fons in⸗ uiolabilis ſanctitatis ad obtinendã pu ritatem ſeceſſionis adiutoꝛio ac ſolitudi nis bñficio extrinſecus nõ egeretnõ enĩ poterat vllis turbarũ ſoꝛdibus puritat plenitudo maculari:nec contamĩari bu mano conſoꝛtio qͥ vniuerſa polluta mũ dat atq; ſanctificat · ſeceſſit tñ ſolus in montẽ oꝛare p hoc ſcʒ nos inſtruens ſue ſeceſſionis exemplo · vt ſi iterpellare nos quoq; voluerimꝰ deum puro⁊ integro coꝛdis affectu· ab omĩ inquietudĩe ⁊ cõ fuſioneturbarũ ſimilit᷑ ſecedamus. vtĩ hoc coꝛpoꝛe cõmoꝛãtes ad ſimilitudiem quandam illius beatitudinis ꝗᷓ in futu/ ro repꝛomittit᷑ ſanctis· vel ex parte aliq̃ nos aptare poſſimus · ſitq; nobis omĩa ⁊in omnib reeaeas. Gn quo noſter finis ſeu ꝑfecta eatitudo conſiſtat. Cap̃. vij. Anc eni pfecte cõſummabit᷑ ĩ nobis illa noſtri ſaluatorj oro ꝗ pꝛo ſuis diſcipulis oꝛauit ad patrem dicens.vt dilectio qua dilexiſti meiĩ eis ſit ⁊ ipi ĩ nob ·⁊ iteꝝ.vt oẽs vnũ . ſint · ſicut tu pater in me ⁊ ego in te · vt et ipᷣi in nobis vnum ſint · qñ illa dei perfe⸗ cta dilectio qua pꝛioꝛ nos ille dilexit · in noſtri q tranſierit coꝛdis affectumhac dñnica oꝛatione completa quã credimus nullomodo poſſe caſſari · Qð ita fiet cuʒ omnis amoꝛ:omne deſideriũ: omne ſtu/ dium:omis conatus:oĩs cogitatio nr̃a omne quod videmus:quod loquimur · quod ſperamus deus erit. illaq; vnitas quęnunc eſt patris cum filio ⁊ filij cum patre in noſtrum fuerit ſenſum mẽteſq; atranſfuſa.i.vt quemadmodum nosille 2 — ſincera ⁊ pura atq; indiſſolubili diligit charitatenos qͥʒ ei perpetua ⁊ inſepabi li charitate iungamur . ita ſcʒ eidem co⸗ pulati: vt quicqͥ d ſperamꝰ.quicqͥd intel ligimꝰ.qeqnid loquimur deus ſtr. inil⸗ lum inquã peruenientes quem pꝛedixi⸗ mus finem quem idem dñs oꝛansĩ no⸗ bis optat impleri · vt omnes ſint vnum ſieut nos vnum ſumus· ego in eis ⁊ tuĩ me · vt ſint et ii couſummati in vnum Et iterũ. Mater quos dediſti mihi volo vt vbi ego ſum ⁊ ipi ſint mecum,. Hec igit᷑ deſtinatio ſolitarij· hec debet eſſe oĩs intentio/ vt imaginem future beatitudi/ nis in hoc coꝛpoꝛe poſſidere mereatur: et quodammõ arram celeſtis illius cõu er/ ſatõnis ⁊ gloꝛię incipiat in hoc vaſculo pꝛeguſtare. Hic inqᷓ; finis totius perfe/ ctionis eſt· vt eo vſq; extenuata mẽs ab omni ſitu carnali ad ſpiritalia quotidie ſublimetur donec omnis eius conuerſa tio omnis volutatio coꝛdis vna ⁊ iugis efficiatur oꝛatio. Interrogatio ſuꝑ eruditioneꝑfectionis ꝓꝑ quam poſſimus ad perpetua dei me/ moꝛiam peruenire.Capᷣ.viij. Ermanus. Maioꝛ nob ad fterite collationis illius ammi rrationem ob quã huc recurri/ mus magnitudo ſtupor j accreſcit Quã tum enĩ incitamẽto doctrine buius ad deſiderium ꝑfecte beatitudinis inflam/ mamurtm̃ maioꝛe deſperatione cõcidi/ mus ignoꝛantes quemadmodum diſci plinam tante ſublimitatis expetere vcl obtinere poſſimus Qua ꝓpter quę in cel la poſiti diutina meditatione voluere ce peramuſ·quia neceſſe eſt loquaci foꝛſitã ꝓſecutione ꝓferri ·q̃ ſumꝰ vt explicari ea a nobis patienteradmittas. Eq; ſcia/ mus beatitudineʒ tuã nullis offendi ſo lere ineptijs infirmoꝛum . ꝗᷓ vel ob h ſunt in medium ꝓferẽde· vt qu ę in eis abſur⸗ da ſunt coꝛrigantur Quantũ itaq; opi nio nja ſeſe habet · cuiuſlibet artis ſeu di ſcipline perfectio· neceſſe eſt vta quibuſ⸗ dam mollibo iucipiens rudimẽt·facilio Collatio X abbatis vſgac ribypꝛimo ac tenerrimis initijs ĩbuat· vt quodã ratio nabili lacte nutrita pau latim educataq; ſuccreſcat · atq; ita ab imis ad ſumma ſenſim gradatim q; con ſcendat · quib cum fuerit planioꝛa pꝛin/ cipia quodammõ ianuas arrepte ꝓ/ feſſionis ingreſſa· ad penetralia q;; perfe ctionis et excelſa faſtigia conſequent᷑ et abſq; laboꝛe ꝑueniat. Nam quẽadmo/ dum ꝓnunciare pueroꝛũ quiſpiam ſim plices poterit copulas ſillabaꝝ niſi pus elementorũ caracteres diligent᷑ agnoue rit: Ael quõ citatam legendi ꝑitia cõſe/ quetur · qui bꝛeues ⁊ panguſtas deſcri⸗ ptiones noĩm nec dum eſt ydoneꝰ cõiu/ gare: Qua aut ratiõeis qͥ ꝑitia Sꝗn mati ce diſciplinę minus inſtructꝰ ẽ· vl rheto ricam facundiam vel philoſophicã ſci⸗ entiam conſequet᷑: Qua ꝓpter huic qʒ ſublimiſſime diſcipline ꝑ quam inſtrui/ mur deo iugit᷑ inherere.nõ dubito que⸗ dam inſtitutionis ineſſe fundamĩa·qui/ bus pᷣmuʒ firmiſſime collocatis. poſt h. ſuꝑpoſita extollant᷑ pfectionis excelſa fa ſtigia · Cuiꝰ hec eſſe pncipia tenuiter ſu⸗ ſpicamur· vt pmũ nouerimꝰ qua medi/ tatione teneat᷑ vel cogitet᷑ deus. Deinde hanc eandem ꝗcunq; eſt materiã quem admodũ valeamus immobilit᷑ cuſtodi re· qd etiam nõ ambigimꝰ culmen totiꝰ pfectionis exiſtere Et idcirco quandam memoꝛię huius materiã qua deꝰmẽte cõ cipitur vel ꝑpetuo teneat᷑ nobis cupimꝰ Temonſtrari : vt eam p oculis retentãtes cum elapſos nos ab eadeʒ ſenſerimus. habeamus in ꝓmptu quo reſipiſcentes ilico reuertam̃ · ac reſumereillã ſine vlla circuitus moꝛa ⁊ inquiſitionis difficul tate poſſimꝰ. Euenit nãq; vt cũ de theo⸗/ rijs ſpiritalibo euagati ad noſmetipſos elut deletali ſopoꝛe conuertim̃· ⁊ tanqᷓ; expergefacti materiã querimus qua illã que obꝛuta eſt ſpiritalem memoꝛiam re⸗ ſuſcitare poſſimus retardati ip̃ius inqͥ- ſitionis moꝛa.puſq; reperiamꝰ eã a nro conatu iterũ deuoluam · anteqᷓ; ſpiri⸗ talis qᷣdam pariat intuitus· ↄcepta coꝛ dis eu aneſcat intentio. Quã cõfuſionẽ idcirco nobis accidere ſatis certum eſt q; ſpeciale aliqͥd p oculis ꝓpoſitũ velut foꝛmuſam quandam ſtabilit᷑ non tene/ mus ad quã poſſit vagus animꝰ pꝰ mł/ tos anfract ac diſcurſus varios reuo⸗ cari· ⁊ poſi longa naufragia velut poꝛtũ quietis intrare. Ita q; fit vt hacignoꝛa tione ac difficultatemẽs iugiter pꝛepe⸗ dita errabunda ſemꝑ ⁊ vllut ebꝛia per Diuerſa iactet᷑· et ne illud q dem qð caſu potiꝰ qᷓ; induſtria ſibimet occurrerit ſpi⸗ ritale diu ac firmiter teneat· dum alið ex alio ſemp recipiens ſicut introitus eoꝛũ atq; pᷣncipia ita etiam finem diſceſſũq; non ſentit. Reſponſio de efficacia intelle⸗ ctus quiꝑ exꝑientiã colligitur. LCapitulũir. Daac. Inquilſitio veſtra taʒ minuta atqʒ ſubtilis ꝓxiepuri tatis pꝛeſignat indicium. Nec enĩ dehis ſaltem interrogare. non dicã intro aſpicere atq; diſcernere quiſpiaʒ pꝛeualebit· niſi quem diligens ⁊ efficax mentis induſtria ac ſollicitudo peruigil ad pſcrutandam iſtarũ ꝓfunditatẽ pro nexerit queſtionũ ·caſtigateq; vitę iugis intentio ꝑ expientiã fecerit actualẽ · attẽ ptare puritatis huius limina ianuaſq; pulſare. Et idcirco qm̃ video vosnõ di cam ꝓ foꝛibus oꝛationis illius vere de qua diſſerimus aſtitiſſe· ſʒibis quoda⸗ modo exꝑientie manibus penetralia eiꝰ Tĩterioꝛa palpare · ⁊ qu edã mẽbꝛa iam iamq; contingere · nec me laboꝛaturum credo· vt iam intra aulam quodammõ ipius oberrantes in abdita q; inquãtũ Oñs direxerit introducã· nec vos ad ĩno ſpiciẽda ̊ ꝗᷓ demõſirãda ſũt vllo diffi/ *△ cultat obſtaclo retardãdos. Pꝛoximꝰ cognitioni eſt qui qͥd inquirere debe⸗ at pꝛudenter agnoſcit·nec a ſcientia lõ⸗ ge eſt qͥ cepit intelligere qd ignoꝛet. Et idcirconõ wreoꝛ notã ꝓditionis vel le/ nitaij incurrere ·ſi ea ꝗͥ in ſuꝑioꝛe tracta/ m deꝑfectione oronis diſſeres diſputa i e n 1 „ N tiam arbitroꝛ fuiſſereſerandam “ Deinſtitutiõeoꝛatiõis ꝑpetuę NDa ꝓpter hm illã inſti CLa.x. tutionẽ quãparuuloꝝ erudi⸗ tioni pꝛudentiſſime ↄpaſtis · qͥ alias elementoꝝ traditionẽ pmuʒ pcipe nõ pñt nec eoꝝ velagnoſcerelineas.vel intrepida mãu queũt deſcribere caracte res:qᷓ; ꝓ tipis quibuſdam ⁊ foꝛmuł cere diligent᷑ impꝛeſſis: effigies eoꝝ expmere contemplatione ingi ⁊ quotidiana imi9/ tatione cõſueſcãt·huiꝰ qͥʒ ſpirital theo⸗ rie tradenda vobᷣ eſt foꝛmula.ad quã ſꝑ tenaciſſime vrjm intuituʒ defigentes · xel eandẽ ſalubꝛit᷑ voluereindirupta iugi/⸗ tate diſcat· vel ſublimioꝛes intuitꝰ ſcan/ dere illiꝰ vſu ac meditatiõe poſſi. Hec igit᷑ vob huius quã ꝗᷓritis diſciplie atʒ oꝛationis foꝛmula ꝓponet᷑· quã vnuſqſ q; monachus ad iugẽ dei memoꝛiã ten/ Tens inceſſabili coꝛdis volutatione me ditari · expulſa oĩm cogitationũ varieta te ↄſueſcatqꝛ nec alias eã vllo mõ pote rit retentare· niſi ab oĩbus fuerit coꝛpo⸗ ralibo cur ac ſolicitudinibo abſolutus. Qus ſicut nob a paud qͥ antiquiſſimo-/ rum prm reſidui erant tdita eſtita a no bis q́ʒ nõ niſi rariſſimis ac vere ſitiẽtib intimat᷑. Erit nãq; ad ppetuã dei mẽo⸗ riam poſſidendã. hec inſepabiliter ꝓpo⸗ ſita vobis foꝛmula pietatis. Deus in in adiutoꝛium meum intende· domine ad adiuuandum me feſtia. Hic nanq; vſicu ł?nõ immerito de toto ſcripturaꝑꝝ excerptus eſt inſtrumẽto. Recipit eĩ oẽs affectꝰ qcũ q; inferri hũane pñtnature- zad oẽm ſtatum atq; vniuſos incurſus ꝓpꝛie ſat ⁊ cõpetent᷑ aptatur. Habet ſiqᷣ 2 2 dem aduſus vniuũſa diſcrimina inuoca tionem dei. ha bet huilitatẽ pie ↄfeſſio. nis · habʒ ſollicitudis ac timoꝛis ꝑꝑetui vigllantiã. habet ↄſiderationẽ fragili⸗ tat ſue.exauditionis fiduciã:ↄfidẽtiam pytis ſpq; aſtantj pꝛeſidij. Qui eni in⸗ De oꝛatione tioni ſubtraxerã ꝓpalauero:quoꝝ vtu- tem vobᷣ ĩ G exercitio ac ſtudio collocaſj etiã ſine mĩſterio nr̃i ſermonis ꝑ dei gra giter ſuũ inuocat ꝓtectoꝛẽ· certũ eſt eum eſſe ſp pñtem. MHabʒ amoꝛis charita’, ardoꝛẽ·ha bet inſidiarũ ↄtemplationem inimicoꝛũq; foꝛmidinẽ· quib pſpiciens ſemetipᷣm die noctuq; vallatũ· ↄfitet ſe nõ poſſe ſine ſui defenſorj auxilio libera ri. Mic vſiculus oĩbus infeſtatione de⸗ monum laboꝛantibo inexpugnabiłkmu⸗ rus eſt · ipenetrabilis loꝛica ac munitiſſi mus clipeus. Iſte in accidia ⁊ anxietate animi collocatos · ſeu triſticia vłcogita/ tionibo ꝗ buſcũq; depꝛeſſos: ſaluſ reme dia deſperare nõ patit᷑.oſtẽdẽs illũ quẽ inuocat inſpicere iugitnr̃a certamĩa· at q;a ſuis ſu ꝓplicibinõ abeſſe. Iſte nos i ſpiritalib ſucceſſibs coꝛdiſq; leticia cõ/ ſtitutos ãmonet extolli penitus nõ debe re· nec inflari de ꝓſpero ſtatu quẽ ſine p⸗ tectoꝛe deo retineri non poſſe teſtat᷑· duʒ non ſoluʒ eñ ſp ſed etiã velociter vt ſibi auxilietur imploꝛat. Iſte inquã verſicu lus vnicuiq; noſtrum in qualibet quali tate degenti neceſſarius ⁊ vtilis innenit᷑ Mam qui ſemper ⁊ in omnibus deſide⸗ rat adiuuari. manifeſtat ꝙnon tantum in rebus duris ac triſtibus ſed etiam in ſecũdis ac letis parimodo deo egeat ad iutoꝛe · vt quemadmodum ex illis erui: ita in iſtis eum faciat immoꝛari · in neu⸗/ tro ſciens humanam fragilitatem ſine il lius opitulatione ſubſiſtere.Caſtrimar gie paſſione perſiringoꝛ · cibos quos he/ remus ignoꝛat inquiro · ⁊ in ſqualida ſo litudine ingeruntur mibi odores rega- lium ferculoꝛum · atq; ad illorum deſide ria ſentio me inuitiſſimũ trahi.dicẽdũ ſubinde mihi eſt. Deus in ad. m. in. dñe ad adiu. me fe Anticipare hoꝛã ſtatute refectionis inſtigoꝛ ſeu modum iuſte ac ſolite parcitaſᷣ retinere cũ magno coꝛdiſ mei doloꝛe contendo · cum gemitu mihi eſt pꝛoclamandum. Deus in adiutoꝛiũ meum intende domine ad adiuuãdum me feſtiua. Jeiunijs me ob impugna⸗ tionem carnis diſtrictioꝛibo indigenteʒ ſtomachi ꝓhibet laſſitudo ſeu ventr ari⸗/ ditas conſtrictioq; deterret · vt effectus meo deſiderio tribuatur. vel certe vt eſt/ carnalis cõcupiſcẽtie abſq; temperamẽ/ to diſtrictioꝛis ieiunij cõqeſcat· ora ndũ un eſt· De in adiu · m· in· dñead ad. me feſtina. Accedens ad refectioneʒ hoꝛa le⸗ gittimaſit uggerẽte pceptionem panis ex Hoxreo · atq; ab omni eſn naturalis neceſ ſitatis excludoꝛ · cuʒ eiulatu ꝓclam ãdũ eſt mibi. Deus in ad.m. intẽ. dñe adad. me feſtina Molentẽ me ob ſtabilitatẽ coꝛ dis in ſiſtere lectioni · inter pellãs capitis pꝛobibet doloꝛ. hoꝛaq; tertia faciẽ meam ad ſacram paginaʒ ſomnus allidit· de⸗ putatum quieti tempus vel tranſgre⸗ di vel uenire compelloꝛ ipm deniq; ca⸗ nonicum ſynaxeos pſalmoꝛũq; moduʒ itercidere me grauiſſima ſomni cogit i⸗ ſſio · ſimilit ꝓclamandum eſt m Deus in ad. m. inten. dñe ad ad. me fe. Subla to ab oculis meis ſopoꝛe.muli me nocti bus diabolid artiboin ſomnis video fa⸗/ tigatũ · omnẽq; a palpꝑebi meis refectõʒ nocturne quieſ̃ excluſam · cum ſuſpirijs oꝛandum eſt mihi. Deus in ad. meũ in/ tende· domĩe ad adiuuã. mefe. Adbuc me in colluctatio ne poſitũ vicioꝛũ titil⸗ latio carnis repente cõpũgit·⁊ ad ↄſen/ ſum ptrabere doꝛmientẽ blada oblecta⸗ tione conatur ne ignis alienus exeſtuãs vrat ſuaue olentes floſculos caſtitatis. clamandũ mibi eſt. Deus in ad.m.intẽ. dñead ad.m. fe. Oer exticta ſentio libi⸗ dinis incentiua · genitalem mebꝛis meis intepuiſſe feruoꝛem · vt parta hec virtus ĩmo gratia dei in me diutius vel perpe⸗ tuo pſeueret· intente dicendum eſt m ihi Deus in ad. m. inten. dñe ad ad. mefeſti na. J re:philargirie: triſticię:ſtimuł inqᷣ etor: cogoꝛq; ꝓpoſitam atq; amicam mi chi interrum pere lenitatem· ne in amari/ tudinem felł pturbatiõe furor abducar cũ ſũmo mihi gemitu ꝓclamãdũ ẽ Deꝰ in ad· me.in. dne ad ad.m. fe. Accidię:ce⸗ nodoxię:ſupꝑbię elatione ꝑtẽptoꝛ· ac de alioꝛũ negligẽtia vel tepoꝛe quiddam ſi/ bi mẽs ſubtili cogitatione blandit᷑· neĩ me hualeat hec inimici ꝑnicioſa ſugge⸗ ſtio· cũ omni contritiõe coꝛdis dianduʒ eſt mihi · De? in ad. m. inten. one ad ad. me fe. Humilitatis ⁊ ſimplicitai gram ſupbie tumoꝛe depoſito · ingi cõpůctiõe ſpus acquiſiui · nerurſum veniat mihi pes ſuperbię manus peccatoꝛis moue at me · grauiuſqʒ de victoꝛie mee elatiõe confodiar·totis micbi ꝓclamanduʒ eſt virib. Deus in ad. m. inten. dñe ad ad. mefe · Euagationibo aĩe innumer ac di⸗ uerſis. ⁊ inſtabilitate coꝛdis exeſtuo · nec cogitatõnum diſperſiones valeo coer. cere· ipam q; oꝛationẽ meã fundere abſ⸗ q; interpellatiõe atq; fantaſmate ĩaniü figuraꝝ ſmonũq; ⁊ actuũ retractatiõe non poſſum tantaqʒ me ſentio ſterilitat huius ariditate cõſtrictũ · vt nullas om nino ſpiritalium ſenſuum generatõnes pturire me ſentiã · vt de hoc animi ſqua⸗ loꝛe merear liberari. vnde me gemitibus multis atq; ſuſpirijs expedirenõ poſſũ · neceſſarie ꝓclamabo. Deus in ad.m. in. Oñe ad ad.m.fe. Directioneʒ rurſus ani meę ſtabilitatez cogitationum alacrita⸗ tem coꝛdis · cum ineffabili gaudio ⁊ mè/ tis exceſſu viſitatione ſancti ſpũs me ſẽ⸗ tio conſecutum · exuberantia ᷣz ſpirita. lium ſenſuũ redũdare. reuelationem ſa cratiſſimorum intellectuum antea pe/ nitus mihi occultoꝛũ · repentina domini illuſtratione ꝑcepi· vt in his merear diu tius immoꝛari · ſollicite michi eſt freqnẽ⸗ ter q; clamandum. Deus in adiutoꝛiu,ʒ meü inten. dñe ad adiuuandũ mefeſtia Nocturnis demonum terroꝛibo circũ⸗ nallantibus exagitoꝛ ⁊ immundoꝛum ſpirituũ fantaſmatibus inquietoꝛ. ſpes ipᷣa michi ſalutis ac vite trepidationis boꝛroꝛe ſubtrahitur · ad ſalutarem verſi culi huius poꝛtum confugiens totis vi⸗ ribus exclamabo. Deus in adiutoꝛium meum intende. domine ad adiuuanduʒ me feſtina. Rurſum cum fuero conſola⸗ tione domini reparatus· ⁊ ipſius ani⸗ matus aduentu· velut innumeris ange⸗ loꝛum milibus me ſenſero circum ſep⸗ tum · ita vt coꝛum quos mote granins —— — — — — —Wð ⸗ ni. i iy⸗ ni⸗ ſ⸗ 4 1 ini din ni⸗ gio) i i prun miß icns / nium dvj ſola⸗ ni⸗ nge/ ſep . gins De oꝛatione antea tremiſcebam 7 quoꝛũ tactuʒ imo viciniami hoꝛroꝛe ment ⁊ coꝛpon ſentie/ bam repente cõgreſſus expetere audeaʒ ac ꝓuocarecõflictus· vt in me cõſtanni huiꝰ vigoꝛ per dei gram diutiꝰ ĩmoꝛet᷑. tot mihi eſt virib ꝓclamandũ. Deꝰ i n adin.m.in. dñe ad ad.m.fe. Huiꝰ igitur vſiculi oꝛatio in aduſis vt eruam̃.in p/ ſperis vt ſeruemur ne extollamurinceſ⸗ ſabili iugitate fundenda eſt. Huiꝰ inq; vſiculi meditatio in mo pectoꝛe indiru/ pta voluat᷑. Nuncin opeqllibet ſen mi/ niſterio vel ĩ itinere conſtitutꝰ decãtare nõ deſinas. Hunc ⁊ doꝛmiẽs ⁊ reficiẽs ⁊ in vltimis nature neceſſitatib medita re. Hec volutatio coꝛdis vlut foꝛmula tibi ſalutaris effecta· nõ ſolũ illeſum ab omĩ demonũ incurſione cuſtodiet· ſʒeti am cunct te vitijs terrene contagionis expurgans· ad illas inniſibiles theoꝛias celeſteſq; perducet· atq; ad illũ ineffa bi lem ac perpaud expertũ ꝓuehet oꝛatöis ardoꝛẽ. Hunc vᷣſiculum meditãti tibi ſomnꝰ irrepat. oonec inceſſabili eiꝰ exer- citatione foꝛmatꝰ etiã pꝑer ſopoꝛẽ eundẽ cantare conſueſcas. Mic tibi expergefa/ cto pᷣmꝰ occurrat · iſte enigilanti cogita⸗ tiões anticipet vniũſasiſte te de tuo cõ/ ſurgentem cubili cumationi genuũ tra/ dat. atq; illinc deinceps ad omne opus actuſq; deducat · hic te omni tpe ꝓſe et · bhunc meditaben ſm pcepta legiflatoꝛis ſedens in domo et ambulans in itinere. doꝛmiens atq; cõſurgens. hunc ſcribes in limine ⁊ ianuis oꝛis tui.bunc ĩ parie/ tib domus tue· ac penetrabilibo tui pe⸗/ ctoꝛis collocabis·ita vt hec ad oꝛationẽ ꝓcum benti ſit tibi acclinis decantatio· ⁊ exindeconſurgenti: atq; ad oẽs vſus viteę neceſſarios incedẽti · fiat erecta et iu gis oꝛatio. De ꝑfectione oꝛatiõis ad quam pᷣdicta traditione cõ/ ſcenditur Lap̃. x. Sitam mens indeſinenter foꝛ/ mulam teneat donec vſu eius inceſſabili et iugi meditatione firmata cunctarum cogitatõnum din⸗ tias amplaſq; ſubſtantias abijciat ette mutet · atq; ita per ſeculi buius pauperta tẽconſtricta · ad illa euangelicã beatitu⸗ dinem queinter ceteras beatitudines p:i matum tenet pꝛona facilitate perueniat ea ti enĩ inquit pauperes ſpũᷣ·quoniã ipoꝛum eſt regnũ celoꝛum. Etita qs per iſtiuſmodi paupertatem egregius pau- per exiſtens illud ꝓpheticu implebit elo „ quium Paup⸗ inops laudabũt nomẽ dñi.Et reuera ꝗqᷓ maioꝛ aut ſanctioꝛ põt eſſe paupertas ꝙ;ᷓ illius qui nihil ſe pꝛe⸗ ſidij nihil vinium habere cognoſcẽs. de aliena largitatequotidianũ poſcit auxi lium · ⁊ vitam ſuã atq; ſubſtatia ſingu⸗ lis quibuſq; momeni diuina ope intel⸗ ligens ſuſtentari:verũ ſe mendicum dñi non immenito ꝓfitetur. ſu ꝓpliciter ad eũ quotidie clamans. Ego autẽ mendicꝰ 2 pauꝑ ſum · deꝰ adiuna me Et ſicad illã q; multifoꝛmẽ ſcientiã tdei ipo illuminã te conſcendens incipiet deinceps ſubli- mioꝛibus ac ſacratioꝛibus miſterijs ſa ginani· ſm illud quod dicit᷑ er ꝓphetã. Montes excelſi ceruis. petra refugium erinacijs. Quod ſatis ꝓpꝛie huic quem diximus ſenſui coaptatur eo ꝙ quiſqͥs in ſimplicitate atq; innocentia perſeue/ rans nulli eſt noxius vel moleſtus · ſʒ ſua tim ſimplicitate contentus ſolũmõ ſe ab inſidiantium pꝛeda deſiderat contuta/ ri: velut erinaciꝰ ſpirital effectꝰ iugi euã gelice illius petre velamine pꝛotegatur. id eſt memoꝛia dominice paſſionis · pꝛe/ Dictiq; verſiculi inceſſabili meditatiõe munit infeſtãt inimici declinet inſidias De his ſpiritalib erinacijs ⁊ in pꝛouer⸗ bijs ita dicit᷑. Et erinacij gens inualida qui fecerunt in ſetris domus ſuas. Et reuera quid inualidius chꝛiſtiano? qͥd infirmius monacho: cui non ſolum nul la iniuriarum vindicta ſu ppeditat ſʒ ne leuis quidem tacitaq; commotio ſalteʒ intrinſecus pullulare cõcedit᷑.Quiſe s autem ex H̊ pꝛoficiens ſiatu · non ſolũ in nocentie ſimplicitatem poſſidet:ſed eti⸗ am diſcretionis virtute munitus/viru⸗ — “ . “ê 4 4 . lentoꝛũ ſerpentiũ exterminatoꝛ effectus eſi·hñs coutritũ ſathanam ſub pedibus ſuis· ⁊ ad figurã rationabilis cerui men tis alacritate puenit· paſcet in ꝓphetid atq; apoſiolid montibo.i. excellẽtiſſimis eon ac ſublimiſſimis ſacrament. quoꝛũ iugi paſcua vegetatus oẽs qͥ; pſalmoꝝ affectus in ſe recipiẽs · ita incipiet decan tare · vt eos non tam q; a ꝓpheta cõpoſi⸗/ tos ſʒ velut a ſe editos: quaſi oꝛationeʒ ꝓpꝛiã fundens coꝛdis cõpunctiõe depꝛo mat · vel certe ad ſuã ꝑſona ʒ eſtimet eos fuiſſe directos · eoꝛũ q; ſentẽtias nõ tunc timmõ p ꝓphetam aut in ꝓpheta fuiſſe cõ pletas· ſed in ſe quotidie geri impleriq; cognoſcat. Tüc enĩ ſcripture dinienob clarius ppateſcũt:⁊ quodammõ eaꝝ ve ne medulleq; pãduut᷑· qñ exꝑientia no/ ſtra earũ nõ tm̃ pcipit ſed etiã pᷣuenit no tionem · ſenſuſq; vbonꝝ nõ ꝑ expoſitionẽ nobis ſʒ p documẽta relerant Eundem nanq; recipientes coꝛdis affectum qᷣ qſ- q; decantatus vel conſcript?eſi pſalmꝰ velut auctoꝛes eiꝰ facti pᷣcedemꝰmag in tellectum ip̃ius q; ſequem.i. vt pꝛius di ctoꝛũ vꝓᷣtutem qᷓ; noticiã colligentes· qͥd in nobis geſtum ſit vel quotidianis ge⸗ ratur incurſiby ſupueniente eoꝛũ medi- tatione quodammõ recoꝛdem. quidĩ nobis vel negligentia nr̃a pierit · vel dili gentia cõquiſierit · vl ꝓuidentia diuina contulerit. vel inſtigatio fraudauerit ini mici · vel ſubtraxerit lubꝛica ac ſubtil ob liuio: vel ĩtulerit humana fragilitas · ſeu im puida fefellerit ignoꝛatio. decantateſ reminiſcamur. Oẽs nanq; hos affectus in pſalmis inuenim expꝛeſſos. vtea gi⸗ currerint velut in ſpeculo puriſſimo per nidentes efficacius agnoſcamus et ita mgis affectib eruditi · nõ vt audita · ſʒ tanqᷓ; pfecta palpemꝰ. nec tãq; memoꝛię cõmendata · ſed velut ipi reꝝ naturę in- ſita de interno coꝛdis parturiamꝰ affe/ etu · vt eoꝝ ſenſus non textu lectionis· ſʒ experiẽtia ſcedente penetremꝰ · atq; ita ad illaã oꝛatiõis incoꝛruptionẽ mẽs nrĩ̃a pueniat · ad quã in ſuꝑioꝛe tractatu q;/ occupat intuitu · ſʒ etiã niła vod nulla vꝓboꝝ ꝓſecutione diſtingu it · ignita o ment intentione ꝑ ineffabilem coꝛdis ex ceſſum inexplebili ſpũs alacritate ꝓfert᷑ X abbatis Yſaac tum dñs donare dignat? eſt oꝛdo colla qnon ſolũ nulli imagis quãq; mens extra oẽs ſenſus ac viſibi⸗ les effecta materias · gem itibo ienarrabi libus atq; ſuſpirijs pꝛofundit ad eum Interrogatio quemadmoduʒ . ſpiꝛitales cogitationes immo⸗ biliter teneantur· Lap.· xi Ermanus Mon ſolũ nobiſ traditionẽ ſpirital huiꝰ quam popolcimꝰ? diſciplinę ſed ibam plane pfectonẽ ſatis apte atq; dilucide putam expꝛeſſam· Quid enĩ põt eſſeꝑ/⸗ fectiꝰ quidue ſublimiꝰ:qᷓ; dei memonaʒ tam cõpendioſa meditatiõe cõplecti:at- q; vnius vᷣſiculi volutatione a cunctis viſibiliũ termĩs emigrare · ⁊ quodãmõ affect? orationũ cunctaꝝ bꝛeui jmõe cõ cludere:Et idcirco vnum qð ſuꝑeſt ad huc nobis pᷣcamur exponi· quemadmo dum hüuc eundẽ vᷣſiculũ quẽ nobis vi⸗ ce foꝛmule tradidiſti. ſtabiliter retinere poſſimꝰ. vt ſicut ꝑ dei gram ſumꝰ a ſecu larium cogitationũ ineptijs liberatiita ſpiritales qſq; immobilit᷑ retentemꝰ aſ/ ſequi valeam?. Demutabi⸗ litate cogitationum.Cap.xiij. Aim eni capitulum cuiuſlibet pſalmi mens nr̃a cõceperit. in⸗ ſenſibilit᷑ eo ſubtracto ad alte. rius ſcriptureę textũ neſciens ſtupenſq; deuoluit᷑. Cũ q; illud in ſemetipa cepit volutare · nec dũ illo ad integrũ ventila to· oborta alterius teſtimonij memoꝛia meditationẽ materię poꝛis excludit. de bac qͥ ad alterã ſu bintrante alia medi/ tatione tranſfert ita animꝰ ſꝑ depſal⸗ mo rotatꝰ ad pſalmũ · de euangelij textu ad aplitranſiliens lectionem. de hac qͥ ad ꝓphetica deuolutꝰ eloquia· ⁊ exinde ad quaſdam ſpiritales qelatus hiſtoꝛi- as.poẽ ſcnipturan coꝛpꝰ iſtabil vageq; „ — — — — — — — 2£ — — — i 1 lee pfer ſbi⸗ rai un ; m⸗/ nodil gnan ſan nae ſep⸗ dna; at⸗ meds odäns moech eſal o sn/ mnere ſecn paſ⸗ obi⸗ nin. tin/ r n 9 ”M 9 abijcere vel tenere nec plẽo quicq; iudi/ cio et examinatione finire · palpatoꝛ tm̃ modo ſpiritaliũ ſenſuum ac deguſtatoꝛ non generatoꝛ nec poſſeſſor effectꝰ · atq;ʒ ita mens mobil ſpac vaga in tpe qʒ ſy⸗ naxeos wlut ebꝛia p diuſa diſtrahit · nk lum officiũ cõ petenter exoluens. Verbi gra. Cũ oꝛat pſalmũ aut aliquã recolit lectioneʒ·cũ decantat aliud quid vel me Ditat qᷓ; textus ipius cõtinet pſalmi · cũ lectionem recitat.faciendũ aliqd voluit factumue remiſcit᷑ atq; in bunc moduʒ nihil diſciplĩate nec opoꝛtune recipiẽs Vl emittens.velut foꝛtuitis agi videtur incurſibus: retinendi ea qbus delectat᷑. vl immoꝛãdi in eis non habens ptãteʒ. Neceſſariũ ergo nobis eſt p oĩb noſſe · quẽadmoqum hec ſpiritalia cõpetenter explere poſſimus officia · vel certe hunc eundem voſiculum quem nobis vice foꝛ mule tradidiſti immobilit᷑ cuſtodire. vt oim ſenſuũ oꝛtus ac finis non in ſua vo lu bilitate fluctuent. ſed in noſtra ditiõe conſiſtant Reſpõſio quemadmo dum ſtabilitas coꝛdis ſeu cogi tationuʒ poſſit acquiri. La. xiſij Saac.Licet pdem ſu er hac re diſputantibus nobis de oꝛa tionis ſtatu quantũ reoꝛ ſit ſuf ficienter expꝛeſſuʒ · tñ qꝛ vobis hec eadẽ poſcitis iterari: de confirmatione coꝛdis bꝛeuiter intimabo. Tria ſunt quę vagã mentem ſtabilem faciũt · vigilie:medita- tio· oꝛatio. Quarũ aſſidnitas iugis intentio conferunt aime ſtabilem firmi/ tatẽ. Qusę tñ alias nullo mõ poterit ap/⸗ pꝛehendi niſi poperis nõ filargirie ſʒ ſa⸗ cri cenobij vſibus dedicati infanigabilẽ ingitatẽ omnes omnino ſollicitudines ⁊ cure vite pñtis pꝛius fuerint abdicate yt ita illud apoſtolicũ mandatũ· ſine in termiſſioneoꝛate· poſſimꝰ implere. Oer parũ nanq; oꝛat.quiſqs illo ti tpe q ge nua flectunt oꝛare conſueuit · Nunc; Vro oꝛat · quiſqs etiã flexis genibo eua⸗/ gatione coꝛdis qlicũq; diſtrahit᷑. Etid/ circo quales oꝛantes volumus inueniri tales nos eſſe opꝛtet añ tps oꝛandi NMe ceſſe eſt enĩ mentem in tꝑe ſupplicatõnis ſue de ſtatu pcedenti foꝛmari. ilłq; eam cogitationibo oꝛantem vel ad celeſtia ſbᷣ limari wel ad terrena demergi.quibo ãte oꝛationẽ fuerit immoꝛata. Hucuſq; ab bas yſaac attoniſᷣ nobis ſcdaʒ collatio⸗ nem deoꝛationis q́litate digeſſit. Cuiꝰ doctrinã ſuꝑ illius pᷣdicti vᷣſiculi medi/ tatione:quã vwelut infoꝛmatiõis loco ab incipientibo tradiderat retinendã· ami⸗ rates admodũ:⁊ excolere tenaciſſime cu piẽtes · vtpote quã cõ pendioſam ac faci lem credebamus. difficilioꝛem ſatis ad obſeruandum experti ſumꝰ.quã illò ſtu dium nrm quo ſolebamus antea p om/ ne ſcripturarum coꝛpꝰ abſq; vllius ob⸗ ſeruantie vinculo varia paſſim medita tione diſcurrere Conſtat igit᷑ neminem ꝓꝛſus ob imꝑitiã litteraꝝ a ꝑfectiõe coꝛ dis excludi:nec ruſticitate obeſſe ad ca/ peſcendam aĩe puritateʒ·ꝗᷓ compendio⸗ ſiſſime adiacet cunctis ſi mõ ſanam ⁊ in tegram mentis intentionẽ iugi ad deuʒ ꝓſiculi huius meditatione ſeruauerit Erplicit collatio ſecũda abba⸗/ tis yſaac de oꝛatione. Erpliciunt decem colla tiones Laſſianii. Pꝛefatio Incipit pꝛefatio caſſiani in ſe/ ptem alias collationes. m vir tutem pfectõnis ve ſtire qua velut mag quędam lumiĩiaria in hoc mũdo admi rabili claritate ful⸗ getis· etiam multi ſanctoꝛũ qui vro eru⸗ diuntur exemplo vix queãt emulan. tñ voso ſancti fratres honoꝛate ⁊ eucheri. tanta illoꝛũ ſublimiũ viroꝛũ a quib pꝛi ma anachoꝛeſeos inſtituta ſuſcepimus laude flammami.vt vnus quidem ve⸗ ſtrum ingenti fratrum cenobio pꝛeſidẽs ↄgregationẽ ſuam q̊ quotidiano ſancte cõuerſationis vre docet᷑ intuitu.illoꝛuʒ q patrũ pᷣceptis optet inſtitui · alter vo vt etiã coꝛpali eoꝛũdem edificaret᷑ aſpe ctu egiptũ penetrare voluerit · vt hãc qᷓ/ ſi frigoꝛis gallicani rigoꝛetoꝛpentẽ ꝓui⸗ ciam derelinquẽs ad illas qᷓs ſoliuſticię ꝓpximꝰ reſpicit terras matur vtutũ fru/ ctibus redundãtes· velut turtur caſtiſſi mus trãſuolaret · neceſſario H̊ mihi vir/ tus charitaſ᷑ extoꝛſit · vt vniꝰ deſiderio alteriꝰ etiã laboꝛi conſulẽs· tã abꝛuptuʒ ſcribendi periculũ non vitareʒ.dummõ ⁊poꝛi apud filios adderet᷑ auctoꝛitas.⁊? ſcdo tam piculoſe nauigationis neceſſi⸗/ tas demeret᷑. Pꝛoinde qꝛ fidei vr̃e atq; feruoꝛi · nec illa inſtituta cenobioꝝ · xij libellis ad beate memoꝛie epᷣm caſtoꝛem quo potuimus ſermone conſcripſimus nec decem collationes in ſcytbiotica he/ remo cõmoꝛantium patrũ q̃s pcipienti bus ſanctis elladio ⁊ leontio epᷣis vtcũ qᷓ; digeſſimꝰ· ſatiſfacere potuerunt.nũc etiã vt itinen nr̃i ratio ⁊oꝛdo cognoſca/ tur · triũ in alia heremo conſiſtentiuʒ qͥs bmos vidimꝰ patrũ ſeptem collatiões pari conſcriptas ſtilo vobis credidi cõ/⸗ ſecrandas: quibo ea quę de ꝑfectione in teritis opuſculis noſtris obſcuriꝰfoꝛ/ ſitan comphenſa vel pꝛetermiſſa ſũt ſup pleantur. Si vero ſanctã ſtudij veſtri ſi / tim etiã bec ſatiare nõ quinerintſeptem xiiij Interrogati alię collatio nesqukad ſanctos quiin/ ſtoechadibus conſiſtũt inſulis emitten de ſunt fratres · deſideriũ vt arbitroꝛ ve ſiri ardoꝛis explebunt. Explicit hfa⸗ tio. Incipiunt capitula colla. tõnis pꝛime abbatis cheremo nis de perfectione.Capᷣ. pꝛimũ Eſcriptio thenneſeos oppidi. ij Deepiſcopo archebio. iij Deſcriptio heremiĩ qᷓ moꝛa bar cheremõ neſteros ⁊ ioſeph liij De abbatecheremone et excuſa⸗ tiieone ei ſuꝑ poſtulata doctria vy Derrreſponſione noſtra contra ex⸗ cuſationem eiuuns vi Pꝛopoſitio abbaſ cheremonis · qᷓ tribus modis vicia vincant vij Nuiby gradib ad ſublimitateʒ chhharitatis poſſit aſcendi/ quę ſit in ea ſtabilitas viij Quantũ excellant qui pcharite tis affectum declinant a vitis ix Ocharitas non ſolu e ſeruis fi ⸗ lieos faciat ſed etiam imagineʒ Ceiac ſimilitudinem conferat. x N perfectio charitatis ſit pꝛo ini micis oꝛare · 1 quo indicio ani/ . ma necdum purgata noſcat x Interrogatio cur affectum timo ris ⁊ ſpei dixerit imꝑfectum rij Reſpõſio ð diüſitate pfectõnũ 1. 4 xij De timoꝛe qui charitatt magni⸗ tIw¹ingdine generatur: io de conſummatiõe caſtitaul. xv ¶ Dilatio expoſitõis poſtulate· Expliciuntcapitula. Incipit collatio pꝛima abbatis Chere⸗ monis deperfectione.Capᷣ.i. Bmi ceno Pio ſyrie oſiſtentes· pꝰpᷣma füfigdei rudimẽta ſuccedẽtib OWD—U aliqᷓtenus incremẽt᷑ · maio⸗ rem perfectionis deſiderare gram cepiſſe mus ſtatuimus confeſtim egiptũ petere acremotiſſima etiã thebaydos heremo penetrata · ſanctozum plunmos quozuʒ ä — — — „· ——— — — — — —äà — — — = —— ᷑̃ᷓ k—VNw — — —I,8 — ont bamt⸗ s iof⸗ i . ini i⸗ nmniͦ gloꝛiam fama vniuerſa diffuderat ſi non emulãdi ſaltem agnoſcendi ſtudio inuiſere· Igiturad oꝓpidum egipti cui thenneſus nomen eſi emenſa nauigatio nepuenimus. Quius accoleita vel ma⸗ ri vl ſtagnis ſalſis vndiq; circũluunt᷑. vt ſołquia terra deeſt negociationibus cditi:opes atq; ſubſtantiã nanali com mercio parẽt · ita vt edificijs cum volue rint extruendis terra non ſuꝓpetat · niſt longinquo nauigijs appoꝛtetur. Deepiſcopo archebio. Cap̃.ij. Bei cum adueniẽtibus nobis fauens deſiderijs noſtris diui- nitas.· beatiſſimi atq; ᷣcipui vi ri archebij epiſcopi pꝛeſtititaduentum- qui raptus de anachoꝛetaꝝ cetu · epũs panephiſi o ꝓpido datꝰ. tanta diſtrictio ne omni euo ſuo ꝓpoſitum ſolitudĩs cu ſtodiuit · vt nihil de pterite humilitaſ te noꝛe laxaueritaut de adiecto ſibi hono/ re blanditus ſit. Non enim tanq; ydo⸗ neum ſead iſtud officium teſtabat᷑ aſci/ tum. ſed wlutindignum abilla anacho reſeos diſciplina querebaturexpulſum. eo ꝙ triginta ⁊ ſeptem annis in eadem cõmoꝛatus. ad puritatem tante ꝓfeſſio/ nis nequaq; puenire wotuiſſet. Hic igi⸗ tur cum in ſupꝛadicta thenneſo quo euʒ eligẽdi illic ei cauſa pduxerat: pie nos atq; humaniſſime ſuſcepiſſet agnito *W ſiderio noſtro quo ſanctos patres etia in vlterioꝛibe egipti partib inqrere de⸗ ſiderabamus. Aenite inquit ⁊ videte ĩ/ terim ſenes haud longea noſtro mona- ſterio conſiſtẽtes·quoꝛuʒita antiqtas in coꝛpoꝛibbiam curuatis·⁊ ſanctitas in ipᷣo etiam fulgetaſpectu· vt wel ſola con tẽplatio eoꝝ magnã intuẽtib foſſit cõ⸗ ferre doctrinam. a quib id qð ego amiſ- ſum doleo· quodq; tradere iam pditum nequeo · non tam ꝓobis qᷓ; ipo ſancte vi/ te diſcat exẽplo. Credo aũtinopiã meã boc ſtudio aliqᷓtenꝰ ſubleuandã ·ſi inꝗ⸗ rentibo vobis illã euangelicã margari⸗ tam quꝗ ipᷣenõ habeo ſaltem puidero vbi eam cõmodins compaꝛetis. Collatio xrcheremonis de perfectõe Deſcriptio heremi in qua co m moꝛabatur cheremo neſteros etio ſepp. Capii.· AIAimpto ita q;baculo ⁊ pera. vt illic cunctis viam ingrediẽ⸗ tibus mõachis moꝛis eſt· ad ci nitatem nos ſuaʒ. id eſt panephiſim iti⸗ neris dux ipᷣe perduxit.Cuius terras im mo etiam contigue regionis plurimam bartem quondam opulentiſſimã · ſiqui dem ex ea cuncta vt fama eſt in regios ci bos ſu bminiſtraban tur. repentino terre motu excuſſum ma re tranigreſſis limi- tibus occupauit · atq; ita collapſis fer⸗ me oibus vicis o pimas olim terras ſal. ſis palu dibus ſu pertexit· vt illud qð in pſalmo ſpũali ter deca ntat᷑. Poſuit flu mina in deſertum· ⁊ exitus aquarum in ſitim. terram fructiferam in ſalſi uginem a malicia inhabitantiũ in ea.Scom lit⸗ teram de illa putent regione pꝛedictum In his igitur locis multa in hunc mo⸗ dum o ꝓpida eminentioꝛibus tumuł coł locata · fugatis habitatoꝛibo eluuies illæ vlut inſulas fecit. quę deſideratam ſece dentib ſanctis ſolitudinem Hbent. ĩ qui bus tres ſenes. id eſt cheremon neſteros ioſeph anochoꝛete antiquiſſimi conſi⸗ ſtebant. Deabbatecheremone et excuſa tõne eius ſuꝑ poſtula- ta doctrina. LCapiij. Taq; btũs archebiꝰ pᷣmũ nos pducere ad cheremonẽ malu it. q ⁊ mõaſterio eiꝰ ꝓpioꝛ ⁊ duo bus alijs puectioꝛ eſſet etate· Mã cũ cen tenariũ viteannũ ſpũ tm̃ alacer exceſſiſ⸗ ſet · ita doꝛ ſum eiꝰ tẽpis fuerat vetuſtate atq; oꝛationũ iugitate curuatũ · vt q̃ſi ĩ bmeuã redact infantiã:ſubmiſſis ac p⸗ tentj terratenꝰ manib ꝓgrederet᷑. Hui⸗ igit᷑ ⁊ vultũ mirabilẽ ⁊ inceſſũ pit᷑ ĩtuẽ/ tes · ſiqdẽ defectij moꝛtificatiſq; iã oĩbus mẽbꝛis · neq̃qᷓ; cẽſuraʒ pterite diſtrictio nis amiſerat · cũ pmonẽ atq; doct᷑nã ſup plicit᷑ oſcerẽꝰac ᷣſideriũ tm̃ ſpũaliũ ĩ/ ſtitutionũ cãm fu iſſe aduẽtꝰnñ ꝓteſtare mur. grauit᷑ ille ſuſpirãſ Quid vob ait Collatio x abbatis Cheren poſſuʒ conferre doctrine· cũ imbecillitas . ſenectutis vtrigoꝛem pꝛiſtinum relaxa/ nit ita loquẽdi qͥ ademit fiduciã. Quẽ admodum enĩ docere ſſumam qð ipſe non facio. aut alium in eo inſtruam ꝗ me iam vel minus vel tepidius exercere cognoſco. Ob quã rem nullũ iunioꝛum· mibi in hac vſq; etate cohabitare pmiſi neexemplo meo alterius diſtrictio laxa retur. Muncq eniĩ erit efficax inſtituẽtis auctoꝛitas niſi eaz effectu operis ſui coꝛ di affixerit audientis. Dereſponſionenoſtra cõtra er cuſationem eiuus. Lap. v. DD hc nos non mediocri cõfu/ ſione compuncti ita reſpondi⸗/ mus. Licet ſufficere nobis ad omnem inſtructionẽ ebeat · vl loci iſtt? difficultas · vel ipa etiã ſolitaria adhuc vita. quã iuuentus q; robuſta vix poſſzʒ tolerare · que nos etiam te tacente, ſatis abundeq; inſtruũt atq; compungũt ro gamus tn vt taciturnitate paululũ pꝛe/ termiſſa· ea nobis potius dignanter in ⸗ fundas p quę banc quam videmusi te virtutem non tam imitatõne complecti q; admiratione poſſimins. Nam etiaz ſi renelatus tibi tepornoſter impetrare id quod expetimus non meretur. debet boc ſalteʒ laboꝛ tanti itineris obtinere qͥ huc cbeihleemitici cenobij rudimentis in/ ſtitutõnis veſtre deſiderio pfectus no/ ſtri amoꝛe pꝛopauimus · Pꝛopoſitio abbatis cheremo nis ꝙ tribus modiſ vicia vinca tur. Lap. vi. atq; deſiderium regni celoꝝ· ant affect⸗ boniip̃ius amoꝛ q; virtutum. Mam ti⸗ moꝛ ita mali cõtagium legit execrari Ti moꝛ domini odit maliciã. Spes etig vi cioꝛũ om niũ excludit incurſum Mõ enĩ delinquent omnes qui ſperant in eum. Amoz ruinã non metuit peccatoꝛum Anc beatus Cberemon. Tria ſunt inquit quę faciũt homĩes HW a vicijs tẽperare id eſt aut me- tus gehenne ſiue pꝛeſentiũñ legũ. aut ſpes qꝛ charitas nunq; cadit. Et iterũ. Cha ritas operit multitudineʒ peccatoꝝ Et idcirco beatus aplus omnem ſalut ſum mam in iſtarũ trium vtutum cõſumma tione concludens. NMune inquit maneẽt fides:ſj pes: charitas tria hec Fides nan/ q; eſt quę futuri iudicij ac ſu ꝓplicioꝛum metu vicioꝛum facit contagia declinari Spes quementem noſirã de pʒeſ⸗ entib? auocãns vniuerſas coꝛpon voluptates celeſtium pᷣmioꝛũ expectatione contenit⸗ Charitas quę nos ad amoꝛem chꝛiſii? ſpũalium virtutũ fiuctum mẽtis ardo/ re ſuccendẽs: quicqᷣd illis contrariuʒ eſt toto facit odio deteſtari. Quę tria licet ad vnum finem tengere videant· pꝛouo cant enĩ nosa rebꝛillicitis abſtinere · ma gnis tamen excellentieſue gradib ab in uicem diſparant. Duo nanq; ſuperio/ ra ꝓpꝛie hoĩm ſunt eoꝛũ qui ad ꝓfectum tendentes nec dũ affectũ concepere vir tutum Tertiũ ſpecialiter dei eſt 1 eoꝛum qui in ſeſe imaginẽ ei ac ſimilitudineʒ receperũt. Ille nanq; ſolus ea que bona ſunt nullo metu nulla remuneratõis S· tia puocante ſed ſolo bonitatis affectu ₰ operat. Omtia em vt ait ſalomon ope⸗ ratus eſi dñs ꝓpter ſemetipßm. Suenã/ q; lonitatis obtentu om nẽ bonoꝛum co piam dignis indigniſq; largitur:qꝛ; nec fatigari iniurijs poteſt nec iniquitatibꝰ hoĩm paſſibiliter pꝑmon eri· ſemp ſcʒ ma⸗ nens pfecta bonitas immutabiliſq; na/ tura. Quibus gradibus ad ſub limitatem charitatis poſſit aſ⸗ cendi.et quę ſit in ea ſtabilitas. Igquis igiturad Cap. vij. pfectionem tendit. de illo pᷣmo timoꝛis gradu quem ꝓpꝛie dixi mus eſſe ſeruilem. de quo dicit. Cũ om/ nia feceritis · dicite quia ſerui inutiles ſu mus. Ad altioꝛem ſpei tramitem gradu ꝓficiente conſcendet. qui iam nõ ſeruo ſed mercennario cõpaturquia mercedẽ retributionis expectat · ⁊ quaſi de pecca- toꝛũ abſolutione ⁊ penali timoꝛe ſecur? ac bonoꝛzu ſibi operũ cõſcius · licz placiti — — — — — — —, ☛— — — — — — — — — — — — --— —— — =ẽ -g„ n mi dun luri nih ti nt: n nio⸗ c lt olo ma win wd, cun mew 1conn ine vna. ſisg⸗ ffoctu nope, gena/ nmc genec tan ⸗ c/ A ſtu⸗ 4 e jon⸗ ſalu gun ſo Gl Nſ, . NQuantum exc pꝛemiũ videatur expetere. tñ ad affectũ illũ filij q de paterne indulgentie libera/ litate ↄfidẽs · omĩa quępatris ſunt ſua eſſenõ ambigit puenire non potuit Ad quem etiã ille pdigus.qui cũ ſubſiantia pris etiaʒ filij nomen amiſerat · aſpirare non audet dicẽs. Jam nõ ſum dignus vocari filius tuus·fac me ſicut vnuʒ de mercennarijs tuis Poſt illas enĩ poꝛco rum ſiliquas quarum ei ſatietas nega⸗ batur. id eſt vitioꝛum ſoꝛdidos cibos · quia in ſemetipᷣm reuerſus ⁊ ſalutari ti/ moꝛe compunctus·immũdiciam poꝛco/ ruʒ hoꝛrere iã ceperatac dire famis ſup plicia foꝛmidabat:velut iam ſeruus effe ctus etiam mercennarij ſtatum de merce deiam cogitans concupiſcit ac dicit. Quanti mercennarij in domo pr̃is mei abundant panibus · ego hic fame peo Heuertar ergo ad patrem meum. ⁊ dicã illi. Oater · peccaui in celum et coꝛam te iam non ſum dignus vocari filiꝰ tuus· fac me ſicut vnum demercennarijs tuis llant qui ꝑ cha ritatis affectum declinanta vi⸗ tij 9. Cap̃.viij. tie vocem in occurſum eius pa ter ꝓſiliens · maioꝛe qᷓ; amiſſa fuerat pietate ſuſcepiteũq; non conten tus minoꝛa concedere. vtroq; gradu ſi ne dilatione tranſcurſo · pſtine filioꝛum reſtituit dignitati. Feſtinandum pinde etiam nobis eſt· vt ad tertium filioꝝ gra dum qui omnia quepatris ſunt ſua eſſe credunt ꝑ indiſſolubilem charitatis gra tiam conſcendentes· celeſtis illiꝰ patris imaginem ac ſimilitudinem recipere me reamur.⁊ ad imitationeʒ veri illius filij pꝛoclamare poſſimus. Omniaquęba/ bet patermea ſunt. Quod etiã de nobis beatus apoſtolus ꝓfitetur dicens. Om/ nia veſtra ſunt · ſiue paulꝰ.ſiue apollo· ſiuecephas:ſiue mundus: ſiue vita:ſi/ ne moꝛs:ſiue ſſentia · ſiue futura · omĩa veſtra ſunt. Ad quam ſimilitudinẽ etiã ſaluatoꝛis pᷣcepta nos ꝓuocant. Eſtote Egdad iſtam bumilis peniten- De perfectione inquit ⁊ vos perfecti ſicut ⁊ pater veſier celeſtis pfectus eſt In illis enim nonnũ/ qᷓ; ſolet interrumpi bonitatis affectꝰ. cũ aliquo vel tewoꝛe vel leticia vel oblecta⸗ tione vigoꝛ animi relaxatꝰ· aut metũ ad pᷣſens gehenneaut deſideriuʒ ſubtrahit fututoꝛum. Et eſt qͥdem in illis gradus cuiuſdam ꝓfectus im buens nos· vt dũ vel penarũ metu vel pꝛemioꝛũ ſpe incipi mus vicia declinare · ad charitatis gra⸗ dum tranſire poſſimus · qꝛ timoꝛ inquit non eſt in charitate · ſed pfecta charitas foꝛas mittit timoꝛem. qm̃ timoꝛ penam habet. Qui auteʒ timet non eſt pfect in charitate. Nos ergo diligamus qa deꝰ pꝛioꝛ dilexit nos. Mon ergo aliter ad il⸗ lam veram pfectionem conſcendere po⸗- terimus niſi quemadmodum nullius alterius niſi noſtre ſalutis gratia · pꝛioꝛ nos ille dilexit· ita eum nos qͥʒ nulliꝰ al⸗ terius rei niſi ſui tantũ amoꝛis dilexeri/ mus obtentu. Wobꝛem nobis ſtudẽdũ eſt vt de h timoꝛead ſpem · de ſpe ad cha/ ritatem dei: vel ißarum virtutũ amoꝛẽ. pfecto mentis cõſcendamus ardoꝛe · vt tranſmigrantes in affectum boni ipius immobiliter· quantũü humane poſſibile eſt naturę quod bonum eſt retentemus. charitas non ſolum de ſer⸗ uis filios faciat ſed etiã imagi⸗ nem dei ac ſimilitudinẽ cõferat AUltum nanq; differt C.ix. inter eum qui metu gehenne vl ſſpe retributionis future vicioꝝ in ſe extinguit incendia:⁊ eum qui diuie charitatis affectu ipßam maliciam et im mundiciam perhoꝛreſcit.ac puritaſᷣ poſ ſidet hbonum amoꝛe tantũ ⁊ deſiderio ca ſtitat· nec iam remunerationẽ futureꝓ⸗ miſſionis aſpiciens · ſed pᷣſentis boni de⸗/ lectatus conſcientia agit omĩa · nec con⸗ templatione penarũ ſed delectatiõe vir/ tutum. MHic nanq; ſtatus nec ſubmotis cunctoꝛuʒ hominũ teſtimonijs abuti oc- caſione peccati · nec occuliᷣ cogitationũ violari oblecuationibus poteſi· dum af⸗/ fectum virtutis ipius mednllitu reti Lollatio XI abbatis C gens quicqͥd illi contrarium eſt· non ſo/ lum coꝛde non recipit: verum etiã ſum/ mo deteſtatur hoꝛroꝛe. Aliud nanq; eſt pꝛeſenti bono quẽpiam delectatũ·odio habere vicioꝝ carnis ve contagia · alið future remunerationis intuitu illicitas concupiſcentias refrenare · aliud q; eſt pᷣ ſens metu ere vetrimentũ · ⁊ aliud futu/ rũ foꝛmidare ſu ꝓpliciũ. Poſtremo mul to maius eſt ꝓpter bonum ipᷣm a bono nolle diſcedere · q; ꝓpter metuʒ mali ma lis non pbere conſenſum. In illo enĩ vo luntarium bonum eſt in iſto ero velut coactũ ⁊ taq; nolenti violenter extoꝛtũ. el metu ſupplicij vel cupiditate pᷣmioꝛũ Mam qui timoꝛis obtentu a vicioꝛum abſtinet blãdimentis adempto timor obſtaculo rurſum ad illud quod diligit reuertet᷑·:⁊ ob id nec ſtabilitatem boni iu giter obtinebit · ſed nec ab impugnatiõe quidem aliqñ requieſcet.quia nec ſirmã ac ppetuã pacem caſtimonie poſſidebit. VUVbi eſt enim inquietudo belloꝛum · nõ xpoſſuntnon etiã vulnerũ interuenire di ſcrimina. Meceſſe eſt enĩ quempiam in cõ flictu ſitum. q;uis bellatoꝛ ſit ac foꝛtit᷑ dimicãs ⁊ letalia aduſarijs vulnera fre quenter infligat nonnunqᷓ; tamẽ hoſtili mucrone ꝑſtringi. Qui vero ſupata im/ pugnatione vicioꝛũ pacis iam ſecurita te pfruitur.⁊ tranſijt in ipius virtuſj af⸗ fec tum· iugem ſtatũ illius boni cuiꝰ iam totus eſt retentabit:quia damnoſintime caſtitatis nihil credit eſſe damnoſius.. Mec enim carius ac pᷣcioſius quicqᷓ; pᷣ/ ſenti iudicat puritate cui pena grauis eſt. vel virtutum pnicioſa tranſgreſſio. vel ipᷣius vicij virulenta cõtagio Huic inq; nec reuerentia bumane pᷣͦſentie qᷣc/ ꝙᷓ; adijciet honeſtatis· nec minuet ſolitu. do· ſed vbiq; ſecum ſemꝑq; circũferens arbitram non ſolum actuum ſed etiam cogitationum ſuarum conſcientiam.il/ li potiſſimum ſtudere contendit. quẽ nec circũueniri nec falli · nec ſubterfugere ſe poſſe cognoſcit. ¶ Aperfectio charitatis ſit/ p ini micis oꝛare et quo indicio ani/ ma nec dum purgata noſcatur UVem ſtatum ſi quis de adiu⸗ q toꝛio dei non de ſtudij ſui labo⸗ re pᷣſumẽs meruerit poſſidere· cõditione ſeruili in q̃ timoꝛ eſt· ⁊ mer⸗ cennaria ſpei cupiditatein qua nõ tam bonitas largientis q; pꝛemiũ retributio nis expetitur in adoptionẽ incipiet tran ſire filioꝝ· vbi iã nõ timoꝛ nõ cupiditas ſed illa charitas quę nunqꝙᷓ; cadit iugit᷑ pſeuerat. De quo timoꝛe ⁊ charitate qͥſ/ dam increpans dñs quid cuiq; perſone conueniret oſtendit. Filius honoꝛat pa- trem · ſeruꝰ dñm ſuũ timet Et ſi pr̃ ego ſuʒ · vbi eſt hnoꝛ meus: Et ſi dominus ego ſum:vbi eſt timoꝛ mens. Meceſſe eſt enim eũ timere qui ſeruus eſt. q; ſeruus ſciens voluntatem dni ſui ⁊ nõ faciens digne vapulabit plagis multis. Per Hanc itaq; charitatem quiſqs ad ima⸗ ginem dei ſimilitudinemq; ꝑuenerit · bo/ no iam ꝓpter boni ipius electabit᷑ vo⸗/ luntatem · ac ſimilem quodãmodo poſſi Tens patientie ac lenitatis affectuʒ. nul lis deinceps peccantium vicijs iraſcert · ſed veniam potius infirmitatibus eoꝛũ condolẽs atq; compatiens imploꝛabit · ſeq; reminiſcens tamdiu ſimiliũ paſſio/ num ſtimulis impugnatum.donec miſe ratione domini ſaluaret᷑· nec ſuo erutuʒ ſiudio ab impugnatione carnali · ſʒ dei pꝛotectione ſaluatum. non iracundiam ſed miſericoꝛdiã errãtibus intelliget im pendendam illum verſiculũ ad deuʒ cũ omni coꝛdis tranquillitate decantans. Xu dirupiſti vincula mea · tibi ſacrifica bo boſtiam laudis. Et niſi quia dominꝰ agiuuit me paulominus habitauerat ĩ inferno anima mea. Et in bac mẽtis hu militate conſiſtens · poterit etiaʒ euange licum illud pfectionis explere mandatũ Diligite inimicos veſtros · ⁊ benefacite hies qui oderunt vos:⁊ oꝛate ꝓ perſequẽ tibus ⁊ calumniantibus vos·⁊ ita adil — — . M +n — lu⸗ b⸗ ⸗ me, nn brto Lhn itas ogt nore rego ians Geck nns ſaciens 6,P dina⸗ ttv⸗ Ew⸗ wſ nul ſc . oiñ abit⸗ ſio, emiſe Gnti d ncim ja ns, rihes nin gontt o ung. den ſſe 4 301 lod pꝛemiũ quod ſubiungit merebitur peruenire per quod nõ ſolum imagineʒ dei ⁊ ſimilitudinem pꝛeferamus.verum etiam filij dei nuncupemur · vt ſitᷣ inquit filij patris veſtri qui in celis eſt · qui ſolẽ ſuum oꝛiri facit ſuper bonos et malos 2 pluit ſuper iuſtos et iniuſios. Quem af⸗ fectum beatus iohannes aſſecutum ſeeſ ſe cognoſcens ait. At fiduciam habea⸗ musĩi die iudicij · quia ſicut ille eſt ⁊ nos ſumus in hoc mundo. In quo eni infir/ ma ⁊ fragilis humana natura eſſe ſicut ille eſt põt· niſi ſeĩ bonos ⁊ malos iuſtos ⁊Z iniuſios ad imitationem dei placida ſemper ſui coꝛdis extenderit charitate: Et vt bonum ꝓpter boni ipius operetur affectuʒ· ꝑpueniẽs ad illam veram adop tionem filioꝝ dei ˖ de qna idez btũs apls ita pꝛonũciat. Omnis qͥ natus eſt ex deo peccatũ non facit· quia ſemẽ ipᷣius in eo eſt · 1 non poteſt peccare · qm̃ ex deo natꝰ eſt. Etiterum. Scimus qꝛ omnis ꝗͥ na⸗ tus eſt ex deo non peccat · ſed generatio dei conſeruat eum malignus non tan git eum. Quod intelligendum eſt nõ de omni genere peccatoꝛũ· ſed de capitali/ bus tantũ criminibus dici A quibus ſe quiſqs extrabere atq; emundare nolue⸗ rit · ꝓlillo in alio loco ᷣdictus apoſtolꝰ neorari quidem debere pꝛonũciat Qui ſcit inquiens fratrem ſuum peccare pec- catum non ad moꝛtem petat ⁊ dabitur ei vita peccãti non ad mortem. Eſt pec/⸗ catum ad moꝛtem · non ꝓ illo dico vt ro get quis. Ceterũ deillis quę ꝓnuncian tur non eſſe ad moꝛtem· a quibus etiam hi qui fideliter chꝛiſto deſerniunt quã⸗/ talibet ſemetipos circũſpectione cuſto⸗ diant · immunes eſſe non poſſunt · ita di citur. Si dixerimus quoniã peccatum non habemus ipᷣi nos ſeducimus et ve/ ritas in nobis non eſt. Et iterum Si di rerimus quia nõ peccauimus· mendacẽ facimus eum ˖ verbum eius non eſt in nobis. Im poſſibile nanq; eſt quemlibet ſuanctoꝛũ non in iſtis minutis que per ſer monem:ꝑer cogitationem: per ignoꝛan De perfectione tiam: poblinionem:per neceſſitatem: per voluntatem: p obꝛeptionem admittun/ tur incurrere. Quęlicet ab illo peccato quod ad moꝛtem eſſe dicitur aliena ſint culpa tamen ac repꝛehenſione carere nõ poſſunt. Cum ergo quis bunc quẽ pꝛę⸗ diximus bonitatis affectum ⁊ imitatio⸗ nem dei fuerit aſſecutus · tunc viſcerib⸗ TDominice lõganimitatis indutus ꝓ per⸗- ſecutoꝛibus quoq; ſuis oꝛabit ſimiliter dicens. Pater ignoſce eis · non e ſciunt quid faciunt. Ceterum euidens indiciũ eſt animę nec dum vitioꝛũ fecibus eliqᷓ te· in criminibus alienis non a ffectu mi/ ſericoꝛdię cõdoleze · ſed rigidam indicã tis tenere cenſuram · Nam quemadmo⸗/ dum pfectionem coꝛdis poterit obtine⸗ reis qui non habet illud quod apoſtolꝰ plenitudinem legis conſũmare poſſe ſi⸗ gnanit · Alterutrũ inquiẽs onera veſtra poꝛtate · ſic implebitis legem chꝛiſti · ſʒ nec illam virtutem poſſidet charitatis quę non irritatur.non inflatur· non co⸗ gitat malum · quęomnia ſu ffert omnia ſuſtinet. Juſtus enĩ miſeret᷑ animas pe- coꝛum ſuoꝛũ · viſcera autem impioꝛũ ſi⸗ ne miſericoꝛdia. Ideoq; iſdẽ vicijs mo- nachum ſubiacere certiſſimũ eſt · quein alio inclemẽti atq; inhumana ſeuerita⸗ te condemnat. Rex enim rigidus incur- rit mala.⁊ q obturat aures ſuas ne au⸗ diat infirmum· et ipſeinuocabit ⁊ non erit qui exaudiat um Interrogatio curaffectũ timo ris et ſpei dixeritimperfectum. Ermanus. Po⸗/ La. xi ; tenter quidem atq; magnifice de pfecta dei charitate diſſertũ eſt· verũtamẽ illud nos permouet quod cum eã tanta laude pꝛetuleris · timoꝛem ei ⁊ ſpem retributionis eterne imꝑfecta elſſe dixiſti · cum vtiq; multo aliud videa tur de eis ꝓpheta ſenſiſſe dicens. CTime⸗ te dominü omnes ſancti eius:quia nibil Creſt timentibus eüũ. Et iterum in obſer nandis iuſtificatiõibus dei · retributio nis ſecontemplationeſatear orrdtati 2 Tollatio x abbatis Cheremonis Inclinaui inquiens coꝛ meum ad facia endas iuſtificationes tuas in eternum · ꝓpter retributionem. Et apoſtolus. Fi/ e inquit moyſes grandis factus:nega- nit ſe eſſe filium filię pbaraonis · magis eligens affligi cum populo dei qᷓ; tem. poꝛalis peccati habere iocunditatẽ· ma- ioꝛes diuitias exiſtimans thecauris egi ptioꝝ im pperiũ chꝛiſti.Aſpiciebat eniʒ in remunerationẽ. Quomõ ergo imper fecta eſſe credenda eſt: cum ⁊ beatus da⸗ uid retributionis obtentu iuſtiſicatões dñi ſe feciſſe gloꝛietur· ⁊ legiſlatoꝛ pᷣmia futura ꝓſpiciens ·ſpꝛeuiſſe adoptionem regie dignitatis·⁊ afflictionem diriſſi⸗ mam egiptioꝛum thecauris pꝛetuliſſe di caturrr Reſponſio de diuerſitate per⸗ fectionum Cap̃. xij. Hoeremon. Pꝛo ſtatu atq; c menſura vniuſcuinſq; mentis ſcriptura diuia ad diuſos pfe- ctionũ gdus arbitrij noſiri ꝓnocat liber tatem. Nec enim poterat vnifoꝛmis om nibus gfectionis coꝛona pꝛoponi · quia nec omniũ vna virtus aut volũtas aut feruoꝛ eſt· ⁊ idcirco iparuʒ quodammõ pfectionũ diuerſos oꝛdines diuerſaſq; menſuras ſermo diuinus inſtituit Q& ita eſſe euangelicarum quoq; beatitudi num varietas euidenter oſtendit. Licet enim beati dicantur quoꝝ ſunt regna ce loꝛum · ⁊ beati qui poſſidebunt terram· beati qui conſolationem recipiẽt · ⁊ beati qui ſaturitate potient᷑ · tamen multũ cre dimus intereſſe inter habitationem re⸗ gni celoꝛũ ⁊ poſſeſſionem illius quecun q; eſtterre. ⁊ inter pꝑceptionem conſola tionis ⁊ plenitudinem ſaturitatem ꝙ; in ſticię multumq; diſtare inter illos ꝗͥ mi ſericoꝛdiam conſequent᷑.⁊ illos qui glo⸗ rioſiſſima viſione dei perfrui merebunt Alia eni gloꝛia ſolis· ⁊ alia gloꝛia lune· ⁊ alia gloꝛia ſtellarũ. Stellalenĩ a ſtella Differt ĩ gloꝛia· ita ⁊ reſurrectio moꝛtuo rum. Kum igitur iuxta bunc modũ ſcri ptura diuina timentes deũ laudet et di cat. Beati omẽs qui timent dñm⁊ ple-⸗ nam ꝑ hoc illis beatitudinem repꝛsomit⸗ tat · iteruz tamen dicit. Timoꝛ non eſt in charitate.ſʒ perfecta charitas foꝛas mit tit timoꝛem · qm̃ timoꝛ penã habet.Qui autẽ timet · nõ eſt perfectus in charitate Et rurſus.cum ſeruire deo gloꝛioſũ ſit dicatur. Seruite domino in timoꝛe · et mnagnum tibi eſt vocari ſeruum meum⸗ ⁊ beatus ſeruus ille quẽ cu ʒ venerit dñns fuus inuenerit ſic facientem · tñ ad apo⸗ ſtolos dicit. Jam non dicam vos hbuos quia ſeruus neſcit quid faciat dominuus ſuus Aos aũt dico amicos ·quia omia quęcunq; audiui a patre meo nota feci vobis. Et iteruʒ Aos amici mei eſtis · ſi feceritis ea ꝗᷓ pcipio vobis · Aidetis er⸗ go pfectionum gradus eſſe diuerſos· et e excelſis ad excelſioꝛa nos a dño ꝓuo⸗ cari:ita vt is qui in timoꝛe dei beatus et ꝓfectus extiterit · ambulãas ſicut ſcriptũ eſt · de virtute in virtutem · ⁊ de pfectiõe ad aliam pꝑfectionem . id eſt de timoꝛe ad ſpem mentis alacntate conſcendens·ad beatioꝛẽ denuo ſtatuʒͤ quod eſt charitas inuitetur Et qui fuerit fidelis ſeruus ac pꝛudens ad amicicie ſodalitatẽ ⁊ adop tionem tranſeat filioꝛũ. Scom ergo bũc ſenſum noſtra qͥʒ eſt intelligenda ſenten tia · nõ quo contemplationẽ ꝑpetue illiꝰ pene vel beatiſſime retributionis quere⸗ ꝓmittitur ſanctis · nullius ꝓnũciemus eſſe momenti · ſed quia cũ ſint vtiles ⁊ ſe ctatoꝛes ſuos ad initia beatitudinis inꝰ troducant · charitas rurſum in qua ple// nioꝛ fiducia perpetuũ q; iam gaudiũ eſt aſſumens eos de timoꝛe ſeruili 1 mercen naria ſpe · ad dilectionem dei adoptio nem tranfferet filioꝛũ· ⁊ quodãmodo ꝑ fectioꝛes faciet de perfectis. Multe enim ait ſaluatoꝛ manſiones ſunt apud pr̃eʒ meum.Et licet omnia aſtra eſſe videant in celo · inter claritatem tamẽ ſolis et lu/ nę atq; luciferi ceterarũq; ſtellaruʒ mul ta diſiantia eſi.Et idcirco beatus apls. nõ ſolũ timoꝛi ac ſpei · ſed etiã cũcij cariſ matibus quęmagna ac mirifica hbabẽt — — — ¼ mni fai l ⸗ 4 / Nd npti oe neu 940 15 i rem omnibus viam charitatis oſtendit Nam cum vrllet erpleto omnicatalo/ go ſpiritaliũ cariſmatum virtutum eiꝰ membꝛa deſcribere · ita pꝛefatus eſt. Et adhuc ſupꝛa modum excellentioꝛẽ viaʒ vobis demonſtro. Si linguis hominuz tiam ⁊ nouerim miſteria omnia ? omnẽ tes tranfferam . ? ſi diſtribuero in cibos pauperum omnes facultates meas. et ſi tradidero coꝛpus meum ita vtardeam. charitatem autẽ non habuero nibil mi hi pꝛodeſt. Aidetis ergo nihil pꝛecioſiꝰ nihil perfectiꝰ. nichilq; ſublimius (et vt ſta dixerim )nihil charitate perennius ĩ/ neniri. Siue enim ꝓphetię euacuabun⸗ tur:ſiue linguę ceſſabunt: ſiue ſciẽtia de ſtruetur charitas antẽ nunq; excidet · ſi negqna non ſolum illa Hcellentiſſima ca⸗ riſmatum genera · ſed etiaʒ martirij ipiꝰ gloꝛia vacuatur. Detimoꝛe quicharitatis ma/ gnitudine generatur. Ca. xin. Aiſquis igitur in hnius fuerit ꝗq chanitatis perfectione fundat mnmnneceſſe eſi vtad illum ſublimio rem charitatis timoꝛẽ gradu excellentio reconſcendat.quem non penarum ter/ roꝛ nec cupido pᷣmioꝛum ſed amoꝛis ge/ nerat magnitudo· quo vel filius indul⸗/ gentiſſimum patrẽ vel fratrem frater · vl Anmicum amicus· vel coniugem coniunx ſolicito reueretur affectu. dũ eius nõ ver bera neq; conuicia:ſed vel tenuem amo/ ris foꝛmidat offenſam · atq; in omnibus non ſolum actibus verumetiam verbis attonita ſemꝑ pietate diſtenditur. ne er/ ga ſe quantulumcũ q; feruoꝛ dilectionis illius intepeſcat. Cuius timorj magnifi⸗ centiam yſaias vnus ꝓphetarũ elegãter expꝛeſſit. Diuitię inquiens ſaluſ ſapia Aſcientia · timoꝛ dñi ipethecaurus eius. Nõ potuit timoꝛis iſtius dignitateʒ ac meritũ magis euidẽter expᷣmere · qᷓ; vt di nitias ſalutis noſtręquęin vera ſapien, eam ferens ſupꝛa modumexcellentio⸗ tia dei ſcientia q; cõſiſtunt · diceret niſi a timoꝛe dñi nõ poſſe ſeruari.Ad bũcigit metum nõ peccatoꝛes ſed ſancti ꝓphetid inuitant᷑ eloquijs·dicente pſalmigpho. Timete dñm oẽs ſancti eiꝰ. q; nihil de⸗ eſt timentib eũ. Qui em̃ hoc timoꝛe do⸗ minũ metuit pfectioni eius certũ eſt ni⸗ Hil deeſſe. Nam de illo timoꝛe penali eui denter iohannes apls dicit. Qui timet non eſt pfectus in charitate· qꝛ timoꝛ pe/ nam habet. Multa ergo diſtantia eſt in ter iſtũ timorem cui nihil deeſt · qui ſapi entie ſcientieęq; thecaurus eſt· ⁊ illũ imꝑ⸗ fectũ qui pᷣncipiũ ſapiĩenũcupar · quiq; penam in ſeſe continens · de pfectoꝛũ coꝛ dibus ſupueniente plenitudine chari⸗ tatis extrudit᷑. Limoꝛ enĩ non eſt in cha. ritate ·ſed pfecta charitas foꝛas mittit ti/ moꝛem. Et reuera · ſi pncipium ſapiẽtię in timoꝛe conſiſtit. ꝗᷓ erit eius niſi in chꝛi ſti charitate perfectio. quę illuʒ in ſeſep fecte dilectionis continens metũ: non iã pncipium ſed thecaunrus ſapientię⁊ ſci/ entię nuncupatur.Et idcirco duplexti⸗ moꝛis eſi gradus; vnus incipientium id eſt eoꝛum qui adhuc ſub iugo et terroꝛe ſernili ſunt.de quo dicitur. Et ſeruꝰ do/ minũ ſuum timebit. Et in euãgelio. Jã non dico vos ſeruos · quia ſeruus neſcit quid faciat dominus eius. Et ideo ſer⸗ uus inquit non manet in domo in eter⸗ num · filius manet in eternũ. Imbuitenĩ nos vt ab illo penali metu ad charita/ tis pleniſſimam libertatem amicoꝛũ fi/ lioꝛumq; dei fiduciã trãaſeamꝰ. Deniq; beatus a poſtolꝰ qui ſeruilem illum timo ris gradum olim charitatis dominice x tute tranſcenderatinferioꝛa deſpiciens · maioꝛibo ſe ditatũ donis a dño ſic pfitet NMon enim inquit dedit nobis deꝰ ſpi⸗ ritum timoꝛis· ſed virtutis et dilectiõis 1 ſobꝛietatis. Eos etiam qͥ ꝑfecta celeſi illius pr̃is dilectiõe flagrabant· quoſq; ex ſuis filios adoptio diuĩa iam fecerat hoc adhoꝛtat eloquio. Mõ enĩ accepiſtis ſpũm ſernitutiteruʒ in timoꝛe · ſʒ accepi ſis ſpm adoptionis fliosi in quo d Lollatio xI I abbatis Cheremonis mamus abba pater. De loc etiam metn 3 BDe erian necarnali cegentes in coꝛpoꝛeregenera cum illam ſeptifoꝛmem ſpũſſancti gram ri · vt nunq; incentiuoꝛũ eſiibus adura/ S” 4 pꝛopheta deſcriberet· quem in homine il⸗ lo dominico ᷣm incarnationis diſpen⸗ ſationem deſcendiſſe non dubiũ eſt dix⸗ iſſetq; Et requieſcet ſup eum ſpũs domi ni · ſpus ſapientię intellectus· ſpũs cõ. ſilij ⁊ foꝛtitudinisſpũs ſciẽtię ⁊ pietaſj· nouiſſime velut quiddam pᷣcipuum in/ tulit dicens. Et replebit eum ſpũs timo ris domini. In quo pꝛimitus illud dili/ gentius eſt intuendum · ꝙ non dixerit · et requieſcet ſuꝑeuʒ ſpũs timoꝛis domini. ſicut de illis pꝛioꝛibus dixerat ·ſed reple bit inquit eum ſpũs timoꝛis dñi. Tata enim vbertatis eius eſt magnitudo · vt queʒ ſemel ſua vᷣtute poſſederit·nõ par/ tem ſed totam eius occupet mentẽ. Nec immerito. Illi etenĩ que nunqᷓ; excidet coherens charitati· non ſolum replet · ſ etiam ppetua ⁊ inſeꝑpabili eum quem ce/ perit poſſidet iugitate · nullis leticię tem/ poꝛalis vel volu ptatum oblectationib⸗ imminutus.Qð nonnunqᷓ illi qui fo⸗ ras mittat᷑ timoꝛi euenire cõſueuit Hic eſtigitur ꝑfectõnis timoꝝquo homo ille dñicus · qui non ſolum redimere huma/ num genus ſed etiam pꝛebere venerat p repletus fuiſſe narratur. Illum enĩ ſer⸗ uilem ſu ꝓplicioꝛũ timoꝛem · wrus dei fi lius qui peccatum non fecit nec dolꝰ in⸗ uentus eſt in oꝛe eius:habere nõ potuit. Interrogatio de cõſummatio/ necaſtitatis Laßp̃. xiiij. FErnrmanus. Quia de pfectio g nechanitatis ſermo digeſt' eſt · volumus etiam de caſtita tis fi ne aliqua liberius ſciſcitari · Non eĩ am bigimus illud pꝛecelſum faſtigium cha ritatis · ꝑ quam ſicut huc vſq; diſſertuʒ eſt ad imaginem dei ſimilitudinẽq; cõ⸗ ſcenditur · ſine caſtitatis perfectione ſub/ ſiſtere omnino non poſſe· ſed vtrũ ita eiꝰ poſſit perpetuitas obtineri · vt nunq;ᷓ li/ bidinis titillatio integritatem noſtri coꝛ dis ifeſtet ita valeamus ab hacpaſſio è õ S“ —— 5 Ss s 8 “ e= SSLZ mur · volumus edoceri Dilatio expoſitiõis poſtulate Lapitulũ.xv. Heremon. Summe quidẽ t beatitudinis ac ſingularis eſt meriti · ita iſtum ꝑ queʒ dño co beremus affectũ · vel diſcere iugiter vel docere · vt meditatio eius ym pſalmigra phi ſententiã omẽs vitęnoſtrę dies no⸗ cteſq; conſumat. mentem noſtrã inſa tiabiliter eſurientem ſitientẽq; iuſticiaʒ celeſtis buius cibi ꝑpetua ruminatione ſuſtentet. Bed conſulendũ eſt etiam iu⸗/ mento coꝛpoꝛis noſtri ſcᷣm benigniſſi⸗ mam ſaluatoꝛis noſtri ꝓuidentiã · ne de ficiat in via. Spũs eni ꝓmptꝰ · caro aũt inferma · quęetiam nũc vel exigui cibip⸗ ceptione curanda eſt· vt poſt refectionẽ eiusæetiam ad ea quę deſideratis diligẽ⸗ tius indagãda:mentis quoqʒ addatur intentio. Explicit collatio pꝛima abbatis cheremonis de perfe⸗ ctione. Inci ca collationis ſecundeeiuſdeʒ ab batis de caſtitate Capᷣ.pꝛimũ. FErba abbatis cheremonis de caſtitlle = ij De coꝛpe pctĩ ⁊ mẽbieius ij De moꝛtificatione foꝛnicatiõis et immundicie iiij ad obtinẽdam caſtimonie pu ritatẽ nõ ſufficiat humai labo/ rriers intentio 2=è vV SDe yvtilitate impugnatõnis quę nobis de incentiuoꝛuʒ eſtibus generatur L vi L patientia ardoꝛem foꝛnicatio . nis extinguat. De differẽtijs 1 Sdiby caſtitatis viij de natura caſtitatis ⁊ effectu eius in expti tractare nõ poſſint ix Interrogatio an coꝛporj motuz eeetia dosmiẽtes poſſimꝰ euadere. Reſvnſio ꝙꝑ ſomnũ accidens carnis cõmotio non officiat ca Incipiunt capitula — — ⸗ xi L multum inter lit inter cõtinen tiieam et caſtitttem R xij De mirabilib quę peculiarit᷑ in 4 ſuanctis ſuis dñs operatur nc xiij C ſoli qui experiunt᷑ agnoſcant sa dDdDulcedinem caſtitatis noen xiiij Interrogatio de continẽtie qua⸗ ay Ilitate ⁊ tempoꝛis modoin quo nge caſtitas perfici ppſſitt o⸗ xv Reſponſio intra qð tꝑs poſſibili n⸗ tas caſtitatis poſſit agnoſci iin xvi De fine ac remedio caſtitatis. nor⸗ Expliciunt capitula Incipit mi⸗ collatio ſecunda abbatis chere nii⸗ monis de caſtitate. Capᷣ.pꝛimũ Eſectione dig⸗ tranſacta · que doctrĩeę dimn rxr cibñũ deſiderantibo no dig⸗ bis oneroſa mag vi⸗ dunr ſa eſi q; iocunda. cum un ilico nos pmiſſi ſermonis debituz ſenex ge⸗ expectare ſenſiſſet · grata eſt inquit mihi ivl⸗ non ſolũ attonita ad diſcendũ vre men ub tis intentio · ſed etiaz diſciplina Poſite n. queſtionis. Rationabił enĩ reuera inter de rogationis a vobis oꝛdo ſeruatus eſt. Neceſſe eſt enĩ vt tam excelſe plenitu di/ eins nem chazitat immẽſa illa pfecte atq; h⸗ s4 petue caſtimonie pᷣmia ↄſeq̃nt:parq; ſit gaudiũ in tata parilitate palmaꝝ.Lan ta eni ſibi ſocietatefederant᷑ · vt vna abſ 8 q; altera neqat poſſideri Hocigit᷑ ꝓpo ſitio vr̃a cõplexa ẽ· vt vtꝝ ignis ille ↄcu piſcentię: cuius ̊ caro velut inſitũ ſentit ig ardoꝛẽ· ad plenũ poſſitextingni · diſputa inn tione ſimili panderemꝰ. De quo pmum 2 qd btũs apls ſenſerit diligentiꝰ inquira an mus · Moꝛtificate inqt membꝛa vra ꝗᷓ . ſunt ſuꝑ terrã. Pꝛiꝰ ergo qᷓ; cetera per⸗ uuns ſcrutem̃ · ꝗᷓ iſta ſint mẽbꝛa quę moꝛtifica fon ri pceperit indagemꝰ. Meq; enĩ beatus apls ad abſciſionem mannuũ aut peduʒ Non, aut genitaliũ immiti nos pᷣceptione cõ⸗ Alt pellit ˖ ʒy coꝛpus peccati qð vtiq; cõſtat un cxx mẽbꝛis · qtotius deſtrui celo ꝑfecte de uta vEe 4 8 . — — .tN.☚ hvhfvhvhʒ l “ l . B 1 2 — d. y 2 . 4 „ „ W ſiderat ſanctitatis · de quo coꝛpoꝛe alibi· vt deſtruatur inquit coꝛpus peccati Et quę ſit eius deſtructio conſequenter ex/ ponit · vt iã inquit nõ ſeruiamꝰ ꝑeccato. A quo etiam ſe liberari cum eiulatu po⸗ ſtulat dicens. Infelixego bomo:qͥs me liberabit de coꝛpoꝛe moꝛtis huiugz Decoꝛpoꝛe peccati ⁊ membꝛis eius. Laß. j. Ocitaq; peccati coꝛpus mulq h vicioꝛũ mẽbꝛis ꝓbatur extru⸗/ ctum · ⁊ ad eius attinere poꝛtio nem quicqͥd vel facto vel dicto vel cogi tatione peccat᷑ cuius mem bꝛa rectiſſime ſuper terram eſſe dicuntur Mon enĩ pol ſunt bi qui eoꝛum vtũtur miniſterio ve⸗ ridice pꝛofiteri noſtra autẽ conuerſatio in cęlis eſt. Huius igitur coꝛpoꝛis ĩ hoc loco apoſtolus membꝛa deſcribẽs. Moꝛ tificate inquit membꝛa veſtra quę ſunt ſuper terram· foꝛnicationem· immundi. ciam · libidinem · concupiſcentiã malam auariciam quęeſt ſimulacroꝝ bᷣuitus Pꝛimo itaq; loco foꝛnicationẽ credidit inferendã: quęcarnali ↄmixtiõe ꝑficitur Scᷣm etiã mẽbꝛũ immundiciã nuncuj pauit · ꝗᷓ nonnũ qᷓ; abſq; vllo mulier ta/ ctu vel doꝛmientib vel vigilantiby per incuriam incircũſpecte mẽtis obꝛepit · et ideo notat᷑ ac ꝓhibet in lege ꝗ̃ immun⸗ dos quoſq; non ſolũ ſacrarum carniuʒ participatione pᷣuauit· verũetiã ne con⸗ tactu ſuo ſancta polluerẽt · a caſtroꝛum iuſſit ↄgregatione ſecerni dicẽs. Ma ꝗͥ cunq; comederit de carnibo ſacrificij ſa⸗ lutar(qð eſt dñi)in qua eſt im mũdicia pibit coꝛam dno· ⁊ qͥcqͥd tetigeritĩimun dus immundũ erit. In deuteronomio q Si fuerit int᷑ vos hõ qͥ nocturno pol lutus eſt ſomnio· egrediet᷑ extra caſtra · non reuertet pꝛiuſq; ad veſperã · lauet aqua · ⁊ poſt ſolis occaſum regrediet᷑ in caſtra. Deinde tertiũ peccati membꝛum libidinem ponit · que in receſſibus coale ſcens animę accidere quippiam etiam ſine coꝛpis paſſione põt· Libidinẽ eĩ ab co quod libeat dictam eſſenon dubium Collatio xII abbatis Cheremonis eſt. Poſt hec cemaioꝛibus peccatis ad minoꝛa deſcendens:quartũ intulit mem bꝛum⸗ cõcupiſcentiã malam.queęnõ ſo lum ad pdictam impudicicię paſſionezʒ verũetiã ad omnes noxias cupiditates gener aliter rferri poteſi· quę coꝛrupte tã/ tummõ voluptatis eſt egritudo. De qᷓ dñs in euangelio. Qui viderit mulierę ad concupiſcendũ eamiam mechatꝰ eſt eam in coꝛde ſuo. Multo enĩ maius eſt etiam tunc mentis lubꝛice deſideriũ con tinere · cum ei illecebꝛoſi aſpectus offert occaſio. Quibus manifeſtiſſime cõpꝛo⸗ dibus eoꝛum imperpetuum pꝛobemus abſciſum · couſequens eſt vt eodem mo⸗ do etiam foꝛnicationis ardoꝛem extigui poſſe credamꝰ. Meq; enĩ rem im poſſibilẽ apls cum poſſibili coniunxiſſet · ſʒ vtra/ q; ſciẽs eſſe poſſibilia · pari modo moꝛti⸗- ficanda decreuit. Et intantũ btũs apls foꝛnicationem ſiue immundiciam de no ſtris mẽbꝛis extirpari poſſe cõfidit.vt nõ ſolum moꝛtificari ea· ſed ne nominari quidem in nobis debere ꝓnunciet. Foꝛ/ nicatio inquiens ⁊ omnis immundicia aut auaricia nec nominet in vobis · aut — —. — — — — — — —— — baturad ꝑfectionem puritatis caſtimo- turpitudo:aut ſtultiloquiũ: aut ſcurrili niam continentie coꝛpoꝛalis ſolam non tas quęad rem non pertinet Que etiaʒ poſſe ſufficere · niſi ei etiam mentis adda pari modo pnicioſa eſſe. ⁊ equali nos a tur integritas. Poſt quę omnia nouiſ -· tregno dei excluſione depellere. edocet di ſimum illius coꝛpoꝛis membꝛũ:⁊ auari/ cens. Illud autẽ ſcitote· qm̃ omnis for/ ciam inquit·: ꝓculdubio oſtendens non nicatoꝛ autimmundus autauarus q ſolum ab a ꝓpetitu rerũ alienarũ animm eſt ydoloꝛũ ſeruitus:non babet heredita continẽduʒ: verumetiam ꝓpꝛia magna/ tem in regno chꝛiſti ⁊ dei. Etiterũ. Moli nimiter contemnẽda. Hoc enĩ ⁊ in acti/ te errare · neq; foꝛnicarij· neq; ydolis ſer bus apoſtoloꝛum feciſſe legitur creden, uientesneq; adulteri · neq; molles· neq; — —N — tium młtitudo.de q̃ dicit᷑. Multitudis maſculoꝛum concubitores · neq; fures· auut credẽtium erat coꝛ vnum ⁊ aia vna. neq; auarineq; ebꝛioſi · neq; maledici · nec quiſq; eoꝛuʒ quęe poſſidebãt aliquicd neq; rapaces regnum dei woſſidebunt. ſuum eſſe dicebat · ſed erant illis oĩa cõ/ Dubium ꝓinde eſſenon debet · foꝛnica ⸗/ munia. Quotqͥt enim poſſeſſoꝛes agro/ tionis ⁊ immũdicię de membꝛis noſtris rum aut domoꝛũ erant:vendentes affe⸗ alvleri poſſe contagium· qñquidem nõ rebant pꝛecia eoꝛũ quę vendebantet po aliter ea q; auariciam ſtultiloquiũ ſcur/ nebant ante pedes apoſtoloꝛũ. Diuide / rilitatẽebꝛietateʒ ac furta quoꝛum facił batur autẽ ſingulis ꝓnt cuiq; opꝰ erat · amputatio eſi· mãdaueritabſcidẽda. Et ne ad paucos ꝑtinere videretur iſfa CX adobtinendaʒ caſtimonie perfectio:auariciam ſimulachꝛoꝛũ ſerui puritatem non ſufficit humani tutem eſſe teſtat? eſt. Nec imerito Quis laboꝛis intentio. Cap̃. iiij. quis enĩ non cõmunicat neceſſitatibus Ertos tamen eſſe nos cõuenit · egenoꝛum · ⁊ pecunieſuę quã infideli tee⸗· c Hlicet omnem continentie di / nacitate conſeruat. chꝛiſti pꝛecepta pyſttt· ſfſtrictionem famem ſcʒ ac ſitim Pnit ydolatrie crimen incurritamoꝛeʒ vigilias quoq; ⁊ operis iugitatẽatq; ĩ⸗ ſcʒ materięmundialis diuinępꝛeferens ceſſabile ſubeamus ſtudium lectionis · cbariangg. perpetuam tamẽ caſtimonie puritatem De moꝛtificatiõe foꝛnicatiõis boꝛum labvꝛum merito contingere neꝗ⸗ et immundicieę Cap̃. ii amus . niſi in his iugiter deſudantes ex/ Zergo mitosita pꝛo chꝛiſto un perientie magiſterio doceamur incoꝛru ſ as videmus abieciſſe ſubſtan // ptionem eius dinine gratię largitate cõ tiias · vt non ſolum poſſeſſionez cedi Ob hoc ſane ſolummõ ſe vnuſqᷣſq; pecumiarum· vnetiam deſideriũ de coꝛ: infatigabiliter in bis exercitijs perdura . , wy nod⸗ XN. w nnn cic⸗ dumi ten nos rdi for, 33 Wita i glsſe vlig np⸗ a nt. 1/ nis -/ zel a. mie h⸗ ⸗ Ged/ riin g⸗ Nis gtan nih⸗ l p re debererognoſcat vt ꝑ illoꝝ afflictio/ nem miſericoꝛdiaʒ domini conſecutus. e impugnatione camis ac dominatõe pꝛepotentiũ vicioꝛũ diuino mereat᷑ mu⸗ nere liberari:non quo adepturũ ſe peril la confidat iſtam quam cupit inuiolatãa coꝛpoꝛis caſtitatẽ· Canto autẽ erga acꝰ quiſitionem caſtimonie deſiderio atq; amoꝛe inflammemur ·quaãto quis pecu/ niarum cupidiſſimus a ppetitoꝛ · vel qui ſumma honoꝛũ ambitõe diſtendit᷑ · vl qͥ intolerabili pulchꝛe mulieris amorera⸗ ptatur · deſideriuʒ ſuum impatiẽtiſſimo ardoꝛe optat expleri · ita fiet vt dũ pꝛo integritatis perpetuitate inſatiabili cu/ piditate ſuccẽdimur · deſiderabił deſpi/ ciatur cibus·n eceſſarius hoꝛreat potus · ſomnus deniq; iße nature debit rſpua-/ tur · vel certe vt deceptoꝛ fraudulentiſſi / mus puritatis T emulus atq; cõtrarius caſtitati · attonita atq; ſuſpecta mẽte ca piatur · ⁊ ita vnuſquiſq; quotidie inte/⸗ gritatis ſue matutinus exploꝛatoꝛ effe/ ctus.de collata ſibi purificatione vgau at · eamq; ſe non ſuo ſtudio nec vigilã tia ſed pꝛotectione dñi ſentiat conſecu⸗/ tum · ac tamdiu illius pſeuerantiam ſuo coꝛpoꝛi intelligat coheſuraʒ· q;diu eam dominus ſua fuerit miſeratione largi/ tus · Qui enim hanc ſtabiliter obtinet fidem· nequaq; ſuperbum ſapiens de ſua virtute conſidet · neq; ſeductus lon⸗ gis obſceni liquoꝛis indutijs blandiſſi/ ma ſecuritate ſoluet᷑· ſciẽs impuriſſime colluuionis aſpergine ſe ꝓtinus macu/ landum · ſi vel paululum quid ab eo ꝓ/ tectio diuina diſceſſerit· ac ꝓinde ꝓ per/ petuitate eius cum omni contritione et humilitate coꝛdis · indefeſſis eſt oꝛatio-/ nibus excubandumR De vtilitate impugnationis ꝗᷓ nobis de incẽtiuoꝛum eſtibus generatunr. Cap̊(.. AUlltis autẽ capere per hniꝰ rei v quam dicimus veritatem eui⸗ dens argumentũ · per quod ⁊ H que diets ſunt appꝛobelis et iſtam coʒ/ foris pugnam queęinimica vobis pnta tur acnoxia vtiliter membꝛis noſtris in ſertam eſſe doceamini: Conſiderate qaue ſo illos qui coꝛpoꝛe ſunt ſpadones· que· pꝛecipue cauſa in virtutibus appetẽdis deſides reddat ac tepidos. Nonne qda coꝛrum pende caſtitatis credunt ſe peri- culum nõ habere: Quod tamen nemo ita ꝓpoſuiſſe me credatvt neminẽ eoꝛuʒ penitus inueniri poſſe confirmem perfe/ cta abꝛenunciatione flagꝛantẽſed quia naturam quodãmodo ſuam vincant· ſi qui foꝛte eoꝛũ ad ꝓpoſitam perfectionis palmam ſumma animi diſtrictionecon tendunt.cuius ardoꝛ ac deſiderium e,“· quem ſemel accenderit famem · ſitim · vi gilias· nuditatem · cunctoſq; laboꝛes coꝛ poꝛis · non ſolum patient᷑ verum etiaʒ li benter ſuſtinere cõpellit. Air enim in ddo loꝛibus laboꝛat ſibi:⁊ vim facit pꝑditöni ſue.Et iterum. Animę aũt egenti etiam amara dulcia vidẽtur. Alias nanq;nõö poterunt deſideria pᷣſentium rerũ vel re⸗ pꝛimi vel auelli · niſi pꝛo iſtis affectibus noxijs quos cupimus amputari.alij ſa- lutares fuerint intromiſſi. Qullatenus enim valet viuacitas mentis · abſq; ali/ cui deſiderij vel timor:gaudij vel me- roꝛis affectione ſubſiſtere. niſi hec eadez in bonam partem fuerint immutata.Et idcirco ſi carnales concupiſcentias de coꝛdibus noſtris deſideramus extrude/ re· ſpiritales in earum locis plantemus ꝓtinus voluntates · vt his animꝰnoſter ſemꝑ innexus ⁊ habeat quibus iugiter immoꝛet · ⁊ illecebꝛas pᷣſentium ac tem poralium reſpuat gaudioꝛũ.Cunq; in hunc ſtatum mens noſtra quotidianis exercitijs erudita ꝓfecerittunc verſiculi illius affectum expientia docente conciꝰ piet ˖ quẽ oẽs quidem ſolita pſallẽdi mo dulatione concinimus· virtutem vo eiꝰ non niſi pauci expertiq; ꝑcipiunt. Pꝛo nidebam dñm in cõſpectu meo ſꝑ qmm a dextris eſt mihi ne cõmouear. Ille eteni ſolꝰ vim atq; intellectum huiꝰcarminis efficaciteraſſequit qui ꝑuenies ad iſiaS5 α En . equa loquim̃ coꝛpoꝛis atq; animę pu/ ritatem · intelligit ſe cunctis momentis nerurſus ab eadem deuoluatur a domi no conſeruari· dextraſq; ſuas id eſt ope/ rationes ſanctas ab eodem iugiter com muniri. Dñs enim ſanctis ſuis nona ſi⸗ niſtris (quia nibil habet ſiniſtrum vir⸗ ſanctus )ſed a dextris ſemꝑ aſſiſtit · a pec catoꝛibus vero ⁊ impijs nõ videt᷑ · quia non habent illas dexteras quibus dñs conſueuit aſſiſtere· nec poſſunt dicere cũ ꝓpheta.Oculi mei ſʒ addñm quoniam ipſe euellet delaqueo pedes meos. Qð nullus poterit veridice pꝛofiteri · niſi qui vniuerſa quęin hoc mũdo ſunt aut nox ia aut ſuperflua aut certe inferioꝛa ſum/ mis virtutibus iudicans omnem intui tum ſuum omne ſtudiũ· omnem curam erga cultum ſui coꝛdis ⁊ caſtimonie de/ fixerit puritatem · atq; ita mens iſtis exer citijs elimata · ꝓfectibus expoliata· ad perfectam coꝛpoꝛis atq; anime perueiet ſanctitatem. . CXpatientia ardoꝛem foꝛnica/ tionis extinguat · Taß : vi. Vantum enim quis in lenitate q ac patiẽtia coꝛdis · tantũ in coꝛ poꝛis puritate pꝛoficiet· quan/⸗ toq; longius iracundie ꝓpulerit paſſio nem tanto caſtitatem tenacius obtine⸗ bit Non enim eſtus coꝛpoꝛis declinabit niſi qui animi motus ante compꝛeſſerit Quod apertiſſime ſaluatoꝛis noſtri oꝛe laudata beatitudo declarat. Beati mi⸗ tes · qm ipi poſſidebunt terram. Non er go aliter noſtram poſſidebimus terram id eſt non alias dicioni noſtrerebell hu⸗ ius coꝛpoꝛis terra ſubdetur · niſi mẽs no/ ſtra pꝛius fuerit patientię lenitate fun Data · nec poterit quis aduerſus carnem ſuam inſurgentia libidinis bella cõ pꝛi- mere niſi pꝛius armis manſuetudinis ĩ ſtruatur. Manſueti eni poſſidebũt ter/ ram ⁊ inha bitabũt in ſeculum ſeculi ſu peer eam. Mac inq; terram quemadmo⸗/ dum obtinere poſſimns idem pꝛopheta XII abbatis Cheremonis in conſequentibus pſalini ip̃ius edocet Expecta dñm et cuſtodi viam eius· ⁊ ex altabit te · vt bereditate capias terram. Lonſtat ergo ad poſſeſſionem terrę iſti firmiter obtinendam neminem poſſe cõ/ ſcendere · niſi illos tm̃ ꝗͥ p immobileʒ pa tientię lenitatem vias domini duras ac pꝛecepta ſeruantes · de ceno carnalium paſſionum extrahente eodem fu erint ex/ altati. Manſueti ergo poſſidebunt ter⸗ ram · non ſolum poſſidebunt eam. ſed etiam delectabũtur in multitudine pa⸗ cis · qua nemo in cuius carne adhuc bel- la concupiſcentie ſuſcitant᷑ ſtabilit᷑ per⸗- fruetur. Meceſſe eſi enim infeſtari eũ di/ riſſimis demonum pꝛelijs · ⁊ ignitis lux⸗ urię iaculis ſauciatum. a terrę ſue poſſeſ ſione deuolui · donec domin? auferat bel la vſq; ad fines terrę eius · arcum con⸗ terat et confringat arma·⁊ ſcuta combu rat igni · illo ſcʒ quem venit dominꝰ mit⸗ tere ſuper terram · arcus etiaʒ ⁊ arma cõ fringat. quibus aduerſus eum nequitię ſpiritales diebus ac noctibus dimican/ tes · ignitis configebant coꝛ eius iaculis paſſionum · Et ita cum eũ dñs cõterens bella ab omnibus incentiuoꝛum eſtibus liberarit · ad illum puritat᷑ᷣ perueniet ſta⸗ tum · vt depoſita confuſione qua ſemet/ ipfum id eſi carnem ſuam dũ impugna retur hoꝛrebatincipiat ea velut puriſſi/ mo tabernaculo delectari. Non enim ac cedent ad eum mala flagellum nõ ap pꝛopinquabit tabernaculo eius ad illð ſcʒ pꝛopheticũ patientie virtute perue⸗ niens vt manſuetudinis merito nõ mo do ſuam heręditet terram · verumetiam Telectetur in multitudie pacis. Abi au teʒ adhuc ſupeſt ſolicitudo certaminis: pacis eſſe non poteſt multitudo. Non enim ait delectabuntur in pace ſʒ in ml⸗ titudine pacis. Der quod euident᷑ oſtẽ ditur · ita efficaciſſimam medicinam coꝛ dis eſſe patientiam · ſᷣm illud ſalomonis Mãſuetꝰ vir coꝛdis eſt medicus · vtnõ ſolũ ire · triſticię accidię cenodoxie· ſup/⸗ bis veꝝ etia libidis oĩm q; parit᷑ extirpet — —JNNℳ = ,ꝶẽ́ — —. — — — —, — — BDe caſtitate fomitem viciorfj. In lonqanimitate enin Intin l . , menta mea. Quod tamen is qui ſuo vi We m an „7 ä amen is qui ſuo vi⸗ ſ Bancionihe⸗ beunhal⸗ naaillu, cio ſe in ſoꝛdibustingit · non woteſt dice jrnecigceundie piurbanone uccendir re ſuo creatoꝛi. Donec ergo ad pfectur ſci⸗ nec accidię atq; triſticię angoꝛe conſu⸗ 0OKhnπ1nn go ad pfectum 8 necſuerbiemmoreluſtolli it inequalitatibus iſtis frequentius erudi lin multa diligentibus muoli B inz riquoaduſq; per dei gratiam confirma nup eſtilisſeaudalum gtideo nonimines tus in illa quam a petit puritate effica⸗/ un⸗ to pꝛonunciat meli igeo non immen (cter diceremereat. Expectans expxcta- j continet iram nglche⸗ Rotens foꝛte. etq ui vominũ · ⁊reſpexit me.⁊ exaudinit pꝛe eu tur pacem donerfin rlen Kaneli ten meam · eduxit me delacu miſenie⁊ obiinere meregm nln atq; pergetuu tcluto fecis: ⁊ ſtatuit ſupꝛa petram pe/ d . ereamur . mit neceſſe eſt nos des meos. direxit greſſus meos. iin, impugnationibus attemptari. Frequic⸗, De differentijs et gradib sca⸗ üͤd ter nobic el Meuln, ovi gemi/ ſtitatis. Caß ens ca zlip tu gr ꝛymiſch repetẽdꝰ· Miſer factſuu,z Alti ſunt enim caſtimonie gra polel vamnuce ſum vſq; q q; tota die ↄtriſtat m .qui Arfg.inn! gra⸗ nbel ingrediebar· quoniã lũbi mei iĩpleti ſũt len abunadillainmolabi⸗ .illnſionibus Oi n1 1 lem cõſcendit puritate;· quos ninͤ mea. a ſ. 6 enon eſt ſanitnsin came licet nec perſpicere nec enunciare vt di⸗ wndr nea. a facie ire tuęnõ eſt paxoſſibꝰ meis gnum eſt virtus noſtra ſufficiat· tan don afacie inſipientie mee. Tunc enin s ufficiat. tamen ä ne enim com quia ſeries narrati ia re t. Hrir mi o . cteter bec tin venitate deflebimus. aſf nia ſeries namationis expoſcit· ßm me⸗ mmi 4 ebimus · ñ dDiocritatem expientie noſtre vtcũ q; pꝛo poſt longam puritatem coꝛpoꝛis noſtti ferre temptabim?.re noſtre vtcuq; pꝛ0 Nehunt fer ices :ain earnali poꝛis noſtri ferre temptabimꝰ. reſeruantes pfectioꝛa un perãtes iam carnalia nos omnimodi . e es pfectioꝛa inian SHH nimodis perfectis: nec pꝛeiudicantes his qui fer⸗/ n euaſiſſe cõtagia:ſtimulos carnis ob ela H licantes his qui fer⸗ ulss „MWmgisl carnis ob ela uentioꝛe ſtudio purioꝛem caſtimoniam tionem coꝛdis aduſum nos rurſur e 2 em calumoniam terens — ur. um ſen⸗ poſſidẽtes · quãto m r d N, timus inſurgere · vel certead fallaciat detes quãto maioꝛis induſtrie ſũt fibus ſomniorß ünpuri ead fallaciam tanto etiam pſpicacie vi ecellunt nin⸗ omnioꝛũ impuritas nos pꝛiſtine coll . . cie vigoꝛe pꝛecellunt ietſia⸗ e 16 d os pꝛiſtine collu Hꝛoinde ſex gradibus licet młta a ſe in nionis aſpergit.Cum ergo ceperit qui ſe⸗ .8 licet mita a ie in ſantt⸗ — gir. go ceperit quis nicem ſublimitate diſtantibus · faſtigi diuturna coꝛdis ⁊ coꝛpor puritate ga meci lnmtate di tantwue ittgig ugne DdDere neceſſe eſt vt de ltate gau caſtitatis celſa diſtinguam ita vt me/ dere · vt dum ſe credit vlteri dia qu Itetan anillͤ/ Kr S õ terius dia quędam que tamen multa ſunt pꝛe iam nõ poſſe abilla ſinceritate deuolui ternſea ng. ameſf ſtnnkt pꝛe⸗ gimar ntrq ſortee Sn uolut⸗ termittam · quoꝛũ ſubtilitas ita huma⸗/ o nraſemerißn, onam gloꝛiet et nos ſubterfugit ſenſus · vt eã nec mens i monelkvern cternam denti wel . gurt ene R Ploclui lingua Hualeat· q Hõ num. cum vtiliter bus ſenſim caſtitatis ipius pfectio quo me⸗ um Vr. bus lenn ipᷣius pfectio quo m n qi ebat ſenſerit ſimilitudinem nanq; coꝛpoꝛũ terrenoꝛũ vtn pturbar ·ſeſeq; i illo ſpiritali viderit ti äs viderit ti queſingulis diebus inſenſibiliter ſui n tubare ſucceſſu. recurrat pꝛotinꝰ ad illiꝰ quę ſingulis diebus inſenſibiliter ſui ca ⸗ pꝛotinꝰ ad illiꝰ piunt incrementa· ita dum nelſciũt ſ⸗ tatis „ e tincrementa. ita dum neſciũt ad am’conn. icat. Do robur ac maturitas caſtitatis acquirit᷑. t⸗ rer n ſoburacma caſtitatis acquirit᷑. I . i fa vigilans im pu gnatione carnali mon lIigtign. arnali mona⸗ 6 tue⸗ Ilnd e tertl. Aüume, alutlicatm eelncheene mens illiꝰ N, tus. Illud quoe Si lotꝰ fue· voluptarijs cogitationibo im . ,to . rest . . nmoꝛzetur: 4 H quaſi aquis niuis· fulſerint velut Tertius. ne femineo nec tenuit ad cõcu eluh mundiſſime manus mee tamen ſoꝛdibo piſcentiã moueatur aſpectu. Quartus nin Collatio xI abbatis Cheremonis ne vigilans vel ſimplicem carnis perſe- rat motum. Quintus ne cũ memoꝛiam generationis humane vel tractatus ra⸗ tio vel neceſſitas lectionis ingeſſerit· ſbᷣ/ tiliſſimus mentem voluptarie actionis pſtringataſſenſus·ſed velutopus quod dam ſimplex ac miniſteriñ humano ge⸗ neri neceſſario contributũ · trãquillo ac puro coꝛdis ↄtempletur ĩtuitu · nihilq; amplius de eius recoꝛdatione cõcipiat · qꝙᷓ; ſi operationẽ lateꝝ vel cuiuſſlibet alte rius officine mente pertractet. Sextus caſtimonie gradus eſt· ne illecebꝛoſis fã taſmatibus feminarũ vel doꝛmiens illu datur. Licet eni banc ludificationẽ pec/ cato eſſe obnoxiam non credamus. con cupiſcentie tñ adhuc medullitus latitã tis indieium eſt.Quam tamẽilluſioneʒ diuerſis modis conſtat accidere. Nam hᷣm illum vſum quem vigilans exercere VWl cogitare ↄſueuerat etiam doꝛmiens vnuſquiſq; temptatur. Aliter enim fal luntur hi qui carnalem copulaʒ norũt· aliter qui feminee ſunt commixtionis ex pertes. Mi eĩ ſic ſimplicioꝛibꝛ ac purio ribus ſomnijs inquietari ſolent · ita etiã facilioꝛe diligentia ac minoꝛe poſſunt la boꝛe purgari. Illi autẽ ſoꝛdidioꝛibwi ma⸗ giſq; expꝛeſſis fantaſmatibus illudunt᷑. donec paulatim ᷣm menſurã caſtitatis. ad quam vnuſquiſq; contendit ĩ odiũ illius rei quã voluptariam ante ſentie/ bat mens etiam ſomno ſopita vertatur. illudq; ei qd foꝛtibus viris ꝓ ſummo la boꝛũ ſtixendio repꝛomittit᷑ per ꝓpbetam concedat᷑ a domino·⁊ arcum ⁊ gladiuʒ ⁊ bellum conteram de terra veſtra· ⁊ doꝛ mire vos faciam fiducialiter· ⁊ ita demũ quis ad illam beati ſereni paucoꝛum q; ſimiliũ viroꝛũ pueniet puritatem Quã idcirco a pꝛedictis ſex caſtimonie gradi⸗ bus ſequeſtrani· quia non ſolum poſſi⸗ deri ſed etiam credi non niſi a rariſſimis poteſt Et quia id quod illi ſpecialiter di unini muneris largitate collatum eſt· pꝛo poni ad generalis pᷣcepti non poteſt foꝛ/ mam · ſcʒ vt eo vſq; mẽs noſtra caſtitaſjʒ ipius puritate foꝛmetur· vt etiam ipo na turali motu carnis emoꝛtuo · illũ obſce⸗ num liquoꝛem omnino nõ pferat.Opi nionem ſane quoꝛũdam quã ſuper hbac carnis colluuione definiunt · ſilere non debeeo qui dicunt non idcirco eam doꝛ mientibus euenire · eo ꝙ eam pꝛoducat fallacia ſomnioꝛũ ·ſed potius quia redũ dantia humoꝛis illius aliquas in egro/ tanti corde fingat illecebꝛas.Deniq; ai/ unt ꝙ illo tem woꝛe quo nõ inquietatilla cõcretio· quemadmodũ fluxus eius ita etiam illu ſio conquieſcat de natura caſtitatis et effe / ctu eius inexperti tractare non poſſint. CLapᷣ. vij EkElg hec ſuſcipere et ꝓbare vtrũ ſpoſſibilia an im poſſihilia ſint certo examine definire poterit nemo. niſi ꝑ experientiam longam et pu ritatem coꝛdis ad confinia carnis ac ſpi ritus verbo dñi dirigente puenerit. De quo beatus apoſtolus. Aiuus eſt inqᷣt ſermo dei ⁊ efficax ⁊ penetrabilioꝛ omui gladio ancipiti·⁊ ꝑtingens vſq; ad di/ uiſionem aĩmę ac ſpũs· compagum qͥʒ ac medullarũ.⁊ diſcretoꝛ cogitationuʒ 7 intentionũ coꝛdis· Et ita inter illoꝛuʒ quodãmodo termĩos collocatus· quid humane cõditioni neceſſariũ ſit atq; in euitabiliter attributum · quidue conſue tudine vicioſa ⁊ incuria iuuentutis in/ uectü · velut inſpectoꝛ ⁊ arbiter in ſia tru tinatione diſcernet· ac ſuꝑ eoꝛum effectu atq; natura non falſis vulgi opinioni⸗ bus abducet· nec pꝛeiudicatis inexꝑto⸗ rum diffinitionibus acquieſcet · ſʒ puri⸗ tatis modum certa expientięſue libra ⁊ iuſta examinatione perpendensnequa⸗ q́; illoꝛũ decipietur erroꝛe · qui negligen. tie ſuę vitio crebꝛioꝛibus q; natura cõö⸗ pellit egeſtionibus ſoꝛdidati· de natura li cõdicione cauſantur· Cunq; eos con ſtet inferre potiꝰ vim naturę· ⁊ extorque re ab ea pollutionem quam ipa non in⸗ gerit:intem perantiã ſuam ad neceſſita⸗ tem carnis immo ad eius referunt crea⸗ N Lpl n ie n „ n nt orenit nahn suſhi eſt inct wonvi 40 di⸗ unch tonoz lloꝛuz nid tqin onſue ns in⸗ ſaven Gen Pinon⸗ inc thyun elbn n⸗ nc/ tura zcon que nin? ſin⸗ ge/ U * * „ . . toꝛem· ꝓpꝛias culpas ad naturę ĩfamiã tranſferentes. De quibo in ꝓuerbijs ele⸗ ganter expꝛimitur. Inſipientia viri coꝛ/ rumpit vias ſuas.deu ʒ aũt cauſaturin coꝛde ſuo. Poſtremo ſi quis huic aſſer⸗ tioni noſtre fidem derogare voluerit · q/ ſo vt non ante piudicata nobiſcuʒ opi⸗ nione diſceptet · qᷓ; diſciplineę buiꝰ ſuſci piat inſtituta.Cunq; hec perpaucis mẽ ſibus illa qua traditur moderatiõe ſer/ nauerit/pꝓfccto hec que diximus verowo terit pꝛobare iudicio. Ceterum fruſtra decniuſlibet artis ac diſcipline finecon/ tendit · quiſq; non pꝛius omnia quęad conſummationem eius pertinent·ſum⸗ mo fuerit ſtudio ac virtute ſectatus: ve/ lut ſi verbi gratia ſimilitudinem mellis ex tritico · aut rurſuʒ ex eo ſicut etiã exra fani liniq; ſemibus leniſſimi olei liquo/ rem ꝓduci poſſe ↄfirmem · Si quis boꝝ penit ignarus aſſiſtat:nonne cõtra reꝝ naturã hoc eẽ cõclamãs· me velut aꝑtiſ ſimianctoꝛem mendacij deridebit: Eui ſi ego teſtes inumeros qui hec ſe ⁊ vidiſ ſe ⁊ guſtaſſe ⁊ feciſſe teſtentur erphilbeaam · rationem inſuꝑ atq; oꝛdinem qͥ ille ſpe/ cies.vel in olei pinguedinem · vel in mell dulcedinem tranſfoꝛment ediſſeraʒ · ille autẽ in ſtultiſſime perſuaſionis obſtina tione perſiſtens · neget ab ill ſeminib ac ᷓ; vel dulcedinis vel vnguedis poſſe ꝓ/ duci Nonne magis notanda eſt irratio nabilis eius ꝑpuicaxq; contentio · qᷓ ſer⸗ monis mei veritas irridenda·ꝗᷓ multoꝝ ac fideliũ teſtiũ grauitate:· ⁊ euidẽtibus documeni..⁊ qð hbis amplius eſt expien tie ꝓbatione fulcitur: Et ideo quiſquis ad illuʒpuritatis ſtatũ iugi coꝛdis intẽ/ tione ꝑpuenerit· vt iam mẽte ab buiꝰ paſ-/ ſionis titillatione penitus abſoluta · per ſopoꝛem caro eius velut redundantiam ſuper flui humoꝛis expellat: conditioneʒ modumq; naturę certiſſime depᷣhendit · ⁊ ita cuʒ exꝑgefactꝰ inuenerit carnẽ ſuã poſt longa temꝑa ſe inſcio atq; ignoꝛan te pollutam · tũ demũ denaturali neceſſi tatecauſet ad illu ſine dubio perueniẽs 1 ſtatum· vt talis inueniat᷑ in nocte quat in die · talis in lecto qualis in oꝛatiõe· ta lis ſolus quałturbis hoĩm circũſeptus. Poſtremo vt nunqᷓ; ſe talẽ ſecretꝰ aſpi/ ciat · qualis videri ab hoibus erubeſcit · nec in eo tale aliqͥd ĩeuitabilis ille oculꝰ cphendat ·qð ab hũanis aſpectib ve⸗ lit eſſe celatum · ita cum ceperit ſuauiſſi mo lumiĩe caſtitatis iugiter delectari · di cere poterit cũ ꝓpheta.Et nox illumĩatio mea in delitijs meiſ · qꝛ tenebꝛe nõ obſcu rabuntura te · nox ſicut dies illumina bitur · ſicut tenebꝛe eius ita lumen eiꝰ. Deniq; hoc ipᷣm · qꝛ ſupꝛa conditionem nature videtur humãe · qualit᷑ obtinue rit idem ꝓpheta ſu biungit dicẽs. Quia tu poſſediſti renes meos ·id eſt non indu ſtria mea neq; virtute hanc ꝓmerui pu/ ritatem · ſed qꝛ tu moꝛtificaſti inſitnʒ re/ nibus meis libidinoſe volunta᷑ᷣ ardoꝛẽ Interrogatio an coꝛporis mo tum etiã doꝛmientes poſſimus euadere Lapͥ. ix. Ermanus. Perpetuam qui g dem coꝛpoꝛis puritatem ex par tealiqua experti ſumus· a vigi/ lantibus poſſe per dei gratiaʒ poſſideri · ⁊ cõmotionem carnis diſtrictionis rigo re atq; iudicio reſiſtente · vigilantibo poſ ſenon cõtingere non negamus. Atruʒ autẽ ⁊ doꝛmientes hac inquietudine ca rere poſſimus · volumus edoceri Duab nanq; decauſis poſſibile hoc eſſenõ cre⸗ dimus · q̃s licet abſq; verecundia neꝗa mꝰ effari · tñ qm̃ h̊ medicine ipᷣius neceſſi tas cogitqueſumus vt cum venia tui ſi q̃ foꝛte inuerecũdius fuerint denudata ſuſcipias. Oꝛimum ergo eſt qð p ſom/⸗ ni quietem mentis vigoꝛe laxato· obſer⸗ uari nequaq; illius valeat cõmotionis obꝛeptio. Secundo ꝙ etiam vrine colle ctio cum veſice capacitatem quieſcenti/ bus nobis indeſinenti confluxu. interni humoꝛis o ppleuerit excitet mẽbꝛa mar/ ceſcentia · quod etiam paruulis vel ſpa/ donibus eadem nibilominus lege ↄtin:. git, Vnde fit vt ſi non oblectatio libigi Lollatio xI abbatis Cheremonis nis vulnerat mentis aſſenſum· confuſio ne tamen eam bumiliet turpitudo mem bꝛoꝛum. Reſponſio ꝙper ſomnum acci dens carnis commotio nonof⸗ ficiat caſtitati. Capᷣt.rx. Haeeremõ. Apparet vos nec c dum vere caſtitatis agnoniſſe virtutem · qñquidem diſtrictio nis auxilio eam a vigilantibus tm̃ cre/ ditis retentari Et indeeſt ꝙ putã a doꝛ miẽtibus quaſi rigoꝛe animi reſoluto.ĩ/ tegritatem non poſſe ſeruari. Poꝛro ca ſtitas nõ vt arbitramini diſtrictiõis pᷣ⸗ ſidio · ſed amoꝛe ſui ⁊ ꝓpꝛie puritaſ᷑ᷣ dele ctatione ſubſiſtit. Non eni caſtitas ſed ↄtinẽtia dicit· vbi adhuc ei aliqᷓ reſiſtit aduerſitas voluptatis. Aideᷣ ergo his qui caſtitatis affectũ ꝑ dei gratiam me⸗ Dullitus receperũt · diſtrictionis ceſſatio nem cũ doꝛminnt nõ obeſſe · ꝗᷓ ĩfida etiã vigilantibus ratione certiſſima cõpꝛo/ batur Quicquid enim cũ laboꝛe cõpᷣmi tur · tem poꝛales dimicanti pᷣſtat induti⸗ as non tamẽ ꝑpetuam ſecuritatis quie⸗ tem tribuit poſt laboꝛem. Quicqͥd auteʒ pꝓffunda fuerit virtute deuictũ · abſq; vl la inquietudinis ſuſpitione com poſitũ · iugem pacis victoꝛi conferet firmitateʒ. Mobꝛem donec pulſari nos carnis cõ/ motione ſentimus nouerimꝰ nos ad ca ſtitatis necdum ꝑueniſſe faſtigia· ſed ad puc ſub infirmitate continentie cõſtitu/ tos pꝛelijs fatigari. in quibus neceſſe eſt Dyubios ſemp eſſe euẽtus. Qð aũt ineui — tabilem eſſe cõmotionem carnis h̊ aſtru ere voluiſtis indicio · ꝙ ea ne ipi quidem eunuchi carere demptis genitalib pñt. ſciendu m eſt non eis carnales eſtus nec affectum libidinisſed ſolã ſatiue gene⸗ rationis deeſſe virtutem. AUnde manife ſtum eſt ne illos qdem ſi ad hãc ad quãa nos nitimur caſtitatem cupiunt pueni⸗ re · ab bumilitate et cõtritione cordis vł continentie diſtrictione debere laxari · li⸗ cet nequaqᷓ; ſit diſcredẽdum minoꝛe ab eis caſtimoniaʒ poſſelaboꝛeac ſtudio cõ .. N multum interſit inter caſti⸗ tatem et continentiam. Lap. xi. AVäãobꝛem pfectio caſtitata la A boꝛioſis continentie rudimeni ppetua tranquillitate diſcerni/ tur. Mec eſt enĩ vere con ſummatio caſti tatis.quęnon impugnaus carnał cõcu piſcentie mot ſed toto hoꝛroꝛe deteſtas · inu gem atq; inuiolabilẽ ſui retinet puri/ tatem nec poteſt aliud quid eſſe qᷓ; ſacti/ tas Moc autem fiet qñ iam deſinens ca ro aduerſus ſpũm concupiſcere · deſide⸗ rijs eius virtutiq; cõſen ſerit · ceperintq; ſibi inuicem pace firmiſſima federari: et fyi pſalmigrapbi ſentẽtiam habitaue⸗ rint fratres in vnum.illam repꝛomiſſam a dño beatitudinem poſſidentes: de qua ait Si duo er vobis conſenſerint ſuper terram de omĩ re quãcunq; ꝑetienit fiet ilł a patre meo qui in celłeſt. Quiſꝗs er go intellectualis illius iacob. id eſt ſup⸗ plaäatatoꝛis tranſcenderit gradum ab il⸗ la continentiecolluctatione ac ſu ꝓplan tatione vicioꝛũ. obſtupefacto femor ner uno ad iſrahelis meritum ꝑpetua coꝛdis Directiõe cõ ſcẽdet. Quẽ oꝛdinem etiam leatus dauid ita ſpũſſancti vaticinatio ne diſtinxit in pꝛimis inquiens. Notus in iudea deus · id eſt in aima quę adhuc ſub peccatoꝛũ confeſſione retinetur. iu/ dea enim confeſſio interpꝛetat᷑ · in iſrael un tez id eſt in eo qui videt deum · ſiue vt quidam interptatur. rectiſſimus dei eſt. non ſolum notus ſed etiam magnuz eſt nomẽ eius. Deinde ad ſublimioꝛa nos Ppuocans·ac volens etiam locum ipſuʒ quo dñs delectatur oſtendere. Et fact⸗ eſt inquit in pace locꝰeiꝰid eſt nõ in con flictu certaminis ⁊ colluctatiõe vicioꝝ· ſegd in caſtimonie pace ⁊ in coꝛdis tran/ quillitate perpetua. Huncigitur pacis locum extinctione carnaliũ paſſionum ſi quis meruerit obtinere.ex hoc qͥ pꝛo⸗ ficiens gradu · ac ſyon ſpiritalis · id eſt ſpecula dei conſequenter effectus · er it ctiã habitatio eius. Mõ enim in confli⸗ — — ——— — —. —. — = ⏑ etu cotinentie · ſed in iugi virtutum ſpe⸗/ cnla dominꝰ cõmoꝛat᷑ · vbi iam nõ retũ⸗ dit · non compꝛimit · ſed imperpetuũ con frigit potentias arcnuum· ex qbus videli cet aduerſum nos libidinũ quondaʒ ia cula dirigebanturignita Nidetis ergo quia ſicut non eſt in colluctatione conti nentie ſed in caſtitatis pace locus dñi · ita etiã habitatio eius in ſpecula ſit ⁊ cõ templatione virtutum. AUndenon ĩme⸗ rito poꝛte ſyon cunctis tabernaculis ia⸗ cob pꝛeferuntur. Diligit enim dñs poꝛ tas ſyon ſuꝑomnia tabernacula iacob. autem p boc inenitabilem eſſe cõmo tionem carnis aſſerit/quod vrina cũ ve ſicã iugi inſtillatione repleuerit · qeta eti am ſu ſcitet membꝛa · licet vere ſectatoꝛi/ bus puritatis ad obtinẽdam eam nihil pꝛeiudicet iſta commotio·quaʒ hec ſola interdum ⁊ tamen ꝑ ſopoꝛem neceſſitas excitarit.ſciendum tamẽ eſt· ita ſi com mota fuerint ad quietem ꝓpꝛiã reducan tur caſtitatis imperio · vt non modo cuʒ nullo pꝛuritu · ſed necum mima quideʒ libidinis recoꝛdatione ſedent᷑.Et idcir⸗ co vt cum lege animi·lex qͥʒ cõgruat coꝛ poralis· etiam in ipᷣius aquę potu ita eſt nimietas caſtiganda · vt humoꝛis quo/ tidiana illa collectio pigriꝰ arefactis in/ fluens membꝛis· illum quẽ ineuitabileʒ putatis coꝛpꝛis motum non ſolum ra/ riſſimum · verumetiã lentũ reddatac te⸗ pidum frigidumq; (vt ita dixerĩ (igneʒ. abſq; vllius aduſtionis ardore roꝛan tem ſuſcitet flammam· inſtar admira/ bilis illius moſaice viſionis · vt carnis noſtrę rubus innoxio igne circũdatus non vratur · vel ſicut illoꝛũ triũ iuuenuʒ quibus ita roꝛãte ſpiritu foꝛnacis chal/ dayce flamma diſcuſſa eſt · vt nec capil⸗ los eoꝛuzʒ aut fimbꝛias odoꝛ ignis affla⸗ ret· vt illud quodamõ quod ſanctis re/ ꝓmittitur ꝑ ꝓphetamincipiamus iam ĩ hoc coꝛpoꝛe poſſidere: cum ambulaueris per ignem non cõbureris·⁊ flama nõ ar debit in te — . . — . . „ – – 8 De mirabilibus quępeculiari ter in ſanctis ſuis deug opera/ tur. Laß. x. AIggna enim were atqʒ mirifica m ſunt-nec vlli hominũ penit· ni ſi his tantum qui experti ſunt notaquę dominꝰſidelibus ſuis adhucĩ iſto coꝛruptionis vaſculo conſtitutis·ĩ/ effabili largitur liberalitate. Quę phe⸗ ta mentis puritate perluſtrans · ta ex ſua qᷓ; ex illoꝛũ perſona qui in hunc ſtatum affectũq; perueniũt exclamauit. Mira opera tua· aĩma mea cognoſcet nimis Alioquĩ nihil noni nec magni intelligi/ tur pꝛopheta dixiſſe· ſi alio coꝛdis affe⸗ ctu vll de alijs operibus dei hec pꝛonun ciaſſe credatur Mullus eten ĩ eſt hominũ qui mira eſſe opera dei etiam ex ipiꝰ crea ture magnitudine non agnoſcat · Cete⸗ rum illa quę in ſanctis ſuis quotidiana operatione diſpenſatac ſpeciali muni⸗ ficentia affluenter effundit:nullus alius niſi animaperfruenij agnoſcit · quein ſe/ creto conſcientię ſue ita eſt beneficioꝛum eius arbitra ſingularis: vt ea non ſoluʒ nullo valeat ſermone diſſerere · ſʒne ſen/ ſu quidem et cogitatione complecti cuʒ ab illo ignito feruoꝛe diſcedens ad iſtos materia les axc terrenos intuitꝰ fuerit de⸗ uoluta. Quis enim in ſe opera dñi non miretur cum inſatiabileʒ ventris inglu niem · ⁊ ſumptuoſam gule ꝑnicioſamq; luxuriã · ita ĩ ſe videritfuiſſe cõpꝛeſſã: vt vixipᷣm exiguum ac viliſſimum cibũ ra/ ro inuituſq; percipiat: Quis non ob⸗ ſtupeſcat opera dei · cuʒ illum ignem libi dinis quem naturalem antea ⁊ velutin extinguibilem eſſe credebatita refriguiſ ſe perſen ſerit · vt ne ſimplici quidẽ ſe coꝛ/ poꝛis motu ſentiat incitari. Quomodo non vᷣtutem domini otremiſcat quiſq;· cũ hoĩes quõdam diros atq; truculen⸗ tos qui ad ſummũ iracundie furoꝛẽ etiã blandiſſimis ſubditoꝛũ irritabãtur ob/ ſequijs.ad tantam tranſiſſe viderit leni tatem · vt non ſolum nullis iam commo u eatur iniurijs·ſed etiam cũ ſlatenait 2 OD ſumma magnanimitate congaudeant: NQuis plane non miretur oꝑera dei: ac toto pꝛoclamet affectu· quia ego cogno ui ꝙ magnuseſt dominus: cum vel le vl alium quempiam ex rapaciſſimo libera lem · ex ꝓdigo cõtinentem · ex ſuperbo hu milem · ex delicato ac tenero ſqualidum hirſutumq; perſpexerit: ⁊ egeſtate atʒ an guſtia pᷣſentium rerum etiam volunta/ rie pfruentem: Iſta ſunt pꝛofecto mira opera dei · quę peculiariter anima phe/ te ſimilium q; eius mirifice cõtemplatio/ nis intuitu'ſtupefacta cognoſcit · Iſta ſunt pꝛodigia que poſuit ſuper terram· quę idẽ pꝛopheta conſiderans:ad admi rationem eoꝛum cũctos populos aduo/ – cat dicens. Aenite ⁊ videte opera dei · q poſuit pꝛodigia ſuper terram· auferens vella vſq; ad fines terrę.arcum cõteret 1 confringet arma ⁊ ſcuta cõburet igni. NQuod enim maius poteſt eſſe ꝓdigium q; ſub momento breuiſſimo exrapaciſſi mis publicanis apoſtolos fieri: ex perſe⸗ cutoꝛibus truculẽtis pꝛedicatoꝛes euã⸗ gelij patientiſſimos reddi:ita vt eam qᷓ;ᷓ perſequebantur fidem etiã effuſione ſui ſanguinis ꝓpagarent: Iſta ſunt opera dei quę ſe quotidie vna cum patre ope⸗ rari filius pꝛoteſtatur dicens. Ormens vſq; hodie operatur ⁊ ego operoꝛ. De. iſtis operibus dei beatus dauid in ſpiri⸗ tu canens. Benedictus inquit dominꝰ Miſrł qui fac mirabilia mag ſolꝰ. De iſtis ⁊ amos pꝛopheta Qui facit inquit omnia·et conuertitea ⁊ tranſmutat in matutinam vmbꝛam moꝛtis. Mec eſt nẽpe immutatio dextere excelſi · De hac ſalutari opatiõe dei oꝛat pꝛopheta dñm Dicens. Confirma deus hoc quod ope/ ratus es in nobis · At pꝛetermittã illas ſecretas atq; abſconditas diſpenſatio/ nes dei · quas intra ſe peculiariter exerce ri mens ſanctoꝛum omniũ moment ſin gulis intuetur · illam celeſtem infu ſionẽ letitie ſpiritalis:qua deiectus animus iĩſperati gaudij alacritate ſuſtollitur ad illos ignitos coꝛdis exceſſus.⁊ tam inef⸗/ Lollatio x abbatis Cheremonis fabilia q; inaudita ſolatia gaudioꝛum quibus nonnunq; ignaniſſimo ſtupoꝛe toꝛpentes · ad oꝛationem feruẽtiſſimã ve lut de ſomno pꝛofudiſſimo ſuſcitamur. Hoc inq; eſt gaudium de quo beatus apoſtolus.Quod oculus inquit nõ vi⸗ dit· nec aunis audiuit nec in coꝛ bomĩs aſcendit eius ſcʒ qui terrenis vitijs he⸗ betatus adhuc homo eſt humanis in/ beret affectibus: nibilq; deiſtis dei mu⸗/ neribus intuetur. Deniq; idem apoſto⸗ lus tam ⁊æ ſeqꝙᷓ; de ſimilibus ſibi ꝗ iam ⁊e bumanaↄuerſatione diſceſſerat· ſub iecit dicens. Nobis autẽ reuelauit deus Aſoli qui experiuntur agno/ ſcant dulcedinem caſtitatis. Mbis igitur omnibus quan⸗ iitum mens ad ſubtilioꝛem pꝛo fecerit puritatem · tanto ſubli⸗ mius intuebitur deum · admirationis intra ſemetipam potius capiet incremẽ/ ta · quã loquendi facultatem aut ſermo⸗ nem narrationis inneniet. At enĩ vim leticie huius inexpertus mente percixe⸗ re· ita explicare ſermonenon valebit ex/ pertus · tanq; ſi quis dulcedinem mel⸗ lis ei qui nunq; quicq; dulce guſtauerit velit ſermoniby enarare · pꝛofecto nec il le ſapoꝛis illius ſuauitatem quã nunqᷓ; oꝛe percepit auribus capiet necille dul / cedinem quã guſtus voluptatecogno⸗ uit · verbis poterit indicare· ſed ꝓpꝛia tã/ tum agnitione ſuauitatis illectus· neceſ ſe eſt vt experti ſapoꝛis iocunditatem in/ tra ſemetipᷣm ſolũmodo tacit admiret Ita igit᷑ qſqͥs in hunc quem pꝛeditimꝰ virtutum ſtatum mernerit peruenire · H omnia quę in ſuis peculiari gratia dñs operatur· tacita mente perluſirans hbo/ rum q; omniũ attonita conſideratione flammatus: cum intimo coꝛdis exclama bit affectn. Mira opera tua us· ⁊ ani ma mea cognoſcet nimis Iſtud ergo eſt mirabile opus dei· homin em carneũ ear nales affectus in carne poſitum reſpuil ntn lur knr 4 u. O2 nis bo / ln⸗ lun ſ Ws no/ , an, ao ſa⸗ Wnons eni, ſnv⸗ in ir/ ta⸗ el⸗ N cil ic; ul⸗ o/ au⸗ nah nn, Cont aun ninh 1 ni⸗ o⸗, one ma rani vek ſiear ſpui ſe. ⁊in tanta rerum atq; incurſuum va rietate vnum tenere animi ſtatuzʒ. atq; ĩ mobilem in omni accedentium permu⸗ tatione durare. Qua virtute fundatus ſenex qᷣdã·cũ apud alexandriã turb in/ fidelium circũfu ſus· non ſolum maledi ctis wrumetiam grauiſſimis impellen/ tiã vrgeretur iniurijs eiq; a ſubſannan tibus diceretur. Quid miraculi chꝛiſtꝰ vſter quem colitis fecit:. Ille inqᷣt. At bis ac maioꝛibus ſi intulerii non mone ar nec offendar iniurijs Interrogatio decontinentie qualitate ettemporis modo in quo caſtitas perfici poſſit. LCLa.apitulũu. xiiij. H Ermanus. Quoniã nosad g miratio nõ humane bhuius ne⸗/ q ꝗʒ terrene ſed plane celeſtis at/ qʒ angelice caſtitatis: ita ſubito ſtupoꝛe confuditvt terroꝛem magis deſperatio nis incuteret. q; ad expetendam ſe nros animos pꝛouocaret· queſumus vt nos de obſeruantie qualitate ac tempoꝛis modo · quo acquiri vel perfici valeat. do ctrina pleniſſime diſputatõis iſtituas· quatinus ⁊ conſummari eã poſſe creda/ mus· ⁊ ad expetendam deinceps ſpacio conſtituti tem poꝛis animemur. Incõpᷣ/ henſibilem nan q; eam in carne hac po/ ſitis quodãmodo iudicamus · niſi nobᷣ oꝛdo quidam ac via qua ad illam vale/ at perueniri: certa ratione pandatur Reſponſio intra quod tempuſ poſſibilitas caſtitatis poſſit a gnoſci. CLap. xv. Haoeremon. Temerarium ſa c tis eſt ſu per conſũmatione hu⸗ luus dequa loquimur caſtitaſ · in tanta pꝛeſertim vel voluptatũ diuer/ ſitate vel viriuʒ. certam tempoꝛis deſini re menſura·ꝗᷓ non facile etiã in iſtis ma/ terialibus artibus ac viſibilibus diſci/ wnn . p. ſt Y 5 . . plinis decerni poteſt. ſcdᷣm intentionem nanq; animi atq; ingenij qualitateʒ. ne ceſſe eſt eas ab vnoquoq;ʒ vel celeriꝰ vel tardius appꝛehendi rationẽ tamẽ obſer uantie ? tem poꝛis modum intra quẽ eiꝰ poſſibilitas agnoſcatur. conſtantiſſime poſſumus definire. Quiſquis igit᷑ extra ctus a cunctis confabulationibus ocio/ ſis· ⁊ moꝛtificatus ab omni ira ac ſollici/ tudinecuraq; mundana. duobus tãtũ paximacijs fuerit quotidiana refectione contentus. aquę ſatietate ſᷣtracta· q⸗ etem ſomni trium ſiue (vt alij ſtatuerũt) quattuoꝛ hoꝛarũ ſpacio terminarit. nec tamen laboꝛum aut continentie huiꝰ me rito ſed miſeratione dñi eam ſe credide/ rit adeprurum quia ſine bac fide vana eſtomnis bumani lalbvꝛis intentio· non amplius cq; ſex menſibus· pfectionẽ iſtꝰ im poſſibilem ſibi nõ eſſe cognoſcet Eui dens tamen eſt iam ꝓxime puritatis in- diciñ· incipere eam de ꝓpꝛij laboꝛis indu ſtria non ſperare. Si enim vim verſiculi illius vnuſquiſq; in veritate cõceperit· Miſi dñs edificauerit domum.ĩuanum laboꝛant qui edificant eam· ſequitur · vt nec de puritaᷣ ſuę meritis extollat· intel ligens eam ſenon ſua diligentia.ſed do- mini miſericoꝛdia conſecutum· nec ↄtra alios immiti rigoꝛe moueatur · ſciens hu manam nihil eſſe virtutem · ſi eam virt diuina non iuuerit De fine ac remedio caſtitatis Lapitulu. xvi. Raoinde vnicuiq; noſtrum ad p nerſus ſpiritum foꝛnicationis totis viribus deſudanti. victo ria ſingularis eſt· de merito conatus ſui remedium non ſperare · quęfides licet fa cilis ac plana omnibus videatur tñ taʒ difficile ab incipientibus q; ipius caſti⸗ tatis perfectio poſſidetur. Nam cuʒ eis vl particula puritatis arriſerit:ↄtinuo in conſcientie ſue ſecretis elatione qᷓ̃daʒ ſubtiliter illabente ſibimet blädiuntur . credenteſq; eam ſe diligentie ſue ſtudio 1 3 „A conſecutosneceſſe eſt vt ſu perno illo pᷣ⸗ ſidio paululum denudati: tamdiu illis quas diuina virtus extinxerat paſſioni bus oppꝛimantur. ꝙ;diu experientia do⸗ cente cognoſcãt ſe viribus atq; indu/ ſtria ſua puritatis bonum obtinere non poſſe. Et vt diſputationem noſiram de fine pleniſſime caſtitatis longa lucubꝛa⸗ tione confectaʒ bꝛeuiter concludamus· in vnum omnia quę copioſe ſparſimq; digeſta ſunt colligentes. hec eſt conſum/ matio caſtitatis· vt vigilanteʒ in õachü oblectatio libidinis nulla perſtringat vt quieſcentẽ ſomnioꝛum non fallat il⸗ luſio · ſed cum doꝛmienti tantum per lo⸗ pite mentis incuriam commotio carnis obrepſeritquemadmodum ſine vlla ti/ tillatione voluptatis excitata eſt· ita eti am ſine vllo pꝛuritu coꝛpoꝛis conquie⸗ ſcat. Hec de caſtitatis fine:quantum po tuimus non verbis ſed experientia ma/ giſtrante digeſſimus. Qus licet a deſi/ dioſis ac negligentibus arbitrer impoſ⸗ ſibilia foꝛſitan iudicãda· certus tamen ſum a ſtudioſis ac ſpiritalibus viris a⸗ gnoſcenda pariter ac pꝛobanda. Tan/ tum nanq; inter hominem diſtat et ho/ minẽ quantum ⁊ illa in quibus animi eoꝛum tendit intẽtio ab inuicem diſpa⸗ rantur · id eſt vel celũ ab inferno. vlchu⸗ ſſus a belial ſcᷣm ſentẽtiam domini ſal natoꝛis. Si quis mihi miniſtrat me ſe⸗ quat᷑.⁊ vbi ego ſum illic ⁊ miniſter meꝰ erit. Et iterum. Abi eſtthecaurus tuus ibi erit cꝛ tuum. Hucuſq; beatus che remon de caſtitatis perfectione diſſeru/ it: admirabilem q; doctrinam ſublimiſ⸗ ſime puritatis tali ſermone ↄcluſit. ſua/ dens ſtupentibus atq; anxijs nobis · vt quia iam noctis pars maioꝛ effluxerat· tradita quieti paululũ membꝛa natura li ſopoꝛis cibo minime fraudaremus ne languens toꝛpoꝛe coꝛpoꝛis ſui etiã mens vigoꝛem ſancte intentionis amitteret. Erplicit collatio ſecunda abba tis Cheremonis de caſtitate .„ — Collatio xII — Incipiunt capitula collatiõis tertie eiuſdem abbatis de pꝛo⸗ tectione dei. Lapᷣͥ. pꝛimum Roemium. ij Interrogatio quare non mmeerita virtutum laboꝛantis in. duſtrie veputentur. ij Relſponſio ꝙ ſine adiutoꝛio dei non ſolum perfectio caſtita⸗ tis · ſed omnino nibil boni perfici poſſit. uij Obiectio quemadmodum gen tiles abſq; gratia dei caſti⸗ moniam habuiſſe dicant᷑. imaginaria caſtitate. v W ſine gratia dei nullos indu/ ſtrios conatꝰ exequi valea/ mus. vij De pꝛincipali pꝛopoſito dei · et Pluluiuigentia quotidiana. viij De gratia dei et ar bitrij liberta⸗ ix De virtute bone voluntatis no ſire ⁊ gratie dei. De liberi arbitrij infirmitate ti Atrum bonam voluntatem no ſtram ſequatur an pꝛecedat ,.„4„ xij N voluntas bona nec ſemper gratie · nec ſemper ſit bomi⸗ ni tribuenaa „₰ xiij O gratiã dei humani conatus compenſare non poſſint xiij W temptationibus ſuis de vir tutem humani experiat ar⸗ bitrij. xv De multiplici vocationum gra tia: xvi De gratia dei eo qꝙ bumane fi⸗ e tranſcendat anguſtias. xvij De inſcrutabili diſpenſatione . xviij BDeſinitio patrũ eo qarbitriuʒ aàaaug ſaluandũ nõ ſit ydoneũ Erpliciunt capitula. Caopitula ti nsn te n no edet npe omi⸗/ gaws . WN mun/ nungt eſ⸗ Mns. ſon⸗ nij vonen Collatio xIII de pꝛotectiõe dei Incipit tertia collatio abba/ tis cheremonis de pꝛotectione dei Laß. pꝛimum 9᷑doc ſynaxi percepto paululuʒ ſopoꝛe re⸗ meates ſe nem oppe genti abbas germanus ſcrupulo mone batur · ꝙ in pꝛeterita diſputatiõe cuius virtus ſummum deſiderium incognite nobis caſtitatis iufuderat: vnius adie⸗ ctione ſententie beatus ſenex merituʒ hu mane canſaſſet induſtrie· aſtruẽs homi/ nem q;uis ſummis ad bonam frugẽ vi/ ribus enitatur.tamen boni com potem eſ ſenon poſſe · niſi id diuini tantum mune ris largitate/non operis ſui ſtudio perce piſſet. MHanc igiturqueſtionem attoni/ te voluentibus nobis · pꝛogreſſus cellu/ la beatus heremon cum quidem nos inuicem muſitare ſenſiſſet· ſolito bꝛeuiꝰ oꝛationum atq; pſalmorum ſolennitate tranſcurſa · quid moueret inquirit. Interrogatio quare non meri ta virtutũ laboꝛantis in uſtrig Unc Germanus. Quan t tunm excellentiſſime inquit ſuͤb/ liuinmitate virtutis quęe noctur⸗ na diſputatione patefacta eſt· pene ( vt ita dixerĩ) a fide poſſibilitaſᷣ excludim̃ · tantum nobis pacetui dictum ſit vide- turabſurdum . ſi laboꝛum ſtipendiuʒ.id eſt perfectio caſtitatis quę inſtantia pꝛo/ pꝛij ſudoꝛis acquiritur:non ſpecialit᷑ la/ boꝛantis deputetur iuduſtrie· Ineptum eſt enim · vt ſi verbi gratia agricolam er ga culturam tere irremiſſum ſudium viderimus im pendere. non illius effica/ cie aſcribamus ⁊ fructum. Reſponſio ꝙ ſine adiutoꝛio dei non ſolum perfectio caſtita tis ſed omnino nichil boni per fici poſſit. Capitulũ.ij. Heremon. Moc ipᷣo qð pꝛo cC ppoſuiſtis exemplo· enidentiꝰ ap ptꝛobatur nihil poſſe pꝛoficere ſine adiutoꝛio dei laboꝛantis induſtriã Mec enim agricola cum omnes conatꝰ ſuos in excolendis expenderit terris· con feſtim etiam pꝛouentum ſegetum ⁊ vber tatem fruguz ſue poterit induſirie depu tare · qᷓ irritam eſſe frequenter expertus eſt· niſi eam pluuiarum opoꝛtunitas ⁊ byemis trãquilla ſerenitas ſubſequat᷑· ita ut adultos iam fructus ac pfecta ma turitate ſolidatos: quodãmõ de mau te nentiũ viderimus plerũq; pꝛereptos· ni⸗/ hilq; labvꝛantibus illam iugem ſudorj inſtantiam contuliſſe quia non fuit do/ mini opitulatione directa· Sicutigitur inertibus agricolis: qui ſua frequẽt᷑ vo mere arua non ſubigunt banc vbertatẽ ſegetum pietas diuina non confert. ita laboꝛantibus pernox ſollicitudo nõ pꝛo derit · niſi miſericoꝛdia domini fuerit p⸗ ſperata. In quo tamen bumana ſuper/ bia nullatenus ſe gratię dei vel exequa/ re vel admiſcere contendat participẽq; ſe in muneribus dei per hoc conetur inſe rere· vt labvꝛem ſuum auctoꝛem eſſe di uinę exiſtimet largitatis·ac pꝛouentũ co pioſiſſimaruʒ frugum · induſtrie ſue me ritis reſpondiſſe gloꝛietur. Cõſideret nã q; ac veridica examinatione perpendat. q;ne ipos quidem conatus quos pꝛo de aͤeri⸗ opulentie intentus exercuit.ſuis viribus impendere potuiſſet· niſi enʒ ad exercenduʒ omneopus ruris. pꝛotectio domini ac miſericoꝛdia roboꝛaſſet · et in efficax eius voluntas ſu iſſetac virtus· 14 N niſi etiam peragendi copiam:quę non⸗ nunqᷓ; vel ſiccitatis vel imbꝛium nimie/ tate fraudatur diuina clementia pꝛeſti tiſſet. NMam cum ⁊ bonũ virtutis et ſani tas coꝛpoꝛis ⁊ omnium effectus operuʒ actuumq; pꝛoſperitas a domino fu erit condonata: oꝛandum eſt ne fiat ei ſicur ſcriptum eſt. cęluʒ ereum ⁊ terra ferrea · ⁊ ne reſiduũ locuſte comedat bꝛucus·et reſiduum bꝛuci eruca deuoꝛet.⁊ reſiduũ eruce rubigo conſumat. Nec in hoc tan tum eget diuinitatis auxilio agricole la boꝛãtis induſtria · niſi etiam inſperatos auertat caſus.quibus etiam ſi deſidera ta fructuum fecunditate ager fuerit opi⸗ matusnon ſolum ſpei ſue vana expecta tione fruſtrabitur· xerumetiam pcepta⸗ rum et reconditarum iam vel in area vel in hoꝛreo frugum vbertate fraudabitur Quibus manifeſte colligitur: non ſoluz actuum. verumetiam cogitationum bo narum ex deo eſſe pꝛincipiuʒ qui nobis Zinitia ſancte voluntatis inſpirat·⁊ vir tu tem atq; opoꝛtunitatem eoꝛuz quere ctecupimus tribuit peragendi. Omne enim datum bonum. et omne donum perfectum deſurſum eſt deſcẽdens a pa/ treluminũ · qui ⁊ incipit quę bona ſunt Zexequitur.⁊ cõſummat in nobis · dicẽ/ tea poſtolo. Qui autem dat ſemen ſemi⸗ nanti:⁊ panem ad manducandum pꝛe- ſtabit· ⁊ multiplicabit ſemen veſtrum · creſcere faciet fructus iuſticię veſtre No ſtrum vero eſt· vt quotidie attrahentem nos gratiã dei humiliter ſubſequamur. Vl certe dura ceruice ⁊ incircumciſis vt ſcriptum eſt auribus eideʒ reſiſtentes · p hieremiam mereamur andire Nũquid qui cadit non reſurget aut qui auerſus eſt non reuertetur: Quaꝛe ergo auerſus eſt populus iſte in bieruſalem auerſione cõtentioſa: Indurauert ceruices ſuas noluerunt reueri. Obiectio quemadmodum gẽ⸗/ tiles abſqʒ gratia dei caſtimo⸗ moniam habuiſſe dicantur. llatio xIII abbe Capitulũ iiij. Ermanus Huic ſenſui cui g pietas abꝛupte a nob nõ põt impꝛobari ·.illud videtur obſi/ ſtere :quod ad deſtructionem liberi arbi⸗ trij tendit. Mam cnm multos gentilium qui vtiq; diuini adiutoꝛij gratiam non merenturnon ſolum frugilitatis atʒ pa tientieſed quod magis mirum eſt etiaʒ caſtitatis videamus fulgere virtutibo. quomõ captiu ato libere voluntatis ar bitrio · dei munere collate illis fuiſſe cre / Tende ſunt:cum vtiq; mundane ſapiẽ⸗ tię ſectatoꝛes· non ſolum dei gratiã ſed ipm etiam verum deum penitus ignoꝛã tes · qu antum vll ſerie lectionis vel quo/ rundam traditionecognouimusſum/ mã caſtimonie puritatem pꝛopꝛij labo. ris induſtria poſſediſſe dicantur: Reſponſio de philoſo phoꝛnʒ imaginaria caſtitate HNHoeremon Gratum mihieſt cCNWdu ſümo agnoſcẽde veriraſ anmoꝛe flammamini· quędam etiam inepta pꝛoponitisquoꝛum obie⸗ ctione pꝛobatioꝛ atq; (vt ita dixerim )ex ploꝛatioꝛ catholice fidei virtus aꝓpare/ at. Quis etenim ſapiẽs tam contrarijs ꝓPpoſitionibus vteretur. vt celeſtem ca/ ſtimonie puritateʒ quã heſterna die nec per dei gratiam moꝛtalium cuiq; aſſere⸗ batis poſſe conferri · nunc eandeʒ etiam a gentilibus crederetis virtute pꝛopꝛia fuiſſe poſſeſſam:? Sed quia hec exploꝛã⸗ de pꝛoculdubio(vt dictuʒ eſt) ſiudio ve ritatis oꝓponitis· quid de his teneamꝰ aduertite · Oꝛimum ꝓbiloſophos neqᷓ/ cqᷓ;ᷓ credendum eſt talem animi caſtitateʒ qualisa nobis exigitur aſſecutosquib⸗ iniungitur vt non ſolum foꝛnicatio ſed neimmundicia quidem nomineturĩ no bis. Mabuerunt aũt illi quandam me⸗/ riken· hoc eſt poꝛtiunculam caſtitat· id eſt abſtinentiam carnis vt tantuʒ a coi/ tu libidinem coercerent· hanc autem in/ ſ n N ncidl mmias acun obie⸗ nn t pale⸗ karis mn ca, lenec Mere⸗ cäan pohu on vcor wado⸗ nne, col min⸗ dicitur compꝛeſſiſſe ſententia De pꝛotectione dei ternã menti ac perfectam coꝛpoꝛis puri/ tatem. non dicamopere aſſequi · ſed nec cogitatione potuerunt. Deniq; famoſiſ ſimꝰ ille ipᷣoꝛum ſocrates/hoc vt ipi ↄce⸗ lebꝛant de ſe non erubuit pꝛofiteri.Naʒ cum intuens eũ quidũphyſiognomon dixiſſy ommapederaſtu·hoc eſt. oculi coꝛ ruptoꝛis pueroꝛum · ⁊irruentes in eũ di ſcipuli eius· vlciſci illatum magiſtro vel lent conuiciũ · indignationem eoꝛũ hac quieſciteo ſodales etenim ſum ſed con/ tineo. Apertiſſime igitur non ſolum aſ-/ ſertione noſtra.ſed etiam ipoꝛum pꝛofeſ ſione monſtratur: conſummationem tã tummodo impudicicie. id eſt cõmixtio/ nis turpitudinem· violẽta ab illis neceſ ſitate compꝛeſſam. non tamẽ deſideriuʒ de coꝛdibus eoꝛum ⁊ oblectationẽ illius paſſionis excluſam. Cum quo aũt hoꝛ/ roꝛe pꝛoferenda eſt illa ſententia dyoge⸗ nis: Factum enim quod philoſophos mundi huius velut quiddam memoꝛa⸗- bile pꝛoferre non puduitneq; dici a no bis ſine vrecũdia · neq; andiri põt. Mã cuidam in adulterij crimine puniendo (vt ferunt ait. r iid eſt quod gratis vendit moꝛte non emas. Conſtat ergo illos ve⸗ re caſtitatis quea nobis expetitur · nec a gnouiſſe virtutem Et ideo ſatis certum eſt circũciſionem noſtraʒ queę in ſpũ eſt · non poſſe niſi dei tantum munere poſſi/ Teri·⁊ his ineſſe ſolummodo ·qui deo to ta ſpũs ſui contritione deſeruiunt Aſine gratia dei nullo s in du/ ſtrios conarꝰ exequi valeamꝰ. Lapitu lIũ. wvvi. CTidcirco licet in multis immo e in oibo poſſit oſtẽdi.ſemꝑ auxi/ lio dei homĩes indigere · nec ali quid humanam fragilitatem quod ad ſalutem pertinet per ſe ſolam. i. ſine ad/ iutoꝛio dei poſſe perficere · in nullo tamẽ — enidentius q; in acquiſitione atq; cuſto dia caſtitatis oſtenditur. At enim tan⸗ tiſper de integritai᷑ eius difficultate diſ putatio differatur. de inſtrumẽtis eius beꝛeuiter interim diſputemus. Quis p· naleat queſo q;uis feruẽs ſpũ · vel ſqua loꝛem ſolitudinis · vel ſicci panis non di cam quotidianam eſuriem ſed ipam ſa/ turitatem nulla hominũ laude ſuffultꝰ. ſuis viribus ſuſtinere: Quis aqueper petuam ſitim ſine domini conſolatione tolerare: illum q; dulcem ac delectabi/ lem matutinum ſopoꝛeʒ bumanis frau⸗ dare oculis intra terminos hoꝛarum gquattuoꝛ omnem quietis refectioneʒ iu gi poſſit lege ↄcludere: Quis indeſinen tem lectionis inſtantiã: quis irremiſſaʒ operis fedulitatem. nullum pꝛeſentis lu cricõmodum captans/abſq; dei gratia explere ſufficiat: Quę oĩa ſicut deſide/ rari a nobis iugiter abſq; diuina inſpi⸗ ratione non poſſunt · ita ne perfici quidẽ ſine eius auxilio vllatenus queunt. Et vt hec eadem non ſolum pꝛobata nobis experientie diſciplina· ſed etiam ceriᷣ in⸗ dicijs et argumẽtis manifeſtioꝛa redda mus: nonne in multis quę vtiliter opta mus implere · cũ deſiderij plenus ardoꝛ ac voluntas perfecta non deſit · interpel/ lans quęcunq; fragilitas caſſat vota coõ cepta: nec ꝓpoſito noſtro aſſiſtit effectꝰ niſi virtus perficiendi dñi fuerit miſera/ tione donata · ita vt cũ ſit innumera mul titudo illoꝛum qui fideliter virtutũ ſiu⸗ dijs deſiderent inherere · ſummam tamẽ eoꝛum qui hec perficere vel tolerare ua/ leant inuenias raritatem · vt ſtermittaʒ quod netunc quidem · cum omnino nul la nos arcet infirmitas:facultas vniuer/ ſa quę volumus peragẽdi noſtre ſubia/ cet poteſtati.NQam neq; remotionis ſilẽ tium · nec diſtrictionem ieiunioꝛũ· necle/ ctionis inſtantiã · illo etiam tpe quo poſ ſumus pꝛo noſtro arbitrio retentamus ſed ꝗbuſdã occurrentiby cauſis ·etiã in/ nitiſſimi frequẽt᷑ retrahim a ſalutaribi⸗ ſtitutis · ita vt vel loci vel tempor copiã in quo hoc exercere poſſimus · neceſſe ſit nos a domino depꝛecari. nec ſufficere nobis id quod poſſumus certum eſt ni/ ſi etiã opoꝛtunitas peragẽdi eſ quęnobᷣ vtiq; poſſibilia ſunta domino tribuat. de quibus ⁊ apoſtolus Quoniã volui⸗ mus inquit venire ad vos ⁊ ſemel ⁊ ite/ rum· impediuit nos ſathanas ita vt nonnun qᷓ; nos etiam vtiliter ab iſtis ſpi ritalibus ſentiamus ſiudijs auocari: vt dum nolentibus nobis interrumpitur noſtri curſus intentio:⁊ infirmitati car/ nis aliquid relaxamus: etiam inuiti ad ſalutarem perſeuerantiam reſeruemur. De qua diſpenſatione dei · ſimile aliqd beatus apoſtolus. Pꝛopter quod inqᷣt ter dominuʒ rogaui vt diſcedereta me· dixit michi. Sufficit tibi gratia mea⸗ nam virtus in infirmitate perficitur.Et iteruzʒ. Quid enim oꝛemus ᷣm qð opoꝛ/ tet neſcims. De pꝛincipali pꝛopoſito dei ⁊ pꝛouidentia quotidiana CLapituluũ. vu. Ropoſitum nanq; dei quo nõ p ob boc hominem fecerat vt pi⸗ ret · ſed vt imperpetuum viue⸗/ ret · manet immobile Cuius benignitas cum bone voluntatis in nobis quantu/ lamcunq; ſcintillam emicuiſſe perſpexe/ rit· vel quam ipe tanqᷓ; de dura ſilice no ſtri coꝛdis excuſſerit: confouet eam et ex/ uſcitat · ſua q; inſpiratione cõfoꝛtat · vo lens omnes homines ſaluos fieri· et ad agnitionem veritatis venire. Quia nõ eſi inquit voluntas ante patrem veſtrũ qui in celis eſt· vt pereat vnus ex puſillł iſtis. Et iterum. Mec vult inquit deus perire animam . ſed retractat cogitãs ne penitus pereat qui abiectus eſt · Aerax nanq; eſt ⁊ non mentitur deus cum ob/ teſtatione diffiniens Aiuo ego dicit do minus deus: quia nolo moꝛtem impij · ſed vt connertatur a via ſua et viuat. Qui eniʒ vt pereat vnus ex puſillis nõ babet voluntatem quomodo ſine in/ genti ſacrilegio putandus eſt· non vni⸗ uerſaliter omnes ſed quoſdam ſaluos fi eri velle pꝛo omnibus: Ergo quicunq; pereunt · contra illius pereũt voluntatẽ. ita eo contra vnnmquẽq; eoꝛum quoti die pꝛoclamante. Conuertimi a vijs ve ſtris peſſimis.⁊ quare moꝛiemini domꝰ iſrael:·Et iterum. Quotiens volui con gregare filios tuos ſicut gallina cõgre⸗ gat pullos ſuos ſub alas ſuas: nolui/ ſti. Et quare inquit auerſus eſi populus iſte in bieruſalem · auerſione ↄtentioſa- Indurauerunt facies ſuas:nolu erũt re⸗ uerti. Pꝛeſto eſt ergo quotidie chꝛiſti / tia · que dum vult omnes homines ſal⸗ uos fieri: ⁊ ad agnitionem veritatis ve⸗ nire cunctos abſq; vlla exceptione con/ uocat dicẽs. Nenite ad me oẽs qui labo ratis ⁊ onerati eſiis.⁊ ego reficiam vos. Si autem non omnes vniuerſaliter· ſed quoſdam aduocat · ſequitur vt nec oẽs ſint onerati vel oꝛiginali vel actuali pec/ cato · nec vera ſit illa ſententia. omnes enim peccauerunt ⁊ egent gloꝛia dei· nec per omnes homines moꝛs ptranſiſſe cre⸗ datur. Et intãtum omnes qui pereunt contra dei pereũt voluntatem. vt nec ip⸗ ſam moꝛteʒ deus feciſſe dicatur · ita ſcri ptura teſtante · Quia deus moꝛtem nõ fecit· nec gaudet in perditione viuoꝛum. Eſt inde eſt ꝙ plerunq; dum ꝓ nob con traria poſiulamus· vel tardiꝰ vel nequa/ qᷓ; noſtra exauditur oꝛatio· ⁊ rurſus.ea quę credimus eſſe contraria ·:vtilit᷑ vt be⸗ nigniſſimus medicus · etiã inuitiſſimis dominus inferre dignatur · ac nonnũc; pernicioſas diſpoſitiones noſtras leta⸗ leſq; conatꝰ ab effectu deteſtabili retar⸗ dat ac reuocat.ac pꝛoperantes ad moꝛ/ tem · retrabit ad ſalutez:⁊ de inferni fau cibus extrahbit ignoꝛantes De gratia dei et arbitrij liberta t̃ el i nosſ ang n igon Vsr i luion lge/ volni⸗ Nins nnoſr. Cütte ninis glal⸗ s ve⸗/ econ⸗ a ndos⸗ Nnſe neos ulſe⸗ ounes nener e⸗ cunt ip⸗ 4 ſa i mno owm. bc Ane nſſs cent⸗ niſni ornic ; u, Mo. mor/ niſan erta Capitulũ vii Aanm curaʒatq; pꝛouidentiã ꝗ circa nos ſuam. ſub figura me⸗ retricis hieruſalem et pernicio/ ſa ad ydoloꝛum cultũ alacritate tenden. tis · per Oſee pꝛophetam ſermo diuinus eleganter expꝛeſſit. Dicente nãq; ea. va dam poſt amatoꝛes meos.ꝗ dãt panes michi aquas measlanam meam ⁊ li/ num meum oleum meum ⁊ potũ meuʒ· reſpõdit· ſaluti eius non voluntati con/ ſulens diuina dignatio.Ecce ego ſepiã viã eius ſpinis.⁊ ſepiam eam maceria· ⁊ ſemitas ſuas non inueniet: ⁊ ſequetur amatoꝛes ſuos·⁊ non appꝛehendet eos: ⁊ queret eos·nec inueniet illos · ⁊ dicet. Reuertar ad virum meum pꝛioꝛem· qa bene mihi erat tunc magis q; nunc. Ac rurſus contumacias noſtras atq; con ⸗ temptus · quibus euʒ ad ſalutares inui tantem recurſus rebelli ſpiritu dedigna mur · tali cõparatione deſcribit. Et diri inquit. Oatrem vocabis me · 1 poſt me ingredi non ceſſabis. Sed quomõ ſi cõ temnat mulier amatoꝛem ſuum . ſic con/ tempſit me domus iſrael· ait dminus Saſ ↄgrue qm bieruſalem adultere cõ parauerat a ſuo cõiuge diſcedenti:amo rem quoq; ac perſeue ãtiã benignitatis ſue viro quia femina deſeritur compa/ rauit. Mietas enim ac dilectio dei · quã circa humanum genus ſemper impen/ dit · eo eynullis ita vincatur iniu rijs · vt a cura noſtrę ſalutis abſcedat· ⁊ quodã modo ſuperata iniquitatibus noſiris ꝗ pꝛincipali ſuo pꝛopoſito reuocetur:ma/ gis pꝛopꝛie expmi alia cõparatione nõ potuit · q; exemplo vini ardetiſſimo amo re feminaʒ diligentis· qui quanto magj negligi ſe ac deſpici ab ea ſenſerit· tanto vehemẽtioꝛis circa eã celi ardoꝛe flãma tur. Mdeſt igitur inſeparabiliter nobis ſemper diuina pꝛotectio · tanta q; eſt er/ ga creaturam ſuam pietas creatoꝛis · vt non ſolum comitetur eam ſed etiam pꝛe ⸗ . — . De pꝛotectione dei cedat iugiter pꝛouidentia. Quam exper tus pꝛopheta apertiſſime confitet᷑ dicẽs. Deus meus miſericoꝛdia eius pꝛeueni/ et me. Qui cum in nobis oꝛtum quẽdaʒ bone voluntatis inſpexerit· illuminat eã lutem. incrementumi tribuens ei.quam Vl ipſe plantauit vel noſtro conatu vi/ Derit emerſiſſe. QNam anteq; clament in quit ego audiam · adbuc loquentibo eis ego audiam. Et iterum. Ad vocem cla⸗ moꝛis tui ſtatim vt audierit reſponde⸗ bit tibi. Et non ſolum ſancta deſideria benignus inſpirat· ſed etiam occaſiões Sſtruit vite · Iopoꝛtunitatẽ boni effectꝰ acſalutaris vię directionem demöſtrat errantibus. èG De virtute bone voluntatis noſtręet gratię deil. Ea.iapitulũ. ix. Maenõ facile humana ratio/ v nek diſcernitur quemadmoduʒ dominus petentibus tribuat · a querentibus inneniatur · apeniatq; pul/ ſantibus. et rurſus inueniatur a non querentibus ſe· palam a ꝓpareat inter il los qui eum non interrogabant . et tota die expandat manus ſuas ad ppulum non credentem ſibi et contradicentem. reſiſtentes ac longe poſitos vocet inui⸗ tos qttrabat ad ſalutez. peccare cupien tibus explende copiam ſubtrahbat volũ tatisad nequitiam pꝛoperantibus beni gnus obſiſtat. Cui autem facile pateat · quomodo ſalutis ſumma noſtro tribua tur arbitrio.de quo dicitur. Si volueri tis ⁊ audieritis me · quębona ſunt terre mãducabiũſ· ⁊ quomõ non volentis ne q; currentis ſed miſerentis ſit dei Quid etiam ſit illud. ꝙ deus reddet vnicuiq; ſcm opera eius · et deus eſt qui operat in vobis et velle et perficere pꝛo bona vo luntate et hoc non ex vobis · ſed dei do/ num eſt · non ex operibus vt ne quis gloꝛietur. Quid ſit etiam illud quod dicitur · aꝓpꝛopinq̃te deo· ⁊ a ꝓpꝛopinqᷓ/ bit vobis.⁊ quod alibi dicit. Nemo ve⸗ nit ad meniſi pr qui miſit me attraxerit euʒ. Quid ſit quod dicit.rectos curſus fac pedibus tuis · ⁊ vias tuas dirige · et quid ſit quod dicimus oꝛantes. Dirige in conſpectu tuo viam meam. ⁊ perfice greſſus meos in ſemitis tuis: vt non mo ueantur veſtigia mea. Quid ſit ꝙ iterũ commonemur. facite vobis coꝛ nouũ ⁊ ſpũm nouum et quid ſit illud quod re⸗ pꝛomittitur· Dabo eis coꝛnouum· ſpi ritum nouum tribuam ĩ viſcerib eoꝝ · et auferam coꝛ lapideum de carne eoꝛũ· et dabo eis coꝛ carneum. vt in pꝛeceptis meis ambulet · ⁊ iudicia mea cuſtodiãt Quigd ſit ꝙ pꝛecepit dominus dicẽs La ua a malicia coꝛ tuũ hieruſaleʒ vt ſalua ſias · quid ſit qð id ibm ꝓpheta a dño poſtulat dicens. Coꝛ mundum crea in me deus. Et iterum. Lauabis me et ſuꝑ ninuè dealbaboꝛ. Quid ſit quod ad nos dicitur · illuminate vobis lumen ſciẽtię Et quid ſit quod de deo dicit᷑. Qui do/ cet homĩem ſcientiam:⁊ dominus illumi nat cecos: vel certe quod oꝛãtes dicimꝰ cum pꝛopheta. IAllumina oculos meos ne vnq; obdoꝛmiam in moꝛteniſi quod in bis omnibus ⁊ gratia dei et libertas noſtri declaratur arbitrij· ⁊ quia etiam ſuis interdum motibus homo ad virtu tum aꝓpetitus poſſit extendi · ſem per vo a dño indigeat adiuuari. Mec eĩ cuʒ vo lu erit quis ſanitate perfruit᷑· ant de egri tudinis moꝛbo ꝓ arbitrij ſui deſiderio li beratur. Quid auteʒ ꝓdeſt ſanitaſᷣ gra tiam concupiſſe:niſi dominꝰ qui viteip/ ſius vſum tribuit etiã vigoꝛẽ incolumi tatis impartiat: Ut autem euidentius clareat etiam per naturę bonum ꝙ bene⸗/ ficio creatoꝛis indultuʒ eſt · nonnũ q; lbo narum voluntatum pꝛodire pꝛincipia quę tamen niſi a domino dirigantur ad conſummationem virtutum peruenire non poſſunt · apoſtolus teſtis eſt dicens. Collatio x I abbatis Cheremoni AVelle enim adiacet mihi: perficere autẽ bonum non inuenio. Deliberi arbitrij infirmitate LCLapitulũ x. Am libertatem ſcriptura diui⸗ n na noſtri conſirmat arbitrij di cens. Omni cuſtodia ſerua coꝛ tuum · Sʒ infirmitatem eius apoſtolus manifeſtat dicens Dominus cuſtodiat coꝛda veſtra· ⁊ intelligentias vſtras in chꝛiſto ieſu · Airtutem liberi arbitrij da⸗ uid enunciat dicens Inclinaui coꝛ meũ ad faciendas iuſtificationes tuas· Sʒ ĩ firmitatem eius idem oꝛans ſimiliter do cet. Inclina inquiens coꝛ meum in teſti/ monia tua ⁊ non in auariciam. Salo⸗/ mon quoq; Inclinet coꝛda noſtra ad ſe vt ambulemus in vninuerſis vijs eius · et cuſtodiamus mandata eius: ⁊ cerimo⸗ nias eius: ⁊ indicia eius. Poteſtatẽ de⸗ ſignat arbitrij noſiri pſalmigraphꝰ di cens. Cohibelinguam tuam a malo. et labia tua ne loquantur dolum. Infirmi tatem eius noſtra pꝛoteſtatur oꝛatio di⸗ centibusnobis. Pone domĩie cuſtodiã oꝛi meo · ⁊ oſtium circumſtantię labijs meis. Arbitrij noſtri facultas a domino ceclaratur cum dicitur. Solue vincula colli tui captiua filia ſyon Fra gilitatem eius pꝛopheta decantat dicens. Domi⸗ nus ſoluit com peditoset · Dirupiſti vĩ cula mea tibi ſacriſicabo hoſtiaʒ laudis Audiuimus in euangelio dominum cõ uocantem vt ad eum pꝛoperemus per li berum arbitrium. Aenite ad me omnes qui laboꝛatis ⁊ onerati eſtis.⁊ ego reficiã vos. Sed infirmitatem eiꝰ idem domi⸗ nus pꝛoteſtatur dicens Nemo poteſi ve nire ad meniſi pater qui miſit me attrax erit eum. Apoſtolus liberum arbitrium noſtrum incitat dicens. Sic currite vt compꝛebendatis Sʒ infirmitatem eius iohes baptiſta teſtat cũ ait NMõ põt bõ accipere a ſe qᷣcq;ᷓ· niſi fuerit ei datuʒ de — — te dir⸗ nd mc uon d⸗ G laſi/ glo aaͤſe nget nmo/ id h fmi voi/ Nii bis nino ncula nem omi⸗ Kri audis und⸗ ri mns i ni⸗ n ma ium eN nans ibs d cuſtodire · dicente pꝛopheta. Cuſtodite animas veſtras Sʒeodeʒ ſpiritn alius pꝛoclamat pꝛopheta. Niſi dominus cu ſtodierit ciuitateʒ.inuanum vigilatqui cuſtodit eam. Apoſñiolus philippenſib⸗ ſcribens · vt liberum eoꝛum deſignetar⸗ bitrium ˖ cũ metu et tremoꝛe inquit ve⸗ ſtram ſaluteʒ operamini. Sʒ vt infirmi tatem eius oſtendat:adiungit. Deus eſt eniʒ inquit qui operatur in vobis·⁊ vel/ le et perficere pꝛo bona voluntate. Atrum bonam voluntatem no ſtraʒ ſequaturan precedatgra/ cia dei Eaß. xi. Tita ſunt hec quodãmodo in/ e diſcrete permixta atq; cõfuſa. vt quid ex quo pendeat int᷑ mł/ tos magna queſtione voluatur.i.vtruʒ quia initium bone voluntatis pꝛebueri mus miſereatur noſtri deus · an qꝛ deus miſereatur conſequamur bone volunta tis initium. Multi enim ſingnla heccre⸗ entes ac iuſto amplius aſſerentes.va/ rijs ſibiq; ↄtrarijs ſunt erroꝛib ĩuoluti Si eĩ dixerimus noſtrum eſſe bone pꝛin cipium voluntatis · quid fuit in perſe/ cutoꝛe paulo · qͥd in publicão mattheo: quoꝛũ vnus cruori ac ſu ꝓplicijs innocẽ tum · alius violentijs ac rapinis publid ineubans attrahitur ad ſalutem? Sin Vrro gratia dei ſem per ĩſpirari bone vo/ luntatis pꝛincipia dixerimus · quid de ʒachei fide·quid de illius in crucelatro⸗/ nis pietate dicimꝰ. ꝗ deſiderio ſuo vim quandam regnis cęleſtiby inferẽtes.ſpe/ cia lia vocationis monita pꝛeuenerunt. CLonſummationẽ vero virtutum 7 exe⸗ cutionem mandatoꝛum dei ·ſi noſtro de putauerimus arbitrio:quomõ oꝛamus Confirma deus hoc quod operatꝰ es in nobis· opera manuuʒ nr̃arum dirige ſupꝑ nos. Scimꝰ ad maledicendũ iſraeli balaam fuiſſe conductum ſed videmus maledicere enpienti non fuiſſe ꝑmiſſum celo. Jubemur animas noſtras ſolicite Cuſtoditur abymelech. ne releccã tanꝰ⸗ gens peccetin deum. Joſeph fratrum li noꝛe diſtrahitur · vt deſcen ſio filioꝛuz i) rael in egiptum fieret:⁊ illis de germani nece tractãtibus future famis remedia pararentur. Quod idẽ ioſepha fratri⸗ bus agnitus manifeſtat dicens. Molite pauere nec durũ vobis videatur.ꝙ vẽ⸗ didiſtis me in his regionibus. Pꝛo ſa⸗ lute enim veſtra miſit me dominus ante vos. Et infra. Pꝛemiſit enim me domi⸗ nus· vt reſeruemini ſuꝑ terram et eſcas ad viuẽdum poſſitis habere. Non vro cõſilio ſed volütate dei huc miſſus ſuʒ qui fecit me quaſi patrem pharaonis et dominũ totius domus eius · ⁊ pꝛicipem iu omni tena egipti. Et cum poſt obituʒ patris foꝛmidantibus fratribus ſuſpi/ tionem timoꝛis auferret · nolite inquit ti mere· nũquid dei poſſumus renuere vo/ luntati: vos cogitaſtis aduerſum me malum · ⁊ deus vtit illð in bonum · vt ex altaret me ſicut in pᷣſentiarum cernitis· vt ſaluos faceret populos multos. Qð etiam beatus dauid economice tunc fa⸗ ctum in pſalmo centeſimoquarto ſilit᷑ declarauit dicẽs. Et vocauit fameʒ ſup terram. omne firmamentum panis cõ triuit. Miſit ante eos virum· in ſeruum venũdatus eſt ioſeph. NHec duo id ẽ vł gratia dei vel liberum arbitrium ſibi q⸗ dem inuicem videntur aduerſa · ſʒ vtra⸗ qʒ concoꝛdant⁊ vtraq; nos pariter de⸗ bere ſuſcipere · pietaſ̃ᷣ ratione colligimꝰ· ne vnum hoꝛum homini ſu btrahentes eccleſiaſtice fidei regulam exceſſiſſe vide amur. Nam cum viderit nos dens ad bonum velle deflectere.occurrit· dirigit atq; confoꝛtat· Ad vocem enim clamo⸗ ris tui ſtatim vt audierit reſpondebit ti/ bi Et in uoca me ĩqͥtin die tribulatiõis tuę⁊ eripiã te ⁊ gloꝛifſicab me. Etrurſꝰ ſi nos nolle vlintepuiſſe perſpexerit ad hoꝛtationes ſaluti feras admouet coꝛdi bus noſtris:quibus voluntas bona vel reparetur vel fozmetur in nobis. Collatio x Ilĩ abbatis Cheremonis ſi ſeruus meus 1 cccus niſi ad quẽ nun/ voluntas bona nec ſemper gratię nec ſemper ſithominitri/ Capitulũxij Eec enim talem deus boĩeʒ feciſ n ſſe credenduseſt · ꝗ nec velit vn 6I nec poſſit bonũ. Nlioquĩ nec liberum ei permiſit arbitrium · ſi ei tantũ modo malum vt velit ⁊ poſſit· bonuz x ro a ſemeipo nec velle nec poſſe conceſſit. Et quomodo ſtabit illa domĩ poſt pꝛe⸗/ naricationem pꝛimi hominis lata ſentẽ/ tia. Ecce adam factus eſi ſicut vnus ex nobis. ſciens bonum malum. Mõ eniĩ talis ante fuiſſe putandus eſt · qui boni eſſet pꝛoꝛſus ignarus.Nlioquĩ vllut qðᷣ dam irrationa bile atq; inſenſatum ani/ mal eũ fatẽdum eſt fniſſe foꝛmatũ · Qð ſatis abſurdũ atq; a catholica fide om,/ nimodis alienum ẽ. Quinimmo hm ſa⸗ pientiſſimi Salomonis ſentẽtiam. fecit deus bominem rectum · id eſi vt tantum modo boni ſcientia iugiter frueretur· ſ ip̃i queſierunt cogitationes multas. fa⸗ cti enim ſunt(vt dictum eſt)ſcientes bo⸗ num et malum. Concepit ergo adã poſt pꝛeuaricationem quam non babuerat ſcientiam mali:boni vero quã acceperat ſcientiam non amiſit. Deniq; non ami ſiſſe humanuz genus poſt pꝛeuaricatio/ nem ade ſciẽtiã boni · etiã apoſtioli ſente/ tia euidentiſſime declaratur qua dicit. Cum enim gentes que legem nõ habent naturaliter ea quę legis ſunt faciunt · bi legem non habentes ipᷣi ſibi ſunt lex. qui oſtendunt opus legis ſcriptum in coꝛdibus ſuis: teſtimonium reddenteil lis conſcientia ipſoꝛum · Z inter ſe inni/ cem cogitatõibus accuſantibus aut eti am defendentibus in die qua iudicabit deus occulta hominum. Quo ſenſu eti⸗ am domin? per pꝛophetam increpat in/ Teoꝛum non naturalem ſed voluntaniã cecitatem · qua ʒipi ſibi contumaciter in ferebant. Surdi inquit audite · ⁊ ceci in- tuemini ad vidẽdum. Quis ſurdus ni⸗/ cios meos miſi: Et nefoꝛte hanc eo n ce⸗ citatẽ aliquis naturęnõ volũtati poſſit aſcribere· alibi ait Educ foꝛas populuʒ cecum ⁊ oculos habentem · ſurdum ⁊ au res ei ſũt. Et iten. Qui habẽtes ĩqͥtocu lus nõ videtis: ⁊ aures ⁊ nõ audi.Do minus etiam in euangelio. Quia vidẽ⸗ tes inquit non vident: ⁊ audientes non audiunt neq; intelligunt. Et adimple/ turin eis pꝛophetia yſaie dicens. Audi/ tu audietis ⁊ non intelligetis.⁊ vidẽtes videbiᷣ ⁊ nõ videbitſ. Incraſſatũ eſteĩ coꝛ populi huiꝰ.⁊ aurib grauiter audie runt ? oculos ſuos concluſerũt:nequan do videant oculis:et auribus audiant Tcoꝛde intelligant:⁊ conuertantur ⁊ ſa- nem illos. Deniq; vt poſſibilitatem bo/ ni eis ineſſe ſignaret· increpat phariſeos MQuid aũt inqᷣt etiãex vobipᷣis nõ iudi⸗ catis qð bonũ eſt: Qð vtiq; eis nõ dix⸗ iſſet · miſi eos iudicio naturali id quod equum eſt ſciſſet poſſe diſcernere. Ande cauendum eſt nobis· neita ad dominũ omnia ſanctoꝛum merita referamus: vt nihil niſi id quod malum atq; peruer- ſum eſt humanęaſcribamus nature In quo quidem ſapientiſſimi Salomonis immo domini cuius hc verba ſunt teſti monio confutamur. Ita enim cum con ſummata tẽpli extructione oꝛaret effat eſt. Noluitq; dauid pater meus edifica re domum nomini domini dei iſrahel et ait dominꝰ deus ad dauid patrẽ meum NQð cogitaſti in coꝛde tuo edificare do⸗ mum nomini meo . bene feciſti bocipſum mente tractans verumtamen nõ tn edi⸗ ficab domũ nomĩ meo Mec & cogitatio atq; iſte tractatus regis dauid· virum ne bonus ex. deo an malus ⁊ ab homi⸗ ne fuiſſe dicendus eſt: Si enim bona at⸗ q; ex do fuit illa cogitatio· cur ab eo a qꝗͥᷣ inſpirata eſt eide; negatur effectus: Si autem mala ⁊ ex boĩe fuit cur landat᷑ a dño. Reſtat vt ⁊ bona ⁊ ex bomiĩe fuiſ ſe credatur In quem modũ etiã noſiras quotidie cogitationes poſſumꝰ indicare 1 G 8 un, S uct, nicites fichel aucde Negen lunt⸗ ur⸗ mbo/ miſeos Ginci⸗ nöd o⸗ re Ent. ſwmnini ð Meq; enim aut ſoli dauid bonum ex ſe/ metipſo cogitare conceſſum eſt. aut nob ne qͥd boni vnq; ſapere aut cogitare poſ ſimus: naturaliter denegatur. Dubita⸗ ri ergo non poteſt ineſſe quidem omĩ ani męnaturaliter virtutum ſemina benefſi cio creatoris inſerta · ſed niſi hec opitula tione dei fuerint excitata ad incremen⸗ tum perfectionis nõ poterũt ꝑuenire · qꝛ hm beatuʒz apoſtolum · neq; qui plantat eſt aliquid· neq; quirigat.ſed qͥ incremẽ tum dat deus. Adiacere autẽ homini in quamlibet partem arbitrij libertatẽ· etiã liber ille(qui dicit᷑ paſtoris )apertiſſime docet · in quo duo angeli vnicuiq; nr̃Um adherere dicunt᷑id eſt honus ac malus: in hominis vero optione cõſiſtere vt eli⸗ tu ⁊ tremoꝛe veſiram ſalutẽ operamini · niſi ſciſſet eaʒ vel excoli a nobis poſſe v negligi. Sed ne crederent ſe ad opus ſa lutis diuino auxilio non egere ſbiun git. Deus eſt enim qui operaturin vobis Vllle et perficere ꝓ bona volũtate.Et id circo thimotbrum monens· noli inqtne gligere gratiam dei quęe eſt in te. Et iten Ob quam cauſam moneo te vt reſuſci⸗ tes gratiam que eſt in te. Inde eſt qu.d etiam choꝛinthijs ſcribens hoꝛtat᷑ 1 cõ⸗/ monet ne indignos ſe gra dei infructuo ſis operibus exhiberent dicẽs. Adiuunã⸗ tes aũt ⁊ obſecramus ne inuacuum gra tiam dei recipiatis. Quã ſine dubio· inuacuum receperat ſymon · non ꝓfuit ei perceptio gratię ſalutaris. Non enim SSceptis beati petri maluit obedire dicen tis. Penitentiam ageab bac nequitia tnua · oꝛa deum ſi foꝛte remittatur tibi H cogitatio coꝛdis tui · in felle enim amari9/ tudinis et obligatiõe iniquitatis video te eſſe. Oꝛeuenit ergo homĩs voluntatẽ quia dicit᷑ Deus meus miſericoꝛdia eiꝰ pꝛeueniet me.Et rurſus: dñm remoꝛan/ tem atq; vtiliter quodammodo ſubſiſtẽ tem · vt noſtrum experiat atbitrium. vo luntas pꝛeuenit noſira. cum dicit· ⁊ ma ne oꝛatio mea pꝛeueniet te.Etiteꝝ Pꝛe ueni ĩ maturitate et clamaui et puener̃t oculi mei ad te diluculo. Aduocat etiaz nos et inuitat cum dicit. Lota die expã di manus meas ad populü non creden- tem mihi ↄtradicentẽ · Et inuitatur a nobis cum dicimus ei. Tota die expan di manꝰ? meas ad te. Expectat nos cũ dẽ Pꝓphetam. Pꝛopterea expectat nos do minꝰ vt miſereat᷑ noſtri · Et expectatur a nobis cum dicimus Expectans expecta ui dñm et reſpexit me · ⁊ expectani ſaluta re tuum dñe.Et confoꝛtat nos cum di⸗/ cit. Et ego erudiui ⁊ confoꝛtaui bꝛachia eoꝛum. in me cogitauerũt maliciã. Et gat quem ſequatur. Et idcirco manet i homine ſemꝑ liberum arbitriũ ꝙ gratiã dei poſſit vel negligere vel amare. Non enim pꝛecepiſſet aplus dicens.cum me⸗ vt noſmetipos confoꝛtemus boꝛtat᷑ cuʒ dicit. Confoꝛtate manus diſſolutaset genua debilia roboꝛate. Clamat ieſus Si quis ſitit vniat ad me ⁊ bibat.la mat etiãad eũ ꝓpheta Laloꝛaui clamãſ rauce facte ſunt fauces mee· defecer̃t ocu li mei dum ſpero in deum meum. Que⸗ ritnos dñs dicens. Queſiui non erat vir. vocaui ⁊ non erat qui reſponderet · Querit᷑ et ipſea ſponſa flebiliter cõque rente · In cubili meo in noctibus qu eſi/ uni queʒ dilexit anima mea. queſiui eum et non inueni: vocaui eũ ⁊ non reſpõdit OQ gratia dei humani conatus coõpenſarenon poſſint. Ca. xiij. LCita ſemper gratia dei noſtro e in lonam partem cooperat ar. beitrio · atq; in omnibus illð ad inuat pꝛotegit ac defendit· vt nonnũqᷓ; etiam ab eo quoſdam conatus bone vo luntatis vel exigat vel expectet · ne peni⸗ tus doꝛmienti aut inerti ocio diſſoluto· ſua dona conferre videatur. occaſiones quodaãmodo querẽs.quibus humanę ſegniciei toꝛpoꝛe diſcuſſo:non irrationa bilis munificentie ſue largitas videat᷑. dũ eã ſub coloꝛe cuiuſdã de ſiderij ac la boꝛis impartit · vt nihilominꝰgra dei ſʒ Stuita ꝑſeneret dũ exiguis quibuſdam W . Collatio xI Il abbatis Cheremonis ſed gratia dei· virtutem diuine ptectio⸗ paruiſq; conatibus tantam immoꝛtali tatis glam · tanta perennis beatitudinis na:ieſtimabili tribuit largitate. Nec enim qꝛ illius in crucelatronis pꝛeceſſe⸗ rat fides idcirco ꝓnunciandum eſtnon ci beatam cõmoꝛationem ꝑadiſi gratui toeſſe pmiſſam · aut penitentiã dauid re gis illam vnius verbi qua dixit. pecca⸗ ni dño · duo taz grauia eius crimĩa· ⁊ nõ potius clementiam dei abſtuliſſe creden⸗ dum eſt · vt per nathan ꝓphetam merere tur audire:⁊ dñs tranſtulit iniqnitateʒ tuam non moꝛieris Qd igit homicidiũ adulterio addidit · liberi vtiq; arbitrij fu it· quod aũt arguitur ꝑ ꝓphetaʒ · diuinę dignationis eſt gratia Rurſuʒ ꝙ pecca/ tum ſuũ bumiliatꝰ agnoſcit· ꝓpꝛie liber-/ tatis eſt opus vero ſub bꝛeuiſlimo tẽ poꝛis pnuncto indulgentiam tantoꝛũ cri minum ꝓmeretur · dni miſerentis eſt do num. Et quid de bac tam bꝛeui cõfeſſio⸗ ne ⁊ incompꝑabili diuieretributionisi⸗ menſitate dicamus cum beatus apoſto⸗ lus ad illaʒ magnitudinem future remu nerationis aſpiciens: quid de illis tã in/ numeris pſecutionibus ſuis ꝓnũciaue⸗ rit conſiderare pfacile ſit: Qam momen taneum hoc inquit ⁊ leue tribulationis nolhę · ſupꝛa modum vltra cõpꝑationeʒ eternum põdꝰ gloꝛię oꝑatur in nob De quo et alibi conſtãter enunciat dicens. Quia nõ ſunt ↄdigne paſſiones huius tpis ad futuraʒ glaʒ q̊ reuelabit᷑ in nob Quantülibet ergo eniſa fuerit humana fragilitas · future retributioni par eẽnõ poterit · nec ita lalvꝛibus ſuis diuinam imminuit gram · vt non ſp gratuita per/ ſeneret. Et idcirco ſdictus magiſter gẽ/ tium · licet gratia dei apoſiolatus gradũ ſoꝛtitum ſe fu iſſeteſtetur dicens · gratia autem dei ſum quod ſum.tñ ſe qͥʒ diui/ ne gratięreſpondiſſe ꝓnunciat dicens· Et gratia eius in me vacua non fuit · ſ abundãtius illis omnibo laboꝛaui ⁊ ob tinui non autẽ ego·ſed gratia dei mecũ Nam cum dicit laboꝛaui:conatuʒ ꝓpꝛij 17 ſignat arbitrij· Eum dicit non autẽ ego nis oſtendit Cũ dicit mecum. non ocio ſo neq; ſecuro·ſed laboꝛanti ac deſudãti eam coopatam fuiſſe declaſſat. Atemptationibus ſuis deus virtutem humãai experiatur ar/ bitrij) Cap̃.xiiij. Aaog etiam in iob pꝛobatiſſi / q mo atbleta ſuo · cum eum dya⸗ bolus expetiſſʒ ad ſingulare cer tamen diuinam legimus ꝓuidiſſe iuſti/ ciam. Si enim contra inimicũ non ſua virtute ſed dei ſolius fuiſſet gratia ꝓte/ gente congreſſus· ⁊ abſq; vlla vtute pa tiẽtie ſuę diuina tm̃ opitulatõe ſuffult⸗ multiplices illas ac tota inimici crudeli/- tate queſitas tem ptationum moles ⁊ ex itia pertuliſſet · quomõ non illam calum nioſam diabolus cq;ᷓ pꝛius emiſerat vo⸗ cem aduerſus eum iuſtius iteraſſet NMñ quid gratis colitiob deum: Nonne tu vallaſti eum ac domum eins ⁊ vniuſam ſubſtantiam eius ꝑ circũitum? Sed au⸗ fer manum tuaʒ. id eſt ſine eum ſuis me⸗ cum viribus decertare · niſi in faciẽ tuaʒ benedixerit tibi. Sed cum nullã huiuſ⸗/ cemodi querimoniam calumnioſus ho/ . * 4 .— ſtis poſt conflictũ audeat iterarenõ dei ſed illius ſe victum viribus confitert · li⸗ cet etiam gratia dei non in totum illi de fuiſſe credenda ſit quę tantã temptato/ ri temptandi tribuit poteſtate; · quantã Zillum reſiſtendi nou erat habere virtu⸗ tem · nõ eum ab illius impugnatione ſic ꝓtegens · vt nullum virtuti humane re⸗ linqu eret locum · ſed hoc tantũ ꝓcurans ne violentiſſimus inimicus animã eius amentem faciens. impotem ſenſu · im⸗ parieum atq; iniquo certaminis põde/ re grauaret. 8 ergo ſoleat interduʒ temptare dñs fidem noſtram vt foꝛtioꝛ vel gloꝛioſioꝛ fiat · euangelici illius cen⸗ turionis edocemur exemplo · cuius pue rum cum ſciret vtiq; poteſtate ſermonis ſui ſe dñs curaturum· offerre maluit pꝛe ſentiam coꝛpoꝛalem dicens. Ego veniã Tcurabo eum. Sed illo hanc e ius obla nn bio tekon dien tg⸗ za nent etſer hean hiato dust To⸗ ſan nei Poee Pei Ptar arbi pergrediente atq; dicente.Dominenon ſum dignus vt in tres ſub tectum meuzʒ ſed die tantum verbo et ſanabitur puer meus· miratureuʒ dominus atq; collau dat · cũctisq; illis qui ex iſrahelis pʒpu lo crediderat pꝛefert dicens. Amẽ dico vobis · non inueni tantam fidem in iſra hel. Nulliꝰ enim laudis eſſet ac meriti · ſi id in eo chriſtus quod ipſe donanuerat pꝛetuliſſet. Alioquin dixiſſet. Amẽ dico vobis · non dedi tantam fidem in iſrael. Quam explorationem fidei/etiam in il lo magniſicentiſſimo patriarcha dinaz legimus diſpenſaſſe iuſticiam · cum dici tur. Et factuʒ eſt poſt hc verba tempta uit deus abrabam. Mon eni illam fidezʒ quaʒ ei dñs inſpirabat · ſed illã q; voꝰ tus ſemel atq; illuminat a domino pꝑ ar bitrij libertatem poterat exhibere · experi ri voluit diuina iuſticia. Andenon im/ menito fidei eius cõſtantia compꝛobat᷑ atq; ad eum ſubueniente gratia dei que eum panliſper ſu breliquerat vt pꝛoba,⸗ ret ita dicitur Meinferas manum tuz in puerum/neq; facias ei quicq; nũc eni ſcio · quia times dominum tu·et non pepꝑ ciſti filio tuo dilecto pꝛopter me.Qnod temptationis genus nob quoq; ad pꝛso bationis meritũ poſſe contingere · ĩ deu teronomio ſatis euidẽtera legiſlatoꝛe p dicatur. Si ſurrexeritinter vos pꝛophe ta · aut qui ſomnium ſe vidiſſe dicat · et pdixerit ſignum atq; poꝛtentum:et eue⸗ nerit qð locutus eſt et dixerit tibi eaamꝰ*2 et ſeruiamus dijs alienis quos ignoꝛaſj neandias vꝓ̈ba pꝛopbete illius aut ſom niatoꝛis:quia temptans temptatte mdi Teus tuus · vtrum diligas eũ in toto coꝛ c tuo:⁊ cuſtodias mandata illiꝰ an nõ: Quid ergo:Cum iſtum pꝛophetaʒ aut ſomniatoꝛem ſurgere permiſerit deꝰ ita ne eos quoꝛum fidem pꝛobare diſponit · pꝛotecturus eſſe credendus eſt: vt nulluʒ penitus locuʒ quo ſuis viribus cuʒ tem ptatoꝛe confligant libero eoꝛum reſuet arbitrio:Et quid eos neceſſe eeſt veltem⸗ De protectione deii tionem feruentioꝛis fidei fla grantia ſu / ptari:quos ita infirmos nouit ac frag. les. vt nequaq; virtute ſua valeant reſi⸗· ſtere temptatoꝛi:Sed vtiq; nec tempta- rieòs iuſticia domini permiſiſſet· niſi pz rem in eis reſiſtendi ſciſſet ineſſe virtutẽ· qqua poſſent equitatis iudicio in vtroo merito vlrei vl laudabileſindicari.Cca le eſt ⁊ illud quod ab apoſtolo diciur. Ita q; qui ſe exiſtimat ſtare videat neca, dat Temptatio vos nõ appꝛebendat ni ſi humana. Fidelis autem deus qui nõ permittit vos temptari ſupꝛa id qd po- teſtis ·ſed facietcum temptatione et eritũ̃ vt ſuſtinere poſſitis. Cum enĩ dicit · qui ſtat videat ne cadat ·ſollicitaʒ reddit ar- bitrij libertatem · quã vtiq; nouerat per- cepta gratia · vel ſiare per induſtriaʒ· xol cadere per negligentiam poſſe · Cum au tem infert: temptatio vos non appꝛehben dat niſi humana infirmitatem eoꝛnʒ et inconſtantiam nec dum robuſte mẽtis tiarum turbinibynõ poterant impugna ri:aduerſũqs ſeipᷣm vel illos pfectos no- uerat quotidie dimicare· de quibus ad epheſios dicit. Jam non eſt nobis collu ctatio aduerſus carnẽ et ſanguinem· ſecd aduſus paicipatus:adũſus ptãtesadun ſus mundi rectoꝛestenebꝛarum barum · contra ſpinitalia nequitie in celeſttbus. Cum vxro ſubiungit · fidelis autem deꝰ qui nõ permittit vos temptari ſupꝛa id quod poteſtis. non vtiq; optat ne eos dominus temptari permitteret · ſed ne u pꝛa id quod ſuſtinere poterant temptos⸗ rentur. Illud enim indicat humani ar/ bitrij facultatem:hoc vero dñi grataaim temptationum luctamina moderantis oſtendit. In his igitur omnibus appꝛo⸗ batur ita ſem per diuinam gratiam arbi trium hominis incitare· vt illud nõ in oi bus taliter pꝛotegat ac defendat: vt non etiam pꝛopꝛij cònatibus congredi adæa uerſum ſpiritales faciat inimicos/in qui bus vel gratiã dei victoꝛ: vel infirmitat ſuã ſuperatus intelligat⁊ ita diſcat nõ de ſug ſoꝛtitudine ſed de diuino ſemper m ſperare ſuffragio· atq; ad ſuum ingiter recumere paꝛotectoꝛem. Et vt hocnõ no/ ſtira coniectura· ſed euidentioꝛibs adbuc ſcripture teſtimonijs appꝛobetur illud quod in ieſu nauelegitur retractemus. Has inquit gẽtes dimiſit dominus.ac diſperdere noluit· vt in eis experireturiſ/ rahbeleʒ· vtrũ cuſtodiret mandata domi ni dei ſui vt haberent conſuetudineʒ cũ hoſtibus pꝛeliandi.Et vt incomparabi li creatoꝛis noſtri clementie moꝛtale ali⸗ quid· non pꝛo equalitate pietatis · ſed ex aliqua indulgentie ſimilitudine compa remꝰ.ſi nutrix pia atq; ſollicita diu ſinu parunlum geſtat · vt quandoq; ingredi cxocecat · et pꝛimũ quidem eum reptare ꝑ/ mittit · de hinc erectum vt alternis paſſi⸗ Bus innitatur dextre ſue vtute ſuſletat · at mox paululũ derelictuʒ. ſi titubanteʒ viderit pꝛotinus appꝛehendit· nutanieʒ ſuſcipit · lapſuʒ erigit et vel arcet a calu- weletiam decidere leuiter ſinẽs eleuat pꝰ ruin am. cum antem eum ad puerieiam vel adoleſcentie ac iuuentutis perduxe/- rit robur quedam etiam pondera vella bpꝛes quibus non oppꝛimatur · ſedexer/ ceatur iniungit et cum emulis decertare veermittit. quantoma gis celeſtis ille om⸗ ntilum pater nouit · quem ſinu gratie ſ ue B geſtet 7 quẽlibere voluntatis arbitrio ĩ conſpectu ſuo exerceat ad virtutem et tm̃ adiuuat laboꝛantem exaudit vocan tem · non reliquit qu erentem:eripit de pe . „ niniculo interdum etiam neſcientem. Demultiplici vocationun gra tia. Laß. rv. EFEFEr quę etiam enidenter oſtẽdi p mr inſcrutabilia eſſe iudicia dei et inneſti gabiles vias eius · 4 burus ad ſalutem humanum at rahit genus: Q etiam euangelicaruz vocationum exemplis poſſumus appꝛo bare. Andream namq; ac Petrum cete roscq; apoſiolos · nihil de ſalut ſue reme dio cogitãtes · ſpontanen gre ſug digna ram fidei in qua vnũquẽq; repperit · vel ſicut vnicuiq; ipe partitus eſt· maluerit erxrercere. Credentem nam q; qad emun Dationeʒ lepꝛe ſue voluntas chriſti ſuffi ceret · ſolo voluntatis ſuę curauit aſſen ſu · dicẽs· Nolo · Müdare. Alteri depcã iii· vt adueniens per im poſitioneʒ manꝰ ſue defunctam ſiliam ſuſcitaret. ingrel⸗ ſus domum eius eodem modo quo ille ſperauerat id quod rogabatur indulſit Alij credenti ſummã ſalutis in verbi eiꝰ pꝛeceptione conſiſtere · ac reſpondenti. dic tantum verbo et ſanabitur puer me us per bmonis im perium reſolutos ar tus priſtino roboreſolidauit dicẽs. Aa ceet ſicut credidiſti fiat tibi. Alijs de ta ctu fimbꝛie eius ſperantibus medicinã · vvbertim ſanitatis dona largitus eſt. Ali oꝛum moꝛbis medelam rogat indullit Alijs ſpontaneaʒ preſtitit medicinam. Alios hoꝛtatus eſt vt ſperarent dicens. Vis ſanus fieri · Alijs nõ ſperantibo vl⸗ tro ingeſſit auxilium. lioꝛuʒ deſideria piꝛiu ſq; voluntati eoꝛum ſatiſfaceret ex⸗ ploꝛanit dicens. Quid vultis vt faciaʒ vobis. Alij ignozãti viam qua id quod TLheremonis tione pꝛelegit. Zacheum ad cõſpectum ſe domini fideliter extendentem · et exigui tateʒ ſtature ſuę ſycomoꝛi celſitudineſbᷣ leuantem. non ſolum ſuſcipit· verumeti an benedictione cohabitatiõis illuſtrat Innitum ac repugnanteʒ attrabit pau lum: Aliũ ita pꝛecepit ſibi inſeparabi / liter in herere · vt ei poſtulãti breuiſſimaſ peo ſepultura patris nõ concedat indu cLieas. Coꝛnelio pꝛecibus et elemoſynis ingiter inſiſtenti · xelut remunerationis vice via ſalutis oſtẽditur · eiq; angeli vi ſiita tione pꝛecipitur: vt accerſiens petrũ V1yrba ſalutis ab eo· quibus vna cũ om̃i brus ſuis ſaluaretur agnoſcat.Et ita mł tfifoꝛmis illa ſapientia dei ſalutem homi num multiplici atq; inſcrutabili pieta te diſpenſat · ac ſi capacitatem vniuſcu iuſq; gratiaʒ ſuę largitatis imꝑtit. vt ip ſas quoq; curationes nõ pᷣm vnifoꝛmẽ maieſtatis ſuę potentiam · ſed ßᷣm menſu ſig i fin cone on⸗ for td ſaee lorm tehi ſega bin big ten dee deit 5 ſn de in ſn A lati geci guſtur eryn ute⸗ mncht ninrſch Acene Cnius Cnſi⸗ Wtis nltaten werer⸗ noc, naldo⸗ Neng uureb Mnla ſuc⸗ Mis Nn gnl G nnei luih biter nb⸗/ miſin riner noni⸗ ntoris ngän ns An ncion Einnt n bwni iigien Wiſon Weyp Momt fnnn znavan Venun i ſanf taſen ipe num nge goll⸗ nduhr wi e nwn Guwen D eun Cona il (dics, antbyn nhann itfunn jigen — loꝛum. Et ita largitas dei ſ'm capacitas- tẽ hũane fidei etiaʒ ipa foꝛmamr · vt hu/ icquidem dicat · ſm fidem tuam fiat ti/ bi · illi vero · vade ⁊ ſicut credidiſti fiat ti bi · alij añt · fiat tibi ſicut vis· et rurſuʒ al teri· fides tua te ſaluũ felit. Degratia dei eo ꝙ humane fi⸗ dei tranſcendat anguſtias. Cap̃.xvi. Emo autem eſtimet hbec a nok n ob hoc fuiſſe pꝛolata· vt nitam̃ gſtru ere ſumma ſalutis in no⸗ ſtre fidei dicione conſiſtere· hm quoꝛun/ dam pꝛofanam opinionem · qui totuʒ li bero arbitrio deputãtes · gratiã dei diſpẽ ſari him meritum vniuſcuiuſq; definiũt Sed abſoluta plane pronunciamꝰ ſen/ tentia · etiam exuberare gratiã dei ⁊ trãſ gredi interdum humane infidelitatl an/ guſtias · Qð in illo euãgelico factũ fuiſ⸗ le regulo reminiſcimur· qui dum faciliꝰ credit egrotantem filium ſuuʒ poſſe cu⸗/ rari · q; moꝛtuum ſuſcitari · pꝛeſentiã do mini feſtinus imploꝛat dicens.Domine ceſcende pꝛiuſq; moꝛiatur filius meus. Cuius infidelitatem licet his ſermonibꝰ chriſi ꝰarguerit · niſi ſigna ⁊ pꝛodigia vNi eritis non creditis: tamen nõ ſᷣm infir/ mitatem fidei eius gratiam ſuę diuinita tis exercuit · nec pꝛeſentia coꝛpoꝛali quẽ/ admodum ille crediderat letales febꝛiũ moꝛbos ſed verbo ſue poteſtatis excluſit dicens. Nade filius tuus viuit.Quam ſuperabundantiam gratie · etiã in illius paralitici curatione dominum legimus effudiſſe: cum ei languoꝛis ſui tantum concupierat obtineret benignꝰ oſtedit· ſi credideris inquiens: videbis gloꝛiam ei. Inter alios ita virtutem curationũ afflu enter effudit· vt de eis euangeliſta cõmemoꝛet · et curauit om̃es languidos eoꝛũ · Inter alios vero immenſa illa bñ⸗ ficioꝛum chriſti abyſſus ita obturata ẽ· vt dicatur · ⁊ nõ poterat inter illos ieſus facere virtutes pꝛopter incredulitateʒ il quo coꝛpus fuerat reſolutum remedia poſcenti · anime pꝛius ingerit ſoſpitatez dicens. Conſtans eſto fili · dimittuntur tibi peccata tua. Poſt quod non credj⸗ tibus ſcribis poſſe eum remittere buma⸗ na peccataad confundendam incredu/ litatem eoꝛum· etiam membꝛa eius para liſeos valitudine reſoluta · poteſtatt ſuęg ſermone reſtrinxit dicens. Quid cogita tis mala in coꝛdibus veſtris:Quid ẽ fa ciliꝰ dicere · remittũtur tibi percata· aut dicere ſurge ⁊ ambula: Vt ſciatis autẽ quia filius hominis poteſtatem habet in terra dimittendi peccata· tunc ait para⸗ litico. Surge ⁊ tolle lectum tuũ:⁊ vade in domũ tuam. Similiter autem in illo⸗ qui triginta ⁊ octoannos iuxta natato rie crepidinem fruſtra decũbens. de aꝗᷓ illius motu ſperauerat medicinam mu nificentiam vltronee largitatis oſtendit Mam cum volens eum ad ſalutis reme. dia pꝛouocare dixiſſet ei :vis ſanus fle⸗ ri:cũq; ille de humani adiutoꝛij inopia quereretur ac diceret · hominem non ba beo vt cum turbata ſuerit aqua mittat me ĩ piſcinã:ĩcredulitati eiꝰ etignoꝛãtie veniam tribuens · pꝛiſtine eñ ſanitati · nõ illa qua ſperauerat via · ſed qua dominꝰ voluit miſeratiõe reſtituit dicens. Sur⸗/ ge tolle lectuz tuum · ⁊ vade in domũ tu am. Et quid mirũ ſi hec domini poteſta⸗ te geſta narrẽtur · cũ ſimilia etiã ꝑ ſuos ſuos diuina gr̃a fuerit operata: Ingre dientibus namq; templum petro Jo⸗ hanne · cum ille claudus ex vtero matris qui greſſum penitus ignoꝛabat elemoſi nam poſtularet · illi nõ vilia era queę po/ ſcebat infirmus· ſed greſſus officia largi untur · et paruiſſime ſtipis ſperantẽ ſola⸗ tia inſperate ſalutis pꝛemijs locupletãt dicente petro. Argentum 1 aurum nõ ẽ mihi · quod autem habeo hoctibi do In noleiei u chriſti naʒareni ſurge ambu m 2 De inſcrutabili diſpenſatione Er bec igitur exempla ꝗ̊ ð enã p gelicis pꝛotulimuſ monimen· eenigentiſſime poterimus adu⸗ tere · diuerſis atq; innumeris modis et inſcrutabilibus vijs· deum ſalutem bu mani generis pꝛocurare et quoꝛundam quidem volentium ac ſitientiũ curſum ad maioꝛem inuitare flagrantiã · qſdaʒ vro etiam nolentes inuitosq; compelle rreet nunc quidem vt impleãtur ea quę vtilitera nobis deſiderata pſpexerit ad⸗ iuuare· nunc vero etiam ipſius ſancti de ſiderij inſpirare pꝛincipia · et vel initium boni operis vel perſeuerantiam cõdona re. Inde eſt ꝙ oꝛantes non ſolum pꝛote⸗ ctoꝛem ac ſaluatoꝛem · ſed etiã adiutoꝛẽ ac ſuſceptoꝛem dominum pꝛoclamamꝰ. In eo enim ꝙpꝛioꝛ aduocatet ignoꝛan tes nos atq; inuitos attrahit ad ſalutẽ pꝛotectoꝛ atq; ſaluatoꝛ noſter ẽ in eo au tem qannitentibo nobis opem ferre re⸗ fugientes q; ſuſcipere ac munire conſue⸗ nit · ſuſceptoꝛ ac refugium nominat · De niq; hanc diſpenſationis dei multipli⸗ cem largitatem. beatus apoſtolus men/ te pertractanset in quoddã immenſu atq; interminabile pietatis dei pelagus ſe inadiſſe conſpiciẽs · exclamanit. O al titudo diuitiaruʒ ſapientie ⁊ ſciẽtie dei · qᷓ; inſcrutabilia ſunt indicia eius et in⸗ neſtigabiles vie eius. Quis eniʒ cogno uit ſenſum domini: Huius ergo ſciẽtię admirationem qꝙᷓ; ille talis ac tantus gẽ/ tuum magiſter expauit euacuare conabi tur quiſq; crediderit illius ĩeſtima bilis abyſſi pꝛofunditatem humana ratione ſe poſſe metiri. Nam qui ad plenuʒ diſ/ penſationes dei · quibus ſaluteʒ in homi nibus operatur · vel mente concipere vel diſſerere ſe poſſe conſidit· pꝛoculdubio ĩ pugnans apoſtolice ſententie veritateʒ· ſcrutabilia eſſe dei iudicia et veſtiga⸗ biles vias eius · pꝛophana pꝛonuncia⸗ Collatio XIII abbatis Cheremonis bitaudacia ipſo quoq; domino bec ad eos ita teſtante. Non enim cogitationes mee cogitatiões veſtre · neq; vie vre vie mee · dicit dominus · quia ſicut exaltan tur celia terra · ſic exaltate ſunt vie meea vijs veſtris · cogitationes mee a cogita tionibus veſtris. Hanc igitur diſpenſa tionem atq; amoꝛem ſuum · quem nobiſ tribuere dominus indefeſſa pietate dig tur: volens humane affectionis motu ex pꝛimere · nec inueniẽs in hac creatura ta lem charitatis affectum · cui eum compa rare dignius poſſet· tenerrimis pie mr̃is viſceribus comparauitet vtitur quideʒ hoc exemplo.quia carius aliud in natu ra hominum non poteſtinueniri dicens Nunquid obliuiſci poteſt mulier infan tem ſuum · vt nõ miſereat᷑ filio vteri ſui: Sed non contentus bac comparatiõe · tranſcendit eam confeſti atq; ſubiungit dicens.Et ſi illa oblita fuerit ego tamẽ non obliuiſcar tiu. Definitio patrum eo ꝙ liberuʒ arbitrium ad ſaluandum non ſitidoneum. ECap.· xviij. Er quod enidenti ratione colli p giitur ab his qui nõ loquacibo VYrrbis · ſed experientia duce · xel magnitudinem gratie: xel modulũ bu mani metiuntur arbitrijquia nõ leuibo curſus· nec foꝛtibus pꝛelium · nec ſapien tibus panis · nec pꝛudentibus diuitie · nec ſcientibus gratia · ſed operatur hec omnia vnus atq; idem ſpirituſ diuidẽs vnicuiq; pꝛont vult. Et idcirco fide nõ dubia · et vt ita dicam palpabili exxenẽ tia compꝛobatur · vniuerſitatis deñ ve lut pijſſimũ patrem · benigniſſimũq; me dicum bm apoſtolum indifferenter om nia in omnibusoperariet nunc quideʒ ſalutis inſpirare pꝛicipia et inſerere vni cuiq; bone voluntatis ardoꝛem · nũc ve ro ipius operationis effectum 1 conſum mationeʒ donare virtutũ· et nuc a ruina 1 Nad iones mye duln feneen oogen dii nwob⸗ medi none Uurut nconge Hienis ni lin nan idicens rrinfan tiſoie möe bunct vmi lm M y. ecoli ach e lü ba leui⸗ apien duite⸗ u he ſuch oſe⸗ ens imni Ar nig e trom gici, ey nüc oun un iam pꝛoxima lapſuch precipiti etiam in⸗ uitos ⁊ inſcios reuocare:nunc autem oc caſiones ⁊ opoꝛtunitates ſalutis ingere⸗ re·ac pꝛecipites violentosq; conatus a letalibus diſpoſitionibus inhibeꝛe. ⁊ ali os quidem volentes currẽtesq; ſuſcipe/ re· alios vero nolentes renitentesq; per⸗ trahere · et ad bonaʒ cogere voluntatem. Totum vero non ſemper reſiſtentibon“ perſeueranter inuitis nobis a diuinita⸗ te concedi:et ſummã ſalutis noſtre· non operum noſtroꝛum merito · ſed celeſti S/ tie deputandamita domini ipſius voci bus edocemur. Et recoꝛdabimini viarũ veſtrarum etomnium ſcelerum veſtroꝝ quibus polluti eſtis in eis· et diſplicebit vobis in conſpectu veſtro· in omnibus malitijs veſtris quas feciſtis · et ſciett q· ego dominus cum bene fecero vobis P/⸗ pter nomen meum · non hm vias veſtras malas· neq; ſᷣm ſcelera vr̃a peſſima do⸗ mus iſrahel. Etidcirco boc ab om̃ibus catholicis patribus diffinitur· qui perfe ctionem coꝛdis nõ inani diſputatiõe ⸗ boꝛum · ſed re atq; opere didicerũt diui⸗ ni eſſe muneris · Dꝛimũ vt accendatur vnuſquisq; ad deſideranduʒ omne qð bonum eſt · ſed ita vtĩ alterutram partẽ plenũſi it libere volütat arbitriũ · Itẽq; etiã ſcm · diuine eẽ gratie vt effici vale ant exercitia pꝛedicta virtutum ſed ita vt poſſibilitas nõ extinguatur arbitrij · Tertiũ quoq;· ad dei munera pertinere vt acquiſite virtutis perſeuerantia tene⸗ atur·ſed ita vt captinitatem libertas ad dicta non ſentiat. Sic enĩ vniuerſitatl deus omnia in omnibus credendus eſt operari · vt ĩcitet pꝛotegat atq; ↄfirmet · non vt auferat quã ſemel ipſe conceſſit arbitrij libertatem. Siquid ſane verſu⸗ tius humana argumentationeac ratio/ ne collectum. huic ſenſui videatur obſi⸗ ſtere· vitandum magis eſt q; ad deſtruc⸗ tionem fidei pꝛouocandum. Mon enim fidem ex intellectu · ſed intellectum ex fi⸗ eprotectione dei emeremur ⸗ ſicut ſcriptum eſt. Miſi cre digderitis non intelligetis· quia quemad modum ⁊ deus omnia operetur in nob· et totum libero aſcribatur arbitrio cui dicitur · ſi volueritis ⁊ audieritis me · bona ſunt terre mãducabitis: ad plenũ humano ſenſu ac ratione non poteſi vt arbitroꝛ compꝛehendi. Hoc nos beatus cheremon confirmatos cibo laboꝛem fec tanti itineris non ſentire. Explicit collatio tertia abbatis cheremonis ð pꝛotectione dei. Incipiunt capitula collationi/½ pꝛime abbatis neſterotis ð ſpi/ ritali ſcientia. Laß.. Erba abbatis neſterotis de re⸗ ligioſoꝛum ſcientia. j De apprehendenda ſpiritaliũ rerum cognitione iij CNactualis perfectio duplici ratione ſubſiſtat. iij (Cactualis vita erga multas pꝛofeſſiones ac ſtudia diriue/ tor. „ De pꝛofeſſionis arrepte perſe⸗ uerantia vi De infirmoꝛum mobilitate. vij Exemplum caſtitatis quo do⸗ cetur non omnia ab omnibuſ emulang. viij De ſpiritali ſcientia. ix Bemtanoſtlkennifaf Peoſich Iur ad ſpiritalen. x Deatpprebendenda wre ſcien⸗ tie diſciplina. xi· BDe mulnplici ĩtellectu diuina rum ſcripturarum. xij Interrogatio quomodo poſ- ſitad obliuionem ſecularium carminũ perueniri. xiij Reſponſio quo pacto memoꝛi auaum eozum poſſimus abluere. xiiij CNimmũda anima neq; trade m 3 noſtre diſciplina atq; pfelſio · que ad cõ fe neq; percipere poſſit ſcienti/ . am ſpiritalenn. xv Obiectio deeo qymulti immun . di ſcientiam habeant · et ſanc⸗ ti non habeant. — xvi Reſponſio ꝙ mali ſe cientiam ve ram habere non poſſint. rvij Nuibus ratio perfectionis de xvij Quibus ð cauſis ſpiritalis do ctrina infructuo ſa ſit. xx E plerumq; etiam indigni gratiam ſalutiferi ßmonis ac cipiant. OUU Expliciũt capitull. Incipit collatio prima Abba⸗ iis neſterotis de ſpiritali ſcien/ Ponſio nis noſtre ⁊ itineriſ ootꝛdo compellit ˖ vt abbatis Meſterot pꝛeclari in omnib⸗ ſummeq; ſciẽtie vi ri inſtitutio ſubſequatur. Qui cum ſac/ rum ſcripturarum nos aliqua memoꝛie commendaſſe et eoꝛum intelligentiã de⸗ ſiderare ſenſiſſet · talibus nos adoꝛſus ẽ verbis. Multa quidem ſcientiarum in hoc mundo ſunt genera · tanta ſiquideʒ earum quanta ⁊ artium diſciplinarũq; varietas eſt. Sed cum omnes aut omni no inutiles ſint· aut pꝛeſentis tantum vi te cõmodis pꝛoſint·nulla eſi tamen quę non habeat pꝛopꝛium doctrine ſue oꝛdi nem atq; rationem· per quam ab expetẽ tibus poſſit atũgi.Si ergo ille artes ad inſinuationeʒ ſui certis ac pꝛopꝛijs line is diriguntur· quanto magis religionis Meſterotis templanda inuiſibilium ſacramentoꝛũ tendit archananec pꝛeſentis queſtus· ſʒ eternoꝛum retributionem expetit pꝛemi⸗ oꝛum · certo oꝛdine ac ratione ſubſiſtit. CLuius quidem duplex eſt ſciẽtia. Pꝛi⸗ ma pꝛacticeid eſt actualis que emẽdati one moꝛum ⁊ vicioꝛum purgatione per ficit· altera theoꝛetice · id eſt · que in cõtẽ/ platione diuinarum rerum et ſacratiſſi. moꝛum ſenſuum cognitione conſiſtit. De appꝛehendẽda ſpiritalium rerum cognitione. Caßᷣ i. AViſquis igitur ad hãc thoꝛe⸗ ticen volu erit puenire · ncce eſt väyysrtt om ni ſtudio atq; virtute ac⸗ tualem pꝛimũ ſcientiam conſequatur · Nã h̊ pꝛactice abſq; theoretice poſſide⸗ ri poteſt · theoretice vo ſine actuali om̃i/ modis apprehendi non poteſt. Gradus enim quidam ita oꝛdinati atq; diſtincti ſunt· vt humana humilitas poſſit ad ſbᷣ⸗ lime conſcendere·qui ſi inuiceʒ ſibi ea q̃ diximus ratione ſuccedantpoteſt ad al⸗ titudinem perueniriad quã ſublato p/ mo gradu non poteſt tranſuolari. Fru ſtra igitur ad conſpectum dei tendit· q vicioꝛum contagia nõ declinat. Spũs nam q; dei effugiet fictuʒ · nec habita bit in coꝛpoꝛe ſubdito peccatis. b Aactualis pfectio duplici ra⸗ tioõne ſubſiſtat. Lap.iij. Ec auteʒ actualis perfectio du b . plici ratione ſubſiſtit. Nam bé mus eius modus eſt· vt omniũ natura vicioꝛum ⁊ curationis ratio co/ gnoſcatur. Secundus vt ita diſcernat᷑ oꝛdo virtutum ·earũ q; perfectione mẽs noſtra foꝛmetur · vt illis non iaz velut co acta · et quaſi violẽto imperio ſubiecta famuleturſed tamq; naturali bono de/ ſce w no⸗ ſt⸗ R2 led wi oß blit. Pi⸗ mäd aree nct; Gnſi. in wi⸗ cecſt neac⸗ natur. Aloßie Bnds D ſbiai ſadal lutop⸗ 1.Fu nclteq Gpis bitabit b du pii ninmm NMny,/ N l mo, ſcrat ſie nis glutco biecti 7o Deſ ſpiritali ſcientia lectetur atq; paſcatur · arduã illã atq; an guſtam viam cum oblectatione con/⸗ ſcendat. Quo eĩ modo · vl vꝓᷣytutũ ratio nem qui ſecundus in actuali diſciplina gradus eſt. vel rerum ſpiritalium et cele⸗ ſtium ſacramenta · que in theoꝛie gradu H ſbhᷣlimioꝛe conſiſtũt · valebit attingere · q naturam vicioꝛum ſuoꝛum nec otuiti ⸗ telligere nec niſus ẽ extirpare? Cõſequẽ? ter enim pꝛonunciabitur pꝛogredi ad ex celſioꝛa non poſſe:qui non euicerit plani oꝛa · multoq; minus ea quę ſunt extrinſe cus appꝛehendit · quiſq; intelligere ea ꝗᷓ ſibi ſunt inſerta non quiuerit. Sciendũ tamen eſt · du plici nobis laboꝛis intenti⸗ one ſudandumtam in expellẽdis vicijs ci9iös in virtutibus acquirendis· Et hoc ñ noſtra capimus cõiectura · ſed illius ſen tentia pdocemur · qui ſolus opificij ſui vires rationem q; cognoſcit.Ecce inqͥt conſtitui te hdie ſuper gentes? ſuper re gna · vt euellas ⁊ deſtruas et diſperdas et diſſipes ⁊ edifices ⁊ plantes. In expul ſioneenim noxiarum reruʒ quattuoꝛ eẽ neceſſaria veſignauitid eſt euellere · de⸗ ſtruere · diſperdere · diſſipare. In pficien dis vo vtutibus. et his quę ad iuſticiã pertinent acquirendis· edificare tantuʒ modo atq; plantare. Ande liquido pa tet difficiliꝰ ↄuelli atʒ eradicari inolitas coꝛpoꝛis atz animępaſſiones · qᷓ; ſpirita⸗ les extrui plantariq; virtutes. actualis vita erga multas ꝓ feſſiones ac ſtudia diriuetur. Etc igitur pꝛactice quę duobus h väyvt dictuz eſt ſubſiſtit modis er ga multas pꝛofeſſiones ſtudia qᷓ; diuiditur. Quidam eni ſummã inte⸗/ tiõis ſue erga heremi ſecreta ⁊ coꝛdis cõ/ ſtituunt puritatem · vt in pꝛeteritis heli⸗/ am ⁊ heliſeum · noſtriſq; tempoꝛibus be atum antonium . alioſq; eiuſdem pꝛopo ſiti ſectatoꝛes · familiariſſime deo per ſil tium ſolitudinis coheſiſſe cognoſcimus QNuidam erga inſtitutionem fratruʒ· 2 peruigilem cenobioꝛum curam. omnem ſtudij ſui ſollicitudinem dederũt.vt nu perabbatem Johannem qui in vicinia ciuitatis cui nomen eſt thiminsgrandi cenobio pꝛefuitac nõnullos einſdeʒ me riti viros apoſiolicis etiam ſignis claru iſſe meminimus. Quoſdaʒ xenodochij et ſuſceptionis pium delectat obſequiũ· per quod etiam in pꝛeteritis Abꝛabam patriarcham ⁊ Loth domino placuiſſe lcimuset nuper beatum machariuʒ ſin gularis manſuetudinis ac patientie vi⸗ rum · qui xenodochio ita apud alexadri am pꝛefuit · vt nulli eoꝛum qui ſolitudi nis ſecreta ſectati ſuntinferioꝛ ſitcreden dus. Quidam eligentes egrotantiũ cu ram · alij interceſſionem quę pꝛo miſeris atq; oppreſſis impenditur exequentes. aut doctrineinſtantes· aut elemoſynam pauperibus largiẽtes inter magnos ac ſummos viros. pꝛo affectu ſuo ac pieta te viguerunt. ”UMUMD De pꝛofeſſionis arrepte perſe⸗ nerantitia. LCap̃. v. Aa pꝛopter hoc vnicuiq; vtile q atq; conueniens eſt· vt jm pro poſitum quod elegit · ſiue grati am quam accepitlummo ſtudio ac dili gentia ad operis arrepti perfectionem ꝑ uenire feſtinetet alioꝛũ quidem laudãs admirãsq; vᷣtutes·neq qᷓ; a ſua quã ſe mel elegit pꝛofeſſione diſcedat · ſciẽs bᷣm apoſtolum vnum quidem eſſecoꝛpus ec cleſie multa auteʒ membꝛa · ⁊ habere eã donationes hᷣm gratiam quę nobis da ta eſt differentes ſinue pꝛophetiaz m ra tionem fidei·ſiue miniſteriuʒ in miniſtrã do · ſiueqͥ docet ĩ doctria · ſiue qͥ exhoꝛtat in exhoꝛtatiõe · qͥ tribuiti ſimplicitate · q peſt ĩ ſollicitudie · qͥ miſeret iĩ hilaritate: LCollatio xIIII Abbatis Neſterotis pꝛo admiratione pꝛoferre. Nam quidã Vniens ad pꝛedictũ ſenem habitu ſecu/ lari:cum ei quaſdam frugum ſuarũ pꝛi- MNec enim vlla membꝛa alioꝛum ſibi mẽ bꝛoꝛum poſſunt miſteria vendicare: da nec oculi manuuʒ nec nares auriũ vtũ⸗ tur officio· et idcirco non omnes apoſto/ li · non omnes pꝛophete·non omnes doc ctoꝛes non omnes gratias habent cura tionum non omnes linguis loquũtur · non omnes interpꝛetantur. Deinfirmoꝛum mobilitate. Alent enim hi qui nec dů ſunt ſ uin illa quã arrnipu erũt pꝛofeſſio nee fundati· cum audierit quoſ- dam in diuerſis ſtudijs ac virtutibus pꝛe dicari ·ita eoꝛum laude ſuccendi · vt imitari eoꝛum pꝛotinus geſtiãt diſcipli nam . in quo irritos neceſſario impendit conatus humana fragilitas. Impoſſi⸗ bile nam q; eſt vnum eũdemq; homineʒ ſimul vniuerſis quas ſuperius compꝛe⸗/ bendi fulgere virtutibus. Quas ſiquis voluerit pariter affectare · in id eum inci dere neceſſe eſt · vt dum omnes ſequitur nullam integram conſequatur:magiſq; ex hac mutatione ac varietate diſpendi um capiat q; pꝛofectum. Multis enim vijs ad deuʒ tenditur et ideo vnuſqsq; illã quã ſemel arripuit irreuocabili cur ſus ſui intentiõe cõficiat · vt ſit in q̃libet pꝛofeſſione peꝛfectus. Exempluʒ caſtitatis quo doce tur nõ omnia ab omibus emu/ landa. Laßp. vij. Bſq; illo diſpendio quo feriri ñFa monachum diximus qui mobi litate mtis ad ſtudia cupittrãſ- ire diuerſa etiam hinc periculum moꝛt incurritur:quod nõnunqꝙᷓ; recte quedaʒ ab alijs geſta: malo ab alijs pꝛeſumunt exemplo · et quę nõnullis bñ ceſſerantp/ nicioſa ab alijs ſentiuntur. Maʒ vt qᷣd dam exempli gratia pꝛoferamus velut ſi quis illam viri illius imitari virtutem Vlit · quã ſolet abbas Johannesnõ ad imitationis foꝛmulam ·ſed tantũmodo mitias detuliſſet · ferociſſimo quendam Temonio arreptum ibidẽ repperit. Qui cum abbat iohannis obteſtatiões ac pᷣ/ cepta deſpiciens · teſtaret᷑ ſe nunq; adil⸗ lius imperium decoꝛpoꝛe quod obſede⸗/ rat migraturum · huius aduentu perter/ ritus · cum reuerentiſſima nominis illiuſ inelamatione diſceſſit. Cnius taʒ euidẽ dentem gratiam ſenex non mediocriter admiratus:eoq; amplius obſtuꝑeſcens ꝙeum ſeculari cerneret habitu· cepit ab eo vite ac ꝓfeſſionis eius oꝛdineʒ diligẽ ter inquirere. Cum q; ille ſecularem ſeat qʒ vxoꝛio vinculo colligatum eſſe dixiſ/ ſet beatus Jobannes excellentiam vir / tutis eius et gratie mente pertractans · ꝗᷓ nam illi eſſet conuerſatio attẽtius explo⸗ rabat. Ille ſe ruſticũ · et quotidiano ma nuuz opere victum querere · nec vlliꝰ bo ni eſſe ſeconſcium teſtabaturniſi nun ꝙꝶ ante ad runis opera mane exercẽda ꝓ cederet:neq; veſpere domũ reuerteretur · niſi in eccleſia pꝛo quotidiane vite cõme atu largitoꝛi eiuſ deo gratias retuliſſet · neq; ſe vnqᷓ; de fructib ſuis aliqͥd vſur paſle · niſi pꝛius deo pꝛimitias eoꝛum ac Tecimas obtuliſſet · et nũqᷓ; ſe boues ſu⸗ os per aliene meſſis traduxiſſe conſfiniũ · niſi eoꝛum pꝛius oꝛa clauſiſſet· ne vel pa rum dam ni per incuriaʒ eius pꝛoximus ſuſtineret. Et cum hecquoq; abbati Jo hanni:necdum ad comparationem tan te gratie qua eum pꝛelatum ſibi eſſe cer⸗ nebat · ilonea viderentur · atq; ab eo quid nam eſſet illud quod tante gratie meritis conferri poſſet ſciſcitans ſcruta⸗/ retur · ille reu erentia tam ſollicite inqui⸗/ ſitionis aſtrictus: vxoꝛem ſe parentum vi imperioq; compulſum cum pꝛofiteri monachum vellet ante vndecim annos accepiſſe confeſſus eſt· quã nemine etiaʒ nunc conſcio ſoꝛoꝛis loco a ſe virginem mus ntan ſecch⸗ 10 Me n M n 103 ia; dem cnſtodiri teſtabatur. Quod factum cuʒ audiſſet ſenex tanta eſt admiratiõe per/⸗ motus · vt coꝛam ipo publice pꝛoclama⸗/ ret. Mon immerito demonem qui ſe de⸗/ ſpexeratillius non toleraſſe pꝛeſentiam · chnius ipᷣe virtutem non ſolum in iuuen. tutis ardoꝛe · ſed ne nunc quidẽ ſine diſ⸗ crimine caſtitatis auderet appetere. Qðᷣ factum abbas iohãnes licet ſumma ad/ miratione pꝛetulerit tamen neminẽ mo nachoꝛuʒ vt experiretur hoꝛtatus eſtſci⸗ ens multa recte ab alijs geſta magnam alijs imitantibus intuliſſe perniciẽ nec vſurpari ab omnibus poſſe· quod pau/ cis dominus ſpeciali munere ↄtuliſſet. Deſpiritali ſcientia. Capᷣ.vij. Esdad expoſitionem ſcientie de qua ſumptum eſt ſermonis ex⸗ oꝛdium reuertamur. Itaq; ſic ſuperius diximus practiceerga multas ꝓfeſſiones ac ſtudia diriuatur· Theoꝛe⸗ tice vro in duas diuidit᷑ partes · id eſt ĩ pyſtoꝛicaʒ interpꝛetationem · ⁊ intelligẽ tiam ſpiritalem. Andeetiam Salomõ cum eccleſie multifoꝛmẽ gratiam enume raſſet adiecit. Omnes enim qui apð eaʒ ſunt veſtiti ſunt dupliciter. Spiritalis gutem ſcientie genera ſunt tria · tropolo⸗ gia · allegoꝛia · anagoge. de quibus in ꝓ⸗ uerbijs ita dicitur. Lu anteʒ deſcribe ti bi ea tri pliciterx · ſuper latitudinẽ coꝛdis tui. Itaq; hyſtoꝛia pꝛeteritaꝛum ac viſi bilium agnitionem complectitur reruʒ quęita ab apoſtolo replicatur. Scriptũ eſtenim · quia abrabam duos filios ha⸗ buit · vnum de ancilla.et alium de libe⸗ ra · ſed qui de ancilla ß᷑m carnem natus eſt:qui autem de libera per repꝛomiſſio⸗ nẽ.Ad allegoꝛiã aũt pertinẽt quę ſequũ tur:quia ea quę in veritate geſia ſunt · al terius ſacramenti foꝛmã pꝛefiguraſſe di⸗ cuntur. Hec enim inquit ſunt duo teſta menta. Amũ quidem demonte lyna · in Deſſpiritali ſcientia . ſernitutem generans.quod eſtagar Sy na enim mons eſt in arabia · qui compa vatur buic qnuncen hieruſalem · ⁊ buit cum filijs uis. Anagoge xvo de ſpiritali bus miſterijs ad ſublimioꝛa quedam et ſacrarioꝛa celoꝛum ſecreta conſcendens abapoſtolo ita ſubijcitur. Quę añt ſur⸗ noſtra. Scriptum eſt enim. Letare ſteri lis quę nõ paris · erumpe ⁊ clama ꝗᷓ nõ parturis·quia multi filij deſerte mag! qᷓ;ᷓ eius quę habet virum. Tropologia eſt moꝛalis explanatio ad emendationẽ vi. te ⁊ inſtruetionem pertinens actualem· lut ſi hec eadem duo teſiamenta intel⸗ ga mꝰ pꝛaticen ⁊ theoꝛeticen diſciplinã· vl certe ſi hieruſalem aut ſyon aĩaʒ ho/ minis wlimus accipere · ſm illud. Lau/ da hieruſalem dominum: lauda deũ tu um ſyon. Igitur pꝛedicte quattuoꝛ figu re in vnũ ita ſi volumus ↄfluũtvt vna atq; eadem hieruralem quadrifariã poſ ſit intelligi ˖ m hyſtoꝛiam ciuitas iude⸗ oꝛum · hm allegoꝛiam eccleſia chriſti · ßm anagogen ciuitas dei illa celeſtis que eſt mater omnium noſtrum ſm tropologiã anima hominis quę frequenter hoc noĩe aut increpatur aut laudatur a domi⸗/ no. De his quattuoꝛ interpꝛetationum generibus beatus Apoſtolus ita dicit. Nunc autem fratres ſi venero ad vos li guis loquens ·quid vobis pꝛodero niſi vobis loquar · aut in reuelatione aut in ſcientia · aut in pꝛophetia · aut in doc⸗ ctrina: Reuelatio namq; ad allegoꝛiaʒ pertinet · per quaʒ ea quę tegit hyſtoꝛica narratio · ſpiritali ſenſu ⁊ expoſitione re⸗ ſerantur · vt verbi gratia · ſi illud aperire temptemus:quemadmodum patres no ſtri omnes ſub nube fuerint · et oẽs in mo yſe baptiʒati ſint in nube ⁊ĩ mari:⁊ quẽ⸗ admodum omnes eandem eſcaʒ ſpirita lem mãducauerint⁊ eũdeʒ ſpiritaleʒ de exrat chriſtꝰ. Quęexpoſitio pᷣfigurationi LCollatio xIIII Abbatis coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis chriſti quem quoti die ſumimus comparata · allegoꝛie con tinet rationem. Scientia vero quę ſimi⸗ lit᷑ ab apoſtolo memoꝛat᷑ tropologia ẽ· qua vniuerſa quęad diſcretionem per/ tinent actualem· vtrum vtilia vel hone⸗ ſta ſint prudenti examinatione diſcerni mus · vt eſtillud. Cum apud noſmetip/ ſos iudicare pꝛecipimur· vtrum deceat mulierem non velato capiteoꝛare deuʒz. Quęratio vt dictũ ẽ moꝛaleʒ continetĩ tellectum. Itẽ pꝛophetia q̃m tertio apo/ ſiolus intulit loco · anagogen ſonat · per quã ad inuiſibilia acfutura ſermo trãſ⸗ fertur. vt eſt illud. NMolumus autez vos ignoꝛare fres de doꝛmiẽtib· vt nõ cõtri⸗/ ſtemini ſicut ⁊ ceteri qui ſpem nõ habẽt Si enĩ credimus ꝙ chriſtꝰ moꝛtuus eſt etreſurrexit· ita ⁊ deus eos qui doꝛmier̃t pieſum adducet cũ eo. NHoc enĩ vob di cimus in verbo domini:quia nos qui vi/ nimus qui reſidui ſumus·ĩ aduẽtu do/ mini non pꝛeueniemus eos qui doꝛmie⸗/ rütĩ chriſto.qm̃ ipe dominus iuſſu etĩ voce archangeli · et in tuba dei deſcẽdet de celo · et moꝛtui qui in chriſto ſunt re⸗ ſurgent pꝛimi. Quꝗa exhoꝛtatiõis ſpecie anagoges figura pꝛefert. Doctrina ᷣo ſimplicem hyſtoꝛice expoſitionis oꝛdinẽ pãditin qua nullus occultioꝛ intellect niſi qui verbis reſonat continetur · ſicut eſt illud. Tradidi enim vobis in pꝛimis quod ⁊accepi:qm̃ chriſtus moꝛtuus eſt pꝛo peccatis noſtris ſᷣm ſcripturas:⁊ q ſepultꝰ ẽet qꝛ reſurrexit ᷑tia die ſᷣm ſcri/ pras·⁊ qꝛ viſus ẽ cephe ·Et miſit deꝰ fili um ſuum factum ex muliere· factum ſõ̊le ge · vt eos qͥ ſub lege erãt redimeret· Si⸗ ue illud. Mudi iſrael: dominus deus tuꝰ eus vnus eſt. “ Ede actuali ſcientia pꝛoficia/ turad ſpiritalem. CLap̃. ix. Aa pꝛopter ſi vobis cura ad q ſpiritalis ſcientie lumen· non manis iactantie vicio. ſed emendatio⸗ nis gratia peruenire · illius pꝛimum bea titudinis cupiditate flammamini · de q̃ᷓ dictum eſt. Beati mundo coꝛde:quoni⸗ am ipᷣi deum videbuntvt etiam ad illã e qua angelus ad danieleʒ ait· perueni re poſſitis:qui autem docti fuerint fulge bunt ſicut ſplendoꝛ firmamenti · et qui ad iuſticiam erudiũt multos:quaſi ſtel⸗ le imperpetuas eternitates: Et in alio ꝓ pheta. Illuminate vobis lumen ſcientie dum tempus eſt Tenẽtes itaq; illã quã ha bere vos ſentio diligẽtiã lectiõis· om ni ſtudio feſtinate actualeʒ:id eſt ethicã· ꝙᷓ; pꝛimuʒ ad integrum compꝛehendere diſciplinam. Abſq; hac nanq; illa quã diximus theoretica puritas non po⸗ teſt apprehendi :quã hi tantuʒ qui ñ alio rum docentium verbis · ſed pꝛopꝛioꝛum actuum virtute perfecti ſunt: poſi mſta operum ac laboꝛum ſtipendia/iam qua ſi in pꝛemio conſequũtur. Non enĩ a me ditatione legis intelligentiam · ſed ð fru ctu operis acquirentes cum pſalmigra pho canũt.A mandatis tuis ĩtellexi · Et excoctis paſſionibus vniuerſis fiducia⸗ liter dicunt. Pſallam ⁊intelligã in via immaculata. Ille enim pſallens intelli⸗ git quę canuntur .qui in via immacula⸗ ta greſſu puri coꝛdis innititur · Etidcir. co ſi ſciẽtie ſpiritalis ſacrum in coꝛde ve- ſtro vultis tabernaculum pꝛeparare· ab omniũ vos vicioꝛuʒ contagione purga te· et curis ſeculi pꝛeſentis exuite. Impoſ ſibile nam q; eſt animaʒ quę mundanis Vl tenuiter diſtentionibus occupatur· donum ſcientie pꝛomereri vel generatri⸗ cem ſpiritalium ſen ſuumaut tenaceʒ ſa crarum lectionum fieri. Obſeruate igit᷑ in pꝛimis et maxime tu iobãnes· cui ma gis ad cuſtodienda hec quę dicturus ſũ etas adhuc adoleſcentioꝛ ſuffragat᷑· ne ſtudium lectiõis ac deſiderij tui laboꝛpa na elatione caſſetur: vt inducas ſummũ oꝛi tuo ſilentium · hic eſt enim pꝛimus Leſterotis In Nl 1 nn li muni ar nä 6 no W nnlte nan⸗ iane ön 1/ 1 / 9 ar⸗ W ab BSBe ſpiritali ſcientia diſcipline actualis ingreſſus om̃is qp⸗ pe laboꝛ hoĩs in oꝛe ipius: et vt omnium ſenioꝛum inſtituta atq; ſententias inten to coꝛde ⁊ q̃ſi muto oꝛe ſuſcipias ·ac dili genter in pectoꝛe tuo ↄdens ad perfici⸗ enda ea potius q; ad docenda feſtines· Ex boc enim cenodoxie pernicioſa pᷣſum ptio · exillo autem fructus ſpiritalis ſciẽ tie pullulabunt. Mibil ita q; in collatio⸗ ne ſenioꝛum pꝛoferre au deas· niſi qð in terrogare te aut ignoꝛatio nocitura· aut ratio neceſſarie cognitionis impulerit: ñ vt qͥdaʒ vane gloꝛie amoꝛe diſtenti · oſtetatiõe doctrine ea queoptime noꝛũt interrogare ſe ſimulant. Impoſſibile eĩ eſt eum qui pꝛopoſito acquirede laudis humane · ſindio lectionis inſiſtit· donũ wreſcientię pꝛomereri. Nã qui hacpaſ ſione deuictus eſt neceſſe eſt vtalijs qq; maxime ſuꝑbieę vicijs obligeturx· ⁊ ita ĩ actuali atq; ethica congreſſione pꝛoſira tus ſcientiam ſpiritalem que ex ea naſci tur minime conſequetur. Eſto ergo per omnia citus ad audien dum tardus au- tem ad loquendum ne cadat in te illud quod notatura ſalomone. Si vidert vwi rum vxlocem in verbis · ſcito quia ſpem habet inſipiẽs mag q; ille · ec quẽc; verbis docere pꝛeſumas: quod opere an te non feceris. Huncenim nos oꝛdinem tenere debere etiq exemplis ſuis dominꝰ noſter ſituit · de quo ita dicitur· quęece⸗ pit ieſus facere et docere. Caue ergo ne ante actum pꝛoſiliens ad docendum · in illoꝛuʒ numero deputeris · & quibus in enãgeliodñs ad diſciplłos ſuos loqᷣtur. Nue dicunt vobis ſeruate et facite · hHm opera vero eoꝛuʒ nolite facere · dicüt enĩ et nõ faciũt. Alligãt ãt onera grauia etĩ poꝛtabilia et imponunt ea ſuper hũeros hominum .ipi autem digito ſuo nolunt ea mouere. Gi enim ille qui vnum man datum minimũ ſoluens docuerit ſic ho mines minimus vocabitur in regno cę lozꝛum · qui multa maioꝛa negliges do cere pꝛelumpſerit conlequẽs pꝛofecto?. ytnõ iam minimus in regno cęloꝛum · in gebenne ſupplicio maximꝰ habeatur. Etideo cauẽdũ tibi eſt: neilloꝛũ ad docIõ dum inciteris exemplis· qui penitiã diſ⸗ putandiac ſermonis affluentiam cõſe/ cuti:quia poſſunt ea quę voluerint oꝛna te copioſeq; diſſerere·ſcientiam ſpiritalẽ poſſidere credũtur· ab his qui vim eius et qualitatem diſcernere non nouerunt. Aliud namq; eſt facilitatem oꝛis et nito- rem habere ſermonis:et aliud venas ac medullas celeſtium intrare dictoꝝ· ac ꝓ funda abſcondita ſacramenta puriſſi mo coꝛdis oculo contemplari: quod nul latenus humana doctrina · nec eruditio ſecularis · ſed ſola puritas mentis per il luminationẽ ſancti ſpiritus obtinebit. De appꝛehendẽda vereſcien⸗ tie diſciplina. Laß. x. Eſtinandũ igitur tibi eſt ſi ad f ᷑ vrram ſcripturarum vis ſcien⸗ tiam peruenire vt humilitatez coꝛdis immobilẽ pꝛimitus conſequaris quęte non ad illam quę inflat· ſed ad eã quę illuminat ſcientiam· charitatis con ſummatione perducat. Impoſſibilenã⸗ q; eſt immundam mentem donum ſcien ne ſpiritalis adipiſci. Et idcirco oĩ can- tione uita · ne tibi per ſiudiuʒ lectiõis · nöõ ſcientie lumen. nec illa perpetua quę per illuminationẽ doctrine pꝛomittitur gloꝛia · ſed inſtrumenta perditionis ar rogantie vanitate naſcantur. Deinde h̊ tibi eſt omnimodis enitendum vt expul ſa omi ſollicitudine ⁊ cogitatione terrę⸗ na · aſſiduũ te ac potius iugem ſacre pꝛe⸗ beas lectioni· donec continua meditatio imbuat mente tuam·⁊ quaſi in ſimilitu⸗ dinem ſui foꝛmet archam quodammo do ex ea faciens teſtamenti · habentem in ſeſ ſcilicet duas tabulas lapideas · id eſt duplic inſtrumẽèti ppetuã firmitatẽ vr⸗ nã qͥq; anreaʒ · B eſt memoꝛiam puram atq; ſincerũ· quęreconditũ in ſemanna Collatio xIIII Abbatis Neſterotis perpetua tenacitate conſeruet. ſpiritaliũ icʒ ſenſuum·et angelici illius panis per- ennẽ celeſtem q; dulcedinem·necnõ etiã virgã aaron · id eſt:ſum mi veriq; ponti/ ficis noſtri ieſu chriſti ſalutare vexilluʒ. immoꝛtalis memoꝛie ſem per viriditate fondeſcens. Mec nam q; eſt virga que poſtea q; ð radice yeſſe ſucciſa ẽ· vinaciꝰ moꝛtificata reuireſcit. MHec autem om̃ia duobus cherubin · id eſt· hyſtoꝛice et ſpi⸗ ritalis ſcientie plenitudinepꝛoteguntur Cherubin enim interpꝛetatur ſciẽtie num titudo:quępꝛopiciatoꝛium dei:id ẽ pla ciditatem pectoꝛis tui iugiter pꝛotegent · et a cunctis ſpiritalium nequitiarum in curſibus obumbꝛabũt. Etita mẽs tua non ſolum in archam diuini teſtamenti verumetiam in regnum ſacerdotale p⸗ uecta · per indiſſolubilem puritatis affe. ctuʒ quodãmodo abſoꝛpta ſpiritalib⸗ diſciplinis · illud im plebit põtificale mã datuʒz · quod a legiſlatoꝛeita pꝛecipitur· Et de ſanctis nõ egredietur · ne polluat ſanctuarium dei:id eſt coꝛ ſuum · in q́ in giter habitaturum ſe dñs repꝛomittit dicens. In habitabo in eis · et inter illoos ambulabo. Quãobꝛem diligenter moo. rie cõmendanda eſt et inceſſabiliter recẽ· ſenda ſacrarum ſeries ſcripturaꝝ. Hec etenim meditationis iugitas duplicem nobis cõferet fructum Pꝛimũ qð dñ in legendis ac parandis lectionibus occu patur mentis intentio · neceſſeeſt vt nul lis noxiaruʒ cogitationuʒ laqueis capti netur · deinde q ea quę creberrima fepe titione percurſa · dum memoꝛie tradere laboꝛamꝰ· intelligere id tẽpoꝛis obliga⸗ ta mente nõ quimꝰ.poſtea ab omniũ ac tuum ac viſionum illecebris abſoluti p cipueq; nocturna meditatione taciti re uoluẽtes· clarius intuemurita vt occul tiſſimoꝛum ſenſuũ quos ne tenui quidẽ vigilantes opinatione percepimus:qui eſcentibus nobis· et vel ſopoꝛis ſtupoꝛe emer ſis. intelligentia reneletur. De multiplici intellectu diuina CLap̃.xi. Reſcente autem per hoc ſtudiũ e ¹1innouatione mẽtis noſtre· eti⸗ fſcripturarum facies incipietin nouari:⁊ ſacratioꝛis intelligẽtie pulchri tudo quodammodo cum pꝛoficiente ꝓ ficiet. Mꝛo capacitate enim humanorũ ſenſuum · earuʒ quoq; ſpecies coaptat· et vel terrena carnalibus · vel diuina ſpi⸗ ritalibus a pparebit · ita vt hi quibA an- tea videbatur craſſis quibuſdam nebu lis inuoluta · nec ſubtilitatem eius dep⸗ benderenec fulgoꝛem valeant ſuſtinere⸗ Seg vt hocipſum quod aſtruere niti⸗ mur aliquo clarius pandatur exemplo vvmum legis teſtimonium pꝛotuliſſe ſuf⸗ ficiat · per quod etiam omnia pꝛecepta ce leſtia hm menſuram ſtatus noſtri ad om ne hominum genus pꝛobemus extendi. Scriptũ ẽ in lege Nõ foꝛnicaber.Moc ab homine carnalium adbucobſcenita⸗ tum paſſionibus obligato ſcᷣm ſim9 plicem litere ſonum ſalu bꝛiter cuſtodix tur. Mb eo autem qui iam ab hac actioo nelutulenta etimpuro diſceſſit affectu · neceſſe eſt idipſum ſpiritaliter obſerua⸗ ri ; vt ſcilicet non ſolum a cerimonijs ido loꝛum · ſed etiam ab omni ſuperſtitione gentilium et augunioꝛum omniumq; ſi gnoꝛum ⁊ dierum ac tem poꝛum obſer⸗ uatione diſcedat vel certe nequoꝛundãa ver boꝛum aut nominum coniecturis · q ſinceritatem ſidei noſtre polluuntimpli cetur, Hac enim foꝛnicationeetiam hie ruſalem diciturconſtupꝛata.ꝗᷓ foꝛnicata eſt in omni colle ſublimi · etſub omnilig⸗ no frondoſo· Et quã dominus iterũ in crepans per pꝛophetam. Stent inquit et ſaluẽt te augures celi qui contẽplabã tur ſidera · et ſupputabant menſes · vt ex eis annunciarent ventura tibi. De qua foꝛnicatione ⁊ alibi arguens eos domi⸗ nus ait. Spũñs foꝛnicatõis decepit eos et fo:nicati ſunta deo ſuo. Muiſq; p 1 fbi ſa Gib 661 ſecßg Tlin bäüdi chat Deh hibee oee feſia cri⸗ nd Gon figter nnntD ſoc bpig een lnſan Hanci treter⸗ ioolub Cttonece blinm ecpdie ſſinuſ⸗ Dteno⸗ boni Mht. ’ trin non n ſtuni iſßſtn in Klarödt hnonnie act wattaſin Wlinme bei BDe ſpirit⸗ a gemina hac foꝛnicatiõe diſ ceſſerit ha busga paruulo pꝛimis ſtudioꝝ im buta tebittertiam qua veuitet · quein leglet eſt rudimẽtis ofanois etiã tpe meditet· iudaiſmi ſi uperſtitioniby cõtinetur · De pſallentiq; vel ꝓ peccatoꝛũ indulgentia Nͤͤ quibeaplus. Dies inqtobpnatis mée⸗ ſupplicanti· aut impudens woemati me Si ſes tpa annos. Et iteꝑ. Me tetigeris moꝛia ſuggeratur. aut quaſi bellantium virn neq; guſtanen neq; otrectaueris· Que heroũ ate oculos ima go Vrſet. taliũq;d uc e ſuperſtitionib⸗ legis dicta eſſenõ du me fantaſmatũ imaginatio ſp illudens ð biũ in qs ſi q ĩciderit ꝓculdubio me ita mentẽmeã ad ſupemos intuit aſpi nmi chat?a chr iſto ab aplo ñ meret audire . rore nõ patitur vt quotidianis fletibus Deſpõcdl·n· voſ. vni viro vginẽ caſta ex. nõ poſſit expelli · ib biberechriſto . Hillud ad eum qd ſeqtur heſponſio quo pacto memoꝛi/ H dn voce eiuſdẽ apoſtoli diriget · Timeo at am eoꝛum poſſimus abluere⸗ NNhn ne ſicut ſpes ſedurit enã aſtutia ſua ita Ceaß. xiij. een 15 coꝛrũpant ſenſus ENnia ſimolicitate Eſteros. De n eſt in chriſto ielu. ſi immüicia buiss tibi Ppurgatiõis maxima naſci i⸗ qᷣʒ foꝛnicationis effngerit· babebit quar tur eſperanio · cit̃ ſatis atqʒ ef . hlo⸗ tã ꝗ beretici dogmatis adulterio erpe⸗ ficax remediũ ſoterit oboniri·ſi andẽ d· nß⸗ trat. De qua idẽ btũsaplus. Ego inqt ligentiã atq; inſtantiã q; te in illis ſecu. ue ſcio · quia foll diſceſſionẽ meã intrabut lanbo ſtudijs habu iſſe dixiſti· ad ſpirita Won lupi graues in vos· no parcentes gregi · liũ ſcr ipturarũ volueris lectionẽ medi⸗ H l etex vobis ißis ſurgẽt viri loquẽtes per,. tationeẽq; tranſferre. Meceſſe eſt eni me⸗ he nerſa· vt abducant diſcipulos poſt ſe. tẽ tuã tamdin illis carminibus occupie hnin Hanc etiã qui potuerit Leclinare cane n nchdiu ſibi aliqua ꝗᷓ intra ſemetipſam = n/ ar ne tilioꝛe keccato ĩ fonicationis vi recolat ſimili ſudio a aſſiduitate conq ginoneroniearogne endn na mutacpillisinfuctnohsemdamnd b, 4 atione conſiſtit · omis cogitatio njõ ſpiritalia atq; dĩna pturiat· Que cũ p⸗ . ſolũ turpl h etiã ocioſa· eta deo qntulũ⸗/ funde alteq; conceperit·atq; in illis ft’eæ 6 ſnina ſo mcario whutatuatix. rut vel penitus aboleri. Dacare eni cn ne nterrogatio quop oſſita dob . cCti cogitationib huana mẽs nõ poteſt · l un neſeculariu corminu Per⸗ et icleo idiu ſpuͦaliby ſtydijs non fuenit de nent. aenn arte neceſſe eſt ea illis ꝗ pꝛidẽ dildi Ermanus. Ad hego occulo⸗ cit implicari.diun enĩ non habuerit qᷓ D ehacipa re vnde⸗ . eat motus. ne tini unbe mnt nilg „ niin c inge grauiter ingemiſcẽs · hec inquã omia ꝗᷓ copioſiſſime digeſſiſti maioꝛa mihi intulerũt deſperatiõis au ginẽta qua hactenus ſuſtinebã Quippe cui pᷣter illas generales aĩe captiuitates. qbus nõ dubito infirmos quoſq; pul⸗ ſari extrinſecus· ſpaãle impedimentuʒ ſa⸗ Neaagancerinaäduäareunter ne ita dixerim odoꝛe fercipiũt ſed vt ſenſi⸗ bus tuis inniſcerata quodãmodo 7 ber ſixcta atq; palpata cdatur ilud ofmfi obbuantia enſtodire te cõuenii· vt etia,z ſiea ꝗq optime noſti foꝛte audieris in tor latonepferri nõ er oeqd ibiam noꝝ „ oꝛ attigiſſe noticiã literaꝝ·in qua meita vVl inſtantia pedagogi vel cõtinue lecti/ onis macerauit intètio· vt nũc mẽs mea wetiq velut illis infecta carminiby⸗ illas habularũ nugas hiſioꝛiaſq; bllo qui ceſſe eſt vt ad illa quibdab infantia ibu· ta eſt collabatur. eaq; ſemp reuoluat. qᷓ tur h in te ſcia ſpiritalis perpetua ſolidi tate roboꝛet · nec ea iam tepoꝛarie perfm⸗ anis · ſicut illi qui eã nõ ſuo ſtudio · Halie na relatione ↄtin guntet vlur aerio vt longo vſu ac meditatiõe ↄcepit. Atigi 1 Collatio xIIII Abbatis Neſter otis teergum monentis. Hec via ambulate ĩ 8'1 di tuo illa quiditate co⸗ eca:neq; ad dexteram neq; ad ſiniſtram. es · qua debent deſiderabilia ſalutis a ſint aſpernanter ſaſtidioſeqß ſuſcipi as ß ea coꝛdi tuo illa auiditate cõmen⸗ ba · xel auribus noſiris indeſinent᷑ infun di vel de noſiro oꝛe iugiter pꝛoferri. W⸗ nis enĩ adbibeat᷑ ſanctarũ ſerum crebꝛa narratio · nunq; tamẽ aĩe ſitim vere ſciẽ tie ſuſtinẽti · ſatietas gener abit hoꝛroꝛẽ· ſed ea quotidie vlut noua ac deſidera ta ſucipiens· quanto frequ entius hauſe rit · tanto auidius vel audiet vł loquet · ect conſirmationem potius percepte ſciẽ⸗ ncapiet collatione faſtidium. Euidens nan q; eſt tepide ac ſuper be mentis indi½ cium. ſi verboꝛum ſalutariu medicina. Guis ſindio nimie aſſiduitatis ingeſtã- faſtidioſe negligẽterq; ſuſcipiat. Anima eni quein ſatietate eſt fami illudit· anie aüt egenti etiãẽ amara dulcia videntur. Siltaq; bec diligenter excepta · et in re⸗ ceſſu mentis condita atq; indicta fuerit tacitumitate ſignata· poſtea vt vina d⸗ dã ſuane olẽtia ⁊ letificãtia coꝛ hoĩs · cũ ſenſuñ canicie ⁊ patiẽtie fuerĩt vetuſtiate cocta· cuz magna ſui fragrãtia de va ſe tui pectoꝛis pꝛoferenturet tan q; pen· . nis fons de experientie venis et irriguis virtutum meatibus requn dabunt · fluẽ taq; continua velut de quadam abyſſo tui coꝛdis effundent. Eueniet nanq; in te illud qð in pꝛouerbijs ad illum dicit· qui bec opere ↄſũmauit · Bibeaquas ð tuis vaſis et de puteoꝛũ tuoꝛum fonte · ſu pereffluant tibi aquę e tuo fonte in tu⸗ as autẽ plateas pertrãſeant aquę tue ac Im yſaiaʒ paophętam. eris quaſi oꝛtuæ irriguus · et ſicut fons aquarum cuiꝰ nõ dclicient aquę et ediſicabuntur in te de⸗ ſerta a ſeculis· fundamẽta generatiõis et generatiõis ſuſcitabis et vocaber edi ſicatoꝛ ſepium · auertens ſemitas iniqui. tatum. Illa etiam tibi beatitudo pꝛoue niet quã idem pꝛopheta ꝓmittit · Et nõ faciet dñs auolare a te vltra doctoꝛem „»* tmuũ · et erunt oculi tui videntes pꝛecepto reem tuũñ et aures tue audient ve bũ poſt ſpiritalem. tię ex eoꝛũ repetitione q; vllum ey frequẽ? Atq; ita fiet vt non ſolum oĩs directio ac meditatio coꝛdis tui · verumetiaʒ cun cte euagationes ate; diſcurſus cogitati onum tuarum · ſint tibi diuine legis lan cta ⁊ inceſſabilis ruminatio. immũda animanecq; trade⸗ reneq; percipere poſſi eeit MVpoſſibile eſt autẽ bec ſicut p⸗ fati ſumus inexpertuʒ quẽquã vvllagnoſcere el docere. Nam qui nead percipiendum quidem capax eſt· quomodo erit idoneus ad tradẽdũ: De quibus tamen etiam ſi aliquid doce re pꝛeſumpfſerit · iefficax pꝛoculdubio et inutilis vſq; ad aures tantummodo au dientium eius ſermo perueniet · coꝛ autẽ eoꝛum penetrare nõ poterit · inertia ope⸗ rum · infructuoſitate ſuę pꝛoditus va⸗ nitatis quia non dethezauro bone pmi⸗ tur conſcientię ſed de inani iacta ntie h̃⸗ ſumptione. Impoſſibile nanq; eſt imun dam aiam quantalibet deſu dauerit le⸗ ctionis inſtantia · adipiſci ſcientiam ſpi⸗ ritalez. Memo enim in vas fetiduʒ atq; putridum ſiue coꝛruptum · vngentũ ali quod nobile ant meloptimũ · aut pꝛecio ſi quic liquoꝛis infundit. Facilius em . q;uis odoꝛatiſſimũ mürbuz ſemel hoꝛrẽ dis imbuta fetoꝛibus teſta cõtaminat· qᷓ; vt aliquid ex eo ſuauitatis aut gratię ipſa concipiat · quia multo citius mun⸗ da coꝛrũpuntur q; coꝛrupta müdant. ta igit ⁊ vas pecton nriniſi pus fuerit ab omni fetidiſlima vicioꝛum contagio ne purgatum nõ merebitur ſuſcipere il⸗ lIud benedictionis vngentum. de quo dẽ per ꝓphętam. Sicut vngentum in capi te quod deſcendit in barbam aaron · qdᷣ eſcendit in oꝛam veſtimenti eius · nec il lam ſcientiam ſpiritaleʒ et eloquia ſcri⸗ pturaruz quę dulcioꝛa ſunt ſuper mel et fauũ impolluta ſeruabit Qusęen parti cipatio iuſticie cuʒ iniquitate: Auſ quę ſocietas luci cũ tenebn: Queantouelo Obt ſaen hab irr. gutne⸗ ump⸗ disel Torm ſolic lür e ſcun⸗ Gouant innune n ies dis⸗ noc anl⸗ 1 8 mki Käm. No neäen sngrt neledein umt limi in nrlatg⸗ maini weſn idn ann mnditi. ignide ndnbiot mnocon⸗ ninchu pinannep wanz wlnpnn ſutnneß⸗ galümn unntl⸗ munſo⸗ in⸗ wgwil nianpnn Fuulinsh Giniim Ghunit s uin i .— chriſti ad beklall. Obiectiode eo ꝙ mul habeést. LCaß xv. Ermanus. Diffinitio iſta ne gquaq; videtur nobis veritate ufuulciri · aut pꝛobabili ratiõe ſbͤ⸗ nixa. Qum eniʒ omnes qui fidem chriſti tum pꝛauitate coꝛrumpunt:immũdi coꝛ coꝛnm atq; hereticoꝛum· vel etiam ca⸗/ tholicoꝛum qui diuerſis vicijs inuoluũ⸗ tur. perfectam ſcripturarum ſcientiaʒ cõ ſecuti: de ſpiritalis doctrine magnitudie gloꝛianturet econtra ſanctoꝛum viroꝝ innumera multitudo·quoꝛũ coꝛ ab omi peccatoꝛuʒ conta gione purgatũ eſt · ſim plicis fidei pietate contenta pꝛofundi⸗ oꝛis ſcientię ignoꝛat archana Quemad modũ ergo ſtabit iſta ſententia.ꝗᷓ ſcienti am ſpiritalem ſoli coꝛdis tribuit purita Reſponſio maliſciam veram haberenõ poſſunt. CLap̃. xvi. Eſteros. Maud recte virtu/ tem diffinitionis exploꝛat· qui nãõ omnia diligenter ꝓlate ſen tentię verba ppẽdit. Pꝛedixcimus nãq; buiuſmodi homines diſputandi tantũ habere peritiam ⁊ elocutionis oꝛnatuʒ ceterum ſcripturarum venaset archa⸗ na ſpiritalium ſenſuuʒintrarenõ poſſe. Etenĩ vera ſciẽtia nõ niſi a veris dei cul toꝛibus poſſidetur · quã is vtiq; non ha bet cui dicitur. Audi popule ſtulte qͥ nõ ha bes coꝛ:qui habetis oculos ⁊ nõ vide tis · et aures etnõ auditis. Et iterũ. Qꝛ tu ſcientiam repuliſti:et ego repellam te ne mihi ſacerdotio fungaris. Cum eniʒ in chriſto omnes theʒauri ſapientię ⁊ ſci entie abſconditi eſſe dicantur · quomo/⸗ do is qui chriſtum inuenire contempſit aut inn entũ ſacrilego oꝛe blaſfemat aut certe catholicam fidem immũdis operi⸗ bus polluit · veram ſcientiam aſſecutus eſſe credendus eſt· Spiritus em dei effu ſcientiam babeant et ſanctinõ 6 2 * . giet fictum. nec habitabit in coꝛpoꝛe ſub dito peccatis.Nõ ergo alias ad ſcienti⸗ am ſpiritalem niſi hoc oꝛdine peruenit᷑/ quem vnus pꝛophetarum eleganter ex pꝛeſſit d. Seminate vobᷣ ad iuſtitia:me⸗ tite ſpeʒ vite. illuminate vobis lumẽ ſcie Pꝛimü g ſeminãdũ nob ẽ ad iuſtitiã. S eſt vt actualem perfectionẽ operiby iuſti ſpes pꝛopagem. deinde metẽda eſt nob bis vite id eſt virtutum ſpiritalium fru⸗ ctus· expulſione vicioꝛum carnaliũ con gregandi:et ita illuminare nobis lumẽ ſcientię poterimus.Quem oꝛdinẽ etiaʒ pſalmigraphꝰ tenere debere decernit di⸗ cens. Beati immaculati in via quiam, bulaãt in lege domini · beati qui ſcrutant᷑ teſtimonia eius. Non eni pꝛius dixit · be ati qui ſcrutantur teſtimonia eius:⁊ptꝰ ea intulit:beati immaculati in via ſpᷣus inquit·beati immaculati in via · per hoc euidenter oſtendens neminẽ recte poſſe ad perſcrutanda dei teſtimonia perue⸗- nire: niſi puus per actualem conu erſati onem in via chriſti immaculatus ĩcedat Hi ergo quos dixiſtis nõ iſtã quã ĩmũ di hr̃e non poſſunt ſed pſeudonimon h̊ eſt· falſi nominis ſcientiam poſſident · de qua beatus Aplus· o inquit thymoteę depoſitum cuſtodi deuitans pꝛofanas vocũ nouitates· et oppoſitiones falſi no/ minis ſcię:quod in greco dẽ · taſãti theſe iſtes pſeulonimi gnoſeuis · De iſt ergo qui imaginem quãdam ſcientię vident᷑ acquirere · vel de his qui cũ ſacroꝝ volu minũ lectioni ac memoꝛię ſcripturarum diligenter inſiſtant carnalia tamẽ vicia nõ reiinquũt:in pꝛonerbijs eleganter ex pꝛimitur. Sicut inauris aurea in nani bus ſuis · ita muleris male moꝛate ſpe/ cies. Quid enĩ pꝛodeſt quempiam oꝛna mentũ eloquioꝛum celeſtiũet illam pꝛeci oſiſſima ſcripturarũ ſpeciẽ conſequi · ſi eam lutulentis operibus vel ſenſib in⸗ heren do quaſi immũdiſſimã terrã ſubi⸗ gendo confringat aut cenoſis libidinuzʒ ſnarũ polluat volutabris. Fiet enim vt id qð recte vtentibo decoꝛi eſſe conſueuii n 2 . . „ 4 . 2 Collatio xIII Abbatis n ſoluʒ iſtos oꝛnarenõ poſſit · xrũetiã maioꝛis ceni colluuiõe ſoꝛdeſcat. Ex oꝛe eĩ peccatoꝛis nõ ẽpulcra laudatio· Cui dicitur per ꝓphetam. Quare tu enarraſ iuſtitias meas.et aſſumis teſtamentum meũ per os tuũ: De huiuſmodi anima bus.quę nequaqᷓ; ſtabiliter timoꝛem do mini poſſidentes · de quo dicitur. timoꝛ domini diſciplina ⁊ ſapĩa eſtſcriptura rum acquirere ſenſum deiugiearuz me ditatione conantur/ſatis ꝓpꝛieĩ pꝛouer bijs memoꝛatur. At quid fuer̃t diuitie inſipienti: Poſſidere enĩ ſapientiam ex coꝛs nõ poterit. Intãtũ vero ab illa eru ditione ſeculari ꝗ̊ carnaliũ vicioꝛuʒ ſoꝛ tde polluitur· vera hec ⁊ ſpiritalis ſciẽtia ſbᷣmouetur · vt eã in nonnullis elinguib⸗ ac penęeilliteratis ſciamus nõnunq; mi⸗ rabilit᷑ viguiſſe. Qð in aplis multise; etiam ſanctis viris euidentiſſime cõpꝛo⸗ batur · qu inon inani folioꝛum dilata⸗ bantur luxuria · ſed veris ſpiritalis ſci⸗ entięfructibus curnabant᷑. Dequibus et in actibus apoſioloꝛũ ſcriptũ eſi · Ni⸗ Dentes aüt petri conſtantiã ⁊ iohannis· et cõperto ꝙ homines eſſent ſine literis ⁊ ideote admirabãt᷑ Etidcirco ſinbi curę eſt ad eius immarceſcibilem flagantiaʒ peruenire · cunctis pꝛimũ conatib elabo ra · vt a domino puritatẽ caſtitatis obti⸗ neas. Nullus enĩ in quo adhuc carnali um paſlionũ ⁊ maxime foꝛnicationis do minatur affectus · ſpiritalem poterit ſciẽ tiam poſſidere. In coꝛde enĩ bono requi/ eſcet lapientia · et qui timet deum inneni et ſcientiam cum iuſtitia. Hoc autem qͥ pꝛediximus oꝛdine ad ſpiritalem ſcienꝰ tiam perueniri etiam beatus Apoſiolus docet. Nam cum vniuerſarum virtu⸗ tum ſuarum non ſolum catalogum texe re · xerüetiam oꝛdinem earum xellet exxo nere. vt quę quam ſequeretur vl quę quam parturiret expꝛimeret. poſt ali⸗/ quãta intulit dicens. In vigilijs · in iein nuis · in caſtitate · in ſcietia. in longanimi tate · in ſuauitate in ſpirituſancto·ĩ cha⸗ ritatenõ ficta. In qua cõiugalione vir gt aperiri. Leſterotis de vigilijs atq; ieiunijs ad caſtitatem· ecaſiitatead ſcientiam · de ſcientia ad longanimitatem· de lõganimitate ad ſu auitateʒ· de ſuanitate ad ſpiritũſanctũ · de ſpirituſancto ad charitatis non ficte pꝛemia peruenire.Cum igitur hac diſci plina atq; hocoꝛdine tu quoq; peruene ris ad ſcientiam ſpiritaleʒ:habebis pꝛo culdubio ſicut diximus· nec ſterilem· nec inertem . ſed viuaʒ fructuoſam q; doctti nã ·ſemẽq; ſalutarj verbiqð cũ a te ſſe rit audientiũ coꝛdibo cõmendatũ· ſubſe quens ſpirituſſancti imber largiſſimus fecundabit. ac ſm id quod pollicitus eſfi᷑ ꝓpheta · dabitur pluuia ſemini tuo · vbi cunq; ſeminaueris in terra et panis fru gum terre tue erit vberrimus et pingnis Duibus rõ perfectionis debe Aue etiam ne hecquę tam lecti c one qᷓ; experientie ſudoꝛe didi⸗ ceris · cuʒ te etas maturioꝛ ꝓue xerit ad docendum · vanę gloꝛię ſeductꝰ amoꝛe immũdis hominibus paſſiʒ inge ras · illudq; qð ſapientiſſimus ſalomon interdixit incurras. Noli applicare ĩpiñ ad paſcua iuſti· neq; ſeducaris ſaturita te ventris. Non eni expediunt ſtulto de licie · nec opus eſt ſapientia vbi deeſt ſen⸗· ſus. Magis enĩ dicitur inſipientia· ꝛaa ſeruus durus nõ emẽdabitur verb. Si cei ⁊itellexerit nõ obediet. Auribo impꝛu dentis noli quicq; dicere· ne foꝛte irridoe at ſapientes ſermones tuos. Et ne deldle riiᷣ ſanctũ canibus · neq; miſerii marga ritas veſtras ante poꝛcos ne foꝛte cõcul cent eas pediboſuis · et ↄuerſi dirũpant vos. Optet itaq; vt bnuiuſmodihomini . — intaliũ ſenſuũ ↄtegẽs ſacram̃ta bus ſp efficaciter eanas. In coꝛde meo abſcon/ di eloquia tua · vtnõ peccem tibi. Sʒ di cas foꝛſitan. Et quibo dininarũ ſciptu raꝝ diſpẽſanda ſunt ſacramta: Docet te iapiẽtiſſimꝰ ſalomon. Date inqͥt ebꝛi etatem his qui in triſtitia ſuntet vinum bibere his qui in doloꝛibus ſunt · vt ob uiſa ſöme hop itqt neioa cꝛkon lttans gturn nentat tacti inted dis n⸗ ſuteen nitynn llusgt eno⸗ Nad⸗ A on tunn uune niiſii pbochin Uboe linen Unhen Gnes n ſn Abe Ghuin det ine mmſon tenec leme, lun dbtn i o Mln nenſi Audin⸗ inet Ooe e len⸗ ud trut lnci⸗ wſe NrN Ne G hne e ne ilns insch Nybi isfu ngois . mnln ned ne⸗ c itgr liuiſcantur paupertatis et doloꝝ ſuoꝛũ nõ meminerint amplius· id eſtbis qui pꝛo penitudine actuũ pꝛiſtinoꝝ meroꝛe atq; triſtitia depꝛimũtur.ſpiritalis ſciẽ tieiocunditatẽ· xelut vinum qð letificat coꝛ hominis affluẽter infundite· eoſq; ſa lutaris vꝓᷣbi crapula refouete · ne foꝛte iu gitate meroꝛis · ac letali deſperatione de/ merſi · abundantioꝛe abſoꝛbeantur triſti tia · qui eiuſmodi ſunt. Deillis vrro qui in tepoꝛe ac negligentia conſtituti: nullo coꝛdis ſui doloꝛe moꝛdenturita dicitur. Nam qui ſuauis⁊ ſine doloꝛe eſt · in ege ſtate erit. Quãta potes igit᷑ cautiõe de⸗ nita · vt ne vane gloꝛię amoꝛe detentus illius quem pꝛopheęta collaudat ꝑticepſ eſſenõ poſſis · qui pecuniam ſuam nõ de ditad vᷣſuram. Omnis enĩ qui eloquia dei de quibus dicitur. eloquia domini eloquia caſta· argentum igne examina⸗ tum · pꝛobatuʒ terrę · purgatũ ſeptuplũ · humane laudis amoꝛe diſpenſat · pecu⸗ niã ſuã erogat ad vſurã nõ ſolũ nullã ꝓ hoc laudẽ ſed etiã ſupplicia meriturꝰ Obhoc enĩ pecunias domini maluit p⸗ fligare · vt ex ea tempoꝛalem conſequere/ tur ipᷣe mercedem · non vt dñs ſicut ſcri⸗ ptum eſt veniens · reciperet quod ſuũ eſt cum vſura. Quibus dcauſis ſi iritalis do ccrina infructuoſa ſit. Capᷣ.xviij AVabus autem ex cau ſis ineffi d (cem ſpiritalium rerum oſiat eſſe doctrinaʒ. Mam aut ille qᷓ docet inexperta cõmendans · vano vꝓᷣbo rum ſono inſtruere nititur auditoꝛẽaut certe neqᷓm ac vicijs refertus auditoꝛ · ſa lutareʒ ſpiritalis viri ſanctamq; doctri nam obturato coꝛdenõ recipit.De qui- bus dicitur per pꝛophętam. Excecatuʒ eſt em coꝛ populi huiꝰ. ⁊ aurib grauiter audierunt · et oculos ſuos concluſerunt· neqñ videant oculis ſuis · ⁊ aurib ſuis audiant · ⁊ coꝛde intelligant · et conuertã tur et ſanem iloo. Cplerũq; etiã idigni gratiã ſa⸗ lutiferi ſmonis accipiat.Ca.xix OAOInnũiq; tamen diſpenſatoꝛis n·.noſtri dei qui omnes homines vult ſaluos fieri:etad agnitio⸗ nẽ veritatj venire· munifica liberalitate conceditur · vtis qui indignum ſe pꝛedi cationi euangelice repꝛehenſibili conuer ſatione pꝛebuit pꝛo ſalute multoꝛũ ſpi ritalis doctrine gratiam ↄſequat. Qui⸗- bus autem modis etiaʒ cariſmata cura tionum ad expellendos demones a dño concedãtur/conſequens eſt vt ſimili diſ/ putatione pandamus·qᷓ; conſurgentes ad refectionẽ in veſperã reſeruemus · qᷣa efficacius ſemper coꝛde concipitur · quic quid ſenſim ⁊ abſqʒ nimio laloꝛe coꝛpo⸗ Explicitcollatio pꝛima abbatiſ neſterotis ð ſpiritali ſciẽtia. In cipiũt capitula ſecũde collatõiſ eiuſdem abbatis de cariſmati⸗ bryuus diuinis LCaß. i. Alſſputatio abbat neſterotis ð mnnipartita cariſmatum ratione ij Indq quis ſanctos viros xebeat admirai. iij De ſuſcitato moꝛtuo ab Abbate ]NRmWmachariiooo. iiij De miraculo quod abbas abra⸗ hoanm in mulieris fecit vberi⸗ v De clandi cuiuſdam curatione: quã idem eſt operatus. vi O meritum vniuſcuiuſq; nõ ex ſicgnis debeat eſtimari. vij cariſmatum virtus nõ in mi/ rabilibus · ̊ in humilitate con viij O mirabiliꝰ ſit ð ſemetipſo vicia c6ꝙᷓ ð altero demones extruſiſſe. ix Nrnãtũ pꝛecellat vite pꝛobitas opera ſignouum. xReuelatio ð perfecte caſtitatis er perumẽéto⁷: Erpliciũt capitula. n 5 Collatio xv Abbatis Leſterotis Incipit collatio ſecunda abba bomo manifeſtis criminibus obligatus N is neſteꝛotis de cariſmatibus pꝓpter admirationẽ ſignoꝛuʒ ſanctus ac l diuiniis. Lap̃.i. cLei famulus credituretiam vicioꝝ eius H Oſt ſina emulatio ſuadeaturet per hoc obtrecta n mWE? tinis aditu reſerato · etiã religionis ſan di ðUUMMD rinm veſpeninaʒ ad ctitas infametur· vel certe. vt is qui cura n p5„p„ repomiſſam narra tionũ dona habere ſe creditper ſuperbi⸗ had tionez intenti pſia, am coꝛdis elatus grauius elidatur. In⸗- alen tbheijs parit᷑ ex moꝛe de eſt ꝙ inuocãtes eoꝛnʒ nomina:quos ſine ʒʒʒedim? Cu q; ſil? nulla merita ſanctitatis nec vllos ſpiri⸗/ nic tium aliquantiſper pꝛo ſenis reuerentia tales fructus habere cognoſcunt · vri ſe e pꝛeberemustaciturnitatem vrecundię eoꝛum mentis ac deobſeſſis ſimulãt cor hof noſirętali pꝛeuenit eloqo. Aſq; ad ſpi⸗ poꝛibus effugari· De quibus in deutero n ritalinʒ rationem cariſinatum pꝛoferen nomio. Si ſurrexerit ĩquit in medio tui ime dam · pꝛecedens diſputatiõis oꝛdo pue-⸗· p'op heta; aut qui ſomninʒz ſe vidiſſe di whe nerat · quã tripartitam eſſe maioꝛũ tra⸗ cat · et pꝛedixerit ſignũ atq; poꝛtentum·2 niht ditione percepimus. Pꝛima ſiquidem euenerit qð locutus eſt.et dixerit tibi.ea den curationũ canſa eſt cum pꝛo merito ſaa muset ſequamur deos alienos qͥs igno ctitatis electos quoſq; ac iuſios viros ſi tras et ſemiamus eis non audias verba gnoꝛũ gratia comitat᷑. ſicut apoſtolos· pꝛophete illius aut ſomniatoꝛis:qꝛ tem⸗ multoſq; ſanctoꝛum ſigna ac pꝛodigia ptat vos dominus deus vr vt palã fiat fm auctoꝛitatem dñi feciſſe manifeſtum vtrũ diligatis eum an nõ in toto coꝛde· ſici⸗ elſtita dicentis Infirmos curate:moꝛtu et in tota anima veſtra. Et in enangelio nnae os ſu ſcitate-lepꝛoſos mũdate· demones Exurgent inquit pſeudo chriſtiet pſeu⸗ ſet cijcite · gratis accepiſtis · gratis date. DODZe do pꝛophete · ⁊ dabunt ſigna magna et rdte cunda cum ob ediſicationeʒ eccleſieę· vel ꝓdigia·ita vt in eroꝛem indncãtur ſi fie ſigi eoꝛum qui infirmos ſuos ingerũt-vel eo ri poteſt etiam electcttit. bme rum qui cnrandi ſunt fidem ſanitatum In quo quis ſanctos viros de eſtbn virtus etiam a peccatoꝛibus indignisq; beatadmiranri. LCaßp. ij. tunen pꝛocedit. De quibus ſaluatoꝛ in euäges· Va xppter nũq; debemꝰeos qͥ h Cpreb lio, Multi inqnit dicẽt mihi in illa die· q affectat in his virtutibo admi⸗ ſcue dñe dñe · nõne ĩ noĩe tuo ꝓpbetauimꝰ:et rari:ſ potius intueri · vtrũ vici⸗ Aicfn ĩ noĩe tuo demonia eiecimꝰ·⁊ in tuo noĩe orũ oĩm expulſione · et moꝝ emẽdatione gonn virtutes multas fecimus·et tũc confite⸗ perfecti ſint. Qð vtiq; nõ pꝛo alterius ſi Mech⸗ boꝛillis · quia nun ꝙ; noni vos· Diſcedi⸗ x · aut diuerſitate cauſarũ· ſed pꝛo vniꝰ insbie tea meoperarij iniquitatis. Et econtra- cuiuſq; ſiudio dei gratia diſpenſante cõ uwrte rio ſi offerentiñ vkinfirmoꝛi deſit ſides · ceditur. Hecnanq; eſtactnalis ſcientia nig etiã illos qbus curationũ dona collata quęalio vocabulo charitas ab apoſto⸗ rno⸗ ſunt · ñ ſinit ſanitatu exercere vYtutẽ. DOe lo nũcupar · et vniüſis linguis bominuʒ an gqua relucas enangeliſta. Et nõ poterat et ãgelonet plenitudini fidei· ꝗ etiã mõ ghfe inquitieſus facere inter eos virtutes p⸗ tes traſferat · et omi ſcientię ac ꝓpphetię fid 5 pter incredulitatem illoꝝ · Ande idem et erogationi oĩm facultatũ ·ipiq; poſtre we oñs. Multi in quit lepꝛoſi erant in iſra⸗ mo gloꝛioſo martirio apoſiolica aucto⸗ K hel ſub heliſeo pꝛopheta · et nemo eoꝛzum ritate pꝛefertur. Nam cuʒ dinumeraſſet mundatus eſt: niſi naaman ſyrus. Ter / vninerſa cariſmatũ genera atq; dixiſſet tius curationũ modus· etiam colludio Alij datur per ſpirium pmo ſapię · alij Alten demonum ac factione ſimulatur · vt dõ Fmo ſcie · alij fides · alij gra ſanitatu· alij reſ igtns operatio virtutũ· ⁊ reliqua · de charitate ſeq; affuturum in craſtinũ pmiſiſſet.po ee dicturus · qugadmodum eam cunctis ſtero die expectantibo vniuerſis qui ſtu⸗ inins tulerit cariſmatibus paucis aduertite. dioſius ad condictũ locũ ſpectaculi hu⸗ rn Et adhuc inquit ſupꝛa modũ excellenti ius cupiditate cõfluxerũt · exterritus cõ inult oꝛem vobis viam demõſtro. Per quod ſcientia ſueę inſidelitatis aufugit/ac pti- nan euidẽter oſtenditur perfectionis ac beati nus ab vniuerſa egypto tranſmigrauit ri. tudinis ſummã · nõ in illoꝛũ mirabiliu NQuẽcuʒʒ beatus macharius vſq; ad ho FS oꝑeratione ·ſ in charitatis puritatecon⸗ ram non cuʒ pplis pꝛeſtolatus pꝛo ſua ns ſiſtere. Nec immerito Om̃ia enĩ illa eua conſcientia declinaſſe vidiſſet aſſumẽs Pſi cuãda ac deſtruẽda ſuntcharitas vero plebẽ ꝗab illo fuerat depꝛauata ad cõ. ei perpetuo permanſura. Ideoq; a patrib dicta ſepulchra perrexit. Hũc autẽegy⸗ itmn noſtris opera iſta ſignoꝛũ nequaq; vidi ptijs moꝛẽ nili fluminis inuexit alue· vt urn mus affectata · quinimo · cuz ea ſpirituſ ⸗/ qjm̃ vniuer ſa illius latitudo terrę inſtar lomt ſancti gratia poſſiderent · nunq; exercere immẽlſi pelagi· nõ baro anni tꝑe ſolita ſedi volu erunt · niſi foꝛte extrema illos ⁊ ine⸗ aquarũ eruptiõe cõtegitur ita vt nu0llil 9 — numer nitabilis neceſſitas coartaſſet. tic cuiq; humãdi copia humani coꝛo ia eé tiin De ſuſcitato moꝛtuo ab Abba⸗ ris tribuat niſi poſt tranſuectionem ĩde. Dũü te machario. Cap̃. ij. curſam coꝛpoꝛa moꝛtuoꝛum pigmen· * AIcut ab abbate machario qᷣ tis condita redolentibiin editioꝛibo cel⸗ WM f—c habitationẽ ſchytiotice ſolitu⸗ lulis recondantur. Nam madens ebꝛie tnin ODinis pꝛimus inuenit · moꝛtuũ tate contigua terre illius ſolü humandi Mun ſuſcitatũ eſſe reminiſcimur. Nam cũ he arcet officiũ. Si qua enĩ cadauera defoſ pate niciathe 1 n ed arcetomiciu. Si qua eni cadauera defot ngh reticus quidam qui eunomij perfidiam ſa ſt uſe ceperit; euomere ad ſu perficiẽ ſuã cnin ſectabatur . ſinceritatẽ catholice fidei ar⸗ inũdationũ nimietate cõpellitur. Kum zi te dyaletica ſubuertere conaretur. mag igitur antiquiſſimo cuidaʒ cadaueri be mtr nãq; iã hoĩm multitudinẽiã decepilſet⸗ atus macharius aſtitiſſet ait. O homo ĩ rogatus a catholicis viris qui ruina tã/ quit · ſi veniſſet huc mecum bereticus ille ’ te ſubuerſionis grauiſſime mouebãtur filius perditionis · et aſtante ipo nomen oe beatus macharius · vt ſimplicitatẽ tott?ꝰ chhriſti dei mei inuocãs exclamaſſeʒ vtrũ nn egipti ab infidelitatis naufra gio libera⸗ ne coꝛã his qui pene eius fuerant fraude Wan ret· aduenit. Quem cũ bereticus arte di ſu buerſi · ſurrecturus fuiſſes edicito. Cũ pann aletica fuiſſet aggreſſꝰ.⁊ ad ariſtotelicas ille conſurgens; annnentis voce reſpon W ignoꝛantẽ ſpinas vellet abducere· beatꝰ dit. Quẽ interrogans abbas machariꝰ niln MWacharius apoſtolica multiloquium quid nã fuiſſet aliquãdo cũ frueret᷑ hac gunuf eius bꝛeuitate concludens· non eſtinqt vita · vel qua hominũ fuiſſet etate · aut ſi en in verbo regnum dei. ſed in virtute. Ea⸗/ nomẽ chriſti tũc tpis cõgnonuiſſet. ille ſe ppurh musigitur ad ſepulchra:et nomẽ dñi ſu ſub antiquiſſimis regibus vixiſſe reſpõ⸗ isſonn per moꝛtuũ qui pꝛimus inuentus fuerit dit· chriſtiq; nomẽ aſſeruit illis ſe nec an Ptnin/ H inuocemꝰac ſic ſcriptũ eſt: oſtẽdamꝰ ex diſſe tẽoꝛibus. Qui rurſus abbas ma⸗ vnmmG opibe fideʒ nr̃aʒ· vt manifeſtiſſime recte charius. Doꝛmi inquit in pace· cũ ceten itinn fidei documẽta eius teſtimonio declarẽ⸗ in tuo oꝛdine a chriſto in fine tempoꝝx unn · pPee tun et perſpicuã veritatẽ nõ inani diſpun ſcitandus. Mec igitur eius vꝓꝑtus et gra — p tatione verboꝝ ſed virtute ſignoꝛũ cil. tia q;tũ in ipo fuit ſemper foꝛtaſſe latuiſ auntc lo qð nõ poteſt falli indicio cõpꝛobemꝰ. ſet niſi eum neceſſitas totius pꝛouincie ſunait Quo audito·hereticus coꝛã circũſtanti periclitantis·et erga chriſtum plena de⸗ “L plebe pudoꝛe conſtrictus:cuʒ ad pñs pᷣ notio amoꝛq; ſincemus·iſtud exerceremi ſabiei bere ſe ↄditiõi ꝓpoſite ſimulaſſetaſſeſu; traculum cõpuliſſet. Qð vtiq; vt abeo ing n 4 ”Ul ollatio xVS bbatis fieret non pſtentatio glori ſed charitas cnſt totius plebis extoꝛſit vtilitas. vt beatum quoq; heliã feciſſe regnoꝛũ le ctio manifeſtat· qui ignem de celo ſuper hoſtias impoſitas pirę · pięidcireo de⸗ ſcendere poſtulauit · vt periclitantẽ pſeu⸗ do pꝛophetarum pꝛeſligijs fidem! totius populi liberaret. Demiraculo qdabbas abrahã in mulieris fecit vberibus LCa aß iiij. Aid ſi etiam abbatis Abrabe q geſta commemoꝛem · qui pais id eſt· ſimplex pꝛo ſimplicita⸗/ te moꝛum et innocentia cognominatur · Aui cum metendi gratia ad egyptũ de heremo diebus quinquageſime perrexiſ ſet · eta muliere quadam paruulum ſuũ lactis inopia iam tabidum atq; ſemine cem pꝛeferente· lachrymoſis pꝛecib fuiſ ſet obſtrictus· calicem ei aquę potanduʒ impꝛeſſo crucis ſignaculo dedit· cuius bauſtu · confeſtim miruz immodum · ari da iam penitus vbera copia lactis redũ danteconfluxerunt. Declaudi cuiuſdam curatione . quas idem eſt operatus. . CLap̃. v. Elcũ idemipe pgẽs ad vicum v ccircundatus eſt illudentiũ tur-⸗ bies · qui ſubſannantes oſtende bant ei quendam hominem cõtracto ge⸗ nu · multis iam annis greſſus officeio de ſtitutum · et antiqua debilitate reptantẽ· ac temptantes eum oſtende aiebant ab. ba abꝛaham ſi ſeruus es dei · et reſtitue hunc pꝛiſtine ſanitati vt nomen chriſti quem colis vanum non eſſe credamus. Cunc ille confeſtim inuocato chriſti no mine indlinãs ſe ⁊ appꝛehendens aridũ pedem hominis traxit· cuius tactu conti nuo ſiccum genn incuruumq; directuz eſt · ac recepto vſu greſſuum quem obli⸗ uioniiam tradiderat annoſa debilitas · .. letus abſceſſit. OXmeritum vniuſcuiuſq n5 ex ſignis debeateſtiman. p. vi » 4“ Jit itac; viri nihil ſibi pꝛo taliã b mirabilium virtute donabãt. quia non hec ſuo merito agi · H dñi miſedia fatebantur apoſtolicis ver⸗ bis in admiratione ſignoꝛum humanã gloꝛiam refutantes. Niri fratres inqui⸗ unt ·quid admiramini in hoc aut nos quid intuemini · quaſi nr̃a vᷣtuteaut po teſtate fecerimus hunc ambulare. Mec quemqᷓ in donis ac mirabilibus dei · ſy potius ex pꝛopꝛijs virtutũ fructibus pꝛe dicandum eſſe cenſebant·qui induſiris mentis et operum virtute generantur. Plerum q; enim vt ſupꝛa iam dictum ẽ homines mente coꝛrupti· repꝛobi circa i dem · in nomĩe domini et demonia expel⸗ lunt et virtutes maximas operant. De gquibus cum apoſtoli cauſarentur ⁊ di⸗ cerent · pꝛeceptoꝝ vidimus quendam in nomine tuo eijcientem demonia · et pꝛo⸗ bibuimus eum · quia nõ ſequitur nobiſ cum licet eiſdem ad pꝛeſens reſponderit chriſtus · nolite pꝛohibere · qui enim non eeſt aduerſum vos:pꝛo vobis eſt · tamen eis in fine dicentibus· domine domine · none in nominetuo pꝛophetauimus· et in tuo nomine demonia eiecimus ettin tuo nomine virtutes multas fecimus· reſponſurum ſeeſſe teſtatur · quia nunc noui vos diſceditea me operarij iniqui tatl.Et idcirco etiã iſtos quibs hãc glo riam ſignoꝛum atq; virtutum pꝛo meri to ſanctitatis ipſe conceſſit· ne in bis erx· tollantur admonet dicens Molite gau dere quia demonia vobis ſubijciütur · gaudete autem · quia nomina veſtra ſcri pta ſunt in celis cariſmatum virtusnõ in mi rabilibus ſed in humilitatecon ſiſtat. Caß. vi. Enic i iße auctoꝛ ſi ignoꝛi om⸗ d mnium atq;ʒ virtutuz cum ad do ctrine ſuęma giſterium diſcipu los adnccaet niic ab eo veri atq; ele⸗ ctiſſimi ſectatoꝛes peculiariter diſcere de berent · euidenter oſtẽdit Nenite inquit ſn i die ſul vo ſu eſt in ſin inuicem · Mon ait.ſi ſigna atq; virtutes inuicem habueritis. qᷓm certũ eſt niſi mi⸗- tes atq; hũiles buare nõ poſſe. Qua ꝓpt᷑ S nũq; monachos ꝓbos nec moꝛbo ceno⸗ doxię vacuos noſtri maioꝛes eſſe dixert· qm vel meruerũt vel pꝛeſumpſerũt grazʒ iactantiſſima oſtentatiõe diffamãt. Sʒ incaſſum Qui enim innititur mẽdacijs G .ς .e . . J ſimiliter feceritis ſed ſi dignã dilectiõeʒ f et diſcitea me · nõ vtiq; vt demones cę⸗ tin leſti ptãte pellatis non vt lepꝛoſos emũ 65 detis nõ vt cecos illuminetisnõ vt moꝛ ien tuos ſuſcitetis.Hec enim etiã ſi ꝑ qſdã mni ſeeruos meos operoꝛ non woteſt ſe inſere⸗ Singh/ relaudibus dei humana conditio · nec S vllam ſibi in hoc miniſter et famulus de upd cerpere poꝛtionem · vbi ſolius diuinita’f nr eeſt gloꝛia. Nos autem inquit hoc diſcite Nß a me · quia mitis ſum et humilis coꝛde. Nopt Moc enĩ eſt qð cunctis generaliter diſce utn re ⁊ exercere poſſibileeſt:oꝑera autẽ ſigg n. noꝛũ atq; vtutum nec ſo nccianec olbb imni cõmoda·nec omnibacõcedunf. Humi iuß litas eſt ergo omniũ magiſtra virtutuʒ · el ipa eſt cęleſtis ediſficij firmiſſimũ fundo.· Oe mentum · ipa eſt donum pꝛopꝛium atqʒ; nde magniſicuʒ ſaluatoꝛis. Iſta etenĩ vniũ danin ſa miracula quę chriſtus operatus eſt· ſi cto ne periculo elationis exercet qui mitem nt dominũ · nõ ſublimitate ſignoꝛum ſ̊ pa⸗ ti tientię atq; humilitatis virtute ſectat᷑. inn Qui vero immũdis ſpiritibus impera- Zon re. aut languentibus ſanitatuʒ dona cõo⸗ nirs ferre aut aliquod ſignũ mirabile popuł D geſtit oſtendere quauis in oſtentationi⸗ tin bus ſuis chriſti inuocet nomẽ · tamẽ alie nns⸗ nusa chriſto eſt: quia humilitatis magi unch ſirum ſuperba mentenõ ſequitur. Naʒ gichi etiã cũ ad patrẽ remeãs quoddã vt ita diryxerim conderet teſtamentuʒ· hoc diſci Pni pulis dereliqt. Mãdatũ inqᷣt nonũ do vobis vt diliga tinuicẽ ſicut dilexi vos ck vt et vos diligatis inuicem. Statimq; in ſubiunxit. In hoc cognoſcẽt oẽs q; mei ni eſtis diſcipuli · ſi dlectionẽ habuerit ad/ BSe cariſmatibus diuinis hic paſcet Vntos · igem autẽ ipe ſeqtur aues volantes. Sine dubio enĩ eueniet eis illud quod in pꝛouerbijs dicitur. Si cut venti et nubes ⁊ pluuię manitfeſtiſſi⸗ me ſunt · ita qui gloꝛiãtur in dato falſo. — — 4 fecenit · nõ de amiratione ſignoꝛum · SH de onatu moꝛum debet apud nos eſſelau· Dabilis nec vtrum demonia ei ſubiecta ſint . ſed vtrum charitatis membꝛa ꝗᷓ de.· ſcribit apoſtolus poſſideat inquirendnj. ¶Cmirabilius ſit de ſemetipſo ſiſſe. Caß. vin. X treuera maius miraculum ẽ e e pꝛopꝛia carne fomitem lutu rię eradicare· qᷓ; expellereimun gnificentius ſignum eſt virtute patiẽtie truculentos motus iracũdiecohibere · q; aereis pꝛincipatibꝰ imperare · pluſq; eſt excluſiſſe edaciſſimos de coꝛde pꝛopꝛio triſtitie moꝛbos · qᷓ; valitudinęs alte ĩlus febꝛeſq; coꝛpoꝛeas epuliſſe. Doſſte 10 multis modis pꝛeclarioꝛ virtus ſublimi oꝛq; pꝛofectus eſtanime pꝛopꝛie curare languoꝛes · q; coꝛpoꝛis alieni. Quanto eniʒ hec ſublimioꝛ carne eſt· tanto pꝛeſta tioꝛ eius eſt ſalus .quantoq; pꝛecioſiorł excellentiorisq; eſi ſubſtantię· tanto gra uioꝛis ac pernicioſioꝛis eſi et rnine. Quantum pꝛecellat vite pꝛobi tas opera ſignoꝛum. Capᷣ.ix. T deillis quidem curationibe e ita beatiſſimis aplis dꝛ?. No⸗ lite gaudere quia demonia vo bis ſubijciuntur. Hoc eniʒ faciebat nõ eoꝛum poteſtas ſed virtus dominici no minis inuocati · et idcirco monẽtur vt erx qui lemetipos exoꝛciſtas coꝛã homibop,. fitentur.et inter admirantiũ turbas hãc hac parte nihil ſibi beatitu diniſaut glo rię audeant vendicare· quę dei tantum potentia ac virtute perficit r ſed ex illa vite ſuę coꝛdiſq; ĩtima puritate· ob qᷓm nomina eoꝛum inſcnibi merẽtur in celis. — . CLollatio xv Abbatis Neſterotis. genelatio ð perfecte caſtitatis experimento. Laß. r. ZZX vt hocipſum quod diximus e Alteſtimonijs veten vel dinis oꝛacuł appꝛobemꝰ· qͥd beatus MPaluntiꝰ vl ðD admiratiõe ſign· vel de gra ſenſerit puritatisimmo quid ãgeli reuelatione cognouerit · ipiꝰ verbis atq; experimentis rectius pꝛoferemus. Hic nanq; ita multis vigens annis diſiricti one pꝛecipua · vt crederet ſe etiam carna lis cõcu piſcentie laqueis penitus abſo/⸗ lutũ · eo ꝙ cunctis infeſtationibus demo num quibus diu aperteq; con flixerat· ſuperioꝛem ſe factũ eſſe ſentiret: dum ad uenientibus viris ſanctis pulmentũ len ticuleqð illi atheran nominãt pꝛeparet · manus eius in clibano vt aſſolet flãma ſuperuolitãte combuſta eſt.Quo facto triſtiſicatus magnũ immodũ cepit ſecuʒ tacitus voluere:cur ignis inquiẽs mecũ nõ habet pacẽ· cum durioꝛa mihi demo nũ ceſſerint pꝛelia:aut quẽadmodũ me ĩ illo metuendo examinis die per ſe tran ſiturũ ille ignis inextinguibilis· et inqui ſitoꝛ meritoꝝ omniũ nõ tenebit · cui nũc extrinſecus hic tem poꝛalis ac paruulꝰ ñ pepercit: Cunq; eſtuanti huiuſcemodi cogitationibus atq; triſtitia ſopoꝛ ſubi · tus obrepſiſſet adueniẽs angelus dñi· cur inquit pafunti triſtis es ·:qð nec duʒ pacatus tibi ſit ignis iſte tenenus ·cũ ad huc reſideat in mẽbꝛis tuis carnalium motuũ necdum purũ excocta cõmotio: Cuius radices donec in tuis viuũt me/ dullis ignẽ iſtum materialẽ nequaqᷓ; ti/ bi pacificũ eſſe permittẽt. Quẽ vtiq; in⸗ noxiũ alias ſentire nõ poteris· niſi om̃es internos motus his indicijs in temerip ſo experiaris extinctos. Nade⁊ aꝑpꝛehẽ de nudam et pulcherrimã virginẽ · et ſi il lam tenens tranquillitatem tui coꝛdis ĩ mobilem · eſtuſq; carnales pacificos ĩ te ſenſeris perduraſſe·huius quoq; viſibi lis flãme mitis atqʒ innoxius in modũ illoꝝ triũ ĩ babilonia pueroꝛũ te allãbet attact Ita q; ſenexex huiuſmodi reuela tiõe perculſus · nõ quidem experimẽti di uinitus demonſtrati pericula conſuluit hſů interrogans oſcientiã ſuam · ⁊ purita- tem ſui coꝛdis examinãs:nec adhuc põ dus caſtimonię ſuę huius pꝛobationis ponderi cõpenſare coniectans · nõ mirũ eſt ait · ſi cedentibus mihi immũdoꝛũ ſpi rituũñ pꝛelijs aduſtiones ignis quas di riſſimis cõgreſſibus demonũ inferioꝛes eſſe credebam · adhinc aduerſum meſen⸗ ſerim ſeuientes. Maioꝛ quippe eſt ꝓtus ac ſublimioꝛ gratia· internã libidinẽ car nis extingu ere · qᷓ; nequitias demonũ ex trinſecus irruentesſigno dñi ac ꝓtud altiſſime potentia ſubiugare vel deob⸗ ſeſſis coꝛpoꝛibus noĩs diuini inuocatio ne ꝓpellere. Hucuſq; abbas neſteros oꝛationẽ de vera cariſmatũ operatione ↄſummãs · nos ad cellam ſenis ioſeph ꝗᷓ ſex ferme milibus ab ipo aberat pꝛope⸗ ſecutus eſt. Explicit collatio ſecunda abba tis neſterotis de cariſmatibus diuinis. Incipiũt capitula col/ lationis pꝛime abbatis ioſeph de amicicia. mitus inquiſierit. ij Diſputatio eiuſdem ſenis dein⸗ filgo amiciciarum genere. iij AVnge indiſſolubilis amicicia iiij Interrogatio vtrum vtile ali qd cetiã contra votum fratris effici Debeat. v„ : Reſpõſio ꝙ perpetua amicicia niili inter perfectos ſtare ñ poſſit vi Luibus modis inuiolablis poſ ſit ſocietas retentari. vij nihil charitati pꝛeponenduʒ ſiit · nec iracũdie poſtponendũ. viij Quibus de cauſis inter ſpirita / les naſcatur diſſenſio, antes doctrine ſue inſtitutione pꝛoſe⸗ Aid a nobis abbas Joſepbpᷣ ons mini 1 ns i 0 e di o⸗ apitula H x . .Pealaputanclis etiam ſpiritali ⸗ hrvus cauſis diſcoꝛdiarum. De optimo examine vwritatis. Aiimpoſſibile ſit quẽquã qͥ pꝛo- pio fidit iudicio diaboli illu ſi⸗ one nõ ecipi. xij Wobcauſam nõ deleant inferio res in collatione contemni. xiij chanitas nõ ſolum res dei · ſz ecettiam deus ſit. 966% xiiij De gradibus chanitatis. xy De his quil ſuam wi fratrum cõmotionẽ diſſimulatione coꝛ/ roboꝛant. txvyvi De eo ꝗ ſi frater aduerſum nos aliquid habeat ſi multatis mu nera oꝛationũ noſtraruz a dño reſpuantur. xvij De his qui patientiaʒ ſeculartb⸗ magis putãtimpendendaʒeſſe 6S6S fratribus. xvij De his qui patientiã mentiẽtes aQJg iracundiam fratres ſilentio accendunt. Z xix Dehis qꝗᷣ erindignatioeieiunãt xx De quoꝛundam ſimulata patiẽ tia qui maxillam vrberandam alterã ingerunt. xxi Inter ogatio quẽadmodũ chri⸗ ſti mãdatis obtem perãtes euã gelica perfectionefraudentur. xxij Reſtonſi io ꝙ chriſtus nõ ſolum M. facti ſ etiam voluntatis inſpe⸗ cctoꝛ ſit. ij 2½ ille ſit foꝛtis zſanus4 ſt ſuccu⸗ bit alterius voluntati. xxiiij Qinfirmi iniurioſi ſint ⁊ iniuri/ a,sferre nõ boſſint. yxvy ¶ Inten ogatio quõ foꝛtis ſit q nõ ſp ſuſtentat infirmũ. Kvi Reſponſio ꝙ infirmus non ſe ſi⸗ nat ſuſtentari. xrvij Quemadmodum ſit iracundia cCcoõpzꝛimendaoa xxviij Amicicias coniuratiõe initas fi mas eſſenon poſſe. Erpliciũt capitula. — — ollatio xVI 3 ncipit collatio pzima Abba⸗ tis Joſephd amicicia. Cap̃.i. Eatus ioſeph cui nũe immſtituta ac pꝛe⸗ b epta pandéeda ſunt . vnus extri bus quoꝛum in piꝛima collatiõe fecimus mentionem clareacmoum fa milię ac pꝛimarnius ciuitatis ſuę int̃ egy prtiũ fuit ꝗᷓ appellat thymnis·etita nõ ſo- lum egyptia · ſ etiam greca facundia di⸗ ligenter edoctus · vt velnobis vel his qͥ eloquentiam penitus ignoꝛabantnon vt ceteri per interpꝛetem · ſed per ſemetip ſum elegantiſſime diſputaret · ui cum inſiitutionem ſuam nos deſiderare ſen⸗ ſiſſet· percontatus pꝛimũ ·: vtrum nã eſſe mus germani fratres· audienſq; a nob ꝙ; non camali ſed ſpiritali eſſemus frar⸗/ H nitate deuincti noſq; ab exoꝛdio renun/ ciationis noſtre · taz ĩ peregrinatiõe queę ab vtroq; noſtrum fuerat obtentu mili⸗ tise ſpiritalis arrepta · qᷓ; ĩ cenobij ſtudio indiuidua ſemper piunctione ſociatos · tali vlus eſt ſermonis exoꝛdio. Diſputatio eiuſdem ſenis dei/ ador amiciciarũ genere. Cap̃.ij. Miciciarum ac ſodalitatis młł . ta ſunt genera · que diuerſis mo dis humanũ genus dilectiõis ſocietate connectunt. Quoſdam eni pᷣ⸗ cedens cõmendatio · pꝛimũ noticię boſt etiaʒ amicicie fecit inire cõmertia. In qͥ buſdam vero contractus quidã ſen da- ti accepti ve depactio · charitar federa co pulauit Quoſdã negociatiõis ſeu mili tie vel artis ac ſtudij ſimilitudo atq; cõ munio amiciciarum vinculis nexuerũt · per qm iia etiaʒ effera ſibi inuiceʒ coꝛda manſueſcunt · vt etiaʒꝝ hi qui in ſiluis ac montibus latrocinijs gaugent et effuſi⸗ one hüani ſanguinis delectantur. ſuoꝝ ſcelerum participes amplectantur ac fo neant.Eſt etiam dilectiõis aliud genus Lollatio XVI Abbatis Joſeph. qð inſtictu nature ipiꝰ ⁊ ↄſanguinitai lege connectitur ·qua vel contnbules vl coniuges · vel parentes ſeu fratres ac fi lij. naturaliter ceteris pꝛeferũtur quod non ſolum humano generi · xerumetiaz oĩbalitibus atq; aĩantibo ineſſe depꝛe henditur. Nam pullos vel catulos ſu⸗ os naturali affectu inſtigante ſic ꝓtegũt ac defendũt · vt frequẽter ꝓ ipis etiã obij cere ſe picuł moꝛtiq; ñ metuãt.Deniq; etiã illa beſtiaꝝ vl ſerpentiuʒ vel alitum genera · quęe intolerabilis feritas ac leta le virus ab oibus ſeparata eẽ cernit · vt ſũt baſiliſci vłmonocerotes vł griphes· cum etiam viſu ipſo cunctis pernicioſa eſſe dicantur inter ſe tamẽ pꝛo oꝛiginis ipſius affectioniſq; conſoꝛtio pacata et innoxia perſeuerant. Sed hec omnia ꝗᷓ diximꝰ genera charitatis · ſicut malis ac bonis · feris etiam atq; ſerpentibus vide mus eſſe cõmunia · ita etiam vſq; in finẽ certum eſt perſeuerare non poſſe. Eteniʒ interrũpit ea frequenter ac diuidit loco rum diſcretio · et obliuio tem poꝛalis · et verbi vel cauſę negocioꝛũ q; contractus Vtenim ex diuerſis · vel lucri · vel libidi. nis · vel conſanguinitatis· ac neceſſitudi nũ variarum ſocietatibo acquiri ſolent ita intercedentequalibet diuoꝛcij occaſi/ one ſoluütur. — Vngde indiſſolubilis amicicia ſit Cap̃ᷣ.ij. Mbis igitur cunctis vnnʒ ge i mnus eſt in ſolubile charitat⸗,q nec cõmendationis grata · nec officij vel munerũ magnitudo contrac⸗- tuſq; cuiuſqᷓ; rõ.vłnatenccitas iũgit ſᷣ ſola ſimilitudo ꝓtutũ. Hec inq; ẽquę nullis vnqᷓ; caſibo ſcinditurquam nõ ſolũ diſſociare vel delere locoꝝ vel tẽo / rum interualla nõ pꝛeualent ·ſ̊ ne moꝛs quidem ipᷣa diuellit. Mec eſt vera et ĩdi rupta dilectio · quę gemina amicoꝛuʒ p. fectione ac virtute concreſcit. Cuius ſe mel initum fedus · nec deſiderioꝛum va rietas· nec contẽtioſa dirũpet contrarie⸗ tas voluntatum. Ceterum multos no⸗ uimus in hoc ꝓpoſito conſtitutos·qͥ cuʒ ꝓ charitate chriſti flagrantiſſima eſſent ſoliditate deuicti non perpetuo eam · n? indirupte ſeruare potuerunt.quia licet bono ſocietaᷣ pꝛincipio niterẽtur · nõ tñ vno nec pari ſtudio arreptuʒ pꝛopoſitũ tenuerunt .fuitq; inter eos quedam tpat affectio ˖ quia non eqjli vtriuſqʒ virtute · ſHz vnius pata buabat᷑ · Que quãuis ab vno magnanimiter atqʒ infatigabiliter retentetur · neceſſe eſt tamen eam alteriuſ puſillanimitate dirũpi. Infirmitates nam q; eoꝛum qui tepidius perfectioniſ expetunt ſanitatem · quantalibet foꝛtiuʒ tolerantia ſuſtentẽtur· ab ipᷣis tamen qꝗͥ infirmi ſunt nõ feruntur. Habent enĩ in ſitas ſibi cõmotionũ cauſas quę eos qᷣe tos eſſenõ ſinant vt ſolent hi qui carna/ li egritudine detinentur ·ſtomachi ſui in firmitates et faſtidia cocoꝛum vel mini⸗ ſtrantium negligentijs imputare.⁊ quã talibet eis obſequẽtium ſollicitudo deh⸗/ uiat · nihilominꝰ tamẽ ſanis cauſas ſuę cõmotionis aſcribere· quas ſibi vtiq; vi cio valitudinis ſuęineſſe non ſentiunt. Quãaobꝛem hec eſt amicicię vt dixtimus la virtutũ parilitate federatur. Dñs enĩ inhabitare facit vnius moꝛis in domo. Et idcirco in his tantum indirupta po/ teſt dilectio permanere · in quibus vnũ Ppoſitum ac voluntas· vnũ velle acnol le conſiſtit. Quã ſi vos quoq; cupitis ĩ/ niolabilem retentare feſtinandum ẽ vo⸗ bis vt expulſis pꝛimit vicijs· moꝛtificetj ꝓpꝛias volũtates · ⁊ vnito ſtudio atq; ꝓ poſito · illud quo pꝛopheta ad modũ de lectatur· gnauiter impleatis · ecce q; bo⸗ nũ q; iocundũ habitare fratres ĩ vnũ Võð non localiter ſᷣ ſpiritaliter opoꝛtet ĩ telligi. Nihil enim pꝛodeſt · ſi moꝛib ac ꝓpoſito diſſidentes vna habitatiõe iũ⸗ gantur · nec obeſt parili virtute funda⸗ tis · per locoꝝ interualla diſiungi. Apðᷣ deũ namq; moꝛum cobabitatio · non lo coꝛũ vnita fratres babitatio coniungit · nec poteſt vnqᷓ; pad integritas cuſtodiri aul guo gut aun lt diro mac wlig nd Cye n NI i = ꝛ= — ,— — — — — — — — — — — De amicicia vbiſvoluntatũ diuerſitas inneni.. Interrogatio vtruʒ vtile aliqͥd etiã cõtra votũ fratris effici de⸗ Ermanus. Quid gſi vno volente perficere aliquid qd Ffßm deũ ↄmodũ ⁊ ſalubꝛe pſpe xeritalius nõ pꝛeſtet aſſenſum exequen/ dum ne etiam contra votũ fratris eſt an pꝛo eius arbitrio negligendum 7 Reſpõſio ꝙ perpetua amicicia niſi iter perfectos ſtareñ poſſi. Oſeph. Idcirco diximꝰ ple⸗ na atq; perfecta amicicię gra⸗ tiam niſi inter perfectos viros eiuſdẽq; virtutis perſeuerare non poſſe · quos eadem voluntas vnũq; ꝓpoſituʒ aut nũqᷓ; aut certe raro diuerſa ſentire · aut in his quę ad pꝛofectũ ſpiritalis per tinent vitęe patitur diſſidere. Qð ſi ani⸗ moß ceperint ↄtentionibus eſtuare · liq̃t vtiq; eos nũq; ſjm regulã q̃m pꝛediximꝰ fuiſſe cõcoꝛdes.Sed qꝛ nemo poteſt a p. fectione habere pꝛincipiũ · niſi qui ab ip ſo eius ceperit fundamẽto·et vos nõ q̃n ta eius ſit magnitudo:ſed quẽadmodũ ad eam perueniri poſſit inquiritis·neceſ⸗ ſariũ reoꝛ vt paucis regulaʒ vobis eins ac tramitẽ quendam per quẽ greſſus v ſtri dirigatur apꝑiaʒ. vt patientię ac pad bonũ facilius obtinere poſſitis. Quibus modis inuiolabilis poſſit ſocietas retẽtari.Lapᷣ.vi. D Nima igitur ſunt vere amicicie Nin contemptu ſbᷣe mundialis et omniũ quas habemus rerũ de 1 ſpectione fundam ine Eaua eni iniuſtũ atq; im pium eſt · ſi poſt abrenũciatã mũ di omnium quęin eo ſunt vanitatem · pꝛecioſiſſime fratris dilectiõi ſuppellex viliſſima quę ſuper fluit pꝛęferatur. Se⸗ cundum eſt· vtita ſuas vnuſquiſq; reſe cet voluntates·ne ſe ſapientem atq; con ſultum eſſe iudicans ſuis malit qᷓ; pꝛo⸗ ximi diffinitionib obedire. Certium eſt vt ſciat om̃ia etiã ꝗᷓ vtilia ac neceſſaria pacis Qnartũ · vt credatnec iuſtis ne iuſtis decanſis penitus iraſcendũ uĩi tũ · vt aduerſus ſe iracundiã fratrisetiẽã ſine ratione conceptam· eodem modo qᷣ ſuam curare deſideretſciens equaliter ſi bi pernicioſam alterius eſſe tiſtitiam ac ſi aduerſus aliuʒ ipſe moueaturniſi eẽ qtũ in ſe eſt etiã ð fris mẽte depulerit. Poſtremũ illud eſt·qð generale vicioꝝ omnium peremptoꝛium eſſe non dubiũ eſt · vt ſe de hoc mũdo credat quotidie mi graturum. Quse perſuaſio non ſolũ nul lam in coꝛde triſtitiaʒ reſidere permittit· verumetiam vniuerſos concupiſcenti/ arum ac peccatoꝛum omniumcõpꝛimet motus. Mecigitur quicunq; tenuerit. amaritudineʒ iręatq; diſcoꝛdieęnec pa ti poterit necinferre. His autem ceſſan⸗ tibus cum pꝛimum ille emulus charita. tis in coꝛdibus amicoꝛum triſtitię ſenſiʒ Venena ſuffuderit.neceſſe eſt vt fequen· tibus iurgijs paulatim dilectione tepefa cta · am ãtium coꝛda diu exulcerata quã/ doq; diſſociet. NMam qui per callem pꝛe dicte directionis ingreditur in quo ab amico vnq; ſuo poterit diſſidere · qui p⸗ mum litium cauſam quę exparuulis re bus viliſſimiſq; materijs generari ſolet · nihil ſuum vendicans radicitus ampu. taueritillud quod in actibus apoſtolo- rum legimus de vnitate credentiuʒ om ni virtute cu ſtodiẽs. Multitudinis autẽ credentium erat coꝛ vnum anima vrna nec quiſq; eoꝛum quę poſſidebãt aliqᷣd ſuum eſſe dicebatled erant illis omnia communia: Deinde quemadmodũ ab eo ſeminariũ diſſẽſionis exurget · qui nõö ſue ſed fratris ſeruiens voluntati: domi ni atq; auctoꝛis ſui fuerit imitatoꝛ effec tus · qui loquẽs ex perſona hominis quẽ gerebat. Mon veni inqͥt vt facereʒ volũ tatẽ meã ß volutatẽ eiꝰ qͥ me miſit:Quo autem modo vllum contentionis fomi tẽ ſi uſcitabit · qui de intelligẽtia ac ſenſu ſuo·nõ taʒ ꝓpꝛio iudicio q; frati credere ccrenit examini· ꝓ eius ſcʒ arbitrio · vel pꝛobans ſua innenta · velimpꝛobans 7 euan gelicuz illud pij coꝛdis humilitate conſummans verumtamẽ nõ ſicut ego volo ſed ſicut tu vis.Aut qua ratiõe ali qd quo frater meſtificet admittet q bo⸗ no pad nihil iudicat eſſe pꝛecioſius · dñi ceillius ſententiememoꝛiã nõ amittens In bhoc cognoſcẽtoẽs ꝙ mei eſtis diſci⸗ puli · ſi dilectioneʒ habueritis adinuicẽ· per quã velut ſpãli ſignaculo gregẽ oui um ſuarum in hocmundo voluit chri⸗ ſtus agnoſci· atq; hoca ceteris vtita di⸗ xerim caractere diſcerni Qua vxro ex cã Vl in ſe recipere vel in alio reſidere rãco rem triſtitię ſuſtinebit cui ſumma diffi⸗ nitio eſt iracundie quę pernicioſa ⁊ illi⸗ cita eſt iuſtas cauſas eſſe non poſſe· eodem q; ſe modo ſuccenſente ſibi fratre oꝛare nõ poſſe · quo ſi fratri ſi uo ipe ſuccẽ ſeat: illam domini ſaluatoꝛis humili ſp- retinens coꝛde ſententiaʒ. Si offers mu nus tuum ad altare · ibi recoꝛdatus fu eris ꝙfrater tuus habet aliquid aduſuʒ te · relinquę ibi munus tuũ ante altare.⁊ vdde pꝛius reconciliari fratri tuo ·et ſic vniens offer munus tuuʒz. Nihil enim pꝛoderit ſi te quidem aſſeras nõ iraſci· et credas te ĩplere illud mãdatũ quo dicit᷑ ſol non occidat ſuperiracundiã veſtrã· et qui iraſcitur fratri ſuo reus erit iudi/ cio.alterius vero triſtitiam quã delinire tua manſuetudine potuiſti · contumaci coꝛde deſpicias. Eodem nãq; modo pᷣ⸗ cepti dominici pꝛeuaricatione plecteris· Qui eni te iraſci aduerſus alterũ nõ de/ „8 7 bere dixit· nec alterius ↄtemni triſtitiam debere dixit· quia non intereſt apud deũ qui omnes hoĩes vult ſaluos fieri · vtruʒ tean alium quempiã perdas. Anum ſi quidem cuiuſlibet interitu ei naſcitur de trimentum itidem q; illi cui grata omni um perditio eſt· vnũ lucrum · vel tua vel fratris moꝛte cõquiritur. Quemadmo/ dũ poſtremo poterit wl tenueʒ Z fratreʒ retinere triſtitiam · qui ſe credit quotidie imo continuo abhoc ſeculo migraturũ. ENXnihil charitati pꝛeponendũ tis Joſeph. ſii neciracũdie poſtponendum Eaß. vij. AIcut ergo nibil pꝛeponendum ſðeſt cbaritati:ita furoꝛi vel iracũ dDie nibil eſt econtrario poſtpo⸗ nendum.Omnia nanq; quis vtilia ac neceſſaria videantur ſpernenda tamen ſunt · vt ire perturbatio deuitetur. 1 om⸗ nia etiam quę putantur aduerſa ſuſci⸗ pienda atq; toleranda ſunt.vt dilectio/ nis paci sq; tranquillitas illibata ſerue tur · quia necira atq; triſtitia pernicioſi/ us quicqᷓ;ᷓ· nec charitate vtilius creden/ Anibus de cauſis interſpirita/ les naſcatur diſſẽſio. Cap̃.viij AInn quemadmodum carnales n agdhuc imbecilles fratres ob⸗ vilem terrenam q; ſbam cito in imicus diſiungit · ita etiã iter ſpiritales gignit pꝛo intellectuuʒ diũſitate diſcoꝛ⸗ diam. Ex qua ſine dubio contentiones rixeq; verboꝛumquas apoſtolus dam/ nat · plerumq; conſurguntvndeconſe quent᷑ diuoꝛcia inter vnanimos fratres hboſtis innidus ac malign iterſerit. Ae⸗ ra eſt nam q; ſapientiſſimi ſalomonis il⸗ la ſentẽtia. Odiũ ſuſcitat contentio · vni uerſos vero qui non contendunt pꝛote⸗ gitamiccas. Deamputãdis etiam ſpiritali⸗ bus cauſis diſcoꝛdiaꝛũ. Ca.ix. Aa pꝛopter ad conſeruandaʒ q perpetuam indiuiduam cha⸗ riiltatẽ· nihil pꝛodeſt pꝛimã cau ſaʒ amputaſſe diſcidij:quęnalci ſolet ð rebus caducis atq; terrenis · et vniuerſa deſpexiſſe carnalia·atq; omniũ quibono ſter vſus indiget rerumindiſcretam cõ⸗ munionem fratribus permiſiſſe; niſi etiã ſecundã ꝗᷓ ſub ſpecie ſpiritaliũ ſenſuum naſci ſolet ſimiliter abſcidentes· acquiſi ſonas voluntates. Deoptimo examine veritatis. Lap.x. B EPrnininamq; ci meadbucad biſmetipis alterutrũ arbitrãtes. villuh erere ↄſoꝛtio etas iu nioꝛ hoꝛta honoꝛe alterutrũ pꝛeneniẽtes · vt plꝰ vnꝰ? mn .ʒh rerr huinſmodi nob itelligẽtia· quiſq; conſoꝛti ſuo ſcientię ⁊ ſanctita- i wul in moꝛalibus diſciplinis; tis aſcribens:ſummã diſcretionis vve in vhlin ſcripturis ſacris frequẽter inptã · vt alteriꝰ mag q; ĩ ſuo credat ſtare iudicio iu nihil ea verius· nihilq; rationabiliꝰ cre⸗ Quã obcauſam non debeant ĩ ha deremus. Sed cũ in vnũñ conuenientes ferioꝛes in collatione contem⸗/ n ſnias noſtras pmere cepiſſemus queda u. Cap̃ᷣ.xij. cõ muni exaiatiõe diſcuſſa · pꝛimum ab H Epe autem accidit ſiue illuſio altero falſa ac noxia notabãtur· mox de ne diaboli · ſiue interceſſu erron ne inge vt ꝑnicioſa cõmuni ꝓnunciata ian bumani ·quo nullus eſt in bac 3 dicio danabãtur· quę intm̃ pꝛius inſuꝰ carne qui falli vlut homo nõ poſſit · vt G ſa a diabolo luce clarius fulgebãt · vt fa⸗ et ille interdum qui acrioꝛis ingenij ſciẽ clle potuiſſent generare diſcoꝛdiã · niſi 5 tięq; maioꝛis eſi· aliquid falſum mẽte cõ 6 ceptũ ſenioꝛũ velut diuinũ quoddã oꝛa cpiat · et ille qui tardioꝛis ingenij ac mi/ . clü cuſtoditü ab om̃i nos ↄtentione re⸗ noꝛis eſt meriti · rectius aliquid veriuſq; nocaſſet. quo ab illis legali quadaʒ ſan per ſentiat. Et idcirco nullus ſibi q;uis 8 ctione pęꝛſeriptũ eſt· vt neuter noſtrum fcientia pꝛeditus inani tumoꝛe perſuade 4 pb iudicio ſuo q;ᷓ fratn crederet · ſi nů, ꝗtquod poſſit collatione alterius non dn vVellet diaboli calliditate delugi. tgere. Mam etiam ſi indicium eius dia/ us impoſſibile ſit quẽq; qui ꝓ / blica non fallat illuſio elationis tamẽ ſen pꝛio fidit iudicio diaboli illuſi et ſuperbie grauioꝛes lqqueos non eug⸗ ðð one nõ decipi. Cap.i. ct. Quis enim hoc ſibi abſq; ĩgenti po m⸗ Teni ſepe illud qð apoſtolꝰ di / terit vſurpare petnicie cum vas electio cit. ꝓbatuʒ eſt enenire. Ipe eni nis in quo chriſtus vt iße pꝛofeſſusẽ lo/ 65 ſatbhanas tranſfigurat ſe in an quebatur ob hoc ſolummodo ſe aſſerat , gelũ lucis · vt obſcurã actetrã caliginem bieroſolimã conſcendiſſe: vtcuʒ ſuis co 4 ſenſuũ ꝓ vero lumine ſcientię fraudulẽ⸗ apoſtolis euangelium · qð gentibus re⸗ ni ter effundat. Quiniſi bumili manſue⸗· nelante ⁊ cooperante domino pꝛedica⸗ pfrbbatiſſimi ſenioꝛis rebuẽtur examini· e t· quod oſtẽditur nõ ſolum vnanimitatẽ econ iudicio diligẽter excuſſi · aut abijctcii⸗ atc concoꝛdiam per hec pꝛecepta ſerua tur · aut recipiantura nobis · ſine dubio ri verumetiam cunctas diaboli aduer⸗ venerãtes in cogitatiõibus noſiris ho ſantis inſidias et illuſionum eius laque 4 angelo lucis angelum tenebꝛarũ Fuiſli⸗ oosnonnmen. . mo feriemur interitu. Quã perniciẽim⸗ EAcharitas non ſolum res dei 3 poſſibile eſt euadere quẽpiam iudicio p ſed etiam deus ſit. LCap.xiij. pꝛio confſidentex · niſi hũilitatis e ama . Eniq; intantum virtus chari⸗ toꝛ ⁊ executoꝛ effectus · illud q apls ma tatis extollitur · vt eam beatus gopere depꝛecatur omi conmitioneco: Jobannes apoſtolus · nõ ſolũ Dis umpleuerit. Si qua ergo inquit con rẽ dei · ſeg etiã Deum eſſe pꝛonũciet dicẽs ſolatio in chriſto ˖ ſi q ſolatiũ charita⸗ Deus charitas eſt· et qui manet in cha . ties ſi qua viſcera miſerationis · implete ritate in deo manetet deus in eo. Nam gaudiũ meũñ vtideʒ ſapiatis · eandẽ cha vſq; adeo illam diuinaʒ eſſe perſpicimꝰ ritatẽ babentes vnanimes idipᷣm ſenti vt illud apli manifeſtiſſime vigere ſenti 4 entes·nihil per contentionẽ neq; perinag amꝰ i nob · qm̃ charitas dei diffuſa ẽ in coꝛdibonfis ꝑ ſpm̃ſanctũ qᷣ hitat ĩnob Lollatio xvl Abbatis Joſeph. Qð tale ð ac ſi dicat. Qm̃ deꝰ diffuſus eſt in coꝛdibus noſtris per ſpiritũſanctũ qui babitat in nobis. Qui etiã cũ igno⸗ remus quid debeamus oꝛare terpell at ꝓ nobis gemitib inenarrabilib. Qui aũt ſcrutatur coꝛda ſe citqͥd crſideret ſpi ritus qꝛ ſin ceũ poſtulat pꝛo ſanctis. . Llam igitur charitatẽ ꝗᷓ dici i agape · poſſibile eſt om̃ib exbi⸗/ bere · de qua beatus apls. Ergo dum tẽpus habemus inquit operemur bonũ ad oẽs:maxime aũtad domeſticos fidei· Qug intantũ om̃ibus eſt generali ter exrbibẽda · vt eaʒ etiã inimicis noſtris a dño iubeamurimpendere. Mam dili⸗ gite inq tiimicos vros. Diatheſis aũt · i· affectio· paucis admodũ et his qͥ vłpa rilitate moꝛũ vel virtutũ ſocietate cõne⸗ xi ſunt exhibetur · licet etiã ip̃a diatheſis · mnlta in ſe differentia babere videatur Aliter enĩ parẽtes· aliter ↄiuges.alit᷑fra . tres · aliter filij diligũtur · et in ipa quoq; hoꝝ affectuũ neceſſitudie magna diſti⸗,⸗ tia eſt· nec vnifoꝛmis parentũ dilectio er ga filios inuenitur. Q etiã Jacob pa⸗- triarchepꝛobatur exemplo.· qui cuʒ eſſet duodecim filioꝛũ pater· omneſq; par᷑na charitate diligeret · tñ ꝓpen ſioꝛe Joſeph dilerit affectu · vt de eo aperte ſcriptura cõmemoꝛet. Inuidebant autẽ ei fratres ſui · eo ꝙ diligeret euz pater ſuus ſcz nõ qᷣ vir iuſtus paternõ valde diligeret etiã ceteram ꝓlem · ſed buius quia ty⸗ pum dñi pꝛeferebat affectui dulcius q8 ammodo atq; indulgentius inbereret Mocetiã de Johãne euãgeliſta legimꝰ euidentiſſime deſignari · cũ dr ipo dicit. Diſcipulus ille quẽ diligebat ieſus cuz vtiq; etiaʒ reliquos vndecim ſimiliter electos · ita pꝛecipua dilectiõe cõplexus lit· vt hoceniã euangelica atteſtatiõe de, ſignet dicẽs. Sicut dilexi vos ⁊ vos di⸗ ligite inuicẽ. De quibo ⁊ alibi dicit᷑ Dili gens ſuos qui erat in mũdo vſq; in ſinẽ t reliquos diſcipulos tepoꝛem charitatis tzlargioꝛẽ erga hüc ſuperabundantiam * † amoꝛis expꝛeſſit. quã et ꝓꝓginita pnile⸗ giũ ⁊ carnis idcirco velut ſblimioꝛ cũ quadã excepti- one ſignatur·quia nõ eam odij cõ para⸗ tio · H affluentioꝛ gratia exu berantiſſimi amoꝛis extollit. Lale quid etiã ex perſo⸗ na ſponſe legimus in cantico canticoꝛi dvicetis. Oꝛdinate in me charitats· Hec eni erecharitas oꝛdinata· ꝗᷓ odio ha bens neminõ quoſdã meritoꝛũ iure pluſ diligit. queq; ci generaliter diligat cun. ctos excipit tamẽ ſibi ex bis quos xbe⸗ at peculiari affectio ne complecti.et rur ⸗ ſum int ipos qui in dilectiõe ſũmi atq; pꝛecipui ſuntaliquos ſibi qui ceteroꝛũ affectui ſuperextollan tur excerpit. Dehis qui yel ſuã vel fratrũ cõ „ 4 borat. Cap̃. xv. motione diſſimulatione coꝛro⸗ Lontra nouimus· qð vtinã ne eſciremns. nõnullos fratri tan, te eſſe obſtinationis atq; duri- . tris aduerſum ſe ſenſerint aninos exci⸗ tatos ad diſſimulandã mentis ſuę triſti cie· vtcũ vl ſuos aduerſus fratrẽ vlſra tiam · ᷓ exindignatiõe alterutre cõmoti⸗ onis exoꝛta eſt · ſecedẽtes ab eis qs bũili ſatiſfactione atq; colloqo lenire debue⸗ rãtaliquos pſalmoꝝ incipiũt decanta.· re verſiculos. Qui du conceptã coꝛdis amaritudinẽ delinire ſe putãt:inſultan augent · qd ſtatim extinguere wotneft ſi magis anxijatq; humiles eſſe voluiſ ſent · vt opoꝛtuna cõpunctio 7 ipᷣoꝝ coꝛ: dib medereturet fratrũ animos delini · ret. Mam illo vtiq; modo puſilla nimi tatis immo ſuperbię ſue viciũ palpãtz nutriũt potiꝰ q; extirpãtfomitẽ iurgio rũ · dñice illius pꝛeceptiõis immemoꝛes· qua ait. Qui iraſcitur fratri ſuo reꝰ erit iudicio· ſi recoꝛdatus fueris frater u us habet aliquid aduerſum te · relinqgue ibi munus tuum ad altareet vade pꝛꝛꝰ recõciliari frami tuoet tüc wniens offe, ĩcoꝛruptio cõferebat· Quę glie ac hoſtr⸗ ſobt giie ſuti hah⸗ lerti ery ſrow⸗ zohe Unſh defn nt ſuus nun. uſa ſout ungel Untſn ſoſnnf Trobi Mpaan ae unn N ſeden⸗ Mepe leari nnng. E hliav fnaw dehi hum ſech haßne Ghlens inrenn rſo⸗ i h 1 u. tbe⸗ , 1 — * ine n, N 1 1 De eo ꝙſi frater aduerſum nos aliquid habeat ſimultatiſ mũe ra oꝛationũ noſtrarũ a donino reſpuãatur. LCaßp. xvi. Nttantum igitur nõ vult nos i· deus noſter alterꝰ ceſpectui ha bere triſtitiam · vt ſi aliquid ad uerſuʒ nos frater habuerit nec munera noſtra ſuſcipiat · id eſt · noꝛatiões ſibi a nob permittatofferri · donec de animo eꝰ triſticiam iuſte iniuſte ve cõceptaʒceleri ſatiſfactione tollamus. Neq; eniʒ ait ſi babet veram querelam aduerſum te fra ter tuusrelinque ibi munus tuũ ad alta re · ⁊ vade pꝛius reconciliari fratri tuo·b ſi recoꝛdatus fu eris inquit· quia frat᷑ tu us habet aliquid aduerſum teid eſt eti am ſi leue aliquid ac vile ſit qͥ fratris in te fuerit excitata cõmotio · et hoc memoꝛi am tuã ſubita recoꝛdatione pulſauerit· ſcias te offerre pꝛecum tuaruʒ ſpiritalia munera nõ debere.niſi pꝛius qualibet ex cauſa oꝛtam triſticiã de coꝛde fratris be nigna ſatiſfactiõe depuleris. Si igitur eunangelicus bmo etiã ꝓ pꝛeterita et mi nima ſimltate · ac deexiguis oboꝛta caun ſis · ſatiffacere nos iraſcẽtib iubet: quid de nobis miſeris fiet:qui recentes ⁊ maxi mas canſas noſtroq; erroꝛe cõmiſſas p tinaci diſſimulatione cõtemnimus: ⁊ in flati tumoꝛe diabolico· dum humiliari erubeſcimus· auctoꝛes nos fraterne triſti cię denegamus · ac rebelli ſpiritu ſubijci pcepi dñi dedignantes·neq qᷓ; ea vel ob ſeruari debere vel impleri poſſe contẽdi mus.Eoq;ʒ fit vt indicantes eũ impoſſi bilia vel incõgrua pꝛecepiſſe· efficiamur bm apoſtolũ nõ factoꝛes: ſ̊ iudices leg.· De his qui patientiam ſeculari bus magis putatimpẽdendaʒ eſſe q; fratribus. Capᷣ.xvij. Llud quoq; qbus lachrymis eſt deflendum ꝙ nõ nulli fratꝝ cum fuerint contumelia cuiufli bet monis accenſi ·ſi alterius cuiuſpiã qui eos lenire deſiderat pꝛecibus fatigẽ tur cum audierint nequaq; debere adua De amiciciaa ſus fratrem cõcipere tenere vetriſticiaz bm illud qð ſcriptum eſt.qui iraſcit᷑fra ti ſuo reus erit iudicio· et ſol nõ occidat ſuper iracundiã veſtrã:pꝛoclamãtilico: Si paganus aliquis·ſi ſecularis hoc fe- ciſſet· ant ita dixiſſet recte debuit ſuſtine ri. Quis aũt ferat fratrẽ tam grauis cõ/ ſcium culpe aut tam inſolens de oꝛe cõ⸗ uiciũ pꝛoferentẽ:Quaſi vero patia infi⸗ delibus tantũ · atq; ſacrilegis:et nõ omi bus ſit generaliter adhibenda · autiracũ dia contra gentilem noxia contra fratrẽ vtilis eſtimandacũ vtiq; ꝑpturbate men tis obſtinata cõmotio · nõ diſſimile con⸗ tra quẽuis fuerit excitata ſibi ĩferat detri mentuz. QNuante autem obſtinationis immo vecoꝛdie eſt· vt nec ißam verboꝛũ ꝓpꝛietatẽ bꝛute mentis ſtupoꝛe diſcernat Quia ñ dicitur.omis qui iraſcitur alie⸗ nigene reus erit iudicio · qð foꝛtaſſe w⸗ terat hm illoꝛuʒ ſenſuʒ· cõtra conſoꝛtes noſtre fidei conũſationis excipere · ß ſi⸗ gnificanter expꝛeſſit euãgelicus ſᷣmo di⸗ cens. Om̃is qui iraſcitur fratri ſuo reus erit indicio. Licetitaq; ſm regulam ve⸗ ritatis omnẽ hoĩem fratrẽ deteamꝰ acci⸗ pere· tamẽ hoc ĩ loco magis fidelis acno fratris vocabulo deſignatur. De his qui patientiã mentien⸗ tes ad iracundia fratres ſiletio accendunt. Cap̃ xviij. LAlud vro quale eſt· ꝙ interdũ pratiẽtes eſſe nos credimus q? reſpondere ↄtemnimus laceſſi/ ti·ß ita cõmotos fratres amara tacitur⸗ nitate vel motu geſtu q; irriſoꝛio ſbᷣſan⸗ namus· vt eos magis ad iracũdiaʒ vul/ tu tacito pꝛouocemus.quã tumida po⸗ tuiſſent incitarecõuiciaĩ eo nos eſtimã tes minime apud deuʒ reos · q; nihbil oꝛe pꝛotulimus:qð nos notare bominuʒ in dicio aut condemnare potuiſſet: Qua ſi vero apud deũ verba tantfũmodo·añ pꝛecipue volũtas vocetur in culpam · et opus ſolum peccati: etno etiã votnz ac ꝓpoſituʒ habeatur in crimine · aut h̊ tm̃ Collatio xv Albbatis Joſepb ligna taciturnitas leuiuſq; toleranturi imicoꝛũ vulnera qᷓ; irridentiuʒ ſubdola gqð vnuſquiſqß fecerit per loquelã · et nõ q538 etiã per taciturnitatem facere ſtudue rit · in iudicio ſit querendum. Non eniʒ ſola cõmotionis illate qualitas. ſᷣ etiam ꝓpoſitũ irritãtis in noxa eſt · Et idcirco nõ quemadmodũ iurgiũ fuerit excitatũ hcuius conflagrauerit vicio wrũ iudi cis noſtri perquiret examen. Affectus enĩ peccati· nõ oꝛdo conſiderãdus eſt admiſ ſi. Quid enĩ differt vtrũ quis gladio ip ſe peremerit fratrẽ an aliqua ad moꝛtem fraude cõpulerit:cum ipſius eum dolo Vl crimine conſtet extinctum. Quaſi ve ro cecum in pꝛeceps manu pꝛopꝛia non impegiſſe ſufficiat: cum ſimiliter reus ſit qui ꝓnũ ⁊ imminentẽ iam fouee · cũ potu erit reuocare cõtempſeritaut ille ſolus ĩ crimine ſit qui manu ſua quẽpiã laque⸗/ anerit · et nõ etiã is qui vel parauerit vel ingeſſerit laqueũ · vl certe cũ potuerit au ferre noluerit. Ia igitur tacere nihil pꝛo elſt·ſi idcirco nobis indicamus ſilenti⸗ um · vt quod agendum connicio fuerat hoc taciturnitate faciamus aſſimulan⸗ tes quoſdam geſtus · quibus et ille queʒ curare nos opoꝛtuit vehementioꝛi inar⸗ ceſcat iracundia· et nos ſuper hec om̃ia damno illius ac perditione landemur · quaſi wro nõ etia ex hoc ipo quis crimi/⸗ noſioꝛ ſit· ꝙ gloꝛiã ſibi de fratris volue⸗ rit perditione cõquirere. Atriq; enĩ tale ſilentiũ erit equaliter noxiũ · quia ſicut ex aggerat in alterius coꝛde triſticiaʒ ita in ſuo nõ permittit extingui Contra quos illa ꝓphete ſatis ꝓpꝛie eſt directa maledi⸗ ctio · Ae qui potat amicũ ſuũ · mittẽs fel ſuũ · et inebꝛians vt aſpiciat nuditatem eius · repletus eſt ignominia pꝛo gloꝛia. Illud q̃ͥʒ qð per aliũ detalibus dicitur Quia omnis frater ſupplantãs ſuꝑplã/ tabit · et omnis amicus fraudulenter in⸗ cegdetet vir fratrem ſuũ irridebit:⁊ veri⸗ tatẽnõ loquẽtur extenderũt enĩ linguaʒ ſuã q̃ſi arcũ mendacij ⁊ ñ veritatis Se pꝑe atficta patientia etiam acriꝰ ad ira⸗ cundiam q; ſermo ſuccendit· et attrociſ ſimas verboꝛñ tranſcendit iniurias: ma blandimenta. De quibus ꝓpꝛie dicitur per ꝓphetam. Molliti ſunt ſermonos eiꝰ ſuper oleum · et ipi ſunt iacula. Et alibi. AVer ba callidoꝛũ mollia.hec aũt feriũt impenetralia ventris. Quibus etiam illud poteſt elegãter aptari. In oꝛe pacẽ cum amico ſuo loquitur · etocculte poĩt ei inſidias:quibo tamẽ magis decipitur ipᷣe qui decipit. Naʒ qui pꝛeparat ante faciem amici ſui rete circũdat illud ꝑedi bus ſuis · etqui fodit foueam ꝓximo ſuo incidetin eam ipe. Deniq; cũ magna ad compꝛehendendũ dñm cũ gladijs et fu ſtibus multitudo veniſſet:nẽo in aucto reʒ vite noſtre illo cruentioꝛ extitit parri cida · qᷓ; qui cunctos ficto ſalutatiõis ho noꝛe pꝛeueniens oſculum ſubdole chari tatis ingeſſit. Cui dñs. Juda inqͥt oſcu lo filium hominis tradisid eſt· amaritu do perſecutiõis atq; odij tui ·hoc tegmẽ aſſumpſit quo dulcedo vere amoꝛis exp mitur. Apertius quoq; ac vehemẽtius ꝑ ꝓphetã vis buiꝰ dolon exaggerat᷑. Qm̃ ſi inimicus inquit meus maledixiſſet mi hie . ſuſtinuiſſem vtiq;:⁊ ſi is q oderat me ſuper me magna locutus fuiſſet· abſcon diſſem me foꝛſitan ab eo Tu vero bomo vnanimis dux meus ⁊ notus meusqui ſimul mecũ dulces capiebas cibos · in do mo dei ambulauimus cũ conſenſu. De his qui ex indignatiõe ieiu nant. Caß airx. Luiud quoq; pfanũ triſticie ge a mnaus eſt· quod dignuʒ cõmemo ratione nõ fuerat. niſi ida non nmullis fratribus ſciremus admitti qui cum triſtificati fuerint vel irati· ab ipſo etiam pertinaciter abſtinent cibo · ita vt qð etiam dicere abſq; pudoꝛe nõ poſſu mus· illi qui dũñ placidi ſunt refectionem cibi vſq; ad hoꝛã ſextã · vel vt multũ no nã negat ſe poſſe differe· cũ fuerint tiiſti cia vel furoꝛe ſu pleti. ieiunia etiaʒ bidu ana nõ ſentiãt· tãtãq;inedie fectiõeʒ iracundie ſatietate ſnſtentet. In qͥ plane nig tn ſure bun Den l⸗ lii⸗ lin Umnn e tese den lſt nia ſcʒ ꝗᷓ ſoli deo ꝓ humiliatione coꝛdis purgatione vicioꝛũ ſunt ſpecialit᷑ offe rẽda ꝓ diabolico tumore tolerãtes.Qðᷣ tale eſt·ac ſi oꝛationes atq; ſacrificia nõ eo ſed demonijs deferãtillaq; moſay⸗ cam increpationẽmereãtur audire. Da Dequoꝛundaʒ ſimulata patiẽ tia qua maxillaʒ verberandam alteram ingerut. Lap.xx. On ignoꝛamus etiã aliud de- n mentie genus · qd ſbᷣ coloꝛe fuca tte patientie in nõnullis fratrib⸗ inuenitur · quibo parũ eſi iurgia commo uiſſe · niſi etiã inſtigatoꝛijs verbis vt feri⸗ antur iriitent · cum vtiqʒ vel leui fuerint impulſione cõtacti: aliã quoq; partem coꝛpoꝛis ingerũt verberandã/quaſi per hoc perfectionẽ mandatiillius impletu⸗ ri quo dicitur. ſi quis te percuſſeritin de xterã maxillã tuã · pꝛebeilli et alterã · ſcri pture vim ac ꝓpoſitũ penitus ignoꝛãtes Enangelicã nanq; patientiã per iracũ Die viciũ exercere ſe putant. Ob qZradi citus excidendum nõ ſolum viciſſitudo talionis · et ↄcertãdi irritatio pꝛohiber · ſetiam furoꝛez verberãtis geminate iu⸗ bemur iniurie tolerantia mitigare. Interrogatio quemadmoduʒ chhriſti mandatis obtemperan⸗ tes euangelica perfectiõe frau⸗ Enmanus.Quomodo rep/ engendus eſt is qui pꝛecepto ſatiffaciens enãgelico nõ ſoluʒ nõ intulit talionẽ · ſ̊ etiã paratus ẽ vt ſi bi geminetur iniunris Beſponſio ꝙchꝛiſtus nõ ſoluʒ facti ſed etiã voluntatis inſpec⸗ — . Joſep hb. Sicut Paulo an⸗ ie dictuz eſt· nõ ſolum res ipſa que geritur · ſ etia qualitas mẽ/ tis ꝓpoſitnm facientis eſt intuendum. Et ideirco ſi id qd ab vnoquoq; perſici crificauerũt demonijs ⁊ nõ deo · dijs qs ignoꝛabant. Z 4 . —— 7 7 „» H De gmicicia ſaenilegij crimen enidenter incurrũtieia turquo animo fiat: vel quo pꝛocedataf fectu.intimo perpẽdatis coꝛdis examĩe vigdebitis patientie lenitatisq; virtu⸗ tem nequaq; poſſe cõtrario ſpiritu · id ẽ impatientieac furoꝛis impleri. Siqdeʒ dyiñs noſter atq; ſaluatoꝛ ad pꝛofundaʒ nos inſtru ens patientie lenitatiſq; vtu⸗ tutẽid eſt· nõ vt labijs eã tantũmodo pᷣ feramus·ſ̊ vt intimis aĩe noſirę abditis recondamus iſtã nobis perfectiõis euã⸗ gelice foꝛmulã dedit dicẽs. Si quis te ꝑ cuſſerit in dextera maxilla tua· pꝛebe illi ⁊ alterã· ſu bauditur ſine dubio dexteram AQuse alia dextera niſi interioꝛis bomĩs vtita dixerim facies poteſt accipi: Der hbocomnẽ penitus iracũdie fomiteʒ dep fundis cupiens aĩe penetralib extirpare id eſt· vt ſi exterioꝛ dextera tua impetum ferientis exceperit· interioꝛ quoq; hõ per humilitatis aſſenſum derxterã ſuã pꝛebe at verberandã· cõpatiens exterioꝛis ho. minis paſſioniet qdammodo ſuccũbẽs atq; ſubijciẽs ſuum coꝛpus ferientis in⸗ iurie · ne exterioꝛis hominis cede vel taci⸗ tus intra ſe moueatur interioꝛ. Nidetis ergo longe eos ab euãgelica perfectiõe diſtare : quę patiẽtiã docet nõ verbis · H interioꝛe coꝛdis tranquillitate puandã- eamq; a nobis cũ quid aduerſi euenerit ita pꝛecipit cuſtodiri · vt nõ ſolũ noſmet⸗ ipſos alienos ab iracũdie perturbatiõe buemus ·pᷣ etia ʒ illos qui ſuo cõmoti ſũt vicio ſuccũbentes iniurijs eoꝝ ad placi⸗ ditatẽ expleta cedis ſatietate cogamus. furoꝛeʒ eoꝛum noſtra lenitate vincentes Et ita etiã illud apoſtolicũ implebimꝰ. Noli vincia malo.ſ vince in bono ma⸗ lum:Quod abillis impleri nõ poſſe cer tiſſimũ eſt qui illo ſpiritu ac tumoꝛe ver ba lenitatis atq; bumilitatis emittunt · vt nõ ſolum nõ mitigent ↄceptũ furoꝛis incendiũ·ſed magis illud tam in ſuo q; in fratris cõmoti ſenſu faciãt conflagra re:qui tamẽ etiã ſi poſſent aliquo modo ipi mites ac placidi permanere · nõ ſic qͥ. dem aliquos iuſticie fructus caperẽt · cuʒ damno pꝛoximi patiẽtie ſibi gloꝛã ven 0 2 Collatio xvV Rlbbatis Joſeph dieantes:r per bocab illa apoſtolica cha ritate omnimodis alieni · quęnõ querit quę ſua ſuntſed ea que alioꝛum.nõ enĩ ita diuitias concupiſcit:vt lucrum ſibi e pꝛoximi faciat detrimento ·nec ac⸗ quirere quicq;ᷓ cũ alterius deſiderat nu⸗ dDitate. .. ¶ ille ſit foꝛtis etſanus qͥ ſuc/ cumbit alterius voluntati Liendum ſane generaliter illũ ſparnteſ agere foꝛtioꝛes :qui volũ tati fratris ſuã ſubijcit volun⸗ tatem . qᷓ; eum qui in defendendis ſuis diffinitionibus ac tenendis pertinaci/ oꝛ inuenitur. Ille en ſuſtentans ac tole⸗ rans pꝛoximũ ſani ac validi ·hic autẽ in/ firmi etquodãmodo egrotantis obtinʒ locum · quẽita palpari neceſſe eſt ac fone ri · vt interduʒ etiã a rebus neceſſarijs ꝓ eius quiete ac pace ſalubꝛe ſit aliquid re laxari. In quo quidem non ſe credat ds aliquid de ſua per fectioneminuiſſe· tam et ſi quiddã de ꝓpoſita diſtrictione con/ deſcendẽdoſũmiſerit·ſᷣ ecõtrario multo amplius ſe pꝛo longanimitatis ⁊ patiẽ/ tie bono nouerit acguiſiſſe. Apoſtolicuʒ nãq; pꝛeceptũ eſ· Nos qni foꝛtes eſtisĩ becillitates infirmoꝝ ſuſtinete et alteru⸗ rũ onera v r̃a poꝛtate · et ſic achplebiſj le gẽ chriſti · Nũ qᷓ; ẽ infirmꝰ ſuſtẽtat infir mũ n“’ tolerare poterit · aut curare lãguẽ tem is qui ſimiliter egrotat. ſ ille mede lam tribuit imbecillo : qui imbecillitati ip ſe nõ ſubiacet. Merito eni ei dicit · We⸗ dice cura teipm. Omfirmi iniurioſi ſintet iniu/ rias ferre nõ poſſint.Cap· xxiii ONONOOtandum etiam illud eſt · infir n moꝛum naturaʒ eſſe ſemꝑ eiuſ⸗ modi . vt pꝛompti quideʒ ac fa ciles ſint ad cõtumelias ingerẽdas:⁊ iur gia conſerenda· ipi vero ne minima qui⸗ dem iniurie velint ſuſpitione contingi · cunq; inferentes pꝛoterua cõuicia incõ ſiderata ſuperequitentlibertate · ne par⸗ naquidematq; leuiſſima ſuſtinere con tenti ſunt. Ideoq; m pꝛedictã ſenioꝛuz ſententiam charitas ſtabilis atʒ indiru pta nõ poterit perdurare · niſi inter viroſ eiuſdẽ virtutis atq; ꝓpoſiti.Scindi et⸗ eni neceſſe eſt ea quocunq; tpequanta libet fuerit cautione ab altero cuſtodita. Interrogatio quõ foꝛtiſ ſit qui nõ ſemperſuſtentat infirmum. CKaop. xrvv. Ermanus. In quo ergo lau dabilis perfecti viri poteſi eſſe patientia · ſi tolerare non pꝛeua let ſem per infirmũ: Reſponſio ꝙinfirmus ſenõ ſi⸗ nat ſuſtentari. Cap. xxvi. Oſeph. Mec ego Pirie cillis ui foꝛtis eſtac robuſtus· vtus teoolerantia q; vincenda ſit · ſʒ ꝙ infirmi peſſima valitudo · illius qui ſanꝰ eſi ſuſtentatione nutrita · atq; in deteriꝰ quotidie ꝓlabẽs · generatura ſit cauſas ob quas vel .pᷣe vltra nõ debeat ſuſtine⸗ ri · xel certe patientiam pꝛoximi notã ac defoꝛmationẽimpatientie ſuę eẽ conijci/ ens · abire qñq; mauult qᷓ; ſemꝑ magna nimitate alterius ſuſtineri. Hec ergo ab bisqui ſodalitaſ affectuʒ cupiũt inuio labilem cuſtodire · pꝛe om̃ibus obbuan da cenſemus vt pꝛimũ quibuflibet iniu rijs laceſſitus nõ ſolum labia ſᷣ etiã pꝛo funda pectoꝛis ſui monachus tranquil la cuſtodiat · quę tamen ſi ſenſerit vel te nuiter fuiſſe turbata · omni ſemetip̃ʒʒ tact turnitate contineat · etilud qd pſalmi ſta cõmemoꝛat diligenrer obſernet · tur⸗ batus ſum ⁊ nõ ſum locutuset dixi cu⸗ ſiodiam vias meas· vt nõ delinquaʒ in lingua mea · poſui oꝛi meo cuſtodiaʒ dũ conſiſteret peccatoꝛ aduerſuʒ me· obmu tui humiliatus ſum ⁊ ſilui a bonis· nec pñtem conſiderans ſtatum · ea pꝛoferat quę ad hoꝛam turbulentus ſuggerit fu⸗ roꝛ: dictatq; animus aſperatus · ſed vel recolat gratiã pꝛeterite charitatis · vl re foꝛmande pacis redintegrationẽ mẽte ꝓ ſpiciat.eamq; velut cõtinuo reuerſuraʒ etiã in ipo cõmotionis tꝑe contemplet bie ꝛdi honſ ſona ſnen⸗ itutenn ſcumt gis, Oee comp 4 gdaſt reß⸗1 Nerl NANo wuſe ſtnte terpe ſodici Ganſt nr ſldurt NAſte ntamg⸗ wnonss ſäpſin froſrce gusnil ginfift Pltuci lutatal feceſſus datß us o lllgene oc ono guila nen n winhat⸗ wibiui tacln⸗ nntgnie turnbe, feſhnn mihumn nll⸗ tus c müld nd ſaus tbiin wir ii⸗ n ropot⸗ itinni bfun Mrinin tüpo nnguil ut nijun t tii⸗ nin bnu De amicicia Dũ qʒ ſead dulcedineʒ reſeruat concoꝛ coꝛdie moxfuture:amaritudinem pñtiũ non ſentiet iurgioꝛum · et ea potiſſimũ re ſpondebit e quibus vela ſemetipſo reus fieri · vel ab alio repꝛehẽdi reſtituta cha⸗ ritate non poſſit · ſicq; adimplebit ꝓphe⸗ ticum illud eloquiuʒ. In ira mie memoꝛ eris. Quemadmodum ſitiracundia compꝛunenda. Cap. xxvij. Obibere ergo nos opoꝛtet om̃s c iracundie motus ⁊ gubernatri ce diſcretiõe moderari:ne ĩ illð qð a ſalomõe dãnat. pᷣcipiti furoꝛera/ ptem̃.CTotairã ſuã ꝓfert ĩpiꝰ. ſapiẽs ãt diſpenſat per partes · id eſtſtultus qͥdeʒ ad vltionẽ ſui ire perturbatiõe ſuccendi tur · ſapiens autem paulatim eam matu ritate conſilij ac moderationis extenuat et expellit. Tale eſt ⁊ illud qð ab apoſto/ lo dicitur. Nõ voſmetipſos vindicãtes chariſſimi · ̊ date locũ ire·id ẽ:neq̃q; ad vindictam iracundia cogente tẽdatis· ſed date locum ire · hoc eſt· non ſint coꝛ/ da veſtra lic impatientie ac pu ſillanimi tatis anguſtijs coartata · vt violentã cõ motionis pꝛocellam cũ irruerit ſuſtinere nõ ſoſſint · ſed dilatamini in coꝛdib ve/ ſtris· ſu ſcipiẽtes aduerſos iracundie flu ctus in illis extentis ſinibus charitatᷣꝗᷓ oĩa fuffertoĩa ſuſtinet·⁊ ita mẽs vr̃a am plitudine longanimitatis ac patiẽtie di latata · habeat in ſe conſilioꝛũ ſalutares receſſus/in quibus receptus quodaãmo do atq; diffuſus teterrimus iracũdie fu/ mus pꝛotinus euaneſcat. Ael certeita ĩ telligendum eſt · Damꝰ locum ire· quoti ens cõmotioni alterius humili atq; trã⸗ quilla mente ſuccũbimus:et quodãmo/ do dignos nos qualibet iniuria pꝛofitẽ⸗ tes · impatientie ſeuienti obſeqmur. Ce terũ hi qui ita ſenſuʒ apoſtolice perfecti/ onis inclinãt · vt locũ ire illos dare exiſti ment.qui ab iraſcente diſcedunt · viden/ tur mihi diſſenſionũ fomitẽ nõ abſcide/ re ſed nutrire. MNiſi eni iracundia pꝛoxi, mi humili ſtatim ſatiſfactione vincatur. pꝛouocat eaʒ fugiẽs potius q;ᷓ declinat Illud quoq; huic ſimile eſt qð ſalomõ ait. Moli feſtinare ĩ ſpiritu tno iraſci qa ira in ſinu inſipientiuʒ requieſcitet noli pꝓpcurrere in rixam cito · ne peniteat te in noniſſimo. Neq; enĩ ita feſtinationẽ rixe Vl iracundie culpat.vt earundẽ appꝛo bet tarditatem. Similiter ⁊ illud ſuſcipi endum eſt. Stultus eadem ipᷣa hoꝛa pꝛo nüciat iram ſuãoccultat aũt ignomini⸗ am ſuã aſtutus. Non eni ignominioſã iracundie paſſionem ita a ſapientibo oc cultari debere decernit · vt iracundie ve/ locitatem culpãs nõ pꝛohibæxat tardita/ tẽ ·quã vtiq; ſi per neceſſitatem humane infirmitatis irruerit:ideo cenſuit occul⸗ tandam · vt du ad preſens ſapienter ob tegitur imꝑppetuum deleat᷑. Hec enĩ na tura eſt ire · vt dilata lãgueſcat ⁊ pereat· pꝛolata vro magis magisq; cõflagret. Dilatanda ergo atq; aplianda ſunt pe ctoꝛa·ne anguſtijs puſillanimitatis ar⸗ tata · iracundie turbulentis eſtibus op⸗ pleantur ·et recipere ſᷣm pꝛophetam illð nimis latum madatum dei angu ſio coꝛ de nequeamus · nec dicere cuʒ ꝓpheta · vi am madatoꝝ tuoꝝ cucurri cũ dilatareſ coꝛ meum. Nam quia longanimitas ſa pientia ſit · euidentiſſimis ſcripture teſti monijs edocemur. Longanimus enim vir nimius in pꝛudẽtia·puſillanimis ãt valde inſipiens ẽ. Et idcirco de illo qͥ ſa pientie donũ laudabiliter a dño poſtu⸗ lauit · ſcriptura cõmemoꝛat Et dedit do minus Salomoni ſapientiaʒ pꝛudenti amq; multam nimis·et latitudinem coꝛ dis quaſi arenã maris innumerabilem. Amicicias coniuratiõe innitaſ firmas eſſe non poſſe. Cap.xrxviij. Elud quoq; multis ẽ experimẽ 1 tis ſepiſſime cõpꝛobatum · nul/ lbo modo eos qui amiciciarũ fe⸗- dus coniu rationis iniere pꝛincipio·ĩdi⸗ ruptam potuiſſe fuare concoꝛdiaʒ· ſiue qꝙ; eam nõ pꝛo deſiderio perfectionis nec pꝛo apoſtolice charitatis imperio · ſ pꝛo 0 5 Lapitula . lidiſſimus inimicus vteos pꝛeuaricato res ſui faciat ſacramẽti · celerius ad irrũ penda amiciciarũ vincula pcipitat Cer tiſſima ergo eſt pꝛudentiſſimoꝛũ viroꝛn illa ſnĩa · verã concoꝛdiã ⁊ indiuiduã ſo cietatẽ; niſi inter emendatos moꝛes: eiꝰ demq; virtutis ac pꝛopoſiti viros ſtare nõ poſſe. Hec de amicicia beat? ioſeph ſpiritali narratiõe diſſeruit· noſe q; ad cu ſtodiendã ſodalitatis perpetuꝗ charita tem ardentius incitanuit. Explicit collatõ pꝛima abbatiſ Zoſeph de amicicia. Incipiunt ꝛapitula collatiõis ſecũde eiuſ dẽ ſenis de definiendo. Cap̃.i; E vigilijs qᷓs pertulimus. ijj He abbatr germani axietate ſu peKefr ſponſiõis nr̃erecoꝛdatione· iij Quid mad hoc viſum ſit. iiij Interrogatio abban Joſeppyno ſtraq; reſponſio vnde anxietas Eeeemerliſſee. „ Exypoſitio abbatis germani cur vlin egypto reſidere mallemuſ Vll retraberemur ad ſyriam. vi Interrogatio abbatis ioſeph an in egypto maioꝛ pꝛofectus nob c6 in ſyria conferretur. vij Reſponſio de differẽtia inſtituti onui vtriuſq; pꝛouincie. viij ¶ V perfecti viri nihil abſolute Eebeãt definire · vl vtrũ ſine pec aato poſſint definita reſcindere xACplerũq; vtilius ſit ſtatuta ir rüumpere c; implere. x Interrogatio noſtra de metu ⸗ bite in cenobio ſyrie ſpõſionis xi Reſponſio ꝙ poſitũ gerẽtis nõ negocijſit conſiderãdꝰ effect?. xij CXoni puentus malignis auc/ tozꝛibe non pꝛofuerint · nec bõis mala geſia nocuerint. xiij Heſponſio noſtra ꝗᷣ cauſa a nob eregerit ſacramentũ ſpõſiõis. xiiij Diſputatio ſenis ꝙ ſine culpa ac amoꝛe ten eno · Pneceſſitatẽac vinculũ pacti retinere conati ſunt·ſiue qð illecal boni ſindij capiatur effectus. xv Interrogatio an abſq; peccato ſit qð infirmis noſtra ſcientia occaſionẽ ingerit mẽtiendi. xvi Reſponſio ꝙ nõ ꝓpter infirmoꝝ ſcandalũ ſcripturaruʒ veritas ſit mutanda. xvij Cvniabilit mẽdacio ſanctitã cqiᷓ; elleboꝛo vſi ſint. xviij Obiectio ꝙꝙ illi tantum impune mmaengdacio vſi ſint qui ſub lege vixerunt. 4 xix Reſponſio eo licentia menda⸗ cij quene in veteri quidẽ indul⸗ ta ẽ teſtamẽto veniabiliter a m tis fuerit vſurpata. vVrniabile plerũq; mendaci⸗ n3 7 noxiam veritatem etiam apoſtoli eſſe cenſuerint. xxi In interrogantibus occultã cõ⸗ tinentiã ſine mẽdacio opoꝛteat Poalari· et an ſuſcipienda ſint ꝗᷓ ſeemel fuerint recuſata. xxij Obiectio q opoꝛteat quidem ab⸗ ſfſcondi continentiam ſed ſuſci⸗ pi recuſata nõ debeant. xxiij Reſponſio qirratipabilis ſit bu inus diffinitionis pertinacia. xxiiij Quomogdo abbaspyamon ſuã continentiã celare maluerit. xxv Teſtimonia ſcripturarum de cõ mutatis diffinitionibus. yxvi Cnõ ſm imẽſitatẽ pꝛeſcie diui uina clemẽtia · ᷣm pñtes actꝰ vyblxrmũeret vnũquẽq; vl pũiat xxvij ¶ſancti viri pertinaces ac du⸗ n eſſenõ poſſint. xxviij Interrogatio an ſit contrarium pꝛedicte ſententie illud qð dẽ iiinraui 2 ſtaili. yix Reſponſio in quib immobilis CEecrinitio ſit tenẽda · et in qᷣby ſi oopoꝛtuerit reſcindenda. xxx Nuẽadmodum debet celanda nrxi Nihil ſuper bis ad vſum co⸗ bPo lati des bcten 00 e ſuui umit fme Pooreb zrman deab none. HS 4 Gisrn ſacten llllsef Md⸗ nint ⸗ twri ihfomn fürenn QLooſi eminshi wohie berimn vonis ſ̃ nuzrev⸗ ngtr G WMcelan lungt wnanef n duſtn w. dun lienn . fmme Wuz nti munis vite attinent definiẽdu · Expliciũt capitula. Incipitcol latto ſecunda abbatis Joſeph de definiengo. LCaß.1. te igitur collatiõe fini p ta · piterq; nocturno fjiinmntercedéte ſilentio ˖ cũ fuiſſemus a ſancto ab bate ioſeph ad ſepoſitã cellulã in ſecre⸗ to canſa quietis adducti· ⁊ hmoniho eiꝰ igne quodam in noſtris coꝛdibus excita to · totã noctẽ habuiſſemus inſomnem · egreſſi cellulã · et centũ fere ab ea paſſib ſecedẽtes ·in loco remotioꝛe conſedimꝰ. Cum itaq; ſecreti colloquij nobis fami liariter etiã nocturnis tenebꝛis o portũi⸗ tas pꝛeberetur ·ilico vt reſedimus abbaſ germanus grauiter ingemiſces. De abbatis germani anxietate ſuper ſponſiois noſtre recoꝛda tione. Eap̃. ij. Aigd agimꝰ inqt: Ingenti nã/ q G; diſcrimine nos videmꝰ et ꝑ ꝗquã miſerabili cõditiõe oↄſtric- toſ. qͥs ⁊ ratio ipᷣa conuerſatioq; ſancto rũ qͥd ſalubꝛus ſit ad pꝛofectũ vite ſpi⸗„/ ritalis efficaciter docet · et eligere id qðᷣ expedit· data ſenioꝛibus ſconſio nõ ad⸗ mittit. Etenĩ potuimus exẽplis taliũ ac tantoꝛũ viroꝝ ad perfectioꝛẽ vitã ꝓpoſi tũ q; foꝛmari ·niſi nos inſtanter ad ceno⸗ biũ recurrere pꝛomiſſi pactio coartaret. ANuo ſi reuerſi fuerimus · copia nob vl terius huc remeãdi nulla tribuet᷑. Sin xero hic reſidentes deſideriũ noſtrũ ma⸗/ luerimus explere:quid agimus deſpon⸗ ſionis fide:quã ſenioꝛibenr̃is velociſſi/ muʒ reditũ pollicẽtes · dediſſe nos noni/ mus · vt vel curſim liceret nobis hui p/⸗ uincie ſanctos ac monaſteria circumire: CLCumq; ſic eſtuãtes :quid ſuper ſtatu ſa lutis noſtre definiendũ eſſet: nequaq;ᷓ in nenire poſſemus ſolo gemitu teſtabam̃ duriſſimecõditiõis neceſſitatẽ accuſan/ tes teneritudine frontis noſtre · et ingeni⸗ Lollatio xvVII Abbatis Joſeph tã nobis verecundiam deteſtantes · cuiꝰ onere pꝛegrauati·etiã contra:vtilitatem noſtrã ac ꝓpoſitum noſtrũ· retinentium pꝛeciboalias non potuiſſemus obſiſtere · niſi maturiſſimo reditu repꝛomiſſo huc Vrniſſemꝰ.illiꝰ ſcʒ nos pudon vicio labo raſſe deflentes · de quo dẽ eſt pudoꝛaffe⸗ rens peccatum. ””M”MBM NQuid mihi ad hoc viſum ſit. Am ego Cõpendium inq; an tCSoꝛibus afferat noſtris ↄſiliuʒ immo auctoꝛitas ſenis ad quẽ opoꝛtet vt noſiras ſollicitudines defera⸗ mus.et quicqͥd fuerit eius ſententia deſi nitüũ · velut diuinũ et celeſte reſponſum cunctis eſtibus noſtris terminuʒ ponat N quidem nobis per os ſancii huius a dño tribuẽdũ·et ob illius meritũ ⁊ ob noſtrã fidẽ minime dubitemꝰ. Ipiꝰ eniʒ munere ſalu bꝛe ↄſiliũ ⁊ creduli ab indi⸗ gnis:⁊ incredulia ſanctis frequẽter acce per̃t · dno id vł ꝓpter menitũ reſpõdẽtiũ· vel/pter fidem conſulentium largiente. His itaq; ſermonibus a ſancto abbate germano ea alacritate ſuſcep:ac ſi eos nõ a memetipſo p inſtinctu domini pꝛo/ tuliſſem· aduentum ſenis atq; inſtanteʒ iam hoꝛã nocturne ſynax eos paululũ pᷣ ſtolati·poſtqᷓ; eñ ſolita ſalutatiõe ſuſce⸗ pimus .et legitimus oronum atq; pſal- mon impletus eſt numerus iſdem rur⸗ ſus quibo ad quietẽ cõpoſiti funeramus plſiathijs ex moꝛeconſedimus. Interrogatio abbatis Joſeph noſtraq; reſponſio vnde an xie tos emerſiſſet. Capᷣ.iiu. Vm venerabilis Joleph deie/ . t ctioꝛes nos animo ↄtemplatur atq; hoc nobis non ſine cauſa conijciẽs accidiſſe · illo nos patriarche io ſeph mone cõpellat. Cur itaq; vultus Vſtri triſtes ſunt hodie.Cui nos non ſi cut vinculati illi pparaonis miĩſtri · ſom niñ vidimuset qꝗᷣ interpᷣtetur nõ eſtſᷣ in ſomnẽ inquã duximus noctẽ q eſtunz nroꝛi moles ſbᷣleuetnõ eſt: niſi eas dñs Collatio xvI abbatis Joſeph ta diſcretione ſubmouerit. Tuz ille · j patriarche virtutem ⁊ merito referret et nomine nõne per dominum inquit ẽ hu manarum cogitationũ curatio : pꝛofe⸗ rantur in medium potens eſt enim diui na dementia m fidem veſtram nĩr̃o eis medelam pꝛebere conſilio · Expoſitio abbatiſ germani cur veli egyptoreſidere mallemuſ vel retraheremurad ſyria. C. v. Dhecgermanus. &rede/ aga bamus inquit nos veſtre beati⸗ uiffadinis vilione· nõ ſolum leti⸗ cia ſpiritali · ſed etiam pꝛofectu abunde pletos ad noſtrum cenobium recurſu⸗ ros·et ea quę fuiſſemꝰ veſtro magiſterio ↄſecuti a nobis poſt reditum vel tenni emulatione ſectanda. Hoc enim ⁊ ſeni/ oꝝ nr̃oꝛũ dilectio ſibi ſpondere nos cõ pulit· dum ſublimitatez vite veſtre atq; octrine poſſenos aliquatenus imitari in illo cenobio crederemus. Andecum ex hoc nobis omnẽ eſtimaremus leticia,ʒ conferendaʒ intolerabili econtrario do loꝛe conſicimur · conſiderantes illo nos oꝛdine id quod ſalutare nob eſſe cogno/ ſcimus obtinere non poſſe. Exvtroq; er go nunc latere coartamur. Si en pmiſ⸗ ſioni quã ſenioꝛũ charitate nos compel.· lente coꝛam cunctis fratribus in ſpeleo ĩ quo dominus noſter ex aula vteri virgi⸗ nalis effulſit· ipo teſte depꝛompſimus ſatiſfacere voluerimus/ſummũ ſpiritał vitę incurrimus detrimentum. Sin aũt ſponſionis immemoꝛes · et in his regio⸗ nibus reſidentes · vtilitati perfectiõis no ſire illam vo luerimus poſtponere pactio nem abrupta mendacij nõ implete pꝛo miſſionis pericula foꝛmidamꝰ. Sed ne hoc quidem eſtus noſtros poſſumus re⸗ leuare conſilio · vt poſtqᷓ; velociſſimo re⸗ ditu ſponſionis fuerit impleta cõditio · hec denno loca celeri repetamꝰ recurſu. Mam qᷓ;uis ad pꝛofectum ſpiritaliũ re⸗ rum virtutem q; tendẽtibus· periculoſa ac noxia ſit etiam parua dilatio· tamen pollicitationem fidei noſtre quanis mo, roſo ſolueremus reditu niſi nos non ſo lum charitate verumetiaʒ auctoꝛitate ſe nioꝛum noſtroꝛum ſciremus inexolubi⸗ liter colligãdosita vt remeandi ad hec loca nobis poteſtas deinceps nullomo⸗ do tribuatur. Interrogatio abbatis Joſeph an i egipto maioꝛprofectus no bis qᷓ; in ſyria conferretur. LCapß A1. ODbec beatus ioſeph interpoſi⸗ a to aliquantiſper ſilentio · certi ĩ quit eſtis maioꝛem ſpiritalium rerum pꝛofectum in regione bac vobis poſſe conferri. e er 1 tionum vtriuſq; pꝛouincie. Cap̃. vij. Ermanus. QAuãuis etiazil⸗ loꝛuʒ doctrine ſummas grates repꝑẽdere debeamꝰ·q nos docu/ er̃ta puulis magna conari ·et dato bõi ſui guſtu· egregia perfectionis ſitimnñis viſceribus indideruntſi quid tamen in dicio noſtro creditur· nullam ducimus comparationem inter hecatq; illa quę illic percepimus inſtituta · vt ſileamꝰ con uerſationis veſirę inimitabilem purita? tem quã vobis nõ ſolum mentis ac ꝓPo ſiti diſtrictione · ſed etiam locoꝛum credi⸗ mus beneficio patrocinãte conferri · AIn xcxnõ dubitamus ad imitandam perfe- ctionis veſtre magniſicentiã bãc ꝗᷓ cur⸗ ſim traditur doctrinam nõ poſſe ſuffice⸗ xe:niſi nobis etiaʒ cõmoꝛationis ipſius affuerint adiumenta · longiq; tempoꝛis eruditio quotidiana inſtitutione toꝛpo rem noſtri coꝛdis vtcũq; diſcuſſeritt. Q perfecti viri nihil abſolute debeant definire. vel vtruʒ ſine pctõ poſſint definita reſci dere Lap. viijzz;3 Oſeph. Sanum quidem eſt atq; perfectum · noſtreq; ꝓfeſſi⸗ oni omnino cõneniens · vt ea ꝗ ſiᷣ aliqua ſponſione decernimus efficaci Reſponſio de differẽtia inſtitu- ſ inſe w⸗ iule glor, oſe⸗ Wan n p⸗ i uln bs 4 apd 3Gi s dwli tannt N Ee mdcon punins c o edi⸗ ni ſojf Uegenn ſeſfi⸗ üßin rr nlan⸗ it⸗ gſine lcere ter impleamꝰ. Ob quã rez nihil opoꝛtet abrupte monachum diffinire · ne aut id qð incaute pꝛomiſit implere cogat. aut conſideratione honeſtioꝛis ĩtuitus reuo⸗ catus ſponſiõis ſuepꝛeuaricatoꝛ exiſtat. Sed quia nũc ꝓpoſitum nobis eſt· non tam de ſanitatis ſtatu q;ᷓ de infirmitatis curationetractarenõ quid pꝛioꝛe locoa vobis fuerit actitandumſed quẽadmo/ dum de ſcopulo huiꝰ permnicioſi naufra/ gij poſſitis euadere·ſalubꝛi eſt conſilio re quirendum. Quãaãdo igitur nulluʒ nos coartat vinculum · nec vlla conditio cõ/ ſtringit de cõparatione ſecundarum re/ rum optione ꝓpoſita·id quod maioꝛisẽ cõmodi pꝛelegatur· quando vero aliqᷓ diſpendioꝛum obſiſtit aduerſitas · in cõ paratione damnoꝛũ illud eſt appetendũ quod leuioꝛibus ſu biacet detniment· vt quodam dictũ eſt loco. De maximis ma lis minima deligas. ꝛoinde q;tũ v,ra patefacit aſſertio· cũ ad id vos loci ſpõ⸗ ſio incõſulta perduxerit vt ex vtroq; vo bis grauis incõmodi ſi ubeunda iactura ſit · in ea partem inclinandum eſtelecti onis arbitriũ · qu facilius expietur. Si ergo maioꝛa ſpiri⸗ tui veſtro lucra ex hac commoꝛatione credatis conferenda:q; illa ſunt quę vo bis de cõuerſatione illius cenobij naſce/ bantur ·neq; ſine iactura ingentiũ cõmo doꝛum poteſt conditio veſtre ſponſioniſ impleri:ſatius eſi hoc vos mendacij vel nõ implete pꝛomiſſionis ſubire diſpẽdi⸗ um · quod ſemel pꝛeteritum nec ipſuʒ vl tra iam repeti · nec alia per ſemet poterit generare peccata · qꝙ; in illud incidere· per quod tepidioꝛis vite vt dicitis ſtatꝰ qͥti diano vos atʒ interminabili afficiat de trimẽto. Neniabilit᷑ enĩ imo vo etiã lau dabiliter definitio ĩcauta mutabitur.ſi ad ſalubrioꝛem tranſeat partem · nec cõ ſtantie pꝛeuaricatio eſſe credenda eſt qͥti ens ſponſio vicioſa coꝛrigitur:ſed teme⸗ ritatis emendacio. Quę omnia ſcriptu raruʒ quoq; poſſunt teſtimonijs aꝑtiſſi e vel tolerabilioꝛa dil⸗ De diffiniẽdo vel nõdiffiniẽdo me compꝛobari · q multis pernicioſum fuerit definitionibo ꝓpꝛijs in heſiſſe · 1 ab eis ecõtrario deſtitiſſe cõmodum fuerit ac ſoaluĩĩe..—a EXplerũq; vtilius ſitſtatuta ir/ rũpere qᷓ; implere. Eapᷣ.ix. Aogd liquidiſſime ſãcti apoſio q li petri ⁊ iude traditoꝛis exẽpla teelſtatur. Ille eni qꝛ diſceſſit ab inconſulte diffinitionis ſnĩa qua dixe⸗ rat non mihi lauabis pedes in eternuʒ· immoꝛtale chriſti oĩiuʒz q; ſanctoꝝ ↄſoꝛ/ tiũ pꝛomeretur:abſcidẽdus ꝓculdubio ab huius beatitudinis gra · ſi in hmõis ſui obſtinatione manſiſſet· hic vero perti naciã ſuęretines ſpõſionis:ppetua moꝛ te damnatur ·q̃ fuiſſet ꝓculdu bio libera tus · ſi definitionis ſuę maluiſſet deſtitu/ toꝛ potius qᷓ; pertinax inueniri. Qð in il lis quoq; duobe filijs ꝗͥ in euangelio ad. opationẽ vinee deſtinatur euidẽtiſſime perdocemur ·qꝝ vnus pr̃is reſtitit impe rio· alius ꝓna reſponſione ↄſenſit. Sed necilli ꝓfuit humilis obſequendaq; re/ ſponſio · quia pꝛeceptuʒ patris opere de tractauit implere · nec illi obfuit refraga⸗ tio iuſſionis · eo ꝙ ſtatuti hmonis obſũa tione mutata · ſcopon patris operis exe⸗ cutione cõpleuitet id qd repꝛehenſibili ter ſtatuerat · definitione coꝛrecta lauda biliter emendauit. Necnõ ⁊ berodis cru entiſſimi regis exẽplum · qui ſidem incõ/ ſulte retinens ſacramenti:cruentiſſimus pꝛecurſoꝛis domini extitit interemptoꝛ· vanoq; timoꝛe periurij damnationi ſe⸗ metipſum atq; ſupplicijs perpetue moꝛi immerſit. Oꝛmüũ eteni eſt optima ſtatu ere · ꝙ et ſi aliter ceſſerit · ſequẽs eſt in me lius ea ꝗᷓ ſunt ſtatuta mutare·oꝛdinatio nibusq; noſtris iam iacentibus vt ita dixerĩ manũ dexterã poꝛrigere · Abi pꝛĩ cipia ↄſilij non appꝛobantur· pꝛudentia vt vtili qddita ꝓpuiſione reparent᷑. Si claudicat ad pᷣma ſtatuta diſpoſitio · ad hibeat᷑ ad ſcda coꝛrectio In omibo ergo rebus conſiderandus eſt ſinis · et m eũ prꝛopoſiti noſtri dirigendus eſt curſus quẽ ſi ſuperueniente ſalubrioꝛe conſilio ad cæterioꝛẽ partẽ vergere viderimꝰ. re⸗ ctius eſt incõgrua conſtitutione ſubmo ta ad melioꝛem tranſire ſententiam qᷓm ſtatutis pertinaciter inherendo:peccatis grauioꝛibus obligari. „ nterfogano noſtra de metup bite in cenobio ſyrie ſponſiõis LTaßrxr. Ermanus.Quantũ ſpectat ad deſideriuʒ noſirum quoda tnobis pꝛo ſpiritalis commodi vtilitate ſuſceptum eſt optaremus edi⸗ ficari veſtri iugitate ↄſoꝛtij.Si · n· ad ce nobium noſtrum fuerimus reuerſi:·non ſolum nos ab hoc tam ſublimi ꝓpoſito relapſuros ſed etiam pꝛo mediocritate conuerſationis illius multis certũ ẽ dil- pendijs quatiendos. erum illud nos ecuangelicum mandatuʒz vehement abſ/⸗ terret · ſit ſermo veſter eſt· nõ nõ · qd aũt his abundantiꝰ eſt· a malo ẽ. Credimꝰ enim tanti tranſgreſſionem pꝛecepti nul la poſſe com penſari iuſticia · nec in extre⸗ mis recte cedere·quod malo initio ſemel fuerit inchoatum. heſponſio ꝙ pꝛopoſitum geræ effectus. Cap. xri. BSſephb. Inom nibus vt diri mus cauſis non pꝛoceſſus ope ries. ſed voluntas operantis eſt intuen da nec ſtatim quis quid egerit · ſʒ quo voto egerit inquirenduʒy ita vt nõ/ nullos pꝛo his factis: de quibus bona poſtea oꝛta ſuntreperiamus fuiſſe dam natos: et econtrario quoſdam per repꝛe henſibiles actus ad ſummam perueniſſe iuſticiam. Et nec illi vtilis rerũ exitus p- fuit·qui peſſimo regreſſus pꝛopoſito·nõ illam que ſubſecuta eſt vtilitatẽ ſ quid-/ dam contrarium voluit oxꝑerari · nec hu ic nocuit repꝛehenſibiliter inchoaſſe · qui nõ pꝛo contemptu dei nec delinquendi pꝛopoſito · ſed neceſſarij et ſancti finis intuitu· vituperabilis initij ſuſtinuit ne, tis nõ negotiũ ſitconſiderãdus Collatio xvII Abbatis? ceſſitatem. Et vt hec eadem ſanctaꝝ ſcri pturarũ dilucidemus exemplis. Joſeph. bonipꝛouẽtus malignis au ctoꝛibus nõ pꝛofuerint nñec bo- nis mala geſta nocuerint. Aig ſalubꝛius·quid vtiliꝰvni ner ſo oꝛbi potuit pꝛocurari · qᷓ; dDdominice paſſionis ſalutare re⸗ med ium: Et tamen nõ ſolum nõ pꝛofu it · verumetiã intantuʒ illi obſuit tradito ri:cuius miniſterio pꝛobatur impletuʒ. vt abſolute pꝛonuncietur ð illo. Bonũ erat ei· ſi natus nõ fuifſet homo ille. Nõ enim ßm hoc qð euenit fructus illi eſt ſui operis repenſandꝰ.ſ̊ ſᷣm id qð facere vo luit · vel qd effecturũ ſe eſſe credidit. Et rurſus. Qnid criminoſius dolo atz mẽ⸗ dacio · etiq in extraneũ · ne dixerim in ger manũ patrẽve cõmiſſo:Et tamẽnon ſo lũ nullam pꝛo his dãnationẽ aut rephẽ/ ſionẽ Jacob patriarcha ↄtraxit: verũeti unm ppetua bñdictiõis hereditate ditatꝰ eſt. Mec immerito · qꝛ iſte benedictionẽ pꝛimogenit deſtinatã · nõ ex pꝛeſenſjᷣ lu cri auaricia · ex fide ſanctificatiõis ꝑpe-⸗ tue ↄcupiuit · et illenõ hũane ſalutis ob tentu · h filargirie crimine moꝛti tradidit oĩm redeptoꝛc. Et idcirco vtriq; eoꝛum fructus operatiõis ſue ſjm deſtinationeʒ maentis ac ꝓpoſitũ volũtatis aſcriptꝰ ẽ· qꝛ nec ille fraudẽ· nec iſte ſalutem ſtatuit opari. Illud enĩ ꝓ retributiõe mercedis iuſte vnicuiq; reꝑẽſat᷑ · q pᷣncipalłr m̃te crcepit · nõ ꝙ exinde bñ vel male ̊ votuʒ opaſ emerſerit Jõq; iuſtiſſimꝰ iudex ex- cuſabilẽ ĩmo laudabilẽ tał mdacij cẽſu it pꝛeſumptoꝛẽ · qꝛ ſine eo ad bñdictionẽ pmitiuoꝛũ ñ poterat puenire Nec debn it in crimen vocari ·qð deſiderio benedi ctiõis exoꝛtũ ẽ. Alioquĩ nõmodo iniquꝰ in fratrẽ priarcha pᷣdictꝰ ſetiã circũuẽ⸗ toꝛ in pr̃em et ſacrilegus extitiſſet · ſi bñs aliã viã qua ad benedictiõis illiꝰ gram pu eniret·hãc quęfratri damnoſa eſſet ac noxia erpetere maluiſſet. Aidet᷑j ergo apud deum nõ pꝛoceſſum operis · deſti ſos did D mc n, n i i lhi w E Nſo nͤi ie ditns noni mit dis fü⸗ ſonn, is h tni n , ſe n ſc 10 ſi nationem mentis inquiri. His itaq; ö⸗ ſtructis· vt ad pꝛopoſitam queſtionẽ ob quam hec vniuerſa pꝛemiſſa ſunt reuta⸗ mur. reſpondeatis mihi pꝛimitus xelim cuius rei cauſa vos illius ſponſionis ne xibus vinxeritis. Reſpõſio noſtra ꝗᷓ cauſa a no⸗ bis exegerit ſacramentũ ſponſi onis. Cap̃. xiij. Ermanus. Pꝛima vt dixi⸗ mus extitit canſa· qua noſiros meſtificare ſenioꝛes ac pꝛecepi coꝛum obſiſtere verebamur. Secũda qᷓ ſiquid perfectum atq; magnificũ vel vi ſu vel auditu percepiſſemusa vobis · cũ reuerſi ad cenobium fuiſſemus exercere nos poſſe inconſultiſſima perſuaſiõe cre Didims.e Diſputatio ſenis ꝙ ſine culpa actionis oꝛdo mutetur dumo- do bõi ſtudi capiatur effectus LCLCaßp̃. xiiii. Oſeph. Sicut pꝛeſati ſumus Teſtinatio mẽtis vel remunerat pPpo minem vel condemnat · hm il lud. Et inter ſeinuicem cogitationibus accuſantibus aut etiã defendẽtibo·ĩ die qua iudicabit deus occulta hominum- illud etiã· ego aũt opera ⁊ cogitationes eoꝛum venio vt congregẽ cñ omiby genti bus ⁊ linguis. Quãobꝛem deſiderio ꝑ- fectionis vt video· hoc vos ſponſiõis vĩ culo colligaſtis · duʒ credidiſtis illo eam poſſe oꝛdine compꝛehendi:quo nũc ſup/ neniente plenioꝛeiudicio· ad ſublimita- tem eius conſcẽdi nõ poſſe reſpicit. Nõ ergo pꝛeiudicat quicqd diſcrepãs ab il/ la diſpoſitione viſum fuerit accidiſſe · ſi modo nulla pꝛincipalis illius ꝓpoſiti di uerſitas ſubſequatur. Neq; eni opificij cuiuſcq; deſertio eſt demutatio ferramen ti · aut ſegniciem arguit viatoꝛis · vie cõ⸗ pendioſioꝛis ac directioꝛis electio. Ita igitur in hac parte emendatio diſpoſi⸗ tionis impꝛouide · nõ ſpirital voti eſt iu dicanda tranſgreſſio. Quicqd enim ꝓ charitate dei et pietaſᷣ amoʒe perficitur· Ge diffiniẽdo vel nõdiffiniẽdo que pꝛomiſſioneʒ habet vite quęnunc ẽ? et future · ta ⁊ ſi duris atʒ aduerſis vide atur pꝛincipijs inchoare·non ſolum nul la repꝛehenſione · ſed etiam laude digniſ ſimũ eſt. Et idcirco nihil piudicat refra gatio ſponſionis incaute · ſi quolibet ge⸗ nere ſcopos tantum id eſt pꝛopoſita pie tatis deſtinatio teneatur. Omnia naq3q ob h agimꝰ. vt deo coꝛ mũdum exhibere poſſimꝰ. cuius ↄſũmatio ſi ĩ his lod faci lioꝛ iudicat᷑nihil vob oberit extoꝛte mu tatio pactiõis· dũmodo pncipałilliꝰ ꝑ⸗ fectio puritatis: ꝓ q̃ ſponſio vr̃a ꝓceſſe/ rat· m domini voluntatem maturiꝰ ac/ quiratur. Mõ eniʒ ex hac immutatione vllum poteſt iudicari mendacium · ſed inconſulte definitionis pꝛudens ſaluta⸗ riſq; coꝛrectio.Et vt etiã de phiſicis qd nodum pꝛopoſite queſtionis abſoluat aliquid inferamusnatura ipᷣa in nobis opera ſua de conſilio diuine maieſtatis immutat. MNaʒ ab infantia in puericiã· ⁊e puericia in iuuentã · de iuuẽta in ſene⸗ ctutis vlterioꝛa tranſferimur · atq; ita bec in nobis ↄditozis noſtri conſumma- tio peregit · vtex hac permutatiõe nullũ mendacium aſcribatur etati. Ita etiam interioꝛ bomo noſterablactatus a pᷣmoꝛ dioꝛum tenerrimis inſtitutis: cum per di uerſas pꝛonectus etates ad robuſtioꝛeʒ de vnaquaq; pꝛofecerit · atq; exinde ad caniciem ſenſuum ac virum perfectuʒet menſuꝛam etatis plenitudinis chriſti ꝑ/ ueniens · depoſuerit ea quęerant parnu⸗ li · nunquid varietatem incurriſſe mẽda cij · et non potius perfectioꝛis plenitu⸗ dinem conſecutus eſſe credendus eſt Sic erudimẽta veeris inſtrumenti ·diſ⸗ penſatione legiſlatoꝛis dei · ad perfectio nem beatitudinis euangelice tranſferũt · nec tamen ex hoc immutatio aut di⸗ nerſitas pꝛeterite ſanctiõis interueniſſe credenda eſt· ſed adimpletio ⁊ cumulus ſu blimioꝛum et celeſtium pꝛeceptoꝛum · nec ſacre pꝛomulgationis illius eſtiman da eſt abolitio ſed aſcenſus· nec varie⸗ tas ſed pꝛofectus. Ande⁊ dñs noſter. LCollatio xvII albbatis Joſeph. Molite inquit eſtimare ꝙ veni ſoluere le gem aut ꝓphetas · non veni ſolu ere ſ̊ adi plereid eſt· non antiquare pꝛioꝛa ſed ad perfectionem perducere im perfecta. nrerrogatlo an abſq; peccato it 1 infirmis noſtra conſcia oc caſionẽ igerit mẽtiẽdi.Capᷣ.xv. Enmnanus. Quantũ ſpectat 1 ad vim ſermonũ qui rationabi liter pꝛudenterq; digeſti ſunt· haud difficile ſponſionis noſtre ſcrupu lus a nob potuiſſetextrudi· niſi illð nos vehementiſſime deterreret:qð infirmio. ribo quibuſq; intromitti foꝛtaſſe ꝑ hec videtur exempla occaſio mentiendi ·ſi vl lomodo pacti fidem licito diſſolui poſſe cognouerint quippe cũ tantis hocipſuʒ et tam minacibus interdicatur eloquijs ꝓPpheta dicente. Oerdes omnes qui lo⸗ quũtur mendacium · etos qð mentitur· occidit aĩam. S Reſponſio ꝙ nõ ꝓpter infirmo rum ſcandalum ſcripturarũ ve ritas ſi mutanda Cap̃.xvi. Oſeph. Occaſiones cauſeq; perditionum his qui perituri ſuntimmo qui pire deſiderãt deeſſe nõ poſſunt. Neq; enim abijciẽda ſunt teſtimonia ſcripturarumac de ſuo coꝛpoꝛe penitus abradenda · quibus vl hereticoꝛum pꝛauitas animaturvel iudeoꝛum infidelitas obduratur· vel tu/ moꝛ ſapientie gentilis offenditur · ſʒ vti⸗ q; ⁊ pie credenda et immobiliter ſunt te nenda·et ſᷣm veritatis regulam pꝛedicãa da. Et idcirco nõ debemus aliene infide litatis obtentu conomias · id eſt· diſpen ſationes pꝛophetarum atq; ſanctoꝝ·q̃s ſcriptura cõmemoꝛat abdicare· ne dum infirmitati eoꝛum condeſcendere debere nos credimus · nõ ſolum mendacij.verũ etiã ſacrilegij crimine polluamur · quẽ⸗/ admodum diximꝰ opoꝛtet nos ea· 2 hbbm byſtoꝛiã ↄfiteri·et quẽadmodum pie ge na ſunt explanare. Ceteruʒ bis qui pꝛa ni ꝓpoſiti ſunt· nõ ex hoc mẽtiendi aditꝰ obſtruetur · ſi eaarum rerum quas vel pꝛo laturi ſumus vl pꝛotulimus veritateʒ· aut penitus abnegare aut extenuare al⸗ legoricis interpꝛetationibus laboꝛemꝰ. Quid enim illis hoꝛum teſtimonioꝛum nocebit auctoꝛitas· quibus etiam ſola coꝛruptio voluntatis ſufficit ¶A venialiter mẽdacio ſãcti tã/ q; eleboro vſiſint. Caß xvij. Taq; taliter de mendacio ſen⸗/ i tiendum atq; ita eo vtendum ẽ quaſi natura ei ĩſit elletoꝛi QS ſi imminente exitiali moꝛbo ſumptũ fue rit fit ſalu bꝛe · ceterũ abſq; ſummi diſceri minis neceſſitate perceptum pꝛeſentis ex itij eſt. Ita nãq; etiam ſanctos ac pꝛoba tiſſimos deo viroſ veniabiliter legimus vſos fuiſſe mendacio · ſicut raab· euiꝰ cũ non ſolum nulla virtutum ſed etiam im pudicicie monimenta commemoꝛet ſcri ptura·pꝛo tali mendacio quo exploꝛa⸗ toꝛes maluit occultare q; pꝛodere:admi ſceri wopulo dei ętema benedictionepꝛo meruit. Que ſi vritatem loqui · aut ſa⸗ luti ciuium ↄſulerel maluiſſet: nulli du⸗ bium ꝙnec imminentem cum vniuerſa domo ſua fu giſſet interitum · nec aucto⸗ nibus dominice natiuitatis inſerta etin patriarcharum annumerata catalogo⸗ per ſucceſſionem ſuę pꝛolis edere meru⸗ iſſetoĩm ſaluatoꝛc. Deniq; dalila ꝗᷓ vti litati ciuium conſulens · exploꝛatam pꝛo didit vritatem · perpetue perditionis vi ciſſitudinem conſecuta· ſolam criminis ſui cunctis memoꝛiã dereliquit. Quan⸗ do igitur graue aliquod imminet de v⸗ ritatis confeſſione diſcrimen tunc men⸗/ dacioꝛum ſunt recipienda perfugia · ita tamen vt reatu bumilis conſcientie ſa⸗ lubꝛiter moꝛdeamur. Abi autem nulla cõdicio ſumme neceſſitatis incũbit · om ni cautione mendaciuʒ velut moꝛtiferũ ceuitandũ eſt:quẽadmoduʒ de elleboꝛi diximus potu · q ſalu bꝛe eſt qdẽ ſitunc e o⸗ jn SDe diffiniẽdo vel nõdiffiniẽdo cxemum ſumatur · cum inenitabilis atc moꝛtifera imminet egritudo· Sin vero integra ⁊ imperturbata coꝛpoꝛis ſanita te ſumatur · ſtatim ad pꝛeoccupanda vi‚/ talia vis pernicioſa pertendit. Quod de raab bierichõtina:⁊ ð iacob patriarcha euidenter oſtenſum eſt: e quibus necilla moꝛtem alias qᷓ; hoc remedio potuiſſet euadere:nec iſte ad benedictionem pmo⸗/ geniti pernenire. Non enim deus verbo⸗ rum tantum actuũq; noſtroꝝ diſcuſſoꝛ et iudex ·ſed etiam pꝛopoſiti ac deſtinati nationis inſpectoꝛ eſt. Qui ſi aliquid cã ſalutis eternę ac diuine contemplatiõis intuitu·ab vnoquoq; vel factum vide⸗ rit vel pꝛomiſſum · tam ⁊ ſi hbominibꝰ du/ rum atq; iniquũ eſſe videaturille tamẽ intimã coꝛdis inſpiciẽs pietatem · nõ ver boꝛum ſonum . ſed votum duudicat vo luntatis quia finis operis ⁊ affectus cõ ſiderandus eſt perpetrantis·quo potue/ runt quidam vt ſupꝛa dictum eſt etiaam per mendacium iuſtificari:et alij per xe⸗ ritatis aſſertionẽ peccatũ perpetue moꝛt incurrere. Ad quem finem etiam Jacob patriarcha reſpiciens hiſpidam frater⸗ ni coꝛpoꝛis ſpeciẽ obuolutione pellium ſimulare nõ timuit ·et inſtiganti ad hoc mendacium matri laudabiliter acquie/ nit. Nidebat enim ex hoc maioꝛa ſibi lu cra benedictiõis atʒ iuſticie · qᷓ; ꝑ ſimpli/ citatis obſeruantiã conferenda. Mõ · n· dubitabat mendacij huius maculã in/ undatione paterne benedictionis pꝛoti⸗- nus abluendam et wlut nubeculã quà dam flatu ſpirituſſancti velociter aufe⸗ rendam atq; vberioꝛa ſibi per hancaffe ctaticiã ſimulationẽ quã per illam inge nitam veritatẽ· meritoꝛum pꝛemia con⸗ ferenda. , H Obiectio ꝙilli tantuʒ impune mẽdacio vſiſint qui ſub legevi/ xerun. LCaß. xvij. Erfmanus. Mon mirum eſt HS has diſpenſationes in veteri te ſtamẽto licentius vſurpatas · ac nõnũq;ᷓ viros ſanctos veniabilit᷑ fu⸗ ſiſſe mentitos cum multo maioꝛa eis pꝛo tempoꝝ rudimentis licuiſſe videamus. Lur eni mirum ſit q; beatus Dauid fu giẽs ſaulem · percõtanti achymelech ſa⸗ cerdoti atq; dicẽti:quare tu ſolus ⁊ nul lus eſt tecumita reſpondit.Rex inqͥt pꝛe cepit mihi ſermonem et dixit. Nemo ſci atreʒ ꝓpter quã miſſus es:nam ⁊ pueris condixi in illũ ⁊ in illũ locũ · Et iterũ. Si habes bic ad manũ baſtam aut gladiũ quia gladium meũ et arma mea nõ tuli mecũ ·ſermo enim regis vrgebat · Aelil lud. Cuʒ perductus ad achis regẽ geth iſanũ ſe furioſumq; ſimulauit ac muta nit os ſuum coꝛam eis et collabebatur ĩ manus eoꝛum · in pingebat in oſtiũ poꝛ te · defluebantq; ſaliue eiꝰ in barbã·Cũ etiam vxoꝛũ ↄcubinarũq; gregibolicito fruerentur nec vlluʒ eis imputaretur ex hac parte peccatum.inſuper etiã inimi⸗ coꝝ ſanguinẽ ꝓpꝛia manu frequent effũ txxcrxrẽt · idq; nõ ſolũ nõ repꝛehenſibile · xve rum etiam laudabile crederet᷑. Quę ita nunc euangelio choꝛuſcante videmꝰ om nimodiſ interdicta · vt ſine ingẽti crimĩe ac ſacrilegio hoꝑ qᷣcq; nõ poſſit admitti In quẽ modũ nec mendaciñ vlluʒ q;li⸗/ bet pio coloꝛe contectum · nõ dicã pꝛoba biliter:ſed nec veniabiliter a quoqᷓm cre dimus vſurpari· dicente dño · ſit ſermo Vſter.eſt eſt· nõ nõ·qð autẽ his abundã tius ẽ a malo eſt · Apoſtolo quoq; in ea/ dem congruente. Molite mentiri inuicẽ · Reſponſio eo ꝙ licentia menda cij que ne i veteri quidẽ idulta ẽ teitameto veniabiliter a mul⸗ tis fuerit vſurpata. Capᷣ.xix. Olſeph. Axoꝛum quidẽ ↄcu binaruq; multaꝝ antiqua illa libertas inſtante iam tempoꝛuʒ fine · et multiplicatione humane genera tionis expleta · nõ immerito velut minunſ iam neceſſaria per euangelicam perfecti onem debuit amputan. Nam vſq; ad aduentuʒ chriſti opoꝛtuit benedictionẽ pꝛimoꝛdialis illiꝰ vigere ſnĩe q̃ dictuʒ ẽ. Kreſcite ⁊ multiplicamini⁊ replete tra · — Etideirco iuſtiſſimũ fuit vt exilla radi⸗ ce fecunditatis hũane quę in ſynagoga pꝛo diſpenſatiõe tem poꝛis vtiliter vigu it· angelice virginitatis floſculi germia rent:ac ſuaue olentes continentie fructꝰ in eccleſia gignerẽtur. Mendacia vero etiam tunc fuiſſe damnata. totius veter inſtrumenti textus euidenteroſtendit di cens. Derdes omnes qui loquũtur mẽ/ dacium.Et iterum. Suauis eſt homini panis mendacij· et poſtea replebitur os eius calculo. Et ipe legiſlatoꝛ · mẽdaciũ inquit fu gies. Sed tunc demũ id venia biliter diximus vſurpatum . cñ ei neceſſi tas aliqua ſeu diſpenſatio ſalutaris ad icta eſt ob quã nõ debuerit cõdemna ri · quale eſtillud quod commemoꝛaſtis de Dauid rege· cum fugiens inſectatio nẽ ſaulis iniuſtamad acbymelech ſacer dotem · non pꝛopoſito cuiuſq; lucri · nec ſtudio ledendi quempiam ſed vt tantũ/ modo ſemetipſum ab impijſſima eius ĩ ſectatione ſaluaret:mendacibus vtitur erbis · quippe qui manus ſuas inimici regis ſan guine etquidem a deo ſibi toti ens traditi contaminari noluerit dicẽs · Pꝛopicius mihi ſit deus ne faciam rẽ hanc domino meo chriſto dñni · vt mittã manum meam in eum quia chriſtus do mini eſi. Et idcirco diſpenſationes has quas vel ob volũtatem dei · vlob pᷣfigu mnationem ſpiritalium ſacramentoꝛũ· xel ob quoꝛundam ſalutem ſanctos viros ĩ veteri teſtamento legim executos· intan tum nos quoq; cum neceſſitas coarta⸗ neritnõ poſſumus abdicare vtne ipos cuiꝰ vtilita tis exegit ab eis declinaſſe cer namus. Qus pauliſper interim differẽ⸗ tes · digeſtis pꝛimitus quę adhuc de ve⸗ teri teſtamento pꝛoferre diſponimus· pꝰ lxc cogtnentius inferemus vt faciliꝰap pobetur viros iuſios ſanctos tam in nono cq; in veteni teſtamẽto in his ccono mijs ſibi per omnia concoꝛdaſſe. Quid eni ð illa chuſi ad abſalon pꝛo ſalute re gis dauid pia ſimulatione dicimꝰ: quę 4 2 S 2 . . cum toto fallentis 2 circh muenientis p matur affectu ·et vtilitatẽ conſulentt im pugnetſcripture diuine teſtimonio cõ⸗ Paobat ita dicent. dñi aũt nutn diſſipa ium eſt conſiliũ achitofel vtile: vt indu. ceret dominus ſuper abſolõ malũ. Mec eni repꝛehendi poteratid qð recto ꝓpoſi to ac pio indicio pʒo inſtis partibus ge rebatur· ac pꝛo illius cuiꝰ pietas deo pla cebat · ſalute atq; victoꝛia· religioſa fue⸗ rat ſimulatione cõceptum. Quid etiam deillius femine pꝛonũciabimꝰ facto · ꝗᷓ ſuſcipieus illos· qui ad regẽ dauid a pꝛe Dicto chuſi fnerat deſtinati abſcondit i puteoet expãdẽes velamen ſuper os eiꝰ cuʒ ptiſanas ſe toꝛrere ſimulaſſet. tran⸗ ſierunt inquit guſtata paululum aqua. . atq; boc eos ſignento ab inſeuentinm manibo liberauit: Qua xpter reſponde tequeſo mihi:qͥd fuiſſetis acturi ſi qua vobis nunc ſub euangelio conſtitutis ſi luiſſetis eos ſimili celare mendacio dicẽ lulũ aqua:⁊ implere illud quod pꝛecipi dinmere eoſ qui interficiuntur neparcas. an veritatis confeſſione latitãtes pꝛode re perempturis: Et vbiillud apli. Ne/ mo quod ſuum eſt querat:ſed quod alte nius·et charitas nõ querit quę ſua ſunt. ſed ea ꝗᷓ alioꝛum · Ac de ſeipſo · õ q̃ro ingquit quod mihi vtile eſt· ſed q mulij⸗ querimus.·et id quod nobis vtileeſt per⸗ tinaciter volumus retentare etiaʒ in huj iuſmodi neceſſitatibus loqui nos neceſ- ſe eſt veritatem · ⁊ reos fieri moꝛtis aliene vtilitatibus pꝛeponẽtes · apoſtolico ſa tiſfecerimus imperio:ſine dubio ſubeũ⸗ da eſt nobis neceſſitas mentiendi. Et id circo nec integra charitatis viſcera poſ⸗ ſigdere· nec ea quęalioꝛum ſunt m apo⸗ ſtolicam diſciplinam querere poterimꝰ niſi his quę diſtrctioni noſtre perfecti- oniq; conueniunt paululum relaxatis i⸗ n N n ſ⸗ un di ine cti s 10 condeſcendere vtilitatibus alioꝛuʒ pꝛo/ no maluerimus affectu · et ita cum apto infirmis efficiam infirmi · vt lucrari poſ/ ſimus infirmos. ””MVMD Eveniabile plerũq; mendaci/ um et noriam veritatem etiam apoſtoli eſſe cenſuerit. Capᷣ xx. AAidbus eruditus exemplis bea⸗ gqꝗq tius quoq; aplus Jacobus om neſq; illius eccleſie pꝛimitiue pᷣ cipui pꝛincipes apoſtoloꝝ Oaulum ad ſimulationis figmẽta deſcendere. ꝓpim⸗ becillitate infirmãtium cohoꝛtant · eũq; purificari ßm obhuantiã legis caput ra dxcre · vota offerre cõpellũt· pñs illo diſ⸗ pendiũ · quod ex hac hypocriſi gigneba tur nihili reputãtes: ſ̊ cõtemplantes po tius lucra · ꝗᷓ erant exillius diutina ſdi⸗ catione parienda. Non enĩ tantũ aplo paulo lucrũ ex bhac eius fuerat diſtrictio/ ne collatũ · quãtũ celeri eius exicio vniũ/ ſis gentibo detrimẽtũ.Quod ſine dubio vniuerſe tunc eueniſſet eccleſie · niſi illuʒ hec vtilis ac ſalubꝛis hypocriſis pꝛedica tioni euangelice reſernaſſet. Cunc enim neceſſario ac veniabiliter acquieſcit᷑ mẽ dacij detrimẽto · quando maius vt dixi/ mus imminet de veritatis confeſſiõe diſ pendiũ · ⁊ vtilitas quę nobis de veritate confertur · cõpenſare illa quę generanda ſunt damna nõ pꝛeualet.Qð tempera/ mentũ etiã alijs verbis idem btũs apłs vbicq; ſe ſo tenuiſſe teſtatur. Nã cũ dic· factus ſum iudeis tãq; iudeus· vt iude os lucrifacerẽ his qui ſub lege erat: qua ſi ſub lege eſſem cum ipeſſb lege nõ eſſeʒ· vt eos qui ſub lege erãt lucrifacerẽ. bis qui ſine lege erant · tanq; ſine lege eſſem· cum ſine lege deinõ eſſem · p in lege eſſem chhriſti · vt eos qui ſine lege erant lucrifa⸗ cerem. factus ſum infirmis infirmꝰ · vt in firmos lucrifacerẽ oĩbus omnia factus ſum vt omnes facerem ſaluos :quid ali⸗ ud oſtendit · qꝙ; ̃m infirmitatem atq; mẽ ſuram eoꝛum qui inſtituebantur ↄdeſcẽ diſſe ſe ſemper · et a perfectiõis rigoꝛe ali⸗ qWuid relaxaſſe:nec tenuiſſe ſe id qð diſtri cctio rigida poſcere videbatur · ſed illud magis pꝛepoſuiſſe qð infirmantium vti litas exigebat: Et vt hec eadem attenti⸗ us indagantes · ſin gillatim apoſtolicaꝝ virtutum inſignia replicemꝰ· queret ali- quis quomodo omnibus per omnia be atus apoſtolus ſuam pꝛobetur aptaſſe perſonam · Abi factus ẽ indeis ſicut iu⸗ deus: Pꝛofecto ibi · vbi illam ſententiã intimo coꝛde cuſtodiens: quã galathis denunciauerat dicẽs.ecce ego pauluſ di co vobis · qa ſi circũdamini chriſꝰ vob nihil pꝛoderitin thimothei tamen circũ ciſione imaginem quodammodo iuday ce ſuperſtitionis aſſumpſit. Etrurſus. AVbi factus eſt eis qui ſub lege erãt tãqᷓ; ſub lege eſſet. Mempe ibi ˖ vbi Jacobus omnesq; ſenioꝛes eccleſie foꝛmidantes ne in eum illa irrueret Judeoꝛum cre⸗ dentium immo chriſtianoꝛum iudaiʒã tium multitudo · quę ita fidem chriſti receperat· vt adhuc ritu cerimoniarum legalium teneretur diſcrimini eius hoc conſilio ac perſuaſione ſuccurrerunt di centes. Nides frater · quot milia ſint in iudeis qui crediderunt et hi omnes emulatoꝛes legis ſunt. Audierunt auteʒ e te · quia diſceſſionem doceas a moyſe ecoꝛum qui per gentes ſunt iudeoꝛum · di cẽs nõ debere eos circuncidere filios ſu⸗ os. Et infra. Moc ergo fac quod tibi di cimus. Sũt nobis viri quattuoꝛ votũ habentes ſuper ſe. His aſſumptis ſan/ ctifica te cum illis.et impende in illis vt radant capitaet ſcient omnes quoniaʒ ea quę de te audierunt falſa ſunt · ̊ů am⸗ bulas et ipe cuſtodiens legem. Et ita pꝓp illoꝛum qui ſub lege erãt ſaluteillaã pau liſper diſtrictionem ſententie ſue calcãs· qwua dixerat · ego enim per legeʒ legi moꝛ⸗ tuus ſum vt co viuam · caput radere purificari ſᷣm legem · atq; in templo mo⸗/ ſayco ritu vota offerre cõpellitur. Que⸗ ris etiã vbi ſalute eoꝛũ qui legẽ dñi pe- nitus ignoꝛabãt · tãq; ipſe ſine lege eẽt effectus ſit ſine lege. In athenienſi vrbe vbi gentiliuz vigebat impietãs · qͥ vſus Lollatio xvVIIS ſitᷣdicatiõis eroꝛdio attẽde. Pꝛeteriẽs inqᷣt vidi ſimulachra veſtra araʒ in q̃ erat ſcriptũ · Ignoto deo. Cijq; de eoꝝ ſuperſtitione pmonẽ fuiſſet oꝛditus· tan/ qꝙᷓ; ſi ⁊ ipe ſine lege eſſet.ſub occaſione ꝓ fani illius tituli fidem chriſti intulit dia cens. Qð ergo vos ignoꝛãtes colitis.H̊ ego annucio vob. Et poſt pauca velut ſi diuine lege penitus eſſetignarus · gen⸗ tilis wpeteę verſum potius q; moyſi aut chriſti maluit pꝛoferre ſententiã ·et ſicut quidam inquiẽs veſtrũ woetarũ dixert · ipius enĩ ⁊ genus ſumus. Cum itaq; ſu is eos ꝗᷓ refutare nõ poſſeut teſtimonijs fuiſſet aggreſſus·ita de falſis vera cõfir mans ſubdidit dicẽs. Genus ergo cũ ſi⸗ mus dei · nõ debem? eſtimare auro vlar gẽto aut lapidibus ſculpture artis ⁊ co/ gitationi hominis· diuinitatẽeſſe ſimilẽ Infirmis aũt infirmus effectus eſt: cum fm indulgentiã nõ hᷣm imperiũ his qͥ ſe continere nõ poterant· in idipſuʒ redire conceſſit:ſiue cum lactenõ eſca coꝛinthi/ os potans · in infirmitate ⁊ timoꝛe et tre moꝛe multo apud eos fuiſſe ſe dicit. Om nia aũt om̃ibo factus eſt· vt om̃es faceret ſaluos · cum dicit:qui manducatnõ mã ducantẽ nõ ſpernat:⁊ qͥ ñ mãducat mã ducantẽnõ iudicet et qui matrimonio iungit ꝓginẽ ſuã bene facitet qui nõ iũ/ git melius facit. Et alibi. Quis inqͥt in firmatur ⁊ ego nõ infirmoꝛ:quis ſcanda liʒatur ⁊ ego nõ vroꝛ: Atq; hoc modo il lud qð coꝛithijs pꝛeceperat adimpleuit dicens. Sine offenſione eſtote iudeis et grecis ⁊ eecleſie chriſti · ſiceut ⁊ ego pom/ nia omnibo placeonõ querens q mi⸗ hi vtile eſt · q multis · vt ſalui fiat Ati le enĩ ſine dubio ſibi fuerat thimotheũ ñ circũcidere· caput ñ radere·purificatiõʒ iudaicã nõ aſſumere:nudipedalia nõ ex erxcere · vota legalia nõ offerre · ß facit hec omnia dũ illoꝛũ ſaluti plus conſulit · qꝛ nõ querit qdð ſibi vtile eſt ·ſ qd mulij· vt ſalui fiãt. Qð quãuis cõtẽplatiõe dei ſit factũ · mñ ſimulatione nõ caruit. Qui em per legem chriſti legi moꝛtuus fuerat vt deo viueret . quiq; illam inſtitiã legis in qua conuerſatus fuerat ſine querela Ttrimentũ feceratet arbitrabat᷑ vt ſter coꝛa vt chniſtũ lucrifaceret · ea que legis erant. vero coꝛdis affectu offerre nõ po⸗ tuit nec fas eſt credi eũ qui direrat · ſi eni deſtruyi. ec itep reedifico pꝛenaricato rem me conſtituo· in id incidere qð ipſe damnauerat. Et intantũ nõ magis res ipſa que geritur q;ᷓ gerentis penſat affe⸗ ctus · Et econtrario quibuſdã reperia/ tur vxritas nocuiſſe ⁊ pꝛofuiſſe mendaci um. Nã doech ydumeus regi ſauli ð fu ga dauid coꝛam famulis conquerẽeti ac filius ieſſe agros et vineaset vniuerſos vos faciet tribunos et centuriones: qm̃ coniuraſtis omnes aduerſus me etnon eſt qui mihi renũciet: quid niſi verũ pꝛo/ didit dicẽs. Aidi filin ieſſe in nobe apᷣ achymelech ſacerdotẽ. quicõſuluit p eo dñm ⁊ cibaria dedit eivᷣ ⁊ gladiũ Goli⸗ ath philiſtei dedit ei. Pꝛo qua veritate eradicari de terra viuentiũ meruit ac de eo dicitur per ꝓphetam. Pꝛopterea deꝰ Teſtruet te in finem · euellet te · et emigra⸗ bit te de tabernaculo et radicẽ tiã ð ter. ra viuentiũ.Ex illa igitur terra hic p in dicio veritatis perpetua eradicatione cõ uellitur in qua raab meretrix pꝛo mẽda cio cum ſua cognatione plantatur. Siẽ etiã ſapſon illã diu occłtatã m̃dacio ve ritati impie coniugi pernicioſiſſime pꝛo didiſſe reminiſcim̃ · cui ꝓpterea deceptio nem intulit veritas inconſultiſſime pa⸗ tefacta:quia illud mandatũ ꝓpheticum cuſtodire neglexit. Ab ea quę doꝛmitĩ ſi⸗ nu tno · cuſtodi clauſtra oꝛs ti. An interrogantibus occultam continentia ſinemeẽdacio opoꝛ teat propalari: etan ſuſcpieda ſint que ſemel fuerint recuſata. LCLCLCap. xxi· TLvt exempla quedam denr̃is e quoq; ineuitabilibus ac pene quotidianis neceſſitatib pꝛofe ramus.qᷓs quanfalibet obfuantia nũqᷓ; la l nel vVt uen nin an: té diat llpe tAn pn Gont ſcnt lacpe ſtin ſtone (ſeden ausſa necſ nung vſſce dten ſonis: ſuert N n Mre ſcond cötan auſe eſem bisin wong min n glis nöſ blai Wicn Ppe o Eiſt Nnd ldn r Mrr f̃ on ipd⸗ 2 p hen mit Ade de , l⸗ i Di lta foſſumus pꝛecauere· vt nõ vel inuttit ueniens perconcatur: celandum ne iein nium eſt:et virtus parſimonie ↄtegẽda De diffiniẽdo vel nõ diffiniẽé do — . 22 Wl volentes cogamur in eas incurrere · Quid queſo faciendũ eſt· cum refectio⸗/ nem pꝛocraſtinare diſponentibus nob vtrũ refecerimus ad veſperaʒ fraterad- an vitatis pfeſſione ꝓdẽda. Si celamꝰ vt dominico ſatiſfaciamus ĩpenio quo dicitur:non videaris hominib ieiunãs ſed patri tuo qui eſt in abſcõdito et ite⸗ rum.neſciat ſiniſtra tua quid faciat dez— xtera tua· ꝓfecto mentimur· Si virtutezʒ continentie ꝓpalamus. euangelica nos ſententia iure percellit. Amẽ dico vobis receperunt mercedem ſuã. Quid ſi ob- latũ a fratre quiſpiã poculum cum defi9/ nitione renuerit abſolute accepturũ ſe eſſe denegans · qð ille gaudens aduentu eius ſupplicit᷑ vt ſumatur exoꝛat: Rectũ ne eſt vt fratri ad genua ꝓuoluto · in ter- ramq; ꝓſtrato · qui non niſi his officijs viſcera charitatis expleturum eſſe ſe cre dit · etiam cũ laboꝛe ſuo pareatan in ſer/ ſeueret⸗ monis ſui atq; pꝛoꝑoſiti pertinacia per. Obiectio qopoꝛteat quidẽ ab ſcondi continentiam ſed ſuſci- pi recuſata nõ debeat. Cap̃.xrij. Erimnanus. In illo quidẽ ſu perioꝛe exem plo dubium vt cre dDinmus nõ eſt. quin expediat ab ſcondi continentiã noſtrã potius q; per cõtantibꝰ pꝛodi·ac ſuper huiuſcemodi canſis nos quoq; fatemur ineuitabile eſſe mendaciũ. In ſecundo aũt nulla no Reſponſio irrationabilis ſit huius diffinitionis pertinacia bis incübit neceſſitas mentiẽdi. Oꝛimũ quia poſſumus ea quę fratrũ miniſterrioo pPꝛriguntur ita renuere vtnullo nos de finitionis vinculo colligemꝰ. deinde · qG ſemel renuẽtes poſſumus immobilẽtene re ſententiam. ODſſeph. Has diffinitiones il loꝛum monaſierioꝛum eſſe non dubium eſt · in quibus renunci⸗ ationis veſtre vt dicitis rudimenta foꝛ⸗ mata ſuntquoꝝ pꝛi ncipes fratrũ refecti oni ſuas aſſolent pꝛeponere voluntates etobſtinatiſſime id qð ſemel mẽte ↄcepe rintexequũtur. eterũ ſenioꝛes noſtri qͥ rum fidei apoſtolicarũ ſigna virtutũ te⸗/ ſtimoniũ reddiderũtquiq; vniuerſa iu dicio potius ac diſcretione ſpũs:quã ri gida animi obſtinatione geſſerũt · eos qͥᷓ alienis infirmitatibus acq uieſcerent mi to vberioꝛes fructꝰ. qᷓ; eos qͥ in ſuis defi nitionibus perdurarent · capere cẽſueft · ſublimioꝛiſq; pꝛonũciauerunt eſſe virtu tis· contegere potius continentiã neceſſa rio hoc vt dictum eſt humilicq; meẽdacio q; patefacere ſuperbo vritatis indicio. Quomodo abbas pyamon ſu- am continentia m celare malue Laß. xxiij. Eniq; abbas pyamon poſt vi/ ginti et quinq; annos oblatam ſibi a quodam fratre vuã ac vi num abſ; heſitatione ſuſcipiens confe ſtim ea quę ingeſta fuerant · contra cõſue tudinem deguſtare:quã ignote cunctis continentie maluit pꝛopalare virtutem· NMaã ſi illud qͥ; conſiderare velimꝰ. qð ſe nioꝛes noſtros incũctanter feciſſe memi⸗ nimus.qui mirabilia virtutũ ſuarũ· vel prios actus quos neceſſe erat ad inſtru ctionem iunioꝛum ĩ collatione pꝛoferri ſub alioꝛũ ſolebant colorare perſonis: quid aliud poſſumus q; apertũ ſuꝑ his iudicare medaciũ? Atq; vtinã nos qͥq; dignũ aliquid haberemus. qð ad inci⸗ tandam fidem ꝓponi iunioꝛibo poſſet. p⸗ fectominime vereremur huinſcemodi il loꝛum figmenta ſectari. Rectius eni eſt ſub talis figure coloꝛe mentiri · qᷓ; ꝓ obᷣ uantia irationabili iſtius veritaſj· aut ea que audientes edificare potuerantin cogrua taciturnitate contegere aut ſi ex noſtra perſona veraciter pꝛoferantur ia⸗ ctãtiã noxie vanitat incumere. Ad qðᷣ p nolſiruz · qꝛ deſpeximus tribulationẽ aſie etiam nos magiſterio ſuo voctoꝛ gẽtiuʒ euidẽter inſtituit:qui reuelationũ ſuarũ magnitudinẽ ex alteriꝰ maluit ꝓferre ꝑ/ ſona dicens. Scio hominẽ in chriſto · ſi ne in coꝛpoꝛe · ſiue extra coꝛp? neſcio.· de⸗ ſcit · raptũ vſq; ad tertiuʒ celum · et ſcio huiuſmodi hominẽ qͥa raptus eſt in pa radiſumet audiuit ineffabilia verba qᷓ nõ licet homini loqui. mutatis definitionibus Eaß. xrv. WMwſlibile nobis eſt · bꝛeuiter i vyvniuerſa pcurrere. Quis etenĩ eenu merare ſufficiat omnes p⸗ pemoduʒ patriarchas ſanctosq; innu⸗/ merabiles · alios pꝛo vite tutamĩie· alios pꝛo benedictionis deſiderio · alios ꝓ mi/ ſericoꝛdia· alios ꝓ alicuius occultatiõde myſterij· alios ꝓ celo dei alios ꝓ examĩa tione veritatis· pa trociniũ vt ita dixeriʒ aſſumpſiſſe mẽdacij: Que ſicut enume rari cuncta nõ poſſũtita pꝛetermitti pe/ nitus vniuerſa nõ debent. Mam beatũ ioſeph pietas cõpulit vt falſum fratrib crimẽ etiam cũ obteſtatiõe regie ſalutis impingeret dicẽs. Exploꝛatoꝛes eſtis· in firmioꝛa terrę veniſtis inſpicere. Etĩfra. Mittite inquit ex vr̃is vnũ·et adducite fratrẽ veſtrũ huc vos aute cuſtodiemini ic: vſq; dum manifeſta fiant verba ve. ſtra· an verũ dicatis · an nõ · ſin autẽ · per ſalutẽ pharaonis exploꝛatoꝛes eſtis. Si enĩi nõ eos hoc miſericoꝛdi mendacio ter ruiſſet· nec patrẽ fratrẽq; reuiſere· nec eoſ in tantis inopie pericu lis alere · nec cõſci entiã poſtremo fratrũ a reatu venditiõiſ ſusę expurgare potuiſſet. Mon ergo tam repꝛehenſibile fuit metuʒ fratrib incuſ⸗ ſiſſe mendacio· qꝙ; ſanctũ atq; laudabile occaſione ficti periculi inimicos ac ven- dito:es ſuos ad ſalutarẽ pnĩam cõpnliſ ſe. Deniq; cũ grauiſſime inſimulatiõis vrgerẽtur inuidia · nõ illius ꝙ falſo obij cicbatur. ſ̊ anterioꝛis criminis ↄſcientia frangebãtur dicẽtes adinuicẽ. Merito hec patimur:quia peccanimus in fratre Teſtmionia ſcripturarũ decõ/ eius · cum rogaret nos et non audire/ mus eñ · ꝓpter hoc venit nobis omnis tri bulatio bec. Que quideʒ confeſſio ·non ſolum apud fratrẽ in quẽ impia crudeli tate peccauerãt: verũetiã apud deũ hũ̃i/ ſitate ſaluberrima · tantũ eoꝛũ facinus vt credimus expiauit. Quid ſalomon qui perceptũ a deo ſapiĩe donũ · in pꝛimo iu dicio ſuo nõ niſiaſſumptione mendacij declarauit. Nam vt veritatem ꝗᷓ mulie⸗ ris mendacio tegebatur exculperet · etiã ipſe mendacij vtiq; aſtutiſſime excogita ti vſurpauit anxiliũ dicens. Afferte mi⸗/ bi gladiũet diuidite infſantem viuuʒ in duas partes et date dimidiã partẽ vni et dimidiã partẽ alteri · Que ſimulatio crudelitatis · cuʒ vere matris viſcera p. mouiſſet ˖ ab ea autẽ que mater nõ erat laudaretur· tũc demũ ſagaciſſimo xpita⸗ tis indicio illã ſententiaʒ pꝛomulgauit · quã nemo a deo inſpiratam eſſe nõ cre didit · date inquiens huic infantẽ vinuz et nõ occidatur. hec eſt eĩ mater eiꝰ. Oꝛo ide nec deberenec poſſe nos vniuerſa cõ/ plere · quę vel cũ quiete animi vł cũ com motione decernimus · etiaz alijs ſcriptu ſum om̃ipotentẽ deü · ea que definierant frequẽter legimus immutaſſe. Nam bea dauid cũ inriſiurãdi definitiõe decre uit dicẽs . Hec faciat deꝰ inimid dauid · et hec addat.ſi reliquero de omnibo quę pertinent ad nabal vſq; mane mingẽteʒ ad parietẽ · Et ↄtinuo intercedente abi ⸗ gail vxoꝛe eius ac pꝛo eodem ſupplicate · remittit minas; mollit ſententiã · et ma/ uult tranſgreſſoꝛ ꝓpoſiti iudicari · q; ſac menti ſui fidem cũ crudelitatis executio ne buare dicens· Aiuit dñs · niſi cito ve niſſes in occurſum mibi· nõ remanſiſſet nabal vſq; ad lucem matutinã mingẽs ad parietẽ. Cuins ſicut illã pꝛecipitis ſa cramenti facilitatem que de perturbate meni cõmotione deſcenderatnequaq; imitandaʒ eſſe cenſemus ita remiſſionẽ rarũ teſtimonijs copioſius edocemur· q bus vl viros ſanctos vlangelos vl ip ⸗ cc ſai pun nnaa nicr wan goa fält fene cun ſcen dunea ii m nG lonen aident bilem goec me ed tione onero aan ſt nrie ſichis fnn twvof Nlne olger Cbnsc⸗ ſnde lothe diner tpe nhenn nte Qee⸗ dſſenn Nünit itie nd, mari ln innen gt nwi . . nole⸗ tü wg men⸗ Nuin Emi luno Gan l ſenoa hici⸗ iwR pn gunt nber dae dunc⸗ ſbag nelt⸗ r icn, ioli uudo o uſſet fings igneſn mibur gpu niſtove atq; emendationẽ ſtatuti ſectandã eſſe ecernimus.Electiõis vas Coꝛinthijs ſcribens.reditũ ſuũ abſoluta definitione ꝓmittit dicens. Aeniã aũtad vos·cum macedoniã pertranſiero. Macedoniaʒ enĩ pertranſibo· apud vos aũt manebo vel etiã hyemabo· vt vos me deducatis quocuu q; iero. Nolo enĩ vos modo in trãſitu videre:ſpero eĩ me aliquãto tẽpo re manereapud vos. Cuius rei etiaʒ in ſecunda epiſiola meminit ita. Et haccõ fidentia volui pꝛius venire ad vos· vt ſe cundam gratiã haberetis et ꝑ vos trãſ⸗ ireʒ in macedoniã.et iterũ a macedonia Vnire ad voseta vobis deduci in iude am. Sed ſuperueniẽte ſalubꝛioꝛe conſi⸗ lio · nequaq; ſe id q ꝓmiſerat executum euidentiſſime confitetur. Cũ h̊ inqᷣt vo/ luiſſem · nũquid leuitate vſus ſum: Ant quę cogito hm carnẽ cogito· vt ſit apud me ẽỹ nõ ñ:Deniq; cur maluerit defini tionẽ ſui pᷣterire hmonis:qᷓ; aduẽtu ſuo oneroſam diſcipulis inferre triſticiam etiã cum ſacramenti obteſtatione decla/ rat.Ego aũt teſtẽ deum innoco in aiam meã.qð parcẽs vobis ·nõ veni vltra co⸗ rinthũ · Statui enĩ hocipᷣm apud me · vt m̃ in triſticia xnirẽad vos.Qum intra turos ſe domũ loth ſodomis ãgeli dene/ gaſſent· dicẽtes ad eũ· nõ intrabimus·ſᷣ in platea manebimus. cõtinuo eius pꝛe abuscõpellũtur ſtatutũ mutare phmonẽ· ſicut ſcriptura ſubiungit.Et coegit eos loth · et diuerterũt ad eum. Nui vtiq;ʒ ſi diuerſuros ſe ad eũ eſſe nouerãt:inuitã/ tis petitionẽ ſimulatoꝛia excuſatione re⸗ nuerunt · ſin aſt wraciter excuſabãt eui Tenter immutaſſe ſniam cõpꝛobantur. Que vtiq; nõ ob aliã credimus canſaʒ ſpiritũ ſanctũ ſacris voluminibus indi‚/ diſſe · niſi vt iſtis erudiamur exeplis · in definitionibenr̃is nõ pertinaciter pꝑma/ nexe · ß eas arbitrio nro debere ſubijcere · et ita iudiciũ noſtrũ ab omni legis vicu/ lo liberũ conſernare · vt pꝛomptuʒ ſitad ſequendum quocũq; vocauerit ſalubꝛe cõſiliũ:nec differat ant recuſet ad id qd De difſiniẽdo vel nõ diffiniẽdo vtilius diſcretio ſalutaris inuenerit abſ q; vlla cũctatione tranſire.Et vt ad ſbeᷣ⸗ limioꝛa adhucaſcendamus exempla. de cũbentẽ in lecto regẽ eʒechiam· graniq; egritudine laboꝛantẽ ex perſona dei eſa. yas ꝓpheta adoꝛſus eſt dicens. Hec diẽ dominꝰ. Diſpone domui tue · qꝛ moꝛier tu · et nõ viues. Et conutit inqͥt ezechias faciẽ ſuã ad parietẽ et oꝛauit ad dñm et dixit. Obſecro dñe · memento queſo quõ ambulauerim coꝛã teĩ wrritate ⁊ coꝛde perfecto· et qð bonũ eſt in oculis tuis fece riz. Et fleuit eyechias fletn magno. 5 quęrurſus dicit᷑ ad eundem. Reuertere et dic ezechie regi iuda dicens. Mec diẽ dñs deus dauid patris tui.Audiui oꝛa tionẽtuã:et vidi lachrymã tuamet ecce adijciaʒ ſuper dies tuos quindecim an/ nos · et de manu regis aſſyrioꝛũ liberabo te · et cinitateʒ hanc ꝓtegam ꝓpter me · et ꝓpter dauid ſeruũ meũ.Quid euidentiꝰ hoc teſtimonio · quo miſcdie ac pietaſj in tuitu mauult dñs ſuum caſſare bmo/⸗ nẽ · et ad pꝛeſtitute moꝛtis terminos quĩi⸗ Tecim annis vitã pꝛecantis extendere qᷓ; per immobilitatẽ decreti ſui inexoꝛa⸗ bilis inueniri. Similiter etiã loquit᷑ ad niniuitas cenſura diuina. Adhuc tridu um ⁊ niniue ſubuertet᷑ · Moxq; peniten tia eoꝝ ieiunijſq; mollitur-taz minax et abrupta ſniaſtq; ad partẽ miſcdie pꝛo na pietate deflectitur. ſi quis velut pᷣ ſcium conuerſionis eoꝛuʒ· ſbᷣuerſionem ciuitatis ad hoceis dñm aſſerat cõmĩia⸗ tum · vt eos ad ſalutarẽ penitentiã ꝓuo⸗ caret · cõſequẽs ẽ vt hi ꝗͥ fratrib pꝛeſunt⸗ abſq; repꝛehenſione mendacij his qui ĩ- digent emẽdari·aliqua etiã diſtrictoꝛia quã facturi ſunt ſi opus fuerit cõminen tur. Sin vero dixerit deü ſenerã illã ſen tentiã ſuã penitentie eoꝛũ conſideratiõe reuocaſſe · pm illud qð per eʒechieleʒ ait Si dixero impio moꝛte moꝛieris · et ege⸗ rit penitentiã a peccato ſuo:feceritq; iu⸗ diciũ ⁊ iuſticiã · vita viuet ⁊ nõ moꝛiet᷑· quibo docemur exemplis nõ debere nos obſtinate in noſtris definitionibus pdu p 2 rare ſed cõminationem exneceſſitate P⸗ poſitam · clemẽti miſeratiõe mollire · R ne ſolis ſpecialiter niniuitis crederet᷑ do⸗ minus pꝛeſtitiſſe etiam generaliter erga omnes eadem ſe eſſe facturum per hiere⸗ miã perpetuo pꝛoteſtatur · et cum neceſſe fuerit incunctanter ſuã ſe ſententiã mu⸗ taturum pꝛo noſtris meritis repꝛomittit dicens · Repente loquar aduerſus gentẽ et aduerſus regnũ · vteuellã et deſtruam et diſperdam illud · Si penitentiã egerit gens illa a malo quod locutus ſum ad nerſus eam· agam ⁊ ego penitentiaʒ ſuꝑ malum qð cogitani vt facerem ei. Et ſu⸗ bito loquar de gente et regno · vt edificẽ et plantẽ illud. Si fecerit malum in ocu lis meis · vt nõ audiat vocem meã · peni⸗/ tentiã agam ſuper bonũ qð locutus ſuʒ vt lacerem ei. Ad eʒechiel quoq; ait No li ſubtrabere verbuͤ ·ſi foꝛte audiãt ⁊ cõũᷣ tat᷑ vnnſquiſq; a via ſua mala· ⁊ penite bit me mali:qð cogitaui facere eis ꝓpter maliciã ſtudioꝛum eoꝛuʒ. Quibus teſti monijs declaratur· nõ opotere vt perti⸗ naciter in noſtris diffinitionibus herea muse ratione eas ac iudicio tem peran/ das ſemperq; pꝛelegenda ac pꝛeferẽda eſſe melioꝛa · et ad illam quę vtilioꝛ diiu⸗ Dicata ſuerit partem · ſine cũctatioue ali qua tranſeundum“ CXnõ yᷣm immenſitatẽ pꝛeſcien tie diuina clementia ſed ſᷣm pꝛe ſentes actus velremueret vnu⸗ quẽq; vel puniat. Cap̃.xxpi. Ilugd etiam pꝛe omibus ineſti/ mabilis illa ceſura nos ĩiſtruit · 5 ci ſit ei añ oꝛtũ vniuſcuiuſ⸗ q; pꝛecognit? finis· ita oꝛdine ac rõe cõ⸗ muni et humanis qnodãmodo omnia diſpenſat affectibus · vt nõ potentialit᷑ nec hm pꝛeſcientie ſuęineffa bilem notici am ſed ᷣm pꝛeſentes hominũ actus vni uerſa diiudicãs vel reſpnuat vnũquẽq; l attrahat · et vel infundat qͥtidie ſuaʒ gratiam vel auertat. Q ita eſſe etiam illa ſaulis manifeſtat electio· cuius vti⸗ qᷓ; cñ vitu perabilem finẽ pꝛe ſcientia dei ignoꝛare nõ poſſet tot milibus iſraet elegit eũ vnxit in regem · pꝛelentis in il lo meritũ vitę remuneransnõ peccatuʒ future pꝛeuaricationis intendens ·ita vt poſtq;ᷓ repꝛobus factus eſt· velut penitu⸗ dinem gerens electionis ſuę de huma nis quodaãmodo de eodem vocibo atq; affectibus conqueratur dicẽs. Penitet me ꝙ conſtituerim ſaul regem · quia de⸗ reliquit me ⁊ ꝓba mea operenõ ĩpleuit. Et iteꝝ. Verũtñ lugebat ſamuel ſaulẽ qm̃ dominum penitebat ꝙ conſtituiſſet regem ſaul ſuper iſrael. Deniq; hoc quo niã opere fuerat executus · poſtea etiaʒ p eʒzechielem pꝛophetam dñs pꝛoteſtatur cum omibus ſe hhminibus quotidiano geſturum eſſe iudicio· etiam ſi dixero in⸗ quiens iuſto ꝙ vita viuat · et confiſus in iuſticia ſua fecerit iniquitatem · om̃es iu ſticie eius obliuioni tradẽtur · etĩ iniꝗta te quã operatus eſt in ipſa moꝛiet᷑. Sin autem dixero impio · moꝛte moꝛier · ⁊ ege rit penitẽtiam a peccato ſuo feceritq; in dicium ⁊ iuſticiam · pignus reſtituerit il⸗ le impius rapinãq; reddiderit: in man datis vite am bulauerit · nec fecerit qᷣcq;ᷓ iniuſtuʒ: vita viuet ⁊ nõ moꝛietur·om̃ia peccata eius quę peccauit nõ imputabũ tur ei. Deniq; cum ab illo populo quem ex omnib gentibuſ dñs adoptauit pꝛo pter ſubitam vituli pꝛeuaricationẽ miſe ricoꝛdie ſuę au ertiſſetaſpectum · interue⸗ niens pꝛo eo legiſlatoꝛ exclamat. Obſe⸗ cro dñe peccauit populus iſte peccatum magnuʒ ·fecert ſibi deos aureos · et nũc ſi remittis peccatũ eoꝝ remitte · ſin alias Dele me ð libꝛo tuo quem ſcripſiſti. Cui reſpondit dominus. Si quis inquit pec cauerit coꝛam me delelo eñ de libꝛo meo Dauid quoq; dum de iuda et perſecuto ribus chriſti pꝛophetico ſpiritu querere tur. deleantur inquit de libꝛo vinentiũ · Et quia nõ merebantur ad penitentiaʒ ſalu ta rem pꝛo reatu tanti criminis pue/ nire: ſubiungit. Et cum iuſtis nõ ſcribã tur. Deniq; ĩ ipſo iuda vis ꝓphetice ma ledictionis euidenter impleta eſi. Nam e haan ſico umi tonm eenw⸗ ſetiau fice ſecun moni n Cae Git Göet pp glyn’. nſa peni lopon wnas AXs leſſe nos⸗ gide⸗ Umo Eent lini ſeͤce kone Pecti none cturan Noba Gin! mini gopo hen in ner nln Dun El ; uR bun brg Mit lul uit tad n in o in⸗ on Wi nidn 4,G i nicn tatd ſi⸗ bi Hen io miſe u N CUtun ci nius hi v oncd ſunb naere utii wi iohie/ ia te ⸗ R expleto pꝛoditiõis crimine ſuſpendio ſe necauit · ne ſi poſt illam deletionem noĩs ſui conuerſus ad penitentiam eſſet· iteꝝ cum iunſtis ſcribi mereret᷑ in celo. Non ꝓ eſt ambigendum · etiam iude nomen illo tempoꝛe quo electus a chriſio apoſtolatꝰ ſoꝛtitus eſt gradum · in libꝛo viuentium fuiſſe conſcriptum ac pariter eum audiſ ſe cum ceteris. MNolite gaudere·quia de/ monia vobis ſubijciuntur · gaudete aũt quia nomina veſtra ſcripta ſunt in celis Sed quia filargirie peſie coꝛruptus· de aſcriptione celeſti ad terrena deiectus ẽ· cõpetenter de eo ac de ſimilibus eius dꝛ per ꝓphetam. Dñe omnes qui te derelin⸗ quunt confundentur recedentes a te in terra ſcribentur:quia dereliquert venaʒ aquarũ viuentiuʒ dñm. Etalibi. In cõ ſilio populi mei nõ erunt ·et in ſcriptura domus iſrael nõ ſcribentur ·et ĩ terrã iſra el nõ ingredientur. 7„ * Aſancti viri pertinaces ac du ri eſſenõ poſſunt. Capᷣ.xxvijʒ Ec illius pꝛecepti vtilitas eſi ſi n lendaq; etiã ſi inſtigante ira vl qualibet alia paſſione ſacramẽ to nos aliquo vinxerimus:qd a nemine quidem monachoꝛũ fieri penitus debet · vtriuſq; tamen rei cauſa integro mẽtis eſt penſanda iudicio · et cõparanda eſt il la res q; ſtatuimus huicad quã tranſ⸗ ire cõpellimuratq; ad eam ſine cuncta tione eſt tranſeundum · quę fuꝑueniẽte ſanioꝛe tractatu iuſtioꝛ fuerit iudicata. Rectius enĩ eſt noſtrum nos pꝛeterire ſᷣ moneʒ:qᷓ; rei ſalubrioꝛis ac pie ſubire ia cturam. Deniq; nunqᷓ; rationa biles ac pꝛobatos patres duros aut irreuocabi les in huiuſmodi diffinitionibus fuiſſe reminiſcimur ſed velut cerã caloꝛe ſolis ita eos ratione mollitos· et intercedente ſalubꝛioꝛe conſilio melioꝛibus partib ſine heſitatione ceſſiſſe. Quoſcunq; aũt vidimus definitionibus ſuis pertinacit᷑ inherere · irrationabiles ſemper pꝛobaui mus ac diſcretionis expertes. Interrogatio an ſit contrariuʒ de difiniẽdo velnõ diffiniẽdo pꝛedicte ſententie illud að dici tur· iuraui et ſtatui.Capᷣ.xxviij. Ermanus. Quantũ ad hac rationem pertinet que euideter copioſeq; digeſta eſt nibil oꝑp⸗ tet monachuʒ definire neaut pꝛeuarica toꝛ inueniatur aut pertinax.Et vbi illð pſalmiſte ponimꝰ eloquʒ. Juraui ⁊ ſta/ tui cuſtodire iudicia iuſticie tuę: Quid eĩ aliud iurare ⁊ ſiatuere q; deſinita im mobiliter enſtodiYre— Reſponſio in quibus immobi lis definitio ſit tenenda eti qui bus ſi opoꝛtuerit reſcindenda. Oſeph.Mos nõ de pꝛincipa libus mandatis ſine quibunon poteſt ſalus noſtra omnino ſbᷣſi ſtere iſta decernimus ſed ð his quę ſine periculo ſtatus noſtri vel relaxare poſſu mus vll tenere · vtputa de irremiſſo rigo reieiunij ·de vini ſiue olei ꝑpetua abſti nentia · de pꝛogreſſu cellule penitus cohi bendo · de lectionis ſeu meditationis in/ ceſſabili iugitate · queę ſine iactura pꝛofeſ ſionis ac pꝛopoſiti noſtri ⁊ exerceri cũ li buerit poſſunt et cum neceſſe fuenit irrep henſibiliter pꝛetermitti. Ceterum ſuper obſeruantia illoꝛum pꝛincipalium man datoꝛum cõſtantiſſime definienduʒ eſt· ac ꝓ his etiã moꝛs ſi neceſſe fuerit non vi tanda·pꝛo quibus immobiliter eſt dicẽè/⸗ dum . iuraui ⁊ ſtatui.Qð fieri debet pꝛo cuſtodia charitatis: pꝛo qua ſpernenda ſunt vniuerſa:ne bonũ tranquillitatis il lius perfectioq; maculetur. Similitq; iurandum eſt ꝓ caſtimonie puritate· nec aliud facere nos opoꝛtet pꝛo ſide pꝛo ſo⸗ bꝛietate atq; iuſticia.quęomnia indemu tabili perſeuerantia ſunt tenendaeta q bus paululum receſſiſſe damnabile eſt. . . . Deillis ꝓo coꝛpoꝛalibus exercitijs uue ad modicum dicũtur eſſe vtiliaita ẽ vt diximus ſtatuendũ · vt ſi qua ſuperuene rit certioꝛ pietatis occaſio que illa ſuade at relaxari:nulla ſuper bis lege teneam̃· H pᷣtermiſſis eis ad vtilioꝛa libere trãſea⸗ P 5 Collatio xv abbatis Joſephy mus. In illis em coꝛpoꝛalibus exercitijs ſi pꝛo tem poꝛe relinquantur periculum ſponſionẽ noſtrã gratanter impleuimꝰ. ſ nõ eſt · ab his vero vel ad momentuʒ de ¶ Exurrẽtes namq; ad cenobiũ noſtrum to clinaſſe moꝛtiferum eſf. illo iam tpe quo de impetrando ad here-⸗ Quẽadmodum debeãt celãda mũ reditu ſiduciã gerebamus · pꝛimũ ſe- cõmititi. foß. niioꝛibus noſtirl honoꝛẽ debitũ ſoluimꝰ. Occ quoq; ſimili cautione curã deinde animis eoꝛũ qui pꝛo charitat ar h dum eſt vt ſiquis foꝛſitan hmo doee creberrimis litterarũ noſtrarũ ſatiſ⸗ quẽ eſſe vnltis occultuʒ·de vro factionibus neq̃qᷓ; fuerant deliniti · pſti⸗ oꝛe fuerit pꝛolapſus · nulla occultatiõis nam redintegrauimus charitatẽ:tandẽ⸗ pꝛecepta ſollicitent audientẽ.magis eniʒ q; ad plenü acnleo nr̃e ſpõſiõis auulſo latebit ſi negligenter atq; ſimplicit᷑ trãſ bis qͥʒ cũ gaundio pꝛoſequẽtibus ad ſcy- eatur · qꝛ nõ tanta quilibet fratrũ ſuꝑ di thiotica ſolitudinis ſecreta remeauimꝰ. M nulgatione eius impugnatiõe toꝛq̃bit: Hãc vobis o ſancti fratres illuſtriũ pa ſnn exiſtimãs rem vilem aliquã tranſitoꝛia trũ ſcientiã atq; doctrinã noſtra vt potu lni cõfabulatione pꝛolatam · et quę ex h̊ ipo it elucu bꝛauit inſcĩa · quaʒ etiã ſi incu Naun ſit leuioꝛꝝquia cautiſſimo ſilentij pꝛecep tus foꝛſitan ſermo confudit potius q; di ncplo to ſenſibus audientis cõmendata nõ fu geſſit · queſo ne laudem inſigniũ viroꝛ tanc erit · Mam ſi etiã fideʒ eius aliqua ſacra repꝛeheſio nr̃eruſticitatis euacuet. Cu. deny mentoꝛũ obteſiatione deuinxeris · citius tius ſiq dem nobis in conſpectu nr̃i innii ieche illud ꝓdendum eſſe non ambigas. Ma cis viſum eſt· doctrine huius magnificc alle ioꝛ enim aduerſus ipᷣm vis diabolice im tiam vel incultis pmonibus ꝓdere q; ſi tone pugna tionis inſurget · vt et te meſtificet lere · quippe cũ et pꝛofectui lectoꝛis· ſi ſůli nobi⸗ vel denuget · et illũ tran ſgreſſoꝛem ctoti mitatẽ ſenſuũ ↄtemplet᷑ · hocqð ĩperitia kvoe us ſui faciat ſacrameni. noſtri ſermonis offendit obeſſe non poſ ſtjei Nihil ſuper his que ad vſum ſit et maioꝛ ſit nob vtilitatis cura q; ꝛian· nopr cõmũis vite attinet definiẽduʒ dis. Meq; enĩ hoc qð ſanctoꝝ viroꝛũ di ſeſun Lgp̃. xxr. cta deſcripſi et plenũ periculi· 1 egenum rcn L.igcirco nibil debet abrupte laudis eſſenõ nouerãa ·ſed pꝛudẽs vt dꝛ . e monachus lup bis dũtaxat ꝗq laqueo pedem indidi nec me indubita l ad coꝛpoꝛales exercitatiões per to diſcrimini ſub incerta ſpe alieni pꝛo⸗ ſioftn tinent definire:ne auit erſariũ ad impug fectus tradere recuſaui:monẽs om̃es ad inti ſeruatione cuſtodit magis incitans citiꝰ vt quicqᷣd placnenit in eis patrũ·noſtrũ feren ea violare cogatur. Pꝛefigens ſiquideʒ Wro ſciat eſſeqð diſplicet.omnes qbus aw ſibi legem vnuſquiſq; ſub libertatis gr̃a amabilis eſt vita ⁊ doctrina ſanctoꝛum. un ↄſtitutus:ne pnicioſa ſemetipᷣm obliget . 2òèL fone leruitute · vt ea quę licito immo etiã lau⸗ Explicit collatio ſecunda abba nusi dabiliter cum gratiarum actione pꝛeſu/ tis Joſeph 8 diffiniedo. un mere potuiſſet · ſi neceſſitas foꝛtaſſe cyn Erpliciunt ſeptẽ alie duſn⸗ lerit velut tranſgreſſoꝛ percipere cõpella collationes caſſiani. tion tur cũ pꝛeuaricatione peccati · Abi eniʒ ð—WUW unet nõ eſt lex·nec pꝛeuaricatio. Mac btiſſi- S ce mi Joſeph inſtitutiõe atq; doctrina ve = (ſl lut diuino oꝛaculo cõfirmati:in egypto S c reſidere maluimus. Sed licet paruʒ de.·· õä I inceps de noſtra eſſemus pꝛomi ſſiõe ſol W mmn n nit ſolir. Wmitlir miͤltß Sunl Eunin. üp tptr Hünen chdi worn T⸗ inci dimn NN 1 widi nun NtN ubita ipo⸗ ſtestd genen⸗ incki schs cnm. nen e MÿMB Incipit pᷣfatio caſſiani eloquẽ tiones alioꝛũ patu. Miſſis iuuante gratia e— chriſti decẽ col / V lationibus pa/ trum · que exigẽ tibus beatiſſi⸗ ᷑ mis epiſcopis lelladio ac leontio vtcumq;ʒ digeſte ſũt · ſeptem alias beato epiſcopo honoꝛato · ſancto quoq; famulo chriſti eucherio de dicaui · totidem etnunc vobis ſancti fra tres iouiniane minerui leonti ⁊ theodo/ re credidi deputãdas. Ooſterioꝛ ſiqui/ dem veſtrum illam cenobioꝛum ſanctã tiſſimi in ſeptem vltimas colla⸗ atq; egregiam diſciplinam in pꝛouicijs gallicanis antiquarum virtutuʒ diſcre tione fundauit · ceteri vero non ſolum ce nobialem pꝛofeſſionem appꝛime mona chos expetere · vrumetiam anachoreticã ſitire ſublimitatem · veſtris inſtitutioni⸗ bus pꝛouocaſtis. Ea nam q; collatiões iſte ſummoꝛũ patrum diſputatione con texte ſunt · et ita in om̃ibus temperate · vt vtriq; pꝛofeſſioni .qua nõ ſolum occidu as regiones verumetiam inſulas:maxi⸗ mis fratrũ cateruis feciſtis floꝛere· cõue/ niant · id eſt· vt non ſolum hi qui adhuc in cõgregationis laudabili ſubiectione perdurant ſed etiaʒ illi qui haud longe a vſſtris cenobijs ſecedẽtes anachoreta⸗ rum ſectan geſtiunt diſciplinã·pꝛo cõdi tione locoꝛum ac ſtatus ſui menſura ple nius inſtruantur. Quibus hoc pꝛecipu/ um contulit pꝛecedens veſtri laboꝛis in/ duſtria · vt parati iam atq; in iſdeʒ exer citijs depꝛehenſi·facilius pꝛecepta ſenio rum atq; inſtituta ſuſcipiant ·iposq; in cellulas ſuas auctoꝛes collationuʒ cñ ip ſis collationũ voluminibus recipiẽtes · et quotidianis quodãmodo cum eis in/ terrogationibus ac reſponſionibus col. loquẽtes · nõ ꝓpꝛijs adinuẽtionibus ar/⸗ Preſatio Lapitula duam iſtam et incognitam ferme in hac regione appetant viam ·pᷣ periculo fame etiam illic vbi iã tritiſſimi calles et innu mera pꝛecedentiũ exempla non deſunt · anachoreſeos diſciplinã illoꝛuʒ potius pꝛeceptis caperecõſueſcant·quos in om nibus ⁊ antiqua traditio ⁊ longe experi⸗ entie inſtruxit induſtria · Explicit prefatio · Incipiunt ca pitula abbatis pyamonis ð tri bus generibus monachoꝛum. Vemadmodum dyolco veniẽ tes ab abbate pyamon recepti fuerimus. . Verba abbatis pyamõ quomo do rudes monachi exemplo ſe⸗ niioꝛum debeant erudiir. iij O iunioꝛes ſenioꝛum pꝛecepta diſcutere non debaant. iij Detribus generibus monacho⸗ mm queintra egyptum ſunt. v AQuibus autoꝛibus cenobitarũ ſit inſtituta pꝛofeſſio. vVi De anachoretarum oꝛdine atq; piincipio. vij De ſarabaitarũ principio et cõ. nerſation.. viij De quarto genere monachoꝛuz. ixr Interrogatio qͥd interſit int᷑ ce/ nobium ⁊ monaſteriũ. xi De hbüilitate vera et quõ fictam cuiu ſdã hũilitatẽ pdiderit ab/ boeaas ſerapion. xij Interrogatio quemadmodũ ve- ra patientia poſſit acquiri. xij Reſponſio. xiij De exemplo patientie cuiuſdam rreeligioſe femine. xy BDe exemplo patientie abbat pa xvi De perfectione patientie. xvij De inuidiemalo. Exrpliciunt capitula. 4 Collatio xvIII abbatis P Incipit collatio Abbatis pya/ monis ð tribus generibusmo nachoꝛũ ⁊ quaꝛto nuꝑ exoꝛto. Quẽadmoduʒ dyolco ve⸗ niẽtes ab abbate ppyamon recepti fuerinus. Cap̃.i. ſppectũ atq; colloq‚ p9 um trium illoꝛuz ſe nü · quoꝛũ collatio/ nes ſacto fratre no fftro eucherio cõpel- lente vtcungqz digeſſimus · cum etiaz vl terioꝛis egypti partes in quibus ampli⸗ oꝛ atq; perfectioꝛ ſanctoꝛũ numerus cõ/ ſiſtebat · maioꝛe flagrãtia deſideraremꝰ expetere· ad vicum cui nomẽ eſt dyolcos vni ex ſeptez nili fluminis oſtijs imminẽ tem:nõ tam itineris neceſſitate qᷓ; deſide rio ſanctoꝝ illic cõmoꝛantiũ cõpellente peruenimus. Quʒ enĩ velut cupidiſſimi mercatoꝛes plurima illic celeberrimaq; cenobia ab antiquis audiuiſſemus pa-/ tribus inſtituta: cõtinuo quaſi nauiga⸗ tionem inquiſitionis incerte ſpe maioꝛis Incri perſuadente ſuſcepimus. Abi cuʒ diutiſſime fluctuãtes ad illos virtutum ſublimitate conſpicuos mõtes vndiq; curioſos ocu los tenderemꝰ· abbatẽpy-⸗ amon omniũ anachoretarum illic inba⸗ bitantiũ ſenioꝛem eoꝛundemq; pꝛeſbite rum velut quendã ſublimiſſimũ pharũ id eſt ſignum · pꝛimus circumſpectantiũ notauitintuitus. Mic etenĩ ſicut euãge⸗ lica illa ciuitas in excelſi montis vertice conſtituta · noſtro pꝛotinus refulſit aſxe ctui. Cuius virtutes atq; mirabilia q̃ p eum etiã ſub conſpectu noſtro diuina g tia teſtimoniũ meritis eius reddente per/ fecta ſuntne vel pꝛopoſiti noſiri foꝛmaʒ vl modũ huius voluminis excedamꝰ · pꝛetermittenda credimus. Mon enim ð mirabilibo dei ·ß de inſtitutis ſtudijſq; ſctõꝝ q̃dã ꝗᷓ reminiſci poſſibile eſt nos ſpopõdimus memoꝛie rradituros vtne ceſſariã tantũ perfecte vite inſtructionẽ · non inutilem abſq; vlla emendatiõe vi⸗ cioꝛum ac ſuperuacuam admirationem legentibus pꝛeberemus. Cum itaq; baa tus pyamon ſumma nos gratulatione ſuſceptos humanitate etiam congrua refeciſſet· intelligens nos nõ eiuſdem eſſe regionis:pꝛimũ vnde vel cur egyptũ pe⸗ tiſſemus ſollicite percunctatus ac de ce⸗ nobio ſyrie ob deſiderium perfectionis nos illo adueniſſe cognoſcẽs · ita exoꝛſus Verba abbatis pyamon quo⸗ modo rudes monachi exeplo ſenioꝛnʒ debeat erudiri. Capᷣ.i AUisq; hĩm o filij cuiu ſlibet ꝗq ertis peritiã aſſeqͥ ↄcupiſcit · ni ſi om̃i cura atz vigilãtia eiꝰ ſe quã noſſe deſiderat diſciplie ſtudijs mã ciparit · ac perfectiſſimoꝛũ quoꝛũq; opifi cij ipius vel ſcientie magiſiroꝛum pꝛece⸗ pta atq; inſtituta ſeruaueritfruſtra ina nib votis eoꝝ ſimilitudinẽ exoptat atti gere · quoꝝ curã atq; ĩduſtriã detrectat emulari. Monimus enĩ nõnullos ita ad hecloca ð vr̃is regionibus adueniſſe· vt cognoſcendi tantũmodo gratia fratrũ monaſteria circũirent · nõ vt has regu⸗ las ob qᷓs buc cõmeauerãt atq; inſtitu⸗ ta ſu ſciperẽt · vt ſecedentes in cellulas conarẽtur ea quę vel viſu vel traditione perceperãt operib experiri. Qui moꝛes ſuos ac ſiudia quibiimbuti fuerãtretẽ⸗ tãtes · vt eis expꝛobꝛaria nõnullis ſolet · nõ pꝛofectus ſui gratia ſᷣ vitãde egeſia⸗ tis neceſſitate exiſtim ati ſunt ꝓuĩcias cõ mutaſſe.Mõ ſolũ enĩ nihil eruditionis acqrere · ne diutius quidẽ in his parti bus cõmoꝛari·pertinacis animi obſtina tione potuerut. Cum eni nec ieiunioꝛuz moꝛẽ.neq; pſalmoꝛum oꝛdinẽ nec ipoꝝ deniq; indumẽtoꝛũ habitũ pmutaſſẽet· qd aliud in hac regione ſectari q;ᷓ ſola victus ſui cõpẽdia crederentux. innioꝛes ſenioꝛuʒ pꝛecepta diſcutere nõ debeät. Cap. iij. Aamobꝛẽ ſi vos quẽadmodũ cxedimꝰ dei cauſa ad emulatio⸗ on. ts unt no⸗ late imit bis⸗ vle chs⸗ ſan⸗ ſterin wopt aſ⸗ nnsi ſten ptu ſp lungt Nün Caliar bosd fence te obſtin dem lnq ſaf. ſfanen N⸗ dator ſunti duol nock ſ noſen nensn nerſen lngg länie e ine⸗ bneſ DK 4 . nem nr̃eagnitiõis attraxit · omniby inſti tutis qbus illic pᷣmoꝛdia vr̃a pꝛeuenta ſunt penitus abdicatis· ꝗqᷓcũq; ſeniores vros agere vłrᷣdere videri:ſũma hũili tate ſectamĩ. Neq; vos moueat aut ab imitatiõe retrahat ac diuertat ·etiã ſi vo bis ad pꝛeſens alicuius rei vł facti ratio vel cã nõ liqueat ·qꝛ eos qui bene de cun ctis ac ſimpliciter ſentiũt: et vniuerſa ꝗ a ſenioꝛib tradi gerive perſpexerint · fide liter imitari magis qᷓ; diſcutere ſiudent· per opis experientiã etiã rerũ omniũ ſciẽ tia ſubſequet᷑. Ceterũ nũqᷓ; rationẽ veri tatis intrabitquiſqs a diſcuſſione cepe rit erudiri:quia videns eũ inimicus ſuo potius qᷓ; patrũ iudicio ↄfidentẽfacileĩ id vſq; ꝓpellet · vt etiã illa ꝗᷓ maxime vti lia atʒ ſaluberrima ſuntſuperflua ei vi/ xeãtur noxia.Atq; ita pꝛeſumptiõi eiꝰ callidus hoſtis illudet· vt irrationabili bnus diffinitiõibo ſuis pertinaciter inhe⸗ rendo.·̊ ſolũmodo ſibi ſanctũ eſſe ꝑſua eat · qd; rectũ atq; iuſtiſſimũ ſuętantuʒ obſtinatiõis erroꝛe cenſuerit. H Detribus generibus mõacho⸗ rum que intra egyptum ſunt. EEaßp. iiij. AVamobꝛẽ oꝛdo atq; pncipiuʒ q pfeſſionis nr̃e quẽadmodũ vel vyvyrñ deſcẽderit pᷣmũ debit agno ſcere. Cũc enĩ poterit qͥs deſiderate artis efficacius aſſeqͥ diſciplinã et ad exercen Dd eꝗ ardentius incitari:cũ auctoꝝ ⁊ fũ datoꝝ eius agnouerit dignitatẽ. Tria ſunt in egypto genera monachoꝝ:qͥꝛum duo ſunt optima · tertiũ tepidũ atq; om̃i modis euitandũ. Pꝛimũ eſt cenobitaꝝ· q̃ ſcʒ in cõgregatiõe piter ↄſiſtentes · vni us ſenioꝛis iudicio gubernãtur · cuiuſ ge neris maximꝰ numerꝰ monachoꝝ ꝑ vni unerſam cõmoꝛat᷑ egyptum. Scdm ana⸗/ choretarũ · qui pus in cenobijs inſtituti- iam q; in actuali cõn erſatiõe ꝑfecti · ſoli tudinis elegere ſecreta: cuius ꝓfeſſionis nos quoq; optamꝰ eſſeparticipes.Ter⸗ tiũ rephen ſibile ſarabaitarũ eſi. De qni bus ſingillati ꝑ oꝛdinẽ pleniꝰ diſſeremꝰ eneribus monachoꝛdiud Harũ igit᷑ triũ pfeſſionũ fundatoꝛes pᷣ mũ vt diximus debetis agnoſcere. Naʒ ꝓfecto ex hocipo · vel odiũ ꝓfeſſionis illiꝰ naſci ooterit quę vitanda eſt· xel eius de ſideriũ ꝗᷓ ſequẽda · qꝛ neceſſe ẽ vnãquã q; viã ad illũ finẽ ſuũ pertrahere ſectato rem · ad quẽ auctoꝛ ipiꝰ inuẽtoꝛq; perue/ nerit. Quibus autoribus cenobita⸗ rũ ſit iſtituta ꝓfeſſio. Cap̃.v. Taq; eenobitarũ diſciplina a i the pꝛedicationis aplice ſump/ ſiit exoꝛdiũ · Maʒ talis extitit in hieroſolimis oĩs illa credentiũ multitu⸗ do · ꝗᷓ in actibo aplłoꝝ ita deſcribit᷑. Mul titudinis credẽtiũ erat coꝛ vnũ ⁊ anima vna · nec quiſq; eoꝝ ꝗᷓ poſſidebat aliqd ſuũ eſſe dicebat ·ſ erat illis oĩa cõmunia Poſſeſſiões ⁊ ſbᷣas vẽdebãt ·et diuide⸗ bat ea om̃ibo ꝓut cuiq; opꝰerat.Et ite/ rum. Meq; · n· qͥſqᷓ; egens erat int᷑ illos. NQuotqͥt ei poſſeſſoꝛes agroꝝ aut domo rũ erãt · vẽdentes afferebãt pꝛecia eoꝝ ꝗᷓ vẽdebãt ⁊ ponebãt añ pedes aploꝝ.Di uidebat᷑ ant ſingulis ꝓut cuiq; opꝰerat Talis inqᷓ; erat tũc oĩs eccleſia ·q̃les nũc perpaucos in cenobijs inuenire diffici⸗ le ẽ. Sʒ cũ pꝰ apłoꝝ receſſuʒ tepeſcere ce piſſet credentiũ multitudo · ea vel maxie ꝗ ad fidem chriſti de alienigenis ac diu ſis gẽtib ↄfluebat · a qͥbo apli pꝛo ipis fi dei rudimẽtis ac inueterata gẽtilitaſᷣ cõ ſuetudine nibil amplius expetebãt · niſi vt ab iĩmolaticijs idoloꝝ ⁊ toꝛnicatione ſuffocatis ⁊ ſanguine tẽperarentatq; iſta libertas quę gentibus pꝛopter infir⸗ mitatẽ pꝛime credulitatis indulta eſt·eti am illius eccleſie quę hieroſolimis con/ ſiſtebat perfectionẽ paulatim ↄtamina re cepiſſet·et creſcẽte quotidie vel indige narũ nũero vel aduenaꝝ · pᷣme illiꝰ fidei refrigeſceret feruoꝛ.nõ ſoluʒ hi qͥ ad fidd chriſti ↄfluxerant · verũetiã illi qͥ erãtec cleſie pncipes ab illa diſtrictõe laxati ſüt Monulli·n· exiſtiantes id qð videbaãt gẽ tibeꝓ infirmitate ↄceſſuʒ · ſibi etiã licitũ · nihil ſe detrimenti ꝑpeti crediderunt. ſi cum ſubſtantijs acfacultatibus ſuis fi⸗ dem chriſti confeſſionem q; ſequerentur Hi autem quibus adhuc apoſtolicꝰ in/ eratferuoꝛ · memoꝛes illius pꝛiſtine perfe ctionis · diſcedentes a ciuitatibo ſuis · il⸗ loꝛũ q; conſoꝛtio qui ſibi vel eccleſie dei remiſſioꝛis vite negligentiam licitam eẽ credebant · in locis ſuburbanis ac ſecreti oꝛibus cõmanere · et ea ꝗᷓ ab apoſtolis . vniuerſum coꝛpus eccleſie generalit᷑ me minerunt inſtituta · pꝛiuatim ac peculia riter exercere ceperunt · atq; ita incaluit iſia quam diximus diſcipuloꝛum · qui ſe ab illoꝛum contagio ſequeſtrauerat diſ ciplina.Qui paulatiʒ tempoꝛe pꝛocedẽ te ſegregati a credentiuʒ turbis · ab eo ꝙ; a coniu gijs abſtinerent · et a parentuʒ ſe conſoꝛtio mundiq; iſtius conuerſatiõe ſecernerẽt · monachi ſiue monocentes a ſingularis ac ſolitarie vite diſtrictione nominati ſunt. Ande conſequẽs fuit vt ex cõmunioneconſoꝛcij cenobite · celleq; ac diuerſoꝛia eoꝛum cenobia vocarẽtur Iſtud ergo ſolum fuit antiquiſſimũ mo nachoꝛum genus qd non modo tempo re ſed etiam gratia pꝛimũ eſt· quodq; ꝑ annos plurimos ſoluʒz inniolabile vſq; ad abbat pauli vel antonij durauit eta tem. Quius etiam nũc in diſtrictis ceno/ bijs cernimus reſidere veſtigia. De anachoꝛetarũ oꝛdine ac pꝛi cipio. Lapᷣ. vi. MNMPae pꝛofecto id eſt de hoc per/ v fectoꝛum numero.et vt ita dixe riz fecundiſſima radice · ſancto/ rum etiam anachoꝛetarum poſt hec flo⸗ res fructuſq; pꝛolati ſunt.Cuius ꝓfeſſi onis pꝛincipes hos quos pauloante me moꝛauimus ſanctũ videlicet pauluʒ vł antonium nouimus extitiſſe. Qni non vt quidam puſillanimitatis cauſa vxl ĩ patientie moꝛbo · ſed deſiderio ſublimio ris pꝛofectus cõtemplationisſq; diuine ſolitudinis ſecreta ſectati ſunt ·licet pꝛioꝛ eoꝝ neceſſitatis obtentu · duʒ tpe pſecu⸗/ tionis affinium ſuoꝛũ deuitat inſidias· heremũ penetraſſe dicatur. Ita S ꝓceſſit Collatio xvIII Abbatis Pyamonis exilla quã dirim aplica diſciplina ali perfectionis genus. cuiꝰ ſectatores ana⸗ chorete · id eſt· ſeceſſoꝛes merito nicupã tur · eo ꝙnequaq; contenti hac victoꝛia qua inter homines occultas inſidias di⸗/ aboli calcauerunt aperto certamine ac manifeſio conflictu demonibus congre di cupientes · vaſtos heremi receſſus pe⸗ netrare non timeant · ad imitationem ſci licet iohannis baptiſte quiĩ heremo to⸗ ta permanſit etate · helie quoq; ⁊ helyſei · atq; illoꝛuʒ de quibus apoſtolus ita cõ/ memoꝛat. Circũierunt in melotis · in pel libus capꝛinis egentes: anguſtiati · affli cti quibus dignus nõ erat mundusin ſolitudinibus errãteset in montibus et in ſpeluncis ⁊ in cauernis terre. De qui bus etiam dominus figuraliterad Job Quis ait eſt qui dimiſit onagrum li⸗/ berum · et vincula eius reſoluit. Ooſuit habitaculum eius deſertumet taberna⸗ culaſeius ſalſuginem. Irridens multitu dinem ciuitatiset querelaʒy exactorn nõ audiens. Lonſiderauit montes paſcue ſue· ⁊ poſt omne viride querit· In pſal/ misquoq;. Dicãt nũc qui redempti ſũt a dño qs redemit de manu inimici. Et poſt pauca. Errauerunt in ſolitudinein inaquoſo.viaʒ ciuitatis habitaculi nõ inuenerũt· Eſuriẽtes ſitientes· aĩia eoꝝ in ipis defecit.Et clamauerũt ad domi⸗„/ nü cum tribularenturet de neceſſitatib eoꝝ liberauit eos. Quos etiã hieremias ita deſcribit. Beatus qui tulit iuguʒ ab adoleſcentia ſua·ſedebit ſolitarius ⁊ ta- cebit·quia leuauit ſe ſuper ſe. Quiq; il⸗ lud pſalmiſte affectu ⁊ opere ocinunt. Similis factus ſum pellicano ſolitudis Aigilaui ⁊ factus ſum ſicut paſſer ſoli⸗ tarins in teccto. De ſarabaitarũ pꝛincipio etcõ⸗/ uerſation⸗e· Cap. vu. Anq; his duab ꝓfeſſiõibo mo⸗ nachoꝝ rligio chriſtiana gaude⸗ ret · cepiſſet ãt indetenꝰpaulat h̊ q̃q; oꝛdo recidere · emerſit poſt hec illud deterrimũ ⁊ infidele monachoꝝ genus · te g lbn lnge 6 tint ge di ole wul ben dup N Hi hen li⸗ fün lae ſubi nibJ lnt reg ſ wvn llie⸗ fnci ſib Mnte nagu wute lan ini nn cid minee oe luep omi ob/ ei n ⸗ Hinſe Aoi Moet raui b n Mit m nuhm N Me ſit Et enn ini e ni⸗ ub mnus Ge⸗ 8574 ig cuun. iuc⸗ g tco . yno⸗ t⸗ lß lud l potius noxia illa plantatio rediuiua concreuit·quę per ananyam ⁊ ſaphyraʒ in exoꝛdio eccleſię pullulans ·apoſtoli pe tri ſeueritate ſucciſa eſtquęinter mona, chos tamdiu deteſtabilis execrãdaq; iu dicata eſt · nec a quoqᷓ; vlterius vſurpa⸗/ ta · ;diu illius tam diſtricte foꝛmido ſen tentie memoꝛie fideliuʒ inſerta durauit · qua beatus apoſtolus pꝛedictos noui fa cinoꝛis pꝛincipes· non penitẽtia · nõ vlla paſſus eſt ſatiſfactione curari ·ſed perni cioſiſſimũ germen celeri moꝛte ſuccidit. Illo igitur exemplo qð in ananya ⁊ ſa⸗ phyra apoſtolica diſtrictione punitum eſt a nõnulloꝛũ contẽplatiõe paulatim longa incuria ⁊ tem poꝛis obliteratione ſubtracto· emerſit iſtud ſarabaytarũ ge⸗/ nus · qui ab eo ꝙ ſemetipos a cenobioꝛũ cõgregationibus ſequeſtrarẽt · ac ſigilla tim ſuas curarẽt neceſſitates · egyptie lin gue ꝓpꝛietate· ſarabayte nücupati ſũt⸗ ce illoꝛum quos pꝛedixcimus numero ꝓ cedentes :qui euangelicã perfectioneʒ ſi/ mulare potius qᷓ; in veritate arripere ma luerunt emulatione ſcʒ eoꝛum vel laudi bus pꝛouocati:qui vniuſis diu itijs mũ/ di perfectam chriſti pꝛeferũt nuditatem Hi iigitur dũ imbecillo animo rem ſum me virtutis affectant vel neceſſitate ad bãc ꝓfeſſionẽ venire cõpulſi·dũ cenſeri tm̃modo noĩe monachoꝝ abſq; vlla ſtu dioꝝ emulatione feſtinãt cenobioꝛũ nl. latenus expetũt diſciplinã:nec ſenioꝛu?5 ſubijciũtur arbitrio· vt eoꝛum traditio nibus inſtituti·ſuas diſcant vincere vo luntates · nec vllam ſane diſcretionis regulam legitima eruditione ſuſcipiunt ſed ad publicam tantummodoid eſt ad hominũ faciẽ renüciãtes:aut ĩ ſuis domi cilijs ſub pꝛiuilegio huius noĩs iſdẽ ob ſtricti occupatiõiboꝑſeuerãtaut ↄſtruẽ tes ſibi cellulas eaſq; monaſteria nüucu⸗ pantes ſuo ĩ eis iure ac libertate ↄſiſtũt · nequa qᷓ; euãgelicis pꝛeceptionib ſuccũ bentes · vt nulla ſcʒ quotidiani victꝰ ſol- licitudine· nullis rei familiaris diſtentio nibus occupentur Oð illi ſoli abſq; vl De tribns generibus mo nachoꝛũ la infideli dubitatiõe conſummãt.q cũ⸗ ctis mũdi huius facultatibus abſoluti ita ſe cenobioꝛuz pꝛepoſitis ſubdidef̃t· vtne ſui qͥdẽ ipᷣiꝰ fateãtur eſſe ſe dños- Illi aũt qui diſtrictionẽ vt diximꝰ ceno/ bij declinãtes · bini vl terni in cellulis cõ moꝛãturnõ contenti abbatis cura atʒ imperio gubernariſed hoc pꝛecipue pꝛo curates· vt abſoluti a ſenioꝛũ iugo· exer cendi voluntates ſuas ac pꝛocedẽdi:vel quo placuerit euagandi: agendive qðᷣ libitum fuerit ha beant libertatem·etiam amplius in operibus diurnis·qᷓ; hi qu- in cenobijs degunt · diebus ac noctibus conſumũtur · ᷣnõ ea fide eodem q; pꝛo- poſito. Hoc enĩ iſti faciũt nõ vt fructu, ſui operis ſubijciant diſpenſatoꝛis arbi trio · ſeq vt acquirant pecunias quasre condant. Inter quos quantum interſit aduertite. Illi nihil de craſtino cogitan tes· gratiſſimos deo ſudoꝛis ſuiofferunt fructus·iſti vero nõ ſolum in craſtinũ ſy- etian in multoꝛum annoꝛuʒ ſpacia infi delem ſollicitudinẽ pꝛorogãtes:aut mẽ dacem deũ autinopem creduntq pmi1 ſam quotidiani victus atq; indumento rum ſufficientiam pꝛebere eis aut non poſſit aut nolit. Illi hoc omnibus expe tunt votis · vt nuditatem oĩm rerũ pau⸗ pertatem q; poſſideant · iſti vt oim copia rum affluentiã conſequãtur. Illi ob hoc certatim ſtatutũ tranſcenderecanonem diurnisoperibus elaboꝛant · vt quicꝗd monaſterij ſanctis vſibus redũdarit vł carceribus · vel xenodochio: vel noſoco⸗ mio · vel indigentibus ꝓ abbatis diſpen ſetur arbitrio·iſti vt quicquid quotidia ne ſuperfuerit gule · aut pꝛofuſioꝛi pꝛofi⸗ ciat voluptati. aut certe filargirie vicio recõdat᷑. Poſtremo vt cõcedamꝰ ab iſt! hec qʒ nõ optimo ꝓpoſito ↄgeruntur. meliꝰ q; diximꝰ poſſe diſtribui · ne ſic qui dẽad meritũ vytutis illiꝰ ac perfectionis aſpirãt. Illi eteĩ tãtos mõaſterio reddi,„a coↄferẽtes · eiſq; qtidie renũciãtes ĩ tãta ſbᷣiectõis hũilitate pꝑdurãt: vtquẽadmo dü ſui .ita etiã eon ꝗᷓ ꝓpo ſudoꝛe ↄqrũt Collatio xvVIII Abbatis Pyamonis poteſtate pꝛiuentur · abienunciatiõis pᷣ me feruoꝛem dum quotidie ſe emetipſos laboꝛis ſui fructibus nudant · iugiter in⸗ nouãtes· iſti aũt in eoipſo ꝙ aliqd pau/⸗ peribus largiuntur elati · in pꝛeceps qti⸗ die collabũtur. Illos patientia atz diſ⸗/ trictio · qua taz deuote in hac quã ſemel arripuerũt pꝛofeſſione perdurant · vt nũ q;ᷓ ſuas expleant voluntates · crucifixos huic mũdo quotidie viuoſq; martires facit· hos arbitrij ſui tepoꝛ viuos ad in⸗ ferna demergit. Mec igitur duo genera monachoꝛum in hac quidem pꝛonincia equali ꝓpemodum numeroſitate inter ſe cõtendunt · Ceterũ peralias regiões q̃s me neceſſitas catholice fidei cõpulit per agrare · iſtud tertium ſarabaytaꝝ genns abundare ac ꝓpe ſolum eſſe cognouimꝰ Tempiby ſiquidem lucij qui arriane ꝑ⸗/ fidie eps fuit· ſub valentis im perio cum dyaconiã noſtris fratribus deferremꝰ his videlicet qui de egypto ac thebayda fuerãt ob catholice fidei perſeuerantiam metallis ponti atq; armenie relegati · lic cenobioꝛum diſciplinã in quibuſdaʒ ci nitatibus rariſſimã viderimus· anacho retarũ tamen apud illos ne ipſum qᷣdeʒ nomen auditum fuiſſe cõprimus. De quartogenere monachoꝛũ Lap̃.viij. yamon. Saneẽ etiaʒ aliud q̃rtũ genus quod nuꝑ cernimꝰ⸗ emerſiſſe in his qui anachoꝛeta ruz ſibi ſpecie atq; imagine blandiũtur qq; in pᷣmoꝛdijs ſuis feruoꝛe quodã bꝛe uni · cenobij perfectionẽ vidẽtur expetere · ſed continuo tepefacti · dũ pꝛiſtinos mo/ res ac vicia reſecare cõtemnũtnec iugũ bu militatis ac penitentie diutius ſuſti⸗ nere contenti ſunt · ſubdiq; ſenioꝛuʒ im/ perio dedignãtur·ſeparatas expetũt cel las· ac ſolitarij ſedere deſiderant: vt ita ſcʒa nemine laceſſiti · patientes: manſue t· achumiles poſſint ab homĩb eſtima⸗ ri. Qu einſtitutio ĩmo tewoꝛ eos quos ſe mel infecerit ad perfectionem nunqꝙ; per mittit accedere. Hoceni modo nõ ſolũ nõ abſcidentur · verũetiã in deterius eo rum vicia cõualeſcent· dũ a nemine pꝛo uocati · vt quoddã letaleet inteſtinũ vi⸗ rusquanto amplius celatũ fuerittãto pꝛofundius ſerpẽs in ſanabilem moꝛbũ generat egrotanti · Mꝛo reu erentia eniʒ lingularis celle· nullus iam vicia ſolita⸗ rij audet arguere:quęille ignoꝛari malu it q; curari. Moꝛro virtutes nõ occulta tione vicioꝛũ · ſed expugnatione pariun Interrogatio quid interſit iter cenobiũ et monaſteriũ. Capᷣix. Ermanus. Eſt nealiqua in/ ter cenobiim monaſteriumq Diiſtantia · an vtroq; nomiĩe res vna cenſetur. Reſponſio. Cap. x. vamon. Licet a nõnullis ſo⸗ p leant indifferenter monaſieria ppe,o cenobijs appellari · tamẽ H intereſt. pmonaſteniũ nomẽeſt diuer ſo⸗ rij · nihil amplius ꝙ; locũ · id eſt habita⸗ tionem ſignificans monachoꝝ · cenobiũ vrro etiã pꝛofeſſionis ipius qualitatem diſciplinam q; deſignat. Et monaſteriũ poteſt etiam vnius monac hi habitatio nominari:cenobiũ aũt appellari nõ põt niſi vbi plurimoꝝ cohabitãtium degit vnita cõmunio.DNicũtur ſane monaſte⸗ ria etiã in quibus ſarabaytarũ collegia cõmoꝛantur. De humilitate vera et quomo / do falſam cuiuſdam humilita⸗ tem pꝛodiderit abbas ſerapiõ. Cap̃. xi. — Vamobꝛem qm̃ de optimo ge nere monachoꝛum video vos pꝛofeſſionis huius arripuiſſe pꝛincipia · id eſt de laudabili cenobioꝛũ paleſtra · ad excelſa faſtigia anachoꝛeti ce tẽdere diſcipline· humilitatis patien tieq; virtutem · quam vos illic didiciſſe non dubito · vero ſectamini coꝛdis affec tu.nõ eam ſicut quidam falſa bumiliaX tiõe ꝓᷣboꝝ nec affectata atq; ſuꝑflua in Gu ſeb pior eninn foni⸗ luin; lgert hait gas coni ßius ſac⸗ pwir. bosg hton reei emgr ſbil ſeeſer nionſt hiſicen ſtolus lolah lelyt⸗ gonal iigicra ſisnan atrel Tdins Münat Moinen Wons ſnern töis gdli tame etiq e gftertt moti⸗ fonns nſor⸗ gbeoe to Meye d ldi R iw plün i zaß Dlin⸗ maln Cl nn qbuſdã officijs coꝛpis ĩcliatõe fingẽtes humilitatis figmentũ abbas Gera⸗ pion quodam tpe elegater irriſit. Cum enim quidam ad eum ſummã ſui abiec/ tionẽ habitn ac verbis pꝛeferẽs veniſſy⸗ eumq; ſenex ᷣm moꝛẽ vt oꝛationem col⸗ ligeret hoꝛtaret· ille nequaq; annuẽs de⸗ pꝛecãti · tantis ſe ſubijciens aſſerebat fla gicijs inuolutũ · vt ne vſum quidẽ huiuſ cõmũis aeri capere mereret· pſiathij qʒ ipius refugiens ſeſſionẽ · humi potiusĩ⸗ ſidebat:Cũ vo etiã ad ablutionẽ pꝑedũᷣ multo minus pꝛebuiſſet aſſenſum · tũ ab bas Sera pion refectione tranſacta · col⸗ lationis conſuetudine pꝛouocãte mone⸗ re eü benigne ac leniter cepit· ne ocioſus ac vagus pꝛelertim iuuenis tã robuſtuſ inſtabili leuitate per vniuerſa diſcurre⸗ ret · ſed vt in cella reſidens.ſᷣm regulaʒ ſe nioꝛũ ſuo potiꝰ oꝑe q; aliena mallet mu⸗ nificẽtia ſuſtentari.Qð ne paulus apo ſtolus incideret· etquidem cũñ ei in euãge lio laboꝛãti hec pꝛebitio merito deberet · dieb tamẽ ac noctib maluit operari · vt quotidianũ victũ vl ſibi vel bis qͥ eidẽ miniſtrantes opus exercere nõ poterant ſuis manibus pꝛepararet.Ad hec ͤille tã ta eſt triſticia ⁊ doloꝛe ſuppletus vt ama ritudinẽ coꝛde cõceptaʒ ne vultu qͥdem diſſimulare potuerit. Qui ſenex. hacte⸗ nus inquit o fili cunctis te facinoꝝ pon⸗ cCeribus onerabas nõ metuens ne cõfel⸗/ ſione tam attrociũ criminũ·notã exiſtia tiõis incurreres·qͥd queſo nũc eſt quod ad ſimplicẽ ammoniciũculã noſtra· quę tamẽ in ſe nõ modo nullũ oppꝛobꝛiũ · ſʒ etiã edificationis habuit ac dilectionis affectüũ · tanta te video indignatiõe per⸗ motũ · vt eam ne vultu qᷣdè occulere · aut frontis ſerenitate diſſimulare potueris. An foꝛtaſſe dũ te bumiliabas illaʒ expe⸗ ctabas a noſtro oꝛe lententiã:iuſtus ac⸗ cuſatoꝛ ſui eſt in pᷣmoꝛdio ſᷣmonis. Pꝛo inde vera eſt coꝛdis humilitas rtinẽda ꝗ nõ de affectata coꝛpoꝛis atq; boꝛuz led deintima metis humiliatione xeſcẽ⸗ dit. Qug tunc demũ euidentiſſimis pa/ VDe tribns generibus monachoꝛũin tientie ſue fulgebit indicijs cum quisnõ ipᷣe de ſe crimina ab alijs nõ credenda ia ctau erit · ſed ab alijs ſibimet arroganter ingeſta cõtempſerit ·et irrogatas iniuri as manſueta coꝛdis equanimitate tole⸗ roneirrrnrnrr. Interrogatio qnuẽadmoduʒ ve ra patientia poſſit acquiri. EFErinanus. Quemadmodũ acqᷣri vel retineri poſſit iſta trã quillitas optamus agnoſcere vt ſicut indicto nobis ſilentio · oꝛis clau/ ſtra pꝛecludimus/verboꝛũ q; licentiã co ercemus · ita etiã coꝛdis lenitatẽ cuſtodi re poſſimus qð nõnunqᷓ; etiam cum lin gua refrenatur intrinſecus tamen ſtatũ ſuę placiditatis amittit. Etidcirco mã ſuetudinis bonum nõ alias tenerequẽ⸗ piam ſle niſi remotione celleac ſolita rio putamus habitaculo. Reſopnſio. Caß. xiij. FYVaj/zaimon. Patietia vera atq; p-⸗ tranquillitas · abſq; pꝛofunda coꝛdis humilitate nec acqͥrit nec tenet. Que ſi de h fonte deſcẽderit · nec bñficio celle nec profugio ſolitudis indigebit.Mõ enĩ patrociniuʒ cuiuſqᷓ; rei extrĩſecus ꝗ̃rit · ꝗᷓ hñilitatid eſt· gene ratricis atq; cuſtodis ſuęintrinſecꝰ vtu⸗ te fulcitur. Ceterũ ſi mouem̃ ab aliqͥ la⸗ ceſſiti certũ eſi nõ eẽin nob hũilitaſᷣ fun damẽta firmit᷑ ſtabilita:⁊ iõ ad incurſuʒ vl exigue tẽpeſtati edificiũ nrjm ruinoſa cõmotiõe ↄcutit᷑.Mõ eni eſſet laudabilł nec admirãda patiẽtia · ſi nulł inimicoꝝ iaculis im petita trãqllitatis ꝓpoſitũ re⸗- tetaret · ĩ eo ẽ pclara atʒ glioſa · qð irruẽ tibo in ſe tẽptationũ ꝓcellis imobilis per ſeuerat. Na in qͥ wxari frangiq; aduer ſitatibo crediturin eo potius roboꝛat· et in eo magis acuit᷑ in qͥ putat᷑ obtundi · Apaſſioniboeniĩ ⁊ ſuſtẽtatiõe patiaʒ di⸗/ ci nullꝰ igratiõ q; cõſtat patientem pꝛo⸗ nũciari neminẽ poſſe· niſi eũ qui vniuer- ſa quę ſibi fuerint irrogata· abſq; indig natione tolerauerit. Etideo nõ imerito Collatio xvIII Abbatis P ita a ſalomone laudat᷑. Melioꝛ ẽ patiẽs foꝛte· et qui cõtinet iram capiẽte vrbem. Et iterũ. Lõganimis vir nimius in pꝛu dentia · puſillanimis aũt valde inſipi⸗ ens eſt. Cũ ergo qͥs victus iniuria iracũ dieigne ſuccenditur·non cauſa peccati eiꝰ acerbitas illate ↄtumelie extitiſſe cre⸗ enda elſtſᷣ potius manifeſtatio infirmi⸗ tatis occulte · hm illã parabolaʒ dñi ſal uatoꝛis quã ð duabus domibus ponit · vna quefudata erat ſupꝛa petrã · et alia quę ſuꝑ arenã · qbus equaliter dicit · plu uiarũ ac fluminũ vel tem peſtatum turbi nes irruiſſe · ſ illam ꝗᷓ in petre ſoliditate fundata ẽ nihil penitus detrimẽti ex illa tam violenta colliſione ſenſiſſe · ꝗ vxero ĩ arenaꝝ pẽdula mobilitate cõſiructa eſt ſtatim fuiſſe collapſaʒ Quã vtiq; appa retnõ ꝓpterea coꝛruiſſe·qꝛ imbꝛium vel toꝛrentiũ inundatione pulſata.ſq; ſuꝑ arenã impꝛudẽter eſt ſtructa. Mõ enĩ in hoc differt a peccatoꝛe vir ſanctusqꝛ nõ ſimiliter ipſe temptetur · ſed qꝛ bic etiã mag ipugnatiõenõ vincit · ille aũt etiiẽ parua temptatione ſuperat. Neq; eniʒ eſſet vt diximus iuſti alicuius viri lan⸗ dabilis foꝛtitudo · ſi vinceret intempta⸗ tus · cũ vtiq; victoꝛia locum habere non poſſit abſq; aduerſitate certaminũ. He atus enĩ vu qͥ ſuffert temptationẽ·quia cũ pꝛobatus fuerit accipiet coꝛonã vitę · quam repꝛomiſit deus diligentibus ſe. Scuᷣm apoſtolũ quoq; paulũ ·virtꝰ nõ in ocio atq; delicijs · ̊ in infirmitate per/ ficitur. Ecce enĩ inquit dedi te hodie in ci uitatẽ mu nitã· etin colũnam ferreã · ⁊ in murũ ereũ · ſuperomnẽ trã regib iuda· pꝛincipibus eius ⁊ ſacerdotibus eins: et om̃i populo terrę et bellabũt aduũſum te · et nõ pꝛeualebũt · quia ego tecum ſuʒ vt eruã te dicit dfjmĩss. De exemplo patientie cuiuſdã religioſe femine. Caßp.xiiij. Aius ergo patientie volo vob hbyjdpno ſaltẽ exepla ꝓponere · vnnʒ rreetligioſe cuiuſdam femine quę patiẽtie virtutẽtanta auiditate ſectata eſt: vt nõ ſolum temptationũ nõ vitaret incurſus:ſᷣ etiã occaſiones moleſtiarum ſibimet ꝓcuraret · qbus frequẽtius inſti/ gata nõ cederet. Hec nam q; cũ alexan/ drie cõmaneret · eſſetq; nõ obſcuris oꝛta maioꝛibus · atq; in domo que ſibi fuerat a parentibus derelicta religioſe dño de. ſeruiret · veniẽs ad beate memoꝛie atha⸗ naſium epm · pꝛecabatur vt aliquaʒ ſibi alendam viduã daret · ꝗᷓ eccleſiaſticis ſũ ptibus paſcebatur. Et vt petitionẽ eins Vrbis ipius expꝛimamus· da inquit mi hi aliquã de ſoꝛoꝛibus in qua repauſeʒ Sacerdos igit᷑ cũ laudaſſet ꝓpoſitum femine ꝙ eã ad opus miſcdie vidiſſet eẽ pꝛomptiſſimã · iuſſit ex omibeligi vidu am · ꝗᷓ ⁊ honeſtate moꝛũ et guitate ac diſ. ciplina om̃ibo pꝛeferret· ne foꝛte deſideri⸗- um largitatis percipientis vicio vincere tur · et quę mercedẽ quereret in egena dã num fidei pꝛauis eius offenſa moꝛibus pateretur. Cui cũ domũ adducte omni⸗ bus deſeruiret obſequijs · virtutẽ mode ſtieeius ac lenitatis experta · videnſq; ſe abipa momẽtis ſingulis gratiarũ actio ne ꝓ officio humanitatis honoꝛari · poſt dies paucos ad memoꝛatũ reuertitur ſa cerdotẽ · rogauerã inquiens vt m dari pᷣ cipes quaʒ ego reficerẽ et cui moꝛigeris famularer obſequijs. Cum q; ille necdũ ꝓpoſitü femine ac deſiderium intelligẽs eſtiaſſet petitionẽ eiꝰ diſſimulatiõe ppo ſiti fuiſſe neglectã: cauſasq; moꝛe illiꝰ ñ abſq; animi ſui cõmotione perquirẽsp tinus agnouiſſet honeſtioꝛẽ ei ceteris vi/ duã deputatã · occulte pꝛecepit vt ea illi quęeſſet cunctĩ nequioꝛ traderet · ꝗ ſcili- cet vel iracundia vel rixis vel violentia ſeu verboſitate atq; etiam vanitate cun ctas quibus hec vicia dñarentur excede ret. Quã cum multo facilius inuentam ſibiq; traditã domi habere cepiſſet · atq; eadem ei diligẽtia qua pꝛioꝛi illi vidue vel etiã ſtudioſius miniſtraret · hoc ſol ab ea ꝓ tãtl obſeqijs recipiebat gfe · vt idignis iugit᷑ afficeret᷑ iiurijs · ↄuicijs q ab ea erpbꝛatiõibuſq; ↄtinuis vxaret᷑· b bus um abe dh. hut or Tr llaa oſfia ſenet batr caſit ſuen Ntera mnſau Ncoch ſiege ſeri⸗ dignn gbu⸗ ſobo⸗ teen biing ſewpen is hnt flam Cinus Cluler mns. Dee Pai⸗ 1 ſchr iſtſen Maig Nen Wo⸗ itun nigt W S i, tnet Ann nonc, an nsen bifunn dio atby vſbi llisſi Micys Uuitni vnſ len lera indu rdiſ⸗ ſiei⸗ hece wndi norbs Lonni not ſgt iuuno mrſ⸗ ß gen ſedi ligis eß ebe niis mo tali ii⸗ vln tN uute ntam auch vne peſdi gen agsc uun⸗ obijcieniᷣ ei et maledicis obtrectationi/ bus increpantis· eo ꝙ ſe nõ ad refrigeri/ um ſed potius ad cruciatũ ⁊ ↄtumeliaʒ ab epo popoſciſſet · magiſq; ſe de requie ad laboꝛem q; de laboꝛe tranſtuliſſet ad requiem. Cum ergo aſſiduitas iurgioꝝ eo vſq; ꝓrumperet· vt ne ab iniectione qͥ Im manuũ pꝛocax mulier temperaret. illa aũt humilioꝛis obſequij igeminaret officia · nõ furentẽ vincere renitendo · H̊ᷣ ſemetipam hu milius ſubijciendo diſce⸗ bat. vt multimodis indignatiõibus la⸗ ceſſita: iurgãtis ĩſaniã humanitat mã ſuetudine deliniret. Quibus ad plenuʒ exercitijs cõfirmata · perfectãq; virtutẽ Teſiderate patiẽtie ↄſecuta ad memoꝛa/ tum ſacerdotẽ · taʒ ꝓ electionis illius iu dicio q;ᷓ etiã pꝛo beneficio exercitationis ſue · gratias relatura perrexit eo ꝙ bᷣm de ſideriũ ſuũ tandem ei magiſtrã patiẽtie digniſſim ã pꝛouidiſſet · cuiꝰ iniurijs iu⸗ gibus . vt quodã paleſtre oleo quotidie roboꝛataad ſummã animi patientiam perueniret · tandem inquiẽs dediſti miz⸗ hi in qua repauſarem · nã illa pꝛioꝛ ſuis me potius onerabat ac refrigerabatobę ſequijs. Mec de ſexu młliebꝛi dixiſſe fuffi⸗ ciat· vt cõmemoꝛatione hac nõ ſolũ edi⸗ ficemur: verũetiã ↄfundamur. qꝗ niſi fu erimus ad ferarũ moꝛẽ retruſi in caueaſ cellularum · patientiã retinere non poſſu muus. säs De exemplo patientie Abbatiſ pafuntj. LCap̃. xv. Vnc aliud abba᷑ pafuntij pã n damus exemplu. Qui in illius inſignis ⁊ vbiq; pꝛedicabilis ſchytiotice heremi in qua nũc pꝛeſbiter eſt ſecretis· tanto ſtudio ſemꝑer inſedit · vt ei ceteri anachorete bubali ↄgnomẽ ĩ digerinteo ꝙ ingenito vt ita dixeñ deſi derio · ſolitudinis ſemꝑ habitatiõe gau/ Ceret. Itaq; cũ tante ĩ puericia ſua eſſet virtutis ⁊ gratie · vt etiã pꝛeclari ac ſum mi id tpis viri: grauitatẽ eius ⁊ immo2ꝛ bilẽ conſtantiã miraretur· eũ q; licet mi noʒ eſſet etate· pꝛo virtutũ tamen meri⸗ SDe tribus generibus monachoꝛi to ſenioꝛib exequarẽt ſuoq; oꝛdini du cerent inſerendum . liuoꝛillequi aduſuʒ Joſeph patriarcham fraternos quõdã animos inſiigauit · quendã denũero fra trũ edacis geli igne ſuccendit. Qui neuo quodam ac macula pulchritudinẽeius cupiens defoꝛmarehoc genus maligni⸗ ta tis excogitat.vt opoꝛtunitatẽ tem por captaret:quo pafuntius ad eccleſiã die dominico ꝓceſſurus abeſſet a cella. In quã furtim irruẽs codicẽ ſuũ inter eius plectas· quas de palmarũ folijs ſolebot intexere · latenter abſconditac de conci⸗ nata factione ſecurus · ipe qͥq; velut pu⸗ re ac ſimplicis conſciẽtie ad eccleſiã veĩt Cum q; celebꝛata omnis fuiſſet ex moꝛe ſolennitas · querelaʒ ſancto iſidoro qui ante hunc pafuntiũ eiuſdem heremi pꝛe ſbiter fuit coꝛã cũctis fratrib detulit · al⸗ ſerens ſibi codiceʒ de cella furto fuiſſe ſbᷣ latũ. Qug eius querimonia cũ ita cun/ ctoꝛũ fratrũ pꝛecipueq; pꝛeſbiteri aĩios permoniſſet · vt quid pꝛimũ ſuſpicarent quid ve decernerẽt non haberẽt· ſumma cũctis ammiratiõe perculſisde tã inan Diti illic facinoꝛis nonitate · ille qui rẽ de tulerat accuſatoꝛ vrgebat · vt retentis ĩ eccleſia omnibus · miſſi electiquiq; cun ctoꝝ ſingillatim fratrũ cellulas ſcruta/⸗ rentur.Qð cũ trib ſenioꝛibba pꝛeſbite⸗/ ro fuiſſet iniunctũ· vniuerſoꝝ cu bilia re noluẽtes · ad extremũ in pafuntij cellula abſconditũ codicẽ ĩter plectas palmaꝝ quas illi ſyras vocantſicut eum inſidia toꝛ occuluerat reppererũt. Quẽ cũ inqſi toꝛes confeſtim ad eccleſiaʒ delatũ coꝛã om̃iby pꝛotuliſſent pafuntius licet de cõ ſciẽtie ſuę eſſet ſinceritate ſecurus· tñ ve/ lut q furti crimẽ agnoſceret · ſatiſfactiõi ſe totũ tradẽs · locũ pnie ſupplicit᷑ poſtu lauit · hoc verecũdie ſuę modeſtieq; ꝓſpi ciens· ne ſi maculã furti vvbis conaretur abluere · inſup etiã m̃̃dacij notaretur· ne mine ſcʒ aliud q; id qd inuẽtũ fuerat ſu ſpicãte.Ciũ q; de eccleſia nõ tã mẽte deie cius q; iudicio dei fidẽs ꝓtinꝰ abſceſſiſ⸗ ſet· pfuſis in oꝛatiõe iugiter lachrymis · LCollatio xvIII Abbatis Pyamonis mü · vt hãc immobilitatem viri cõſtanti amq; penſantes· quãto minoꝛibo qᷓ ille eſt appetitus inimici impugnamur inſi⸗ miplicatisq; ieiunijs · ſumma ſe etiaz in conſpectu hominũ mentis humilitate ꝓ ſtrauit. Sed cum duabus ferme hebdo madibus ita ſeomni cõtritiõe carnis ac ſpiritus ſubieciſſet· vt die ſabbati vl do minico · nõ ad percipiendam cõmunio⸗ nem ſacrã·ſed ad pꝛoſternendum ſe in li mine eccleſie atq; ad veniã ſupplicit᷑po/ ſtulandã·matutinus accurreret · neq̃qᷓ; paſſus eſt eũ occultoꝛũ omniũ teſtis ⁊ co gnitoꝛ · vel a ſe ãplius cõteri · vel ab alijs infamari · Nã qð ille inuẽtoꝛ ſceleris · rei ſune fur impꝛobus .laudis aliene callidꝰ ifamatoꝛ · nullo hominũ teſte occulte cõ miſerat · per diabolum qui criminis ipiꝰ incentoꝛ fu erat publicauit. Arreptꝰ nã⸗/ q; diriſſimo demone cunctas factionis occulte patefecit inſidias:criminationũ/ q; ac fraudum idem fuit pꝛoditoꝛ qͥ cõ⸗ mentoꝛ. Ita autẽ ſpiritu illo immundo grauiter diuq; vexatus eſt· vt ne oꝛatio nibus quidem ſanctoꝛũ illic conſiſtenti ,· um qui diuiuoꝛũ cariſmatũ merito dez- monijs im perabãt · potuerit emũdari · ß ne ipſius quidem iſidoꝛi pꝛeſbiteri gra«eͤ tia ſingularis crudeliſſimũ ab eo excluſe rit vexatoꝛc. Cui tanta erat virtus domi ni largitate collata · vt ne vſq; ad limĩa quidem eius quiſq;ᷓ arrepticius qui tar dDinus ſanaretur aliquando perductus ſit chriſio hac adoleſcenti pafuntio glo riam reſeruãte· vt illius tantũ oꝛationi⸗ bus cui inſidiatus fuerat purgaretur · et cuius laudi aliquid inuidus inimicꝰ de ceꝛpeꝛe ſe poſſe crediderateius nomẽ ꝓp⸗ clamans et delicti ſui veniã et fineʒ ſup plicij pꝛeſentis acciperet. Hec ergo ille ĩ adoleſcentia ſua future indolis iam tũc indicia pꝛefigurans lineas quaſdam p fectionis illius quę erat maturitate etaſj augẽdaad huc in annis puerilibus deſi gnauit.Si igitur ad culmẽ virtutũ ein volumus peruenire · talia nobis exoꝛdio rum ſundamenta iacienda ſunt. Deperfectiõe patiẽtie.Capᷣ xvi Aolex ſane ad narrationẽ facti d bhuius canſa me cõpulit. Pꝛi⸗ 4 dijs tanto maioꝛem tranquillitatis atʒ patientie ſumamus affectuʒ· deinde · vt firma definitione teneamus a temptatio nũ pꝛocellis impugnationibusq; diabo li tutos nos eſſe nõ poſſe · ſi omne pꝛeſidi um patientie noſtre omnẽq; fiduciã · nõ in interioꝛis hominis noſtri virib · ſed in cellule clauſtris:autin ſolitudinis receſ⸗ ſu · ſanctoꝛũ ve conſoꝛtio · vel cuiuſq; rei quę extra nos ſit pꝛeſidio · collocemꝰ. Mi ſi enĩ mentẽ noſtrã virtute pꝛotectionis ſuę ille firmauerit · qui in euangelio ait. regnuʒ dei intra vos eſt. fruſtra q erij ho⸗ ſtis inſidias: aut auxilio cobabitantiuʒ hominũ vincere · aut localibus ſpacijs declinare · aut munitione tectoꝛũ exclu⸗ dere poſſe nos credimus. Nam cum bec omnia ſancto pafuntio non deeſſent · nõ tamen impugnationis aditum aduer- ſus eum temptatoꝛ inuenire non potuit · neq; illum nequiſſimũ ſpiritũ ·ſepta pa⸗ rietum aut heremi ſolitudo· aut tot in illa congregatiõe ſanctoꝝ merita repu⸗ lert. Sed quia ſanctus dei famulus nõ in his quę extriſecus ſunt · ſed in ipſo oc cultoꝛum omniũ iudice ſpem ſui coꝛdis affixerat tante impugnatiõis machinis nequaq; potuit cõmoueri. Econtra ille quẽ ad tantũ facinus pꝛecipitauit inui‚⸗ dia · nõne ⁊ ſolitudinis beneficio · ⁊ mũi tione remotioꝛis habitaculi · et beati iſi⸗ doꝛi abbatis atq; pꝛeſbiteri alioꝛũq; ſan ctoꝛum conſoꝛtio fruebatur? et tamen quia eum ſupꝛa arenã repperit turbo di⸗ abolicus nõ ſolum impegit eius · veruz etiã ſubuertit habitaculum. Mon ergo quietem noſtrã extrinſecus inquiramꝰ. nec opitulari vitijs impatientie nr̃e alie nam putemus poſſe patientiã Sicut · n· regnu dei intra nos eſtita inimici homi⸗ nis dom eſtici eius. Nemo em mihi ma⸗ gis c; ſenſus meus · qui eſt mihi wre in⸗ timus domeſticus · aduerſatur. Et ideir co ſi fuerimus ſolliciti · ab iĩteſtinis hoſti 2 , zus! eni tur⸗ acq cuti⸗ nog con cumi nemee lus lan ado isinit erften ionni ſalani ſmus Coſh lgtrar, (lliare neceſe putan ſen oon/ unt Nac⸗ Penn Nnche iN Cuntn, M negare ſosit guale mnuen diaif hniu⸗ naau tellche hog ſuell unice gnig DKZM fim 1 is knt ile uic ar ncen npnt Pdan eperi nciig bltin W ſäne n N mons Hoat w⸗ nunz cis na unber ſor a⸗ npe⸗ Gug thrn⸗ wu/ sno ſoo ncis binis nile tiani⸗ ami ni ign . Gtod⸗ ne in⸗ ſegle ichen⸗ Gni⸗ ſim/ ein Cral islon de tribus generibus monach oꝛũ „ bus liberari· ledi minime poterimꝰ. Abi enĩ nobis noſtri domeſtici nõ aduerſan tur · ibi et regnũ dei tranquillitate mẽtis acqͥritur. Nam ſi rationeʒ diligent diſ cutiasledi ab homine q;uis malignãte nõ potero·ſi ie impacifico aduerſũ me coꝛde nõ dimicem. Si aũtledoꝛ · nõ ẽ vi cium impugnationis aliene ſ impatien tie mee. Sicut enim grauis ac ſolidꝰ ci⸗ bus ſano vtilis · ita pernicioſus eſt egro⸗ tanti. Nõ aũt ledere ſumentẽ poteſt · niſi ei ad nocendum vires adiecerit percipie tis infirmitas. Si vnqᷓ; ergo ſimilis in ter fratres fuerit oboꝛta tẽptatio · neq ꝙᷓ; alcurſu tranquillitatis excuſſi· blaſfemiſ ſecularium obtrectationibus adituzʒ re ſeremus. Mec puerſos atq; execrabiles quoſq; ſanctoꝝ viroꝝ numero inſertos latitare miremur:quia dum in huius ſe culi area conculcamur atq; cõterimur neceſſe eſt etiam paleas igni ꝑpetuo de⸗/ putandas inter electiſſima frumẽta mi⸗ ſceri. Deniq; ſi vel ſathan inter archan gelos · vel iudam inter apoſtolos · vel ni⸗ colaum pꝛauiſſime hereſeos inuẽtoꝛẽ in ter dyaconos reminiſcamur electos· hoc qð nequiſſimi homines ſanctoꝝ oꝛdini depꝛehenduntur inſerti · mirũ eſſe nõ po terit. Nam licet hunc nicolaũ quidã aſ ſerant nõ illum fuiſſe qui ad opus mini Kerij ab aplis eſt electus · nibilomin? ta⸗ men eüũ deillo diſcipuloꝝ fuiſſe numero negarenõ poſſunt.qͥs oẽs tales tã q; ꝑfe ctos in temꝑe illo fuiſſe manifeſtum eſt⸗ quales nũc perpaucos vix in cenobijs inuenimus.Mõ ergo ruinũ illius ſupꝛa dicti fratris · qui in illa heremo taʒ lugu/ bri lapſus eſt caſu · neq; illaʒ hoꝛribilem maculã:quã tamẽ ille ingentiby peniten tie lachrimis poſt diluit· ſ̊ beati pafuntij nobis ꝓponamus exempla. Nec ſubuer ſione illius deſtruamur · cuius antiquũ inuidie viciũ etiã auxit in peius affecta⸗ ta religio · ̊ huius hũilitatẽ tota virtute ſectemur:quã nõ illi quies heremi ſubi⸗ to genuit · ð inter homines acquiſitã con ſũmauit atq; excoluit ſolitudo. Deinuidie malo. Cap̃.xvij. LCLiendum ſane eſt· inuidie moꝛ ſ bum difficilius ad medelaʒ qᷓ; cetera vicia peruenire. Naʒ eũ quem ſemel veneni ſui peſte coꝛruperit pene dixerim carere remedio. Ipaq; nã⸗ qᷓ; eſi lues · de qua figuraliter dicitur per ꝓphetam.Ecce ego mittã vobis ſerpẽteſ regulos quibus nõ eſt incantatio· ⁊ moꝛ debunt vos. Recte igitura ꝓpheta moꝛ⸗ tiferis baſiliſci venenis moꝛſus inuidie cõparaturqua pꝛimus ille venenoꝛum oĩm auctoꝛ ⁊ pᷣnceps ⁊ perijt ⁊ peremit. Mam ante ſuus qᷓ; eius cui inuideratĩ/⸗ teremptoꝛ·pꝛiuſqᷓ; in hominẽ moꝛtis vi. rus effunderet ipᷣe ſe perdidit. Inuidia enĩ diaboli moꝛs introiuit ĩ oꝛbẽ terraꝝ- imitãtur aũt illum qui ſunt ex parte illi us. Sicut eniʒ ille qui pᷣmus eiuſdẽma li peſte coꝛruptus eſt· nec medelam peni⸗ tentie nec fomentũ alicuius curationis admiſit · ita et hi qui iſdem ſe percutien⸗ dos moꝛſibuſtradiderũt: omnẽ opẽ ſan cti incantatoꝛis excluduntqꝛ cum vtiq; nõ culpa eoꝝ quibus liuẽt·ſed pꝛoſperi/ tate crucientureru beſcentes ipam pꝛo/ dere veritatem · extrinſecus ſibi qualdaʒ ſuperfluas et ineptas cauſas offenſiõis inquirunt. Quarũ quia om̃imodis fal-/ ſe ſunt · vana curatio eſt: cum illud moꝛ⸗ tiferũ virus qð nolunt pꝛodere lateat ĩ medullis. De qᷣbo alibi ille ſapiẽtiſſimꝰ cõpetenter expꝛeſſit. Si momoꝛderit ſer pens nõ in ſibilo· nõ eſt abundantia in cantatoꝛi. Iſti enim ſunt taciti moꝛſus quibus ſolis ſapientium medicina non ſubuenit. Nam vſq; adeo incurabilis eſt iſta pernicies · vt blandimẽtis exaſpe⸗ retur · in fletur obſequijs: muneribe irrite tur · quia vt idem Salomon aitnihil ſu ſtinet ʒelus.Quãato eni amplius alius· aut humilitatis ſubiectione · aut patien tie virtute aut munificentie laude pꝛofe/ cerit · tanto ille maioꝛibus inuidie ſtimu lis incitatur:qui nõ niſi ruinã aut moꝛ tem eius cui inuidet cõcupiſcit. Deniq; illoꝛum vndecim patriarcharũ zelus in G 4 Collatio xvIII abbatis Pyamonis tantum nulla innoxij fratris ſubiectiõe potuit deliniri · vt de his ſcriptura cõme moꝛet. Inuidebant autẽ ei fratres ſui eo diligeret eü pater ſuus· et nõ poterant ei loqui quicq; pacificuʒ· donec zelus eo rum qui nulla germani obſequẽtis atʒ ſubiecti ſuſtinuit blandimenta:moꝛtem eius cupiens · vix poſſet venditionis fra terne crimine ſatiari. Cũctis ergo vicijs pernicioſioꝛem atq; ad purgandum dif ficilioꝛem eſſe conſtat inuidiaʒ que ipis remedijs quibus reliqua exiiguũtur ac cenditur. Nam verbi gratia · qui dãnũ ſibi illatum dolet · largitatis cõpenſatio ne curatur · qui de illata indignatur ĩiu ria· humili ſatiſfactiõe placatur. Quid illi facias qui hocipo magis ꝙ; te humi lioꝛem ac benignioꝛem ſentit offenditur quem nõ ad iracundiam cupiditas que pꝛemio dclinitur · non iniurie leſio aut amoꝛ vltionis accendit · quęofficioꝛum vincitur blandimentis · H̊ ſucceſſus tan tum aliene pꝛoſperitatis irritat: Quis autem eſt qui ſe vt ſatiſfaciat inuidenti - a bonis coꝛruere aut a pꝛoſperis aliena ri· aut calamitate aliqua optet inuolui: Quapꝛopter ne totum quicquid in no bis viuidum eſt ⁊ quaſi vitali vegetatio ne ſancti ſpiritus animatur · vno tantü huius mali moꝛſu baſiliſcus interimat · diuinum cui nihil im poſſibile eſt iugiter im ploꝛemus auxilium. Cetera etenĩ ve⸗ nena ſerpentum · id eſt. carnalia peccata l vicia · quibus vt citoinuoluitur ita facile expurgatur hũana fragilitas· ha- bẽt aliqua vulnerum ſuoꝛũ in carnepv ſtigiaquibus quãuis terręnũ coꝛpus p nicioſiſſime contumeſcattamen ſi tyrria ce remediumaut illam ſalutariũ verbo rum medelam aliquis peritiſſimus car⸗ minũ diuinoꝛum incãtatoꝛ admouerit.· ad perpetuã anime moꝛtem pernicies vi rulenta non peruenit. Inuidie autem q. a regulo ſerpente effuſum virus · vitã ip ſam religionis ac fidei pꝛiuſq; vulnus ĩ coꝛpoꝛe lentiatur excludit. Non eniʒad nerſus hominem ſed plane aduerſus de um blaſfemus erxtollitur · qui nibil in fra tre aliud niſi bonum meritũ carpens·nõ hominis culpam ſed dei tantuʒ iudicia repꝛehendit. Hec ergo eſt illa ſurſuʒ ger minans amaritudinis radix · quę ſeeri gẽs ad ſuperna · in contumeliam ipiu⸗ qui bona homini cõfert tendit auctoꝛis NMec quemqᷓ; moueat qð deus miſſurũ ſe ſerpentes regulos · qui eos quoꝛuʒ cri minibus offenditur moꝛdeantcõmina tur. Mam licet certum ſit deum auctoꝛẽ inuidieeſſe nõ poſſe· equũ tamen ⁊ dino dignum iudicio eſt· vt dum bona data humilibus conferuntur · et ſuperbis ac repꝛobis denegãtur-eos qui hᷣim apoſto⸗ lum tradi in repꝛobũ ſenſum merentur · quaſi ab ipſo miſſa percutiat ⁊ ↄſumat inuidia · ſm illud. Ipſi mead emulatio nem irritauerunt in non deum·⁊ egoad emulationem inducam eos in nõ gentẽ. Hac beatus pyamon diſputatione deſi derium noſtrũ quo debmis cenobij ſco⸗ lis ad ſcdᷣm anachoꝛeſeos gradum tẽde re ceperamus ardentius inflammauit. Mam pꝛimoꝛdia ſolitarie cõmoꝛatiõis cuius ſcientiã poſtea ſumus ſcythie ple⸗ nius aſſecuti/ipo pmũ imbuẽte ꝑcepimꝰ Explicit collatio abbatis Pya mon de tribus antiquis generi bus monachoꝛuʒ et quarto nu per exoꝛto. Incipiunt capitula collationis abbatis iohanis 8 fine cenobite et heremite. Ca.i. cenobio abbaß pauli ? pati d entia cuiuſdam fratris. ij De bumilitate abbatſ iobã⸗ nis ⁊ interrogatione noſtra. iij Reſponſio abbatis iobãnis cur heremũ reliquiſſet. iiij De virtute pꝛedicti ſenis quã in anachoretica exercuit diſcipli naaa.ẽ „ Decõmodis heremi. vi De vtilitate cenobij. vij Interrogatio decenobij vel ſoli tudinis fructu. Spt lato cene dee lleni hie ilie erns Ninds hitn turbe batis nerſa Cuin lone geſi hnine ircr Wor hini doſen wen punen 1 ſion liſ⸗ on ndic fiye neſen niiin ucons milni yan bnina met 1ine 1 e bisc ⸗ nr⸗ unat nro gond ogat. oren nntüd⸗ ault, as el⸗ him⸗ e nen fonun e misz er Glmnn B ici otn ins tlapi w tiẽtia cuiuſdã Lollatio x I Xabbatis Jophannis viij Reſponſio ſuper interrogatiõe P ix De conſummata ac vᷣa pfectiõe x Dee bis qͥ impfecti beremũ petũt. xi Interrogatio de remedio eoꝛum qui cito decenobijs diſceduüt. xij Reſponſio quomodo ſolitarius vicia ſua poſſit agnoſcere. xiij Interrogatio quõ ſanari poſſit qui nõ expurgatis vicijs ſolitu dinẽ ingreſſus ſit. xiiij Reſponſio ſupeoꝝ medicina. xy Interrogatio an ita caſtitas ſic etcetere paſſiones debeat explo xvi Reſponſio quibus documentis poſſit agnoſci. Expliciũt capitula. Incipit col latio abbatis Johanis de fine cenobite etheremite. Decenobioabbatis pauli ⁊ pa fratris. Lap.i. ad modũ paucos ma p ioꝛis doctrine deſide/⸗ rio pertrahẽte · rurſus da abbaſ pauli ceno biũ ſumma ſpũs alacritate perreximus. vbi licet plusq; ducentoꝝ fratrum nu merus moꝛaretur:in honoꝛe tamen ſolen nitatis quę id tempoꝛis agebatur · inſi⸗ nita quoq; de alijs cenobijs monachoꝝ turba confluxerat. Mam pꝛioꝛis ab⸗ batis qui eidem cenobio pꝛeſuerat anni uerſaria depoſitio ſolenniter curabatur Cuius cõnentus idcirco facimus men⸗ tionem· vt patientiã cuiuſdam fratris: que ſub pꝛeſentia totius congregatiõis buius immobili eiꝰ claruit lenitate· bre⸗ uiter perſtringamus. Nam licet alio hn ius operis tendat intentio · vt ſcʒ abbatl iohãnis · qui derelicta heremo illi ſe ceno bio ſumma humilitatis vᷣtute ſubdide⸗/ ratpꝛofera mꝰ eloquia · nequaq; tamen putamus abſurdum . ſi abſq; vlla circũ itione verboꝝ · magna vt credimus ſtudi ſt dies oſis quibusq; virtutũ edificatio confe/⸗ ratur. In ĩgenti itaq; atrio ſubdiuali il la monachoꝛuʒmultitudine per duode. nariñũ numerũ diſtinctis oꝛbibus conſi/ dente:cũ quidam fratrũ ſuſceptũ fercu⸗ lum paulo tardius intu liſſet:ſub occaſi one iſtius tarditatis pᷣdictꝰabbas pau⸗/ lus · qui inter turbas miniſtrantiũ fratꝝ ſollicite diſcurrebat exerta manu pal⸗ ma eum ſub omniũ percuſſit intuitu· iita vt ſonitus etiã auerſoꝛum vel longiꝰ cõ ſidentium auribo reſultaret. Hoc ãt id circo ab eo factum eſt vt cunctis qui ad⸗/ erant iunenis patientiam patefaceret · omnes qui interfuiſſent tali ſpectaculo modeſtie erudirẽturexemplo. Quã ma turo aũt id ſenioꝛ fecerit cõſilio· res ꝓba uit. Mam memoꝛabilis patiẽtie iuuenis tanta id aĩ lenitate ſuſcepit: vt nõ modo nullus fuerit ex eius oꝛe ßmo pꝛolapſus: vel tenuiſſimũ murmur tacita labioꝛuʒ agitatione ſignatum · ſed ne ipa quideʒ oꝝs modeſtia atq; tranquillitas· aut cõ loꝛ ſaltem quantulũcũq; mutatus.Qð factü nõ ſolum nobis· qui nuper ð ſyrie monoſterio veniẽtes patientie huiꝰ vir⸗ tutẽ nõ tam euidentiby perceperamꝰ ex⸗ emplis · ſed etiã cunctis qͥ experti taliuʒ nõ erant ſtudioꝛũ · ita mirũ fuit vt etiam ſummis viris pꝛecipua per hoc factũ cõ/ ferretur inſtructio :ꝙ ſcʒ etiaʒ ſi patienti am eius coꝛreptio paterna nõ mouerat ne ſpectaculum quideʒ tante multitudi nis vllo vultum eius ruboꝛis tinxiſſet in Diciooo. De humilitate abbatis iohan/ nis et interrogationenoſtra. LCLap. ij. H Mhoc itaq; cenobio repperimꝰ i. antiqſſimũ ſenẽ noĩe iohãneʒ· cuius verba pariter ⁊ humili⸗ tatẽ qua ſanctis oĩb pꝛeminebat neq̃ qᷓ; ſilentio pꝛetereũda cenſuimꝰ.ſcientes eũ hac maximepfectiõe viguiſſe · ꝗᷓ cñ ſit v/ tutũ oim mater ac totius ſpiritalis ſiru- cture fundamentũ ſolidiſſimũ:a noſtris penitus exulat inſtitutis. Ande ñ mirũ 4 4 Collatio XIX abbatis Johannis eſt nec ad illoꝛũ ſublimitatẽ nos poſſe cõ endere:qui nõ dicã vſq; ad ſenectã ſᷣ cenobij permanere nõ poſſumꝰ diſcipli⸗ na b vix biennio ſubiectionis iugu ferre ↄtenti ad pꝛeſumptionẽ noxie libertatis ꝓtinus euolamus cũ tameipo illo ꝑuo tpe nõ hm illam diſtrictionis regulã · ſed ꝓ noſtri arbitrij libertate vtcuq; ſenion ſubijciamur imperio · vtnõ patientie fru ctũ ediſcere·ſ tps adipiſcende licentie ex pectare videamur. Muc igitur ſenẽ cñ ĩ abbatis pauli cenobio vidiſſemꝰ· etateʒ pꝛimũ et gratiã viri qᷓ erat pꝛeditus am mürati · demiſſo in terrã vultu pꝛecanice pimꝰ. vt nobis pandere dignaret· quã ob canſam relicta heremi libertate · et illa pꝛofeſſione ſublimi · qua eũ pꝛe ceter eiuſ Tem vite viris fama celebꝛauerat · ſubire ingũ cenobij maluiſſe et. Ale velut impa⸗ rẽ ſe anachoretice diſcipline · ſbᷣlimita te tante pfectionis indignũ · ad iunioꝛuʒ ſcolas reuertiſſe dicebat ſi tamẽ vel ipo/ rũ inſtituta m pꝛofeſſionis meritũ poſ⸗ ſetimplere. Cnius reſponſionis humili tatẽ cum refra gatio noſtre depꝛecatiõis excluderet· ad extremũ ita exoꝛſus eſt. Reſponſio abbatis Johannis curheremũu reliquiſſet. Capᷣtij NMachoreticã diſciplinã quaʒ a me deſeruiſſe miramini · nõ ſolũ nõ reſpuo nec reſuto·ſ̊ tota po tius veneratione cõplectoꝛ atq; ſuſcipio In qua poſt triginta annos · quos in ce/ nobij cõgregatione tranſegerã ita alioſ viginti explelſe megaudeo · vt inter illos qui eam vel mediocriter apetebant non vſq; quaq; ſegnicie denotarer. Sed qꝛ deguſtata eiꝰpuritas ſollicitudine inter duz carnaliũ rerũ interpolata ſoꝛdebat · recurrere ad cenobiũ cõmodius viſuʒẽ· vt ⁊ pꝛomptioꝛ arrepti planioꝛis ꝓPoſi⸗ ti cõſum matio ſequeret et minus de preꝛ ſumpta ſublimioꝛis ꝓfeſſionis difficul⸗ tate periculuʒ. Melius enĩ eſt deuotũ in minoꝛib · qᷓ indeuotũ in maioꝛib pmiſ ſionibo inueniri. Et idcirco ſi quid elati us immo liberius foꝛtaſſe pꝛotulero / g⸗ ſo vt nõ iactãtie vicio ſed edificationis Veſtre depꝛomptů ſtudio cẽſeatis· quia vobis tam ſtudioſe querẽtibus nibil de Vritate exiſtimo ſubtra hendũ. Arbitroꝛ eni inſtructionis vobis aliquid poſſe cõ ferri · ſi pauliſper humilitate ſepoſita ſim pliciter omnẽ ꝓpoſiti mei patefecero veri tatẽ. Conſido enĩ quia nec apud vos de libertate dictoꝛũ cenodoxie notaʒ · neq; apud conſcientiã meã de ſuppreſſiõe ve⸗ ritatis quiddam mẽdacij crimen incur⸗ De virtute pꝛedicti ſenis quam ĩ anachoretica exercuit diſcipli na. Laß. ij. AI quis igit᷑ ſecretis heremi de⸗ ſ flſectatus obliuioni tradere po- S tuit humana conſoꝛtia · ac hm hieremiã dicere · 1 diez hoĩs nõ deſiderg ni · tu ſcis ego quo q; id dño ſuã gratiã lar giẽte vel aſſecutũ vel certe aſſeqd anni ſum fuiſſe me fateoꝛ: Itaq; pio domini nfi munere memini me in huiuſmodira ptũ frequenter exceſſum · vt obli uiſcerer me ſarcina coꝛpoꝛee fragilitatis indutũ. mentẽq; meã ita om̃es exterioꝛcs ſenſus ſubito reſpuiſſe · eta cunctis materialib rebus omnimodis exulaſſe· vtneq; ocu⸗ li neq; aures mee ꝓpꝛio fungerẽtur offi⸗ cio. et ita diuinis meditationib ac ſpi/ ritalibus theoꝛijs animus replebatur- vt ſepe ad veſperam cibum me percepiſ ſe neſcirem · ac ſequenti die de heſterna abſolutioneieiunij penitus dubitarem. Ob quã etiã cauſam ſeptẽ dieruz cib· H eſt· ſeptẽ paximacioꝛũ paria ſequeſirati in pcherio · id eſt· ad manuenſem ſpoꝛtã die ſabbati reponũtur · vt refectio pꝛeter/ miſſa nõ lateat. Qua conſuetudine illiꝰ q obliuionis erroꝛ excluditur vt exple⸗ tu bebdomade curſũ · ac ſolẽnitatẽ diei ipius reuolutã · finitus panũ indicet nu merus · feſtinitasq; diei ſacre ⁊ cõgrega tionis ſolennitas lolitariñ latere nõ poſ ſit. ſi etiã bũc oꝛdinẽille quẽ pꝛedixi/ mus mentis exceſſus foꝛte turbauerit · ni hilominns qᷣtidiani oꝑis modus· dierũ game ras. noe mult bift illamn ago omne nisf/ genite toney Des 4 ſoeſ diumat nead nectan ſitudo ſenſus honib etan lem ne nlatinb ſecuun ansft Wiso ini un d ☚ Unrei⸗ Nſapin lann eſſita lberte ludin⸗ to cor ncaſ ſbien niuſi Men epe der⸗ aus ain lbld⸗ Pbin ſe⸗ inin gom wos lew⸗ nar⸗ un hi . ufn den gi don nodit ilen uti. us llb⸗ och/ ſwi⸗ zwr⸗ l emn . guhi ſen u, i / ei u gen o 1 Hl nitn hion numerũ ſignãs:arcet erroꝛẽ. Et vt cete ras heremi ꝓptutes ſilentio pꝛetermittã nõ enĩ eſt nobis de eaꝝ numeroſitate ac multitudine ſed de ſolitudinis ac ceno/⸗ bij fine tractandum · cauſas potiꝰ ob q̃s illam deſereremaluerim quas etiã vos agnoſcere voluiſtis · breuiter explicabo · omneſq; illos quos enumeraui ſolitudi nis fructꝰquibo ediuerſo ſublimioꝛibꝰ meritis duxerim poſtponẽdos ·bꝛeui oꝛa tione perſtrinadd. ð De cõmodis heremi. Cap̃ᷣ.v. Vamdinu igitun raritas eoꝛũ qͥ 9 in heremo tũc tpis moꝛabãtur libertatẽ nobis largiẽdo diffu/ ſioꝛe ſolitudinis vaſtitate blandita ẽ · qᷓ; diu maioꝛib remoti ſecretis frequentiſſi me ad celeſtes illos rapiebam̃ exceſſus· nec tanta viſitantiũ fratrũ irruens mul⸗/ titudo: parãda hũanitatis neceſſitate. ſenſus noſtros ingentium curarũ diſten tionibus aggrauabat ſolitudinis pla⸗/ ne tranquilla ſecreta :⁊ illam cõuerſatio nem angelice beatitudini cõparandam- inſatiabili deſiderio ac toto animi ardo re ſectatus ſum · Sʒ cũ maioꝛ vt dixi nu merus fratrũ· habitationẽ illius ſolitu⸗ dinis cepiſſet expetere · et coã guſtata va ſtioris heremi libertate · nõ modo ignem illum dinine cõtemplationis frigeſcere feciſſet· ̊ etiãõ multimodis mentẽ carnali um rerũ vinculis impediretelegi huius diſcipline vtcũ q; im plere ꝓpoſitũ · qᷓ; in illa tam ſublimi ꝓfeſſione carnalium ne ceſſitatũ ꝓuiſione toꝛpeꝛe · vt ſi mihi illa libertas ac ſpiritales denegant᷑ exceſſꝰ. abiecta tamẽ craſtine dei penitus ſollici⸗ tudine· euãgelici me pꝛecepti cõſumma⸗/ tio conſoletur ·et id qdᷣ mihi de illa theo⸗ rica ſᷣlimitate ſubtrahit᷑· hac obediẽtie ſubiectiõe rcõpenſetur. Miſeꝝ nanq; ẽ cuiuſlibet artis ac ſtudij diſciplinã quẽ-/ piam pꝛofiteri et ad perfectionẽ eius mi⸗ nime pernenire. — De vtilitate cenobů. Cap̃.qvi. AVamobrẽ q;tis nũc in hac cõ/ uerſatione ꝑfruar cõmodis bꝛe nit᷑ explicabo · vos vtrũ illa ſolitudinis lucra his beneficijs valeãt com penſari · digeſta narratione perpendite:per qua,ʒ etiã h̊ pꝛobare poſſibile eſt· vtrũ faſtidio an deſiderio illius ſolitarie puritati his malueriʒ cenobij an guſtijs coartari. In hac igitur cõuerſatiõe diurni opis nul/ la ꝓuiſio ẽ · xenditionis vel coemptiõis nulla diſtentio·nõ animi panis ineuita bilis cura · nõ ſollicitudo coꝛpoꝛaliũ reꝝ:· qua nõ tantũ ꝓpꝛijs· verũetiã multoꝛuʒ adueniẽtiũ vſibus neceſſaria pᷣparant᷑ poſtremo nulla arrogãtia laudis huma ne ˖ ꝗ immũdioꝛ his omnibo in cõſpectu dei · etiã magnos heremi laboꝛes frequen ter euacuat. Aerũ vt in illa anachoreti⸗ ca diſciplina illos elationũ ſpiritalium fluctus ⁊ exitiabilis cenodoxie ꝑicula pꝛetereã · ad hoc generale cunctoꝛuʒ pon dus id eſt cõmunẽ parandi victus ſolli citudinẽ reuertamurquęeovſq; menſu rã non dico illius antiꝗᷓ diſtricnonis ex ceſſit· que vſum olei penitus neſciebat · ſed ne hac quidẽ noſtri tempoꝛis remiſſi one cepit eſſe contenta · in q̃ vno olei ſex⸗ tario itidem q; lenticule modio adueniẽ tium vſibus pꝛeparatototius annuere fectionis explebãtur officia · ita vt dupli cato nũc ac triplicato modio neceſſitas victualis vix queat exꝑediri.Et intantũ apud nõ nullos vis noxie huiꝰ remiſſio nis ĩcreuit · vt aceto amurcaq; permixtiſ nõ illã vnã olei admiſceant guttã quã pꝛedeceſſoꝛes noſtri:qui heremi inſtituta maioꝛe abſtinentie virtute ſectati ſunt: repellende tantum cenodoxie gratia in⸗ ſtillare cõſueuerant · ſed infringẽtes egy⸗ ptiacũ pꝛo ſalib caſeũ·plus olei quã ne ceſſe eſt ſuperfundantet ita duos cibos ꝓpria ſuauitate diſtinctos·:qui ſingilla⸗ tim diuerſoq; tꝑe monachũ reficere io⸗ cundiſſime poterantſub vnius ſapoꝛis oblectatione ꝑcipiãt. Intm̃ ſane h̊ alke kKreſis · id ẽ. materialiũ rerũ poſſeſſio ſuꝑ⸗ creuit · vt ſagũ qͥʒ qdᷣ abſq; verecũdia re ferre nõ poſſum · ſub obtẽtu humanita tis ac ſuſceptiõis huius anachorete in 3 ſuis habere cellulis ceperint vt illa pter⸗ mittã · quibꝰ attonita anima·ac ſpirita libus theoꝛijs ſemper intenta ſpecialiuſ ingrauatur · concurſus ſcilicet fratrum. ſuſceptionis quoq; ac deductionis offi cia· mutuas viſitatõies · diuerſarum q; confabulationum atq; occupationum interminabilem curam · quarum etiaʒ il lo tempoꝛe quo hec videntur impedimẽ ta ceſſare· tamen animuʒ conſuetudina rie inquietudinis aſſiduitate ſuſpenſuʒ· expectatio ipſa diſtendit. Atq; ita fit vt anachoreſeos illa libertas huiuſcemodi nexibus impedita· ad illaʒ coꝛdis ineffa bilem alacritatem pꝛepedito non per⸗ ueniat aſcenſu· ac fructum heremitice ꝓ feſſionis amittat: Qui ſi mihi in congre gatione nunc atq; in turbis ſito fuerit dTenegatus ſaltim quies anime coꝛdiſq; tranquillitas: omnibus occupationib abſoluta non deerit. Quę niſi illis quo q; qui in ſolitudine commoꝛantur pᷣſio fuerit laboꝛes quidẽ anachoreſeos ſuſti nebunt · fructu vero ipſius fraudabunt· qui non niſi quieta mentis ſtabilitate cõ quiritur. Poſtremo etiam ſi mihiin ce nobio conſtituto ab illa puritate coꝛdis aliquid fuerit imminutũ· ero ſolius euã gelici pꝛecepti compenſatione contẽtus · quod certum eſt omibus illis heremi fru ctibus non poſſe poſtponi · vt ſcilicet de craſtino nihil cogitemet vſq; ad finem ſubiectus abbati illum aliquatenus vi dear emulari de quo dicitur.humilia⸗ uit ſemetipſum factus obediẽs vſq; ad moꝛtem · merearq; illius verbũ hu milit᷑ dicere · quia non veni facere voluntatem meam · led voluntatẽ eius qui miſit me patris. Interrogatio de cenobi vel ſo litudinis fructu. Cap. vij. Ermanus. Quia te vtriuſ⸗ q; pꝛofeſſionis nõ quemadmo dum multos pꝛicipia tantum/ modo contigiſſe · ſed ipa faſtigia conſcẽ⸗ diſſe manifeſtum eſt: quiſnam cenobite quis heremite ſit finis optamꝰ agnoſce⸗ re. Nulli nam q; dubium eſt nemineʒ de his vel fidelius poſſe vel plenius diſpu⸗ tare · qꝙ;ᷓ illum qui vtramq; perfectionem longo vſu et magiſtra experientia conſe cutus:meritum earum ac finem veridica poteſt in ſinuaredoctrina. Reſponſio ſuperinterrogatio/ ne pꝛopoſita. Cap̃̊. vi. Ohannes. Anuz eundẽeq; i bhominem in vtra q; pꝛofeſſione Perfectum eſſe nõ poſſe abſolu⸗ te pꝛonunciare otuiſſem · niſi me pau⸗ coꝛum admodum retardaret exempluʒ. MVagnum ſiquidem eſt in qualibet eaꝝ conſummatum quempiã reperiri quã⸗ to magis ad plenum vtram q; perſicere· arduum ac pene vtita dixerim homini !/ poſſibile eſſe perſpicuum eſt. Qð tamen ſiquando pꝛoueneritnon ſtatim ad ge⸗ neralem foꝛmulam referri poteſt. Mõ · n· aperte minima . id eſt de conſideratione paucoꝛum . ſed de bis quę multoꝛum im mo omnium ſubiacent facultati vniuer ſalis eſt regula pꝛoponenda.Si qua væ- ro rariſſime atq; a pauciſſimis obtinen tur· ac poſſibilitatem cõmunis virtutis excedunt velut ſupꝛa conditionem bu⸗ mane fragilitatis naturamq; cõceſſa · a pꝛecepti ſunt generalbus ſequeſirãda. nec tam pꝛo exemplo q; pꝛo miraculo re⸗ ferenda. Quaobꝛeʒ id qð inquirii tm mediocritatem ſenſus mei bꝛeuiter inti⸗ mabo. Finis quidem cenobite eſt om̃es ſuas moꝛtiſicare et crucifigere volunta tes · ac him euangelice perfectionis ſaluta re mandatuʒ nihil de craſtino cogitare· Muã perfectionem pꝛoꝛſus a nemineni ſi a cenobita impleni poſſe certiſſimũ eſt. Queʒ virũ ylaias pꝛopheta deſcribẽs · ita beatificat atq; collaudat. Si auerte ris a ſabbato pedem tuuʒ facere volun tatem tuam in die ſancto meo · et gloꝛiſi caueris eñ dũ ñ facis vias tuas·et nõ in uenitur voluntas tua vt loquaris hmo nem · tunc delectaberis ſuper dominũ · et ſuſtollam te ſuper alnitudinem terre⁊ ci babo te hereditate iacob patris tui. Os gorp ſano⸗ ſansel ſucini mien on lunn⸗ ucr. Pnaton kwich kelee pafun woſſe⸗ ſeſſo renie geto nis ſenet ilega Nn hurr ie hli i⸗ e ii nan Vr Mnone umin mu wV en nns i⸗ 14 64. re⸗ n ines lona ſunnt GN niven nich e M pii Pͤin fmno i l 10 SDeſfine cenobite et heremite enim domini locutum eſt. Heremite xo perfectio eſt · exutaʒ mentem a cunctl ha bere terrenis · eam q; quantum humana imbecillitas ſinit vnire cũ chriſto.Quẽ virum hieremias pꝛopheta deſcribens. Beatus inquit vir qui tulit iugum ab adoleſcentia ſua·ſedebit ſolitarius et ta cebit · quia leuauit ſe ſuꝑ ſe. Pſalmiſia qͥ · Similis factus ſuʒ pellicano ſolitu dinis. Nigilaui ⁊ factus ſuʒ ſicut paſſer ſolitariusſintecto.Ad hunc igitur finem quem vniuſcuiuſq; pꝛofeſſionis eſſe pꝛe diximus · niſi eoꝛũ vterq; peruenerit · fru ſtra ⁊ ille cenobij ⁊ iſte anachoreſeos ex⸗ petit diſciplinam. Meuter · n · virtutẽ ſuę pꝛofeſſionis impleuit. . Deconſummata ac vera perkfe⸗ ctlone · LCap̃. ix. Ed hec meeritike · id eſt · non integra et in omnibus con/ ſummata perfefectio·ſed ps B perfectionis eſt. Rara eſt er⸗ go ⁊ pauciſſimis dono dei conceſſa per/ fectio. Is etenim vere ⁊ non exparte per fectus eſt·qui et in heremo ſqualoꝛem ſo litudinis · et in cenobio infirmitates fra⸗ trũ equali magnanimitate ſuſtentat.Et ideo in vtraq; pꝛofeſſione perom nia cõ/ ſummatum inueniri difficile eſt· qa nec anachoreta aktemoſynen id ẽ ↄtẽptũ ac puationeʒ materialiũ rerũ · nec cenobita txoꝛicã ad integrũ poteſt aſſeq purita/ tẽ · licet vtrũ q; pfecte abbatẽ moyſen atʒ pafuntium duosq; macharios nouerizʒ poſſediſſe.Qui ita erantin vtraq; pꝛo⸗ feſſione perfecti · vt cum vltra omnes he remi accolas ſecedentes inſatiabiliter ſe creto ſolitudinis paſcerentur·q;tum q; in ipis erat neq̃qᷓ; inquirerent hana cõ ſoꝛtia · tamen ita frequentiam ac fra gili⸗ tates ad ſe concurrentium ſuſtinebant · vt cum ad eos viſitationis vel pꝛofectuſ gratia innumera fratrũ multitudo con⸗ flueret · tam iugẽ pene ſuſceptionis inqᷣe tudinẽ immobili patientia tolerãtes · ni hillaliud vel didiciſſe vel exercuiſſe om̃i vite ſue tem pore crederentur.qᷓ; vt cõmu munibus tantũ aduenientiũ officijs de ſeruirentita vt apud cunctos eſſet am⸗ biguuz · in qua potiſſimũ pꝛofeſſione eo rundem maioꝛ eſſet induſtria · id eſt: vtꝝ in illa heremitica puritate.an in iſta con uerſatiõe cõmuni: magnanimitas eoꝝ mirabilius aptaretur. De his qui imperfecti heremũ petunt. LCLCayß.x. Aleẽt aũt nõnulli ita diuturno ſlilẽtioſolitudinis efferari · vt ꝓꝛ ſuus hominũ conſoꝛtia perhoꝛre ſcant · et cñ vel paululum a ſecreti ſui cõ/ ſuetudine · interueniente fratrum viſita tione diſceſſerit· notabili mentis angoꝛe et euidẽtibus puſillanimitatis indicijs eſtuare. Qð vel maxime his euenire cõ⸗ ſueuit · qui nõ perfecte in cenobijs inſtitu ti· nec excoct pꝛioꝛibus vicijs ad ſolita⸗ riam ſe vitam immaturo deſiderio trãſ tulerunt. Qui in vtrãq; partẽ imperfe⸗ cti ſemper ac fragiles · quocũq; aura cõ⸗ motionis impulerit inclinantur. Mam quemadmodum conſoꝛtio vel interpel/ latione fratrum impatienter exeſtuãtita in ſolitudie ↄſiſtẽtes eiꝰipius qð expetũt ſilẽtij nõ ferunt vaſtitatẽ:quixpe qͥ neip ſam quidem rationem norunt · cuius cã deſiderari vel expeti debeat ſolitudo ·ſed hanc eſſe virtutis ac pꝛofeſſionis huius exiſtimant ſummã · vt fratruʒ conſoꝛtia declinantes. humanos tãtũmodo refu giant ac deteſtentur aſpectus. Interrogatio de remedio eoꝛũ qui cito de cenobijs diſcedunt Cap̃.xi. Ermanus.Quo ergo vłno bies vl ceteris qui eiuſdem fra- guilitatis ac menſure ſunt reme⸗ dio poterit ſubueniri · qui in cenobialibo diſciplinis ten uiter inſtituti · ante expul⸗ ſionem omnium vicioꝛũ habitationem ſolitudinis cepimus affectaꝛe.vel qͥ pa⸗/ cto imperturbate mentis conſtantiaʒ· et immobilem patientie poterimus apphẽ 4 tere firmitatẽ quiip̃as q ammodo ſco las ⁊ exercitationis buius paleſtram· in qua ad plenũ erndiri ac perfici prcipia noſira debuerant · intem peſtiue intermiſ ſa cenobij congregatione dereliquimꝰ? Qualiter ergo nunc ſolitarie cõmoꝛan/ tes · perfectionẽ longanimitatis ac patiẽ tieconſequemur- xvel quẽadmoduʒ has ſibi ineſſe vel deeſſe virtutes exploꝛatrix internoꝝ motuũ conſcia depꝛehẽdet · ne foꝛte qꝛ ab hoĩm cõſoꝛtio ſegregati · nul lis eoꝛundem irritatiõib pꝛouocamur · falſa eſtimatione decepti:tranquillitatẽ mentis nos immobilem poſſidere creda/ muus. Reſpõſio quomodo ſolitarius vicia ſua poſſit agnoſcere. Capᷣ.xvij. ODhbannes. In veritate que⸗ rentibus medicinãremedia cu rationũ abillo veriſſimo alaꝝx medico deeſſenõ poſſunt · his pꝛeſ. ertiʒ ᷓ valitudines ſuasnõ deſperãdo aut ne gligendo contempſerint nec vulnerum ſuoꝛum pericula celauerint aut medelã penitẽtie pꝛocaci mente reſpuerint · H ꝓ languoꝛibus ignoꝛãtia vel erroꝛe vel ne ceſſitate contractis · humili tandem cau tela ad ccleſtem medicum mente cõfuge rint. Ideoq; noſſe debemus · ꝙ ſi ad ſoli tudinẽ vel ad abdita loca nõdum cura⸗ tis vicijs ſecedamuseffectus eon tantũ modo repꝛimatur nõ extinguatur affe⸗ ctus. Latitat enĩ intra nos immo etiam ſerpit radixomniũ que extirpata nõ fue/ rint peccatoꝛũ:quã adhuc in nobis vi/ uere his depꝛehendimus indicijs. Aer bi gratia. Cum in ſolitudine conſtituti · aduentũ fratrũ vel breuiſſimaʒ eoꝝ mo/ rã cũ quadaʒ eſtuantis animi anxietate ſuſcipimus ineſſe adhucin nobis viua ciſſimũ impatientie fomitẽ nouerimus. Cüũ vo cniuſq; fratris ſperamus aduen tũ ·ſi eo ꝓ neceſſitate aliq paululuʒ foꝛſi tan demoꝛũte vel tacita indignatiõe iã eius culpanerimus tarditate mẽtẽno ſtrã immodice expectationis ſollicitudo turbauerit· ire atʒ triſticie manifeſteĩ no bis vicia reſidere ↄſcie nr̃e ꝓbauit exa⸗ mẽ. Itẽ ſi fratre vel codicẽ ad legendũ vł qualibet aliã ad vtendũ ſpeciẽ poſtulã⸗ te aut nos illius petitio ↄtriſtauerit:aut illũ negatiolnr̃a repulerit dubiũ ñ ẽ noſ adhuc auaricie ſeu philargyrie laqdis cõpediri.Qðᷣ ſi recoꝛdationẽ femĩe nob vel cogitatio ſubita vel ſacre ſeries lecti⸗/ onis attulerit etin ea quadã nos ſenſeri mus titillatione pulſ⸗ atos ſciamꝰ necdũ extinctũ in mem bꝛis noſtris foꝛnicatiõis ardoꝛẽ Si vero de cõparatione diſtricti onis nr̃e ⁊ remiſſionis aliene vel tenuiſſi ma mentẽ noſtrã teptarit elatio · certů eſt dira nos ſupbie peſie coꝛruptos.Cuʒ H ergo in coꝛde nrĩo depꝛebenderimꝰ vicio rũ indicia · manifeſte cognoſcamus nobᷣ nõ affectũ ß̃ effectuz deeſſe peccati. Que vtiq; paſſiones ſi nos qñq; ↄuerſationi miſcuerimꝰ hüane · ꝓtinus ð caunis no ſtroꝝ ſenſuü pcedentes · pbat ſe enõ tune pPmũ cũ eruperint naſci·vtũc demũ quia din latuerint publicari.Etita vniuſcu iusq; vicij radices ineſſe defixas ſibi cer tis indicijs etiã ſolitarius depꝛehendit · qjuiſq; puritatẽ ſuã nõ hominiboſtẽta⸗ re.ᷣ illius cõſpectui inuiolatã ſtuduerit exhibere quẽ latere omnia cozꝛdis archa na nõ poſſunt. . Interrogatio quomodo ſana⸗ ri poſſit qui ñ expurgatis vicijs ſolitudinè ingreſſus ſit. Lap xiij. Ermanus. Argumenta qb infirmitatũ indicia colligãtur· et rõem diſcernendarũ egritu⸗ dinũ · id eſt quo pacto vicia ꝗᷓ celant᷑ in nob valeãt dephendi · lucide ſatis aper teq; percepimus. Om̃ia ſiqdem quoti⸗ diana experientia ac diut᷑nis nr̃arũ mo⸗ tibo cogitationũ ita vt dicta ſunt intue⸗ mur. Snpeſtigit᷑ vt quẽadmodũ ꝓbati ones cauſeq; moꝛbon euidentiſſima no bis rõne patefacte ſuntita etiã curatio/ jüt i r can gtt⸗ cri arc gu eulc wll geg⸗ ſanin duge colt ſune⸗ un ſep n cen gr luth ob d un lal lgn won Oſen to dis nũ medela monſiret᷑. Nullinãqʒ dubiin. eſt illũ poſſe rectiſſime de remedijs mala⸗/ rñ valitudinuʒ diſputare:qͥ earum pus cauſas atq; oꝛigines egrotantiũ cõſcia atteſtãte depꝛehenderit. Itaq; licet do⸗ ctrina beatitudinis tue vulneꝝ noſtroꝝ archana nudauenrit · qͥ fit vt ſperare ali- quid etiã de remedijs audeamus qꝛ taʒ euidens declaratio moꝛbi ſpem remedij/ pollicet· tamẽ quia pmum vt ais in con gregationibe initium ſalutis acqᷣritur·2 ſani in ſolitudineeſſe nõ poſſunt. niſi qs pus cenobio . medicina ſanauerit· pni cioſa rurſum deſperatiõe cõcidimus ne foꝛte qͥ imperiecti cenobiũ relimusneqᷓ q;; iam perfecti eſſe in beremo valeamus Reſponſio ſuper eoꝛuʒ medici M Lap. xiii. Ohannes.De moꝛboꝝ ſuo rũ curatiõe ſollicitis remediuʒ ſalutare deeſſe nõ poterit · et id circo eodeʒ modo quo vniuſcuiusq; vi cij depꝛehẽdunt᷑ indicia · etiam remedia ſunt querenda. M quẽadmodũ ſolita rijs huane ↄuerſationis vicia diximus nõ deeſle ita virtutũ ſtudia ⁊ inſtrumen ta ſanitatũ om̃ibus etiã ab bũůana con nerſatione diſcretis poſſe ſuppetere non negamus. Cuʒ ſe igit᷑ impatiẽtie ſiue ire perturbatiõibo incurſariillis quę ſupꝛa oſtendimus indicijs vnuſquiſq; depꝛe henderit: cõtrarijs ſemetipᷣin ſemꝑ obie ctionibo exerceat· et ꝓpoſiti ſibi multimo dis ininriarũ diſpendioꝛũ q; generibus velut ab alio ſibimet irrogatis· aſſuefa⸗ ciat mente ſuã om̃ibo quę inferre impbi/ tas poteſt· perfecta hũilitate ſuccübere · atz aſpera ſibi queq; et intolera bilia fre quẽter opponẽs· q;ta eis occurrere debe⸗ at lenitate omni ingiter coꝛdis contri/ tione meditetur. Et ita reſpiciens ad il⸗ las ſanctoꝝ oĩm ſiue ipiuſ oni paſſiões vniuerſa nõ ſolũ ↄuicioꝝ ſ̊ etiã penarũ genera · inferioꝛa meritis ſuis eſſe ꝓnũci ⸗ ansad omnẽ ſe doloꝛũ tolerãtiam pꝑa/ bit. Cumcq; aliquãdo ad cetus fratuum aliqua fuerit inuitatione renocatusqdG non poteſt vel raro etiazʒ diſtrictiſſimis heremi accolis ñ ꝓpuenire · ſi mentem ſuã etiam pꝛo leuiboquibusq; rebus depꝛe⸗ henderit tacite fuiſſe cõmotã: vt quida,ʒ occultoꝛũ motunʒ ſeueriſſimus cenſoꝛ· mox ſibi illa duriſſima iniuriarũ gña qͥ bus ad perfectã tolerantiã ſemetipm qͥti dianis meditatiõib exercebat expbꝛet · atq; itaſeobiurgãs ⁊ increpans alloq/ tur. Tu neille es bone vir · qui dum te in illa ſolitudĩs tue exerceres paleſtra· oĩia ſupaturũ mala conſtantiſſime pꝛeſume⸗/ bas· qui duduʒ cũ tibinõ ſolũ ſummas ↄuicioꝝ acerbitates· verũetiã intoleran da ſupplicia ipe ꝓponeres: ſatl validum atq; ad oẽs ꝓcellas ĩmobilẽte credebas Quõ inuicta illa patia tua· leuiſſimi x⸗ bi pluſiõeofoſſa ẽ: Quõ domü tuã ſug illã ſolidiſſimã petrã tanta vt t᷑ videba tur mole ↄſtructã. leuis aura cõmonitꝰ Abi eſt ilud qð inani fiducia bellũ ĩ pa ce deſiderãs ꝓclamabas: Oarat ſuʒ nõ ſum turbat? vt cuſtodia mãdata tua Et cum ꝓpheta ſepe dixiſti. ODꝛoba me domine et tempta me · vre renes meos et coꝛ meum· ⁊ pꝛoba me domine ⁊ ſcito coꝛ meuʒ· interroga me et cognoſce ſemitas meas · ⁊ vide ſi via iniquitatis in me eſt: Quõ ingẽtẽ certaminis apꝑatũ exigua hoſtis vmbꝛa ↄterruit:Cali ergo ſemet ipm cõpunctiõis aĩadu erſiõe ↄdẽnãs. inultã animi ſui cõmotiunculã eſſe non ſinat· ſ̊ artioꝛe carnẽ ſuã ieiunij ac vigi⸗ liarũ coꝛreptiõe caſtigãs · ac iugibo cõti⸗ nentie penis culpã ſue mobilitatis excru ciansid qð ad plenũ excoquere in ceno/ bij cõuerſatiõe debuerat · in ſolitudie cõ ſtitutus H̊ exercitationis igne cõſumat. Illud ſanead obtinẽdã iugẽ ac ſtabilẽ patientiã ↄſtãter atq; ĩ mobiliter eſi tenẽ duʒz · nõ licere nobis quibus lege diunina nõ ſolũ vltio iniuriarũ b̊ etiã memoꝛiꝗ phibet · cuiu ſlibet detrimẽti vlirritatõis obtetu ad iracũdiã ↄmoueri n gig Lollatio xIX Abbatis Johannis grauius pᷣt eu enire diſpendiũ · qᷓ; vt ꝑcõ motiõis ſubitã cecitateʒ veri atq; eterni luminis claritate pꝛiuata ·ab illins qui mitis ⁊ humilis eſi coꝛde contemplatio/ ne diſcedat:Quid g& pernicioſius ·quid ve defoꝛmius · ꝙᷓ; vt quis honeſtatis iudi cium ⁊ regulam ac diſciplinam recte diſ- cretiõis amittat · et ea ſanus ac ſobꝛius perpetret · quen? temulentus quideʒ qͥs ac ſenſu indigẽs veniabiliter admiſiſſʒ: Hecergo et his ſimilia detrimenta quiſ q; perpendenit· non ſolum vniuerſa dã⸗ noꝛum genera · ſed etiam iniuriarum atʒ penarum quecunq; poſſunt a crudeliſſi anis irrogari · facili ſuſtentatione deſpici et· nibil diſpendioſius iracundia.nec pᷣ⸗ cioſius animi trãquiullitate · ac perpetua coꝛdis ſui iudicãs puritate.Ob quã nõ ſolum carnalium · ſed etiam illaru ʒ quę ſpiritales videntur rerũ ſpernenda ſunt commoda .ſi alias acquiri vel perfici niſi cum huius tranquillitatis perturbatio ne non poſſunt. = Interrogatio an ita caſtitas ſi⸗ cut etcetere paſſiões debeat ex plorari. Laßp. xv. Ermanus.Sicut ceteroꝛuʒ vulnerum · id eſt · ire · triſticie · im⸗ patientie · per obiectionem con⸗ trariarum rerum medela monſtrata eſt · ita etiam contra ſpiritum foꝛnicationis qð curationis genus nos oꝑteat adhi⸗ bere volumus edoceriid eſt · vtrum etiã concupiſcentie ignis pꝛopoſitis ſicut il lic maioꝛiboirritationuʒ augmẽtis poſ⸗ ſit extingui quod ſatis caſtitati credimꝰ eſſe contrarium · ſi non ſolum exaggeren tur in nobis libidinis incentiua ·ᷣ vel p⸗ tereunte mentis oculo perſtringentur. Reſponſio quibas documẽtis voſlitggnoi⸗ ci. Caß. xvi. hannes. Queſtionem ꝗᷓ i etiam tacentibus vobis narra- tionem noſtram fuerat ſecutu⸗ „ ra · ſagax interrogatio veſira pꝛeuenit. et idcirco efficaciter eam ſenſibus veſtris concipiendam eſſe non ambigo: quãdo quidem inſtitutionem noſtram acumen veſtri pꝛeceſſit ingenij. Sine laboꝛe eniʒ cuiuſlibet queſtionis dilucidaturobſcu ritas cum abſolutionẽ eius anticipans inquiſitio qͥ ducenda eſt antecedit. Ita⸗ qq remedijs quidem illoꝛum quę ſupꝛa⸗ diximus vicioꝛum · non ſolum nihil offi ciunt· verumetiam multum conſerũt hu mana conſoꝛtia. Nam frequentia im⸗ patientie ſue crebꝛius patefacta:quan⸗ to magis aſſiduum ſuperatis doloꝛeʒ cõ punctionis intulerinttanto velocioꝛem laboꝛantibus conferunt ſanitatem. Ob qð etiam in ſolitudineconſiſtentes · cuʒ irritationum fomes atq; materia ab ho⸗ minibus non poſſit exurgere· tamẽ earũ⸗ dem incitamenta debemus etiam ex ĩidu ſtria retractare: vt aduerſus ea iugi cogi tationum colluctatione pugnantibo no bis medela pꝛomptioꝛ conferatur. Con tra foꝛnicationis vro ſpiritum · diuerſa ratio et diſpareſt cauſa. Naʒ quemad- modum coꝛponi vſus libidinis carniſq; vicinitas· ita etiam menti memoꝛia eius eſt penitus ſubtrahenda. Satis eniʒ per nicioſum eſt adhuc infirmis egriſq; pe- ctoꝛibus vel tenuiſſimã rcoꝛdationẽ hu ius paſſionis admittere · ita vt nõnunqᷓ; eis etiam ſub recoꝛdatione ſanctaruʒ fe- minarum-vxlut ſub ſacre lectionis hiſto ria noxie titillationis ſtimulus excitetur Cuius cauſa ſenioꝛes noſtri huiuſcemo di lectiones ſub pꝛeſentia iunioꝛum ſo⸗/ lent conſultiſſime pꝛeterire.Sane perfe⸗ ctiſſimis quibusq; et ſummo iã affectu caſtimonie conſummatis · pꝛobationes quibus examinare ſe valeant deeſſe non poſſunt · quibus perfectiſſima coꝛdis ĩte gritas incoꝛrupto ↄſcie iudicio cõpꝛobe tur. Erit & ummatiſſimo viro ſimilis bis quę ſupꝛadicta ſunt etiã ſuper hac paſſione pꝛobatio ſui ·ſcʒ vt qͥ ſeradices o gno ſcite ran tere fin one jüct t nie hune ne ſed gus deen ſal ſed lats ſeſin atch wil aul tulen Hor one Goch p lot loo⸗ ee i i⸗ e⸗ Diſo keun⸗ ſno nlo ſß ſenn Ms von zi niis hec ias S moꝛbi buius penitus iam extirpaſſe co/ gnouerit exploꝛande ſi volet gratia ca/ ſtitatis interdum etiam aliquam explo⸗ ratricem ſui imaginationẽ poſſit admit· tere. Ceterum ab bis qui adhuc minus firmi atq; perfecti ſunt · hanc examinati⸗ onẽ nullatenus ↄuenit vſurpari · vt con iũctionẽ femineã: ⁊ palpationeʒ qd ãmo do tenerã atq; mollẽ· coꝛde ꝑtractet · erit eni eis magis noxia qꝙᷓ; ſalubꝛis. Q experimentũ huin ſcemodi hominibpti hac ratione ſuppetere · vbi et ĩ experimto ipᷣm eſt qð vitatur · et in ipſa exploꝛatio/ ne diſcrimen. Qum ergo perfectiſſima quis virtute fundatus· ad illecebꝛã blã dientium cogitationum nullum mẽtis aſſenſumenullam carnis cõmotioneʒ in ſe depꝛehenderit excitari:certiſſima puri tatis ſuę capiet documẽta· ita vtad hac atq; incoꝛruptionis bonũ · nõ ſolũ mete poſſideat · h̊ etiã ſi coꝛꝑalẽ femĩe attactũ cauſa cuiuſcunq; vt ſolet neceſſitat at⸗ tulerit: penitus ſenſũ paſſionis ignoꝛet · Hoc abbas iohannes cũ hoꝛe none refe ctionẽ imminere ſenſiſſet.collationẽ fine conclulit. Explicit collatio abbatis iohã/ nis de fine cenobite ⁊ heremite Incipiunt capitula collatiõis abbatis pynurij de penitetie fi ne et latiſfactionis indicio· Lap.i. Eabbatis pynufij humilitate et eiuſdem latebꝛa. ij De aduẽtu noſtro ad abbatẽ py nufium,. iij Interrogatio de penitentie fine ecttt ſatiſtactionis indicio · iij Reſponſio de humilitate interro Qationis noſtre. vy De modo penitentie indulgen L tie documento. vi Interrogatio an r̃miniſcẽda ſint ppto coꝛdis compũctiõe pctã. vhj Belſponſio quouſq; anterioꝛum ackuũ recordatio ſit habẽda viij De diuerſis pnie fructibus. ix NM vtilis ſit pſectus obliuio pec⸗ cati et ꝙ fla gicioꝛuʒ recoꝛdatio x De ſatiſfactiõis ĩdicio et obliui vunne pꝛeteritoꝛũ criminn. xi In quo temꝑaliter ſit agenda pe nitudo et in quo finem habere Erxpliciũt ca pitula. Incipit col⸗ latio habita cum abbate pynu⸗/ io de penitẽtie fine et ſatiſſacti onis indicio. De bbatis pynufij humilita/ te et eiuſdem latebꝛa. Cap̃.i. . gggcc ſingulan viri ab pb5½ boatis pynuſij de fi⸗ H nee peniten tie pꝛece. pta dicturus· ma⸗ gnã materie parteʒ mihi videoꝛ amputare ſi bumilitatj eiꝰ laudem · quã in quarto inſtitutionum li bro · qui eſt ſuper inſutuendis renunciã tibus titulatus · bꝛeui ſermone perſtrinx⸗ eram lectoꝛis faſtidio conſulens · hic ſilẽ tio pꝛetermittam · cum pꝛeſertim multi il lius opuſculi noticiam nõ habentes in hanc poſſint incurrere lectionẽ et omis dictoꝛuʒ vacillet auctoꝛitas · ſi dicentis meritum ſu btrahatur. Hic ſiquideʒ cũ haud longea panephiſi egyptia vt ülic dictum eſt ciuitate · abbas et pꝛeſbiter in genti cenobio pꝛeſideret·tantum q; eum in omni illa pꝛonincia virtutum ſuaruʒ atq; ſignoꝛum gloꝛia ſublima ſſet · vt ſi⸗ bi iam videretur retributione laudis humane laboꝛum ſuoꝛum recepiſſe mer⸗/ cedem · timẽs ne ſibi ſpecialiter inuiſa xo pularis fauoꝛis inanitas:fructum pꝛe/ mij vacuaret eterni: occulte monaſteri- um ſuum fugiens:ad intima thabennẽ⸗ ſium monachoꝛum ſecreta contendit Collatio xx Abbatis Pynufij vbi non heremi ſolitudinem· nõ ſingula ris vite vbertatemquã etiam im pꝑerfecti quiq; laboꝛeʒ obedientie in cenobijs nõ ferentes · ſuperba nõnũq; pꝛeſumptione ſectantur ·ſed celeberrimo pꝛeelegit mo⸗ naſterio ſubiugari · Abi tamen ne vllo habitus ſui pꝛoderetur indicio indutuſ Vſte ſeculari · multis vt illic moꝛis eſt di ebus lachrymãs pꝛo foꝛibus excu bauit · atq; ad omniũ genua pꝛouolutus ·poſt eoꝛũ diuturna faſtidia quiad exploꝛan⸗ dum eius deſiderium in vltima eum iaʒ etate velut panis egeſtate cõpulſum· nõ ſincere illius pꝛopoſiti ſanctitatem expe/ tiſſe dicebant · tandem vt ſuſciperet᷑ ob⸗ tinuit. Abi adoleſcenti cuidam fratri hoꝛtum ſuſceperat excolendũ:ĩ admini culum deputatus cum nõ ſolum omia quęidem pꝛepoſitus imperaſſet · vel quę iniuncti operis cura poſcebat:cum ami⸗ ratione taʒ ſancte bumilitatis impleret · vrum etiã quedam neceſſaria opera· ꝗᷓ pꝛopter hoꝛroꝛeʒ ſui a ceteris vitabant · ita furtiuo per noctem laboꝛe perſiceret · vt diluculo omnis illa congregatio taʒ vtilium operum admirãs ignoꝛaret au⸗ ctoꝛem. Cunq; ita triennium ferme illic gaudens deſideratis tam iniurioſe ſbie/ ctiõis laboꝛibus exegiſſetaccidit vt qui⸗ dam frater eidem cognitus exillis vnde ille diſceſſerat egypti partibus adueni⸗ ret. Qui cum indumentoꝛum eius atq; officij vilitate pꝛomptiſſime agnitionis facilitatem diu heſitãs cohiberet · poſt ex ploꝛationẽ manifeſtiſſimã ad eiꝰ genua pꝛouolutus · pꝛimũ ſtupoꝛem fratribus cũctis · de hinc pꝛodito etiã nomine · qd apud illos quoq; pꝛecipue ſanctitatᷣ fa⸗ ma vulgaueratetiã doloꝛem com pucti⸗ onis incuſſit · ꝙ ſcilicettanti meriti ac ſa⸗ cerdotij virumtam iniurioſis operibus deputaſſent. Sed poſtqᷓ; flẽs vbertim·⁊ diabolice inuidie quaſi grauem pꝛoditi⸗/ onis ſue imputans caſuʒ · ad monaſteri um ſuum honoꝛifica fratrũ cuſtodia am biente perductus eſt· exiguo illic tempoꝛe demoꝛatus rurſus offenſus eſt ipſis ho noꝛis ſui ac pꝛimatus obſeqijs: ac furtiz aſcendens nauem ad paleſiinã ſyrie pꝛo uinciam tranſmeanit · vbi velut incipiẽs atq; nouicius in illo in quo nos degeba mus monaſterij receptꝰ habitaculo · in noſtra cellula ab abbate pꝛeceptus ẽ cõ/ manere. Sed neillic quidem diu virtu⸗ tes eius ac merita latere potuerũt. Naʒ ſili ꝓditione detectus·atʒ ad monaſteri um ſuum cum ingenti honoꝛificentia ac laude reuocatustandem qð erat eſſe cõ pulſus eſt. . Deaduentu noſtro ad abbatẽ pynufium. LCLap. ij. AIinmi itur poſtnõ longetrm⸗ c pus nos quoq; egyptuʒ petere ſancte inſtitutionis deſideriuʒ cõpuliſſet· ſummo euʒ affectu ac deſide rio ꝑquirẽtes tanta eius ſumus gr̃a atʒ hüanitate ſuſcepti· vt nos tãq; pᷣſtinos ſincellitas etiã cellule ſue quã in extrema hoꝛti parte cõſtruxerat honoꝛaret hoſpi tio · Abi cũ ſat ardua atʒ pcelſa· cnidã fratri monaſterij regulã ſubeũti:coꝛã oĩ bus in ſynaxi fratribo pꝛecepta tradidiſ- ſet ˖ ꝗᷓ in q̃rto vt pꝛediximus ĩſtitutionũ libꝛo q;ta potui bꝛeuitate cõplexus ſuʒ tã incõpꝛehenſibilia nobis taq; mirifica Vere abrenũciatiõis culmĩa videbãtur vt nullomodo illuc hũilitatẽ noſtrã cre⸗ deremus poſſe conſcendere. Igit᷑ deſpe⸗ ratione deiecti · et ipᷣo etiã vultu intimaʒ cogitationũ amaritudinẽ non celantes· ad beatũ ſenẽ ſatis anxia mente recurri⸗ mus.Cui ꝓtinus cauſam tante meſtitu dinis inquiyenti · abbas germanus gra⸗ uiter ingemiſcens ita reſpondit. Interrogatio ð penitentie fine etſatiſfactiõis indicio.Capᷣ.iij. Ermanus.Quanto magni ficentioꝛ atq; ſublimioꝛ incog⸗ nitenobis bᷣmo doctrine · iter ar duũ pꝛecelſiſſime renunciationis aperu/ it· ⁊ qſi remota ocłoꝝ nroꝝ caligine ↄdi tum celo culmen eius oſtendittãto ma. ioꝛe deſperationis mole depᷣmimur. Im menſitatem ſiq dem eius cuʒ exiguitate nol ctia Fri igne ſece ſenn ſen fimi Aln n nann Cnne umd. daft ſe⸗ n nogt cune gu gnoꝛ tutep topte ino onin fror ſen e⸗ nanen d o teſt bꝛe cel hte Pan ts lit⸗ 4 ul ; es w ſin 6 10 o na n4⸗ Sn tatt ſentimuns. Nam ponderibus nimie de⸗ ſperationis oppꝛeſſi · quodãmodo dein fimis ad inferioꝛa ꝓlabim̃ · Anũ ꝓinde ac ſingulare pꝛeſidium medelã nr̃is põt conferre vulneribo · vt de fine penitẽtie et maxime de ſatiſfactiõis indicio aliq̃ diſ camus· vt certi de remiſſione pꝛecedenti um delictoꝛũ · poſſimus etiã ad conſcẽdẽ da faſtigia pꝛedicte ꝑerfectiõis aĩari. Reſponſio de humilitate inter⸗ rogationis noſtre. Lapᷣ.iii. ynufius.Delectoꝛ quidẽ ad 2„ modum copioſis hũilitatis ve ſtre fructiby · qs etiam cellule illi us quondã habitatione ſuſceptus nõ ĩ⸗ curioſa eſtimatiõe perſpexi · valdeq; con gaudeo quia id qð a nobis oĩm chriſti⸗ anoꝛũ infimis ſola foꝛſitan verboꝝ liber⸗ tate pꝛecipit · tanta admiratione ſuſcipi tis · vt cum ea ſi nõ falloꝛ haud ſegnius qꝙ́ᷓ;a nobis dicta ſunt impleatis:cũq; ſic memini laboꝛe oꝑis vri pene dictoꝝ no ſtroꝝ exequet᷑ induſtria ·ita meritum ve ſtre virtutis occulitis tam qᷓ; ſi nulla ad vos eoꝝ quęquotidie exercetis aura p⸗ uenerit. Sed quia idipᷣm ſumma laude digniſſimũ eſt · q velut adhucrudes in cognita vobis eſſeiſta ſanctoꝝ inſtituta teſtamini .id qð a nob ſedulo poſtulatis bꝛeuiter vt poſſumus cõplectemur. Ne ceſſe eſt enĩ vt vltra poſſibilitatẽ noſtraʒ atq; virtutẽ · antiꝗᷓ familiaritatis veſtre pareamus imperio. Itaq; de penitentie exhoꝛtatione vel merito multi nõ ſolũ di ctis verũetiã ſcriptis plurima vulgaue/ rüt · mõſtrantes quãta eius vtilitas · qᷓn/ ta virtus quãtaq; ſit gra.ita vt deo pꝛe terit facinoꝛibus offenſo · tamq; iuſtiſſi. mã penã ꝓ tantis criminibus inferenti- ſi dici ſas eſt quodãmodo obſiſtat.⁊ q̃ſi inniti vt ita dixerim dexterã ſuſpedat vl toris· Nerum hec omnia vobis · xel p ſa De ſine pnie et ſatiſfactõis indicio viriũ nr̃aꝝ metiẽtes ⁊ nimiã abiectionẽ ignauie noſtre· cũ infinita virtutis oſten ſe celſitudine conferẽtes; paꝛuitatẽ nr̃aʒ nsõ ſolum ad illa nõ poſſe proficere · werũ etiã ab eo qð eſt deterius deficere poſſe pientia ſupernaturali · vel pꝛo indefeſſo ſacrarũ ſtudio literarũ ita cognita eẽ nõ ambigo vt de his pꝛima plãtatio veſire cõuerſationis inoleuerit. Deniq; nõ de penitẽtie qualitate· ſed deeius fineac ſa/ tiſfactiõis ĩdicio ſolliciti ·id qð ab aliss pꝛetermiſſum eſt ſagaciſſima interrogati one diſquiritis. Quapꝛopter om̃i bꝛeui tate atq; cõpendio ꝓpoſitiõis veſire deſi derio ſatiffacere nitimiur. Demodo penitentie ⁊ indulgẽ tie documento. LCap. v. Enitẽtie plena ⁊ pfecta diffini⸗ tio eſt · vt peccata ꝓ quibo peni⸗ tugdineʒ gerimus vel quibo nr̃a conſciẽtia remoꝛdet᷑ · neq̃q; vlterius ad mittamus. Indiciũ vo ſatiſfactiõis ⁊ ĩ dulgẽtie eſt · affectus quo q; eorũ denfis coꝛdibe expuliſſe Nouerit enĩ vnnſquiſ q nec dũ ſe peccatis pꝛiſtinis abſolutũ. qGOdin ſibi ſatiſfactiõi ⁊ gemitibꝛ incubã ti · vel illoꝝ ꝗᷓ egit vel ſimiliũ criminũ an/ te oculos imago pꝛeluſerit · eoꝛũqʒ nõ di cã oblectatio · ̊ vel recoꝛdatio infeſtane/ rit mẽtis archana. Itaq; tũc ſeis qͥ ꝓ ſa tiſfactione puigilat a criminib abſolu tũ ac de pꝛeteriſᷣ admiſſis veniã ꝑcepiſſe ↄgnoſcat · cũ neq qᷓ; coꝛ ſuũ eoꝛũdẽ vicio rũ illecebꝛis ſenſerit vel imaginatiõe per ſtrĩgi. Quãobꝛẽ veriſſimus qͥdã exami/ natoꝛ pnie.⁊ iudex indulgẽtie in ↄſcĩa re ſiget nja · qͥ abſolutionẽ reat nr̃i añ co⸗ gnitiõis iudicij diẽ adbuc nob in hac carne cõmoꝛãtibo detegit · 2 finẽ ſatiffa⸗ ctiõis ac remiſſiõis gtiã pandit.Et vt q̊ eagdem quę dicta ſunt ſignificantius ezx pꝛimãtur · tum demũ pꝛeterita nobis vi cioꝛum contagia remiſſa credẽda ſunt · cum fu erint d coꝛde noſiro pꝛeſentium voluptatũ deſideria parit᷑ paſſionesq; TLepulſe. RS – Interrogatio an reminiſcenda ſint pꝛo coꝛdis compunctione peccata. Cap̃. vi. Ermanus. Et vnde nob gi⸗ grni poterit hu miliationis illa ſancta ſalutarisq; cõpunctio- Collatio xX Abbatis quę ex perſona penitentis ita deſcribit. pct m̃ meũ cognitũ tibi feci: et iniuſtitiã meã nõ operui · dixi pꝛonũciabo aduſuʒ me iiuſticiã meã dñno · vt illð qͥʒ qð ſeqͥr᷑ efficacit᷑ dicere meream:⁊ tu remiſiſtiĩpi etatẽ coꝛdis mei:vłquẽadmodũ in oroe ꝓſtrati:noſmetipos ad cõfeſſionis lacry mas valebimus excitare per quas deli⸗ ctoꝝ veniaʒ cõſeqͥ mereamur · ſm illud. laua bo per ſingulas noctes lectũ meuʒ· lachrymis meis ſtratuʒ meum rigabo · ſi peccatoꝛum noſtroꝛum memoꝛiã de no/ ſtris coꝛdibus extrudamus.Quã iube⸗/ mur econtrario tenaciter cuſtodire dicẽ te domino. Etiniquitatü tuarum nõ re coꝛdaboꝛ· tu vero memento. Ob quã reʒ nõ ſolum operans· verumetiaʒ oꝛãs ad peccatoꝛum meoꝛũ recoꝛdationẽ mentẽ meam de induſtria reuocare contendo- vt ad humilitatem verã ⁊ contritionem coꝛdis efficacius inclinatusaudeaʒ di cerecum ꝓpheta. Nide humilitatẽ meã et laboꝛẽ meñ/et dimitte om̃ia pctã mea. Reſponſio quouſq; anterioꝛũ actuũ recoꝛdatio ſu habenda. * Lap. vij. ynufius Interrogatio vrf̃fa vy3lætiam ſupꝛa dictum eſt non de Peenitentie qualitate· ſed de eiuſ fine pꝛopoſita eſt·et de ſatiſfactionis in/ dicio · ad quã cõgrue vt arbitroꝛ conſe⸗ quenterq; reſponſum eſt · Ceteruʒ hqð e peccatoꝛũ recoꝛdatõe dixiſtis · vtile ſa tis ac neceſſariũ eſt · ſed adhuc agentib⸗ penitentiam · vt cum iugi pectoꝛis ſui cõ/ tuſione pꝛoclamẽt. Quoniã iniquitatẽ ego cognoſco ·et peccatũ meũ ↄtra meẽ ſemper. Illd et adijciãt. Et cogitabo p pctõ meo. Dũ er go agimus penitentia· ⁊adhuc vicioſoꝝ actuũ rcoꝛdatõemoꝛ Temur.neceſſariũ eſt vt ignẽ conſcĩe nf̃e oboꝛtus exconfeſſione culpe lachrym aꝝu im ber extinguat. Cuʒ wero cuiq; in hac hũilitate coꝛdis ⁊ ſpũs ↄtritione defiro · atq; in laboꝛe ⁊ gemitu perdurãti · hoꝛũ recoꝛdatio fuerit conſopita· et cõſcie ſpi⸗/ na de medullis anime gratia dei miſerã tis euulſa · certů eſt eñ ad ſatiffactiõis fi, nem atq; indulgẽtie merita perueniſſe. et ab vniuerſoꝛũ criminũ labe purgatũ. Id quã tamen obliuionẽnõ alias pue⸗ nitur · niſi per obliterationẽ viciox atq; actuũ pꝛiſtinoꝝ·et perfectã coꝛdis atq; ĩ tegrã puritatẽ · quã ſine dubio nullꝰ eo/ rum qui per ignauiã ſiuecontemptũ vi cia ſua purgareneglexerit aſſequer· ni⸗ ſi qui gemitus atq; ſuſpiria meſta iugi⸗ tate continnãs omnẽ ſoꝛdiũ pꝛiſtinaruʒ excoxerit labem · et virtute animi atz ope re ꝓclamaueritad deũ. Delictü meũ co/ gnituʒ tibi feci iniuſticiam meam non operui.Et fuerüt mihi lachryme mee panes die ac nocte · vt conſequent mere atur audire. Quieſcat voxtua a ploꝛa tu · ⁊ oculi tui a lachrymis:quia eſt mer ces oꝑis tui ait dñs. Illð quoq; ſimilir ad eũ voce dñi dirigat · deleni vt nubẽĩ iqtates tuas ·et q̃ſi nebulã peccata tua. Et iterũ.Ego ſuʒ qui deleo iniquitates tuas ꝓpterme⁊ pctõꝝ tuoꝝ iã nõ recoꝛ dalvꝛ. et ita funiculis pctõꝝ ſuoꝝ qͥᷣb vnuſqsq; ↄſtringit᷑ abſolutus: dño cũ omi grarũactiõe cãtabit. Dirupiſti vin cula mea tibi ſacrificabo hoſtiã laudis. De diuerſis penitentie fructi⸗ bus· LCLaß. viij. Oſt illam nãq; generalem bap p tiſmi gratiã · et illud pꝛecioſiſſi⸗ mũ martirij donũ qð ſãguinis ablutione conquiritur · multi ſunt peni tentie fructus·per quos ad expiationem criminũ peruenitur. Mon enĩ tantũ ſim plici illo pñie noĩe ſalus eterna repꝛomit titur · de qᷓ btũs apłs petrus. Penitemĩ inqt ⁊ ↄutimini vt deleantur pctã vr̃a Et iohãnes baptiſta vel ipᷣe dñs. Peni tentiam agite appꝛopinquabit enim reg num celoꝛum. Sed etiam percharitaſ affectum peccatoꝛum moles obrnitur · charitas enim operit multitu dinẽ pctõ/ rum. Similiter etiã per elemoſynarũ fru ctũ vulneribus noſtris medela pᷣſtat᷑ · qꝛ ſicut aquaextinguit ignem· ita elemoſy⸗ —212 ue mar tio lust ſoſt oſu ſuſas oren dns nüc di nſne tat tates ficne ſañſ. um tldbe (atan pen lum mei nefae ſoie wuntte ſat Wi Clns Mnin ndr ſeſeee ii In tero eüo bit ſeca ſen⸗ ni pune Get dicn itp mi / p ͦ inis w nen iſn ni mi n na extinguit peccatum. Ita ⁊ perlachry marum pꝛofuſionem conquiritur ablu tio peccatoꝛum · Lauabo enim per ſingu las noctes lectum meum lachrymis me is ſtratum meñ rigabo. Deniq; oſtendit eas ſubiungens non inaniter fuiſſe pꝛo⸗ fuſas. Diſcedite inquiẽs a me omnes q operamini iniquitatẽ ·quoniã exaudinit dns vocẽ fletus mei. Necnon per crimi⸗/ nũ confeſſionẽeoꝝ abolitio conceditur. Dixi en ait pꝛonũcia bo aduerſuʒ me in iuſiiciam meã dño:et tu remiſiſti impie tatẽ coꝛdis mei.Et iterũ. Narra tu iniqͥ tates tuas pᷣmus vt iuſtificeris. Per af flictionẽ quoq; coꝛdis ⁊ coꝛxoꝛis admiſ ſoꝛũ ſcelerũ remiſſio ſimiliter obtinetur. Nam vide inquit humilitatem meam et laborem meum . et dimitte omnia pec cata mea · Pꝛecipueq; per emen datioæ⸗ nem moꝛum. Mam auferte inquit ma⸗ lum cogitationum veſtrarũ ab oculis meis · quieſcite agere peruerſe · diſcite be⸗ nefacere · ꝗᷓrite iudiciũ:ſubuenite oppꝛeſ⸗ ſo· iudicate pupillo· defendite viduã· et Venite ⁊ arguite me dic dñs Et ſi fuerint peccata veſtra vt coccinũ · velut nix deal babũütur et ſi fuerint rubꝛa quaſi vermi ⸗ culus: velut lana alba erũt. Interdũ eti am interceſſione ſanctoꝝ im petratur ve⸗ nia delictoꝝ · qui eni ſcit fratrẽ ſuũ pecca re peccatũ nõ ad moꝛtẽ · petat ⁊ dabit ei vitã deus peccãti nõ ad moꝛtẽ. Et iteꝝ. Infirmatur qs ex vobis ·inducat pᷣſbi/ teros eccleſie ⁊ oꝛent ſuper eũ. vngentes eũ oleo in noĩe dñi · et oꝛatio fidei ſalua, bit infirmũ · et alleuabit eum dñs · et ſi in peccatis ſit dimittentur ei · Nõnũqᷓ; mi ſericoꝛdie ac fidei merito labes excoquir vicioꝝ · m illud · Der miſcdiam ⁊ fideʒ purgatur peccata · Oer cõũſionẽ plerũ- q; et ſalutẽ eoꝝ qui noſtris monitis acpᷣ dicatione ſaluãtur:qm̃ qui cõuerti fece-. rit peccatoꝛẽ ab erroꝛe vie ſue ſaluatani mãa eius a moꝛte · ⁊ operit multitudinem peccatoꝛũ. Per indulgentiã nihilomi⸗ nus ⁊ remiſſionẽ noſtrãad indulgentia noſtroꝝ facinoꝝ pernenit · Si ei dimiſe Ge fine pnie et ſatiſfactõis indicio ritis hominibus peccata eoꝝ dimittet et vobis pater veſter celeſtis delicta vra. Videtis ergo quantos miſcdie aditus patefecerit clemẽtia ſaluatoꝛis· vt nemo ſalutem cupies deſperatione frangatur cum videat ſetantis ad vitam remedijg inuitari. Si eniʒ pꝛo infirmitate carnig afflictione ieiunioꝛuʒ abolere te peccata non poſſecauſaris · nec potes dicere · ge⸗ nua mea infirmata ſunt a ieiunio:⁊ caro mea immntata eſt pꝛopter oleuʒ: quia ci nerem tanqᷓ; panem manducabam · ⁊1 pp tum meum cum fletu miſcebam:elemoſi narum ea redime largitate. Indigentiſſi nõ habes qð impartias · licet nu llum ab hoc opere neceſſitas inopie ac pauꝑtatis excludat: quãdoquidem ⁊ illius vidue duo tantũ era ingentibus diuitum mu neribus pꝛeferanturet pꝛo calice aꝗᷓ fri gide mercedem ſe redditurunʒ dñs repꝛo mittat · certe abſq; illis moꝛũ poterꝭ emẽé⸗ datione purgari.O ſi perfectionem vir tutum extinctione vicioꝛum omniũ non potes adipiſci :ſollicitudinẽ piã erga vti litatem aliene ſalutis impende. Si autẽ te idoneum huic miniſterio non eſſe con quereris· operire peccata poteris charita tis affectu. In hoc quoq; ſi te fragileʒ fe cerit quelibet mentis ignauia· oꝛatione ſaltem atq; interceſſione ſanctoꝛũ reme/ dia vulneriby tuis humilitatis affectu ſubmiſſus imploꝛa. Poſtremo quis eſt qui nõ poſſit ſuꝑpliciter dicere. Pctm̃ meũñ cognitum tibi feci · et tiuſticiãõ meã nõ operni.vt per hanc confeſſioneʒ etiã illud confidenter ſubiungere mereat᷑ Et tu remiſiſti impietatem coꝛdis mei. ſi verecundia retra hente reu elare ea coꝛaʒx hominibus erubeſcis · illi quem laterenõ poſſunt confiteri ea iugi ſupplicatiõe ñ deſinas ac dicere. Iniqtatem meaʒ ego ↄgnoſco · et peccatum meũ contra me eſt ſem per · tibi ſoli peccaui:⁊ malum coꝛaʒ te feci · qui et abſq; vllius verecũdie pub licatiõe curare ⁊ ſine ĩ ꝓperio pctã dona re ↄſueuit.Doſt iſtud quoq; tam pꝛom ptum certumq; ſu bſidinʒ aliud quoq; adhuc facilius largita eſt nobis diuina dignatio.ipᷣam q; remedij opem noſtro cõmiſit arbitrio: vt indulgentiã noſtro/ rñ ſcelerum pꝛo noſtro pꝛeſumamꝰ affe/⸗ ctu.dicẽtes ei. Dimitte nobis debita no ſtia· ſicut ⁊ n. d.debi.noſtris. Quiſquis igitur ad indulgentiã ſuoꝛum criminũ eſiderat peruenire ·iſtis ſemetipᷣm apta re ſtudeat inſtrumẽtis· nec obdurati coꝛ dis peruicacia a remedio ſalutan fontẽ tãte pietatis auertat.quia etiã ſi hec oĩa fecerimus ·nõ erunt idonea ad expiatio nem ſcelerũ noſtroꝛũ · niſi ea bonitas dñi clementia q; deleuerit.Qui cuʒ religioſi conatus obequia ſupplici mẽte a nobis oblata perſpexeritexiguos pamosq; co natus ĩmenſa liberalitate pꝛoſequit᷑ di⸗ cens. Ego ſum ego ſum qui deleo iniq/ tes tuas ꝓpter me·⁊ ꝑeccatoꝝ tuoꝝ iam nõ recoꝛdaboꝛ.Ad hunc ergo quẽ pꝛedi/ ximus ſtatum quiſq; conſcenderit · ſatiſ- factionis gratiã quotidianis ieiunijs et moꝛtificatõe coꝛdis ⁊ coꝛpoꝛis aſſequit· q; ſcriptũ ẽ Sine ſãguinis effuſiõe ñ fit remiſſio · M imerito Caro eĩ ſanguis regnũ dei poſſidere ñ pñt.Et ideo quiſ. quis ab huius ſanguinis effuſione gla⸗ diñ ſpus qð eſt verbũ dei voluerit inbi⸗/ bere · abſq; dubio illa hieremie pꝛophete maledictione plectetur NMam maledictꝰ inquit qui pꝛohibet gladium ſuũ a ſan/ guine. Hic namq; eſt gladius qui illuʒ noxiũ ſanguinẽ quo aĩatur materia pec catoꝛum ſalubꝛiter fundens· quicquid repperit in membꝛis anime noſtre carna⸗ le terrenũ ve concretũ ·reſecat ⁊ abſcidit ac moꝛtificatos vicijs viuere do ⁊ ſpi⸗ ritalibus facit vigere virtutiby· et ita iaʒ nõ recoꝛdatione veteris admiſſi · ſ ſpe fu turoꝛum gaudioꝛũ flere incipiet · nec taʒ xe pꝛeteritis malis ꝙᷓ de futuris ſeu ven turis cogitans bonis· nõ ex peccatoꝝ me roꝛe lachrymas· ſed ex eterne illiꝰ leticie alacritate pꝛofundit atʒ obliuiſcens ea gquę poſterioꝛa ſunt ·id ẽ carnalia vicia · ad ea que ĩ ante ſunt extẽditurhocẽſpi⸗ ritalia dona atq; virtutes. Collatio xx Albbatis . ð Q vtilis ſi hꝛofectus obliuſo peccati et ꝙf lagicioꝛũ recoꝛda⸗ tio ſit vitäda. Cap̃. ir. Eterũ qð pauloante diiiſti · te c ettiam de induſtria pꝛeteritoꝛuʒ Ppeccatoꝛum memoꝛiã retracta⸗ re · hoc fieri nõ opoꝛtet·quinimo etiã ſi vi olenter irrepſerit pꝛotinus extrudatur. Multum namq; retrahit mentẽa contẽ plationis puritate eius pꝛecipue qᷣ in ſo litudine cõmoꝛaturimplicãs eam ſoꝛdi bus mundi huius ⁊ pꝛeuocans fetoꝛe vi cioꝛum. Dum eni recolis ea que ſᷣm pã⸗ cipem ſeculi huius ſiue per ignoꝛantiaʒ ſiue per laſciuiam cõmiſiſti · vt concedaʒ tibi quod in hac cogitatione poſito oble ctatio nulla ſubrepat · certe antique pu- tredinis vel ſola contagio neceſſe eſi vt retro mentem fetoꝛe coꝛrũpat · et ſpirita⸗ lem virtutuʒ fragrantiã· id eſt· ſuauita tem boni odoꝛis excludat.Cum ergo p/⸗ teritoꝛum memoꝛia vicioꝛuʒ pulſauerit ſenſum · ita ab ea reſiliendum eſt ſicut re fugit vir honeſtus et grauis ſi impudice ac pꝛocacis femine in publico aut collo⸗ quijs aut amplexibappetatur. Qui vti qᷓ; niſi ſe a contactu eius feſtinus abſtra xerit.et vel bꝛeuiſſimã moꝛam inhoneſte cõfabulationis admiſeritetiam ſi cõſen ſum ipudende reſpuat voluntatis · infa mie tamen ac repꝛehenſionis notam cũ⸗ ctoꝛum pꝛetereuntiũ iudicio nõ euadit. Ita igit᷑ etiã nos oꝑtet cuʒ fuerimus in buiuſmodi cogitationes peſtifera recoꝛ datione deducti · raptim ab earum con templatione diſcedere · et implere illud quod a ſalomone pꝛecipitur.ſed exili in quitnoli demoꝛari in loco eius:neq; in/ tendas oculum tuũ in eam ne videntes nos angeli immũdis ac turpib cogita onibus inuolutos · nõ poſſint denobis pꝛetereũtes dicere. Benedictio domini ſuper vos · benediximꝰ vobᷣ in noĩe domi ni. Impoſſibile nam q; eſt mentem bonis cogitationibus immoꝛari cum pncipa/ le coꝛdis ad turpes atq; terrenos intui⸗ tus fuerit duolutum. Aera eſt eniz illa envi nonic infen Nyi feyni onib dablle guchta Mebenm Momd Nn lone ache ſimus lati ceda lerias mina. wpbie brii oli inen ſhunl nſue ſunn utb jub ſdi wey⸗ ndi nt oble , an ritu⸗ unnit npoc ſwait utn 1 ſ len nn ch, t. nsn T rio g ns 64 dbis ini vni nis ipo⸗ tui⸗ il⸗ De fine pnie etſatiſfactiõis indicio ſalomõis ſnĩa · ocli tui cũ viderĩt alienãõ⸗ os tuũ tũc loquet᷑ pꝛaua · ⁊ iaceb tãq; ĩ coꝛde mar-⁊ ſicut gubernatoꝛ in magna tem peſtate · dices aũt percuſſerũt me· ſed nõ dolui · et deluſerũt me ego aũt neſciui Derelictis ergo nõ ſolum turpibo ſ etii terrenis cogitationibo vniuerlſis · erigen⸗ da eſt ſemper ad celeſtia noſtre mẽtis in/ tentio· m ſaluatoꝛis noſtri ſententiam. Abi eĩ ego ſuʒ ĩqtillic ⁊ miſter meꝰerit · Solet enĩ frequẽter accidere· vt dum vl ſuos vel alioꝝ lapſus/imperitoꝝ qͥſpiã miſerantis retractat affectuipᷣe etiam ſe̊ᷣ tiliſſimi teli voluptuario perſtringatur aſſenſu ·et initiũ ſub ſpecie pietatis exoꝛ. tũ· obſceno acnoxio fine cõcludat. Sũt enĩ vie quę vident᷑ apud homine ſ recte · nouiſſima aũt earũ veniẽt in pfundum inferi. Qua ꝓpter ſtudendum eſt nobᷣ vt virtutũ potius appetitu et deſiderio regni celoꝛũ · q; noxijs vicioꝛũ recoꝛdati onibe noſmetipᷣos ad cõpunctionẽ lau⸗ dabilem ꝓuocemusqꝛ neceſſe eſt tãdiu quẽpiam peſtilentiſſimis cloace fetoꝛib/ pꝛefocari · quãdiu ſupꝛa eam ſtare vel ce num eius voluerit cõmouere De ſatiſfactiõis indicio etobli⸗ nione pꝛeteritoꝛum criminum. Caß. x. Ouerimus aũt nos vt ſepe dixi mus · tũc demũ pꝛo pꝛeterij ſa⸗ tiffeciſſe peccatis · cu ipi motus atq; affectus per quos penitenda cõmi⸗ ſimus· fuerint de noſtris coꝛdibb ampu/ tati. Qð tamen nullus obtinere poſſe ſe credat ·q nõ pꝛius ipas cauſas atq; ma terias ꝓ quibus in illa collapſus eſt cri⸗ mina ·omi ſpiritus feruoꝛe ſucciderit.vt Vrbi gratia · ſi in foꝛnicationẽ vel adul/ teriũ pernicioſa femina rũ familiaritate collapſus eſt· ſumma feſtinatiõe etiã ip. ſum earũ deuitet aſpectũ · aut certe · ſi per abundantiã vini epularũq; eſt nimieta te ſuccenſus·illicitam ciboꝛuʒ crapulam ſumma diſtrictione caſtiget. Etrurſuʒ· ſi inperiuriũ· aut furtũ ·aut homicidiuʒ. aut blaſfemiã · pecuniarũ deſiderio atq; amoꝛe coꝛruptus incurrit· materiã aua ricie illectricẽ ſuę deceptionis abſcidat. Si in iracundie viciũ· ſuperbie paſſiõe Wwellitur. arrogantie ipius fomitẽ ſum ma hũilitatis virtute cõnellat. Et ita vt vnũquodq; peccatũ poſſit extigui cau ſa atq; occaſio per quã vel ob quam ad⸗ miſſum eſt debet pᷣmitus amputari. Iſto eteni curationũ remedio ad obliuioneʒ quoq; admiſſoꝛũ criminũ ſine dubio p- nenietur. In quo tempoꝛaliter ſit agẽda penitudo etin quo finẽ habere Erum iſta pꝛedicte obliuionis v diffinitio ſuꝑ capitalib tantũ ſit criminiby cõſtituta · quęmo⸗ ſayca quoq; lege dãnantur· quoꝛũ ſicut pↄuũſatiõeʒ bonam abijciũtur vel cõſu⸗ mũtur affectus ·ita etiã accipit pnĩa finẽ Ceterũ ab ipis minutis in quibus ſepti es iuſtus cadit in die · vt ſcriptũ eſt· etre ſurget· nũqꝙᷓ; deerit pe nitudo. Aut eĩ per ignoꝛantiãaut per obliuionẽ aut ꝑ co- gitationẽ· aut per hmonem · aut per obre ptionẽ· aut per neceſſitatẽ aut per fragi⸗ litatez carnis · ſingulis diebus vel inuiti Vl volentes freqnẽter pctã incurrimꝰ. pꝛo quibyet dauid oꝛans dñm · purifica tionẽ atq; indulgẽtiã depꝛecatur dices. Delicta quis intelligit:ab occultis meis munda me et ab alienis parceſeruo tuo Et aplus.Non enĩ qð volo bonũ hoc fa cio · h qd odi malum hocago · Et ꝓ qui⸗ bus idem etiam eiulãs ꝓclamauit. In felix ego homo·quis me liberabit de coꝛ poꝛe moꝛtis huius. Tanta eni in bis fa cilitate tan qᷓ; naturali lege pꝛolabimur vt quantalibet circumſpectioneatq; cu ſtodia caueantur. nõ poſſint ad plenum iſta vitari. De his ſiquidem vnus diſci puloꝛum queʒ diligebatieſus· abrupta definitione pꝛonũciat dicens. Si dixeri mus:·quia peccatum non habemus · ipi nos ſeducimus· ⁊ verbum eius nõ eſt in nobis. Pꝛoinde ad perfectionis culmẽ pertingere cupienti:nõ ſatis pꝛoderit ad r. ſinem penitentie perneniſſe · id eſt· ab illi citis tempare · niſiletiã in illis virtutibo i defeſſo curſu ſemetipᷣm ſem per extẽderit. quibus ad ſatiſfactiõis indicia perueni „ — dibus quę abhoꝛret dominus. quem qᷓ; abſtinuiſſe ſufficiet: niſi etiam illa, bonn virtutum fragrantiã qua dominus de lectat· puritate coꝛdiſ apoſtolice chari tatis perfectiõe poſſederit. Hucuſq; ab bas pynufius de ſatiſfactionis indicio acpenitentie fine diſſeruit. Qui licet vtĩ eius cenobio reſidere mallemus · ſollici⸗ to depꝛecaretur affectu · Camen fama ſcythiotice ſolitudinis inuitatos cum re tinere nõ poſſet emiſit. Explicit collatio habita cuʒ ab bate pynufio de penitudinis fi/ ne etſatiſfactionis indicio. In cipiunt capitula collatiõis ab⸗ batis theone de remiſſione qui quageſime. Laß.i. Vomogdo theonas ad abbatẽ iiiobhannem wnerit. zj Exhoꝛtatio abbatis iohan⸗/ nis ad theonã ⁊ ceteros qͥ cuʒ eoo venernnrt. iij De decimarũ pmitiaꝝ oblatõe iij Qabrabam dauid ⁊ ceteri ſan⸗ cii madata legis fuerint ſuper/ „ V ſub euangelij gratia degetes afſupare debeãt madata legalia vi L euãgelij gratia ſicut perfectis tmnmibuit regna celoꝝ ita veniabi liter ſu ſtentet infirmoos. vij L in noſtra ſitum ſit poteſtate · vyrtrüũ ſub euan gelij gratia an ſb lllLeegis velimus terroꝛe ↄſiſtere. vij Quẽadmodum theonas coniu⸗ gem ſuã vt ⁊ ipa renũciaret ex⸗ PPoꝛtatus ſit. iIx Quẽadmodum nõ acquieſcen te vrroꝛe ſua ad monaſteriũ peruo larit. x Satiſfactio ꝓ. eo ne diſcidia cõ/ in gib ſugdere videzmur· tur. Mec eni a fetidiſſimis criminum ſoꝛ xix Interrogatio cur totis quĩqua⸗ xr Reſponſio. xxi Interrogatio vtrũ abſtinentia ie tinnij relaxata nõ obſit coꝛpor? vyxx Decauſa ⁊ initio qᷓ xi . 7 . Inquliſitio eurin egypto tot di eerbusquinquageſime nõ ieiune twur nec genua in oꝛatione cur⸗ yij Reſponſio de natura eoꝛũ quebd na vel mala vel media ſunt. xiij Quale bonũ ſit ieiuniũ. ie- So n —2L, ,„— xiij nõ ſit ̈ncipale bonũ ieiuniũ. xvy Opncipale bonũ nõ ꝓpter inferi us bonüũ debeat exerceri. xvi Quõga ceteris bonis pꝛincipale dDiſcernatur bonum. xvij Derõe ⁊ vtilitate ieiunij. NMoõ ſp cõgruũ eſſe ieiuniũ. gieiinta diebus ieiuniũ relaxet. caſtitati nij Heſwonſio deſeruando continen tietemperamento. * xryxiij De refectionis tpe atʒ menſura? xxiiij Interrogatio de diuerſa obßua tione quadrageſime. xxy Reſpõſio eo q ad anni decimas quadrageſimeieiuniũ referat᷑. xxvi Quomodo etiam pꝛimitias no⸗ ſiras dño debeamus offerre. xxvij Cur diuerſo dierum numero q⸗ dIdyragelima a plerisq; obpuet xxviij Quare vocetur quadrageſima cum triginta et ſex tãtummodo Diebus ieinnetur. yirr 'pperfecti ſu ergredientur legẽ gquagdrageſime. io qᷓdrageſime. rxxxi Interrogatio quemadmodũ in- telligi debeat qð ait apoſtolus ppeccarum in vobis non domia xxij Reſponſio de differentia gratie eetlegalium pꝛeceptozum. vxxiij Deeo ꝙleuioꝛalſunt euangelij pᷣ cepta qᷓ; legis. xxxiiij AQuemadmoduʒ quis pꝛobetur leren ſonis gloe tus cen wio litate bice en doog ſit⸗ adal nent ſcnn r hehinn alot nun orem tüiobe Media rensre llore⸗ ſuofn ſiisſut ſuna iſee⸗ ſolun che dbe — = — ne 1. uni. niri ie ꝓxv Interogatio cur interdum pꝛo penſius ieiunãtes carnalibus incentiuis acriꝰ vrgeamur. xvi Reſponſio ꝙ hec queſtio future collationi debeat reſernari. Erxpliciũt capitula. Incipit col-⸗ latio pꝛima habita cum btõ the na deremiſſione quinq̃geſune. Binſquã Vrba collatiõis hi/ PpP V ius habita cum ſum mo viro abbate theo na incipiamus euol nere · neceſſarium reoꝛ: vt initium cõuer- ſionis eius bꝛeui ᷣmone perſiringam.qꝛ ex hoc vel meritum viri vel gratia euidẽ/ tius poterit patere lectoꝛi. Hicigit᷑ ado leſcens admodum · parentum ſtudio im perioq; connexus eſi vinculo coniugali Nam duz pudicicie eius religioſa ſedu litate pꝛoſpiciuntet ancipitẽlapſuʒ lu⸗ brice verentur etatis · pꝛeueniẽdos ado leſcentie motus·licito nuptiarum reme. dio crediderunt. Cum ergo hic vniꝰ lu ſtri tempus cum coniuge peregiſſet· vet ad abbatẽ iohannem · qui tunc temport merito ſanctitatis electus diaconie pꝛe⸗ ſidebat. Non enĩad hunc graduʒ quili bet pꝛopꝛia voluntate aut ambitione ꝓ nehitur ·ſed is quem cunctoꝛum ſenioꝛũ cetus· etatis pꝛerogatiua et fidei atq; x½ tutum teſtimonio · excellentioꝛẽ oĩbo ſbli mioꝛem q; cẽſuerit. Ad hunc inquã bea tũ iobannem cuʒ pie deuotionis ſtudio pꝛedictus tunc iuuenis adueniſſet defe rens religioſa munera inter ceteros poſ ſeſſoꝛes · qui certatim decimas vel pꝛimi tias frugum ſuarum memoꝛato ſeni de ſuis ſubſtãtijs offerebãt· videretq; eos ſenex cum multis ad ſe muneribus ↄflu xiſſe · et deuotioni eoꝛum viciſſitudinem cuperet recompenſare · cepit eis ſᷣm apo⸗ ſtolum ſpiritalia ſeminare:quoꝛum me⸗ tebat dona camalia · deniq; ita ſermonẽ . adboʒꝛtationis inſtituit. Exhoꝛtatio abbatis iohannis ad theonã ⁊ ceteros qui cuʒ eo venerunt. Lap̃ᷣ. ij. Electoꝛ quidem o filij pia vro⸗ d mnm munerũ largitate et deuo⸗ tionem huius oblationis · cniꝰ diſpenſatio mihi credita eſi·gratant᷑ am plectoꝛ · qui Aſideli ter pꝛimitias veſtras ac decimas indigentiũ vſibus pꝛofutu⸗ ras velut ſacrificium dño bone ſuauita. is offertis· harum ſcilicet oblationẽ ple nitudinem quoq; fructuum vniuerſeq; ſubſtantie veſtre· ex qua hec dño deliba⸗ ſtis · vberti benedicendã credetes: voſ. q; ſcᷣm mandattilliꝰ ſidẽ multiplici vber⸗ tate bonoꝝ oĩm etiã in hoc ſeculo cumu⸗ landos·honoꝛa deum detuis iuſtis labo ribus · et deliba ei de fructib iuſticie tuę vt impleãtur hoꝛrea tua abundantia tri tici· vino aũt toꝛcularia tua redundent. Quam deuotionem fideliter exequẽtes· ſcitote vos legis antique iuſticiã cõſum maſle · ſub qua tunc poſiti ⁊ tranſgrediẽ tes eamreatũ ineuita biliter incunebãt · et implentes ad perfectionis apicem per uenire nõ poteran. De decimarũ et pꝛimitiarnʒ ob latione. CLCaaß. ij Etcime ſiquidem pꝛecepto dñi d vlſibus leuitarum · oblationes Vero ac pꝛimitie erant ſacerdo/ tibus conſecrate · ſed pꝛimitiarũ hicerat modusvt quinquageſima pars vel fru gum vel animalium · templi vel ſacerdo tum miniſterio pꝛeberetur · Quẽ modũ tepidioꝛes quiq; infideliter minuentes religioſiores vero etiam cumnlantes · illi ex ſexageſima ·hi autẽ exquadrageſima fructuũ ſuoꝛũ parte pendebant. Iuſti eĩ quibus lex nõ eſt poſita ſic pꝛobant᷑ nõ eſſe ſub lege · vtiuſticias legis nõ ſolum implere · verüetiam ſuperare contendãt · ſitq; deuotio eoꝛum legali maioꝛ impe⸗ rio:quęobſeruantiam cumulans pꝛece⸗ ptoꝛum voluntaria addat ad debita. abꝛaham dauid et ceteriſan cti mandata legis fuerint ſup⸗ ð x z„ gre...· LKoaß iiie La namc; et abrabam future i legis pꝛecepta legimus ſuper⸗ greſſumcum ſuperatis quattu oꝛ regibus · ð ſpolijs ſodomoꝛum queſi bi vlut victoꝛi nõ immerito debebãtur · etquidẽ regeipſo cuius ſpolia retulerat ſuppliciter offerente · nihil genitus acqui eſcit attingere · ſub diuini nominis teſti⸗ ficatione pꝛoclamans:Extendo manuʒ meam ad deum excelſum · qui fecit celuʒ et terram · ſi a filo ſubtegminis vſq; ad coꝛrigiam calige accipiam ex omnib ꝗᷓ tua ſunt Sic dauid pᷣcepta leg ↄgnoui mus ſupergreſſum·qui pꝛecipiente moy ſe. vt inimicis talio redderetur nõ ſoluʒ hoc nõ fecit· verumetiam dilectione com plexus eſt perſequentes· et pꝛo bis domi no pie ſupplicans etiã lu gu bꝛiter fleuit · et vltus eſt interfectos. Ita heliaʒz quoq; et hieremiam pꝛobamus nõ fuiſſe ſub le ge · qui cum licito /vti coniugio abſhre⸗ pꝛehenſione potuerint · perſeuerare tamẽ virgines malu erunt. Sic heliſeum ac re liquos eiuſdem pꝛopoſiti viros: moſay⸗ ca legimus ſuperaſſe mandata · dequibo apoſtolus ita dicit. Circũierunt in melo tis · in pellibus capꝛinis · an guſtiatiaffli cti· egentes quibus dignus nõ erat mũ⸗ dus · in ſolitudinibus errantes: et in mõ tibo· in ſpeluc·⁊ in caunis terre. Quid de filijs Jonadab filij rechab dieaz qs bieremie ꝓphete offereti ex pꝛecepto dñi xini ita legimus reſpondiſſe: Mõ bibe mus vinuʒ quia ionadab filius rechab pater noſter pꝛecepit nobis dicens. N5 biben vinũ vos ⁊ ſilij vri vſq; in ſempit᷑ nuʒet domũ nõ edificabitis et ſementẽ nõ ſeretis et vineas nõ plantabitis n“ babebitis · ſed in tabernaculis habitabi tis cunctis diebus veſtris. Ande etiam ab eodem ꝓpheta merẽtur audire. HMec dicit dominus exercituum deus iſrahel⸗ Mõ deficiet vir de ſtirpe ionadab filij re chab ſtans in conſpectu meo cunctis di ebus. Qui omnes offerre poſſeſſionum fſuarum cecimas nõ contenti ſed ipa p⸗ dia reſpuentes ſemetipos potius deonc ſuas animas obtulerũt pꝛo quibus nul la ab homiefieri cõmutatio poteſt. ſicut dominus in euangelio conteſtat:Qnaʒ dabit homo cõmutationẽ ꝓ anima ſua. ſub euangelü gratia degen⸗ tes ſuperaxe debeant mandata Aa ꝓpt ſcire debem? nos · a qb⸗ nsoõ iã exigit legale mãdatũ ·ſʒ ꝗͥ bbꝛeu ãgelic?qͥtidie intonat ſmo · ſi vis perfectus eſſe:· vade vende omnia quę habes ⁊ da pauperibuſ ⁊ habeb the ſaurum in celo · et veni ſequere me · cũ de⸗ cimas de ſubſtantijs noſtris offerimus co· adhuc quodãmodo ſub legis ſarci na detineri · et ner dum ad euangelicum illud faſtigium perueniſſe· qð obtempe⸗ rantes ſibi· nõ tantum pꝛeſentis vitę be⸗ neficijs · ſed etiam futuris pꝛemijs mune rat. Lexeĩ factoꝛibus ſuis nõ reòrũ cele ſtium pꝛemia ·ſed vite buius ſolatia re/ pꝛomiſit dicens. Qui fecerit h̊ vinet ĩ eis Dñs autem diſcipulis ⁊ amicis ſuis · be ati inquit pauperes ſpiritu · qm̃ ipoꝛum eſt regnum celoꝛumet omnis qui reliqꝗᷓ⸗ rit domũ · vel fratres aut ſoꝛoꝛes · aut pa trem· aut matrẽ· aut vxoꝛẽ aut ſilios aut agros · ꝓpter nomen meũ centu plum ac cipiet et vitam eternã poſſidebit. Necĩ⸗ merito. Non em tam laudabile eſt ſi ab illicitis · q;ᷓ ſi etiã a licitis tem peremus et his pꝛopter eius reuerentiam nõ vta⸗ mur · qui ea nobis pꝛopter infirmitatem noſtram vtenda permiſit· Itaq; ſi etia bi qui decimas fructuum ſuoꝛum fideli ter offerentes pꝛeceptis domini antiqui⸗ oꝛibus famulanturnec dũ poſſunt euã gelicum culmen aſcendere · illi quine H quidem faciunt quantum ab eo ablint manifeſtiſſime peruidetur. Nam quem⸗ admodum poterũt euangelice gratie eẽ participes · qui conſum mare etiã leuio⸗ ra legis pꝛecepta contemnunt: Quoꝛũ facilitatem vſq; adeo imꝑioſa legiſtato ris verba teſtantur· vtetiam maledictuʒ non implentibus pꝛoponatur. Maledi⸗ lin⸗ j ctus enĩ inquit qui nõ permanſerit in oĩ bus quę ſcripta ſunt in libꝛo legis huiꝰ. vt faciat ea. Hic autem pꝛo excellentia ⁊ ſublimitate mandatoꝛum diciturq po/ teſt cape capiat· Illic legiferi violẽta cõ pulſio pꝛeceptoꝛum indicat paruitateʒ. Conteſtoꝛ enĩ inquit vobis hodie celuʒ et terram · ꝙ ſi nõ cuſtodieritis pꝛecepta Tomini dei veſtri:peribitis a facie terre. Hic magificẽtia ſbᷣlimiũ mãdatoꝝ·ipᷣa nõ tã ĩperãtis qᷓ; adhoꝛtantis ↄditione ſignatur ·ſi vis perfectus eſſe fac hoc aut illð · Ibi inexcu ſa bile etiã recuſantibus moyſes pondus ĩponit. Hic conſilio tã tum volentibus et ad perfectionem feſti nantibus domin? occurrit. Non eniʒ ge neraliter pꝛecipienduʒ eratnec vt ita di xerim canonice ab omnibus exigenduʒ id quod pꝛopter miriſicam ſublimitateʒ nõ poteſt paſſiʒ ab om̃ibus appꝛehendi · ſed conſilio potiꝰ pꝛouocant᷑ oẽs et gra· vt hi qui magni ſunt poſſint perfectione virtutum nõ immerito coꝛonari:qui au tem parui ſunt ·et menſurã etatis pleni⸗ tudinis chriſti implere non poſſuntlicet fulgoꝛe maioꝝ velut ſiderum tecti latere videanturtamen a tenebꝛis maledictio num qusę in lege ſunt alieni:nec pꝛeſenti um maloꝛum cladibus abdicanturnec ſupplicio plectantur eterno. Non g chri ſius ad illa virtutuʒexcelſa faſtigia quẽ⸗ qu ã pꝛecepti neceſſitate conſtrin git· ſed liberi arbitrij pꝛouocat poteſtate et ſalu⸗ britate conſilij et deſiderio perfectionis accendit. Abi enĩ pꝛeceptum · ibi neceſſi tas et vbi neceſſitas·ibi ⁊ difficlłtas: vbi difficultas · ibi ⁊ negligẽtia · vbi negligẽ/ tia · ibi ⁊ peccatũ · vbi pctm̃ · conſequẽter et pena. Cuſtodientes wro hec ad que pᷣ ſixe legis ſeueritate coguntur penam po/ tius que ab illa intentabatur effugiunt · quã mercedem aut pꝛemia conſequan/ CX euſãgelij gratia ſicut ꝑfectis tribuit regna celorum ita venia/ biluer ſuſtẽtet infirmos. CTCTaßp. vi. one quinquageſime Tacqʒʒ ſicut foꝛtes ad ſublimia i atq; pꝛecelſa euangelicus pᷣmo flfuuſtollitita non patitur infir⸗ mos ad ima demergi· periectis quidem tribuens beatitudinis plenitudinem ve niaʒ vero infirmitate ſuperatis imparti ens. Lex enim conſummantes pꝛecepta ſua in vtriusq; meriti velut quodã me⸗/ ditullio collocauitquantũ a tranſgrel⸗ ſoꝛum damnatione ſecernens · tantuʒ ſe⸗ parans a gloꝛia perfectoꝛum. Quod qͥ‚ dem qᷓ; infimũ qᷓ; q; miſerabile ſit · vel ex pꝛeſentis vite ſtatu et comparatione per ſpicite · in qua miſerrimũ ducitur · ſi hoc tantum quis ſtudeat aclaboꝛet:ne reus modo inter honeſtos homines.⁊ nõ etiã locuples ac honoꝛabilis ⁊ glorioſus ha beatur. ENin noſtrg ſitum ſit poteſtate yvtrũ ſub euagelij gratia an ſub legis velimus terroꝛe cõſiſtere. AVamobre in noſtra hodie ſitũ eſt poteſtate · vtrum ſub euange lij gratia an ſub legis velimus terroꝛe conſiſtere. Cuilibetenim parti ꝓ qualitate actus ſui vnumquemq; ncce eſt aggregari · Nam aut ſupergrediẽtes legem· ſu ſcipit chriſti gratia:aut certe in ferioꝛes velut bitoꝛes ſuos ſibiq; ob⸗ noxios lex retentat. Reus namq; legaliũ pꝛeceptoꝛum nequaq; euangelicam per fectionem valebit attigere· qu auis chri⸗ ſtianum ſe et domini gratia liberatuʒ in/ aniter gloꝛietur · Non ſolum enim h̊ cre dendus eſt adhuc eſſe ſub lege · qui ea ꝗᷓ lex pꝛecipit detrectat implere · ſed etiam ille qui ea tantum que lex iubet obſerua⸗ re contentus eſt ac nequaq; vocationi ⁊ gratie chriſti cõdignos exhibet fructus · vbi nõ dr · decimas tuas et pꝛimitias of⸗/ feres domino deo tuo · ̊ vade vende om nia que habeset da pauperibus · 1 habe bis theſaurum in celo · et veni ſeqre me. vbi ob perfectionis magniſicentiam diſ cipnulo poſtulanti:ne breuiſſimũ quideʒ hoꝛe ſpaciũ pꝛo patris conceditur ſepul 1 F5 CToll tura· nec bũane charitatis officiuz · diui ni amoꝛis virtuti prefertur. Qucadmodũ theonas cõiugẽ —— . ſuã vtet ipſa renunciaret erpoꝛ tatus ſit. CLaß. vij. Aibus auditis leatus Theo⸗ nas inextignibili deſiderio euã gelice perfectionis accenſus ſe⸗ men verbi fecundo coꝛde conceptum · qᷓᷓ pꝛofundis atq; edomitis condidit ſulq· in eo vel maxime humiliatus atq; com. punctus · ꝙ eum ſenexnon ſolum euãge licam perfectionem nõ attigiſſe dixiſſet · ſed etiam vixlegis ipius adimpleſſemã/ data. Siqu idem cum decimas frugum ſuarum ſolitus eſſet diaconie annis ſin⸗ gulis pendere· pꝛimitiarum rationem ne audiſſe quidem ſealiquando ·quã tamẽ etiam ſi ſimiliter impleſſet longe nihilo⸗ minus ſm ſenis ſententiam ſe ab euãge lica perfectiõe diſtare ſuppliciter fateba⸗ tur. Domü ita q; reuertitur meſtus · illa q; affectus triſticia · que penitentiam ad ſalutem ſtabilem operatur · ac de ſua iaʒ voluntate ⁊ definitionenon dubius · er⸗ ga ſalutem coniugis omnem mentis ſol licitudinem curamq; conuertit eãq; ad ⁊eſiderium quo fueratipᷣe ſuccenſus · ce pit exhoꝛtatiõe ſimili pꝛouocare · ⁊ vt ðdo pariter in ſanctimonia ⁊ caſtitate ſerui⸗/ rent · diurnis nocturnisq; fletibus ãmo nere dicens:conuerſionem melioꝛis vite nequaquã eſſe pꝛotelandam · quia necel/ ſitati ſubite moꝛtis vana ſpes immatu/ re non pꝛeiudicaret etatis·quippe que in fantes pueros adoleſcẽtes: pari vt ſenes ſoꝛte pꝛerireer. Quẽadmodum nõ acquieſcen te vxore ſua ad monaſteriũ per- unolarit. CTaaß. ix. AIAIUmq; huiuſmodi obſecratio cmbus in giter perſiſtenti · ↄiunx duriſſima nõ pꝛeberet aſſenſũ · ſeq; diceret ſolatio maritali pꝛo etaſ̃ᷣ ſue floꝛe penitus abſtinere non poſſe · ac pꝛo tio xx abbatis Theone inde ſiquid veſerta ab eo criminis admi ſiſſet illi ptius aſcribendum · qui coniu gij federa dirupiſſet.Ad hec ille cum diu conditionem nature pꝛetendiſſet huma ne· quã fragilẽ ⁊ incertam periculoſum eſſ carnalibus deſiderijs ⁊ operibus di utius implicari · adijciens aſtruebat· nõ licere cuiq; eius ſe boni extoꝛrẽ facere qð didiciſſet maioꝛisq; eſſe noxe deſpicere cognitam bonitatem:qᷓ; incognitam nõ amare · pꝛoĩde ſe iã reatu etiã pᷣuaricati onis inuolui·:ſi inuẽtis tam pꝛeclaris tã q; eeleſtibo donis:terrena ac ſoꝛdida pᷣtu liſſet · Ad omnẽ ſane aiebat etatẽ oẽm q; ſexum perfectionis magnificentiam per tinere· ⁊ vniuerſa eccleſie membꝛa ad cõ ſcendendam ſublimium meritoꝛum cel ſitudinem pꝛouocari · dicente apoſtolo · ſic currite vt compꝛehendatis·nec pꝛopt᷑ lentoꝛum et ſegnium moꝛas: paratos at q; ala cres debere ſubſiſtere· cum rectius ſit · vt deſides a pꝛecurrentibus inciten tur · qᷓ; vt pꝛoperantesa reſidentibus ob ligent. ꝛoide ſtatutũ ſibi dicebat de cretũe; eſſe renũciare ſeculo ac moꝛi mũ do · vt viuere poſſit Zdo·⁊ ſi banc beatitu dinẽ nequeat obtinere · vt cum ſocia ſua in conſoꝛtium tranſeat chriſti· malle ſe velcum vnius membꝛi diſpendio ſaluũ fieri · et velut debilem introire ĩ regnũ ce⸗ loꝛuʒ· q;ᷓ cũ ſoliditate coꝛpoꝛis cõdemna ri. Adijciebat aut etiã iſta dicẽs. Si mo yſes pꝛo duricia coꝛdis dimitti permit⸗ tit vxoꝛes · quare hoc non ſinat chriſtus pꝛo deſiderio caſtitatis · pꝛeſertim cum idem dominus inter ceteras affectiones id eſt· patrum matrum ac filioꝛum qui⸗ bus omnem reuerentiam non ſolum lex ſed etiam ipſe pꝛeceperat exbibere· tamẽ pꝛ:o nomine ſuo ac deſiderio perfectiõis non ſolum contemnenda ſimpliciter · ſ etiam odio habenda eſſe decernens · con iungat eis ſimiliter etiam vxoꝛuz nomẽ dicens · et omnis qui reliquerit domum vlfratres aut ſoꝛoꝛes aut patrẽ aut ma trem aut vxoꝛem aut filios autagros ꝓ⸗ pter nomen meum centuplum accipiet · tt el⸗ tuu di ſon etn in⸗ ge l⸗ cut g Vn fen u tupl. ſfien hipn rioi⸗ ger iug huc et ve dyn fiune neſa ſutin nodo li in nbif tche ſaen dan latu tigie ſent aſot woſi⸗ Patre ſoes ſui⸗ icb fer ſon⸗ — — — S=☛ = — — — — — — ☛ iet⸗ et vitam eternam poſſidebit. Intantum ergo perfectioni quã pꝛedicat nibil pati tur comparari· vt illam quoq; neceſſitu dinem ſoluat patris ac matris·que ſcdᷣʒ apoſtolum pꝛimum obtinet in repꝛomiſ ſione mandatum ·honoꝛa ſcilicet patrẽ et matrem·quod eſi mandatum pꝛimuʒ in repꝛomiſſione.vt bene ſit tibi ⁊ ſis lon geuus ſuper terram · eamq; deſpici pꝛo ſuo amoꝛe pꝛecipiat. Euidenter itaq; ſi cut eos euangelicus ſermo condemnat qui non interueniente adulterij crimine vxoꝛia vincula dirumpuntita ob amo rem chriſti et deſiderium caſtitatis · his qui iugum carnale reiecerint · etiam cen tupla pꝛemia repꝛomittit. Quapꝛopter ſi fieri poteſt · vt ad hanc optatiſſimaʒ mi hi partem · accepta tandẽ ratione flecta ris · ſcilicet vt domino ſeruientes: penam gehenne pariter euitemus· charitateʒ cõ iugij non refuto:immo etiam maioꝛead huc dilectione complectoꝛ:agnoſco enĩ et veneroꝛ adiutricẽ meã · dñi m ſentẽtia deputatam et indirupto eidẽ federe cha ritatis in chriſto coherere non reſpuo· nẽ a me ſeparo quod dominus mihi pꝛime ſtatim conditionis lege coniunxit dum modo ſis et ipſa quod cõditoꝛ eſſe te vo luit · Si vo nõ ad adiutoꝛiũ eſſe voluerꝭ ſed in deceptionem·⁊ amminiculũ tenõ mihi ſed aduerſario malueris exhibere · atq; obhoc attributum putas coniugij ſacramentuʒ · vt te huic que ingerit᷑ frau dans ſaluti :inſuper etiam mea diſcipu⸗ latu retrabas ſaluatoꝛisita illam abba tis iohannis immo chriſti oꝛe pꝛolatam ſententiam viriliter appꝛehendam vt me a ſpiritali bono nulla carnalis auellere poſſit affectio. Qui enim inquit nõ odit patrem et matrem et ſilios et fratres ⁊ ſo roꝛes et vxoꝛẽ etagros adhuc ãt ⁊ aĩaʒ ſuãa ñnpᷣt me eſſe diſcipulus. Cuʒg his atq; hniuſmodi verbis muliebris non flecteretur intentio· et in eadem obſtina/⸗ tionis duricia permaneret · ſi ego inquit emiſſione quinqua beatus Theonas te abſtrahere a moꝛte non poſſum · nec tu me ſeparabis a chri ſto. Tutius ẽ autẽ mihi cum homine cᷓ; cum deo habere diuortium Aſpirante itaq; gratia dei · definitionis ſue executi- onem inſtanter aggreſſus eſt· nec intepe⸗ ſcere per aliquam moꝛã deſiderij ſui paſ ſus eſt ardoꝛem· nam confeſtim om̃i mũ/ dana facultate nudatus ad monaſteriũ doꝛe ſanctitatis et bumilitatis enituit. vt beate memoꝛie iobannead dominum ex hac luce migrãte·ſanctoq; Helia vi⸗ ro qui haud minoꝛ deceſſoꝛe ſuo fuit ſi⸗ militer decedentetertius theonas vniu⸗ ſoꝛum pꝛeelectus iudicio·in diaconie eis diſpenſatione ſucceſſerit. Satiſfactio pꝛo eo ne diſcidia coniugibus ſuadere videamur Lapx. Emo autem exiſtimet nos bec n ad pꝛouocanda cõiugioꝛuʒ di unoꝛtia texuiſſe · qui non ſolum nuptias minime condemnamus. verum etiam apoſtolicam ſequentes ſententi⸗ am · dicimus honoꝛabile connubium in omnibuset thozꝛus immaculatus: ſed vt lectoꝛi initium conuerſionis:quo tan tus ille vir deo dicatus eſt fideliter pan⸗ deremus.A quo bona gratia hoc pꝛimũ Txpoſco · vt ſiue h̊ ei placeat ſiue diſpli⸗/ ceat:me quoqmodo a calumnia alienuʒ eſſe concedens in ſuo hoc facto aut lau⸗ Let aut repꝛehendat auctoꝛem. Ego au tem qui non meam ſuper hac re ſententi am pꝛompſi ·ſed rei geſte hyſtoꝛiam ſim/ plici narratione complexus ſum· equuʒ eſt vt ſicut mihi de eoꝛum qui hoc factũ pꝛobant laude nihil vendico · ita eoꝛũ ꝗͥ id impꝛobant non pulſerinuidia. Ha⸗ beat ergo ſuum de illo vt diximus vnuſ quisq; iudicinʒ· ſed moneo vt ita cenſu ram ſui caſtiget examinis · ne ſe equioꝛeʒ 14 Collatio xX abbatis Theone aut ſanctioꝛem diuino credat eſſe iudi⸗ cio · quo in eum etiam apoſtolicarum col lata ſunt ſigna virtutum vt taceam de tantoꝛum patrum ſententia · a quibus factum eius non ſolum minime repꝛehẽ⸗ ſum· verum etiam vſq; adeo collauda/⸗ tum eſſe ma nifeſtum eſt· vt eum ſummiſ/ gc ſublimiſſimis viris in diaconie electi one pꝛetulerint. Et puto tot ſpiritalium viroꝛum deo auctoꝛe pꝛolatum non er⸗ raſſe iudicium · quod etiam tanta ſigno⸗ rum vt ſupꝛa iam dictum eſt admiratio confirmabat. Inquiſitio cur in egypto totis diebus quinquageſimenon ie iunetur nec genua in oꝛatione curuentur. Cap.xi. Ed iam tempus eſt vt pꝛo⸗ ſmiſſe diſputationis oꝛdineʒ ꝓſequam̃. Igit᷑ abbas The onas cum diebus quinquageſime nos ĩ noſtira cellula viſitaſſet: veſpertina oꝛa tionum ſolemnitate trãſacta· humi pau lulum conſidentes· cepimus diligẽtius percontari · cur apud eos tanta obſer⸗ uantia caueretur · ne quis penitus totis quinquageſime diebo· vel genua in oꝛa⸗ tione curuaret · vel vſq; ad hoꝛam nonã ieiunare pꝛeſumereteoq; id diligentius ſcrutabamur:quod nequaq; hoc tanta cautione ſeruari in ſyrie monaſterijs vi⸗ Teramus. Reſpõſio denatura eoꝛum que bona vel mala vel media ſunt. Dbec abbas Theonas tali a vſus eſi ſermonis exoꝛdio. . Opoꝛtet quidem nos aucto ritati patrum · conſuetudini qʒ maioꝛum vſq; ad noſtrum tempus per tantam annoꝛum ſerieʒ pꝛotelate · eti am non percepta ratione cedere eamq; vt antiquitꝰ tradita eſtingi obſeruãtia ac reuerẽtia cuſtodire. erũtñ qͥniã cau ſas huius rei et rationem vultis agno⸗ ſcere · accipite breuiter ea que a ſenioꝛib noſiris tradita ſuper hac inſtitutione cõ perimus· Neruntamen anteq; ſcriptu- re diuine auctoꝛitas pꝛoferaturſi placet de natura ipſius ieinnij et qualitate pau ca dicamus. vt diſputationem noſtraʒ ſubſequens ſcripturarum conſirmet au ctoꝛitas. Diuina ſapientia per eccleſia⸗ ſten omni rei · id eſt · vniuerſis ſeu pꝛoſpe ris ſen que aduerſa putantur ⁊ triſtia · tẽ pus eſſe pꝛopꝛium deſignauit dicens. Omnibus tempus eſt ; et tempus om⸗/ ni rei ſub celo. Cempus pariendi et tem pus moꝛiendi tempus plantandi ⁊ tem pus euellendi quod plantatum eſt tem. pus occidendi et tempu s ſanandi: tem/ pus deſtruendi et tempus edificandi· tẽ pus ploꝛandi et tempus ridendi·tempꝰ plangendi et tempus ſaltandi· tempus mittendi lapides et tp̃s colligendi lapi des tᷣs amplectendi et tempus longe fieri ab amplexibustempus acquirendi et tempus perdendi: tempus cuſtodien⸗ di et tempus expellendi:tempus dirum pendi et tem pus ſarciendi · tempns tacẽ di et tempus loquendi: tempus aman⸗ di et tempus odiendi:tempus belli ⁊ tẽ⸗ pus pacis ·et infra· quia tempus eſt inqt omni rei et omni facto. MNihiligit᷑ ex bis eſſe honum perpetuũ diffiniuit · niſi cum fuerit hoꝛum quid opoꝛtune et com petẽ/ ter expletum · ita vt hec eadem quę nunc opoꝛtune geſia bene cedunt · ſi unpoꝛtu⸗ no vel incongruo tempoꝛe pꝛeſumãtur· inutilia inueniantur ⁊ noxia · abſq; his dumtaxat que per ſe pꝛincipaliter vlł bo na vel mala ſuntnec aliquando poſſunt in contrarium diriuari: vt ẽ iuſticia · pꝛu dentia · foꝛtitudo · tem perantia · cetereq; in not woi⸗ w wn⸗ ſonn aſfe lan bonn Dt amd wen gui⸗ eho⸗ ſehel lud⸗ wn wp tue Can ben⸗ dior tl a on ſen apo bi hn gul e i ſun g De remiſſione quinquageſime virtutes · ſiue ediuerſo vicia quoꝛum de finitiones in aliam partem cadere omni no mutari venon poſſunt. Si qua ve⸗ ro in vtrum q; affectũ poſſunt aliquan/ do tranſire · vt pꝛo qualitate vtentiuʒ vl bona inueniantur vel mala·hec non ab/ ſolute ꝓ ſua natura· ſed ꝓ perpetrantis affectu et opoꝛiunitatetempoꝛis · vel vti lia interdum vel noxia ſentiuntur. Quale bonum ſitieiunium. Namobrem nunc queren⸗ dum eſt · quid ſuper ieiunio⸗ rũ ſtatu decernere debeamꝰ· vtrum nã ſimiliter et ipſum bonum eſſe eo modo quo iuſticiam · pꝛu Tentiam ·foꝛtitudinem· aut tem peranti/ am diximus·que in partem contrariam penitus tranſire non poſſunt · an mediuʒ quid:quod interdum factum poſſit pꝛo/ Teſſe interdum pꝛetermiſſuʒ condemna/ re non poſſit:quodq; nonnunqᷓ; egiſſe repꝛehen ſibile ſit:nonnunqᷓ; pᷣtermiſiſſe laudabile.Si enĩ in illa diffinitione vir tutum·etiam ieiunium cenſeamus:vt in ter pꝛincipalia bona ciboꝛum abſtinen/ tia collocetur·erit pꝛofecto eoꝛum mala et criminoſa perceptio. Quicquid enim pꝛincipali bono contrarium eſt ſine du bio pꝛincipale malum eſſe cenſendum ẽ· Noð deſiniri a nobis ſcripturarum ſan/ ctarum non permittit auctoꝛitas. Si n· tali ſenſu ac pꝛopoſito ieiunemus vt pec catum contrahi in eſcarum participati one credamus:nonmodo nullos fructꝰ pꝛo abſtinentia conſequemurſed etiam reatum maximũ oc ſacrilegij crimen ᷣm apoſtolum contrahemus abſtinentes a cibis quos deus creauitad percipiendũ cu m gratiarumactione fidelibus· et his qui cognouerunt veritatem· quia omnis creatura dei bona ·et nihil reijciendum 5 quod cum gratiarumactiõe percipitur. Qui enim putat quid commune eſſe illi commune eſt · et idcirco ob ſolam perce/ ptionem eſce neminem legimus condem natum . niſi foꝛte iunctum quid fuerit· vł Poſtea ſu bſecutuzʒ· perquod meruerit cõ Temnair. Enon ſit pꝛincipale bonumie iunium. Caß. xiij. Caq; hoc medium eſſeetiazʒ ex i boc manifeſiiſſime declaratur- Aꝗquia ſicut non iuſtiſicat cuſto ditum ita non condemnat irruptuʒ · ni ſi foꝛte pᷣcepti tranſgreſſio magis q; eſca rum perceptio puniatur. Pꝛicipali au tem bono ita nullum opoꝛtet vacuũ eſſe tempus · vt ſine eo cuiq; eſſe nõ liceatqꝛ neceſſe eſt ceſſatione eius in maluʒ coꝛru ere negligenteʒ · Nec rurſum pꝛincipali malo vllum conceditur tempus· qꝛ qðᷣ noxium ſemper eſt nũq; poterit ſi admiſ ſum fu erit non nocerevel in partem vn⸗ ꝙᷓ; laudabilẽ cõmutari · Ac pinde ea qͥb qualitates ſiatutas videmus et tempo⸗ ra· et ꝗᷓ ſic obſeruata ſanctiſicãt · vt omiſ ſa non polluant · media eſſe manifeſtum eſt; vtputa nuptias · agriculturam · diui tias · ſolitudinis remotionem · vigilias · ſacroꝛum lectionem· meditationemq; li⸗ broꝛum.ipſaq; ieiunia · de quibus pꝛin/ cipiũ ſermonis exoꝛtum eſt Quę omnia dinina pꝛeceptio · vel ſanctarum auctori tas ſcripturarnmnon ita inceſſabiliter obtinenda nec iugiter cuſtodiẽda decre uit · vt ea paululum int᷑miſiſſe nephari/ um ſit. Qnicquid eniʒ imperatiue decer nitur moꝛtẽ irrogat nõ impletũ ·qᷓcunq; vero ſuadent᷑ potiꝰ qᷓ; iubent·facta pꝛo/ ſunt · infecta ñ puniũt Et idcirco aut oĩa hec· aut certe quedam/ꝓ cauſa · pꝛo loco· ꝓ modo ·/pꝛo tꝑe · circũſpecte agere nos maioꝛes noſtri ⁊ pꝛouide obſeruare iuſ- ſerunt · quia ſi congrue hoꝛum aliquid Lollatio xxXI Abbatis Thł continentia ieinnantis · atq; euidenter enunciat per ſe ſolum ieiunium non poſ actitetur · aptum atq; conueniens · ſi in cõgrue ineptum eſſe conſtat ac noxiuʒ· ac ſi velit quis in fratris aduẽtu in quo chriſtum debet humanitate reficere · 2 G tiſſima ſuſceptione complecti · auſterita⸗/ tem ieiu nij cuſtodire· nonne inbumani⸗ tatis potius crimen incurrit· quã laudẽ et menitum religionis acquirit: Ael ſi cum defectio ⁊imbecillitas carnis repa/ rationem virium eſce perceptione depo⸗ ſcii:non acquieſcat aliquis rigoꝛem ab⸗ ſtinentie relaxare· nonne magis crudelis ſui coꝛpoꝛis homicida·qꝙᷓ; ſalutis pꝛoui⸗ ſoꝛ eſt eſtimandus: Ita etiam cum tem⸗ pus feſtiuitatis eſcarum congruum fo⸗ tum et refectionem neceſſarie abſolutio⸗/ nis indulget · ſi quis ieiunioꝛum rigidã obſeruantiam indirupte volueritreten/ tare · neceſſe eſi vt non tam religioſus qᷓ; inconditus atq; irrationabilis habea⸗ tur. Sed et illis hec nihilominus reperi entur aduerſa qui humanam laudeʒ ie iunijs aucupanturet inani oſtentatiõe palloꝛis: famam ſanctitatis acquirunt quos euangelicus ſermo in pꝛeſenti ſu⸗ am recepiſſe mercedem pꝛonunciat · vel quoꝛum per pꝛophetam dominus ieiuni um deteſtatur· ⁊ ex quoꝛum perſona cũ ſibi obijciens ante dixiſſet:quare ieiuna uimus et non aſpexiſti· hũiliauimus ani mas noſtras ⁊ neſciſti· confeſtim ſubijci⸗ ens pꝛodidit cauſas cur non merentur audiri. Ecce inquit in dieieiunij ve⸗ ſtri inuenitur voluntas veſtra · et omnes Tebitoꝛes veſtros repetitis Ecce ad lites et contẽtiones ieiunatis · et percutitis pu gno impie. Molite iein nare ſicut vſq; in hanc diem · vt audiat᷑ in excelſo clamoꝛ Vſter. Nunquid tale eſt ieiuniuʒ quod elegi per diem affligere hominem animã ſuam: Nunquid contoꝛquere quaſi cir/ culum caput ſuumet ſaccum et cinerez ſternere: Nunqͥd iſtud vocaui ieiuniuʒ et diem acceptabilẽ domino? Deinde in fert docens quomodo acceptabilis fiat ſe pꝛodeſſe· niſi has que ſubijciũtur cau ſas habuerit conſequentes· Mõne hocẽ inquiens ieiunium quod elegi: Diſſol⸗ ue colligationes impietatis·ſolue faſci⸗ culos depꝛimentes · Dimitte eos qui cõ⸗ fracti ſunt liberos et omne onus dirũ⸗ pe · Frange eſurienti panẽ tuum et ege⸗ nos va gosq; induc in domũ tuaʒ · Cũ videris nudum operi eum:et carnem tu am ne deſpexeris. Tunc erumpet quaſi mane lumen tuum et ſanitas tua citius oꝛietur·⁊ anteibit faciẽtuã iuſticia tua· et gloꝛia domini colliget te. Tunc inuo⸗/ cabis ⁊ dominus exaudiet:clamabis et dicet ecce aſſum. Nidetis ergo ieiunium neq;ꝙᷓ; pꝛincipale bonum a dno iudica- ri · eo ꝙ non per ſeipſum ſed per alia ope ra bonum ac placitum deo fiat · rur- ſum ex accidentibus cauſis · non ſolũ va num · verumetiam odibile cenſeatur · di⸗ cente domino · cum ieiunauerint nõ exau Ddiam pꝛeces eoꝛum. Opꝛincipalebonum non pꝛo pter inferius bonum debeatex⸗ On enim miſericoꝛdia · patien⸗ n tia ⁊ veritas· vel illa pꝛedicta pᷣ cepta virtutum · in quibus vti⸗ q; bonum ẽ pꝛincipale · pꝛopter ieiunia ſunt tenenda · ſʒ potius ieiunia pꝛopter illa. Elaboꝛandum eſt enim vt virtutes ille · quę vere bone ſunt ieiunijs acquirã⸗/ turnõ vt ad ieiunioꝛum terminum ten- dant illarum geſta virtutuz. Ob hoc er go eſt vtilis carnis afflictio · ob hocei ad hibenda eſi inedie medicina · vt per illaʒ ad charitatem in qua immobile ac ſine vlla tem poꝛis exceptione perpetuum bo num eſt peruenire poſſimus. Neq; enim medicine aurificine vel ceterarum queĩ hoc mundo ſunt artium diſciplina · pro te⸗ tuen pyo⸗ tl tioſ hi wini ſtail igo nnti gnin fone nati tini llag lnbo Perfi N pal ereſca wunb woſn⸗ Nrs npt nin nnin heni mmn litne hfino Ment ſcgir lenſt nisol lucto wnle nenn mnnn d nun Ien der ier n wi ſo⸗ icht Ni⸗ It nſ is ⸗ 0, ⸗ e nn⸗ N 7 pterinſtrumenta qnead opus eius per tinent exerceturet nõ potius ferramẽta pꝛopter artis ſtudium pᷣparãtur:/que ſic vtilia ſunt pitis:ita ſuperflua his qui ar tis ipᷣius neſciunt difſciplinam. Et ſicut bis qui ad efficiendum opus ſuũ eoꝛuʒ miniſterio fulciuntur ·plurimũ pꝛoſunt ita illis qui cuius rei gratia ĩſtituta ſint ignoꝛantes·ſola eoꝛum poſſeſſione con⸗ tenti ſunt · penitus pꝛodeſſe nõ woſſunt · quia vtilitaſ eoꝛum ſummaʒ in retenta tione eoꝛum tantum nõ in operis conſũ matione conſtituunt. Illud ergo eſt op/ timũ pꝛincipaliter pꝛopter quod fiunt illa que media ſuntipſum vero pꝛecipu um bonum non ob aliam cauſam · ſʒ p⸗ pter ſuam tantum agitur bonitatẽ. Quomodo a ceteris bonis pꝛi cipale diſcernaturbonum. Cap̃.xvi. AVod qdẽa cetis ꝗmedia eẽ ſdiri mꝰ.his ſecernit᷑ modis:ſip ſebonũ ſit· et ñ ꝑ aliud aliquid/ſi pꝛopt᷑ſe neceſſarium ſitet non pꝛopter aliud .ſi ĩ mutabiliter ſem perq; ſit bonum · ac ppe/ tuo ſuam retinens qualitatem · nunq; in partem poſſit tranſire contrariam · ſi ad/ emptio vel ceſſatio eius non poſſit ſum mã ñ inferre perniciem · ſi id quod illi cõ trariuʒ eſt · ſimiliter pꝛincipale ſit malũ · nec in partem bonam wſſit aliquando tranſire. Que diffinitõnes qbꝰ pꝛĩcipa liũ bonoꝝ nata diſcernit᷑ aſcribi ieiunijſ om̃ino ñ pñt. Neqʒ enĩ ex ſemetipis bo- na · aut ꝓpr᷑ ſe neceſſaria ſunt ·:ꝗᷓ pꝛopter acquirendam coꝛdis et coꝛpoꝛis purita tem ſalubriter exercentur · vt aculeis car nis obtuſis:mẽs purificata ſuo cõciliet᷑ auetoꝛi:nec immutabiliter ſpq; ſunt bo- na · quia plerum q; eoꝛum intermiſſione non ledimurimmo etiam in perniciẽ in terdum animeim poꝛtunius celebꝛata tuntur. Sed nec pꝛincipale malum ẽid quod illi videtur aduerſum · id eſ:ciboꝛꝝꝛ naturaliter iocunda perceptio · que niſi intemperantia atq; luxuria · vel alia que dam vicia ſubſequantur·mala non po⸗ De remiſſione quinquageſime teſt deſiniri:quia non qð intrat in os o inquinat hominem ſed que pꝛocedũt de oꝛe hec coinquinant hominem. Oꝛinci/ pali itaq; derogat bono·nec perfecte aut ſine peccato illud exequitur· quiſquis hoc nõ pꝛopter idipſum ſed pꝛopter ali ud aliquid facit. Omia enim huius gra tia facienda ſuntipſum vero pꝛopter ſe ſoluʒ eſt expetendud. W Deratione et vtilitate ieiunij. Lap. xpyi. Alem igitur definitioneʒ ſup ie t iunij qualitate iu giter retinens tftees ita illud totis viribus ani„/ mi appetamus · vt tamen tunc demuʒ id nobis congruum nouerimus . ſi in eo tẽ⸗ poꝛnm ratio · ſi qualitas · ſi menſura pue⸗ tur · nec ita vt in ipo ſpei noſtre termini deſigamus ·ſed vt peripſum ad purita/ tem coꝛdis et apoſtolicam charitatẽ per uenire poſſimus. Igitur ex bocipo ieiu/ nio vbi non ſolum ſpecialia pꝛefixa ſunt tem poꝛa· quibus vel exerceri debeat vel pꝛetermitti·ſed etiaʒ qualitas moduſq; pꝛopoſitus eſt· non pꝛincipale bonum · S medium quiddam eſſe manifeſtum eſt. Ceterũ hec quę pꝛecepti au ctoꝛitate · vel mandantur vt bona · vel interdicunt᷑ vt noxia · nunqᷓ; ita exceptiõi tempoꝛum ſbᷣ iacent · vt interdum aut quę vetita ſunt fieri debeantaut que imperata ſunt pꝛe termitti. Nec enim vllus iuſticie· patien tie · ſobrietati · pudicicie charitati · ſtatu⸗ tus eſt modus:nec rurſum iniuſticie:im/ patientie/furoꝛiimpudicicie:inuidie atʒ ſuperbie libertas aliquando permiſſa ẽ· Nonſemper congruum eſſe ie⸗ iunium. Laß. xviij. AVaãobrẽ his deieiunij qualita q te pꝛemiſſis· ſubdenda adhuc ſanctarum ſcripturarum vide tur auctoꝛitas · p quã a ꝓpbet᷑ manifeſtiꝰ ieiunium perpetuum cuſiodiri nec dele re nec poſſe. In euangelio ieiunantibus pharileis vna cum diſcipulis Johãnis baptiſte · eum a poſtoli vtwote amici ⁊ cõ niue celeſtis illins ſponſi · nec duʒ ieiuni⸗ oꝛum obſeruantiam cuſtodirẽt · diſcipu li iohbannis qui ſummam iuſiicie ſe ieiu/ nijs poſſidere credebant:quippe illius ſe ctatoꝛes qui eximius penitentie pꝛedica⸗ toꝛ· ita cunctis populis foꝛmã ſuo pꝛebe/ bat exemplo· vt non ſolum vania eſcarũ genera · ꝗᷓ buanis vſibo ſuggerũt abnn eret xverũetiã cõmunem panis ipiꝰ eſuʒ penit ignoꝛaret. dño coꝗᷓrunt᷑ dicẽtes. Quare nos ⁊ phariſei ieiunamꝰ frequẽ ter · diſcipuli autẽ tui nõ ieiunant:Qui bus reſpondens dominus euidentoſten dit · non omni tem poꝛe congruum eſſeie iunium · nec neceſſarium alicui cum vel feſtiuitas tem poꝛum xvel interu eniẽs cha ritatis occaſio.indulgentiam refectiõis admittit· nunquid poſſunt inquiens filij ſponſi lugere · ;diu cum illis ẽ ſi põſus: venient aũt dies cũ auferetur ab eis ſpõ ſus ⁊ tunc ieiunabunt. Que verba licet ante reſurrectioneʒ dixerit coꝛpis ſuita⸗ men pꝛopꝛie quinquageſime tempꝰ oſtẽ dunt in quo poſt reſurrectionẽ quadra⸗ ginta dies domino cum diſcipulis epu/ lante · ieiunare illos qu otidiane eius pꝛe ſentie gaudium non ſinebot. Interrogatio cur totis quinq/ ginta diebus ieiunium relaxe⸗/ tur. LCaß. rix. Erinanus. Quare igitur to ta quinquagelima abſtinentie rigoꝛem pꝛandijs relaxamꝰ. cũ vtiq; chriſius quadraginta tantum di ebus poſt reſurrectionem cum diſcipul fuerit commoꝛatus: 17 Reſponſio. Caß xx. MHeonas. Non incõgrua in t terrogatio veſtra rationem inte ger rime veritat meretur agno⸗ ſcere. Poſt aſcen ſionem ſaluatoꝛis no⸗ ſtri que quadrageſimo reſurrectiõis eiꝰ acta eſt die ˖ apoſtoli reuerſi de monte oli ueti · in quo ſe ad patrem pergens pꝛebu it intuendum . ſicut etiam actuũ apoſto/⸗ loꝛum lectio conteſtatur·ingreſſi hiero⸗ iolimam decem diebus aduentum ſpiri tuſſancti expectaſſe referũtur:quibus ex⸗ pletis quinquageſima eum die cñ gan/ dio ſuſceperuntetita eſt per hec feſtiuita tis huius numerus euidenter impletus. Quem in veteri quoq; teſtamento legi/⸗ mus ſiguraliter adum bꝛatumin quo cõ ſummatis hebdomadibus ſeptẽ · pumi tiarum panis per ſacerdotes domino iu bebatur offerri · qui wraciſſime per apo⸗ ſtoloꝛum pꝛedicationem·qna in illo die concionati leguntur ad populum obla tus domino compꝛobatur:verus ſcilicet pꝛimitiarum panis· qui noue doctrine ĩ ſtitutione pꝛolatus:quinq; milibus vi⸗ roꝛuʒ eſce ſue munere ſatiat · pꝛimitiuũ ⁊e iudeis chriſtianorum wopulum dño conſecrauit. Et ideirco hi quoq; decem dies cum ſu perioꝛibus quadragita pa- ri ſolennitate ſunt ac leticia celebꝛandi Cuius feſtiunitatis traditio · per apoſtoli⸗/ cos viros ad nos vſq; tranſmiſſa eodẽ tenoꝛe ſeruanda eſt. IJdeo nam q; in ipᷣis diebus nec genua in oꝛatiõe curuaãtur· quia in flexio genuuʒ velut penitentie ac luctus indicium eſt. AUnde etiaʒ per om nia eandem in illis ſolemnitatem quam die dominica cuſtodimus · in qua maio res noſtri:nec ieiunium agendum · nec ge nu eſſe flectendum · ob reuerentiaʒ reſur rectionis dñice tradiderunt. Interrogatio vtrũ abſtinentia ieiunij relaxatanõ obſit coꝛpo ris caſtitaitt. LCap̃ xxi. Ermanus. Poteſt ne hecca⸗ ro in ſolitis blandimentis tam longe feſtiuitatis illecta · nõ ali⸗ quid ſentuoſum de illo quãuis abſciſo vicioꝛum fomite germinare · aut mẽs pꝛe ſumptis vltra conſuetudineʒ dapibus onerata· nõ erga famulatũ coꝛpor rigo rem dñationis ſuę inflectere · pꝛeſerti cũ in nobis viridioꝛ eras· cito ad rebellionẽ ſubdita poſſit membꝛa com pellere · ſi xel eſcas ſolitas abundantius vel certe inſo litas licentius pꝛeſumamus: . Reſponſio deſeruãdo continę⸗ tie temperamento. LCap. xxi ſni ſulan dine N mnen ſun luln faru nnt Hent din Nons ſuu⸗ rh boner diigt mon⸗ dicio non bzei Arin dang Ppen eih ſven rd⸗ Ghan Dd Wy ami Dn fese na tran fant gnen ll ſer N ign, fun Nens nleg; Gnod⸗ pun niin nw⸗ die ble ſlict nei ni dio Nen ne⸗ mir Phen ,S nßs nin l Hoeonas. Si vniůſa ꝗᷓ geri⸗ t· mus rõnabili mẽtis appẽdamꝰ examie · et ð puri tate coꝛdis no ſtri ñ alioꝝ iudiciũ ſ noſirã ſꝑ ↄſcĩaʒ cõ ſulamus. certũ ẽ iſtã refectiõis int᷑ape⸗/ inẽ iuſte diſtrictiõi obeſſe ñ poſſe ſi mo dovt dictũ ẽ equã ĩdulgẽtie cõtinẽtieq; inenſuram pari lance ꝑpendes· vtranq; ſimiliter nimietatem mens ntonudia caſtiget:et vtrum ſpiritum noſtrum deli tiarum depꝛimat pondu s an vero alte⸗ ram hoc eſt coꝛpoꝛis partem · maioꝛ abſti nentie inclinet auſteritas: vera diſcretiõe diſtin guat illam velcõpꝛimens vl ſble uans poꝛtionẽquã vwłl extolli ſenſerit vl grauari. Mihil eni dñs noſter ad cultuʒ atq; honoꝛem ſuũ abſq; iudicij modera tione vult fieri · quia honoꝛ regis iudiciũ Diligit. Et idcirco ſapientiſſimus Salo mon vt in neutram partem vergente iu⸗ okio declinemus admonet dicens Ho oꝛa deũ de tuis iuſtis laboꝛibus· ⁊ deli/ ba ei de fructibus iuſticie tue. Etenĩ reſi⸗ cxt in conſcientia noſtra incoꝛruptus qᷣ dam ac verus iudex: qui nõnũ qꝙᷓ; ſuꝑ ſta tin puritatis noſtre cunctis errantibo ſo⸗ lus ipᷣe nõ fallitur · Omni igitur cautiõe tq; ſollertia ingis circumſpecti coꝛdis ßueturi intẽtio ·ne quo modo indicio no ſtre diſcretiõis errãte·aut inconſiderate continentie cu piditate ſuccenſi aut deſi derio nimie remiſſionis illecti·ſubſtanti am virium noſtrarum i iniquę trutine ex aminatione libꝛemus·ſed in altera qui⸗ dem lance anime punitatem · in altera vi res coꝛpoꝛis collocantes· ita vero conſci entie iudicio vtraq; pendamus vt i neu tram partem vnius rei affectu pponde⸗ rante peruerſi· vl ad immodica diſtricti en em· vel ad nimiaʒ remiſſionem· equa litatis libram pꝛopenſius inclinemus.2 illud nobis vel pꝛo remiſſionis vel pꝛo diſtrictionis nimietate dicatur. Nonne ſi recte offeras nõ autem recte diuidas peccaſti: Illas etenim ieiunioꝛum victi⸗ mas · quas nobis violenta viſcerum cõ aulſione inconſiderate extoꝛquentes. do mino recteofferre nos credimus · ille qui diligit miſericoꝛdiam et iudiciũ execrat᷑ dicens. Ego dominus diligẽs iudiciũ⸗ etodio habens rapinam in holocauſtiũ. Illos etiam qui oblationum . id eſtoffi⸗ cioꝛum atq; actuũ ſuoꝛum pꝛecipua ad fotum carnis atqʒ vſi us ꝓpꝛios pꝛeſumẽ tes reliquias eoꝛuʒ domino ac minimã ferunt poꝛtioneʒ· velut operarios frau dulentos ſermo diuinusita cõdemnat Maledict⸗ qui facit opus domini frau dulenter. Mon ergo immerito eum qui ſe ita iniquo fallit examine · icrepat dñs dicens · Neruntamẽ vani filij hominu: mẽdaces filij hominũ in ſtateris · vt cæci piant. Etidcirco beatus Apoſtolus vt diſcretionis moderamina retinentes · in neutram partem illecti nimietate verga mus. ammonet dicens Rationabile ob⸗ ſequium veſtrũ.Quã reʒ etiã legiſlatoꝛ ſimiliter interdicit · ita pꝛecipiẽs. State⸗ ra iuſta·⁊ equa ſint ponderaiuſtus mo dius equu sq; ſextarius · Salomone qͥ parem ſuper hoc ſnĩiam pꝛoferente:põqꝰ magnum ⁊ puſillum· et menſure dupli⸗ ces. immũda ſuntapud dominum vtra iet qui facit ea in adinuentionibus ſu is cõ 6pedietur. Pꝛoindet non ſolum illo quo diximus · ſed etiã H̊ modo ſtudendũ eſt nobis · vt nec iniqua ponderai. in coꝛdi bus noſtris · nec in hoꝛreis cõſcientie no ſtre menſuras duplices habeamus.id ẽᷣ ne ea ipi quę diſtrictionis regulam mol liunt remiſſioꝛe indulgentia pꝛeſumen⸗ tes· eos qbe ꝓbũ dñi pᷣdicamꝰ. diſtrictio ribe pꝛeceptis ⁊ guioꝛibo q; ipſi perfere poſſimus ponderibus obꝛzuamus. Qdᷣ cum facimus: quid niſi duplici pondere atq; menſura pꝛeceptoꝛum domini mer⸗ cem fru gemq; vel appen dimus vel meti⸗ mur: Si enim aliter ea nobis. aliter no ſiris fratriba diſpenſemꝰ· recte increpa m̃ a domino eo eſtateras doloſas ac men ſuras duplices habeamus bm illam ſen tentiam Salomonis q d. Abhomina⸗ tio ẽ dño põdꝰ duplex:⁊ ſtatera doloſa· nell boni ioſpectu er Hocetiã modo Collatio xx Abbatis Theone reatũ doloſi ponderis duplicisq; mẽſu⸗ re euidenter incurrimus · ſi diſtrictioꝛa quedam quę pꝛiuatim per noſtras cellu las exercere conſneuimus humane lau dis cupiditate coꝛam fratribus oſtente/⸗ mus· abſtinentioꝛes ſcilicet ⁊ ſanctioꝛes apparere affectantes hu mano cõſpectui qᷓ; diuino. Qui moꝛbus pꝛecipuenon modo vitandus verumetiam abhomi⸗ nandus eſt nobis. Sed interim a queſti one pꝛopoſita paulo lõgius euagati:ad eandem a qua diſceſſimus reutamur. Derefectionis tempoꝛe atʒ mẽ BSitur pꝛedictoꝛum dieruꝰ ita i eſt cuſtodienda ſolennitas vt coꝛpoꝛis atq; anime cultui pꝛo ſit magis remiſſio indulta q; noceatqͥa nec illiꝰ feſtiuitatis gaudiũ aculeos car nis obtundere · nec immitis ille aduerſa rius dierum nonit reuerentia mitigari. Vt ergo ⁊ diebus feſtiuis ſtatuta cõſue tudinis ſolennitas ↄſeruetet ſaluberri⸗ mus parſimonie modus minime trãſcẽ datur · ſufficit vt indulgentiam remiſſio nis eo vſq; pꝛogredi patiamur ·vt cibus qui hoꝛa diei nona fuerat capiẽduſ pau lo citius id eſt· ſexta hoꝛa pꝛo feſtiuitate tem oꝛis capiatur:ea ratione dumtaxat vt eſcarum ſolitus modus vel qualitas nõ mutetur ·ne puritas coꝛpoꝛis vel ite⸗ gritas mentis·abſtinentia quadrageſi⸗ me diligentius acquiſita ·quinquageſi- me remiſſione depereat · nibilq; nobis ꝓ ſit acqͥ ſiſſe ieiunijs qd mox amittereco gat incauta ſaturitas · pꝛeſertim cũ etiã hoſtis noſtri nõ ignota verſutia · tũc pꝛe⸗ cipue munitionem noſtre puritatis ĩpu- gnet · cum eius cuſtodiam ſenſerit ſolen⸗ nitatis celebꝛitate laxatam. Quãobrem vigilantiſtime pꝛouidendum eſt.ne vn-. q́ᷓ¶; mentis noſtre vigoꝛ:blandis ſeducti- onibus eneruetur:ne vt ſupꝛa iam dictũ eſt· caſiimonie puritateʒ quadrageſime laboꝛe queſitam · quinquageſime requie ac ſecuritate ꝑdamus·Et idÄcirco nulla renitus in ciboꝛum qualitate vel modo admittatur adiectio· ſed ab eſcis quarũ continentia dieby ieiunij ꝓ integritate pudicicie vtebamuretiã diebus celeber. rimis ſimiliter temꝑeremus ne leticia fe⸗ ſtiuitatis pernicioſiſſimã nobis carnali um incentiuoꝛum ſuſcitans pugnã · ver tatur in luctum illam q; nobis excellenti oꝛem que gandio incoꝛruptiõis exultat feſtiuitatem mentis eripiat ·et incipiamꝰ xoſt bꝛeuẽ carnalis leticie vanitatẽ amiſ ſam coꝛdis pudiciciam longo penitẽtie meroꝛe deflere. Sidenduʒ quinimo ẽ· vtnõ fruſtra ad nos illa prop heticead- hoꝛtationis cõmonitio dirigatur · Cele bꝛa iuda feſtinitates tnas: redde vota tua. Si eni continentie iugitatem inter-⸗ iecta dierum ſolennitas nõ mutarit · ſpi ritalibus ferijs iugiter perfruemur.⁊ ita nobis a ſeruili operatione ceſſantibus erit menſis ex menſe · et ſabbatum exſab bato. Interrogatio de diuerſa obſer uatione quadrageſime. Cap.ᷣxxiiij. Ermanus. Quid cauſe eſi vt ſex hebdomadibus quadra⸗- geſima celebꝛetur · licet in quiſ⸗ dam pꝛouincijs religionis foꝛſitan pꝛo- penſoꝛ cura· adieciſſe hebdomadaʒ etiã ſeptimã videatur:cum neuter numerus die dominico ſabbatoq; ſubtracto·qua draginta dierum impleat ſummã: Sex enim et triginta dies in ipis hebdomadi bus tantümodo concluduntur. neſpõſio eo qpad ani decimas quadrageſime ieiunium refera tur. Capᷣ.xxv. PHeonas.Licet quoꝛundaʒ t pia ſimplicitas hui rei ampu⸗ tet queſtionem · tamen quia etiã illa quę alius interrogatiõe indigna du xiſſet ſcrupuloſius ꝑſcrutantes integrã obbuãtie nr̃e ac miſterij vᷣitatẽ deſidera tis agnoſcere· euidẽtiſſimã huiꝰetiã rei ꝑcipite rõem · vt manifeſtius appꝛobetis e liss puin ſb wan sl onis ſtor iſſi inpl gul iti ſdee guing d ſur ninio ſolun pletn ekaa lvcin ſee ſe ſire⸗ s appi fis⸗ prin ſto⸗ Un Por herel ſor Df no n 1 Po⸗ i 1du g lee ni is De remiſſio ioꝛes Lege moſayca vniũſo plo genera lis ẽ pꝓmulgata pceptio: decimas tuas ⁊ pꝛimitias offeres dño deo tuo. Itaq; qꝗᷣ ſubſtantiarũ noſtrarũ oim q; fructuum ecimas offerre pꝛecipimur: multoma⸗ gis neceſſeleſt vt ipius quoq; cõuerſati onis noſtre et humani vſus operũq; no ſtrorũ decimas offeramusque pꝛofecto in ſupoutatione quadrageſime euident᷑ implentur. Omniũ eni dierum numerꝰ quibus reuolutus in oꝛbẽ annus inclu⸗ Ditur · triginta ſex ſemis dieruʒ numero ecimatur In ſeptẽ vero hebdomadibꝰ ſi dies dñici et ſabbata ſu btrahantur · quinq; ⁊ triginta ſuperſunt dies ieiu/ nijs depu tati·̊ adiecta illa vigiliaꝝ die qua vſq; in galloꝝ cantũ illuceſcentedo minica ieiuniũ ſabbati pꝛotelatur.non ſolum ſex ⁊ triginta dierũ numerus adi⸗ pletur . verũetiã ꝓ decimis quinq; dieꝝ quireſidui videbanturſi illud qð ſuper eſt adiectũ noctis ſpaciũ cõputetpleni⸗/ tudini totius ſumme omnino nõ veerit NDuomodo etiaʒ pꝛimitias no⸗ ſtras dommo debeamus offer re. LEAp xxvi. AlLigd vero de pꝛaimicijs dicam · q quas ab om̃ib q chriſto fidelit᷑ famulãat᷑ quotidie certũ eſt exhi beri: Nam cum experrecti a ſomno.et q̃ ſi rediuiua poſt ſo poꝛẽ alacritate ſurgen tes:pꝛiusq; motũ ſenſus vlliꝰ coꝛde cõ/ cipiãt: vel memoꝛiã aut curã rei familia/ ris admittãtcogitationũ ſuarũ oꝛt/ atʒ principia· diuinis conſecrant holocau⸗ ſtis· quid niſipmicias vere ſuoꝛũ fructu um·per ſummũ ſacerdotẽ ieſum chriſtũ· pꝛo vſu vite huius ⁊ imagine quotidia ne reſurrectionis exoluũt:Quiq; etiam a ſom no excitati:hoſtiã iubilationiſ ſue deo ſimiliter offerẽtes· pꝛimo lingue ſue motu ipᷣm inuocantipᷣius nomẽ laudes q; cõcelebꝛãt/atq; ad canendos ei hym nos:piima labioꝝ clauſtra relerantes.i. molant ceo ſui oꝛis officia.Ei etiã pa, nihil irrationabile nros tradidiſſe ma-,· ii deferũt modo pma manuuz ſuarum greſſiumq; libamina · cum ecubiliby cõ⸗ ſurgẽtes inoroe conſiſtũt:⁊ pusqᷓ;ᷓ in ꝓ⸗ pꝛijs cauſis mẽbꝛoꝝ ſuoꝝ fungãturoffi cio · nihil ſibi de miniſterio eoꝛũ ante de⸗ cerpũt· ſed ad ipius honoꝛẽ pꝛomouent greſſum · atq; in eius laudatiõe defigũt· etita cunctoꝝ momũ ſuoꝛum pꝛimitias potenſione manuũ · incuruatione genu um et totius coꝛpoꝛis pꝛoſtratione per⸗ ſoluũt. Illud eni qð decantatur in pſal mo alias implere non poſſumus. pꝛeue ni in maturitate ⁊ clamaui:et pꝛeuener̃t oocli meiad te diluculo vt meditarer elo Qa tua: et mane oꝛatio mea pꝛeueniette · niſi vt poſt quietẽ ſomni in hanc lucẽ vt ſupꝛa diximus· velute tenebꝛis zimagi⸗ naria moꝛte reuocati.ðᷣ vniũſis officijs mentis/coꝛpoꝛis nihil om̃ino in noſtr pꝛeſumere neceſſitatib audeamꝰ. Mul⸗ luls namq; eſt alius quem aut ꝓpheta p. nenerit matutinus· aut nos pꝛeuenire ſi militer debeamus.· niſi aut noſmetipos · id eſt. occupationes noſtras ⁊ affectus: curasq; moꝛtales ſine quibus eſſen poſ⸗ ſumus aut ſuggeſtiones ſubtiliſſimasĩ imici quas nobis adhuc quieſcentibus ac ſoporeldemerſis · per fanta ſias inani⸗ um ſomnioꝛum inferre conatur:quibus nos moxeuigilaturos occupꝑet ⁊ inuol/ uat · vt pꝛimitiarum noſtrarum opima defloꝛans pꝛimus ipſe decerpat.Muaʒ obꝛem omni nobis cautione curandum eſt· ſi tamen vim pꝛedicti verſiculi opere volumus adimplere:vt ita pꝛimos ma⸗ tutinarum cogitationũ oꝛtus ſollers vi gilantia tueatur · ne quid ex eis feſtina pᷣ ſ inptio liuentis attaminet inimici: no⸗ ſtrasq; pꝛimitias tamq; viles iam atq; communes a domino faciat repꝛobani. Aui ſi pꝛeuentus a nobis peruigili mẽ-/ tis circum ſpectione nõ fuerit:anticipati onis nequiſſimã conſuetudinem nõ de/ ponẽſquotidie nos fraudib ſuis pᷣueni re ñ delinet. Et idcirco ſi placitas ⁊ acce ptabiles deo pmitias ex fructibe nr̃e md optamꝰ offerre n mediocrẽ ſollicitudine Collatio xxI Abbatis Theone ebemus impendere · vt om̃es noſtri coꝛ por ſenſus· matutinis pꝛecipue ho tan qꝙᷓ; ſacroſancta dni holocauſta in omni⸗ bus illibata atq; intacta fuemus. ρ deuotionis genus multi etiam ſeculari⸗ um ſumma cautione cuſtodiuntqui an te lucem vel diluculo conſurgentes · neqᷓ qᷓ; familiaribus ac neceſſarijs mũdi hu⸗ ius actibus implicãtur·pꝛiusqᷓ;ᷓ cuncto rum actuũ ſuoꝛum operationũq; pꝛimi tias · ad eccleſiam cõcunẽtes diuino ſtu deant conſecrare conſpectui. Cur diuerſo dierum numero q̃‚⸗ drageſima a plerisq; obſerue⸗ Orxo quod dicitiſ· diuerſo mo p re · id eſt · ſex vel ſepteʒz hebdoma dDiuibus fer nõnullas ꝓuincias quadrageſim celebꝛari vna quẽadmo dum diximus ratio idem q; ieiunioꝛum modus diuerſa hebdoma darũ obſerua tione cõcluditur. Hi enĩ ſibi ſex hebdo/⸗ madarũ obſeruantiã pꝛefixerũt qui pu/ tant die quoq; ſabbati ieiunandũ. Sex ergo hebdomadas ieiunia perſoluunt. qui eoſdeʒ ſex ⁊ triginta dies per ſabba ta ſexies reuoluta cõſummant. Quare vocetur q̃drageſima cũ triginta et ſer tantummodo die bus ieiunetur. LCap. xxviij. Na ergo quemadmodum dixi v* mus ratio · idem q; eſt ieiunioꝝ moduslicet in hebdomadarũ numero diſcrepare videatur · Sed pꝛo⸗ fecto cum rationẽ huius rei hũana obli teraſſet incuria.tempus hoc quo anni⸗ nerſarie vt dictũ eſt decime deo trigita ſex ſemis ieiunijs offerũtur:quadrageſi⸗ me nomen accepit · qð foꝛtaſſe vel ꝓpter hoc viſuʒ ſit h vocabulo debere cenſeri · ꝙ moyſes vel helyas vel ipſe dñs noſter ieſus chriſtus quadraginta diebus iein naſſe traduntur. d cuius numeri ſacra mentuʒ illi quoq; quadraginta anni q bus iſrael eſt in ſolitudine cõmoꝛatus·⁊ quadraginta ſimiliter mãſiones quib eam myſiice pertranſiſſe deſcribit᷑.nõ in cogrue coaptantur. Et foꝛtaſſe ipᷣa deci⸗ matio recte quaſi ab vſu teloneiqᷓ̃dra⸗ geſime nomẽ accepit. Ita enĩ illa publi⸗ ca vulgo vocatur exactio·exqua tãta lu cri poꝛtio regis cõmodis deputatur · q̃n tum ⁊a nobis a rege omniũ ſeculoꝛũ pꝛo vſu vite noſtre legitimũ quadrageſime vectigalexigit᷑. Sane licet h̊ ad ꝓpoſitã nõ pꝑtineat queſtionẽ ·tñ qꝛ ſeobtulit nar rationis occaſio:nec q̊ quidẽ pꝛetereun/ dũ puto ꝙ frequẽtiſſime ſenioꝛes noſtri idcirco illis diebus maxime impugnari omnemonachoꝛum genus antiqua ini⸗ mice gentis conſuetudine teſtabantur · et ad tranſmigrandum de ſuis ſedibus acrius perurgeri eo ꝙ ſm illam ſimilitu dinem qua tũc egyptij filios iſrael vio⸗ lentis afflictionibus oppꝛimebantnunc quoq; verum iſraelid eſt·monachoꝛum plebeʒ intellectuales egyptij duris ac lu tulẽtis opibo ĩcuruareconẽt᷑ ne pamicã do qetẽ frã egyptiã deſerẽteſ ad heremũ ꝓtutũ ſalubꝛiter tranſeamusita vt aduũ ſum nos pharao infreinẽs dicat.Ocioſi ſuntetidcirco vociferãtur dicentes · ea⸗ mus ⁊ ſacrificemus dño deo noſiro.Op pꝛimãtur laboꝛibus ⁊ ſolliciti ſint in oꝑi bus ſuis · et nõ ſint ſolliciti in vxrbis va⸗ nis. Maʒ vti q; vanitas im pioꝛũ ſanctũ dñi ſacriſicium qð nõ niſi in heremo lib/ beri coꝛdis offertur: ſummaʒ eſſe aſtruit vanitatem · a bhominatio eſt enĩ peccato ri religio. „ perfecti ſupergradiãtur le⸗ gem qdrageſime.Lap.xxix. Ac igit quadrageſime lege qui b inſtus atq; perfectus eſt · non te neetur nec exigui huiꝰ canonis ſubiectione contentus eſt· queʒ pꝛofecto illis qui per totum anni ſpaciuzʒ dxlicijs vel negocijs ſecularibus implicanturec cleſiaruʒ pꝛincipes ſtaterũt · vt vel hac legali quodãmodo neceſſitate cõſtricti · his ſalteʒ diebus vacare dño cogerent · ac dierum vite ſuęe quos totos quaſi fru ctus quoſdam fuerant voꝛatuni vel de⸗ cimas domino vdicarẽt. Ceterum iuſti is 13 fee c ti⸗ ht⸗ fin 66 De remiſſione quinquageſime quibus lex nõ eſt poſita · quiq; ſpiritali bus officijs non exiguam illam · id eſt· de cimã partẽ·ſed totũ vite ſue tempus im⸗/ penduntquia liberi ſunt a decimaruʒ le galiũ functione · idcirco ſi eos ſupꝑueniẽs ſoneſta⁊ ſancta neceſſitas coartarit·au ent ſiationẽ ieiunij abſq; vlla diſcepta tione laxare. Mon enĩ ab eis decimarnʒ exiguitas mutilatur·qui om̃ia ſua dno ſecum pariter obtulerunt. Quod pꝛofe- cto abſq; ſummo fraudis reamu facere il lenõ poterit · qui nihil volũtarie offerẽs deo · inexcuſabiliter ſoluere decimas ſu as legis neceſſitate cõpellitur. Quapꝛo pter liquido cõpꝛobatur perfectũ eẽ nõ poſſe fſamn lum legis ·qui velilla q̃ pꝛobi bentur cauet · vel illa que pꝛecipiũtur exe⸗/ quitur · ſed illos vere eſſe perfectos qͥ etiã bis que a lege conceſſa ſuntnõ vtuntur- Et bac ratione cum de moſayca lege di⸗ cat᷑· nihil enĩ ad perfectu duxit lex· non/ nullos ſanctoꝛum in veteri teſtamento p fectos legimus extitiſſe qa tranſcenden tes legis imperium ſub euangelica perfe ctione vixerunt · ſcientes ꝙ iuſtis non eſt lex poſita ſed iniuſtis ⁊ nõ ſubditis ·ĩpijs et peccatonibſceleratis ⁊ contaminatis De cauſa etiitio quadrageſime Laap. xxxr. LCiendum igitur ſane hanc ob ſfſeruantiam quadrageſime · q diu eccleſie illius pꝛimitiue per fectio inuiolata permanſit:penitus non fuiſſe. Non enim pꝛecepti huius neceſſi. tate nec quaſi legali ſanctione cõſtricti · artiſſimis ieiunioꝛum terminis claude⸗ bantur ·qui per totum anni ſpaciũ equa li ieiunio concludebãtur. Aerũ cũ ab il/ la apoſtolica denotione deſciſcẽs quoti die credentium multitudo ſuis opibus incubaret.neeas vſui cunctoꝛũ fideliuʒ ſm apoſtoloꝛum inſtituta diuideret ſed pꝛiuati impendijs ſuis conſulens nõ ſer uare tantũ · ſ etiã augere ↄtenderet· ana nie ⁊ ſaphire exemplum nõ contenta ſe⸗ ctari :id tũc vniuerſis ſacerdotibus pla/ cuit · vt homines curis ſecularibuſ illiga tos · et pene vt ita dixenm continentie vł cõpunctionis ignaꝛosad opus ſanctũ canonica ieiunioꝛũ indictiõe reuocarẽt: et vlut legaliuʒ decimarũ neceſſitate cõ pellerent · ꝗᷓ vtiq; infirmis ꝓdeſſe poſſet · et perfectis pꝛeiudicare non poſſet · qui ſub gratia euangelij conſtituti volunta ria legem deuotione tranſcendũt·vt ad illam apoſtolice ſententie beatitudinem poſſint peruenire. Deccatũ enĩ in vobis nõ dñabitur·nõ enĩ eſtis ſub lege:ſʒ ſub gratia. Nere enĩ dñationẽ in illo nõ poot exercere pctm̃ · qͥ dñatur affectibopctõꝝ Interrogatio quẽadmodũ in⸗ telligi debeat ꝙ ait apoſtolus peccatum in nobis gon vnabi⸗ tur. Xxxi. Ermanus. Quians poͤtfal⸗ larx hec apoſtoli eſſe ſentẽtia · qᷓ ſecuritatem nõ ſolũ monachis ſed etiã omnibus chriſtianis generaliter repꝛomittit:nimiũ nobis videtur obſcu⸗ ra. Cum enim cunctos qui euãgelio cre dunt a iugo et dñatione peccati liberos atq; alienos eſſe pꝛonũciet·quomodo pe ne in om̃ibus baptiʒatis vincit dñatio peccatoꝛũ · jm ſententiã domini qua ait· Omnis qui facit peccatum ſernuus ẽ ꝑeo cati. HJM KReſpõſio de differentia gratie et legalium pꝛeceptouum. Heonas. Queſtionẽ nobis t rurſus immodicam inquiſitio vña cõmonit · cuius vim licet ſci am ab inexpertis nectradi poſſe nec per⸗ cipi· tamẽ iquãtũ potero verbis abſolue re ⁊ bꝛeuiter expedire temptabo·ſi modo intellectus veſter ea que dicemus etiam operibus ſubſequatur. Quecunq; eniʒ nõ per doctrinã ſed per experientiaʒ co- gnoſcuntur · ſicut radi ab inexperto ne⸗ queũtita nec mente cõcipi vel teneri ·ni⸗ ſi ab eo qui ſimili ſtudio fuerit atq; inſti tutione fundatus. Etidcirco neceſſariũ reoꝛ: vt pꝛimũ diligentius inquiramus qð nam ſit ꝓpoſitũ vel voluntas leg· v B quę gratie diſciplina atq; pfectio· vt cõ ſequẽter exhis· ſiue dñationẽ pcti. ſiue expulſio nẽ eius poſſimꝰ agnoſcere · Ita⸗ q; lex pᷣncipaliter iubet expeti copulã nu ptiarũ dicẽs. Beatus qui habet ſemein ſyon · et domeſticos in hieruſalem · etma ledicta ſterilis ꝗᷓ nõ peperit. Econtrario gratia ad incoꝛruptionis perpetue puri tatẽ· caſtimoniã nos btẽ vginitatisin nitat. Beate in qens ſteriles ꝗᷓ nõ genne runt ⁊ vbera quę nõ lactauerunt · et qui nõ oderit patrẽet matrẽ ⁊ vxoꝛẽ mõ põt mens eſſe diſcipuluset illud apoſtoli re liquũ eſt vt2. habẽt vxoꝛes tam q; nõ pmicias nõ tardab offerre · gra at diẽ ·ſi vis perfectus eſſe: vade ⁊ vendeoĩa quę habes ⁊ da pauꝑibi. Lex talionũ cõuici oꝛũ ⁊ iniuriarũ nõ pꝛobibet vltioneʒ di⸗ cens. oculuʒ ꝓoculo· dentẽ dente gra cõgẽminatione iniuriarũ vel cedis quę fuerint irrogate:noſtra patientiã vult bari · et ad duplicis diſpendij tolerantiꝗ paratos eſſenos pꝛecipit · qte peuſſeriti quiẽs in dexterã m axillam pꝛebe ei alte ram·et illi qͥ vult tecum iudicio cõtende/ re:ét tunicã tuaʒ tollere dimitteei 1 pal· lium. Illa inimicos odio habẽdos· bec ita diligendos eſſe decermit · vt p ipßis ðo ſemper cenſeat ſupplicandum. De eo ꝙ leuioꝛa ſint euangeli pꝛecepta q; legis. Lap̃. xxxiij Aamigitur quis hoc euangeli⸗ c cce pfectionis culmẽ aſcenderit iſte pꝛofecto ſupꝛa omnẽ legem tantarũ virtutũ meritis ſublimatus· et vniuerſa ꝗᷓ per moyſen pꝛecepta ſunt q̃i parua deipiciens · tantuʒ ſub gratia ſal natoꝛis ſe eſſe cognoſcit . cuiuſadiutoꝛio ſe ad illũ ſublimiſſimũ ſtatũ intelligit p/ neniſſe. Mon ergo dñatur in eo peccatũ · quia charitas ꝗ diffuſa eſt in coꝛdibus nfis ꝑ ſpiritũ ſanctũ qui datus eſt no? oẽm alteriꝰ cuius q; rei excludit affectü · nec poteſtaut vetita cõcupiſcere autim⸗ perata cõtemnere · cuius totũ ſiudiũ to/ tũq; deſideriũ diuino amoꝛi ſemper in⸗ tentũ · vſq; adeo viliũ rerũ oblectatione vtatur. In lege aũt in qua cõiugioꝛũ in ra ſuant cq;ᷓuis cohibita luxurie euaga⸗ tio vni tantũ femine mancipetur· tamen neq̃qᷓ poſſunt carnalis ↄcupiſcẽtie aa⸗ ſei nõ vigereet difficile ẽ vt ignis cui eti ⸗ am ſtudioſe pabula ſuggerũtur ·ita pꝛe⸗ fixis terminis includatur · vt non etiãẽ er tra euagatus amburat quicqͥd attigerit Qni etiã ſi ſua illa ita ſy occurrat obie⸗ ctio· vt exeſtuare extrinſecusnõ ſinatur· ptas ipᷣa culpabilis ẽ· ad vlociſſimos adulterioꝝ raptat᷑ exceſſus conſuetudo cõcubitus. Ceterũ quos gratia ſaluutto ris ſancto incoꝛruptionis amoꝛe fläma⸗ uerit · ita oẽs carnalium deſiderioꝛũ ſpi, naſ dñice charitatis ignecõſumũt/vtn tepens fauilla vicioꝝ refrigeriũ integri tatis imminuat. Legis ergo famulia li⸗ citon vſu ad illicita pꝛolabũturgre par ticipes dũ licita cõtemnũt illicita nõ no/ uerunt. Sicut aũt viuit in cõiu gij amo- re peccatũ ·ita etia in eo qui ecimas ſu⸗ as pꝛimicias tantũ eſt reddereconten⸗ tus· neceſſeẽ enĩ eũ dum tardat aut ne gligit aut in qualitate earum · aut in qn titate · aut in qtidiana diſtributõe pecca re. Qui eni iubeturea que ſua ſuntinfa tigabiliter indigentibus miniſtrare. q;li bet ea ſumma fideac deuotione diſpen ſet· tamẽ difficile eſt vt nõ laqueos petõ rum frequenter incurrat. In illis vero qᷣ conſiliũ dñi nõ ſpꝛeuerũt ſed omnẽ ſub ſiãtiã ſuã paupibo progãtes · ſũpta ſua cruce largitoꝛẽ celeſt gre ſõᷣſequũt· pctijꝗ nõ põt dñari. Mõ eni eũ diſpenſantẽ ſa cratas iam chriſto opes et quaſi alienaſ pia diſtributione pecunias infidelis ſer uandi victus cura moꝛdebit nec elemo ſyne bylaritatem abijcitmeſta cũctatio · quia quod ſemel totu obtulit deo · id iaʒ alienum ſine pꝛopꝛie neceſſitat̃ recoꝛda tione aut anguſti victus timoꝛe diſpgit · qui certus eſt cũ ad deſideratam perue neritnuditatẽ · multomagis a deo le cᷓ mnen nin⸗ adi ſal wl teſt ig⸗ pwo⸗ imicn ſeren ney han foꝛ⸗ dĩ ſllan ſiſken ſn wey⸗ ticu hcer no⸗ ſii⸗ Ntl beint ſme barn Pten eni⸗ Rer Pta⸗ no non hl loen Ge⸗ g f v hfh re ee ? D . =WUWUWä ððMM e remiſſione quinquageſime volucrem celi eſſe paſcendum. Econtra rio is qui ſubſtantiam retinens mũdia⸗ lem · aut decimas fructuũ ſuoꝛuʒ atq; pᷣ- mitias aut partem pecuniarum conſtri‚/ ctus legis antique ſanctione diſtribuit· licet peccatoꝛum ſuoꝛum ignem maxime elemoſine rore reſtinguatim poſſibile ta men eſt: quantauis opes ſuas magna/ nimitate diſpenſet · vt ſead plenũ eruat a dñatione peccati·niſi foꝛte per gratiaʒ ſaluatoꝛis cum re etiam ipᷣm affectuʒ de poſuerit poſſidendi. Pari modo nõ pxo teſt nõ cruento peccatiimꝑerio famula⸗ ri · quicum q; oculum pꝛo oculo · dentem pꝛo dente · ex pꝛecepto legis eruereaut ĩ/ imicuʒ ſuum odio mauult habere quia neceſſe eſt eum dum talionis viciſſitudi ne vlciſci ſuam optat iniuriam · dum cõ tra inimicos odij amaritudinẽ ſuat · fu roꝛis atq; ire perturbatione ſemperaccẽ di. Quicunq; wro ſub euãgelice gratie illuminatione verſatur ac malum nõ re ſiſtendo ſu perans·ſed ferendo dexteram percutienti maxillam · etiam alteram pꝛe bere voluntarius nõ moꝛatur · et volen⸗ ti aduerſum ſe de tunica litigium cõmo⸗/ nere remittit et pallium · quiq; diligit in imicos ſuoset oꝛat pꝛo calumniãtibus ſibi · h peccati rpulit iugã ac vicula diru pit. Non enim viuit ſub lege · quenõ in⸗ terimit ſeminaria ꝑeccatoꝛum/vndenõ immerito de ipa beatus apoſtol · repꝛo batio inquit fit pꝛecedentis mandati / pter infirmitatẽ eius et inutilitatẽ · nihil enĩ ad perfectum adduxit lex et dominꝰ per pꝛophetam· et dedi inquit eis pꝛece⸗ pta non bona · et iuſtiſtcationes in qbus nõ viuent in eis · ſed viuit ſub gratia · qᷓ non ramos tantum nequitie amputat . ſedipᷣas penitus radices noxie volunta⸗ tis eu ellit. ́KUD Quẽadmoduʒ quis pꝛobetur eſſe ſub gratia. LCap̃. xxxiiij. Viſquis ergo perfectioneʒ euã q gelice ſtu du erit tenere doctrine · hic ſub gratia conſtitutus pec-/ cati dñatione non pꝛemitur. Hoc eſtn· eſſe ſub gratiaquęa gratia mandantur implere. Quicunq; vero perfectõis euã gelice plenitudini ſu biectus eſſe nolue⸗ rit:non ignoꝛet ſe q;uis baptʒatus ſibi videatur ac monachus nõ eſſe ſub gra tia · ſed legis adhuc vinculis pꝛepedituʒ peccati pondere pꝛegrauari Oꝛopoſitũ nam q; eſt eius qui omnes a quibus re⸗ ceptus fuerit gratia adoptõnis aſſumit non deſtruere ſed ſuꝑeredificare:nec eua cuare ſed adimplere moſaycas ſanctio/ nes. Quod nõnulli penitus ignoꝛãtes et conſilioꝛum atq; exhoꝛtationũ chriſti magnificentiam negligentes · ita pſum⸗ ptiua libertatis ſecuritate ſoluuntur· vt nõ ſolum chriſti pꝛecepta tanq; ardua ñ attingant · veru metiam ipa illa queillis incipientibus paruulisq; moſayca lege mandata ſuntvelut antiquata contem nant. illud quod apoſtolus execratur no xia libertate dicentes· Peccabimꝰ· quia non ſumus ſub lege ſed ſb gratia: Qui ergo nec ſub gratia ẽ quia nequaqᷓ; ad dominice doctrine culmen aſcendit· nec ſub lege · quia etiam ißa illa paruula le⸗ gis mãdata nõ ſuſcepit hic duplici pec catoꝛum oppreſſus imperio ob hoc ſoluʒ gratiam chriſti percepiſſe ſe credit vt per noxiam libertatem ab eo fieret alienus illud incidens q apoſtiolus petrus ne ĩ curramꝰ enũciat. Quaſi liberi inqt agi⸗ te et non quaſi velamen habentes mali⸗ cie libertatem Beatus quoq; apoſtolus paulus· vos enim inqt in libertatem vo cati eſtis fratres ·id ẽ vt abſoluti ſitj a do minatione peccati:tantum ne libertateyʒ in occaſionem detis carnis · id eſt·fruſtra tionem legalium mandatoꝛum credatis eſſe licentiam vicioꝛum. Mec vero liber⸗ tas · quia nuſq; niſiibi ſit tantuʒ vbi do minus cõmoꝛatur paulus apoſtiolꝰ do⸗ cet. Dñs inquiens ſpiritus eſt· vbi autẽ ſpiritus domini · ibi libertas. Quapꝛo⸗ pter neſcio vtrũ hunc beati apoſtoli ſen⸗ ſum ſicut hi quiexperti ſunt ſapiunt. x pꝛim ere atq; elucidare potuerim vnum ſcio a pertiſſime illum etiam ſine expoſiti⸗ 8 2 Lollatio xxXI tione cuiusq; omnibus reſerari · qͥ pꝛa⸗ cticen · id eſt:actualem perfecte tenuerint diſciplinam. Non enim laboꝛabunt vt quod iam operando didicerunt.intelli⸗ gant diſputando. Interrogatio cur interdum p⸗ penſius ieiunãtes carnalibus incentiuis acrius vrgeamur. Lap. xxxp. . Ermanus. Obſcuriſſimam queſtionem et multis etiam vt putamus incognitam apertiſſi me ruelaſti. Ande vt h̊ quoq; pꝛofectui nr̃o adijcias depᷣcam̃· vt cur int᷑fdũ etiaʒ pꝛopenſius ieiunantiby nobis et ecbau ſtis atq; defectis vehementioꝛes pugne coꝛpis excitent diligẽt᷑ediſſeras Nã ple rũq; etiã experrecti e ſomno· cũ depꝛehẽ⸗ derimus nos coꝛpoꝛalis veneni contagi um pertuliſſe; ita deijcimur cõſcientia· vt ne ad ipam quidem oꝛationeʒ conſurge re fiducialiter audeamus Reſpõſio ꝙ hec queſtio future collatiõi debeat reſeruari. M Cap̃. xxxvi. Hoeonas. Studium quideʒ ſvyeſtrum . quo perfectionis viaʒ nos tran ſitoꝛie ſed plene atq; pp- fecte deſideratis attingere · infatigabilit buic diſputationi nos pꝛouocat inhere⸗ re · nec eniʒ de exterioꝛe caſtimonia · et cix cumciſione manifeſta ſ ð illa quęin oc/ culto eſt diligenter inquiritis · ſcientes in hac viſibili carnis continentia · perfectio nis plenitudinem nõ ineſſe: quę haberi vl pꝑ neceſſitatẽ vł ꝑ hypocriſim etiã ab infidelibus poteſi:ſed in illa coꝛdis vo⸗/ luntaria ⁊ inuiſibili puritate.Quã cuʒ beatus apoſtolus ita pꝛedicet.non enim qui in manifeſto indeus·neq; quęĩ ma⸗ nifeſto in carne eſt circumciſio · ſed qui in occulto iudeuset circumciſio coꝛdis in ſpiritu · nõ litera· cuius laus nõ ex homi⸗/ nibo ß ex deo eſt. ꝗᷣ ſolꝰ ſcʒ coꝛdiũ ſecreta rimaturtamen quia ſatiſfieri deſiderio Vſtro ad plenum nõ poteſi · breue enim quod ſupereſt ſpacium noctisad inda. gandam banc obſcuriſſimã nõ ſufficit queſtionem · congruum reoꝛ vt interim differat. Sen ſim eĩ hec ⁊ coꝛde ab om̃i cogitationum ſtrepitu pꝑenitus abſolu⸗ to vt a nobis pꝛoferri :ita veſiris debent mentibus intimari:que ſicut pꝛopter cõ ſciẽtie purificationẽ opoꝛtet inquiri: ita niſi ab eo qui donũ integritatis expertꝰ eſt tradi aſſignariq; nõ poſſunt.MNõ enĩ queritur quid inaniũ argumenta vbo⸗ rum · ſed interna conſcientie fides ⁊ ma ioꝛ vis vitaſ ĩculcet· Et idcirco de emũ dationis huius ſciẽtia atq; doctrina · nꝰ pꝛoferri aliquid niſi ab experto· nec trãſ⸗ fundi quicq; poteſt niſi in cupidiſſimũ valdeq; ſollicitũ virtuſᷣ ipiꝰ amatoꝛem · qui nõ eam vacuis nudisq; ſermonib ſciſcitando ·ſed totis animi viribus an⸗ nitendo optet attingere · ſcilicet non ſtu· dio loquacitatis infructuoſe · ſed deſide rio puritatis intene. . Erxplicitcollatio pꝛĩa abbatis theone de remiſſione quinqua/ geſime. Incipiunt capitula col latiõis ſecũde abbatis theone de nocturnis luſionibus. E iterato ad abbatem theonã reditu noſtro eiusq; exhoꝛtatio noſtre cur maioꝛẽ abſtinentiaʒ maioꝛ interdum carnis impu- gnatio ſublſequatur. talis fluxus egeſtio. iiij Interrogatio an ad ſacroſanctã cõmunionẽ accedere liceat no/ cturna illuſione pollutum. v Reſponſio quando reatũ cõtra/ hat bec paſſio doꝛmienti vi (Lnõnũq; etiã inimici factione hterc contingat illuſio. vij EVnũq; dignum ſe cõmunione TDominica quiſpiam debeat iu⸗ „ Dicare. vij Obiectio eo ꝙ omnes dominica ij Lõmemoꝛatio inter ogationis 19 ¶Ntriplici ratione pueniat geni — — — 3 v Erp de n ſeertn tione⸗ fllem mac niral früh Pte bioni ſanta llef W wg lann Wnen Collatio xXabbatis Theone coĩone pꝛiuandi ſint ſi nullus eſt abſq; peccato. ix Reſſponſio eo ꝙ multi ſancti eſ⸗ ſe poſſint nemo abſq; peccato niſi chriſtuns. x ¶Eſolus filiꝰ dei abſch vllo pec/ cati vulnere vicerit tẽptatorẽ. xi Li ſimilitudine carnis peccati ſſolus venerit chriſtus. xij L iuſti ⁊ ſancti oẽs nõ fuerit in ſinmilitudine ſ in vᷣitate pcti. xiij nõ ſint tam grauia pctã ſan⸗ ctoꝝ vt eis auferãt merituʒ ſan xiiij Quõ intelligendũ ſit illud apwli Mõ enĩ qð volo bonũ facio. xy ·Obiectio eo ex petõꝝ potius ꝑ ſona boc apoſtolus dixiſſe cre⸗ dendus ſit. Dilatio ꝓpoſite queſtionis. Expliciũt capitula. Incipit col/ latio ſecunda abbatis Theone de nocturnis illuſi onibus. Laßp.i. . . Oſt di S eerꝛs, ferme ſeptem p quinqᷓgeſime ſo lennitate tranſ⸗ acta · cũ ipo no⸗ ctis initio · id eſt · poſi ſynaxim ve ſpertinam ꝓmiſſe diſputationis expecta tione ſuſpenſi ·ſancti theon e cellulam fu iſſemus ingreſſi:alacer ſenex hilari vul⸗ tu ac blando nos pꝛioꝛ bmõe cõpellãs. mirabar inquit ardentiſſimũ ſtudiũ ve/ ſtrũ his ſeptem diebus ab ſolutionẽ pꝛo poſite queſtionis potuiſſe differre · et de⸗ bitoꝛi ſuo pꝛecipue nõ roganti · dilatio⸗ nem tãti tꝑis pꝛeſtitiſſe. Juſtiſſimũ pꝛo⸗ inde eſt vt quia vltro mihi benignitas veſtra tam largas cõceſſit inducias · ego quoq; moꝛã in debiti redditione nõ fa/ ciam. Grata nanq; eſt huius fenoꝛis oc cupatio:quę maioꝛa dum ſoluiturargn menta cõquirit et nõ ſolum percipientẽ ditat · verãetiam nibil imminuit largiẽ/ ti · Duplices ſiquidem cõgregat queſtꝰ· rerum ſpiritalium diſpenſatoꝛ. Lucruʒ enim non ſolum in illius qui audit pꝛo-⸗ fectu: verumetiam in ſua diſputatiõe cõö ſeqnitur:non minus ſemetipᷣm ad deſi⸗ derium perfectionis accendens: dum in ſtruit auditoꝛem. Quãobrem veſter ar⸗ doꝛ meus pꝛofectus ẽ· veſtra ſollicitu do mea compunctio eſt. Nam vtiq; et ipſe nunc mente toꝛpeꝛem · nihilq; in meo coꝛde de his que expetitis pertractarẽni ſi me veſter feruoꝛ atq; expectatio ad re⸗ rum ſpiritalium recoꝛdationem ſuſcita ret quodãmodo doꝛmitantem. Et idcir co pꝛoferatur in medium queſtio ſi vide tur:cuius pꝛidem pꝛo anguſtia tem por abſolutionem pꝛocraſtinare maluimꝰ. Cõmemoratio interrogatõnig noſtre cur maiorem abſtinẽtia maioꝛ interdum carnis impu⸗- gnatio ſubſequatur. Capᷣ.j. Oc autem ni falloꝛ inquiſitio b Eſſira complexa eſt cur interduũ remiſſius ieiunãtes · leuioꝛibus carnis huius aculeis titillemuretnõnũ qᷓ; diſtrictius abſtinentes · afflicto erbau ſto q; coꝛxore · incentiuis acrioꝛib vrge amurita vt quemadmodum patefecit veſtra confeſſio · experrectireperiamus nos humoꝛum naturalium egeſtione re ſperſſor.ẽ Ctriplici ratiõe pꝛoueniat ge nitalis luxus egeſtio.Capᷣ.ij. Ailus ergo infeſtationis tripli⸗ b ceun canſam noſtri pdiderema ioꝛes · quę moduʒ tempoꝛis cõ ſtituti intem peſtiuis irrumpat exceſſib· Aut enĩ ſuper flua eſcarũ nimietate con⸗ geritur·aut per incuriã mentis elabitur · aut inimici illudentis inſidijs pꝛouoca/ tur. Mꝛimũ igitur caſtrimargieid ẽ vo racitatis vel gule vicium· hanc redũda⸗/ tiam obſceni humoꝛis extrudit.Qam ⁊ cum diſtrictioꝛis abſtinẽtie tem poꝛe ſta- tũ polluit puritatis · non de pñti vt pu⸗ tatis inedia· F̊ de nimietate pꝛeterite ſa-⸗ 8 3 Lollatio xxII abbatis theone turitatis effunditur. Quod eniʒ per vo racitatis ingluuiem concretum fuerat ĩ medullis· neceſſe eſt vt per pꝛuritum aut certe per ignoꝛantiam· q;uis magno ie⸗ inunio tabefacti coꝛporis egeratur. Quã⸗/ obrem non ſolum lautioꝛibus epul ab ſtinendum . ſed etiam a vilioꝛibus cibis cquali eſt continentia temperandum im mo ipᷣius etiã panis ⁊ aquęſatietas ẽ ca nenda · vt poſſit diu in nobis acqͥ ſita coꝛ poꝛis puritas pꝑmanere atq; imitari qð ammodo intemeratã ſpũs caſtitateʒ li- cet nos neceſſe ſit confiteri interduʒ etiã abſq; vlla mentis induſtria · vel per tem /· periẽ coꝛpoꝛũ · vel per etatis maturitateʒ· quoſdam rarius ſoꝛdidari · vel certe flu⸗ xus iſtius egeſtione nõ pollui. Sed alte/⸗ rius meriti eſt·qui pacem inerti felicitate conſequitur · alterius qui triumphũ glo rioſis virtutibus pꝛomeretur. Huiꝰ eĩ Pppotentia vicioꝝ ommum debellatrix di⸗ gna miraculo eſt· illum quẽ facultas bo⸗ ni in ſua tuetur ignauia cenſenduz ma⸗/ gis dixeri ſecuritatẽ bre q; laudẽ. Secũ da impnri illius pꝛofluuij cã eſi· ſi menſ ſpiritalibus ſtudijs atq; exercitijs vacu ata · nec diſciplinis interioꝛis hominis ĩ/ ſtituta · quendam ſibi ſegniciei ſitum per cõ ſuetudinem continui torporis obdu-/ xerit· aut cum ſoꝛdidarum cogitationuʒ inimicicias nõ cauensita illam coꝛdis ſublimiſſima puritatem ſegniter concu/ piſcit: vt omnẽ perfectõnis ⁊ caſtimonie ſummã in ſola credat exterioꝛis hominiſ caſtigatione conſiſtere · Cuiꝰ erroꝛis atʒ ſecoꝛdie vicio conſequenter eueniet · vt ñ ſoluʒ multimoda cogitationũ peruaga tio· inuerecunde atq; pꝛocaciter ſecretũ mentis irrüpat · ſed etiam pꝛiſtinarũ om nium paſſionum intra eam ſemina per⸗ ſeuerẽt. Quę q;diu in eius abditis deli- teſcunt · q;uis rigido coꝛpus ieiunio ca⸗ ſſtigetur tamen nibilominus doꝛmientẽ illecebꝛoſis fantaſmatibus inquietant. ANua re fit vt ante legittimi tempoꝛis curſum non iam ex nature neceſſita⸗ te · ſed nec adhuc ex fraude nequitie ſpiri lalis obſceni eliciãtur bumoꝛes· quinõ tam inanitate carnis q; mentis circũſpe ctione atq; virtute ſi penitus inhiberi ne Aunt · ſaltem ad illã egeſtionis ſimplicẽ qualitatem auxiliante gratia dei perdu-/ cuntur. Ideoq; in pꝛimis diſcurſus ſũt ſenſuum coercendi : ne mens iſtis exceſſi bus aſſuefactaad fedioꝛa incitamẽta lu xurie ſomniãs pertrahatur. Tertia cau ſa eſt· cum per oꝛdinatam quidem atq; ſollicitam continentie diſciplinam · con nitione coꝛdis et coꝛpoꝛis perpetuaʒ ca⸗ ſtimonie punitateʒ optamus acquirere: ſed nos vtilitati camis ac ſpiritus egre⸗ gie conſulentes· fraudulentiſſimi hoſtis ita impugnat inuidia · vt dum deijcere fi Duciam conſcietie noſtre noſq; velut re atu aliquo humiliare conaturillis pꝛe/ cipue diebus quibus maioꝛe integritad merito deſideramus diuino placere con ſpectui · abſq; vllo quidem carnis pru⸗ ritu · mentis ve conſenſu · n᷑per illuſionẽ fantaſmatis alicuius ·ſed tamen ſimpli⸗ ci fluxus illius egeſtione nos polluit · vt a ſacroſancta nos cõmuniõe deterreat · licet in quoſdam incipientium et quoꝛũ coꝛpoꝛa necdum longa ieiunioꝛum caſti gatione tenuata ſunt · ob hoc diabolica factione hec euenire credatur illuſio · vt cum eos intenſioꝛibo ieiunijs ſtudere co gnouerit omnes eoꝛum conatus bac ar te ſubuertat · vt dum ſe nõ ſolũ nihil ad puritatem coꝛpoꝛis diſtrictiore ieiunio pꝛofeciſſe· verumetiam grauius ſentiũt fuiſſe pulſatos:magiſtram incoꝛruptio/ nis ac puritatis alitriceʒ abſtinentie diſ trictionem tan qᷓ; emulam perhoꝛreſcãt. Quapꝛopter noſſe debemus nõ idcirco nos tantum ab vnoquoq;ʒ vicio debere purgari·quia ſuis perturbatiõibus no/ ſtrum occupet ſenſum · ſed quia conten⸗ tum non ſit ſolum abſq; alioꝛum cõſoꝛ/ tio dominari.ſed intromiſſo omniuʒ vi cioꝛum dirioꝛe collegio · ſu bditaʒ ſibi mẽ tezʒ multiplicata captiuitate populetur. Et idcirco caſtrimargia vincẽda eſt· nõ pꝛopter ſe tantũ · ne ſcilicet one:oſa nos vor ſoln ſace fori piſ hobt. no nate etlan furin hbſ cnin niag ſeſio tity guutu luge ateris Inn con au lul uni⸗ ntiͦ no, i ſit. ſo e no⸗ ns r 1 lne De nocturnis illuſionibus voracitate coꝛrumpat nec pꝛopter boc ſolum ne carnalis ↄcupiſcẽtie nos igne ſuccendat ·ſed ne etiam iracundie vel fu roꝛis atq; triſticie:ceterarum q; omniuʒ paſſionum faciat eſſe mancipia· Nã cũ nob eſca ac potus vel minus vl negliẽti us vel tardius miniſtraturſi gule domi natione depumimur · conſequens eſt · vt etiam iracundie ſtimulis incitemur. Et rurſus voluptuoſis ſapoꝛib demulceri abſq; philargyrie peſte ũ poſſumus: per cuius ſuperfluos aparat/ magnis luxu ria gaudet ĩpendijs. Philargirya vo cenodoxia atq; ſuperbia et omniũ mul titu do vicioꝛum indiuidua ſocietate iñ guntur· atq; ita vnumquodq; vicium ſi vigere in nobis vel ſolum cepentt · etiã ceteris ſuggerit incrementa. J nterrogatio an ad ſacroſãctã cõmunionéè accedere liceat no⸗ cturna illuſione pollutum. Laßp. iiu. Ermanus. Diſpenſatione Nii credimus hanc queſtioneʒ in medium fuiſſe pꝛolatam · vt illud qd verecũdia interrogãdi fiduciã cobibente · nunqᷓ; pptuimus edoceri:nũc opoꝛtunitate collationis cauſeq; ipſius oꝛdine pꝛouocati/ ſciſcitari fiducialiter audeamus Si igitur eo tempoꝛequo ac cedi opoꝛtet ad ſacroſancta myſteria ſen ſerimus nos ſomni illu ſione pollutos · p ſumenda eſt an vitanda illa ſalutan eſce ſacroſancta perceptio: M Reſponſio quando reatum cõ/ trahat hec paſſio doꝛmienti. PHeonas.Omni quidem in duſtria quantũ in nobis eſt ſiu dere debemus · vt immaculatã caſtimonie puritatem illo vel maxime tẽ⸗ poꝛe teneamus · quo venerandis aſſiſtere optamus altaribus et vigilantiſſima circumſpectione pꝛecauenduʒ eſtne car nis integritas pꝛecedente tempoꝛe cuſto dita · ĩ ea pꝛecipue in qua nos ad cõmu nionem ſalutaris conuiuij pꝛeparamus nocte fraudetur. Aerum ſi hoſtis ille ne⸗ quiſſimus vt nobis celeſtis remedij ſub. trabat medicinam· cuſtodiaʒ ſopite mẽ⸗ tis illu ſerit.ita dumtaxat vt nullo repꝛe henſibili interueniente pꝛuritu · nullo cõ taminetur oblectationis aſſen ſu·ſ̃ egeſti onem aut naturali neceſſitate pꝛofulaʒ aut certe im pugnatiõe diaboli abſq; ſen ſu voluptatis elicitam·ad im ꝑedimẽtũ noſtre ſanctificationis obtenderit poſſu mus et debemus ad gratiã ſalu taris ci⸗ bi conſidẽter accedere. Sin vero noſtro vicio hec fuerit egeſta concretio · cõueni entes conſcientiam noſtraʒ illud apoſto licum ſoꝛmidemus.Qui maducau erit paneʒ et biberit caliceʒ domini indigne · reus erit coꝛwoꝛis et ſanguinis domini. Pꝛobet autem ſeipᷣim homoet ſic de pa⸗ ne illo edat et de calice bibat· Qui eĩ mã ducat ⁊ bibitindigne:iudicium ſibi mã Ducat et bibit· non diſcernens coꝛpꝰ do⸗ miniid eſt:nequaq;ᷓ illum celeſtem cibũ a cõmunium eſcarum vilitate ſecernẽs nec talem eſſe diiudicans quem non niſi pura liceat mente vel carne pꝛeſumere. Deniq; infert. Ideo inter vos multi in- firmi ⁊ im becilles · ⁊ doꝛmiunt multi · ſpi ritales ſcilicet infirmitates ac moꝛtes ex hac ſpecialiter dicens pꝛeſumptione ge⸗ nerari · Multi enim qui euʒ illicita vlur patione pꝛeſumunt inſirmantur fide et im becilli ſunt mente · paſſionum ſcʒ lan guoꝛibus inu oluti · et doꝛmiunt lom⸗ no peccati.ab hoc ſopoꝛe letali nequa qᷓ; ſaluta ri ſollicitudine reſurgentes. Dein te ſequitur. ſi noſmetipſos diiudica remus ·/nõ vtiq; iudicaremur.hoc eſt · ſi noſmetipſos perceptione ſacramentoꝝ quotienſcunq; peccati vulnere pꝛeueni⸗ muriudicaremus indignos impẽdere mus vtiq; ſtudium · vt per penitudinis emendationeʒ ad ea digne poſſemus ac cedereet nõ tam qᷓ; indigni ſeueriſſimis infirmitatũ flagri caſtigaremur a dño⸗ 4 Collatio xxIi abbatis theone vt l ſic compuncti ad remedia noſtro⸗ rum vulnerum recurramus· ne digni pᷣ⸗ ſentis ſeculi breuiſſima coꝛreptione non habiti · in futuro ſimul cum buius mun di peccatoꝛibus condemnemur. Quod etiam in leuitico euidenti denunciatiõe pꝛecipitur. Omnis mundus manduca⸗ bit carnes et anima quecunq; comede⸗ rit de carnibus ſacrificij ſalutaris quod eſi dominiin qua eſi immundicia peri⸗ bit coꝛaʒ domino. In deuteronomio q́ʒ a ſpiritalibus caſtris immundus ſimili⸗ ter miſtice ſegregatur. Si fuerit inquit ĩ ter vos homo qui nocturno pollut ſit ſomnio egredietur extra caſtra et non re uertetur pꝛiuſq; ad veſperam ablnatur aqua · et poſt ſolis occaſum regredietur in cafeaeaer. nonnunq; etiam inimici fa- ctione hec contingat illuſio. LCLaß. vi. Erum vt manifeſtius appꝛo „ betur · quod etiam inimici fa cCctione nõnunq; h eliciat᷑ im vpnrnpnnritas- nouimus fratrem- qui cum caſtimoniam coꝛdis et coꝛpoꝛis ſum ma circumſpectione atq; humilita te pꝛomeritam iugiter poſſideret · ac ne⸗ quaq; nocturnis ludificationibus tem⸗ ptaretur · quotiens tamen ſead percipiẽ dam cõmunionẽ dominicã pꝛeparaſſet · iĩmundo fluxu doꝛmiẽs fedabatur· Qui cum multo ſe tempoꝛea ſacroſanctis mi ſterijs trepidus abſñineret: tandem hãc ad ſenioꝛes cetulit qu eſtionem · remediũ impugnationis ac doloꝛis ſui medicabi li eoꝛum conſilio conſecuturum ſe eſſe cõ fidens. Sed cum pꝛimam cauſam moꝛ⸗ bi huius ſpiritalium medicoꝛum doctri na diſcuteret · que ſolet ex abundanti ci⸗ boꝛuʒ pꝛeſumptione deſcendere · eam q; memoꝛato fratri depꝛehenderent non in eſſe · atq; hanc illuſionem nequaqᷓ; vicio ſaturitatis conſtaret emergere · eo ꝙ nec fratris nota diſtrictione ſolennium die⸗ rum quibus illa pollutio contingebat —. ſpecialis exceptio · hoc illos pateret᷑ opi nari· ad ſcᷣam huius valitudinis cau⸗ ſam · ilico tranſtu lerunt inquiſitionis in daginem · diſcutientes ne anime foꝛſitan culpa · caro exhauſta ieiunio· impuris il⸗ luſionibus vrgeretur:quibus etiã diſtri ctiſſimi viri· cum paululum elati de ſui coꝛpoꝛis fuent puritate · per ſuperbię vi⸗ cium polluuntur:quod ſcilicet donũ pꝛe cipuum di · id eſt· coꝛpoꝛis caſtitatẽ· hu⸗ manis ſe viribus obtinuiſſe crediderĩt Interrogatus igitur vtrum induſtriaʒx ſi uã ita capacem huius credereteſſe vir⸗ tutis vt ope diuini non egeret auxilij · ſũ ma hunc impium ſenſum execratiõe de⸗ teſtans · cum ſe humiliter aſiruxiſſet · ne ceteris quidem diebus coꝛpoꝛis purita tem retinere potuiſſe · niſi diuina in omi⸗ bus gratia fuiſſet adiutus ·illi confeſtim ad cauſam tertiaʒ recurrentes occultas diabolice factõnis inſidias peruiderũt · pꝛobantesq; nec animę culpam eſſe nec carnis · ſacroſanctis e epulis debere mi ſceri confidentiſſime cenſuerunt ne ſcili⸗ cet ſi in bac obſtinatione duraſſet · verſu tis maligni hoſtis laqueis obligatꝰ. ſan ctificatõnis et coꝛpoꝛis chriſti particeps eſſe nõ poſſet et per hãc fraudem medici na remedij ſalutaris imperpetuum frau daretur. Quo facto ita omnis diaboli9/ ce factionis ſcena detecta eſt: vt mox vir⸗ tute dñice coꝛpoꝛis pꝛotegente · illa pꝛete rite illuſionis conſuetudo ceſſaret · in qͥ inimici dolus euidenter apparuit · expo ſita eſ pariter ac pꝛobata ſententia ſeni oꝛum · que plerũ q; hunc impuriſſimum fluxumnec carnis nec anime vicio · H̊ ad uerſarij factioſa docuit ludificatione ꝓ⸗ pelli. At ergo fallax imaginatio ſomni⸗ oꝛuʒ · illectrix egeſtionis impure.vel imꝑ petuum · vel certe vt hm hu milioꝛem ſiue communem dixerim ſtatum certis men/⸗ ſibus ignoꝛetur· poſt illam fidem qua de dei ſpecialiter gratia puritatis donũ iu⸗ giter ſperare nos cõuenit · eſce potusq; ẽ nimietas caſtiganda. Moꝛum nanq; re nõ poſſunt non egeri atq; ab ipſius na ture lege xꝓpelli · ſub occaſione cuiuſcũq; pꝛuritus atq; illuſionis emergũt· Eſca. rum vexro ſatietate ſbᷣtracta conſequẽs eſt illas quoq; immũdas egeſtiones tar dius generari:⁊ ita fit vt quemadmodũ fluxus earuʒ · ita etiã illuſio doꝛmientes l rarius vel ſubtilius inquietet · qa nõ ſolũ egeſtio eximaginatione·ſ̊ ima gina tio ex egeſtiõis nimietate deſcẽdit.Qua pꝛopter ſi volumus ab illuſionũ iſtaruʒ illecebꝛis liberari: omni virtute nobis eſt enitendum · pꝛimũ vt foꝛnicatiõis paſſi-/ one deuicta/iuxta apoſtolum beatũ non regnet peccatum in noſiro moꝛtali coꝛpo re · ad obediendum concupiſcentijs eins Scðdo vt ipᷣo quoq; illecebꝛoſo coꝛpor: motu ſedato penituſac ſopito nequaq; exhibeamus mem bꝛa noſtra arma iniqᷣ tatis peccato · Tertio vt interioꝛe quoq; homine noſtro ab illa libidinis titillati⸗ one omnimodis ac medullitus moꝛtiſi⸗ cato · exhibeamus nos eo tanqᷓ; ex moꝛ tuis viuentes · et ita per hunc pꝛofectum pernenientes ad perpetuam quieteʒ coꝛ/ poꝛis noſtri expibeamus etiaz membra nr̃a nõ iã arma libidini ſiuſticie ðo In qᷓ nob caſtimonie puritate fũdaſ·pecca tum in nobis iam nõ dominabitur · NNõ enĩ ſumus ſub lege ˖ que dum licita nu⸗ ptiarum iura cõmendat etiam illum cu ins miniſterio opus illicite foꝛnicationii explet· ĩ noſtris medullis nutrit ac reb⸗ uat ardoꝛem . ſed ſub gratia · quę dũ in coꝛruptionem virginitatis inlinuat · eti am iſtũ innoxiuʒ ac ſim plicẽ coꝛporimo tum · et ipſius quoq; liciti coitus interi⸗ mit voluptatem · atq; ita cunctis impu/ riſſime colluuiõis humoꝛibus arefact· egregij ac laudabiles eunuchi qui per Vſaiam pꝛedicantur effecti · merebimur illam quę pꝛomittitur eis beatitudinem poſſidere. Hec enĩ ait dñs eunuchis · qͥ cuſtodierint ſabbata mea ⁊ elegerit quę He nocturnis illnſionibus dundantia iſtiuſmodi humoꝛes ꝓpenſi rrr. bumoꝛe volui · et tenuerint fedus meũ dabo eid us gigni neceſſe eſt:qui quoniã concreti in domo mea ⁊ in muris meis locũ:⁊ no⸗ mẽ melius a filijs ⁊ filiabus· nomẽ ſem piternuʒ da bo eis qð non peribit · Qui ſunt iſti filij ⁊ filie· quibus intantum iſti pꝛeferuntur eunuchi · vt etiam locum ac nomem melius accepturi eſſe dicãtur:ni ſi illi ſancti qui ſub veteri teſtamento in coniugioꝛum copula permanentes · per obſeruantiam mandatozꝛum in adopti: onem filioꝛum dei non immerito perue⸗ nerunt:Qð etiam nomẽ eſt illud quod eis velut pꝛecipuum quiddã vice remu nerationis ſumme pꝛomittitur.niſi hoc quod chriſti vocabulo dicũtur eſſe een⸗ ſendi: De quo nomine et alibi idem pꝛo pheta · et buos ſuos inqᷣt vocabit nomĩe alio · in quo qꝗͥ benedictus eſt ſuper terrã · benedicet᷑ in deo · amẽet ꝗᷣ iurat in terra: iurabit in deo ˖ amẽ · Et iterũ. Et vocabi tur inqͥ t tibi nomẽnouũ qð os dñi noĩa uit. Quiq; pꝛo hac coꝛdis ⁊ coꝛpis pu⸗ ritate · etiã illa pcipua ac ſingulari beati⸗ tudine pfruent · vt illud canticũ iugit᷑ ca nãt · qd nemo alius ſanctoꝝ canere põt: niſi iſti ſoli qui ſequũtur agnũ quocũ q; vagdit. Virgines eni ſunt · et cuʒ mulieri bus ſe nõ coinquinauerũt. Pꝛoinde ſi ad hanc ſublimiſſimã virginũ gloꝛiam volumus puenire · omni virtute incoꝛru ptionẽ mentis ac ſpiritus excolamꝰ · ne in illarũ inſipien tinñ ꝓginũ nũero colla⸗ bam̃· q bus idcirco nõ ſit reputata vir- ginitas : qꝛ a cõmixtiõe carnali imunes — — „* — O . .. . ſeſe tmmodo buanerjt · et ob h̊ pgines ꝗ/ dẽ ·ß fatue nũcupãtur · qꝛ deficiẽte ĩ vaß eoꝝ oleo puritat intne · claritas ac ſplen doꝛ coꝛpalis virginitaᷣ extiguit᷑ĩterion eĩ fotu ac pabulo puritat · ſbᷣminiſtrari ncce eſ etia ʒ exterioꝛi hoĩ caſtitatẽ eãq; iu giter ad perſeuerantiã incoꝛruptionis perpetuę aĩlari. Et ideo fatue ille vgines gloꝛioſum ſponſi thalamum cum illis pꝛudentibonõ merentur intrare:quę in⸗ „ „ — tegrum ſpiritũ ſuũ ⁊ aiam ⁊ coꝛpus ſine querela in diẽ dñi noſtri ieſu chriſti con Collatio XxXII olbbatis ſeruauerunt. Illi nam q; ſunt veri atqʒ incoꝛrupti virgines chriſti ·: illi admirabi les atq; egregij reputantur eunuchi· nõ qui metuũt ·ſed quibus nõ libet foꝛuica⸗ ri · nec qui impudicicie repꝛimũt frena · ſʒ qui ipam quoq; minima mentis titilla/ tionem ettenuiſſima libidinis incitamẽ/ ta vicerunt · et eo vſq; extenuauerũt illuʒ carnis vt ita nixerim ſenſum· vt nõ ſolũ ex cõmotione eius nulla oblectatione · ſ ne exigua quidem titillatione tangant᷑. ¶nunq; dignü ſe cõmunione dominica quiſpiam debeat iu⸗ dicare CLap̃. vj. AInmta aüt coꝛ noſtruũ humilita⸗ t tis debemꝰ vallare cuſtodia · vt banc definitionẽ perpetua ſen ſuũ ſtabilitate teneamus: nequaq; nos poſſe ad tantũ purificationis merituʒ p uenire · vt licet hec ꝗᷓ ſupꝛa dixi per dei g⸗ tiã oĩa fecerimus indignos tamen nos cõmunione ſacri coꝛpoꝛis eſſe cedamus Pꝛimũ quia celeſtis illius manne tãta maieſtas eſt: vt nemo hac lutea carne cir cũdatus pꝛo ſuo merito eius edulium ⁊ nõ ex gratuita dñi largitate pcipiat.De indeqꝛ nullus ita circũſpectus in huius mundi poteſt eſſe con flictu · vt eum ſaltĩ rara vel leuia peccatoꝛũ tela nõ feriãt · qꝛ im poſſibile eſt vtnõ antignoꝛantia aut negligentia · aut vanitate · aut obreptio⸗/ ne · aut cogitatione/ aut neceſſitate · aut obliuione peccetur. Mam et ſiad tam pᷣ⸗ celſum quis virtutum culmen aſcende/ rit · vt apoſtolicũ illð ñ iactant᷑ exclamet · mihi autẽ ꝓ minimo eſt vta vobis di⸗ iudicer aut ab humano die· ſed neq; me ipſum iudico· nihil eni mibi ↄſcius ſuʒ· ſciat ſe tñ abſq; pctõ eſſe nõ poſſe Meq; enĩ fruſtra idem doctoꝛ adiũxit·ſj nõ in H̊ iuſtificatus ſum · id eſtnõ ſi ego iuſtũ me eſſe credidero· verã confeſtiʒ inſticie glo riã poſſidebo· xel qꝛ me conſcia mea nul⸗ lius peccati repꝛehenſione cõpungit. id. circo nullius ſozsdis cõtagione fuſcatus C Heone ſum multa enĩ meã conſcientiã latet · ꝗ̃ cñ ſint mihi incognita vel obſcura· deo nota atʒ manifeſia ſũt· IJdeoq; ſbᷣijciẽs · qui aũt me inqᷣt iudicat dñs eſtid eſt ab illo ſolo quẽ ſecreta coꝛdiũ nõ latent · ve rũ iudicij in me pꝛoferet᷑ eramen. Obiectio eo goẽs dñica com⸗ munione pꝛiuadi ſint ſi nullus eſt abſq; peccato Eñnnanus. Supradictũ eſt nõ niſi ſanctos celeſtiũ ſacram̃ toꝝ eſſe debere particixes nunc agdiqcitur impoſſibile eſſe ho: vtimmũis penitus ſi a delcto.· Si null ergo liber a noxa nullus eſt ſanctus· et ↄſequẽs eſt vt homo cui ſanctitas deeſt · myſterioꝛũ chriſti particeps eſſe nõ poſſit regnũ eti am celoꝝ ſperarenõ debeat. qd ſolis ſan ctis dñs pollicetur. Reſponſio eo ꝙmulti ſancti eẽ poſſint nemo abſq; peccato ni⸗ ſi chriſtus. CLap. ix. Heonas. Multos quidẽ eſſe ſanctos ac iuſtos negareñ poſ⸗ ſumus · ſed inter ſanctũ imma culatũ multa diſtãtia eſt. mliud eſt enim eſſe quẽpiã ſanctũ · id ẽ· diuino cultui cõ ſecratum · hoc enim nomen non ſolum hoĩb · ſß etiaʒ locis ⁊ vaſculis tẽpli atq; lebetib atteſtante ſcriptura cõmuneeſt. Aliud eſt aũt eſſe abſq; peccatoqðᷣ vniꝰ dñi noſtri ieſu chriſti ſingulariter cõue nit maieſtati ; de qͥ etiã apoſtolus velut pᷣ cipuum qd ac ſpeciale ꝓnũciat dicens. Qui pctm̃ nõ fecit. Satis enĩ vilẽ atq; ĩ dignã eius pꝛeconijs laudẽ q̃ſi incoꝛpa le ac diuinũ ei aliqͥd aſſignauit · ſi etiam nos illibatã ab om̃i pctõ poſſumus trãſ igere vitã.Rurſus apls ad hebꝛeos · nõ enĩ habemus inquit wontiſicem qui non poſſit cõpati infirmitatibus noſtr tem ptatum aũt per omia ꝓ ſiliudineabſq; pctõ.Si igit᷑ eti terrene hũilitatis nĩe · cũ illo excelſo diuinoq; pontifice hec pᷣt eſſe cõmunio · vt etiã nos abſq; vlla pctĩ G₰ —☛ — ☛ B= — — — — — 2 S — — — — — — — — — — Be nocturnis illuſionibus offen ſione temptemur · cur apoſtolus H iillo velut vnicũ ac ſingulare ſuſpiciẽs · eilus meritũ ab hominibotanta diuiſiõe diſcrenit: Hac ergo ſola ab omnibus nob exceptione diſtinguitur/quia nos ñ abſq; peccato · illuʒ ſine peccato conſtat fuiſſe temptatum. Quis etenĩ hominnʒ q;uis foꝛtis atʒ bellatoꝛ ſit · hoſtilibus ta mẽ telis plerumq; nõ pateat: Quis ve lut impenetrabili carne circundatustã tis pꝛelioꝛum periculis ſine periculo mi ſceatur: Ille aũt ſolus ſpecioſus foꝛma pꝛe filijs hominum conditionem moꝛtis humane cum vniuerſa carnis fragilita/ te ſuſcipiens · nullius vnqꝙᷓ; eſt ſoꝛdis ma cylatus attactu. E ſolus filius dei abſq; vllo peccati vulnere vicerit tempta⸗ toꝛem. Cap̃. x. Emptatus eſt enim ſm ſilitudi t nem noſtram caſtrimargie pꝛi miü vicio · vt ei callidus ille ſer⸗ pens eo oꝛdine quo adã ante ſeduxerat elurienti eſce deiderio conarert᷑ illudere ſi filius ĩquiẽs dei es · dic vt lapides iſti panes fiant. Sed nullũ recipiens ex bac temptatione peccatum · cum ei facultas indubitata ſuppeteretreſpuit cibuʒ quẽ ei deceptionis artifex ingerebat: dicens. Mon in ſolo pane viuit homo ſed in oĩ Verbo quod pꝛocedit de oꝛe dei. Tẽpta. tus ẽ etiã cenodoxia ſᷣm ſimilitudinẽno ſtram · cum ei dictũ eſt ſi filius dei es mit te te deoꝛſum · ſed ſubdola diaboli ſugge ſtione captus nõ eſt et vaniſſimuʒ ſedu- ctoꝛẽ etiã ſcripturarũ obiectiõe ↄfutãs· non temptabis inquit dñũm denum tnuʒ Temptatus eſt etiĩ tumoꝛe ſu perbie ſᷣm ſimilitudinẽ noſirã · cũ ei a diabolo pꝛo⸗ mitterẽtur omnia regna mũdi et gloꝛia eoꝝ · ſed irriſa atq; obiurgata eſi nequi/ tia temptatoꝛis.Reſpondit eĩ ei. Nade ſathanas · Scriptũ eſt ei.Oñm deũ tuũ adorab · ⁊ illi ſoli puies. His ãt teſtimo nijs edocemur · vt fraudulentis ſuggeſti onibus inimici:nos qnoq; ſimiliter me⸗/ moꝛia ſcripturarũ deteamus obliñere· RKurſum temptatus eſt ſupbia bm ſimi⸗ litudinẽ noſtrã · cñ idem inſidiarũ arti⸗ ſex · regnũ qð ab ipo oblatum ante reſpu erat · per homineſ ei moliretur ingerere · H abſq; peccato inſidias temptatoꝛis irri ſit. Cum enĩ cognouiſſet ieſus ꝙ ventu⸗ ri eſſent vt raperent eũ:et facerent euʒ re gem · fugit iterũ in mõtẽ ipᷣe ſolus· Cem ptatus eſt ſᷣm ſimilitudinem noſtrã ·cuʒ erberatus flagris · cuʒ palmis ceſus.cũ ſputoꝛũ hoꝛroꝛe reſperſus eſt.cũ ad extre mũ pertulit crucis exquiſita ſupplicia · ſʒ nullis vnq; nõ dicam contumelijs · ven ne ſupplicijs quidẽ ad tumoꝛem vel leuiſ ſime indignationis impulſus eſt/qui ⁊ĩ patibulo conſtitutus miſericoꝛditer pꝛo clamauit. Pater ignoſce eis · nõ eniʒ ſci unt quid faceunt. Ciſimilitudine carnis pecca ti ſolus venerit chrutus. Lap.rri. Vemadmodũ ⁊o et illud acci 4 piet᷑ eũ aplus in ſilitudie car nis peni veniſſe cõmemoꝛat · ſi etiã nos nulla pct labe pollutaʒ hr̃e poſ ſumus carnẽ: Nã ⁊ ̊ de illo q ſolus eſt abſq; pctõ tãq; ſingulare memoꝛatur miſit deus filiũ ſuũ in ſilitudine carnis pcũ:qꝛ verã atq; integrã ſuſeipiẽs ſbaʒ carnis hũane · nõ ipᷣm pctm̃ in ea ſ̊ ſimi litudinẽ pcti ſuſcepiſſe credendꝰ eſt. Si militudo enĩ nõ ad carnis writateʒ· ᷣm pꝛauũ quoꝛũdaʒ hereticoꝝ ſenſum · ad pctĩ eſi imaginẽ referẽda. Erat eĩ in ipo xa quidẽ caro h̊ abſq; pctõ · ſilis ſiqdeʒ peccatrici. Illud ſiqdem ad hüane ſbᷣeꝑ tinet vᷣitatẽ· h̊ vero ad vicia refert᷑ et mo res. Habebat ſilitudinẽ carnis peti · cũ velut hõ ignarus ac ꝓcibo ſollicitus per cõtaret᷑ · quot panes habetis:ſᷣ ſicut pec- cato neq̃ ꝙ; caro illius ·ita nec aĩa igran⸗ tie ſubiacebat. Deniq; ſtatiʒ euãgeliſia ſbiũgit. NHoc aũt dicebat ieſus tẽptans eũ · iße enĩ ſciebat qͥd eſſet facturꝰ. Ha be bat carnẽ ſiłem peccatrici · cũ velut ſitiẽs a ſamaritana muliere poſceret wpotumꝰ ſed non erat peccati ſoꝛde polluta· quia Collatio xXII Abbatis Theone ecõtrario mulier ꝓuocata ẽ petere aquã ret · ſed fieretlin ea fons aque ſalientis in vitam eternam. Habebat carnis iſtius veritatem cum doꝛmiret in naui ·ſʒ ne pa riter nauigãtes pcti ſimilitudine fallerẽ tur· ſurgens increpauit ventos et mare · et facta eſi tranquillitas magna. Com⸗ muni cũ omnibus ſoꝛte ꝑeccato ſubditꝰ videbatur · cum diceret᷑ de ipſo. hic hõ ſi eſſet pꝛopheta · ſciret vtiq; quę ⁊ qua⸗ lis eſt mulier quętangit eum · quia pecca trix eſt· ſed peccati non habuit veritatẽ· quia blaſfemam cogitationem arguens phariſei · ſiatiʒ mulieris peccata dimiſit HPeccatricem cuʒ ceteris gerere putaba tur carnem · cuʒ velut homo in moꝛ dil⸗ crimine conſtitutus· et imminentiuʒ ſup plicioꝛum terroꝛe perculſus oꝛaret.pa⸗ ter ſi poſſibile eſt · tranſeata me calix iſte · et triſtis eſt anima mea vſq; ad moꝛtem · ſed peccati contagium neſciebat illa tri⸗ ſticia:quia vite auctoꝛ moꝛtem foꝛmida renõ poterat. Nit eni. Nemo tollita me animam meam ſed ego ono eam a me ipo · poteſtateʒz habeo ponendi eam·⁊ po teſtatem habeo iterum ſumendieãa. inſtiet ſancti omnes non fu erint in ſimilitudine ſed in veri⸗ tate peccati. Caßp̃.xijj. NN hoc ergo ille homo qui nat i er virgine eſti· magna cunctis qᷣ ex vtriuſq; ſexus cõ mixtioneꝓ ducimur · diſtantia ſegregatur· ꝙ cum omnes non ſimilitudinem ſed veritatez peccati in carne geſtemus ille non verita tem ſed ſimilitudineʒ peccati in vere cax nis aſſüptione ſu ſceꝑit. Deni q; licet ſcri ptum ce eo in Yſaia pꝛopheta phariſei apertiſſime meminiſſent · qui peccatum non fecit:nec inuẽtus eſt dolus in oꝛe eiꝰ tamen ita ſimilitudine carnis peccatifal lebantur vt dicerent. ecce bomo voꝛax · potatoꝛ vini · publicanoꝛum ⁊ peccatoꝝ amicus et ad illum qui illuminatus ſue rat cecu m. da gloꝛiam deo· nos enim ſci⸗ . mus quia hic homo peccato: eſt · ad py latum · niſi eſſet hic homo peccatoꝛ· non eü tradidiſſemus tibi. Huius ergo rei ꝗᷓ illi tantum ſingularis ac pꝛopꝛia eſt · e/ litatem ſibi blaſfemie ſuperbię crimine vendicabit. quiſquis ſe eẽ ſine pecccato auſus fu erit pꝛofſiteri. Conſequens eniʒ eſt vt ſimilitudinem carnis peccati nõ Vritatem peccati habere ſe dicat. Anon ſinttam grauia peccata ſanctoꝛum vt eis auferant meri tum ſanctitatis. Caßp.xiij. Eteruʒ iuſtos et ſanctos viros c non eſſe immunesa culpa· ma- mnileſie ſcriptura pꝛonunciat di cens. Septies in die cadit iuſtus ⁊ rſur. git. Quid enim aliud eſt cadere qᷓ pecca re:Et tamen cum dicatur ſepties cade/ renihilominus pꝛonunciatur iuſtus.n?* iuſticie eius pꝛeiudicat lapſus fra gilita⸗ tis humanequia multum intereſt inter ſancti ⁊ peccatoꝛis hominis lapſuʒ. Ali ud eſt enim admittere moꝛtale peccatuʒ et aliud eſt cogitationequę peccato non caret pꝛeueniri:vlignoꝛantie aut obli⸗ uionis erroꝛe·aut facilitate ocioſi ſermo⸗ nis offendere· aut ad punctum in fidei theoꝛia aliquid heſitare· aut ſubtili qua/ dam cenodone titillatione pulſariaut neceſſitate nature aliquantiſper a ſum⸗ ma pfectione recedere. Mec ei ſunt ſeptẽ lapſuũ genera · in quibus ſanctus lʒ nõ/ nunq; cadat · tñ iuſtꝰ eſſe nõ deſinit quę q;uis leuia eſſe videantur ac parua ta. men faciunt eũ ſine peccato eſſenõ poſſe. Habet enim pꝛo quibus quotidianaʒ gerens penitudinem et veniaʒ veraciter ebeat poſtnlare · et pꝛo ſuis indeſinẽter oꝛare peccatis · dicẽs: Dimitte nob debi ta noſtra. Et vt euidentiſſimis ꝓbemus exẽplis et erraſſe nonnullos ſanctoꝛum et tamen a ſua non diſceſſiſſe iuſticia · cer te ille beatiſſimus et apoſtoloꝛum eximiꝰ Detrus·quid aliud credendus eſt fuiſſe q; ſanctus· pꝛeſertim id tempoꝛis quo eia domino dicebatur Beatus es ſymõ 1 v-— —ä — — — — S bariona ·q; caro ⁊ ſanguis nõ reuelauit tibi:ſed pater meus qui in celis eſt · et ti⸗ bi dabo claues regni celoꝛum · et quod/ cũ q; ligaueris ſuper terrã erit ligatũ et in celis · et quodcunq; ſolueris ſuꝑ terrã erit ſolutum ⁊in celis.Quid hac dñica laude pᷣclarius:quid hac woteſtateac be atitudine poteſt eſſe ſublimius:et tamen poſt paululũ · cum ignoꝛãs miſteriũ paſ ſionis · tante vtilitati humani gener in⸗ ſcius obuiaret diecẽs. abſit a te domine· n erit tibi ; meret᷑ audire Hade pꝰ me ſathanasſcãdalũ es mqꝛ ñ ſapis ea ꝗᷓ dei ſunt:ſed ea ꝗ̊ hominũ. Nũquid na cum his eum verbis ipᷣa equitas incre⸗ paret aut nequaqᷓ; cecidiſſe aut in ſan⸗ ctitate atq; inſticia nõ permanſiſſe credẽ dus eſt: Qui illo etiã tem poꝛe nunquid ruinã manifeſie negandus ẽ pertuliſſe · quo ĩminente perſecutoꝛũ metu ·ter dñʒ negare cõpulſus eſt: Sed confeſtim pe/ nitudine ſbᷣſequẽte· amariſſimis lachry/⸗ mis maculam tanti criminis abluẽdo · ſanctitatis atq; iuſticie meritũ non ami ſit. Deipᷣo igitur ac de eius ſilib ſanctl illud etiam quod a dauid canitur · debe⸗ mus accipe · Adño greſſus hominis di- rigẽt᷑ ⁊ viã eiꝰ voletnimis.Cũ ceciderit nõ collidetur.qꝛ dñs ſupponit manũ ſu⸗ am. Cuins ᷓ greſſus a dño dirigũtur. quid aliud poteſt eſſe q; iuſtus:Et tñ de hocipo dicitur· cum ceciderit nõ collide tur. Quid eſt cũ ceciderit · niſi cũ lapſuʒ peccati alicuius incurrerit: Mõ collide- tur inquit · id eſt· nequaq; diu oꝑpꝛimet incurſione peccati ·: ſed licetad pñs vide. atur eliſus tamen diuino quod implo/ rat erectus auxilio · celeri reſurrectione ſiabilitatem iuſticie nõ amittit:vel etiaʒ ſi ad pꝛeſens ꝑ fragilitateʒ carnis aliqd admilerit · ſuppoſitione manus dñice re⸗ parabit᷑. Mec enĩ ſanctus eſſe deſinit pꝰ ruinã · qui cum ſe fiducia operũ ſuoꝛum inſtificari nõ poſſe cognoſcateta tantis peccatoꝛum nexibus credat ſola domini gratia liberandum · cum apoſtolo ꝓcla mare non deſinit. Infelixego homo. qs De nocturnis illnſionibus tia dei · per ieſum chriſtum dñm nfſfm Quomodo intelligendum ſitil lud apoſtolinõ eni qð volo bo nũ facio. LCap. xiiij. Am cum apoſtolus paulus n ineſtimabilem abyſſum pu⸗ ritatis · reſiſtentibus cogita tionuʒ eſtibus penetrari ab bomine non poſſe cognoſcẽs · diu velut per pꝛofunda iactatus ante dixiſſet· non enim quod volo bonum facio:ſed quod odi malum hoc ago:et rurſum.ſi autem quod nolo hoc facio·iam non ego ope/ roꝛ illud:ſed quod habitat in me pecca/ tñ · et cõdelectoꝛ legi dei ſm interioꝛeʒ ho minem · video autem aliam legem in mẽ/ bꝛis meis repugnantem legi mẽtis mee · et captiuumme ducentem in legem pec⸗ cati quę eſt in membꝛis meisomi vlł ſua vl nature ipᷣius fragilitate perſpecta · tã immenſe altitudinis vaſtitate perterritꝰ ad tutiſſimum poꝛtum diuini confugit auxilij·et q̃ſi de nauigij ſui oneribꝛ moꝛ/ talitatis oppꝛeſſus naturali infirmitate eſperans · ab eo cui impoſſibile nihil ẽ. naufragioꝛum depoſcit remedia:cum qͥ dam miſerabili vociferans eiulatu. In/ felix ego homo· quis meliberabit de coꝛ poꝛe moꝛtis huius: Statim q; abſoluti⸗ onem quã deſperauit ð imbecillitate na ture · de dei benignitate pꝛeſumpſił · confi denter adiungens · gratia dei per ieſum chriſtum dominum noſtrum. Obiectio eo ꝙ ex peccatoꝛum potius perſona hoc Apoſto⸗ lus dixiſſe creÄdendus ſit. Cap xYyy Erimanus. Multi hocapo g ſtolicũ ita intelligi debere diffi mninnt · vt hoc eum non ex ſua: ſed ex peccatoꝛum perſona dixiſſe confir ment · eoꝛum ſcilicet qui volentes ſemet⸗ ipſos a coꝛpoꝛalibus illecebꝛis ac volu⸗ ptatibo abſtinere · obſtricti vitijs pſtinis oblectatõe carnaliũ paſſionũ captiua ti · ſemetipoſcohibere n pñt · du ĩolita cõ ſuetudine vicioꝛũ · velut immiti quadaʒ tyrannidis dñatione depꝛeſſi · ad liberta tẽ pudicicie reſpirare nõ poſſunt. Quõ enĩ btõ apoſtolo quẽ ad ſummũ perfecti onis totius culmẽcertũ eſt perueniſſe · il⸗ lud poterit cõuenire qð dicit · nõ enĩ qðᷣ volo bonuʒ facio:ſed qd odi malum hoc ago · illud etiã qð ſubiũgit·ſi aũt qð no⸗ lo hoc agoiam nõ ego operoꝛ illud. ſed qð habitat in me pcti·necnõ etiaʒ hoc condelectoꝛ enĩ legi dei ſᷣm interioꝛeʒ ho minẽ. video aũt aliam legem in mẽbꝛis meis repugnantẽ legi mentis mee · et ca⸗ ptiuũ me ducentẽ in legem peccati · ꝗᷓ eſt in mẽbꝛis meis: In quo igitur hec perſo ne apoſtolice woſſũt coaptari:Quidn. eſt boni qð ille non potu erit implere: Et econtrario·quid illud eſt mali qð nolẽs et odiẽs · tamen cogentenatura inuitus admiſerit: Ad quã vro peccati legẽ ele/ ctionis vas in quo chriſtus dominus lo ꝗbat᷑. otuit captiuus adduci:Qui cũ omnem inobedientiam et omnem extol lentem ſe aduerſus deum altitudineʒ ca ptiuaſſet · de ſemetipᷣo cum fiducia ꝓcla mabat. Bonü agonem certaui:curſum conſũmaui ·fidem ſeruaui·ð cetero repo ſita eſt m coꝛona iuſticie ·quã reddet mi/ hi dominus in illa die iuſtus iundex. Dilatio pꝛopoſite queſtionis. Laaß. xvi. Haeonas. Intranteʒ me tu. i tiſſimũ ſilentij poꝛtum · rurſus ad immenſum pꝛofundiſſime queſtionis pelagus reuocare conamini: ſed opoꝛtunitatẽ fide ſtationis amplexi · hic interim curſu tamen longe collatio nis emenſo·taciturnitatis anchoram ia/ ciemus vt craſtina die·ſi tamẽnulla vis tempeſtatis obſtiterit · flatu pꝛoſperi ſpi ritus exploꝛato · diſputationis vela pan damus. . = Explicit collatio abb atis theo ne ſecunda de nocturnis illuſio nibus. Incipiũt capitula colla tiõis tertie abbatis theõe ð vel le bonü etageremalũ. Cap̃.i. — „6 6 iplfuü pficere nõ poſſe teſtatur. HBPonitatẽ bumanã atq; iuſticiã iiij 5 26 viij ix N hi qͥ ad pfectionẽ tendũt ĩ ve⸗ apitula Iſputatio abbatis theone d eo mapls dicit nõ enĩ qd volo ſfa De eo “ỹydicit apkm multa bona conſuũmaſſe. Quid ſit ve bonũ qð apls ſemet nõ eſſe bonã ſi diuine bonitati ac inſticię conferatur. Meminẽ ſummo illi bono inten tũ eſſe ingiter poſſe. O lippis ſiles ſint hi q ſe credũt eſſe ſine peccato. NP hi q ꝓnũciãt hoem poſſe eſſe ſine peccato duplici in hocagã tur erroͦbge“ pauconꝝ ſit ĩtelligere pctã. Qua cautione memoꝛiã dei mo nachus debeatcuſtodire. ritate hũilientur et dei gr̃a ſem per ſe ſentiãt indigere. xviij yx yi Erpſitio illius ſnĩe. Condele⸗ ctoꝛ enĩ lege dei hm ĩterioꝛeʒ ho minem X. Itẽ illius. Scimꝰ aũt qm̃ lex ſpi ritalis eſt · et reliqua. Itẽ expoſitio illiꝰ. Scio aũt nõöõ habitat in me: hoc eſt in carne mea bonůũü. Obiectio ꝙ neq; infideliũ pſonis cõnueniat neq; ſctõꝝ. Nõ enim qʒð volo bonũ facio ⁊c. NRñſio ad obiectionẽ ꝓpoſitã. AQuid ſit coꝛpus peccati. Q ſancti oẽs vraciter immũdos ſe ⁊ pctõꝛes eſſe confeſſi ſunt. Etiã iuſtos ⁊ ſctõs ſine pctõ ñ eẽ LC' in ipᷣa qͥʒ orois hoꝛa pctĩ de/ clinari vix poſſit. Aqq bſit pcti euacuatio ⁊ virtu tñ diſcenda perfectio. licet agnoſcamus nos ſine pctõ nõ eſſe · nõ debeamꝰ tamẽ nos a dñica coĩone ſuſpendere Expliciũt capitula. no A D l Eſ h fhfhl fvfvfvfv 1 äl Collatio xxII abbatis teone di ſceleris ancupentur · ac de ignominia ſniam obiurgãatis apoſioli landem ſibꝛ 4 L1 1 c Vol. Zneipit collatio tertia abbatis cheone de eo ꝙdicit apoſtolus nõ eni qdð volo bonũ facio ſʒ qY nolo malumhocago. f,fkf1lalalftgltutIncecuach —EHEWAyſſu; apoſilo. Alice queſtiõis · ſũ maa nob ſenex pelleretur in⸗ ſtantia ita effatus ẽ. Leſtimonia qbus pꝛobare conamini apoſtolum paulum quandã de ↄfuſione conquirat. Quos ⸗ etiã hieremias ꝓp heta nõ ſolũnõ nolen⸗ PrarE D tes:nec cũ reqͥe coꝛꝑis flagicioꝝ eius ci mina ppetrare · veruũetiã intantu eos aſſe rit laboꝛioſis conatibo vtad effectũ eoæx perueniãt deſudare· vta letali ſcelerum appetitu nec obſiſtentibus arduis diffi?ꝰ? cultatibus reuocentur· dicens· vt iniqdug agerent laboꝛauerunt. Illud quoq; qs dixerit pctòziby couennire · itaq; egol»e mente buio legi dei · carne aũt legi pecoa⸗ ti· quos nec mẽete nec carne deo buire ma· nifeſtu eſt. aut quẽadmodũ hi peccẽt coꝛ poꝛe · mẽte ſeruiãt deo · cũ vicio ꝑ fomitẽ caro ex coꝛde ↄcipiat:⁊ ipᷣe auctoꝛ vtriuſ q; naturefontẽ atq; oꝛiginẽ peccatoꝛuʒ „ nõ ex ſua ſed ex peccatoꝛum dixiſſe perſſo na nõ enĩ qð volo bonũ facio·ſᷣ qð odi malã bocago · xelillud. ſi auteʒ qð nolo oc facio: iam non ego operoꝛ illud· ſed 6 quod habitat in me peccatuʒ vel quod ſequitur· condelectoꝛ eni legi dei ßm in⸗ terioꝛem hominẽ video aũt aliam legem in membꝛis meis repugnantem legi mẽe⸗/ tis mee · et captiunʒ me ducentem in lege peccati ꝗᷓ eſt in membꝛis meis: ecõtrario euidenter oſtendunt peccatoꝛuʒ perſone hec nõ poſſe omnimodis cõuenire· bad ſolos ꝗᷓ dicta ſunt attinere perfectos/ et eoꝝ tantũ qui apoſtoloꝛũ merita ſubſe/⸗ quũtur cõgruere ſanctitati,. Ceterũ quo pacto pſone peccatoꝛũ h̊ poterit cůueni re · qʒ dicit· nõ enĩ qð volo bonuʒ facio - ſed qd odi malum hocago. Sed nec il/ lud quidem · ſi aũt qð nolo hoc facio·iaʒ ñ ego operoꝛillð·̊ qð habiiatĩ me pec catum: Quis enĩ delinquentiuʒ nolẽs ſe adulterijs foꝛnicationibusq; contami⸗ net: Quis inuitus pꝛoximo tendat inſi - dias: Quis inenitabili neceſſitate coga⸗/ tur · vt falſo teſtionio homineʒ oppꝛimat · furtove decipiat · aut alterius ſpolia con cupiſcat · vl pꝛoximi ſanguineʒ fundat: Quinĩmo vt ſcriptuʒ eſti:hũanũ genus diligẽter intentũ eſtad neqtiã a iuuetu⸗ te ſua. Intm̃ enĩoẽs vicioꝛuʒ amoꝛe fla/ grãtes deſiderãt implere ꝗᷓ cupiunt · vt etiã peruigili cura oꝑtunitatẽ cõmitten ex eo ꝓnũciet emanare. de coꝛdeinqens ꝓcedũt cogitatiões male.adulteriafoꝛ nicatiões:furta ⁊ cetera hmõi:Quãob rẽ euidẽter oſtẽdit᷑ H̊ nullomõ ð petõꝛũ intelligi poſſè ꝑſonis ·qͥ nõ ſolũ non ode- rũt· ̊ etiaʒ diligũt mala· et intim deo ne mente nec carne debuiunt · vt ante elin quãt mente q; coꝛpe·et pꝛiuſq; carnis ex . tationũ q; peccato. „ 4 De eoq; dicit multabona apo⸗ ſtolum conſümaſſe Cap. ij. AVlprreſt igit vt vᷣutũ ſenſus ſcxr itimo dicẽtj metiam̃ affectn⸗ ect qd beatꝰ apls dixerit bonũ· quid ve cõparatione eius pꝛonunciaue⸗ rit malum· nõ nuda lignificatione xbo⸗ rum· ſed eodem quo ille diſcutiamus in tuitu · intellectũ quoq; eius ᷣm dignita tem pꝛonunciani ac meritum perſcrute⸗ mur. Tunc enĩ ſententias deo inſpiran te ꝓlatas · ſcᷣm ꝓpoſitũ ac voluntatẽ eiꝰ cõpꝛebendere poterimus ·cũ eon a qbus ꝓmulgate ſunt ſtatũ ac meritũ ꝑpenden tes. non verbo ſed expimẽtis parẽ indue rimus affectuʒ· pꝛo cuius qualitate ſine dubio vel concipiuntur vninerli ſenſus pleãt voluptatẽ · pueniãtur mẽtis cogi ollatio xxIII Albbatis Cheone Vl ſnie pꝛoferuntur Quã obrẽquid ſit pꝛincipaliter bonũñ:quod apoſtolus nõ potuerit perficere cũ vellet· diligentius ĩ⸗ dagemus. Multa enim nouimus bona que beatũ apoſtolũ omnesq; illius me⸗ riti viros et habuiſſe pernaturã· ⁊ acq/ ſiſſe per gratiã negare nõ poſſumus Eſi eni bona caſtitas·laudabilis continẽtia miranda pꝛudentia larga bumanitas circũſpecta ſobꝛietas modeſta temperã⸗ tia · pia miſericoꝛdia · ſancta iuſticia · quę omnia in apoſtolo paulo eiusq; conſoꝛ. tibus · ita plena atq; perfecta fuiſſe · du⸗ bium nõ eſti· vt virtutů potius qᷓ; ꝓboꝝ magiſterio ab eis religio doceretur:qui⸗ q; ingi eccleſiaruů omniuʒ cura· ac perui gili ſollicitudine ſꝑ exuſti ſunt. Qnantũ hoc miſericoꝛdie bonũ ·qnãta perfectio ẽ pꝛo ſcandaliʒantibus vri:cum infirmã⸗ tibus infirmari. Cum ergo tantis apłs abundanerit bonis :quod illud ſit bonũ cuiuſperfectione carueritnõ poterimus agnoſcere · niſi in illum quo ipᷣe locutus eſt pꝛofecerimus affectuʒ. Omnes itaq; quas eum diximus habuiſſe vtutes· qᷓ; nis velut gẽme ſplendidiſſime atq; pꝛeci oſe ſint · tamen ſi pꝛeclaro illi atq; pꝛeci⸗ puo margarito · qnod ille euangelicꝰ ne. gociatoꝛ inquirens · vniuerſis que poſſi/ det vẽditis cõparare deſiderat cõferan tur · ita eoꝛũ meritũ reuileſcit atq; cõtein nitur · vt eis ſine cunctatiõe diſtraci vni us tantũ boni poſſeſſio locupletet bono- rũ innumerabiliũ venditoꝛẽ. Osð ſit vere bonũ ꝙ apoſtolus ſemetipum perficere non poſſe teſtatur. Laßp. ij. Aigd geſ vnũ qð illis tantt tã qq; innumeris bonis tã incõpa⸗/ rabiliter pꝛeponatur · vt ſpꝛetis abiectisq; omnibus ſolum debeat poſſi ⸗ deri: Nimirũ illa pars optima cuiꝰma gnificentiã ac perpetuitatem cuʒ relicto ſuſceptionis atq; humanitatis officio - Martha martha ſollicita es ⁊ turbaris airca multa · pancis vero opus eſt aut eti 2 S h be, am vno. Maria bonã parteʒ elegit que nõ auferetur ab ea. Ana ergo ⁊ſola eſt theoꝛia · id eſt. contemplatio dei · cui meri to om̃ia iuſtificationũ merita· vniuerſa virtutũ ſtudia poſtponũtur. et illa qdez omnia quę in apoſtolo paulo fulſiſſe b/ diximus nõ ſolum bona ⁊ vtilia:verum etiã magna atq; pꝛeclara ſunt. Sed ſic verbigratia ſtanni metallum qdð alicuiꝰ vtilitatis et gratie putabatur · fit argenti contemplatione viliſſimũet rurſum au ri comparatione meritũ euaneſcit argẽ⸗ — — inſigniũ multitudo gẽmarũ vnius mar garite candoꝛe ſuperaturita illa omnia merita ſanctitatis: quãuis nõ ſolum in pꝛeſenti bona et vtilia ſint: xerũetiaʒ do⸗ nü eternitatis acquirant · tamen ſi diui ne cõtemplationis meritis conferantur- vilia atq; vt ita dixerim vendibilia cen-. ſebuntur. Et vt hanc eandem cõparati onem etiã ſcripturarũ confirmet aucto. ritas· nõne de vniuerſis quea deo crea⸗ ta ſunt generaliter ſcriptura pꝛonũciat dicens · et ecce oĩa ꝗᷓ fecit deus erãt bõa valde· Etiterũ. Aniuerſa que fecit deuſ bona in tempoꝛe ſuo: Mec igitur ꝗĩ pꝛe ſenti nõ ſolum bona ſimpliciter · xerũ eti⸗ am cũ additamento valdebona ꝓnunci antur · ſunt enĩ reuera in hoc mundo cõ⸗ moꝛãtibus nobis · aut ad vſum vite aut ad coꝛpoꝛis medicinay autad aliquam cauſam ignotenobis vtilitatis accõmo da · vll certe in eo etiã valde bona· quod faciũtnos inuiſibilia dei a creatura mũ. di per ea quęfacta ſunt ĩtellecta conſpi⸗ cere · ſempiternã quoq; virtuteʒ eius · ac diuinitatẽ· ex tanta tanq; oꝛdinata mo litione fabꝛice mundialis et oim quęin ea ſunt ſubſiſtentia contemplari. hec tñ omnia nec boni nomẽ tenebit · ſi futuro illi ſeculo comꝑent· vbi bonoꝝ nulla im mutatio · nulla eſt vrre beatitudinis foꝛ⸗ midanda coꝛruptio. Cuius mũdi ita be atitudo deſcribitur.Erit lux lune ſiclux lolis · et lux ſolis ſeptem pliciter ſicutlux ti· aurũ quoq; ipm gẽmarũ collatiõe cõ temnituretiparũ nibilominus quãauis “ agere malum α AN 9 im SS ma a S= conferãtur:mime bona dino ꝓnũciãtur oꝛaculo.Nit ei.Et dedi eis pcepta ñ bo⸗ na· iuſticias in qͥbonõ viuẽt in eis. APpↄ ſtolus qͥʒita noui lumine teſtamẽti gloꝛi am legis affirmat obtũdi.vt eã euãgeli-⸗ ci cõꝑatione fulgoꝛis nec gloꝛificata eſſe ꝓnũciet dicẽs. NQã nec gloꝛioſuʒẽ id qd gloꝛificatũ eſt · ꝓpter excellentem gloꝛiaʒ Quã cõpꝑationẽetiã in ꝑte ↄtraria.id ẽ· in peccatoꝝ meritis cõpẽ ſandis ſcriptu ra ↄſeruat · vt eos qͥ multo minus pecc uerũt· ĩpioꝝ collatiõe iuſtificet dices Ju ſtificata ẽ ſodoma exte.Et iterũ. Qnuid eĩ peccauit ſoꝛoꝛ tua ſodoma: Et iuſtiſi cauit aĩaʒ ſuã auer ſatrix iſrael · cõpatio ſeptẽ dierũ. Magna igit᷑ hec ⁊ pꝛeclara ĩ tuitu atq; mirifica · ſi futurʒex fide repro miſſionibo ↄferãtur. ↄtinuo vanitas ap parebũt·dicẽte dauid.Oẽs ſicut veſtim tũ veteraſcẽt ·et ſicut opeꝛtoꝛiũn mutabis eos et mutabũtur ·tu aũt idẽ .ipᷣe es ⁊ qni tni nõ deficiẽt. Ergo qꝛ nibil eſt ꝑ ſemet⸗ ipᷣm ſtabile· nihil imutabile:nihil bonnʒ niſi deitas ſola · oẽs vero creature vt beaa⸗ titudinẽ eternitavel ĩmntabilitat ob⸗ tineãt · nõ hoc per ſuã naturã · ſᷣꝑ creato ris ſui participationẽ gratiã ↄſequen tuxr · tenere meritũ bonitatis creatoꝛi ſuo collate nõ poſſun. Bonitatem humanã atq; iuſti/ ciam nõ eſſe bonã ſi diuinebo⸗ nepꝛeuanicatricis inde. Ita igit᷑ ⁊ vnij nitati ac iuſticie conferatur. ſe ncenn vᷣtut ꝗ ſi ntrrins cõpᷣhendi · LCaß. inz. cũ ꝑ ſe bona atq; pcioſa ſint·tamẽ theoo⸗ Na cocer Vog ſi etia manifeſtioꝛib ad/ Fenneclanieaeis⸗an defntranp. Wn, Rants . P buc teſtimonijs huius ſentẽtie tũ etenĩ ſanctos q;uis bonoꝝ oꝑm· tere 1 rationẽ voluerimꝰ aſtruere·nõ. nis tñ ſtudijs occupatos·a cõtemplatio ne multa ꝓnũ ciari bona in euangelio le/ gimus et arboꝛẽ bonã ⁊ theʒaurũ bonũ et bonũ boĩem ⁊ bonũ buũ:qꝛ nõ pᷣt inqͥt arboꝛ bona malos fructꝰ facere:⁊ bonuſ bõ de bono theſauro coꝛdis ſui ꝓfert bo/ na · et euge ſerue bone ⁊ fidelis.Et vtiqq ne ſũmi illi?ꝰ boni retrahũt ac retardãt. Neminẽ ſummo illi bono intẽ⸗/ tum eſſe iugiter poſſe. Cap. v. Am gqgs eripiẽs inopẽ de mann n foꝛtioꝝ eius · Zegenũ ⁊ paugeʒ a diripiẽtibyeũ · q cõterẽs mo⸗/ boeos oẽs cũ ſm ſe bonos eẽ nõ du biũ ſit· s. 3 eeno las iniqͥ· et de medio dentiuʒ eoꝝ rapi⸗ ſi reſpiciamns ad bonitatẽ dei: nullꝰ eoꝝ nas extoꝛquẽs · in ipo interceſſiõis opere — fh f= N ꝓniũciabit᷑ bonus · dicẽte dño · nemo bo⸗ nus niſi ſolꝰ dens· Cuiꝰ intuitu etiã ifi apli · q electionis merito bonitatẽ genen bũani multis exceſſerãt modiſ: mali eſſe dicũtur.dño ita ad eos loquẽte Si ergo vos cũ ſitis mali noſtis bona data dare filijs veſtris· q;tomagis pr vr qͥᷣ in cel eſt dabit bona petentibus ſe Deniq; ſicut bonitas nr̃a ſuꝑne bonitaſj intuitu ĩ ma/ liciã vᷣtitita etiã iuſticia nr̃a diuine col lata iuſticie pãno m̃ſtruate ſilis deputa tur · dicẽte yſaia ꝓpheta · ſic pãanꝰ meſtru/ ate vniuerſe iuſticie nr̃e.Et vt aliqd ad huc euidẽtius inferamus · leg qͥʒ ipſius pᷣcepta vitalia ꝗᷓ dicũtur oꝛdinata ꝑ an gelos in manu mediatorꝭ et de qua ideʒ apls · ita q; lex inqᷣt ſancta:⁊ mãdatũ ſan ct et inſtũ ⁊ bonũ ·ſi perfectõi enãgelice X 9α *. Eo ben dine maieſtati gloꝛiã qͥeta mẽte ſuſpici at:Quis alimoniã pauꝑibo ãminiſtrãſ aut aduenientiuʒ turbas beniuola hũa nitate ſuſcipiẽs · in eo tꝑis pũcto qͥ ꝓ ne. ceſſitatibo fratrũ ſollicita mẽte diſtendit. immenſitatẽ ſuꝑne beatitudinis ſpecule Qoe tur·et cũ pñtis vite angoꝛibocurisq; cõ. cutit᷑ · futuri ſeculi ſtatü eleuato a trenis cõtagijs coꝛde ꝓſpiciat: Ande btuũs da uid · ſolü hoc bonũ hoi eſſe definiẽs · Zo iu giter inherere deſiderat dicẽs. Mibiaũt adherere deo bonũ eſt wonere in dño deo ſpem meã. Qð etiã eccleſiaſtes a nemĩe iuſtoꝝ ſiue ꝗqrela pfici poſſe ꝓpnũciat· qͥa neſt hõ iuſtus ait in tra qꝗͥ faciat bonuʒ ⁊ nõ peccet. Quis enĩ vnqᷓ; q;uis pᷣcipuꝰ oim iuſtoꝝ atq; ſctõꝝ huius coꝛpon vĩ culis colligatus· ſummũ hoc bonum ita 4 a 9 2. 7 — 2 4 *£ . . — x. 3 4 Collatio xXIII abbatis theone poſſidere potuiſſe credẽdꝰ eſt vt nunq; a bat · diuulſionẽa chriſto ſibi qͥdẽ noxia, en tpe ab eo qͥ ſolꝰ bonꝰ eſt terrenis cogitan“⸗ electionẽ huiꝰ potiſſimũrei ·illa nimia pi tiõiby putet᷑ abſtractꝰ· nũcq; vllã cibi · etaſ vᷣtute cõpellit · qua p ſalute fratruʒ qun vllã indumẽti · aliarũ ve carnaliũ rerum ſuoꝛũ ſi eſſet poſſibile etiam vltimũ ana tch⸗ geſſerit curã · nũqᷓ de fratn ſuſceptione. themati malũ optaſſet incurrere. Opta⸗ htil c loci cõmutatiõe · ð cellule ſtructõe ſol renĩ inqt ipe ego anatbema eſſea chri⸗ nln licitꝰ aut opẽaliquã bũani concupierit / ſtoꝓ fratribomeis · q ſũt cognati mei hi Gpan adiumẽti ·aut inopie ſterilitate vxxatus./⸗ carnẽ · ꝗ ſunt iſrahelite · heſt · xellẽ ego nõ ſuls illã ſnĩam dñice increpatiõis incurrerit ·ſolũ tꝑalibo· veruetiã ppetuis addici pe/ lie ne ſolliciti ſitis aĩe vre qͥd mãducetisnenis · dũmodo oẽl ſi fieri poſſit hoĩes chri niobi q; coꝛꝑi vro qͥd induamini: Deniq; iꝰ ſti ↄſoꝛtio fruerẽtur. Certus etenĩ ſũ vti ngen ſum illi apłm paulũ q oim ſanctoꝝ la lioꝛẽchriſto etmoĩm ſalutẽeſſe q; meã. bes oꝛẽ paſſionũ innũeroſitate tranſcende ¶bhi qui pnũciãt hoĩem poſſe metn 0 a) n cſnler mrneſſch e imben donton dene Ec Iinepcio duplicim bocaga. F OFmſi Nua aſtruimug:io in actby aplon diſcipu⸗ tur errore. Caßpůu. ſins lis atteſtãte.ipᷣi ſcitis qm ad ea que mi,/· Onü ergo hoc ſummũ · idẽ· dei ſifino hi opꝰ erãtet his qͥ mecũ ſũt· miſtraueĩt cõſpectu fruiet chriſto iugiter nocſtn man? iſte Elcũ theſſalonicẽſib ſcribẽs · inherere · vt pfecte aplus poſſit pfite in la boꝛe et fatigatiõe nocte ⁊ die opera⸗ adipiſci · diſſolui optat a coꝛ⸗ nſciet⸗ tũ ſe fuiſſe teſlat. Quib laboꝛibolmag poꝛe · qd caducũ ⁊ multis fragilitatis ſuę cogeg eidẽ meritoꝛũ ſtipẽdia parẽtur· tñ men? neceſſitatiboĩpeditũ nõ pt a chriſti oſoꝛ nagn eius q;uis ſctã atq; ſõlimis· nõ poterat tio nõ auelli. Impoſſibile ẽ enĩ etiã mẽti etäͤfo nõ ab illa celeſti theoꝛia intẽtione terreni Altã crebris curis diſiedit ta moleſil tã ichn opis aliquãdo diuelli. Deniq; cũ ſetan varijs angoꝛibo ppedit dĩno frui ſo in⸗ ſcnio tis actualibo ditari fructibus cerneret· et tuitu. Q eni ta pertinax ſanctoꝝ ſtudi hoſis⸗ ecõtrario theoꝛie bonũ coꝛde pẽſaret · ac um . qð ta arduñ pᷣt eſſe poſitũ · cui non ſori⸗ velut in vna lancetãtoꝝ laboꝝ ꝓfectuʒ· aliqn ille vſut ilidiatoꝛ illudat: Quis de⸗ alra delectationẽ dĩne ↄtẽplatõis appẽ ita ſolitudinis ſecreta ſectat⸗ eſt· vniuſo beni Deret · diu examie pecton ſui qdammõ rũq; moꝛtaliũ ↄſoꝛtia declinauit. vt nũ⸗ oune caſtigato · du illũ hinc laboꝛũ ſupeẽdia i· ch cogitationibo ſupfluis laber et intui⸗ nuni⸗ menſa delectant illinc deſideriũ vnitat turern vl occupatiõiby actuũ terꝛenoꝝ Nogt et inſepabilis chriſti ſocietatis· etiaʒ ad abilla ꝗ vre ſola et bona eſt dei cotepla rce 4 reſolutionẽ carnis inuitat· anxius tandẽ tiõe deciderit: Quis ti ſpuſ vnch otu fecod pe )vl, pard) Pelamat avicit. QAuid digaignoo o rer eſebag mnlan ubnce ſlch A⸗ Ar- , /. artoꝛ ãt e duobo · deſid erin habẽs diſſol cogitatiõibo ab ipa quoq; oꝛatiõis intẽ linihe A ui cũ chriſto eſſe multo ei meliꝰ· pmane tione trãſlatus· repete de celeſtib⸗ ad ter etiq⸗ ire añtin carnenccium mag ꝓpr᷑ vos. rena coꝛruerit: Quis noſtruʒ vt cetera ꝑ totzi Elippis ſimiles ſinthi qui ſe uagationũ tꝑa pꝛetermittã nõ illo etiaʒ te⸗d credunt eſſe ſine peccato. momẽto qͥ deo ſupplicãs ad ſoᷣlimia eri dnn 4Lap.v. git mentẽ· quodã ſtupoꝛe collapſus· etiã ſen VAʒ igit multi modis bõi bu fprer id vlinuit offendat. pq ſperabat nit excellẽtiã · cũci etiã pᷣdicatiõis Vniã delictoꝝ: Quis inquã ta exercita nfn ſue fructibopᷣtuliſſet · tñ charita tus ac vigilãs eſt· vt dũ pſalmũ deo cait i tis ſine qᷓ nẽo dñm ꝓmeret᷑ cõtẽplatonc nũq; a ſcripture ſenſu eiꝰ animꝰ abduca i ſbͤmittit · ac ꝓpter illos qbyadbuclac ve tur: Quis tã familiaris deo tãq; cõiun lut nutricula · vberibo en ãgelicis imulge ctus · ꝗ aplici illud imperium: quo ſine . . 1 ies e l 10 s e fat it lua Giun ſe ĩtermiſſiõeoꝛarenos pᷣcipit · vel vno die ſe gaudeat executũ: Quę lʒ oĩia nõnulł q̃ ſunt craſſioꝛibus vicijs inuoluti,leuia atq; a pctõ pene aliena videãturſcienti bo tñ pfectiõis bonũetiã minimarũ reꝝ mltitudo graniſſima eſt· Aelut ſi in ali⸗ quã magnã domũ mult inſtrumẽti· va/ ſculis · ſarcinis ĩpeditã · vnũ integra vi ſuũ acie perſpicacẽ alterũ cui oculoꝛũ lu mẽ obtuderit lippitudo·pariter ponam⸗? ingreſſos· nõne cũ ille cui ad vidẽda oĩa bebes erit obtutꝰ nibil illic aliud eſſe eſti met niſi armaria · lectos · ſcãna · pꝛeſepia· et qcqͥd nõ tã oculis ſpeculãtis qᷓ; mani⸗/ be palpãtis occurreritecõtra hic qͥ cla-⸗ riſſimo luminũ vigoꝛe etiã occulta rima tus eſt· multa illic minutiſſima et ꝗᷓ vix poſſint etiã numero cõpꝛehẽdi ineſſe pꝛo nũciet · ꝗᷓ ſi aliquando in vnũ cumulum cõgregẽtur ·paucoꝝ quęille palpauerat magnitudinẽ nũeroſitate cõpenſẽt · aut etiã foꝛtaſſe trãſcendant.Ita igit᷑ ſancti atq;ʒ vtita dicã vidẽtes · quibo ſumnũ ꝑ/ fectiõis eſt ſtudiũ · etiam illa ꝗᷓ veluttene bꝛoſus animi nr̃i nõ intuet᷑ aſpectus in ſemetipis ſagaciter depꝛehẽdunt. acerri meq; cõdemnãũt · vſq; adeo vt qͥ ſicutno ſtre videt᷑ incurie · ne tenuis qͥdẽ pcñ ne⸗ uo candoꝛẽ ↄſcĩe fuſcauerũt · multis ſibi maculis videãtur aſpergi ·:ſi nõ dicã va ne cogitatiõis ĩpꝛobitas in atria mẽtis irreplerit · vel pſalmi qui dicendus eſt recoꝛdatio oꝛationis tꝑe intentionẽ ſup/ limi hoĩ nõ dicã ꝓ vita ac ſalute noſtra Hz etiã ꝓ alicuiꝰlucri ↄmodo ſupplicamꝰ. totã in eũ et mẽtis ⁊ coꝛꝑis aciẽ defigen⸗ tes · de nutu eius trepida expectatiõe pen demus ·nõ mediocriter foꝛmidantes· ne qð foꝛte ineptũ aut ĩcõgruũ bñ mĩam audientis auertat· tum deinde ſi nobis in foꝛo aut iudicum ſeculariũ tribuna/ libus conſtitutis· aſſiſtente etiãẽ aduerſa rio in media ꝓſecutiõe atq; ↄflictu · tuſ ſis · ſcreatus · riſus · oſcitatio· ſomnꝰ· obre — — pſerit · quãta in pniciẽnoſtrã vigilãtiſſi⸗ mus inimicus ſeueritateʒ iudicis cõmo- nebit inuidia · q;toma ꝗ cũ illi occultoꝛũ plicãtis auerterit. Si enĩ inqunt cũ ſub De velle honũ et agere malum oĩm cognitoꝛi ꝓ ĩminẽti ppetue moꝛt pe riculo ſu ꝓplicamuspꝛeptim cuʒ ediuſo callidus ſeductoꝛ piter ⁊ criminatoꝛ aſſi ſtat · intẽta atq; ſollicita orone iudicanij pietas imploꝛãda eſt. nec iniuſte nõ ſo⸗ lũ nõ leui pctõ ſᷣetiã grauiſſimo crimie impietatis aſtriĩgit᷑·q pꝛecẽ dño fundẽs ſubito a ↄſpectu eius q̃ſi ab oculis ñi vi⸗ Tentis nec audiẽtis:cogitatiõis impꝛoz-⸗ be vanitatẽ ſecutus abſceſſerit. Illi autt q oculos coꝛdis ſui ↄtegunt craſſo vela mine vicioꝛũ · ac 'm ſniam ſaluatoꝛis vi dẽtes nõ vidẽt:⁊ audiẽtes nõ audiũtne. qʒ intelligũt· vixĩ receſſibs pectori ſui eti am illa ꝗᷓ magna ſunt ? capitalia crimi⸗ na cõtẽplant᷑ nullas aüt cogitationũ ſſßõ reptiones ·ſ̊ neq; illos in ſelubricos oc/ cultosq; pruritus ꝗͥ mentẽtenui atq; ſbᷣ tili ſuggeſiione cõpũgũt · nec captiuita/ tes aĩe ſue poſſunt purgatis obtutibo in tueri · H̊ inuerecũdis ſꝑ cogitationibus euagaãtes · nec dolere noꝛũt cuʒz ab illa cõ tẽplatione ꝗᷣ ſingularis eſt diſirabũtur nec habẽt qð ſe doleat amiſiſſe ˖ qpe qui mentẽ ſuã ingruẽtibus vt libitũ eſt cogi/ tationibus expãdentes:nihil habent ꝓ poſitũ qð pncipaliter teneãt vel qð omi modis ↄcupiſcãt · Mec ſane nos alið in huc erroꝛẽ pcipitatniſi qꝛ anamarthiti · id eſti ĩpeccantie ipius vtutẽ penit᷑ igno rates:exiſtimamus nullã oĩno culpa ex iſtis ocioſis ac lubꝛicis cogitationum ex curſibus nos poſſe ↄtrahere · ſ̊ hebetudie ſtupefacti ⁊ velut oculoꝝ cecitate ꝑcuſſi · nibil in nob niſi crimina capitalia ↄtem plamur · eaq; tantũmodo credimus eui/ tanda · ꝗᷓ legũ qͥʒ ſeculariũ ſeueritate dã/ nantur ·qbus ſi nos imunes vel paulu/ lum ſenſerimus· nihil nobis ineſſe pecca. ti ꝓtinus arbitram. Pꝛoinde ab illo vi dentiũ nüero ſegregati qꝛ minutias mi⸗ tarũ ſoꝛdiũ ꝗᷓ intra nos aggeſte ſunt nõ videmus·neqᷓ q; ſalubꝛi cõpunctõe moꝛ egritudo triſticie· nec dolemus vane glo rie ſubtili ſuggeſtiõe pulſati:nec de emi/ ſa tardius vel tepidius orone deflemꝰ⸗ demur ·ſi ſenſum noſtrũ interpellauerit· H 47 vl orãtibo nob aliqͥd alið q; ip̃a oro vł pſalmꝰ occurreritn?illð hoꝛrẽꝰ qmlta vl loqͥ vel agere coꝛã hoib pudet non erubeſcimꝰ vel ad hoꝛã coꝛde cõcipe qð dino patere nouimꝰ cõſpectui:nec wollu tionẽ turpiũ ſomnioꝝ larga fletunʒ ab/ lutiõe purgamusnec lugemus qð in ip ſa elemoſine pietatecũ vel fratrũ neceſſi⸗ it᷑ creatoꝛi ſuo ſe pꝛetuliſſe lugẽtes· pene ₰ PWX tatibo ſubuenimꝰ. vł alimoniaʒ paupibo mĩſtramꝰ. ſerenitatẽnr̃e hilaritaſj obnu⸗ bit auara cũctatio · nec feriri nos vllo cre dimꝰ detrimẽto · cũ derelicta mẽoꝛia dei · ea ꝗſunt tpalia atq; coꝛpoꝛea cogitamꝰ. ita vtnob ſalomõis illud aptet᷑ eloquʒ · feriũt me ſ̊ nõ dolui · et delu ſerũt me ego aut neſciui. CXpaucoꝛũ ſitin telligere pcta. CLap̃.vꝛij. Loõtra hi qͥ ſummã totiꝰ volu e ptat ⁊ gaudij ⁊ btitudis ſue · ĩ diuinarũ ac ſpiritaliũ reꝝ tan⸗ tũ ↄtẽplatiõe ↄſtituũtcũ ab ea inuiti vl paululũ violẽtis cogitatiõibbabſtrahũ⸗/ tur:velut quoddã in ſe ſacrilegij genꝰ pᷣ ſenti penitucſis puniũt vltione · ac viliſſi mꝗ creatura ad qua ſit detoꝛtꝰ mẽtis itu dixeri ĩpietatt ſibi crimẽaſcribũt · et licet ad ↄſpiciẽdã dine gloꝛie claritatẽ oelos coꝛdis ſui ſũma alacritate cõuertant · tñ etiã bꝛeuiſſimas carnaliũ cogitationum tenebꝛas nõ ferẽtesqcqͥd ab illo xo lu⸗ mine mẽtis aſpectũ retrahit execrantur. Deniq; cũ hic btüs apls iohes affectũ cũctis vellet infundere · filioli inqᷣt nolite diligere mũdũ:neq; ea q̊ in mũdo ſunt. ſi qs diligit mũdũ non eſt charitas dei in ipo· qꝛ oẽ qd ĩ mo eſi·ↄeupĩa carnis 1 ↄcupia oculoꝝ ⁊ ſuꝑbia vite ẽ ⁊ ambi tio ſecli ꝗq nõ eſt ex pre·̊ ex mũdo ẽ·⁊ mũ dus perit ⁊ ↄcupia eiꝰ.q aũt facit volũ⸗ tatẽ dei manet in eternu. Faſtidiüt ſen vniũſa i qbo mũdus iſte verſart· b ĩpoſſi bile eſt vt nõ ad ea vel breui cogitatõnũ rapiant exceſſu· nulluſq; etiã nüc hoim . ene dño ⁊ ſaluatoꝛe nro:naturalẽ p⸗ gationeʒz mentis · ita defixus ſp in dei ↄtẽplatiõe ↄtinuit vt nũq; ab earaptuſ 6 Lollatio xxIII abbatis theone nec repntamus ad culpã cur pſallẽtib müdane cniuſq; rei delectatiõe peccarz- dicẽte ſcripta. Sidera ipa nõ ſunt mun da in ↄſpectu eius.Etiterũ. Si in ſcts ſuis nõ ↄfiditet in angelis ſuis repperit pꝛauitatẽ · ſiue vt em̃datioꝛ trãſſatio hʒ· ecce int᷑ ſctõs eiꝰ nẽo ĩmutabilis· ⁊ celiñ ſunt mũdi in conſpectu eius. Qua cautiõe mẽoꝛiã deimona chus debeatcuſtodire.Capᷣ.ix. Ecteigit᷑ ſanctos qͥ mẽoꝛiã dei r ſtabiliter retinẽtes· q̃i ꝑ extẽtas in ſublime lineas ſuſpẽſo ferun tur inceſſu · ſcenobatis quoſ vulgo funã bulos vocãt dixericõpandos:q ſũmaʒ ſuę ſalutis ac vite in anguſtiſſimo funi⸗ culi illiꝰtramite collocãtes· atrociſſimã ſe moꝛtẽ ꝓtinꝰ incurſuros eſſe nõ ambi⸗ gůt · ſi vel exigua pes eoꝝ titubatiõe de/ uiauerit· aut modũ illiꝰ ſalutanl directi⸗ onis exceſſerit. Qui dũ arte mirifica ae⸗ rios greſſus ꝑ inania moliũtur · ſi illã an guſtioꝛẽ veſtigio ſemitã · nõ cauta atʒ ſol licita moderatiõe puaueritterra ꝗᷓ omi⸗ bus velut naturalis eſt baſis · et ſlolidiſſi mũ cũct ac tutiſſimũ firmamentũ ·fit ilł pñs ac manifeſta ꝑnicies:nõ qꝛ illius na tura mutert·ᷣ qꝛ illi ad eã pᷣcipiti carnis põdere dilabat᷑ · Ita etiã indefeſſa illa dei bonitas imutabiliſq; ſbᷣa · neminẽ le dit · nos declinãdo a ſũmis atʒ ad ima tẽdẽdo.nobisipis ↄſciſcimus moꝛtẽ · im mo ipa declinatio moꝛs efficit᷑ eclinati Ve eĩ inqͥt eis qm̃ receſſerũt a me: vaſta⸗ bũtur qm pᷣuaricati ſunt in me· Etiten. Ve eis cũ receſſero ab eis. Arguetnãqʒ; te malicia tua · ⁊ auſio tua icrepabitte · Scito ⁊ vide qꝛ malũ ⁊ amarũ ẽreliqſie te dñm deñ tuũ. Funiculis nãq; ſuoꝛuʒ pctõꝝ vnuſqͥſq; cõſtringit᷑· Ad qͥs ſlatt cõpetẽter a dno increpatio iſta dirigit᷑. Ecce inqt oẽs vos accẽditis ignẽ · accin cti flamis · am bulate in lumĩe ignis vjri. et in flãmis q̃s ſuccẽdiſt. Et iterũ. Qui incẽdit inqᷣt malicia peribit ab eaa. Abi quiad perfectõnẽ tendũt in venitate humilietur et dei gra tia ſemper ſe ſentiant indigere. Laßp. x. ſliſo ſioie ſeepn ole lonn . degt⸗ ncc le in näi nn. ni ber⸗ d ig. Nan i. Dui üͤt gnn Ne. Aim ergo ſemetipos tidie ſen c tit ſancti terrene cogitationis põdere pᷣgrauatos.ab illa men tis ſᷣlimitate decidere· et inuitos immo o etiã neſciẽtes in legem pcti moꝛtisq; traduci · atq; vt cetera pᷣtermittã · ilł ſal⸗ tẽ ꝗᷓ ſuꝑiꝰ cõpꝛehẽdi bonis qͥ dẽac iuſtis ſ tñ trenis a ↄſpectu dei oꝑib auocari · habẽt ꝓfecto ꝓquiba ad deũ iugit᷑inge⸗ miſcãt · habẽt ꝓ qbĩ vᷣitate hũiliati atʒ cõpuncti:nõ vbis tm̃modo ßſ affectu ſe metipos ꝓnũciẽt pctõꝛes · ⁊ veniã ꝓ oĩ⸗ boꝗ̃ qtidie ſuꝑati fragilitate carnis ĩcur runt a gratia dominini iugit᷑ poſtulan/⸗ tes· veras pnĩe lachrymas indeſinẽter ef fundãt ·qꝓpe qͥ videãt iſdẽ ipᷣis ſe ꝓ qͥb ↄtĩuo doloꝛe verati ſũt ⁊iã vſq; ad deũ iugit᷑ ingemiſcũt eſtibsi inuolutos:etiam ipᷣas ſupplicatiões ſuas offerre ſe ſine co gitationũ anxietate nõ poſſe. Expti igit᷑ ſe hũanis viribo deſideratũ finẽ obſiſten te carnis ſarcina nõ poſſe ↄtingere:neq; illi pcipuo ſũmoq; bono pᷣm coꝛdis ſui deſideriũ poſſe ↄingi:ſ̊ ab eiꝰ intuitu ca ptiuos ad mũdana traduci:ad gratiaʒ dei qᷣ ĩpios iuſtiſicat ↄuolãtes cuʒ aplo ꝓteſtantur. Infelix ego hõ qͥs me libera bit de coꝛpe moꝛt hniꝰ: Gĩa dei · pieſuʒ chriſtũ dñm noſtrũ. Sentiũt eĩi ſe bonn iſtud qð volũt nõ poſſe pficere · b illð qðᷣ nolũt qð q; oderũt malũ·id eſt cogitati/ onũ motus ⁊ curã coꝛpoꝛaliũ rerũ ſemꝑ incidrer. ðð/ Expoſitio illius ſententie. Condelectoꝛ eni legi dei ſm in—⸗ terioꝛẽ hoĩem . Lap̃.xi. Todelectãtur qᷣdẽ legi dei ſm e interioꝛẽ hoĩem qͥ viſibilia vni⸗ H uerſa trãſcẽdẽtes:conãtur deo ſoli ſp vniri·ſ̊ vident aliã legẽ in mẽbꝛiſ ſuis · id ẽ·in nata hũane ↄditiõis in ſtaʒ ꝗ̊ repugnat legi mẽt eoꝝ:⁊ ꝑtrahit ſeſũ violẽta lege pcti · cõpellẽs ſcʒ eos relicto illo pᷣncipali bono t᷑rene cogitatõi ſbᷣmit ti. Quę q;uis nccia atq; coꝛꝑi vtił vi⸗ deat · cũ diſpẽſatiõi religioſe cuiuſpiaʒ ncãitat᷑ᷣ ĩpẽdit᷑ · cõpatiõe tñ illi boni ꝗð ſctõꝝ oĩm oblectat intuituʒ · mala vtiq; Develle bonũ et agere malum abeis ac fugiẽda decernit: qͥ p eã qͥquõò vl ad modiciũ tꝑs ab illiꝰ ꝑerfecte beati tudinis gaudio retrahũtur. Aere enim lexpcti ẽ quã hũano generi pᷣnaricatio ſui ĩduxit auctor·ꝑ illiꝰ noxa in queʒ la ta eſi eqſſimi iudicisilla ſnia:maledicta fra in opibituisſpinas ⁊ tribulos ger⸗ minabit tibi:⁊ in ſudoꝛe vultus tui edes panẽ tuũ.Mec inquã eſt lex mẽbnl oĩm ĩ ſerta moꝛtaliũ ·ꝗᷓ repugnat legi mẽti nrfe eã q; a diuino arcet intuitu·et ꝑ quã ma ledicta tra in oꝑibynris · poſt agnitionẽ boni ⁊ mali cogitationũ ſpinas cepit ac tribulos germinare.q̃rũ aculeisid ẽ vi⸗ cijs carnis nõ obtuſis·ſpũs ſemĩa pᷣfocã tur·ne illũ panẽ nrjm qͥ de celo deſcendit q q; ↄfoꝛtat coꝛ hoĩs edereabſq; vultꝰ nri ſudoꝛe poſſiiuns. Itẽ illius. Scimus aũt qm̃ lex ſpiritalis eſt et reliqua.Capᷣ.xij ne enĩ hũanũ genꝰ huic ge⸗ o neraliter legi ſine vlla exceptiõe ſubijcit. Nullꝰenĩ eſt q;uis ſan etus qui ſupꝛadictum panem non cum ſudoꝛe vultus ſui:et ſollicita coꝛdis in⸗ tentione percipiat. Ceterum communi iſto pae multi vt videmus dinites ſine vllo vultus ſui ſudoꝛe veſcũtur. Quaʒ etiã legẽ btũs aplłs ſpiritalẽ aſſerit dicẽs Scimꝰ aũt qꝛ lex ſpiritaleſt.ego autem carnalis ſuʒ venũdatꝰ ſub pctõ. Spiri talis eniʒ eſt lex ꝗͥ iubet nob vt in ſudozꝛe vultus noſtri comedamꝰ illũ panẽ verũ q de celo deſcẽditſᷣ nos carnales fec ve nũdatio illa pcti · Qð ergo iſtud cuiuſ- ne petm̃ ẽ: Sine dubio ade · cui pᷣuari catiõe ⁊ vt ita dicã negociatiõe dãnoſa fraudulẽtoq; cõmertio vẽditi ſumꝰ Om nẽ enĩ ꝓlem ſuã ſpẽtis pſuaſiõe ſedu⸗ ctilliciticibi ꝑceptiõe diſtractãiugo ꝑ pꝑetue ſuitutis addixit. Hic nanq; mos ſolet inter vendentẽ emẽtẽq; ſuari: vtis qᷓ ſe alieno cupit dño mãcipare aliqᷣd pꝛecij ꝓ iactura ꝓprie libertatis et addi⸗ ctione ꝑpetue ſpuitutis a ſuo conſequat᷑ emptoꝛe.Qð etiã int᷑ adã atq; ſᷣpentem manifeſtiſſime videmus ĩpletũ · Ille em̃ 3 Tollatio xxII abbatis theone a ſerpente pꝛecium libertatis ſue eſu int/ dicte arboꝛis capiens: a naturali liberta te diſceſſit · illiq; maluit ſemetipᷣm perpe⸗ tua vendere ſernitute · a quo vetiti pomi letale pꝛecium fuerat aſſecutusqua deĩ/ ceps conditione conſtrictus· nõ immeri⸗ to omnẽ poſteritatis ſue pꝛogeniẽ erpe⸗ tuo eidem cuiuseffectus eſi ſeruus ſbᷣdi⸗/ dit famulatu. Quid enĩ aliud buile con ingiũ poteſt ꝓcreare q; ſeruos:Quid er go: Nunquid emptoꝛ iſte vᷣſutus ⁊ cal⸗ lidus · dño vero atq; legitimo ius dña⸗ tionis eripuit: Non ita ẽ Meq; eni ſic il le omne peculiũ dei · vnius fraudis dolo ſitate peruaſit · vt potentiaʒ dominij ſui verus dñatoꝛ amitteret · qui ĩm quoqʒ emptoꝛẽ q;uis refugam atq; rebellem · ta mẽ iugo depꝛimit buitutis ·ſed qꝛ qͥ om nibus rationabilibus creaturis arbitrij libertatẽ creatoꝛ indulſerat · eos qui ſe cõ tra fas edacis concupiſcentie tranſgreſ/⸗ ſione vendiderãtinuitos ad ingenitam libertatẽ reuocare non debuit.Abhoꝛret ſiquideʒ ab illo iuſticie ⁊ pietatis aucto/ re· quicquid bonitati equitatiq; contra riũ eſt. Malum eni fuerat ſi conceſſelib⸗ tatis beneficiũ reuocaſſet·iniuſtũ ſi libe⸗ rum hominẽ potentia ſua oppꝛimẽs atʒz captiuanslibertatis accepte pꝛiuilegiũ exequi nõ ſiuiſſet· cuius ſalutem in futu ra tunc ſecula reſernauit · vt recto oꝛdie compleretur ſtatuti tempoꝛis plenitudo Opoꝛtebat eniz eius ſobolẽ tamdin ſub bac vite ↄditione durare · quouſq; eãdẽ oꝛiginalibo vicułliberatã · ĩ ãtiquũ liber tatis ſtatum · pꝛioꝛis dñi gratia pᷣcio ſui ſanguinis refoꝛmaret · quã pietatis in/ ſtinctu potuit etiã tunc ſaluare ſed nolu it · quia eum decreti ſui irrũpere ſanctio-⸗ nem equitas nõ ſinebat. AUis noſſe cau⸗ ſam venditionis tuę: Audi ipſum redẽ- ptoꝛem tuũ per eſaiam pꝛophetam aper tiſſime pꝛoclamanteʒ. Quis eſt iſte liber fpudij matrl veſire quo dimiſi eã: Aut quis eſt creditoꝛ meuscui vendidi vos: Ecce em̃ in iniq tatiboveſtris vẽditi eſt· et in ſceleribus veſtris dimiſi matreʒ ve⸗ ſtram. Ais etiã euidenter agnoſcere cur te ingo ſeruitutis addictum redimere po tentie ſuę virtute noluerit: Audi qͥd ad ſuperioꝛa quibus eiſdem famulis cauſã voluntarie venditionis expꝛobꝛat · adie cerit. Nunquid abbreuiata ⁊ paruula facta eſt manus mea vt non poſſim re dimere · aut nõ eſt in me virtus ad liberã dum: Sed quid buic potentiſſime miſe ricoꝛdię eius ſemper obſtiterit/idem pꝛo⸗ pheta demõſtrans.ecce inquit nõ eſt ab⸗ bꝛeuiata manꝰ dñi vt ſaluare nequeat· neq; aggrauata eſt auris eius vt non ex audiat · ſed iniquitates veſire diuiſerũt iter vos ⁊ den vrm · peccata vr̃a abſcõ derũt faciẽ eius a vobisne exaudiret. Item erxpoſitio illius. Scio aũt ꝓꝙnõ habitat in me hoceſt i car ne mea bonum. Cap̃.xiij. Aia ergo carnales nos fecit · et 9 ſpinis ac tribulis condemna uiet illa dei pꝛia maledictio· noſ q; ita iniquo pater noſter venũdauit cõ mertio · vt bonũ qð volumus agere neqᷓ amus duz diuulſi a memoꝛia ſũmi dei⸗ ea ꝗ̊ huane fragilitatis ſunt cogitare cõ pellimur · dũ puritatis amoꝛe flagrates· incentiuis naturalibus que penit igno rare velimus etiam inuitiplerum q; cõ⸗ pungimur · ſcimus quia non habitat in carne noſtra bonum id eſ· buius quam diximus theoꝛie atq; puritatis perpetua iugisq; tranquillitas. Sed factum eſt iſtud peſſimũ ac lugubꝛe diuoꝛtium · vt cum mẽte legi dei ſeruire velimus · nücqᷓ ſcʒ volentes a claritate diuina dimoue/ re conſpectũ · tamen carnalibus tenebꝛisz circumfuſi quadã lege peccati ab eo qð bonũ eẽnouimus cogamur auelli · ſcʒad curas cogitatiõesq; terrenas abilla mẽ tis celſitudine decidentes ad q̃s nos lex peccati ·.id eſt · illa ſententia dei nõ imme/ rito condemnauit quã pꝛimus delictoꝛ excepit · et inde eſt qd beatus aplus· cuʒ apertiſſime fateatur ineuitabili ſe vlom nes ſanctos pcn hꝰ neceſſitate conſtrin⸗ gi · tamen neminẽ eoꝛum obhoc eſſe dam nandum audenter enũciat dicens. Mi⸗/ pilergo nũc damnationis eſt bis ꝗᷣ ſunt ſne ch nee tisi un⸗ ouu xil han ſed ann lo⸗ tein ſon Non gui⸗ amnu⸗ woor d gen Anti nul diian tann ad ralt ſer aet noe lege ache gunt lan ſel cimus cõgruere poſſe perſonis· ſ̊ de his pꝛopꝛie hoc intelligi debere cenſemus q De velle bonũ et agere malum in chriſto ieſu. Lexenim ſpiritus vite in chriſto ieſu liberauit me a lege ꝑeccati et moꝛt/id ẽ quotidiana gratia chriſti om nes ſanctos ſuos ab haclege pcti et moꝛ tis in quã iugiter vel nolentes cogũturĩ currere · cum remiſſionem debitoꝛum ſu⸗ oꝛum a domino pꝛecãtur abſoluit. Ai⸗ detis ergo non ex perſona peccatoꝛum · B exilloꝛũ qui vere ſancti atq; perfecti ſüt ; hanc beatum apoſtolum pꝛompſſſe ſen tentiã · nõ enĩ qd volo bonum hoc facio ſed quod odi malũ hoc ago· et video ali am legem in membꝛis meis repugnantẽ legi mentis mee · et captiuum me ducen⸗ tẽ in lege peccati ·:quę eſt ĩ membꝛis meis. Obiectio ꝙneq; infideliuʒ per ſonis cõueniat neq; ſanctoꝛuʒ non eni qð volo facio bonum. LCap̃. xuij. Ermanus. Meq; eoꝛuʒ qui capitalibus criminibus impli⸗/ cantur·neq; apoſtoli vel illoꝛũ qui ad eius pꝛofecere menſuram·hoc di⸗ 1 poſt dei gratiam agnitionemq; veritatl acarnalibꝰ ſe vicijs abſtinere cupiẽtes · antiqua adhuc conſuetudine velut na⸗ turali lege in membꝛis ſuis violẽtiſſime dñnante · ad inolitã paſſionũ concupilſcẽ tiam pertrahũtur. Aſus enim ac frequẽ tia delinquendi · velut lex efficitur natu⸗ ralis:quę membꝛis hũane infirmitatis ĩ ſerta · affectus anime nec dum plenis vir tutum ſtudijs erudite· ſed adhuc mdis ac tenere vt ita dixerim caſtitatis · capti uos rapit ad vicia · ac moꝛti eos antiqua lege ſubijciens iugo peccati dominãtis addicit nõ ſinens eos bonum quod dili gunt puritatis adipiſci · ſed pptius ma⸗ lum quod execrantur exercere cõpellẽs. Reſponſio ad obiectionẽ/ ꝓpo/⸗ ſitam. LCapxv. PHeonas.Mon parum vra pꝛoficit opinio. Siquidem eti - uom vos ipi aſtruere iam cepiſti gqua neceſſe eſt e animo añ diſcedere · qᷓ; in illoꝛum perſona qui omnino peccato res ſunt hoc penitus ſtare non poſſe · illis autem qui ſea vicijs camalibus abſtine re contendunt pꝛopꝛie cõuenire.Quos qm̃ a peccatoꝛum iam numero ſegrega- ſtis · conſequens eſt vtetiam fideliũ atq; ſanctoꝛũ paulatiʒ cetibus inſeraſ.Que enĩ genera peccatoꝛuʒ iſtos dicitis poſſe cõmitterequibus ſi fuerint poſt gratiaʒ baptiſmatis inuoluti ·rurſum per quoti dianã chriſti gratiam liberentur: Aut de quo moꝛtis coꝛpoꝛe apoſtolus dixiſſe credendus eſt. quis me liberabit de coꝛ⸗ pore moꝛtis huius·gratia dei per ieſum chriſtum dñm noſtrũ: Nõne manifeſtũ eſt ſicut vos quoq; ipos veritas comꝑel lit confiteri:nõ de illis capitalium crimi nũ mẽbris· per que ſtipendiũ eterne moꝛ tis acquiritur · id eſt·homicidij· foꝛnicati⸗ onis · adulterioꝝ·ebrietatis· furtoꝝ atq; rapinarum · ſed deillo pꝛedicto cui gra- tia chriſti quotidiana ſuccurrit coꝛpore memoꝛari:Quiſquis en poſt baptiſmũ ⁊ ſcientiam dei·ĩ illud moꝛtis coꝛpus in currerit- ſciat ſe nõ qͥtidia na gr̃a dei · id ẽ facili remiſſione·quã momẽtis ſingulis exoꝛatus dñs noſter erroꝛibus noſtri do nare ↄſueuit · ſed aut diuturna afflictiõe penitudinis ac penali doloꝛe purgãdũ · aut certe ꝓ his in futuro eterni ignis ſup plicijs addicendũita eodem aplo ꝓnũ/ ciante. Molite falli · neq; foꝛnicarij· neq; idolis ſeruiẽtes · neq; adulteri · neq; mol les · neq; maſculoꝝ cõcubitoꝛes· neq; fu res · neq; auari · neq; ebrioſi · neq; male/ dici · neq; rapaces regnũ dei poſſidebũt Aut ꝗ eſt iſta lex militãs in mẽbꝛis nris que repugnat legi mentis noſire· cumqʒ; nos reſiſtentes atq; captiuos in legẽ pec cati ac moꝛtis abduxerit · eiq; nos fecerit carne ſeruire· nibilominus mẽte legi dei ſeruire permittat: Mec enĩ hic puto legẽ peccati flagicia deſignare aut hoc de ſu⸗ pꝛadictis intelligi poſſe criminibus·quę ſi quis facit legi dei mente non ſeruit · a . t 4 Lollatio impantur implere: Quod ergo peccati genus eſt· quo cum ſetanta ſanctitas at q; perfectio ſentiat captiuari· gratia ta⸗ men chriſti non ambigat liberanduʒ di cens. Infelix ego homo· quis me libera bit de coꝛpoꝛe moꝛtis huius:Gratia di Pprr ieſum chriſtum dominum noſtrum. Quã inquam legem membris noſtris ĩ elſe firmabitis quę abſtraßens nos a lez⸗ ge dei · et captiuans nos legi peccati infe lices nos potius faciat qᷓ; nocentes · vt ñ eternis ſupplicijs addicamur · ſed quaſi cc interrupto beatitudinis gaudio ſu⸗ ſpiremus·et auxiliatorem qui nos ad id retrabat inquirentes cum apoſtolo pꝛo clamemus. Infelix ego homo quis me liberabit de coꝛpoꝛe moꝛtis huius: Fd/ duci nã q; captiuũ ĩ legẽ peccati:qͥd ẽali nd · qᷓ;ᷓ in effectu peccati atʒ opere perma nere: Aut quod aliud pꝛincipale dabi/⸗ tur bonum· quod ſancti explere non poſ ſint · niſi id ad cnius comparationeʒ vt ſupꝛadiximus vniuerſa nec bona ſunt: Etquidem nouimus multa eſſe in hoc mundo bona· pꝛecipueq; pudiciciaʒ· cõ tinentiam ſobrietatem · humilitatem · in ſticiam miſericoꝛdiam · tem perantiam· pietatem · ſed hec omnia et ſummo illi bo no paria eſſe non poſſuntet perfici non dicam ab apoſtolis· ſed etiam a medio⸗ cribus poſſunt ˖ 1 a quibus impleta non fuerint aut eterno ſupplicio puniuntur · aut grandi vt ſupꝛadictu ʒeſt laboꝛe pe mnitentie · vel quotidiana chriſti gratia li⸗ berantur. Supereſtigitur. vt hanc apo ſtoli ſententiam ſoli ſanctoꝛum perſone recte fateamur aptari:qui in banc quaʒ pꝛediximus incurrentes quotidie pecca- titi non criminum legem · de ſtatu ſalutis ſuue certi non pꝛecipitantur in facinus · ſ väy. t dictuz eſt de contemplatione diuina a miſeriam cogitationuʒ deuoluti coꝛ poꝛalium · vere illius beatitudinis bono plerumq; fraudantur. Si eni ſe in bac „ xXII abbatis theo aliquid eoꝛum camecõmittat. Quid eſt . enim ſernire legi peccati · niſi ea ꝗ a pctõ ne membꝛoꝛum ſuoꝛum legeʒ quotidianis ſentirent ſceleribus illigari: non vtiq; ðS8 felicitatis amiſſioneſ̊ de innocentie can ar entur nec diceret apoſtiolus paulus infelix ego homo · ſed impurus aut ſce- leſtus ego homonec de coꝛpoꝛe moꝛtis uius hoc eſt de conditione moꝛtali · ſy a flagicijs atq; criminibus carnis huiꝰ Vllet abſolui. Sʒ qꝛ ſe pꝛo ↄditione fra gilitatis humane ſenſerat captinatum id ẽ· abductũ ad ſollicitudines curaſ carnales·que lex peccati etmoꝛtis opera tur · ingemiſcens ſuper hac quã inuitus incurrerat lege peccati · confeſtiʒ recurrit qad chriſtũ · et pꝛeſentiſſima gręe eius redẽ ptione ſaluatur. Quicquid ergo lex illa peccati ·que ſpinas ac tribnloſ cogitatio num curarum q; moꝛtaliuʒ naturaliter gignit · etiã ĩ apoſtolici pecton terra ſol⸗ licitudiniſ germinaritiſta lex gratie mox auellit. Lex enim in quit ſpiritus vite in chriſto ieſu · liberauit mea lege peccati 2 moꝛtis. VMW Quid ſit coꝛpus peccati. Laßp. xvi. Oc ergo ineuitabile coꝛpus eſt b maottis in quod perfecti quiq; qui guſtauerunt q; ſuauis ẽ do minus quotidie reuoluti · ſentiunt cñ pheta qᷓ; malum ſibi ⁊ amaruʒ ſit diſce ere a vomino deo ſuo hoc eſt coꝛpus moꝛtis quod a cęleſti eos intuitu retra⸗ hens ad terrena deducit: quod pſallen⸗ tes eos atq; in oꝛatione pꝛoſiratos · vel humanas effigies vel ſermones vl nego cia vel actus facit ſuperfluos retractare · hoc eſt coꝛpus moꝛtis quod emulantes angelicam ſanctitatem · et volẽtes domi9⸗ no iugiter inherere · perfectionem tamẽ buius boni ·quia moꝛt coꝛpus obſiſtit · inuenirenon poſſunt · ſed faciunt maluʒ quod nolunt id eſt· traducuntur mente etiam ad illa quead pꝛofectum virtutuʒ perfectionem q; non pertinent. Deniq; vt hoc de ſanctis atq; perfectis ſibiq; ſi⸗ nor ri : ps ne/ lem⸗ zF p e s ni⸗ ne it nte ; ic ſemetipſum tactuq; veſignans ↄtinuo infert. Ita q; egoipleid eſt· qui hec pꝛo-⸗ nuncio · mee nõ alterius conſcientie late bras pando Moc ſane elocutõnis gene re familiariter vti apoſtolꝰ ſoletſi quan do vult ſe ſpecialiter deſignare · ſicut ibi · egoipſe paulus obſecro vos per man- ſuetudinem et modeſtiam chriſti et rur· ſum niſi ꝙ egoipſeñ grauaui vos · et ite rüyũ·ſ eſio egoipſe nõ grauaui vos· et ali bi egoipſe paulus dico vobis ſi circum. cida mini chriſtus vobiſnihil pꝛoderit · et ad romanos optabam enim egoiße anathema eſſe a chriſto pꝛo fratrib me⸗ is. Doteſt autem non abſurde etiam ſic accipi: vt expꝛeſſius emphaſi ꝓnunciet · itaq; egoipe · id eſt· quẽ noſt eſſe appſio- lum chriſti · quem tota ſuſpicientia vene ramini·quẽ creditis ſummũ atq; pfectũ eſſe · et in quo loquitur chriſtus· cum mec⸗, te ſeruiam legi dei · carne tamen legi pec- cati buire me fateoꝛ · hoc ẽ diſtentione cõo⸗ ditionis humane interdum de celeſtibo ad terrena deuoluoꝛet ad curas humili um rerum mentis mee altitudo pꝛolabi*ꝰBl⸗ tur ·per quam peccati legẽ ita momentis ſingulis me ſentio captiuari vt quäuis immobili circa legem dei deſiderio perſe uerem · nullo tamen modo vim hniꝰ ca⸗ ptinitatis euadere me poſſe ſentiam· niſi confugero ſemper ad gratiam ſaluatoxj QCXſancti omnes veraciter imun⸗ dos ſe et peccatoꝛes eſſeconfel ſiſun.. LCap. xvij. CLi.igcirco quotidiais ſuſpirijs e ſunctiomnes pꝛo hac ſubſtãtie ſue fragilitate compuncti ·dum cogitationum varietates · et conſcientie ſue latebꝛas ac penetralia perſcrutant᷑: ſuppliciter clam at. Mon intres in iudici um cũ ſeruo tuo ·quia nõ iuſtificabit᷑ in conſpectu tuo oĩs viuẽs.Et illð. Quis gloꝛiabitur caſtũ ſe habere coꝛ aut quis fiduciã habebit ſe mũdũ eſſe a peccato⸗ Et iterũ. Mõ eſt iuſtus hõ in terra qꝗᷣ fa/ De velle bonũ et agere malũ milibus ·ſe dixiſſe beatus apoſtolus eni ciat bonũ ⁊nõ peccet. Et ita infirmã ho- dẽter expꝛimeret· digito quodammodo minũ impfectã q; iuſticiã · ac miſcdia di ſp indigente indignã eſſe ſentiũt· vt vnꝰ ex his cuiuſiniqͥ tates ⁊ pctã deus miſſo c altari ignito verbi ſui carbone purga nit · poſt illã mirificã otẽplatõnẽ dei · poſt intuitũ ſublimium ſeraphin · et reuelati onsẽ ſacramẽtoꝝ celeſtiũ dicat. Ae mibi qęꝛ vir pollutus labijs ego ſumet in me- dio populi polluta labia habẽtl ego ha⸗ bito. QAui ſicut arbitroꝛ labioꝛũ ſuoꝛuʒ immũdiciam nec tũc qͥdem foꝛtaſſe ſen- ſiſſet· niſi vera perfectione ⁊? integra pu⸗ ritate cõtemplationẽ dei meruiſſet agno ſcere · ceuiꝰ intuitu pollutionẽ ſuã ſibiañ incognitam repente cognouit Cum eni ait · xe mihi quia vir pollutus labijs ego ſuu · ce ſuoꝛum hoc eum labioꝛũ non de populi pollutione confeſſum id quod ſe quit᷑ manifeſtat·et in medio populi pol/ luta labia habẽtis ego habito. Sed etiã cum oꝛãs pctõꝝ quaſi vniuerſaliũ imũ diciã confitet᷑ · nõ iniquoꝝ tantũ ſed eti⸗/ am iuſtoꝝ plebem generali ſupplicatiöe complectitur dicens. Ecce tu iratus es et peccauimus· ĩ ipſis fuimus ſemper ⁊ ſalua bimurfacti ſumus vt immũdi om nes nos tanqᷓ; pannus menſtruate vni⸗9/ uerſe iuſticie noſtre.Rogo quid euiden⸗/ tius hac poteſt eſſe ſentẽtia·qua nõ vnã tantum . ſed vniuerſas iuſticias noſtras pꝛopheta complexus: et circumſpiciens omnia que vel immũda vel horrida iudi cantur ·quia nihil in hominũ conuerſa/ tiõe ſoꝛdidius neq; impurius potuit re perire · pãno mẽſtruate eas comparare/⸗ maluit: Etiã iuſtos et ſanctos ſine pec⸗ cato nõ eſſe. Caßp. xviij Ruſſra manifeſtiſſime vitati fſypinoſe obiectiõis acumẽ o ppo mnmnmnnit · ſicut pau loante dixiſtis · ſi nemo ſine pctõ· nullus eſt ſanctꝰet ſi ne⸗ mo ſanctus nullus ergo ſaluabit᷑ Hoc enim pꝛophete teſtimonio. poteſt no⸗ dus huius queſtionis abſolui. Ecce in quit tu iratus es et nos peccauimus: CTollatio xxIII Abbatis Theone id eſt cum elationem noſtri coꝛdis velne gligentias auerſat · tuo nos auxilio de⸗ nudaſti confeſtim nos voꝛago abſoꝛbu it peccatoꝛũ · velut ſi quis ſplẽdidiſſimo ſolis diceret elemento. Eccetu occubui⸗ ſti · etnos ilico tenebꝛoſa contexit obſcu⸗ ritas. Et tamen cñ hic ſanctus peccaſſe ſe dicat et nõ ſolũ peccaſſe · h etiã in ipis ſp permanſiſſe peccatis · nõ deſperat pe⸗ nitus de ſalute · v̊ ſubijcit · in ipſis fuimuſ ſemper et ſaluabimur. Manc ego ſenten tiam · ecce tu iratus es et pꝑeccauimus · illi apoſtolice cõparabo· Infelix ego homo quis meliberabit de coꝛpoꝛe moꝛtis huiꝰ Rurſuʒ id quod pꝛopheta ſubiungit · in ipſis fuimus ſem per et ſaluabimur ·con/ ſequentibus apoſtoli congruit verbis. Gratia dei per ieſum chriſtum dñm no⸗ ſtrum. Similiter etiam illud eiuſdem ꝓ/ phete· ve mihi quia vir pollutus labijs ego ſum ·et in medio populi polluta la⸗ bia habentis ego habito · videtur ſupꝛa dictos ſapere ſermones · Infelix ego bo⸗ mo quis me liberabit de coꝛpoꝛe moꝛtis buiꝰ · Itẽq; qð ſequitur ĩ pꝛopheta.Et ecce volauit ad me vnus de ſeraphin · et in manu eius carbunculus ſiue calculꝰ· quẽ foꝛcipe tulerat de altari ·et tetigitos meum et dixit · ecce hoc tetigi labia tua:⁊ guferetur iniquitas tua·et pꝑeccatum tu- um mundabitur ·tale eſt vt pauli videa/ tur oꝛe pꝛolatum qui ait· Gratia dei per ieſum chriſium dominũ noſtrij. VNidet ergo quemadmodum omnes ſancti nõ tam ex perſona populi qᷓ; ex ſua · et pec/ catoꝛes ſe veraciter fateantur · et tamen nequaquam de ſua ſalute deſperent ſed iuſtificationis plenitudinem quam pꝛo conditione fragilitatis humane conſeqͥ ſe poſſe diffidunt· de gratia domini ⁊ mi ſeratione pꝛeſumunt. V Exin ipſa quoq; orationis ho/ ra peccatuʒ declinari vix poſſit. Eminem vxro in bac vita quã n uis ſanctum immunez eſſea de bitis peccatoꝛu m· etiam magi⸗ ſterium nos edocet ſaluatoꝛis · qni diſci pulis ſuis pfecteor̃ois foꝛmulã tradẽs- inter reliqua illic ſublimia ſacratiſſima. q; mandata·quę non niſi ſanctis per fectisq; ſunt tradita · et malis et infide- libus conuenirenon poſſunt boc iuſſit interſeri et dimitte nobis debita noſtra ſicut et nos dimittimus debitoꝛibus no ſiris. Si ergo vera hec et a ſanctis pꝛo/ fertur oꝛatio/ſicut indubitanter credere nos opoꝛtet:quis tam contumax et pꝛe/ ſumptoꝛ tam q; ſu perbia diabolici furo ris elatus poterit inueniri · qui ſine pecca to ſe eſſe pꝛonuncians·non ſolum maio/ rem ſeapoſtolis credat: vrumetiaʒ ipᷣm quaſiignoꝛantie aut vanitatis arguat ſaluatoꝛem · vt ſcilicet aut neſcierit eẽ voſ ſe aliquos ĩmunes a debitis· aut fruſtra docuerit eos quos ſcierit oꝛatiõis iſtius rreemedio nõ egere: Sed cum regis ſui pᷣ cepta ſeruantes omnes omnino ſancti quotidie dicãt. dimitte nobis debita no ſtra· ſi verum dicunt: vere nemo eſtĩimu⸗ nis a culpa · ſi autem fallunt eque vernʒ eſt eos mẽdacij ñ carere pctõ. Andeetiã ille ſapientiſſimus eccleſiaſtes vniuerſoſ actuſ ⁊ humana ſtudia mẽte percurrẽs: ſine vlla exceptione pꝛonũciat: quia nõ eſi iuſtus homo in terra qui faciat bonnʒ et nõ peccetid eſt· nemo in hacterra tam ſanctus tam diligens tam intentus vel potuit vnq; vel poterit inueniri · qui xo illi ac ſingulari bono ita ingiter valeat inberere · vtnõ quotidie ab eo diſtractũ ſe ſentiat deliquiſſe. Qui tamen cuz pꝛo nücietur immunis a noxa eſſe nõ poſſe · iuſtus eſſe nihilominus nõ negatur. A quibus ſit peccati euacuatio et virtutum diſcenda perfectio. AViſquis itaq; anamartheton id eſt:im peccantiam nature a⸗ ſcribit humane non inanibus verbis · ſed conſcientie ſuę teſtimonio no biſcum ac pꝛobatione confligat · et tunc Temũ ſe abſq; pctõ eſſe ꝓnuncietcum ſe ab hoc ſummo bono ſenſerit nõ auulſũ · „— — — — — ſb l ia; du pn bi — — — — — 2— ☛ — er — ☛ — — ——SSæͤʒ— YZũJV — — — . +2 ĩmo vero quiſqͥs ↄſiderãs cõſciaʒ ſuã⸗ vt nõ dica amplius vnã ſaltẽ ſynaxim ſine vlla verbi vll facti vel cogitationis interpellatiõe ſe depꝛehẽderit celebraſſe· abſq; pctõ ſe eſſe pnũciet. Pꝛoinde qᷣa his omibo ocioſis ac ſuꝑfluis reb· volu crẽ hũane mẽtis excurſuʒ fatemur carere nõ poſle p hoc vtiq; cõſequẽter ſine pec⸗ cato nos nõ eſſe veraciter cõfitem. Naʒ qᷓ;tauis circũſpectione vnuſquiſq; coꝛ ſuũ ſᷣnare ↄtẽdatnunqᷓ; id ᷣm delideri⸗ um ſpũs ſui · repugnãte carnis cõditiõe cuſtodiet Quãto enim magis ꝓfecerit mẽs hũana · et ad ſincerioꝛẽ ↄtẽplatiõis puenerit puritatẽtanto ſe immũdioꝛem quaſi ꝑ ſpeculuʒ ſuę puritatis inſpiciet · qꝛ neceſſe eſti dũ animus ad ſublimioꝛeʒ ſe extẽdit intuitũ · et maioꝛa quã nouit p ſpiciẽs cõcupiſcitilla in qbo eſt vt inferi oꝛa ſpac vilioꝛa deſpiciat. Nlicet agnoſcamus nos ſine peccato no eſſe nõ debeamus tamennosa dnica comunione ſuſpendere. LCap̃. xxi. lLura ſiqᷣdeʒ denotat ſincerioꝛ p.· obtutus paritq; ſibi maioꝛẽ re Ppeehen ſionis doloꝛẽ irrepꝛehen/ ſibilis vita · et multiplicat gemitus atq; ſuſpiria emẽdatio moꝝ · et emulatio attẽ ta vptutũ · NMemo eni illo in qͥ pꝛofecerit ꝗ du põt eſſeotẽtus · et q;tũ qͥs fu erit mẽte purgatioꝝ:tãto ſe ſoꝛdidioꝛẽ vidẽs mag hũilitatis qᷓ; elatiõis inuenit cauſas· qᷓ; toq; ꝑnicius ad ſublimioꝛa cõſcenderit tanto ãplius pꝛeuidet ſibi ſuꝑeſſe qͥ ten/ dat. Deniq; ille apłoꝝ eximius quẽ dili gebat ieſus recũbẽs ſupꝛa pectus eius bac q̃ſi ex dñico ꝓtulitcoꝛde ſententiaʒʒ. Si dixerimus · qꝛ pctin non habemꝰ . ipi nos ſeducimus·et veritas in nobᷣ nõ eſt. Itaq; ſi dicẽtes nos nõ hr̃e pctm̃·veri⸗ tatè id eſt chriſtũ nõ habemus in nobis⸗ gquid aliud ꝓficimus niſi vt nos hac ip⸗ ſa pꝛofeſſione ex pecca toꝛibus ſceleratos atq; impios approbemus: Poſtremo ſi coꝛdi eſt veriꝰ exploꝛare · vtrũ poſlibile ſit hũane ſubſtatie anamartheton · id eſt · i⸗ peccãtiã poſdere·a qbo hoc manifeſtius De velle bonũ et ag 7 . 12 ere malũ diſcere poterimꝰ. qᷓᷓ ab bis qͥ carnẽ ſuas crucifſixert cũ vicijs ⁊ ↄcupiſcetijs · et be ꝓe crucifixus eſti mũdus: Qui cũ de coꝛ dib ſuis nõ ſolũ radicitus vicia vniuer ſa cõuulſerit · verũetiã pctõꝝ memoꝛiaʒ ac cogitatiões conẽtur excludere·nihilo/ minus tñ qͥtidie fideliter ꝓfitent᷑ ne vna qdeʒ hoꝛa ſine macula ſeeſſe poſſe pecca⸗/ ti. Mec tñ ex eo debemus nos a dñica cõ munione ſuſpẽdere:qꝛ nos agnoſcimus pctõꝛes ſ̊ ad eã magis ac magis eſi ꝓpt aĩe medicinã et purificationeʒ ſpiritus auide feſtinãdum-verũtamẽ ea hũilitate mẽtis ac fide/vt indignos nos pꝑceptiõe tante gratie iudicantes remedia potius noſtris vulneribe expetamus. Nlioquin nec anniuerſaria qͥdẽ digneeſt pꝛeſũmẽ⸗ da cõmunio vt qͥdã faciunt qͥ in mona- ſterijs cõ ſiſtentes ·ita ſacramẽtoꝛũ celeſti unm dignitatẽ ⁊ ſanctificationẽacmeritũ metiũtur · vt eſtimẽt ea nõ niſi ſctõs atq; imaculatos debere pꝛeſumere et nõ po⸗ tius ſanctos mũdosq; nos ſua partici⸗ patione perficiant. Qui pꝛofecto maio⸗ rem arrogãtie pꝛeſumptionẽ:quã decli/ nare ſibi vidẽtur incurrũt ·qꝛ vel tũccuʒ ea pcipiũt dignos ſe eius perceptiõe di⸗ iudicãt · Multo eni iuſtius eſt · vt cum hac coꝛdis hũilitate qᷓ credimus ⁊ fatem illa ſacroſancta miſteria nũq; ꝓ merito nos poſſe ↄtingere · ſingulis ea dñicl ob remediũ noſtrarũ egritudinũ pꝛeſuma⸗ mus · qᷓ; vt vana ꝑpſuaſione coꝛdis elati Vl poſt annũ dignos eoꝝ pꝑticipio nos eſſe credamus. Quapꝛopter vt hec intel ligere ⁊ fructuoſe tenere poſſimus · miſe⸗ ricoꝛdiã dñi vt nos ad ꝑficienda hec ad iuuet attẽtius imploꝛemus · ꝗᷓ neq̃q; ita vt cetere hũane artes pcedẽte quadã ra- tione boꝝ· ᷣ actu potius ⁊ experiẽtia p eunte diſcũtur:queq; rurſum · niſi tã col la tionibo ſpiritaliũ viroꝝ frequẽter exa/ minata ſuerint ⁊ polita · q; documentis et qͥtidiana experiẽtia ſollicite ventilata. aut obſoleſcũt incuria·aut ocioſa obliui one depereunt. Erplicit abbatis theone collatio tertia. Incipiunt capitula collatiõis abbatis abꝛaham demoꝛtifica tione. Cap̃.i. derimus cogitationũ noſtrarũ archana. ij LQuõ nros ſenex patefecerit erro/ res. „₰ iij Dequalitate locoꝛũ ꝗᷓ ab anacho retis expeti debeãt. iiij Quea ſolitarijs oꝑationũ gene⸗ —rI vebet elig. y L euagatiõe coꝛꝑis grauet᷑ ma/ Aglis c; releuet᷑ coꝛdis anxietas. vi Id quã cõpatõnẽ monachꝰcogi taatiões ſuas debeat cuſtodire. vij Interrogatio cur obeſſe nob pa⸗ rentũ vicinia putaret᷑ ꝗᷓ in egy⸗ viij Rñſio quõ nõ oibe ↄueniãt oĩa, ix Mbhi poſſint parenti viciniã ñ ntinmere qͥ abbatis appollo moꝛti fiercationẽ potuerint emulari. x AInterrogatio an obſit monacho ſica parẽtiby ſibi neceſſaria ſug xi Rnſio qd ſanctꝰ Antoniꝰ ſuper hoc ꝓnũciauerit. xij De vtilitate oꝑatiõis ⁊ ocij detri ——mento. xiij Fabula de tonſoꝛis mercede cõ⸗ pyeoſita ad illuſiones diaboli co Agnoſcendas. xiiij Interrogatio vnde nobis taliuʒ cCcogitationũ erroꝛ irrepſerit. xvy Rñſio de tripartito anime motu xvi Rationabilẽ aĩe noſtre partẽ fu⸗ iiſſe coꝛruptam. xvij infirmioꝛ ꝑs aĩe diabolicis tẽ⸗ prtationib pma ſuccũbat. xviij Interrogatio an vtili deſiderio mnMaior ſilentij rtra herem̃ ad pa triam. xix Reſponſio de illuſiõe diabolica wvaſtior ſolitudinis requiem repꝛomittat. xx EV vtil ſit remiſſioĩ aduẽtu fratꝝ xxi AQ uõ enãgeliſta iohes vtilitatez 1 èòèsäs MU —— . . . — . Aomodo abbatiabrahe pdi TLollatio xxIIII rremiſſiõis oſtẽdiſſe dicamrr. xxij Interrogatio qliter intelligendũ ſit qð in enãgelio dr Jugũ me⸗ ,unwn ſuane eſt 1 onꝰ meü lene xxij Rñſio cũ expoſitiõe ſnᷓnſe. xij Curamarũ iuguʒ graue onus Dyülſennatur.“ xxv ·Quid vtilitatis conferat tempta ttionum incurſio. xxvi Quẽadmodũ perfecte abrenũci⸗ aunntibus cẽtuplũ in bocmundo rrepzomittatur — Erpliciũtcapitula. Incipit Ab banis abrahaʒ collatio de moꝛ⸗ Warta atzʒ q viceſima iſta collatio ab/ batl abrahã chriſto fauẽ te ꝓcuditoĩm ſenioꝝ tra ditiões atʒz ĩſtituta ↄcludẽs·q̃ vris oro/ nibooſũmata illoꝝ vigitiqᷓtuoꝛ ſenioꝝ q in ſctã apocalipſi coronas ſua sagno offerre dicũt nüero myſlice ↄgruẽte · cun ctarũ ꝓmiſſionü nr̃aꝝ ⁊bit nos credi⸗ mꝰliberãdos.Si q ꝓĩdeglia· bi vigiti⸗ qttuoꝛ ſenes nr̃i ob iſtitutionis ſuę meri tũ fuerit coꝛonati · illi ꝗ ꝓ ſalute mũdi ĩ⸗ molatꝰ eſt agno ſbiect ſũt capitibo obla turi. Ipe eĩ ⁊ ilłtã eximiũ ſenſũ:⁊ nobis qualemcũq; ſermonem · quo tanta pꝛo funditas ꝓmeretur ꝓpter honoꝛem noĩs ſui donare digtẽ. Et ncceẽ · vt ad aucto rẽ bonoꝝ oĩm mũer ſui merita referant᷑ cui hißo debet᷑ ãpliꝰ qͥ mag ſoluit᷑. Igi tur ad hũc abrahã cogitationũ nr̃arnʒ ĩipugnationẽ anxia ↄfeſſiõe detulimns⸗ qᷓ ad repetendã ꝓuinciaʒ nr̃am atq; ad reuiſendos parẽtes qtidianis aĩe eſtibꝰ vrgebamur. Hinc etenĩ nobis maxima ceſiderioꝛũ naſcebat᷑ occaſio· qð tanta religione atq; pietate parẽtes noſtros pᷣ ditos recoꝛdabamur: vt eis neqqᷓ; no⸗ ſtrñ ꝓpoſitũ pᷣponeremus ·G̊ iugit᷑ mente voluẽtes · ꝙ pfectü magis exilloꝝ eſſemꝰ aſſiduitate capturi · nulla q; noſ coꝛpoꝛa liũ rerũ ſollicitudinenullis ꝓſpiciedi vi ctus diſtentionibe occupãdos.illis ala⸗ — ——ð — — — — — tin oẽm cũ gaudio pᷣbitionẽ nr̃e nccita/ tis explentibo. Inſupꝑ etiaʒ ſe inanium gaudioꝝ animũ paſcebamus. credẽtes fructũ nos maximũ pcepturos de ↄuerſi one młtoꝝ ·qͥ velutnr̃o eſſentad viã ſa/ lutis exẽplo ac monitis dirigẽdi.tũ pᷣte-/ rea ipoꝝ locoꝛũ ſitusin qbyerat maioꝛi bus noſtris auita poſſeſſioipᷣaq; ameni tas regionũ iocũda ante oculos pĩgeba tur· qᷓ; grate ⁊ ↄgrue ſolitudinis ſpacijs tenderet᷑ita vt nõ ſolũ delectare mona/ chũ poſſint ſecreta ſiluarũ · ſᷣ etiã maxia victus pᷣbere cõpẽdia. Que oĩa pᷣdicto ſeni · cũ ſcᷣm fidem ↄſcie nr̃e ſimpliciter paãderemus nec iã impugnationũ vim tolerare nos poſſe·niſi nobᷣ ꝑilliꝰ medici nã dei gratia ſubueniſſet · ꝓfuſis lachry mis teſtaremur · tacitꝰ ille diuq; cũctatꝰ atʒ ad extremũ guiter ĩgemiſcẽs ita ait. Quõ noſtros ſenex patefecerit erroꝛees. LCaß. ij. Ec dũ vos deſiderijs renũciaſ/ n ſe mũ danis nec moꝛtiſicaſſe cõ- cupiſcẽtias:pᷣſtinas cogitatio/ nũ vr̃arũ pꝛodit infirmitas. Nam ſicut deſidiã coꝛdis vri · deſiderioꝛũ vrõꝝ p/ uagatio ꝓteſtat:hãc pegrinatiõeʒ ac pa rentũ abſentiã · quã mente potiꝰ ſuſcipe debuiſtis: carne tm̃ modo ſuſtinetl. Se/ pulta enĩ hec oĩa · ac ð coꝛdibꝰ vrñis euul la penitꝰ iam fuiſſent:ſi vel rõem ipiꝰ ab renũciatiõis: vl pncipalẽ ſolitudis cau ſam in q̃ cõſiſtimꝰ cepiſſetis. Jõq; vos illa ocij egritudine ſentio laboꝛare ˖ ꝗᷓ in ꝓuerbijs ita notat᷑. In deſiderijs eſt oĩs ocioſus.Et iterũ.Dſideria occidunt pi. grũ Nã et nobis poterãt hec ꝗᷓ cõmemo raſtis carnaliũ cõmodoꝝ nõ deeẽ cõpẽ⸗/ dia · ſi credidiſſemus ea nro cõuenire ꝓ/ polito:aut talẽ ex illis amenitatuʒ volu ptatibꝰ fructũ nob iudicaſſemꝰ poſſe cõ ferri · qᷓlis iſte ẽ qͥ de hoclocoꝝ ſqualoꝛe ⁊ coꝛpis ↄtritiõe ↄqrit᷑. Nec ſumꝰita pa⸗ rẽtũ ſolatio deſtituti · vt deſint qͥ de ſuis ſubſtãtijs ſuſtentare nos gaudeant.niſi nob illa ſnia ſaluatoꝛis occurrẽs qᷣcqͥd ad fotũ h ptinʒ carnis excluderʒ·q diqͥ nõ reliꝗrit ſiue oderit patrẽ ⁊ matrẽ ⁊ fi- lios ⁊ fratres· nõ pᷣt meꝰ eẽ diſcipulꝰ. O⸗ ſi parẽtũ qͥʒ eſſemꝰ pᷣſidio deſtituti. certe vl potẽtũ mũdi iſiꝰ obſeqͥa deeſſe ñ poſ ſent· qͥ ꝓmptiſſima largitate nccitatibo nris cũ omi gtiarũ actiõe ſubminiſtrare gauderẽt·qn mũiſicẽtia ſuſtẽtati· paran di victꝰ ſollicitudie careremus: niſi nos vehemẽt illa ꝓphetica maledictõ deterre ret · n maledictꝰ inqͥt hõ·qͥ ponit ſpeʒ ſu am in hoie et nolite ↄfidere in pᷣncipibe. Potuimꝰ etiã cellulas ſaltẽ nras ſuper nili fluminis alueũ collocaãteſ· aquã hr̃e ꝓ foꝛibe·ne eã a qᷓttuoꝛ miliba paſſuum nr̃is cogerem deferre ceruicibo·niſi nos ad toleratiã labor iſtiꝰ indefeſſos btũs apls reddẽs h̊ iugit᷑ aĩaret eloqo Tnuſ qſq; inqens ꝓpꝛia mercedẽ accipiet bᷣn ſuũ laboꝛc. Nec ignoꝛãꝰeẽ nnilła ĩ regio nibo nr̃iſ amena ſecretaĩ qbo wmoꝝ co pia et hoꝛtoꝝ gra vl vbertas · nccitatẽ vi ct noſtri mimo laboꝛe coꝛpis expedirẽt · niſi inpingẽdam nob illam erpbꝛationẽ ꝗ ad illũ ĩ euãsg directa ẽ dinitẽvererem· q; recepiſti ↄſolationẽ tuam ĩ vita tna. Sʒ deſpectis illis oĩbo⁊ cũ vniũſa mun di hꝰ voluptate otept·his tm ſqualoꝛi bo delectam· vniuſisq; delitijs hoꝛrenã ſolitudinis iſtiꝰ pferimꝰ vaſtitateʒ:neq; huic arenarũ amaritudini q;taſuis vbe res glebe diuitias cõpamꝰ.nõ tꝑalia hu ius coꝛpis lucra·ſ̊ eterna ſpũs emolum̃/ ta ſectãtes. MDarũ eſt eni renũciaſie mo⸗ nachũ ſemel · id ẽ in pmoꝛdio ↄuerſiõis ſue ↄtẽpſiſſe pñtia:niſi eis qͥtidie renũci⸗ are pſtiterit. Aſq; in finẽ nãq; huiꝰ vite illud nob dicẽdũ eſt cũ ꝓpheta · et diẽ ho⸗ minis nõ deſideraui tu ſcis. Añ ⁊ dñs ĩ euagelio. Si qͥs vult inqͥt pſi me vni⸗ re abneget ſemetipᷣm:et tollat crucẽ ſuaʒ qtidie et ſequat me. De qualitate locoꝛü ꝗ ab anachoretis expeti Cideir, debeãt. Cap. iij. e co ei qͥ de ĩterioꝛs hoĩs purita/ te puigilẽ ſollicitudinem gerit · expetẽda ſunt loca:que mentem eius nul la ad culture diſtentionem vbertatis ſuę fecũditate ſollicitẽt:nec de cellule fixa atq; imobili ſtatiõe ꝓturbẽtatq; ad ali/ Collatio xxIIII Abbatis Al qð ſubdiuale opꝰ ꝓdire cõpellãt· et ita velut in aptũ effu ſis cogitatiõibo· omnẽ mentis directionẽ ac ſubtiliſſimũ certe il lius deſtinatiõis intuitũ ꝑ diuũſa diſper/ gat · ꝗ a nemine ꝓrſus q;uis ſollicito ac vigilati vel caueri potert vel videri· niſi qaĩʒ ſuũ atq; coꝛpus iugitera intr pai etũ ſepta ↄcluſerit· vt ita qͥs velut piſca⸗ toꝛ egregiꝰ · victu ſibi aplica arte ꝓſpici ens · in trãquilliſſimi coꝛdis ſui ꝓfũdo · agmina cogitationũ natãtia intẽtꝰ at imobilis captet · et tanq; de ꝓminẽti ſco pulo curioſe pfüda ꝓſpectans:qᷓs ad ſe hamo trabere debeat ſalutari · qs vo ta⸗ q́ᷓ; malos ac noxios piſces negligatacre futet.ſagaci diſcretiõe diiudicet Quea ſolitaris oꝑationum ge nera debeãt eligi. Lapᷣ uij. Mhbac ergo vnuſquisq; cuſto i dia in git pſeuerãs · efficacit᷑ il⸗ l8 iĩplebit q; p abachuc ꝓPphe tã ſat euidẽter expᷣmit᷑. Suꝑ cuſtodiam meã ſtabo · vt aſcẽdã ſuꝑ petrã⁊ ſpecula boꝛvt videã qͥd loqᷓt in me· et qͥd reſpon deã ad arguẽtẽ me. Qð qᷓ;ti laboris ac difficultatis ſit · experimẽti illoꝝ q in illa calami ſiue purfurionis heremo cõmo⸗ rãtur manifeſtiſſime cõpꝛobat᷑. Nã cuʒ longioꝛe ſolitudinis ĩteruallo ab vniuſ vrbib ⁊ habitaculis hoĩm qᷓ; heremus ſcythij diuidãtur· ſeptẽ ſiqdeʒ vel octo maſionibo vaſtiſſime ſolitudinis deßta penetrãtes vix ad cellularũ ſuaꝝ ſecreta pueniũt · tñ qꝛ illic agricłture dediti.clau ſtris minime cohibẽtur· cũ ad hec ſquali da in qͥbe degimꝰ· xel ad illa ſcythiotica venerit loca.tãtis cogitationũ eſtib· tã/ ta animi anxietate vexãtur · vt q̃ſi rudes et qͥ ſolitudinis exercitia ne leuit᷑ qdẽali qn ↄtigerit · cõmoꝛationẽ celle ⁊ qᷣeti ſilẽ tia tolerare nõ poſſint · atq; ex eis ſtatĩ ex cuſſi:tanqᷓ; exptes ⁊ nouicij pturbentur. Mõ enĩ ſedare interiorl hoĩs motꝰ ⁊ co⸗ gitationũ ſuarũ tẽpeſtatibs obuiare.ius⸗ gi ſollicitudine ac pſeuerãti intẽtiõe di⸗ dicerũt · ꝗͥ ſub diualibo qtidie opib deſu dantes · tota die ſub aerea inanitate · nõ ſolũ coꝛpe vrũetiã mẽte puolitãt⁊ cogi tatões ſuas cũ mobilitate coꝛpea paſſi,ʒ in aperta diffundũt. Et idcirco nec mul tiuolã animi ſui ſentiũt vanitatẽ · nec eiꝰ lubricos poſſũt coercere diſcurſus · nec ↄtritionẽ ſpũs ferẽtes· intolerabileʒ ſihbi ißppam ſilẽtij ſui eſtimãt iugitatẽ ac labo⸗ rioſis ruris opibo ĩdefeſſi vincũtur ocio: et quietis ſuę diuturnitate laſſant᷑. euagatiõe coꝛꝑis grauetur magis q; releuetur coꝛdis anxi etaas. CCap. v. Ec mirũ ſi in cella qs reſidens n AGſi intra artiſſimũ clauſtrũ co/⸗ . gitatõibus ↄgregatl anxietatũ multitudine ſuffocet᷑ꝗᷓ de carcerib ha⸗ bitaculi cũ hoĩe ꝓrũpetes ↄtinuo velut eqͥ effrenes ĩ diuſa ꝑuolitatSed cũ ad pns de ſuis velut ſtabulis euagẽtur · ca⸗ pit ſtati aliq vel breue vl triſte ſolatiũ · cũ vo coꝛpe ad cellã ꝓpriã remeãte rur⸗ ſus q̃ſi ad ſedẽ ſuã cũcta cogitationũ ca terua recurrerit.grauioꝛes excitat ſumu los ipᷣa inueterate licẽtie ↄſuetudo. Hi ergo qͥ nec dũ poſſũt vel noꝛũt volunta⸗ ti ſuarũ inſtiga tiõib reluctari cuʒ acci dia pect inſolitũ vebemẽtiꝰ ĩpugnãte · ĩ tra cellã fuerit anxiati:ſi ꝓgrediedi ſepiꝰ libertatẽ ſibi remiſſa diſtrictiõis lege cõ⸗ ceſſerit · acrioꝛẽ aduſuʒ ſe peſtem h̊ vt pu tãt remedio ſuſcitabũt· ſicut gelidiſſime aꝗ hauſtu vim int᷑narũ febꝛiũñ qdã reſi guere poſſe ſe credũt · cñ vtiq; accẽdi ex h ignẽ illũ ↄſtet poti q; ſedari· ſiqdeʒ mo mẽtaneã illã releuatõnẽ multo gnioꝛ cõ ſequetur afflictio. Ad qua cõpꝑati onẽ monachus cogitatiões ſu⸗ as debeat cuſtodire. Cap̃ᷣ. vi. Aamobrẽita monachi oĩs in- tentio in vnũ ſp eſt defigẽda · cũ cctarũ q; cogitationũ eiꝰ oꝛtꝰ ac circũitꝰ in idipᷣm · id eſt: ad memoꝛiã dei ſtrennereuocãdi · velut ſi q; abſidis ca⸗/ merã volẽs in ſblime cõcludere · ſpoͤtiliffi⸗ miilliꝰ centri lineaz ingiter circũducat · ac bm certiſſimã noꝛmaʒ omnẽ rotundi/ tatis parilitatẽ · ⁊ ſiucte colligat dilſci/ plinã. Qui vero eã abſq; vllius medie. tatis examine ↄſummareq;uis ſumma —— — — — ̃ — — —— — — — hf— — De moꝛtificatione artis aut ingenij pꝛeſumptiõe tẽptaue⸗ rit · impoſſibile eſt· vt eqlitatẽ circũitꝰ illi⸗ us ſine erroꝛe cuſtodiataut q;tũ vere ro tũditatis pulchritudini errãdo ſubtra⸗ xerit ſolo dephendat aſpectu · niſi ad illũ indicẽ vᷣitatis ſꝑ recurrẽs/atq; eiꝰ arbi⸗ trio ĩterioꝛẽ oꝑis ſui ambitũ exterioꝛẽq; caſtigãs · tã excelſe altitudinẽ moł vniꝰ pñ̃cti legeↄcludat Ita etiã mẽs nr̃a niſi lolã dñi charitatẽ· velut centrũ iĩmobili⸗ ter fixũ ꝑ vniuſa oꝑm molitionũq; nĩ̃a⸗ rũ momẽta circũagẽs: ꝓbabili vt ita di⸗/ xerĩ circino charitatis oim cogitationũ Vl aptanerit vel repulerit qᷓlitatẽ·neq̃qᷓ ſtructurã illã edificij ſpiritalis · cuiꝰ pau lus eſt architectꝰ ꝓbabili arte moliet · nꝰ pulchritudinẽ domꝰ illiꝰ poſſidebitquã btũs dauid ĩ coꝛde ſuo cupiẽs exhibere · dñe inqᷣt dilexi decoꝛẽ domus tue ⁊ locũ abitatiõis glie tue · ſ̊ indecoꝛã in coꝛde ſuo atq; indignã ſpiritui ſctõ domũ.cõ tinuoq; lapſurã impꝛudęẽter attollit·nõ gloꝛificandus btĩ cohabitatoꝛis hoſpi⸗ io ruina ↄſtructiõis ſuęlugubꝛit op⸗ pmendus. Interrogatio cur obeſſe nobis paretũ vicinia putareturgi egi pto cõſiſtẽtibus nõ obeſſet. Ermanus. Satis vtili aene ceſſario pᷣcipit᷑ inſtituto H̊ ope- rũ genus qðò intra cellã exerceri — — pst · Eteĩi nõ ſolũ exeplo beatitudinis xx ſtre aplicarũ vtutũ imitatiõe füdate· x rüetiã experiẽtie nr̃e teſtimonio cõmodi⸗ tas huiꝰ rei nob ſepe cõꝑta eſt. Sʒ parẽ i vicinia quã n? vos minimũ reſpuiſt · cur tantoꝑe a nobis debeat vitari nõ ſa- tis claret. Cũ enĩ vos in om̃i ꝑfectionis via irrepᷣhenſibiliter incedẽtes·nõ ſolum ĩ ꝓpꝛijs rſidere regiõibe· v nelõge a vicul ſuis quoſdaʒ receſſiſſe cernamus · cur id qð vob noxiũ nõ eſtnob putet aduſuʒ⸗ Reſpõſio quõ nõ omnibus cõ⸗ ueniant ommia. LCap̃.viij. Braham. MNõnũqᷓ; mala ex a bonis reb ſumi videmus exem pla. Mam ſi eadem quis agere.non eu⸗ dẽ affectu atq; Ppoſito · aut diſſimili vir tute pᷣſũpſerit: pfecto exinde laqueñ dece ptiõis ⁊ moꝛtis incurrit · vñ alijs eterne vite fructꝰ acqrit Qð ille q manufoꝛ⸗ tis puer · bellicoſiſſimo illi giganti in cer tamine cõpatus haud dubie ꝑtuliſſʒ· ſi virilibo atq; foꝛtiſſimis ſaulis armis fu-· iſſet indutꝰ· qbe etas robuſtĩoꝛ:innuũe⸗ rabiles catuas hoſtium ꝓſtrauiſſet. hec indubitatã pᷣmeuo puero potuerũt infer re perniciẽ niſi pꝛudẽti diſcretiõe ↄgrua adoleſcẽtie ſuę armoꝝ genera delegiſſʒ· et aduerſus hoſtẽ teterrinũ · nõ loꝛica et clypeo qͥb ceteros videbat ĩſtructos· ſſ-3 ilł qbe ipe dimicare poterat tel fuiſſet ar⸗ matꝰ QAuãobrẽ m̃ſurã viriũ ſuaꝝ ↄueit vnũ quẽq; nrĩjm diligetius añ peſare atzʒ ad eiꝰ modulũ arriꝑe quã libuerit diſ/ ciplinaʒ· qꝛ q;uis oẽs vtiles ſint· tñ ap/⸗ te cũcij cũcte eẽ ñ pñt.Nõ enĩ qꝛ bõa eſt anachvrelis· vniuſis eĩ ↄgruã cõpꝛoba mꝰ. A mitis eĩ ñ ſolũ ĩfructuoſa· ſᷣet pni cioſa ſẽtit᷑ Nec qꝛ inſtitutõnẽ cenobioꝛũ Vl curãa fratrũ ſctãm atq; laudabilẽ me⸗ rito ꝓfitemur idcirco ab vniuſis eaʒ ex/ petendaʒ eſſe cenſemꝰ. Ita q; xenodocij vberrimꝰ fructus eſt baboib expeti ſine patie nõ pᷣt detrimẽto. Pꝛoinde pᷣmũ re gionis vre · atq; hui int᷑ ſe penſanda ſũt iſtituta. deinde vires hoĩm iugi vl virtu ti vel vicioꝝ aſſiduitate collecte diuũſa ĩ nicẽ lance trutinãde Fieri etenĩ pᷣt vtqð alteriꝰ gentĩ hoĩ arduũ atq; ĩpoſſibile ẽ H̊ alijs in ſitaↄſnetudo qdammõ vvterit in natam · ſicnatiões q̃dã ingẽti plaga rũ diũſitate diſiũcte · magnã vim frigon vel ardoꝛẽ ſoł abſq; vllo coꝛꝑis ꝑferũt te gumẽto · ꝗᷓ vtiq; alij illã celi inclemẽtiaʒ nõ exꝑti · q;tiuis roborl fuerint ſuſtẽta⸗ re ñ pñt Ita etiã voſ qͥ ſũmo aĩ ⁊ coꝛꝑpis niſu · in hac regiõe dũtaxat · q̃ſi naturaʒ patrie veſire · in multis impugnare cona mini ˖ diligen ter expendite · vtrum in illis torpedinis vt fama ẽregionib et velut frigoꝛe nimie ĩfidelitati obſtrictis · hanc vt ita dixerĩ nuditatẽ ſuſtẽtare poſſitis. Collatio xxIIII Abbatis Abrahã Moſtris enĩ iſtã ꝓpoſiti foꝛtitudineʒ na turaliter quodãmõ ĩdidit ſancte conũ ſationis antiqtas·quoꝝ ſi cõſtãtie atq; virtuti pares eſſe vos cernitis · viciniam parentũ fratrũ q; vroꝝ ſiliter fugere nõ Ehi poſſint parẽtũ viciniã nõ timeꝛe qͥ abbatis apollo moꝛ⸗ tificationẽ potuerint emulari. T vxro ad certũ diſtrictiõis ex amẽ vrarũ viriũ q;titatẽ meti⸗ ncõgrua eſlimatiõe poſſitis · cu iuſdã vobis ſenis · id eſi abbatis apol⸗ lo factũ bꝛeuiter indicabo · vt ſi vos inti⸗ mũ vxſtri coꝛdis examẽ bniꝰ ꝓpoſito atʒ virtuti haud inferioꝛes eẽ cenſuerit abſ⸗ qᷓ; iactura ꝓfectus vñi ꝓfeſſioniſq; ꝑxri- culo·patrie inhabitationẽ ac parentũ vi ciniã pꝛeſumatis certi ꝙ diſtrictönẽ hu militatiſ huiꝰ · quã vob in hac ꝓuincia nõ ſolũ voluntas ſ̃ etiã neceſſitas ꝑegri · nationis extoꝛquet:ꝓpinqᷣtatis affectus aut locoꝝ oblectatio nõ poſſit euincere. Ad hic igitur quẽ pᷣdiximus ſeneʒ · cum germanus ſuus intẽpeſta nocte vniſſet · imploꝛãs vt e monaſterio ſuo pauliſp egreſſus· ad euellendũ boueʒ·quem ceno plauſtri eminus inberere flebiliter quere bat · ei eſſy auxilio:qꝛ eũ ſolus neq̃q; poſ ſet eruere abbas apollo pertinaciter ob ſecrãti cur ait iunioꝛẽ fratrẽ noſtrũ ·quẽ pterieẽs ꝓpioꝛẽ q; me habueras nõ roga ſti. Cunq; ille eñ moꝛtẽ olim ſepulti fra⸗ tris oblitũ·et ex nimia ↄtinẽtie ac ſolitu- dinis ingitate velutĩpotẽ mẽſj exiſtimãs reſpõdiſſet:quẽadmodũ poteram de ſe⸗ pulchro eũ qui ante ãnos qͥndeci obijt iuocare · abbas apollo ignoꝛas aitme q̃ añ ãnos vigiĩti huic mũdo fuiſſe defũ ctũ · nulla q; iã poſſe de bnius celle ſepul chro · ꝗᷓ ad pñtis vite ptineãt ſtatuʒ·nbi cõferre ſolatia · quẽ intĩ chriſtꝰab inten tiõe moꝛtiſicatiõis arrepte · xel modicuʒ ad extrahendũ bouẽ tuũ nõ patit᷑ relaxa⸗ ri:vt ne bꝛeuiſſimi qdẽ momẽti induciaſ ꝓ patris indulſerit ſepultura · ꝗᷓ multo ,; vtiq; celerius · honeſtiꝰ. religioſiꝰ fuerat exhibenda.Rimamini itaq; nũc archa⸗ W na pꝑectoꝛis vñi pꝛudẽterq; conijcite · an talẽ etiã vos iuxta parẽtes vros diſtricti onẽ mentis iugit᷑retentare poſſitis. Cun q; vos in hac animi moꝛtificatiõe conſi miles eidẽ ſenſeritis · tũ demũ ſcitote pa rentũ fratrũ q; viciniãvobᷣ quoq; ſikli noxiã nõ futurã · vt ſcʒ eis quis ĩ pꝛoxi mo oſtitutis· velut moꝛtuos vos eſſe cre datis ·ita vtnec illos vris foueri ſolatiſſ nec vos illoꝝ ſinatis obſeqijs relaxari. Interrogatioan obſitmõacho ſi a parentibus ſibi neceſſaria ſuggerãtur. Ca Ermanus. Su per Pelane iam nulluʒ ambiguitati locuʒ Vlteriꝰ reliqᷣſti · Certi etenim ſu mus tã pñtis buius habitus vilitatẽ · q;ᷓ quotidiana hec nndipedalia in illoꝝ vi cinia nullatenus exercerenos poſſe· ſecd ne laldꝛe qͥdem illic ſili ea quęſũt ad vi⸗ ctũ neceſſania ꝓuiſuros· ſichetiã ipſam qtidie aquã ceruicibenr̃is extrib milib exhibere cõpellimur · nec nr̃a enĩ necillo rũ verecũdia· hecnos coꝛã illisa gere om nino patiet᷑. Sane quid ꝓpoſito nro ob⸗ erit · ſi illis ſubminiſirantibo vniũſa· noa ſollicitudine parãdi victus penitus ab-/ ſoluti · lectioni tiñ ⁊ oꝛatiõi opam dederi mus · vt iſto qnũc diſtrabimur labore ſů⸗ lato · ſpiritalibotm̃ ſindijs intẽtius excu/ bemus. Reſponſio quid ſanctus anto. nius ſuper hoc ꝓnũciauerit. Bꝛabam. Mon meã contra a hoc vobis · ̊ bũ antonij ſentẽti⸗ auaanm ꝓferã · qᷓ ille ita cuiuſdã fra⸗ tris hoc qͥ dicitis tepoꝛe toꝛpẽtis ſegnici- em cõfutauit·vt etiã nodũ vr̃eꝑpoſitõis abſcideret. Nam cũ ad pꝛedictũ virũ q⸗ dam vt dixi veniens anachoreticã diſci plinã minime diceretadmirandã maio ris ꝓnũciãs eſſe vtutis ·ſi ea q̃ perfectio nis ſunt inter hoĩes quiſpiam q;ᷓ in bere mo poſitus exerceret · btũs antonius vbi De moꝛtificatione nam iße conſiſteret ꝑcontatur Cunq; il le ſeiuxta parẽtes ſuos babitare dixiſſʒ· et eoꝝ pꝛebitiõe ab om̃i cura ⁊ ſollicitu- dine diurni opꝑis abſoluto:lectioni tan⸗ tũ et oꝛationiabſq; vlla diſtentione ſpi⸗ ritus indeſinẽter gloꝛiaret᷑ inſiſtere:rur⸗/ ſum beatus Antoniꝰ. Dic inqͥtfili · vtrũ ineoꝝ damnis vel aduerſis caſibo cõtri⸗‚ ſteris· pariq; etiã modo ſuꝑ eoꝝx ꝓſperi⸗ tate cõgaudeas: Ille vtriuſq; rei ſe par ticipẽ eſſe cõfeſſus eſt. Cui ſenex. Mone⸗ ris te inqtetiã in futuro ſeculo eoꝛũ ſoꝛ/ te cenſendum . cũ qͥbus in hac vita in lu/ cri detrimẽti ve conſoꝛtio · vł gaudio vł meroꝛe cõcuteris. Nec hac ↄtentus ſen⸗/ tẽtia btũs antonius · maioꝛẽ inſuꝑ cam pũ diſputationis ingreſſus eſt· hec inqͥ/ ens ↄuerſatio atq; hic tepidiſſimus ſta/ tus · nõ B ſolo qͥ dixi te fert detrimento⸗ licet id nũcipᷣe nõ ſentias · dicẽs qdᷣam/ modo hm illam ꝓuerbioꝝ parabolã · fe⸗ riũt me hnõ doluiet deluſerunt me⸗ ego at neſciui · vel illud qð dr in ꝓpheta · et comederũt alieni robur eius·et ipᷣe neſciv⸗ nit ˖ qʒ ſcʒ dieb ſingulis mentẽ tuã pꝛo caſuũ varietate mutãtes indeſinẽter ad terrena demergũt · wrü etiam qð fructu manuũ tuarũ ·et iuſta laboꝛis ꝓpꝛij mer cede defraudant.nõ ꝑmittẽtes te hꝛum pꝛebitiõe ſuffultũ · ſm beati apli regulã- quotidianuʒz tibi victuʒ tuis manibus pꝛeparare ·quẽ ille vltima epheſioꝛuʒ ec cleſie pncipibo pᷣcepta ꝓmulgãs· ſe etiã ſctĩs euãgelice pᷣdicationis ſiudijs occu patũ·ñ ſolũ ſibi: verũetiã his qꝗ erãt erga miniſteriũ ſuũ neceſſarijs obſequijs pꝛe peditipꝛebuiſſe ſe memoꝛat dicẽs. Ipſi ſcitis quoniam ea q̃ mihi opus erant· et his qͥ mecũ ſunt · miniſtrauerũt man⸗ iſte. Qð tñ vt ſe feciſſe ꝓ foꝛma nr̃e vtili tatis oſtenderet · alibi ait. Mon ocioſi fu imus inter vos· neq; gratis panẽ ab aliᷓ mãaducauimus ·ſ̃ in laboꝛe et fatigatiõe nocte et die operãtes · nequẽ veſtrũ gqua remus· non quia non habuerimus po⸗ teſtatẽ· vt noſmetipos foꝛmã daremus vobis ad imitãduʒ nos. De vtilitate operationis etocii/ Liidgeo cũ etia nobis parentuz e peſidia nõ deeſſenttamẽ bane cyuũctis opib pꝛetulimus nudi tatẽet quotidiana coꝛpoꝛis alimẽta no ſiris maluimus ſudoꝛib pᷣpare: qᷓ; ſecx ra parentũ pꝛebitiõe fulciri laboꝛioſiſſt me huic penurieillã quã pdicas ocioſã ſcripturarum meditationẽ atz infructu oſã lectionis inſtantiã poſtponẽtes quã ꝓculclubio libentiſſime ſectaremurſi B eſſe vtilius vel exemplis ſuis apoſtolica tradidiſſet anctoꝛitas. vel inſtituta ſenio ruʒ ſalu briter pꝛefiniſſent. Moueris aũt tee etiã ex hocnõ leuius qᷓ; illo quo ſupꝛa diximus affici detrimento· quia cum ſis ſani coꝛpoꝛis ac robuſti · ſtipe ſuſtetaris aliena · que iuſte ſolis eſt debilibus attri⸗ buta. Mam vtiq; omne bominuʒ genus abſq; illo tantum genere monachoꝛum⸗ qð bᷣm pꝛeceptum apoſtoli quotidianis manuũ ſuarũ laboꝛibus viuit· agapen aliene operationis exgectat. Andenon ſolum eos qui ſemetipſos. v parentuʒ facultatibus· vel famuloꝛũ laboꝛib· vel fundoꝛum ſuoꝛum fructibus ſuſtenrari gloꝛiantur · ſed ipos etiã reges mũdi hu ius · agape certũ eſt ſuſtetari. Hoc deni qᷓ; maioꝛum noſtroꝛũ diffinitio habet qᷓ quicquid ad neceſſitateʒ quotidiani vi- etus inſumitur· qd opere manuũ nrarũ effectũ partũq; nõ fueritad agapẽ refer ri debere ſanxerũt · m aplin qui ocioſis penitus interdicens opem largitatis ali ene. qui inquit nõ operatur nec mandu⸗ cet. Mis beatꝰ Antonius aduerſus quẽ dam vſus xbis · etiã nos magiſterij ſui infoꝛmanit exemplo · vt parenti pernici oſiſſima blandimenta· et omniũ qui vi⸗ ctus neceſſaria ſubminiſtrant agapẽ in⸗ ſupetiã oẽm habitatiõis gratiã deuite mus.· ſqualentesq; naturali amaritudi ne arenas. et peruſtas ſalſa inundatiõe 4 regiones · nulliq; ob idipſum hominum iuri dnioq; ſubiectas· cunctis mũdi hba ius opibus pꝛeponamus vt non ſolum V frequentias hominũ obtentu innie ſoli⸗ tudinis declinemus· etia nequaq; nos ad qualiſcũ ꝙ; culture diſtentionẽ vber ſoli natu ra ſollicitet per quã mens ab il la pꝛincipali obſeruatione coꝛdis diſira cta· ſpiritalibus ſtud ijs redderet᷑ effeta. Fabula de tõſoꝛis mercede cõ⸗ poſita ad uluſiones diaboli co gnoſcendas. Laßp̃.xiij. Am qð alios qͥq; ſaluare vos n ppoſle conſiditis · et ſpe maion lu cri ad reuiſendam patriã feſti⸗ natis · audite etiã ſuper hoc quãdam ab batis macharij fabulãiocũdiſſime atq; aptiſſime figuratã. quã ? ille cuidã ſimi libꝰ deſiderijs eſtuati · medicinã opoꝛtu niſſime narrationis ingeſſit. Erat inqᷣt ĩ ciuitate quadam peritiſſimus tonſoꝛ· venarijs ternis vnũquemq; detõdens tenuẽ vilemq; mercedem ſui operis acq; rendo·ex hac eadem quãtitate neceſſaria victus quotidie comꝑabat· centũq; de⸗ narios expleta om̃i coꝛpoꝛis cura mar⸗ ſupio ſuo diebo ſingulis inferebat. Ded ci indeſineter hũc conderet queſtuʒ· au diuit in quadã longe poſita ciuitate·ſin guloꝛũ ſolidoꝛum ſingulos homines tõ ſoꝛi pꝛebere mercedem. Quo ille comper to. q; diu ero inquit hac mendicitate cõ⸗ tentus vt trium denarioꝛũ ſiipem cũ la- boꝛe conqͥram · cum poſſim illo pergens ĩ genti ſolidoꝛũ queſtu diuitias cõgrega⸗ re: Itaq; ſumẽs artis ſue ꝓtinus inſtru⸗ menta · expenſis in ſumptu om̃ibo bie multo the collecta ſeruarat · ad vrbem il laʒ queſiuoſiſſimã cũ ſummo laboꝛe per nenit. Abi cum ea qua ingreſſus eſt die pm id qð cõpererat ab vnoquoq; merce dem ſui opis recepiſſet ad veſperã ſe vi dens grandem ſolidoꝛũ numerum con⸗ qnuiſiſſe ad macellum letus intedit eſcas refectiõi ſue neceſſarias coẽpturꝰ. Quas cum cepiſſet magno ſolidoꝛuʒ pꝛecio cõ parare · expenſis in pexiguo victu vniu⸗ ſis quos acquiſierat ſolidis:ne vniꝰ qui em denarij intulit lucrum. Cumq; ita ſin gulis dieb acquiſitionẽ ſuã vidiſſet inſumi · vtnõ ſe vlum nihil redigere . b vix ipam quotidiane ſubſtantie neceſſitateʒ poſſet explere apð ſemetipᷣm recogitãs · reuertar inquit ad ciuitatẽ meã · illum qʒ repetã tenuiſſimũ queſium· ex quo mihi expleta omni coꝛpoꝛis cura · qdð ad ſuſtẽ tationẽ ſenectutis accreſceret· quotidia⸗ na exuberantia conferebatur. Q quã⸗ uis paruũ videretur ⁊ tenue·nõ medio⸗ crẽ tamẽ ſummã iungi pariebat augmen to · Queſtuoſioꝛ quippe mihi fuitille nũ moꝛũ qᷓ; iſte ſolidoꝝ imaginarius que⸗ ſtus · ex qͥ nõ ſolum nihil exuberat qð re condam · ̊ etiam vix ipa quotidiani vi⸗ ctus neceſſitas ſuſtinetur. Et idcireo re⸗ ctius nobis ẽ hũc ſolitudinis huius te⸗ nuiſſimũ fructum indirupta iugitate ſe ctari· quẽ nulle ſeculares cure·nulle mũ⸗ dane diſtẽtiones · nulla cenodoxie ac va nitatis arrodat elatio · nulle ſollicitudi⸗ nes diurne neceſſitatis iminnãt· Meliꝰ eſt enim modicum iuſto ſuper dinitias peccatoꝛum multas· ꝙ; affectare lucra illa maioꝛa · que etiã ſi parata fuerĩt que ſtuoſiſſima conuerſione multoꝝ· neceſſi tate tamen mũdane conuerſatiõis· ⁊ qͥti dianis diſtentionũ diminn tionib abſu mentur. Melioꝛ namq; eſt im ſnĩam ſa- lomonis. pugillus vnus cum rede · qᷓ duo pugilli cum laboꝛe ⁊ pꝛelumptione ſpiritus. Quibus illuſionibus atq; diſ pendijs omnes admodum infirmos ne ceſſe eſt implicari · qui cum etiã de ſua ſa lute ſint dubij · ipſiq; adhuc magiſterio atq; inſtitutione egeant aliena· ad con/ uertendos alios 1 regendos · diabolicis illuſionibus inſtigãtur · quiq; etiã ſi po⸗ tuerint lucri aliquid exquoꝛundam cõ⸗ uerſione cõquirere · ĩpatientia ſua atq; inconditis moꝛibus quicquid acquiſie- rint pꝛofligabunt. Alud namq; eis qð Aggeus pꝛop heta deſcnibit eueniet. Et qui mercedes congregat · miſit eas in ſac culum pertuſum. Aereenim lucra ſua in pertuſum ſacculum condit · qui quic- quuid per alioꝛũ connerſionẽ videt acqᷣ⸗ rere · intẽperantia coꝛdis ſui et qtidiana animi diſtentiõe diſpergit. JItaqßʒ fiet vt dum vberioꝛa lucra per alioꝛum credũtĩ ſtitutionem parare ſe poſſe· etiã ſua coꝛ⸗ reetione pꝛiuentur. Sunt enĩ qui ſe diui tes ferunt nihil habentes et ſunt qui ſe bumiliant in multis diuitijs· et melioꝛ ẽ vir in ignobilitate ſeruiens ſibi · qᷓ q di⸗/ gnitatẽ ſibi acqrit ⁊ indiget pꝛane. Interrogatio vnde nobis tali⸗ um cogitationũ error irrepſerit Lap̃. xiiij. Ermanus. Satis congrue nobis his comꝑationib diſpu tatio tua illu ſionũ noſtrarum manifeſtauit erroꝛes.quoꝛũ cauſas ⁊ cu rationes ſimiliter optamus agnoſcere · et vnde acciderit nobis iſta deceptio pa riter cupimius edoceri. Nulli etenĩ dubi um eſt neminẽ admoduʒ poſſe remedia malis valitudinibus adhibere · niſi eum q ias moꝛboꝛũ origines añ pꝛedixerit Reſponſio detripartito anime motu. Cap̃ᷣ xv. Braham.Omniũ vicioꝛum vnꝰ fons atq; pꝛĩcipiũ ẽ ſcdᷣm qualitatem vero partis illius et vt ita dixeriʒ membri qð in aĩa fuerit viciatũ · diuerſa vocabula paſſionũ coꝛ ruptionũq; ſoꝛtitur.Qð nõnuncq; etiã moꝛboꝝ coꝛpoꝛalium pꝛobatur exeplo · quoꝛu m cuʒ vna ſit cauſa·in diuerſa ta men egritudinum genera pꝛo qualitate membꝛoꝝ que fuerint occupata diſtin⸗ guitur.Etenĩ cum arcem coꝛpoꝛis id eſt caput vis noxij hioris obſederit:cepha largie pꝛocreat paſſionem· cum vero au res oculos ve peruaſeritin othagicum ſiue ophtalmicũ vertitur moꝛbũ ·cung ſe ad articulos quoſq; etad mannuʒ ſu/ ma trãſfuderit articulan atq; chiragri - ca dicitur valitudo·cũ autem ad peduʒ ima defluxerit · ppydagra mutato nomie nuncupaturtotq; vocabulis vna atq; eadem noxij humoꝛis oꝛigo diſtinguit· quot mẽbꝛoꝝ ceperit poꝛtiones. Eodeʒ modo de viſibilibus ad inuiſibilia tran ſeuntes· aĩe noſire partibus atq; vtita De moꝛtifica tione dixerim mẽbris vim cuiusq; vicij ineſſe credamus. Quã cũ ſapientiſſimi quiq; tripartite diffiniãt eſſe virtutis·neceſſe ẽ vt aut logicon · id eſt ratiõabile · aut thy ancon · id ẽiraſcibile · aut epithymeticon id eſt· cõcupiſcibile:eius aliquo coꝛxrum⸗ patur incurſu. Cum ergo aliquẽ ex his affectibus vis noxie obſederit paſſiõis pꝛo illius coꝛruptione etiã vicio nomen imponitur. Nam ſi rationabileʒ eiꝰ par tem vicioꝛum peſiis infecerit cenodoxie elationis · innidie · ſuperbie· pꝛeſumptio nis · contentionis · hereſeos vicia pꝛocrea bit. Si iraſcibilem vuln erauerit ſenſuʒ. furoꝛem · impatientiam · triſticiam · acci⸗ diam · puſillanimitatẽ· crudelitatẽ partu riet. Si concupiſcibilẽ vulnerauerit poꝛ tionẽ: caſtrimargiam · foꝛnicationẽ · phi⸗ largyriam · auariciam et deſideria noxia terrena q; generabit. Hationabilem anime noſtre ꝑ⸗ tem fuiſſe coꝛrupta. LCap̃. xvi. Cidcirco ſi fontẽ vicij huius ⁊ e oꝛꝛiginem vultis agnoſcere ra⸗ tionabilem mentis veſtre atq; anime poꝛtionẽ nou eritis eſſe coꝛruptã- ex qua vel pꝛeſumptionum vel cenodo⸗ xie ſolent vicia pullulare. Oꝛoinde hoc pꝛimũ anime vobis vtita dixerim mem brum recte diſcretionis iudicio ⁊ humi⸗ litatis virtute curandũ eſt·qͥ viciato dũ nõ ſolum ad perfectionis iaʒ perneniſſe faſtigia · ſed etiaʒ docerealios poſſe vos creditis et ad eruditionem ceteroꝛũ ſuffi cientes atq; idoneos iudicatis per elati⸗- onem cenodoxie quã patefecit veſtra cõ feſſio· peruagationuʒ vanitate raptami niquas amputare deinceps abſ. q; diffi cultate poteriti vere diſcretionis vt di xi humilitatefundati ·q laboꝛioſũ q; q; difficile ſit vnicuiq; noſtruʒ ſaluare ani mã ſuam mentis veſtre contritione diſ⸗ catis· et intimo coꝛdis affectu· nõ modo longe vos ab illa docẽdi pꝛeſumptione ſubmotos· verum etiã adhuc ergere do ctoꝛis agnoſcatis auxilio. CXifirmioꝛ pars anime diabo v 2 Fyris deceptum ſcriptura cõmemoꝛat· ꝗ Lollatio x xIIII abbatis abꝛabam licis temptationibus pꝛĩa ſuc⸗ cumbat. Laaß. xvij. Pybibeteergo buic membꝛo vl a parti anime vje · quã ſpecialit diximus vulneratã · vere humi litatis medelam · quę qm̃ ceteris aĩę vtu/ tibus in vobis/quantũ apparet · infirmi⸗ or eſt· neceſſe eſt vt diabolice infeſtatiöi prima ſuccũbat· Quẽadmodũ eĩ ĩgruẽ tibus qͥbuſdaʒ iniurijs · ꝗᷓ vlł ex accidẽti la boꝛe · vel de geris coꝛruptione gignun tur· fieri etiã in coꝛpoꝛibus hũanis ſolet · vt illa que fu erint infirmioꝛa · caſib iſtis pꝛima conſentiãtatq; ſuccũbant.cunq; peculiarius in eis moꝛbus inſederit reli quas quoq; partes coꝛpoꝛis eadem pe/ ſte ta befaciat ita ⁊ animã vniuſcuiuſq; noſtrũ flante quodãmodo peſtilẽti hali tu vicioꝛi · illa maxime paſſione neceſſe eſt attemptariin qua tenerioꝛ atq; infir mioꝛ eius poꝛtio · validis inimici nõ tam foztiter reſiſtit impulſibus etexillis peri culumcaptinitatis incurrerein quibus facilioꝛem pꝛoditioni aditum reſerat in cauta cuſtodia. Sic nam q; balaam po/ pulum dei poſſe decipi · certa ratione col⸗ legit· dans conſilium vt exilla parte qᷓ / firmari nouerat filios iſrael· pnicioſi eis laquei tenderẽtur · nõ dubitans eos ob⸗ lata copia feminarũ · foꝛnicatiõis ruina pꝛotinus collapſuros:quia concupiſci⸗ biles anime eoꝛum partes ſciebat eſſe coꝛ ruptas. Ita ergo vnũquemq; noſtrum nequitie ſpiritales verſuta malignitate pertemptant · illis pꝛecipue affectibꝰ aĩe inſidioſos laqueos pꝛeſtruentes · qbus eam ſenſerint egrotare · vt verbi gratia cum viderintrationabiles anime noſtre partes eſſe viciatasillo nos oꝛdine deci pere moliãtur · quo achab regem ab illis 1 dixerũt. Scimus qm̃ reges iſrael miſeri⸗ coꝛdes ſunt·ponamꝰitaq; ſaccos ĩ lũ bis nfis et funiclosĩ capitiba nr̃is:⁊ egredia murad regẽ iſfrael et dicemꝰ. Seruꝰ tu⸗ benadab dic · viuificet᷑ aia mea · Quiby ille ñ wera pietate ſed vana miſcdie lau —. cxv · ſi adhuc inq; t viuit frater meꝰ eſt Et hoc exemplo etiam nos rationabilis illiꝰ partis erroꝛe deceptos · ide incurrere of fenſam dei faciãt vnde ↄſecuturos mer cedem ac recepturos nos pietatis pᷣmia credebamus.ſimiliq; nobis etiam incre patione dicatur. Quia dimiſiſti virum dignum moꝛte de manu tua· erit anima tua pꝛo anima eius:⁊ populus tuus pꝛo populo eius. Siue cũ immundus ſpiri⸗ tus dicit. Egrediar et ero ſpiritus men⸗ daxin oꝛe omniũ ꝓphetarũ eius · per rati onabilem pꝛoculdubio affectum quẽ le talibus aptum noꝛat inſidijs laqueum deceptionis ac moꝛtis intẽdens. Sic eti am berodem per iraſcibilem anime poꝛ⸗ tioneʒ: ad illam tantoꝛnm inſontiũ necẽ callidiſſimus hoſtis impegit · eo ꝙ iſtam Ppenſius in eo noꝛateſſe viciatam. Qð etiã de dño noſtro idem ſpiritus opina/ tus · cum his eum tribus anime affectib temptaſſet· in quibus omne hominuʒ ge nus nouerat captiuari:nihil tamen tam Vrſutis pꝛofecit inſidijs. Nam concu⸗ piſcibilem mentis eius aggreſſus eſt par tem dicens. dic vt lapides iſti panes ſi⸗ ant · iraſcibilem cũ enz ad expetendũ pꝛe ſentis ſeculi poteſtatem et regna mundi buius inſtigare conatus ẽ· rationabilẽ cuʒ ait · ſi filius dei es · mitte te deoꝛſum. In quibus idcirco nihil eius pꝛofecit il ſuſio · quia nihil ſcᷣm coniectura ſuam· quã falſa opinatione conceperat· reppe rit in eo eſſe viciatum. AUnde etiaʒ nulla pars anime eius inimici inſidijs attem⸗ ptata conſenſit. Ecce enĩ inquit veĩit pᷣn/ ſehs mundi huins etin me inueniet ni ⸗ Interrogatio anvtili deſiderio maioris nilẽtu retraheremur ad patriam. CLapᷣ.xviij. . Ermanus. Inter cetera illu ſionum erroꝛumq; noſtroꝛũ ge nera:quę nos ad deſideriũ pa trie nfe · ſicut beatitudo tua ſollerti men tis perſpexit intuitu · vana ſpiritaliũ cõ modoꝝ pollicitatione flãmauerãt etiiã hec vel maxima exiſtit canſa: qꝙ interduʒ a fratribo frequẽtati · in gi ſecreto ac diu⸗ turno ſilentio · ſᷣm deſideriũ noſtrum ne quaq; poſſumus inherere. Per qð ne⸗/ ceſſe eſt curſum atq; menſura quotidia/ necontinentie quã per caſtigationeʒ coꝛ poris indiruptam perpetuo cupimus re tentare·nõnullis fratribus ſuperuenien tibus intercidi.Quod ſine dubio nulla tenus in noſtra pꝛouincia credimus euẽ turum in qua autnullum aut certerariſ ſimũ pꝛofeſſionis huius virum inuenire Reſponſio de illuſione diaboli ca ꝙ vaſtioris ſołitudinis reqͥ⸗ em repꝛomittat. Lap̃. xix. Braha. Irrationabilis atq; inconſiderate diſtrictiõis· imo potiꝰ ſummi teporl indiciũ eſt- nequaq; ab hominibo frequentari. Qui eni in hac quã arripuit via nimiuʒ tar/ dis paſſiba graditur/ac ſᷣm anterioꝛem hominem cõuerſatur equum eſt vt ad eum nõ dicam ſanctoꝝ· ſᷣ ne hominuʒ qᷣ dem vllus adueniat. Aos aũt ſi vera at⸗ q; perfecta dñi no ſtri dilectiõe fla gratl · et deum qꝗᷣ vtiq; charitas eſt pleno ſpũᷣ feruoꝛe ſectamini · ad quelibet loca inac- ceſſibilia fugerit· neceſſe eſt ea ab homini bus frequẽtari · q;oq; vos ioꝛes deo amoꝛis diuini ardoꝛ effecerit· tanto ad vos maioꝛ ſanctoꝛum fratrum confiuet multitudo. Non enim poteſt ̃m ſenten tiaʒ dñi :ciuitas abſcon di ſu pꝛa montẽ poſita · quia diligentes me in quit domi⸗ nus gloꝛifica bo· et qui me contemnunt ert ignobiles. Nerũtñ noſſe debetis hãc eẽ ſe̊tiliſſimã diaboli calliditatẽ · hãc oc cultiſſimã foueãin quã miſerabiles ⁊ ĩ- cautos qͥſq; pᷣcipitat· vt duʒ eis maioꝛa ꝓmittit:nccia qͥtidiãi fructꝰ emolum̃ta ſubripiat · abſtruoſioꝛes ſcʒ et vaſtiores ſolitudines expeti debere ꝑſuadẽseaſq; velut miris amenitatibus cõ ſitas in eo/ rum coꝛde pingensignota etiã quedam et que penitus nõ ſunt loca velut cogni/ ta ac pꝛeparata· noſtreq; poteſlati is de 4 De moꝛtilicatione dita · et abſq; vlla difficultate poſſiden⸗ da confingit. Momines quoq; regiõi⸗ illius tractabiles:i ad viam ſalutis ſeꝗᷓ⸗ ces eſſe mentitur: vt dum illic vberioꝛes fructus anime pollicetur· pꝛeſentia lu⸗ cra fraudulenter auertat. Nam cũ vnuſ quiſq; hac vana ſpe a ſenioꝛũ ſalutari contubernio ſeparatus· atq; omnibꝰ ꝗᷓ ſibimet fruſtra in ſuo coꝛde depĩxerat fu erit deſtitutꝰ·velut de pꝛofundiſſimo ſo⸗ poꝛe conſurgens · nihil ex his que ſomni⸗ gquerat expergefactus inueniet Itaq; eũ diabolus maioꝛibus vite huius neceſſi- tatibus et inextricabilibus laqueis irre titum ne reſpirare quidem ad hec quę ſi bi ipᷣe pꝛomiſerat aliquando permittet · eum q; nõ iam illis quas ante vitauerat raris ac ſpiritalibus fratrũ viſitatiõibi; ſed quotidianis ſecularium incurſioni⸗ bus obligatuz. ne ad inediocrem q dem anachoreleos quietẽ ac diſciplinã vnq; redirepatietbar. vtilis ſit remiſſio in aduẽtu ALla quoq; remiſſionis atq; bu i manitatis intercapedo gratiſſi ma·ꝗ nõnunqᷓ; pꝛo aduẽtu fra trũ interuenire conſueuit·licet moleſta nobis ac fugienda videatur:tamẽ qᷓ; ſit vtilis ac ſalubris tã coꝛpi qᷓ; ſptritui no ſtro paucis patieter attendite· Sepe ac⸗ cidit nõ dicam nouicijs ⁊ infirinis ·ſᷣ eti⸗ am experi entiſſimis atq; perfectis: vt ni/ ſi mentis eoꝛũ directio atq; cenſura · qui buſdam mollita fuerit viciſſitudinũ la/ xamentis ·aut in tepoꝛẽ ſpiritus·aut cer/ te in pernicioſam coꝛpoꝛis valitudinem collabatur. Et idcirco a pꝛudẽtibꝰ atqʒ perfectis · cũ interceſſerit etiaʒ fratrũ cre/ bꝛa viſitatio nõ ſolum toleranda patien ter· ſ etia gratãter eſt amplectẽda· pᷣmuʒ q; puocat nos auidiꝰ ſp ſolitudinis de⸗ ſiderare ſecreta· nam qdᷣammodo curſũ nim dũu in terpolare credit᷑ · infatigabilẽ iugem q; conſeruat ·qᷣ ſi nullo interdum obice tardaretur· vſq; ad fineʒ ↄtẽdere indefeſſa pertinacitateinõ poſſet: deinde v 3 Collatio xxIIII Abbatis Abꝛah qð neceſſitatem reficiendi coꝛpuſculi cũ fructu hũanitatis indulget·maioꝛa no⸗ bis conferet lucra · cũ iocundiſſimo coꝛ⸗ poꝛis laxam̃to.qꝙᷓ illa ſunt quę per abſti nentie fatigationem fuerant acquirẽda. Super qua re aptiſſimã comparationẽ antiqua narratione vulgatã breuiter in dicabbbo. Ouõ euangeliſta iohanes vtili tatẽ remiſſionis oſtediſſe dica/ Ertur beatiſſimns euangeliſta NJobhbänes cũ perdicem manib⸗ molliter demulceret quendam ad ſe habitu venatoꝛio venientẽ ſubito conſpexiſſe. Qui miratus ꝙ vir tante opinionis ac fame ad tam parua ⁊ hũ̃i/ lia ſe oblectamenta ſubmitteret. tu nees inquit ille Johãnes: cuius fama ĩſignis atq; celeberrima· me quoq; ſummo deſi⸗ derio tue agnitiõis illexit: Cur ergo ob⸗ . lectamẽtis tam vilibus occuparis: Cnui btũs Johanes. Quid eſt qd manu tua geſtas: At ille. Arcus inqt. Et cur ait nõ eum tenſum vbiq; ſp circumfers: Qui ille reſpondit. Non opoꝛtet · ne ingi cur⸗ uamine rigoꝛis foꝛtitudo laxata molle⸗ ſcat atq; depereatet cum opoꝛtuerit vt foꝛtioꝛa in aliquã ferã ſpicula dirigant rigoꝛe per nimietatẽ continue intenſiõis amiſſo · violentioꝛ ictus nõ poſſit emitti · Nec noſtri inquit btũs iohannes animi te offendat o iuuenis tam parua ̊ bre⸗ nisq; laxatio·queniſi remiſſione quadã rigoꝛẽ intentionis ſuę interdum releuet ac rela xet · irremiſſo vigoꝛe lẽteſcẽs · ꝓtu⸗ ti ſpiritus cum neceſſitas poſcit obſecũ⸗ dare nõ poterit. Interrogatio qualiter itelligẽ⸗ dum ſit qð in euangelio dicitur Jugũ meu᷑ ſuaue ⁊ onusmeum ſeuseſt. Lap̃ xxij. Erinanus. Quoniã nobis illu ſionuʒ cunctarum remedia contuliſti · et diabolice quibus tentie. quatiebamur inſidie· per doctrinã tuaʒ dño donante detecte ſunt.hoc quoq; no bis ſimiliter pꝛecamur ediſſeri :quod in euan gelio dicitur. Jugum meuz ſuaue et onus meum leue eſt. Satis eĩ pꝛophe⸗ tice illi ſententie videtur aduerſum qua dicitur. Pꝛopter verba labioꝛũ tuoꝛũ · ego cuſiodiui vias duras. Quipe cum etiã apoſtolus dicatomnes qui volunt pie viuere in chriſto · perſecutionẽ patiẽ tur. Quicquid autẽ durum et perſecuti onibus eſt refertum · nec leue poteſt eſſe nec ſuaue. S Reſponſio cum expoſitioneſen Braham. ANeriſſimã domi⸗ ni ac ſaluatoꝛis noſtri eſſe ſen⸗ tentiaʒ experientie ipſius facili pꝛobabimus documẽto · ſi perfectionis viam legitime · et hm voluntateʒ chriſti fuerimus aggreſſi · et moꝛtificãtes om̃ia eſideria noſtra ac voluntates noxias abſcidentesnõ ſolum nihil reſidere no bis de mũdi huius ſubſtãtia ſiuerimꝰ. per quã vtiq; cum libitũ fuerit vaſtãdi nos ac dilacerandi poteſtateʒ inimicus inueniet · ſed etiam noſiri ipſius non eſſe nos dominos ſenſerimus illð apoſtoli⸗ cum in veritate complentes. Niuo autẽ iã nõ ego viuit wero in me chriſtꝰ Quid enim graue poterit eſſe · quid duruz ei · q iugum chriſti tota mente ſuſcepit · qͥ ve⸗ ra bumilitate fundatus ſemperq; ad do mini reſpiciens paſſiones in omnibus que ſibi fuerint irrogate letatur iniurijs dicens: pꝛopter qð complaceo mihi in infirmitatibus in contumelijs · in neceſſi tatibus · in perſecutionibus· in anguſtijs pꝛo chriſto · cuʒ enĩ infirmoꝛ tunc foꝛtioꝛ ſum et potens:Quo inquaʒ familiaris rei cruciabitur damno.qui perfecta nu⸗ ditate gloꝛioſus · volunta rie pꝛo chriſto offerens vniuerſas huius mundi reſpu it facultates omneſq; eius concupiſcen tias generalit᷑ arbitratur vt ſtercoꝛa · vt chriſtum lucrifaciatenangelici illius p/ cepti meditatione continua· cunctoꝛum diſpendioꝛum eſtus deſpiciens ⁊ exclu/ dens quid enim pꝛodeſt homini ſi vniũ ſum mundum lucretur·anime vero ſuę detrimentum patiat᷑:aut quã dabit ho⸗ mo cõmutationem pꝛo anima ſua? Su per cuius rei pꝛiuatione triſtabitur · qui omnia que ab alijs auferri poſſunt ſua nõ eſſe cognoſcit · illud inuicta virtute ꝓp clamans.nibil intulimus in hunc mun/ duʒ haud dubiu quia nec auferre quid poſſumus? Cuius auntem inopie ne⸗ ceſſitate eius ſuperabitur foꝛtitudo/qui peram in via · es in zona · veſteʒ in tẽpora babere nõ nouit · ſ̊ cum apoſtolo gloꝛia/ tur in ieiunijs multis · in fame et ſiti · ĩ fri⸗ goꝛe ⁊ nuditate:Quis laboꝛ:qð v tam arduũ ſenioꝛis pꝛeceptumtranquillita- tẽ pectoꝛis eius poterit perturbare·qͥ nul lam habens pꝛopriam voluntatẽ omni bus que ſibi fuerint impata · nõ ſolũ pa tienter ſed etiam gratanter occurrit· no/⸗ ſtriq; ſaluatoꝛis exemplo non querit ſu⸗/ am · ſed patris facere voluntatem · dicẽs et ipſe ad patrem ſuum. veruntamẽnon ſicut ego volo ſed ſicut tu:Quibus eti⸗ am iniurijs qua per ſecutione terrebitur- immo qð ei nõ etiam iocundũ poteſt eſſe ſupplicium · qͥ in omnibus plagis cũ axo ſtolis ſemper exultansoptat vt dignus habeatur pꝛo nominechriſti ↄtumeliaʒ pati Cur amarũ iugũ et graue onus domini ſentiatur. Cap xxiiij. Tait nobis contrario iugum v„* chriſti nõ leue nec ſuaue videa/ tur · cõtumacie noſtre eſt iuſtiꝰ aſcribendum · qͥ diffidẽtia atq; incredu/ litate deiecti: cõtra illius imperiuʒ ĩmo conſiliuz · q ait.ſi vis perfectus eſſe va⸗ Dde vende ſiue dimitte omia tua · ⁊ veni ſe quere me.inepta peruſitate pugnamus; terrenarũ ſcʒ facultatũ materijs retẽtis · quarum cum nexibus animũ noſtrũ di⸗ abolus teneat illigatũ · quid ſupereſt ni⸗ ſi vt cum voluenit nosa ſpiritalibo gau⸗ De mortificatione. dijs ſepareearundẽ imminutiõeacbna tiõe meſtiſicet/id verſutis fraudibo elabo rans:vt cũ iugi illius ſuauitas ⁊ oneris leuitas · vicioſe concu piſcentie pꝛauita te nobis fuerit aggranata·ipᷣius faculta tis atq; ſubſtantie.quã nobis ꝓ requie ac ſolatio reſeruamus:viculis irretitos: ſecularium curarũ flagris ſemper excru ciet · ex nobiſmetipᷣis quo dilacerem̃ ſcul pẽs. Funiculis nam q; peccatoꝛum ſuoꝝ vnuſquiſq; conſtringitur audiẽs ꝑ pꝛo phetam · Ecce omnes vos accendẽtes ig nem.accincti flãmis · ambulate in lumĩe ignis veſtri·⁊ in flãmis quas ſnccendiſt Per bec ſiquidem vt ſalomon teſtis eſt. vnnſquiſq; per que peccanarit ⁊ punie tur. Ipſe eĩ nobis toꝛmento ſunt quib vtimur volu ptates · oblectamenta hu ius carnis atq; delicie carnificuʒ vice in ſuum retoꝛquẽtur auctoꝛẽ · quia neceſſe eſt eũ qui facultatibo pꝛiſtinis opibuſq; ſuffultus eſt· nec integrã humilitatẽ coꝛ/ dis nec moꝛtiſicationẽ plenã noxiarũ ſu ſcipere voluntatum. Mis autem virtu⸗ tum patrocinãtibus inſtrumentis · oẽs vite pꝛeſentis an guſtie:et cuncta queini micus poteſt inferre diſpendia:non mo/ do patientiſſime · verumetiã iocũdiſſime ſuſtinentur: quibus rurſum exulantib elatio tam pernicioſa ſuccreſcit· vt etia,ʒ leuiſſima contumelia moꝛtiferis impati entie ictibus vulneremurdicaturq; no bis per Hieremiaʒ pꝛophetam. Et nũc q tibi vis in via egipti:vt bibas aquã turbidam: Et nunc quid vis tibi cum via aſſirioꝝ · vt bibas aquã flumĩs:Ar guet te malicia tua· et auſio tua increpa bit te. Scito et vide qꝛ malum et ama⸗ rum eſt reliquiſſe te dominum deum tu⸗ um · et non eſſe timoꝛem mei apud te di⸗ cit dominus.Quod ergo iugi dominici mirifica ſuauitas amara videtur ⁊ ſen⸗ titur · quid eſt niſi quia eam auerſionis noſtire amaritudo coꝛrumpit:Quod di uini onen tã iocũda leuitas ĩgraneſcit. qd ẽ niſi qa eum a qͥ ſuſtinebam̃ ↄtũaci pꝛeſumptiõe cõtẽnimꝰ. ꝗppe cñ enident᷑ ä ”s . ü — Collatio xXIIII idipᷣm ſcriptura teſtetur dicens. Mam ſi am bularent ſemitas rectas: inueniſient vtiq; ſemitas iuſticieleues: Nos inquã nõ eſſe manifeſtũ ẽ·q ſemitas dñi rectas ac leues · pꝛauis durisq; deſiderioꝛũ ex⸗ aſperamus cautibo·qͥ viam regiam apo ſtolic ac ꝓpheticis ſilicibus cõmunita · ſanctoꝛũ q; oĩm atq; ipius dñi veſtigijs cõplanata· amentiſſime delerentes · de⸗ uia queq; ac dumoſa ſectamur ·⁊ pꝛeſen tiũ oblectaminũ illecebꝛiſobcecati:ꝑob ſcuros impeditosq; vicioꝝ ſentib cal⸗ les · laceratis cruribus · et dirupta illa nuptiali veſte reptamus: non modo a/ cutiſſumis vepꝛiũ aculeis ↄfigendi ·ſeti⸗ am virulentoꝛum ſerpentuʒ vel ſcoꝛpio num illic latitantiũ ictibus vulnerandi Tribuli enĩ et laquei in vijs pꝛauis:qui aũt timet dñm abſtinebit ab eis. De tali bus ⁊ alibi dñs ꝑ ꝓphetã · oblit eſt mei inquit populus meus fruſtra libãtes et impingentes in vijs ſuis in ſemitis ſecu li · vt am bularent per eas in itinere non trito· Nie eĩ ᷣm ſententiã ſalomonis ni bil operantiũ ſtrate ſunt ſpinis ſoꝛtium Wro trite ſunt · et ita ab itinere regio de⸗ niantes · ad illam metropolim ciuitateʒ vbi noſter curſus indeclinabiliter ſemꝑ debet eſle directus nõ poterũt peruenire NQð etiã eccleſiaſtes ſigniſicãter expꝛel⸗ ſit. laboꝛ inquiens ſtultoꝛuʒ affliget eos qui nõ cognouerũt ire ĩ ciuitatẽ illã ſcʒ bieruſalẽ celeſtem ꝗ́ᷓ eſt mater oĩim nijm. Nuid vtilitatis conferat tem⸗ ptationum incurſio. Lap̃ᷣ. xxv. AViſquis autẽ in veritate huic q mundo renũciãs · ſup ſe milerit iugum chriſti et didicerit ab eo quotidianis iniuriaruʒ exercitijs erudi tus:quia mitis eſt ⁊ humilis coꝛde · in cũ ctis temptationibus ma nebit ſp immo⸗/ bilisomiaq; illi cooperabũtur in bonũ · Verba eni dei hᷣm abdiam ꝓphetam bo na ſũt cũ eo ꝗ recte gdit᷑.Etiterũ.Quia recte vie dñi ⁊ iuſti icedũt ĩ eis·pᷣuarica⸗ toꝛes vo coꝛruẽt ĩ eis. Maioꝛa igit᷑ nob ꝑ colluctationẽ tẽptationũ laudis cõtu⸗/ Abbatis Abrabã lit pꝛemia · benigna erga nos gratia ſal⸗ uatoꝛis qᷓ; ſi omnẽ a nobis neceſſitatem certaminis abſtuliſſet. Eteni ſublimion pꝛeſtantioꝛisq; virtutis eſt perſecutioni bus erũnisq; vallatũ:manuere ſpimmo⸗/ bilẽ et aduerſum ſe ſeuientibo cũctis cer tũ de pꝛeſidio dei atq; intrepidum pdu rare·humanisq; incurſib velut armisĩ uicte virtutis accinctũ· gloꝛioſiſſime de impatientia triumphare · et acqrere qdð ammodo de infirmitate virtutẽqꝛ vtuſ in infirmitate perficit᷑. Ecceeni dedi teĩ/ qͥt dñs in columna ferreã/etin murnm ereũ ſuper omnẽe terrã/regibeinda· pnci⸗ pibus ⁊ ſacerdotibus eiuset om̃i popu lo terre · et bellabunt aduerſum te · ⁊ nõ pᷣ ualebunt ·quia ego tecũ ſum vt eruaʒ te dicit dñs. Ergo pm verã dñi raditõeʒ· via regia ſuauis ac leuis eſt:licet dura ⁊ aſpera ſentiat᷑. Die enĩ ac fideliter ſerui entes cum tulerint ingũ dñi ſuper ſe · et didicerint ab eo qͥa mitis ẽ et humiłcoꝛꝛꝛ de iam qd ammodo terrenarũ paſſionũ deponẽtes ſarcinã · nõ laboꝛeʒ ſed requi em aĩab ſuis dño pꝛeſtante reperient · ſi - cut per hieremiã ꝓp hetam ipe teſtatus ẽ dicens. ſtate ſuꝑ vias ⁊ videte · ⁊ inter/ rogate de ſemitis antiquis ·ꝗᷓ ſit via bo/ na ⁊ ambulate in ea · et inuenietis refrige riuʒz animabus veſtris.fient namq; eis continuo pꝛaua in directuʒ⁊ aſpera in vias planas · et guſtantes videbunt ·qͥni am ſuauis eſt dominusaudiẽtesq; chri ſtum in euangelio pꝛoclamantem. ve/ nite ad me omnes qui laboꝛatis et one/⸗ rati eſtis · et ego reficiã vos · depoſitis põ deribus vicioꝛum ea quę ſequunturin⸗ telligent · quia inguʒ meum ſuaue eſt et onꝰ meum leue. Mabet ergo refrigeriuʒ via domini ſi hm legem ipſius teneatur· Sʒnos ſumus qui doloꝛes nobis atq; toꝛmenta · turbulẽtis diſtentionibus ꝓ curamus · dum malumꝰ vias ſeculi hu- ius pꝛauas atq; peruerſas etiam cum ſummo diſcrimine ac difficłtate ſectari Cũ vo h̊ modo gue nob ac duruʒ iugũ dni fecerimus blaſfemo iam ſpũ· vel de lud. Inſipientia viri coꝛrumpit vias eius. Deum autem cauſatur coꝛde ſuo; Et bm aggeũ ꝓphetã. cum dixerimꝰ. qꝛ via dñi nõ dirigit:cõgrue reſpondetur nobis a domino. Nunquid via mea nõ dirigit: Nonne magis vięe vfre ſunt pꝛaue:Et reuera ſi cõpare volueris ſplẽ Dentẽ virginitatis floꝛẽ et ſuaue olentẽ caſtimonie puritatẽ:tetris ac fetidislibi dinum volutabris · quietem ſecurita⸗ temq; monachoꝛũ·periculis ⁊ erumnis quibe mũdi huius homines implicant᷑· pauptatis noſtre reqem· edacib diuitũ triſticijs ac peruigilibus curis · quibus nõ abſq; ſummo vite periculo dieb ac noctib cõſumũtſuaniſſimũ iugũ chri ſti onuſq; leuiſſimũ facillie cõpꝛobabis Quẽeadmodum perfecte abre⸗ nũciãtibus centuplum in hoc mũdo re pmittatur. Cap̃. xxvi. Reoeoinge etiã illa retributio pꝛe P mioꝛũ ·:qua pfecte renunciãtibo in hac vita centuplum dñs re/ pꝛomiſit dicens. et oĩs qͥ reliquerit do/ mũ vel fratres aut ſoꝛoꝛes aut patrẽ aut matrẽ aut vxoꝛem aut filios aut agros ꝓpter nomẽ meũ ·centuplũ accipiet ĩ pꝛe/ ſenti · et vitã eternã poſſidebit· recteatq; veriſſime eodem ſenſu abſq;ʒ vlla fidei ꝑ turbatione ſuſcipit᷑. Multi enĩ occaſio/ nẽ huius ſentẽtie nacti craſſo intellectu· hec in illo mille annoꝝ tpe carnalit᷑ ſan/ ctis reſtituenda confirmãt · cũ vti q; illᷣ ſeculũ qd poſt reſunectionẽ futurum di⸗/ ciũtpñs intelligi nõ poſſe fateãtur. Mul to ergo credibilius mitoq; manifeſtius eſt eũ q aliqͥd ſeculariũ vel affectnũ vel bonoꝛũ chriſto ſuadẽte ↄtempſerita fra tribus atq; conſoꝛtib ꝓpoſiti ſui qui ei ſpiritali glutino colligãtur:cẽtuplo gra/ tioꝛẽ etiaʒin hac vita recipere charitatẽ. Hic ſiquidẽ quã ĩter parẽtes ac filios atq; germanos: coninges vel ꝓpĩiquos: ſine ſocietascopule ſeuↄſanguinitat ne ceſſitudo cõiungit · ſatis breuè eſſe ↄſtat ipfius ingi vel dechriſti ᷣ illud ĩponit Sach ei cr. ac fragilẽ. Deniq; etiã bõi ac pij cũ ado Dyuricia atq; aſperitate cauſamur: ſm il leuerint filij ·a parentũ domibo nõnũqᷓ ac ſubſtantijs excludunt᷑. cõmunio qͥq; con ſoꝛtij cõiugalis interdum etiã hone- ſta cauſa interneniente diuellitur/fratꝝ dirimit charitatem contentioſa diuiſio MVonachi ſoli perpetue ↄiũctionis reti⸗/ nẽt vnitatẽ· atq; indiſcrete poſſidẽt vni⸗ nerſa · qui om̃ia ſua eſſe quę fratꝑofia fratrum credunt eſſe que ſna ſunt. Si er go iſtis diebus quibus carnalis copula latur affectio · dilectõis noſtre gratia cõ ferat· pꝛofecto centuplo hec dulcioꝛ atq; ſublimioꝛ eſt. Recipiet᷑ ſane etiã de con⸗ tinẽtia coningali maioꝛ centuplo ſuaui⸗/ tas · ab illa ꝗᷓ eis inuicem ꝑ commixtionẽ ſexuũ pꝛebebatur. Pꝛo leticia quoq; il⸗ la quã in vnius agri ac domus poſſeſſio nequis habuit centuplo maioꝛe diuiti⸗ arum gaudio perfruetur · qui in adopti⸗ onẽ tranſiens filioꝛũ dei:vniuerſa ꝗᷓ eter ni ſunt patris vt pꝛopꝛia poſſidebit⁊ af fectu atq; virtute ad imitationẽ veri illi us filij pꝛoclamabit. omnia ꝗᷓ habet pa ter mea ſunt · nec iam cũ vlla penali diſtẽ tiõis ac ſollicitudinis cura· ſed ſecurus ac letus velut ĩ pꝛopꝛijs vbiq; ſuccedit/ audiẽs quotidie ſibimet ab apoſtolo p dicari:omnia eni veſtra ſuntſiue mũdꝰ. ſiue pꝛeſentia:ſiue futura:⁊ a ſalomone fidelis viri totus mundus diuitiarum eſt. Mabes ergo iſtam centupli retribu⸗ tioneʒ· in magnitudine meriti · et ĩ diſcre tione tam incomparabilis qualitatis ex pꝛeſſam. Meq; enim ſi pꝛo eris aut ferri · aut vilioꝛis cuiuſq; metalli certo ponde re· tantundem ponderis·ſed auri quiſpi am reddidiſſet:non etiã amplius q; cen tuplum reſtituiſſe videretur· ita cuʒ pꝛo contemptu voluptatum atq; affectuuʒ terrenoꝛum.ſpiritale gaudium et pꝛecio ſiſſime charitatis iocunditas repenſat · etiam ſi ipᷣe ſit numerus· centuplo tame hbec maioꝛ atq; pꝛeclarioꝛ eſt. Et vt hoc euidentius crebra repetitione reddatur- vxoꝛẽ antea in paſſiõe fragilis deſiderij poſlidebꝗ· hanc eandem in bonoʒꝛe ſanc Collatio xxXIIII Abbatis Abrabã tiſicatõis et vᷣa chriſti dilectiõe poſſideo Ana eſt mulier · ſed cẽtuplum creuitme⸗/ ritũ charitatis. Si aũt ⁊ ꝑ ire ⁊ furoꝛis perturbatõe ingẽ animi lenitatẽ· ꝓ ſolli citudinis ac diſtentõis angoꝛe ſecurita tis qetem/ ꝓ infructuoſa ſeculi bnius pe naliq; triſticia · ſalutaris triſticie fructũ · ꝓ vanitate leticie tpalis gaudij ſpiritał appenderis vbertatẽretributioneʒ in ho rum affectuũ cõmutatione cẽtuplã pni debis · Et ſi vniuſcuiuſq; vicij breui ac lubꝛice voluptati contrariarũ virtutuʒ merita cõferãtur · centuplũ eſſe melioꝛa multiplicata iocũditas appꝛobabit.Cẽ⸗/ tenarius enĩ numerus de ſiniſtra trãſfer tur in dexterãet licet eandem in ſupputa tione digitoꝛũ figurã tenere videatur · ni miũ tamẽquantitat᷑t magnitudine ſuꝑ⸗ creſcit.Fiet enĩ vt qui bedi foꝛmã gerere videbam̃ ĩ leua. ouis meritũ trãſlati cõ. ſequamur ad dexterã. Nũc ad qnãtita- teʒ earũ rerũ quas ꝓ cõtemptu mũdiali um cõmodoꝛũ nobis in hoc ſeculo chri⸗ ſtus reſtituit trãſeamꝰ.pꝛecipue hᷣm euã gelium marci ita dicentis Nemo eſt qui reliqͥᷣt domũ aut fratres ·aut ſoꝛoꝛes · aut matrẽ · aut filioſ antagros ꝓpt᷑ me ⁊ ꝓpt᷑ enãgeliũ · qͥ ñ accipiet centies tantũ nũc in tpe hoc domos · fratres ⁊ ſoꝛoꝛes:⁊ ma tres ⁊ filios ⁊ agros cũ perſecutionibus et in ſeculo futuro vitã eternã.Cẽtu plã namq; fratrũ parentũ vrecipiet quãti⸗ tatẽ · quiſquis patris vnius vel matris ſeu filij ꝓ chriſti noĩe charitate cõtẽpta · in omniũ q chriſio deſeruiũt dilectionẽ ſinceriſſimã tranſit/ ꝓ vno ſcʒ tot inueni ens patres fratresq; fernentioꝛe ac pꝛie- ſtantioꝛe ſibi affectiõe deuinctos. Mul⸗ tiplicata etiãẽ domoꝝ atq; agroꝝ poſſeſ- ſione ditabit quiſqͥs vna domo ꝓ chri⸗ ſti dilectionereiecta:innumera monaſte⸗ rioꝛũ habitacula tã qᷓ; ꝓpꝛia poſſidebit · inquacunqʒ oꝛbis ꝑte velut in ſue domꝰ iure ſuccedẽs. Quomodo enĩ nõ centn/ plü . ⁊ ſi dñi noſtri ſmie ſupadijci aliqd fas eſt · plusq; centuplum recipit qͥ decc vel viginti fuoꝝ miniſteria infida ⁊ co⸗ acticia derelinquẽs tot ingennoꝝ ac no biliũ ſpontaneo fulcit᷑ obſeqᷣo: ita eſſe etiã vr̃is experimẽtis pꝛobare potu⸗ iſt·q ſingulis patnib matribusq; ac do mibus derelictis · q;libet mdi partẽ fue ritis ingreſſi· patres matres fratresq; in numeros domos qᷣq; agros ſernosq; fideliſſimos·abſq; vllo ſollicitudinis la bore cõquiritis·qui vos vt ꝓpꝛios dños ſummis ſuſcipiüt amplectuntur fouent vneraturofficijs. Sed hoc inq; ſancti miniſierio merito ac fiducialit pfruẽtur · qui pꝛius in buitutẽ fraternitatis ſemet⸗ ipos ſnaq; oĩa volutaria deuotione ſbõ-⸗ diderint. Recipiẽt enĩ ſᷣm ſniam domini libere · id qð ipi alijs depẽder̃t Quiſ. q8 auũt h̊ hũilitate ſincera ↄſoꝛtibo ſuis an⸗ te non detulerit· quõ deferi ſibi ab alijs patiẽter admittitcũ grauari ſeeoꝝ obſe qijs ĩtelligat potiꝰ qᷓ; foueri:qͥ accipe ma uult fratꝝ q; deferre famulatũ? Hec tñ oia ñn cũ ĩmiſſa ſecuritate· næe cñ inerti ob lectatione ꝑcipiet ·ſ ſᷣm bũ dñi cuz pſe cutionibus· id eſt · cum pꝛeſſuris ſeculi huius· ac ſummis angoꝛib paſſionũ · qꝛ ſicut ille ſapientiſſimus ↄteſiaturqͥ ſua uis ⁊ ſine doloꝛe eſt· in egeſtate erit. Re⸗ gnũ etenĩ celoꝝ nõ deſides · nõ remiſſi· ñ clicati·nõ teneri · ſ̊ violenti diripiunt. Qui g hi violenti ſunt: Nempe illi qui nõ alijs ̊ volitatibus ſuis pclaraʒ infe rũt violentiã · qͥ direptiõe laudabili om̃i ſe pñtiũ rerũ voluptate frandantes · vo ce dnica egregij direptoꝛes ꝓnunciant · et per huiuſcemodi rapinã regnũ celoꝛũ violenter inuadunt.Regnũ enĩ celoꝛum bm ſententiaʒ domini vim patitur. etvi olenti diripiunt illud. Iſti pꝛofecto ſunt laudabiles violenti :qui vim faciunt per ditioni ſue. Homo enĩ vt ſcriptum eſt ĩ doloꝛibus laborat ſibi · et vim facit perdi tioni ſue. Perditio noſtra eſt oblectatio vite pᷣſentis · ⁊ vt expꝛeſſius dicam· execu tio deſiderioꝛum voluntatum q; noſtra/ rũ · quas ſi quis ab aĩa ſua ſubtraxerit ac moꝛtiſficanerit · glioſaʒ ꝓfecto ⁊ vtileʒ ꝑditiõi ſuę vim fac abnegãs dumtaxat — — — ei iocundiſſimas voluntates quas per ꝓphetam hᷣmo diuinus frequenter incu⸗ ſat dicẽs · Quia in dieb ieiunij vñi inue nitur voluntas veſtra. Etiterũ. Si au/⸗ teris a ſabbato pedem tuũ ·facere volun tatẽ tuã in die ſancto meo · et gloꝛificaue ris eum dũ nõ facis vias tuas· ⁊ nõ inue nitur voluntas tua vt loquaris ſermo nẽ. Cui etiã q;ta beatitudo ꝓmittatur · confeſtim ꝓpheta ſubiungittũc inquiẽs delectaberis ſuper dñm · ſuſtollam te ſuper altitudinẽterre· ⁊ cibabo te heredi⸗ tate iacob patris tui:os enĩ dñi locutuʒ eſt. Et idcirco dñs noſter atq; ſaluatoꝛ vt nobis amputandarũ voluntatũ nr̃a rũ foꝛmã traderet. non veni inqͥt facere voluntatẽ meaʒ·ſ̊ voluntatẽ eius qͥ mi⸗ ſit me.Et iterũ. Non ſicut ego volo ſed ſicut tu. Quã virtutẽ illi ſpecialiter exer cent·qͥ in cenobijs cõmoꝛãtesſeniorre/ gũtur im perio ·qui nihil om̃ino arbitrio liuo agunt · ſed voluntas eoꝛum ex vo⸗ luntate pẽdet abbatis. DPoſtremo vt iã diſputatõnis huius ſermo claudat᷑· nõ/ ne obſecro etiã in hoc centuplã gratiam euidentiſſime qui fideliter chriſto debui⸗ unt conſequũtur· dũ ꝓ noĩe eius a ſum. mis pꝛincipibo honoꝛãtur · ac licet ipi hu manã gloꝛiã nõ reqrant · ven erabiles tñ etiã in perſecutionũ anguſtijs iudicibus cũctis ac poteſtatibo fiũt: quoꝛuʒ vilitas etiaʒ mediocribus foꝛſitan deſpicabilis eſſe wotuiſſet · vel pꝛo obſcuritate nataliũ vel ꝓ conditiõe buili ·ſi in ſeculari cõuer ſatiõe manſiſſent: ꝛo chriſti aũt mili⸗ tia nemo ſtatus calumniam commonue⸗ re · nemo obſcuritatem generis aude/⸗ bit opponere · quĩ potius illis ipis viliſſi me cõditionis oppꝛobꝛijs quiba ↄfundi et dehoneſtari ceteri ſolent chriſti famu⸗ li gloꝛioſius nobilitãtur.Qð euidenti⸗ in abbate iohãne ꝗͥ ĩ illa heremo ꝗ̊ lyco oppido adiacet cõmoꝛatpoſſumꝰ appꝛo/ bare.Qui peꝛobſcuris maioꝛibo natus ita ꝓ chriſti noĩe vniũſo pene bumano generi admirabilis factus eſt· vt enz ißi quoq; rerũ pntiũ dñi·qᷓ müdi huius atʒ De mortificatione. imperij gubernacula retinẽtes · etiã potẽ tibus cũctis regibusq; terroꝛi ſunt· ve⸗ lut dñm venereturet oꝛacula eius ðᷣ taʒ longinquis regionibo expetẽtes imperij ſui apicem et ſiatum ſalutis· belloꝛum q; pꝛouentus illius oꝛationibus meritisq; cõmittant.Cali beatus abꝛaham deil⸗ luſionis noſtre vel oꝛigine vel mede⸗ la diſputatiõe diſſeruit· atqʒoculis qð ammodo noſtris cogitationũ quas dia bolus auctoꝛ ingeſſerat pꝛopalauit inſi dias · nosq; ad deſiderium vere moꝛtifi cationis accendit : quo etiã multos licet incompto hec omnia ſermone digeſta ſint credimus inflammãdos. Maʒ licet ſummoꝝ patrũ flagrantiſſimos ſenſus tepida eloquij noſtri fauilla contexerit· plurimoꝛum tamen algoꝛemqui remotꝭ Vrboꝛum cineribus viuacitatem laten tiuʒ ſenſuum ſuſcitare voluerint · calefa ciendum putamus. Sed ad vos o ſan⸗ cti fratres· non vtiq; hunc igneʒ quẽ do minus venit mittere in terram · et quẽ ni mium ardere deſiderat.ita ſpiritu pᷣſum ptionis elatus emiſi· vtquaſi feruentiſſi mũ pꝛopoſitum vrm caloꝛis huius ad⸗ iectione ſuccendereʒ:ſed vt vobis maioꝛ apud ſilios eſſet auctoꝛitas:ſi id qð ipſi nõ moꝛtuo verboꝛum ſono · ſed viuo do cetis exemplo etiam ſummoꝛũ atq; anti quiſſimoꝛum patrum pꝛecepta ↄfirmẽt. Supereſt vt me periculoſiſſima hacte nus tempeſtate iactatum · nũc ad tutiſſi mũ ſilentij poꝛtum ſpiritalis oꝛationum veſtrarũ aura comitetur. Explicit collatio abbatis Abꝛahãaã de moꝛtificatiõe. Expliciunt vigintiquattuoꝛ col lationes ſanctoꝛum patruʒ con ſcripte ab iohane heremita qui ⁊ Caſſianus dicitur. Impꝛelſe Baſilee Anno domini. Meccc. lxxxyv. NS * ℳ 15 4 ”” 2* . — S . „* * . * . . * 5 . . 4 . . . . 8 . . S . . 4 . 4. 2 . S ₰ 8* . D S . „ — 5* * . . . . . „ . „ . . . * . 1 . 4 5 —— 198 O ele isoln-a-„Pepuels 10lDelese-e 61 81 O 9oueſeg Snoo- I 970 07 £ . 4 . . 8 2 4 8 . —— . — . . . . * 2 . . . . . „ 6 . „ 3 2 7 5 * 7 . . — . 8 . * * 4* . 3 . 4* . . * % * 9 * * * . . * 6 ☛ „. l⸗ . . . . . * » . HW△D . 4 7 . . 4 8 . — 4 . . 4 7 . „* . * 4 . . . . 1 . . * . 1. „ND . 5 . „ 4 . ₰ . . 2 . 9 * . 5 ð . 3 4 . . „„ * 1 ä 2 * 5 4 XA— . — . — *.